4VGVSTANÄB c ONFESSIONIS,nbsp;EIVSQVE APOLOGIÆ
Tabulis delineatæ,
refblutæ,
PARS PRIMA-
'^Dita est e regione con.
^SSIO ECCLESIARVM SAXONICARVM.ET ^uirtembcrgcnßum, SynodoTridentinæ oblata : vt ba-omniumformularum Chriflianx, amp; orthodoxy, yereq^Catholicx do-Srina(fic illanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;comparatione) harmon'ia, atq^ con~
centtis, yno quafi intuitu cernipoßit.
^oncinnata hæc omnia fiint,opera, amp; ftudio
VaLENTINI ERYTHRÆI Lindauieiifis:in gratiam catechumenorum, ac rudium huiusnbsp;fànæ, piæcp dodrinæ»
Acceßit confeßio de Cna Dominica,
eodem Erythræo autore*
r\ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHT^STl^S '^atth. x.
nie coîlfefïûs fuérit coràm homîmbustconfîtebor 8c cgp eum apudPatremmeum cceleftem*
Corde creditur ad iuftitiani:ore fit confefsiö ad falutem»
PSÂL'M. cxix.
Et loquebar de teftimonrjs tuis,in con(peâ:u Rcaum:amp;r non confundebar,
O
ARGENTORATI EXPRIMEBAT cHj^fsTiANrs quot;ivirLirs.
-ocr page 2-AD LECTORES.
Æ C Confefsio prorfus fgnorantibus Pfinnpjbus,qui cam Caefan'cXquot; hibuerunt ,ab auaro aliquo typographe, ante femeftre publicata eft, 6^nbsp;ira excufa eftvt multis in lods appareat, de induftrfa,deprauatam eflè. Cuntnbsp;aiitem Principes, nec ft velint, queant earn nunc è manibus hominum extortnbsp;quere : àC tarnen peri'culum fit, ne mendæ illæ primae editionis pariant noua»nbsp;calumnias:neceftêfuit recognitam,ô6 emendatam denuoedcre.Quia nonfo-lum ad exiftimationem Principum, fed etiam ad religionempertinet,praefta'nbsp;rCjne fpforum titulis fpargantur in vulgus, huius generis mendofafcripw»nbsp;Quare nunc emittimus probe, SC diligenter deferiptam Confefsionem,exe'nbsp;xemplari bonæ fidei ? Addidimus ÔC Apologiam, quæ etiam Cçf. Maieftatinbsp;obi ata eft, V erebamur enim futurum: vt alibi ederetur non flicius, quant e^nbsp;ditaeft Confefsio, Qiianquam autcmaduerfartjplacarinolint; tarnen fpd^'nbsp;mus, omnes bonos, acprudentes viros vbicp gentium bis libellis ledis^in^^^'nbsp;let^uros eflè :quôd nullum dogma contra autoritatem Ccripturxnbsp;Cathoiicac Ecefeftae profiteamur : fed quod noftri optimo iure quosdant abu^nbsp;fus reprehenderint, ÔC pj æcipuis locis dodrinæ Chriftianç,qai ad id tempesnbsp;perniciofifsimisopinionib.obruti fuerârjumê attulerint,De iuftitia fideioin'nbsp;niatempla,monafteria,fcholp,denicßiibriomnes theologorSrecentiuman'^nbsp;muti erant. In dodrina pnitentiæ nufquam tradebatur certaj ôcT firntacon'nbsp;foîatio côfcientiaruro. Nemo docebarpeccata remitti per fidem in Chrift^]înbsp;Dodrina fatisfadionum carnificina erat confeientiarum. Sacramentain^P,*^nbsp;prophanata funt: poftquam recepta eft opinio, quod ex opere operate» iuft'^^'nbsp;cent. Et haec opinio dodrinam Èdei prorfus opprefsit,SC multipliceniidola'nbsp;triam peperit. Traditiones humanæplusquàm Labyrinthi eran^quiap^f'nbsp;tim Iudaicis,ac fuperftitiofts, partim tyrannicis interpretationibus, in infinit«nbsp;audae fuerant. Pcftea relaxatio traditionum collata fuit ad quæftum.Hæc vi'nbsp;lia noftri reprehénderunt: non vt Ecdefiafticam politiam diflbiuerenttftdnbsp;gloriam Chrifti illuftrarent; vtEuâgelium natiuf puritati reftitucrent : vt p**nbsp;is confcienttjs confulerent, Neep nunc poflunt deferere patrociniutn verif^'nbsp;tis, cum Chriftus dicat : Omnis qui confitebitur me coràm hominibus; coniPnbsp;tebor ego eum coram pâtre meo, qui in clis eft, Qiii autem negauerit mcnbsp;coram hominibus, negabo ÔC egoeum corâ pâtre meo,qui in clis eft- Nuncnbsp;igitur rogamus omnes bonos viros ; ne de nobis tanta ex aduerfariorum feri'nbsp;ptis,aut clamoribus indicium faciant,qui miris tcchnis,amp;f calumntjs ve*nbsp;ritatem obruerc conantur; fed quod aequifsimum eft,audiant nosnbsp;quoeß; 6^ caufam totamcognofcant,qu*e cùm ad gloriam Def, ad religionem, SC ad falutem anP
marum pertineat,nemini debet eflè ignota.
-ocr page 3-PRAEFATIO AD
CÆSAREM, CAROLVM
QVINTVM,
^NVICTISSIME IMPERATOR. CÆ-(ar Augufte, Domineclemetidßime* Cum Vcft» C, M* indixerit conuentum Imperij Auguftæ, vt deliberetur dénbsp;auxilijs contra T urcam atrociftimum,hæreditarium,atquenbsp;veterêChriftianinominis,acreligionishoftcm:quomodonbsp;conatibus,durabili,ôôperpetuo belliapparatureiîftinbsp;v^'Ueinde èc de diflênfîonibus in caufà noftræ Gnélsc religionis,amp; Chrinbsp;^P^Hdei:8c vt in bac caulà religionis partium opânioncs, ac (èntentiæ in-. ^ncharitate,lenitate,amp;2 manftietudine mu tua audiantur coràm,intel-ponderentur: vt iilis, quæ vtrinq^ in fcripturis (ecus tra(ftata,autnbsp;correélis, res illæ ad vnam (împlicem veritatem,nbsp;.j|j/*ftiatiam concordiamcomponantur, Ô^reducantur: vt decætero.ànbsp;religio colatur,Sc (èrueturîvt quemadmodum (ùbnbsp;.^rifto (umus, èc militamus : itain vna etiamEcclefîaChriftiana,inv-Concordia, viuere poftimus,
nos infra (cripti Ele(ftor,amp;S Principes, cum alijs,qui nobis coniulî , ^perinde vt alrj Elecftores, amp; Principes, amp; Status adpræfata Comi-^^ätifimus : vt Cælàreo mandato obedienter obfèqueremur î maturenbsp;j^^sAuguftam:amp;,quod citraiadantiam diÀumvolumus,interpri-pitnus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
gitur V, C. M. Ele(ftoribüs,Principibus,amp; alijs Statibus Imperi), Auguftæ (ub ipià initia horüm comitiorum inter caetera proponinbsp;^L^üód fînguli Status ImperijjVigore Cæfârei Edi(fti,(uam opinionenanbsp;^^tiain in Germanica, amp; Latina lingua proponere debeant, atq^ of-habita deliberatione,proxima feria quarta, rurlum re^onfùm eftnbsp;lijj^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos proxima feria (èxta Articülos noftræ confe(sionis pronoftra
l^^hturos eflêftdeo vt V« M. voluntati obfèquamur, offèrimus in hac cau(à noftrorum Concionatorum, noftram confelsionem: eu*nbsp;^^'^idodrinam ex fcripturis (àndis, amp; puro verbo Dei, hadenus illi innbsp;terris, ducatibus, ditionibus, amp; vrbibus tradiderint, acinEcclefqsnbsp;fi Se cæteri Eleftores, Principes, ac Status Imperq fimi-knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latinis (cilicet,SeGermanicis,iuxta prædidam Cçlàream pro-
S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opiniones in hac caufa Religionis produxerint, hîc nos co-
tiitjj M.tanquamdomino rtoftroclementils.paratosoffèrimus,nos üij^.^^^fatis Principibus, Sc amicis rtoftris, dé tolerabilibus modis, ac vijsnbsp;?}t[ç Qttfrrre: vt quantum honeftè fieri poteft,coueniamus,8e re inter nos,nbsp;JHi» '^tra odiolàm contentionem,pacifîcè agitata,Deo dante,diflcnfio di-vnam veram concordemreligionem reducatur» Sicut omnesnbsp;fumuSjSe militamus, 8é vnum Chriftum côfiteri debemus,nbsp;'Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edicT;i V.C. M. Sc omnia ad veritatem Dei perducantur : id
^tdentiisimis votis à Deo petimus.
cæteros Elelt;ft ores. Principes, Sc Status, vt partem al-*ttinet,hæc tradatio caufæ Religionis,eo modo,quo V.C. M» agen-Ä ij dam.
-ocr page 4-PRÆFATIO.
danijætraÂancIamfâpicntcrduxit, fcilicetcum tali mutua præfcnianoi* £criptorum,acfedata collationc internos nonproceflèrit, necaliquofrudunbsp;faô:a fuerit, nos quidem teftatum clarè relinquimus y hîc nihil nos,nbsp;Chriftianam concordiam ( quæ cum Deo, Sc bona confcientia fieri pohiVnbsp;conciliandam conducere queat, vllo modo dctreÂarc, Qucmadmodum*nbsp;Vt C, M. deinde 8c cxtch EleÀores,8ô Status Imperq, amp; omnes,quicunlt;?nbsp;lyncero religionis amore, ac ftudio tenentur : quicunc^ hanc caufamnbsp;animo audituri (ùnt,ex hac noftra, noftrorum confeßione,hocnbsp;cognoicere,amp; intelligere dignabuiltur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Cum etiam V. C. M. Eledoribus, Principibus, Sfreliquis Starihus Ini-perfj non vna vice, fèd fæpe dementer fî'gnificauerit, amp; in Comitqs Spir^^ fibus,quæanno Domini,ÔÔG x x v r, habitaiunt, ex data,amp;Spræfcripwl^*^nbsp;ma veflræ CæGreæ inftrudionis, comruilsi onis rccitari, publicsnbsp;legi fecerit y Veftram M, in hoc negocio religionis ex caufîs certis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
M. nomine allegatæ lunt,non veile quicquam determinate, nec cood*^ poflè:fedapud Pontificem Romanum pro officio V,C.M.diligr^^^^nbsp;turam operam de congregando conciîio generali: quemadmodum idtnbsp;dus expofitum eft ante annum in publico proximo conucntu,quinbsp;gregatus fuit,vbi V.C. M,per dominu Ferdinaiidum,Boemi? nbsp;Regem, amicu, Dominum demente noffrum. Deinde pernbsp;cofniflarios Cæfàreos hçc inter caetera proponi fecit,quodnbsp;xiflêt8lt;SexpêdiflctLocûtenentis V.C.M. in Imperio,amp; prpfidéd*»^nbsp;filiarioru inRcgimine, Legatorum ab alfjs Statibus,qui Radlp^^?nbsp;nerant: deliberationemde Concilio cogregando. Et quod iudicat^^^?^,nbsp;C»MtVtile eflê, vt cogregaretur Concilium:Et quia caufg,q tumnbsp;turinter V.C.M« amp; Rora.Pontifice,vicing effent concordig, amp;nbsp;recociliationi, non dubitarc V»C.M. quin Rom. Pontifex adduci po»^nbsp;habendu generale Conciliu : ideo fignificabat V.C.M. ic opera datur^i^nbsp;prgfetus Pont» Maximus vna cum V.C.M. tale generale Cocilium,?*^nbsp;quoep tempore emifsis literis publicandum congregate confêntiret.
In euentum ergo talem, quod in caufa religionis, diflenfiones ifltef amp; partes amice,amp; in Charitate non fuerint compofitg.tunc coràm Vnbsp;hîc in omni obedientia nos offerimus, ex fuperabundanti comparituro® gt;nbsp;caufam diduros in tali generali,libero,amp;S Chriftiano Condlio, denbsp;gregando in omnibus Comitijs Imperialibus, quæ quidem annis Imp .nbsp;V. C. M» habita flint per Eledores, Principes, amp;S reliquos Statusnbsp;(emper concorditer adum, amp; congruentibus fuffi-agrjs condufiimeltnbsp;cuius etiam generalis concilij conuentum, fimul amp; ad V» C. M, in hacnbsp;gè maxima,amp;S grauifsima caufa, iam ante etiam debito modo,8^in forintnbsp;ris prouocauimus,amp; appellauimus. Cui appellationi ad V» C. M. j(inbsp;concilium adhuc adhæremus, neep earn pér hunc, vel aliumtradatumlnbsp;caufainter nos, amp; partes, iuxtatenorem Cgfàreæ proximæ Citation!®nbsp;amice in charitate compofita, fedata, ad Chriftianam concordiam reduda fuerit)deferere intendimus,aut poflumus.
De quo hîc etiam fblenniter,0^ publice proteftaniur»
-ocr page 5-CONFESSIONEM DOCTRINÆ Saxonicarum Ecclefiarum, Synodo Tri-dcntinæoblatâ. Anno Domini jm. d» l i,
1^0 S, quorum nomina adfcriptafiint, qui nuncinEcdefijs, nbsp;A-
cademijs, quarum infra fit mentio, docemus : adfirmamus in hoe .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcripto, quód dextrè, èC non calumniofè intelligi volumus, reci-
fioÄrinam communem, quæ fonat in Ecclefqs, Sc Academi)s,in Euangclium Docemus:amp; frntimus, verè hanc eflë puram, amp; incor-j^PtanidojCj-rinam Domini noftri I es v Chrifti,congruenteracumlcriptisnbsp;liijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftolicis, Sc Symbolis,acneceflariamEedefijs. Et ora-
® ^ominum noftrum I e s v m Chriftum, crudfixum pro nobis, Sc reiu-Eedefias dementer regat,ac protegat»
^trimus etiam nos ad dedarationem in fingulis Articulis» iIq fiint Anno 15 y i, die décima lulq, in oppido Vitæbergg, vbinbsp;^^luEcdefiarumpaftores conuenerunt»
Vitafbcrgcnfisjæ fuperintenden»
t) j ædoratu Saxoniæ,
^;gt;ncs Pfeffing erus,Ecclefiæ Lipfrnfts paftor,Ô^ (uperintendens.
,paftor Lipfènfis,
Çjf? 'fengus Pfentnerus, Annç montanç Eccicfiç paftor,8f fuperintendens r
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecdeftæ pailor,â^ fuperintendens.
b, AI Greflèrus, Dresdenfis Ëcclefiac paftor,SC fuperintendens, tl^^^ander Alefius^facultatis Lipfenfis in Theologia Decanus,nbsp;Ziglerus,Lipfenfts Academiæ profeflor»
HercOjEccIefiæ Lipienûs minifter^df profeflôr Theologiæ, ZderuSjprofefîbr Theologiat.
MenzeliuSjLipfenfis,
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Theologiæ in inclyta Academia Vitatbergenß»
k'P^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Theologiæ.
S Vr profeiïôr Artium. . D. Philippus Melanthon» Klnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cameranus,artium profcflbr in Academia Lipfenß,
Ecdefiæ paftor,ôô fuperintendens, M'^sHala,CignenfisEcdefiæpaftor, amp; fuperintendens.nbsp;PSuftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Grimmcnfis paftor,ô^ fuperintendens.
Aldenburgenfis paßor,amp; fuperiflitendens, ' y^§3ndus,EccIefiæ Vueiiîènfeldenfis paftor,Ôf fuperintendens,nbsp;' bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ofchizenfis paftcWjôf fupcpintendens.
Ne \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sal2enfis,paftor,8f fuperintendens,
Nu V ^*^*^'derus,Ecdefiæ Eckersbergenfis paftor,amp; fuperintendens, Nnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fianenfis paftor,ô^ iuperintendens.
uolfiuSjEcclefiæ Choldicenfis paftor,ôf fuperintendens. Nanbsp;nbsp;nbsp;BraunjÉcclefiæ Dobelnenfis paftor, flC fuperintendens,
^ohr, Ecdefiæ Torgenfis paftor,ô^ fuperintendens.
Fr ofchdius. Diaconus Ecciefiæ Vitîebergenfis, ^^2crus,Diaconus Vitæbergenfis.
U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRÆFATIO,
'terrogatos recitare dodrinam, præfertim cùm aceufantur Ecdefiæ, errore falfa dogmata fjjarferint j autreceperint: vd petulantia moueantnbsp;® communi fenfu temerè difeedant, propter ambitionem, odia,auaritiam,nbsp;Nhinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aut alios prauos affèdus.Ita«^ ÔC nos iufsi,verè,S^ bona fide iterum
Ecclefijs nofiris ibnantem:quam etfi alij magis,alij minus Z' N ^^Pc^fpicuè tr adunt: tarnen fine difeordia in fundament© omnes paftores in Ecnbsp;^his ampleduntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A iij
-ocr page 6-PRÆFATIO.
Qiianquam autcm fc/mus, pcriculofum cffe verkatis confefsionem : tarnen nbsp;nbsp;nbsp;|(j
multas honeftascaufaSjCamnongrauatimrepetimus, Pnmùm,qufa càmmuH^ crimina apud Reges, ÔC apud exteras nationes in nos conferantur Si odia cooi'nbsp;varîjs ealumntj s accenfa finnhæc cotntnemoratio mendacia illa refutabit,ô^nbsp;fracundiam Icniet, Deinde, fæpius repetere veratn dodr inæ explicationem,Delt;^nbsp;tum eft;S«r aliqui eognitis fontibus,ad uerkatem inuitantur.Necefle eft nos etiatn Pnbsp;ifteros relxnquere publica teftimonia digna fide, oppofita falfis criininarionibus,n^ Pnbsp;fteritas de nobis fecus iudicec: SC vt aliqui his noftris teftimontjs commonefadi,nbsp;ïeininquirant,amp; in veris fententtjsconfirmentur,
Speramiis edajn,eos qui confiderabunt hiftoriæ Ieriem, Si initia horuin certanj* j (ntefleAuros efle : no» nec errore, nec vlla praua cupiditate hanedodrinamamp*^^nbsp;cflèjamp;Stucri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.M/
Nullum maius fcelus eft,quam agnitç veritati aduerfarûSicut fcriptüm miafpiritusnonremittetur»
_ Nos igitur, cûm audiuiHemus perfpicuam veritatem de rebus neceflàrfjs, deP^,^ téntta,de fide accipiente remifsionem peccatorum,de lege, de gratia,de vera inuo^nbsp;rie,de diferimine verorum,ôlt;f falforS cultuum, de vfu facramentoruttt, al tjsnbsp;rqs dodrinç partibus!adfcntiri,ô^ Deo gratias agere,^ hoc iinenfo beneficionbsp;quod reddita Euangelif Iucc,plures ad fe conuertit. Cùm enim feriptumnbsp;fica cosiù veriwc tua, Sermo tuus eft veritas:EcdeGa colligitur non falfisnbsp;amp; fuperfîiiionibus, (ed incorrupta Euangelq voce» Jtaiç fie conftabitgenusnbsp;quod amplexi fmnus,verum Si necefïàrium eflê lBcclefiæ,non fophifticum, O*' * Sinbsp;fum: non exiftimemur aut errorelapfi, aut curiofnatc,aut odio dtïcïpltnae,acIcu^nbsp;liccnuacdulcedinc,autalqsprauis cupiditatibus impulfi; vtnouis opinionibusa^P^nbsp;dcrcmus.Irtitiura autemhisdifputationibus prçbuit contêtio de indulgcnttjs«^?*nbsp;monachus Tecelius in his regio»iibus venales circumferrer,amp;:^ in earumnbsp;ta tetra mendacia icurrili impudentia fpargeret : offîcij ratio pios dodortsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; jjj,
furores reprimerc» Edidit igitur D. Lutherus propofitiones pic. Si . pU' aderudiendas,amp;commonefaciendas Ecdefias detotadodrinapoenitentiæ.nbsp;gnareTecelius incpit,non folum damofis concionibus,ô(r fuorum facellituinfrilt;P^nbsp;iedetiamfulminibuscondcmnationum,Ô!r excommunicationum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; jja
Ac cito ex Germania Romam perlata eft fama horum certaminum, Si duos U j belli(ôcioshabuit Tecelius Romæ,Magiftrum Palatq,amp; in Germania,nbsp;Leonis buliatn Roma attuIit.Lutherus,quiavcritatis defenfionera abfjcercnopo^^nbsp;amp; tot modis irritabatur:edidit Defenfiones copiofe fcriptas.in quibus vt caufaru^nbsp;gnitudo,ô^ varieras pofcebat,demultis partibus dodrinac Ecclefiafticç dicinectu^
Cùm igitur mufti error es,ôi; abufus in Ecclefia muftis iam feeuhs hacreant,quos^,^^ tidodi. Si pi) etiam ante hæc tempora,ôif deplorarunt, Si taxauerunt: heri non po^nbsp;quin hierrores,amp;r abufus reprehenderentur, cum defontibus harum controucrfis^^nbsp;dicendum eftèt, Qiianquam autem Si fuerunt,ÔC funr,ÔC erunt difsimilia hominuU' ,nbsp;diciaitamen res oftendit,Deum voluiffèdepulfis tenebrisapud multos reftitueren* unbsp;ftcrrumEuangeftj,fiô veramin«ocationem,amp;hac repurgatione dodrin»parsinnbsp;aeternam Ecdefiam colligere, Nec vero dici poteft, nullos fuiire,aut efleerrores innbsp;drina,ô(r traditionibus aduerfariorum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
Maxime neceflarium eft,{n Ecclefia exrare dodrinam de poEnitentia,æ defidc piente remifsionem peccatorum incorruptam,amp; perfpicuam. Manifeftumnbsp;dehac praccipua parte dodrinæ Ecdefiafticç multos perniciofos errores,labyrintnbsp;tradi,S^ contirmari ab aduerfarîjs. Extant enim libri, qui inde vfcp à trecentis anni*nbsp;multorummahibus funt» Quanta contumelia eft aduerfusFiliumDei,quod dicn^nbsp;homines mereri remifsionem peccatorum proprijs operibus, Si iuftos efle impletwnbsp;legis.^ Deinde cumulanterrores, cùm nemo feiat, quando iàtis habeatoperumiiub^nbsp;homines perpetuo dubitare,anhabeantremifsionem peccatorum,ô(r anplaceanti^^ nbsp;Hic de mediatore Filio Dei,ôlt; de fide accipiente gratuitam remifsionem peccatorum»
Si vincentedubitationem,filentium eft in aduerfariorum feriptis. Hi errores pror n ethnicafomniafuntjôfcompledunturaliudmagnumchaoserrorum,
-ocr page 7-PRÆFATIO.
Fl
^Swntjdeprauatfoticm in Humana natura^qug nominatur mala confupifccntlt;a,no eft,non elTe malum pugnans cff lege Dei, Fingunt, obedienfiam,qu3cnbsp;vtta,elîè impictionem legis,5lt; hominem hacimpletione Jegis co'nbsp;'cntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Poftea in dóórina pnitentiæ finxerunt inexthcabilia de!yra^
j^^oportere contriiionem fufFicientem efle,Ô£! banc mereri gratiam,
üar ^?^^'^*sione,fl3g{tant enumerationem fingulorum delidorum.'quæ cft carnihci-onfcient,'3j.ujj^^,,^pediens fidem,ô(r inuocationem.
fej nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;latisfacî-ionum nonintellecffum, falfó tranftuleruntadcompeniâttones pro
p®f!s:ô(: finxeruntjoperanon débita cultus Dcicfic,SC compenfationes,
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quæftum translata eft. Excogitatæ funt indulgentiac, ne ab ipfis qufdê
circumfcrebant. Et hac praeftigiæ obfcurabantdodrinam de Fi-^Ue vera conuerfione,de fide,de inuocatione,de veris cukibus,
confoiatio, neceflària omnibus, quomodo conucrfus ad Deum jpj^.^^^jS^placeat Deo:qua de re,in fcriptis monachorum,legunturtantum Phanlàicgnbsp;p'ones:nec oftenditur difcrimen iufticiæ fidei,Ôd difciplinæ,
multis regionibus aut filent conciones ferè toto anno : aut fi quæ fiunt, fijf^*untvanitatis.Nonenim continent dodrinamdebencfictjsFiIijDei:fed indo-tiionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fabuîofas hiftorias de Sandis: aut fuperftitiofas nænias traditionum î dC do'
L^^°^^^fa^tp!iilcgt;fophiam: nunc vtrit^jdodijamp;Sindotffi,tantum conuicianturLu' p damnant incognita,
% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipforum templis, Omnia plena funt inuo-
i'i ''^lütninum mortuorum, In multislocts adhucproftratiadftatuas, inuocantalt) it[âÜjs de caufts.Ab Annapetuntur diuitiæ,vta' lunonc: à Georgio vidonbsp;i ^Marte.dcnic^abaltjsaÜa.HifuroresmanifeftècontumeliofifuntaduerfusDc'nbsp;i,j^yantu manifeltæ turpitudinis oritur ex lege de clibatuf' Quàm multi hominesnbsp;ïlh'amantes virtutem, pollutifunt horrendis peccatis :propter hoe vin*nbsp;tandem defperaticnc,ó;f æternispnis opprefsi funtf
'ä ntonaltica plena eft falfarum opinionum, ßC fuperftitionum : 8C multae bonae implicitæ laqueisftultarum, SCimpia*nbsp;reliqna Ecclefta,mu!tæ falfæ opiniones de humanis traditio*nbsp;ÿj.5^ûnaihis, Sgt;C anteafpat fæ funt: qua? fidem, SC inuocationem,SC veroscultus Z'nbsp;L '7^0 mandatos obfcurauerunt? In templis ciiam palam cernitur multiplex pro*nbsp;ccKnp Domini,quam fumma reuerêtiaadminiftrari oportuit,Legunt Miflas,nbsp;loquunrur, plurimi facrificuli, ignorantes quid agant. Tantum confue*nbsp;[j 'obtempérant, aut feruiunt ventri.nbsp;nbsp;nbsp;Alqfuperftitiofi,qui plus cogitant de hoe
'ijsr ^fingunt fe opus facere toti Ecclefiat neceifarium; quod mereatur facienti, peccatorum.Poftea fit aucupium maximi quaeftus.-fiunt facrificia pronbsp;'teymagis occupata funtfunerum ceremonijs,quàm voce concionum,nbsp;viuentium.nbsp;nbsp;nbsp;Nee populus recftèdocetur apud aduerfarios,de vfu facra-
docent monachi, fumentes ex epere operato, vt loquuntur, accipere remiP pfecatorum. Et vna pars facramenti populo adimitur:altera pars etiam extra v-!jf^''''^gt;tutum,circumfcrtur,amp;r adoratur, contra rationem facramenti : ÔC additæ funtnbsp;'Opiniones mu'tæ. Nihil dicunt hi de iuftitia fidei,0£^ de vero vfu facramentorumïnbsp;lunc merita,fed teftimonia confirmantia fidem,vt fuo loco dicemus,
iorbos in EccîeGa ft quis aut difsimulare,aur exeufare vulf,facit iniuftc.'Sf inter iotinbsp;nbsp;nbsp;quibus dicitur;Væ vobis qui dicitis malum bonum, dCc, Sunt enim public^
jy'^^nibus, non fafcinatis tetra hypocrift, '^iit^'^quot;^P^oadeerroribusdo(ftrinæ,Slt;r cultuum, Tarn Epifeoporum aulæ afpi^nbsp;iiii,,[^''^bi non de communibus aularum vitijs,ÔC mifertjs querimur; quales funt in o*nbsp;P^nbsp;nbsp;nbsp;famütjsTed de negledîione præcipui offictj.Ordinatio miniftrorû,
¦'ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^quot;^olifciplinæ: hæ fummæ
commendane iuerunt Epifcopis,quas ferè vbiq; ab eis negligi manifeftum eft. '^^^^æjidoîajdilcfplinxlaxatfo pcruafcruntinËcc!eftam,Epifcopis negligentibusnbsp;quot;otis ofticia.Nunc magis ncgligunt, quàm antea : dC addunt tyrannidem aduer*nbsp;quot;'billes innocentes,Yt idola,ôt: impias leges ftabiliant,
Eft
-ocr page 8-PRÆFATIO.
Eft Äf omnibus doâ-i's nota vannas Conftitun'onum, 8f opinionum ; qiiæ tribuunf Romano Epiïcopo, etiam authoritatem regiam ; qua opinione inllatt Ponufices, (kp^nbsp;magna bella accenderunt.
Non igitur nobïs obfjcipoteft : nos falfo qiieri de Eccîefiaftiea gubernatione; 5C ditiofe aduerfàri gubernaron'bus, fine itiftis caufis: ac nos ponus fcrere nouas, acpcrni'nbsp;ctofas optniones,Mulrienimtetrjeirores, multi abufus adeo manifeftifuntjvtfad'nbsp;ïimê agnofci, SC ludicari ab omnibus communi fenfu pr Aditis pofsint. In talibuscn'nbsp;regulac ftruandæ finr,Non habebis Deos alienosn'tem, Bafphemia fpiritus non rcni'C'nbsp;titur:ifem,Si quis aliud Euangelium docetjanathema fitineceffè cft nos dilTentireabi)^»nbsp;qui mendacia,6f idola ftabiliunt, SC fonare noftram confefsionem: qua inie,ôif intra W'nbsp;ftas metas manfimus.Fideliter vniueriâmdotftrinam Ecclefiae, inquifitisfontibiisk:^'nbsp;didimus,SC tantum docendo earn propagauimus. Non fuimus tubæ fcdiiionumnbsp;fcriptis Lutheri magis inuftrata,ô(rornata eft politicapotcftas jquàmvllis fcriptis^'nbsp;iiorumpoft Apoftolos. Vtautem anteain multis fcriptiSjfine vlIaambiguitatc/imP'*,nbsp;citer recitauimus docftrinam, SC cpremonias Ecclefiarum noftrarum : ira SC niincea'*^'^nbsp;commemorationem,fine ambiguitate, fine corruptelis,exhibemus. in quafatis conbsp;fpident omnes verèiudicantes hoc tempore, QC ad pofteros, nos fideliterretinercconbsp;fenfum Ecclefiae catholicæDomini noftri iesv Chrifti, ÄTilluftraredoc^rinainnbsp;neceflàriam,ad agnitionemFiltj Dei,ô(f ad falutem hominum:SC non moue^nbsp;re curiofas,aut inutiles quæftionesEt ofièrimus nos ad piam de*nbsp;clarationem,in quacuncp parte flagitabitur»
PRÆFATIO ILLVSTRISS. PRINCIPIS.AC *
D, CHRISTOPHORI, DVCIS VVIRT E Al B ERG E N S IS, SIS, COMITIS IN MONT BELGA RD,amp;:c,
VM.agnofcamus,nos diuina clemenuaadgubernaculun^^®^ ^^S^5^1^^o*onis,acReipublicævocatos:nihiipriushaAenusduxjmiis:qiiàrf*vicoran^^^nbsp;PatreDomini noftri IcfuChrifi-Lamp;rvniuerfadiisfc'cclefia'ftiidjiimnoftruniin^^f^nbsp;__ nbsp;nbsp;da,amp;propagandavcrlt;:piadogt;ftrina,tjuibufciinq?poiremusoffîciis,Kfnfîcarnbsp;Etfi enim nonignoramus,fuiim cfledifcrimeninrcrPolidcam,«?«: Ecclcfiafticamfundion^'nbsp;cum Pfalmus nos grauifsimc hortccurlNunc Reges,inqufens,in tdligite, erudimini,nbsp;feruiteDOMIN O in timoré, amp;tremore: non debuimiiscoclcftem voccmcontcmncrelKdnbsp;conatum,amp;operamnoftram,adiuuandam vcram Eccîelîam Filij E5ei, provirilinofiM,lt;-on^^;uninbsp;Aln,aliasquidem ranonesinnefolent,quibus cogitant,fe Eilio Dei, amp; Ecclefiæaus, fiudiuinnbsp;probare.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jhi*
Nos autemiudicauimus,ad vcram Ecdeiîæ falutem, autcOnftituendam,autconfcruanoa ciTe necvtilius,nccDeo acceptius,quàmvtminiftcrium coelcftis,ac verèpiædoLirinæ,oni015^nbsp;blicis,tumpriuatis,iuuetur.
EtquiaproptcrimmenfamckmentiamDci,quamfecitnobisinIefu Chrifio,Fih'ofiiotdti non dubitamusiquinnos,vtveramembraiiia compledatur: debuimiisei viciftimbocnbsp;vt,quoquomodo pofrcmus,bencuolcntiam noftram ergaiponfameiusEcclefiam,qUininbsp;bis terris au t amabilius,au t preciofius, declararemus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Iufsit nosalius Pfalmus,portas noftras aperire R cgi gloriæ. Exiftimauimus autcm,portas t verctumpaterctcum cocIeftidOiftrinæciusinEcclffi)sïocusconceditur.
Sedcumincideruntvariædcdolt;ftrinaEcckfiafticadi(renfioncs,amp;vifum cftlnuiflifsimo 'po* Imperatori Carolo,cius nominisQuinto,dominohoftro clcmentifsimo, acreliquisftatibusnbsp;maniImperq, fi quidhabemus,quod veladpublicam Ecclcfiæpacein, velad priuatainconnbsp;tranquillitatem,pcrtinerevidcatur,commemorareîlufsimusconcionatoresnoftrosfumma .nbsp;næipforum confcribere,vtpalàm teftarentur,innoftrisEcckfiis,nonnifivcrcapoftolic3îgt;nbsp;amp; Orthodoxæ doctrinæ,locum datum elTc.
V oluîmusigitur,vthocfcriptumConcionatorumnofirorum publiée proponcrctur,lt;. futurum,vtvniuerfaEcckfiapiorumrcipfa videat,nihilànoftrisEcckfnsalieniuseue,qytnbsp;quicquam,quodcumfc,riptisPropheticis,amp; Apofiolicis,acconfenfu vert Catholica^nbsp;ckfiæpugneqvclin dodrinaprædicandum, velin ritibusfacroruranbsp;admituftrandum, fufeeptum fuerir.
-ocr page 9-Î^RTICVLI CHRISTIA«
NÆ FIDEI PRÆCIPVI.
Primus, De
*Kitate essentiæ divinæ,
ET DE TRIBVS PERSONIS,
Athanafius Alexandrinæ vrbis Epifcopus,
in Sy mbolo, quod (criptum eflê creditur, circa annum Domini 333»
-.Ante omnia op tu
tentât catholicamfidem : quam, nifiquû integram, tn-
Qwcun^ yult faluu^ ejjè :
Tiis'iriv Lu d «ç £gt;cct$ïç trucu!, tentdtCAthüUcawßdei/n: ^uan., ...j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
. Avdj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£tç TOI/ aluva-'i^- uiolatamque feruauerit : abf^ duito, in xternumperi-
|!
\
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Fidesautemcathohcahtece^^.TîrVNVM DE-V M :» T R. INIT AT E, dr Trinitatem in quot;^nitate yeneremur.
quot;Fle^ confundentes Perfonas ; ntq^fuLßantiam fepa-rantes,
^lia enim e^perfona Patrü: alia Filip alia Spirits San^K
SedPatrû, amp;Filtj, tir Spirittu San^i 'ytna efidiui^ nitastæqualû gloria-.coaterna maießas.
TAÇ \j:SST!TA!!df , /A^Tt '^Ù) ^O-leW
S,
\5l!srÔ!^nz Tod¦Wrt.'îçcf, ctTÄs.?! Tod
/, nbsp;nbsp;nbsp;' « ctytÿ 7n/djua^(^
ir \
' \''P'/'ot
15 ^ô^a,mu)ou.d\@^ fj f^i^Â'^o'niç.
quot;B
2. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Articulas primus, de vnitatc EffcntiæDiuiiÆ
quot; Æterntu,^^^
'.-il
Incorparetü, àa-ufntT!^
rmrjTE ES-^ SENTIAE DIVINAE,nbsp;iVOTl)]^ TtjÇ ^-eictf è~
T)OCEJlt;[T, ']t]
» Decretum NI-
CEN AE 5jy-nodt,xiigt;^iç -mv Toç dtçaiypi.oS ßnbsp;jine '^lla duhi -tAtione, creden-dutn ejße,!) E
ECCLE-Jia magno (onjenjù a-fud not,oiM)-^nbsp;i^^ovStnie^ Otanbsp;i^fdivnbsp;c%xA;;-trioif.
'rEJ^ÉS 7E1^S0-nù. EtnomineEerjona,ri]Ç \::i!n(rAlt;nù)ç, il Tn^ocruTTov,nbsp;^tutur eAßgniJicatione, ot]-fjMo-icç : qua yß Jiint in hacnbsp;caußa Scriptoren Eccleßia-ßici : ytßgnißcet i non partem , aut qualitatem in alio:nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ïïsió'Ti^a cv aX-
Xu \à:ztugt;x.^/a,évàv . Jed quod propriè/ubßjlit, Toï^id^ov,
II.
^AinlKctSlT. gt;iccla.dix.a,^ovin,nbsp;KetJ ctin'Ôimv,nbsp;-ni àvaQifueâiir-fua, omnes hx-^nbsp;r eße s,contra hîicnbsp;articulum ex-
ortas. ythare-fùos
EtßV. i^i^Ef-fentia T)inbsp;utnaßt,nbsp;p.ianbsp;ùlt;jia,,quxnbsp;amp;Apl)el-latur,nbsp;e^Deuô
r'
Impartibilifi ètpAç/.c;^'^
JEûtenM,
Immenfa, l Sapiefi(ii(gt;C^^
Creacer *1
Eonit4ttßylt;^
Eerum omnium,'f'fJ
Confer-
UAtor J
»
TRES ßnt personae,nbsp;eiusdom eßentix,amp; Eli-
rame
colt;sternlt;s,
-J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
èjM^uûafjcot, (c av-veddïai ;
sTm/rn
' ^laniclxos : qui duo principiaponeiant :
Ealentinianoî.
.Arianos.
Eunomianos.
1sdachometißas,amp; omnes horumßmiles.
quot;Eonum.
'\laïum.
Samofatenoslettres, tir neotericos tqui^cum tantum^namperfonameßtcontigt;^ dantcde Vcrbo,ô*Splïitu S^ndicstaßute, amp; impie rhetoricanturjquoinonnbsp;ßnt Eerßona dtflinSla : fed quod Ezrbumßgnißcet yerhum yocale, 'r nal^nbsp;tpavbw 'zs-^fii^o^xBv Äojav: SptritttSf motuWi tn rolgt;Rs creattim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'**
QV'rïiÿtnnatUirpcivlui,
------ ''APOLOGIAnbsp;i Confeisionis,nbsp;i huiusAr-
' ticuli*
,amp; de Tribus Perfonis.
quot;CÔN^FÊSSÏÔ~DOCTRINÆ
E CCLES
Saxonî-
carum.
4-
Essentia diuina eft v-NI c A : æter-nus PATER,nbsp;coæternùs
F iLi vSjima-go Patris, ÔC coæternùs
arti-. confeGionis . ^æjprobant Ad-In quo ex-; ^ißius , nos c R E-
amp; DOCERE, ^lt;1 fîtVNA ESSEN-
divina , indi- -----------
tarnen spiritvs San fint diftindæ dus, à Pâtrenbsp;Ji^^ONAE : PAT ER, amp; Filiopro-cedens. Im-meniæ Gpi-entiæ,potennbsp;tiæ, bonita-tis:verax,iu-fta,bcnefica,nbsp;cafta, liber-rima. Sicutnbsp;ipic deferirnbsp;4 bit feiè in
LEGEiua. qui condidit angelos, amp; homines: vt fil-
/¦^Sjamp;SPIRITVS '^^CTVS,
r ^unc Articulum Rpfrdocuimus,amp;nbsp;^f'ndimus.
I fetitimus, eum jrecerta,8lt;: firmanbsp;i^'nioniain scrip-'
nbsp;!¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦gt; MU»»
Vuirrember-
gcnfium»
DE DEO, ET T\I-Bl^s m vna Diuinitate Perl'onis.
Credimvs, 06 confîtemur,
V N V M,iblum,veruni, æternum,nbsp;immenfum eflè de vM, omnipo?nbsp;tentem,creatorem omnium vifî;^ jnbsp;bilium,amp;C inuifîbilium : 8ô in hac
V N A,amp;: æterna Diuinitate, tresnbsp;eflèperfè iûbfîftentes proprietärnbsp;tes,{euperibnas,PATREM, fili-VM , SCSPIRIT VM SANCTVM.nbsp;Sicut docet Prophetica, Sc Apornbsp;ftolicaftriptura, amp; explicant trianbsp;Symbola:Apoftolicum,Nicenû,nbsp;S)C Athanafi).
-j-------------------- .. . ..- .1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
ynitas ejjêntia di-utnce.
quot;De hac fides,^ Confeßio.
il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfetn»
Trinitoi»
Confirmatto,et ex-plicatio, per moni^
k 'viudm ù c xlt;. 1 r- ..... ---
|.^ïsamp;nâis,qu£la. amlucemja nô queant, pi cntiarn, amp;
I
__
i
I
Lconftanter af-tiç^^us, aliter fen-Ç^Sjextra Eccle-pHRisTi,amp;Ido ' ^^^çflè,amp;De-. '^'^contume-? ^i^afficere.
Ibonitatê in 'omni æter-nitate cis cô-muni caret :nbsp;Sô efiènt tem
¦ pla Dei , in p quibus De -ushabitarct,nbsp;vt efiêt De-us omnia innbsp;omnibus.
DE FILIO DEL
Credimus, Sc confîtemur, F r-Li VjMiDei, Dominum noftrum lEsvM CHRisTVM,abæternoànbsp;Pâtre ftio genitum, verum, 8c æ;nbsp;ternum Deum, Patri fuo conlubnbsp;ftantialem:8lt;:in plenitudine temnbsp;porisFACTVM H OMI N EM, ad exnbsp;piandapeccata, Sc procurandamnbsp;æternâ ßJutem humani generis.nbsp;VtlESVS CHRIS T VS verusnbsp;us, amp; verus homo, fit v N a tantunbsp;Perfona, non duæîamp; in vna Pcrfona fintnbsp;DVÆ naturx,non vna tantum. Sicut teftijnbsp;moniis facræ fcripturæ cxpofuerunt S. Pa»nbsp;tres in ConcilioNiceno,Ephefino primo,amp;nbsp;Chalcidoncnfi. Itacç deteftamur omtitmnbsp;hçrefin,cumhacdoctrinadeFILIO DEInbsp;pugnantem.
eiç 'X^'^ov TTiçSiiiÇi fideiinChrifiumnbsp;confeßio».
Teßimoniaßriptarit, fatrum, (y Cencilioa
rum.
de SFIquot;FJTF SAquot;KCTO.
Credimus, amp; confîtemur,Spi-ritum Sandiim ab æterno procedereâDeo Pâtre, amp; Filio : Si efièeiusdem cum Pâtre, amp;nbsp;FilioE SSENTIÆ,maieftati3, amp;glori3f,nbsp;vcrum,acæternumDEVM.Sicutautoritasnbsp;tcfcripturaeredc expIicaucrûtSandi Patres,nbsp;in Concilio Conftantinopolitano, aduerfusnbsp;Macedonium.
-----------
gt;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^o/xe~
, Fidet in SPiritum fan^tumcSsnbsp;feßio.
Confirmati» per teßic monta Scripturte,nbsp;trum.is' Conciliorum,
B ij
De vnîtateEffèntiæDiuinac,
DE TRINITATE,
ex Athanafio.
Q^V A LIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pater.taîis Filmsjtalis Spiritus SatiÄiÄ
I, AxÂç(^,Noncrcatus.
Jncrcatus Patcr,mcrcatus Filius, incrcatus Spiritus Sandus»
II,
itnmenfus Pater, immenfus Filins, immenfus Spiritus Sandus »
III, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ætcrnus,
Æternus Pater, acternus Filius, acternus Spiritus Sandirs,
Et tarnen non tres æterni;fed v n v s æternus, Sieutnoft tres infTeati,lt;«*'lt;'* nec tres immenfi,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scd vnus increatus,Ô^ vnus immenfus,
IIII, n«iz7o^itüix/*@^,Omnipotens,
Similiteromnipotens Patcr:omnipotensFilius:omnipotens Spiritus Sandul»
Et tarnen non tres omnipotentesjSed v n v s omnipotens,
V, ©êoî, Deus,
Ita Deus Pater: Deus Filius: Deus Spiritus Sandus,
Et tarnen non tres Dtj: fed v n v s eft Deus«
VI, Küg/(^, Dominus.
Ira Dominus Pater: Dominus Filius: Dominus Spiritus Sandus. Et tarnen non tres Domini: fed v n v s eft Dominus.
QVI A, ficut figillattm, vnamquamcß pcrfonam d e v M,aut Dominum ehr iftiana verirate compellimur : ita T R e s Deos, aut Dominos, dieere : catholicatc quot;nbsp;gione,prohibemur.
DISTINCTIO TRIVM. PERSONARVM,
PATER.
Pat E R à nulloeft fadus,neccreatus, nicgcn.itüstàgt;T!Fÿhvôçt^f'!nt9iTlt;gt;ç,S'ni^gt;^^
P^LIVS.
FILIV s à Pâtre folo eft,non fadus, non creatus, fedgenitus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to/**
TO'jÿ ^i^reStlî
SPIRITVS SANCTVS,
Spiritvs SANCTVS,à Pâtre,Sgt;CFilio,necfadus,neccreatus:fedprocedens, V N V S ergo Pater,non tres Patres: v n v s Filius,non tres Fili} . V n v S Spi'nbsp;ritus Ssiult;^us,non très Spiritus Sandi.
COMMVNE TRIBVS PERSONIS.
Etinhac Trinitate,nibil prius,autpofterius:nihilmaius,aut minus. SedtotaeTR perfonæ ( a-ua^ ai. Tçttçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coætcrnæ fibifunt, aiweu^eii ê-ni' , ôf coatquales,
lt;«, Ira, vt per omnia ( ficut iam fupra didum eft} âS Triniras in vnifatc amp; vnitas in TrïnitatC venerandaflt, uçi Kcé]a,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lîw
Qjtf I vult ergo faluus cflc:ita de t r i n i tat e fentiat.
Äff, jitban.'tßus Chrißi Siininitatt, (otitra .^rianeft
-ocr page 13-«it?,/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; de tribus Peribnis.
Si
rSS-ï
I DE DOCTRINA, EX CON-feßione Saxonicarum Ec-clefiarum.
S''.
C
'^Vm certffsimum fît, Dcum fibi in generc humano, propter devs ¦voc» Pfïium, per eum,colligere æternam Ecclefi'am, voce dodîrinç, ßiyerhi col-S[uæ fcriptaeftinlibris Prophetarum,86 Apoftolorum: adfîrma-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ec--
ïnusclarè,coràniDco,amp;vîliuerfà Ecclefiajn clo,8ôin terra: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c
ï^os, verafide,ampleóti omnia fcriptaProphetarum, amp;Äpofto-forum:Sôquidetïiinhacipfànatiuafèntentia,quæexpre{saeftin Synibolis,Âpoftolico,Nicçno,etÂtbanafîano.Eth^cip{àfymbo Q^modoe^nbsp;ia,et eorum natiuam fèntentiam,fîne corruptelis fèmper conftan^f am^leSlenditnbsp;teramplexifumus:ScDeoiuuante,perpetuôamplelt;flemur»EtinAnbsp;hacfide,veru Deum, quifepatefecitinEcclefîafua^mifsoPilio,nbsp;additis illuftribus teftimonqs, iûuocamus cum omnibus fan-
ftis in clo, ÔC in terra. Et extant noftræ enarrationes in Sym- 2)^^ îmkizm» boîa, compræhendentes totum doélrinæ corpus, ÔC fundamen- dtn efi^nbsp;tutn î quæ oftendunt, banc noftram afseuerationem verifsimamnbsp;efTe,
Damnamus etfamconftantifiimè omnes furorestquipugliant Aya^tficvn^ cum Symbolis: vt flint Ethnicorum,ïud^orum, Mahomætifta- o-f^ç,nbsp;turn, MarcioniSjManichæorûjSamofàteni, Arij, Pneumatoma-chorum,portentQjfæ opiniones,8c aliæ,condemn,atæ veris Ecclcnbsp;fiæiudici'js»
Cumautem controuernæ,quæexortæ fùnt,præcipuèpertine- Centrowerfia^ antadduos Articulos Syniboli: videlicet ad articulum. Credo rumexorurwnbsp;temifsionem peccatorum. Item: Credo EcclefianiEndtam cacho ad duos Sjm-licam: oftendemus harum controuerfîarum fontes, quibus loh àrtùulosnbsp;confîderatis , intelligi poterit noftras declarationesnbsp;ipfàm Euangelrj vocem efîê, 8d. ab aduerfàrrjs cornbsp;ruptelasin Ecclefîa fparfàs efïê,
B iq
3
-ocr page 14-6. De vnitate Eflentiæ Diuinæ,amp; de tribus Perfonis.
QVID SIT DEVS.
ïgt; E V S eft eflcntia fpfrituaîis,intenig5s,actern3,alfa â creatuns omnibus, vfrax,bona, îuftâ, cafta, miferrcorSjbeneftca, libcrrima, itnmenfæ (àpientiac, potentiæ, iraftens peccatis, P a*nbsp;Ter «rernus,qui f 111 v m, tmaginem ftiam ab æterno genuinamp;S F i L i v s,iniagoPatris co*nbsp;æterna zô^spïRitvs sanctvs, procèdent à Parce, amp; Filio, ficut patcfaâa cft Diuingt;'nbsp;taSjCcrto verbo,amp; teftimontjs diuiniszquod Pater acternus,cum Fil io,amp; Spiritu Sandacoo*nbsp;diderir, conferuct clum,ô;^ terram, amp; omnes crcaturas,Ôf aftît omntbuscreafuris,qup2^nbsp;conferuationemzâC colligat fibi ingenere lïumano Ecclefiam, propter FiliS,Öf pernbsp;rudexiuftorum.Sf miuftorum.
QyiD SlT PERSONA,
ï* B R S O N A,û«-fl'4t!££nç,gt;j^'ar^oa-û(7roy,eft fi^fiftcns viuum,indRn'duum,tnteIIigens,incomnit^ cabile, non fuftentatum ab alio : Græcènbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e s s e n t i a, «lt;rlt;rt,verô,nominatur: quo
reuera eft,etiamfi eft communicattim. Hocdifcrimcn tnteriva-tay, ÔC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tenendujn
eft. Sunt autem tres Perfonat DtuinitatisPater, Filius, Spiritus fJidus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.flo®
plures, nec paaciores,quia fie fe Dtuinitas patcfccît,
OyOMODO DISCERNANTVR,
FA T E Ræternus,eftprimapcrfona DiuinitatiSjUonnararnecaliUndeproced^nstfe^^^P^ abæterno genuit Filium.imagtnetn fuam.ôsf à qua procedit Spiritus fanlt;ftus;6^quse cut^nbsp;lio,SC Spiritu fantfto omnes aUas res crcauit,SC earum fubftantias conlcruar,
FILIVsæternuSjô,eftfecundapcrfonadiuinitatisrquae cft integra imago atterni Patris,quam Pater,feièintuens, 5C conftderansjab jetcrnoglg®^^nbsp;nobis quidcrn fie manifeftatur,qudd fit Pcrfona,pcf u lam Paterdidtdccretumnbsp;dinem creati®nis, QC reparationis hommumlSc mir' ; r.vt patcfâdat Euangelium, Sinbsp;naturam humanam, dC fit Mediator, r edempre «* iu'F ncator ,amp;saevàtor.nbsp;enim A oro S,djmquiacogitatione näfeirur : turn qiua eftperfona, proferens Euangd*®^nbsp;exfinu æterni Patris,et confer uans minifterium Euangelqzâf cftcflicaxinhis,quicrcdunty^nbsp;uange! io: cuius vocedicit confolationcm in cordibuseorum,fiC viuificatcos,amp;r oftendens rnbsp;crem,0i^ cfFundens Sptritum lancftum in corda corum. Hçc pcrfona afliimpfithumanuin^^nbsp;turain in M a r i a virginc marre, Talis cft autem aftiimptio: vt huic perfonç foli, b*cW*nbsp;humanç naturae airumpta,fit vnitawa^Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnioneperfonab^ideft, vtfitvnumw^^
fufteiitans banc mafiamjamp;f ipfa mafia humanp naturae. Non enim conuerfa^* vnanàrurafn aliamifedpcrfonaeWAc^«, vnita eft mafia naturae humançafiumpta, EtfietJ^nbsp;baec perfona é A«y@-,aefcrna eft ; ira poftea impoffibile cft.hanc mafiàm Aóyu infertam nonnbsp;mul manerc:vnde vere Damafcenus.-naturam,inquir,humànam,quâfeniçl aflumpfitnbsp;nunquam deferic,
spiRiTvs SANCTvsefttcrtiaPerfonaDiuinitatis,procedensaPatre,SfFilio: fubftantialis amor,0f Ipritia coaeterna,inter Patrë,Slt; Filiumæt nobis fie manifeftataeftzqo®nbsp;mittatur in corda credentiS.vt tales motus,amorcmjSf Iptieiam acquiefeentê in Deo,innbsp;cendar,qualis eftipfe. Ac vocabulu rS ¦nvivfMT^,fignificatagitationem,leuagiwtorem.f;nbsp;hf c perfona fic nobis eft patefada;qiiód fit velut flaina, immediate tales motus accendensnbsp;in corde,qualis ipfe cft.
QVID DIFFERAbiT, crcarc,gignere,na(ci,amp;rpfoccderc.
c R E A R E,eft ex nihilo aliud facere, Sicut Dcus,coelum,amp; terram, Angelos,amp;f totîfi^®* «lundi machinam,dicendo fecit ex nihilo,non exaliqua acterna ma eria prpeedente,
GI GN E R E,eftailiumdefuaelîèntia generare,
K A s c 1 eft à porentia cognofeente, Qiiia genitum,eft imago gignentis,
FROCIDÉRE autem eft à voluntatc; quia Spiritus fandus eft Motor,feuagitator*
-ocr page 15-lt;^S'ECVNDYSç*»
ARTICVLVS,
DE
PECCATO ORIGINIS, QVOD
Â. G'^ÆCIS To' Tlfs ?t'seüs nosbjpo'n, kai'
-p ifni^t^ov lt;^aSAor,f(gif
aaimtJtMftr,
Péccatum öriginalc,efi: reatus, propter Âdæ1ap{ùm,amp; pro^^ ptcr priuationeni luasDiuinaej Sôfirmæ agnitionis Dei,innbsp;üicntibus homiaunjjamp;proptcrauérfionem voluntatis àDeo,nbsp;propter contumaciam cordis : qute mala lecuta Hint lapfùi^nbsp;Adatain naturahomlnum,0if fiinc mimicitiæ aduerftwnbsp;Deu m,amp; damnaca à Deo,
l,v s TIT r A originalis, Hgnificat SC acceptatioflem, SjC redi ^ydincm,quæiiik ante lapiSm: videlicet, lucem, SiC firmâ agni-*nbsp;Tonern Dei, in mente hominis : amp; congruentie voluntatis, ÔCnbsp;cordiSjCumDeo; qtiiin hominibus,velutintemplo fuo,nbsp;habitafïèt : amp; fùamfapicntiam,iuftitiam,âlt;la:tinbsp;tiatû eis communicaflèt; û nonnbsp;cflèntlapfi,
B
«
8.
Secundus Articulus de Peccato originis,quod dt ,.r.
{Hohio fit ini~ Simiens.
ro!' Ttfs ANöpnni'NöS
lufiinA enim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^xoMirwiptß:^'^.
nbsp;nbsp;nbsp; '1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jt^____/j\. f . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;____- t,v^cfbtä *
lufitfs.
ditui J
[_ Felix.
r
quot; Luce, amp; notïM Dii,, qu«filer atfiitura in nanbsp;tura integra.
DOc'êtA
gt;
j Spiritu Sancio amatus. dili^ere !DeuntJuper omnia,Cypracepta ®« facere, iFelix
¥ '^1 i^farsntt^^ amifierint lufiitiam illam originale, nbsp;nbsp;reijinfiabli ira ^ei.amp;' mtff»
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' X ¦'
'''''
DEFECT VS iufiitia, fieuin-tepritatis, amp; o~nbsp;bedientia oripi-nbsp;nalis', fi^riatv, nnbsp;ofiiw^ç , ÔÂO-x,^t^^mei,i^v7ra.nbsp;sio^ç. E/lq^hor^nbsp;rthilis caettas,nbsp;et inobedientta,nbsp;SciL carereilla
r *
peccatum ori-ÿnji, quodfie yocant San^inbsp;patres, amp; om-^nbsp;nesorthodoxi-,nbsp;rdr pie eruditinbsp;in Ecclefiat'vinbsp;delicet.reatuf,nbsp;quo najeentes,nbsp;propter Adanbsp;lapjum, reinbsp;fùnt ira Dei,nbsp;eîr morMaternbsp;natèfitpfiaxFAnbsp;çiA{^^ipa,,cor-huma-
Tofieat propternbsp;lapfiùm,nbsp;amp; inobe.-dtentiam^nbsp;Ada,p.ifi^nbsp;X \ A.nbsp;Ta TÖ TU -7l^cô]o -
SSÂCtÇOV A^oifiTtK
P TerptttM 0' hedientia.
f Kera-
7^3i-ttidi-ne,hoc
ÔMNÊS/5(?-mineStfiecu-dum naturd finaturali
fP tûrft'cfenbsp;bôKrtwcr^, .
l)f n/ nafica^ rupno huma-tur cumpec- na natura pro
i
naficentes ha | ^lt;t»2. qua com pleêbitur
** A. r
Tgt;ik- I
Fuf^'
Dei I
cato, hocefi, \p.a^ata ab Â-) beantfecca-tu ori^inis.
Hic dificen-duni efi
Sinâtibufdo-integra rut-tura.
Concufitjcentta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfi]
per quant non tantum aFlsts, fieu firn^f*^ intelîi^imu^fiedperpetuam natura incli-natione.quie efi,yt etia aduerfiarij inficbonbsp;dtifiatentur, materiale peccati ori^nàl^-^
'^Metu Dei, %u^iç
^óSov
I h»nbsp;h
X Z/ aatnnnuri» x«tinbsp;oiçT VKi xaute'i.
Qum ctncu.
oriÿn,iconlt;t^;^l- aibmiturproff^^,
FiduciaergaVtu..
Pamp;IÇ ^¦7^l, TOUTO'/. gt;twam ipifctntia, quam ka^'nbsp;uent ttlt;t nati.bch fie jn frinöennbsp;empfiwigen ! vnnb geboten timbre,
pfiim (irj^rufn^frçntK peccatOyür merbo /ùnt oigt;nbsp;noxij. Eorum enimnatu:nbsp;racorrupta, amp; ifitiofit mnbsp; fiitHT,hoceii,
|
Petagia-fi nos. ' |
ç |
|
M ^lios, yt |
gt;Q»jlt; |
|
Papifias, amp; | |
|
ifiorum fi- | |
|
miles. |
U |
DAU. nant xd
Ik ç .
iV\{r
O *3 Vjl gt;nbsp;ipu'ffJ
¦ '¦'Qiûlesfifttpsfi U:: pfum fripioruin parents,nbsp;omnes hommes: quihuicjnbsp;beccatn.f'rrm/irhn fùnt n!j\ Lum i»niHi'iiitnria,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦
bent ittt nati.beiï fie jn fdnöen j ' r . w ¦nbsp;werben/ Sua iß/ vofler loft/ fnbsp;Lvnïgt;nef£ju»0fin\ J
t, yitium orjpinùs,7L) câi ^vicrtuç fM^^Sti^ieu/, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o
effêt'telejfiepeecitum.
t. Stntiunt defiel:1:Millos,feu concuFifietiam,ejfieresindifférentes,feaf^ net ejje tesfixa natura damna tas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjedie^
t. Somniant, hominem le^i 'Seifiatisfiactrepojfie : CeFropter tiani.coràm^eo,iujiumpronunciari. fiiayiytextenuentfioriaotniinbsp;nefidorum Cbrijîi:d!fputant, hominem proprijs yiribus rationis,(^^nbsp;fiifiîtari pojfie.
4 lbleoanf,t)tanefe poff baptifinurn,
-ocr page 17-'0 APXAION nAPAJlTOMA, KAI
''XEÏiS r'nAl'TION.
CONFESSIO ECCLESIARVM
9-
Saxonicarutn.
»'S r-EccxTo orejGiKis.
'«iinetecon- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Epeccato origints, perfiicuè etiam confirmamics:
^mmVàüioé retinere confenfumDera Ecclefia Dei.inde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Dj^aprimis'fatribus,Trophetis,Apoßalis,esgt;' ab Apo
ßolorum dißipuVu, dC^ ad Auguflinum, öh* deinceps '^yalus'fjcoç traditumeeSr expreße damnamus Pelagium, omnesnbsp;** '¦'»ifiiifliinans. fimilia delyramenta Telagianerum in Ecclejiamnbsp;ß^trßerunt.
Mbe dicimus: omneshomines poß lapfiim primorum quot;S''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; *1^1 naßunturex commixtione maris
^^^uoftns.ßcemina, naßcentes, jecum adferrepsccatum originis, ßeut Paulus inquitePpm. V, Per Dnum hominempec»nbsp;eatum intrauit in mundum^eb;^ perpeccatummors:amp;nbsp;Ephefiz,EramHsnaturafilijira,ficutebr cateri.
fiiisniltita, 'E!_ecnobisdißlicetdefinitioDßtata,dextr'eintelle» *'*^iöimiusdeenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;originis,ebi carentia iu/litiaoriginalis,
Vquot;iconita'^ debitainejß. quia iußitiaoriginalis,non tantumfuit 'lii^^^ffaitio' acceptatiogenerishumanicoram Peofedetiaminipjà
¦ naturahominum, lux in mente: qua firmiter aßentiri Derbo Peipoterat:amp;conuerfioDoluntatis,ad.Peum:
amp; obedientia cordis, congruent cum iudicio legis Pei, qua menti infita erat. Acfuifiet homo templum Pei,Dtnbsp;i, anteadibtumebt.
¦¦ Hac omnia complexamejfeiußitiam originis fo»
¦ S!)* nbsp;nbsp;' teßexhocdiblointelligi:homoconditus eß ad imagine
amp; fimilitudinem Pei : quod interpretatur Paulus jn» ;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nouum bominem:quificundum Peum
creatus eß in iußitia,(:s^fianblitate Dera. Vbi cert'e in» telligit fanbiitatemDeram, omnesDirtutesfulgentesnbsp;in natura noßra,diuinitus:non arte adßcitas, aut difei»nbsp;plina comparatas.DtnuncDmbraDirtutumqualeß»nbsp;run^ fiint in hominibus afiita. Cum autem confide»nbsp;«atur, quidfi^ificet iußitia originalis, deinde minusnbsp;kSota obfeuraeßoppofitapriuatio.
^'*'tas*^*'** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur peccatum originis, propter lapfum pri
morttm parentum , ebr^ propter hanc deprauationem, qua lapßim fecuta eß, naßcentes, reos eße ira Pei, (ynbsp;dignos aterna damnatione:nififiatremißio,propternbsp;Mediatorem. Et hac deprauatio eß, carere iam lucenbsp;Pei'.qua in nobis julßfjet:Cyeßauerfio Doluntatis no»nbsp;ßra à Pto,ey contumacia cordis, repugnant legimen»nbsp;tis,Dt Paulus loqiätur: (y hominem non eße templumnbsp;Pei,fed mißram majfam,fine Peo,lt;y ßne iußitia.
Hos defibtus, hanc totam deprauationem, dici» museßepeccatum,nontantumpoenampeccati,(ifremnbsp;indißerentem:ßcut multi Sententiarijdicunt, hac manbsp;la,tantu pomam eße,iy rem indißerentem,iy nopec»nbsp;catum:^ extenuat malum originis:iyfinguntpoßeanbsp;homines,poßelegi PeiJatßacere,ebf' propria legis im»nbsp;^^ß°^ ^Jß
'1quot;°^ nbsp;nbsp;Vitandafitnt in Ecclefia ambiguitates:ideo expreß»
finominamtisbacmala, deprauationem,quafapiab ^tiquisScriptoribusnominaturmalaconcupifcentia.nbsp;^****''* Pifeerttimus autem appetitiones in natura condi»nbsp;tasß confußone ordinis.qua poßLrpßcmacceßit.Sicutnbsp;lerem: ij. dicitur:Prauum eßcorhominis. Et Paulusnbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquit: Senfiis camis inimicitia ejb, aduerfus Peum.
^anc malam concupi/centiam dicimscs eße peccatum: e!y adfirmamus hanc totam doblrinam de peccaanbsp;t9,ßcutin Eccleßjs noßris proponitur, eynbsp;ieclaratur,perpetuum ejfe Deranbsp;ffielefi^ Pei confinfiijtf.
V uirtembergenfiû.
Tgt;E PECCjYÖ.
C^iimus, amp; conßtemur, homintminitia, luffitia otfgï-« /aßentemßbera arbitrio preeditum. Spirit quot;^***®-ttt Sanclo omatum, acfelicent à lt;Deo condituntnbsp;«JfcpofietiâHtem,proptirinobedientiam,Spm:nbsp;tuJane to priuitum,fabium mancipium Satha^ amp; initùua,nbsp;na, obnoxium tam corporali atemanbsp;damnationi. Id^ malum non in yno tantum A*nbsp;damo conjlitijj'e :fid propagari in omnempofie*nbsp;ritatemeius. Quadautemnonnulliaffirmant, XBtiihciï*nbsp;hominipoß lapjum,tantam animi integritatemnbsp;reliblam-.ytpoßitfefinaturalibusfuii'vinbui,nbsp;amp; bonii op tribus, ad fidem .isr'inuocationemnbsp;Pei conuertere, acpraparare : baud obfcurepmnbsp;gnat cum Apoßolica dottrina,nbsp;nbsp;nbsp;cum Dero Ca^
tholicaEccleßaconfenfu. AdRoman; V. Tdliwoiu», !?f r Dnius deliblum,propagatum efimalum^
in omnes homines,ad condemnationem, AdEphef:II.
Cume/ßtis mortuidelibtis, (br peccatts,in. t, Senpfutifc ^uibus aliquando ambulaßisffixtafeculum mîtnbsp;di huius, iuxtaprincipem,amp;c. Etmox :Erasnbsp;mus naturafilij ira, ^uemadmodum (sr cateri.nbsp;Mortui,inquit,peccatû,etfilij ira,hoc eß,aiie3nbsp;niàgratiaStei. Sicut autemhomo corporaliter Simäe,nbsp;mortuus, non poteßfiefifitis Diribus praparare,nbsp;aut conuertere, ad accipiendam Ditam corpora»nbsp;lern : itamortuusßiritualiter, nonpoteß jefiuanbsp;Dirtute conuertere,ad accipiendam Ditamßiri»nbsp;tualem.
Auguftinus iom, i. cont. duos epiß:Tel: * ad$onifacium,lib.2.cap 8nbsp;vomiuus.Dtrßponderetfuturo Pelagto, nonnbsp;ait:Sine me Dimdlepotejlis quiequamfdeere:nbsp;jed ait:Sne me Nihilpoteßispacere. Et, Dtre»nbsp;ßonderet futurisetiamißis, ineadein ipfia E»nbsp;uangelicafiententiamon ait. Sine me nihil pote»nbsp;jlii perficere. 2lt;Lamfiperficere dixifiet : poßentnbsp;ißi dicere: non ad incipiendum bonu, quod a no»nbsp;bis eß, fed adperficiendum, efie ©« adiutoriuninbsp;necejfiarium, Etniox:
Hominis eft piçparar« cor.amp; a Domino refponfio lin.« gux.Non bene intelligcndo falluniiir.iit cxiftimenr, cotnbsp;pr3cpararc,hoceft,bcnum indioarc, fine adiiitorio gtatijnbsp;Dci, ad hominem perrinerc. Abfif, iit fic intclligaiit filijnbsp;promifsionis.tanqiiam cum aiidierint, Dominum diccnenbsp;tem, Sine mc nihil poteftis facere, quafi conuincaiit eum,nbsp;dicentes.Ecce.finctepeflumiis cor prxparare. Aut. cun»nbsp;audierint ab ApoftoloPaulo,Non quia idonei fumusnbsp;cogitate aliquid, quafi ex nobifniet ipfis, fed fufficienti»nbsp;noftra, ex Deo eil, tartquam ipfiim conuincant, dicentes,nbsp;Ecce idonei fiunus.ex nebis ipfis, ptzpatate cor, ac pernbsp;hoc,amp; boni aliquid cogitate,
EtitClum/ow. 9. in. Ioan, trabi. 49,
Nemo fe palpet, de fuo Satanas eft, de Dci bcatus effe Quid eft enim de fiio.nifi de pcccato fiior Tolle pcccatö.nbsp;qiiodefttuum.Iuftitiainquit.dcineocft. Quidenimhaenbsp;bes,qtiod non accepifti?
Ambroliiis de Docatione Gentium,
Lib. 1. cap. 9, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* h *
Licet infit homini, Malum iielie, tarnen, nifidonatiim, APieron,. non habet, boiium ticllc. Illud contraxit naeura.per cul*nbsp;pam.hoc tecipit nattira.pcr gratiam.
Bernhardus, in homilia i. de annunciat: Seata Maria.
Sißare nonpotuithumana natura,adhuc in» Bemheiit tegra:quanto minus pQtuit,perfieipfiamreßrge»nbsp;tejamcorruptai
rum»
10. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Depeccatooriginis,amp;dc
DE DISCRIMINE PECCATORVM, Confcß. EccIeC Saxon.
lt;3idliini fîtn'n rcnatis manere peccataî ncccfiè cft, tramp;di ^Nam ex diélo Lucat ii. V adit,5lt;r afîùmit feptem alîos (piritus,nbsp;ingrefsi habitant ibi,8dc. ex fimilibus diiftis, manifeftumt^»® ,nbsp;quos renatos contriftarc,Slt; excvtere Spiritum Sandû: èC rurfus ab^jnbsp;l^numgenw àDeo,ac fieri reos iræ Dei,amp; æternarum pnarum. Et Ezcch. fchp*'^nbsp;ni-!-U'.e,amp;re- eftzcumreceiîêrit iuftus àiuftitia{ua:amp;fecerit iniquitatcmjmorieturifl^^^nbsp;ßj. receflerit impius ab impictate ftia : amp; fecerit iudicium,Ôôiuftifiafljnbsp;¦j-iHerumnbsp;nbsp;nbsp;viuet in ea.Necefiê eil igitur diieerni pcccata, quaein Gnélisin hac mortal^
'e, amp; non yita manent : nec excutiunt Spiritum SanÄum, ab alijs peccatis : proptef regnans.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homo rurius fit reus iræ Dei,8c æternarum pcenarum. Et Paulus oïl-
y^teftimonÏQ cernit peccatumregnans, Sc non regnans. Et alibi inquitî Si fecunduin 'Paulinbsp;nbsp;nbsp;carnem viuccis,moriemini : fin adliones camis ipiritu mortificabitis, viut-
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis, Traditautem regulam in Epiftolaad TimotheumîMilita bonani
militiam, retinens fidem, amp; bonam conicientiam, Cum igitur homines
¦ «sancium. non rctinent fidem:ièd aliquam fundamenti partem, id eil,aliquematncu-lum fideijfiue feientes, fiue errore amittunt : aut idola approbant: ut muld, eitiifalfis dogmatibus decipiuntur: aut non fiiilentant fe, coflfobfi®^nbsp;,, lt;his. dei^iediuperanturdubitationejautdeiperationezautviolantvllmnFæ^-^'nbsp;ptumDei,contraconicientiam:effvndvntSpiritumSanlt;^^^quot;nbsp;iùs fiunt rci iræ Dei :amp; pnæ æternæ : Sif,nifi fiat conuerfîo,taies monen-tes,abqciunturinæternaspnas. DehisinquitPaulusiSifecundumear-nem viuetis,morieminh Eti» Cond.Necfcortatores,nccadultcri,necnbsp;.1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idololatræ,amp;?.pofsidebuntregnumDei, EtiuramentumclarèdicidVE
u^^:ioHempecc^. uo cgo, dicit Dominus Z Nolo mortempeccatoris ; fed vt conucrtatur,ôc viuat» In iuramento duæ partes copulatæ iunt:Conuerfîo, amp; vita. Poltu-latDeuSjSô quidemiuramento, Gonuerfionem. Quarc, non placent n»nbsp;retinentes propofitum peccandi. Compledtimur autem in hoc numéro,nbsp;Omißio adfe^ia--nbsp;nbsp;nbsp;P E c c ATA o MIS S f O NIS adfcdlatæ, id cft, A D F E c TATA M negligeutiam
inofficio ; quæpugnant cumdidloî Hocrequiritur,vt fideles fimus.'oc IG N O R A N TIA M adfcdlatam : qualis cft Pharifaica, infînitæ multitudi^nbsp;t^is ? c|uæ veramEcclefiæ dolt;flrinam non iludetinquirere, amp;^nararcthnbsp;net idolaîaut etiam iæuitiam adiuuat in defenfione idolorum. Didlum eunbsp;lt;^iitusddygt;e^ Je lapfibus,quibus excvtitvr Spiritus Sandus^ Alia funt peccata innbsp;niaaa^eccata.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rctinentibus fidem, Ô6 bonam confeientiam: quæ noniùntcorru-
ptelæ fundamenti : nec funt delidla contra conicientiam, icd funt rcliqut^ peccati originis î caligo, dubitatio, carnalis iècuritas, errantes flammævünbsp;Nw Cu^t exte. tioforum anccT:uum,ôô omiisionis,vel ignorantiæ non affèdlatæ.Hæcma-nu^,ndt, exténuant quidam, amp;nominant deformitates præter legem Dei. Sednbsp;hæc cæcitas valdê reprehendenda efl,8ô vtrumcp confiderandum: m^ndnbsp;tudo mali in hac totaimmundicic,quæ eil contrarialegi,Sc voluntatiDebnbsp;amp; rurfus magnitudo mücricordiæ, bencficii Eili] Dei, tegentis hæctrl-ftia,amp;2 magna vulnera, in hac miièra natura. lubet autem Paulus his maltsnbsp;repu-
-ocr page 19-Peccatorum Diuifione. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lï.
hu
ld efl, Atticus, Scipio, frenant vitiofbs niotus,rationc: ^omDilo bisn: H^fcph,Paulus, frenantSpiritu,ideft. Spiritus Sancftimotibus : vero
°fc,vera fide,timore Dei,amp;:inuocatione» Dolet Paulus,fentiens dubi- Exemi,ia con, 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, aut alios errantes motus:amp; fide ftatuit hanc immundicicm tcgi
.|^^fdiatore*amp; timoré IDei fereprimit ,neobtemperetiræ,aut alfis errangt; ''^motibus. Etfinaulinuocat 13cuni;amp; petit auxilium» Cornaundumnbsp;^ïinme Deus. Cum hoe modo rcpuonzimus prauitati:quæ adhuc reli-^pftjinrenatis : tegunturhæcmala; dicitur Peccatum non regnans,
^uvENiALE, Só non eftunditur Spiritus Sana us. HANcdodtri- Conclußo, nam de dilcrimine peccatorum,v^eram, pcripicuam, amp; Ecclcfiæ
Hecefiariam eHc,mani f eftum eft, De qua tarnen quales la-byrinthifintdiiputationum.iniibris Aduerfa;
riorum,naulti iiorunu
EREVÎS SVPERIORVM
i,va,}iilt;^ix,ÂMctiaiç,de psccati deßnitione,
tir diuijionibtti.
'' Originale .E//re4rz«4'propter jdda lappropterprltiattonetti lucn dininx, amp; firme agnittouis T)ei m menttbui hominum, c!rpro-pter contumaciam cordiaque malafecuta funt lapfum Ade, in natu-ç y hominum, jtuitimmicttie aduerjuiT^eum, eiltdamnataàDeo»nbsp;P, Hec enïm mala comple^itur, amp; caliPinem in mente, tir non eße te.n»nbsp;altudeji
wo-fygt;tinEpi. ^'fiannes. Ei^nbsp;ifffreatum^de-fgt;'^elincli!.a.nbsp;ailio con-
Çifieum,^ 1^ 'quot;'î'w iram e-
quot;^ediatorem. ''^hrtitiones
l\. cQiiaîc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnis aSliopugnans cum lege: tum in mente, yt du-
bitationes de T)eo,tum in yoluntate,iamp; cordetyt inceiidia malorum af-fecluum:tum tn membrts excernts-.'nt externa ailionespugnantes cum lege 'Dei.
Islon renatii,'ri!t originale,amp;aHualia, interiora,tir exterioraïquia rep punt,propter tlla,irie quot;Dei, t^Xpce-n« xternce,id efi,ordinatt adpeenam aternam.
Regnans,/f«ppundame, mortale, in \ enim ami
Altc^
X'i. peccatum lt; quoddanbsp;ßicitur
Eo, quifuerat renafts. Cum is aßentitur errori in mto,autlabitur contra canjcientiam. Tunenbsp;enim amittit gratiam, Spirit um SanSlum, etfidem,nbsp;quot;ytt Âdam,et EuapDauid rapiens altertus coniugem.nbsp;hi contrijlarunt, amp;excufjerunt Spintum Sanèlum,nbsp;propter talia deliila : amp; rurjtts failifunt rei eternenbsp;pne. Eojfe eni nfie labi renatos,perfiicuum eif^ ëS:nbsp;cap. ßiatth. 12. ör 2. Eet. 2.
Non rc^T\2m,amp;yeniale:propter quod non amittitntur gratia,Spi-ritus SanSlHi,amp;Fides. Efiq^ inrenatisin hacyita'^itium originis,^ dubitationes,amp; incendia malorum affeëluum : quibus tarnen tlli répugnai t-- ne ruant contra conficientiam : amp; dolent propter hasfor des : tirnbsp;creduntfie propter mediatoremplacerettegi hasfordettamp;gratiam exii-berarejupra peccatum.
-ocr page 20-12. nbsp;nbsp;nbsp;Apologia huiiis articuli, qua refpondetur puerilibus,
Ium noftrum
L Xvetrndj-ctctiKO,: quîb Aduerfàrio -rum cauilla- ¦nbsp;tio,amp; crónbsp;foa^, ref ein -tur. quot;Partesnbsp;huiuajunt inbsp;tres :
Propofitio, zdl^24s!.SoXluj,per criminationem. l^am qui confütationtmßrifft' runtiijs non folum ludiciumßed etiam candor deßit. Cum enim nosfimpltct awmo,w-ter recenfuerimua ea, qute peccatum ortginis compleCLtur : ißi, acerba interprétai^»^nbsp;confidaßententiam perfe nihil habentem incommodiiarteßo^tTucnideprauant.
fquot; Sinemetu Deißnefide eße:
Obielt;lHo,(ÿargume- eiÇ culpa allualia.
tatioÄduerfiariorum.'y
fT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j fgltur neganteßeculpam ori-1 nonoriginalis.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ginalem.---J
Refutano, s; ÂÛaiç, hard
j Cutuf 3^^^^iieîaçccit)tex«»^ ^eßfiet. Si el^ culpa aSnalb»nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dlos nihilabfurdi de bac caufadettf)^^-
Seciïdum i ^rttculum, inbsp;depeccato o-rigïniô probant ^duer-Jarij, numnbsp;ïta:yt repre-hendanttarnen (nbsp;tionem PECnbsp;CA TI O-R IGIN A-L 1 S. Cuiwnbsp;dTnXoytdL,,nbsp;ati^def-enfio,nbsp;quadam habet
Refnran'o,
arafquot;'^ 'quot;' Leu catgt;^° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^'^Z^^n(nç--qua oßendit'!m(ßiXi')^^l*'.
Condiifio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rtfnlat£fiiuß?3inis1lt;'i'f^
nata funt. Eins
L ejiilla
dem,arbitramur)nosjatlspurgatosefie.
Li defcriptio- 'j ne peccati Orz-i
IL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;concu-
y. ^ * . î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_______
defini-i
PEc5 definilzo re -1
prehenfa ex-1 plicatur. ConJnbsp;'r,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ lt; uetraximus na
iliumemm 1
zi ,1 turalibua »iri-no trum ape- i ,
¦ j n \ bus hommts cor rtenaum e t ; I . .
cur hu potfii. rupti timorem, mutituerbishoc amp; fit^uctam er-laco ij/« ilmtu. ga quot;Deum. Qucenbsp;\duohomimde-
Thon eße aliquodin natura 'Vitium,Jeu corruptionemgt;
- ßif^^ßt
1. Tecca-.
turn ori- Sedtantum Jèruitutstn gints \nemi
mortalitatis : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5?
I Adam, lußineant ,fitne
Vitioipropter aliénai
1. TLeminem damnari morte atern»)ßL^f)f-catumoriginis. Sicutexancillafi^^^^^li-hfir amp; hanc conditionem ,ßne naturanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l
\^ptercalamitatem matris,Jußinent.' , Exténuant,y t Scholaflici dolores,peccatumnbsp;fatis lutelligentes definitionempeccati
tant gt;
1 I
( enim J
ejje diamitf. J
fates lutelligentes definitionempeccati originaliißi)fi! ceperuntaPatribtta, Huiufmodienimquaflioriivi^'^^nbsp;ferutprincipale negotium. De F Onbsp;fit qualitas corporta.Et,'Ptfiio more,fiuntinepti:q^^^nbsp;ytrum qualitas illa
ILL K.dja.intd^a,lt;;iKagt; : quibits oßenditur^noßram Deficriptionem confentire cum ^fit^t^i^ Weri defimtione.
T)ifigt;utant,peccatum originii,non cj^
/su corrupiionemfiedtantu, feruitutemfiu condttionem morralttat^»^^
effe aliquodin natura hominüyttnt^' LI IL EyKXntaa^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eunLubjnem mortoLtatit^^
..ytjupra iximw. Qwadlfii^a-faaç/tdeL^^dehnùio noßrte contraria,e^
tur impia Sophi- '! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neminem damnani mortextema^propterpeccatumoriginit»
TDcdiquibus impro-hanrur,amp;damna- ' tur impia So^hi-Jlaruni Tontipciorumnbsp;opiniones. jgt;ham Tribuunt humante natura intégras yires,...
(s'fulfil.
l~ Diligendum Deumßuper omnia» nie na- j
L Facienda prteceptaDei : quo adßulßanti^^^^
Qßß^Pßß SCHOLASTICI FCOTI POTFEPßlAT FlDEPßd interiorem immundiciem natura hominum.
Qp^niam admificuertint doHrina Chrißianaphiloßophiamßeperfellionenaturte, amp;pî»s,quàmf*' tts erat, libero arbitrio, ^allibua eltcitts tribuerunt: (p- hominesphilofiophica,feu ciuiliiuflitia,nbsp;eSr nosfatemur,rationißubiedam eße, aliquo modo, inpoteßate nofira eße,iußißcari coràm Deogt;lt;^^'nbsp;cuerunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a j j tj
6
cauillationibus^quibus aduerfarij articu- i J.
/»G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Confejßtoneficfcriptum e/Ç.-'Wcitcr wttvt ^eUtX/bnS ttrtcb bcttt ßtll Adæ/alU fflCtt'/
'«llKgeboten werben / tn fnnben empfangen/ onb geboten werben / bne j^^^ofer Iwfî/vnb neygnng ftnb/Betne wäre lt;ßottc6fbtd)t/betn waren glauben an (öott!
haben bónnen, Hic locu^ teßatur, nos nonßlum A c T V s, /?//potentiam, ßeu dona eß^ici-tto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum, adimerepropagatüsßecundumnaturam.Dicimusenim, itanatos, habere
''^^ßctntiamtnecpoße eßieere yerum timorem, amp; fiduciam erga Deum.
!
». Tff AT V K At. poten-tfficiendi,ergatgt;t.\ iA. ]
'quot;41
TIM O R E M.
\j^t, cum nominamm co«-J I cupijcenttdfintelligimu^y
P Perfetuam natura in-cltnationem.
[^FIDVCIAM.
,.Afilus,ßeu fru^ut.
\ .....
CVPISCEN T i Atmentionemfe-
CLeuiores morbos
ACTVM, IN ADVLTIS.
in natura hominù agnofcunt, Ignorationem 7)ei.nbsp;Carnalemfecuritatem.nbsp;Contemptum, amp; odiumnbsp;1 Tie^necpoJJe eumddi-gere.
C°î\detu Dei,
icare gt; r- .
ciducia erga Deum.nbsp;Odifje ludicium Dei.nbsp;Fugere Deum ludican-tem.
Irafci Deo.
DeJ^erare gratiam. Habere fiduciam rerumnbsp;prafentium.
Et ßmilia y 'ttia nobi-fcum nata.
SCI1OLASTTCO1{VM E^O'K; ET IHCOKSTAUTIA.
^taxhn'e adutrfantur legt ®«, non animaduertunt Schohßici. Imo tribuunt interim humana natura intégras
'h Hifc nbsp;nbsp;^eum,ßperomnia:adfaciendapracepta ^ei: quo adfubfiantiam alluum. Üecyidentßepugnantia dicere. Elam,
^/P'^F^diligere Deum,Fper omnia -.facere pracepta ^)ei: quid aliud eßcquam habere iußitiam originisf^odfibas tan^ 0 ^^^ttniana natura'.yit .perß poßit diligere Deum .frper omnia : quemadm odum ifti confident er affirmant : quid erit peccatunbsp;^^*^f**^opu^ eritgratia Chrßi:ß nospoßumusfieri iußi,propria iußitiaf ^orfrm opteserit Spiritu Sanblocß^ires
Jlt;A.|
r Coma-gione fomK
Ex affla tuferpennbsp;tis.
I'
fecum de ato ori-^
(gint^ loquu-
tur:
Grautora, lt;i^s' pra-ctpua quot;yttnahuma-na natura non co-memorant:neqjag' noJcunt.De qutbmnbsp;tarnen admo^nbsp;net Scriptura, amp;nbsp;Trophetaperpetuonbsp;conqueruntur. 0-mittunt igitur
Hane interiorem immun-diciam natur« hominum, no pottierunt yidere Scho-laftici. Heq, enimpoteß iu-dicari, nifi ex quot;nerbo Deiznbsp;-'uod ißi inßuts dißutatio-
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjtz tnJUK atjputatta-
rni^U'f no(lt;epe traçant,Hos
' igitur morbos quoq^ continet peccatum originü : qui pugnantpropriè, cum prima tabula Decalogi.
H*
\
APOLOGIA ARTICVLI
K ATA2L KEYH, qua oftenditur,noftram deferip-
''Seri-'' ftara.
Ct I MORE DEI?
'' Nihil fentim*nbsp;alienu,^nbsp;aut, à
Catho-lica Ec (lefia.
Qtddßtlu-flitia origi-nalis,conß-derauerim*quot;^ Eiuf igiturnbsp;hxce^
''Deßriptio. lu-ßitiainßcriptu-ris,continet ta.^ bulamDecalogi
* i qua praci-Jnbsp;pit de I
FIDE.
LAMORE DEI.
Conßrma-teßantur
S E C V ND A M.--J
'' Scriptura : cum inquit, hominem ai amp;ßmilitudinem Z)ei conditum eße.Quod^ui^^ßnbsp;ahud:mß in homine eßßgiatam tje hanc-^
r J^eteres. Sic enimßmiliiu^'^^ ScriptO' J quot;^^i interpretantftr:-~nbsp;res, tum [
^renttores.
Nihil
»o»i quic euam di-Mmus in
noj finitione.nbsp;fropterea
oflra de^
ßeoßa-
bit.fi
y £ T V S. Teccatum oripin{s,eßlt;^lt;^-^^^^'*-^ tta origtnalùMitx inejßß tle(rlt;ibirbf»M«^nbsp;pofi lapfum hacdona :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;----
ANTI-
^«orK.J
yr {
Sedgrauißimas ßententias Scriptura ,lt;amp;Ta.tru,nbsp;ohrutas Sophifli-cis rixrs Theolo-gorum recentiunbsp;amp;repurgamuf,nbsp;in lucem reßi-tuimus. ^um resnbsp;loquitur ipßc, re-centiores 'Theo-logosnonanimadnbsp;uertißße : quidyo-luertt Tatres, denbsp;deße^u loquet es.
Hoßram deferi ptionem oflen-derimui ewmy-fitata, amp; yeterinbsp;deßnitione con-Jentire.Idemnbsp;rdm prorßts di-cit, quod nos di-cimtes, re^'e in-telleiiadefinitio
».
AVGvsTiNi. Hieenimfoïer deßnirepeecatum originü, Conett-tia,fi i^ndvi^t'a.,^ ßeceßd-. Ita^ eomple^itw
aepmrepeccatum origtna. Conçu-\pi]centiam elJe^Am^a. enm iufid
Eitioßgt;', habitunbsp;^ßucceß^(,nbsp;f THOMAS.-^
RECENTIORVM. Namexhü, quißunt cordatiores, docent :ßmulißx) go NA V E î^**'^*nbsp;yerèpeccatum originü eßße:deßeSiusyinbsp;ßelicet,amp; concupycennd-Sic .n. tnqutt
H VGO.
^osigiturreSiiexpreßimtisytrun^,inht; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^SIÓ.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efltninfilum yoluftatest^rp^rußd
I ^CTrSuinatHranonrenoHattf, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^bt£Se/ßf:(inttn(tn3)(i,ßnefI!D£eßi.Smteniiniigt;cdi
DE PECCATO ORIGINIS.
If.
«
confentire cum veteri, amp; vfitata definitione.
(NOTITIAM DEI CERTIORSM.
rTIMOREM DEI.
L^IDVCIAM DEI. f^ECTlTVDiNE M.cSr yim ifid effiCiendi.
As A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
^ALS TEMPERAMENTVM quulitMUm COrpOrÿs.
MatinArnTyn,
|
Hoc eß, hominà\ 'Timotem Tüei. donaeffe | |
Î Sicenim'Pdului odEphefios,^ Co-^offènfes ofiendit^imdginem quot;Dei^ef-\fe iußitiam,amp;yeritattm.
I Fiivnam Deutamp;fiwïha- J
' ^^Xae VS,
i^^BRosivs. Qm cum alia mult a in hancfententiam dintttum ita, inquittv. QTH EST er^o a NIM A ^quot;^inem Deidntpuu Heui nonJemper
yererttr dicere:^uodiußitia originüfit ipfiaßmilitudo Dei-.ipute homini indita eß à De«,.
' ^otitiam Dei. 'j
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifitiefficiendä^um amp;ipfiTheologiinficholis
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(quot; tradunttißa non eÿici f fine certbS donti ,t^^siuxdiogratitt,
^^ortm Dei» J
^^^ditntiam inferibrum yirium hominßdpfiosj^ aSduf,
C Umere. 3
Ç Q^arif carnalist,
gt; Ide olt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rSecura con-
\Iudicium\ Peiaut}^ ~nbsp;'¦ Terterrefa-L Haodit, J
i
Concupifcentia, tantum corruptie quHifatum corporis eß, ßd etiam praua con=nbsp;^erßoadcarr(alfa,irt fuperiorib. y/iribus. ISLecnbsp;^quot;vident, quid dicant:quifimulhomini tribuuntnbsp;concupifientiam rion mortificatam à Spiritttnbsp;Sanbioj^diltäioncm (Deifuptr emnia.
r DSVM lt;
Diligere. !
; ^originti habetpriuationem originales iußitixnbsp;^ß^^hoc finordinatam diß/oßtionempartium antma.nbsp;non eß priuatio pura:fed quidam habitus corru-^^11
^ßur:^uidfit Originalepeccatum:reSle refiondetur: ^^'^ifit concupifcentia immoderata. ß^^e etiam re~ t.nbsp;debitte iußitia carentia. Et in ynanbsp;fy, *^^tefionßonum,includitur altera,
^pftcatum, efl ignorantia in mente, amp; concupifcen-p tarne.SigniJjcat enim nos nafcentes afferre igno-^^netn Dei, incredulitatem, difidentiam, contem-I ^'^gt;^diumDei,HacJubignorantiacompleSlitur.
ija fententia confentitint cum fcri^turü. Mam Pauluf interdum exprefs'e nominatdeftBum. Vt,nbsp;. » Cor.z.j4nimalii(homo, nonferâf tinbsp;eii,:qult;s Spiritui î)eißtnt. Alibi, concupifcentiamnbsp;nominatj ejjicucem inmembrü tamp;parientemmAoi
I6. nPOXGHKH, ADIECTIO APO-
logiæ, qua defenditur D. Doâor
MARTINVS LVTHERVS,
Propofitio, i lt;n^dlst.lt;nç. Sed Caflrea ^aieflas, in hoc loco manifeflam caluinninttgt; prehendet.
Obicdio,^ dcxso^oqa.. Quodpecccatum originisreliquumßt,pbßbaptßnumt
Aditus ad ip fam refltatiQnem,ri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sciunt enim aduerfarij, in quamfs^^^
tiam LV T H E RVShocdidumyelit.
ItafcripflnqubdBaptifmus'Sc 'E A T V Mpeccatiorißinalistoüat'.still' Réfuta- MATERIALE,'Vt ißiyocant,peccati,maneat^nbsp;tio, nnbsp;Semper enim^nbsp;Lutherus
L 5crt-pferit ,pec-catum origins mane-re poß Ba-ptijinum. Addunihucnbsp;articulumnbsp;iure damnanbsp;turn eße ànbsp;Leone X.nbsp;Âpologixnbsp;ißtus partesnbsp;funt:^
tJicflagellant aduerfa-rij LV-
T HE-Rv M, quod
Incipiat
I concuptflentiam.
Crtet nouos motus in horninf*
t. Cumait:'PeccatuminBaptifmoremittitur:non,'vtnlt;nißJ ytnon imputetur. HicpalamfAtetur,Ei3E,hoceß,mintrfß .nbsp;tumitametßnonimputetur. Atq^hxc fententiaadebpl^^^inbsp;rionbusiyt recitataflteirim:gt;Ec:.KETi3,
2. fbnrn: Iulianum,inquit: Lek ifla,qug eß in membth, eil^,regeneratione ßirituali : amp; manet in carne mortdi-ei^tquia reatusfolutus efÇ Sacramento . quonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lit,
\^anet autemiquia operatur deflderia: contra qua
Conclufi'o,^ iTn^qa.. Sic fentire ,ac docere LV T H E Ry M,fciunt adttttßß^.^^ rem improbare ndpoßinti'^erba tarnen calumnianturtyt hoc artiflcio innocents opptitt^
Additde'MkTEKXk'Lf.qubdSpiri- j tus SanSlttf tdatu^perhapüßuum i
Confirmatio al au toritate, ii cfxô^lt;l^içnbsp;ATt:;;C''0Ç-^amade-^nbsp;undem modum loquitur amp; Augußinuf.
»
Status,^«: om«r ex contmrijs dua-lt;nbsp;ius J'ententijs:
Intentione.Tßi enim d^ißutat:'^ concu,
non peccatum-
^P^oveflinumconcupifcenntfl^^^
Depulßone. LV T H E Rv S V défendit peccatum eße.
^p^oveß:numconcu]/ijlt;'lt;''gt;quot;-[ r turnßt^nec ne,ideßiAnptMtVi^/
AU quot;^erbpanAt
IL Tdefen-derit Con-cupifcentia eßepeccatu^nbsp;Hic confi-
hgt;
PAyLI,, qui ait:
I. Concupifcentiam nefcielam eßepeccatum tnifl lex non concupifies.
Î. Kidet aliam legem in memlrts mets, repu^antem l(ß jis meaicir captiuante me legipeccati: qua eß in memlti^^
P A T RV M J aui citra controuerfamfcfentiunt. Supra enim dtduf^f :f
lent igitur cum eoßquid habet incommodi hxc fententia. Idem lonß ßutatione reuellit opinionemißorum :qui fentiebant concupißenU'''nbsp;homme eße '\gt;itium,fedi«clt;^opov. Tst corporis color, ant aduerfanbsp;do àdia.(^o^oii dicitur.
ConcIuGo, Hxc teflimonia nulla cauiüatione euerti poßunt. Clare enim appellai^^^^^^ cupifcentiam peccatum. quod tarnen his, quifunt in Chrißo,non imputaturietflrcsf'nbsp;turadignamQrtc:ybinoncpndonAtur.
Probatioal-
terittfyfcilicet
- deretur Lutheri fen-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- p-
tentix, à te/li- adugußinum deßnirepeccatum criginistqubdft concupifcentia. monijs, l^t
Appendix altera, fomitem 17.
lt;1,
L.
non efle A AI A® OP ON.
quot; Qwdpropterpaßionssß neeboni,nec malifimus:nbsp;nec laudemur, necpitu-peremur.
'Hibil eßße peccatum , niß yoluntarium,
Tlaturam non eße malam. Idin loco di-Hum,non reprehendimus: ßednon re^e de tor^uetur ad extenuandum peccatum o*
ExßboliSfDtfit.eßerebanturad j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
. populum. Et bte perfuaßones ß^lebant fiduciam humanarumymum. Opprimebdt cognitionem gratits Cbrißi,nbsp;Fbonßlum muhte fententia Scripturte. Htsc enim .ß'pitia,nbsp;^uieße}juuntur,agnoß:unt inße homines pijiyt apparet in Tßal»nbsp;mts,eirProphetM.
'Tri-^ mùm
»
^nmùm quot;Voluit denbsp;^^«rare lt;
bittern
In fcholis dißgt;atarunt, amp; tranßule-rnnt hue ébe philofiphia prwßts aliénas ßententias» Et intempeßiui com-mißcentphiloßphiamßeu ciuilem do^ Unnam de moribus,cum Euangelio^nbsp;xdpudhos ,n. leguntur hlt;sfententi«:
quot; Contenduntx
FOMITEM
Sedbuic opinio^ S^upl^^i
de iJei
Int.
Quisdi^laßnt apud ^hilofo :nbsp;^phos,deciuilt,n9
de !î)ei indicia.
^Minis.
\yerlo, ^^'^jrQYnißionibttS, Iraßd iudicÿs T)ei,
Indignari ^quodT)etts non eripitfiatim e)c aßfliPlionibtts»
Ftemere, ^ubd impij meliore fortunay^ tuntur,^uàm boni.
ç Ira.
tnam to ta Eccleßa. Qußnbsp;enim 'tnqtiam au-ßus eß dicere, haclt;nbsp;eJßeÄhÄ^op^: e-tiamß perfe£{us conbsp;Jens^ no accederet^
U.
T)ocent, homiité proprijs yirihufnbsp;poße mandatanbsp;w Eieifacere,
lt; A N T I © E 2 I S. _ r '^Peccatt originalïs,amp; humante inßrmitatis. Itat^ docuit,'Peli^utas illas Jnbsp;peccatioriginale,noneßßeßanaturainhomine,ct^ó,lt;p)opa,:Jedindigere j
ni reclamant,
Dnn-
VincitariZ Libibine.
] ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r Glon^lt;.
[.Cofuhu,,
Gratia Cbrißi, ne irria putentur,
Spiritu Sanbto : quot;»t mertificentur.
'' i-^îenus eß mu: dus blaßhemijs COnbsp;tra J)eum, zo^im:nbsp;pijsopinionibtis:etnbsp;his y/inculis habetnbsp;irretitosnbsp;fdpientes,amp;-- lußosnbsp;coràmmundo.
1. ^erno, äc tyrannidi (Diaboli. eßenim in feruitutem tradita jZtrnbsp;captiua à îgt;iabolo tenetur : qui earn
Tlt;snam.SuaîmJgt;olîtaprolgt;eccato ori^mis ,atitertle^ imfijso/inionibui.isr'erroribfiide^J diabolus it fcribiturinGenefi-.y/biferturhachorribiHifintétia, J mental:(ff^impellitad omnifgene'^fdpientesfi,
ris peccata. N.am ipfa mudi hißoria oßedit,quanta (itpotetia re^ni eius,
2. Aforti.
Alijscompluribusmalis.
r Sicut !Diabolus ypinci non pot eß: nifîauxili o Chrißi.ita non poße nos proprijs uiribuS,ex iß aßruitute eximere, \b^octtit, «r Cum Chrißnsfit nobis datas, qui Zii^hacpeccata,Zix bas pomas außeraf.Zsrregnum i)iaboli pectatum,(^ morsnbsp;tem deßruaf.beneßcia Cbrißi non poße co^noßi:nißintelli^amus mala noßra.ft inter alia, defebbis illos,amp;connbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupircentiam:quaßntpoena,Z^peceata.
^^^bis rebus concionatores noßri diligenter docuerunt : Zis^ nihil neui tradiderunt :ßdfanÜamßripturam, nbsp;nbsp;Sanbioruni
'^^ßententiofpropoßerunh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C »j,
Inimicitiasponaminter te,amp;mulierem,amp;^ inter fe: mentuum,nbsp;nbsp;nbsp;femeHillifif.lbibumananaturaßtbij:
citurpxnis, Vt,
2. Inalijsoßens ¦ dut fe craßiora 'igt;ûnbsp;- tia.
l8. SYSTASIS, COGNITIONIS
peccati originis commendatio.
EST AVTEM NÉCESSARIA cognitio peccati originis. Neq; enim poteftin-telligi magnitudo gratig Chriftirnifi morbis no-ftris cognitis. Tota hominis iuftitia, mera eftnbsp;hypocrifis coram Deo :nifiagnouerimus, cornbsp;naturaliter vacate A MORE, timoré, fidvcianbsp;DEL Ideo Propheta inquit : Poftquam often-difti mihi.-percußi femur meum. Item,Egonbsp;xiinexceflumeo : omnis homo mend^^*nbsp;id eft,non rede fentiensnbsp;de DEÓ.
-ocr page 27-TERTIVS ARTICV-
FILIO DEI
CARNATO.
AthanaGus*
Sed ncccflanum cft ad setcrnam falntem:vt ci/tra^Kalt;nv,fncaT' hattonê quocß Dcrntni' noftri i e s v c H r i s t i ftdelireinbsp;quiscredar, Eftergofidcsnoftra: vtcredarnus,óif confitcamur:nbsp;quod Dominus nofter iesvs christv s, Dei FiÜus.de vs,nbsp;éc HOMO fit. Deus,ex fubftanria Patris,an£c fecu'a genisus,nbsp;S-«ç; QC homo, ex fubftanda Matris,in lcculo lia!us,'n;^;5«ç Per-fetflusDeus:perfediushomo:ex animaranonali,amp; i.umanacarnbsp;tie{ubClüens,amp;Ki^u;^fl(Âa^}i)jç,:^avâ-^a'!3-i'y)jçi:!Wçx{!çnbsp;Aequalis Patri: fecundum Diuinttatem: minor Patrc: fecOdutnnbsp;, hutnanitatem. Qui, licet,Deus ftt, amp;C homo : nonnbsp;duoramcn.fcd vnus elt Chriftus.Vnus autcm,no conuerfione,nbsp;tÿoîr?,diuintratis, incarnem : fed v n v somnino, non t^çnbsp;ilt;n«lt;f,confuiionc naturae ; fed wiifltnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnitate per»
fonae. Nam ftcut anima rationalis,ÓC caro, vnus eft homo;
fic D E V s, E T Homo, v n v s
EST CHRIST VS,
C iii)
20. nbsp;nbsp;T er tius Articulus^de ENANOPOLIHS^El,
'' L InChri-Jlo ßnt dute nature in
VNITATE. perßona, î«.^nbsp;feparabtli-ter coniun-
He:
quot; Z) I V Î N A,ï) Siómc- 'o hóyoc a-uuaf ènbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;71^
ctyiu livdjfAcât.
f^tßt-^-i^N^ C H RIS T V SjT^fT?
'iva, vo epva^ç: il â-eta, riÄovm, rß i
ÖT'Verè HOM
H'M MAN A ,}j tti^PU'XÔ'niç. Q^od j
?rbum, hoc eI^,FtliM Dei Fatris teterni, aßtimpßerit H vma NAM »4. T rivi],c^inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\^çst2tx.n a.:^ußrä)(
turam tn VTERo beatte^)gt;A.artte'mr- gt; st.es üt^ßjiÄcixnv. dç 'pnwj blaßhemum Schuuench- e^taç ^îoç, d. ovraç ce^.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A/t At fi I
gmis, cotra i
feldium. Ott Ó AÓy(^, ^ynv à Tioç rS Giod, tîuf aiQ^wXivltJU (puajv cv usi-Aioc Tric iJLaxa,^ctçousTtK^^iva
^lt;ûclt; aviÄctßte..--...
Ma^ictf. Tsis à«çTOj-9ï)/ov, amp;(
Hit i«ï ternbsp;tij Ca-
acloc^ fartainbsp;tSïA eiï
At^ÿO-
0{]tK^.I-tem docent,iu.^ xtajÿmnbsp;bolumnbsp;boßolorunbsp;i^uèd
II. Ide Domi-nuf, innbsp;huma-na na-tura'quanbsp;tum ad t::nbsp;ins cffici:nbsp;um ferti:nbsp;net)
|
r yere |
|
Defcenderit adinferos. ~
Tfertia dierefitrrexerit.
Ter^etuo remet,ac domi-netur omnwits creAturù.
Aßcende-dead cce-los'.'vt'fe-^ deat adnbsp;dexteramnbsp;Tatrù,nbsp;amp;yt
i
X rit deïn-
\ j. .j
SAn^tß-ceti,____
tes in ip-ßm, mij fo in corda eorumnbsp;SfiiritH fannbsp;do:^uieos
Confoletur, creae-
'' p Viuißcet»
lt;¦1
Tiefen-dat,ady uerjtu
^conciliaret nobispatrem:^^ STATi^ 'ii^nXATU^.é^S^',nbsp;Hon tantumnbsp;ginis, ÿ fAv^v \st7\
Hofl'ia ßet unbsp;,5..Jnbsp;-iow yi I ^^d etiam pro
'nOruf^ ^sttis hominittd^^^^.^iC 'n'dvjuv, ocit
reo
lt;t.A);6ùgt;f rçirn oùni'i»
I ô où-UfjS
fnia.
I bolu.
Kairf ßdd-^voiiçnbsp;covriAÔi:
COC di^s agt;v rod
Tmrçoç
Ç ^dia,Adflûgt;i,K^^'^ /ÿf i ßctaiAdjuv ,
*
Ayia^uv c5ïr mçdaovietc eisnbsp;avrev, ttip.-dç Tàçlt;nbsp;Kee^^ioc; cournbsp;fo f
A^iOV
Vim peccanbsp;ti.nbsp;Vnbsp;Falam ßt rediturui t'vtiudicetfi-uos, amp; mortuos reßfcttatos, amp;c. lu-xtaßmbolum Äpofiolorum^
ne^^etvâç,^
Aet,xßveu. ^uv^ao;,)^ viK^ooç, nß'^
Am^oÄav lt;rvfa.GoÄov,
Ka.ra.K(/jsxrs.'Damnantentmhtc,yt in alijs articulis,omnes h(ereßes,cum hacdolirina p«gnantes-^ß vovTiqJ'txMVTa£3'et,àç^To7i'xç'o^xilt;Pa,Âcuosç,edTÔd[ir^.jg.t'çfi^ç^ôpoigt;x^r^é;^iSS!tf tu^iirßnbsp;r^ Miridsd0.ffMßsf.,il QVBUirsa, doyfußct.
^eft,Inc3rnationeVERBI,feuFILII DEI. 21.
Symbolum
Apologia.
_________
Apoftolorû.
Athanafij.
Hune articu-îum probant ad-iierfàrq : in quo lt;^onfitemur, duasnbsp;in Chrifto natu;nbsp;las: videlicet, na-turam humanam,nbsp;aflumptam à ver-iO,in VNITATEMnbsp;perfonæfuæ. Etnbsp;quod idem CHRIST VS paflus ßt,acnbsp;Hiortuus : vt re-conciliaret nobisnbsp;^atreni : èC relu-^itatus : vt reg-iietjiuftificet, QCnbsp;laudlifîcet credennbsp;tes,etc.iuxta Symnbsp;^»olumÂpoftolo-rum,nbsp;nbsp;Sym-
bolumNi-
cænuni.
Qm pajßtf e§^, proßlute noßra: Cf iimôt FcéltlQAV
Deßendit ad inferos, cvct^co»
ARTICVLVS primus.de Creationbsp;ne,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttçutoi/ m~
T^ç T sra.vTu»
Credo inDeû Patrem omnipoeê-tem,TiK^ox,^Amcre-atorem, Tnn/iTlài, crea^nbsp;torem cii,ôt^ terrae.
Tertia die reßirrexit à mortuis : àviÇtl Tllnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tui yj-
i^fcendit ad ccelos : fedet ad de--xtram Dei Fatris omnhotentü, cd-tfAÜeii elf àpAv^ç, xa^ocf c« ^naifoç 'ts-cu]oxpa.'niplt;^.
Inde '^enturus eß,iudicare 'ygt;iuos amp; mortuos : eÔiy xßfoti ^avtof,nbsp;yix^xç,
jddcuiui aduentum omnes homines refiirgere deient,cum corporihuf s V13:amp;redditurißtntdefadüpronbsp;prijs rationem : è r? trnpeoa-lct, rran-T«ç àt cuS^anst àyaç-fj(^ov7itj pcilAnbsp;Tuv a-apMTdiy (WTdgt;y,nbsp;ecuenv iTiuv ipyeev quot;^vnAcyiAV-
Et oui hona e?erunt:ihunt in 'ni-tam aternam : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AyAixA
^A^Ai]tç, 'xepdjQoymj eif ^lui cd-uyicy.
ARTICVLVS 11. de Redemptione,
Et in lES vMChri ßum,Ftliueiu4 ynicum,nbsp;Duminum noßruM- Qmnbsp;conceptus de Spiritttnbsp;San^o : nattu eic Aarianbsp;yirgime : paßßps fub 7on-Ùo Filât0 : Cruàfixui,nbsp;mortuu6,'amp; fepultM. T)e-ßenditad inperna-.tertianbsp;die refurrexù à mortuis,nbsp;jdjcenditadclos^ Sedetnbsp;addextram Dei Fatru o-mnipotentù. Indeyentu-ru^ er^,iudicare 'Tpiuos,amp;nbsp;mortuos.
Qw yero mala; in ignem aternil: Cl J'eTa (^cÛÎAa, dç Ta TFvp cùdyiov-
ARTICVLVS
HL de SanÜificatione,
\ P lt;
mpi Tod
Credo in Spiri-f«ffj San^um : fantam Eccleßam catholicam :nbsp;Santorum communione,nbsp;rtmißionem peccatorum:nbsp;carnii refurreBionem:nbsp;^yitam eeternam.
Hæc eftfîdes catholica: quam nifi ^uisep fideliter,nbsp;firmiterq^j-arjçàç, cre-diderit:iàluusnbsp;eflè non
potc-rir.
U.
-ocr page 30-21. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEFILIO
XYMBOLON TO KAjVOYMENON
NIKAION, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QTOT)
T) E DEO T AIErS üa'tçcç. SjiiphanitU in Jine libri quinbsp;Âncoratiis intnbsp;fcïibitur, '^tnbsp;ßnuji lib. 1. Ecnbsp;clef, hijloï.nbsp;taß 6. Hicetnbsp;f hor. Lib. 8.nbsp;Ëcclef hijlor.nbsp;ca. i-j. (2^ lib.nbsp;ïo. cap. 2^.nbsp;Symbolumhacnbsp;traditum ,nbsp;receptum eftnbsp;in Ecclcfia, innbsp;concilia öbiicanbsp;the ygt;rbti pritnbsp;jno,ab omnib.nbsp;fmultuncpranbsp;, fintibtcs Epitnbsp;fcopis, trecentnbsp;tifyamp;oblodetnbsp;'tim numero,nbsp;conuocatis ànbsp;Conjlantinonbsp;Jmper: contranbsp;Erriuni fiuitnbsp;»itatem,amp; iCtnbsp;ternit at e Chrtnbsp;ßo detrahentnbsp;tenh «Ç tPet-^ïÓP, TStArloK^ATOppC, J ^^Fpflo î« V N V M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OWÎSJ^O ranri'dFj iv^yody/'qç,ô^Tcoi/ n otóh'TöJP, i^Ào^ATûiiy. ir, tenteni,fa,Ilorem ceeliiamp;terrx, yißEiltum om^ mum, eäquot; inuißbilium. DE FILIO DEI IFLCAI^ATO. Ko!X«Ç îV£t tciip/ov Xp/fov , fov fiov r^^oci, rcr pcoroy^n, fiov c^k rod'nrcc'tfaçnbsp;^vvn^ii]ct,tcd'o 'tccirlaiy reov , tipuç c«nbsp;(pùiTBç,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ecÀti-âtier esc ßodàAj}-Sivo(/, ysvvtj- 3-ivjct.,ù mindivlco, opioscnor -mS Heerst,Ü ît fet TS-a.viagt; tyïvêTo. top oh tipcoiç c^v aiôputxrovç,nbsp;np-iTi^v croùttj^Àv KoetïXÔovla.nbsp;CSiTMV ÙpptVCàV ,cm^KOt)ôiv]a,CK Tnidypuil©^ b,-y,tov,lt;c/cciqicef rrjç 'crctqS'iVii. cvccvôqai'X^-feevja, çw^uôiija Tt npuôv,3^ ÏIorTiovnbsp;IljActT»«, 'ttraScila, ufij raiptijet,!^ icvace^cM-'m- Tgt;) riiaiqa, kocIa ràtç ^alt;pgt;à.i, àpeÀ-â-ûy]a etç cifir ù^yoiiç, yfif naß^opSEov esc o/|,-^lav Tocl 'a-A'Tfiç, é -zs-aAivnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fEr d\p- ^riç, KßvM ^üiilccç, i^ vix^oiiç, S Ttji ßAcnÄecct^ èxiçoti |
Etin Dominum lefum Qlmflum, FtliumDei 'vnigenitum, amp;ex'pA(renatum,nbsp;ante omniaßecma, lumen de lumine,'D(umnbsp;quot;hierum de Deo tiero genitum non fadetn,nbsp;conßubßantialem Fatri, per quem omrnt ftnbsp;^la Junt, Qm propter nos homines,nbsp;peer noflram falutem, defienditdenbsp;de Spiritu Sando,nbsp;éV M A R I Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eir HOMO F^C TVS eEftcrucifixus etiam pro nobis Filato, amp;pafflos, amp;fepultus , amp;nbsp;tertiadie, fecundtim fcripturas,nbsp;tn clumtfedct ad dexteram'pAtfl/i)^'^^^nbsp;rum yenturus e/Ç cum gloria iudtcS'tf'^'quot;nbsp;iiQs amp; mortuos, cuius regninbsp;tion eritfinis. |
DE SFIFJTV SAnCTO.
Al. Kß esc fod tfoi. Tx ' nbsp;nbsp;nbsp;' -i. r Ko« «ç ro rtnioiaa,, to AyioVjTov zvp/ov, ro ^ùionsiàv, focisc rod cskt^os * cscmp^ôfhfjoy,nbsp;ro lt;rwj 7txrd,^ tqts nu/ts^azuvdpSEov ro ÄA-^n^Av 5 24^ ToùP rjamp;lt;pgt;gt;doi)y. «çpuAv za^âi-kIugt; , 'iicno^Atzlcb csczht^FiAv. o^ttoAoyou £Pnbsp;¦ ßd-niurfjcec.,, eiç Atpücny ÀpcApltuv.Ii^ocr-d\fizü ÀvAçsimv vtxquv, ^uutinbsp;fa,iEKovl(^ K^lui, |
Et in Spiritum SanHum, Donimum, Ù /.l.fu ytuificantem^qm ex Faire ^procedtt: qw cunt liejnbsp;Fatre^eîrfiliofimul adoratur qui locutvs eß ß, t-per Frophetas. Etin^nam SanSlam catko anpinbsp;Itcam, amp; Apoflolicam Ecclefiam. Confiteor rifi*'nbsp;'vnum baptifina, in remißionem pec-catorum.Expello reJurreHionemnbsp;mortuorum, et quot;vitam yen- turificuli. Amen, |
DEI INCARNATO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2?.
jrnos TIX THS ESOMOAOEHXE-I Tifs nisTEns MAKPo'zTixos. FOT^VLA QyÆDA^ CONFES-fionis ftdei, Ea exrat apud Epiphanium in fine libri de vera fide Chriftiana:quam
in Eccleiia ad factum lauacrum accedentes,dicere, ÔC
confiteri tenebantun
«ç îÉi'o!, ^fl)/, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'îZ-ci.^o-
-tarccvruv à,oqa,Tuv 'n, nbsp;nbsp;ô^rdiv
ßcu,et(tva,K0^S!/lrilt;nuju X^ßoy, T i^^ov (ÿx-^od7m'Tßig,fMV0^vri,nbsp;tüTtçjVjdK iAocç'S TTü'tçaç, âx^od,nbsp;c% tpMTsç, àÀJjÂi'oi' dx à,Â)j-'^vsû.ytiii/gt;jÔiV7x, à yrnifjÔév't^ ,c)fMdlt;nov Tzdnbsp;ov Ta TTavla, eyepgTs, r^-n ennbsp;Ta zvTn'yn, ô^Ta-n, è.
T A ti^ç Tovç cdé^d'STOvç, 2^64 tIuj ^P-iTi^cugt; erùtTtj^iMi xa'nX^ôvQ., (èaaqxü)-, TovT iÇî, javvrjS'ivQ. TîÂeiuç dx Tsjçnbsp;Maßco; Triç àetTra^ôèvov, 24^ Trndj-ctylov. cvai/ô^ù)'ü!''^QM/t^,Tovliçi,nbsp;dvôçco'my ÂaSDv'^,\lyv;^lu),:^ (ra/aa,,nbsp;nriMTa, diti itihnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%cü-
^ià,ft,a^Titx^. csxàFo (Wi^iacdllt;^ cddpbç, di M!6^iiü7rùi,à)F eiç 'tcouFov (rd^xaà-^tTxKÓ.Qctdla, eiç /aiav aytav ivoßja, è xa-^«¦3!^ d/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dii'mdjTi'n, étAo-
rßi duri^j^oev. à^da TïAstwç dvavôqcü-quot;^iiÇadja. o' 5^'A O r O 2 S A P 2 Ej^ej/g-'tçoTchju 'EssoTaç, fatjaSaAuv tIou eis alSqarn-ndJcc. eiç/aiMi tnv}-^^^Qadia iadjov àyiav 'nÄ^OTtdld te, ßdnbsp;«f yd^ îTi xui^@^ Ifjimdç X^Foç,nbsp;à oÙtoq ßog, à oüÙtoç x6^l^, o cùi-tpiliaaiÂivç. Turaôôvla J*e tov ccÙtov dinbsp;*i ava^d'da, àveÂÔôv]a. «ç cït? ov^-i **^5 di auTanbsp;nbsp;nbsp;Qui^cdli (ÂetTnj)di d0^n,xß-
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vexpovç. èT^ç ßatnÄeict^ cim
TtÂt^o.
m ymtm Tiaum ,Tatrem ornnipo-tentemiOmmiimytJMium,amp;inuißbilium crea- frolixior. Aa torem.
--------;-----Jenßa plurei
Ft in ynum Dommum leßum Clmflum Ft- compleAitun liumDei, genitum h: Deo Faire yntgenitumnbsp;hoc ef^, ex eßßentia FairK, Deum de Deo lumen de lumine, Deu'/n '^erw/n de Deo yero, geni-turn non fadlum, co'eßlenttalem Fatri, f er quernnbsp;omnia faliaßint , qux in cælü funt, amp; w terranbsp;yißhilta, amp;inuißhilia. qui propter nos homines,nbsp;amp;propternoßramßalutem deßendit, ^incar-natuieß, hocefj^,genitu4eßperfeUe exJan^anbsp;^aria fimperuirgine,per Spiritum Sannum,nbsp;amp; homo faiius eß, hoc e^,perfeE{um hominemnbsp;ßßcepit,ammam, amp;corptts , amp;mentem,amp;0nbsp;mnia, quicquid e^l^homo, prater peccatum, norinbsp;eicßemine 'viri,neq^ in homine, ßedinßeip/um car-nem eß-ormauit, inynamßan^tAtinitatem, nonnbsp;quemadmodum in Frophetts inßirauit, amp;locu-tus,ac operatwßedperfeEiehomo fa^u^. l^er-*nbsp;hum enim caro fadlum z non mutationemnbsp;paßßum, nec tranßnutata Deitate in humanita-tem : ßed ita couniuit ßam ßnBam perfe^io-*nbsp;nem , amp; Deitatem, Vnits enim eF^ i E s V Snbsp;Chriflus,amp;non duo,idem Deus, idem Dominustnbsp;idem Fex. Idempaffiis eS^ in carne,eÿrelùrre-
xit, amp; aßcendit in clos in ipßo corpore,in gloria, ad ludicandum yiuos , amp;nbsp;mortuos,cuiw regnt nonnbsp;entßnis.
|
^ctieiçro 'àytov'midd^a Tn^djof^jj ,tc ^^^Qav di vo/au, xi^^v^av di touç 'ZisÇ9-}i xaladßdv. tTS-tTov'lopddvlu/,Äa-^^odd'ihnTôÂoiç, oixoïdu ivdyioiç. ovjeüçnbsp;rn^djof^ d) ajuTu, àti iß Ttvtdfaa dyt-iiUtdpiaßou , Tti/id/aa TiXßv, Trviv/aanbsp;'^paxX'djov, àxlsçov, dx Tod nuTdoç dsc-dx'§ ßd Äafaßavdf-^ov.nbsp;{^et7r^')}f m^ddor^ «ç fai'av xaôsÂixlev, (Énbsp;^^îîAfxàw dxxÂrilt;rtav, eiç ev ßa/niurpMnbsp;X, «ç àxxÿjecny vexfiay, è xoimvnbsp;oixoi'^'j \pvy;ùiv, ¦^oifaaTOiiV, lt;c. etçnbsp;ßaeiÄesav à^veov, 3^ eii^oi- Ith MXVIOV, |
Et in Spiritum SanElum credimus, qui locu-^ tus eß in lege, eErpradicauit in Frophetts, amp; de^nbsp;ßcndtt in lordanem : amp; loquitur in Apoßolis,nbsp;atq^ habitat in SanElis. Sic autem credimus innbsp;ip/um, quad ed^ Spiritus SanElus Spiritus Dei,nbsp;jpiritusperfeElus: Spiritus paracletus,increatits,nbsp;ex Fatre procédons, amp; à Filio accipiens,acßdernnbsp;reperiens. Credimus in ynam catholicam, amp;nbsp;Apoflolicam Eccleßam , amp;in ynum haptißmanbsp;poenitentta,e^i'inreßrreElionemmertuorum, amp;nbsp;amp; indicium iußum,animarum, amp; corporum: amp; in regnum ccelorum,amp; in yitam aternam. |
24-
DE Clirifti Incarnatione.
SYMBOLVM, SIVE CANTIO beau Ambrofij,amp; A uguftini.
IT£ DErUîauiamtti. ! Te'Dominum confitmur.
I Te aternum 'Patrem omnis terra yeneratur» Tzbi omnes^ngeli,cceli^amp;ymMrße^oteßa((^nbsp;Tibî Chert/litquot;
Sê TOVKu^ov OfMÄa-yS/^^t
Sê reycdaymv 'zira.ri^, 7ra(^a îj ygt;! irißiT«i-
:s:s(7ra.freia2^Âigt;i,m{^!^m,gt;(ÿi]zs-ajfOj cù^i , .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. r i'quot;^
:£ci TA Xi^ov^i/A., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;àx.el^a.'^Tcwçunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tihi Cherubin,amp;SeraphimncefiMi ,-1 ..r!^-
ßoäült;nv,A'}4(^/0,')4@^,a.')4lt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° 5^*? Qlt;^èciMè. SiznfJ«-^
. ^utJKPînyamp;Serapbîninceffabiîî^lt;gt;^^t^^'^^fi.
San^uijSaubtua^SanSbufDowinuiPtufj
Ci ou^ftvci, rgt;)i ir^ç p.t^A'^cri^f^. nbsp;nbsp;Pîenifuntcxluamp; terrnemaiefiatüglotte
^itv^o^l^Tavà,-a-BçÔÂù)v;t^o^@^tlt;ribTuv 'zsçÿ^^ptiréüyà Teglorioßi^ ^poßolorumcbortu olviTcç'^ièfMç.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dahilii mtmeriifr
S^iÔTuvpea^rv^tÿvÂlt;^}(,o^jjLiveÿvlt;î^aToçoi.vvfj(.véî. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Temartyrumcandidatufîaudabitexerat^'^'
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ddî^'^^
2.i àyà iIpj oi)icviA,^vlugt; cf/io,cp-oAcy-ét iK,x,Agt;iiriei.. sra.ri- Teper orbem terrarumfan^aconfitetttt!^ J (gt;y. À/xiT^'^Tou iJ,i^Alt;IÔTi^@'^.'T Tê oTßdlt;Ttp,ovirovàr-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;trem immenfx maiejlatü:yeneraiitiV'tgt;^
Arßfj, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcayfcv, Tra^dxAi^ai/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rum , (ir Unicum Filium ï San^t^^
Tndjixa^^ .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cletum Spiritum
'S.u ßctazAdji do^'/jç X^ç. o-i) reJ*ruxT^oç «««h©» ijzrd^- Tu rexßarix Chriße. Tu patriffr^ß^^ luts.
Zv'^csrc Av'Ti^diQcuS^Ta.v$^se7ravà.yaAgt;!-\péfiS^(^iCsyc Tu adliberandumßßepturtti tIm crci.pêivovnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yirgin^ yterum.
Su ytK^saç ^ßiydrcy to xévTf of , ^voi^ceç Toii onurcaç tIpj Tu deutilo mortis aculeo, a^erttifli ßctmAnav Tuv iç^vav.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clorum.
quot;Zy CM i^tMV TO d ^od
ud,amp;)jcoif C» Tn do^n 5*ornTdoi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 Tu addexteram DeifedesdngloriaP^^^'^^
Tn? on Ç isC/o/^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;der is effe yenturus^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
:Sov Toivtwdiopci^, Totg ooiçoniiTcPit ßonFlgt; èç'ndTeergoqüxßtmitSytuisfamuHsfitbuerti-'ß^^t lt;niynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MpectTi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßnguineredemifii.
K«tt 'sroZsjf^fliz CM Tn Moûviu dó^n Toi^ aytaz esu mvce^B- Æternafac cumfanÜis tuis gloria nufntf^^* fznélwctj.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Saluum fdcpopulum tuum DominettS'
'S^umvTAacyosvxv^i^^ddAÓy^QoydcjJx.An^oyofxici.yiré. tatitUÆt
Km croißitvov aiTovÇ):^iorctçotgt; OPTUS iceç Tod càctgt;v@^. nbsp;nbsp;nbsp;Et rege eos,^ extoîle illosyf^inattrUUltif
K.ot,9 iudslpp .nfaiç^v ivAcySpciv et: nbsp;nbsp;Mvovf^ TO Bvcpea, Perßngulos dies benedicimua te amp; Uudaff^^
cnujfiç rci' Muvce,^ eis Tffv «uaur« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuum infeculum,tä'Wßculum ßculu
KÓlet^ioxrov cv rj niai^o ToPTn àvetptetdlnTiis 4^w- Dignare Domine die ißoßnefeccato nostuß'^ Aa^^SIwoli nptciç.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dire^
EAîj?otv jj^âç Kug/ê,ïA«»j£riîv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%iiferere nofinDomine,mißrerenoßri
! r \ nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'T
rivoilo xôç/î. ro «Aêoç lt;ry llt;p nfaaç, xa^aore^ n^7riQccp3fj Fiat mißricordza tua Domineßt^er nos tjquot; ioria-oi,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dum/ßerauimusinte.
EîrZroi xv^i n^msa:pci» KÔlMOi^Ôeilw eiç Tor ai.ôégt;ya^ In ttDomineßßerauii non confundar in attf^quot;^
-ocr page 33-Qvartvs, qvintvs,
ET SEXTVS ARTI-culus, De
IVSTIFICATIONE,
JIEPI THS AIKAinSJaS,
Sxtf.oM'ntii'(Ȃi
Rom.IIL
Non eft cm'm dîftîndîo. o m n e speccauerunt: dcdi-^ tuuntur gloria Dei. ivstificantvr autem gratis, pernbsp;fllius gratiamrper rcdemptioneni,quæ eft in Chrifto lefù:nbsp;quem propofuit Deus reconciliationem per fi'dcm î inter-ueniente ipfius fanguine ad oftenfionem,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» iuftitiæ
(uæ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
Dan. IX.
Necenimin iuftitrjs noftris proffcimus tniferationein noftram, t onät^pZv ^juw^coram te: ied in niiierationes multas tuas Domine»
Chriftus, Lucæ XVII.
Vos,cum feceritis omniâ,quæ præcepta (ùnt vobis; dicite, ferai inutiles iùmus»
-ocr page 34-16. QVARTVS ARTICVLVS,
AKtem . hxc benefi-ctA Chrißi,nbsp;fcilicet ^re-mißionemnbsp;peccdtorüinbsp;iuflißcAtio-nem,amp;yitd,nbsp;aternd, con-Jequamur:nbsp;dedit Chri-'gt;^nbsp;ßwEuAn-gelium, ilujnbsp;Tod d)a.ß(.-ÄiOV CLVC/bX-r-Vbï
quatuor TfifJO(ßß,Jeunbsp;quxßionesnbsp;Jctre oportet
quot; J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offerat.In E-
udgelio emm hxc beneßcia nobi. profonutur,dequib.diximws.. cu.nbsp;to^ m fXiycLÄoaußoji tSäv}^u-,nbsp;to/ ij/Eiv 't^tripé^oi^ 245t. rodnbsp;djctßiÄia. Sicut ßcriftum eiî^nbsp;Lucx yltimo. In nomine Chrißnbsp;fradicari inter omnesgentes
|
Etenitentiamd fjosTAvoiet^, | |
|
s i 'ßemißtonem feccatorum,nbsp;d,lt;^elt;nv T co-llObpliUV, |
Cum enim omnes homines, naturah modo frofagatt,nbsp;gt;hà^e^t feocdtui'mßfoßdiinbsp;ßnilt;:sier'e EegiDei^atß-ßacere : Euangelium |
^rguulgt;eccau:Titi
¦ r
^ßenditnfivs nem, Tp.ia-t'dvJ)''^nbsp;V'TÇU'da ,nbsp;'j-ßc docet nos dinbsp;mißioneftcc^^^
IL Quam ob caufam nobis iliafrofanat heiM in Euahgelio:yidelicèt,ftofter CHRIST fter quem gkktis donantur nobis Ti.s.SAmiofefccatorum,eiri v S T l F i Cnbsp;nbsp;nbsp;I O,ffgt;^bflt;
III. QMmodobxcnobüsapplicandaßntsnimßum F i d £, ry itpeccata noßratcorda perterrefalla statvere debent : ciiafzlt;:ptS0Äiiäi, xßnbsp;s-djlt;iv^qubd G R A TI s,prof ter Chrißum,nobis donentur^r, èécpttnç rUvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,¦
remißiit fêccatorum, amp; iußißcatio fer F ï D E m ; ^«4 credere^ amp; cdnßderfdebesi^^'^^L NAR !, rafter C'SïVAZTViA: qui fro Nobis faUw eßhoßia:amp;flacauitnbsp;ei^ßla nobis contingere:---------------------
IT.II. Qsiamlate'^triusqjfrxdicatiofateah
HÆC in VETERl EDITIONS fie leguntur.
Item, Docent,qu6d homines, non poßint ivstificari,co-ram Deo, proprijs viribus, meritis, aut operibus : fed quod gratis iuftificentur,propter Chriftum,per fidem. Cum credünt,ieingra-tiamrecipi, ^peccata remitti, propter Chriftum : quifiianbsp;morte,pro noftris peccatis fatisfecit.Hanc fidem imputât Deus,pro iuftitia,coram ipfb,
Rom»3,amp;r4,
DE IVSTIFICATIONE. 27.
|
t. Cognitionem hißorite Chrißo.'thu Içt- 'T^emißiopecca-torum. i-i-reaere^etajjenttri du ic promißioni (mTroi'ôij- tCredere,et affèntiri hu avystajcijeinv') qua promißto e^^Euange-lij : in qua propter Chri-ßum nohtfpromittuntur lufiificatio. Vita tetema. |
». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hune articulum (temißinnispecca^ torumgratuite)reliquide htßoria Chrßi,re-^ fem dehent. flam idheneßcium,e^^/inti hi^nbsp;ßoriie. Ideo Chrißwpaß^, amp; re/ufeitaw eß:nbsp;ytpropter ip/uni, nooii donarentur remßiQnbsp;peccatorum^^ yita üterna, 2. Heeprornßto, adhißor 'tam, de Chr 'ißo^ pertinet. Sicut amp; infymholo additttf eß htßo-ritehicarticultti. credo remissionemnbsp;PECCATORVMîTiîÇ'dû« ct^tozv TtàV ce[Ji.ct,p-^ nuv- |
^^^opternoßramérita, pdi di oc^ioui rrj'ç ayahfiv^yicti hp-éàvifarjTt 24$^ fa. quot;Siamp;riynCcif^et,) n nupim^a. }tcdo^ûa)faô,Tav,ideß,nonpropter dignitatem bonorum nherum . gt;¥
Koda^^afteATuVjideß,nonpropter dignitatem bonorum operum ,yelpropter re^efa^a prxeurren-
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gjlj-aoperatpua/untaEiov^djàiçiîiàvaEiavt
'^'^'itjequentia^ Hic enim honos Chrißi non debet trantferri in npj id[acaußa,'Velnoncaufaiußificationif nofirte.
Propofino. Q^nquam Eiiangeliutn requiritptenitentiamfcomfilüßdi jotTcu/aieui: tarnen do~ cettremißtonempeccatorum G R ÀT I S donari, hoce^, nonpendêree^: condttione noßradigni-gt;nbsp;tatiftnec dan propter y liapnecedeneia opera,aut dignitatem fequentium.
Ratto» Vtremißiopeccatoramfit certat^ç ro ßiSatMi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßt,) a^Psaiv tüv ctputfitchi/i
lt;tx
gratis integranbsp;y^netario-'^niwpar-
FI-
Confirmatfo. Fteretenim incerta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cbßiCiX3t.(^fii itafientiendum eßet: tum de-gt;
mum nobis contingere remßionem peccatorum : poßquam earnpracedentibits operibu^ menti efi femus'.autfatis digna eßetpnitentia,
' e''infita, amp; in arte znfixa,conßans ratione, Conficientia enim in 'Verispauori^ bu^,nullum inuenit opiti,quodpoßit opponere ira Dei.Et Chrißus nobis DONAT v S,nbsp;tirpropofitui ei^ytjitpropinatot lA A 2 T h' P.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hic Uhus honor eP^propnui,,
' GRATIS faluati efiis, rp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;otQacrpcivoi,
Tf}ç ¦stiçtui, cine i(acàv. Eph, 2.
Expo' litio, lt;nbsp;qua eßnbsp;partim
^Ti%v(^,ah arte remota,nbsp;tä-aßumptad^nbsp;teßmonijs,nbsp;Ideo
5 I FIDE,GRATIs;Tffirmafiitpromißto.Hoc
ef^ita erit certa remißio; cum fciemias, earn nonpendere^ exconditione noßrte dignitatistfed donari, propter Chri-u ßum. E^m, 4.
docent S- Patres. Et extat apud Ambrosiv 'M.,memorahilis, cÿ maxime infignisfient entia, his quot;verbis .quot;Hoc CONSTITVTVMnbsp;! Tgt;eo,'Vt quics.^SOÏ'V IN C H RI s T Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit fine ope^
re,iot,A. F1 D £, G R AT I s accipitnsremißionempeccatorum,
Conclufio. Hace^rma,t!rnecefiariAÇ9nfiolatio,pijs,lt;ÿperterrefia^is mentibus,.
iS
DE I V S T 1 F I.
Quintus articulus, de PrædicationePnite^
O M NIV Mpeccata argutt, TTotimç yet^ 'srarjciir a»»; pta^pTiocf àîïïAgj/;^;«.
P J^t nonfit incerta^a-^ct^p^'^
''t. Qußmbateißaman-datapateant. Eii^enim ntraq^pradicatio v N l-VERSALIS , àjnbsp;^OV TO K^pV/fM iÇl KoO-^ÄiKov.
! OMNlBVS£reiZfKn^«i ! promitttt remißionem ! ~ znbsp;peccatorum: s^ rr~axnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßgt;'
I m^djovoiv a^Petrn' aù-C Tur iTras'yy^ïEA'W^,
DOCENT, Chrt/lum in^nbsp;flituijje mi-niflmü, tÏu)nbsp;J\a,x,ovta,v,nbsp;EuAngeltj,
quod pradi-lt;^ cat peeniten-tiam, amp; re-mißionepec-catorü. Hicnbsp;fcitndumefi, ,
2. Quid Jnc cößequamur.nbsp;Cum enimnbsp;hocmodonosnbsp;con/olamurnbsp;promijßione,nbsp;ßeu Euange-Ito : amp; ertgz-^nbsp;mw nos F1-DE, amp; übe-ramur à ter-roribtos pec-cati per Spi-ritum ßan-
j 5elt;/Tf OiA'i/i'E.iperterrefad'f
T^ peccatorum ßciant,nbsp;juodcerto noba doneturrifi^^J^nbsp;catorumpropter Cbrißum:fgt;^nbsp;1 noßra menta, autnbsp;tlirj ifcctvomucuft^
Certo conßtpuimurremißionempeccatorum: à.vis^oictçvç'^^ latàV ot,ilgt;iaca( ')4vó/atóei,
f detuïcrf^^^
Simutdafürnobts SPÏRITVSSan^ttf:apta, Tomdj fJM To aytov à ^oç rifiirxetgi^iTup : qui Spiritus datur, amp; efficax eÇ^, per y/erbum, amp;¦ per facra-menta: 2il$i re ? ÂÔyit rS ^ocf,(c tuv pi,uçiiplogt;v,'Nalt;nbsp;cum Euangelium audimus,aut cogitamus:autfiacra-menta tra^amusttä-ßde nos confiolamur:fimuî eß efficax Spiritus fiandus, luxta illudEauli ad
Cerda ytr-tutes clt;ete- . ras conci-gt;nbsp;piunt:
^mano!-^ auilittff^
Ç *M.tfer'tcordîte agnîMntm,t'z (piÂcMdpamr,^to îAi(^*
Del nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(_ Diledïonenijà.yÂ'nluj.
LXer«»i timorem, t^oSoo. Etduc'iam,mTToièricnv.
Spem auxilij diuini^'mi.p^^oKtaui t?ç SotjStut^ InuocationemhrriuXritnv covrSpuint*
(_ SimilesßuClin Spirittts,
P nihil docent de hacßdc.i^ua remißio peccatorum accipitur.
:an conßequantur remißionem.
^ddunt,hanc dubitationem,non eße peccatum.
- non docent,credendum eße, quidgratù,propter Chrißum remißio peccatorum donetur^ P Finÿtnt,Spiritumfanblumdari,auteffiP\
Huiusmodi ßerores ißo^
Pi Illot .J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dubitare.
D A M- J
NANT,gt;
^ui
2. Tha.-naticos
^ni
cacem tjje,fine quot;Ytrbo ^ei,
Contemnunt, ob earn cdufitm, minißerium
Euang(lißamp; Sacrdmentoïum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
runt illuminntionesßne yerbo S)ei,et extra. Euangelium.
jibducunt animos à verbo ^ei,adproprias opinion(S,^Mdeßpemi(ioßßimum,
-Äbolentyerumßurnl^-
Palß .ßmniant, fine
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, - ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. fDeiextemo,continuité,
) rum,qualesolimfuerunt accipiSpirituSaniium.ß \Mantchlt;ei,CsrEntbuCia.-J praparationes, t»quot;nbsp;Çfiie,Cff'qualesnuncßnt\ opéra,
Ânabapàfia, confiante)' I pfe(ijuisopinionibiisgt;tgt;'^' damnamtts. 'Éiam 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
S)et exte)Tto,contin£i^t 6'
opera.
minifiuntur nnpia do^ee-ta'.Csfcßiauntinßnitani ßpatiomm.
^emifsionis peccatorum V NIV E R SA L L
HIC ARTICVLVS IN PRL ma confeßiöne fie fcri-ptus eft.
Vt hanc fidem confeqtiamur î inftitu^ turn eft Minifteriuiii docendi Euangeli^nbsp;um, amp;porrigendi Sacrameiita. Nam pernbsp;verbumjamp;Sacramenta,tanquam perIN-STRVMENTA donatur Spiritusnbsp;Sanâzus : qui FID E M efficit, V BI, amp;nbsp;A N D O viftim eft DEO, in ijs,nbsp;qui audiunt Euangelium. Scilicet, quodnbsp;Deus,non propter noftra mérita: fed pronbsp;pter Chriftum , iuftificethos, quinbsp;credunt, fe, propter Chriftumnbsp;ingratiam,recipi.
DAMNANT Anabaptiftas,amp;a-lios,qui fentiunt,Spiritum fandum con-tingere, Gneverboexterno homi-nibus,per ipforum præpara-tK)nes,amp; opera.
-ocr page 38-DE IVSTIFICATÎONE.
Sextus artieuIuSjdeluAitia bonorum operum.
r 1^onfolum,^uedlegi Tiei oiediendum ßt.
' Teflatur 7ßlm«i. intres in indicium) metnbsp;feruotuo. Q^ianon»-ßißcabitur cor'am it on-1 nid y inens.
'' 7^os conßqui remißio~ nem peccatorum: amp;per-fonam pronunciari iu -
Joannes4Zf.-
quad, cum fide reconcihamur :nbsp;nece/Jano fiequt debeatnbsp;s \ it: I K bonorumnbsp;operum : qux Dem nobdsnbsp;mandauit. Sicutamp;Cbrinbsp;flusprxcipit. Siytsyitd^nbsp;xternam ingredi : fieruanbsp;mandata. Sed quia tantanbsp;eP^ infirmitas humantsnbsp;natura:ytnemo legi quot;Deinbsp;fiattsfacerepoßit : necejfienbsp;eÉl^doceri hommes :
flam, ide^, acceptart
G'e-A'ris,propter Chri~^habetnusnpßfo^r jliim, perfidem. ^on^'^ducimusSiconfim«^^nbsp;.-...r.: -'--nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
». 'Kon, quia legi l'atisfacit:nbsp;/ed quia perfonbsp;naeflm ChrPnbsp;flo reconcilia-ta,fide:amp; cre-/nbsp;dit ffibtreli-\ qiiias pecCatinbsp;I londonari.Se'nbsp;perigiturjen-tiendum e^.
nim pote^ conßcientia opponereiudicio T) ei,pronbsp;priam mundictem, aut
Opera- Sicut
peccata noflra:fidelis,amp; iiiflus efl: ytremittnt nenbsp;bispeccata nofira.
Christvs
Cumfieceritis omnMjdi-l cite-.ferui inutilesfam*,
Ç T^putariquandamiu-flitiam Sicut îoamtt Toflea yero ( fip^fl. inquit : Omnn, qui m t»nbsp;tta-'itpcijfjim, ii:ivTn.ih-. manetinoiiptctat.E^t 1,nbsp;ta, amp; iuflafide, ideS^J Corinth, t. Gloria nofira
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-------^hteceiT-ttfi^'^^^^^^
'^rx,.
Sed etiam, quomodo planbsp;ceat htscobe-dientia. lgt;J.enbsp;confitentuenbsp;incidant innbsp;deffieratio - gt;nbsp;nemicum in-telligant, fienbsp;non fatèsfa-cere legi, planbsp;cet igiturnbsp;htec obedi-
V entia,
quamperfiona reconcili-
aia,
accepta efl) placere eti- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- y -
am obedientiam erga le- fàenn^ t gern :amp; harte
Item
\ßM.erer'i}txin'iA,
r quot;d^pttgnat ( yt debet) prauis cupiditatibuf»
i. «î» j nbsp;nbsp;fliritualibus exercitijsfitpurior.
! CaUct,nt quid commiitamus,contra confcienMtJidugt;-tt I illud : J umma legts efl, DiLECTIoé)?puro corde : S'nbsp;L tôrtfcientiabona,^fide nonfiSla.
IL l^prehendunt eosiqui obtempérantprauis cupiditatibus: amp; agunt contra conficientîam. V fiantntt^ nim ifli inpeccatis M o rta L l b v S;»fc retinetfidei iuflitiam: neciuflitiam bonorum operum,nbsp;ludTauli. QmialiaagunttregnumDeinonpofiidebunt.'
In veteri confeJsione breuius efl bic articulus poJîtus.
dtbeat bonos frvctvs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. amp; quod oporteatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OPE-
f^fi^^tteipropteryoluntatem'Deisnonytconfidamuspereaoperaluflificationeni ^f'^^^^fi^^^^fi^ttatorum,ep'iufiificatio FIDE apprehenditurtfiicut e^rteflatnrnbsp;1 t' 'anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia: dicite, SERVI inutiles fiumus. Idem docent, amp; yeteres Scripto-
^^dm inquit: Hoc conJijtutiimeft à Deo: vrqtii creditin n tumjaliius ut, fine opere,foJa hdc, gratis acapiens remifsioncm peccatormn.
-ocr page 39-APOLOGIA LOCI
DE IVSTIFICATIONE
' . . hominis: de qua confefsiöextat in i J surticulopuarto,Quinto,amp;:Sexto*
;ï ¦
¦ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;i I
-¦A-h
GLÖSSÄ ordinär. ÎM
ETISTOLÂU 1AC03I,
Quod Abraham per fidem, fine operibus iufti-ficacus dicitur:de operibus, quæpræcedebant, in-^^lligitur. Quia per opera quæ fecit, iuftus non eracfedSOLA FIDE.
-ocr page 40-J 2. nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio quarti,quinti\fexti,amp; vigefimiprimi articu*
quot; kns^eätx.hvtquod negamufjjoîmnes ,propttf ßta mérita^ confequi remißionem^eccatortu^'
l.rA'S:tnZ,ideß,noßritdo^i nte, damnat« al adutrfarijt^ Qwdnbsp;docemuó:J}omines non frotterßua me^nbsp;ritaßedgratü/pter Chrißum^conjnbsp;quiremißionepeccatorun^, FIDE i«
Ket/o-çzeoiy, propo-lt;^nbsp;fitione,
Ttiç
in^j
'^ß'
Chriliu.rtram^.n.damnatpartem: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« .,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
: quodaffirmatnw
cojequi remißionem^eccatorum: firßdt itf ßum iußificari.
*». Tl^ooi-fuetçtna. Initio e-nimqu«-.nbsp;dam poß-ta eß pr«nbsp;ßatio:qu«nbsp;habet
Tria funt hunbsp;ius di-ßuta -tionts
koM, I capita.
Kam quteda
Junt
fNOSTRAl. qu« aditus e^ad
I
mSiiHs, amp; tanquam ßntes co~ giiojcipoterunt ,doctrinae
hanc difceptatimtm, £x qua
mSfoJc. ta.nau.d,m fitntet ca^
AnoûEi'sEnz, demonßrationis ; lt;nbsp;? cuius partesßnt.
P Confirmabit noflram confeßtotitti^ nlsiç,amp;pTO-\
batio^qu« ]
Diluet ea,qu« aduerfarij
^vçucnv. In hacenimcon^ trouerßapracipuus locttsnbsp;doblrin« Chrißian« agi-taturtqui reÜi intelleHw,
P lllußrat. 'Honorem)nbsp;Chrißi 'J
Amßißcat.
A^t neceßari0m^amp; '»lerrimam confolationti't^ ßäentijs.
f
Ai^iôiinv i amp;^l^SaXlu). 'Kam Aduerfanj trüferè^nbsp;contaminant hunt locum:nbsp;cuneq^ intelligut, quidßt
^mißtopeccatorum',
quot;Fides.
Gratia.
lußitia,------------
Eripiuntßjs conßi»gt;(ßßj in Chrißoconßlif^'^
* gt;1111
. ^aß^lt;rx,dja,lt;nKci.:qttibus defenditur noßra domina de lußißcatione, Videlicet : quodßla cet:amp;quodremißtonem peccatorum 3 Ql. A Fide in Chnßum conjequamur.
1,3« AvamdjAçiMtquibusrel^ondeturAdargHmtnuAdutrfariorumtamp;diîuuntuï
'^ÏJïï^ui funt de IVSTIFICATIONE.
Ta
nPOAEPOMENA, DE SCRI-. pturædiftributione^amp; quottuplexnbsp;fit luftitia.
ç Ceremoniales.
^onleges lt;
/ ludiciales.
'Timere,---'
Vere^
IDe-lt;; Diligere, um j
L Inuocare.
quot; Legem, f^ocam^nbsp;autem legem , tn gt;nbsp;hac dtßunbsp;tatione
Statuere, quod T^ew exaudtac.
Tra-dite-nim n
*
y^, altâs
Sed prte-cepta T)e calogi:y-bicunq^ ilnbsp;lainjcri-pturti le^nbsp;guntur.nbsp;Decalo-giu autenbsp;requintnbsp;opera
Longe ßt pra RA
TIO- lt; NEM^O-fita^ Scilicet:
^'\'lorte.
ExpeSlare au- j xdium Dei in\ Omnibus af-[^fliUionibus.
Oledire j
Deoin\hasfugiamui,auta-
uerfemur : cum De-tió imponit.
, Sic iu yßitia'nbsp;yeleß
Externa ilia ciuilia : ^Ute ratio ytcun^ ef-ßcerepote^.
' Epmißionem peccatorum.
'^J^tionüiamp;lc gii, quam hu-mana ratio a-liquo modo nanbsp;turaliter mtelnbsp;ligit.Habet e-nim tdemiudinbsp;cium ßcriptumnbsp;diuinitus innbsp;MENTE,lt;Zfnbsp;Cluiltbui ope-ribws ; prxternbsp;que,nihil ali.,nbsp;ud facit ratio.nbsp;Interim enimnbsp;neq^ timet De-um, neq^ 'perènbsp;credit fe Deonbsp;cura eßejiacnbsp;Thilofopbtca,nbsp;' t lt;amp; Eharifaicanbsp;nominatur Ittnbsp;ßitia.jl Eau-lo ijCK^vopeanbsp;^KMoa-ujun gt;nbsp;lußitia, qucenbsp;e^ ex Lege,nbsp;Epm. XQ.
Chrißianit, Euangelica, qnbsp;IDEI;
diiccuoa-u/jfi ßpm-^..
etnôx. TTi'çiaç diKeuotruvt].nbsp;^mao.ßne quanbsp;ne^ dile^iio 'ïgt;einbsp;inbominibui exinbsp;fiere,ne^qiiid litnbsp;(liletlio^ intelli^inbsp;. potefi.
II fHi ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t ratio.Hac con
*^^felegi Deifatiâfacere.Interimprimam tahulam non yidenttqtixprtecipitpvtdiligamitsDcum: yt yerè Deui exaudiat.At bumanw animusßine Spiritu fanSlo, aut fecurus^ contemnit iudicium Dei : autnbsp;iudicantem Deum.lta^ non obtempérâtprime tabule.
^ro-
Vïex.
Tromißio-nem de Chrt fio.Cuntiiticnbsp;^romittit ïn
Eeteriinßru-mento , Chri/lu Xienturum eße:^ lußificationem,nbsp;amp; polhcetur,nbsp;propter eum
Vitam aternam.
X à,ia.afliS)V Ex.\tiG^'Lt.oipre Chriftu^,\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi, lt; AiKtaiMW.
xpofiquamapparuit,eaae:yt y
aadiiio'e,
wtuenturprxceptaßcunda tabula,que iuflitiam ciuilem continent: quam intelligit
54- DE IVSTIFL ADVERSARIORVM DE IVSTIFICAnbsp;tione, amp; iuftitia, falfadoârina.
m^îQ. nemnbsp;fecca-torwm.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
rpri-
mum
wr'^ \
2. T)tgt;cent,homines reos leterme îrie mereri feccatorum ericittedile^tontSyhoceß/aciendo quodejî infe, hoc ei^firAWnbsp;J cato,elicia{A^um dile^ionu T)ei,Autbenèoperetur,^ofter'D(^''^nbsp;) niOf^uiAnaturaliter bUnditur hominihusßpeberit,amp;AUxitnin'^'nbsp;nbsp;nbsp;ip*
Ecâefiarrota monafli£d,abufu4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubinde alij alios sais^ f
uationes ta o^inione excogitarunt.
Ex his odduerfarijnbsp;JumuntLe-gZ amp; Scho-laßici,fectt-ti Thilo/o-'^nbsp;pbos,tantunbsp;docent lußinbsp;tiam rationnbsp;nie, yideli-tet, citiilianbsp;operatamp;per
lt;2\Z4wJ
lußiß^ catio-
^Â^rmant (ytßdnciam taliar» operam aîant,amp; faribgratiam dare,fic o^eransimtceßitate^noncoaamp;ioniA gt;nbsp;w.
*- tts.
Dnnde, ne Chri-ftum om-ninoprlt;e-tcréant:nbsp;re^Ktrücnbsp;notitiam ',nbsp;de Chri~nbsp;Jlo^ Eté-nim
¦». Tribttunt eiiqubdme rutrit, nobû dari ^uendahai^nbsp;bitutn,ßae,utipfi y/ocanhfirinbsp;mam^ratianl :quam intelli-
tem, Ttt facilius Mi^amus j ©f«. Exi^uStAmeeSî:quod\nbsp;bute babitni tribannt. liuia jnbsp;t
inrtin-1 ^unt.habitum ejß inclinan^'inbsp;tem, '»t facilins dib^amuenbsp;lt;îieu. ExiguStame eft: quod
truc l
'^olun tatis, eiusdc'^nbsp;ßecieieffe
Fingnnt,
h'duntatempoße fed habitM ille tamen exUnbsp;ytidemfaciatlibentiusgt;nbsp;r Hunc habitum pn/nuMptfnbsp;I dentia mérita.
I ïitbent d l/wlt;ren '}
dncremtntwm illius habitus, lt;eternam,operibus legis. Itaßss^'^.
mißiwiem peccatorum, ittfiosreptttari.
fepropria impletione legis
.
I r /ÎMjf«»r,j5o»W*»e»ïlt;/ifCONDIGNOgt;»f-Jnbsp;1 wi. Etfingnnt dijcrimen inter meritum ')
z. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
tHmillumdi~lt;
lt; leiiionis,
ïulent dubitare,ytrt(m adßt habitus,
/ fCOHG^'^^nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
[cONP«?quot;^
ISTORVM ERRORVM reprehenfio.
' quot;^thil inter efl, tn.* ter philo fop hid, amp;nbsp;Chrtflt dodrinam.nbsp;Et inter itijlitiamnbsp;philofophicam, amp;nbsp;Chriflianam,
r Tbtwm 4ÄZz^ irf .quot;1
^Î'Zlt;TO donee humanus ani-odofiu eï^: neefentït
i ¦ ¦ ^»^trtpotef^ : ^Hod y dit |
\JBenefacere,
''PÏura fequuntur d.T°Xa.
Si enim hac efl Chrifliana iuflitia:ferneremurremifnbsp;feonempeccatorumhis no-^LpEihilpraflat Chrinbsp;flrisadibus elicitis:amp;fenbsp;iuflifecari pofeumusper ra-tionem,Zir opera rationis:
ïudtàwmDn: i
fiuó :nec acdpimtts gratie, propter ipß-^nbsp;M mérita, remißio^nbsp;nem peccatorum^
^^Pofldilg snim efi,diligere T)eum:niflprius JDE apprehendaturremiflio peccatorum,nbsp;enim potefl cor, y erefenttens Deum ira-1^'diligereT)eum, nifl oflendatur placatus.
terr et; amp; yidetur nos abijeere in tster-^^rnortemtnon poteflfe erigere natura hu-lytdiligat tratum, iudicantem, amp;pu-^j^^em.Factle efl,ociofis hngere iflafomnia, ^diltdionetqubd reuspeccati mortalis, poj-^^hieum diligerefitpra omnia- Quia nonfen-^^^^^quidflt ira, aiitiudiciumDei. Atina-^^'''¦^ eonfcientix,amp;in acie, experitur confednbsp;Sanitätern illarum jpeculattonum phi-'i^fbicarum. quot;Paulus ait : Lex imm opera-Flon dicitfper legem meren homines re-peccatorum. Lex emm femperac-conjeientias, amp;perterrefadt. lAon igt ¦nbsp;L . Qma confdentiaperterrefadanbsp;iudidum Dei. Errant igitur: quinbsp;^§,em,per operafua mererife rtmiflionernnbsp;l^^catorum confldunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d
In hac opinions , multi magni,amp;pernbsp;tiictofeerro-J nbsp;res harent.nbsp;lAam de hisnbsp;opinionibus,
lgt;lihilopus efl Chrd fto,aut regeneration.
ne.
Auizuimws qnos~ dam, pro condonenbsp;ablegato Euange-lio , ArijlotelAnbsp;thicaenarrare.
Eo tain prolapfa tes eflrpt multi irridedt nos, qui do-cemufialiam luflitidprtef ferdtur queedam diter philofoplncam, puxrennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
damejfe, Itaipue
Videmtis extare It-hellos,inquihuscon f' tnjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S*
da Socratis, ^pna-nis, amp; aliorum di-dis. quafi trader et Chriflus leges, pernbsp;quas mereremtir re-miEionem peccato-rum.
* ^^dpitnus hanc aduer/ariorum dodrinam: quodmefeamur remifeionempeccatorum, tir iufltflcationem,is-peribusrationtsinihilintererit,interlufiittamphilojophicam,autcertePharifaicam, amp; Chriflianam. Itafepeliunt Chriflumine eo quot;Mediatore ytantur homines:amp;propter ipfetm,Jentiant, fe gratis aedperenbsp;remifeionem peccatorum, amp; recondliationem.
tarnen legi nunquamJatisfeaticum ratio nthilfaciat,nifequadam ciuilia opera: interim neq^ timeat De-um,neq^ y ere credat,fe d cura ejfe.
!^^^^^-^'^tdeantur aperte niXa.ysa.d^^v. quot;EPam fiDeus necefearib datgratiatn,pro merito congrui: to, *^tum congrui:fed meritum condigni. quanquam quid dicant, non sident.
i^turfduntïStrum de congruo^an de condigno mereantur.
-ocr page 44-jó. DE I V S TI F L
A DV ERSA R lO RV M D O CTRL
na, de iuftitia rationis, feu Icgis fumma.
ITA nihil docent Aduerfarij nifiiu-ftitiam Rationis,aut certèLegis:in quam intuentur : ficut ludæi in velatam Mofinbsp;faciem:amp; in fecuris hypocritis quiputatnbsp;felegi fatisfacere , excitant præfumptio-nem,amp; inanem fiduciam operum,amp; cornnbsp;temptum gratiæ Chrifti. E cpntra, paui-das confcientias, adigunt ad defperatio-nem : quæ opérantes cum dubitation^,nbsp;nunquam poflunt cxpcrin, quid fitnbsp;fides : amp; quàm efficax. Ita ad extremum penitus de-
-ocr page 45-C A T I o N E.
^Ntioes^is, qvomodo nostri
fendant, de luftitia radonis»
' Deusre^uirat eanrgt;
'Propofitionem, nos enimdelu-^nbsp;fiitiarationisficnbsp;fientimtis t quod
*
^'fi^eUrzOr-^^^ido^ri-fiupe.
Habet '*^«»1 biparnbsp;^^tam
contra^
Su-
Confir-matione,^ Alteramnbsp;JtOTfl TIX^
I
Eropter m a n DAT V M Z)ei, necefifiar 'ib fint fiacienda îtonefia opera : fita Tgt;iË.CM.OG\3pracipit.
r Lek eii^ptehgogus^
'fiefiimonijs .\
Iuxtailla:\
Leitel^iniufiispofita.
'' àtxcuov, à iuflo, hoc ejlnbsp;aDeiyolun
täte. probationbsp;confiât
quot; nbsp;nbsp;mU coherceri camales.ilta cittiü dtfci^îinà.
E'^Kpia^cd-
'T.eges,
L,tteras^
~ nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;.1
^ïa^firatnSt ficenas.
p Imbecillitatenatitralï» AitüötJoZ ^^mpotefi banc iuflttiam ^tcunq^ ratio i
fiais yiribw ejfiicere. quanquam fiape ümcitur | Impellente Diabolo, adma'^ V. nifefiaflagitta.
Concefiionem. Q^nquam autem huic lufiitite ratiouts lihenter tribuimusfiias laudes.
R^tionem.THullurn enim maius bonum habet htec naiura corrupta.Ac Deus eam ornat corporalibus pramijs.
TiOÄOytX.H .
Demenim
Deditadhanc jlt;r, a ¦
, ifDoctrtnam.
conjeruandam.
^Tropofitio per occupatione. lt;nbsp;habet Confirmationern. Et reClèinquit Arifioteles ,ne^ Hefiperum,nejj Lucifieruninbsp;formofiorem ejfie lufiitia.
^Corre^ionem. Tamennon debet cum contumeliaChrifiilaudari.
'' I. Eer opera nofira mereamurremifilonempeccatorunt.
2. Homines reputentùr efifie iufii coram Deopropter tufiitiam ratîonis,
[Tiimere Deum. [Krè J
¦5 Statuere, quoi \fi)etuexaudiat.
Ç%dorte, ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. °~lt;Alijsor-
bedtre, W j dinationir
I bteslt;Dei. [Hon cdcupificere aliéna.
l 4. Honpeccent hominesfiadentespracepta Dehfi^^^SP'^dai Teflimonijs. $
lt;. Hypothetica,
Appro hatto
Catego- . rica. nbsp;dulia efinbsp;à
Contrarijs. namhicimpronbsp;hantur
JFab fiumenimefinbsp;I ör contumeli-ojiim m Chri-flum: ^uod
3. E.atio,etiamficiuilia opera efiice-re botefl: tamen brotirus ^tribus boC.
re ^oteji: tarnen proprijs '^iribtu poJL fit Tgt;eum fiuper omnia diltgere: lt;nbsp;gern Dei facere. f^idelicett
^^'^EelleDeo
F.
DE IVSTIFICATIONE,
EniMAPTYPIA, approbatio fada teftimonijs.
f ni. Hißquisrenatwfueritiexaqtta,amp;Spiritu:nonpo-ritum Sannum : iußitia rationie non iüjüßcat no? coram
em.
tefl introire in regnum quot;Dei. Q^odfiopu^ eß renaßi per Spi-
/¦ c rt ¦ ft'.'._____:____- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; II'r _________
r Clrifitis
loannit
Seri'
pturii-
Ham]
vîïï. Siyosfiliufliierauerit ,'gt;f ere liiert eflti^ l^ontgitur pojjiimtnper rationem lilerari à peetatis, amp; mereri remif-fienem peccatorum.
rIII. Omnestarentgloriabetßdeß^Citrentfiapientiai^iu-ßitia Heitqua Heum agnoficit,lt;amp;glorificat.
Eaulue,)
j VIII- SenfüscarnisfinimidtiaeßaduerfipsHeum. Legie-
Hacadeo apefl^fi r teßimonia-.ytnot^ lnbsp;derent acutu intd^nbsp;^em:fiedattentutt^^'f^^nbsp;torem, yt^ug)^'* 'llfnbsp;lisytamur:nbsp;in eadtm caufia'^
titàuâ noflranbsp;fenten-tiate^ lt;nbsp;jlimo -nia ha-lemuSf
He
Patribus.
nim Tiei non eflßtlie^ui : ac nepotefl quidemßtlijci, Qw I aiitemin(ArneJtint:Deoplaterenonpojjùnt.------j
r Contra Telagianos: Gratiam non dart,proptermérita noßra.
Ham Äugu\ 7)0 natura,amp;gratia,inquit. Stpoßtlilitas naturale per Hierum flintts copio^ dum,quomodo'^iueredeleat,amp;adlene'^iuendumßifficitßliergo Chrißi^S^^nbsp;ßßimedißu- eß. Ergo euacuatum eßßandalum crude. Curnonettamhic exclamem.nbsp;.. tatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;ißosincrepalodoloreChrißiano. EuacuatieflieaChrißo,puiinnaturAnß J
gratia excidtßts. Ignorantes entm iußitiam Óet, amp; ^eßram yolentes Hei non cßis fuliedi.Sicut enimfinis legis:ita etiam rtaturte lumana yttioßj^nbsp;ßue eï^:ad iußitiam omni credenti.
©
' Sifien-, fites car^nbsp;nif
Eß inimici~\ tiaaduerfius^nbsp;Heum ;
Approbatio Hypothetica.
** Certl card non diligitDeum.
, Eeccat caro etiam, cum externa opera ciuilia fiadmus. Cum eritm lareant in nis,contemptufDei,dulitatiodeyerloDei,deminis,L^nbsp;nes:etiam cum honeßa operafiaciunt, firne Spiritu Sando. Qtdafiadunt ea imp^onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pt'»
xta illudiQmcquidnon eß ekfide:peccatum eß. Eales enim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
Sicut Epicurus,nonfientitfie Heo curte ejfie,reßid, aut exaudirt à Deo. Hic (onttt''}. L tiat Opera inIfiedem loneßa.Qtda Deus iudicat corda.
.amp;promifiionilusrner'epett^'^^^^ ß'
operantur cum
N-Opoteß leß L 2)«' fubijei: '5
Jquot; Honpoteß Deum diligere.
'I
Certepeccatteüamßegregiafa^Uitifdi^a laudeßuffta lumatium iudidutn»
HE PI THS AlKAIOnOIIAS.
De iuftitia Euangelij,quod prædicat iuftitiam
F1D EI, in Chriftum»
['Honpoffunt,\l-R.l3N3fiiii,legemDei
Honpofiitmuipn'L'S.-\ facere.
OEM Äpeccato hierari,acJ iufiificari. ,
hotnines Omnes funt ßlpeccato amp; r(t aternx i-
T»,acmortti.
-
quot; Data e^,propter
CHRISTVM,lt;;
Datai,pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatisface-
ret,propeccatiiM^ ndi.
I TofitUi M E D I ATOR,4cPrö/gt;/-L tiator.
IL Ill.tir
IlIL 'Promif ß^ remißionii^nbsp;^inflHicM'o^ Gratis offert remißionempeccatorum, amp; iußifica-
quot;Konhaiet Condttionem meritornmnoßroruiTh
tionem. Sicut Paulus ait : Si ex operibus: iam non eitf gratia.Et alibi: lußitia Dn iam mariifiefiàtur.fine lege,nbsp;ideß,gratis offertur remißiopeccatorum. Contingitigi-L f«r iußificatio,pergratuitampromißionem.
li.iË.cot^cs'LSkTso nonpendetexnoßriiMaritis. Hamßpende-**'1 off nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meritis remißiopeccatorum, reconciliatio e/ßt ex lege : effet inutilis.
jj, QjßaenimlegemnonfacimttSifequereturetiampromißionemreconciliationisnun-I ^**lt;*»1 nobts contingere. Sic argumentatur Taulus 'ßpm. 4. Si ex lege eßet har éditas: Mf«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effetfides,c^ abolitapromißio. Si enimpromßio requireret Conditionem me^:
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noßrorum, ac legem : cum legem nunquam faciamus,felt;pueretur,promißios
neminutilemeße.
Sequitur ergo,quadnonpoßimus ipfinos iußificare.Älioqui quor-K '' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦
Hic conß-
film opuf eratpromittereP' r Hon propriorumnbsp;meritorum.
'^ffe^ui, ipjßa lufli.nbsp;ßcatio, 1nbsp;HoceS^,
^dere-^
tur
Peccatornm remißio , örnbsp;ab hts libera-^
tio^
'K^cortcilia-tio.
CHrißrts datai pro noanbsp;bis : Pt Patis=!nbsp;faceret pronbsp;peccatis munnbsp;di.po/ft^ Menbsp;diator, acprónbsp;pitiator.
^ata promif fio iußifica snbsp;tïoii, propter
»
tli gratuita.
tiots .propter J Chrißu ,qKanbsp;rxïSr^
Tnmißa^gt;ei l^atris ntifirinbsp;cördia i»nbsp;Chrißoi-
PConfiquitur remißionem
peccatorum.
lußificat nos,
- Confblatur, eir regit corda.
'Peßenerat nos.
p î)ilige= re Heu.
Vere tis mere Sgt;e
um.
Ver'e ßa tuere,nbsp;exaudb
at.
Obedire ei in omnbsp;nib. aßnbsp;fliblio:nbsp;^nibus.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£S.lkY..Pl'Z\'2:DÎSC'Pjgt;ciIHÂT10^
® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lexineq^ hxc eß lußitia legüsdHam hac à nobts requirit opera noßra,amp;
noßram.Sedpromißio offertnobts oppreßispeccato, tät mortegratis reconciliationem,propter Chrißui ^^ßiturnonoperibusffediOS.k fide*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E ij
^n. Promif-ßo,qux nobüs op preßis peccato,nbsp;Gr morte, gratiinbsp;OFFERT reco-^nbsp;ciliation'e, propternbsp;(^brißum,non pO::nbsp;fßlaccipi,ni/i£i-»e, qua aßert adnbsp;^eumßduciam.
Sed tantum promißio-nü ,feupromaffix miferi-f cordix in Chrißo, Hxc igltUrVITi^Z SPECIA^nbsp;L 13,qua credit ynui-quif^j s I BI remitti pec-cata,propter Chriflu,^^ proi^nbsp;ptereundemaljiSIS lpla^nbsp;catum, etffpropitium Deum,
Mortifi' catconcunbsp;piß:enti 'nbsp;am,
' Q^iain 1 tM,ideß,
in terro-ribm
Fal
Euangelimn igitur, quad eß proprie prot mßio remißionüpeccatorum, iußißcationk,nbsp;propter Chrißu,pradicatittßitia Ifb £I I2inbsp;christvm.
Deifa-cere pof
flifHo::
V I ÖES à-i
vt!, fibi illd
gt;- aßplitans.
^Lex, t^uia ea nerno in hacnbsp;compta natura praßart
poitß.
Homo, cuni yiribiii ßii:nbsp;jua nonßntnbsp;integra.
Opera,amp;mi rita neßra : qnbsp;legi non fatisnbsp;^faciunt.
40gt; DE I V S T I F L
Ita Fides, quæ G R AT IS accipit re-mißionem peccatorum ( quia opponit Mediatoren! ChriftumiræDei ) no cp-ponit Noftra mérita, aut Dileâionenlnbsp;noftram. Quæ fides eft vera cognitio,
E n IF N n S12;,Chrifti :amp;régénérât corda, amp; præcedit legis impletionem.
De hac Fide,nuIIa fyllaba extat in dogt; ârina aduerlàriorum noftrorum. Pro^nbsp;inde eos reprehendimus : quôd tantumnbsp;tradunt luftitiam Legis: non traduntnbsp;luftitiam Euangelij : quod pr^nbsp;dicat iuftitiam fidei, innbsp;Chriftum.
-ocr page 49-C A T I o N E.
4i.
I. Verbi ambiguit'^öfiuyv-
De fide luftificante, quid iJJa fit,amp;c.
quot; i. ^duerfitrifi tantum Notiria hifioria de Cbriflo.Ideoi docent.eâm cutnpeccato mori: talipojfiexiftere.
Ki^iuç,difiin^io. t. ^aulo dpoßolo,tfialias in ¥riplxtis,ts'reliquùÂpoficlK.Fiduiia,tsmdiMà, qua afi F ID E S* nlt;çïç, esQ fentimurpromifiionib.Siei^amp;^quaiUedicithominesiuliificari. fini enimreputaturiujlinbsp;toràm ^eomon yer/antur inpeccato mortali. Sic Taulus lt;Hpm. 4. affirmât,fi defide lo»nbsp;qui,qua affintimurpromißioni. Cum ait: Ideo exfidt^atis:^tfitfirmapromißto.
f Hanc fidem iußifican^
ÎI. 'j^dißriminatio.iiToiv n^AypMTUV ÖÄeTf «WF Jïrf-wmf. Facile autem pote^i^nbsp;terni diferimen inter
Fides eSlt;fi Xem^fiu., quee accipit à d)to oblata beneficia. Fide enimfienbsp;enimeßÄec- '^ultcoli'Deus: ytab ipfo accipia*
fem, quam TÎtu dixàud- Ttrunque
gt;gt;Tfeta cul-^ ea,quapromittit,amp;offert, tuf. TLam
mcvyocant.
lußitia legis,qUeedicitur
vofoa dlXMocTuuri.
''FalJum,T[oßra mérita,propter qure non donatur riobù remifi. fio peccatQrum:necpofiuntpropeccatif noßtsfiatisfiacere.
'' Promifsionem quidem^atuitam. feu Mifiricordiampromijfam inCbrifio,
lufiina legv5,eß gt;^'t^(na.,qure tfffert - ^eonoßra mérita.
Fundamen-tum, amp;ÀV-
lt; Terum. Quotiesiuitur Gr^fiopterChrfiU.'Fromtßioenimaecipi, ____t*. turFidetGratuitumexcluditnoJiramen» ï/frii
quot; Tb o^^onj^iVfid qwd definiendo eßnbsp;explicandum. Tcnbsp;FIDES.
bum eß rar ttçoit Tjjalio relatum. Etnbsp;habet, '^t Dialelü-ci loquuntur.
torreUtiun, ^^fi^i^ß^^ßßcrtnteloqui-mUXtjctendu eß,hxc tnaie^ ofierri benefiet) OBIECTAjööxät«/)-jßtKO, MTiei, concurrere :
~ Im^oprium ) Koßih 'ißo-riamgt;
ta:ii^ ßpnificat, tantüper Mijericordiant firium.
Merita Chrifij,j«lt;efitnt pretium.
Propi'riarionem certampropeccatii
nofirù.
[filatut.
'tu.
opin; ofiris.
quod
Ter-
Fropriu, j^JJentm,lt;!irfidere
promißioni îgt;ei, amp;^ratt(itie,md
Chrifiusfit
Etcatera,
nunu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zsTgrarutta/ni- p,
j X ^,'CftricordiieQ)ei,(ymeritùChrilii^ I TO Te- I pYOfitUtoriStÇy A'fediatoris.
Fte-nim
tu eaim îMai ,nosfgt;ronun^ dat iujlos, profttr Chrijlum: quenbsp;veluit redemptomn noßrum:nbsp;fid non refiutat nos iufios,propternbsp;le^^em, aut di^itatem nofiram,nbsp;aut opera nojtra,__
Sed addendu! etiamefF i^^p articuluf, qui e§t caifidfinalii hirnbsp;fioria. Credo remifiionempeccafnbsp;torum.Adhunc referri catera opornbsp;tet, quid amp;ctgt;tlt;ris donetutnbsp;nobis,propter Chrifium, nonpro*nbsp;pternofira nierita.
Ôç/lt;rfiài,ippa explicatio,eirfinittQ,quxaufi'rrP.exlu),tdeft, contuSbtone '^triuf^ termtnt coït feilaefi.Fiamilla Hides,iufiificat.nonefiZi««!«}»Notiriabißoria:fedeß, Affentmpromißioni^ei: innbsp;qua gratis propter Chrifium,offertur ^mißio peccatorum,(s^ Iufiificatio,yelin quapromißione Deus pollicettir,nbsp;je nobispropitiumfore,propter Clgt;rifium.EteJl,'vài.e, lt;ÿ' acdpere oblatampromißionem remißimispeccatoru, .nbsp;Cs'iußijicationem, Compleitituripitur hacfides, i.notitiam hifioritt. 2,fidudam ajfientientempromißioni:adnbsp;quam hifioda referenda efi:quarum ilia eß inintelleitu:bacin yoluntate:qnte y'ult,amp;accipit beneficium oblatu.
Ç Tl^o)utilctqxltu.ij,quam Obie^um nominat,efi llfii.ikricQrlt;iiipromifia.Quam Scriptura crebrb
TTTT £ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Datres fiepe dicunt,nospermifericordiamfitluari. ^otiesifiturfit mentiomifericordiicfiiendu
Illl.CaUj fidesibirequiratur.-qutepromij^onemmifiricordiaaccipit, fit rurfiis.quoties nondefideloquimur-inr lt;xé-1 tellipi yolumus obieblum feilicet mifiricordiampromijfam, Flam tides non ideo iufiificat,aut faluat: quia ipjinbsp;Tianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per fife dignum-fed îantùm,quia accipit mifiricordiam promiffiam.
^Floitfti)lt;fil,effi,ciens. quomodo nimirum contingat Fides. Quade re infra, X X
r 'Paulus: qui ait, iujlitiam ideo ex fide ejfi : yt fit firmapromißio. Senßt enim F, fcrtMiçfiemonfiratiodeftnitio- Fomßionemnonpojfiaccipi.nififide,Quareinterficorrelatiu'e,nbsp;ct...ff. . gt; i comparat,amp;'conneititpromißionem^amp;ßdem, Quanquamjacile enttuaicare:nbsp;quidßtfidesifi Symbolum confideremus.fibi certe ponitur hic articulus: Credonbsp;^emißionem peccatorum,
E iij
ni(. S}uid enint Fides fimificet, notantum bifioria notitiamfied iUamfidem: iiuteajnbsp;fifintiturpromißioni; apert'etejlantar,
Trophet^it^Ffalmi. V
42.
DE I V STIEL
P ätres in V eteri teftaniento,vt Sandos in Nouo,pro-mifsionem de Chrifto nouiflè:8ó luftificatos efle,non per legem,(ed per promii(siönem,SC fidenigt;
Htc cul-
Äcib't^äa,, fracipue
in 'vete-, injlru -mento,
enim lex nondoce-
At gratu lAmnbsp;mißidnenbsp;peccAto-rum : ta-men IPa-tres
|
* quot; TSborantpromif-fionem de Chrißo: |
|
|
quod Deus propter | |
|
Chriflum, y eilet re mitt erepeccata. Cunbsp;igitur intelligeret. | |
|
Chrißum fore pre- |
y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; gt;* |
|
tiupro noßtspec- |
Ac mim n J |
|
eatis:feiebant ope |
cjtiMuer |
|
ra nofira non eße |
JariQs Ä- t |
|
pretium rei tantce. |
dco exte- |
|
Ideogratuitamre- |
nuare ji^ |
|
mißionem peccato |
dem. Cu |
|
yrum,'S I DEacei' |
yideant, |
|
piebant: ficut San- |
¦sfSfbiqpro^ |
|
di in quot;Houq tefla- |
pneetpuo |
|
mentOi |
cultu lau dari tn |
|
Tfalmis, eirinFro j | |
|
phetis. | |
|
y tin nbsp;j | |
|
lufiificabàntuT, no per legem ,Jedpernbsp;promßionem , amp;nbsp;Fidem. |
1 I I V. |
ïtetur peccàtà : nee alïegat merite Si ini^uitatet obßrnauetis
'' t. Confitetur peccÀtà : C-um ait:.
bitf
cxnx.
Pbi ßntcre bra repeti-tiones miß-Jnbsp;nbsp;nbsp;jgpropitiatio el^t
ricordia, amp; * fidei. Dauid
igitur
lE.rigitfefiducïA mifericordïAquot;Dei,
3- Cttatpromißionemi Sußnuit anima y er bo eins. Sperauit anima mea in Domino-quia promißfli remißionem peccatórum:b^nbsp;L ßomißone,fuflentor.
X LIX. InuocA me in die tribulationis:amp; eripiam te. Da ß note feere Deua ifa yultfe coli:yt accipiamus beneficut,nbsp;accipiamuf, propter ipfiua mifericordiamznonproptermnbsp;plra.Heec eß amplißima confolatio in omnibus a^onibttt-iufinodi confolationes aboient aduerfarij ; cumfidem txtnbsp;e^tarnendocent,bominesperopera,^merita,ctttnDf^ *
Senksi. f«« enim Äbrabam audiuitbane 'taeem : mimfum protestor tuuSt amp;c. er exit fe: amp;fentit, T)eKmßhß,f.nbsp;Q:non ^uia ipfe meritws eßet:fed quia neceffè effetfDdi prOfi^^Qnbsp;'am îudicaru Hxc igiturfides imputatur eipro iufiitMinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dC
'entiturpromifiioni, amp; accipit oblatam reconciliationem ''.vfluf,amp; acceptfts Deo: non propter dignitatemfiiamfedq^^flnbsp;'jromißionem Dei accipit. Hunc locum 'Paulus citât: Creattutnbsp;Deo^eirreputatum efi eiadiufiittam. Hoceftfenftfebabeïinbsp;)itium:taneum propter ipfiu^ promißtonem..Affenfds efipfo^^ßnbsp;lecpaffits eß,fe ab ea abflrahi : etiamfiyidebatfeimtnundum,nbsp;^num effe.SentiebatDeum praflare promißum', propter yerd^f^Jnbsp;non propter opera,aut mérita noßra.
Non poflunt acquiefeere perterrcfaÄa corda.-fi fentirc debet:fe, propter opera propn'a, priam dilecf^ionemjaut legis impletionem,placere.Quia haeret in carne peccatum:quodnbsp;cufat nos. Tunc autem acqin'efcunt cof da:quando in illis terroribus ftatuSt : nos ideo pla^^nbsp;quia promifinSC Deum præftare promifTuirijpropter fuam veritatem: non propter dignitatemnbsp;ftram.Nonfruftraplacuit Paulo hoc teftimonium Genefis,Videmus,quomodoexaggeret:qnbsp;diligenter ineo comorettir. QiiiaVidebatnaturam fidei in hoc loco facile perfpicipofle. Vinbsp;diferte in eo additeftimonium, de imputatione iuftitiæ. Videbat adimi operibus laudem,nbsp;rendae iuftificationis.SC pacatæ confeientiæ. Cum Abraham ideo pronuncietur iuftustquia a enbsp;tur promifsioni:SC accipit oblatam reconciliationemznon opponit irac Dei mérita,autopera,nbsp;rc hic locus diligenter conftdcratus,copiofe de tota re pias mentes docere poterit.
C A T I o N E.
45-
Xyomodo concingat fides,amp; qualis ea fit, de qua lo-
t^uimur,amp; de modo Regenerationis»
'' EfftcienSfC^ov nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eß Spirittn San^ui.Huitn enim ofme^^.
,A,rguit omnes homines, quod tintJub peccato: quod omnesfintnbsp;rei aterna irie,ac mortüs, Tni^nbsp;tentix enim prxdicatio , arguitnbsp;nos, perterrefacit conficientias,nbsp;y erts, eirJerijs terroribw.
|
~ Teeni- quot; lentiam,nbsp;fadldvet-cts. |
J l |
|
r - Lua-um e- riim J J | |
|
quot;R^mifi fionemnbsp;peccato | |
|
rum , a-^einv T ctfxag-tiuv. |
Z ) t V |
**
Quomo-do cdtingat, amp;detur no-^nbsp;bis Eides. quot;nbsp;Hoc efl,quanbsp;finteimeattfix:
O^pcevjxsv, ïnftrumtntalis^ VERBVM Deitper quodac-cipitur. 'Mam cum Deo nonnbsp;poteß agi, Dew nonpote^nbsp;apprehendi,nißper uerbum,nbsp;Ideo iußißcatio fit per^er-^nbsp;bum, Sicut quot;Paulw in^utt,nbsp;Euangeliueß potentiaDei,nbsp;ad falutem omni credenti -,nbsp;,^c Chrißw Lueet quot;vltimo,nbsp;iubetpdteari in nomine ßio
')ff^i'tpropter0}rifium, remifi-'ionem peccatorum, amp; lufiifica-ionem:quxfide accipitur. jblarn n illis terrorib' corda rurfiw de-,nbsp;'^ent concipere confiolationem.Idnbsp;'it,ficredantpromifiioni Qbri~-1i : qubdpropter ipfium habea-r.w remifiionem peccatorum.nbsp;Hxc fides in tiltspauoribw eri'^nbsp;^pns, amp; cenfiolans, accipit remïf-ionempeccatorum,iußificat, amp;nbsp;tiuificat. Flam ilia confiolationbsp;eß nouaitßiritualis ytttL^,
Sine quanbsp;non.nbsp;rtedb.
recipient. Verbiauditw. Ftdes enim ex aüditu. ïj 'artlt;n( nbsp;nbsp;àno^ç^
il ^^cuioti 2^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TodQioo.fedauditu^per yerbum Dei
II. Qui efifiedîus.De tali enimfide loquimuriqux non efl ociofia cofitatio: fed qua à morte libérât, no-uamyitamincordibwparit. Itat^nonz'XKi: cvm v^cc,M:omQrtali:fiedtantiflgt;erdumadefl,bo~ wetfruilitsparit,7rtmw igitur efifieSw eiw efl,hominis iujlificatio:proximw noua yïta: amp; noua obedi-entia,'(;r bonißuS{w,hoc ß,iußitia bona conficientia,amp;bonorum operumrtel tranquillitas, amp;gaudiumnbsp;eonfcientiaiquiafide terroresyincutur.Hunc effeS{um,fiequuntur inuocatio,fles,amp;dileblio Deiplacati:nbsp;L 'yirrf aterna,amp;omnes euentw,yt liberatio ex captiuitate,amp;fgt;
COnCLESIO.
Haec plena,öd' perfpiciia funeSC à ptjs intdligj poflunt.amp;f habent Ecclefie teftimonia» ^idenimpoteftdîcfdecONVERSIONE impii, feudeMöpo regeneration I s, fimplicius, SC darius,
ANTIQESIS.
¦^duerfarrj nunquairi pofHint dicerc.-quomodo detur Spiritus Sandlus.FinguntjSa' '^ämcntaconferreSpiritum Sandlutn, exopereoperato: finebono motu accipientis,nbsp;^afiveró ociofaresfit donatio Spiritus Sandli .Proférant vnumcommentariumnbsp;*iSententias,ex tanto Scriptorum agmine : qui de modo tegenerationis dixerit. Cumnbsp;°9ountur de habitu diledionis;fingunt,homincs Spiritum Sandum, per opera mere*nbsp;'non docent per verbum accipûficut 8C hcc tempore, A nàbaptiftæ docent,
A NA KE 4gt; A A AI fis IS.
Mifericordia igitur Dei oftenditur nobis in verbo, videlicet in Euangelio î ièu pro-î^*fsionibus,quæ extant in Euangelio. Jnftrumentum, quo fit in nobis fides ilia appre-( ^^RdenSjCft ipfum verbum.Caufx efficientes. Spiritus Sandîus, qui eft efficax,per ver' HaijôCimpellitmentem.fid voluntatemhominisiacvoluntasaffentienSjfeunonrepu'nbsp;Slans.Subiedumpn quo hæc geruntur,eft ipfahominis anima, mens, SC voluntas,nbsp;î/^fZ. '^lelanthon ii Zt^^ J^etor»
E iiij
......
-ocr page 52-44'
nEPI AIKAIQILEQS.
Quod fola fides in Chriftum iuftificet.
t. Hecefifie ei^,bancfiententiam tueri : qubd Cbrifiusfit °Mediator:ita
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jcnf^biam mm iquuanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jtt
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodfidesiufitficet,QwmodoenimChrifiu4eritmediator:fiininfiificatïonenonyf^^ e
. Suçzew, nsediatore?Sinonfientim»s:quodpropteripfiimiufiireputemur?Idautemeßcredefh^ commenda -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meritis Chrifii: quodpropter ipfitm, certo yelit nobis Deusplacatus eße.
ceßario.Eri mum entnt^nbsp;monedtfiuntnbsp;LeHores ,nbsp;qubdficut
z. Oportet defiendere:quèdprater Ïegem,necejfiariafitproniifiio Cbrifii:ita necefie efi) dere:qubdfides iufiificet. Lex enim non docetgratuitam remifiionempeccatorum.nbsp;nonpotefifieri:nifipriusaccepta Spiritu SanBo.'EIecefièefii^tur,defendeTe:quodp^'^nbsp;Chrifii neeeßariafitt.At bxc non potefi accipi,nififide.Itaq^ qui negantfidem lufiifi^*^^nbsp;bilnijilegem, abolito Euangelio, lt;amp; abolito Cbrifio,docent,
n rrçé'nKnçypropofitio, Sed nonnullifortaßis,cumdicitur:qubdfides iufiifieet,intd^^S''^ principto,
Xvsfr- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OhieSio. quodfidtsfit initium iuflificaMnù ;fiufrxparAtio ad
lt;rx.lt;Lïugt; jTt- dtayt non fit ipfafides illnd,quo acctftifiumusDto-.fied opera, qua feqtwntur.Ètfio^^'^^ fittationemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yaldè laudarvquiafitprincipiuM, Cuitts magna y is efl: yt yulgo dicunC
faU'.h^rJ
Dififu-buitts lt; yefiihunbsp;lum connbsp;tinet.
falja huiM fiententia mnbsp;terpretatio-nis. Cuiui
flt;tno»w partesJùnt:
b £xbilt;nç,expofitio illius àfimili. quot;^t,fiquis dicat, qubd Grammatica eßi^tit
um doHores. quia praparat ad alias artes: etiamfiifua quenq^ ars yer'e artifice»^ tjfi^
Inficiationem, TEIonficdefidefentimus,
ilÂÔmç,ren futatio ipfial.
per
III, U^oÄti-yfay^occupa-tionem, de fioqta cst-xÄlt;{;txu, '¦nbsp;partïculaexnbsp;clufiua, zo-t-A., Confiât
quot;I. /Äf defiendimw, quodproprie, eiryer'eipfafid* fium,iufii reputemur.fieu accepti Deofimus.
^^TIfîCARI, ^ua^ocfdS^,fignificat,eyiriiü^^^''^^^^^^ Cuiâ,fieuregenerari:fignificatamp;ïy3ro^ pro»^'^'''^ilLilÂ'nbsp;ri-E^'iroaenimmodoloquiturficriptura.ldeo'voluwttfop^.nbsp;tiotquodfiola Eides éic iniufio iufium effinat. boe efi,ac(iE^^nbsp;fionem peccatorum,
Eropofitione. Earticula SOL k,frufira offendit quosdant,
f ÂrbitramurMgt;èpu7[tv7riçidïtccu.^â(,?
r E^m. 3. cumairfi
'Eefittatione,
qutefit tefit-
fium,iufti reputemur,fieu accepti Deofimws.
lt;-¦
ratione.J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' r-
Sed '^^^^fi^^^^^ff^rtfignificatcir
honitnem iuflißcari fide, non ex open-
Ti^tatione,
G^k'Ti%none}(lt;gt;[ donum eiÇ^
oumxa^Tif^^Tni 'SonXot^üoeuç'^cv^tiruîrtaBÔ. aonum pquot; /nbsp;bac Tcurnnipat'^nbsp;Epbefios 1. Dei donum efi, non eic yobis,neqj êk o~nbsp;peribus: ne quis glorietur. -----------------
Ç DileSlionis,
Excludamus in iufiificatione \ opinionem.eirfiduciammeriti ]
Operum, r Eerbum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
[VtcalumnianturaduerlarijAiximusenimfiufia.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;çy/cihocoàfioÂcmnlti maxims
5/«lt;Ä»OT®S J?lt;!i(7a»»ewf4 J
opera fic:nefiequantur,Sequi enimfidem
ai
Explication ne. qua ofie-^nbsp;[ditUT) quod
DE IVSTIFICATIONE.
4^¦
-------------------------------------Ç--------------------------- ¦ nbsp;nbsp;..........................
Quod folafide in Chriftum, remißionem peccato-rum confèquamur,lt;x'zroJ'lt;/^/ç cruji^oyt^ixdi, Qc pn'mum argumentum ^etCpiKov.
r Eerbum tantum apprehenditurfide.
ilt; lußificatiofittantiimperyerbum,
lußificatio igitur apprehenditurfiide. Ergofides iußificat.
p .Argumenta Ix Scriptumfiampta, ^a,lt;piuct II. Sunt alix maiores rationes, j
.. quibus id demonßratur. Etßnt,\
Teßimonia Scripturx, pccc^vfiaq tns ctyictq
ßELlQVA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Al^GE^ElfiLTA.
Alterutn Argumentum.
Confitquirertiißionempeccatörum,eSifi^iußificari. luxtailludTfialmi^i.Deafiquo.. rum remiffxfitntiniquitates. (aoucccp/,oi uv àtipéôijifttP m ccvopuaq -.r^ùvnbsp;cd etpcct^Ticci, e:^C,
k
Wttfi
v-
I. Exßtperwrtbui argumentum fiimi
aduerßirws
¦^^^wnneceffana^ » i . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ rt-
^ß^^Peccatorum. Om^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clrßum, non per dile^ionem, nonpropter dilemoneni atit opera, confi-^
ßbpeccatofumui. nbsp;nbsp;nbsp;^wtnur rern^ionempeccatorumi etj'i dile^ioJequiturfidem.
'umtti.
argumentamur:
quimur reni^ionem^eccatorum: etj'i dile^io/equiturfidem.
Igiturfolafide uiflificamur. Intelligendo Iuflificationem,egt;: IN i v S T o iufium efi u ficifieu regenerarii
T)ECLATAT 10, EE sppirobatio
decîaràrififiàamiif,quomodofiat remiß'io peccatörum. Aduerfiar'tj firmdïfiïmè difiatantt M V TAT I O, remfiio peccatorum,e:^ l N F v s l O^mn'^e. Ociofi hommes, quid dicerent, non habe^nbsp;^h^^^ißionepeccatörum, oportet in cordibua yinci terrorespeccati, amp; mortis aternte. SicutTauUu teßa^
,, ACN'L'e.V S MORTIS PECCATVM EST.
,,Eotentiay erb peccati Lex.
,, Gratia autem 1)00: qui dat nobis yiEîoriam,per Dominum noßrum leßm Chrißunti,
^ec nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; îdefl,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_
^^fi^^P^tterrefacit conficientias, Idfitper legem, quts oßendit iram Dei aduerfuspeccatum. Sedyineimua '^^d^^m.Q^fnodoiFIDE. Cum erigimits nos fiduciapromifia mifiericordite,propter Chrißum^
Sic igitur probamusminorem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Si opponamtts noflra operatira Dei non poteß placari.
Chrißufpropofittis cjlpropitiator:ytpropter ipfiumfiat nobisplacatttspatera
C^tiflus autem non apprehenditur, tanquam 'MediatQr,nififide.
Igiturfiolafide confieqiiimurremißtonempeccatörum. cum erigimuacordafiducia mifiricordix,pro' pter Chrißumjpromißie.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1T£M,
ait: t'eripßimhalemusacceßUmadTatrem:^:^addit.fer Fidem.Sicigiturreconciliamur Tatrt.amp;accifnmtts remiß : qumdo erigimurfiduciapromifia mijiricordia, fropter Chrifium. ^ocetigiturnoshabereaccejfium, hsc e/l,paccmnbsp;ofienderet,quomodc idfiat:addit qusd perfidemhabeamus acceffim.Fide i^itur,propter ChrifiMn,a(cipimns rtmißnbsp;ficonpojfiHmus ira Dei oppenere nofimm diletiionetngt;amp;opera nojlra.
-ocr page 54-4,6- nbsp;DE IVSTIFICATIONE,hoceft,
Aduerfartj Chn'ftum itaintelljgunt Mediatorem, Sf propitiatorem cflè ,qiriame* merithabitum diledionis, Noniubent mine eo vti Mediatore:fedprorfus,fepultonbsp;Chriftojfinguntnos habere accefTum, per propria opera. Et per hæchabttum iliumnbsp;mererijSi poftea diledione habere paeem confeientig. An non eft hoc prorfus fepciirenbsp;Chriftum.-8^ totam fidei dodrinam tollerer
T ertium Argumentum.
Certwmeftjpeccata rcmittipropter Chriftum; Rom. j.Quem pofuit
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c. /nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7T Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ r\ 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-MS'*nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^11 .'MU
propiliatorem,lt;A£t?-^g/ov. AddieautemPaulus,perfidem jÄjsc cùrii^ cjupudt.
itaep nobis prodeft hie propitiator : cum fide apprehendtmus promiffam in mifericordiamzamp;S opponimus earn irx,3c iudicio Dei,
Antecedentis probatio.
In eandem fententiam fcriptum eft ad Hebraeos 4. Habemus nnnriftecm.6^^»
IIIL dEtaddir,cumcredimusineumf 'srÂ'i(^'vov'mc^djovT!it.^lt;iaMxav^ Nec^ enfin po* mus apprehendere nomen Chrifti,nifi fide. Praeterea allegat conftnfutnotnnnbsp;urn Prophetarum,Hoe verèeft allegare Ecclefice autoritatem.
Ergo non propter noftra mérita,non propter noftram contritioneffl,atttino^^ diledionem, cuItus,Aa^tCrtvfi^lt;^,ólt; non propter opera iuftificamur«
Quintum.
quot; Promifsio acc^inon poteft,nififolafide,
J Remifsio peccatorum res eft promifta,propter Chriftum» L Igitur non poteft accïpi,nifi fol a fide»
Maioris confirmatio.
nEPI THS AIKAIQSEQS.
47-
IdeoPaulus ait. Galat 3. ConclufitDeus omnia fub peccatum: vt pro^ ^Isio cK fide leiu Chrifti dctur credentibus. Hie detrahit mcritum nobis,nbsp;^ia dicitjomnes reos efle:amp; concluibs fub peccatum. Deinde addit pro-^ilsionem remiisionis peccatorum,6ó iuftificationis dark Et addit, quo-*^odo A c c I p I promiisio poisit,videlicet fide.
Atep hæc ratio fiimptaex proprio,id eft,natura promiGionis, apud Pau-^nipræcipuaefh:amp;iæpê repetitur. Neep excogitari,necp fingi quicquanl Poteft: quo hoc argumentum eius euerti queat. Proinde non patian-^^r,ie bone mentes depelli, ab hac fententia: quod tantvjm fideacci-IA H V s remiGionem peccatorum, propter Chriftum. In hac habent cer-firmam coniblationem,aduerfus peCcati terrorcs, ÔC aduerlus æter-mortem,amp; aduerfus omnes portas inferorum.
Conclufio principalis quæftionis.
Cum autem ibla fide accipiamus remiGionem pcccatorum,amp;r réconcilia-^îonem,propterChriftum:sola fidesiuftificat.Quiareconciliatirepu-* tantur iuftijamp;S filrj Dei:non propter fuam mundiciem ; fed per miferi-cor diam, propter. Chriftum. fi tarnen hanc mifericordiam fidenbsp;apprehendantjideoep Scriptura teftatur; quodnbsp;fide iufti reputemur«
NOTA.
îuftifîcatio, id eft, reconciliatió, ftu imputatio iuftitiæ, poteft dief, proprium fidei,(èuàp2fç-ç£lt;^ay, correlatiuum. Quia eft quiddam, quod necefla-rio , ex pafto Dei, fidem comitatur, Non enim aliter poflûmus aflêntiri ptemiGionijUifi fide. Contingitigiturpromiflârcconciliatio, non propternbsp;aliquod noftrum opus, aut noftram dignitatem, aut noftras virtutesnbsp;vllas:fed propter Chriftum.Et tarnen aliquid eflè oportet,nbsp;quo id beneficium accipiamus. Fide igi-tur accipimus.
Haâeüus F PAO IK A argumenta^
hoc eft,ex Sacra Scriptura fiwnpta.
-ocr page 56-43. DE IVSTIFICATIONE,
Sequüntur Scripturæ teftimonia : quitus res niagis perlpicuarquod fbla fide confêquamurremifsionempeccatoruni,propter Chriftum:amp;: quod fola fide iuftificemur, hoc eft,éxnbsp;iniuftis l'ufti efiîcianiur,fèuregeneremur,
'' ^duerßariorumi ntmirumßalßa. Interpretantur enimper git,ceremonïas LeuiticaSt
^Nibilopine/etChf^' fio^ amp;protntßio^^'
TaultM in Epi-ßola adnbsp;ßoma-noifranbsp;cipuè denbsp;Jjoc loconbsp;dißu-tat.^c
r I. Ero^onif.qßodgra-j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uijlißcemur,
\fide: credentes nobii T)e-j um placatum , propter / Chrîjlum. Et hanc koo- inbsp;I TACKinVfpropoßtionemAnbsp;/ quteßatum ymuer/« //z-Anbsp;\ßutationii COtinet,terti- /nbsp;¦ 0 ca. tradtt- Arbimmur jnbsp;iuialterainterptatioeßnbsp;h^am^,nbsp;Eau^ Inbsp;lltttlo- /nbsp;\juitur I
/ Ctmjtum. Jl. t hanc xä- j
I TacKinVfpropoßtionemA / q Uteßatum ymuer/te dißnbsp;\ßgt;utationii cotinet,terti- /nbsp;/ o ca. tradtt- Arbttramur jnbsp;/ hominemßde iu/iißcari; I -/'non ex operibua legd-iui altera interptatio eß I
Elonßo-lum de -¦ ceremo-' nijs.
I
'^^tione, 5im/ifioy*eni?wo-! raliamererenturremtßtonegt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .« .ff/i
peccatorii,etwßißcationem: ^eretomniai i
Pauluf depTor loquitur.
''i- AllegatinßA,exDecadigt;gO'^^ concupi/ces.
12. UaVefiriberetadEpbe/V-in-^
I td nos /aluatos eße : amp; dontan Pft j oßetnon ex operibu'i.
lEau- 1
{lit 2ddI
I
/
/Abraham-1
/
Athi,decir-ßumcißone htt-Uuerunt math \ datum Dei, l-ita^fiyllaope-^aiußificaiat: .nbsp;Inece/ßeraeßl- /nbsp;Ila opera tunc,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Icum mandata nbsp;nbsp;
! haler et, etiata nbsp;nbsp;nbsp;v
I iußißct/ß. I
ea/lèead^»ia»o/:Ke/ufe»ifi^r
lduaceEt»tom)f:prutaa/iél/e^efv, aEdl/t-onet/jioxej-a'e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed/lenae^fOfaScri/furafah'
^deremi/Eone/eccaeorf(»i,efrdearafifi«^
E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanfuf^/nodè docec/êlf^o/,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Operanti merces non imputatur fiecundum gratiam :fiedfiecundum debi-tum.Eiautem,quinon operatur,creditautem in eum, qui lufificat irnpiu, reputaturfides eitis adiufittiam. Hie dare dicit,fidem ipfiam imputari adnbsp;iufiittam.Fides igttur efi ilia res,quam Deuspronunciat, effie iuftitiam. Etnbsp;addtt,gratis imputari Etne^at,pofifie gratis imputarifipropter opera de-IIII.^ beretur.Quaree^cludit etiamérita operummoralium.Hamfiihisdebere-I turiufiificatio coramDeotnd imputaretur fides adiufiittam fine opertbits.
'quot;roma »0J, snbsp;«A
''Tan-
li, tidÀ
Dicimui eniïn,quodÂlraha impntata nbsp;nbsp;fides,adiufliiiam.
¦gt;{. lujificatt fide :pacem haiemuf,erga T)eum. Idefi, haiemtu confiientiat tran^mllas,amp; l»tas,coram Deo^
[x. Corde credttur adiuflitiam, J^biprontinciat,fideMefièiitfi^diamcord^,
Z.
Mo, lt; X
Galatas II. 'HosinChriflolefitcredimus:ytiufiificemur,eicfideChrifii,amp;nonêie operibus legis,
E'P'H.^ssos II. Gratta entm fialuati eflis,pirfidem, amp; hoc noneic yobistVei etfim do^ numeii^monexoperibus,nequisglorietur.
1, Dédît eispoteflatem,filios Dei fiert,his, qui credunt in nomine eiui. Qui noneie fiangui-nibu«,neq^ êic yoluntate yirified ex Deo,nattfiunt.
III. SicutM.o/es exaltauitfierpentem in defierto ; tta exaltari oportet Filium hominis : yt omnis,qui credit in ipfum,nonpereat.
Item, Flonniifi.tDettsFtliumjuuminmundum ytiudicetmundumfedytfalueturmun dus,pcreum.
/oaK-l nis,
Ç1111. HiceI^lapi5,quireprobatitseI^b,^obisadificantibus:quifaÜuseI^incaputanguli. Et non ei^ in altquo alio fiahts.Heq^ enim aliud nomen eifi^fub clo datum homznibus in quo o^^nbsp;porteat nosfialuosfiterilHometi autem Chrifii,tantumfide apprehenditur, Igtturfiducta nominis Chrijli ,non fiducia nofirorum operumfialuamur. ifilomen enim hicfignificat caufiam,nbsp;qute allegatur,propter quam contingitfialus.Et allegare nomen Chrifit, efi confidere nominenbsp;Chrifii'.tanquam caufia,fieuprecio,propter quodfialuamur.
XIII. Hotum igiturfif^obis, 'virifratres, quodper bunc yobisremifiliopeccatorumannunciaturi sir ab omnibus, quibus nonpotuiflis in lege iufiificari, m hoc omnis, qui credit i lufiificabitur.nbsp;Qiioniodopotuitclariusde ofiicto Chrifit,amp;deinfiificationediciiLex,inquit,noniuflifica-bat.ldeo Chrifius datas efi,yt credamus,nos, propter ipfiutn iufiificari. jdperte legi detrahitnbsp;itfiificationem. Ergopropter Chrifium iufli reputamur: cum credimus, nobis Detmplacatunbsp;efie,propter ipfitm.
Qpare fides ilia, de qua loquuntur aipofioU, non efi ociofia nori Sanélum.t^ iufiijtcans nos^
jxv. Fidepur ficans corda eorUM. j titia:fed res accipiens Spiritum
II. luftiisexfidevi'uk.ó j£«^/x«aoÇjUàuoK'ari^êû)ç^;7ôr7af. tdicprimùmd'tcit, hominesfideefifiiufios:qua credunt,T)eumpropitiumeffi:amp;addit,quodfideseademyiuificet.Qifianbsp;hecfidesparit in cordepacemiamp;gaudiumiamp;yitam aternam. F^om. lo. Heb. lo»
A I AE LUI. 'Hotitiaeittsiufitficabitmultos. QuideflautemnotitiaCbrifiiinifinofieben^^ ficia Chrifit.promifitones, quas per Euangeliumfitarfit tn mundumf Et hxc beneficta nofie,propri'e,nbsp;ôr 'Sgt;erè ei^ credere in Chrifium : credere, quodqutepromifit d)etis,propter Chrijîum, certbprxfiet,nbsp;ufii 'tsKdtmj Tgt;) crujJta4,diKMUouj
F
y.j
so. D E Ï V S T I F L ¦
PATRVM TESTIMONIA.
1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;% inquit in Epißota ad Ireneunî
quendam. Subdtttts autem mundtts ebper legem fablm eii^:quiaei{prieß:ripto legts omnes conueniuntur: amp; ê^:nbsp;operïbus legtsnemo iuflificatür. Ide^^, quia per légemnbsp;peccatum cggnofcitur : fèdculpa non telaxatur. Eide-batur lex nQcuiJJe:qux omnes feceratpeccatores:fed've-ntensT)ominusIejus,peccatum omnibus,quodnemopo-terat euitare, donauit : amp; Chirographum noßrum ,ßiinbsp;ßtnguinüeßfitfione deleuit. Hoc efl,quodait: Abunda-uitpeccatum per legem : fuperabundauit autemgratia,nbsp;per le film. Qjfiapofiquam totus mundusJubditus fa-^us eß,totius mundipeccatum abßulit. Sicut teßifica-tus eß loannes, dicens J Ecce agnus quot;Deitecce qui tolUtnbsp;peccatum mundi. Etideonemoglorietur inoperibus:nbsp;quia nemofaEisfuis iußificatur, Sedqui iußus eß, do-natum habet:quiapoß ï,hNiußificatus e^.nbsp;FIDES ergo e^, qua libérât per fanguinem Chrißi.nbsp;Qma beatusille, cutpeccatum remittitur, amp; yeniado-Hacille,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Htec ÂmbroJ^^erla aperte patrocin» /Ira fêntentix. detrahit enim ù operdu^nbsp;tionenit amp; tribuit fidei: qttbdnbsp;Chrifii. jic AvTi^ztnç confideretur.nbsp;inynum acerunm Sententiarij omnet» rnbsp;gnifictt titulti omantur, Hamnbsp;Angelidjrf/îy Subtiles,4/ÿ ^(tifnbsp;Omnes ifti leÜi^ releUi, non tantumnbsp;ad intelligendum Taulum' quantum iO^jnbsp;yna Âmbrofijftntentia.
Extant amp; apudnbsp;S.Ta-tretf^arnbsp;fimfimïnbsp;lïa tejlï-momatnbsp;Ham
natur.
Ideo quippe proponitur iußitia legis: qubdqtnfecerit eam,~] nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.e
yiuet in illa yt cum quisq^ infirmitatem/uam cognouerit-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dfit gt;
II
tyf vgvstinvs in eandem fenten-tiam,multa contranbsp;Eelagianosfcribtt.nbsp;De Spiritu,amp;lite~nbsp;raße ait:
nonper fuasyires, neq^perliteramipftuslegis Qquodfieri, nonpoteß)fedper-e Ide ^,conciUansiußificatorem,per~f-. ij./li/icati»neV
ueniat,amp;faciat,amp;'fiuat in ea, Opus re^um,quodquifece-rit, yiuetin eo,nonfit, nifi in iußificato. lußificatio autem ex FIDE impetratur.---------------
impetram.
t-tfftai
bir
Eaulbpoii^. Ex Lege iimemusDeum ; éV) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;. ,^,r'
^idz /feramus inDeum: fedtimentibusp- Hicdocet,legeterrtncor nam,abfi:ondtturgratia. Sub quo timore,ani~ tem confolationemcapere, amp; lt;nbsp;ma laborant, ^c.per Fidem confugiat ad miße- (priusfide apprehendere mtjnbsp;ricordiamDeuytdet,quodiubet. fiecitabun- am,quamÏegetnfacereconenbsp;'¦ tur autem paulbpoß amp;alia quadam.------J
tem confolationem capere , v L,
Profeiflômirumcftjaduerfârios töt lodsScripturæ nihil moucri:quæapertCp buunt luftificationem ipfi Fidei :Scquidem detrahunt operibus» NumfruftraejJnbsp;mant toties idem repeti^ Num arbitrantur,excidiflê Spiritui San(5lö,nonaniöiaö^nbsp;tentihas voces^
-ocr page 59-C AU \ O N E.
^^futatio aduerfariorum.
SI
Antithelis.
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.............. quot; -----
A 'n.^ÓTot/nVipropofitionem.Sedex-^^ftauerunt etiam eauillum:^uoß-ptriora eludunt^
Fropofitio, Dicimiüf^iiodTä IL£ CT luFiaeni
T''^^o^ocv,obie^onem.Dîc«nt *ßde FORMAT Kaccipi debere.nbsp;efi,non tribuuntfideiiufizfica-*^°nem:nifipropter dile^ionem. Imonbsp;f^orfius non tribuuntfidei iufiifica-^^'^tiem:fiedtantum dtle^honi. Quianbsp;f^*nniant yfidem pojfiefiare cumpec-(atomortali.
Concefi s E Qjf I debeat.
Jio, tum j
correbUquot;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
one. Et
e^
FitK F^tio., à Fault tefitmonio: qui ait : In (firifio lefupneqj circumctfio aliquid^alet, neq^pneputiumtnbsp;fiedfides,per dileHionem ejficax.
Ftducia huiwsdile-
quot;i. Propöfitio, Quorum hoe pertinet : niji yt fromißionem iterum ab-
No-
ßrieijli
IIL
^,^61 ^oeiv,re-f^tatio-
oleanttamp;redeant adleged
partes funt:
z. RatJO. Namßfides accifitremißtonem feccanbsp;torum,propter dileliione:nbsp;fiemper ent meerta remfi-fito peccatorum.
3. Approbatio« ^ja
nunqua diligimut tantït: diffiiltt. 1 quantum debemm Imo
^^nem il
^iusca-^dlt.
partes ^fint.
non diligimus : nifi certb fiatwantcorda:quad do-natafit nobis remißiopecnbsp;catorum.
4. Condufio. Ita ad-uerfenij, dum repuirunt fidti* ciampropria dileilionis in re*nbsp;mißione peccatorKm,amp; iufii*nbsp;ficatione: Euangelium abolet:nbsp;cum tarnen dilebtionezn illamnbsp;ttti praßent, ne^intelligant:nbsp;niji credant, gratis accipi re*nbsp;l mißionempeccatorum. -
'quot;'k^S'i.remotionecaufia Qi^nis. fialjee. Ne^j enimfientien-du efitquod accipiamugt;slt;nbsp;remißionem peccatoru,nbsp;^reconciliationem, aut
Sicutne^^ac cif imus re~
\mißione fee catoru, fxo-*
pterahaope rA fiequetia^
Corn' penfa-tto,nnbsp;CU/T^OU
confiât
®'i5d,Jjfir-matione eau fiat 'verte. Sednbsp;accipimus renbsp;mtßionepeC-catorumfiolanbsp;fide(nonfor~nbsp;mata)fiedpr^^nbsp;prie diHa.nbsp;quia promifi-fiononpotefinbsp;accipi,nififide. Cuius hicnbsp;traduntur,
Fropterbdc y^diledionem.
quot; Definitio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim Fidespropriè
diFla, n Küfioiç tistnç, quee üjfientiturpromißioni.D.e hacfide loquitur Scriptura. Net^ hacfides ei^nbsp;ociofia notitia.
Qaufia. Efi Opus Spiritus SanHi, Çt^iccipiFnbsp;renüßio -nem pec-catorum-
Efi-
Ham
quot; Frius hac fidenbsp;tuß i re~^nbsp;gutamuT'nbsp;propternbsp;Cbnjlü.
2i,airs
'F^conci hat nos
Hit igitut liberamurnbsp;à morte,nbsp;hit erivuitnbsp;^(ificantufnbsp;perterrefi^nbsp;itre metes,nbsp;^i^ddit .n,nbsp;confeientis
nos acce-
fatis copiofèoftcndimus,S(r tefW-ScripturafjS^ argumentis,cx Scriptu* , ^ptiSjVtrcs magts fieret perfp{cua,quódnbsp;tjp PID E confequamur remifsionem pecnbsp;pPopter Chrißum:8C quod fola bdenbsp;K pernur, hoceft, exiniuftis iufti efftcia-^Veuregeneremur»
-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;las.
ptosred-dit. J
Foflea diligimus, esg legemfia^ cimus : etfi neceffiario Jequituf
Spes expedansfiitU ram 'vitam,
Inuocatio, DileSlio.
Eppugnantia. Cum enim fides heet non fit ociofia notitia: non potent flare cuntnbsp;peccito moTtali. Tugnantia praterea fimt:nbsp;^fimulatiofidei,defieratio,pauor impius.
Cognatet, x r- ~nbsp;TCtOV
i Ho^itrpßh, confiecutione, tanquam corQllarzo,amp;co-I ronide.l^bfiiis jti^ Fides illi yotan poteft,G'F^^AT 1 Agra* tumfaciens,^Hàm effebtusfigues,videlicet ßl LEQ TIO,
P i)
DE I V S TI F L
^1.
SL-Y STA SIX, Commendatio Fidei hijius, lt; quaiuftificamur,cognitionis.
f InJ}act)naFtde,con^i^
I citurCbrifii officium» |
* f Tnmùmt lt;
HactnOy acàpimut
Chrijli beneficia»
/ '
I
Facile AU-tem iudica-ri fote?^ qitàmnecejnbsp;faria fithu-iuA fidei CO-^nitioi^a
Hàc yna offert certarA, amp;firmamconfolanon«mnbsp;pijtmentihttfi
quot;Ûeinde, Oportet in Êccîefia extarè doÜrinam, êic qua concipiantpijcertanbsp;ffem falutis. Q^omodo enim in morte
ANTI0ESI2.
f Scno-LK^TïCï, qü^^^ I demdehacfidetradunt»
liE.ùangt-Imm penittu aboient ; qui
'Ut-i
[aboient; q , -ijpemjaitttt/s. ywmoaoeniminmmmÇdehacfide,nbsp;efi^ fiifientabuntjiijii : qui de hacfideni-1 dequa loqui-
înl audiuerunt ?qutputant, dubitan-1 mur,nihil do dumeffe: '^trum con/èquanturremifi-fiionempeccatoru^
centt
Jfff*
SV as
féliciter enim conjulunthonùnibttf-^^ dubitarett/trum confequanturremifii'^^nbsp;cat(yrum.Itaq^ improbant hancfidtm-probatazno^îdent,fie totam promifitontn^ÿ.nbsp;tuitx remifiionîfpeccatvrttm, 0quot; iufiiMnbsp;fii,aielere.
Traterea, neceffè eil^renneri in Et-clefia Chrifii Euangelium,hoc efi,pro-mifiionem : quad gratis, propter Chri-JÎHm,remittanturpeccatat
-ocr page 61-Diledione, amp; Impletionc Jegis : amp; quid de hac no-
ftri fendant : ac rurfus, de bonis operibus»
d' Oporteat,amp;neceßefit,legem in nobis inchoari,amp;[ubinde magis,magisqjßeri,Falsb igiturcalumnian-turnosaduerfiirfiqubdnoßrinondoceantbona operaxtim earequirant,
P 'Timere, ^Eumlt;^ Diligere.
f I'rxdicare.
r Fetere. xilium I
\Expebiare.
Äc: Obedire inaffli-llionib. Hucigitur ^patientia refiertur.j
de Ceremo-gt; nijt.
' ~\Abefi
Qua l^ntilla,^nbsp;^^quimur
^tttem
Sedde alia ïege,'vi-delicet de Decalo-go. Et com^ murßmul 'tgt;trunq^,
Spirituales cordis, amp;fan-Slosmotus, quos lexp«-aci-pit. Et quiJtntilli, oßendit i, Eropheta,cum ait : Daho legem me am, in corda eorum.nbsp;'tpU^Ï^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s ledigere
Hacßint proprteLegisnbsp;diuinx,ideß,nbsp;aße^us cor -'p^is,erga De-um:qut prxcinbsp;piutur in prima tabula.
^dl. Q^o-modo fiert P[int. Fi-ddtcet, pernbsp;Cfirißuni^nbsp;q^iiad hocnbsp;datits^eßiutnbsp;Fopter eumnbsp;donetur no-, bis
quot;Proximos. Cuius generis donaßtnt : eaßi-tas,zir alia operaJècunda tabula»
Externa opera legis,Tt ilia ciuilia,mxiltgt;lt;.0.
quot; REMlssio peccatorum. Cum enim audito Euangelio, öP remißionepeccatornm, fide ertgimurxoncipimus Spiritumnbsp;San^um. E't iam reHe de Deo[entirepQßimiis:amp; timere Deu,nbsp;e!st credere ei.
FIDES, nbsp;nbsp;nbsp;fum afferat Spiritum SanHum ; !amp;pariat noua
yitam in cordibus:necej[e nbsp;nbsp;nbsp;qubdpariatppirituales motus in
cor dibus iPoßquam igiturfideiußißcati,amp;renati[umus: inci-pimtts Deum timere,diligere,amp;c. qua lex requirit,agere. Qma corda habentßiritualeSjamp;JanSlos motus,
f Trimiim oßendat Chrißum. [cut Ioan. i6, [cripturn e^C' Hlemeclarificabit» quiademeonbsp;accipiet:amp; annunciabit y obis.
SPIRiTVS' SanSttt t quinbsp;nouam,iir-' (Cterinbsp;nam '\itam ,ac^nbsp;aternamiujlitianbsp;^in nobis^ariatâ.
DileSdonem. Deinde, amp; i Inuocationem.nbsp;aha dona Gratiarum ailionem»
Caflitatem.
Tatientiam. ------
k. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.J
affsrar.
Q^re nonpoteß lex '^erb fieri: niß accepto Spirttußnnbsp;ß{o,per FID E M. Ideo Taulusnbsp;^.ßom. inquit, legemflabLnbsp;liri, nonaholeri,per Fidem»nbsp;Qiha ita demiimfieri pote/Lnbsp;xum contingit Spiritus San-ßtus.Ecz. Cor. 3. yelamen,nbsp;quo [actes M.ofi teüa eß, nanbsp;pofie tolli, dicit, niß fide innbsp;Chrifiumiqua accipitur Spiritus Sanüus,
Iß ^cgo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uaßionis S tatus,Lf^ raßne Chrißo,amp;-ßne Sphitu Sanîto,non faßeßeri. ffoc eß, nifibßqudnt
fideiuflifieatirenati^aceipiamus Spiritum Saniiunt. tpui acdpnur Hde./uxta illnd'PaHli,Gal.i..Vtpro^ mißionem Spiritusaccipiamus perfidem. Et, ri.uaiiiptsyf'i'na sxaffTS,îî«itoîsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex operibus legis Spiritîî
accepifiis an ex auditufideii ibid. Item, ßuomodopoteflhumanum cordiligere lt;3)eum :dumfentit, eum horribiliter iraP'ci'.Cff opprinierenos,teinporalibus,tsr^perpetuù calamitatibus? Lex autemßemperaccuPatnosifémperoßenditira::nbsp;Jii Deum. lion ifitur fEeas dilifitur: nißpofiquam apprehendimuS.Fide, mil'ericordiam.. Ita demum Obiedumfitnbsp;amabile,ctgt;iMy/i Quanquam ifitur ciuilia opera,hoc efi, externa opera lefis.pne Chrißo, amp;fine Spiritu Sanbio aliquanbsp;ex partefieri poßint:tamen ex his,qua dixinuts,apparet:illa, quafiant propri'e legis diuina.boc eß, aßeblus cordis er:inbsp;ga heum.qui pnecipiuntur in prima tabula,non pojfiefieri, fine Spiritu Sanclo, Eß igiturfideS motM : quo accipiturnbsp;t, Spiritus Sanllus.
/. Qupmodo Deoplaceant. Hon enim hoc tantum docemustquomodofieri Leb:poßii: fiedetiam, quo-I modo Deoplaceat. nbsp;3nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F iij
DE IVSTIFICATIONE.
Quomodo fiat Diieétio,amp; quomodo Deo placeat.
Confiât igitur, tloflros rcquirere boila opera» Imó hoe addimus: quod inipofsibile üt, DilectionemDeij etfi exiguaefl:,diucllcre à fide. Qina,pcrnbsp;Chriftum,acceditur ad Patrem: èc accepta remifsione peccatorït, verè iamnbsp;ftatuimus, nos habere Deum : hoc eft, nos Deo curæ eflè: inuocamus, agi-mus gratias,tfnienius,diliginius»Sicut loannes docet,in prima Epiftola»nbsp;MOS DILIGIJÆVS E VMjinquit, Q,VIA PRIOR DILEXIT N O S. VidcliCCt,nbsp;quia dédit pro nobis filium:amp; remifît nobis peccata,ïta fîgnificat,præcede-re fidem:fequi dileclioncm»
TAl^LI I. CO^ IIL LOers EXT LICATA S.
Sed vfcp inhodiernum,inquit,dieni,cumlegiturMofêsî velamen pofîtuin * » eftjfuper cor eorum:cum autem eónuerfi fuerint ad Deum : auferecur vela- * men.Dominus autem Spiritus eft: vbi autê Spiritus Domini:ibi libertas.
V elamen intelligi t Paulus, humanam opinionem de tota lege, Decalo-go,5dceremonrjs»Videlicet,quôdhypocritp putant,externa,amp;C ciuilia opera fatisfacere legi Dei,Sc fàcrificia,8ô cultus,ex opéré operato, iuftifîcare co^ ràm Deo»Tune autem detrahitur nobis hoc velamen, hoc eftjcximiturh^^nbsp;error:quando Deus oftertdit, cordibus noftris immündiciem noftratn, oCnbsp;magnitudincmpeccati»Ibi primùm videmus,nos longé abefîè ab impletio-ne legis.Ibi cognofcimus,quomodo caro fecurâ, atep ociofà,n5 tinricat Oc-um:nec veré ftatuat,refpici nos àDeo : fed caiu nafci,amp;f occidere homines,nbsp;ïbi expehmur,nos non credere,quôd Deus ignofcat,amp;r exaudiat. Cum ve-ro,audito Euangelio,8ô remifsione peccatorum,fîde erigimunconcipimusnbsp;Spiritum Sanlt;ftum:vtiamre(fté de Deo fendre poGimus:Sô dmereDeum,nbsp;amp;ei credere, ôi^c.
Fa LS a Caupt-i^
Xon.quiA legifiAtisfAciAtnttSk
Sentit iram Dei uerfuf noßm peccata.
\L'AaCakPl^,
Sed quia fiimin in Chrißo. FlAtnfi. des îlla, de quA loqwmur, exißit /» lt;nbsp;pnitentîA,hQC eß, concipiiurznter-roribtts conjcientta : qute
Et in talibtks terroriitH, amp; fp
Hioniiw, debet h^eßdescrejcitf»^ confirmaru
Quierit remißionem peccatorum, amp; lUfC'nbsp;rari à peccato.
ANTtôESIS.
Quare Fides non poteft exiftere in ht s, qui fecundum c a rne m vfuant î qui dek' dîantur cupfditat ibus fuis,8^ efs obtempérant,Ideo Paulus aitrNulla nunc damnatio eflnbsp;his,qui funt in Clirifto lefu: qui non fecundum carnem ambulant: fed fecundum Spiri'*nbsp;tum. item, Debitores fumus,noncarnùvtfecundumcarnem viuamus.Sienimfecurt'nbsp;dum carnem vixeritis, moriemini. Sin autem Spiritu aéiiones corporis mortificabitis,nbsp;viuetis.Qtiare fides illa,quac accipitremifsionem peccatorum in cordeperferrebt7o,amp;5nbsp;fugiente peccatum,non m A N E T in his,qui obtempérant cupiditaiibus:necexiiht,cmnnbsp;MOR.TALI PEGC AT O.
-ocr page 63-QVOMODO ADVERSARII, ET hypocritæfentiant de Diicctionc.
J Hlam /^ternam Legem,iamp; longepoßtamßupra omnium creaturarumfenfiim, tnteUe^tttn ( ^ges Dominum Deum tuum,ex toto corde)prorfia non conßderant^ Èrgo.prirnAm taiuUm ni~nbsp;hilsurant-quaß nihilpertineat adremmM certe tantum externot cultta requirunt.
quot; Docenti quoddileBio iufiificet : quodfcilicetpropter nofiram dile^ionem) haheamus Deumpropitium.
IL Secundum Taiu-lum intuen-politica opera.
I. yoÀcn^iç. Ham ex fidel efnbsp;fe3dbus excer-puntynum dunnbsp;taxattyidelicetnbsp;DileHionem,^ I-tamanifefteap-paret, eos tantum docere Legem. Hain
quot;pnedicantyfe legi
mando, ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/nbsp;nbsp;0
et afieue-
rando,
em impîeré.
Fiduàani propriorum operum -opponunt iudicio T)ei Dicunt enim,fe de codigno mererigra-. ttMn^amp;yitamieternamt
Cum hacßoria ptopriè leatur Chnjlo.
Htec efifimpîiciterimpid,eÿ yanafiducia. 2iami»hacnbsp;yita nonpcjfumui h^ifatis::nbsp;facere. i^uia natura carnalifnbsp;non definit malos affect us panbsp;rercetfii/ù reßfiit Spirinanbsp;in noois.
I, prius accipiendam remißionem peceatorUm, pef FID EM.
2. Docent,de '^lediatore Chriflo î quod,propter ipfum,habsa-mus Deum propitium:fed propter nojîram dileSltontm,
3. Dicunt;qUuliifitiUadiltUiotneqjdicerepofiurtt..
itißima dt~'
htouturpee-cata,lt;^inte temnios er-roret. Dumnbsp;. docent:
Érimùm, humana natura longe imbecillior efi : qhàm ytfitts yiribus refiflere Diabolo pofiit: qui hafet captiuos omnes, qui nonjunt liberati,nbsp;perfidem,.
II. Ta À^ujucojev, ^uod fieri non po-tefi. Eitentutenimnbsp;coarguit hypocri-tas( qui juii'^iri-^^nbsp;iwi conantur Legem famp;cere ) quodnbsp;nopofitntprafiarCinbsp;^uit condfur^ Ham
Detepti, er-^ remus.
Deinde, POTENTlA Chri-fli opwe^ioduerfiui Dia-bolum. Chriflui enim yicit Diabolumtamp;deditnO'amp;s^,nbsp;yt auxilio diuino eä'ipfiyinnbsp;camui.Et ». Ioan. 3» Ädhocnbsp;apparuit Filiuf Dei : ytfiol-uatoperaDiaboli, Dtditi-i. giturnobif
ndelicet,yt, quiafeind* nosnbsp;propter Chri-fiam eicaudi -ri, amp; haberenbsp;^romifiionem':nbsp;petamui, ytnbsp;gubernei ,nbsp;propugnet nosnbsp;Spiritus San -Stus; ne
Spiritum SanituwÄ-
g Impulfi, con-S tra yoluntate
Dei, aliqiiii fisfiipiamus,nbsp;ßcut Tfitlmusnbsp;docet : Capti..nbsp;uam duxit ca-priuitate. De-dit donahominbsp;nibus.
Hæc re/uta-tiû quÆ-fiionis lt;nbsp;adîier-JariiBnbsp;habet
DE I V S T L
Refutatio obiedionis Aduerlàriorum.
n^tTMffJs. Sedquarat aliqtits.
I. A^iôitnv .quxePf^aduerfie-
ria oratio, amp; jententia. Cuiuslt; TtuC^s^o,. Çum fateamur^ DiîeHionem opus eße Spiritus Satilli' partesJunt dux : i}nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cumqjit iufiitia Çquia efi impletio legis) cur non doceamus, qttoFmfi'
^ficetP
k^aiv, remotionemfalfarum caufarum, Certum enim ejl^quodnou accipiamus remißionempeccatorum, neq^per dtle^onem, nt^f^nbsp;pter dilellionem nofiram,
Qim,oppofitionem caufie 'nera. Sedeam accipim»s,pTigt;pterCVi-^quot; ^STVM,SOLA FIDE.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r Intueturinpromiffiontm,
I ßatione, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s o-
L A enimFidesyincit terro-lt;^ respeccati,iamp;mortis, Qmu
partesJiint dux : n
quot;^ropofitione,\ xtipaAcuu,^!
Caufa-r untre-mifitonü peccato-
_ nbsp;nbsp;nbsp;Sentit ideo certb fiatuendum efii : juod Dev^
Jcat:quia Chrifitts nonfitfrufira mortuut,
'' Dubitat, 'ntrum remittanturfibi peccata : contui Chrifium'. cumpeccatum fiuum i..r.., -jjnbsp;je'.quànt mortem, amp;promij^tonem Chrifii. cum Taulv^
MAIOREM efi[e,quàmpeccatum.
Sentit fie ideo confiequi remifiionem peccatoxvf^i ajfidt contumelia Chrifium ; amp; comperiet in iudicio T)ti gt;nbsp;fiduciam proprite iufiitite,impiam,eir inanem eßt
Conclufione. Ergo necejfie efi:qubd Fides reconciliet, nbsp;nbsp;e)c iniufio iufiMn
fini peccata : contumeb^^lJ^^i' iudicat mMM, autnbsp;iTaulttsâtc^^nbsp;^rum «/-lt;' Lonfirm^ioneQf^tiam exuberare fuprapeccatûm,hoc
fiinclïo -ne. confiât
quart' fionde-tur, duplinbsp;ci ratio
ne. Q^-rum altera du^a
^a-iq,a Contran-J is,'iiam,ßquM J
Conjuetu dîne fir-mont5,dKnbsp;^TtlÇÂi-
,fMlaç. Cu iui ar^u-nietatio-nüpartes
J MU:
'E-7n^i^^iriagt;, repetitione falfix caufix iufiifi.cationis. Et,fient non accipimv^ ftnaß fionem peccatorum,per alias ^irtutes legbsfieu propter eas:ytpropter patientu^S^nbsp;fiitatem,obedientiam srga magifiratuî,e^rc. amp; tarnen has yirtutesfequi opotteC
P'^^ppter dileUionem 'Dei accipirnttt remißtonempeccatorum : etßßeqtä eam «f' - e^t/fieP^.
fl. Tropofiitio. Interdum eodem'})erbQjCaufiam,amp;efifiéftts (ompleBimur,n0ß''^' vegt;e^o;:^hd.
ï. l^tio ab exemple. Ita Lucx 7. 0mfitts ait : E^mittuntar eipeccata quia dilexit multum. FLamfieJcribit Euangelifia : à-cpuiyTiti eù àpia^rlainbsp;cù Tn^iXM-.OTi h j/à'Sî'Jj ee rmSai.
3. Expofitio rationis. Interpretatur enimfieipfim Chrifius^ cumaddit:fides fialuamfecit.
tf,. Conclufio. Pdon igitur 'tioluit Chrifitts : qîtàdmulier illo opéré dile^oifi^) ta effet remißionempeccatorum.
q. A.i'TioKoyiAe'teri^i^^çiK.n. IdeoenimclaridicittFidestnafaluamtefeeip , Fidesefi:quxapprehenditmijericordiam,propter yierbHmDei.gratis, Siqtllt;^ e
t negatfidem eße:prorfits non intelligit,quidfit fides.
C A T 1 o N E.
HISTORIA DE MVLIERE, Lucæy. qui Jocushîc eftlu-culenter explicatus.
Et ipfàhiftoriahoc loco oftendît: quid vocec ( Cliriflus ) dilciTtio-nemgt; Malier venir, liane affèrens de Chrifto opinioncm : quod apudipiumquærendaeflècreniiGiopeccatorum* Hic cultus, eft lunl-^/fKnbsp;mus cuïfcus Chrifti. Nihil potuit maius tribuere Chrifto» Hoc erat vefènbsp;Mefsiam agnoicere:quærere apud eum reniiisionem peccatorum, Porto fîcde Chrifto fèntireific côlere,fic amplefti Chriflum: eft verè crede-te. Chriftusautemviusefh verbodilelt;flionis:rionapudmulieremrièdnbsp;aduerfùs Phariamp;um, quia totum cultum Phariiæi, cuni toto cultu mu^nbsp;lieris comparabat Obiurgat PhariiâÊüm , quod non agnolèerec ip-furn eflè Meßiamretfi hæc externa officia ipfî præftaret, vt hoipiti vironbsp;magno,amp;Sandlo, Ofi:enditmulierculani,amp; prædicat huius cultum,nbsp;Vnguenta, lachrymas, èCc. quæ omnia fîgna erant fidei, confeisio dfunmnnbsp;quædam:quod videlicet, apud Chriftum quæreret remiisionem pecca-torum» Magnum profedo exemplum eft : quod non fine caufa com-mouit Chriftum,vt obiurgaret Pharifeüm ,virum (apieritem, 80 hohe-ftum,ied non credentem * Hanc éi impietatem exprobrat:ôô admonecnbsp;«umexemplo mulierculæ,fignificans,turpeei eftè;quôd,cùm indodanbsp;muliercula credat Deo:ip(ê legis Dodor non credat,non agnoftat MePnbsp;fîani,non qùærat apud eum remiisionem peccatorum,amp;S ûlutem* Sicnbsp;igitur totum cultum laudat, vt ftcpè fit irt icriptuf is:ut vno verbo, multanbsp;compledamur, vt infra latius dicemus in fimilibus locis. Vt, Date elee-moiÿnam,amp;r omnia erünt munda. Non tantum eleemoiynas requirit:nbsp;ièdeciamiuftitiamfidei. Itahîcait:Remittuntureipeccatamulta:quianbsp;dilexit multùm, id eft, quia me verè coluit, fide, exercitiis,ôlt;r fignis figt; cbrijU,nbsp;dei,totum cultum comprehendit. Interim tarnen hoc docet: quod proprie accipiatur fide, remiisio peccatorum. Etfî diledio,confeisio,nbsp;6^ alq boni fi-udus iequi debeant. Quare non hoc vult,quodnbsp;frudus illi fint precium,fint propitiatio, propter quam,nbsp;detur remiisio peccatorum,quas: Con-;
ciliet nos Deo.
i
-ocr page 66-a___DE I y STIF I-
RENOVATIO PRINCL
palis conftitutionis.
De magna re dilputamus: deHonote Chrift:i:amp; vnde petant bonæ mentes certam,amp; firmam confo-lationem. Vtrum fiducia collocanda Ct in Chriftu,nbsp;an in opera noftra. Quod fi in opera noftra collocanda erit:detrahetur Chrifto honos Mediatoris,nbsp;amp; Propitiatoris. Et tarnen comperiemus in iudicionbsp;Dei.hanc fiduciam nouam efle:amp; conicientias ind^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k
ruere in delperationem. Quod fi remifiio peccato-rum,amp; reconciCatio non contingit gratis, propt^^ Chriftumrfed propter noftram dileamp;onem:neniönbsp;habiturus eft remifiionem peccatorum : nifi vbit^'nbsp;tarn legem fecerit. Quia lex non iuftificat : doneenbsp;nos accufare poteft. Patet igitur, cum luftifie^^^nbsp;fitreconciliatio,propter CHRISTVMjnbsp;quod Fide iuftificemur. Quianbsp;certifiimum eft,
SOLA FIDE accipi remifsioncmnbsp;peccatorum»
STATVS SPECIALIS.
V trum diledio iuftificet,nec ne.
-ocr page 67-CAT IONE.
RefponCo ad quæftionem fupràpofitam :
Quare Dileârio non iuftificet.
Aduerfarq, Si vis in vitam ingredi : ferua mandata» Item, Fa^Hores ^itificabuntur» SC aliamultafîmilia delege,amp;S operibus,ac dilecflione,
PRIMVM ARGVMENTVM EORVM,
cum ee#7ï(w?î\,« j/lt;(rjuw,contraria raciocinationc,
Obedientia erga legem,e^iußitia.
I. Âduerfa-
^ioru 3^xet-\ DHeBioe^oledientiaergaïègem^ Çjffjç,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö, ö .
'^Sfèenimaduerfirijco^itanhtiiietftonem «jjiimEÎgttontin leÿii
gt;nentatio.
3. T)ilt3io igitur efl 'iiifiiiiA. dile^io wfiißcatt
quot; I. Ji noßra oledientia erga legem effet iufiitiadegem faceremuf*
2. At^ui legem nonpoßumusfacere.
Haaenut enim oßendimtis : ^uèd idea data ßnt^remißienes juia ledern non foßimtisfacere»
Ergo nofira obedientia erga legem non eß iußitia^Eam^ ob caufam negat Eaului,nos lege iußificaru
Maiorem ßyllogijmi^nbsp;Jitperioris,nbsp;f er (ontrariii.
^I-E[oßrO
a.v]i7n^
^^artajupio-fattocina-ßo, réfutas
1. Oiedientia nofira erga legem,non eß 'luß'itia^ Dile^io, eß ohedientta noßra erga legemt.
3. Dile^io igitur non eß iußitia. nee ergo iußificat^
aduer
Jariorum,
I.
Captio eftjfcuçwgjcAoj^o-jUflÇjquem Dialedtfd vocant à dim'fione ad compoiftionem,
. AduerGrrj igitur fallunturïquia in hac tota controuerfÏa,nihil ftiß Icgctn ^^tüentur. Neep enim poteft aliter iudicare ratio humana : quam, ex legenbsp;H^^rendam eflè iuftitiam. Quia obedientia erga legeni,fit iuftitia» Sed B-^^ngeiiutnreuocatnos alege adpromi{siones:06docet,quódiufti repute-*^ür:non propter obedientiam ergalegem Q non enim ei fàtisfacimus ) fednbsp;P^opterea : quia d o n A T v R nobis Reconciliatio, propter Chriftum » Ecnbsp;*^anc tantum fide accipimus.Priuiquam igitur legemfacimuszoportet ac-I ^ipcre fide, remiisionem peccatorum, amp; reeonciliationem» Bone Deus, ,nbsp;quo ore audent nominate Chriftumzquo vultu audent alpicere ipibs
Euangeli)libros,iftizquinegant,nossola fide,propterChri-ftum, confequi remiisionem peccatorum Ç'
-ocr page 68-óo. DE IV.STIFICATIONE.
Secundum Argumentum.
quot; 1. Silegisimpletio,qaxßquiturrenouationem,eßexiguafamp;imrMindamoneßacctpf* propterßipßamtßedpropterßdem^
I. Trojyllo- 2, Hacautemipfalegisimpletio,quaßquiturreuonationem,ei^exigna,amp;immm^ gifinus mino..\ ~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ....
QMnquam enim renouatio inchoata eß: tarnen harent adhuc in nattira cantqtne-fimper accußntnos:nififide in Chriflum apprehendamits remißionent^f^'nbsp;catortim:amp;fciamM,nos habere accejßtm adi)euminonpropter noßramimßtnW^nbsp;Isg'hsßdpropter Chrißum.
3» Idea ilia legK itnpletio, non eß accepta,propterfeipßm:ßedpropterfidem
J. Qmc^uidiußificattidpropterfeipßm eß acceptum Deotnonpropter aliitd.
¦aduerfarij,nonpropterfdp[^ elj^ accepta Deo:Jedpropter aliud,nempe,propterfidem.
3. Htsc igitur legis impietio,amp;dtleilio,de ^ua ißi lo^uuntur, non iußißcAt.
risyinjequentis
ratiocinaiianis.
In eiuf analj-^nbsp;fiiZ
II. Syllogif-
mui concludes^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impletio,nbsp;nbsp;nbsp;dileilio, de epua loquuntur
id,quod el^irr
puaßione.
Fallacja igitur eft, non folum acctdcntis : fed ctiam dicfti (ecundum quid, ad didutn fimpliciier:vtDia!clt;ftici nominant.Non enim,fi perfecta obedientia,ôlt; confuînata dilc'nbsp;ôio eft iuftitta:tdcircoimperfe£fta,5f exigua,feu inchoafa-iuftificat.Quæ non perfe,xctônbsp;«zÏT^üjfed ctvfaSißijxiic, proptcr aliud, fcilic«, propter Chriftum, propter quem fidenbsp;piacemus,Deo eft accepta.
Qtiare cum Paulus ait: legem ftabiliri perfidem : non folum hoc intelligi oportet, quod fide renati, concipiant Spiritum Sancftitm : ÔC habeant motus conlèntientes leginbsp;Del. Sed multo maxime refert, ÔC hoc addere:quôd oportet nos fentire,quôd procul anbsp;perfecftione legi's abfimus. Quarc non poftumus ftatuere; quod eoràm Deo lufti repu-temurtpropter noftram impletionem legis. Sedfentiendum eft, quod iufti,feuaccept!nbsp;reputemur,propterChriftum,non propter legem,aut opera noftra;ô^ quod hare inclio-ata legis impletioplaceat Deo: quia fumus in Chrifto, Item, quod, proprer fidem innbsp;Chriftum, non impuretur nobis hoc,quod deeft impletioni legis. Hoc docet Paulus,adnbsp;Gaîatas j. Cum ait; christvs redemit nos à maledidione legis:falt;ftus pro nobis manbsp;ledicftum.In eandem fencentiam feribit ad Coloflenfes : In Chrifto consvmmati eftis»nbsp;Jmpia igitur fiducia eft.quæ collocatur in noftram impletionem legis, 111a vero fiducianbsp;neceftària eft:qua: collocatur in fatisfadionem Chrifti.
Pauli duo loci explicati.
Galat. III.
Christvs redemit nos â maledicftione legiszfadus pro nobis maledictum.?
Hoc eft. Lex damnat omnes homines, bed Chriftus, quia fine peecato fubqt pnaift peccatijSC vieftima pro nobis faeftus eftzfuftulitilludius Iegis:neaccufet:ne damnet hos,nbsp;qui credût in ipfum. Quia ipfe eft propitiatio pro eis : jipter quam nunciufti reputâtur,
ColofC
In Chrifto confummatiefti's.?
Qiiafi dicat: etfi adhuc procul abeftis à perfedione legis : tarnen non damnant vos reTilt;f quiae peccati.Quia proptcr Chriftum habetis reconciliationem certamjamp;T firmamïficre^nbsp;ditis.-etiamfi harret peccaturn in carnc veftra. Longé enim fupra mundiciem,imo longenbsp;fuprà ipfam legem collocari debent,Mors, ÄSSatisfadîio Chrifti, nobisdonata: vtnbsp;ltacuamus,nos propter illamfatisfadionem, habere propitium Deumtnon propter no*nbsp;ftram impletionem legis.
-ocr page 69-DE IVSTIFICATIONE.
6l.
T ertium Argumentum.
quot;i. Mai OR.
respacatat reddit confcientiat : ea fola iufiificat coram Deo. nbsp;nbsp;Donet enim confiientiafugit iudi*'
dum Dei, tsr irajdtur Deotnonfumies iufii, amp; yiuificad, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
»43. Ï/o» intret in iudidum cumfiruo tuo:quianon iufiifica-bitur in con[fe^utuo omnü yiuent.Hicfimplidter detra-hit omnibus -, amp; quidem fancis, ac feruis Dei, gloriam iu* fiitta :fi non ignofcat Deus : ftd iudicet, amp; arguat cordanbsp;eorum-TEam quad alibigloriatur de fiia iufiitia : loquiturnbsp;de caufafita aduerfitsperficutores ^erbi Deiznon loquiturnbsp;deperfonali mundide : (Hr rogat, caufam, amp;gloriam Deinbsp;defendi. Er Efal. 7- ludicame Domine ,fecundum iußt-tiam meam,ei7c- Et alibi, ludica Domine caufam meam,.
CXXXX. Docet,neminem poffifiifiiiitt^t iudidum Deifiobfiruet peccata no fint, Si iniquitatet obferuauerts Domine, quitnbsp;. fujUnebitt
lo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eerebar omnia opera mea. Jtem,Si lotusfitero,quafiaquis ni^^
uis:iamp; fulferint, quot;^elui muridifiimee manus rneaztamenfirdibus intin» get me.
?R O VERB. 20* Quitpoteßdiceretmundumei^cor meum^
mi:
Ez-
TE-S RI.
?ZvMERl. Et innocent,non erit innocent-
II. Minor.
Porro fola F l D E S rf(Zlt;/rt pacatas cinrdentbnbsp;Quid contra hamra=nbsp;iionemaduerfarij adferrenbsp;pejfund Quid contra ma^nbsp;ntfejlam yeritatem pofinbsp;Jnntexcogitarei Kamnbsp;Ml KO 'l^eß certißimar'nbsp;^Hod opera noßra non pofnbsp;fint conßientiam reddertnbsp;pacatam, quando Deusnbsp;iudicat, dr ar^uit nos: amp;nbsp;oßendit nobis iinmundisnbsp;ciemnoflram. Id^Scriinbsp;pturafepè inculcat, innbsp;Jeßameni«
7^0-
vo.
. 'Vt
^CKAKiAS. i- Siîeatàfadequot;bowdniomnùCatoeh k\ K 40. é?»j»rî Mroflt;enum:amp; omnisgloria eiut,quaf flot agd, Exiccatum eflfanwm,^ ceàdit fia s. qui a SfiritufDominiJufflauitinnbsp;eo. fdeß,caroiamp;iujîitia carnù,nongotejijùfiinereindicium Deii
2. Erußra al feruant y ana,qui mifericordàam reltnquunt. Id eß,omnitßduciaeßtnanti,praterfiduciammifericordix- T^ifericar-diaferuat not propria meritnproprij conattti,nonferuant not.
ATTH. 6, Lucten, Chrißuainter alia fie iulet precari. ^Epmitte nobddébitanofira. Ergo in oratione7)ominica,Sandipetuntrer»ifinbsp;fionem peccatorUm.Habent igitur eirfitft^tpeccatat
r lufiificatiexfidepacembabemw.
* I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jtifii^txfide'duet. Id eß, Eide'tiincetterroretmortiszfide
adl^^m: lt;jcondpitgaudium, amp;'}gt;itam, Idq^affertfidet, l non quiaperfefitopus dignum : fed tantum, quia accipitnbsp;[oblatam promifiionemznihil rejfidenspropriam dignitatc.nbsp;Ep.». Sidixerimus,quodpeccatumnonhabeamusdpfinosnbsp;fèducimus,nbsp;nbsp;veritas in nobd non elif.
III. fONCLVSIO.
Sola igiturfides iufiificat : amp; bona opera,propterfidem,placent. Hon igitur iufiificat dtlefilio'.necplacet l Deo charitas,nifipropterfidem.
amp;fifnilesin Scripturis teflantur,opera nofira immundaefie,lt;if indigere mifericordia.Quare non ^^^pacatas confcientiat opera fed mifericordia apprehenfa, perfidem,
G
j-Câ-
!
i
'^^^pwatAtconfcientiat opera,fedmifericordi(i aj^^rthenfa, perfidem.
62.
DE I V S T I F L
Quartum Argumentum.
|
Si CJjrißtti non deßnit ,ßedniAnet eße quot;^ediatorzfofiquam renoua-tißumu^zperßicUum efl, le^if il-lam impletionem placere , nonnbsp;propterfi^ßd quia fide apprehennbsp;duntu Chrifluntteirctnbsp;l^mifiionepectatorumnbsp;etiam cum igt;ona opera |
iifd^ fiemifiio peccatorum femper'^frnbsp;diturfidet Fide igitur/emperJjalemWf^^^' '' Syllogifinu c^èihiccv,nbsp;expoßtori-lt;ynbsp;umineßiitutnbsp;[todvrst. fit bona opera fiaciamwdd ffifßFht euere debemies, quodpropieridfi^fit^nbsp;beamus piacatum T)eumZnbsp;dignifimw^ Ergo dileSfio nonnbsp;necplacetDeo,nifipropternbsp;fidemgt; |
'Proponitur c^%p.iliacdinbsp;dtxroôdliKa:nbsp;quodadhucynbsp;modum per-1nbsp;fid poteP^. I
lAtqui CbriflMmanetFontifiex,^^ 'Mediator, poflquam renouatijunbsp;musJdeftfiemperflatuere debe-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
I habeamtcsplacatumDeum : ett-amfinot indignifimuf.SicutFau lut ait: Ferhunchabemwaccefi*nbsp;fiumad Deum,per fidtm.
'Epfioltd
tomen commo-
(fide) quodpropter ipfitm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. S
amtcsplacatumTßeum : eti-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
quot;^aior ex^
''Sinoflraimpletiolegütß^ At ! da:remifitonepeccatontninbsp;bemtoi : etiam cunt bonA^finbsp;bemui.
Sed noflra impletio lefi^
mdja. V. ,« 'iErgorémifiionepectatornf^^l^^nbsp;h ai wmut: etiam cutn bonn [
Flacet igttur ilia le^ impletio, non propter fie: fed quia fideappre-hendtmus Chrifium:tirfientimuo,nbsp;not habere T)eumpiacatum, nonnbsp;propter lege,fiedpropter Cbriflu.^
I Eiu4
\profiyl.
I
I mos^ J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦
I Flam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
I ^roL- I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f di natura noflra
[_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\t:orrupta:impl(tio Legfl
Mdnor\
ßff. / ^eatt,quoruremtfifiaintpiti
I Lmpletio igitur ilia legff t munda, quot;B
L habeamtn.
^nTITHESlS, Êr EPßlfi)^^ PEPTIC 10 S FS q'jâT: IS IQ 1Q-R.N lt!t
Errant, qui Rngunt c hr r 5 t V ji tantum priniamgr^ti'am mentum eile! nospoftea nollra legis impledoneplacere ^êdmereri vitam æternanî»nbsp;nianet Chrin:us Ponufex,amp;l Mediator.
-ocr page 71-_______C A T I Q N E.________
Quintum Argumentum. ¦
Tropoßtio. Sißentiendum eßet.quodpoß renouatione»t,oporteat nos acceptasßeri-nonßde,propter Chri-ßttmßedpropter noßram impletione le^ts-nun^ua acijuteßceret conjetentia-ßedaddeßerationem adigeretur^ j. 'Hon tpuodyolo bonum, hocfacto:fedguodnolo, malum»nbsp;E^m.7.
1. 'Menteferuio left E)ei:carne autemferuio legipeccati. ^T)ifßditT)eo. -------
Cd. 5-
Cum taltbitf affeEtibttinbsp;turjpiritm Santnbsp;bttii.in cordibiió:nbsp;SVf tos refgt;ïimnt,nbsp;ac mortificetnbsp;injèrattiguos, atnbsp;Ipirituales masnbsp;tui.
Qtrocö-cupifcit ad-uerfui ljgt;iri-tum :ßiri-^ tui adïter -Jtts carnem.nbsp;Etend caro
Conßdit rebusprxfentibus,
f
S ACKA.^ jmpturx.nbsp;hoe ed^i
Qt^xrit humana auxilia in ca-lamitate,etiam contrayolun-tatemTiei,
Fußt affltShones, quasiuxta mandatum T)ei tolerare debe-hat.
T)ubitat de Dèi mifericordia.^
'T)iui-nù, lt;
FzkV.Vil jt. Qui de hispeccatps ait:Fro hoc orabtt adte omnis SanEius, Htcfandlos ait, petere remißionempeccatorum. Flus quàm ccecißnt:nbsp;.. ^ui malos affedîtts in carne,non fentiunt effepeccata.
fonßrma-^0. Lexe-fimper '^(lt;:ufat. Cunbsp;nunqua
quot; .z/vGVSTlNVS. Omnîa mandataTgt;eiimplentur:quando,ipuicquid nonßc,ignofcitur.Hxc ille, F^quiritigiturfdem, etiamin bonds operi-busiyt credamus,nos Deo placere, propter Chriflum : nec opera perfe di-gna ejfe:^ux placeant,
^ancto-ruTatrum.' lgt;Iam.ßc ait
f^^isfacia-J m
Id quad
Eccle-cOnßte-At^ ^baturnbsp;^fiimonijs
. HiERONYMvscentraFelagianos.Tuncergoinßißimuszquandonos (eße) peccatôresfattmur.Et iußitianoßra non ex proprio mérita,fed exnbsp;T)ei conßßit mijericordia. Oportet ißtur adeßeßdem^in ilia tnchoata lenbsp;gis e\:pletione:/puxflatuaf.nos,propter Chrißum, habereDeumplacatw.,nbsp;Ham mifericordta nonpoteß apprehendi,nißßdetnbsp;r DUßt-)
. j gt;T)eum?
Timety
\f*atienterßifiinet afßiEliones,a quot;Deo impoßtas?
^T^uhitatiytrum
3\Zo« J
T)et conßlio regantur humanx res?
Huma-
AT)eo exaudiatur?
Impij meliore fortiina muntur, ^uam pij?
V enim
Tij ab impijs opprimuntur?
Hon irafeitur 7)01 ludicioicum yidetur nos abijeere?
Sattsfacityocationifux?
Diligit proximum,ßcutfeipßim?
2SZo« irritatur à concupißentia?
Q^^clußo. Itaep^prorßiseßdoEirina deßerätionis:dcfcere,qubdnonßmui accepti FiDE,propter Chrißum: fidpropter legispropriam impletionem.
Ï,j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ANTI0E2I2 nOPI2gt;iATIK£22.
Chriflum,ac^uiefcitcoufiientia:ne^hidejperant. Er^ofdendumeß.pofirenouationera,noi ^^^npropternoßtam le^tf imßetionem,lt;tf äilebfionemßed Eide,propter Chrßum.
G i]
s.
64.
DE I V S T I F I-
ANAKAI0AAAÎQSIX, REPETITIO
fundaiîientorum caufæ,videJiceC5Legis,
amp; Euangelij difcriminis.
i. Âlil^yidelicet, inpromijTione Chrifii, quareni^ ÿperterrefaÜis conjcientijs reconciliatio, amp; iufiifit«'^^^'nbsp;')romißione debent fè erigere, acJitflentare. Sicut aott^ .nbsp;'verba: lufitus ex Fide yiuet. Ita enàmfides lufiificdt :nbsp;'i?iuificeî:hoc eß,erigat, amp; conjoletur conjcientiasnbsp;ternam,amp;gnudiiim in animopariat.
i. Sola fides efiiàtpacatam tonficientiam.
qubdpropter Chrijlu Pontificem,habeamus'T)euinptop^'
5. Semper[entire debemu^* quod non,propter legem ^ter Chrtflumßmus accepti. T^onewm iujlificamure^^^i,'inbsp;eic promißtone.
4,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;03 QHKiZTïnon debet in legem
|
Xemis^ Jionem peccato-rum. |
c , l e e Tropter hlt;ec princi -pi^- |
|
y^ECON |
1 |
|
ciltatio- | |
|
nem. |
quot;/VSTÎ-yîcef i id efiiConJe-^nbsp;quatur,nbsp;propternbsp;Chrijlum
I. Jdppd SOLAnbsp;FIDES?nbsp;princi-pio
Fvn-damcn-tacaujte duobitó
E N K R AT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foîafide S PIRIT v S San^M conàfiitun
tempo-J rïhns ,
J^deceJJè efi,renatos len'e operari.
I l^irtutes legis, qwatenuf obediunt legi,fitnt iujiitîte:amp;eatenushx(ol)t^^^^^* legis, ivjlijicut tujlitiu legis.
funt di-fiin^a.
[siß
lï. Quoniami-nitià lufiirepu-tamur,propter Chrijlum: cùrnnbsp;in eu credimw:nbsp;Jciendum e^^
Ißion eß fentiendum:qubd,abieSlo '^'lediatore Chrißo.poßeti iußijif»^i impletione legis.
2.
Heec IMPERÈECTA iußitia legis, non eß accepta,nißpropter poteß confiaentias redder epacatas. Id tantum ejfiicitfides .quajlattutp^'^^nbsp;, um haberepropitium,propter Chrijlum quot;^ßii^i^ictjpdntificem.
HACTENVS DE FVNDAMENTIS CAVSÆ, d^cTf.djo.snx.iüi ; feqiiunrur nunc «»â(zxlt;sû«.çïââ ; quibusnbsp;diluuntur ea, qua ÄduerJarJ obijciunt.
Saxon- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vero breuiter expofuimus furtimam doiflrinæ de
tione: nunc 06 argumenta, quæ contra banc fcntentfam obi)ciuntur,expli' canda, 06refutandaerunt, Sed quiaalq aliaobijciunt : confelsioncm no'nbsp;ftram fecitauimus t S6 offerimus nos adlongiorcs explicationes infingulisnbsp;membns confelsionis»
-ocr page 73-C A T I O N E.
Refponfio ad Argumenta Aduerfariorum,
£C pnmum , generaîis,
M B1G v A 'E.,amp;periculoßt.Qua multas, amp; Marias Xva4ç,ideß,folutionesgignunt. Verum enim eß iE lud'^etertsEo'èta:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-------o Ao5/(^,
quot;^oQuv cv cù/rf)(^a^iadu.cùV dSmj aecpav.
* 1, il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,propoßtiogeneralis ti^çalutfi, Cognitis his cauße funäamentisi'vi-
delicet, dtßrimine legis,acpromißtonum, feu Euangelij : facile ent, dtluere ea,q^M adtierßarij obijciunt. Oportet enimprudenter ô^ôoTp-étv, legem, lt;amp; Euangslinmtnbsp;Tgt;dam 'videndum eif,qtiid legi,quidpromißtonibits Scriptura tribuat. Sic enim amp;nbsp;laudat, amp;prxcipit bonaopera^'^t non tollatgratuitampromißionem: nectollatnbsp;Chrißum,
1. ilXmCpo^a,obieSiio. CitantautemÄduerfarij,diiladelege,amp;eperibui:dii{a yero depromißionibui, omittunt^ Qmparalogißntts,fetifallaciafopbißica, nomi^nbsp;natur dïaj.qi(nç,feiunilio,feu diuißo coniungendorum, Etrunq^ enimgenu^ doitrii-nte coniungendum eif.
l'*
. Kvec-mcdjcti-\
lt;nu,ii,re-fellens aduer-fariorunbsp;ßrma -
3. h cbvh'Tr^ôietoiç, propoßtio ißi Contraria ; qua eß noßrorum Eheolegorum : eftq^ Tmç^aic^ri, aditus adreßtationem, Hic enim tenenda e/? R E G V L A (çoi^Sov,nbsp;à^iùifoa,) qua interpretatur omnia diHa, qua delege,amp;operibuscitantur. Semei igitur reßonderipoteß,adomnes fententias de lege : Q_y o D L É x «0« poßicnbsp;ßcri,ßne Chrißo. Et,ß quaßunt opera ciuilia,ßne Chrijlo: non placent Deo.Q^renbsp;cumpradicantur operainecejfe eß adderetqubdfides requiratur : quad propterfidem,nbsp;Oraaicenturiauodtînt truilus,r'r tetlimonia tidei. Ouid boteßfimpltclus hac noßranbsp;.......ad cognofienda bénéficia Chrijli,difcernerepromiß fiones à lege.Fatemur igitur,Scripturam alibi legem,alibi Eiiangelium, feugratuitam promißionem remißionispeccatorum,propter Chrißum,tradere.
, r u TtIegant,qubdfidesiuC ßificet.
cump\
menta -d.P'^^dicentur:quodßntJruilus,amp;teßtmoniaFdei. ,Quidpoteßßmpi Eius innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FLeceJfe elf enim adcognoßenda beneficia Chrilit,atf
fertores partes,nbsp;quibttsnbsp;ablolui-tur,fiintnbsp;quatuor:
SoNAE, ^firm«. Innbsp;^ttibusyna,nbsp;alteraJonbsp;i'ntio fumptanbsp;ix Fontibus,nbsp;corrigit omnia :qme yi-fgt;nbsp;lentur oßennbsp;dere. idßt,nbsp;tirinhac no-flra caufaJnnbsp;cuius generali confuta-tione pars a-' lia ei^
' Eropoßtionem,}CißiäÄMav'.ctti inferta eß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^g^t^r
aduerfariorum obieilio.Esrum aduerfarijd^ dileilionem ,amp; opera no-
aduerfariorum obieHio.Vsrum aduerfarijlt;d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera no-
noßrifimpliciter aboientpromißione : cum ßra,accipiamus remißio-nem peccatorum, amp; re-conciltattonem.
ßationem,3dn%dt^iil!a^,n conßquenti abjiirdofper \sixro6iinv ,Si enim pendet eS: conditione operum noßrorum remißiopeccatorum :prorjiisnbsp;I erit incerta,
fonfirmationem rationtsJi^^!rtiM,a remotione caufa perfeHa.Hun-quam enimfacimus operafußficientia.
ConclufionemJi'mifio^Äv.Erit igitur abolitapromißio. ,/Itq non elf^ abolita,fedcerta,eoqj accipienda.Igitur remißio peccatorum nonpendet exconditionenojlrorum operum, Quarealihiquarenda eß-.nimi-rum in Chrijlo.-----
4.)jAu-aiçfpfa refuta-tto: quanbsp;diuidi-lt;^.
tur in membranbsp;itidemnbsp;juatuor:
IL Kcc!ctlix.a.lt;stiin, n x^K(yLpatltx,n, KäS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: qua damnantur impia opiniones in
operibus. E
IIL nei^itiCcihicn, digreßionem continens, qua tntfiu^ctaiç dicitur: inßitutaq^ eß,non tarn - illußrandi,quam ämplificandi caufa, locumproximumfuperiorem: C
G iij
-ocr page 74-66.
DE I V STIEL
GENERALIS RESPONSIO AD K AKOZH AIA hominum,
Tropofitio bip ar tit A
KOSTYA DOCTFJFbA DE FOFIIS OFEFJDFS, RA.F ANTi'©E2IN.
P ». Hosreuocamw pias mentes, ad conPiderandaspromißiones,amp;de gratuité ne peccatorum,amp;reconciliatione,quxfit perfidem in Chrißum,docemut.
P FLon,qubd lege mereamur remiJPionem peccatorutn:aut,qi{0^fi'^^ legem iußi reputemur,nonpropter Chrißum.
2. Additntneir) jdo^rinam legPPï^
J
t^intitbeßs tßa £ regtonenbsp;lotiflatnbsp;^uin,-^ mem-l ris argit-n'.t'iitatiQnit.
y t pant:
Sedquia Dew requirit bona opent. Oportet enim.yt di^ttm eß,^ dentero^^oTl^Sv legem,amp;promißiones.
quot;Fatio partusßecundie. ^v.nt enàm facienda bona opera : quia Dew ta requirit. Ideeq^funt E F f S' c T V s
Qmfirmattoß teßimonioFauli,quiidemdocetFph. 2. Ipßuipmquit, ßum leßtm.ad bona opsra:qutepraparauit Detur^t in ets ambularemu^.
'' J. Tanquamgratiarum a^io erga Deum,
Ç Fxerceatur^
z. Ftinets Fidestä'^
C Crefiat^
Ft oßendatnr alijs,ytnoßra conßeßioneaîijinuitentttradpietattfgt;fgt; r Flan ^v.odpropter illud opm reputaretur iußut.
L/bra HAE, j que Alt accepißße)nbsp;circunicißonemP Sedythabcret I Fidemßubindemaioremconciptrtt.
ßgnumin corporel
^Jcriptum : quo amp; Conßtertturßdem,coramaFijt.
Ç Commonefieret.
circunicijionenii
Exornatio, à teßtmoni-ßnbsp;isFauli:nbsp;L tieemplts
L Âlios ad credendumJùo ttflimonio inuiartt»
f ^Konex opere o^eratOt
Hic emm pde gratisnbsp;rem hopiam oblt;nbsp;talit. Flacuitnbsp;enimhojiia,
f~ Fideflatueiat^feDttimplacatumhabtre, frottermiß^
1 cardtam,.
Sed I quia Jnbsp;AbeVnbsp;L
f ^unmfidemexerceret.
OpM z7-J ludfacïeAnbsp;bat : yt
Ç Exem^lo,
i Alios inuitaretJ
iad credendumP]
L Confeßioneßa,
'i
gt;
-ocr page 75-____C A T I o N E._____62^ ^VMENTA ADVERSARIORVM,nbsp;Jorum operibus perperam imitandis.
|
'' t» Non pofiunt credere, ac ftatuC'quot;] rc j'n corde, fibi gratis ignofci j propter Chriftum, f Operibus illisprome-r iiifîè remiisionem pec catorum. |
quot; Primùm, quia obicurant glo-riamChriftixumhomincs pro-ponunt Deo hæc opera, tan^ preciu,amp;S propitiationem. Hicnbsp;honos debitus vni Chrifto ,tri-buitur noftris operibus» |
i* Cùm 'vident opera Sandorû :nbsp;humanomonbsp;re indicant,nbsp;Sandos
Propter illâ opera, iu' ftos rcputatoseflèjCO'nbsp;ràm jDeo»
Deinde, tiec^ tamen inueniunt conicientiæ pacem in bis operi^nbsp;bus : ièd alia iupra alia, in verisnbsp;Has impi- terroribus cumulantes, tandemnbsp;as opinio- deiperant» quia cum nullum o-mundum inueniant:nbsp;fempaa«uamp;tkx,amp;: paritiram.
^Sentiuntjfe mer erire mifsionem pcccato-rum.
J, Ideo imi tanturca:ÔLnbsp;per inbsp;U opera
quot;'¦^æ'VConâturpIacarei.
iram
Confidant fe iuftos re-
putari.
Poftremo,taies nunquamaflè-quuntur notitiamDei: cum cô-feientiæ fugientes iram illius, no poisint pacem conlèqui : necnbsp;ftatuerc vnquam, quodà Deonbsp;exaudiantur» At cum acceisit f i-DEs, quæ credit, quôd gratis re-putemur iufti : hæcaudetinuo-care Deum : Sc ièntit, fc exaudi-ri : èc confèquitur veram noti-aiuDei,
63.
DE I V s T I F L
RESPONSIO GENERALIS.
' Tropofitio.Semper autem haret in mundo,opinio de operibus.
quot; órENTivM, earum^xeoxa^Hcici;, Etenimgenteshabebantßfifiß'ß^
'quot;i.Ino-ptnione impia,nbsp;deoperi.nbsp;btts. Cuius partis memnbsp;braßnt:
vZxiW A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£Lite!7lrii7TlJ c 1.
ßumpta à Tatribus. Horum opera imitabantur : fidem non tenebant-ßentiebant opera ilia propitiationem, amp; pretium eße : propter alt;i-)rputd^°'isf reconciliareturipßs.
Conclußo,qug continet ohtur^ationem
, Micyidemus tjiikm. y/ehementer obiurgentnbsp;fofulumTrolihette:
Pop VL I Z» lege. In hac opinione imitaiaturßtcrißcia : ^uodfirii^t^*^ gt;. la Opera habet entplacatum T)eum,ebe opere operatOt^t diàjoleh
Tfalmo 4-^. lgt;Ion in ßa-crificiji arguam te, t^c.
«
Tales loci damnant, non opera d)eus praceperat: quot;vt externa extH^ .nbsp;^hac polit ia. S ed damnantnbsp;ßonem : ijuèdfentiebant ße per davnbsp;placareiramDei:isfidem abijcdr
Zer EM. 7. Honprace-pi de holocaußlis.
'' t. Viderat Trophetas in excelßs ßacrißcaße pus mirabilifitidio cospit imitaripopulus : quot;vtpernbsp;caret iramîtei. At Irophetitfiterficauerantnbsp;y'tperilla Opera,mereretur remißionempeceatortan-^nbsp;in tllis locis docebant : ideo ibi teßimoniitfideifi^cepien
^udierat Abraham immo
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.dtfiictllimooperepbe^rentn^^^^^^
¦¦ mnon^aeopmorteoß^^^ ^,Ztrpropitgt;tttlt;i:pfi'^
Sie in Ecclefia infiituta eTfi^ceesiaDornv/dt ttvwu.recordationepromißionum Chrijli: juarum ?«nbsp;ad-monemur,nbsp;fidem n nfiram:et pradicemtts beneficia Chrifti.pernbsp;SiciitTaubts ait:quotiesfecentis : mortem 'Domintß'nbsp;bills,rsc. i^erùm aduerfiarij noftri, contenduntnbsp;pus,quad ex opere operate iujlificef.îs^tollat reatum inbsp;[ pi£na,inhis,pro quibusfit.
y/N T O N rvs,Ternardus,7)ominicits,Fraiidfi^iif alijfianbti latres.elegerunt certum 'rgt;ittegertUS,ßlßfti:nbsp;fiudiumtyielpropter alia 'Ytilia exercitia. Interimnbsp;fiefide,propter Chrifium,iuftos reputariamp; hiboenbsp;pitium,propter Chrifiummonpropter ilia exercitia. 0' mnbsp;titudo deinceps imitata eft, nonfidem Tatrumnbsp;finefide'.yt per ilia opera mererentur remiftionemper^^nbsp;ytt propter ilia opera reputarenturiuftiporam^eo.
HL fn excQ^irationenouorum GperumJblam quia nulla operarcddunt^acatamiGnfdsnti^* ßubinde noua opera excogitantur,prater mandata Dei,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
Conclufione. Ita errat humantts animus de operibus, quot;Eatione. Quiafidei iufiitiam non intelligit.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ [Tropofitionem. Euangeliamdocet, hominesiufiosreputari, nonpropterlegetitlß^f
A.vct°ificIUlt;ria.ep, nbsp;nbsp;nbsp;pterßolum Chrifium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
r PittacKn^reChriftfisapprehenditur.eaipJäiuftirepKtamur.
m, Quilocusha-1 .mentattonempyte J ^gi^autemfideChriftusapprehenditur. bet \Jfillogtßmum integrum, J
t Sola igiturfide iufii reputamur.Videlicet,propter Chriftunt,
Ergo nonproptet legem,(y opera, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Âm-
cAÜa -ne er-rori^ lt; nnïmi fnbsp;huma,
ni.
c
fio par tibips lt;nbsp;confiâtnbsp;quatu
or:
11. In prtepoflera illortim imitatio-ne,)(,a,r(3^ri^llt;p.^axime enim mouet homines exempla San^orum» Ho-ru imitatione,ßerantßeperinde con-'ynbsp;ßecuturos eße reconciliatianem'.'pt il-liconßecütißunt, Idipuodoflenduntnbsp;êbiemplapopuli
Ißra-
z. .
is-' ipß, 'vta[perrimo,ac t mßianeruntfilios. jft Abraham nonnbsp;ßlitim : quot;vt idOpus eßetprecium,nbsp;iuflusreputaretur.
Houi i pt^^uodex opere operate iujiij tefia-\nbsp;menti. ,nbsp;-Ham
Hunc erröre repre-d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç
^u'iSïh ^^ß^i»^»iationem,yen um. 1
C A T I O N E.
69. ^elponfîo ad Argumenta fingula Aduerfariorum.
quot;Z)anielis, 4. FeccatAtitAredimeEleemojfid nis^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
CV.
/^ETERI.
Citantur e- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Frangee/ùrientîpanem tuumtttinc
nim
contra nos
loci.
im ah ijs\ inuocabiSiamp;'DominMexaudith
V,
rpA4gt;i-*a, qua laElant,nbsp;tircitafinbsp;ex tefianbsp;mento
V K Q 3 1 K'S. 4.. Eleemojfina ab omni peccata, amp; J . morte libérât.
fMATTHAEKî. quot;Beati mifiericordes:^uia Jmifiericordiam confieqtientur.
r (gt;. F^mittite,amp;remitteturyobis.
it. EleemofynAm, amp;ecce omnia mundafiuncyobis. 's^duo Fanbsp;^dn iÄi}jiijeoiruju!uj,gt;ifij ï^^Trafiÿ^üA
VIL
V.
VL
VUL
la^an-tur e-ß nim fiennbsp;tentiee,nbsp;tiim
Pav-LI.
A'pçt-fiolo. lt; lt;~rum,
'Z'X.OA.k-
nKa,infcho
quot;t, Corinth, i^. nbsp;nbsp;omnemfidemhabeam,
iamp;c. diledionem autem non habeam : nihilJum,
Î.
Colojfi. Charitaseifi^yinculumperfe-
lt;
In refiu-ä ' ' ' ' nbsp;nbsp;nbsp; ~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tationei-
ChonK: AyAzm s?j lt;ruva«lt;r^(^Tgt;js
corum,amp; di^orumnbsp;er dine,nbsp;loco po-nitur
Petri. sä' i. £. cap, citant bancfin-tentïam.V-iiuerfA deliSta tegit caritas, oti à-ya,7n] KAÂv-\fi^ ¦zsKrfi!^ ociJMfiiuv.
A C O B I, cap. 4. \detvs igitur, rpubd êk ope-ribus lujlificatur homo '.amp;non ex fide filum. è^ATi TBIVIUJ , 071 dlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dïsCAMOTAI Avô^dl-
71 kVi cisu- C76 Tsriçiuç fMnov,
luß'mA, inquiunt, ef^inyoluntAte, Fides eß inintelle^u. Ergofides non eß iußitiA,nec luß ficAt,
Q^d homines iußifint coràm Deo,propter dile-iltonem,amp;legis impletionem.
IL
Uk
IIIL
/X.
X.
z. Meritum
COi
/ Q^bdyita eeterna debeatur de cO'aV)lG'tiO,pro ^naigni^ j,nnilt; nftprihuA. âuia dtiiri Muvi^ yoceturnbsp;hsSophißa-J
Yum vt/ttA
r«?n natA, » Ettmm
bonis operibus. ^uia ai,uvi(^ yocetur merces.
_ Q^deadempropriè debeaturpro operibttt, Bona opera placent Deo , propternbsp;gratiam.
z,. Xpophthegmata qua-.
dam habentiCofentaneAquot;^ Confidendutrt eßgrafix Dei, noßrafentetia. ^ualinFunt:
^ofiA Opera y aient,yir tute paß-ionis Chrißk------ ---
XL
XIL
XllL
\XIIIL
70-
A
DEIVSTIFL RESPONSIQ AD ARGVMEN-
Propofitio,n 'Ttçatüoïç. Sed oVijciuntAduerfarijlocum^
!j ex- Corinthiß.amp; magnifiée triwmplraM. pJj VS, qui omnem fidem habet ¦ dile^onem autem non habetfinbsp;jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efl-.fiequiturfiolamfidem non iußifieare,
dile^ionem autemnenb^* let,nihileiiß. SicenimficrihitPauhtst. Cor.ii.Siomnetttnbsp;fidem habeAm,ed^e, dtleßbonem aute non babeam, mhilßquot;'quot;
¦ * Haceß^ß^^
»
amp;preecipuam ''virtutem iußfiatte.
» Tric à.va,ysu(r£^ç '^ecitationej'cripti loci.
L ^^ii^etqriariç^,
en A , . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J -J-.n,, ^jyer»rfbJlUfSTn. \
r Pïimum, Totam, inquiunt,Ec~ '' clefiam certißcatPaultvs: qubd Sedqui, licetomnemfidemhabinbsp;ßolaßdesnoniußificet.ltaqficar-lt;^nbsp;nbsp;nbsp;bet,nihilePF- .'iirf'--
Obie- gutantttr , 0« rn? b.va.'pvueeai
Clio,vt ^pn'fod,é)crecitaiionejcriptiloci.
Sequiturigiturifiolamfidem nonittfiificare.
Flam
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(_ S^Ze^qri!^ç,argumentatioPonnficiorum:fiquiîiit^tce *
dtlebhonemfidei,^fiei,ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wrw tnqnxtn
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hune modum:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htsdtleSbo.n eßdßep^a.vA'pvutni.alteriustefiimonqretitat
[£7-^0 eonfientaneum efl,dtîeSlionem tußificare,
,gt;4.ditiM ad refuîationem,b ^rtorço'nioiç.Facîle eï^autemrefionderetpofiquamfupra oßendimttfttß^ dtleCbone,amp;openbitsJentiamuslßCec loquimur htc defide miraculorum effe^rice:fed denbsp;f Si oportet in nobis exiflere renouationem.fi^^^^^nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;earn legis impletionem : reqtliritur certe dtlt
! Sg^ oportet in nobis e^ifiere rewoÂrf««»^'^ pâli hyp^ ig^ß impletionem..nbsp;thetteo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
P^quiritur igitur in iuflificatis dile^O' ^tq, requirithtcPauliloctisthancamp;ti^^'^^ß^^^^^
^^i fident retinet: it reti^^^i Sp Sanitum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Catego- Qui abijcitdileblietttof-riet 5 ritumSanbium.
Quifigitur abißit j babeatmafftattißiitnt-tnbsp;'- V retinet.
f* Trinct-
quot; Conceßionem
Tfjç lententiie Paunbsp;a,va.y-lt;ynbsp;xcuUf ex necefnbsp;j'Ario.Conclu-nbsp;nbsp;j)uolttA, quik
ûttnïjjlloÿjmii, ___f _ nbsp;nbsp;¦
KiCpa
riorü conßrmutur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne]n:jêauit«r,(um,i»tf^
ßM- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t ^Itero
Pßl- ne,^r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cetmainKm.noaretiWt
mæ, per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;thettcoß\ Seä eportetin iußiß('t^
Mtionem^c,
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eriomtii (iilebtianemMJtif 'r
tfo«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ytfic.tuAcfi,i-antnntnut^^^
trariam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonretinet.
minori nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QrreSiio,c»i^ Àva,gt;ogt;gt;.^^lt;iv,exno confiqfiente,feu exytitiofaconßttt^^^^'^
prafert^ lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ygt;erèfe^uitur:quU idea diltHio iuflyicet,hac efl,i-qnodpropter dikEionmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ßd!^^
timillitcs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßonempeccatorum'.z.tßuiddilebtio yincat tmorer mortis jt^r^peccati. ?.
ßllogif: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opponi ira, ac iudicio îgt;ei. 4. jaelt;/ dik^liefatisfaciat le^i. ^uod rmati gt; prOptfri^PP
mi propo [_ tii)nnn,acceptiiDeoßnt:nonpropterChrißumpratis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
' i£''m;^'l^ijpia2t,ratione, cx roc^k^tt.i'tnßg, 'tsKtovettrpoS, exeo, quodPAttluff . qua ton = ii^t-jurtp autem ußfinxeruntJoßhlßmAte compofitionps. Hiecemm non ßiMnbsp;Jlat \ (Ar, gt;a^{rdicigt;p^irfAivov)qu« tarnenaffinp^untaduerfarijnojlri, Pß igßuTÀtu^
T (pi^cratfruv 2ß^SoÄni,reftlt;eatio Pöntißäorumfalßs interpretation^, tentiaper mminaüonmi.Corrumpunt enim pltrap, loca : qui frtisopirtiontsadeanbsp;exipßsßeripturisßententiam.lt;Detrahcnda iptturefiinterpretatio'.quamijiidt/uoaßmiuni-^^nbsp;pentes,quid ßt iußifitatioptut quomodo illaßai.
' xMii, ex necsj fariogt; Conclu-àjtuïJ)îligt;ÿ^»û, (onjècutio,amp;tan-
' Ksi^Pa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auamcorollariumf
Ä0UW,
propo) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rioriiconfirmutuï,
«(?- I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ahero
TliJ' mæ,^ernbsp;etiriTn-
(nViCon-tïariitm, minorinbsp;pïafer^ ¦nbsp;tim itlita
I mt fropo j 2*
lt; fitiom,ra.
tAÏtO,V!
Xvmç,
ebic^tio
niSyamp;
argume-
^atioitif
i
a
, altéra
C A T I O N E.
PRIMVM ADVÈRSARIORVM.
quot; VnA, à cofiequennbsp;teahfitr-lt;nbsp;do, atÔ-'crcû. Sic,
triA, ra-tionisjù perioris,nbsp;confir-^nbsp;matio-ne du-plici:
Si nofira dileUtone yincimus iram Dei z ea^ coram Deo meremur remifiione peccatorum :finofira impletione legis fumus accepti ( hailenus f nytsi^tyovnbsp;antecedensfialjùm:/equitur to ï'nrófj^ov,conjequensfiuannexum xatnbsp;Tço'sslui À^VAxisiariipermifiionem habens,cum indignatione,propter rem de-tefiandam') collant aduerfarijpromifiionem Chrifii t aboleant Euangeliu-.nbsp;0- .^tpromifiionern Chrifii nemo tollet: nemo abolebtt Euangelium.
f Dile^ione non yincimus tram Dei;nec coram Deo eadem AyAtrn-Nofira J meremur remifitonernpeccatorum-.
igitur ]
Impletione legis nequaquamfiirnus accepti.
'¦ Si Euangeliudocet nos adDeum habere acceffum,propter ChrifiHm,na ^pter nofira opera:fequitur,nos nofira impletione legis non ejje accepcos.
.éditera, à te-
fiimonio ^OrJ nbsp;nbsp;nbsp;'Evangelium docetnos acceflumbabere aÂTIeum, per propitiatorent
lt;^iuc^fcrtptd}Qi^yf^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
rte-.fcilicet.Euan nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
^ely. lio(paih):
'um : nospropter Chrifium acceptas efie, non propter nofiram legis impletionem.
U Ergo nofira impletione legis nequaquam fitmits accepta
quot; Corinthij antea iufiificatî, muîta acceperant excellentia dona : amp;fer-uebant initia,y tfit.
/ Eon^i^^eio-iA,nbsp;explicatione,nbsp;qua illujlran -tur fiuperiora,nbsp;ATTo rnçnbsp;voieo;, fientennbsp;tia Tauli, amp;nbsp;ÀTtOnbsp;à loci perfii -cuitate. Quanbsp;pars
expofitwne co-fians illius loci ,csctS Xi^ii,excon-fiquentia amp;nbsp;perpetuailliuf
fc Eiufcilt;^o^fiii,n aiç, idejl,occafio, exponitur,)nbsp;XATix^imv.'Hihilenimhicynbsp;locus habet incomodi. Nam Tleinde. cperunt inter eos exiflere
filpo-perpetuatlhus mes,j jententia.ybi yolu^Loq\
tas aperi-tur.etenim
fimultatestytfignificat Paulus :c-peruntfafiidire bonos doüores-
Obiurgat,xaf i7nTifs.r!lt;nr,eQS PaulustreuocdSfTm^BO^ 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad officia dileSionis,
'Hîtur,)to^A â^Xi^ivfiefruSlîhutinon ie modo tu^ JlificationtSfaut de remifiione ^eccatorum.
. Intelligit^in ^voia,,dileStônem ergaproxiinurn.
~ In lufiificatione agendum efi cum Deoiplacanda ira eius,^ conficientiaerguTieumefipacificandoi, ,
Dïleilione lac.cum hominibussnon cum quot;Deo agimus. Ho^ mum Znbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nibilfitper illam dileiîionem. Sed tantum ita:fi
iir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 J_________.A Jr. .¦ e Z- »
fie:
'S.v^oyi'si-xf;, qua con-frmat tIijj ' 2^vlt;ncui,nbsp;U duplicitei':
apprehendatur mifiericordiatid^fitperfiolamfidem.
Stultum efi igiturfomniare, quoddilellio, qua cum homini-qusagimusiufificetcoramlleo,
^.Amififiofiiritu SanHofides excutitur.
Deinde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dileclione, amitiitur Spiritus San^us.
ad hune fi .^ntifia igitur dileHione, fides excutitur. Idea Paulus W'QdUÏÛ ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C-Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;........... L _____
ait:St dtle^ionem rton habeam: nihilfim:non addtt afi-firmatitiam : tjubd dileÜio iufificet. Qapd e^^ rofs,^ trÇÿS'diuç/.a'isAVBv.
«
DE I V S T I F I-
Kßißcat
'^11.
Secundarefponfio ad primuin Argumentu aduerfariorum*
C'Maicima^irtusiußificta. Â p TPropofitio.àKTSÀvccuaXiQov^élcno confießtente, cumècva,-^rj^i,repetitionealteritaconclufionis. ^al'e enimrattoeß} Dile^oei^maxima''pirtus, Bnbsp;nantur, ßiod Diledto tußißcet,ad ißum modum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}
(_ Diledio igitur iußificat, C
Sicut lex maxima,feu prima,minime iußificat titalUf^ mayirtus legis, t»
!-lt; Sed lex maxima,feuprima,minime iußificat. 2» quot;¦ !
^ec igitur maxima ''tirtus le^ iußificat. Z* fi)^cuntpj lex maxime aceufiat ttos,amp;mag^frfii^^.rnbsp;fiientia nofira irafiatur iudicio Dei: ea minime mplnbsp;lext.DiligasDormnumDeu'^'^^,
Principalis fyl-logîfmus,Àma-iorifodminioS.
AÔmv : qua re-felliturnbsp;fimplici-ter, con-trarijs ranbsp;tionihui,nbsp;Inquanbsp;fiint:
t^nus
ex cede Hrecautemßmmalexi.
duÜM, accufetnost
à maiortt
locQ efl^ totô eQrd»amp;c^ efl SsZw/Z^ enim lex
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'.quxmagisfaciatrvtconfcientianeß^^^ I
Trofytto-gifmi, ap-probanttt lt; affumptiQ-nem tquoru
'Ua-ioris, per^
tur iudicio T)ei:qudm hacßmma lex. Ergo hxcfitmma lex minime iußificat. î»nbsp;Si lexßtmma iußificarettSan^ auderentgl»^^
¦ iariau^4^
^Iter ßitisfecißij.
ßüTan^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^etnS{orum(prreter Chrißum)glet^ieße'^
{ioru tii\ ßimmalegifatisfeciße,
Eri.h.,fr -
Par-tes eitos jknt ¦lt;nbsp;quatuor:
Propre heßo,.
pcijinç.
perfeÜionem,^
hanc apprehendimW)amp;opponimus ira
K^vritnr, inßaationem yCM,Triç 2i}sivt)iceç,ideß,mente, prieloquiturdediltaiontproximi:amp;ßgnißcat,dileitionemmaximamijj.-^ ,nbsp;des,^^«!,tantum agunt cum S)eo.At dileiiioforis erga hominei inpnita habet oßiciai
i. Ergo hcecßtmma lex minime iußßcatt i-iußificatyirttts legis.
*quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'virttis accipit reconciliation etn donatamproptet o j
tlla iußificat.
Aió^ cwrre^ionem*. Ât^tti fides eß htec 'firtus^quee aCcipit recondlmt^^^^ dottat^' propter Chrißum.
propter Chrißum.
^ua. emendaturjper cult-
...............- - nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
ovß^'ptirfMv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur iußificat*. non propterfitamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
nationem ajßrmimttm.
xov, contrartam ration- accipit mijericordiamtqua,propter Chrißu, iaßt Sumusenim iußii hoc eß, accepti coram Deonbsp;perfeidionemßedper mifiericordiam, propter Chrtßttm. f
t
efrequia plurjmosfiußtisbilgt;
L ^Lai- n füfirti
«ow,-^ nct^opcoÄoyieuicm.7rt^iilt;rioe^,concefiionemexahundanti. Eßjj'^^damp;.noiac tZv per fententiaaduerjariorum.fedfalße. Tamenlargiamurlan'eitduerfarijs.^ilePtionem^ei.amp;'prexi»^^^nbsp;ximam ^irtutem eJJe, Quia hocßmmum praceptum eß: lt;lii!igai dominum 'îteum tuuni, Crrc, otnbsp;iußificare,pauli antedemonßratumeß.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .. ¦/iniiiiii
Aducrßtriorunr.qui idea tribuut dilellio^
r Humana ratio tantum intuetur in legem : nec intelUgitaliami J
Aduerßtriorunr.qui idea tribuut dilellio^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nifilegis obedientiam.
ni iußitiani:qnia legedocent:(srcogitante nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
iullitiatn e/re obedientiam erga lege, itîam 1 Scholaßici homines ingenioß.quarentcs methodum, propojueru 1 '-rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igem:perindeati,'päofiphiinEthicu^^^^
onteii^
ratio
promißionem recociliatiertii^' Sic enim jumus aiceptH^lt;-J'
diximtiS:lt;ir paulipoß latius expeigt;elt;»^
Ui-
nifi legis obedientiam.
9ïlt;çgt;
contoi-^
tiOtCtr^
iompa= 'fauïi:quireclamat,^-d3cet,atiud^uidd/tm tffiiußitiamifeilicet, oledientiam er^afromij natitpropter Chrißum, Hoc eß. accipere mijericordiam donatam,propter Chrßum. C''nbsp;ßuntpacata conßicntix:^uandofintimus ^eum nobii,propter Chrißum,p) upitium ejje.
Conclufio. Quarepiamentes.aleie.adpromißianemreuocandtefuntt'ittfapiiamt
cum aßtabmws argumenta/cholaßicaße tocabtdo Jußitiie.
^emipenndt at^ 'Phnlofoj^bi m
Confutatio fecundi argument! aduerfariorum.
i^ropoßtiot-Tc^omtnstAduerfarij in confiitatione amp; alium locum eontra nos citartint.
r Locitx Coloßß.z. Caritas eßyinculumperfe^ionis:ccycLTm îlt;?lt; erttû^urfaoç
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ficit,id iußifieat, A.
nim ratiocinantur,ilt;,a,T 3^2 7)110^10perfeidos efßnt.Iuxta locum modo adduidum, Xei^nlt;nY,adißum modum:
1)110^10 igitur iuflißcat. C.
pite^io, . l^orttmconclußonis. Hine e-
PC^^'ilt;^^gt;lt;*dißum modum:
quot;fttraria propoßtio,quie eß iTm^eAtec d Ävcreoi?,^ cd^oi!ilt;:fgt;o^a.(, pollicitatio refutationis, exfiducia lonre ^*''ßlt;sßßignquam hic multisgt;nodis,de PerßeUione reßonderi pojßet: tarnen nosßmpliciterßententiani,-dd, Jl,dn,«y,Pauli recianbsp;tsbiniHs.
quot; Coneeßtonemreißl!ieldcs,experß'icuitate loci, Kudi öp.oÄoyietv S'\j:z!oxlt;lfatvis, esi rodprirS. Certum eß, Taulum de dileSioneproximi i'^ßtti.
TtÄlt;/orgt;is
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ accipitur lt;
,TiS wo Tis - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
xe^rjpo^is/atvis [ai^i{ç,ex obfeuritate, amp; ambigui-tate yerbijCX, TSà,aKlt;d)Sç,r! esc 'ofacovvpuote rö(^
nt loqut.
Perßnali ßngulorum peßeciione :ßeu pcrße,,nbsp;ita leßs impletione.
WyelproV^^^g^fß^^.^'^ß-t- qualitate comunt Ec* . cleßa.
7aAvaßiu.ovbvifaad(^,per bE^KO/cnv,diftindlio^
------r- quot; -ßtßundlione,u^^^ß.lrß^bv. lif'»ÿorumperfeilione.ld^moxpro
r
Trofoßtio
mentis, amp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
fententia, Correebonemaltertuspartis Mtriiuti,
'^dlAvatoci
Apoßoliper
nem,etßpllogijmu ex
Aicc)tp^itri,dißinguens^articulam,d^er-
cleßa.
'ina^
^Èaulus ißtur hic loquitur duntaxat deconcordia.amp;' tranquillitate commuanbsp;niEcclefia.
~ Si 'Paulus alibi detrahit nobisperfeciitnem : hic au teni loquitur deperßonali ßngulorum ferfectio»nbsp;neßecum ipße Epojtoluspu^abit.
gt; Eßj, pro- gt; yitS,'Paulusfecumipfinonpufftat,
ßjllogißmua aßumpnonifßupnorps.
peißbiione.
ßyllogißnua affumptiontsfitperioris.
lion ipitur hic loquitur de ftrfomtli (în^lorunt
ij
'îoça, ^SHÄu-
par d^^fitntnbsp;^tres.
IJ.
Argu- menta'nbsp;tio Ad-uerfa-riorumnbsp;ratioci-narionhnbsp;contra-ria,ri endnbsp;Ti'ssri -
-
lt;nç. qUiS eß partim
a
Avet-modJa,-çj}cfi,re futansi^nbsp;Aduerfanbsp;riorii ratiocinanbsp;tionis
^Con-clußo-nem: Jyllo.nbsp;£ißno
Ç Paulus iußißcationem non tribuit operibus, Â,
?ngt;«o, J Charitasproximi,dequahicloquitur,eßopM.
\^Charitasißturproximi non tribuit iußißcationem operibus.Tßtuf P)ileblio noniußißcat, C.
' Si Paulus iußißcationem, autperßeclionem leßs tnbuißet Os
r Si Taulns iujlißcationtm, autperfeclionem legu tnbutjjit Os
JHuiioslgt;rojyllo^ß\ nbsp;nbsp;peribits:notamficundt£,quàmprigt;n^tabulailldtril)HiJJet^
manqua eitiS}na='^ Sednecprimie,necficundt£tabulaiußißcationemtribuit. onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[^TaultcsißtHriußißcationem non tribuit ofgt;eribfbs, A.
p Si propter leßs impletionem eßemus acceptideßs impletio eßetperfeHa, Secun- J Sed le^is impletio noneßperßebta.
do. nbsp;nbsp;' Ergo propter legis impletionem nonßmUS accepti. Ideo Paulus docet,
t nos propter Chrißum acceptas eße.
r Si dileblio eßperßebla legis impletio, Cirgt;ß legißatisfacit- nihil Jettnorem. qua falßam dile--nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opuspropitiatore Chrißo.
, bfionisdeßnitione coßituit:d pßautemopuspropitiatoreChrißo. ßßtpeßebta legisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Dileblio igiturnoeflpfebla legis impletiomeclegi ßatisßacit. D.
Huius enim contraria ßiit minorßyllogijtni Eduerjariorum. Tl^0'ntlt;ne,propoßtib. Tßdon eflßentiendum, quadhtc loquaturdeper.,nbsp;ßnalifingulorumperfeclioneßd loquitur,de integritate communi Eccleß^e.
E.sfrip^et^ribtttt'sriçuinç, ßtSalaois, ßxctla,cncdoij,ratio, cÿprobatio. Ideo enim ait dileHionem ejje ytnculum ,ßeu colligationem : ytß-gnißcet,ße loqui de colligandts,eSgcopulandis pluribiis mebrts Ec-Junt: 1nbsp;nbsp;nbsp;cleßa: interße.cac pßjS, exßcripto colligit interpretanda, xacamp; «g-
j lalwäcMiTluj diAvoicußententiam,
Cd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H .
Secun- J Sedle^üimfletio noneßperfebta. do £r?o propter leßs imPletionem no
''
f.
'Partes tequte
74
Confutatio lecundi argumenti aduerfariorum. abed
Ka^(77Sis6d,-^x,ri, qux Af-flrmAndo co-cluditur. In hac duo funtnbsp;confideranda
IIL
Digre/fio, gt;.i-rtiiàç,aelcrimi nandoi Aduernbsp;farios. qui cumnbsp;deproximi ca-ritate acriternbsp;contendant'.innbsp;eita tarnen le~nbsp;ges Atrociternbsp;peccants
gt;.
£^^Aec,i'7ms-fiui'nç,l^3fis^^^cfi.u(nç,n -^ssÇ9lt;rH^lt;rx.djiii,ration(Scoitfiitgt;^ tiO) amp;approbatio,cnc rodlt;)fJi,Aov,cyflmili.Sicutemm w omnibus,
idfi^i^yx,Aäc,ftiperiorum exomaîto,amp; locupletattotab effè^d,amp;conttuffi hoc efl,êbco/flcijs,amp;Albionibus ddeKionts.cy- confiequcntibuswtDH^^^nbsp;dts,amp;commodis.lleceflfie ejî enim difltîire concoraiam,amp;t'
altera expolitio, coo rn( r omÂcuav teflimonio.De hts praceptü aquitatts,riiç i-mfiecAiiCbH
E7nc^o^a,concluflo, esc icvecus^ddov^xocld, 2,J^SoÄbb,per
Quare aduerfarij imprudenter ratioctnantur êbc quód ^le^ïio iifiiiflcet: cùmEaulusde integ^ritAte,nbsp;communi loquatur.
ï,7nfaccpn^ta,lqg^^tcrùoçiviKff,tefiimonutmfcriptorisantiquii(lt;ii^^'^^ da interpretationis noflrx gratia adiunlinm. Et fie interpte^i^^^^nbsp;locum Ambrofius. Sicut adificium dïciturperfedtimfeu tnteÿ^^nbsp;_____ ___- .! :______r
fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'vinculum, efÇ colligatio: qM
) olara membr/i E.rcleR/f intpr lp piT retiiKt tilquot;
'* omnespartes apert'e inter fie coagmentatce Jimt, amp;c. rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
1. iJejinxM^ plura membra Eccleß^ inter fe t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Ti\iótijQ,perfeIlio, efl Integrität cdmtnunisEcd^fi ÇTerfonaltsfingulorumperfedio-
z, Diuiflone, diM^iA^yrr^ J
bi. Eflenim alia tiâ^Ôt^ç
Coi^irhitnisÉccïefite integritas.
Ti^iótiig^perfellio, efl ii
' i.Loci
TUTtliVIl fimpli-ctsquce^nbsp;flioHKtnbsp;de inte-gritatenbsp;commu-niEctlenbsp;fite, quànbsp;öAoäAjj^ .nbsp;Ace U9i-
¦
HJTCli-KÂtlA-exf dîci-tur, E-ius ex-pofitiOf enç, con-iiett
, oiajc^ia^,yer- j aUa TlÂ^OT^Ç
ContmitnisÈcclefia integritas. ÇDdeâofi à.ya,m],qttx eflyinculum illiusnbsp;f fierioresniof^fd^
') lt;Difii,ntthre n emta,lt;ircondôfltgt;i-
I Tokrareinfirniti' finnidebentfifC'^'^^jj
Ergajupe-riores, yrJ
.llfi S)oEforum^qu^edamfcilîcei coudonarenbsp;*populimon ei impenere duiiora ontfi-fi Concordia,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P Odia,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\Tcl(difliliatEccklîain'ygt;/iria)
'iuifint] Tmn^uilli.- fi fcbiJmata:ecrexhùoriStur gt; nbsp;nbsp;
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t diareleS'
fi Jmponunt populo duriora onera, fiEpificopü, î
quando gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Pionhaleirationtm ii;ileciltit't«fgt;
fipbimis acerbe iudicat de moribus dücb^ ^opuli, \nbsp;Ruanda ^^paßiditdoblores,propter juadaml^^^nbsp;V, commode.
Cauflsco-^ fieruanti- ynbsp;bus, epvÂa-^nbsp;ultxcuç, ytnbsp;funti
4. Effect-
^utnA officia y ^uibui eöcörclianbsp;alùur.
Inter t-p/os.yt
Audi- J
toru^ 5
yfiquitits,ii 39n-eiu^a,; cuiu4prlt;e ce[)ta fint,nbsp;nbsp;nbsp;offi^
cia omnium homi: num-. Vt
'riKau.ÇjCorrum ] pentibitt, in
I_ fulert.
;r
C Wffofulvnon ei impcficn duriora oncr^^
C A T I o N E.
Refijtatio fècundi argumenti Aduerfariorum.
tgt;
D'ißilire concoriùtAi
Conrra-
EffeEhbttS.
EleceJJè e-nim efi turn
Odia»
f
y^riaJchißnata, j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deinde
(_ ïlierifis^ -
Similititdinea^oi)(3yo/ui,fa,amp;mÂtTeîiA.Sicutegt;iim inomnihuißtmilijs, womniiutrebutpuMicit» cwtcordia mutuit offiäjs ulenda eß :nec retineri tranquillitaspoteß : nifi quxdam errata inter fe dißi-^nbsp;tnulenthomines^amp;condonent. ItaiuhetTatilui in Eccleßa dile^iönem exißere'.^ute retineätcon-^nbsp;cordiam^nbsp;7 Teßimonijsdße h^prteceptts «e^uitatis,plenifünt lilri omniumßtßentum: yt in hac yita conßie-tudine,m»lta condonemut inter nos:frotter communem tran^tiilliîMem. Et de eâ turn hic^ tum aliasnbsp;ße^epracipitTaulus,
1gt;/G7{^ESSIO,
H^ommç durSed^^od. Turp edi^autem Aduerfarijs^tdntoßerefftedicatediledbionem^
drr» redeXfumcIg, ratio à répugnantet ideli^t èb ^uodminimèfaeiunt, Cttm nùjpstar» praßent eami
DißipantEccleßas.
S.mxtE^tnLdß, confirmatio (icoh-tranjs eße^ihus.nbsp;Qwd nunc agunt?
Sctihunt îegésfanguihe: amp; hasproponunt Cafari, ekmentißi- Hac liocM
ueniunt ad ^ifllt;i ~nbsp;r Sacerdotes^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I uii* dile^io-gt;
7r«nVrf«fJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -
I Äliosyiros lßnos:ß quis leuiterßgaificaiiitße Or-[Zi uem manißeßum ahußtm non omninoprobare,J
Vm^i^j^a-la,yexpolitiOiKa^\sts-ó6ca»,ab eßedlibus charitatisßedprlt;)prijs,amp;'Vtrrsiquteßnt cti-ßtiaif^ix,.Qwepraconia dile^iontSfßfe^uerentur Aduerßatij ; Eccleßx tranguilhs ejßent j ö* re~ ßublica pacata.
mo Erincipipromtilgandas»
.Woiçeff
ißonem ha~
P ^tionem. '^'^partesnbsp;dnntt
AÄ 0Aoyxlt, ratto expolitionls. Tdam hi tumuîtus tonßleßcerent :fiÄduerßrij non nimis acerbe exigèrent quasdam traditiones, inutiles adpittatem. ^uarum pltrasj^^ ne ipß^uidem obferuant:nbsp;^ui ^ehementißimi defendant eas,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
2Vfapri^(rfjco0,conclußo. Sedßbi fädle ignoßunt : alijs non item, t^t Ule apudEoêtam : Egomet mi ignofcopntpuit 'Meuius, ld aut em alienißimum eß ab his encbmijs dile£lionis; qute hic ex Eaulonbsp;, recitantinec magtt intelligunt,ju^mparittts intelligunt 'ïocemi^udtn teddunu
H ij
-ocr page 84-Refutatio Tertij Argumenti.
quot;îI^Tüinç. Ex Eetro citant bancfiententiam. Epifi. t. cap. j.
T-n^tpispAera-rodß.^rSßripti habensÀva-yjutnv, recitationem. EniuerfiadeïiSiateottcaritas, 'n^o 'Ordvit^ dï rldjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zocujisç Aydtrla) coólairj ipf^oCiiç. or. brya-ininbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rs}..rß@^ Àioct^Uaii.
'' 1\ctgopf.oAoyla,conceßio,cx.rnç24.$'.tiola4,exfiententiaficriptorü. Confiât^Eetrum de ddedione ergaproxtmum. ßatto cao rodouCpSç, Quia bunc locum accommodai adpricctnbsp;ptumiquo iubeti^t diligantje mutub.
P Eincatpeccatum,amp; mortem.
kvbfTtÇÔtct-lt;nç:qua ßbi aditum munit ad refiu-tationemynbsp;per aiujd\fi'nbsp;fabju. Corxurnbsp;runtenimi-terumhic
A^t/tja^ yivi)cn,inficiatione, qutseflgeneralü. ECeq^yeronbsp;yllt Apoßolo in mentem 'venire potuit: quod Diledio nußra
o\ Sirpropuiat 'io, propter quam Det mnomiJJ» ^lediatare Cbrißot
(_ Sit iufiitidnfine'^ediatore Cbrißot r EegU5,Todvóu.iS dïKCCUKTVJJtl,
Swnt bicnbsp;confi-deranénbsp;da qua |nbsp;mr.' I
A^SU^iCSiÇ i remotio paljtenbsp;fiententix, atq^nbsp;interpret.atio-\nbsp;nûs, riïç ypd/-b'odÿ 24si:oi-aa,:^ i^p-b'jsf-ao^CEa confiât
^'ili'iKü'ybq.j/uppoßta ra-time.Heec .n. a ßqua eßet tußitia ej
to. S) - ........nebis rfConciH^-'
ißßj tionetn,^tuflitia.Sicredamas,quodprofits ßtitnpropttiatoremypaterplaças lu /stiqu'oUiHtSi-lt;- turnobismérita ChriHt.
dileSHo, s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euangelij.quodpromittit
» rr- ! t-ifwioervt Vm -* te ti-,4-,^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m.
gt;w
Ayntaei^^pro-batione ratio-ntf, experpe-tuaTcm fin-\ tentia: qua loC-cu^fiupracita-tui interpre-
UturnpropittatOrem,^
C turnobd mérita Chrijlil
quot;t'a fißov,e2rn u^hnçficriptum ^pofloli,amp;eiusiudicium.tde9 Petruapaulo ante, iubet: 'Vtaccedamua adChrißum, yt adi'nbsp;ficemurfiiper ipjum. Et addtt; Quicredideritineumuitttnbsp;confiindetur,
b E OTxg/OTç, iudicium autoris additum. T)iledio noßra M« libérât nos à confiufione: cum Deuaiudicatjamp;argmtnosipdnbsp;fides in Cbrifium libérât in bispauoribus, jjuiaficimusptt- ;nbsp;i pterChrifium,nobisignofici,
'tZurE^es î vp-^P-W^t-ßubieSla feripturse autorit fi, yndeßnt^ eitts fiunt' jttsiipta efi.TShmirum ex prouerbijstybi ouirtoilt;ni ciareup
dit: qmmodo mtelhgi debeat : Odiumfufatat rixas:nbsp;Et ymuerfa delicia tegit caritat*
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, L,
P quot;Propoßtio 4 ifigovoioe^, é i^p-lajda-ç rS pdlod,fiententia,amp;interprétation^ yeratey: evui^tt'' viA,atq^ conjenju buiua,eâjuperioria loci.Idem prorfia docet, qubd tlla Paulijententta exnbsp;loßenßbuajumpta.Eefiqux dißenfionesinciderint\mitigentur,eä: componantur aqwtait,^nbsp;commoditatenofira,rn cldn^xeiA.
ßatio caiôiTiwi,^^- ¦mx.^tpç^çiKnper expofitionem ^ptjrod. Diff'enfiones, inquitParami^' ; grapbtia,crejcune odijs,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
P A0^cSA,inßnita.b^tßepe'Videmsts,exleuißimssoßenßonibus,mailt;:imasUtO' riri trageedias,
Tjomanum. ïnciderantquxdam,inter C.Cxßrem,amp;Ttit , peium,lettes offenfiones'.in quibtis,jt alter alteri ceßißet'.non ts^'nbsp;^p/ctp.ivtt, titififiet bellum amie. Sed dum fterq^ m or em gerit odiofiuo', ex s*
Confirmation
gt;- fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'S
raoijç, con- 1
Avenç àvAbiodotj,nbsp;ifi d\ ............
îto. Ciiius \i^uoru-,naliajtint \ fimta, bCt'd nbsp;nbsp;nihilimaximt motus orti Junt.
^partesfiunt'.
exemplum
Ecclefiaflicum. Et multce in Ecclefia bttrtfiet Ortx funt ) fum é)c mutuis odijs doSiorum»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
C A T I O N E.
Refutatio Tertij Argumenti.
'E.7mvó,Y)aim,recittitwnt6 iteraùonem, amp;2!^voioui ,fentent'iAm loci. Ita^. non 4eproprijs deli£lM,Jedde alienis loquitur : cum ait, Dile^io tegtt deiicia. yidelitet, aliéna : amp; quidem inter hommes. Ideß, etiamfiqux offenßones incidunt : tarnen dileUio dijîimulat,nbsp;iÿsofcitfCedittnona^itomniaßummo iure, -tiSaex.^Zod\x.aj.a.
Coràm quot;Deo mereatur remißionem peccato-rum.
yei,lt;TiA,fu periorumnbsp;expolt-lt;nbsp;tio. quienbsp;continet
7^on hoc yult,qHodlt;nbsp;Dile^Ho
dixc emm
gt;eßpallafen tentia.
Sicpropitiatio, exclufo °Mediatore Chrißo.
Taltsyirtitsßt:yt propter eamßmus accepti : nonpropter'^lediatorem tHKlSTVM.
Avaxaiva-ojigt;rns^2iJ^ voiaç, fen-lt;,nbsp;tentix reno-uatione.Te-^tritsigitur
*A/loroJa^. ~
^^era.
Intra^ahilis.
r «!
l
Erga homines non ßt
QtM
¦;,voM, quot;Vera, mens yhpo^nbsp;fiolù
Sedilludj pvult,quod'
Quiedam errata amicorum dißimuleh
quot;Kiores aliorum etiam aßeriores honi conßu-lat. Sicut yulgaris quxdamßententiaprxcipit'.
^ores amici nouerts,non oderû.-------
'' TïqeAti'iirltKri. °E[e^ ternerede hoc officio dile^ionis totiespraecipiunt jipoßolizquodThiloßophi E7netxlt;lAii yocant.
acclama-tio, qua occupando ratio redditur hui»5 prxcepti^nbsp;toties repetiti.Eß enim
AtltoAoytißi, COC-ndàvA'yKoi.is, rationem enim compleElitur à neceßßario ELeceßaria eß enim hxc'Siirtus,adpubUcam concordiam retinendam: queenbsp;nonpoteß duraremiß multa dißimulent, multa condonent interße, paßo..nbsp;res,amp;Eccleßa.
^§itur fallax condufio Sophiftarum ab eo, quod didum efl fecunduni quid,ad id,quod fîmpliciter eft diólum.
H îq
73- D E I V $ T I F I.
Confucatio Quarti argumenti aduerfariorum-
p. ïlqoTiiienv, ExlacobOiCap.z.citant»
ßoißo, *'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ugisputdtur officere noflrxfennntiae.fedeßfacilis,tiypltin» ro
St non afßuant^duerßarijplias opimonesdementl^^F' rum:lacobi yerba mhilhabent incotrttnodi,
Ç Ter bona opera meread^^
Ißa eeva, medat;nbsp;etiamnbsp;eß qua-.i^nbsp;dripar-tita. Dinbsp;uiditurnbsp;enim in
Tropoßtio, Ki^d^Mor, ek cm täte loci ck Tod acn^odc. Hihilnbsp;enim habet incommodi ,ß dextrè in-telligatur Ârgtmentatur autem cmnbsp;rodÄef7nv](^,yelcMTodlt;3Ç5io--Jnbsp;diù)ç/.a-p,ivis ,ëy:eo, quod non addi~nbsp;tiimedp,per2lsf'^cgt;lt;l^. ^P^prehen-dit enim jdduerjariorumßophißicennbsp;à loco captioßo compoßtionis, Zs'didiinbsp;fecundum quid»
,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;murremißiononpecca-
Aed t^btcuna, pt
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;torum.
mentîo operu, j!id-utrjarij afßngunt fuAi impias opintodnbsp;nés. Falja emm di-I avoia, eji : quad
mentio operu, ^d-
ppera
. '{
'tsro'^o-^av, gt;(£M Âvaiv 3nbsp;refutad^nbsp;tionem.nbsp;eiw parnbsp;tesjunt:
lt;r ¦.
T^ef^on-ßo^aedij-folutio ar gunientinbsp;aduerja-riorum,nbsp;ex ßatunbsp;vofjuxcp dnbsp;dvhvopcl-Aç, edtra-rioru ßerinbsp;ptorttm.nbsp;qua tamenbsp;non eßßenbsp;a b
?
quot; Sint propitiatio, ac precium ^prep^^nbsp;ter quod Ïgt;eitsnt:nbsp;bis reconctlietnri
rincat tnrores pee
lt; cati,amp;morta.
Coràm^eo,prop: terßiam bonitate,nbsp;fint acceptaMec esenbsp;antniifericordiaetnbsp;\ßpitiatore Cbrijlo-j
Hortttn bil y tuit («nbsp;mentonnbsp;dmninnÜ^f'^
xtnfenl^'^^'^
t^^ncigitur Tacdi ^erha habent aliquidincommodt. lit
cßiAQ^cßig,)^ A'TTrBv, lt;c pA^ocâpov ; qtiodctiin noßm birina, ipßia Tault repugnare yideatttr.
aduerßariosfacit,tp'-Àtn contfdtiib Docent, homine iußßcari diledione,^ op(d!»^'nbsp;jarioru.nbsp;nbsp;Hihildieunt defide, qua apprebendimtn
Ht emm 1 ^dtorem Cbrijluni. Imo hancpdemiinprobant'.ftfi probant tantumfiententip,aHtfiriplu sjédetia}nf(i'^lt;'nbsp;JuJiplicijs conantur in Eccleßa delete.
Fldem non omittitßd ttnet, dx r5 fiénbsp;T^.nbsp;nbsp;'
FLonfubijettpir'b fide ne propitiator Chrißu^nbsp;t, daturiniußißcattone.
Tauli. ß^i,c!imßummam tradityit« Cbdfl^^ß comple(liturpde!n,amp; dileclionem.i.Timot.i.nbsp;dati chart tos efi,de corde purO, tÿ^ccnficientiaboneii^Jnbsp;l nonfiita.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Sihic deoperibus dicitur: quafidemfiequunturofiendiDdJl non e/fie mortuamßed yiuam,nbsp;nbsp;nbsp;efiicacem in corde: feji^ttttt^
bum nonfenfijfe, nos per bona opera mereri rtmißioneni ru.,j.p,ü.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
P n^cTÂcnç. Hic loctn magü contra
Trima 3XA-TdßiaaoUjri à.)/^lt;rqitipoy,nbsp;perinuerßoSynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
nem. Cuius | nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tra
partes ßnt:
\perinuerßo^ K«^-
Ç^duer-
Ht enim
tiOfperai} TlBiinv Jnbsp;compara-b. tionem
.Apoßo-lorum,quot;^
Jacoli.fhianto emm
UÓ dûcetf qui
Î Secunda, ex repugnan ' tibiis. Opera enim^ quot;nbsp;ittßißcantis fruthis, non eau .¦nbsp;l'a. drguistentanilo yero .'tiùi dnbsp;lt;/lâvoia/j ußoulit.ex'i^uiiysla^nbsp;interpretatione loci laiobi, jnbsp;ad banc 'ttiodim.
ptignan-1 rumtCg^-gratiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' J b
ifuntfidei ytt^^ hic diciturdc operihm, quapdnnp^uuntur:esr^uasjitgt;p^j, s,noneau j ßdcntnonejße ^^r.py^pètiin^}ooxfi^n^j2S/':gt;gt;ncorde.ld^i'tl^^dnbsp;turipfa. ¦nfûFf^ayurftSi. Loquiturenim Iacobfisdeoperilgt;nf''Fnbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcatorum: ^tiiiamfant Teconciliati,accepti, O cenfecuti retr
nempeccatoruni.
iPion i^iturfintit lacolus: nés per bona opera mereri remißionf^ ^,.^{ catorum, amp;gratiam. ció^iena.^are emnt dduerp. ij ¦nbsp;ratiocinanturju-iidvMoxiéioi/; quidlacobusdeceat : aidlt;l.Lnbsp;I p/f/3 noßra habeamtis accejßum ad Deußnepropitiatort
contraria demon-flrantur.nbsp;Î^Squot; enimnbsp;aduerfa-tur nobii
Confutatio Quarti argument!.
lacobtts^aulb ante dixit de regeneratione, qubdillafiatper Euangeli-umicerte non fentit,nosper opera nofira renajci.
Tertia ex eodem lo co,crn laa^ofatva-pugnaret enim ipjenbsp;.Apojlolttsfecumiq,nbsp;eß abfirdum. Idfi.
}|^7rela,li, ex perpétua lacobi jeiiten-tia. hoepaSo.
laeobus. ßocluditur,catdisv-Objerua^ da Juntnbsp;htcfiudi-ofis fieptenbsp;pracipua
amp;
refion-Jiones.
.^itpaulb ante dixit de n»Xtjfivta-clt;p,de regcneratione,amp;quomodoplaceat imperfecta obedientiaiquod illaßatper Euangelium. Sic enimait : To-lens genuit nos, VERBO vERitatis :quot;^tnoseßemttsprimitixcrea-turarum eitts.i.'zrix^ni,i!iiC^i^fahvesA : interpretatio dquot; l^lÿcvotAç/ub-ieCla.Cum dicit,nos Euangeliorenatos effeidocet, quad fide renati,acnbsp;iufiificatifimits. Ttampromißio de Chrißo, tantumfide apprehenditurinbsp;cum opponimus earn terroribitspeccati, amp; mortis.
Quarta é)c2ilf
diflin-^lone yerbtnbsp;ambi-pui^l~
DEI.
[2\Zb« igiturfintit Iacobu4,nosper opera nofira renafei.
Qui diflinguit inter mortuamfidem, amp; viuamfidem'.is nobis non aduerfiitur. Hon e-mm loquimur de ociofa notitia: quälis eß ettam in diabolis :/edde hde, qua refißit terroribuscon/cientia:qua erigit,^ confolaturperterrefaClacorda.Talisfides neq^nbsp;facilis res ejl^tjomniant Aduerfarif.neqj hHmanapotentia,feddiuina:quo iufiifi-camuriqua Diabolum,^ mortem quot;vincimw. Sicut Eaulus ad Coloffenjes ait : quodnbsp;fidesfit efißcax,perpotentiam Dei,iamp; yincat mortem. In quo amp;refufcitati eßis,pernbsp;fidem efßcacia Dei. Hacßdes,cumfit noua tita: necejfaribparit nouos'motus,^nbsp;Opera, In hoc 'tsÇÿsv'H.oysa-iaca '^laiorispropofitionts,definitio, caufe,amp;effeClttsfi-dei conjiderentur.
'~'^ortu-
am, Pt-
lacobud atitem dißinxit inter fidem mortuam,eiryiuam: ciim ociojas,nbsp;etJecuras mentes,quafomniabat.nbsp;fe haberefidem,cum non i 'nbsp;eHr fingebant /e iufios ejfe, propternbsp;profeßionem dogntatum, yitupe-raret. Fidem autem
haheret,^
l^iuam, 'cm.
non pant bona opera.y t notitia hifiorie : qualts e^nbsp;amp; in damnatit, ?îr in Dee-monibua,.
parit bona opera.efiffi^ ducia mifricordiaiqux ni^nbsp;titur '^lediatore, etpropt ernbsp;eum, acàp'it recociliatione.
Ergo lacobits non aduerfatur nobisiyt nee cum Faulo jipoflolopagnat. Ideo rede ne-. gat,nos tali fide iujiificari,qua eflfine operibus,
f~ dicit,nos iuftificarifi.de,amp;operibitstis non dicit,nssper opera renafei, lacobtts dicit,nos iufiificarißde,eäoperibtt5,idefi,iußospronunciari ?nbsp;Ergo non dicit,nos per Opera renafei.
f Is dicit,nos per opera renafciiqui dicit, quad partim Chrißusfit propitia-! nbsp;nbsp;nbsp;tor,partim opera nofirafintpropttïatio.
Qmnta,exfcri pto, amp;fienten-tia,amp; eo^quodnbsp;non ei
» p
'ze^^cdiüi^a--/a,iViS. hoc modo:
'^addi-^ ^*5 lacohuó non dira, ^uodpartim Chrifiuifit propiiiator^jiArtim nofrai ___P..gt;' I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lint hrnhm^Tin.
rao-^
) nbsp;nbsp;nbsp;p erafintpropittatio.
lacobus igitur non dicit,nos per opera renafei.
p Qui dicit, qiiomodo eS: impio iußusfiat, is deferibit modum iufiificationis. j j lacobiis hic non deferibit modum iufiificationis.Ham deferibit,qualesfint
iufliypofiquam iamfunt iufiificati,^ renati.
lacobus igitur hic non dicit, auomodo eie impio iuflits fiat, amp; quomodo re~ nafcamiir.
8o.
DE I V S T I F L
Confutatio Quarti argumenti Papiftarum.
c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pSz dixcu.o'j^jf,iußificarifgnißcathicnd eximpio iußum efßci,fed,yfuforenfuifM
pronunciarimihîl aduerfaturnobts lacobus.
SextA rur-jw e\:yerhr
ßin^itone.2^
jia eicyerhij IcbrariypromiJSt^q^y amp; dann remunerariiZS' ornari. àicut Die: factoris ambigui di^ cabuntur.quæ ^erba nihilhahent incomtnodi. Qm enim credunt, amp; habmi
S ---.1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;.1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V Ci X ».inbsp;nbsp; r r f __
Sed hic, lußifitarißgnificat non reconciltari, eSr tx impio iußum effcißed,yßfirenß, iußum pronitnciari, amp; approban bene agent em, y el yt iußum agnojci, lattdart,ce-lebrari,promißisq^, amp; donts remunerari,amp;ornari. SicuthiCtFaSoreslegisiußß'nbsp;ßu^tmiußi pronunciantur, amp; placent Deo. lÀam leS: itafit,ft crodunmtamp;pi^^^»nbsp;propterfdem,non quod opera legisfattsfatiant.
Ergo nihil aduerfatur nobis lacobus. Hac enim iiißificatio nihil aliudfüf, qttAV^ E'efacientis collaudatio.
PQui dicit,hominem iuflificari (ß. iußitia legh)nonßolum ekfids :fedettamexepen-hu4;is non adiierfatur nohii.
Sep tim A eß du-tia J' p^i-
/A1^ç, ê\fcri'lt; ptoßeti yer-htf, amp; mente ^poßoli.
n^oavTixsyfo-iMç. Qma certe iußi pronunciantttr homines, häheniesf^t^gt; eÿ-bona opera^ Hxcemm tnfanS{ie,ideß,tuflißcAtifßuntiulhti«U^'ß'**nbsp;Junt Acceptaipropterfidem ; non qutafAttäfaciAnt legt, lußißctmttiff^^''^nbsp;hommes exßde, operihtumonpropter opera, fedpropterßdem :nbsp;men bona operaßduitlecejfe eSf^, Loquitur enim ßpoßolusdehisepf^^^* »nbsp;quafidem fequunturßicut teßatur,cum aittFides adîuuat opera eiiHgt;nbsp;lacobui autem dicit, hominem iußißcari,nonßolum éS:fideßed eiiam ex operilu^-lacohws igitur non aduerfatur nobts. loquitur enim de iußttia operum: qnam amp;nbsp;lius tota yoce clamat eße nece^fanam. Sedtdem negatpropter hanc dari retdifvt'nbsp;nempeccatorum. Qma obedientia in reconctltatü neeeßaria eß:amp; quomodopUce-Atßupra diSîum efi. Etpnfona non eß iußaßeuplatensßeu acceptafi defttÜl^ #-bedîentia:iamp; maneant deliSla contra conjeienttam.
¦lt;
**!
Conclußo. It A yidemus, in hts fententijs nihil effe 'vitij. Sed aduerfarij deprauant eas: qui defio aßnpu opTuiones. Heq^ emm dteunt,opera meren remißionem peccatorum: homines,propter opera, acceptes eß,ftnbsp;tußos reputari,nonpropter Chriflum: operapacare corda,eir ytneere tram Deitopera non indigereTrajefiß- dia, Horum nihildicit lacobua:quie tame Aduerfarij yerbts lacobi affngunt,^«. fn
ADDITIO EX LOCIS C OJHJM VNIBVS,
Eft ergo (êntentia : oportere hominem etiamhabere iuftitiam operum; quod omnino fatendum eft^Sedincerim pluradoccndus eft auditor. Scili#nbsp;cet,quódjpropter opera, non accipiat remiisionem. Item, quod placcant,nbsp;non quialegi fatisfaciat:fed propter Mediatorem.Hæc addenda elle mani-feflum eft. Qixare iatis apparet, lacobum non de integra cauià ddputailc;nbsp;fed de vna parte concionatum ellê.Flagitare ivstitiam opervnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rc-
futarecos,quifingebant,{ciuftos ene,propterprofefsioncm. Cæte-rùm de reconciliatione, 8ô quomodo placeat imperfcvta obedientia,hic non dicit.
C A T I O N E.
8i.
Refutatio Argument! aduerfariorum Quinti.
Citantur contra nos amp; alia fententire de operihtis,
ÇÔANiELi i ^uarto.Teccatatua eleemof^nis reditne»
et en. lt;
Z SA ï AE rfiiFrange Efurientipane tuumituncinuocabiSiamp;Dotninus exaudiet»
TTTi^o^a locorum £)£lt;nbsp;leflamento
Ç Lv CA£ Si^mittiteitirremittetttryohis. yftEouo.
Mat t h AE I é, quot;Beatimifericordestquiamifericordiam conferp ^dlareçornaii. Adhas fententiaSjeäeßmiles de operihuSi re/^ondebimus.
lAntecedentetquod efi À^iufaoCy
. (nç.Erimii enim hoc refiondemus'. quodfie- Sinefido impojEibile efiph pra didumnbsp;nbsp;nbsp;l E G E M non yerèfierifined.
*Pritna e^ fidetnecplacéré, nifipropterßdem in Chri-ca/ôv/arifMM -lt;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p rsÇÿav^oytirfàôç ) tuxta illud
nn, confiant
fidcnfcpL
uentur.
Sine me nihilpoteßts facere.
cere 'Deo,
w-
Kviiy aredtn,nbsp;réfuta-ttwe 0-pinionis
Adai?r-^ jafiorurnbsp;^tta:r, ajnbsp;Juiit fii-periori-bii^ fen-tentijs.
Sôaiç, ftfion-^nbsp;fio.quxnbsp;^onfifit
Eer Cbrifium habemiis ac-ceffum,perfidem.
Confie quente fieu contlufione. Jtaj; quoties reqHirunlur,amp;probantur opera:addendjint efi Euan^eliutn de Chrifio. Efi igitur ri ihMicis yitium in argumente ifio, eirfiallaeianbsp;fiitiifionis.
Propofitione maîore. Certifiimum efi,in pradicatione pnilentia nonfifficerepra dicationem legis:qu:e tantum terret,'îir codemnat conficientias, Sed neeefie efi ac:nbsp;eedere Efiangelium : quodpeccatagratis remittantur, propter Cbrifium, amp; quod,nbsp;Jîdeïonfiequamurremifiionem peccaterum. HacefiTsnM rntfifftal®'
i é},!»iMfix,integritas.
ï-eaepavi/uap, i-osfi i (xideias'inxx, acclamatione, per afifieuerationem, pro approbatio: ne maiorif.Ehecfiunt adeo certa,eirperfpicua:'\it,fidijfientiant Aduerfiarij:amp; ex:
' .:meritè,tanquamblajphea
Minore. Hafiententiayqunspaulà anti,ii/ ni-K(lt;p:,^a,coinmemoraui, ferèfiunt con: ciones pnitenticei
Mpprobatione illites oe^airuXS,.iiyisix.x. Confiant enim ex duabuspartibus.Habent ini: tio pradicationem legis,qua arguitfecata,nbsp;nbsp;nbsp;iubet benè operari: deinde e/t ad:
dita promißio,
Conclufione.îi^are concio Danielis,no tantum adeleemoßnas detorqueri debet :fid fides etiain in ea requirenda efi.
Ava,x,cu.vci)inç nbsp;nbsp;5quot;ps/rclai/ctyvaarmc,renoua.:
tio recitatimisficripti. Id^dimepeccata tua iufiitia: iniquitates tuas beneficijs, ergapauperes. Sie enim innbsp;fiua lingua loquitur ibattiel.
Çjgt;d.efiiperb'e,nec ELonfiolum deete trudeliter impe:nbsp;emojÿnis,fiu benenbsp;ficijs ergd paupe^
Chrijlum,amp;fidem d frtedicationepisnitentiie.
CojMs Chrifium.reijciendifint.
emm
:Alte-ra, qua copia-fiorefi,nbsp;duEnbsp;plex :nbsp;partim
exor-
nansfu
Vna f proximesnbsp;eonclußonbsp;nis. Ita^jnbsp;dult;sfuatlt;nbsp;partes in
Eß preedi-' catto pnt-tentia : qiifc arguii peenbsp;cata,eirprlt;£-cipit de nouanbsp;yita. Confide:nbsp;rari bic debet,nbsp;loei Danielis
fiiperhi, ^iec
V.7n2tfa,ija^ f reprehenßo-ne tripltci. 2{»
ret.
Sedconßilatytb litatibisifubdi-torura.
hßiiia erga ^eunt ejlfides, qua ere::nbsp;diniui Dewn sio:nbsp;bis ignofcere,
'Peccata redime per iufiitiam, inquitnbsp;Utaniel.
Peccata ifitur redt ntuntur per fide:nbsp;quacredimus, ^)enbsp;um nebis propternbsp;V Chrijlïlignoficere.
rei.Hutejl,
Qi^voia. cat rod Çadpdç,nbsp;fentettaEro-pheta.yhi fd'nbsp;tis apparet :nbsp;^eupreecipere
Sed de tota iu: fiitia,idefi, denbsp;notifia J)ei,e:srfnbsp;fide, Idjj ofieti:nbsp;ditur (ru/Âoy/yu
Eromittit remißionempec catorum. Ecce eritfianatio deli:nbsp;btorumtuorum.
j tAltera ducitur ab exemplo dißimili. JT
cQnaone
arpume-
argume: tationenbsp;expoli:nbsp;tionibusnbsp;tribus.
L Haruni
JItéra pars
'^fiTertia efi S^7rilt;s;tàcnç^yberior conßrmatio eittsdem conclußonis. £1:
I
-ocr page 90-Trima efi exem-
^ii.cuius^ partes a-liaßnt,ri
REFVTATIO QVINTl ARGVMENTL
quot; a^QTtt.ffi^.'DißimiUseß concio Tjanielis wationi Arißotelis.
ält;^r,y^is4,sxpoßtiuncitla,tb- breuiufcula narratiuncuta.'l^i(jdrifiottlts) ad fuum regem (^lexandrum l\dagnum)fcribens, etiam hwtatur eum ad berußnbsp;centiafn:amp; iubet eampotentiam /uamconferre adpublicäm ytilitattm,amp;falatf^nbsp;omniutn gentium,non adßtperbiam.
ït
Ex^o* îitionit
KaIo-
ffndjij, ratio, AKrtyïwfnf, recitatione capitts epiflolx illiits^ Sic enim ad TsSpmßribit:
jtonflat
Jecundx ab exe-
plo dif-ftmili, part
eîç vß^v:a^ eii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Ey)tet)/Ma,lt;;rxu, r( iTnxçtad l'sriepeûvri/a.Altxti, collaudatîohe huiusdi^^ peracclan^*quot; tiontmßw^ de eo ip/o iudicio. Honeflißima oratio eß : ne^ de offino pabli(tgt;nbsp;ptincipts aliud diet quicquam meliuspoteß.
Ætera eß exempli ad rem propoßtam application i ed'nt'srdi
quot; Ho» tantum de oßßcioßeu yoeatione^ 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rTeenitentia,
»Jem?, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedde magnts illis
niel Habuchodonoßor regemßuu docet rebrts,extra Thiloßo-) Tietate erga Deum.
pJnumpoßtif, de
Tertia eß coclußonts fitpionsfyl-logijmi iteratio i juaratione. tiidgiturre^uireada funt
JJf»'
kyKaldoTi^jaijCu^
Hontantum quot;' eleem'j/yna,
TpmißionepeccattirurA.
Ç Honßlu adquot;^
mas
Extattriimegei'*^^^
lt;e/. NON EST
ßumeße Sedmulto ma us,juiitap»ßdß^^^
textua eleemojy . ^oßendttnli^ lar^iendasinbsp;gem conuer^
etiam
FIDES.
v
I. Tropoßtioi Oßendemtis elare,in condone Danielisßdem requiri.
C Vbi clarèfaniturfromißiolibicerti re^juiriturßdes.JSuiapromißio non^oteß
». lt; In condone Danielis chsdponitnrfroniißio,
C. l^iturconcioDanielisrci],uiritfidem.
Ç fbi retnißio contin^ere[gt;oleß:ibifides re^^uiritfir.
Danielibiindicauitremißionem contin^erepolfie.Curii aik^edbne^eccata^
(- Ita^ [cumprumißiofonacur)ßatisafiparetjeumrequirerefidem.
Ç Tropbeiica,amp; £seat^elica Vox, non,nißfide,aedpipoteß.
3 ') Uacpromißio remißenispeccatorum,vei i Prophedca,^ Euangelica Vox eß, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g, -ü,
Hacpromißio remißionispeccatorHm,non,nißfideacdpipoteß.Et eam Danielcerti voltbstpot i
''Quinouitpromißameifiremißionempeccatorumdspoteß eamalteripolliceri, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jmctfl^
Hon enim eß hominis,pTteßertim in terroribtcspeccati,ßatutrede Voluntate Dei,ßgt;u
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodinfei definit,
S Dani et norat ,promißam eße peccatorunt remißionem,propterfuturumfimen,videlicet,Chrißlt;trgt;^gt;
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ium Ifia'elitis,fed etiam omnibus^entibus.
L Daniel ifitur poterat remißionempeccatorumgentili nbsp;nbsp;nbsp;polliceri, Ham alioqui non potuijß'
bylonico Habuebodonofiri eam promittere.
* Si fides non pendet ex conditione opertim : certi talis requiritur fides : qua confidit Dei,nonoperibusnoßris.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Sihacfidesexcondidoneoperupenderetiincertaeßf
Sedfides non pendet ex conditione tpe: i
rti,probaturt,^moEt.oytlt;rpdbA Sednoneßmcertaremißio,
L Fides ifitur nonpendet ex conditione eperuta.
Er^otalisrequiriturfides-.quaconfidit mifedcordia fif Verbo Dei,non operibtis noßrss.
Ç St reatus telliturperpcenitentiampeccata redimunturperpoenitentiam,
: 6, lt; Sedreattss tolliturperpienitentiam,
ptttata tollunturperpoenitentiam,jd eß,perconuerßünem hominis ad Deum,perfidem Er^o quod dicit Daniel: ^dime peccata per iußitiam,amp;eleemafi)nas: idem eß,actt dKnbsp;peccata per poenitentiam.
Ç Si Deus ignofeitpropterpromißionem,his,qui eantapprehendunt:certe non iffioßcitpropter optd .Ät Deusignoßeitpropterpromißionem,his,quieamfideapprehendunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. , ytird'^^
C, Deusigitur non imofeit,propter opera fiquentia,Ergo propterfidem in Chrifium.Hou tgitu nandum eß äictÄoxoujaj',ignoßcat,piopteroperafequentia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. rdT
III, ConrJufio.Quarehuic Danielis locoiniuriamfaciunt :¦ qui iade ratiocinantur, quid rimißioptciatoituu pter Opera noßramonfide,propttr Cbrißunt,
IL Jr-
Tcrtia gumen-tatio nu-merofa. lt;
ttim ßepte
mos.
££
expo-litio i-
'jnm-
xgt;i par tes ha-¦bet très:nbsp;yteSi^
(- J Habet e-
C A T I o N E.
^ÏIITIMHSIS:, REPREHENSIO FAL-
fæ interpretationis, atq; fententiæ.
rIsalolere EuangeliuM ctnfeniusel^teiuiJentu^reimßwnempeccatQTHm wcertAintjje-, Hanc I propoßtionemconuertetytßtdirecla.
fltero I
Qmdatnßentiunt remißionempeçcdtorum eße inceriam. nbsp;nbsp;Hieronymus, qui Jnc, ffeeter rem,ad-
ieät nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, duhitasittamparticulam. Et multo impudenüus dijßitat in commenia-
rijsincertam eße remißionem peccatorum.Sed nos meminerimus,Euangelium certo promittere remißionem peccatorum.
1 QmdamigituralolereEuangelium(ytintereosHieronymus)cenßendißunt, bimittamusi^aur L hoc loco Hieronymum,
f Ehiloßphicum eß, in condone banießs, nihil repuirere, nißadhortationem de imperio rede 1 gerendo. Hac eß conuertenda, 'Vt fytprima jigurx dißoßtio.
1 ^duerfarij in condone Danieîü,nihildïiudreqwrunt,quàm illam adhortadonent^ ßiduerßärij igiturßintEhiloßophid theoîogt.
^aior conßrmatut. Seditaßt, Opera naturaliierinciirruAt hominihusin oculds^ Quiaßdem nec intelligit, neq^ cohfiderat humana ratio. Ideoßomniat, opera ilia mererinbsp;remißionem petcatorum. Hoc opinio naturaliterharetinanimish^minuminea excutinbsp;poteß:niß cum diuinitus docemiir.
Çgt;yîffingere,qiiodpropter opus illudcontiùgat remißiopeccatoruTn,eßTharißticum.
Eontißdjafßngunt,^uodpropter opus illud, contingat remißiopeccatorHmgt;.
\ßontißcij igiturßunt Eharißaici Theolo^.
nßmmg '%laior illußrattir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vov^'nx.n. Sedreudcttre nosdehemus, ah haccarnalt opi^
ttione(cun^Kuciihe^^)adEuangelium, eirpromßionemmißricordia:inqua^ntts exhiheturremißio peccatorum,propier Chrtliumjta in omnibus locts depxnitentia,fides requirenda eß. Summa enimcontumelia eß in Chrißumiremißionempeccatorum,ßne Chrißo, quarere.
r nßmt!ric,amp;l^idam interpretantùr Danielém, de remißionepeena. cum ait : I^di-I we, cre-
f OiaeXoßct. Ita nihil contra nosfacer et Daniel.
ACpctt^taiç. Etßduhium non efliquin loquatur de remißione culpa.
I Vi.eC^tnidjii.ßrußraenimquaritur remißio pana: nißprias cor apprehen-L deritßde remißionem culpa.
ym^iaiQyConditio.QMdß Uli concèdent, remßionem culpa gratis contin-gere,perßdem,
\ na^ofMÄoyM,n avy:;t;d^tilt;nç-^ot pofleafacile largiemÙ,ptenas,quibus ca-
'^llO-^^quo-'^nndd, ^uius lt;nbsp;fortesnbsp;^ßnt:
[eniusmem
^ótne, I ßolutio'Jnbsp;quael^nbsp;duplex.
Æterius
^h^^^t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßigamur,micigari bonis operibus,cä' tota panitentia.
Si nosindicaremusinon tudicaremur àDomino. ». Cor. n. KaMOTC^tl Uccp r- r £nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pt^rts-.conuertam te. lerem.iq.
Tv^atónc. . ß
xta ilia di^a\ | (^onuerdmmi ad me:amp; ego conuertarad y os. Zpph.
[Inuocame in die trihulationd. Eßal. 49.
-ocr page 92-DE I V S T I F L
84-*
-r-quot; I I ¦ ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
Refponfio ad Argumentum VL hoc eft, ad
Chrifli diclum,«Lucae VII.
H^eTOinç» Sic iudicandum efl,^ de hoc locoßcilicet) Chrißi Luca 7^
'ï'ocoi^o^^a.tiuyiutnixodpi^d,obie^io^amp;firiftirecitatio. KEMlTTITE, amp;rettiitttturyekùgt;
I
r Trior requirit (dw i^oAltd^mandatsJboM opffK-REMITTIT E.
quot; ». in tÎ^ç Jiavotcif, txjèntent'ui Chrijii. Eï^enim fenèfimiUicQn-lt;nbsp;fio ilt fanitentù^ ÊiirtituU
Avcnç, j reßtn- I
Exrî
rel^nn- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mT^yia-
fionii ÿAïttSnbsp;ßintnbsp;jMtMr:
Toflerior addit imydtAletv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dccró^mr, fTon^ßi^'
- nem.'S.T remitteturyobis^
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[L*ropofitio-'Keq^eli^ratiocinaHdum:qubdnoßrd',condonMioexol^(
2. Ex TecictwütsÂKï'ow, J nbsp;nbsp;of eratomereatur,nobisremitti feccata,
exndconßequett^obieß}
L^tio, 0« rod/d/j 'zsramp;o-liuqiedetf. Kon enim dicit hoc Cbrißm.
r Sieur alijs fneramentis aanellit Chrißus frtmißonr» r Ao^^f, Jnbsp;nbsp;nmißionisftccatorum.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. I infinitum. \
CfMutfimî- j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jta, Annt^t ör bonis of tribus,
liAduo.quo-J rumalts-.^ 1
rumtL^ j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f~ SicntincttnATLomininonconßquimurrmdßiorttnfrt
Î ng/lt;rfAwoigt;,j nbsp;nbsp;nbsp;catorumfintfide^tx of ere oferato:
definitum7\
Itantq^inhoeofert.
/xocf, rae/ociffd^nbsp;rione. Ln 1nbsp;quafunc Atéq6utnç,com^o, Imb noßra eondonattonon eßbonum ofiss:nßcumßtbrtcond
ItaM,
»
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lilto mßra coniotutio.fiqMtttr conJonattonem
Ir
I t. Ktrum^tradMidoElrinam^
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;.. Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c^enorumefertmt.
Jjf,. Exrilt;T(7f«lt;r/rtlt;',XÂX«| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..f.
Ti)doiu^ôr^,àcattfis,I ^one^t, hypocrifin^ ^ßmuLtnontrnfanttmti^eßti confiutudint Chrifli. Solet Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bonifruBuf.
autem hoc modo {ontungnh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^,,,
lrgem,amp;EKang«lwm. 'Vt, / h^btamui extemaftgtuEiungely, amp;remtfianHE^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I cMorxm'.qtnenos commonefaciant,^ confoleMHT»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{^4.. TvduJfi^liciterexercereßdempoßtmjtf»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç^boîecuntu Exangtliiim dt Chrßo»
lextt^o^a, ca»~l
off onamMEftoyMt^ttamprofittationAn, ^frtc'nani^^So Clrißt»
[locos éccifi:Kt I
EiatinctrtartmtJEfoftciafirttm:ftdoctatur^ftndert sx condintnenoßrorumtfifi'^'
Relponfio ad fcptimum Argumentum.
8^.
ufr'mcnç, Cttatur exTohia.
n^oßoÄti fdS, t exfofitio feripti. Jnbsp;cuiuipartesjùntfr 1 r'miCpcqà,,xeir ccvAyiicixnvrodptirS,ohiePiiocumrecitationefiripti. Eleemojfinanbsp;ah omnipeccato,amp; à morte liherat.
hvlt'7rçô'ne(nç,pollîcitatio refutationis,^ 'verhorum forma,qua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;At^icaç nominatur, »ätä 7m^ciÄlt;l~
ft^ifperfirateritionem. l\[ondicemttsyj:z!ri^^eXluj,fiiperlationeineJfc. etfifieacctpï dehet (fi prifiv ,firt^ mafronte,tgt;ert« es îfî 5Ônbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gercbt/mtt îgt;t|crt tJinen WOîten) nedetrahatde laudihu-s Chrijli. Cu-
luspropriafiunt officia, L i B e R A R zàpec£ato,eâràmQrte^
Eleemofÿnarum. funt
dquot; O(Ji.ù)vviai- enimduplices.f^dam:i_
Eracedunt^qua Deo nonplacentcquicquid enim non fit tbc fide,peccatum
r
TIaç^ Xoyair-fjcdijfial-laciie,amp;nbsp;cafitio-net So-phifta-rum.
oc;, anibigtii: quod difiin -guendumnbsp;scada
cnv j'y er hi
reconciliationem '
Sequuntur, haplacent Deo.
r Erafens.Jh hoc non libérant nos eleemojyna, Eeccati,amp; mortis. I
Vf e«z»2 raors,
^peccatum eif^ aut ( Futurum. xPquo libérant,hoc eft, merenturt^e defendamur inpericulispeccatorum,tl/ mortis.
T? Aica.piixtag,difiun8lionis,cy^i7i^t7rSg.nam alteramparte aduerfarijpratermittur.
A.ult;nç,re~ ftitatio,nbsp;quee oftennbsp;dit
VOioU), yeiù)p,lai,nbsp;ftntentianbsp;amp; mentenbsp;Thobïce^nbsp;Eiuf fiarnbsp;tesfunt:
Tohias enim concionaturnon tantum de eleemojyntsfiedetiam de fide. Omni tempore benedic Deum:amp;pete ab eo,yt dirigat fiias tuas, Hac efi 'iiipy- 'vrCsQoAri priTDd,alterdjcriptt propofitio,eiirecitatïo.
tS lt;mpcQißrjx0T(^,accidentt5.liberant enim à peccato,eip morte: non ex opereopera-^ to, amp; xäÖ etfififiedpropter Chrifium.Elacet enim Deofides,cum fruMus,
ToefOTc^ctro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffr Kvficiiç, di£bifreundum quid, addi^umfimpti-
citer.lfiLon enim quiafides,cum eleemofyna placet Dtoiidcirco omnino (fine Chri-fio,in non regeneratis)placent Deo opera charitatts.
'ï'7rôhilt;nç,à,^i'ci)iJM,)^çcii%S.Qv.SedrecurrendumefladA'e.G\'LK'^\ : qubdL'E.'S. fine CHRISTO nonprodejl. cihTÓ7n?iii,cfitv?xr(^,civa,n-ób'^)cl@^.
Ç LexfineChrifio,ne^prodefi:,ne^placetDeo,
îieMtionem^amp; \ r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ r nie
ATTOi^fi ^içàva-cncfijoc-
gumen-tatio,
c per
'rffutaümdm.i^ Eleemoßna;,quapraceduntreconciliationem,fiuntlcfi5. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(placent,
Eleemojyna.quapracedunt reconciliationem.ne^projunt adfialutem.ne^ Deo r iluicquid ex fidefit, prodefi.eóxplacet Deo,ficilicet propter Chrifium: non ex oanbsp;fiffîrmationem, J pere operato.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ¦ ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rej
Gr concefiioneni.y Eleemojyna,quafequuntur reconciliationemfiunt exfide.
L Eleemoßn,a,quafiequuntur reconciliationem,proJunt.Grplacent Deo, '' Si placet Deofides,cumfiu(Hbus:ctiam eleemojyna libérant à peccato, amp; mortemonbsp;ex opere operatojedpropter Chrifium,perfidem.
f ßuemadmodumdepimitentiadibiumefi: ita etiam. 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudicandum eJi de eleemojÿyiù.
J Diblum autem depsnitentiaejkquodfidem cumfi'Ua J...nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;blibtescomplebtidebeamtos.
iur quada coparaaone. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eleemojynis iudicandum eft: quod placent
Deofides,cum fruitibus.
Ergo elcemofina libérant àpeccato,Gf-' morteynon ex opere operatoifiedpropter Chria Jltim,perfidem.
'' Si Tobias non tantum de eleemojÿnis concionatur : Jed etiam de fide:perjjictmm eft, eleemoßnai non liberare nos exje:fid exfide.nbsp;At Tbobias concionatur etiam defide. Omni tempore,Grc.
Derfiicuum ifitur eft,eleemojynas non\liberare nos fita \i,fed ipfitosfidei, pir Chri. Jium.Grpropter Chrifium.
Concefi: fionem,nbsp;cmn cor:nbsp;ret'lione.
'Placet autem fides citfrultilsM, Confirma
DE I V S T I F L
Refponfio ad Septimum Argumentum.
r J^uicquid libérât à frcefinti feccato : id Dincit iram, nbsp;nbsp;iudicium Sgt;ei, amp; reddit facets
A^aifitinv j fiientias. nesTAtionemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TleemoJ'ynts non 'vincunt iram,amp;-- iudicium3)ei,nec redduntfacatasconjcientias,
® 1
Ißfur Eleemojÿna non libérant à frafinti feccato.
Aiereri multa beneficia ®e/, amp; liberari à peccatofuturo, eji mereri, Vt Jefeaitet^* fericulù feccatorum,amp; mortis.
Eleemofÿna merentur multa Dei beneficia ,amp; libérant à future feccatf,fiilicttgt;^^ ofere oferato.fedfrofter Chriflum,ferfidem.
Eleemofynie ifitur merenturilst defendamur in fericulis feccati)Tum,amp; cedimtiS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
'factpeavictcontra ovltvoijcleui) reliquûfrr
IBtcuov o^ov, ^àvdo-f/a-{Mv,yiolentd, jeu contrrtriam de-ßnitionem.
ETti^ojotConclufio. Haceßßmplex2damp;-voia,,fintentia(^ii crv^ rtsconfentiens.
E7n(pdv)ifio,accl(tm4tio. Sic enimaccipiendaßuntprteconiaoperum,eirlegis:nedetrahaMdeßodi^^ - fii,t!;riEuangelij,
^tcde funt amp;nbsp;hic innbsp;re(pon-dendo lt;nbsp;partes,nbsp;nepe, il
Relponfio ad odauum argumentum.
'' n^oTucnç. ladiatur amp; diEfum Chrifii,apud Lucam. Cap. X1.
'^ramp;ßoÄti rSf'rdod,obielîio,eir fcripti expofitioper avo-ysucnv. T)ate eleemojÿnam,Ù nia mundafunt '^obts. ssf.lùj fia, c»ôvffi,'^eruntamen quadfuperefi (Hac yerbaprcstereunt7Apqi^)nbsp;lÄirifMiriMjlat:^ îdov, sróvf^ xetamp;ci^ci vfûv êçiF.
AF^tTTforaffjfjXcÇct 2ilscSoAlu),per criminationetn. ^îanè jiirdißnt Adutrfarij.
P 'Zuû^icnv.coniunElionemeorum.quiefntcotineaer qua efl àva.Ân\^çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t«ç CssstôartttU
TU,refumptio,amp;iteratioßndamentitnbacdoiu^ J. ini, amp; certi, nimirum Principip Toties iam aiatdi^nbsp;LEGE t,\,fineChrifld,noUprodejfe'.propterquemf
BONA OPERA.
Atc!u.aiaiv,diuijlone,qua difiuguntterà Sophifi'd, coniungenda. Sed Aduerfarij ybiq^ (txclufi
^firopb-fitione, ocvlstrrÇ^nbsp;QoAIuI,
per
AvSv^^o^à, ^Avmç, reftt-titio, qua tollt:nbsp;tur àrb't6i^itt,qult;enbsp;'videtur huicdi:nbsp;iioChrißiinejJe.nbsp;Et oßetiditur Vrnbsp;ra idiärc:taßentennbsp;tia fcrifti,dufli:nbsp;ci interfretatio :nbsp;ne. quaru altera
*R^ijciîur, propter pn-ralogtfmKmnbsp;feu captionenbsp;dimfionü,e:nbsp;compoßtio -nü, item dich fecundunbsp;quid, addi-hîum ßmflinbsp;citer.Id^ in
f
itcdtef, id eji, continua - J
Confirma ci inte-
tione,ica,-
Totrudj-pars ha bet
lu), cru d aVJJlTTamp;l- \nbsp;04,ex pernbsp;petua locinbsp;ilîiwfeiv-tentia, quanbsp;ne«lis.unt.
O O
\^.^'ccoißat
cent, meren iujiificationem,per opera legtd. qt^ dtccvoiOiCm ^iEta-srScieic eo quad ijîi otnittun^'nbsp;K.itipaÂaicf.djic locW integerprolatttS) oflcf^def^ ;nbsp;dem requiri. 'ar^cQ-rjun ^igt;Admvloç, aditlu^ tnbsp;ejlprxtermijftm.EleemoJynas ,n, itdtt ddtft ¦nbsp;^Ttibo'fqiifaidlt, ratione, in qua ef^ loci ott/tfi') gt;nbsp;ChriJltPS enim obitirgat Tharifaos ,fenti^^^^^plnbsp;Deo mundari, hocef^, iuflificari, aebifitdnbsp;E.qjjcltjudciuecfi OvltAi^iv,falfa, . ,nbsp;n^ômmç.Sicut 'Papa,nefcio qdf^nbsp;le confierfa,mquit:quodfofulumjtn^ffd^,nbsp;det. Etßofid atf.quid mundet a
rationis co-
A-v^Tré^saig,
E7nlt;^o-
Concedi» tugt;,amp;-adjrnbsp;nuttitur,
Tales trant amp; fharipeorii oft:nbsp;' fr7hmdlt 'chriJnbsp; (hcs, amp;offonttnbsp;' huicfitlce furf,^nbsp;tioni dufliceni^nbsp;'\mundicie.altlt;ïlt;^
«#
pioliore tra) è (\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
'ilt;^ipuluida.ç, nibnes : quos te-
' f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C.nYÏ^ e
¦ â\lt;XrÇlt;tatù}Ç 3 exßntentia, in:nbsp;terfretationenbsp;difiinblione, tov
Ifatione.ei^, approbationbsp;ne, fer comnbsp;faratione.nbsp;cuitu eii
______C A T 1 O N E.___87.
^^^onfio ad oäauum Argumentum adueriariorum.
)
I
1
I
I,
'' Tropoßtione,Aduerßarii non rede accommodantparticulam 'ygt;niuerfialem,'t!sç$a-dtù)^trfiov ']Sxa.' Ö-OÄOV.
rAduerfariorum, qui corrumpunt 2^'gt;igt;iMi,ßententiam,Sophifiice translata p articula quot;vniuerßalijadynampartem. Omnia erunt munda,datis eleemojfints. J^tßquts ita ratiocinetur. Andreasadefl. Igitur omnes Apoßoli adßunt. hva.KoÄ'a^o'i efl,amp;äjmX-Kóyt^v, non conßequens, non rede conclufium,propter Tmç^Xoyta-fiov ^itioji confe-quentistqui o TiaßeTo dtcitur.
To '!ffÇ$(rdici)^o'iaivov. Addit enim harte conclufionem ytriq^ membro,
To p^lov. Tune omnia erunt munda.
Ç Intus eritdmundi. Tlu/^lfivoicui, TidelicetfSi cïzlt;
Forts Eleemofynam dederitts,
'' Sit in operibtts à Deo prxceptis.
quot; Tune erant illx ablutiones,
Ç Qu^tidtana aßer-ßio aqux.
E^tione, per ce^i'Ói-^nbsp;cnv,fentetia
Chrifii. qnxpars^nbsp;habet
lllib nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, amp; S^KÇJ.-
cnv,tnterpretattonem,Jubte-jHüd externa mmdides coUocada ditiontbus , gt;
, qyiunc Tßitus ^ionacho
humants, Tt
iio/crilgt;torii iudicio.Significat .n.
fiunt in lt;.
Tapatu
rum.
Dißtimzna ciborü, ßtmilespompx.
Conclußone^Ko^^ a-udSeoJV. Q^re in antecedente '^trun^ membrum coniungi debet. Crédité, ti^da.-te eleemofynas. Ac tota ilia condo Chrifii coniungi debet. cuitts multxßtnt partes : quarum alix de fide,alixde operibttsprxcipiunt. 'Kec eßcandidi le^ordnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excerperepracepta operumz
omißü locd defide.
Kiii()KoytA,a evfzcpaiiio,)^ confenßiperpetuofacrarum litgrarfim,Scriptura enim aliïgt;i dtcie, purificari corda.
~ t. Cor/rf fint munda.
'S, 'E.7n^o^A,Conclufio.
' Idlonßolumintw,
Ita toti
C.
^iufinter
- TT ] j r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^erutmun^
i. Et dewdeforts accedat 1 ,¦ -in eleemoßynx, hoc eJÇ, opera 1nbsp;lt; charitatis omnis generis. J
~ n n^Tuojç. Sunt tir nonnullitqui eipcnvdcui eße arbitrantur.
ijllpoSoÄ^TocipnTd. Date eleemoßynastamp;omnia eruntmunda,
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tidetur enim Chrißtts yanamperßafionem 'Pharißeorumßlß taxare î qui cum haberet
animos peßtmis cupiditatibtts obnoidos:interim,datis eleemojfinis,confidebantßemerosfimideos 4^-
n Ersixp/tnç cmlSàxsXÛ^oo.Hxcinterpretatio non eßabßrda,^pc^uvta TCeqjquiequam habet: quodpugnet cum alijsficripturis,
d ij
Sedforif etiam.
DE I V S T I F L
Refutatio noni Argumenti.
r ll^Tzicnç sc0^a,!^la}iii,}ßj mpyiA^Tiliußpropofitioperprxteritionem. .Adderemus amp; alios locos.nifii^ ! jbmaremuSjêy: hts,quos recenßimus,atq^ enarrauimusßmilesfacile iudicaripoße.Sed adijciefntu ho(ßnbsp;Î laßteum argumentum^
f 'Ïlt;[eceJJè eß iufiitiam eße in yoluntate. nbsp;nbsp;ß.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;olie^lio
¦ rs-ii â^;;i^lt;l^riir!£aç nbsp;nbsp;Fides non eß in yoluntate.EIf enim in intelle^u,
i argumentations,
Heceße igttur eßfidem non eße iußitiam. yelEides non iufiß^^' Quomodofides iußificet.
z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. f
Î .îâ'2«7?^i3''Winç. Hocargumentumideoreci- J
tamus: yt tota res magisfiatperßieua: |
QmdFaulusappelletiußificationem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l
I. Syl-
^luflitia eß obedientia erga ßperiorem,quam ts appr^bät. fynitio eic Etbicis confiât.
obedientiaergaEuangeliumdnjttofttpt^^^''^,^^^ primuf^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fftm, quem ü mißt: earnq, obediena^
US Approbat.
'' Conclu-ßonüs, d, per dv]i-
fiartes hsdiusnbsp;d'itit-era.iljrtlt;inbsp;quoquenbsp;jun{,ti
tioän^o
Quarefides re^è dicitur iuflitia, PObedientia erga Euangelium,imputaturpro iußtM» ß
(^a,m , J FtdemeJ'.
altera.
feiußiti-
am. In qua eß
\Fides igitur imputaturpro iußitia,
Fr opter quam rem obedietia^erga legem, Deoplacet:«^ pro iußitia.
Frofyl- j ^tquipropter obedientiam erga Euangelium,pUcet Deo
~ ' ~jy \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uaemeniiamergac,uangetium,gi^^*
logifimusj tntia,erga legem. IdqjtAntumpropterea,quiacredim'^^^, . maiorts ! Tifum Or/ttlAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi m. ri.
Frima'.nbsp;qua,pronbsp;ftermoronbsp;fis ^liOSinbsp;dam Ti-
yilCSüÇ reßon-dermtinbsp;reßta-tione,
Deumygratspropitium eße,propter Chrißum. FLeqjeni^^s fatisfacimus.
Obedientia igitur erga Euangelium imputaturpro wfiitia, r Mundiciem,nbsp;Falßs, FZonpropter nofiram J
r Monflran= J I diicaufis
Impletioneraleß'
Oflenditur fra: terea: eurhaco:nbsp;bedietia er^a jnbsp;uan^elium tmpunbsp;tetufj^iafiitia.
P jFeeipit oblatam mifericordiam,firssi.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sentit,nos propter Chrißum iußosrepuiartfir^
p.J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'.ricordiam:nonpropternoßram,'ritatximusgt;initgt;'
--j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nemlegismonpropternojlrammundicie^n.
Av^u-mcpa-
Avlt;ngß conß-tatiodtinbsp;a plex:
Conclufione.Ita reuocadd eß mens,à conßeltu leß,ad Euangelium, fi ep'ßatuendum:quod reputemur iufli : cumßentimus, nos,propter Chrißu^Fnbsp;ceptos ejßemonpropter diletlionem,aut impletionem legit.
Felle,amp;acciperepromißionemChrißi,eßcertein'Voluntate,Piifißmul'vcllemtiSgt;^^.f ciperemus promifiam reconeiliationem: maneretfuga,amp;pauor: nec exißeret pax,fii^nbsp;conficienti(e,fiu cordis, ßuare appellationefidei,lgt;ere compleclitur Euangelium,nbsp;tarn promißionem.
'\linori5gt; cuiufnbsp;contradilt;nbsp;eens ßcnbsp;cocluditur:
Fides ateipitin prafentiaremißM^ß tionem noßri,propter Chrifiam.
Spes autemA'erfitur areafutura hw
V berationemfnturam.
fißificat aßentiripromißieni coniunctafiducia,m yroluntate:
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*7-1'
r Fidesateipitinprafintiarenüßioue^F Hac fidesße qua,cum Faulo,dijßerimus, eß (atorum, Csf reconeiliationem,ßeu aK^inbsp;'\gt;elle,i!:sracciperepromißiinemChrißi.lllu-ßnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n.....
ßratur ißa Ttfiraea dluxsclirei, S)iß'ert enimfix\ desaPpe. fiuia
Hac igitur fides eß in yoluntateponenda. Pi.am i rsisif quodeßinintelleclu:ts!^cumhocajßenfu,necelßarioeßconiunclaj ,nbsp;nbsp;nbsp;.
L lens,cst^ accipienspromiß'asn reconciliationem:i:r acipuiefieens in monfiratoACediatiH^' ..Altera,ex definitione quot;perbi iufilificationis,'^ diKoucuierieac, stfij dixeuois-outx^ ,perd^^i^^''nbsp;yerbinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;explicationem arujurvfjcov,ri rad]o(rripMv]9v,Et ex dißm^ione cauJafAlJx,tß^^^
farum yerarum iußifications. O
-ocr page 97-C A T I o N E.
89.
Refutatio Scholaftici argumenti.
lußificAtio htcßgnißcat ,reputAri iußum^^inMor
iThilofiphia ,reputatur homo iußustpropterpr oprij operis iußttiamtqu« reSeponitur in yoluntate.
Ergo Dettsnon iußificat hominem, propterproprij operisiuflitiam, qult;e re^èponitur in'Voluntate,idell,noniußificAt,ßcutinforo fautinThiloßaphia.
''FalßA,^dj^\i Tlev^ horninem non reput At iußum,ßcut inforo, aut in cu.'nsvjproprij^ i^ '¦ ' 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.........
opgris lußitia.
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htc nßßcutie.
T^ev/sper m'tfericoriliam,prop ter Chrtßum)reptttAt hominem tußum^
^um.
Etra, TO
ÀÂljÔif
tum
T)eui igiturpermifericordiam, propter Chrtßum, iußtßcAt, Si tAmeK hunc (Chrißum)fidt apprehendat.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifnputatur adiußttiamttd appeîUrt iußittapottßt
O^yMiscov, inßru- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gß illud,quodimputaturadtußitiam (quot;vtcum Taulo lo^uamur)
mentum,quo Chri-\ quacunq^ tandem in parte hominis ponatur. Id enim nihil impedit
ßum, amp; tußittam apprehendimm-
diuinam imputationem.
Q^reßdes appellari lußitia potel^^
EX HOC SCHOLASTICOR.VM ARGVMENTO agitato videtur tota caufa melius perfpid pofle»nbsp;Qtiia rem ad Methodum reuocat»
^^atiquam autem bgc diipKcent Aduerfàrijst qui acernmè contendutit, f'^il intelligi nomine Fidei,niG' notitiamzqualis amp; in Diabolis eftîtamen ad com^unibt^s^nbsp;^^ninotitiam j impoisibile eft congruere didailla:Iuftificati pacem babe-
ItenijQui credit in eum,non confundetun
J^einde, rurius hoc monendi funt ledoreszlüftitiâjquçin nobis eft,efïè in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/«ôse/
f^^Ùtatc,Sediuftificarihicfignifîcat,con(êqui aDeo,remißionempeccato- qMdhicßffiio ÔCacceptationcmad vitam æternam» Hæc contingunt nobis,propternbsp;Ut O R E M,fcdcntem ad dextram æterni Patris: fed tarnen fide accipi o-fimul Spiritu s Sanétus datur, incboans nouam luccm, Sgt;C nouasnbsp;^^ütes : quibus nos Deo fubfjcimus: quibus inchoatur in nobis vita æter-^SicutinquitChrifi:us:HAEC est vita aeterna, vt agnoscant
TESOLVâî VERVH esse DEVxM, et OVEAi jmisisti,
lESVM ESSE CHRISTVM.
I 11}
90. DE I V S T I F L
Relponfto ad argumentum de Merito,
quod ifti vocant,Condi gni*
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex bis etiam vatelligi poteß-.^tiid iudtcandumßt de'^^t^'i. TO C O N © i G N i, it jUifii'
- i gant Aduerßarij,'amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß'c «ü jjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CWl'g Ubctt VCrbtCttC» W^Uoi,
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç T)ile^ionem,
é
1
¦ 'cTicitpe^a. Homtnes iußos eße coram quot;Deo,propter lt;
iC Legis impletionew, InTt^oTctinç, Hacntillomodo ferendaßunt.
Esde partesnbsp;lantleunbsp;tus reA'nbsp;fpOKti-ents:
quot;Eita, ex contrario. Sißmpsr iulh re-picanttirPd eß, annbsp;t'e poßtrenouA^nbsp;tione,propter Chrinbsp;ßuri,grat{s,per minbsp;ßericordiam t fallt;,nbsp;Pa,issß^,nosiwßtosnbsp;tßi coraTieOjpro-\pt:r dtlectionem,nbsp;(ér noßram legis iranbsp;pletionem,Jeu me~nbsp;ritiitn codigni. Acnbsp;conßat eic tribwnbsp;mebris. Junt:
' Kêi^ÂÀixtov int. T* i^ÄiOTcTff. Hic nulla mentio
pro ^lediatore Cbrißo,poni(ur,pubdaccepttßmus, proptsr noßram nem legts»
p öpcuÄopfci, conceßio, Etßtnim, ytfapra dixitniügt; ceßaribße^vätur rencuationem,dilt^io.
E7n;!(,et^gt;^p.a,, ratio proiofition'^t, per
penjationera Cu-
icvbiXiÿ V, CO^ hûtifarnanfir/inbsp;ui^partesfiint,ii
f ÿ/oK delei ClmfiigÎQrïa trAnsfern 'm
AvGv-ess^o-
; ÂoaiÇ;
'rei tio tri-j/lexquanbsp;rum du:^nbsp;citur
efi-ta'S
Altera,
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.
Misi /
Ti^fMiVCtU aló'OtiS,nbsp;ex con-^nbsp;fequstenbsp;ab/ùr -do.Hu-itti par'nbsp;tes ftmtnbsp;quatuor :
impletionem leg^, a^t.ç. f lußi reputemur,etiam poßrtiV)^*nbsp;tionetn,propter Clttßum.
f ^iediatoriiactriitii' CbrifiuiJ
(_ Eropitiatoritxtrtiç. Eropter Chrißum babeamna tsQ-Qti.yoi')dw,ACceßum ad Deuffl.
Honßatisßaciamtts legt: fed bal'td' Mtts optas mißcricordid.
: Semper iußi reptitemttr ,p(r ttiiß^'
' r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cordiant.
^P^etrtAjConßrmatioà tejlimenijs.ld^ conßteturyniuerßaEccleßa'.jtiedi^'' ß^3amp;Jaluißamuf,permifericordiam. Sicutfuprd citauimits txHtronprd^'nbsp;IVSTITIA NOSTRA NON EX PROPRIO MERITO,
SED EX DEI MJSERICORßlA C O N S I S T I T. mißricordiaßde accipitur.
Ero^sßtio. Sißentiendum eß, quod Cbriflua tantum prim AM gRATIAM,'^ yocamp;t,merueritpoßea nosßmus accspti,^ OSTRA impletionenbsp;reamur yitam ttternaratquando erunt conßcienticepacatiei auando fiatuent, quod half'nbsp;ant Detim propitium^
E^tio, a repugnant'.btc^, tp- legis effeilu. l e x enim femper accußt nos, yt Eaulusad-LeS; iram operatur, Itaßet : ^t,ßfenjerint confcientiîe iudicium legis, ruant in rationertKnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tpu-odnon eßLcßdepeecatum eß.Iß'i autem nunqnti^ e^ßde agent :ß tunc demiwi ßenttent, ßbt Deiim propitium elf A cum legetr, i''nbsp;fgt;/mt.Semperenimdubitabunt:ytrumlegiratißHumlft:imiM^^^nbsp;ßßum. Idee nunquamjlatumt fe habere i)eum propitium ßfe exaudiri. Rt'.njuamnbsp;ifipßinpermuxtiMP' ¦nbsp;\ amp; coluot ^eum ,ficut
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Sentit,qubdiHßirebutemurcorami)i^gt;
Omn Ï VM ptarum mentium : ad\ proprtale^is impletione. quasgrouocamtcs. Hie^quiaperit/erèruminbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
jpiritualiumfimt,teßaripoterut:haemala\ ÇHonpromißione miferiCOf'' \eonfequitxillaimpiaperfuaßoneadueyfa= Ltbet cdy dice,propter Cbrißu,dsntt^nbsp;riorum:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßdere S
Jf/Z noßra impletione leßt.
HnçjCorrf J
Sed(ôt.-(nç)fin-tiendd jfi,jiibd I
Ua^ium. mcu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jcrjat/eic JJtKmpTupiJltyn^jeexanairi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ü
Conßr- I (tiligent,nunquäm \ere colent Q)eum. TttUapeüor(iqHid,alMdPunt:m]tpftmfelt;'^^^^'^^ß^^^^ tnatio,d lgt;lenit dejpentionii.amp;odij^ei, (ff'in hoc odio tarnen iniiocant,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
à tedtd] Mat.
« teßi-monijs
C A T I O N E.__ 91
..^^lponfio ad argunientum,deMerito Condigni.
--------------------------------:------lt;--------------
7
quot; CertOjpofi ùnoKAtionem^itifii.küc accnpti Deo
Conclußo.
Hecejße tgiturßatuenbsp;k. rt tquod
Ptuem Jialeamu^ cdram T)eo,^tr miJmcordiAm,propter Chrißunt,
Illa in-choatiolt; legps,innbsp;nohis
Sed quodF
f Ter mifericordiam, prO Sicutremi/Hopeccatorumi J pter Chrißumtnbsp;amp;iußißcatio imputâtur j
Hanpropter legem,
f
Hon propter legem,, amp; noßroriitn operum perfe^ionem.
'' Htec elf autem 'voluntas
;
Ita xterM^CHrri^nbsp;iußificatio-J
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedp!
ne offeratur '£m^p^
gt;er tnijericornbsp;f ter ehrtnbsp;flum. Si-cut ait:
trifmei, ytomnM, qui ''wletßU-um, amp; credit in eum, habeae yi-
tam ateruam.
^icreJir inFilium, hahsfvî-tamxternAitt
'',gt;Iduerfariorum,perfeifeitationem, aittpercunSationem. Ae quxramw aduerfariot : quid conßltj dent morituritiFirum iuheant eosfentiretquod reputentiir iußi, ^expeSla-re yitam xternam,propter operapropriaian yeroper mifericordiam,propter Cbrißiim?
Tertia ahexe-
- Tl\ô.aiç,fiIliQ. Certe nec Taulm, nec Laurentttts dicent ,ß propter mundi-ciempropriam, iußos reputandos eße: autßhi deheri yitam xternam,propter propria opera,ant legit impletionem,Sedfentient,fereputariiußos,lt;t^accipe-«nbsp;re yitamatçrnam,propter ChrißHin,per mifericordiam.
Tauli, eir
Lauren,-^ tifinquinbsp;hits el^
E'ss-iu^tnç, adiudicatio, quaß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Heepoßunt muniripite mentet,
contra deßerationemznißfentiant,quod,per mifericordiam,propter Chrißum, certo habeant tä'wßitiam, amp; yitam aternam : non propter legem.
lÀmirCPç^ytiriMç, claufula,obfgnans''véîutifuperiora, Hxcfententiaconfo-, latur,erigit,amp;faluatpias mentes.
^^'^dttßo, Q^areÂduerfarfcùmmerttvm conûignïprxdicant*, ^^J^MSDIATORE Chrifio'.t^ adigunt confeientias in deßerationem.
aboient dollrinam devi-
I iiij
DE I V S T I F L
¦ Âk*
Confutatio nierin,quod vocant Condigni.
! !- I^iSO'iSiir.ç. Sed dïcat alïq^iiit,
SîpernûjerzcordïamfalitandîßtmM:ijiizdinttreßinttrhos, ^utimcontittgttfaluf üîgt;s non contin^itß^itim f unterßerniunt mijericordiam,boni,tir malif
ßjoc argumente yidmtur meti Scboîa/îici, ad quarendum MSRiTVM CONDIGN i, ßleccße eß enïm, difcrimen eßt,inter faluandos,^ damnandos.
Ji cum iußdßeatione offertur yita aterna, tß'c, nullis confinaitfaint, nißi»'ff eatir.
Trimum uuttmilluddicirntes; cum iußificanone offerri '^itam gtemafnßf^» iuflifieafos,effefiliosDei,täeobttrtdesChrißi, duxraillud:^»tgt;itfiß^^''nbsp;utttessdmtß glorißcauit.
r L lt;!
i n^ûKo, mtrx.dj
A^KQii prteatrnbsp;rentiünbsp;rationum.
i V Igiturnullis contingitjalus,niß iußificatis.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Siatt iufiificatio inctrta tffetßpsnderet éV conditient ojrerum noßr9rt«ngt;Mt
ltgtszac nongratis acaperetur,propttr Cbrißum, per mifericordiamdt/tiß ffesnittretur ot tribus noßrisztunc y erb effet incerta. T^tio
Quia leiefemper aceztfat conjcieraiaszqv.it,nißßds appréhendai^ tM' Ï «xnbsp;nbsp;nbsp;/ericordzam.non poffunt reddt pacatx.
Sed iußißcatto naneß incertaznecßes esß^ incerta.
Ergo yt iußificatio nonpendet tie conditiozie operum noßrorum, aut legit 'ßc ff es ne^uatpuam nititur noßris operibm. ergo fola miff-itordia-
Si eenßientia pacata eßs tum tierbpotefi eieißere ßtsy'fitt attrna- Kep^ eniin poteß exißertff es yita aternie,nißpacata ntuot^iiviiPPam conJcitntM d»nbsp;bitansfugit iudicium Dei,ac de ff erat.
Qm autemfidt apprehendunt mifericordiam,eorufn pacata eß conßientia-Qfàigùur ßdt apprehendunt mifericordiam zinijs ff es yita e^erna peteiC
-S H U
4. Avôu-
y gt;j Avaiçnbsp;T0(^Àvli -srt^ov-i^nbsp;T®-, ip-farefittanbsp;tw. In q^unnbsp;fyllogißni
Junt,
u exißere.
'irzffesyita eeternaßt certazßentiendum efi,pubddoneturyitaatema,perm-Jericordiam,propter Cbrißumznonpropter noftram impletionem legu.
1111.lt; Tideceffe eß autemff em yttte teternre certam efft.
Igiturfentiendum eßzpubd donetur yita aterna,propttr Chrißumz nopropOt noßram legis impletionem.
InforOjeir coram Deo diuerßt eß ratio iuris,feu debiti, amp; miftricordit.
.Atpuî in fore, ae ludictjs hommum tu-s,feu debttum certum eß z mijencordi^ incerta. Hic cor am Deo alia res eß. Ham mijericordit^ habet darumnbsp;datum DeiEuagelium tnim eß hoc ipfim mandatum puodiuhet credeft-pubdDeusyelttrgnofiere,amp;faluare,propterCbrißum. luxtaillud;nbsp;mißt Deusßliumfuum in mundum z yt iudicet mundum ;fed yt Jaluetufnbsp;mundtis per ipjum.
Ergo coram Deo debttum intertum eßzpuianullumzmifiricordiaautets
quot; Cuicunßj rei promiffa eß yita teterna : ea difcrimen facit, interfaluandos, amp; damnanaos,tnter dtgnos, amp; indtgnos, Â.
yita (Sterna. T,
IFidesigitur hrecdifcrimenfacitinterfaluandos, eirdamnandoszdignoS, dignes, C,
C A T I o N E.
e\y
Confutatio meriti,quod vocant Condigni.
'Minoris pra-cipuijyllogif-'^
nof/a-fJMhx.aç, êi: ßperioribicfydjmiJ Atplt;nbsp;ç^CKÿÂüêriA con-feßttt.
quot; lußificatis eß promißa yita eeterna,
J Fides autem iußificat, ijuandocunq^, amp; quocunt^^ tempore earn apprebendunt bomt dpprobdtt tnines,Etquotiesdemißericordiadicitur:intelligendumeß,fidemrequiri, \^Fideiigitur promißaeß'^itaaterna. quot;B.
' Qm bancßdem confecutifunt:b't retiatifunt,y t ienè operentur\yt legemfa-ciant, a.
»er omnem 'yiiram certare debemus yt bancfidem confiquamur amp; con-ßrrnemu^. b,
Teromnemigitur yitam certare debemtts,jtrenattßmus'.yt benèopere-- murret legem faciamtiS. nbsp;nbsp;c.
Si e^ißit b«cßdes in peenitentiamonin bts,qui ßcundum carnem ambulant:debe-mies per omnem yitam certare:yt earnfidem cQnfiequamar,amp;confirmemus.
. Exißit autem bxcfides, ytßpra diximus, in ui^vetoo, non in hés, quifiecundunt ptimus mt-\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 !
°Fcarnem ambulant,
{nortsfroxtma
carnem ambulant.
Ergo per omnem yitam certare debemui : 'vtfidem banc conß^uamur.^irconfirme-V mtcs. c.
Qonclufio, Sicut igiturpnitentiamper omnem yitam requirimus:itaamp;bona opera rtqttirimus .* etfino-flra Opera non junt taliaretpro ets debeatur 'nita aterna.
C.
^lt;gt;nfirma ^^O^TnTTl^nbsp;Sumç, à
' f H RIS T I. «Z Z» bancfiententiamfiic dixit :Cumfeceritês omniatdicite,fierai inutilesßmuf,
P Fbeceße eßprimo credere, quod remißionem peccatorum babere NON p os's l s, wz^/er i n D v L G E nt i a M Dei, Deinde, quod nihilprorfius habere queas Oper if boni : nifi amp; hoc dederit ipß. Foßremo, quod aternam yitam nullitnbsp;potes operibuóprornereritnißgratesdetur tailla.
H
Bernardi, ^»z re-lt;
^èdixit:
Faulopoß, *tdemo itaq^fiefieducat. quiafii bene cogitare yoluerit : inuenietpro-culdubto;qubdnec cum decem millibufpoßit occurrere ei:qui cum yiginti millibus '^enitadfie. t^c.
|
^pilogui.1gt;los igi-tHr,ye confcientix-F^eant certam, |
|
Docemtes:^ yiece dere: ^uid3)eus |
Ecuoeamw homines,adpromißtonem Cbrißi-
Frqpter Cbrißum. luxta illud: Qm habetfilium*,habetyitam.
quot;J^emit-quot; tatpeccanbsp;ta-
eße fitere-) lußificet ^ldq^
Donet yi tarn aternbsp;- nam,
Kon propter legem.
DE I V STIEL
AvUttgoTît- ! dium Sophifiices, ers?,fhabet y.
Confutatio meriri,quod vocant Condigni.
De Jjcro Chrifti : Ciim feceritis omnia dicite; Serui mutiles fùmus, Luc, x vu.
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSpijTd,propofittQ, (èf Ccrï^tt expoßttOsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recitatione,avctyt6)i^.
precium efi,audire: quomodo éludant Aduerfarij dildum Ckrilh- CutnfecertM oninta:dwtt,feTM tntfif jurntts^ OTiiv miljidijinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfdlv,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dovÂot 'iirfaiv .i. quteprtece^43
ferata'^ÿiisfant,
r n^oTttffjç. In confutationsßc corrumpuntt
CTrimîcmfacmntàvîtçfiipov. 'KîuîtomagistinjMHnttdidl'^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;olie^o, inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crediderïta omma'Atcïte,ferai wutileijamai.
amp; ffdni did-f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;InutiliaeffeDeo^
vtna.falfafentetia. Deinde ad- \
I-dunt, opera j
[ Hohiéyerà'Vtilia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
i Hobis''vero'vtilia.
(Çùi.ta^oKlM,criminationem,l^idete,puàmdeleIlet Aduerfarioslli^^ ' .....
I T°o a,V' I irilt;r^é- Inbsp;I lt;fov]oç Inbsp;\inuer- Jnbsp;Ißonis Inbsp;yitio' 1nbsp;fa, Cu' Inbsp;iuf parinbsp;tes funt: j
I
(AvÔvtiî-
tpo^d,
Àti-I f cnç, refit (
1 Y'sra'^itnyy^ifitxfëÀjdt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promißtonem reßtationtt.
P quam ha ineptia indignaßnt: qua refutenturttamepauchsTeßenquot;^^ ITropoßtio, Ay2(^ßlt;pov eifyitioßm.
'^tio. QAa decipiuntur Aduerfarij in yocaluloßdei
Ts tnMrifapAvov^copulatum.Quodß?'lYgt;'e.^ß^^fr^^^^^ß^ i TITIA M hiJlQria:autfidiceremuf:quodfidlt;^fiß^f^nbsp;j dignitatem faluaret : Maleretßmilitudo.
nßrma\ firuos inutiles eßeß crediderimiPS.
endl- J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 murnoseßejeruosinutiles-
'ereß-\ f I miJericordi^e'Dei.
nem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J L uotmutd.
L gt;«lt;«¦ I nbsp;nbsp;nbsp;t
t_^«S niifericordiam. Fides etiimtdeolaluf 'l apprehendit 3nifericordiam,feupromipu»
gratia: etiamßopera mjlraßnt indiffM.
Ergo agnoßtimuetnoseßeferMS inutiles.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r 'Eula^a)vicui,confenßonem,contraddltvop,iMi
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ißctv, Etinhancfententiamynihilnosladitctsh^^e^quot;
1 Conclußo. J lium credideritts omnia; diciteferui inutiles(umvd-\^quahabet \
IAtltoÄoßou),CHCOnceßtoneßnquaeficodttio, ^^eß^ L citurßtantumintelligatKr,opertbusdetrahidigriii^'
f 'Propofitto.Sedfißctntelligatur.quod ettamfidesßtmutildli fualetßmilitudo,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . r-f
r jjp drainç. Cumfeceritis omnia:^lt;^'
\OhieIIiQ ßttiofa iflittsß-} confidereoperibus,
/ militudinis, Cuita eif^ 5 fßßT[0do!nQ,Ita,cum credideridu^^
! Ute conßderepromißioneDei,
! ObieEiio quot;yiuioße ifi 'unfi- J / miluudinü, Cuitaef^^nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
-ocr page 103-_ CATION R ___9£
Relponfio ad argumentum,de Merito condigm.
~ . __ _
Correi^io nemt^uanbsp;reijciturnbsp;dißimili-tudo, c/unbsp;TU CteVOe-^nbsp;uaAisöov,nbsp;ÀmbAonbsp;yiçev, êicnbsp;non con-fiecputnte.nbsp;Eius
'' VAf^ÂÂMOv.Hacnoncobarent,
P nbsp;nbsp;nbsp;^ßifnilia ftint,ea noncobarent.
gifimô^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â.,
t Hacfiuperiora non cobarent, ybi fiint dißimiles eaufia, dißimilia obie^ainbsp;ibifiunt omnia ilia dtßimilima.
In priore,eypofieriorepropofitione,fiunt dißimi h Snbsp;nbsp;nbsp;les caufia, difitmilia obiella.
In fiuperioribüs igittir propofitionibus, cv rn omniafiunt dißimi-C lia. Â.
quot;^Tlamnare fiduàamnoflrorum operum: amp; non damnarefiduciam promißionts diumaijuiltnbsp;dißimilima.
Cbrifius damnat fiduciam noßrorum operum^ non damnatfiduciampromißionisfita.nbsp;Ergo iliaßnt dißimilima^
gijma.y
T-Tn-
p.a.,ra-' tio.qnbsp;eofiat
Tro-éyinti.
V3-
P quot;Ekt^ç 2^voiA;fifiententia,amp;menteCbrißi. Kon Inbsp;nbsp;nbsp;T? «Zf nos de gratia, amp; mifiericordia deßerare.
l^^yAtriA,
^^salïx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teflimonïo jmbroßpjuipr^ecl^reJm
ßmt^nt mtrumnbsp;jKatuor:
Altera, s? ou; \plt;^Mç jfalßenbsp;interpretationif 'vernbsp;[^UNVTILES. J'
lt;te lins minons inquitzÄgnbßendaeflgratia:fednonignorandanatu-ra. Tromißioni gratia canfidendum efQ: non naturanbsp;noßra.
Tl^oTAinç conßeiuentis.jiduerßarijßomore faciuntßce-leß'edetorquentfiententias pro fide traditas, contra fidei do^rinanit
Kam bac cauUlatio rotum Etcangelium abro-gat:cumcredideriMomnia:dicitefidem inutilem eße,
?(e. quot;Konne Euangelium pollicetur remißione peccatorum,iamp;falutem,etiam bis, qni nulla prornbsp;fiis baient bona operafi tarnen conuertantur, amp;nbsp;non deßerent :ßed fide in Chrifium, con/equan-tur remißionem peccatorum^
S.
Av^tnç, tïo, abnbsp;fur do, amp;nbsp;indigna,nbsp;ATTO A'nbsp;rórav,nbsp;ÀVTIlCtÇii.nbsp;Eft^ ÀVAnbsp;tm-djA^ri -Kn,. cuininbsp;idea partes ßnt:
Av6v-
? E R S O NA. TVrfw itilent aduerfary deßi
J 'erare boSt^uorum conficieniia nulla tnueniunt bona O'nbsp;peratqua opponere Dei iudiciopoßint.nbsp;fint À^vAstliicM., interrogationestiehementes,nbsp;propter rei ind'^nitatem. Kum bis disent fidemnbsp;lt; inutilem cße^
^7nlt;^o^A,conclufio,KAT À^ctoui,cum imprecationeiufia. Malegereanfipi Sophijlte, cunt talibuscalumnijs : qua lolum E::nbsp;uangelium euertunt: ahrogant^ratuitam remißionem pcccatorum:nbsp;eripiuntpijs conßientijsfirmafilatia.
^A.a
96.__DE I V S T I F L
Relponfio ad argumentum, de Merito condigni.
ll^omaiv. Ilia yero cawllatio ((roCpurfaa,)planepuerilis el^t
iTTBi^o^av. Cum interprttantur,feruos invtiLEs; quia Deo opera funt i N v T111 junt ytilia, \plt;sC/^»jç Jïavota^K^ k^fjuleuda^falfafententia^atq^ interpretatio.
~ Ez rat' 24st.iPiqóvluv,e.vrehttsdifferentibtts,qui locuteft tS iTi^ov, t(cfi rodtiwIov . nim de eodem, amp; de alio. At Chrijias de alianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquitur: de ea'Ttidelicet ;
ßituit nobii Deum debitorem gratia.
Habet
ea par- i tes iter^
E« fofj Trçàç 3-ilt;r:v,yßj rSfifi itx,dov,ab eo, quod non pertinetad cau^m,per'^^tu^thf^^^^^ nem.Q^anquam alienum eJi,hoc loco dijjutare,de ^tili,aut inuttli »
EurodxetT ÀvjtÂi^iv ó^»,£V definitione, qua fit yerlo idemfignificante, 'Hamfiend inuti^^ß'' gnificantnbsp;nbsp;nbsp;tKetvovç, infiufificientes, Qwa nemo tantiim timetttantùm diligit Deum: tanwn
dit Deo : quantum oportuit ; nemoJ'atisfiacit legi,Hac efi '^era Q^voio,, dr i^fAwda.
L7n^oja,y,conclufionem,per'^!rnii(9'7rlw.pracifione enim abrumpitautorhanc dijjutationem, Jaciamus hasJrtgidas cauillationes Aduerfiariorum. de quibiu, quid iudicaturifimt homines : finbsp; proferentur in lucem:facilepojjitnt exijlimare 'Tptriprudentes.
Conclufio S^-Aoj^x»/ hahetd
Scripti, cat rov uetlctSdsc^oXlw. In'nerbtsmaximeplants, ÙperfipicuisTtp^^^ runt rimam, Hihil enim in hts efi ofouw/aov, nihil ctfai^ißoÄoy.
fontentionem
L Sententia,Tilç 2lamp;.voicef. At nemo non yidet,in illo locofiduciam nofirorum operum improbart»
G R A TIA, in Grmone Ecclefîæ, quid fignificet.
In Ecckfia nomen gr at iae, propter Ebraicælinguæ confùetudinem, adliuè J Sc paisiuè (îgnificar. Nee de foils habitibus intelligatur : fed fimulnbsp;^«lt;77f,relatio comprehendatun Gratia eft a c c e ptat r o : qua Deus propter FILIV M, G R AT I s, ^tü^tdv, recîpit agentem pnitentiam, SC credentemînbsp;cum qua acceptatione, coniunfta eft, d o n at i o Spiritus Sandi,nbsp;iiichoantis in nobis, nouam obedientiam.
Sc vitam æternam.
C A T I o N E.
91-
Refutatio meriri, quod vocant Condigni.
n^öTOoif. Sedaduerßarijreclamant. nbsp;nbsp;nbsp;f Conßequens.i.trofB/jor, QuAdyitareternadebeatur giê. gon-
ofc®. »,«»;« J
.nim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: c»i,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y!r^
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rod 0qov,expoßtio definitionis.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ConJequcns.Tauliss'pitamater
nam donvm appellat.
^lls'x^ÔTttaiç, Breuîter^eirplane rejflondemuf.
A.^etQei,yuy^,cdpen/àtio,per eMtt'SsÇff^oÂluj
Colla-tiodi-uerßo-rum loj corum.nbsp;In qua
fl'
cc'/flspjc-ia-c'ly oppofitafiiperiori expofltione, Ântecedens, Quia,cum reputd'
T^epre' henflo, Ï-'
Aduerjari= oruSophiA^nbsp;flices ,nbsp;paralogifl:nbsp;moru.Par^nbsp;ttshicjuiit
cum d^nitione contraria, etia irôvfaniMlsxn. mur iußitpropterÇhriflum :fl-mulefficimurfilij Tiei, nbsp;nbsp;cohee-
redes Chrifli,
I QfaoXdytA,conceßiobvofJMlt;rtci4,n 'SsÇÿen'peqlcii,)poqiS,a,ppellat'tonis, eprdcfimtio-nis Âduerfarioru. ailtbi yeroJcriptum eß'.tierces yeßra copiofa eritm clts.
'Z.vfampßi.g-p.eoTiov, conclufiuncula :quaßgnißcatur,nullam in his eße dvUvofai-eugt;, M(ec,ßyidentur aduerfarijs interfepugnare,ipßexpédiant. Eßq^ ccTrcdm^ mç Tuv i^iy;)i^uv,poßulatio argumentorum,quibusArUKoyttae demonßrent,
Fropoßtio. Sedparum Aquißnt iudices. P Dont yocabulum.nbsp;dmittut j
AvSv-môo-y
Âvnç, confu-tatio,nbsp;qua refondenbsp;tur adnbsp;obie - 5nbsp;Slienenbsp;aduer-fario -
rum. ht qua
t
L n^sÄVÄnbsp;a-xadjri.nbsp;quxdanbsp;enim renbsp;futatio-niprts-mittun-turtan-
queadib lam wK^nbsp;nitur quinbsp;dam adi=nbsp;fws , il
TSZt^pC-OTcdaii. Tartes e:nbsp;ins funt:
Tÿ pi^od,ßriptt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fontes totius negotip : quomodo lUx
In quo ßtllunt in-, [yZ^cewf«»quot; homines tqubd perpetuo jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P f mediator Chrifltis.
Interim excerpunt ^ocalulum merCêdîs, L Tot» ptteQ-oü.
quot; Tn Ç tq/u.lwstAc, Inter-pretantur ,npvocahula lt;
cautos, Dtuifionii cafltione. Islam
3Vê«folum contra Scripturam, Ttstpd, tIcv
rSpue^ov, acerhißtmeA ^ed etiam contra fermonis con-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r f
nominatur.
puetudinem.
A'-
Quia werrn]
TÏiçdi-osvototç, fenten^nbsp;ttce, idnbsp;Llt;
'' l''oeaiulum audi-mtssmercedts.
''Opera noftra b'ÿ fatisjàcixnbsp;unt.
Sumus accex pti Teo ,prcxnbsp;pter opera t onbsp;flra.
ISion indipex mus mijerixnbsp;cordia,Grpgt;onbsp;pitiatore Cbrinbsp;flo,fidej,apxnbsp;prebendentenbsp;mijericordia.
^lanè noua ejli
\ Ra-tioci -Jflrdflunt eitfl= natur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;leltica.
Idea opera not
beant ejflpre-cium:pro quo debetur yita
u.
T» ÎTO pßCXo-ytir- lt;nbsp;fsocl.nbsp;Hincnbsp;enim
' 2. Ingentem Sorùeflhrynbsp;flppeo more,nbsp;cumulant.
Talihus enim gt; coaceruationixnbsp;bus benefîciunbsp;Cbrifli, Gr iu-
atema.
'' Tona opera flmt preciumproquo denbsp;beturSiita atema.
Sana opera legiTei fatùp'aciunt.
turquot;^
\jnijçncyinpct» Et prater haCjßeri pojfltnt opera jupereroxnbsp;I pationis.
) Hon ipiturflolum legi Teifdtisfacere bomb nespojjunt,fl:d etiam ampliusfacere.
Et, quia Monacbi ampliusfaciunt:flupen funteis mérita.
Et,quomaliberalitas efl, larnri alijs de eo, quot;la mérita alijs.nbsp;ßffingunt amp; Sacramentum buitiS donationnbsp;nis: mortuis circundant cucullos : yt teflen^nbsp;tHr,applicata eis ejfl aliéna mérita.
IC
Jlitiam fidei Et,qHomaliberalititf efl, lam C ebfiurant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod/itpefldicetdonare ilia
II
i^vct,av.i,-Mi\,refu-taùo an-tectdmtif /iduerfarianbsp;rum enthynbsp;monatù,nbsp;, bifariita:
__DE I V S T I F L
A^mv, negationem, epremodonem. l^Son meuentus inanem Äoj^fiaxbt»^ yocabulo,
f h6ide debeant pia mentet certam
' lutis contipere,
V:ritm bona operapoßintconfdentiii5f(^ dere pacamp;tas.
Öfa»-j patio Inbsp;ci7ra,'j]t; !nbsp;ona I
aux I habet lt;;nbsp;avauM I
tlQUAtif) nem
Status, f^imtafftrrrMtionem. quot;Derema-xai, ßgna lidgamtts: yt ßt ¦7t^a.y-fjut)lt;i-
Hac enim yeniunt in eon^ trousrßam ; quam, nißdijudicr^nbsp;confdenda.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fji nnoerepr-1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aternam :ß hona obéra oppsnant
\^mamilt;Êreertam(onfoMnvnemgt; ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; r- ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'-¦
pter Chrifium,per mtfericorätam, repeittn' turiußi.amp;confequantuTyitamattt^'^'nbsp;f ISLon fatdfadant leß, Titi^
J amp;im,a^rWMÙonem. T)e re ma-
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eiiiuAitet iTirum fendre deitant,ita cesttin^dt'^'
. nonpoteß^ a ereßr~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aternam : fibona opera opponasiti^^
'* nbsp;doDeitanytrb debtantfendre: jdip'''
Ç 0-j O^jts haheant rnißncorliA» f Tav gt;aQ,a^o/^^ßera, xalt;^
Z^évrav j eorum,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 'Ihonreddant bacatam confciendatn
(,lt;inßr~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßß
fTZv.
Z^ivra/v
fnatio-triçeuç^
Ç flüKeß càttu^j^çnbsp;caufasex^nbsp;flïcuns^nbsp;wryiu Jnbsp;cetur mer:r Inbsp;m, .*¦nbsp;turn I
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i . '
I noßra depulfo,àxôlt;plt;elt;nç,contrainfet(i^'*^* gt;i,tfÄ£pcta:r,Aduerfarilt;irum,
L ZjW#ßmtn Acçepti y e»,propter fhrißi Te/his eaim omniluf ß-^uftur;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;of Qrteatfendre: iußificutos *gt;
cwfequi »itAta ettirnnm I
Troùter CliTtßumJtrmifniitf' ^iam.
' eonfequi yitam xternam .
L 3Vö« p rop tsr lepem.
HpoTSiotç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^èsr i^e.lt;nv,propoßdb,qKa conditionem habet,
di dicer emurß dicer emus,yitam aternam did '' Qiipß Adt6Äo'y(A,ratio, Qma dehetur iußißcatis,propterpromißunbsp;eaujie, J
Tartes 1d,edt/.(n(.dijri,confirmatio. Sunt enim ordinatt bicßnt:
^^t^$Ao-tA, exomatio,ateßimonio Au^jdni. Qm
Deus in nobis.
exufx^ J
(ionetn.
'a interfehaeiona.
ait : Dom fitacare^
~ Tlqarnats. Sed Scriptura,yitam xtemam yocat mercedem.
Sunt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
cauße, f______ ' *
î t, j îf« 1
I Sunt ihieparßnbsp;^tes^ux-l
Jatn. 1
a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euufAfalfx remotio. Hon auiafr^fd
Opern debeatur.
Ç Affli^entf^
I Qp^acompenfnt
( ®ilt;nç^ßthßi-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Open»
1 fwtioy^arüJ Tropter aliam caufttm continßt, Sicnthaf^' L OAUjaru, Sei ditas '^enitfilio famHias. Honpropternbsp;tarnen eßmercesamp;cempenfatitoß'nbsp;ciorumßlij,
re y^xte^x^^^* ^^^^^lC^£tbur,namtn meret^ßttKradenecttiudi''
Q^acomfenjat
0
-ocr page 107-C A T I O N E.
99-
Refutatio meriti,quod vocanr,Condigni.
- , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
r quot;Bond Optra,
AiltoXoytik^ratiQidtera repttita,QMayita xttrna comptnfat lt;
C Optra fufjinant^
''i^on^Ma^
^lt;nç, claufuîa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C Tgt;ei«atttr,pro optrilut,
J^ita igitur a ter-J nat^^meTct^: i ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
I WconJecMiue. ^a, cumpropteraltam caufam contwgati L tamtn compenfat operattâ^afflïUïonet.
' Afxnç^non rtmißionispeccafürinniaut iwfitficationis.
'' Propofitio.Trxttrea concedimus topera ye-i,
Tt eßt meritoria. c'
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
amp;ilt;nç. Seifitntmeritorla aliorum pnemiorum , q^uxnbsp;redduntur,tum Mac yita,nbsp;U tumpofi hane quot;vitam
Corporali»m.
aliorum pnemiorum, qute
.
Spiritualîum.
'quot;t, ^on enim placent (optra) nifi in iufiificatM, propter fidemtntcjunt digna quot;fita aterna.
i, Sicat enim iufiificatio, ita yiuificatio fide (ontingitt propter Chrifium.
^T^ationem. Difiert enim7)eitspleraq^pramia:doneegîo-rificet Santosipofi banc yttam.
Confirmationem. Quia yult eos in bac yita exerctri ,ai mortificandum yeterem homtntm.
Euangtlij: quoi gratis exbileat pro-mifiiimem iufiificationis, t^yiuifica-tionis,propttT Cbriftum.
TrimK, rtji ^aeuçjdu-'^nbsp;plin rationt:
Confir-matio, P 'ZTÇÿaa,-
indifiribu tÙ Juppofi:nbsp;tam ratioînbsp;nem partit
TrK^ofMÂeyf-x,fi: qua conce-ditur,oper4ye^ rè ejjt merito-ria. Confiâtnbsp;partibuiquor-.tuor.ytfunt:
Secundx,^
Giaeaç,quxlt; A. contirttt
Exornattonem, ^eii comparatione
lt;
^M^*^lt;^ngratisifidpro ope-rtbusiofiertur^c^debetur merces.
[^Antecedens, Cum igitur opera , fimt quxdam impletio fionclufio cd^fjcrifaalt-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legist
Çonclufio cv^fdrifAcâi-
Xijfi caufia adefieclutn:
euitii eB^ i Onfie^uelis. J^eTedicunturmtrita :reWe dicitur, eisde^ beri merces.
quot;R^atiOfeic eße^ibua. Etbxcmercesparitgradttspramiornm, luxtailludTanUt Enufiquisq^ accipiet mercedem,iuxtafuun^bormgt;Higndusfiunt merces operum,
K i)
-ocr page 108-100.
DE I V S T I F L
Reîponfio ad meritum,quod vocant,Condigni.
' vs^óntm. Sed contendunt Aduerfiarij,
Ç Obijciunt igitur,Vitam aternampropriè deberi,pro operibut,
PEaului, quot;Ecddetynicuiq fiecundum opera eins,
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r loanp, 1^, Qm bonafiecerunt,in refitirreEîionem yit^gt;
J ebri- \
iyxét- j
munita ratiombtss. nijsapprobat:
^Ma ait
rô.irKdjoç,obieElÏQ'^
'' Vna à caufisetnbsp;effects,nbsp;j In quad^nbsp;! confitde- jnbsp;rentur.
^attb, 25. Efiuriui,lt;â'dedifiismibimanducare,amp;c.
A^iaiiaa,n\szs-ôèzatç. In lis locis omnibus, inqutbus opera ïaudantur,necejfieefi^t^ Ck'isou'E.ufiupràtraditum, recurrere: qvod o p'e R A «o»placeantfiine Cbfißofinbsp;efi, exclujo %lediatore.
f Opera non placentfitne Cbrifio. Hec efi exclttdendus'\îe£ator Cbrifi--Quia, non placent lt;I)eo bbna opera: nipin iujlißcaiü, hoc efl,i»his,i:tß^quot;''^ fe acceptas ejfe ^eo,propterJ:hriftum.
[[tMtü cr funtnbsp;buiftsnbsp;confu-lt;^nbsp;ratto-nis parnbsp;tes:
Av6v-T^^O-
Âvinçygt; fefiuta-tw du^nbsp;plêie.
E^e. mm
tAïtera àconfe-quenti-busab-lt;nbsp;furdts:nbsp;que connbsp;fint
A eau
fa, l,'ß'Texti(sai[,yi{amxternam reddioperibits,
y\ta igiturnonredditurfine Chrifio,idefi,exclufo%iediatore.fif^f^^^ ergo textWj^itam teternam reddi iufiificatM.
Si iufiificati necefiarivpartant bona opera, feu bonos ta aterna reddituriufiificatis,propt er Cbrifium,nonp^lnbsp;opera,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
f II gt; Iufiificati aütem netejfiario pariant bona opera, fieu bcnosp^ Slu^SPt,Efiuriai,amp;dediftis mihi cibum,
Vita igitur atema redditur iufiificatts,propter Cbnfiu^' propter opera. Hic ifitur ciim dicitur, reddi fit^ aitïif^nbsp;Unbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operibus'.intelUgitur reddi iufiitia,.
r Cam nominal Chrifitisbona opera, amp;firu^ui:fidem J Inhisaiitemlocis,amp;fimilibuf,nominatfruS{m.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Ergo Chrifius cum operiba^ [idem comple^iturfiine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
L centDeo obéra,
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; * tib
Vb 'îcunq^ Scriptura nomitiatfiu^ttS'.ibi ofiendit re^utrt no pocrfimfiediafiitiam,qu(efit efficax, amp; quondam nounnbsp;tamparientem bonosfiruStus,
In bis autem locis Scriptura nominalfiru^tusgt;
Ofiendit igitur,requiri,non hypocrifinfied iufiittam,^u^r taxirir quandam nouatn yitam,parientem bonosfirudgt;^nbsp;^U^éjacret. Hecnosali^uam ociofiamfiubtilitatembicafifie^amus^
AilioAoyitsp. Sunt enimgrauifiimx caufite:propter quas hàc difiutamus.
Ç Legi DeifiatisfiacianU (Quodopéra lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. [p
Hdbabeantopus mifier^^^
effar 'wpartunt bomt opera,[eu bonos
j4bef
HIgt;
f I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/javeam upjfn
fi Qnbdfimus iufii, hoc efi, accepti Dto, pt^î^ nofira opera,non propter Chrifiutn, ' -
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt; [dpodplus,quant le^, hominesfiacertp'^f^
Ita tota do^rtna de lufiwafidet obruttur.
Kâ^itkéîûâ^. Ëtenim ,ßlar^tamur Âd-uerfarijs:quodopera mereanturyttam eeteTtnam:mo\ attexunt ïlla abfurda :
C A T I o N E.
Demerito,quodvocant,Condigni.
'' Propoßüot {lÿfre co^mur quot;PbarifMCAS ofiniones Adnerfanorum reprehendere^
f Gloriam Chrißi illußremus»
I{atio, à neeeßario. EI^ enim neeeßa-1
rium, retinere in Eccleßa puram do- s
^rinam, de lußitia fidei, Ef^t
L Conßcientijsfirmas conßolationesproponamuf»
Confrmatio. Qpp^odo enim concipiet confcientiaßrmam falutü f^em*. cum,in iudicio,fenMt: opent indigna eße: mfi/ciat, homines reputari iußos, amp;ßaluari,per mißericordiam,propter Chrifium : nonnbsp;propterpropriam legis impletionem.
Ille yero non diffcnfit à Tropbetaiqni Mt : Hon intres in iudicium cum fer-uo tuo:quu non iußificalfitur caramt»nbsp;omnnyiuent»
' I
'^^tLiturentitttin craticuldnößeni tielatßcßocopereßgi Dei/atü facenbsp;retjeßne peccato eßfe:fe non indtgerenbsp;Mediatore Chrißo, amp; nüßericordianbsp;'Dsü
Exornaùo Tm^^ay-
Hü fiib-tjciuntur
gt; /
SicMpßalmus doceVlBettttieiuorttm rg^ mißießunt iniquitates. Et Taulus ait»nbsp;Dautd dielt heatitudinem hominisi cutnbsp;Deus imputât iußitiam,ßne operihus»nbsp;Muncait Taulus, ieatum eße,cui im-putaturiußitia,perfidemin Chrißum:nbsp;etiamß nulla haleat bona opera^
SernHARdvs fatetur ,ßa o-pera non eße opera digna ytta «eter-na;cum inquittTerdite yixi.Sed eri-gitje : amp;ßemßalutis concipit inde: quadßentit. , propter Chrißum, pernbsp;mijericordiam, donari remißionemnbsp;y^peccatorum, amp; quot;^itam (eternam.
^'»orica f^tes tefiimenijs.
dicatio-
nes^
Conclußo. Talibus confolationibus erigendxßmt conßnentiee, lir confirmanda *. ^uodpropter Cbrû ßum,perßdem,contingat remißtopeccatorum,reputatio iußitia,tir yita atemat
T^tio. ^hdßin locü de operibusßoc modoßdes intellegiturmibilofßciunt noßraßententite»
E7ncpuvniaet,acclamatio, EtproßeHo neeeße e/Ç,ßemper addereßdem: ne excludamusMediatorem ' Chrißum.
Fidem autem bona opera fèqui debent. Quia Fides, fine bonis operibus, hypo crifis eib
K in
-ocr page 110-Scholarum Apophthegmata.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Habent tn Scholüquadam'^i^^i'yiJt.e^sonfentAneAnoflrtefintenütt^
^DonaOperaplaceantDeo,proptergratiam. i.
/ nbsp;nbsp;Q^liaßunt: qubd lt;
Xmipepa,. J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C SisconfidendumgratiaDei. i.
la^atur tir hoctqubdbona opera yaleant,ßirtutepaßionis Chrißi. j»
~ K.i(^dAcu.ov,propoßtio. Hacdi^aparum commode interpretantur,
f Teterum, quorumfintentia èç6ô^o^(^eI^amp;yera.Sentiei^[^'^ conßdendum eße gratia.hoc eß,mißericordia DeipromittentÙ:qi*^dEnbsp;pter Chrißum,ßmusaccepti.
I.7nxei^rif^(t, | wie, er ÄK-eon-lt;nbsp;tentionem 'ßeeenttorum,Quorum vodç,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßnßttel^iMKot
opinio. HamißißduciamtrAnsferw
Trima, amp;ßecunnbsp;da. Cu-^nbsp;ius partes Junt;
tir/alßa opinio. TLamißifiduciam transferuntadnoß''' \pus. Sentiunt, conßdendum eßegratiie, bot eß, dileblioni,^uanbsp;diligimus,
t
^7nlt;^oßt.,conclußo,per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceavjicui,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Avlocbv, reprebeitß^^''
contrariam^ßententiam,refellentem naxsißc^iouißperiorem. Htet interpretado nsi» retentiorum,eß ßuioj'a.
f Immunda,
Hon dile^ione J noßra. Ciimßt jnbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P Exigua.
Ka^(zxlt;sü^ ,per tfÇgQA't^ô-«/[offjp, probatio , ratione j ßippoßta in dißributis.
Conßdere enim debemus 1
Av9u~
TUli^O-
Âvinç,lt; ohitnbsp;ßionis
(_ Sedfromißionemifericordta.
P Conceßionis.'^^edi^um eli^.
'Eropoßtto,per atwdfo-j
pdob concurfionem i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tetiOj^'
p2^wo«o«^»Jelt;ZF IDE \mentionemßeri oportuit,inhdß^
'Eario.Hon enimcommunicafurnobis meritumpaßionisChrißi:nißidßdeappts^^ damns,amp;opponamus aduerjits terrores peccati,i!Sr mortis.
V;
'Tertia.
eiv^quo] Confirmatio. TauUu enim inauit : Chrißtueßpropitiato,perßdem. Item:EccUßAi'!^^ quejunnnbsp;nbsp;mmbuâ ^recationibtu adait: per Dominum nofirum lESVM CHRISTVM»
Conclußo. Hicetiam adffionendißntbominetdeßdet
T^tio, Significat enim Eccleßa : noßra opera, amp; noßrasprecet Deoplaeeretßcredt^^ L Deum nobispropitium,t^ nos eitaudire,propter Eontißtem Chrißum,
-ocr page 111-Hæc in præfènna fuffidant de hoc loco* Scimus au- Commsndaûo hu' t rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-t c -i-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-' fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;un do Prints, de lU'
tem,hancfentennam,quanidefendimus, Euangeho con- ß^ß^auonehomind, Gntaneam e(îè,6ô pijs conicientqs firmiGimas confblationes coràm Deo.nbsp;affèrre, Ideo piæ mentes non patianturfe ab hac fènten- ^.dhortatio.nbsp;tia,propteriniqua, ôCcalumniofa iudicia Aduerfàriorum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ¦ ¦
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r- r Faticïmum Scri-
abduci. Scripturaprædicit, futurum elle: vt in Ecclclia gral- pturx, defaldsdo-fèntur mail dodtores :qui,opprella iuEitia fidei in Chriftum, doceantmereri remiGionempeccatorum,per noEros cul-tuSjSó opera. Et res geftæ in lEael fiant imago futuri ftatusnbsp;in Eccleiîà. Videmus autem,Prophetas vbicp taxare hancnbsp;perfiiafionem populi : qui fbmniabat, fè mereri remiGio-nem peccatoruni, per Gcrificia legis, Sc hac opinione cumu-labat opera, amp; cultus» ItainEcclcfîamulti exiftunt : qui fal- ßeriora temporan9nbsp;(àm perfiiafionem de fiiis operibus,amp; cultibus habent, Mo- Teflamenti.nbsp;nuit autem nos fcriptura: ne multitudine impiorumpertur- -yidhortatio altéra.nbsp;bemur. At facile poteft fieri indicium de Ipiritu Aduerlà-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do^ormn
£torib)is in Eccle-fid,
t-A-b eicetnplo ye-terù populi.
Falßi eitiiperßia^ ßo taxAîA À Fro-phstis.
^daptatio adpo-
riorum, videmus enim, inmultis articulis manifeftam veri-
clejix» tatem ab eis damnari, Nec olFendatquenquam, quod fîbi
Ecclefiæ nomen vendicant. Nam Ecclefia Ghrifti apud hos eftî qui Euangelium Chrifti redlè docent : nonnbsp;apud illos: qui prauas opiniones contra Euangelium defendunt : ficutinquitDo^nbsp;nunus:Oues mcæ vocem
meamaudiunt.
-ocr page 112-104.
DE I V S T I F L
Confeßio Ecclefiarum Saxonicarum.
DEREMISSIONE PECCÄTORVM, amp;Iuftificatione.
(e^ouei^rS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft ftiprà, has controuerfias pertinere ad explicati'oneni
Prafationis^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÿmboli t Credo remiftioneni peccatorum :amp;j
fafitioaboccu.- clcfîam Gncftain catholîcam. Nec de rebus nonneceflârrjs,autleuibus jgt;aMnt. niust Maxime neceflàrium eft, in Ecclefîa reftè proponi doctrinanidep^^^^nbsp;^.tio i necefi cato, ôôintelligi,quid fît peccatum, Ôl confpici diftrimeninteriudicwpnbsp;tica,amp;CiudiciumDei,
AâucrfArù- Cùm autem non rclt;ftè oftendant aduerfàri} quid fît peccatum,vt lai^ rumreprehe- crunieft,confirniantmalamfecuritateminhominibus,amp;smultasfaitesnbsp;^æî^^SPoftea etiani,quid eft triftius, quàm hoc fummum beneficium)nbsp;mifsionem peccatorum,amp;: liberationem à morte acterna, vel obfcurarc,nbsp;ignorareÇ' Cumep nec diftrimen fît inter Ecclefîam, Ô6aliôs homines,nbsp;éla luce,de gratuita remiftione peccatorum, propter Filium, denbsp;accipi remiftionem oportet,nec confolatiofîtaliaretrahens nos exnbsp;^terna,nec inuocatio vera,fîne hac confolatione fieri po(sit:amp;S Deus ip*^nbsp;ties prgeeperit audiri Filium,amp; euftodiri Euangelium,quod eft miraUnbsp;decretum,prolatum ex arcano confîlio diuinitatis, cùmignotum efletnbsp;nibüs creaturis : maxime neceflàrium eft :veramderemflsionedocm^nbsp;P^erela.nbsp;nbsp;nbsp;retineri incorruptam.
Onmibtis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed omnibus ætatibus, inde vftp â primis Patribus iparf? fiint
D*^^°^^s,contra veram doeftrinam de Filio Dei,pr^ftrtim in hoc ar ti en fiunufuit.zs' ftuos tarnen flibinde refutauit Deus, excitatis rurfîis bonis doifloribu®*nbsp;reflituta.nbsp;nbsp;nbsp;fundi tus interiret Ecclefîa ? Oftenderunt Adam, Seth, Nohe, Sem,
^rimiboni do^ ham,I(àac,Iacob,Sô alq deinceps,verum dflerimen EcclefîæDei,amp; alio^ ßer«. hominum:8ó docuerunt,Ecclefîæ traditam efle promflsionem denbsp;re Filio Dei,amp; de remiisione peccatorum,Sc hanc fide accipiendameiR onbsp;tiSjpropter médiat orcm»
Et alligauerunt inuocationem adhuncDeum, qui ft patefecerat em promifsione de mediatorc,Ô6 habuerunt externos ritus, diuinitus tradit^ nbsp;, quierantfîgnapromi{sionis,amp;neruipublicæcongregationis.nbsp;ritus,omifla doétrina promifsionum,6c fidei,magna parsmultit^nbsp;multitudittis. nis imitata eft : amp; cum adfingeret hanc perfuafîonem ; homines his
, nbsp;nbsp;nbsp;mereriremflsionempeccatoruîeumulauit ritus,ôôpaulatimprocefsicâ^^^^
cia,ut fit,vt alrj alia numina fingerent, Ita difeefTerunt Ethnici à veraD^*^ clefîa,Sô ab agnitioneveriDei, 8cpromifsione redemptoris. Idemac^nbsp;Tofulus ludai poft Moyftn* Inftitutæ crant cæremoniæ hancipfàmob caufam, vtd*nbsp;commonefalt;ftionesdemediatore:ftdmultitudooblitapromflsionisdenbsp;diatore, de dodlrina fidei, de gratuita remifsione, propter rnediatoremj^nbsp;xit remitti peccata propter fàcrificia,amp;r ritus illos, amp; hac fùperftitione co^nbsp;lauit fàcrificia, amp; oblita eft mediatoris, fuit fine uera confblatione,nbsp;inuocatione Jdem accidit poft Apoftolos, amiflà luce Euâgelij, in 4nbsp;Ecclcfia Tontb propouitur gratuita remilsio, propter mediatorcm accipiendahde; qu*nbsp;eft remifsio per excrcitia monaftica, per ccelibatum, per varias obfen»^^^^^
-ocr page 113-C A T I o N E.
IO£
Confeßio Ecclefiarum Saxonicarum.
oblationcm înMiiîâ, perintcrcelsîonenihoniinuniniortuorum, ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monftrofe ftiperftitiones excogitatæ fiint : vt hiftoriæ totius Ec-
æpoftApoftolos oftendunt»
r ^^Uerfus h os erroresdmmen/à mifericordia Deus fîibînde voce Euanoe ^ox Euang^eiij
: ac vt m populo Iltael fubinde Prophetas excitauit, qui doôrrinâ P^rgarentata in Eccleiîa,poft *ApoftolosjCÙm feripta Origcnica, ÔC Pela-gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;populi luperftitio puritatem Euangelrj corrupifîènt : tamen velut
J-^igine rurRis accenCa eft lux ab Auguftino : hune lecuti funt Proiper, ^^iiuusjôôali),qui falEs opiniones in hoc articule taxauerunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MjximM,etc.
U .^^fteanatis Monachis, cùmrurfus latè vagareturopinio,quefîngit,ho- (Do^rina j^^^^sniereri remifsionem operibus : fuerunt tanaen aliqui, reéîius fentien-. *^haniß fundamento ftipulas adderent;vt Hugo,Bernhardus, Giliber- reEihtsßnje^nbsp;^^^Guilheîmus Parifienfi's,Taulerus, Drandorfius,Vueflèlus,nbsp;nbsp;nbsp;alibi alij* j^cftrùmficu
^utic voce Lutheri magisilluftrata eft,amp;rperlpicuè reftitutaEuagelfj do- ium,quo Eu^aÔ. dJHa, monftratus agnus, fi'cut Baptifta inquit : Ecce avnus Dei, qui ^o^^rmant
'^ peccatamündig Qui credit in rihum,habet vitana æternamrqui non theri nobis re:, /^iCjmanetiraDei fùper eum» Hanc ipEni vocem Euangeli) incorru-j^p^fonantetiamEcclefiænoftræiamp;exprelîé difeernimus difciplinani,Eunbsp; Em,quam poteft efiiccre homo non renatus, àiuftitia fidei, 56 nouita- «4.
^feendos eflè* id eft, iliaiuEitia, quam etiamnon rcnati præftare debet, ebedtenTamZ Pf'^^cunqj poffunt, quæ eft obedientia in externis aelionibus, iuxta omnia xtemis abHoninbsp;Lp^^P^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnes homines pertinentia. QuiaDeus in homine poft \*^pta^aalogï.
jjP^nireliquic banc libertatem, vt rationi, Ô6 voluntati poEint vtcunçp o- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arbü
/jfe externa membra, in externis motibus ciendis, vel omittendistvt A- trium. ' '^Potcft gladiumftringcre, autrecondcre in vaginam: Scipiopoteftnbsp;y^^rcere membra,ne attingat altcrius fponEm: vt hgc ftio loco relt;ftc,06 co-'^^^declarantun
[ç ^^nc diiciplinam à Deo præccptam eflê,86puniri eius violationem prg- Violatiohtthtt pnis,56 æternis,in his, qui non conuertuntur ad Deum, certiEi-eftj iuxta ilia difta : Lex eft pofi'tainiuftis» Item) Qui gladium accepe-^adio peribit Jtem,Scortatores,Ô6 adultérés iudicabit Deus, Item, V ænbsp;^rolias,quiaipoliabcris,nbsp;j^^tfiauteniomnes homines haediftiplina ftios mores regere debetitïSónbsp;imperia lèuerè hanc diftiplinam tueri iubet : Ô6 iple horribilibus p-ç^^^cclaratiram lùamaduerfus hanc externam contumaciam : tamen hæcnbsp;i)^^fiadifciplinactiam ficubi efthoneftifsima,nequa^ eftimpletio legis: .
^eretur remiftioneni peccatorum:neceftiuftitiailla,quacoràmDeo iij^^Ptiiiimus : ncc lux ilia fulgens in natura hominum, ficut fulfit in nobisnbsp;t '^laindita in creatione.aut ficut fulgebit nouaiuftitia in vita ætcrna,Sednbsp;dilciplina,eft qualiftuc^ externa gubernatio,fi'milis folio ficus,quonbsp;t^i^^ntnuditatem ftiam primi parentcs,poft lapfum.Nec niagis tollit pecca-naturæ corruptioncm,amp;' mortem,quàm tollebant ilïæ frondes fici,nbsp;Paulus teties clamat, non tolli peccatumlege, Rom, y Ex operibusnbsp;legis
-ocr page 114-DE I V STIEL
S 06.
Confefsio Ecclefiaruni Saxonicarum.
iegis noniuftificabitur omnis caro coram co«amp;r Rom. 8. Cumlegiimpofsi-bilc ciïèt iuftificare, Sóc. èc Gal. nbsp;nbsp;Si per legem iuftinacft: fruftraChnftu5
cft inortuus. amp; ad Tic. 3. Non ex operibus iufhitiæ, qug feeimus nosifcd/e-operanonßtnt cuudum (uam mifcricordiam,faluauicnos.
Et concumeliaeftFilijOei, fingere,vlî a noftra opera mérita eflê, feu pre -ciumremilsionispeccatorumgt;amp; elÏepropiciationes,propcccato.IdeoP!n-Mithsmatiß rilàicailla, amp;Pclagiana dclyramenta clarèdamnamus: quæfinguUtdilci' plinam illam efle impletioncm legis Dei. item, mereri remiGioncm, feunbsp;naiufiiti^. congruo, Icu de condigno: vel eflèiuftitiam, quahomineSjCofam I?co,ßötnbsp;, accept!, Sed Filius Dei,Dominus noRcr i E s v s Chriftus, qui eft imagonbsp;Ftlitim Dei ni patris,conRitutus eflmediator,propiciator,redemptor,iuftifïcator,^^3lnbsp;eße eonflitû- uator.Huius vnius obedieiltia, Só mcrito,placatur ira Dei, vt Rom. 3. die^'nbsp;languineeius, ScHcb.ïo.lnï'nbsp;poisibileeft,Gnguine taurorumcolli peccaca. Iplèautem vnicam,propee'nbsp;èjji catisjofïèrens hofl:iam,in perpetuum Ïèdec ad dexteram Dei, amp;c.nbsp;nojiraiuftitia. Etfi autem cauiüs huius mirandi confilij, cur hoe modo redimen^^*^nbsp;Ctufa huius fueritgenushumanum,nóduminhacinfirmitateccrnimus: fed poftennbsp;eruuc in omni æternicateztamen hæc initia nunc difeenda funt.
mendo ^enere nbsp;nbsp;nbsp;Conlpiciuntur in hac vieftima, iuftitia, 80 ira Dei, aduerfus peccatum, et
bun^no,fCbTi nmnenià miiericordia erga nos, 8^ amor in Filio,crga genus humanum* ÿuainhacyic Tanta eft iuftitig ftueritas, vt non fit fafta reconciliatio, nifi poenaperfolu^'nbsp;ïhmaconjpicû retur» Tanta eft iræ magnitude, vt æternus Pacer non fit placatus,nbsp;I. lußititt ia precatione,8ó morte Fili). T anta mifericordia, vt Filius pro nobis datus fit»nbsp;^eofeueritM. 'Yantus aiuor in Filio erga nos,ut hanc ucram, amp;ingencemiraminfedett^nbsp;3. eitis ma::nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- t inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nt'-
gnituda. uauerit, Harum maximarum, arcanarum rerum confiderationcm,in pe ^.Miiericorßa «ftoribus acccttdito tu,FILI DEI,Spiritu tuolaiufto: vcuerèexpaucfcamusnbsp;agnitioneirg,amp; rurfus uera confolatione erigamur, amp; te in omni ^ternitat^nbsp;celebrenius.
im d ch i ^^^aticembencficia huius mediatoris nota cflèntgcnerihumano:amp;^i^^^ ßo^wmßio^e':: tgt;is applicarentur : édita eft promiftio ftatim initió poft lapiùm primorui^nbsp;dita,eadem^ parentumSc deindefepius repetita, ÓÓ uoce Prophetarum declarata:ftnbsp;t^ï^rilsimè fecitata peripfumFilium,5c deinde per Apoftolostamp;inftitutt^nbsp;docendt,amp; in^ eft miniftcrium docendi èc propaganda? promiftionis, 8c condita eccld*^nbsp;uocatw etiif.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{[ibindc inftaurata,hac ipft voce de Filio Dei propitiatore,Per hoc
fteriunifèmperfuit, eft, amp;eritefficax Filius Dei in credentibus ,ficutF^' man. i. dicitur : Euangelium eft potentia Dei ad lalutem omni credenti» bnbsp;inftaurat ipfe hoe minifterium,cum inquit: Sicut mifit me pater,ita egou'*'nbsp;to vos : Ite prpdicantes pnicentiam, amp;remifsionem peccacoru in notnit^nbsp;Vult argui peccatumin toto genere humano. ficut inquitzSpiritusnbsp;guetmundûdepeccato,q?noncrcduntinme.EtRom.i.ReueIaturiraP^*nbsp;de ccelo fuper omnemimpietatem,amp; iniuftitiam hominû. Vult Deus agt^^nbsp;ftiiramfuam aduerftispeccataomnia,amp; praecipuèaduerfus contemptut]^nbsp;Filh,ficutin Piàl.inquit:OftulaminifiliLî,neirafcatur,8lt;^pereatis de via,nbsp;Vuit nos verè expaueftere agnitione tenebrarum, Sf horrendæprauitat^nbsp;80 contumaciæ noftræ. Et quidem ipft Deus iræ fug ftnfu corda opprinu^nbsp;vtintl^*^
t
-ocr page 115-C A T I o N E.
£07^ Confefsio Ecclefiarum Saxonicarum.
?î?fiuit Ezech. Sicutleocontriuitomniaoflamea. Etadhociudicium ^^okini VQce minifèerrj legi's,amp; Euangelq vti cur,fcd eciam omncs calami-funt quafi voxlcgis, de ira Dei nos admonêSjSó omnes ad peenbsp;K ^tttiam inuicans. Cum autc hac voce peccata arguente mens perterrefa-l^.^^ftjaudiatpromdsionemEuangelrj propriam, de Filio Dei, Sc Eatuat fi-'^niitti peccata gratis, propter Filium Dei Dominum noÉrum i e s v m Eidenbsp;dltuni,propitiatorem,permifericordiam,non propter contritionem,nbsp;^ailetflioncmnoftram» Hacfidecùmerigitur,certu efi:,donari remiisio-/^peccatorum,reconciliationem, Sf imputations iuftitiæ, propter ipfi'usnbsp;meritum: Ss Chriftum in nobis efficacem cfle,Ss fuo Spiritu SanSlo
^iKcare credentes,Só ex seterna morte nos liberate,Ss faccre nos fimul figues vitg æternæ Jta inquit Paulus Rom,3.Deccrnimus,fidc iuftificari ho
^^^jfîne operibus legis. Item,îaftificamur gratis, ipfius gratia,per redem-Jotieni, quæ eft in Chrifto leiu,quern propofuit Deus propitiatorem,per
^^dnftnguineeius, 8s Actor, lo. Huie omnes Prophetaeteftimonium ^hibent,remiisionem peccatorum acripcre omnes, qui credunt in cum.nbsp;^untautenotauocabula. Fides figmficatnontantûhiftorignotitia,qua- ex/ucaio^^quot;*nbsp;in Diab oils eft,de quib. diciturzDgmoncs credunt, 8^ contremiftuilt:
f ^gnificat amplefti omncs articules fidei,ôô in his hue articulum : Credo Qtitdfignificet ^Isionem pcccatorum:Nec tantum air}s earn dari,credo:ftd mihi quoep.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;//î
fides fîmui eft fiducia, acquieftens in mediatore, iuxtaillud : luftifi- fenjum.amp;iu nde,pacemhabemus.Ita loquitur Paulus defide,quæ adftntiens omni-j^^articulis fidei, promifsionemintuetur, Ss ampleftitur : copulatenimfi-^^S^promifsionem.Rom. 4.Ideoexfide,utfi'tfirmapromiisio.
i Meclarationcuocabuliluftificari,ufi'tace diciturJuftificari fignifi'cat,ex ^^nm fieri,quod reSte intellcftum, hic quoep quadrat. Exiniufto,nbsp;j|^pgt;reo,80inobediente,S0nonhabente Chriftum, fieriiuftum, id eft,
^iutum à rcatu,propter Filium Dei,Só apprehêdentcm fide ipfum Chri-eft iuftitia noftra, ut dicunt Icremias, amp; Paulus, quia eius merito ii?^nius remiisionem,Só Deus iuftitiam nobis imputat,8c propter eu nosnbsp;reputat, 60 dato Spiritu iuo Sanfto, nos uiuificat, ÔS regenerat, ficutnbsp;K ^^nnis 5. dicitur : Hæc eft vita in Filio eius. Qui habet filium, habet vftnbsp;iij^^ternaîquinon habet filium Dei, vita non habet. Só Rom.3. Vt fit ipftnbsp;^s^Sciuftificans. Quanquamautem fimuiinchoaturnouitas,quæin vi- Koua tlediennbsp;krnJnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pevfeefira, ad quam redempti fumus : tarnen peribna in hac vita ^»lt;^hoatio.
Pî'opter nouas qualitates, aut opera eft iufta, id eft,Deo acceptajSs hæ-j nbsp;nbsp;nbsp;æcerne : ftd propter ipfum Mediatorem paiEim, refuftitatum, rc-
3 deprccantem pro nobis, nos obumbrantem,oc viuincatitem, lt;î)eoplaeeat. inchoatæ virtutes:tamen adhuc funt itnperfelt;ftæ,ôS hæ-nobis reiiquiæ peccati. Ideo tenenda eft hæc coniblatio, placereper-propter Filium Dei, imputata nobis ipfius iuftitia, ficut Romano-
Credidit Abraham Deo, amp; imputatum eft ei ad iuftitiam.
Qheati quorum remifiæ funt iniquitates, amp; quorum tefta fiint peccata. ^y^^ßtio. Fb corrclatiue intclligenda eft hæc oratio : Fideiuftificaniur, hoc demjlificamur
^uciaFilij Dei iuftificamur, non propter noftra quaiitatem,fed quia ipfe eft
-ocr page 116-io8.__DE IV ST I F 1- ___
CoiifeCsio Ecciefiarum Saxonicarum.
ipfè eft propiciacor,in quo cor acquicfcirjfiducia proniiflf mifèricordi^, pro peer eum, quam fïduciam ipLe ipiritu fuo Santfto exufeitat, ficut;inquitPau-~ j luszAcccpiftisipiritumadopcionisfilioriim,inquoclamamuSjÄbbapater.
HÎC amp; de pardcula exdußua dicendum eft. quot;Fotics rcpctic Paulus voca- buluni Gratis, qua voce cercilsimum eft, excludi conditionem meritoruw noftrorum. Ideo in Ecclcfqs noftris dicitur ; Fide lolaiulcificamur,quodnbsp;intelligimus,SfCdeclaramus : Gratis,propterfblum mediatoreni,nonnbsp;tum, Fi'j)E propter noflram contritionem,{eu alia noftra mérita, donainur remifsiononbsp;soLA.^e. peccatorum,8ó reconciliatione» Etfi enini contritio,amp; aliævirtutes mul-tæ,cumfîde,{èu hac fiducia,iîmul accenduntur; tarnen hæ virtutes non funrnbsp;cauia, (eu merituni reniißionis peccatorum, nee propter eas perfona placet,nbsp;iuxtaillud: Noniuftificabiturinconipedtutuoomnis viucns: fedbabetre-nüßionem, ÖC placet perfona certo, propter mediatorem, quem fideappro'nbsp;hendi oporcet,vtadEpbefios cap. 3. dicitur : Per quem audemus accederenbsp;in fiducia,quæ eft per fidem in eum, Hæc tota dodlrina fit ill uftrior innbsp;ra conuerfione,amp; quotidiana inuocatione piorum. Cum expaucfcinius a-txpauercentes gnitione iræDei : hæc vnaeft firma confblatio, confugere ad Filiuffl î^oi,nbsp;inquit ; quot;Venite ad me omnes, qui laboratis, amp; onerati eftis, èc ego rc^quot;nbsp;iZ/f /, cofljnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ivr*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-r*«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÄZ
adiiUum'jfü. ciamVOS* lccnigt; Vluo ego5noiomortempeccatonsjed vtconuertaturA viuat. ItenijCratiaexuberatfiiprapeccatum. Inhis dolor^bus,fidocesho-;wzZto//^ff* minemjdubitandumefte de remifsione peccatorum, vincet dolor,Sófeqncnnbsp;tur triftilsimi fremitus aduerfiis Deum, ÓÓ deiperatio, æ mors æterna. Sednbsp;fi doceas, fide vincendam eftedubitationem,intelliget iam, vocabulofiddnbsp;* non tantum fignificari notitiamhiftoriejintelligetfiduciamnitifolomcdh-tore,intclliget quid dicatur his verbis: Gratis, propter mediatorem, fola Ilde,accipiturremilsio,amp; placet perfona.
Hæcluda omnibus temporibus aliquos erudift, vt has veras confolatio-ncs aliquo modo intelligerent. Etfi enim Origenes, æmulti fcriptores,amp;^ Sententiari], aliud genus doélrinæ iniÿncerum pepererunt î tarnen in Äu-guftino,8ó alijs quibusdam,leguntur didta, quæ oftendunt, cos ex his verisnbsp;fontibus etianihaufi'ftc confolationcs.
Veteres ^nät
(onjolatior.es
batijerint.
Horum Àku
^oXoyrcu., amp;
Perpetua earu
uejiüçjenktia. {ènteiitia^fi dcxtrc iudicarc volunius, animaduerti poceft. Auguinnus
Eiuslocusinß. tïaminomiiibusitiuenit. Omnes cnimpeccaucrunt,Sócarencgloria
^nu.
autem interdum impropriè loquûtur, aut diftimilia dicunt, ;nbsp;nbsp; u quiainloqueiido negligentioresfuerunt: tarnen quæ ftieriteorumperpe-
defidejenietm. foncentia,fi dcxtrc iudicare volumus, animaduerti poteft. Auguftinus uiugußinus. in Piat 13. inquit : Qiii fu nt beati'^ Non illi,in quibus non inucniet peccata:
Si ergo in omnibus peccata inueniuntur:remanet, quod non funt beati,ni» quorum remiflâ font peccata. Hoc ergo Apoftolus fie commendauit : Crc^'nbsp;Ejrót^flïf. ftidit Abraham Deo, amp; imputatum eft ei ad iuftitiam. Htc eene Augufo-iius fidem intelligit fiduciam, quæ accipit remi ftionem peccatoru, quodnbsp;eft duftum in Genefi,Só in Paulo,prorfiis intelligit, ficut nos enarramus. A-libi de (piritu,5ó litera inquit : Ex lege timemus Deum, fide confugimusnbsp;TSernhiirdtn. miftricordiam. Bernhardus,in concionede Annunciatione:Necelîêef^nbsp;primtim omnium credere , quod remiftionem peccatorum habere nonnbsp;poisisjiiifi per indulgentiä Dei, Sed adde,yt credas amp; hoc, quod per ipfumnbsp;peccata
-ocr page 117-C A T I o N E.
top.
Confeßio Eccleliarum Saxonicarum. j^^^tatibidonätur. Hoceftteftimonium,quc)dpcrhibct Spiritus ßntfiusnbsp;^ordetuo,dicens:Reniiflafunt dbi peccatatua. Sic enimarbitratur Apo-iuftificari hominem, per fidem» In hoc dicflo peripicuè,8ó pro-citatur lèntcntiaEcclcfîarum noftrarum,amp; extant fimilia teftimonia a-pd hunc autorem» Bafilius etiam proprrjisime récitât noftram icntentiam,nbsp;^5otîcionede humiiitate,his verbist Qui gloriatur ,in Domino glorietur,nbsp;quod Ghriftus nobis facflus fît iapientia àDeo, amp;iufticia, Sc lanóri-u^do,8lt;:redemptio,fîcut fcriptum eft: Qui gloriatur,in Domino glorietur*.nbsp;eft enini perfe(fta,ÖL integra gloriatio,in Deo,quando nec^ propter fti-^yftitiam quil^ efferturtftd agnoftit,ft indigere veraiuftitiatfide autemnbsp;Chriftum iuftificari»
^umigiturexhis, quæiamdiftafùnt, manifcftum fit, quid fignificctvo- lt;l^fuiaito tni °ülum fidei, in hac propofitione : Fide iuftificamur : hinc intelligi poteft,nbsp;^niciofe errare monachos, Scalios, qui iubent conuerlbs ad Deum dubi- //«wsnbsp;^j^nplaceantDeo»
Bunc vulgarem errore,de dubitatione, manifefte réfutant hæc dicftatlu-^'^cati fide,pacc habemus. Item,ideo exfide, vt firma fit promifsio. Donee '^exerueiätur dubitatione corda,fugiuntDeü,nonacquie{cuntinDeo,nbsp;^inuocantsEt promifsio fit eis inanis fbnitus, quia non adfèntiuntur ei»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦
' oftremo, Dei mandatum eft æternum, amp; immotum: vt credamus Filio . ^'jiuxta hoc diftum : Spiritus arguet mundum de peccato,quöd non crc- ^creä^isFhnbsp;me» Item, i» Ioan» 5. Qui non credit Deo, acculât eummcndaci}»Eftnbsp;^j^^niinfulfä cauillatiotquod dicunt,dubitandumefle,propternoftramin-6^îitatem,nonpropter mifericordiam»Ideo enimédita eft promilsio,ideo taniHm,pro^nbsp;^s Dei mediator côftitutus eft:quia nos indigni lumus: 60 vt Pater pro-^^pfum paflum,refùfcitatum, èCdeprecatem pro nobis, amp; habitantem innbsp;^is,ac veftientemnos fùaiuftitia,certô fît propitius huic mifèr^ mafl^,in-plenæ Ibrdium,iuxta illud : Nulla nunc condemnatio eft his, quinbsp;A^tifto IE s V ambulant» Ablurdum cft etiam, quod dicunt, noftræ indi-
'^itis caufâ dubitandum eftê» Non cnim dubitandum eft,an dilpheeat in^ s ^J^itastfèd veris gemitibus fateamur nos indignos eflè,ÔCopponamus pronbsp;^ionem,cui adfèntiri mandatum Dei eft»
J nbsp;nbsp;nbsp;rede accommodatur ad hanc dubitationem ftntentia in Ecclefîaftc '^«rferam däJi
homo,an amore,vcl odio dignus fît»Amentia eft,fingerc Salomo-
^^^hoc velle,nec iuftos,nec iniuftos debere ftatuere,an placeant,ari dilpli- tklitfta. [j^^tDeo :cùmcertifsimumfît,perfèuerantes in fteleribus contra confeien-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
ljJ^gt;difplicere Deo»Sedabducitnos Salomon alpedaculis externis ad ver
^Dei,quafîdicat:Exrebus fècundis, noftatuas teplacereDeo,nec progt; tiaißiMloa. aduerß.s,dilplicere» Non ideo placet Alcxander,quia vincit,00 ma-ilj'^^P^rio potitur»Iob in calamitate,Dauid in exilio,non ideo ftatuant fcnbsp;efle àDeo, quialùnt ærumnofî. Non ex his euentibus,fèu externis
'¦^^culis iudicent, fèd ex verbo Dei» Etiam in media calamitate affèrtur lt; ôlatio: Viuo ego, nolo mortem peccatoris, 8ÓC» Sic Deus dilexit mun-Filium vnigenitum dederit, vt omnis,qui credit in eum,no pereat,nbsp;b penicp error de dubitatione,prorfîis Ethnicaimaginatio eft,acEuâge-
^oletjS^ in couerfione verâ confolationê xjs, qui fentiut ira Dei, adimit* L Docendi
-ocr page 118-HO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE I V S T I F L
Confefsio Ecclefiarum Saxonicarum.
JiiiÀ Sftuitu ftras virtutes,aut legis impletionem. Cum autem in hac ipia confolatioHG fiducia,quaacquiefcimus in Filio Dei,verê fitmotusaccenius aSpiritu fanree (onverpa, dlojlt;itto viuificatur cor,8lt; liberator ex æterna morte, dicitur h^c cottuerfio,nbsp;fiurtcineïAtio. rcgeneratio,Ioan. 3» bïifi quis fenatus fuerit ex aqua, ipiritu. Et fit homonbsp;Hdmo renatMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;domiciliumDei,qui eft in eo efFicax,vt loan» 14. dicitur:Si quisdi
tiomicilium ep Fgfi me,ièrmonem meum (èruabit, amp; pater meus diliget eum, SiC veniemuï
ritui ianfto, Bc iuuari ft petant,ficut didum eft : Quanto niagis dabit Spirituni ftuftumpetentibu«^
C A T I o N E.
Hi-
Confeisio Ecclefiarum V uirrembergenifum.
DE IVSTIFiCATIONE.
( ^RedimuSjamp;rconfitemur, quódadfaciendani, nbsp;nbsp;excrcendamluftitiam Trcefatio.
, Deo ö'ratamjtiecefTiric finthc virtutes:Fides,Spes,óó Charitas,6ó quód
hnn, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ¦ r 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ r r fitttamTieaffa.
.?''no has virtutcs non ex le conciperepoisit,lea accipiat ex fauore,amp; gratia tamfacimdam '^b^juodop fides operetur per dilcdtionem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necejjariie.
ScdfcntimuSjà verèÄpoftolica,amp;Gatholiea doÄrinalongifsimc abhor falfidoHma, Corum (cntentiam: qui docent, hominem fieri Oco acceptum, amp;^repu- hominem, pro::nbsp;coram Deo iu{tum,propter has virtutes, ac in iudicio Dei,meritis hard
ViVf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r -i -Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes coram'Deo
^tutumconhdendumeiie. ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuflumejj'e.
K Homoenim fit Deo acccptus, ST rcputatur coram eoiufi:us,propter{bl5 jsconcßro ,fed Jæam Dei, Dominum noflrum Icfum Chriflum, per fidem, Só in iudicionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chrijti
cigt;non efl vllo,earum virtutum,quas nos habemus,merito:fedfolomeri- '^uïamûT* '^Domini noflri lefii Chrifli,quod fit noflru.m per fidem,confidendum,nbsp;( Ët quia coram tribunali Dei, vbi de vcra, amp; æterna iufliEia,ac falute agi-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Xnullus plane locus cfl mentis hominum, fed tantum mifèricordiæ Dei, ficamuri ^^eritis folius Domini noflri îefù Chrifli,qui fide à nobis accipiturfidcir-^^cntimus, veteres, ac maiores noflros retfle dixifle, Nos coram Deo fblanbsp;fiuftlficari.
Ad Roma* * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faUa te^imo^
'dinnes peccaucrunt,Sóegent gloriaDei.Iuflificantur autem Gratis,per E Scri^tura, ipfius,per Rcdemptionem,quæ efl in Chriflo Iefij,quempropofu-
^cus Propitiatorem per Fidem,in fanguine ipfius.
Ad Gab 3*
^cndufit fcriptura omnia fub pcccato, vt promiGio ex Fide Iefù Chrifli ^^etur credcntibus*
Kt . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
. 'Os Spiritu ex Fide fpem iufliciæ expeólamus.Nam in Chriflo Iefù ncq^ ciimcifio quicquam valet, necp præputium, fed Fides,pcr diledlionem o-'^^¦ans*
Hilar* in Matth* cap* 8* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H. P^/raw*
jj^Mouet fcribas remifFumab hominc peccatum, hominem enim tantum *nbsp;nbsp;nbsp;Chriflo contuebantur, Só remifTum ab eo,quod lex laxare non pote-
^ides enim So LA iuflificat*
AmbroE in Epifl* ad Roman* cap* 3*
(j^^^ftificati funt Gratis, quia nihil opérantes, neep vicemreddentes, sola üflificati fùnt,dono Dei*
Et iterum cap, 4* ad Rom*
^^^anifeEè bea ti funtjquibus fine labore,vel opere aliquo remittuntur ini
J ^^tes,8cpeccatateguntur, nulla ab his requifitapnitentiæ opera, nifi vt credant»
L Ï) Poflunt
¦gt;
HZ.
DE I V S T I F L
2__________
Confeßio EccJefiarum Vuirtcmbergenfiuin.
PofTunt autê mulca loca,tam è fcriptis Propheticis, ÔC Apoflolids,lt;|uani è fanft is Patribus commemorari,quibus probatur,non foluminitiogratui-ta üei clcmctia dcnari nobis has vdrtutes, Fidem, Spem,Sô CharitatcnijV^^'nbsp;rum etiam poftea pcromneni vitam, adeocp in extrema necefsitatc,nbsp;quaquam nos coràm fèucro tribunali 0ei conflare pofîe,nifîfiduciafohii*nbsp;gratuitæ clemcncic Üei,in Chriflo Filio Dei nobis exhibitæ.Hoc cninK^»nbsp;quod S^Paulus docet,amp; Ecclefiaflici fcriptores exponunt; Nos coràmP^^nbsp;fbla fide iuftificari,
DE LEGE,
Agnoscijmvs, iegeni Oei, cuius epitome eft Decalogus, praTcipct*^ Oquot; ptima,iuftifsima, perfeftifsima opera,56 hominem non fblum obligatunïnbsp;nbsp;nbsp;nbsp; efleadobediendum moralibus præceptisDecalovi, verumctiamfifacel'^*
f^o?»o^o^gt;/zx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T-k..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® .
^atuiddobedu opcra Dccalogi, eaperrectionc, oC integritate, quam lex exigit, verecoram
Error Ta^ißdir
rum.
Opera Supert^ maioraoperafacere,quam in Decalogo præceptaflint, quæuocantopct^ To^ationù. ftipercrogationis, alienum eftàProphetica, 56 Apoftolicadolt;ftrina,amp;^P^^nbsp;gnat cum fèntentia veræ Catholicæ Ecclefiæ,
Decaîo^i. Dccalogus enimnon eftadhunc vfumdatus:vtfîgnifîcet,hom^ncnîpo^*'¦ ^èpræceptaeiusin hac vitaperfeftèimplere: fed vt oftendat hominifuantnbsp;imperfe(ftionem,Ô6 ferae teftimoniû de iniuftitia hominis, ac de ira Dci,ad-uerflis omnes homines, ac excitet eos, ad quærcndam remifsionem petca-tor um, iuftitiam, Ô6 falutem in folo Filio Dei .domino noftro i e s v Chri-ftojper fidem.
Ad Romanos 3, i.rc^cpi}M. Per legem agnitiopeccati. --
Et capite 7,
Lex fpiritualis eft,ego autem carnalis,venditus fub peccatum.
Et capite 8.
Affèdfus carnis inimicitia eft aduerfus Deum. Nam legi Dei non fubdP tur,fi'quidemnepoteftquidem.
Ad Galatas 3.
Scriptum eft. Maledi(ftus omnis, qui non permanfèrit faomnibus, qt»* feripta funtinlibrolcgis,vt faciat ea.
II. Tatrnm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftinus deSpiritu,56litera, cap. 3^,
jfHfttßMi* Hocprimumpræccptumiuftitiæ,quo iubemur diligereDominum d toto corde, ex rota anima, 56 totamente, cui eft de proximo diligendo alte' ,nbsp;rum confèqucns,in ilia vita implebimus,vbi videbimus facie adraciem.St^ inbsp;ideo nobis hoc etiam nunc præceptum eft : vt admoneremur,quid fide
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofcctc* ,
leca inßc niia.
Z JX
S)ecalo^Ki,
Homo eß oblii
opcfibus fuis fuicunireputandum, Sgt;C mentis fuis ætcrnanî fàlutci^ confècuturum.
SedquodnonnuIIi fenciunt, hominem pofle inhac vita co peruenircA*^ non tantum impleat fins operibus Decalogum,verum etiam poGitplura,S^nbsp; . -
ro£ationù. fupercrogationis, alienum eflàProphetica, amp;^Âpofiolicadolt;ftrina,ô^p^^
h(
?
C A T I o N E.
________________n_v_ Confefiio Ecclefiarum V uirtembergenfium.nbsp;
Were,quo Ipcm prcmittere,Sif obliuifcendo quæ retro funt,in qutc ante-^¦anosextendere debeamus. Ac per hoe, quantum mihividetur, in ca, pl^pcrficienda efl i'uflitia, multum in hac vita ille proficit,qui,quam longènbsp;pcrfecftione iuftitiæ, proficiendo cognofcit.
Et rurius Aug» Hiero. epiftola ip»
. ^naritas eft virtus,quaid quod diligendû eft,diligitur,Hec in al ijs maior, niinor,in alijs nulla eft. Plenifsima verô,quæ iam non poteft augcri,nbsp;S^^nidiu hie homo viuit,eft in nemine. Quamdiu ante augeri poteft,pro-poillud,quod minus eft,quam debet, ex vitio eft. Ex quo vitio no eft iu-, ^sin terra, qui faciatbonum,amp;: non peccet. Ex quo vitio-no iuftificabiturnbsp;''^'^oipccdu Dei omnis uiues.Propter quod vitiu,fi dixerimus,quia peccatunbsp;quot;^^^habemuSjttos ipfos fallimus, veritas in nobis non eft. Propter quodnbsp;^''^ni,quantûlibet profecerimiis,neceflariû eft nobis dicere:Diniitte nobisnbsp;'^itanoftra,cuni iam omnia in baptilmodilt;fta,facla,cogitata,diniiftaftmt.
Et itcrum Lib. i. Retraft. Cap. ip.
. Omnia mandata Dei fafta deputantur, quando quicquid non fit,igno-'¦tur.
Hitronymi. Hieronymus^
hominibus ibla perfeftio eft,fi' imperfeftos ft efft nouerint.
^æc eft hominis vera ftpientia, imperftftum efle ft nofle, atq^ (vt italo-cunftorumin carne iuftorum imperfecta perfeftio eft.
I
I DE EVANGELIO CHRISTI.
I ^Tsi in ftriptis Euangeliftarum, Apoftolorum continentur multä ^^^cepta diüinæ legis,ÔôCJhriftus ipft docet,non eift malum malo redden-
j nec mulierem impudice afpiciendam, id genus aliartamen non eft Euangeliü nm ^^hendum, quod Euangelion Chrifti ß't noua lex, qua,ficut olim patres in eflntuakx,nbsp;''^feri Teftamento veteri lege faluati funt : ita nunc homines in nouo Tc-^^ento,noua lege fâluentur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lexinterdum
p ^^iß enim nomen legis generaliter pro doctrinaaccipias, quemadmodu ophctæaliquotics nomine legis vfi funt: certè Euangelion Chrifti pro-
non eft lexjfi'cut Paulus legis nomine vti folet. Sed eft bona,amp;læta an- gèuum. J^^ciatio de Filio Dei, Domino noftro lefu Chrifto, quod ipft lolus fit ex-y^tor peccatorum noftrorum, placator iræ Dei, óó redemptor,ac ftruatornbsp;»öfter,
1 ^cc præceptalegis quæ continentur in ftriptis Apoftolicis, funt noua funt veteris legis, iuxta fententiam Spiritus Sanefti, explicatio, quæ Trifceptx tegisnbsp;^pfahaudobftureanteainPropheticis ftriptis extant. Repetunturau-^*^inprædicationeEuangelfj Chrifti,vt oftenft diuiilæ legis ftueritate,amp;nbsp;noftræ corruptione, ad quscrendum, amp; ampleftendum Chriftum,
^.^»lîgelio ftio rcueiatum,excitemur,8ó vt cognofeamus, ad quam fegulam chrifltvsno efi I /^noftra ex fide in Chriftum fit dirigenda. Quare,fi proprie de lege Dei, ,nbsp;^uangelio Chrifti loquendum eft : ficut nec ex Chrifto faciendus eft no-
L ii) uus
-ocr page 122-114* DE IV ST IFIC AT IO N Egt;__
Confeßio Ecdeßarum uirtembergenfium. uuskgislator,cumnecnouanilcgcnituierit,necnouumpoiincunir^g^^^nbsp;in hîs terris inflituerit ; ita nec ex Euangelio facienda eft noua lex,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
rioribus,amp; fèuerioribus præceptis affèrat facTtoribus æternamfalutem» Salus sterna P^o ccrto babenduni eiîc exiftimamus, quod vna, eadem fît lexnbsp;non contigitno lis^ftu Moralis v^eteris, èC noui Teftamenti, quod nec veteris, necnbsp;\luoftrumlL Teftatnentihorninibus contingat æterna falus, propter méritaopenaW*^nbsp;lis.jedcbrifii. giszfèd taotum propter meritum Domini noftri lefu Chrifti,per fideifl»
Lucæ4.
Récitât Chriftus ex EEiaofficium (uumad quod in banc terrain ftt.Spiritus Domini,inquiens,ftiperme,eô quod vnxit me,ad Euangc^*^nbsp;dum pauperibus miiît me, amp;c. Hic docet Chriftus, proprium fuum oiPquot;nbsp;cium eflê,non ferre nouam legem, quæ terreat, amp; occidat miieros peccatO'nbsp;reSjfedadnunciare Euangelion,quod peccatores con(bletur,amp; viuifi^^^^^
Ad Galat. 4.
Vbi venit plénitude temporis, mißt Deus Filium fuû, fadumexna'*^!' rejfaélum lub lege: vt cos,qui iub lege erant, redimeret, vt adoptioncnbsp;liorum acciperemus.
Atftor.
Quid tentatis Deum, vt imponatur iugumiuper ccruices difcipulot^ quod neq^ patres noftri, neqp nos portare potuimus : fed per Gratiaint^^nbsp;mini leiù Chrifti credimus nos iàluos futuros,quemadmodum èc illi»
Auguftinus, contra Adimantum Manicbæi difcipulum,cap. 3,
Certisquibusdamvmbris, amp;:figuris rerum, ante Domini aduentun^ (ècundum mirabilem, èc ordinatiftimam diftributioncm temporum pop*^'nbsp;lus ille tenebatur, qui Teftamentum vêtus accepit: tarnen in eo tanta pt*^quot;nbsp;dicatio, ôc prænunciatio eft noui Teftamenti, vt nulla in Euaii-gclica, atcç Apoftolica diftiplina reperiantur, quamuis ar-dua,ô^ diuina præcepta, amp; promifla,quæ illisnbsp;etiamlibris ueteribus defînt.
-ocr page 123-11 .
SEPTIMVS
ARTICVLVS. DE
ECCLESIA.
S YMBOLVM»
Credo Ecclefiam Sandam,cathblicani : Sandorum communionem.
Fili VS de 1,0 Ao'ro2,difccriiitEcck/jaiA,abhoftibus:ciini inquit: Cues meæ vocem m e a m audiunt, de hoftibus verb inquit:nbsp;os ex patre Diabolo eftis. Hæc diicrimina (apienter confiderc-nius:8ó quæranius,quæ,8ô vbi fit veraEcclefîa Filij Dei: nos^ in eânbsp;includamus : nec decipiamur adueriariorum, Staphyli, Canifq, ÔCnbsp;Vi cell], rhetorum, Pontificia pecunia conduftorum, clamoribus:nbsp;qui titulum Ecclcfiæ fibi arrogant : hac honorifica appcllatione,nbsp;idôla,tctros errorcs, 8c magna (cèlera defendunt: Sophifinatumnbsp;præftigqs tuentur, qui vociferantur,(editionem,aduerfus Ecclcfia,nbsp;à noftris hominibus motam efle,amp; Reges incitant,nbsp;ad barbaricam (æuitiam.
duplex Eccle» ßa.
Verat^yCbrir jliinà,
Falfa,C!fgt; /liti tichrifiiana,nbsp;ßu Tajiißica»
TfE ECCLESIA ^ISI^ILI, ET INEISI^ILL
Ecclefia vifibiliSjin hac vita,efi: ccetus vilibilis,hominuni ample-â:entiumincorruptam Euangelij Chrifti dotflrinam, èc rzEtè. vten-tium Sacramentis* In quo Filius Dei, per minifterium Euangelq, eft efficax, 86 multos regenerat voce Euangelq, ScSpiritu Santfto,nbsp;86 facit hæredes vitæ ætcrnæ. In quo ctu, multi (unt elecfti,86 alijnbsp;nonfiindti: (eddc veradoftrina, Sc externa profefsione conftntien-tcs,EftautemEcclefia, p,ova^%tA: quod ad caput (Chriftum) attinet:nbsp;86 ct^çvK^Tsia,: quod ad miniftros attinet, 06audicores :vt honeftanbsp;(cholagt; Necefle autem eft,faceri,efte vifibilcm Ecclefiam:de qua Filius Dei inquit : Die e c c l e s r ae : 86 de qua Paulus ait : Sumus fpe-cFaculum toti munào,Ângclis,S6 hominibus. Quale (petftaculumnbsp;eft: quod non cemiturC Quo (peftat autem hæc portento(à oratio:nbsp;quæ negat efiê vllam vifibilem Ecclefiam; Delet enim omniatefti-tnoniaantiquitatis: abolet iuclicia:facitZom/infinitam,§6 illamnbsp;Cyclopum OTAlt;r«lt;!M'.-quara deftribit Euripides:cum interroganti,nbsp;quisfit ibi gubernator, relpondet Silenus:
OÿiJfît Eccit ß» yifibilù»
S^aiisßh
Teßimonia.
Ißfutatioconr traries ßentcrn
àiî'ev àJ'îVÔç,
L iiîl
-ocr page 124-116. SEPTIMVS ARTICVLVS, ARTICVLVS.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ECCLESÎA Chrtßiiproprie,Congregatio membrortm Chrïflt,hac
eß, San^orum:qui vere credunt, amp; ohediunt Chrißo:etfiin hac yita huic congregAtioni multi nnilt,amp;by^ocrtteeadmtxttjunt!v/^a.dnouißimumiitdicitm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aQ,ZioiÄtja-iti,tmuA^^tur-
fMÇ TtC^MV nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSX^ÇBd,TTgt;1^i7t,T Àyi'av-cv Ù T°nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dni^MUÇ,
gt;[çt^ dx,iß^ijÂciiç JiJ|,a(7XÉTîe/ : nbsp;nbsp;nbsp;to.i^ve^rif/ct. à^Ôaç, Jtcijd, tIim X^çedottamp;ii-
/jidïmj.E^ igitur Eccleßa congregatio Santorum, yerè (rtdentiudn jua Euangelium rt-£ii dQcetur,amp;re^è adminißrantur SacrAmenta.
|
Jtemßoctnt'.quod ^^»rf.sÀNCTA Eccleßa perfetuo tnanfuraßt ; ^^cc-cKovuifAtoui pAvnot^ IT. Quæ fint eins notaf.//rf^wnbsp;dt-ycM 0'iounbsp;waji,Àci Qm. in loco tria funt conßde-rando-, : enim Eccleßa proprie diHa, figna^y ßta, arvpßoÄA t nßj vnptiei^. |
r Tuntt», amp;fanttm Euangelij do^rinam : xASofttv, nw I vyicdvtvQtut rïinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji J'M.axrtA»*»* yfitm SAcratnentorum , tluù tugt; lt;i^6àv^gt;lini/,^)Auu èixeyéjMf(ny,gt;(gi/ |
DoHrina Euangelij.
Satii elQ con.
ITT. Qux ad vetam V N 1 T AT E M Eccleßa,nbsp;IT^SÇ ThvAÄlil^n OWAlt;plt;/oU/^nbsp;ivoTßg. av'^, ree^uirantur.
quot;Ham
gt; J nfentirede
Adminißra Clone Sacra-mentorum.^
I xà ce 'rtf Itd[aextt.
L Alt;fl6 TS'ioaßiÄtov fXfflôe frtuy pvi^tißaiy ituÿrcpfie^ irvp-
T^ivaßfÄiov
gt;agt;yey.
j HoneSQnecejJi, v b i qjt T.ßmilese]ßetradinon(S,ß^l^ aut ceremonias, ab hominibuf inßitutas,TAi àvIaç aèêfitii'^''nbsp;VAç Tix^^ôarlçj 6nrja^(,nßj TtÂt/Açnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Àvamp;çu'ts-uv
p^ivetj;. Sicutamp;'Paulttsdocet, cumait: I^nufDomintif,'quot;f^^t des,ynum baptifina,ynuf Deuf,e^ T*ater omnium,
DE ECCLESIA.
Apologia huius Arciculi.
T)ISTINCTIO, ET DEFITEITIONES T^EI, hoc eft, vcrac,amp;S falfac BcçJefiæ, Ka,r
quot; I. Eß congregatio Santorum : nbsp;nbsp;quot;^ert credunt Euangelto Chrißii amp; hlt;)t-
ient Spiritum San^um,
Î. E^^yittum corpin ChTißv^uod Chrißta Spirïtnßto renouâtßdii^'ßcatj eS^gubetn/itrtideiicetiintegritaSiideßjotd congregationbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omaia
in imrabuf perficit:cutui corporii ipje Chrißm eß caput, t, Epb.
¥M^(uç,propru. Eß^ tum arbiiut, amp; angußi-ueyerbum. Cumautem
definitur Eccleßa:necef-ft eEt^eam definiri : qua eß nomine, täre Eccle-fia.', qux habet Spiritumnbsp;Saniium. Muc igiturnbsp;pertinent deßriptionestnbsp;qult;e de yiuif metribrif,tihnbsp;eß, bonis, quinomine,tirnbsp;re Junt in Eccleßa, lo-^uunturEiTam Eccleßa,nbsp;qua yerè eß regnu Chri-ßi, dißinblum contra re-gnum Diaboli ( tß enim
Tod ßetmÄsiät, ivßitia cordis, dona-tio Spiritus Sanbii : quonbsp;Spiritu illudregnurrifannbsp;Eiißcatur)proprie.
3. Eßßocietas fidei,amp;Spiritus SanEli, in cordibus: qua tarnen habet externnbsp;nasnotas, ytagnofcipoßittyidelicet ,puram Euangelij dnÜrinam, ritnbsp;adminißrationem Sacramentorum,conjentaneam Euangelio Chrißi,.
4. EE^quam Chrißusdilexit:t^ßepro eatradiditr^st eamßan^ißcaret:pttnbsp;xißcans lauacro regenerationis,peryerbum:yt exhiberet eam glorioßm,nbsp;non habentem maculam, aut rugam,^aut aliquidtaletßed yt eßßetßar^a^nbsp;eä' inculpata. Sic Eaulw deßnit Eccleßam-,
q. Eßßan^a, catholica, yt articulus in fymbolo deßnit. Et additur expli-cationis,yt yidetur,gratia:qubdßt tuv äyixv ioivuvnt,,communio San-Borurntqui habent interße ßocietatem einsdem Euangelij, ßeu doUrina,, rär eiusdem Spiritus SanÜi : qui corda eorutu renouât,ßan^ißcat, amp;gu-bernat.
6. Sunt hominesßarßper totum orlem, qui de Euangelio conßentiunt î amp;nbsp;habent eundem Chrißum, eundem Spiritum Sannum, amp; eadem Sacrament aßue habeant easdem traditiones humanas,ßue dißimiles,
7. Sunt yer'e credentes,ac iußi,ßarßper totum orlem. cuius notaßunt. para doSlrina Euangelij,eir Sacramento,
8. EE^regnumChrifti,
p, Eß domus T)ei yiuentis,columna, amp;ßabiEimentum yeritatis.
»o. EEßpopulusl^iritualisßoc eß, non duilibus ritibits dißin^us àgenti-bus,ßed y er US populus Dei,renatus per SpiritumßanSlum. Tr opter quod Ecclefia, yt inquit Lyra, conßßit in Ulis perßonis : in quibw eSß^notitionbsp;, yera,amp;conßeßio fidei,amp;yeritatis.
¥,lt;ßs/'%^nlt;siUMg, improprie, amp; wKÓrd, hoc eß,yt in Deer etis inquit gloßßi,pro Eccleßa large dtSla,qu« compleSli-^ tur bonos, amp; malos. Sed malt, nomin e tantum, non re,nbsp;ßunt in Eccleßa.nbsp;nbsp;nbsp;Huius deßeriptiones aliaßunt
k-EALSÆ. SI
-ocr page 126-T) EF I'M IT 10 ECCLESIÆ kataxphstikîTs
, led Ve'l rt,
n. Eccleßa nbsp;nbsp;nbsp;ccngregatio Santorum: cui/oàetati exttrna,in hac yùa,ntiih,amp;hypocrttx,feu
admtxtî, amp;Jîint membra Eccleßa ßecundum eicternam,auam cumßijs habentßcietatemßgnornmEcdt-ßte,hoc el^, 'Verbi,proßßionts » amp; Sacramentorum:prajertimßnonjtnt excommunicaü. Geruntenim oß' ctanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;m Eccleßa. In qttaßacramenta etiatnper hypocritas, aut malos traIlantur,amp;ac!rr.uißrdntHr-^'lt;^^\
bus tarnen ojßcijs Eccleßaßicts, amp; Sacramentis, non ideo efficacia adimitur, Sunt enim efficacia: amp; bis yt 'tpojßumits. Eß igùur congregatto SanSlorumiitem hypocritarum,amp; malorum.
I
Ç j. Ei^ßcietas externarum rerum, ac rituum. In ^uibus enimChrifiusnihilaßf. ß^^ I Junt,niJi m ortua membra Eccleßa.
h Ccetuum,e-tiam extra Ta pitlicdEccle-lt;nbsp;ßam.'Vtßunti-
z. EI^politia externa certarumgentium.
3. EE^ externapolitia bonorum, amp; malorum.
4. Efl^quaßarea,in qua triticum,amp;paleießmulcoaceruataßtnt. f^tleannesEtshß** comparatione illa depingit.
E^^ quaßlagena, in ^uapißces boni, tir malt funt. nbsp;nbsp;nbsp;Chrißi eß ctllaM,
Eccleßa Anticbrifiiana,feu Eapifiica,eEßß/lonArcbia externa,fuprerM Mti»^ orbts terrarum. In qua oportet E^manum Eontißcem haberepoteßatem à,sy7riTi^uju!)}i (de qua »(mtw H'nbsp;cet dißutare, aut tudicare) condendi articulasßdei ; abolendt Scripturas,quas yelir. inßttuendi cultus,amp;nbsp;Jacrißciazßem,condendi leges.quasyeltf.dtßenjandi, eirfoluendi, quibußcum^ legtbtts y eilt, diidr,if,tetKgt;'nbsp;niets,amp;ctmlibus:àquo iwp^'e^f,TQ-f.,iir^tè.Qi.3 omnesaccipiantpoteßatem,tSriustuendtnbsp;de mandato ^rßi : cui, cim Tater omniaßubiecerit : intelligi oportet, hoc ins in Tapam translatum (ßnbsp;Q^re necejje eS^, Tapam eße dominum totuis orbts terrarum, omnium regnorum mund,omHtutn rftW^nbsp;priua-tarum: habere plenitudinem poteßatis,in ternporalibits,amp;ßiritualibu'S', habere ytrum^gladiutnß^'nbsp;ritualem,tir temporalem.
Atqj hæc poftrema falfißima definitio, non Ecclefiæ Chrifti, fed regn! PontificrjjSó Antichriftiani,habet autores, no fblum. Canoniftas :fèd enairinbsp;Danielem, Cap. x i. Et Paulus prædicit futurum : vt Anti'chriftus fedcatnbsp;in templo Dei,hoceft,in Ecdefia dominetur,Só gerat officia» Vtigitur duplex eft Eccleßa: vna Chrifti, altera Antichrifti, èc Diaboli : illa fcili-cet A p o s T o LI c A, hæc APOS TAT I c A : fic Ecclefiæ verbum,nbsp;ancipites habet poteftates»
-ocr page 127-D V P L I C I.
Apologia feptimi Articuli,de EccJeßa vera,amp; fcjß.
quot;», Ti^Q'm(nç,propofino. sepTIMVMÂrticulumConfeßiinKnoflradamnauerunt^
repetttio ' eonfuta-iionisTd-^nbsp;tificio. Innbsp;qua tra-Uationtnbsp;ponitur
2. l-stt^oßa., ohie^io yiduerßariorum. Inqtto(artKulo ) dicimus, ecclesiam eßecon-gregattorsem SanUorum. Hoc noflra eß Deßnitio, cf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Statut enim huius caußo eß defini-
tionis,
Ipfe fHRisTVs Eccleßam comparauerielageno:in qua ptf-eesfunt boni,eir malù
5. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c»re;i;i'©j,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conßrmatio rtßrehenßo-
nis aduerßano, ab autwitate Scriptura qua noßram deßni-tionem refeifere conatißunt.Addtderunttmm ifii longam de-^ clamationem('Vtcontrariamdeßnitiontm,ixibo(/lt;rßigt;ViCon-ßitutrent) Eccleßam eßße congregationem bonorum,amp; malo~nbsp;rum, Hesenimnonejß
-5
le congregatzonem bonorum,amp;maio~
ejt ab Etcleßaßegregandos. Cum^ /o A N N E s contulerit cü
? nbsp;? o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/lUÆtvîttritwi
tSt^i^ygeneraliSs quo habet crimi-nattonem:nbsp;zAt» aduerfanoru,nbsp;partes eiuafunt:
area : in qua trittcum, palea - ßmulcoaceruataßnt^
'HqoK^ffiSfCollaudattoprouerbij, TrofitUo yerum eï^, quod aiunt.
^ullumreilttdium eJI{,aduerfui
kvhot^oret-tnç, aditus ad reßon -ßonem nonlt;nbsp;neceßarid.nbsp;parseiusal-ttra ei^
Sy cophanto morfium.
Ta T?5 cu,Tieti;,rAtio.'Hihilenim tam nrcumße^e dicipoteßi yt calumniam euitare queat»
Se^egare malos, et hypocritas ab exter-*nbsp;na focietate Eccle^nbsp;ßot.
Xm ^iiiidrt,ßnitg quafiio-nis:qux efi fupertoruin.
kçvrimç,înficiaM obieSionis.
Hos ob hanc ipf'am caufam adie-, cimw oUauum Ärticulum, ne \ ^dimereSacramen-quis exijlimoret, nos aut
Aitni, fittatio funbsp;periorum-cuituparnbsp;tes Jùntnbsp;dutetii
tis eßcaciam i quo per hypocritas, autnbsp;malos adminißran-
tur.
reieSlo adßquentem articulumh Itaq^ hic non eß opua longa defienßone^
, kiUüXoyM,raùo, Satis nos pur got articulus ollautts,. kv^m^a^O), n AVAOTcdiii, ipßreßonßo. quo etßnon eratueceßaria,propter adie^um articu»nbsp;Ium o^lauumt qui ißam calumniam réfutât : eic abundantt, feu ck m^tovcriac tarnen,propternbsp;alios,additur. Latet in hac calumnia Tro^ko-yieriMC à dt^o,ßcundum quid, addi^umßmpli-citer,amp;clenchi ignorattonis.HonenimpugnantinterßjChnßi,amp; loannis teflimonia,parabola, ßu analogio, amp; noflra deficriptio^ llli enim loquuntur de Eccleßa large diHa: nos de ea,quonbsp;proprii dicitur Eccleßa : in qua réperiuntur, qui amp; re,nbsp;nbsp;nbsp;nomine Chrißtani dicuntur : non qui
nomine tantumßc apellantur. Eß etiam in his captio accidentif, Qw)d enim mali,amp;bypocrito ßnt in Eccleßa: non eif de eiusproptietate,at^ natura:fiedeß tS ffv/aSißtiti0T@^. Ät hoc noptnbsp;ingreditur in deßnitionem rei quot;yieram, amp;èlt;nu^ri^ Hoßra igitur deßriptiones flint idioi koyti.nbsp;non enim yellatiores,t)elangKßioresßnt ipfio deßnito. Tapißarum autem Àvako'ytx.^, amp; 7m-^ÇokiKn explicatio, quia adctum yißbilempertinetfieu Eccleßam, c* 'akdri diUam, latiuonbsp;patet,quam res,quam deßniuimus,hoc eß,Eccleßa, de qua conßtemur in Symbolo ; c R. E d onbsp;Eccleßam catholicam-.SanÜorum communionem. 'üi
ad ipfam caufarti accom-nuidatio . Habet au-
tem a-uçxtnv, commen-dationem confeßisnis. Tortes hicßnt totidem.
120. DE ECCLESIA
De regno Dei,amp; Diaboli,amp; de vti iufq; membriî.
quot; Trofifinont^ Coneedinutf, quod hypocrira , amp; mtdi (minifiri,nbsp;é^aditores) in hac yiuj^rafirt'.m.
finonfint excornmanic^ti,fint
Eccleßa,
rMi
\\demJjra Ecclefia :fi-
(ietatemfignorum Ec~ clefix.hoce^
cundum externem fi' \
iin^/^n^4ÊVtn r* r- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Concefi fiiofim-
quot;E^Ctone nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
yta,.aua v. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦
qua habet occupaticne : in qua funt dua vaare öe.?quot;nbsp;ailç, Earum alteraper-tinet tul
Sacramettfigt;ttiiitlt;
'*I. bdinifiros.KeeSaeramentaideononfiunt ^uiaper malos traBantur*
yiA-qate confiât
1. Auditor es,Jmo re^èytt pofifurntts Sdcrameti^i^'f^^ per malos adminifirantur.
A^ücrx-dhluu, refittatione^nbsp;per «Äää'nbsp;reiSKa^iV,nbsp;compenfia-tienem. cu-iusduafiuntnbsp;partes:
Confirmanone,à tefiimonio, Kam Pauîüi pradiât futurum : yt ^fttichrifif^ fidtat in templo T)eifioc efi,in Ecclefia dominetur^'^j' gerat ojficuu
PropofittOia defininonefalfia,c')i nbsp;nbsp;\^lt;dt^eds o^a.At Ecclefia no» efi
cietat extemarum rerum,ac rituumtfic ^t alite politin.
CPuramEu^K^^i do^iMgt;^
tfif^ Cll^nbsp;Sacramentoritgt;nbsp;fientaneinbsp;lio Chrifii
irmatio a tefiim9nio,eir defimitione /aii^lt;po^x,n. Et hac EcclefiafioU corpus Chrifii:^ubd Chrifius Spiritufuo renouat,ranh{ificat)amp;gubernat.'ff^f^ \nbsp;tur Paulus^ Ephefi. I- cum ait: Et ipfim dedit caputfiuper omma Ecclefia',j^nbsp;corpus eiustyidelicet integritas^idefi,tota congregatie ipfius; ^ua omnia innbsp;busperficit.
E^atîoyêiidefinit'ioneyeraiXaT àv^o^a-iidv. Sedprincipali-
ter e/Çfocietasfidetyamp;Spiritus Sanèii, in cordihus,qua ta-J Adminifift^f^'^^ men habet externas notas tytagnoficipofiit: videlicet.
Corre^io
*1 ci,v]lt;laàr-
J Confit
Câus bßr^ corpn
Etui par tes fitnt
lio ChTtßi
Claufiula tnç/trfJMlticn, Q^rtilU finquibusnibiîagit Cbrifiufinonfiuntl^ bra Chrifii,
Patio,a'rip:^ii(^fi confefiione aduerfiariorum .Id^atenturaduerfiarij,
M OR TV A membra Ecclefia, Quaremiramur, cur reprehenderint nofimV^ ficriptionem:quadeyiyis membrisloquiturnbsp;KTstKoylaut^defienfionem» A^
^Epilogonfeuconclufionem^ 3*
D V P L I C I.
_ ________ fc-ccJefiam efle viuum, non mortuum corpus Chrifti,nbsp;vel fbcietatcm Sancflorum, qui Hint propriê fbcij,cC ducsnbsp;eius,quæ èC nomine, amp; re eft Ecclefia.
' 'npô'm,lt;nç,propofitio. He^nouiquidquamdiximus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
ÇZNSomninoeodemmododefiniuitEcclefiiam, Ephefii^. qubdpurificeturtytfiafian-Ela. Etaddit extsrnas notas,yerbum,amp;Sacramenta. Sic enimait:Chrifiitis dilexit Eccle-ßam:amp; fie tradiditpro ea:yt earnJanEltficettpurificans lauacro aqua, per yerbum:yt exhi- gt; beat earn fitbigloriofiam Ecc/eßam : non hahentem maculam, neq^ rugam, aut aliquid taie.nbsp;SedytfitjanEîa, amp;iticulpata. Hancfiententiam nospenètottdemyerbis inconßeßionenbsp;pofiuimus.
I
KetTOicr-ra-^ tio à te-
flimonijî Sicdsßmt Eccleßamamp;drticulitó'in Symlolo *. qm mhet nos credere: quod fît ßtnEdacatho-lica Eccleßa. ïmpiq Vero non/um /andla. Ecclejia Et yidetur adaitum quod Jeqmtur:
^enfio no ießni-ßisfiuri-pAlla eß
*''ÿimetis : tribus
*l^tin^emus
^''tiibjis rhe ^'titK:qua-^nprimanbsp;fettes fiuntnbsp;i^tAtuor,
Sandlorum communio,à,yfuv u3tva)ifA:yt exponeretur,ng-r i'/np^ri'ynm,quidßgnß.cetEc-cleßa:nempe congregationtm Sandlorum î qui habent interfefocietatem eitisdem Euange-lij,Jeu doSfrinx,^ eimdem Spiritusfandli.qui corda eorü renouât, ßanSiißcat,amp;gubernat.
Eropoßtione. Et hic articulus.neceßaria de caußa,prQpoßtus
Infinita periculayidemus : quxminaturEcclefixin-teritum.
*^^timenta- ^^^«crfct, ' Znbsp;^öcit/ä, 7anbsp;new^ir co-^nbsp;firmatio,nbsp;sä' exponbsp;litto,confiant.
?^rzo«e, qux fer-tinet ad
I
'' Qmrela,à caufis labe-/adlantibus,c^ inten-mentibus, quxdicun-tur cp9a,fit}iM,
quxßio-^ nem, K
Inßnita multitudo eE^imßiorum in ipfa Eccleßa, qua oEprimunt earn.
quot;^^itterepeccau.
Confioîatio, à caufisfinaîibus. Has enim conßolatio-nesproponit nobis ills articulus in Symbolo, TEe furam efie.ltem,yt/ciamus,quamuis magna multitudo ja impiorum : tarnen Ecclefiiam exijlere : amp;nbsp;V Chrijium prxJiareilla,quxpromifitEccleJix:
I
Tj^nouatione, avcucatvua/ tefiimonij ipfiu4 Symboli, amp; noßlrx deßinitionis. Et catholicam Ecclefiam dicit:ne intelligamus, Ecclefiam ejfiepolitiam externam certarum gentiu (e^oç)nbsp;Jed magis (ccvbc^a-fieç/hominesßarßosper totum orbem:qui de Euangelio conjentiiint:amp;nbsp;hahent eundem Chrtjlum, eundem Spiritum fangum, amp; eadem Sacramenta:fiue habeantnbsp;easdem tradittones humanasfiue dißtmiles.
f Ecclefiamlarge diElam complei{ibonos,amp; malos.
s I T. In hac parte
Junt,
deßßeremtis ,jed jctamm ,Ecclefiam tarnen man-\
Zgt;4re fangum.
In Decretis
Gratianfi inß^
El Glojfia, I quot;Malos nomine tantum in Ecclefia ejfie, non re: bonos yerb .^îppendicula,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;| reEo-nomine.
'SsÇÿiSTnxn,teJiid
V monioru. Ham
re,sis'nomme.
In hanc fiententiam multa leguntur apud Eatres. Hieronynim enim afit: Qm ergopeccator, eß altqua fiorde maculatus:de Ecclefia Chrißi nonnbsp;poteJlappellarvnecChrifioJuhieElusdtci.
(donclufio,quafuperioribus noua attêicitur ar^^umentatio. nbsp;nbsp;lE
122. DE ECCLESIA
Eccleliam elle congregacioneni Sanâorum.
quot;Propoßtio. Q^nquam igitur hyjjocrute amp; malißntfo-äj huiw yerx Eccleßx ,Jecundum externos ntw : tarnen, lt; cum deßnitur Eccleßa:neceße eP^ eam deßmrt:qua ef^
Viuum corpiu Chrißi,
'E[omzns,'amp; re Eccleßa.
P^tio cdtiaXeyiKvi. Et multaßmtcaußa. quot;bleceffe enim intelligi tqux res princi^lt;ilder eßzcUt'l^^^ niemlra,amp;ytuamemhra EccleJtx,Jcihcet, Sßritus San^u4,peryerhum,
Conßrmatzo, à conßquetibui abßirdis, ß Eccleßam^nbsp;tantum deßniemus externanßnbsp;politideße bGnorUfamp;maloru:
l^on intelligent homines R E G N v M Chrifii,efße iußitiam corhgt;^ donationem Spiritus San^i (qux eP^yera deßnitio) JediudicaiiKfit}nbsp;tantum (qux eßfalja definitie) externam objeruationemeßecerw»^nbsp;rituum.
^Mintererit inter
Populum legis,
Et Ecclefiam,
TL
Huius
I nouie, q ficundanbsp;eß in aponbsp;logea, de-finitionis^nbsp;noflr(e,arnbsp;gumentanbsp;tionisparnbsp;tes ßuntnbsp;Jex',
à.ia,K(/liKn} stetr àvTiditnv, e^ loconbsp;dißimiliumjeu dißnbsp;ferentiamrerum,nbsp;per diJlinSlwnem.nbsp;kAc fic dißcernitnbsp;Paulus Ecclefiamnbsp;à populo legis :
quot; Qwd Ecclefia fitpopulusßiritualis,hoc eß,non ciuUibusritibtss difiin^^ à gentibuszßedyeruspopulusDei renatus,per Spiritum ßanilum.Ätnbsp;gelium afiert non'^mbramaternarumrerum :J'edipßasreseternas: Spzrttunbsp;ßanÜum, amp; zußittam : qua cor am 7)00 iufitßumtts. Jgitur illißnt teMtunfnbsp;populuSfiuxta Eüangelium: qui hancpromißionem accipiunt.
Exoï-^ natio lt;nbsp;duplex
In populo legis, prater promißtonem de Chrißo, habebat amp;caniale fernen promifiionesrerum corporaltum, regni,amp;c. Et,prQpter has,dicebanturpopulos Dei : etiam mali in his. quia hoc carnale Jemen Deusfeparaueratnhnbsp;alijsgentibus,per certas ordinatzones externat, amp;promißiones. Ettatnei^
2w?Äfl54-lt;S}Kn, ratiocinant : cuius partes fiunt,
( L mali illi nonplacehant Deo,
Propoßtio, Ädhac, Eccleßa eß regnum ChrißißißinHum contra regnum boli.
,ylßumptio. Certum elßautem, impios inpoteßate DiabQU,'amp; membra re^i aboli eße,
f Docet Paulus Ephefi z. Cum aitßiiabolum efificacem eß« in credulis.
,gt;ipprobatio,A-Ttzvoçy à tefii-lt; » monijs. Sicut QhriflusIoanS.inquitadTharifixos'.qzàbuscertèeramp;t sxte^^nbsp;fodetas cum Ecclefia, tdefi, cumßanShs, tnpopulo legis.
rant enim,ßacrificabant,eis' docebant: Kis expatre Diabolo efi'
Qonclußo, repetitie noflra yerte, demonfiratx deßnitionisgt; Itaq^ Ecclefia,qua quot;verb efiregnam Cl/1^' fii,efipropri'e congregatio SanSlorumi
quot;J^tio à contrario, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impijreguntur à Diabolo,amp;ßunc captiui Diaboli,no reguntur Spmtit Cbdfi
_______D V P L I Cl12?.
Impios non elle Ecclefiam,E I III IIXIQ XI ex abundanti.
Sed^uidyerbü optu eß in te manifeßa^
ij Tm^KdtfflbUiptrfracifionem
quot;Tropoßtiü,
7{^fo yj^Si'nntjtSi E.ccleßa;tjy.» ^ere e^regnu Chrifii, diflinguitur à regno *Dialoîi'.neceffè eß^imgioi, cumßnt in fegno Diabohinon eße Ectlßam, Ät^ui Eccleßa, tamp;Y. Ergo neeeße efi^tis^c.
quot; Coneeßione. Q^nquum in buc eiîÂ, ^^uiu nondum reutl^um e^regnum Cbrißißunt ud-mixtiEccleH(e)amp; gerant ojßcia in Eccleßa,
Confirma-^ tiotconßant
CorrtUiont, 'Keepropterea im^ijßtntregnum Cbriflii^ninreuelatio nondu^fa^aeß.
'R^tieneßubie^A, à definitione. Semper enim boc eß regnum Cbrßi, quod Spiritußuo Tui» , uificat:ßueßtreueUtum,ßueßtte£fttmcruce,
''Tropinqua,nimirnma capiteEccleßa. Sicutidem eß Cbrißu4,^uinuncglorißca» tue eß: aütea affliUtn erat.
Simiiitudi-
Cbrißuf enim clare dicit ^attb. nbsp;nbsp;ßonumßmen eßefiliot regni.
.At i^^aniaßlioi'Dtaboli. Agrnmdicit'Mundum eße : nonEc-» cleßam,nbsp;t
Ita loannes de illa tot a gente ludaorum loquitur, tä' didtfote î quot;Vt quot;Vera Eccleßaßeparetur ab illo populo.
nibutt'videlicet:
'Eemotiori-buf,qult;ehuC'
conuemunt.
n.
Expo-litio i quadu-^aeß à
Oflenditgferumft^ßiritualempopulum,a populo tamalifeparan-dum eße.
^^e id fcandalum pios oßen-dat.
Dicit de ßecie Eccleßa, quot; cum ait : Simile eß regnunbsp;ccelorum lagena, aut de-cemvirgimbua.
2.
I^ßittatione argumen-torum Aduerßriorum, per ßicuovgpiolationem,nbsp;Jeu a.vUlt;;-^i^ov,inuerßo-^nbsp;nem. Itaa^ bic locu4 ma-gd contra Aduerßarioinbsp;facit: quam pro eis.
IJma Chrijlus
ßtfeiamue, lt;verlum, amp;ßacra-menta eßcacia eße:etß tragen turanemine.
DoCet Eccleßam teHam eße multitudine maloru. «
?
4, Interim docetdmpios illot, quamuis babeantßcietatem externoru ßgnorum:tamen non eße 'vèrum regnum Chnßi:amp; membra Chrifii,nbsp;Sunt enim membra regni Diaboli.
Conclußo, ab occupatione,quaamp;ipfaefinumerofa,amp;multiplex, O
-ocr page 132-124- DE ECCLESIA.__
ConcJufionîs fuperioris Joco po.fita occupatio refel-
lens cauiUationem Aduerfariorum,
'' Propoßtio,)tal aTxrd^vntnythaJfet enim inßciattone ohie^ionis.'Ne^'^ero noîJüinniamWfTlatonicaf^^ uïtatem,fctlicet,pia nujquam efl,HaSlentts -Ctzs-c lt;^s^a.:fequitur îj n^â'maiç. l^t qmdam imßit cauiïl*^^'
's
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Sed dicimui, EXISTEREnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eccleßam, videlicet, Verè credetes,ac
T^aïio.per aßeueratione, ex repugnanttiwjeu ai,nbsp;contraria, amp; 'Jnbsp;TPtfnî dejcripîïone. j
Qgt;arßospertotum orbem. Ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;correlatiuO
f 'Puratn do^nnam Euangeîij.
.^Lddïmiii NOTAS J
^^(Kcila,^a,lt;pn,aßgnii)y
Sacraniinta.
Conßrmatio , à teßimono 'Eauli i. 'Etmot. 5. Et h^c EccUßaproprie e^ ColnntHciJt^ oî}c@q ô'iocl',dxxÂnlt;ria,S~iS'td'poicecia, ceÂtj^cccot, domivs Del, e^Ecclejunbsp;uentis, columna,amp;ßabihmentum yeritatts. E^rine: enimpurum Euangelium: amp;,!gt;( Eaulm ittjUttEnbsp;damentumS^oû^c^fact d àÂ^^dia^dioc ej^yeram Chr'ifli cogriitionem,amp;ßdem.
Jquot; 'n^é'ianç, Etßfunt in bis .ß'Vem Eccleßa membris,amp;ßff^ tiam multi 1 m lî E C I L L E s;nbsp;nbsp;nbsp;fuprafundamentum adif *
fipulas peritu ras,hoc eß.,quasdam mutiles opiniones. qua tui quia non euertuntfundamentum, tum cendonantur iHttnbsp;fiam emendantur,
Ex^imç, expo/ttio per exempla, jlc fanllorum 'Patrum teßanturtqtiod interdufiipulas etiam xdißcauerint Jupmß^nbsp;mentumijed qtix non euerteruntfidem eorum.
quot; C H RI s T r. « I hac prima conten-)nbsp;fiontiparte ef^ J
o
autem ar-gumen-(oßa, e-amqjob^ Catfamnbsp;partib*nbsp;fuis ab-foluta.nbsp;^tfunt:
c'y mem-brorum in Z'ffZtf-jnbsp;ß'^
t. Quoddamnant arficttlum, deremißionepeccatoTUiH»
, «
1. ydanifeßus item, eirpernicioßts error eß : quoddocent, 'ines remißionfpcccatortim, dileffione erga Deu, ante^^^^^nbsp;Elam hot q'-toq^ ef^ tollerefundamentum,hoc eß,Chriflugt;^*
Quod aßßrunt, Sacramenta ex opere operato iußißcare.E^ w ßhoc yerum eß: qu id opits efißdef
3icut autem habet Eccleßa i7rttjß.A.tougt;, promißionem'.quod femf^i habitura Spiritumfanflum, Illa yerb eßproprie Eccleßa : qu^ babet nbsp;ritum Sandlum.
A^TiCfî^lSTJ.
En'Um pleraq^ ißo-rum, lt; larij noßri defendant ,fide euerlut.yt,'
Expo ^-1
Ano, J
î
SCRI-
[ PTV- .
Lupi autem, 'amp;' malt do£lores, etßgraßßantur in Eccltßa : tarnen ne^T ' propri'eregnumChrißi.
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
V E T E R V M,Tr L YR A ^,qui idem teßatuT'. cum ait'. Eccleßa non conßßit in nibui rationepoteßatü, yeldignifatü Eccleßaflicte, yelfecularts. quia multi Tfinbsp;pes,amp;ßummi EQnftßces,tir alij inferiores inuentißnt apoflatajfe àfide. Tropternbsp;Eccleßa conßßit in illiiperßonts : in quibus eff^ notifia '^era,^ confeßiofidei.tS'^nbsp;s tattSi Ha^enus Lyra,
j Ita habet àutlÂaç, càwiminationes: qubdßiit futuri impijdolores,
Em/aa^-Tv^lav, d tefiimo-.nbsp;nio, c^raif-, toritate (
(flaufula, Qtßdaliuddiximw nos in confeßdone noßratqudm quodhic dicit Lppraf
-ocr page 133-D V P L I C I.
PalfißimaEcclefisedefinitio, imó defcriptio verißima, quagraphicê depingiturregnuin,{eu tyrannis Pontificiainbsp;Ecclefia^ Romani Antichrifti.
quot; Condendi artreulosfidei.
'In qua oporteat hEp- ^bolendificripturaSjquasyelit-. manum Pontifice ha
bere potejiatem ÀW- 2 Infiituendi cultus^eä'fiacrificia. (de quafici-1
hcet,neminihceatdi-1 Condendi leges^quasyelit. JJutare,aut iudicare)
manum 'Pontifice ha-
AyTlt;(9e-
Adner-fanoru eratioßnbsp;nem^ amp;nbsp;defini-tionem.
Cuius parteinbsp;fidntgt;
Ti^otettni, qua noua Eccle-fiiafied Anttchrifiianæ, con-etnnatur notatio. Sedfortafi fiisAduerfiarij ficpQflulantlt;nbsp;definirt Ecclejiam : qubdfitnbsp;MONARCHiA externafiu-prematotiui orbis terrarum:
1'^icet
ix
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Piuinis.
' Piljenfiandiyamp;Joluendi, p Cyiygt;n'«Pgt;^\
° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\^Ciuilibus.
^'Totius orbts terrasrum^
' Ejje Omnium regnorum domi-^ mundt^
num
lJtlpenJandi,amp;foluendz, \ quibufcun^legihuiyelït,\
ACarnifice, Pontifice, inquam, Pomano,\ M p e r ATOR,ör7^wnbsp;omnes accipiantpotejiatem, amp; itts tenbsp;nendï régna Ae mandata Chrifii: ci(ilt;nbsp;cum Pater omnia Jubieceritdntelligtnbsp;oporteat, hoe ius in 'Papam transla-turn effe.QzMre necejjefit.Papam
^Priuatarum-. Omniu\
rerum\
\fiublicarumi
' Plenitudinem potes-fiatii in temporalid
rspirituale. Htrunq \nbsp;gladiumj}
\Temporaïé. p ELöJolum Canonijlas.
autores Çab autoritatehumana,eii- diuiua.) nbsp;nbsp;Sed etiam Panielem,
P cap. II.
Q^dfi hoe modo définir emus Ecclefiam :fiortajEs haberemus aquiores iudices.
Atqui hoc modo definite Ecclefiam nonpoJJfiumus.ApprobatiolMlulta enim extat immoderate,e^ impieficripta depotejlateppmani Pontifictstpropter qua nemonbsp;jeefireiindignitate,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ,
IJoli pleSlimur. quia pradicamus be-I neficium Chrijli'. quodfide in Chriflum conjequamur rem fiionerapeccatorumt L «0» cultibits excogitatis ä Pontifice. A querela iujia.
'' Av6op/(rfM)v,contrariam definitionem, ab authoritate diuina. P6rrb ClrriJlus,Pros phetie,iamp; Apojloli longe aliter dejiniuntEcclejia Chrijli,quam regnuPontificium.
' Inficiatione,cssalt;si, Hee efi adPontificestransfierendu: quod
re
ajalfio definito, hoc \ Eatione ,per aovLi- | pnum ejfie lectione. eJl,dPapifiis.Con-\^Kddn'isgt;ficnbsp;t Jlat autem
Habe ^^bui,amp;figt;irittialibuf.
I
i Ke^ciirx.dj^,fgt;robatio,dteßimonzjs.Ätiij hd:c definitio nöEcdefiteChr'zfii, i 'L Jedregnï Pontificij,habet autores (ab autontate humAna,amp; diuizid.) [
Avojv, ïcfuMionbsp;nem,ora-tionem^ jnbsp;ßiperiord-(ontntri:nbsp;am.cuiusnbsp;itide par:nbsp;Jts junt^
Avh'O^ô'mtnç,
aditus ad re-j ..............Iquot;quot;!}.....
prehenfionemfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftjadus. Efi
av^AoyisiKoç, Yion hahemus aquos ludices. Has enimJoli
ficL^rereucns \
falfam
{^nmon^er
4-^llri o-Hm^ f-n Lgt;f\f
ad yzeram Ecclefiam pertinet : quod Videlicet fint columna ye' ritatirs: quod non err ent.
P lt;iuottcsquisq,curat Euan^eliHmiaHtiudicat.cli:
. , ^toui, recri-fi Multi etiampalam irrident reli'iones omnes : aut i minationem lontfifiy fi quid probant :probtfntilla,quie bumana rationinbsp;\^£uml^manoru.P^ain I coj'enianeajunt. Caterafabulofaejficarbitrantur,nbsp;t. ia^jimiliatra^dijslû'étaritm.
M iij
!
-ocr page 134-DE ECCLESIA.
Epilogus primæ partis huius dcfenfionis,per
à.yaxît^aÂLUiuini' Itattis,fcu definiti'onfs verç ipfius Ecclefiæ,
------------S
Qiiare nos,i'uxta{cripturas,Gntimus:Ecclefîamcflê congrc-
tita defcripüo gatîonem Sanctorum : qui vcrè credunt Euangelio Chrifti: SC
babetit Spiritum Sandlum, Et tarnen fatemur,multös hypo-critas,amp;rmalos his,in hac vita,admixtos, habere focietatem ternorum fignorum:quiiunt membra Ecclefîæ,fccundumfo-
cictatem externorum fignorum. Ideo^ gerunt officiain Ec-
clefia. NccadimitSacramentisefficaciam:quódperindignoi
ffio. nbsp;nbsp;nbsp;docet nos ilia vox Chrifti:ne indignitate Miniftrorum ofïènda
Ayaöê^cfr?,(r- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diximus in Confeftione : nos im-
èiv]iSé~ probare Donatiftas, nbsp;nbsp;Vigleuiftas ? qui iènfèrunt, homines
pcccare,accipientes Sacramentaab indignis inEccleGa,
HÆC in præfèntia videbantur fufficere, addefenfionem Defcriptionis Ecclefi'æ,quam tradidimus, Nec videmus, cumnbsp;Eccleliajproprie di (fta,appelletur corpus Chrifti:quomodoali*nbsp;ter defendenda fuerir : quam nos deftripfîmus, Conftat enin)gt;nbsp;impios ad regnum, corpus Diaboli pertinere ; qui im-pellitjamp;C habet captiuos impios, Hæciunt luce meri-
diana clariora. quæ tarnen, fi pergent caluni* niari aduerfarq : non grauabimur,nbsp;copiofius rciponderc»
___DE ECCLESIA.__127-
^tera defenfio Articuli feptimi: quod ad vera vnitatem Ec-jÉgt;Catis ütjConfeiltire de dodrina Euatigelij incorrupta,fóli cet, in fundameiito, 6lt; ^gitimo vfûjfèu adminiftratione Sacramentorumzcum obedienna débita niiiii-fteriojiuxta Euangelium : nee necefle fit, vbic]^ fimilcs traditiones huma-lias efir,Gu ritus,aut cercmonias ab hominibus inftitutas»
quot; n^ômtnç. Damnant aduèrfiarij, amp; hancpartem Septimi articuli,
'~DoIlrina Euangelij, cv rê djobfiiAiïs J'jlt;î'tt,ra.ÂÀ(k.
Inueßi.
Âd '^leram'^ïtaTem Ecele-fitei-Tc/oç rbu) ÀÂflëtj TtlÇ CK-
I~ ^^tnim 'hh
Efdeß^,
XTnwtûa.oiiecno,gua ¦' , nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/gt;
T 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^. . nKi^arioiç oufjaflMi, tj evagt;
A^tÔi-(nijPon tifiào-ruconßnbsp;tatïa.
Cut'* me brafunt
cAufa ^erlt;e,lt;amp;rtm(iwn-turfalfx, ^ttoddiximttî,
Hec necefifie eße ybiq^fitmiles traditiones humanas eßi, id eH, 'nKç^t^é(ulç,^ ^iirp-isç, 'nfffiltAtTceç,JeurttUiS,aut ceremowasnbsp;ab hominibus infiitutas,
'quot;Honrecipi-unt,
Avd^ndj
, qua refelliturnbsp;genera-ttmcon-ßtat'iQnbsp;aduerßi-riorum,nbsp;quot;Partes e-iui ßntnbsp;dua:^
^Eniuerfalii. bui^
Vniuerfiales,''
Kaß^audjrii fatio 'tßoru àdiHinSlione. Iiïcdi~lt;nbsp;fiinguunt R i T v s
Et ar-^ticulum^ nefirum
T)« ri-
\ue ri-\
^tîbtti\
Tartictila-rib^,ft de his jnteliigatur^
Probant i
AvliTr^oixcni, aditusadnoßramP^onfionem, llonfatbs intelligtmtts, quidyelint ^duerfarij^
TarMulares.^
^Eropoß-tïonem »
In qua
Auojç, fiu ip/anbsp;re^on-liono-lt;nbsp;jlra. In
Am^ettnç At^iuç àpLavvft-ov, ^perbi ambigùi dißin^io, éîr éic^ plicatio. Hos deN'E.KK, hoc eß, Spiriiuali ynitateiTdçt t/içnbsp;àAijôûdç, TüTi^ 7rvlt;d^/jLeiltx.îjçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; loquimur :ßne qua
non poteP^exifiere fides, in corde, fieu iujlitia cordis, corani Deot
£7mva.)teuvult;nç,renouatîo nofiri articuli» yidhanc g-uua^^i/aee 7n/^fMt2{!{,lu),dicimM, non efifie neceßariamßtmlitudinem ri-
AvOvm-reßtans confutd-^nbsp;tione.parnbsp;tes habet
- tuum humanorum,fiueyniuirfialium,fiue particularium.
P^tionem. Q^a iuflitia fidei, non efl tuflitia alligatâ certis traditionibuit ficutiuflitia legis eratalligatai^ofiaicis ceremonijs, Hegatio eflfalfianbsp;definitionis.
Confirmationem, Qwa ilia inflitia cordis,efl res yiuificans corda, Vlt;tra de» fcriptio ah eflè^u,per afifieuerationem»
Cafiitas,
Conclufionem.Âdhancyiuificatioitemnihilconducunt humanatraditionestfiucvniuerfialesfiueparticu- 'TimorDeù
lares : nec fiunt effebîus Spiritus SanSli, ficut
DileÙio proximti
Opera dileElioniSi AmAeylou), defenflonem,qux efl cuTtoAo^x^. Caufias erdm expontt: qttamobrem hunc articulum nofiripo»nbsp;fierint. jI,
,.ConcluflQntm,cum^i]^^oAîi run ùvli^ixuv,criminatione Ädutrfiarioium. quot;B.
M Hi)
523.
DE ECCLESIA, EIVSQVE
De raditionibus humanis.
Propoßtio, quot;blon leues caußeßuerunttcur hune articulumponeremtn.
---Conßatenim,multasopimonsiflultdsdeTra» ditzombtis 1erpßßß in Eccleßam.
Hic conßderentur.
|
Ai ^c^cUjfal-fte opiniones. t. Honnulli putauerùnt, humanas traditiones, necejßarios cultus eße,adnbsp;promerendam lußißcationem. Et ponbsp;ßea dißutäruntiqmßeret:quod tanta autorïtate coleretur Deus, |
kï Âvir^ç, earumfeprt-henßones, .. T Inßciatio,per ctvdo^a-fMV, l. Quaß '^0 olßeruationes ilht tßnbsp;ßnt cultus, amp; nonpotius externa,amp;nbsp;politica ordinationes : nihil adlußi-tiam cordis ,feu cultu Dei pertinentes :qute alihi caßu, alihipropter quaSnbsp;damprohahiles rationes Variant- |
A.
Hac ar
gumenta tio eiß^nbsp;quadri -lt;nbsp;partita. 'nbsp;In ea e-
viimjunt,
1. Item alia Eccleßa, alias,propter tales Traditiones,excommunicaue-runt. Et,propter ohJeruationemlEa-fchatis,pil{uras,amp; resßmiles. Endenbsp;imperiti exißimauerunt ,ßdem, /eunbsp;lußitiam cordis,coràm Deo,non poß-Je exißere ,ßne his ohferuationihus.
Extant emm de hoc negotio multa inepta Scriptanbsp;Summißarum,nbsp;amp; aliorum.
Simili.
Z. Sed,ßcut dißimtlia ßaciA dieru ac noltium non Ixdunt Enitatetnnbsp;Eccleßa : ita ßentimus, v E R A Mnbsp;V N I T A T E M Eccleßa, tIw äA?-6n ivetnlctiußf eiiva.lt;^lt;lcugt;,nonnbsp;Itedi dißimilihus ritihus,nbsp;inßitutts ah ho-rninihus.
OjW.« Afl yiet, conceßio. QiMnquam placet «o^^j.'Ti/VNIYMRSALES ritU^ pter tranquillitatemßruentur.
ISSAE.
In EtCcleß- I cp,' cT\ * ¦
¦ I- ¦' d Diem üominicum. tsjeruamus}
Expolitio 'teÇÿsiA-, con ßans occupatione,nbsp;in qua eiß^
EK^ilt;nç,expo- -ßtio,dnoßro \ exemplo, Si-cut amp; nos
Alios diesßeßos celehriores.
\Gratißimo animo ampleHimurytileSjacyeteres ordinationes* kihaXoyia,, ratio. Praßertim cUm contineatpadagogiam : quaprodeßpopuldsn gt;
- imperitosaßßueßacere,amp;dpcere.
Qonclußo,per ^vts^icù^iv, reieHionem in locum Aium commodiorem, huiusßatus alieni. Sednon diß^' tamusnunc,an condvcat:,proptertranquillitatem,autcorporalemytilitatemfßeruarei
-ocr page 137-RITIBVS, SEV CEREMONIIS. 129.
Status,amp; KPINOMENON huius dilput ationis.
I. 'rum ObßcruMiones traditionum huwa.ncirumßnt ctiltui neceffitrij adiu-
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Sunt enim ßceptationem nominant) in hac lonirouerßa. ^uamp; conßituto;poflea ludicari
lt;lU£flionds.kl.\K RESlt;^ ' agitur, Dißutatur tnim
fiutam coram Deo. Hoe efi emm'K^vèf^a}i T^etoresludicatïonem,amp; dt-dejlatu pote^^.
2, Vtrum(td^veram l^nitatsmEccleßx,neceJjißt yliq^ßmiles eßetrad'teto-. nes humanas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hic e/lßdtw, ii lt;sd!nç,priefentts dijceptationis 0^700].
' Tropoßtio, ßormn en-thymematis.
Si traditiones humanee nonßint cultus neeeßartidd tußitiam coram Deo ; featii^ re-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,'1- z-r^ /ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; r* 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t t
t
tur,poße lußoSiamp;Jdios Dei eße : etiamßqtias trnditiones non haheant: qult;s alibi receptießnt. Antecedens, yt's/ocant,ponitur «.vri pcTo^oAo-yovf.S^iS,pro confeßi). Eß^ rodx.^vop.ivov pars altera, quot;^iTnCpieäiiihine-gans:quie dicitur ednoy,ratio defenjionls. HamK^td^ddiKvi eî^j^duerja-rioru,appellaturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;td,quod caußm. continet-.
ExpoEtioil--l^t,ßforma'll) efiitw Germanici,non e^cultusDei neceßariiis ad iuflitiam co.^
lius, aßmilit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ràm Deo',ßequitur, poße iußos, acßlios Dei, amp;Eccl(ßam Chrißi eße: e-^
tiamß^ui^ta'nturnonGermanicoßedGallicoyeßitu.
OTidjcC-
/
pertinet^ ad pro-bandu,
quot;yit.
Conßrmatio drixv©quot;,nbsp;Æ teßtmo-nijs Eauli,^nbsp;Hocclaree-nim dicit,amp;,nbsp;in eandeJennbsp;tentiam in-quit ad
quot; Coloß-ßenjes 2. In qui -dnbsp;htts lo-cis poninbsp;turh
Avayvcûoiç, recitatio, Ciim ait : Hemo yos iudicet in ciha,auf inpotu,aut in parte dietfeßt,aut neomenia,aut Sahhatorum: qua ßnt ymbra futur orum : corpus autem Chrißi, Item : Si mortui eßis cum Chrifio abnbsp;elementts mUndi : quidadhuc, tanquam yiuentes mundo, décréta fact'nbsp;ttsdHe tetigeritts ( Eß dvccyvcaaio r \pgt;j^itr/ucdroigt;y /aipoßtucoo, J^ci-tatenimiraitando huiufmodidécréta illorum) neq^gußaueritis,neq^nbsp;contredaueritts : qua omniapereunt^yß confumpta,amp;ßntprxcepta,nbsp;tirdohlr 'mx hominum, ßeciemhabentia ßpientia, in fuperßitione,nbsp;eä bumilitate.
T'/n^^jsunißterpretatio. E^ßententia. Hon eß[entiendum, quod ritus illi, ne-
Jhtiacordus fit res j^tritudtlis ytuih-cans cordâ : amp; conßet, quodtraditio-nes humame
''Hon iufißcent corda,
Hecßnt eße^us Spirit usßn ^i'ßcut dileSlio proximi^ca-I ßitas,amp;.
igt;i.on ejtlentienuum, quoA ritus lUi, ne-1 nbsp;nbsp;nbsp;ßntinßrumenta:perpux
eeßarijadiußitiamcoramDeo'.cum luß^ rifiouetcorda, adereden /r-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i:. r. .n. - -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
^TtiXsysua,, qßuperioru^nbsp;junt'conclu-
Ro.Ef,
dumtßcut Eerbum,tir Sacra-menta diuinitus traditai.
Sedfinf^fusrerum, nihil ad cor pertinentiumtquie yfupe-reant,
'Epmanos 14. ^R^num Dei non eS^efca^ tärpotus\fediufiitia^tä'pax^t^p'gaudiuiü in Spiritußnhlo,.
fI^racißoptxmlofafj. Sednon eß opus,cttare multa teßimoniatcum ''pbiqßnt obuiainferiptu-
1 nbsp;nbsp;ris,iamp; nosplurima in confeßione congeßerimttsßn poflerioribus articulidi,
quot;Eßiehlio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et huius controuerßienbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inßapaulbpoß repetendumeriti
videlicet,Etriim traditiones humameßnt cultus neeeßarij ad iuflitiam cor dm Deo,
TollicitatiOf'dtzrôq^ifiÇ Ebi de bat re copioßus dißutabimuSk
BO. DE ECCLESIA, ET HVMANIS Dißimilitudinem humanarum Obleruatio-num non lædere vnitatem Ecclefiæ»
Iquot; t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efipollicitatio Ob 'ie^Honii, Adutrlarij dicnnt.
f Conclußo. FniutrßalesTrAditianesßeruAndastße,
2. xssm^o^a, ob-ieSiio,amp; ratiocina-ii, tio ifiorunu 1
T^tia,amp; Uinor.ppßa ExisTiMANTVR^/ Apofloîis tradita e^e, Ar^p^^ tattonts ytspendet ab autoritate,''Bel ^tniplo.^uadallega.nt,fidquadam conitdnf^
'' Si ritttsab Apoßolü retinendifunt:nbsp;nenda eß illorum dodfgt;gt;^
quot; Ëi^uvtfin. Irridetur e-nim fuperßitio Fontiß-\ ciorum,)tala,2^QoAuh\ F^tio,nbsp;(^cxirtuddriyoßiM, Eß^ I coßans.
l-
Su~ periori e~nbsp;nim im-
J opponi - 5nbsp;tur copianbsp;fààv'tf- j
lt;nç. Eins / ßar^u-lnbsp;mentum /
''^rimum, qttodjen*nbsp;tetiashu'nbsp;bet:qsslt;^.i^nbsp;rum altanbsp;pertinentnbsp;adpropo-1
quaauct-turcibau toritatelnbsp;ac exem~
r Fropoßtia. 0 religiofis ba-^
I mines. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
ÇTlt;itusabApofia-1 Argume-j lisjumptos retine- c eumed^ riyolunt.
j enthy- F[on yolunt reti- ( contra. I Inumate, neridoQrinamA-\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
pofiolorum. J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[Curigiturrixanturdtritd^^'
~ ^aiarem,quaefl^Kn,eäquQddamKi^TdeAo^,regula,ßeunormai«didp Sic iudtcandum eß de ritibiis Ulis;ßcut ipß Apaßoli in fuis fcripsd ifdi'nbsp;cant.Ita^ ytluntas, tirconßlium, b ytujM/j, ußi 2ilßrna illorum, ii(ß^nbsp;I ptis torum quart debet: noneßfatis allegare ekempla.
f Fdosßentire,quodtales ritusfntresnf^^l'
i faria ad iußitiam cor am T^to.
CFoluntate, 1
[ amp; mente . \Fale onus impanere co)ifiitntiß idon enim j
yoluerunt Iußitiam, eirpeccatum collocart ift olgt;K /nbsp;nbsp;nbsp;uationtbus dierum, eiborum,
t rerum.
(r Certes dies, non quia ta
I adiußißcationem neceßfaria eße('.ß t Ser-1 fopulusfciret: quo temperenbsp;uabanq ntendumeßfet.
j Alios quosdam ntus, erdinem t num,ßquand9conutnitbiu,
2. Queedam etiameicpatrijs moribuSt'^^h
i retinebatpopulus, quanortnihilmutatOiA \ßoriam Euangelijaccommodabant.nbsp;\fcbafPentecoßen ;ytnonßlum dotettdoßnbsp;C.....
, i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
fanM'wrilt; 1'
retintr« ddiirttuin lunt.
I %dinore:i
¦ qua duci-1
I
i '^^5
I ac exem-1
Iplo Apo-1 ^alorttm /
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïtiamper bac exempla,memoriammaxitn^^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L rerum traderentpoßerdf.
I Pavli» nbsp;nbsp;nbsp;appellat buitßmodi opinîonetf doSrinatDA^ j
i niorum.
I FaBii. namA-^
quot; pyto gt; I retinebat populus, ^u^enonnibilmuMta,^^^''^
Alterum, 2f.
£j^LTIB. SEV OBSERVATIONIB. i;i. ^^similitudinem Dierum feftorum non Içderefidem,nbsp;nee eflè necefTan'as has Obfenian'ones : fèd AihciCpo^Bvç.
f QAgt;dfihxc tradttaßnt, tanquam necejßaria ad falutem : cur in his ipfispo-.j fieamultamutaueruntEpßcopii'ideß,nibileratinhismtitandum.
amp;fine. Quod enimi
IT _____
'A repugnantilus, ^eceffarmm ^tqui in his ipßspoßea malta mutauerunt Elptßcopi.
Ergo hat al Apoßolis non funt tradita,tanquam neceffariaadfalutsm-
id immotum eif^.
SiJ'mo. 1
^tï.
^ljri
io-
ndi
1 Profÿlîo-^fino minoras proxtnue algt;txem/gt;lo,nbsp;diEafcha-Jnbsp;te. Injitonbsp;triaßtnt te~nbsp;fora cond-I. dtranda:
r Q^odß erant ivRis dtvini; «0« licuit ea mtttare, autoritate humana. E^rßts txreß ..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
^ugnantihu-s'h '-Atqui licuit ea mutare,autoritate humana.
igitur illa erant i v RIS D l V l N !,?lt;/eß,non erant necejßaria adfaluteM.
[ ynum ante Synodum Nictenam. Tum enim alij alio tempore Taßch.aferuabjant.
^Alterum pofl illud Concilium. Hampoflea ratio inita eß:ne inctder et noßrum Eaßcha in Itt-daici TPafihatis temp its
f Ava-yvamç tS ßrilt;ipilt;r/aail(^ ray quot;iànBtôAuï. E^rba emm Decretifimt : vfxéîç fOTjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, à?Àct mittfi, omv in àlquot;Ält;|gt;si vfxüv, in cac,
/xtTcouluv 0.1X0. '!iigt;ieÏTi,3i oóvTê nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tijxiv fatAiroi. Hxcjeri-
bitEpiphaniuspterba efße Apoßolorum inDecretoquodampoßtadeEa-fchate.
AArjamp;liç,yera. Ham Apoßoli Decreto illo non yoluerunt Ec-clefix imponere neeeßitatem. Idquodverba eiux teßantur,fea To priTov. lubet enim,ne quis curef.etiamßßatres,ßruantes Ea-cha, non recle ßpputent tempits, In quibus yerbisprudens le-i ilorfacilepoteß iitdicare: Apoßolos 'voluifßpopuloßultam opi-neceßßate certi temporis eicimeretcumprohibent,cu-rare,etiamß injupputando erretur.
iiç,falfa. Eorro,quidam in oriente,qui A v d i A NI appel-latifunt, ab aut ore dogmatis,propter hoc Eecretum Apoßoloru, contenderunt,EaJcha cum ludteisferuandum effe.
'' I. Laudat Decretumt amp; tnquit, nihil confiner e, quod dißentiat àfide,aut Ecclejiaßica régula.
1 Tlt;tokw efi A' \foßolorttm:qttinbsp;iufferant Eccle-ßasJerxare *Pa-ßha, cumfrdtrinbsp;hus conuerßsnbsp;Hdaifmo, T)«-cretum extat a~nbsp;fitdEpifhani-um. In quo/^e-ßiari dehent, n
5^voiet mens,^nbsp;tetiA, at-quey/ÿlun^ynbsp;tas ^ecre:nbsp;ti AfojlQ::nbsp;lid.
z. fitußerat Audianos : qnodnonre^eintelligantTa pjJTF.
3; interpretatur w laHcfententiamZ in quam nos in^ terpretamur : quod non ßeußrint ^poßoli, re ferre, quanbsp;temporeferuaretur Eafcha. Sed quiapracipuißatres,nbsp;eix iudeis, conuerfi erant : qui mor em ßtum fertiabantznbsp;hör um exemplum, propter concordiam, yoluerintreli-quosfequi.
ZTtM^mçfudicium feriptoris adieUi, Etfapienter admonuerunt leÜorem Apoßoliße neq^ lihertatem Euangelicam tollere*, neq^ neeeßitatem conßtien-tiß vmponere. l^^a addunt (fa 't!tç?crd'iu^ir/d)ifov) non eße curandum : eti-amfi e/retur inßipputandot.
S.TTtKç/mç ,iudict-um E^iphanij im-pralansAudianos^ Hos enim refelles,
I
-ocr page 140-DE ECCLESIA.
Epilogus fuperioruni.
Praecifionc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°K4ulta huiusgenerü colügipoffunt ex hiflorïjsnn quibttfa^
l«dere
l.i'TVTiitiTE.tA humanaram Ohjeruadonum no» î.. Q^nquani quid opta e/^ dij^utationeî*
CiîtninationCjXs^^o^^^.Omnino,quidßtiußitia.ßdei,quidßtregnvm christi,
/zg«»? jiduerjtiriiß iudicant, necessakiam esse similiTV-dmem Ohjeruanonum r« C l b r s, D i E B v $, v k s TI T l)ugt;s,qux non h Aient mandatvm pei.
Ç 'Propoßtio à^uviKti. Kideteautem religiofos homines, ÂduerfArios noßros.
'PAtio. psquirunt ad vnitatEM Ecclefix ßmilts olferuAtiones eumipßiA VTAVERINT0rdinatwnem,2^'m^ie,Chrißi,inVi'^^nbsp;nteiqua ctrtè ante»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o R d i N A T i o ^muerjAlu,
Conßrmatio evTi^a-^ Qwdß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kt: iQ'üt.s ^niuerßalts »ecefftriAfunV.tVf
7lt;î7*j;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfß mutant ordinationem c O E N A E Cbrißi ?
mana,Jiddiuina. Argumentum duSum eß à msnori ad manu
RecriminatiO' { ne
Cuiufpartesjunt: 1
J i ordinationes yniuerfaïes humane nectjjA' ria ßunt: mages /ùnt neceßarie 'tniiurnbsp;[ales ordinattones diuiiuf, minus^ mu'nbsp;tandlt;e.
Ad hune
ui Ordinationes humanasißi neeeßßarias.
tnodum',*^
Ergo mukomagfs delehAntfiatuere,fif^^^' Jarias ejße diuinasmiinime^ mutan^^'nbsp;Sed has mutant yt Caigt;^nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod eP^JummumßurUegium,
Cldußla,per^^iu^ie^ Seddehactotacontrouerßa, infra aliquotiesdicendttf^^'
-ocr page 141-f-b
DE ECCLESIA.
I5Î-
Confeisio Ecclefiaruni
f------------
Saxojïïcarum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;| Vuirtebergenfiu.
d^ O
I.
'Redimus, amp; confite-Deoconditumellê : amp;conditum mur: quódvna fit Sanefta non ad æternum exitium : led vtnbsp;colligat fibi in gencre humano Ecnbsp;clefiam : cui in omni çternitate cô-municetfuam Gpientiam, bonita-tem,8ëlætitiam. Et vultconlpicinbsp;Filium, propter quem, amp; per quenbsp;inenarrabili Gpientia, S^immenGnbsp;milèricordia hanc miferam natu-ramhominumreftituit. Idco fem-per in genere humano ctum eflenbsp;voluit, cui tradidit doeftrinam de
Terjuem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q^Q Fill US ipfc iuEituit
inflrumen^ conlèruauit minifterium eufto-rdiendæjamp;T propagandæ ciusdo-(Erinæ: per quamSô effîcax fuit ^^^((usdociri-- crit. Et multos ad fe conuernbsp;quot;* tit y ficut manifeEè inquit Paulus:nbsp;Euangelium eft potentiaDei,adnbsp;falutem,omni credenti.
Sed mirandum , Sô dolendum' eft, maximam partem generis hu-jnbsp;mani horri bili furore contemnere commodi alFerant, ni fi in-
^f'fgt;eus in Ec contrat
^ia,
qaein.
VvII Deus intcliigi, genus 1 manum non cafu nafei : fed à
Eßi yitram ff# clefiam.
Catholica , amp; Apoftolica Ecclcfîa, iuxta Symbolumnbsp;Apoftolorum,amp; Nicæiiû*
IL
Quod hæc EccIeGa, à Spiritu Sâcf o ita guberne-tur : vt, etfi finit earn efle innbsp;his terris imbecillem : con-Eruet tarnen earn perpe-tuo, ne vel erroribus, velnbsp;pcccatis pereau
III.
Qriod huic Eccleiïæ in hac terra multi mali, amp;S hy-pocritæ admixti fint.
nil.
Quod hi mali, Sc hypo-critæ, fi minifteriumEccle fiæ légitima vocatione fuF frawjfnfflrtt«,;!nbsp;ceperint î veritati bacra-mentorum^per ie, nihil in-
jEatnin iiacimit cillitate gubern4nbsp;ri, conleruaiinbsp;À Spiïitufattcio,
Huit Eccleßa ai mixtosejjimalofnbsp;tùam mintjlros.
Malo5,(ylgt;jfgt;ot cntiuyieritati Sanbsp;innbsp;légitima quot;vjuini*nbsp;hildttrahere^
vocemgt;SôtcftimoniumDei;amp; Fi- ftitutionemChriftiperuer lium Dci J amp; in ipib Ctu, qui no- impia doceant»
men habet Ecclefiæ, multas dila-ccrati ones fempcr facfias efiê, Sgt;C ve ram Ecclcfiam ab externis, amp; do-mefticis hoEibus expugnatamefinbsp;Ie. Hæc difiidia, cum homines in-tucntur,ôô quidem videntimpe-rfis, multitudine, Sógloria antc-cellere cos, qui alias docfirinas pult;nbsp;) ¦ snantcs cum Euangelio , ample-iniß'oneshmcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
J de Ec^ ctuntur,dubitant,an lit ahqua JJei ¦''«S)«.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefia, quæ nam, qualis,óó v-
bi fit.
Ac prophanis dijudicatio dif-ficilis eft, fed vera Ecclefia feit ex teftimonijs diuinis,vnde fint tantinbsp;homi-
QiiidiXcEcckfiave ra fit peccatorumremiGio. (torum.
VI.
beat ius tenificandi de la- (ädideßacraßrit crafcriptura.
VII.
Qliod hæc Ecclefiaha- HabetUit de ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.J. J, Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnibus doblru
beat lus ludicandi de om-nibus dodrinis. iuxta il-lud: Probate fpiritus,num ex Deo fint.EtjCæteri di-iudicent.
N VIII.
DE ECCLESIA.
Conteßio Ecclefiarum
_________A______
|
1 | |||||
|
!Pnw/ï qiiifjlio, jfn SLT Ecde^nbsp;JiHiinier ïantosnbsp;écntinuin furoanbsp;res. |
| ||||
do efie fandâ Ecclefiam catholicâ.Hac i fit quf renda,5ó an iura ^feisioneadfirmamus,n5abie(ftff efiejeius fint certistermi-totumgcnushunianuaDeo: fedefie, ,nbsp;manfuram efie aliquamveram Ec-clefiam,ratas efie Dei promiisiones,adnbsp;hue regnare FiiiuniDei, recipere,amp;rnbsp;fàluareinuocantes» Et hac eredi con-fol atione, Deo gratias agimus,Só eumnbsp;inuocamus, amp; petimus, accipimus, amp;nbsp;expeeftamus æternabona.
^te/limoniji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ProptcT hâc commoncfacftionem,
ätuinu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confolationem,Articulusin Sym-
bolo recitaturî cum quidem hæcipià docftrina de conferuatione Ecclefig f^-pfisime repetita fit in concionibus di- num genus, alligatamnbsp;uinis. vt Eia.59. Hoc Feedus meum cu efie : led in eo efie loco,nbsp;eiSjdicit Dominus:Spiritus meus,qui autgente ,vbiEuangenbsp;cftinte,amp;Sverbamca,quæpofuiino- lium Chrifti iynceri- ter prædicatur, ÔC Sa-cramenta eius redle, iunbsp;xta inftitutionê Chrifti, adminiftrantur.
nis circumfcripta, alfj aliter lèntiunc.
Arbitramurautemau- r® 2 toritate iàcræ icriptu-ræ, amp; veterum Patrunbsp;fentiendum efie, verènbsp;catholicam, Apoftonbsp;beam Ecclefiam, nonnbsp;i ad vnum certum lo -cum, autgcntem,necnbsp;ad vnum certum homi
Vbi ßnt haredes quot;vitit atiTiiie.
HotaturZUuinj
Singuli ße ad hiii (Xrumadim^at.
re tuo,non recedent ab ore tuo,nec ab ore feminis tui, dicit Dominus, dein-ceps,amp; in iempiternum.Et inquit Donbsp;minus : Ego vobiftumium omnibusnbsp;dicbus, vft^ ad coniuinationem iecu-li,Eftóó hæc dukis confolatio, quodnbsp;non alibi fint hæredes vitg æternç, ni-fi in ctu vocatorû, iuxtaillud : Quosnbsp;elegit,hos amp; vocauit. Non vagenturnbsp;animi, intucntes hoc lacerum corpusnbsp;Ecclefiæ, amp; fomniantes fortaftis alibinbsp;aliquos,qui ignorant Euangeliumrca-men efie ianc'tos, ædomicilium Dei,nbsp;Fabium,Scipionem, Ariftidem, ii-miles, Sed hue refer oculos* In hoc cnbsp;tu vocatorum certo ftias aliquos ele-(froseilèjamp;Tadhunc ccetumte adiun-gito c0teisione,amp;inuocatione, Sicutnbsp;dicit
loannis lo^
Scriptum eftjCgo dixi, dij eftis» illos dixitDe-os , ad quos falt;ftus eftnbsp;ièrmo Dei, SCc, Er^onbsp;ibi eft populuSjfèu Ec-clefia Dei, vbi Sermonbsp;Dei prædicatur»
loann» 15,
lam vos mundi eflis propter
DE ECCLESIA.
Confeßio Ecclefiarum
------------
Saxoni Carum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j Vuirremberg.
dielt Pial. 36, Vnumpettjà Dominojhocrequiro; propter fermoneni, q[uem locutus fumnbsp;vobis. Sermo igitur Chrifti, qui eftnbsp;Euangelium, demo-ftrat vbi fit Ecclefia,nbsp;quæ coram Deo fitnbsp;munda.
AD ROMANOS, Ï.
Euangeliu eft po-tetiaDei, adfalutem omni crcdêti. Vbi i-gitur eftEuägehon,nbsp;quod agnofeitur fide : ibi Deus habetnbsp;Ecdefiam, in qua eftnbsp;effieaxad æternam fanbsp;lutem.
vihabûemin domo Domini omnibus diebus vi tac meac : vt videam voluntatem Domini, Ôi: vifrnbsp;Itcicß tem tcmplum eius, Non igitur deEcdefta,tan'nbsp;quam de idea Platonica loquimurfed Ecdefiamnbsp;monftramus,quæ confpici, SC exaudiri poteft : iunbsp;xtaillud: Inomnem terram cxiuit fonus eorum.nbsp;Vuk exaudiri Filium æternus pater, in toto genenbsp;rehumano.ficutinquit: Huncaudite. Et Pfal, 3,nbsp;' Ego conftituo regem meum in monte Sion, pracnbsp;dicabo pracceptum- Dominus dixit ad me, Filiusnbsp;meus es tu, egohodie genui te. Et nunc Reges in-teiiigi£e,amp;fc.
Öilt;^inius igitur, Ecdefiam viftbilem in hac vita ccEtum efle, ampletftencium Euangelium Chrifti,nbsp;teéiè vtenrium Sacramentis : in quo Deus pernbsp;minifterjum Euangelij eft cfFicax,äf multos ad vi-tam æternam régénérât. In quo tarnen ccetu muhnbsp;ti func non fandi, fed de vera dodrina confentien-tes. Vt Marie tempore, erant Ecdefia,Zacharias,nbsp;Simeon, lofeph, Elizabeth, Maria, Anna, pafto'nbsp;res, Sc altj multi, qui de pura dotftrina confentie'nbsp;banr,äir audiebantnon Sadducæos,aut Phanfieos,nbsp;fed Zachariam, Simeonem, Annam, Mariam,nbsp;fimiles,örc. Nametiameum valdeexiguus ctusnbsp;eft : tarnen Deus aliquas reliquias fer uat, quarum Inbsp;VOX, amp;fconfefsio exauditur, ÔC fubinde minifteri-uminftaurar,iuxta illud.-Nifi Dominus rcliquiftecnbsp;nobis femen,ficut Sodoma eflemuSjSCe.
Italt;^ quae fit Ecdefia,ö(r qualis fit, öf vbi fi'r,hacc ^^ftriptio indicatjfumpta ex manifeftis teftimonijsnbsp;quot; diuinis. Nihil dubium eft,Ecdefiam alligatam elTenbsp;ad Euangelium, vt Paulus inquit : Si quis aliud E-uangelium docet,anathema fit. Et Ioan, 10. Ouesnbsp;meæ vocem meam audiunt. Et Ioan. 14, Si quisnbsp;diligicmCjfermonem meum feruabit, fitT Pater meus diligct eum, SC veniemus ad eum, 05 manfio-nem apud eum faciemus. Et Ioan, 17, Sandificanbsp;r in fcrmonctuo,fefmotuus eft veritas.
Non fuut igitur membra Ecdefiæ Dei,etiamfi titulum,5C imperium tenet, Sadducei, Pharif^i,SCnbsp;fimiles,Pounfices,SC alij.quialiam dodrinam pronbsp;ponunr, diftentientem abEuangelio, ÔC ftabiliuntnbsp;jj idolapertinactter. Manifcftumeftautem,aliudnbsp;genusdodrinæ,diflèn£iensabEuangelio,aduer'nbsp;farios tradere, 8^ propugnare : qui docent legemnbsp;Deiimplèri obedientianoftrain hac vita, ÔC hancnbsp;obcdientiam mereriremifsioncm peccatorum.ltê,nbsp;hac obedientia homines iuftos eile coram Deo.nbsp;hem ,Prauamtöcupifc£nfiam non eftepeccatumnbsp;» ^aec .malum pugnans cum lege Dei,
Chrysostom VS Teftimonu
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humana,uetea
in commenta. - Tatrum» rio in Euange-liu Mat. ca. Z4.
hom* 49.
Quare hoe tempo cbrjfojlomi, re omnes Chriftianinbsp;côferrefèad fcriptaras debent. Quia innbsp;hoc tempore, ex quonbsp;obtinuithærefîs illasnbsp;Ecclefias, nulla pro-batio poteft efle verçnbsp;Chriftianitatis neqjnbsp;refugium poteft efîènbsp;Chriftianoru aliud ,nbsp;volentium cognofeenbsp;re fidei veritatem,ni-fi feripturæ diuinæ.
ET PO STEA.
Qui ergo vult co-, gnolcere,quæ fitvç-ra Ecclefia Chrifti, Item, N ij vnde
DE ECCLESIA.
Confeßio Eccleliarum
A--;------------
Vvirteberg:
Saxonicarum.
impia
f.
gmatA
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; .......... .... I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L.yI.
Item^Dubitandum eflc conuerfis,an fint in gracia, hanc dubicationeni non eflè pecca-tum. Item, inuocandos eflê homines mortu-os.Item: cultus Dei effc diicrimina ciborum,nbsp;votamonaflica, 8c alios ritus, fine mandatonbsp;Dei elclt;flos ? Item, oblationemin Miflâmeren faciena, ô(. alijs viuis, amp; mortuis remif-fîonem peccatorum, 8c alia. Item alias pro-phanationes Steramenti raultiplices,Ô6 hor-rendas.
vndc cognofcat,ni-fi tantummodo per fcripturasÇ'
Item:EpiïcopospoJ(îeinftituerecukus Dei, 8c peccata mortalia efle, violationem cultu-um,qui ab cis infbtuuntur. Item:poiîc legemnbsp;de ccriibatuimponcre vlli ordinihotninum.nbsp;Item, Enumerarionem fîngulorum delido-rum necefiàriam elle ad rcmifsionem pccca-torum. Icem,Satisfadiones canonical com-penfationes cfic pcenarum purgatorij. Item,nbsp;Synodo», in quibus fbli Epifeopi dicunt fen-tcotias,nonpoßc cnarc. Iccm,Ôyi cofecrantnbsp;.çka* alias rcs, iïnc mandato diuino, èc tri-buunt eis vim diuinam, côtra peccata,Dianbsp;bolos, morbos. Item, Qui inuocationesnbsp;ad ccrtas Hatuas adprobant : quafi ibi plus fitnbsp;auxiiq» Item, qui interficiunt homines hone-ftos, tantum quia hos errores improbant, Sgt;Cnbsp;veritatem profitentur. Hæc cum fint planenbsp;Ethnica,amp;idoîxtrica: manifeftumeft,defen-fbres eorum non cflç membra Ecclefiæ î fednbsp;dominari ficut Pharifaei, amp; Saducæi domi-nabantur« Interca tarnen fuerunt, funt,Sô e-Ecd«^fia Ôei, homines rccincntes funnbsp;fixmem ra. Jamg^tum : etiamfi alq plus, ali] minus lucisnbsp;habuerunt, habent, amp; habebunt. Et inter-dumlàncTti etiam ftipul^ extruunt iupra fun-damentum. Cum præfêrtim in hac temporûnbsp;miièria multis, qui habent initia fidei,nonnbsp;cocedacur,vt erudiri,amp;S cumdo(ftoribus col-loqui poisint.Hi funt tarnen in eorum numero, quibus iubetDeus parci» Ezech. 9. qui
Tontîfà«
Ecclefix n9
A V G VSTINVS Tom. i.Epi-ftola
în Scripturisdidi cimus Chriftum: irtnbsp;Scripturis didici -mus Ecclefiam, hainbsp;Scripturas communbsp;niter habemus. quanbsp;rc nô in eis,amp; Chri-Eum, 8c Ecclcfîaninbsp;communiter retintnbsp;mus7
Et itemm Toni» 7. in Epiftolanbsp;contra Epiftonbsp;lara Petiliahi,nbsp;DonatiftaCjC.nbsp;2.3. Sc 4.
Inter noSjamp;Do-natiftas. qugftiocft, vbi Ecclefia fitiqdnbsp;ergo fa Auri liimus ?nbsp;In verbis noftris eanbsp;quæfîturi, an in vernbsp;bis capitisfiii, Domini noftri IE s Vnbsp;ChriftiC Puto quodnbsp;in illius potius uer-bis quærerc debe-mus,qui ucritas cft,nbsp;ôô optime nouit cornbsp;pusfuum»
Quodautemaf-firmamus, Ecclefia habcrc ius teftifican
-*3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-^1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
emunt, dolent propterea, quod errores di de iàcra Scriptu-:abiliuncur.
Præci-
ra, i nterprctâdi fcri-pturâ.
in-
DE ECCLESIA.
Confeßio Eeelefiarum Saxonicarum.
Pîæcipnè igitur ex voce doftrinæ iudicandû iudicari poteft, quæ,amp;L vbi fit vera Eccle-fi^ft-^æ veræ docftrinæ, deinde legiti-Cÿ £ ttio vfu Sacramentorum,ab ali)s gentibus difternbsp;^ftur:amp; quæ fit vox veræ docftrinæ, oftenduntnbsp;ipfà ftriptaProphetica, ôôApoftolica ,amp;iÿm-bola. In his non eft ambigua docftrina de funda-mento, videlicet de articulo fidei, de eiftntia,Ô6nbsp;voluntate Dei, de Filio redemptore, de lege,denbsp;promiftionibusjde vfu Sacramentorum,de mi-nifterio. Et maniftftum eft, nulli creaturæ, nonnbsp;angelis, non hominibus conceflum eift mutarenbsp;_ docftrinam à Deo traditam.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem fit Ecclefia,oftendit Filius Dei,
inquiens : Regnummeum non eft de hocmun-do.Item: Sicut pater meus mifit me; fie ego mit-to vos. Colligitur uoceminiftrorumEuangelrj æterna Ecclefia Deo, æ quidem hac uoce Deusnbsp;eft efficax,amp; multos ad ft conuertit.Hoc immennbsp;Ihm beneficium Dei agnoftere , amp; grati cele-brare debemus,
Quanquam autem Ecclefia eft coetus,qu con lpici,ô(S exaudiri poteft ; tarnen difternendus eft
;-----' .....
Vuircemberg. pturam, amp; iudicandinbsp;de omnib. doclrinis :nbsp;non fie intelligendumnbsp;eft, quodEcclefiaha-beat liberam poteftatem , quiduis ftatuen-di, ac etiam, fi libeat,nbsp;mutandi ftripturam,nbsp;amp; fingendi nouam donbsp;lt;ftrinam, ac inftituengt;nbsp;di nouos cultus Dei.nbsp;Sed quod Ecclefia, ucnbsp;fponft Chrifti, agno-feat uoeem fponfi fui,nbsp;ôô acceperit à iponfbnbsp;fiio certara regulam,nbsp;Propheticam uideli-cet, amp; Apoftolicamnbsp;prædicationem,ccele-ftibus miraculis con-firmatam, iuxta quamnbsp;debeat obftura, fi qu^ .nbsp;uidentur loca ftriptu-ræ, interpretari, ôô denbsp;doiftrina iudicare»
I ab imperijs politicis,feu gerentibus gladiû. Nec iure diuino habentEpifcopi poteftatem puniennbsp;obediêtes, nec imperia mundi occiipan-dijôc tarnen in eaordo eft. iuxta illudzAicendit,nbsp;dat dona hominibus ,Äpoftolos,Prophetas,E-uangeliftas,paftores,amp; doftores,
Filius Dei eft fummus lacerdos,un(ftus ab æ- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terno Patre,qin,ut non funditus intereat Eccle-
s, in fia miniftros Euangeli) ci attribuit, partim à ft , immediate uocatos, ut Prophetas, 5ó Apofto-los:partim uocatione Humana elecftos. Nam amp;nbsp;Ecclefîæ elecftionem adprobat,Sóimmen{abo-nitate eflicax eft, etiam ibnante Euangelio, pernbsp;elecftos fuftragr)s,aut nomine Ecclefia?.
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Retinemus igitur amp; in noftris Ecclefrjs pu-
blicumritumOrdinationis, quo commêdatur minifteriumEuangeli) uii'is cleftis ,quorSmo-res,amp;docftrinamprius exploramus.
Et de dignitate minifteri) fideliter docemus Ecclefias. Nihil maius dici poteft, quam quodnbsp;Filius
Teßiinoi nia.
PSALJM, 118.
Lucerna pedibus mei's uerbum tuum.
AD roman. IX,
Habentes dona lu* xta gratiam datam no-bis,uaria, fiue Prophenbsp;ticam, iuxta analogiam fidei,
1. PETRI, 1, Habenjus firmioremnbsp;fermonem Propheti-cum,cui duni attendi-tis J ceu lucernac apparent! in obicuro loco,nbsp;re(H:è facitiSjSôc.
N il) ORi-
b8. de ECCLESIA.
Confefsio Ecdefiarum
Saxonicarum.
Filius Dei inquit: Sicuc me pater meus mißt, ßc cgomitto VOS, Oftendit amp; quæ mandata det:nbsp;Prædicate Euangelium : ÔÔ adfirmat, iè per vo-cem illorum efficacem fore, ßc pater oftendit,nbsp;(èefficacemeflè perFilium,
Proponimus amp; mandata Dei: Qiiivos au-ditj me audit : qui vos ipernit» me ipernit. Item, Obeditepraepoßtis veftris, Nec tarnen hæcdi-snbsp;nbsp;nbsp;éf a regnum conftituunt extra Euangelium ; fèd
obedicntiam præcipiunt, debitam vociEuan-^4 minifterium hæc pertinent:doce-flfc/. * re Euangelium, adminiftrare Sacramenta, vo-ccm ablblutionis impertiri petentibus: qui non perfèuerant in manifeftis deliéfis : ordinäre mi-niftros Euangeli] rite vocatos, Sc cxploratos:nbsp;exercerc iudiciärEccleßas legitimo modoîde qs,nbsp;qui manifeftorum criminum in moribus, autnbsp;dodrinareißmt,amp;S contra contumaces, fenten-tiam excommunicationis ferre , conucrfosnbsp;rurfus abfoluere, recipere. Hæc vt rite fiant,nbsp;, etiam confiftoriainnoftrisEcclefqs conftitutanbsp;funt,
ZnEc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem in defcriptione Ecclefiæ,
défia [a: multos iîi hac vifibîli Ecclefia eflê non iànélos, tarnen externa profefiione veram doctri-nam amplelt;fluntui : quiaDonatiftas improba-mus:qui finxeruntminifteriumeorum,qui nonnbsp;lunt fanéî;i,non eflè efficax.
jTnathtc ïniprobamus Sô colluuiem Anabaptifticam, ntatifimui quæ finxit Ecclefiam vißbilem, in quaomnesnbsp;fiint fàncfii. Acfatemur,de Ecclefiavifibili innbsp;hac vita ièntiendum eflè, ficut inquit Dominusnbsp;Matth. 13. Simile eft regnum ciorum fiigenænbsp;miflæ in marc,qua boni, amp; mali pifi:es colligun-tur,Scdtamçnhi,quifiunthofl:esverædolt;flri-næ,dcfinunt eflè membra huius vifibilisnbsp;conorcpationis. iuxta hoc diftum:
O
Si quis aliud Euangelium do-cet, anathema fit.
Vuirtemberg.
ORiGENESin Hie- Tatregt;^ rem. hom, i*
nia.
Neccflèejflnobisfcri pturas lancflas intefti-monium vocare, fen-fus quippe noftri, 8^nbsp;enarrationes, fine hisnbsp;teflibus, non habencnbsp;fidem.
HIERON YM VS in Matth, X3,
Quod fine authori-täte icripturæ dicitur; eadcm facilitate con-temnitur: qua dicitur,
AVGVSTIN VS,de nupt. Sc ccncu-piC li, X, ca, 13.
Iftacontroucrfia iu diccm quærit, iudicetnbsp;ergo Chriftus, ÔC cuinbsp;rei mors eius profece-rit,ipiedicat. Hiceft,nbsp;inquitjiànguis meus»
ET MOX,
Iudicet cum illo amp; Apoflolus quia amp;innbsp;Apoflolo iplè loquitur Chriftus, clamat,nbsp;Bc (licitdeDeopâtre:nbsp;qui proprio filio, amp;c.
Quarc Ecclefiafic habet autoritatem ïudicandi denbsp;dodrinis, vt tarnen conti'nbsp;neat ie intra metas iàcraenbsp;Scripturae , quæ eft voxnbsp;Sponfi fui, à qua voce nulnbsp;li, ne angelo quidem,nbsp;faseftrecedere.
IJ9. O C T A V V S
A RT IC VLVSgt;
QVOD IN HAC VITA admixti fint Ecclefîæ multi mali, amp; hy-pocritæ: amp; quôd liceat vti Sacra-mentis, quæ per malosnbsp;adminiftrantur.
VEL,
DE MINISTRIS, ET, AVDITORIBVS IN
ECCLESIA-
N wj
-ocr page 148-140. OCTAVVS ARTICVLVS,
IPSE ARTICVLVS.
quot; Tresfoßtiti, QuanquamEccleßa fro frie ßt congregitn» San^rum ,amp;'vere ere , adißin^ione umrtamentitminhac'vita multi hyfocrita, amp; mali admixti finenbsp;Ecclefia,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßa,qui tarnen fiocietatem hahentexternoru,mfignorum turn Eccleflt;h,
. V T I Jrffrawfww, qute fer^Kzei adminifirdntur^ , CKXÀijtr/iXÿ xv^uijOvTi^oyov rut Àygt;lur,Kfil àÂriôûç av,'epuefnbsp;iwrif ce 'tiSßiu, \ssnxf/rûr t«,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itamp;irpuzfl^
'é^ilt;i^rAp^TueiJt,vçgt;]^tutKeuiutéie,x^^i!lamp;gt;T»ei^ôlt;rtaii\:t3-ti^i'egt;'''quot;
ùiSeuât-un-qMaeï^
'rp^ifixi}, luxta '^cem CHRISTI, Sedent S'criba, tir Tharifiiei in di^o Chrißi» ^na ^oß, amp;c. xat óxnvltu rod Xg/godptjnv : 3^ niçnbsp;xa^ifipeig catA^aue ot ^aptfadlSç^ ußlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rai^ei!fe
HuIm Ârtïculinbsp;farsfro-ft errorsnbsp;èeoyfjta,,nbsp;TO ti/aali-psv, dràrnbsp;fJbCtQ. T fc-
ffXOiÄUIt-Tcav, alia
,g9-nemlftncom fleBens re-guUm,
Jacramenta, yerinm Dn, ft öfter orJinarionifff,^ ma,nda.tum Chrifii, [unt efficunA; etiamfi fer malos exhiht^^^*nbsp;Exeçï Bvetj/ftÄta, T^i fxvfn^toiçnbsp;To-^tag, gt;^£f^ cvjohiiç Tof^« Xÿi CfietoÄaif tißlfi
|
I | ||||||
|
T^egalant lieereyti pof ulo, minißerio malorttm, inEcclefiA,^'^ Taigt; Àvee-tuvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ty
Sentielant, minßerlitm malorum inutile, nbsp;nbsp;wefficax efifit,
. eöpylu/ nvotf tIuv tuv ^etvAeor 2}guamp;»eWt
De mails, amp; hypocritis Ecclefiæ admixtis.
141.
Apologia huius Artîculi.
quot; J. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hypocrutejamp; tnali admixtifintEtdefia^
petitio arttculi o-
daui, ^ui Ko-T
appro-batm eS^totni dm ^VQ coußtemur,
X. Q^dSacramtntafinteffieaciatttiamfiptrnyïotminlfirostn^entnK etTrô^il^iç tß. Qma minißrifungunmr yicenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non rf^rttßnunißam
. ferfinam^ luxu illud: nbsp;nbsp;nbsp;yot Mdit,rM ^udit, Lnca
prophe-^
Tropoßtio. Imptj dodores defirtndifuntgt; f^na^dtnbsp;quot;Pfiudonbsp;tts, Cu~nbsp;i»seP^
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonfitngnntnr ptrjona Clrißi :fedfitnt Antttlrxßu
n. Nÿ-StTJJ-lt;nç, mo^
itdadu ' pUx:
à teßimo - lt;
^nijs. panlu^Gal.s- Si juts,in^nit, aliudEttan^elium euangtli^a^
» uerit^anatbemaßr.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r#rw-
^nirtoad
%
/'»Ulf ^»ci.
Tropofitio, Caterwm monuit nos Clrißus, m collationilits de Êcclefia (WÄÖ bclf pxfcfïer efgen Uben bcJ4ngt:)»e offenfipriMtüyiüjs.fiuefacerdotnmßtttnbsp;ptpulijfichijmata excitemua.
tAltera.de yitijs Saceï'nbsp;dotum, amp;lt;nbsp;populi Efl-^ue hic
Expofitio al exempUs. Sicut fceleratè fecernnt quot;Donatißa,
quot; Propofitio. Illos 'ygt;ero,qui ideo excitaùtrunt ^tcrfM!^:^tiia negalant,facerdotiltts li cere, tenerepofießiones, autproprium,planefieditiofos iudicamus: Et^ yt T)Qnati-fiaSjàvabtfJudlta-fJM damnamui^
III. Agt;ia,6ifa,a2tir-fioç feditioforum.. In ^uo el^^uxßio^nbsp;iurtsiamp;ßatui quanbsp;litatis abfolutus,nbsp;» Tartes hicßtnt.
t, ^rfzor. Licet autem Chrißianisyti ciuilibtot ordinationiluSt Expofitioilliusafimili. Sicuthocaère,hacluce,cihojpQtu.nbsp;Approbatio ex eodem loco,. Ham yt hxc rerum natura, amp; hißderumnbsp;certimotuitDer'eßnt ordinatio I)ei,amp;conßeruanturà Deo: italégitima politia yerefiunt ordinatio Dei', amp;retinentur,ac defendun-tur à Deo,aduerßte Diabolum».
z.
Minor. Tenere autemproprium,duilislt;rfdinatioel^.
j. Conclufio. Sacerdotibue i^tur licet tenereproprium.
-ocr page 150-DE SACRAMENTIS.
'iÆomïnvino-tAUfi.
Ex confeisione Ecclefiarum
--------------------------»
Saxonicarum. | Vuirtemberg.
¦-------j----------
Dîfcernût Eccîefiam à cç-teris gentibus,, amp; ritus quidam diuinitus inftituti:qui nommâtur vfitatè sacra
rÇOmê Sacra-meti,ficutamp;no menMYSTERii,nbsp;(quod interpre-
Sacramenti gt;
CM
pitur.amp;ti^'quot;^ lijs)nultn,^gt;^^nbsp;Jeptem , jue
3,ad quos perti-neat.
ho-rum-iide§^i officia.
Ex differen-tibui,perdi-ßinUionem.
MENTA: Vt Baptifmus,, amp; tes Sacramentû|^'^^^2/^^r4 Cna Domini: quæ tame exponunt)Iatif-j«^^^2inbsp;fimè patet. Sednbsp;quia vifum éftnbsp;quibusdam, nu- Î bat dcinctpii'nbsp;merii Sacramennbsp;coru in feotem bactnp»nbsp;contralïere:per-cur remus ( foisnbsp;locis.ordo enimnbsp;hic teneri,inhacnbsp;noftra collatio-ne,nonpotuit)nbsp;fingula.vt oftennbsp;damus, quid innbsp;dodrina quorunbsp;dam Scriptorunbsp;defideremus : amp;nbsp;quid cum fen-têtia verè cathonbsp;licç,amp;orthodo-xæ Ecclefiçpu-gnare videatur.
----t-
nonfunt tantum fignapro feßionis : fed muko magis,nbsp;vt vetuftas dixit,figna Granbsp;tiæ, id eftj font ceremoniæ,nbsp;additæ promifsioniEuan-gelijmde gratia,id eft, de gra-tuita remißione peccato-rum, amp; de recoiiciliatione,nbsp;amp;de toto beneficio redemnbsp;tionis. quç ita iftituta font:nbsp;vt finguli eis vtantur.Quianbsp;font pignora , amp; teftimo-nia : quæ oftendunt , adnbsp;SINGVLOS pertinere beneficia in Euangelio promifnbsp;fa.NamvoxEuangelij generalis eft.Hanc teftaturnbsp;hie vfiis, pertinere adnbsp;fingulos, qui Sa-cramentis v-
tuntur.
lt;tWgt;«
niffe dicit, A QJ A M »nbsp;SANGVINEW-inox ait,
qva
G V I N E M hue ttflarii^nbsp;terrii»
I4Î-NONVS ARTI.
CVLVS, DE
I
BAPTISMO.
Principalis fignificatio,amp; finis Baptifini.
Difciturexpromifsione,qjzr crediderit,amp;Sbapti'zatusfuerit faluus eritJdeo.n.bapnfinus propriê Sacramentumdicitur:quia huicnbsp;promißioni additus eft:vt teftetur, promifsionem gratig verè ad huenbsp;pertinere,qui baptizatur, Ac perinde fènticndum eft,de hoe teflimo-nio:ac fi Deus noua aliqua voce de clo teftaretur : fê hunc recipere«nbsp;Poftquam ergo baptizatus doden'nam intelligiuexerceat hanc fidem,nbsp;Credatjfè verè à Deo recipi,propter Chriftuin : (ândlificari Spiritunbsp;Sandlo^Sic vtendum eft baptihno. Poftcajn vita,quotidiê nos com-*nbsp;nionefaciat : Ecce hoc fi'gno Deus teftatus eft : te receptum efk:nbsp;in graham» Hoc teftimonium non vult contemni* Quarenbsp;credaSjte vere receptum eflè, 8d hac fide eum inuo-ces. Hie eft vfus aftiduus Baptifini»
to' Ao'rioN ekkei'menon hapa'
M-etrócda
OvKt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uo.'if'üçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CV i^vsîçt'ivek
àgt;'ii'ÔÂfiTut ei' roiypt.i)i^uy Tsvrayt
0 G S, 6- cap. ad quot;Rpm.
Itaqj Sc Écclefia ab Apoftolis traditionem accepit : ctiam paruulis darebaptifiiium»Sciebantenimilli; quibus fecreta diuinorummyfte-riorumeommendata fuerunt : quod eflênt in omnibus genuinæ fôr;nbsp;despeccati:quæperAQjzAAi, et spiritvMabolerideberent»
VGVS'TI'HES^de baptifino parnulorum/ontra Donatiflas.lil.j^^
Quod vniuerià tenet Ecclefia,nec Concilqs inftitutum,{èd fèmper retentum eft:non, nifî apostolica autoritäre, traditum,redtiisimènbsp;creditur.
Scribit inSynodo damnatamopinionemcuiusdani: qui infantes non volebat ante odtauum diem baptizari » Cenfuit enim Synodus,nbsp;infantes baptizandos efiè :nec obieruarioportereprgicriptumnbsp;tempus oeftaui diei.
*r*¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I. I ¦ , ....... nbsp;nbsp;, 1 « -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ¦ -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ¦ / -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*¦
-ocr page 152-144- NONVS ARTICVLVS,
Ardculus,amp;de eo quædam
ï'nOQE'sEIS.
'¦ Quadneceffar'tiiófitadfalutem,tan^uamcérémonial Chrijlo inßitMA,äva,yr.iui'i COUT» etfccf, ïTfCÇ a-UTV^ietv.
Qwdperhunc oßeraturgratiaT)ei. Torîjç Seioci:^ó,^T^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dl'cwroi^
zr^sroix.stodeÓBtj.
'Docent'y
nQ
Jirii
^dwdßnt lapti^andi. dêi nbsp;nbsp;nbsp;ta. amp;quodlaptißnufpuffOf^
nonßt irrittii:jednecejßarito5,iamp; ejßcax ad falutem.
Sunt I cir m 1nbsp;hoc ar-gt;}^nbsp;ticulonbsp;^uadd
ry^Xfiiaadi-]iA,y^ Avaôi-fjtciiiiiA. Ete~^ nim damnantnbsp;dogmatijlas
amp;commendan, recißanturinuratiam7)d:amp;fi^nt loquens de paruultt in Eccleßa. 'Uatth. (8. N««nbsp;-e^Zßoluntas patrie ygt;ejlri, aui in ccelii eß ; 'gt;ptpereat '^ntos fiaruults t/iis. ra
Fanaticos. yt Cinglium.amp;eivife^atores.lîleenimprceterrem,initio renafcentiil^i^ dicunt, Sacramenta, amp;inhosBaptifinum,conßrf'*'nbsp;reßder^ ludicamtos enim tales yjum /acramentorum ignorare:aui negant,ideo eù yi^^'nbsp;dum effi : ytconfirmeturfides. Thil^elanth.in dißutationeße Cna Donimv. Cv,\^nbsp;propofiittoprima e^Z^ Certum eji Teterôs Ecclefix fententiam effezquodyere adfiinbsp;Chrijli m cegna Dominica. Altera e^;Et hxcßentenna Scripturte teßimoniahale^'
Improhantlaptißnum lnfa!ntium,tanquam inutilem.
^Anabaptißas.Jjo- j tum pleros^ Jnbsp;alias errores : tu i-ßos etiam,^uod
A/firmant^pueros infantes,ßne laptißnOt extra Eccleßam uosfieri.
nEPI TOY BAnTIS^MOY. i4y.
Apologia huius Articuli,contra Anabaptiftas,
kat ana'atsin.
Ç Kalcct^ccirl, intentione ^duerfariorum^ Hi enim dfiutantj'Baptifinum paruulorum effe inutilem. Ideoi^ eos non effe Hine exifiit quæfiio- Vtrum baptifinusnbsp;baptip^andos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fplt;irualisfitinutilts,necne.Seu/sitritm
t naict- lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;baptippandi. Illudin hae
km(^ôud,depulfionenofira. Baptifinus ne- cauj quaquam eff inutilts paruults. Ita^nbsp;Jùnt baptit^andi.
'' Certifiimum efi, qubdpromifiio falutispertineat etiam adparuulos. .d.
Syllo-) Cumbaptifmoautemofferturfalus.
I
STAT VS, «gt; na)nbsp;turéie
Tiifice-putio-nem.ln '}ua, du^nbsp;fitnt fienbsp;^anda :
Trimam contint-^nbsp;tar
7roba-tio de -pülfiO' nts. Inlt;
^ua argumen
tum
h.
'/antesjins bapt.
'sfa efi »e/ko^c»'. Hic aute Staties.
Igitur necefiè eî^ bapti^areparuulos : yt applicetur ets promifio falutês.
^Promifiio faîutisnon pertinet adillos, i/uifiint extra Eccle-quot; fiam Chrifii: ybi nec yerbum,nec Sacramenta funt.
apfiba-d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrijîianorum nonfunt extra Ecclefiam.
Âdinfantes igitur Chriflianorupertinbt promißiofalutis.
Trojÿlîofifi te maiorem.
quot; Regnum Chrifii tantum cum v K R. B o,ôr Sacramentts exifiit. trada - lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deducendi funt adregnum Chrifii,
jddinfantes ergopertinet yerbum, târ Sacramenta. Sunt igiturper baptifinu .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefite infer endi.
turfic:
Omnesgentesfiantbapti^and». Juxtamandatam Chrilîi.'Bapti^Ateomnes gentes. Sicut emm efiertar omnibusfialus : na ofi'irtur omnibus Ba~nbsp;ptifmusrpirts, mulieribus,puerts, infantibus, amp;(
Tertium hoc modonbsp;conclu-'y Taruali [ànt expentibus.nbsp;ditur:
Sequitur igitur clarè,infantes baptis^andos efie.Qmafalus cum baptifino of-fertar.
ditur:
partit tra5la-lt;
- tur turn
Si Deuf apprbbatbaptifinnm peruuîerumdmpiefientiuntAndba--^ ptijlx,quodpAruttlbrnm bapüfinum damnant.
^Syllo^,
gifino,\ SedDeusapprobatbaptifmumparuuloram. B.
Ergo impiefentiunt Catabaptifiatqui iüum damnant.
quot;Si paruulorum baptifinus irritw effet: nullis dare-tur Spiritus fanSfusinullifièrentfalui: deniq^ue nulla effet Ecclefia.
Trofyllogifino afiitm-probet padobaptifimum, 4id ÿium modum :
pn^nvs, ijuod T)e,iiap-é nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SpimumfanSium fie
t ^11 nbsp;nbsp;nbsp;,-^1nbsp;nbsp;nbsp;Wlilltl Itemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hfjp
multi item ex hts fiant falui : denijj eJîËccle-fita. S.
'Baptifinas igitur infantium non efi irritas. Hxc ratio bonas,amp;pias mentes,y^el/olafiatis confirmarcp»tnbsp;tejl,(otra impiaSiCsrpanatitas opiniones Auahaptijtaru.
Commendatio huius dodrinæ.
Quomam Euangelium pure,ac diligenter apud nos docetur, Dei hune quoc^ fruélum ex eo percipimus : quod in Ecclefrjs noftris nullinbsp;runt Anabaptiftæjqui retingunt bapti^atos, baptifiniun^ iterant, Qui^pænbsp;pulus, verbo Dei, aduerfùs inipiam, 8c lèditiolam fa(H:ioneni lUorumbî^ænbsp;num, raunitus cft.
ADDITÏO.
f M E R. s IO i» aquam, n ^vinç.
'Fiindamêtum, gt; X£M oîot^ ,nbsp;totanbsp;du X illit ^artu:
f Komtn
Tronuntia-tio yerboru,
autem Buptÿmut, Tnbsp;^ôa-Ti,exeo-rum numeronbsp;quie alio refe-Tuntur. Eiwânbsp;iÿtur
n't
ça,/»«lt;»
Fit teßißciuio,Sd^a^'n^la^renpial)eo iunt tereAmerÿtur,
Ter minus,'sri^etgßgnificatum. FidelicetirtmittipeccatAt tSrtAnMMm ntFilijTÛeK
I Rclatio, V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Infer iliafitperiom eF^; lane totam a^onem ordUnatam ej/if adß^ii^f^
L lt;/4w remßionem peccatorumgt;
Pronunciatio fît ab intelligente hune ritum, non contemnente diuinatll ordinationem:ièd habente hoc propofîtum: vt reuerenternbsp;faciat:quod diuinitus traditum eft.
D E B A P TIS M O.
Confeßio Ecclefiaruni
----------
Saxonicarum.
Vui r t em b crscn fi u m.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aptifmus efl: intc-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J-^gra acflio, videlicet,
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;merlîo , verborum
proilunciatio: Ego baptize te,in nomine Pa-triSjSó Fili), èC Spiritus Sancîli, Inhisuerbisnbsp;fummam doÂrinæ E-uangelij comprehen-(àm , (æpê enarramus.nbsp;ÄZ-Egobaptizou.idcft.nbsp;ego teftificor hacmer-inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fione, te abiui à pecca-
tis, amp; iam reeipi à uero Dco, qui eft pater Do-Dttu mini noftri I e s v Chri-fti : qui te per Filiumnbsp;lESVMChriftum rede-mit,amp; iànéfificat te Spinbsp;ritu (àncîlo Jn huius ue-ri Oei nomen,id efl,in-'^^tllwuygt;er uocationem, té bapti-jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zo, quem agnolces, SC
inuocabis j ôô difeernes ab omnibus comnien-tiefjs numinibus, Sé cernbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to ftatuesjtibi tribui be
neficia, qu ç in Euange-li o promilît, te eflê mê-brum Ecclefiæ Dei , qug per Filium redem-pta eft, amp; Gncftificaturnbsp;s . , àSpirituiàntfto. Hunenbsp;intelledum huius f-deris, teneant , quo-rum'ætas iam doórrin^nbsp;capax eft, amp; hac teftifi-catione confirmati,cre-dant fibi remitti pecca-ta,amp;f fe uerè eftèmembra Ecclefiæ Dei , amp;nbsp;uera fide uerum Deumnbsp;inuo-
AGnofcimuSjBaptifinum tam mfan- . tibus,quàm adultis,in Ecclefi'a,ulq;nbsp;ad noLiiisimum huius fèculi diera, in nomine Patris,Só Fili-),ôô Spiritus fanfti, exnbsp;inftitutione Chrifti diipenCindum, amp; i-plb vtendum elle.
Credimus etiam,lt;SL confîcemur, quod Baptifinus fît mare illud, in cuius profun [tijr.iui,nbsp;dum,fîcutPropheta ait,Deusproijciatnbsp;omnia peccata noftra , amp; ea coiidonet,nbsp;propter Clmftum Filium fuum, per fi-dem,
Sed quod aliqui docent, peccatum re- nbsp;nbsp;^fccatum
manens poft baptifhiumin hominc,non efle natura fua verèpeccatum, exiftima- reAttutalluar.nbsp;mus perniciofîorem efte errorem, quàmnbsp;vulgus hominum iudicat. Etfî non du-bitamus,peccatum, quod poft baptifînunbsp;remanet, credenti condonari,propternbsp;Chriftum, £lt; ex gratuita dementia Dei,nbsp;non amplius, coràni tribunaliDeigt;impunbsp;tari:tamen,fî naturameius cxpendas,vc-rè eft in fè peccatum, propter quod, vcnbsp;Auguftinus fuprà dixit, non iuftificaturnbsp;in conipedu Dei omnis viuens : amp; nonnbsp;eft iuftus in terra, qui faciat boiium, ænbsp;non peccet»
AdRoma.7» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tral.tloàtc.
. Video aliam legem in membris m'eis,- ihmonijsSai, repugnantem legi mentis meæ, ôô capti-uumreddentemmelegi peccati, quæ eftnbsp;in membris nieis» Hic loquitur Paulusnbsp;de peccato remanente poft baptilmum,nbsp;ôôadfirmat,illud repugnare legi mentisnbsp;fiie,hoceft,aftelt;ftui Spiritus fandi,quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ -
autem répugnât Spiritui fando, certè re ipià verè peccatum fît,necefte eft. Namnbsp;hxc eft natura peccati, vt pugnetcumnbsp;Spiritufàndo»
Ad Galat. 5.
Caro concupifeit aduerfîis (piricum,
Ipiritus aduerfîis carneni» Flæc enim O ij intef
-ocr page 156-148.
DE BAPTISMO.
Confeßio Ecclcfiarum
r-----------gt;
Saxonicarû. | Vuirtembergenfium.
jb fxemplo inuoccnt : ficut A-ßraham cogitas de circumcifîone, in-tuebaturpromiisionbsp;nem venturi (èmi-nis. Intclligebat ftnbsp;membrum eift Ec-ciefiæ Dei, ÔC tollinbsp;malediclionem à ftnbsp;quoep per hoc ft-men, de quo ditftûnbsp;crac in promiftio-ne.în ftmine tuo benbsp;nedicencur omnesnbsp;L^ci^Petri gentes. Sic amp;: Petrus docet Baptif-nium eflè ftipula-tionem bonæ con-aptî/mutnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deu,
perrefurredionem I E s V Chrifti, quinbsp;eft ad dexterâ Dei.nbsp;Nominatim ait cC-ft ftipulationê, quanbsp;Deus tecum feedusnbsp;bA~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;te, ftnatis
ptijmi.
inter ié mutuó aduerftntur,vt non quæcun-que volueritiSjCadem faciatis. Hic iterum lo quitur Paulus de peccato remanente poft banbsp;ptifinum , tribuit ei manifeftè naturamnbsp;peccati, videlicet, concupiftere aduerfus ipi-ritum, adueriari ipiri tui, ac impedire, ncnbsp;perfefta iuftitia in homine fiat. Quarc pec-catum,poft baptifinum remanens , naturanbsp;fua verè cft peccatum, etfi credenti non rc-pucatur, ftd propter Chriftum condonatur,
Augufti. denup, amp;Sconcupi£ad Va-f/ft-«»» 1er. lib. i. cap. zy.
' Reipondetur , dimitti concupifcennani carnis in baptiimo, non vt non Cc, fêd vc innbsp;peccacum nonimputecur.
Quamuis autem rïat v fuo iam (bluto: manec tamen,donec ianetur, oninis infiraii-tas noftra,ólt;Sc,
Et iterum, debaptiC paruulorum,5^ de conC dift* 4, cap, perbaptiCnum.
PerbaptiCiiumid agitur,vt caro peccati euacuetun non autem Cc cuacuatur, vc in
vulneribus tu^ con ! carne concupiftentia innata non fit, ftdnc fcientiæ,recipit,amp;:nbsp;tu viciftini eu Deo
facis feedus, vt hûc nomine Patris,ôd Fili),amp;r Spiritus ftnlt;fti,vn-uerum Deum inuo gi ipirituali chrifinate, hoc eft, fieri membru /«T«« ces,amp;S credas, te per Chrifti, per fidem, 8c donari Spiritu iànftoînbsp;Filium Dei reiufti- vt ad percipienda ccéleftia,aures mentis eiusnbsp;tatum ex morte, Ôdnbsp;régnante, iàluari,
Ita efficax eft in te temus Chriimatis fuerit inpolitia Moiàica Filius Dei ,,ftdens legitimus, 8c quôd externum Chrifina fit e-ad dexteram æter- tiamin Ecclefîa,poft diuulgatum Euangeh-
oblît.
Deinde docemus, cum, qui baptizatur in
ChrißMigt;^ aperiantur, 8^ oculi cordis illuftrenturt
Ac manifcftumquidem eft, quodvius ex Exttrst«^'
ni Patris. Sicut amp;
Paulus inquit, ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Galat. Qui bapci- Mofifuerit tempus vmbrarum;nunc mutera sati eftisjChriftum reuelato Chrifto, fit tempus veritatis.
on,vfîta.cum.
Sed manife/lum etiameft.quód in lege /n^oliiiit
induiflis*
Ec
DE BAP TI SM O.
149-
Confeßio Ecclefiarum
lt;---
Saxonicarû.
V uirtembergenfium.
Et dari Spiritü
Unctumin baptil-* mo,adfirmatadTi turn, cum ait : Pernbsp;lauacrum regene-rationiSjSó renouanbsp;tionis, per Spiritunbsp;(ancftum : in lo-han. dicitur: Niiïnbsp;quis renatus fueritnbsp;cx aqua, amp; Spiri-tu : non poteft in-trare in rcgnü cce-«Jeamp;o£lt;»r lorum, Docemusnbsp;igitur, neceiTariünbsp;cflê baptifinum, amp;nbsp;femel tantum ba-tizados fingulos:nbsp;ficut Circumcifionbsp;femel tantum innbsp;fïngulis fiebat : fednbsp;docflrinam de fî-gnifîcatione, amp; fnbsp;dere mutuo vtilifnbsp;fîmam, fæpe com- memoramus.
Recincmusamp; infantium baptifnbsp;nium, quia ccrtif-fiinum çfl,promiC-fionem gratiæ ctianbsp;ad infantes perti-nere,amp;S ad eos tantum, qui Ecclefiacnbsp;infèruntur. Quia
Sinite paruulos ad me venire,quia ta-lium eft regnumnbsp;cloram. Et Qri-genes fcribit,infè-xto capite ad Ko-ma-
Et vfiis cxtcrni Chrifmatis pcrtinct ad elementa mundi : quidadhuctanquamvi-uentes in mundo,his decretis tenemini,*:'
Et Dionyfîus, que Areopagitam vocant, quem putant defcripfîfle ritus Ecclcfîæ,nbsp;ab Apoftolis tradttos,fignificatquidem,nbsp;xternum Chrifma fuiflè in Ecclefîa vfita-
Im^rolatur ckrijma externbsp;nunii
turn : fed fignificat etiam baud obfcurè,hûc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extemi
ritum partim ab athleticis vnéfionibus chrï/matis,yn thnicorû, partim ex legeMofaicafumptunbsp;eflè* Qua verb autoritate, ôd vtilitäte, pe-tântur exempla colendi Dei, ôô admini-ftrandi Sacramenta ab Ethni cisîteftatur il-luddidumMofî:
Deuter^iî,
Cauc,ne imitcris gentes,86rcquiras cæ-remonias earum,dicens : fîcut coluerunt genres iftæ Deos fuos ; ita Sc ego colam,nbsp;N5 fadetis fimiliter Domino Deoveftro,
Et illud didum Chrifti, Matth, 15,
Fruftra colunt me, docentes doArinas, præcepta hominum.
Et non eft obfcurum, quod cærcmoniæ Mofàicp, quarum vnapars eft excerni chri-nbsp;nbsp;Certmonta
fmatis vfus : pertineant ad elementa huius mundi, quorum decretis Paulus fupràdi- 'mnwnnbsp;xftnosnonteneri,amp;Sdequibus aliasdicitîp^ulo.nbsp;Pofteaquam cognouiftis Deum, quin po-tius cogniti eftis àDeo; quomodo conuer-timini denuo ad infirma, egena elemen-ta,quibus iterumab integroferuirc vultis^nbsp;Prætcrea,quomodo confecftio, feu ritusnbsp;externi chrifinatis, ab Apoftolis ipfis tradi-tus efîè, vt Fabianus ftribit, verè affirmari .nbsp;poftet, cum alt;fta Conciliorum teftentur,nbsp;hune ritum inftitutum eftè à SylueftroC Et ^yinejlra.nbsp;Ecclefîaftica hiftoria tradi t, non fuiflè pro-O iq poft-
-ocr page 158-IfÖ.
f---
Saxonicarû.
DE BAPTISMO.
Confeisio Ecciefiarum
___-A____
Vûir t em b erge nfium.
I
manos, Ecclefîam ab Apoftolis acce-piflè morem baptinbsp;zandi infantes.
Neciudtomus, bAptïJmi. hune morem tantum ocioiàmcere-moniam eflê, £èdnbsp;verè tune à Deonbsp;reçipi, Sgt;C iandifi-cari infantes : quianbsp;tune infèrûtur Ec-clefîæ, amp; ad taiesnbsp;promiisio perti-AnAtJjematî-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Extant autem
fin, Mm tur Anabapn *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; n. -
a * bcripta,in noltris EccleGjs édita,nbsp;quibus refu-- tâturAna-baptiftg.
pofitum Apoftolorum, vt coudèrent leges de diebus feftis,ièd vt docerent relt;flam connbsp;ueriâtionem, veram pietatem : quantonbsp;minus propofitum eorum fuit, externas vnnbsp;(fliones in Ecclefia inftituere, ÔC vmbras innbsp;exortum clariisimi ortus Ipiendorem induceren
Acceflêrunt baptißno etiam aliæ quæ-dam ceremoniæ,fàlis,luti',veftium,fèd quia niaaddn* hæ non iudicantur necciîariæ, etiam ab ijsnbsp;iplîs,apud quos iûnt vfîtatæ, amp; iûnt aliquanbsp;ex parte ociofà, eoru'm rituum, quibusnbsp;Chriftus aliquoties in edendis miraculisnbsp;vlus eft, imitatio: non eft,vt de ipfisnbsp;aliquam curam in occupatio-ne tot neceflàriarum re-ruxnfùfcipiamus»
-ocr page 159-D E C I M V s A R T L
CVLVS, DE
COEN A DOMINE
Ä,
CH^ISTrs yfT) inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ATnçsvt Ioan,
yi'vov nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m^ôç. Holt effi inaedultu:fei crtJent,
Et paulo poft ad eundem»
-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oti «rfgjcjtâç fAi QafJM^'/tfss-lçdjiuiç. Maxa^ut ôi lt;^«rrw, KSff »I-
çÂgt;(^ctIjiç. Q^niamyidiflime,Thoma,credidißi. quot;^eati, qui non yiderttnr ; crediderunt.
CK'E.'^^n^N^Aigitur ei^yerloca'UlzTl VE^A.CïS,tiF OMNIPOTENT! s»3îenimquaratinarticuUsFidei,humanaRA-T1 O, Q^modo erie ißud!* -^uç tçr tocIt ; ^ßgt;ondeat F i D E S, f»»»nbsp;.Angelo Gnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Ë.yLucx i, cÿx. tuiajiia4 -zrttqÀ -tzS ®tu tav
ftip^ Hullutn enim yerlum,apud Heum eSl^ impoßihile.Et cum euT0xu,gt;(ßj Àlt;l'sreiq3-iva MARIA- lt;^owj^ J'xA»? xvqlev:nbsp;y^totro (Mi Kctia to aev. Ecce ancillanbsp;HominimiKT: ilt;Mm,fecun-ium yerbum tuum^
TETlfETVA ^E'MO^IA
DIGNI VER SV S EVRIPIDIS-
AiirÀodç à p.v6(^ Ttiç ÀÂifôetoift^v:
K. àv vs'oikIXuv SêtT àv ï^falwAjpAruv, ^ewTA xai^igt;. onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aôy@-
Ne^w c* aüT^,lt;^oiqfMMat lt;/|,«TOf Çoifiae»
O iiij
-ocr page 160-I$2.
D E C OE N A
DE CI MVS AKTICVL VS, Apologia,
..DE COR-porali mandu-catione.
a^'i TSx^çsd,a-u/x,all^,i^ eujCK^t^ ^^ovcrlot^Tt, 2^)'o/u.ti( c# -nlitvç/a,K,u
SidAult-Kgt;i, quee bisyerbü^nbsp;poniturnbsp;in edittoe
Prima . De Cna Domini, docent:^uodquot;
CHRISTI, Tere A D S 1 N T; öro I S T R I B V A N TVRnbsp;'^efcentibuf in Cana Domini ; Et in CrtecAnbsp;translattonelTdçi.^i pdxuf/Mtod^etTn'ii dï-lt;/[ai7X9ylt;nv;ö'n tc irup-a., ngij re euf^.a, ndnbsp;Xf/çzdov]uç il a'r È 2 T î,t^ SI A N e'm E-T KlTHi Te cpa^om, 7n^in,agt; iisJJ'e ei-
TtfU,
PQ9cx^vn^,nimirum f^ttebergenß, amp;Fran-cofardtenß.De cna Domini docentzquod ewtn PANEjô'viN Oi'^erèesçbibeantur COR-?VS, erSANGV iS cnff.iT:ï,yefcen-tibus in cna Domini,
In CermanicK exemplti htcc ad knnc modumco-uirfa lunt: 'Vontgt;«rtlnbsp;2(b«nVmlt;tl tea /oer««nbsp;ren/ wirbt alfo glt;lclt;*nbsp;ret / b4ó ïv«rcr ÄrCib/nbsp;vnnb 25lót C/^nfïinbsp;warl?lt;ïfftigli(fe / »n;»nbsp;ber geftait beô biots/nbsp;vnb»oeinamp;/im Abcnbnbsp;raalgcgénjertig fcyznbsp;vrtbba an^getcylct/nbsp;vnb genomen wtrbt.
DcdmussrU' culus approba-tus cft ; in quonbsp;CONFITEMVRjnbsp;nos fendre,qiiodnbsp;in cna Domininbsp;verèjô^svBSTANnbsp;tialûcr,(i'r{â)tâb,nbsp;daçiit^iTnnut,^nbsp;i^pudurfjtifuç^^nbsp;ptlfJCCCTOt fOiSfCWhnbsp;A DSI N T Cor'
pus.arSinguij.
'' uAnaiaptißas,
Ded' miar-ticuU lt;nbsp;part alnbsp;tera tß
''Apu-ûaÀas.
'gt;pt om-^
net
Steackfeldianot.
quot;KtteTts.
Aixx^ÉiUa^-
q \ nbsp;nbsp;
iy KÂtiptoclinri.nbsp;Improbantnbsp;enim feewnbsp;dûcentes:'iynbsp;itCOÂiiOÏ TT Anbsp;lt;n Tii ère-*'nbsp;^oJidaintA-ÄSenv.^itifnbsp;^nlb^mirtnbsp;bie gcgcrtÿînbsp;U^ze revÿnbsp;ttjozffcn.nbsp;Improbantnbsp;igitur
Sacramen-tarios Cin-. glianos,lt;amp;nbsp;Caluinißat
Hi enim eic cna Domini,^u in ter ritperagituT, tallunt corpus,amp;fan-guinem Chrißi,eiusq^ ctvo^waó'OfQ.,nbsp;^naturam humanam, inrcalo,ab ipßtnbsp;ßÜo ,immenfa à nobh dßantia remoto,ita collocant: yt ad not non re-deat,'^jlt;^ addiem iudicif
JHouqs.^
Synuftaftas. ^uißn^unt awoova-tuon, (onfulßantiationem : içwo-rantet ingens dijcrimen eße, inter 'iisatnv CrszsoçotltKlu/, p.vçiKho ynionemperfonalem amp;Jacramentalem : qux conßßit in fiim^tiont^nbsp;feu manducationeftir^otu dnncaxat.
Chriftt-quxvcre fiXHIBENTVRnbsp;cum flfis rebus,nbsp;quçviden£ur,pa-ne^âf vino,bis,nbsp;qui Saçramcntfinbsp;ACC IPI vnt.nbsp;Ac certum cft,nbsp;V E T E RI *nbsp;clcfixfenientiainbsp;eiTe.-quodvEKïnbsp;ADSiTCorpiisAnbsp;Sanguis Cbi *
To [aetrtdx.v^^o^')nbsp;cnaDcinin^'nbsp;hpcièniêda»^*^nbsp;piurx teftin^'nbsp;nia habet«
M«ufiaftas,T»rP4^^lt;w. ^ui'Jùa iJit]no;iuirlt;i,^ fJu^çBi^ttua^ftranf-Jubfiantiatione,êgt;: cetnAaùferunt,lt;^^ annihilant panem,amp; yinum.At 'Paultn,j)ojldjlKo'ylou),aliqHOtiet nominatDanem Hv N G .f.qniel^nbsp;etiam corput Chrifii : amp; Toculttm HOC »/ê« 'iinnm, ^»od eß ^fan-guis Chrtßi. Sic ißi quo^ Sacramenti huiuf integntatem ( ÖÄeKÄti-^ioui) lahefadant:yt Dipnofophißx. Ißi enimfymbola tollunt,hi cor-fn4,amp;Jangmnem ChrißieScna.^t^ui,cum 'PaulO)regia^a in^re-^diendufuerat:amp;non mutilanda natura^amp;fuhßAntia («na Domini.
____ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__D O M I N I.__ If;.
Seudefenfïo liuius Articuli.
quot;P A L I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;emm dicat:f}Anem ejje if3tvcdviMi,participano}ie,'n corporü T)omint,^c.
/«quitur,pAnem none//epArticipaüonem,^ciTczi»i,
turn Spiritui Chriftuii «ok x d e s T nbsp;nbsp;nbsp;corp^ Ttommi. Kideltcet^m c«nd, aha in Ec^
cUßa htcwteypf dt{],enfAtur, lüco nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ox iam -^erfamur. ^ananam en»n non
^^romK^ç^circumfcriptiHè^zp'locAliteriefitame/^^ hocwyflerib ó^fii(Mi}KSH à,A.Tfibui}Certo.
Mahc fententiatncen-ßwer dtfmderunt no-firiConcionatores : ^uod gt;» Cxna '^omiai'Vlt.R^,nbsp;^SVESTANTIALI-^ER ADSINTfar-
gt; amp; Sanguis Chrißi: ^ytrèexbibeantur, cunbsp;^is rtbus, ^ua quot;videntur,nbsp;fine, yino. reij-iinius, cum Paulo jdpo~nbsp;ßolo,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pö^
^^ßciorum, amp; Àmtxricu) Chri'nbsp;fi'de ^ua certant '^o-(è OH/OTTiTKI Ctn- 1nbsp;i Etloquimurßenbsp;f Pi^fentia n ins Chri-S(i»tu4 enim, qu 'odnbsp;, '^^rsciyltra non domi-Demonjiraturnbsp;fintetta orthodoxa,nbsp;teßimoüijs
' Qiïorundam ScripSQtyim.ytßußini^lartyriStEufebiß ^[hanafij,Epiphanij,PAßlij, Gregortj 'lAlAßtan^sm, Chryfo-ßiomßßulg^riji'amp; aliormn.
CYKÏL-li Epißco
xandri-ni. qui in
Ioan, ca-
/oLIM.
^le. teßimo-nia,tum
/luir.Lhri
GrX'
C^.qud compe-^nbsp;rimus ''nbsp;idejen-
ttre
quit,Chri ßum corporaliternbsp;nobis ex-hiben innbsp;ccena. Sicnbsp;enim ait:
». 'Hon tarnen negamiu : reSla nosfide^cbaritate^ fyncera, Chrißo (^iritualiterconiungi, Sed nullamnbsp;nobis coniunilionis rationem,ßecundum carnemnbsp;c»w Ulo eße: idprofeHopernegamin. Idq^ à diuinisnbsp;Scripturis omnino alte-num dicimus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim da~
bitauitjChrißum etiamßc yitem eße'.nos ysropal-mites :qui ?pitam inde nobis acquirimuslÂudi Patt Ium, dicentem : quiaomnes ynum corputßumttsirtnbsp;Chrißo, Qma etjimultißumui z quot;vnum tarnen in ednbsp;ßumut, Omnes enim y nopaneparticipamtts. Anfornbsp;taßeputat: ignotamnobis MYSTICAE benedi'nbsp;lonis yirtutem eße? qua cum in nobis fit z nonn«nbsp;corporaliter quoq^ facit, communica-none carnis Chrißi, Chrifium in nobis hahitareiqut»nbsp;cvBiKrjcnç lt;rvQs-ufalt;^ diciturs qua Chrißo quaß in^nbsp;corporamur in cxna communione^
1. Paulopoß. ynde conßderandum eli:non babitu-difiejolum, quaper cbaritatem intelligitur, Chri-ßumin'SdQV.sz ESSEz'^erumetiamparticipa^ tione N A T v R A L I, A.gt;id^lt;l rn rS a-dfaail^^nbsp;Todéinud].
1 Ecde I
l fiae
antioe'sei, ^impïobantficusnbsp;docentes.
^ofno lenmfi,fol. 58. ®'Egorivs Spalati-i» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
li ii. '^crattone, qua reject P '^cpKxhibita, ac récitanbsp;^fifàmCafare, Confeßio»nbsp;ß. le.pn^uld, inquit, artbnbsp;gt;C:rerronexnbsp;blt;ecefesiytSa*nbsp;, cjrnbsp;^ßiarum, cx-c. Junt reisa-^^.tt^improb/ciA.
TsTv H C, 'Vf teflatur Canon 'Mißle apud Gracos. In mißa enim, qu^ circumfertur titulo, amp; nomine Ioan, Chryfoßomi, inter alia hac legun~nbsp;tur (qux fjciTuAceaiy tarnen fapiunt) I^eßice nos, (sradpanem hunc, amp;nbsp;adpopulum hunc,amp;fac illum inimaculatum,amp; pretiofum corpus tuumznbsp;tlr fanguinem tuum,in tranßumptionem animarum,amp;corporum. x-oiri-a-bv Tov/.3ti ci^tv Tißnr crüfact rod 'X.^qztd ebv,eÿc.Et paulo poß: Idone-um mejinquit,Deuminuocans, Sacerdos, redde',yt ^ifiamfan^xturs-huicmenjx zytconJecremJanSlum, amp; immaculatumtuum corpus, amp;nbsp;pretioßcmfanguinem. Item, Etfac panem quidem hunc ,pretiofam corpus Chrißi tui.In caliceyerb hocpretioßm fanguinem Chrißi tui,tranfinbsp;mutans Spiritu tuo San^o, Sediße canon fcatetßper/iitione, amp; eidu-V Äct'z^ecctfeucxlpT^Bb^^ctprorfusPapißica. ,A,
i^^linxfeu P^manx. qux affirmât o-upiAbiKlui rodX^çtdCOR-FOKALEM prxfentiam Chrißi. P,
-ocr page 162-î4.__D E G OE N A__
J.
à. Sacramrnj: t-iü, qutf internbsp;rtiandjimfit,nbsp;frte-entia, acnbsp;dtjîribtitiane.
trunt}^ re-^ rim genttsnbsp;eß 'ivnbsp;cr^.
lt; t
S.
tifutato,) Tolemri goßtnbsp;hquenclinbsp;pinyiuiaßaxinbsp;iiu/a naturanbsp;gnriis inutatUnbsp;i);te,ds eiusßnnbsp;^lilariyß, adnbsp;'qui'niinhocfanbsp;ffä'.nento, ittnbsp;ftinatus eß,nbsp;Canon loqutrenbsp;tur.Sedtfi gltnbsp;mistrrorii, denbsp;tranßubßan^nbsp;tiatione.
Hac additußint, non qubdgsr ea approbetur conimentma Pap'ifiarutn T K A N s S v R-STANTIATI Ojfeil rr.înselenientatio^fiijova-tacnç, n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( liceat enim hîs
yti harbarts-,e^ portentojts yerbu, in ah/urdo,amp;tnonflropo ijlorutn errore perftringendo) Sed,yt omncs quot;videam : nos nequaquamnhquodnouum dogma defendere:Jedreceptamnbsp;veteri,purîorejj Eccleßa,Jen:eHtiam,dep-v^siKn nxpoua-iec,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corporis, amp;
Jangmnis CftrifUconJiantertveri. Idbametßriebtdicitur, elementorumßeriinhoany' Jitno fAifacßt^ltuiquia nonßunt nuda,amp;mania,tn illo,ß^mbälaquot;. tarnen qma in v snbsp;Su^ptione, ynitafunt ijs rebus, quas »fferunt : ytraqjimulprxlentia, fedivwH /avr-nnnbsp;(non dssrs^tdltK.)}) ideß,ßeparübili (non indißolubth) ynum quiddam ejße '^er 'e, orthodoxe^ treduntur. Ergo/ailgßoÄii eß, nonquodßt ïn^ôrriç,jeu natura«lementoriim,ß^nbsp;gnorumq^trAnsmutatio:ßdd7ilt;ot0Tgt;ii.propterea,qubdjymholds,propteryerbüm,amp;tnfii-tutiontm Chrifii,acciditngt;tidßnt,amp;ejßdicantur(propterfacramentaient vnionExM^nbsp;quod/ecum oßßeriint, amp; canantibus exhibent, nimirum Chrißi corpus edendum, amp;nbsp;guis eittsdem bibendtts. qu« fane admirandafignorum eß i^idßßoXr\,
ddqu9d,inter caetera,teßatur quoq^ Canon'Mifße apudillos. In quo aperte orat Sacerdos : 'Tgt;t pane mutato, ipfum corpus Chrßifiat. ÉrSvLGARivs, Scriptor, 'vr nobis quot;vide'nbsp;tur,nQnßlultus, dtfertè inquit, panem po» tantumfiguram tffe :fed quot;^ere incnbsp;miitari. Sednos huncfaii^rffiitiateiii; teterrimum errorem mento repudiamus, amp;dain-namtis. Ita^ ißa yerba eS; apologia,bono confilio,expunSlafunt: adcalumniasfiolido^nbsp;rum, Ö* maleuolorumTIipnoßopbißarum declinandas. quièivetto^oóóai eiequA'nbsp;uisfAilttßoÄndnferuntfai^ßoi^^eiaatr, argutifcilicet DialtSici. .ricfiqutsnbsp;argutaretur : Animal eß -.ergo homo eß.qute quam infulfa fit ratio-cinatio,yelpueris elementares in dijjerendi arte, notum eEß.
CONCLVSIO.
HÆC recitauimus,non vt hic dilputationem, de hac re, inftitue-remus (Nonenimimprobathuncnbsp;articulum Cæamp;rea Maieftas ) fednbsp;VC clarius etiam perfpicerent, qui-cunq; ifta legent: nos Defende-re,receptam in tota Ec-clefiafententiam.
DOMINI.
Iff-
_____Confeßio Ecclefiarum Saxonicarum. p Tbaptifinus, Cna Domini,funt pignora^Sc teftimonia gratiæ,vtnbsp;nbsp;..
. atitca didum eft,qu^ de promißioiic,amp; de tota redemptione nos com j^^oucfaciunt: ÔC oftendùnt, beneficia Euangelif ad fingulos pernnere,quinbsp;'^ritibus vtuntur. Sed tarnen hoc difcrimen eft : per baptifinum finaulinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;différant
J?æruntur Ecclefiæ : fed cnam Domini fîmul etiam voluit Dominu^ eft cxnXm^ù ^^^ruumpublicæcongregationis. Vult enimDeus minifteriumEuan-
publicum eflè, non vult in latebris tantum incluiàm teneri rOCem E- ^niflerium S» . ^^gelr|,fèd exaudiri earn vult à toto genere humano: vult ft agnofti,amp; in-^üocart Ideo vult publicoSjamp; honeftos eift congreflus,amp; in his vult fb-
Euangelq vocem,vult ft ibi inuocari,amp; celeb rar i. V ult etiam hos ip-congreflusjteftes eift confeisionisjamp; ftiuncftionis Ecclefiæ Dei,ab alia-gentium fedis opinionibus. Conuenit loannes Ephefi, cum fuo , 8^ docet Euangelium, 8gt;C viu iacramentorum totus coetus oftendit,nbsp;.^/anc dodirinam amplefti, amp; hunc Deum inuocare, qui Euangelium tranbsp;y^/^amp; ftlunftum ft eift àDianæ, louis, aliorumidolorum cultoribus»nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;ènim Deus conipici, Sc audiri iuam Ecclefiam in mundo, amp; vult ft-
eift multis publicis fignis à reliquis gentibus.Sic baud dubie iuos habuerunt primi parentes, Adam, Seth,Enoch,Noe,Sem,Abraha,nbsp;^eincepspolitialiraël hab uit multos ritus, vt feiunftio ilia à gentibusnbsp;^ætconipeftior.,
^ddidit etiam peculiarem promiisionem congregation/ î Vbicunq^ chrißta eßin , aut tres congregati funt in nomine meo, ero in medio eorum» Item î medio con^re^aanbsp;j V^ftquidperent conftnticntes,fieteis,Etin Pfah Eaus eius in Ecclefiaiàn
Sint^ promiisionesjin quibus adfirmat Deus, ft Ecclefiam ftruaturam Tromißio cena eo dukiores : quiaintelligimus, eum publicum minifterium in con-
^^hibus honeftis conftruare; 8^ rcftituere : ficut amp; in ipfis verbis Cnæ apr^efentia, /^niiniincluiaeft hæc promiisio, cùm iubet annunciari mortem Domftnbsp;hanc cnam diftribui,donec venerit*
reuerentia maior fit in huius Sacrament! vfii î veræ cauiæ in-ktionis cogitentur, quæ ad publicam congregationem,amp;r ad fîngulorS ^ftlationem pertinent.
^riinacaufacftzFilius Deivultinpublica,8óhoneftacongregationeib- 'f^iMA,yt vocem Euangelrj.Huius congregationis vinculum vult eift hâcium-^^¦'orlem,quæ fumma reuerentia facienda eft,cuniibiteftimoniumexhi-
I ^^turmirandæ focietatis Domini,amp;:fumentium:de quareuerentiaPau- nbsp;nbsp;nbsp;ton^opai
K^^oquitur,inqùiens : Quiiumitindigne, reusierit corporis,amp;iànguinis
^ecunda,Vult 8c concioncm nbsp;nbsp;nbsp;ipfum ritum prodeift ad conftruatio- ii. i''t duretmea
propagationemmemoriæ paisionis, reiurreftionis, ôôbeneficio-
^^fiiorum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
rcrtia,Vultqnemlibetivimentem hocteftimoniofingulariterconfir- iii.rtcertofia. j^,^k,vt Eatuat ad le percinere beneficiaEuangeirj,cùm concio fit commu-
hocteftimonio, hacftimptioiie oftendit, teipiîusmembrumeift,pertinere, . ^olutum eift ianguine fiio, amp; facere ft hoc fdus : Manete in me, amp; ego
'quot;obis. Item: Ego in eiSjSd hi in me» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
-ocr page 164-if6, D E C QE N A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
ConfeisioEcciefiarum Saxonicarum. _
fii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quarta, Vult banc publicamfumptionenijConfefsionem elle,qua
ygt;niariima'aïo dis,quoddoftrinægenusampleótaris,cuiccetuiteadiungas.Vultamp;^f®'' ^rohùbtmjùijs. tias agi pubiicé, ècpriuatimin bac ipfà ceremoniaDeo patri,Filio,amp;bpi'nbsp;1' y rituilân(fi:o,cùmprocâeterisbcneficijs5tumnominatimprobociminei^^^nbsp;ts!r{gt;-M ; t^uï 'J'cïs beneficioredemptioniSjamp;faluationis. Vultamp;ipfis EcclefiaemembrisiO'nbsp;ynif«gt;ie,quiefi ter vinculum cEe mutuæ beneuolentiæ.Ità multi fines concurruni#
Fîarummaximaruni caufarum commemoratione inuitantur bornin^ ad (àcramenti reuercntiani,ô(f vlum. Et docemus, quomodoprofitvfbs»nbsp;A.vst3-f^iâi- Apercedamnamus portentofunierrorem monacborumjquifcriplèrufl*^»nbsp;fiimptioncm mereri rcmilsionem peccatorum, Se quidemex opère opet^'nbsp;ruorufiut.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bono motu vtentis. Hæc Pharilâica imaginatio pugnat cum dido»
c«njK, îuftusfuâfide viuct. Sicigiturcrudimus Ecclefiam, acccflùrosadcccna® t. Domini oporterepeenitentiam, feu conuerfionem adferre,Sôacceiîrai^nbsp;cogitationc de mortCjStSrelurre(fi:ione,amp; benefiefjs Filfi Dei,qu?'^'nbsp;giiK rehîcconfirmationemhuiusfideitquiain vfufacramerifittcftificatio,qi^^nbsp;iÎHoniodo profit oEendit,ad te quoqj pertinerebeneficiaFilif Dei. FitÔC teftificatio,nbsp;membrum adiuugat,amp; quod fit in te,ficut dicic ; Ego in vobis.Ô^^'nbsp;meiuf.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ivlonemus etiam, neexiftiment propter boc opus, feu banc obediefltiai
fîducia intueatur mortem, 6ó meritum Fib] Dei»^ refurreÂionê eius. Et ftatuat,propteripfum nobis peccataremitci,5tucl'^nbsp;eumliane fidembac commonefadïionc,amp; tcftificacionetonfirmari»nbsp;hoe modo fides,, confolatio, gaudium conEientiæ, 8c gratiarumadfioctt-fl Soxtpetff-i'tt, Eunt,prodeft fiimptio.Ncc admittuntur ulli ad communionetn:nifinbsp;fi^uÊeorT.^tâ ^P3dto'c,auccoliegiseiusauditifint,8ó abfoluci. In bac cxplorationeiO'nbsp;»ccefikrifiunttcrrogantur, 8cfirpé erudiuncurrudiores, de totadolt;fi:rina: èCdeindeab'nbsp;(otMm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fbiutio promulgatur,
k^tagt;[jM,feu nbsp;nbsp;Docentur ctiam homines,facramenta efle acliones diuinitus inftituw^»
extra ufurainftitutumres ipEs non habererationemfacraraenti, fed Siectsnafiubßan ufuinftituto in bac communione,uerè,amp;f fubEantialitcradeflcChrifiu^*nbsp;Ssf uerèexhiberifiïmentibuscorpus, Sófanguinem ChriEi: Chriftunit^'nbsp;ffw distiiiitusin.- Eari,quod fit in eis, 6c quod faciat eos fibi membra, Só quod ablueritnbsp;^X^fabJtantia-- Fanguinc fuOjficut SóHilarius inquit:Hæc accepta, amp;haufca,faciût, vt^o^nbsp;liter 4ciefi chn^ in ChriEo,8ó ChriEus in nobis fit,
autem ritu feruamus morem vfitatum vniuerfy Ecclefif vetef*^ bM, corpus, LatinæjôCGrycæ.Nonfiunt priuatæmiflæ,hoc eft,tales,inquibusnofl*^'nbsp;'^^ua^ejhtw^'fie diftributio corporis,amp; fanguinis c h r i s t i : ficut nec vetus Ecclefianbsp;ESS Ein nobis, quot fcculis poft ApoEoios, talcs mifîàs habuit : vt dcEriptiones vetef^^nbsp;membra ,per av-oscapooTc^ssv,
(^facerenosfibi j Dionyfium, Epipham'um, Ambronum, Auguftinum, amp; oftendut. Et Paulus exprefsè iubet,fimul fieri multorum communiooe*'nbsp;Icacp in publica amp;honcfta congregatione,rccitantur,autcanunturp^^nbsp;'' cationes, Óó fymboluni, Óóledtiones cum iacrjs canticis diftributacinnbsp;feftos, vfitato more. Deinde fît concio de bencficrjs Fill] Dei,5lt;S de ali^nbsp;doArinæ parte, vt (eries temporum præbct argumentum. Pofleareo*:nbsp;paftor gratiarum adionem èc precationem pro vniuer(àEcclefîa,propnbsp;teftatibus, lt;Sô pro præfenti neccx^sitate :nbsp;nbsp;nbsp;orat Deum, vt propter Filii^
coma ÇDo.
mini.
1. Cantiotses.
2. Concio.
'Precdiio.
-ocr page 165-DOMINI.
Coiifeßio EccJefiarum Saxonicarum.
voluit fieri victimam pro nobis,rcmittat nobis peccata,amp; nos faluet, fèruct Ecclcfiam.
p bJeindc récitât in loco confueto verba Chrifti, de cnæ inftitutionc, 8C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2)(,
iplèjSó diftribuit fumentibus integrum facramentum: qui reuerentcr mini ulcbrJia ^^^cdunt y anteaexplorati, amp; abfoluti, Sgt;C ibi fiias preces ad publicas adiun-^'^it.AdextremumjrurfiisrecitaturvratiarnmaÂio.
. nunc ntum, hanc communionemplurimumcongruerccumfcriptis Hanc commua Poftolorum,Ô6conluetudine veteris Ecclefiæ,ferè vicKad Greoorn æta-
ten, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ¦ 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re cum Jcït!)tts
.norunt omnes non prorlus ignari antiquitatis. lt;dyod cum ita ht : pro- j{[gt;ojlolor'um, p^^da^non improbanda eftnoftrarum Ecclefiarum confùetudo. Sed aduernbsp;**1 improbantes noftram confuetudinem, defendunt multos errores, alrj ckßa.nbsp;'^^gis tetros,alq nouis iam artifîcrjs fucatos. Multi ante hoc tempus Icripfè-fieri oblationcm in mifià pro viuis, ÔC mortuis, Sc mereri earn facienti
^^Irjs remilsionem peccatorum,ex opéré operato.Et hf c plurimorum per- rorum.
K^ßo fintjamp;radhuc efljfimilis Phariiàicæ y amp; Ethnicæ. Nam eodem modo ^ârifæi, ôô Ethnici fomniabant, le ex opère operate mereri fîbi, SC alijs rc-*^*fiionem peccatorum, pacem,Sô alia multabona. Aut etiam fi qui minusnbsp;'¦^djVerecundius loquebantur, etfi dicebant mereri ea non fine bonomo-^^ßacrificantis : tarnen lacrificiaipla fingebant elle mérita, SCprecium» Hacnbsp;j^'nione cumulabantur lâcrificia, SC crefeebant aucupia quæftus. T alls eftnbsp;^MiflarummercatuSjSóprophanatio cnæDominijferè in toto orbeter-
P Vult autem Deus,vitiolbs cultus taxari,5ó aboleri* Ideo vocem diuinam Cenam non ef» ^pliciter,amp;Z vere proponimus,quæ errores illos damnat. Ac toto pecftore ß fimficiHmynbsp;^^ßrrnamus coràmDeo, amp; tota Ecclefia, in clo, Sô in terra, tantum fuiflenbsp;'^^icum lâcrificium propiciatorium, leuquo ira æterni patris aduerfus ge-humanum placata efi::fcilicec,totam Filrj Dei Domini noftri I e s v Chrinbsp;ßctucifixijamp;Srefiilcitati obedientiam.Hic vnicus eftagnus,quitollitpecca-P^iUundi. De hoc unico làcrificio didlum eft Hebr.io. Vnico làcrificio con-^nimauit in perpetuum eos,qui Endlificantur. Et hoc lâcrificium fingulisnbsp;fide applicatur, cùm audiunt Euangelium, amp; làcramentis vtuntur, vt
^^ulus inquit : Qiiem pofuit propiciatorem in lànguine, per fidem. Et, lu-fide lua viuet.Et in i. Pet. Sanclificati lpiritu,ad obedicntiâ,8ô corilper-
önem languinis I e s vChrifti. Cætera lâcrificia in veteri teftamento fue- Sacrifiàa in typica,de quibus luoloco copiofius dicitur. Etnequaquammereban-^^fremißionempeccatorum. Et omnes iuftitiæ lândtorumomnibus teni-Paribus fucrunt, funt, amp; erunt làcrificialaudis, leunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quæ non me-
'^ntur facienti aut alfjs remißionemzfedliint cultus debiti in fingulis, pla ^^îitjproptermediatorem,öó fiimmum lacerdotemFilium Dei: vtdiciturnbsp;^^Hcb. Per ipluni ofîèrimus lâcrificium laudis lèmp Dco.Hanc eflè immo-æternam veritatem, manifelFißimu eft. Quod verb citantur contranbsp;claram lucem ueritatis,centones,quos nominant Canones milîætctiamnbsp;^anifeftumeftjdifsimiles elle Canones Græcos,amp; Latinos. EtGræcos ßg,nbsp;Pßos dilïèntire inter lèlè, de re maxima: Ôi^ in hocLatino,qui ufitatus cft,ap-^^fetpaulatimadlùtas ellëlacinias,ab ignotisautoribus.
P Vêtus
if8.
DE C OE N A
Confeßio Ecclelsarum Saxonicarum. _
Vêtus Ecclefîavdturnominibusfâcrîfici'ijamp;roblationiszlêdintclligictC' (ff^oblatis. tamalt;ftionem,precacionem,fumpnonem,recordanonem,fidem,(pen,:°^'nbsp;feßioneniÔC graciarum aÂionem. Hæc totaacflio interior, exterior,nbsp;ï^trior jum-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;côucrfo ad Deum,amp; in tota Eccleiïa eft reuera Gcrificium laudis,
ftio rdlicet cor (èu îv;i;A^^jjMy,6r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AaT^da,. Et cùm inquit Doniinusz Vcri adoratorcs a^o
clütlï Patrern in Spiritu, nbsp;nbsp;veritate: adfirmat, in nouo teftamento
fraatio.conjifpYXcipi excema EcriHcia,qug fieri necefle fît : etiamfîin cordenullifîncniO' fio^.^rattarü Spiritus Eiicfti j fîcuc in lege necefîê erat ceremoniam paEhatos fertiari'nbsp;riirßmoniati Sed de ccfna Domini dicitur : probet le vnulquiicp, amp;rc, Ita prodel*:nbsp;o,ßcies,amp;gt;j}gt;es. vtenti cnaDomini, cùm adfert pcenitêtiam, ÔC fidem,amp;Z non prodefî d a-opuSfPræterea de mortuis manifeftum eft, totum hoc fpeôtaculunanbsp;ovTuv^ pugnarccumverbis inRitutionis cnæ,inquibus dicitur : Accipite,niafl'nbsp;Csna nihil ad ducate,amp;Sc.Hocfacitein mei rccordationem.Quidhoc admortuos,vclab'nbsp;»wr/«w, aut f^ntesC' Et tarnen in magna parte Europe, plurimum mÜErum fit pronbsp;Miß^ijßnt tuis. Magna etiam multitudo prorfus ignorans, quid agat,lcgit miflas,pfO'nbsp;mercenarij. pter mercedcm.Cum autem hæc omnia manifeftè fînt impia,fecercoblafi®'nbsp;Mijja efl ber»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquutttur vt mereantui* viuis, mortuis : aut facere nelcien^^*^
feda idulatria. quid agat ; h orribili ter peccant, qui hæc Eelera retinent, amp; defenduflU cum ritus extra vfîtm inftitutum non habeat rationemEcramenti; qualis^^nbsp;bi fiat idolorum cultus,cogitent pij,amp; eruditi.
jfbußisalij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;manifeftaprofanatio, partem cnæ Domini circumgeftare,
(ma. nbsp;nbsp;nbsp;dorare, vbi prorfus transfertur pars ad vfum toto genere diuerfum ah io^^'
tutione, cum textus dicat ; Accipite, manducate, cum quideni Sd recens fit hoc fpctflaculurn,
sacrißcuiorum nbsp;nbsp;Pofcrcmo,quales Hint mores plurimorurti Ecrificulorum, Sd monachoquot;
cz- monacboru mm in tota Europa,qui non curant hoc didium : Probet fè vnufquift^» hc» quicunc^ indigné fumit,reus eric corporis,Sc Enguinis DominE
Etfî autem Pontifices,amp; hy pocritæ,qui præftigias quærunt,ad hæc la Eabilienda, rident has querelas : tarnen cercifsimura eft, Deunihorrib*nbsp;fecuta irafti his fceleribus : ficut in Ifrael iraftebaturEcrificiorumprofanatiO'nbsp;(mi^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nibus. Et videmus iræ excmplamanifefta:Totregnorumruinas,vaftan'
nem orbis terraruni,quam faciunt T urcæ,confufîones opinionum, Sd inuiquot; tas triftifsimas difsipatipnes Ecclefiarum.
Te auten Fili Dei, Domine lefu Chrifte, crucifixe pro nobis,Sd refufeit^quot; pernbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;te,lumme lacerdos Ecciefîæ tuæ,vens gemitibus oramus,vt propter tuai^
%lut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zc geerni Patris tui gloriam,deleas idola,crrores,5d abominauones: Sd fidit
ipfe precatus es,Enlt;ftifices nos in veritate tua: 5d in peftoribus plurimoriint accendas lucem Euangelrj tui, ôd ueram inuocationem, Sd corda noftraanbsp;ueram obedientiam fleftasmt grati tein omni æternitate celcbremus.
Omnium angelorum,8d hominum eloquentiam fiipcrat magnitudo pt*-catorum: quæ profanatio ccenæ Domini tot iam feculis parit. Et nos,cui' par oratio tantæ rei nulla pofsit efîè,brcuiores fumus : Sd in hoc ingenti dnbsp;lore,filium Dei oramus, ut iple hæc mala cmendec : 5d,fimul ad declarantnbsp;nem copiofîorem nos apud eos offerimus,qui earn audire uolunt.Sedinbanbsp;quæftionepr^cipué fieri cernimus hoc, quod ait Salomon: Perinde Ecettgt;nbsp;caned'
-ocr page 167-__DOMINI.____ifp.
Confelsio Ecclefiarum Saxonicarum.
^ultis modis corrumpunt,qui iubent inuocare homines mortuosrqui miC-venaks habent:quiiaAitant,koblationefuaalijs mereriîqui doftrine de
Poenitentia,amp; reniiGionepeccatorum, multos tetros errores immifeent: 4üi iubent dubitarc agentes pnitentiam,an fint in gratia : qui libidinibus,nbsp;^idolis Ecekfiam polluunt.Hi font Antiochi fîmiks,non nos,qui obedircnbsp;^0 Dei ftudemuSjdicenti: Si quis diligit me,krmonem meumkruabit.
Poftremó,amp;S de vfointegri Gcramenti paucaquædamdicendafont.Rc- De'vßt Inte^ ^oüeaturfophiftica à iudieijs Ecclefîæ. Norunt omnes coenam Domini grï /acramennbsp;^^inftitutam eflê, vt detur populo integrum Geramentum. ficut (criptumnbsp;Bibite ex hoc omnes» Nota eft confuetudo veteris Ecckfiæ,Latinæ,amp;
^inia hominum teftamenta violate, iniuftum eft: cur filij Dei teftamentum, taiMpartis. Gnguine ipfius obfignatum,Epi(copi violante Dokndumeft autem,nbsp;râtameflè impudentiamquorundâ,vt contra hoc grauiGimumnbsp;argumentum,tamen fingant (bphifinata,ad ftabiliendamnbsp;prohibitionem:quorunirefutationem,innbsp;re manifefta,omittimus.
P 4
-ocr page 168-ïóo.DE C OE N A
Confeßio Ecclefiarum V uirtembergenfium.
^ropoßtitf CR E DIM V s:SC confitemurjEii chanftjam(ficenim hbutt maio-rfbus noftns cnam Dominicainnbsp;vocare ) efic SacramentS,à Chriftonbsp;infti!U(um,ÔC vfum ei«s,vfc^ad no-uîlsnnum huius fcculi diem, Eccle-fia: comnscndaium elle. Sed quia al sud cft fûbftantia,aliud ufus eiusidcirco de his ordine dicc^nbsp;mus. De SubftantiaEucbariftiæfenri-yt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mus, amp; docemus, quod verum ecr* pus Clirifti, Sgt;i \'cms fanguis eius in Euchariftia diftrsbuatur .âCréfuta'nbsp;T\efi!tanturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui dicunt : panem,3f viinS Cin^Lani, Euchar(fttf,Be lantàtn abientis cor poriSjôf fanguinis Chnfti figna. Credimusetiam, omniperentiam Dcirantameflê:vt poisicinEucha'nbsp;rdta fubftantiampaniSjflCvini,velnbsp;annjbüare, vc! in corpus, 8C fangui-r nem Chrifti miitare. MAtuT quod Deus hanc fuam abfo' omnfpotentiam in Euchari-ina exerceat : non viderur clic certonbsp;ponbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(raditum. QC apparet, vc- f.jiciorm)u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ignotum, Sicut C' nim, cùm in EzechieSe de vrbe Hic-rufaicm, in îatere deferipta, d^citur: ISTA EST H I E R VSA L EM :nonnbsp;necetre fuit, vtfubftantiaîatcrismu-tarctur infubftantiam vrbis Hicru-faSem : m cum de pane dicitur : Hocnbsp;cft corpus meum : noncft neceiTcjVtnbsp;fubftantia panismutetur in fubftan'nbsp;fKIO fam corporis Chrifti: fed ad verita-'nbsp;mentaliiefi, tcm iacramenti fuffilt; it, quod corpusnbsp;qM Corj-tis Chrifti verê fit cum pane præfens:nbsp;LhrifiiDtificttnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necefsftas ipfa veritatis Sa- IjimsSti. «-amenn'exigere vidctur; vt cum ve Ctmjlatenim ra Praffentia corporis Chrifti, ucrusnbsp;(aaexre c(e= panis maneat.Nam qucmadmodumnbsp;bjit.^ternt- adueruatem facrainêüBaptifminc««nbsp;ceftàriumefttutin ufueiusaqua fit,nbsp;S' maneat vera aqua:ita necefiariumnbsp;eft,in cna Dominica,vtpanis innbsp;fu eius fit, ô(f maneat verus panis,nbsp;cum mutata panis fubftantia nôconnbsp;ftaret veritas faci amenti. Vnde SCnbsp;Paulus,ôc vcicresEcciefiaftici fert-ptores, panem Euchariftiæ rttâ poftnbsp;confecrationem panem vocant, |
1. Corinth. Il, Probet feipfumhomOjô^ fie de pa . neiiloedatjSCc. Etquicunc^ mandunbsp;caueritPANEM hvnc,ÔCbibentnbsp;caiieem Domini,ô(fc, Auguft, in ferm, ad infantes. Quod vidiftis, p a n i s eft, ca* !ix,quod vobisctiamoculi vcftri i c-nunciant. Quod autem fides veftranbsp;poftuîat inftf uenda, Panis cft corpus Chrifti, calix fanguis. Quod autem ad Euchariftiç vfum nbsp;nbsp;nbsp;^5 y, atttnet:prtmûm, etft non negamus, j-gi^uChiß'^ quin totus Chriftus tam pane, quàmnbsp;vino Euchartftiæ difpenieturuamen wctubtit»nbsp;doccmuSjVfum vtriufcß partis debc-re vniuerîac Ecdefiae communtmnbsp;cftè, Manifeftum enim cft,quoinbsp;Chriftux ipfe,nihil pencufis,quf po*nbsp;ftcahumana fupcrftitione cxcogtta*nbsp;ta funt, aut alijs commentis, dcterri'nbsp;tusjtradiderit Eccleftaefuac vtrantÿnbsp;partem vrendam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Manifeftum etiameft, quoduC' tus Ecclcfia ufa fit vtrat^ partCjmul-tis annis, Et teftantur aliquot ferfnbsp;ptores perfpkuc,cos,qui folumpa*nbsp;nem aceipiuni:nonaccipereplenuntnbsp;facramentum iâcramenraitter ( ficc'nbsp;nim loquuntur ) ÔC diuifi'onem vnbnbsp;usjciusdemqj myfterijjfinegrandfnbsp;facrilegio fieri non pofte. Quare fentimus, ufum utriufip partis cftè verè Cathoheum , âf A'nbsp;poftoîicum:nec licercvlii homini,nbsp;hanc Chrifti inftitutionem , Sframnbsp;diuturnum ueteris, SC verar Eccicquot;nbsp;iiæ riium, pro fua libidine mutarc,S^nbsp;laicis.vt uocant,altcram partem Eu'nbsp;chariftiar atiferre. Ac mirandû eft,quôd hi, qui pro' fitcntur,fe ritusveteris Ecclefip pro^nbsp;pugnare, tam procul, hac in partc,anbsp;veteriEcclefia recedant,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SfeSAcrilîcii. Deinde, cum facnficq nomen la* tifsimè |
DOMINI.
Confeßio Ecclefiarum Vuirtembergenfium.
|
tifstmè pateat, ac generaliter fignifi-cec facrum culrumjibcnter concede muSjiierum, legitimum ufum Eutnbsp;chariftiæ, poflè,hoc modo,facrtfici3nbsp;dici.Et,ft Euchariftia iuxta inftitutionbsp;nem Chrifti ita celebratur : ut in anbsp;adnuncietur mors Chrifti, ÔC difpennbsp;fetur Eccleftæ facramentum corpo'nbsp;ris, ÔC fangm'nis Chrifti: rede voca*nbsp;tur applicatie metiti pafsionis ChrEnbsp;ftijhis videlicet, qui facramentum funbsp;munt, Vrrj' ^Nec damnandæ funt piæ ledio' neSySi prccationes, quç confecratio-nêjVt vocant, QC difpenfationem Eunbsp;chariftiæ præcedere, QC lèqui folent,nbsp;Sed interea non licet nobis erro-res,qui ad hoc làcrum,imperitia magt;nbsp;gis prtuatorum hominum,quàm légitime confenfti verèCatholicæ Ecquot;nbsp;clefiæ,accefrerunt, difsimulare,SCnbsp;J, approbate, Vnus error eft, quod ex cultu, qm debet Ecclefiæ cfte communis :nbsp;fiat priuata unius facrificuli adio,qu»nbsp;ut folus fibi legit uerba cnæ Do^nbsp;minicæ.tta etiam folus panem, 6C uPnbsp;num fumit. Nam Chriftus inftituit EuchartE ftiam,non ut eflèt priuata unius a-dio:fed ut eftèt Eccleftæ communie.nbsp;Euchariftiæ adio^nbsp;nem, requiruntur ad minus duo tut'nbsp;delicet, minifter Euchariftiæ benedpnbsp;cens:SC is,cui Euchariftiæ facramen^nbsp;turn difpenfetur. Cùm enim Chri-ftus hoc Sacramentum inftitueretînbsp;non ipfe folus uefeebatur, fed difpennbsp;fabat Eccleftæfuæ,quam tumpræ-fentem habebat, Accipite,inqutens,nbsp;manducate,SCc, SC bibitc ex hoc o-mnes,ÔCc. Hoc Chrifti inftitutumj uetus,ô(f liera Catholica Ecclefia, tam feuerpnbsp;ter obferuauit, ut eos, qui in hoc fact o præfentes non communicarenc,nbsp;excommunicauerit, Anacictus tn prima «,7nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ep.ftola, |
Perada confecratione, o M N e s communicent, qui noluerint Ecclesnbsp;fiafticis carere liminibus. Et addit.nbsp;Sicenim ÔCApoftoli ftatuerunt,ÔCnbsp;fanda Romana tenet Eccleiia, Concilium Antfoebenum, capitefecundo, O M N E s , qui ingrediuntur Ec-cleftam Dei, facras fcripturas au* diunr, non autem cum populo in o*nbsp;ratione communicant, ôC auerfan*nbsp;tur fandamaftiimptionem domini*nbsp;ci facramenti, fecundum aliquamnbsp;propriam difciplinam,hos ab Ecclc*nbsp;fiaabtjci oportet, Dionyf, deEccleftaftica hierarchia. Pontifex, cum diuina munera lau de profecutus fuerit ; facrofanda, ÔCnbsp;auguftifstma myfteria conficit, SCnbsp;quæ ante laudauerat, venerandis o-perta,atc^ abdita ftgnis, in confpedSnbsp;agit, diuinac^ munera reuerenter o*nbsp;ftendens,ad facram illorum com*nbsp;mvnionem Sc ipie conuertttur,nbsp;Sc reliques, vt c o M M V N Ï CE N T,nbsp;hortatur : fumpta denic^, atc^ o m-NIB V s tradita communione DiuPnbsp;na:gratias referens, fi'nem myfterijsnbsp;imponens,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ i r j Arbitramur igitur, neceflartum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t cite, ut ad conferuandam tn célébra*pfiuata. done Euchariftig inftitutionemChrinbsp;ftijSC ad fedandumexcmplum uete*nbsp;ris,ac ucrèCathoIicæ Eccleftæ,abro*nbsp;gentur priuatæfacrificulorum Mift-fæ. Sc reftituatur publica cnæ Do*nbsp;minicæ communie. Alius error eft, quod Euchariftia fit tale facriftcium,qucd debeat iugi*nbsp;ter in Ecclefta, ad expianda peccatanbsp;viuorum,SC mortuorum, pro im-petrandis altjs benefictjs,tam corpo*nbsp;ralibus,quàmfpiritualibus,offèrr/. Hic error manifcftè pugnat cum Euangelio Chrifti,quod teftificatur,nbsp;Chriftum vna oblatione, femel tantum fada,confummafle in fempiter*nbsp;numfandiftcatos, P iq Ec |
162._DE C OË N A_____
Confefsio Ëcclefiarum Vuirtembergenfium.
|
ChrijhosEt cjiiù Chrjflus pafsfonc,ac mor t« jAcripdu. jgnbsp;nbsp;nbsp;jinpetraux nobis remtfs ©nem peccarornm,qiif noBis per Euan-gebumin noiio teftamcmoaduiin' fiatur : idcirco non licet ampbus pronbsp;peccaco facrificare. Dieft enim EpPnbsp;irola ad Hebratos: Vbteftpecesto'nbsp;rum remffsio,iam no eß cblätiOjpronbsp;peccato. Nam cuod Chrffius dfeft.- Hoe fa A cite iti mei commemoratfonem, non CorpK^^,amp;r-.ii Hibctcorpus, Scfangumem ßium innbsp;gu'sChrifimf^ ccena Deo ,fed Ectlefiæofifertc, vtnbsp;jeruntKr Ecde Ecclefiacdcndo Corpus ,amp; bibendonbsp;Chrffii , ac præditandonbsp; benefjcium mornseius.admoncarnrnbsp;de ea corporis,5^ fanguinfs Chrißtnbsp;obïarione, quae femel ;annim in cru^nbsp;ce, in expiationem peccatorum no^nbsp;ftrcrumjfadraeß, Sicenim Paulusnbsp;hoc ditfrirm Chrißi iftte/preratur:nbsp;Qtîoriefcunq;, inquiens, manduca-bitisfnon air, offer cos} panem hunc,nbsp;ÔC bibetis calicem: mortem DomPnbsp;nt predicate, donee ueniat. Veteres fatemur qufdcm,quód vete^ intelliaantper res Ecclefiaßict Scrjpiores vocaue^nbsp;facrifidtm,et rfnt [jucharißfam ,facrific!um,Ô£:nbsp;minecsnaa^.- blationcm: fed le ipliexponnr,quodnbsp;^leUetur, nomine iaerificrj intellfgant memo^nbsp;rfam,adnunciationem, feu prardica-ifoncm facrtfictj, quod Chrißus femel in cruce peregit, Sicut memorfnbsp;amPafchæ,amp;SPentecolus, vocantnbsp;Pafeha,amp;: Pentecoften. III. Error, Abus error eß,quöd nonnulbfen quod lit a[gt;pb- tiunr,ob!arionem (quam ira vocani)nbsp;C^dlli^ruVi uii ,ei^mor- pj'opßlanonem,pro peccatis : applP tuis, careaurem propiciationem,ôf merPnbsp;tum C'hrißi viuis,ac mortuts ^futatio. ggj demonßratum eß, quod Eucharißia propriènon fitoblatio:nbsp;fed ßc voceiur, quod ßt tVcinoria O'nbsp;blationis femel in cruce fadræ.Dein*nbsp;de applicatie merftf Chrfßi, non fitnbsp;abo exfer no organo,quàm prædica-cione Euangeb) Chrißi, ScdÜpcnfa* |
tï'oneeorum Sacramentorum,quæ . Chrißus in hune vfum inßituft. Et 2. lt;nbsp;mericum Chrißioblatum, öfapplfnbsp;catum,non rectpitur,nifi fide. Marei vl time. Prædtcafe Euangeh'on omnf cre^ 3.tttr?e:, Minißerio enfin Euaoge-iij offerirntur, ÔC applicanrur ereatU'nbsp;ris,hoc eß, ftue îudp's,fue Gentiousnbsp;bt nebefa Chrfßi, Eclèquftur.-qui renbsp;dfdcîftjâf baptfzatus luerir,fa'uusnbsp;erft : qufa iumptfone SairamentoiG,nbsp;hde, accipiuntur oblaia,2CapplPnbsp;catd bencAbeia, Ad Roman, f. Euangebon eß potentiaDei,ad falutem omni credenti, hoc eß, mPnbsp;nfßcrium Euangeirj eß organon dt-uinif us inßftutum,quo Deus eß pc-tens, efficax, ad fàluandos oinncsnbsp;eos, qui Euangelio credunt. Iraq?nbsp;prædfcatfo Euangcitj offert,aut fi lianbsp;loqut lfbet,appbcar, omnibus falutê:nbsp;Ffdes autem obîatam, SC applicaiamnbsp;faîutcm aciipi% Jn priuata autem ATißa, panis, amp; lriuatit mißi vfnum tta traeßantur, vt facrificu'usnbsp;nci^ adnunefet publfcè Euangebonnbsp;Chrfßi, fed fibf fpß quatdam,acpræ*-ferifm vci ba cnæ,fcu confecratio'nbsp;nis,tacite recenfeat, neqj dilpenfet a-bjspanem ,amp;¦ vmum, fed folus ipfenbsp;ea fumât C^iare nul'aporeßebcap-plfcatiomeriri Chrfßi in prfuara mißnbsp;ia.Hocfenferunt verèCathoiicima* 'nbsp;fores nofiri,quf tam feueriter,quem-admodum fuprà indicauimus,exc'nbsp;gcrunt,vt,qut in niißa praefens nonnbsp;communicauerit ; excommuniée* tur. Abus error eß, quem fam attigf IIII. Ifd; mus, quod exigfrur, vt verba r- taciiay(àif'nbsp;nf,feu confecrationiSjin Eucharißianbsp;tacite recitentur,cum hpc verba parsnbsp;fmt Euangeb], quod fuxta mandatiïnbsp;Chrißi omnibus ereaturis eß prædf*nbsp;candum, Etft enim maiores noßri voca* |
__DOMINI.___
Confeßio Ecclelîarum V uirtembergenfsum.
|
vocarûtah'quotiesEuchanftfain my fteriïim : non tarnen hoc confilio ficnbsp;vocariint , quod verba cnæ nonnbsp;fint coràm Êcclefa in Euchariftianbsp;pwbh'ce, 5)C lingua vulgo nota, reet'nbsp; tanda:lèd qnôd in Euchariftia aliudnbsp;uideatur,ahudintenigarur. Nam SCnbsp;Chriftus ipfe vocatur Myfterium,nbsp;qui tarnen non eft occultandus, fednbsp;omnibus creaturis prædicandus»nbsp;facias domino, nee adcas quieq;,nbsp;nee minuas. |
Matth, !» FruftracoÏunt me, docentes do' (ftrinas,mandata hominum, Clemens Epiftoa 2, ad Jaco' bum,ó(5 de confecratione dift*nbsp;2. cap. tribus- |
Etquia,tn fumenda Euchariftia, C'
Xfgitur fides, Fides autem cft ex au' ' b * Auditus autem per verbumnbsp;^licèrecitanda Dei,maximè omnium neeeÓ^riumnbsp;cft in Euchariftia, vt verbum cne,nbsp;quod eft verbum Filij Dei, publiéenbsp;recitetur.Hoc enim verbum eft prc'nbsp;dicatio Euangeltj, 6C adnuneiacionbsp;mortis Chrifti. QLiare,vt Ecclefianbsp;intelligat, quid in Euchariftia aga^nbsp;tur jStl quid ipft fumendum ofttra'nbsp;tur, Sif vt fidem fuam confirmet: nc'nbsp;ceftariaeft in Euchariftia,publica re-citatio verborum Cnæ Dominicg.
AIiuscrrorcft,quód vnaparsEu foleac in fingularem cul-tii). tum Dei circumgeftari, reponi.nbsp;Vetat autem Spiritus Sandus , ncnbsp;cultus Dei ,fine certo .Dei mandate,nbsp;inftituatur»
Deut, 11»
Aç7oAa - nbsp;nbsp;Fîon facictis finguli, quad ftbt rc'
dam- dum videtur,
^ur.
Etitcrum,
' Quod praccipio tibi, hoc tantutn
Certe tanta in altario holocaufta offerantur,quanta populofufftccrenbsp;debeanr,quód ft remanferint in cranbsp;s TIN V M, non rcfcruenrur,ft:d cumnbsp;timoré, StT tremorc, clericor urn dili'nbsp;gentia,confumantur.
Non ignoramus, quomodo hæc Clementis verba eludi foieant: con'nbsp;ftdodifcrimine inter opus morien'nbsp;tium, opus confecrantitim. Sednbsp;manifcftum eft, quod panis, qui eft'nbsp;cumgeftarijSd in adorationem repo'nbsp;ni fol et, non refer uetur pro infir mis;nbsp;fed tandem à confecrantibus ipfis fitnbsp;matur,
Cyrillus, vel, vtalrj fentiunt. Origenes,in Leuitic,nbsp;cap.
Nam ÔC Dominus pancm, quem difeipulis dabat,dicebat eis. Accipi'nbsp;te, Sc manducate, SCc. non diftulit,nbsp;neeferuariiufsitin craftinum. Hocnbsp;fortafte myfterij confinetur etiam innbsp;eo,quôd panem non iubet portari innbsp;via, vt femper recentes, quosnbsp;intra te geris,verbi Deinbsp;panes proferas.
Accefsio de CnaDominica ex con.,
fefsione ValenuBryxhrgi,
P ift) BA-
-ocr page 172-164-__D E C OE N A
BASIS, SEV FVNDÂMËNTVMCEÎ' innititur vera dodrina, in hac Sacramentaria con-ticndum, funt VERBA INSTITV-
HARMONIA EVANGELISTA-
COENA DOMINI
,-------------------------------,-----------
P RIMA,ab ipfo ChriftojCunifuis duodecimdifcipu-
iis peraifla. Ea diferibitur.
xxvi.5v/atthae l,qut o^auo anno pofl Afienftoneinnbsp;Chrifli purnn Euange.nbsp;lium pripfit, pars, l'eu, fpecies csenbsp;tiif, nminbsp;rScibua,nbsp;aat VLnbsp;ÜM. XX. LV c A E. Z/if Aoino pcfl a flenfionem tSomini repetiM^^nbsp;¦Inflitutionis cna Dominicanbsp;literismandauit, __ A R c ij quibiennio pofl Matthteum, id efl, annonbsp;decimoipejl apeenfioinbsp;nem,[er{pfit. Ecâ-iovl Je cutTccv-Aci^uvnbsp;a ItjirSç Tova^nbsp;Tai', gt;tflf duAo-,nbsp;yrtQaç, iscAa-ce ; têi'^ovnbsp;Tis laaûrjlaîç,nbsp;i^eiTSiiÂaCil^,nbsp;amp;{tyt7l6l. tS-Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ rQ nbsp;nbsp;nbsp;TQ 'ZSIMA' faov. Efaflnus ^Jflerodanbsp;m fist efl anbsp;tur, innbsp;grgt;ec3 prnbsp;Urmittinbsp;yerbtimnbsp;ir'hin prbnbsp;mafarti.'nbsp;i,tc entiT,nbsp;legit: gt; nbsp;nbsp;, T»79 ijMoJ I (.¦cc^comei^^.nbsp;dite, hocnbsp;tneamcernbsp;pHS. met ! effet tifcn met»nbsp;ttenietb« ilÂTTHÆEU. i Kflx AetCai/ Et accepta fl inTrip/ov,nbsp;nbsp;nbsp;pocKlo,amp;gra- dj^if^a^Trioaç, tijs a^tS , de-ïduncivojbTuç, die Hits, di-AiycavAllHz ob^nA'înflç.nbsp;toiIto iTinbsp;To a\ tel a'fan,nbsp;TO TrjÇ KMvriç , TO Tlt'iAuùVnbsp;cacyruûofdp/ov,nbsp;di adpidv ètr-fjcagUuv. Et accepto |
Efleatibus auteets ,acce~nbsp;flit Ze SV partem,^ cuegijnbsp;(et grattas, frenbsp;\git, deditnbsp;^Difcipults, i2rnbsp;ait : .rdccipite,nbsp;comedite. hoc EST COR-Pvswe-um. fi. censîBïliïte hoc OMNES.nbsp;//oc enimnbsp;tUeipfe s A N-meus, quinbsp;efl now tefla-menti,qw pronbsp;' mulfis eff'iindinbsp;tur,in rcmiflinbsp;onem ^eccatoru. |
M. Ke« SüS-tói'-'laiv cwTcav: Äa ßaiv o Igt;]irodsnbsp;êt(]ot,dbAo)fl-Qaç, tzÄcuie,nbsp;K, tb'uKiv cub- CiTi,lt;!pdyilt. TOclToeÇ! T®nbsp;shma'nbsp;pcov. * N A R R ATI o,Gu deferiptio alcerius partis CcenxDon^^' LECA^. ^TauTcaç, \ \ lt;» / Ta Trojij^ot, TO doton/f!-catiÄeyciiv E-To flTS-ó]ii^~nbsp;ov t] Kocïti dia-dnsKri iTiv, csinbsp;tu^A'imati'nbsp;MOT, Taô- 'zrg^ vpeuv ' tgt;c;tttüa-f^OY. \ j * n I * Kca Actßu'j TO onj^p/ov,^^nbsp;eJ'e«)JCêFÂzJîlt;?ç.nbsp;Kai e^iovnbsp;oWnANVêf.nbsp;itglj ccTisv ab-loiç. Toefrot^inbsp;fl AIIMA' /an,nbsp;TO TtfÇ }tcav);çnbsp;TOnbsp;om)Aavnbsp;cgt;k;(;uv0-fl^eoi. |
Et edenti-bus illis :Jùm' pto 3nbsp;pane, eu bene-dixi(jèt,(régitnbsp;amp; dédit illis :nbsp;ac dixittjitmi-te, comedite.nbsp;Eloc efl Corpus me- um. ? Et accepto poculo, cumnbsp;grattas egiflet,nbsp;dedittilts. Etnbsp;biberunt h:nbsp;fO O M N E s.nbsp;Et dtxtt tilts : C tile Sanguismeus,nbsp;qui e^ nouinbsp;teflamentuquinbsp;pro multtjnbsp;effimdi-tur. |
Kjxi ^^tloaçliicÂot. obvias, Atynv--TO^TO TO fjcÿ: \ : X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. TO VTTi^ Vfaoet ^^cf^^ev.TS-TO TTOliiTi etçnbsp;tIu) ipdub a-vapcvriinv. |
Etaccfo ! Similiter, I amp;pociiîttm,nbsp;poflquam cH'nbsp;flauit.dicens:nbsp;\EiocpOCV'nbsp;Uum nouilEe'nbsp;\^flatnentueftitinbsp;Pper,autcgt;ingt;)nbsp;\fanguinemelt;i,nbsp;I quiproyobdnbsp;I effundi-Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tur. * e gt; -e |
Jn meoflmguinei) Hebraico more loqui^intur T,ucas, 'Paulus: 'verborum tradutlione. Caterienim Graca yfifluntdicendijOfi Sic mim Hebrai loqmmttir.Pfibn. 78. Sacerdotes eorumingladio ceciderunt. 3rc Pîie|îer fielen int {dpToert.ldefl,gbidto, enbsp;fê^teerr.^'^ alibi:lacob/èruiebat in 'p^athel hoc ejt,propter tllam. Et.jAquam noflram bibinitis inpt(unia,idefl,prttio,vtnvnbsp;ipl(xtnhnapudillo5rgt;fMeflparticMlai ilSL. quittamtnfemperremprieflntttnindicat.
-ocr page 173-DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lóf.
ÏISSIMVM, AC FIRMISSIMVM, CVI Ç;Ouerfia,amp; reda fides orthodoxè,catholiceq; fen-^IONIS CHRISTI , veracis jSc omnipotentis.
Î^Vm, et PAVEI APOSTOLî.
N PRIMA tnßitutio-nisparte, ^poßolmDaubtt 'inKooac, tantumpofuit. Hocnbsp;enim yerbo a-iwiijA.iciçquot;iÿVAanbsp;ireuitatif caußt, y fits eî^nbsp;pro dïtfatqi'imlo, dißribuit.nbsp;Idq^fecit moreHebraico.ytnbsp;eß apud Efaiam. Frange efiinbsp;rientipanem tuum, id eß,di^nbsp;ßribue, Fnde amp; j^poflolu^,nbsp;Tanis, inquit, quernfranginbsp;mua: nunquid esfparticipa-tio corporis Chrißi Hoc eß,nbsp;quem inter nos dißribuimtts,nbsp;eß eichibitio, fumptio corporis Chrißi,quit fit pane dato , amp; accepte. qua fumptionbsp;fit manducatione oris.nbsp;nbsp;1N
ALTERA rfW Lucas , amp; Taulusßcfcribunt'. Hoc POnbsp;CVLVM nouu 'Feßamentu,nbsp;permeu fanguinem. Vd,hocnbsp;poculum nouum'Teß amen tunbsp;eßl-^ MEO SANGVINE.*nbsp;'rS'FTo ^r^.ov nnbsp;6hx,ti (Taulits addit ß^v)cainbsp;'rßMfiMlißis. 'Vfil yt Jfoßonbsp;lus habet, cs -rß vfch Aip^acls.nbsp;id eß,perfangKiaem,cumfannbsp;guine, yß propterfanguine,nbsp;ïDorcbö blôt / ober nn'cnbsp;bem bîôt/ 0$ vmb$ blö^nbsp;WÔ wülett. Caltx enmi nonnbsp;eß nouu teßamentum, in ar-gento,Jeu per argentum, y elnbsp;propter hoc ipfum : fed propter Chrifti fanguinem,quernnbsp;cdtinet.His .n. yerhis oßeii-
S EC VN DA, àpAVLoÂpoftolojCum Corinthi}s cckbrata.
r~-A____________
Corinth^X I. jdc Tatiltn circiter ttnnum Domini quin^ttti-gefimum quartumßormnm ccenx â Dominojer-uatam, amp; mAndatam,repetijt.
Ê
l'iw 2^' rra.fiÂciëeir èerro J'xv-»W '2!rct4£lt;/{(yJt« vfiiv t en ït/mijç, cvTnrydJi, nnbsp;tAstCoF ^Tf,nbsp;^e^Tftauç, ixActet, eimtnbsp;,'^iTl, lt;^ayiT6 . TocTto faovnbsp;'Z n M A ; Ta Ctzfcq v/aavnbsp;TST^-intäTtfäcTlujnbsp;ïllJji} t. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A '
arauvriinv. Otra.xtçy'àp as
Todxvpiev nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, à-
^Ç'Sov àp £AÔgt;?,
Ego
no, quad amp; tradidi y obis : quod Dominua lefus in ea node, quanbsp;tradittii edf, accepitpanem, amp;nbsp;petßqgratias egißet,fregit,ac dixit,accipite, édité. Hoemeumnbsp;edf^ c O R P V s, pro yobisnbsp;frangitur. Hoc facite inmei cd-memora tione.Quotiescunq^ enimnbsp;Ter aßavtStov, t ô-d- comederitispanem hune, mor-.P c -r « yem Domini annunciate , do-nec yenèrit.
eft îpfius p o t v s, apud
TA FL
Q.!rcwTagt;ç,uçfi ro urejij^cy, ^ttTo d\d7nigt;}intj,Äiyur:T'od'7nbsp;h xeu.vfjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;è-
J C4» -W e M ni ''aï m AT I. ôtretxtç eti'îîr/fiî-Àïô,favijlt;nv. o'-'^iç TÖ 'srorfi^ov rodvnbsp;'^^^i:T0V S-MctlorTnd uvfiiovnbsp;e..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
e, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IS OU!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
eundem modum amp;pocu-lum, peraEla ccena, dtcens ; Hoc poculum nouum Teßamenttimnbsp;e^dn M E O SANGVINE.nbsp;Hoc faàte qiiotiefcun^ bibe-ritts, in mei commemorationem.nbsp;(^otiescun^ entm de poculo hocnbsp;hwcr.tii: mortem Domini an-
j nunctate:donec yenerit.
f^^'^oluerunt,quidcalixcontineattpempe 3K-iZGyx't^v.^,nonhircorum,autyiClimarumgeneris^ eiusdern ^^^eris teßamentifedfanguinem yerte hoßix,fcilicet Filij Dei incarnati, agni immaculati, itfiiaiTis dyvS,nbsp;î? tollitpeccata mundi. Continet ergofanguinem non tomKovfed eurn ipfum,quempro nobis Chrißus pro-inaracrucis, in quaDeoTatrifiio cecleßifeobtuiif.quofanguinenouum teßamentumfancitumeif,.
cb catfam, nouum Teftametum,xa,T Àvlidia^Â.1^,ör EST.ö* nuncupatur.ytfit fententia: ÎDifer bA9 newetefl4mcrttlt;rtid)C (cin;gt; (cblt;^«e» fylbcrô/ obcrbcô wctrtöb«lbc») fortberrtnbsp;Cbî{îibtk'ert/obcr willcrt, ÎDar»mb/ba6 lt;Ü^îifliblôtblt;»«rtrterti|i»
DÉ C OE N A
Appendix verborum inihcutionis,ex Paulo,quæ con-
linet grauilsimas do(ftrinas,commoncfadliones,
amp; reprehenfiones. i. Corinth.
'llludumi^togefitiefige^k^^^ grctgiens ,nonbsp;Uudo.qu'odndnbsp;in meiiufifednbsp;in deteriui connbsp;uenitti. Xam nbsp;grimiim quïdenbsp;eum conutni-tts in Eccle-fia i audio dif-fidia in 'pohtsnbsp;effè. Et ali -qua ébe parte credo. Oportet.n. etI'e3as\nbsp;in 'pobii efiè:nbsp;quoquiproba-ti fient,manifenbsp;fii fiant internbsp;quot;pot. Cum con-uenitff igiturnbsp;in eudem locu,nbsp;non licet d o-minicam cxnanbsp;edere. quody-ntpsqui/q^ proprium cnatnnbsp;occupée, in e-dendo. Ethùnbsp;quide efurittilnbsp;le yero ebriufnbsp;efi.lfiûfanèdonbsp;mot no habetifnbsp;adedendü, amp;nbsp;bibedumßXnnbsp;icÂrta-lctç Tod \Ecclefi.am'Dei
' contemnitif, amp; pudefacittinbsp;eos,qui non ha \nbsp;bentß Ogfidyonbsp;btidicamß lau'nbsp;dabo yosßlnnbsp;hoc nonnbsp;laudo.
quot;xï.
CDnclußa.^ttadu» gt: nera continet eorum,nbsp;ij^iiicnie^omtnt cornnbsp;tannic ant.
Vnum efi ti'i iialinr. faiîi indigni exagge^nbsp;ratio, f indignaJum=nbsp;ftione fingnUrif rea^nbsp;ttuiontrabatuï.
^tmim^entti.rSti^ liuu^pSï iniiim.
e! SaHifAt^ailn \a:VT»if,S
^tio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rt*
ftttns frimum^mM.
jlb effe^fuftritrù reatus.
caufi,fiu cul^a.
nçî ûç AV nQ-iif ItA^ qttK^s(dent
TAplav lüTVitl m-T» 'fi'ßp/OV
pin AN ASi'û 2;
? V lgt; /
eù/Aojoç To^ Ku^ton.
HEPI TH2i AO-
KlfJCOUrCOhf.
ù.ox,tgtct^iTca Q AvSqwnroç «u/r, ènbsp;èreat cm êi^a i-otr^r^y,
A
AHêIAH-
Q' yùi^ciiv, é i 'irtvuvnbsp;)(.q7gMÏctVT^llt;â'i^
XÇ«'«» TO g-ufM Kvqtou,
Confirmatioàfignûiu ' dicij diuini, quid hicnbsp;incigit à gxnis tepora^nbsp;Jibusequibuf àt^tlatâtiînbsp;TOI, ü/aon «variai dlt;/'Vfxnbsp;ram,nbsp;nbsp;feriamgemis
tentiamreuocantur. ffib vtilitate dban^ls
O ntt.
Occupatio,(^cenfolas tio, afine 4 n^inûa, Snbsp;tsaiZ««s n,filt;i]iMi:nenbsp;ia aternum condemnnbsp;nemur,pïûgter iliumnbsp;reatum.
Concluftotcumadkcr^ tatione.
I 'VtiT^'tnt-panem hunc,aut hi M pct.gßibif.eav,ix. bent depoculo T)onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tTm/va. 'ó'tiïiK
\ mini i N d igne; nbsp;nbsp;nbsp;dçTo
reuferit COKPO- nbsp;nbsp;nbsp;ÀHb.eiçfi^'riov
RIS,«2r SANGVI- nbsp;nbsp;nbsp;auJUt^p^icQ-i.
nts'Domtnt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n^iwrox fitt
______W crUVi^g^OgLi. DE PROBA- W xik)xû^xlt;wxfcXTgt;?
cmxXrjcrtAfOO-
/Probet autem M homofietpfium , amp; Snbsp;fic de tllo pane e- Snbsp;dat,amp;depoculotl-^'^fi^'^fi\nbsp;lo bibat.
M ae vpuv fivoci ; W 'IvA OÎ ^ÓiCCMCnbsp;COMMINATÎO. M s rnbsp;----- CpAVSpOl J'êXÓX Tbdam qui edit,amp; Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
bibit indigne;^
J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r Ôy x«x oiui vluuv
iudtnu totipgi edit ' gt;\ ,¦¦ tjQ aivn TO cwTo,nbsp;amp; bibit z non dllu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. v _ ,
J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w cïxeçïKTPI-
dteans c o R p v s Ä x ~ .nnbsp;nbsp;nbsp; 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;00 etKov deca-vov
DQIÏIÏM^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eP
Çoeyeiv. iJcOe- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^ Ç^Ç TO tdiov
Propter hoc inter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«/'/ÎTryoy -zsü-
......¦ nbsp;nbsp;nbsp;ÄAgtßccvl, Cenbsp; ® Tcß tipayeiv.
\dormiut multi. E- olt;r^^'ot/x^oo-tent,finosipfiosdi- d[ip,i6vl. gt^ iudicafifintutthaud bituct! innbsp;quaqiudicanfuifi- %£T« , eif tonbsp;Jimut.jitcuiudi-
camur, à Dno cor- yctv,- h Tgt;tç cm-ripimur : ne cum mundo condemns- 0 mtggcfPqonbsp;mur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W x«rs;^xa7Kf-
__%udiiltßic gcTi T rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flb-
Itaque,firatret » met, cum couenittt Wnbsp;adcomededum.a-hus ahu expe^et.
Qifidfiqutiefitrit:
domi edat : ne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IC
eddemnationem
conueniatts.
H^Ti^TCOVfMf r
àû9-ÉF«f,i»^ yosmulti imbtcil-a-ppcn^c, tgt;fif )Qi- les,amp;inualidi,amp; ptôévTttf ïnavol. £{ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''......
gS ietfilovç dttKÇi-V0f3g'- eSK cù iKpt-vépCtÔA. ¥.g/VBgt,t-VOt fi\g, XStS^lKV -^COU TTCU^idlOglt-
.' 'leA fjtri a-uù-nS
KOCrpiCà
àJiÀ^o» pLov, aewiqp^ôf^oinbsp;«Ç TO ^AyôtVfÂÂ-Ä^Äits ixJ'îxeûamp;e-EtJl.î-nçisJvêé., c*nbsp;OtHU icQ'CtTU : HA
/Aej eiç K^i/xA n-
itnj.ytirioi,adirés,âCI't babés obiurgatieiieitt,
» I G N I. INDIGNI,
^tio i tefiimmiofii lictttàfitm»,
^lÂinun^ev fitbiungii triinen,TSt Snbsp;! alfifion
,(pir Itiah I gt;lt;»1, àfuo indicie,/id'snbsp;it fia ratiene, à anfihnbsp;j efficiente ntmge înTanbsp;àvetrnn}, à necefiitatc,nbsp;qua dicitur « nti'c^ssnbsp;iifutiirdfiK'
I ^xg^catrOuadfiidU fint inter illos-.tr^t;
I net,difirimmfernes ( dum effit,inter dfirnigt;nbsp; ui^itcnir, quacenad)}
I ntinipublica efi: et itu f ter idli,r,qui£ cxiittjnbsp;\eftgrogria,amp;griu»rnbsp;! (a,n»n JScclefiajlid-
« .amp;abufii Cit^ Chrifti.perindt^''nbsp;nem:quèdtdncn^nbsp;/àginandum,nbsp;tamarbitrentitf-
D O M I N I.
IÓ7.
CONTRACTIO VERBORVM
inftitutionis cnæDominicæ,
ÔC dus fumma.
|
4------------ tS'ióvjuv , Tti vvitj} y 'Sra^t^t^oTO, AetCu» o Iffavvenbsp;^Aoy^irccij iKÄAiri:nbsp;ïot^a Ta7ç [A.tt,6i]]cui, é «7IÎ.-ArtCïT4,lt;^ay^É.Ta'7lt;» fcçi to a-a-TOnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VfJMV vov,){n.Aui^ov.'rvTt miéÏTi, ei( rài)Oa-ax.içy^nbsp;avnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T èi^Tov rSTV'-Tot véîiov ri Kv^tou x,etIci2'{i^iTt,ci-où civ tAÔÿ, |
-------------------------------------------4, JE T* yefcentibus Hits ea noUe, qua traditus eß,accepit 1 s v snbsp;panent, cg grattas tgtt,fegit,nbsp;amp; dédit ^Dtjcipulis : amp; dtxit :nbsp;accipite,comedite. Hoc eß COK-p V s meum, quadpro y obis tra-diturfeufrangitur. hocfacite,innbsp;mêi memoriam. Quotiefcunq^ e-tûm comederitispane hune :mornbsp;tem DOMINI annunciate, donee ^pencrit. |
|
Sl'irajuTUi T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aeo- Sùv,/^V^lt;}7n'i}aaj, £v;^ot£/-T^oxç,tlt;^'a}ityaù'j7(,Atyar. Ilt-trii^cuj]^ TlAîiTS.Z. ïonox ojÙtS7ra.y}iç,:^ «ony cuJip7i. Jnbsp;To yag £Ç7 TO a' IM M or, T»nbsp;-njç KMvîiç 2iff.67i)c»iç, r ùarÉ^nbsp;1 vfjuûv,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mJAuv C/K^uuôfjt,i~ yov, f{f alt;^Élt;nv ÀfM^uv, To^t* ¦jntfiTtioQcojuçAv TTtvtilifeîç r^u)nbsp;1 tjuiz) Àvô,p,vi^cny, O(râ)itç cctnbsp;TP wôjij^ov vJto TTiViiJt ¦ T 3'0^nbsp;valov JCVPIOVnbsp;oSctriAÔ^, |
Similiter amp; poculum acce-pit.poflquam ccenatum eß, eïrgra tijsa^is, deditillisfdicens: Bi-biteex eo OMNES- Etbiberuntnbsp;eiceoomnes. Et dtxit illisz Hicnbsp;enim ofÇ s a N G v i Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui eii^^ noui Teßamenti, quod pro yobistesrpro multise^nditur,nbsp;inremißionem peccatorum-Hocnbsp;facite, quotiejeun^ biberitis, innbsp;mei recordationem. Qwtiefeunq^nbsp;enim de hocpoculo biberitis: mornbsp;tem Domini annunciate, doneenbsp;yenerit. |
|
AetßuvToya^rev.) 'Paulut habet lAoJoov ^tov, EvAoyho»ç,) cum benedïxïjjet. Lucas ,amp;'Paul.tilt;^ iv%Aç/T^CfL'ohocfeederenouitt-flamentt:quod tantof ignorefui coTpori5,amp;fanguints fumedi in coena, e^nbsp;percufitm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï^7d\fiv.) °h/larcus,amp; Lucas,uxiv outhc, Ae^â»^,^quot; dédit Hits, dicens. TodrotTi to a-ufjM.) raul. TovTofMi) «çi to erufaa. stAufLl^ov,) jifoßolua reßexit ad kAaoiv, dißribu^nbsp;tionem corporis, cumpane.nbsp;nbsp;nbsp;K«« «orey aÙTgt;7i, Tocr-p» yó^ içi TO cupdi/xov.) Lucas, ^Faulu/SfAiyon habent,TST° to t!-ô]^q/ov, ij KCUViJ 2lgôfiK)}. -------- -'' ----------------h | |
î68.___DE C OE N A_____
Omnium fuperiorum breuißima epitome,
ext.Corinth, to. Capice.
TauVo poßt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xw- ^iiVipoculÜTiomini yo-car:amp; 'fÇOTti^eu KV^ta, nttnjam quot;Doimni. Et th-jcv^iov 'n'lvjvipo-culum Tioniim btbere*,nbsp;itetn y 'tfA7rt^r,ç Kvçtiunbsp;menpe 'Dÿtmmnbsp;^Artïct^tm eße. T^eut. ju 4--------- ^^ÏQ-edi;,ÀyA7rdloifaov, (^diyîTt'ÀTTO TijS eidaiAaAAT^doec. âç lt;^^oyi/H6iç At-ya, xßvdji hfaéiç, 'ónbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T o' 'n O- TH'pION TffS ETAOriA2, 'Ó djAoyofiSl^, evxi K OIN il N f Anbsp;TOT AI MA TO 2 TOT XPI2TOTnbsp;E2TI; Tov ^Ty gt; ov xAciijcS^ , ouxinbsp;KOINnNIA TOT XÜMATOXnbsp;tSx?1'XT OT tlt;sty j om ciç ci^r^, 6fnbsp;eaua oi mTAoi icfjciv. Oi 5^ ttrayTes escnbsp;ril iroç afjov favrvxofäfj. BAe-arersnbsp;Totllt;rç^^Ax.dlAO-a,^XA. OÙ;^'lt; teS-Zav'nbsp;i rtç -faf ^triixs-, u^iruirot rod^irtasT/-qiev Hcriy; é rttÄsiTta. |
^^^^ßßtpropter dile^i mei ßmuiachrorum cultu.nbsp;nbsp;nbsp;prudentthu^ loquoT : îuàicateyos, quod dico : P 0' CVLVM BEN ED ICTI ONIS.nbsp;cui benediàmu4,nonne C o M M Vnbsp;CATIO SANG VINIS CHRISTÎnbsp;EST/ Tanis,quemßangtmttf, nonnfnbsp;COiAmunicattoße«partïàpatïo COR'nbsp; 0 w CHRISTI ei^fQma Wis pni^nbsp;ynu corpus multißtmiis. EG, omntsnbsp;eodem pane participamus. Ifraelem fecundu carnem. ELÖne,q!fff', dut yi^inias : participes facrifitifß^-^'nbsp;amp; catera^qu« tbißequuntur. |
RepetitioTOY PHTOY,verborum,amp;
fcriptijcnæ inftitutæ,ex Canone Bafilij.
/
Cana Donùm eßxszFo-jAvtiiAAToJarulyi^iis irÄ-monumen tum, certißtmum^ pi ~nbsp;gnit^,amp;tefi'imonium pafnbsp;Jionis falutifera Chrifii.
tTißoria inßittttionis ca n« expoßta
Çjxus»
Tars («mt alttra.
iAzTo^^miiCopioßor expoßtio altoius partis
(«»«,
^^ATïAiTn (5e rißtr f. ó Xg/çaç, idusrtfiytj-fosßd. TOO trebjtißov Avlod -n-dÓoviiTMiTA: ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
A-zffÇfiT(ôei)caf^,gt;icija,Ta'ÇcGjoAaç. \^propo/uimus,/ecundum ipfti laÎTAMt ';^i^iircu,,cRn r èxs{(nai/,?è, Aoidiiaoy
^aomiov oùrfdâ-Mdloy, nbsp;nbsp;vvdf n
idn êax(Tov xs^cip Toû uia-fjea d^riç, Att-»' 'n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«T'*'-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
bay A^loï dmr Ayiciiv Au^, AX^Avrur ArAdei^Ai ffB( TtSTTK'TÇl,nbsp;d^Xe^C^^yiCa,ç,ivAey'r!tmç,Ày'tA(dAç,xAA~nbsp;OAÇ, T. axinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Âyioiç BU/riiiaAS'd]Mç,K, À-
I ^çoÂo/ç,«5roM. Âa.'oiTi,lt;^c£,yer,'^yTo ldi TO s-MjOAiTo xssdi^ ôp.uy xAa/^ov , oisnbsp;ACPioiy ÀfJLoflioev.
'Ofaotxç ß rnjri^oy esc ytvr^fiM^os ÀfjcsrtAis AaSoiï Ki^Alt;rAS,djXA^lt;sr!lt;rAç,nbsp;' tuAe5lt;^(Wç,(iylt;«tfl'«tç,E(5'«xe Àyiois aü-§*fJLA^rtTajèSi^'dmoçiAiiiç, d'ssuv-TTiyf^i,nbsp;vßrd'XAvjiS: Todf î*?* T AT m a' OT,tonbsp;Tgt;;s x(wv»;ç dïA^itnrjSjT xccTi^ vfjcAvß araA-Aay csLXMJCfß^oy, ois Alt;^effjy AjaAßiuv-T^T miiiTi eis Tlub epJtd AvAfAyriaiy, OtOt-xisj^'a^ ItöiriTS r afjov Tdrov : é ro m]ri-^avToilTo 'ttlvdli: r ißsy ^ctvetToy xoclAy-yeAAere: rled Ipchd AvÂçBtmv 'op-oAoyeiTS,
^^Eliquitautem .ß. Chriflus ,nob(^ mtmenta ßalutißenepaßionis fua'.bxciißnbsp;lt;lKi,u7idHm ipltuspT£ceßlt;^^nbsp;Egreßarus .n. ad ¦S)oluntariam,amp;nbsp;atq^yiuißcamßudmortem ea noSe,q^^nbsp;didit ßeipjum , pro mundi yita , acseßtnbsp;! panem in fantas, at que immactdatasnbsp;! nw ßas : Äc tollens, tibi Deo, amp;nbsp;grattas agens, benedicens,ßan^ißcansß^'^'nbsp;gens : Dédit Sannis fuis Difcipuld, amp; nbsp;poßolis, dicens : ^ccipite, comedite ' \nbsp;eß corpus msu, quod pro yobis ßangiff^^i^nbsp;remißionempeccatorum.
Similiter eis poculum éic getiimif^'^.^ tM accepit ,mifcuit, grattas egit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
xit,fanS{ißcauit, Deditq^ Sanilis fctpulis, uApoßolis, dixitq^ :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
eo omnestbiceßs Kist GVli MEV^Î eiÇ noui teßamenti : qui pro 'vobis,nbsp;multis eßitndttur in remißone pece^ß^'nbsp;Hoc facile in mei reccrdationem-cum^ enim comederitis pane huric, amp;nbsp;culo hoc biberitis : meam mortem aitnßnbsp;j ciateimeam reßrreSiionem conßteminf
___DOMINI. _
I^epetitio verboruminfticutionis Cnæ,quæ extant apudIvsTiNVM Märtyrern, qui vixi t à nato Chrifto,nbsp;plus minus 16 o. annisjin Apologia iccunda,
___ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pro Chriftianis«nbsp;^Tj^'mçKOINON APTON,ÿ(ΣKOI-^ON n o'm a ToiMTBi \a,fa.Qó,vojtS,b: or inbsp;Äajaiv amp;eed fci^xsmtijÔsiç'Stitroo^çnbsp;^?/roç i (Tur^^ rjfJLCàv,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a-a,^x,ei, y,gtf cù./a.A,
crujr^^iseç rifa,uv, z^vt'et^ooç, Ttuà, Aoysv rS7!a^ etVTJ
'^iplu),i^ hç cùfa.a^ Qâ^Kiç, xcijotM E T A-h' Nj T^tCporTUj i^pecàv, tfueiva^oee^Kÿ
eivcif, ol 9^ A'ssó^Xoi cv Telt;ç yivo/xivotç cuix'iizfr!ifa,vrjfa.ov£/frea,cnv,iaeKa,Xa^ 41a,y-WA^i.^cvKov cvTiTceX^i, cuÙTiç -tnbsp;AaSóvjcba^ ov,£i;)yot.piç^Qcui]a,,ei7réiv:nbsp;mlê^T^ «ç tIm à.vÂu.'jri(rtv jjca, T^r içînbsp;^^iea/a.a.Kcd ro ti^ri^oy ôfa.ot'eÿÇjÂctCôvTa,,^nbsp;^'^igt;^A^^riQav'{^,ci7réiv: TSro t^i t' mi^o, [aü.
IÓ9-
tÿ'j-ocivt in cxna, a Vul^ari.
^gt;tio huitis,ab incar t natione Ch,ißt , Jennbsp;perjonalt Vntonetiiuanbsp;pïobatur ptafenlia,nbsp;jeu manducatio, ac bi,:nbsp;bitio corpoïaliv tpjMnbsp;Chrijri.
Concliijto , dejm't tio alimoia: tna Cbrinbsp;I Jli. EJl enim incarnatinbsp;~' quot;^i tara , amp; fans
No, ff«zw nbsp;V V L G A R E M fanemy tir yul-1
gare foculum htsc lumimua : ledqnemadmn-dum ger yerium T)ei, caro Ja^na l'E.sy Chrijlua Jtr.iatbrnoßer,amp; carnem,amp;/'angui-nem pro falute nofira hahutt :ßc enaam ,pernbsp;Verbum Trecationir, amp;gratiarum a^Hontt,nbsp;Jacratam ah ipjo alïmomam, ana: mutata nutrit carnes noJiraSy amp; fangidnem, illvn inear-naft Ie-SN carnem, amp; languïnem eßße di- jnbsp;cimtt^. JJam Jpojloltinjuü commentarijsychrßinbsp;nute yooantur Euangelia ,ßcCibimanda/ße, \gui£,qute mutata,per
grattps, dixijje. Hoc Jactte tn met memo-riam. HOC EST CORP VS MEVM. Similiter amp;fumptopoculo, aSiisq^gratijs, di-yiße : me EST SANGVIS MEVS,ôrf. '] I
nu tri ut corp tut, nbsp;nbsp;fan
ÿiiwtm nojlrunt.
jfltera ratio, à tejlim 9 ! mjsScriptura.Jeu Vernbsp;I bit) inIlitHtionii.
HÆ.C,quet luflinwponitßmtprxcipua hiiiuscontrouerßte, de Sacramentali, ß^ corpo-pr^j'entiaßue manducatione, amp; potu Chrißi,fimdamenta ; eaj^ eie proprijsfontibtus dedu-ßtideo^ itüéia,, ^iaeuç V N i O PERSONALISj évüJtnç \:2sn?seli}iri hanh^nx na-^*'^C,cum diuinitate Chrijli, , ür i n stitvTIO COEN ae,jj rS^eiTtvis Jxv-Q^uarum tlla omnipotentia, hxc Voluntatts Chrißi,eßeiiidcntißimum,c(.p,i-quot;^^ajorftc ecvttv/ippßjov documentuni-
' ____________________________________________________________________________________
^YSTASIS, COMMENDATIO
Tor P'H toy, rEEfBORy%l SCILICET ÏHSTITKTIO-nis cnæ Doininieæ, clariisimi, doétiisimit^ viri, loACHlMI CAMERARIIjfumptanbsp;cxeius Catechefi.
Iropoßtio. / quibut
defiriptafit camx lt;Do=,
'n extpojf Tjj) , l^motio contrarioru,nbsp;ambigui,^ obfiuri,nbsp;ni^urnaiwftafntiv,nbsp;xxiàrxettnbsp;bipartite refutatiois.
'patio uccjatnayxriici, qua exponitur h Mvoi«nbsp;àXHilif, quot;Vew fintentianbsp;yerborum. c^ejltiefi^nbsp;nitio ccena.
' Primareprehenßo.'Pe futä'tur enim Papißac:nbsp;qui aiteram partem funbsp;ßulerunt populo.
~~-
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'rjmpiajttctEnai
TK xu^eCKsd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crciip i-1 Dä CxnaDominica ordinatio expoßta
ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, cvrejdiç dôa,ß^E.lXM^ tçn-
me^ànaÔAa. ißiv à/tiCfiiÂoj/ev à-crxfijßov cv ^TtÇ, cbçi ö'coufJtó.oaq,^ pMA ^5» ßzTAlt;Äaj«f 'nvct^Tifoç rbJ) roApeeev Tuv Tinbsp;tlui Trça^tv, evedç zs-nqoóml celxnreefaivuv, xjttnbsp;tur flùj d\Jjya,ijLiv coi^ccuAuravroov. E-ßi o tnbsp;'^x^iç^AVi^ooç 2ilßjßg.yfjcivn nji xiAivovlanbsp;P^ixcâtji^titv cv. 'SdßliSfnbsp;nbsp;nbsp;'tsriv'^'j dac rod
T-'s prttxa ciVivb'oioeçov, 'óri ô auTi^ Ta j r«cfcrapciX,, fßj TO aniTripyioVjCupioc cù/TiInbsp;i tîf. IJpaç ßiv àv cvd'^!7ngt;xó'^ov]ce^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d
diecAi^icaç oui fi'tit
planißtm'e , tam in Etiangelicis hijlorijs , quam apud Eaulum. Eßj^ ambtguum, autnbsp;obfeurum in hts mhil, Tt mirari aliquts, Velnbsp;indignari quoq^poßtt, conßderans audacia, amp;nbsp;eorum, qtii a^ione banc yeluti mutilado lace~nbsp;rarunt,tamp; eorum,qHi yim eleuarunt. EJt aute jnbsp;ACTIO manißefie ordinata yerbo iubentenbsp;comedere de pane Ulo, amp; bibere eS: poculo illo.nbsp;Tirbumautem dtibitationenonadmittit, eßenbsp;panem corpus Chrijlf.etpoculum eßeJanguinenbsp;ipßus, Hd eos lan'e,qui amputant ynam partenbsp;ordinationus diuinx, ne di/^utattone quide y-, 0 tendum
-ocr page 178-170.
tt-Ttor^aepn ifaiatiiixii, 5 ^^TKixsiKH, à iufio dolorc,nbsp;at^ irtdi^nationc.
.citera confîitatio.Sacra-mmtariorum: qui toUunt ex coma corptes, Çan^nbsp;puinem iDoinini, i:;' innbsp;topiani piandam relevât.
K'KoS'^iietix râ!/Sr:HK, adniOs nitionetn habens, direiianbsp;ad eos,qtiiß(r,t doei les.
Îk tjsi «itmJ'jKj s'aepadi
Occupatio,qu-a refut.en= tur Tropifia, amp; P'ßuri:nbsp;Jîie.Pio eße propter tranftnbsp;Jiibßantialionem ^api^nbsp;ßarum,tropos faße s comtnbsp;minßcendos.
Aßmiliiils exe^l^, in quorum à'tsX'^
DE C OE N A
loachimi Camerarij ludiciuni, de
tendußedauerfandifunt iH't omninot^H hoc. modo dtxerimus :'Tu quis esfqui nonnbsp;y er erts, non tarn reßßondere Deo ,fedfA'nbsp;bricando contraria,amp; corrumpendo opftsnbsp;ipßw,furioß trißar, impttts es. Altjs nonnbsp;^efdnii quidem illis,yenium dans quißt-pcaov, ib [Aatvop.ivoiç j/g^ yovGirdiv cpout; ! am, amp; admonens eos, dtcerepoßic : Vtsnbsp;riç ay,Ti ^n^^Ti ra avißvrßa,ZiTt, lt;z cur tmperueßigabiliaexquiritis^Tdier^eßnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iot,a7rb Jatis quot;Siobis, guttatn hauririeicmari CO'
cav S-eiuv pi'cocTiitiç ; el\a gnitionts rerum dittinarum f Quare asi' ¦ tem,omißßoyerboßmplici,amp;plano, ar-vliç cumßtcitiSjyndeßhema, auttropumaß
cettstyißim eß optimum, figurât am am-
quot;ihxtçpsCpsjç 'zirctbraç, eixdvTcov h-fauv toÔts. pdvovtdxj riç «; cç cidc ndr, ai-Tar7niy..pg.yQ[^(^ , aàdn Tid lt;amp;icù , MiTiligt;i.]ccivô,c^l^.gt;, 24sclt;tbôdpxy ronbsp;f^yoy eWTa laaayoudjjati tçotuv asarc^uu-tTc^oiç cvffîid/ahcj icrcos ;/s
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ Znbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ j
CSX aqxôÏTi pcciid a, xooç'^vé/Mjjt 'stiAd'pûvç Tijç Tcav S'dsuV yvcotriinbsp;Ti'di aCpi^ZÇ TO pnpCCtCL'tsKouîi
di'ov, K, aadpiç, 's^temaTrSn ccSA^iracvi
A}iß t^ritrîit,^^} p.d^cuoÄoyi'oef r TtXi
lt;:pcdaeü)y,'f tvrnxiiç cß^a.c^eas ci^i^^icdzef
xabi c)/riçcd, t^Ôtuiv f,xoiirtli iß pvTifi feratisilli ,qiiod feriptum eEf? Seddi-A)id t^tjoîjefcTi 2,ld,Tdc p.dfcuoÂoyi'ocf r f-ci/isaidioscDv, (è ßßpcop- pledilocutionF^pterperperamintrodu-'ÎV'T'iîKfi'^Çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yic tVAVtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ift cpMVnÂ
'ï'
^OQ^ZVdl.aßßf.!ßriV
i^ialwsldc ßpßidlo? ®èoü: 'ii lb d'etmj 't^o Tnk'rfisàrA'/iyCi^idC-d^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ûicopidc.
oiiù ày'ioç Qeodcrds^pnixncrciç,:^ Qi^madmoduigitur Filius Dei homofa-'CüaßcvyTn euxqxi ,s(ß à,vstTotÇCscT/ii!V Vi- ci a .n---------- . r .....
pcluietcpnon edfopus stpoov^i^ àrccAnipS'eiç dç èpjivov,xd3'n-TitlT^oç orxvlebujua.pcis,aÄti \tzsovotcp, aiß 'ssKcc- Qivcaç fa^v,i^Xx^^ç 7rô.ssiç aSt^n'yopfoii; n,nbsp;^'ds:!Tovcidr;,:^'rs\a.aîCÊiçdic(,vofltKriç,cdsu.nbsp;ctvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dli t0xov,i^ Aoytcrpioda,v-
^^:äTS'ivoo,d^ amp;;^cap^riTCisg re xli-lt;d,'sßi ctÿixdtvtyhTooç rn (ßffioil, èàxct-TdÄriorlcPS tcSvol t dvö^uxoov. ^ra to 'S,SlM.A,}c, T° AIMA lijcrd X^çad, ^.Id.b'i'-àoTKf ce rn cxxÄtitriq,, xdla, tIu) xu^ci-u-aojnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dTÇZKùtç pciv, tfff TzSsvîf,
ofopfüTnxcüç, h iqgripcdlttrfjdiicaç rîov pn-pcaTcüv vo:spLivcày:à,/îf inKùùÇ TB Bnptstt.y0ßßov, à.Cp^a.S'ùiinbsp;àySBÔtrCilÇ , -Scis-t^ TTdQcUi TCBV Civô^Cil-'anycÿy Aoyicrpcoov xdldAnißiv ,cv Ksivn
Tnç oxKAncriAÇyXaT Gvi^jdoiv 3'd-etç o\j.ujAptza3ç Tod àidicv , yßj tcbi^o-XPATO^I^ A O r OT ©es , Todàéï tTA-p!gt;VT@', xffi 'traçg.çxpdvoyTiSÀvQ^càxt-vw yivlt;i, eSfnßocTivosiog XM^eSÇ i^ioiç, cie vvTBov, cbç' Ï!d\f^ t:ßi.aSb.ci)v ùvnbsp;t irxy euii coa 7nr^TSBy ce oxxÂncrtA,nbsp;CSß'dcrin ]uy idtciiv Acyitrpcxv ^luidpat^Anbsp;I AejVv Ànf gt;c7a' Triç Tccv ^cnipóbv Àk9-Aov3-iAç, coç cipfioTy ETn^Pdyi!^. i^àicenbsp;airiBii T Ttp^i^cev XAi^Boç daßattyio Aoyisç
t^oTnzsj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
eal 2ilgsvotdsx^.
ÂdaptAtto adprxjQn tem caujam.
à.iô.^scrtç, diflribittio corf orü, amp;ßtngumisnbsp;C'hnßi,in ciena Vominbsp;nica.
Caufa efficient, Cbri-ßtts..
î.7ri^nelt;jiç,h 'XetPa.^-
Z cnçÿ Aayov.
Occupatio. Tîtsmpfierijs
' Jïdem adlôibendarii, non proprias cop^itatiunos.
rib autorit at e pi a;, amp;¦ eru ditie antiajiit.itis,Jcu gt;?-tujlatis.
! Idas trans/ubßantiationes, et transforma j CiX]i:v d à'issK^ç riones. Atquifatitts eratampledißmpli-
I «»Î elocutionc yerbi Del: q non eget tro-¦ pica allegoridt jedpia contempUtione.
dtts eß, amp; paß US carne, amp; refurrexit etc mortuis, amp;ajßumptus in ccelum,fede{enbsp;dextrts Datris omnipotentis, reuera, amp;nbsp;fine omni allegoria, atque commenta, amp;nbsp;fdaanimi intelligentia, non tarnen illenbsp;Circumfcriptus loco, aut cogitatione hu-mana,/ed ita,'yt capere ylla creatura,nbsp;effari elocutio, amp; comprehendere mensnbsp;hominum nequeat.Sic ör C o R p v S,ó^nbsp;SANGVIS lESV CHRISTI,DI-stribvitvRî» Eccleßa,ßecundum or-dinationem Dominicam'.v E R EjC^rRE-iPSA.wonTROPlCAjÄ»/- Figurât a yer-borum ßgnificatione tfed indicioßmpli-ctsßgnißcationis .ßc tarnen: ytexpltcartnbsp;exponendo ,amp; animo per dpi non poßit',nbsp;yt Juperet omnem humanarum cogita-tionucomprehßonem,incdmunißdeEc-cleßee : fecundum efßcientiam diuinie po-tentiee,eeterni,amp;omnipotetts FerbiDei:nbsp;qubdfemperprüfens, amp; auxilio fait hu-mano generi, amp;ßts temporibttsyerfa-tum eff in terra, Domini noßrinbsp;Chrißd De hüsaute,quemadmodumneqjnbsp;deyllts alijs,quibus, in Eccleßa, f i D E snbsp;debetur,nonpofßumus expropr ijs coßita-tionibtts difßrere:fed deferipturaru con-fequentia : yt ait Epiphanitts. Et Sandl Eatres omnino ßc yerba fecerunt denbsp;PRAE-
__________________________________________{
DOMINI.
ITS
^TCd, 2:^1 T»!? 'sra^ovccticç rS àcÂtjSivoci a-en/Acclt^, Kipi odpistK^ Xp/^ci. ôoçt A-J'ÆH/ obVM^uj^ov 'ûssssoÂft'ssiiev, TOV ÔbEt.inbsp;(p^oi/éiv Ti, pç/qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roÄptoöv'Qs, pt.^
à.t^oûb^oi/'^ 'icculbv^ o^Öo^ó^a,:^Ka.6o-ÂiKnç coutÂijeriotç, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roivuu nccla
TôKup/ei)cev ^êtmov àTÇix,citç to, n To^ Xp/çou a-ctijjea, ïtâsôj^jov, (É T« capca 7n-vôp^pov, y^'j To lt;?rAypca. djessßdcn;nbsp;Tirilt;;sç 'zs-écasjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;va^tni ccKctjccÄij-
'^ov,^tjujis;in piévfj , 'Ótj ytutTetf tmstoc 'ov 'scKoctooç, ÔuôQjê TV7nxci)ç,ripouv'T^o'sri-K.MÇ, SCCtô CsZS'ÔvOKM TIVCC: ÀEt\ CtÂti()ù!)Ç,nbsp;I scocja TOV vovuS pt^ptacToov. à pctjnbsp;'MSe;^CiiV, 3Ca,dÓ,?i^ Ô E7n(pói,vi@^,nbsp;dvMcwTov coXviSivov, às^Tilv, cocTTt'^etnbsp;a-wnj^setç.oTebv Jenbsp;a.)cüQet)p^, }(^ 'ij!'tT^lt;ru/s^,'TK^lt;^o/^nbsp; p
ou içiv cw-pa. Tovoe nup/ov i^pcoiv oiaA~ jSqA eAov «aa^-jytny, oAsFoicÖT/ïjxa/, ûAoynbsp;-Oesy, ûAsy kivoiwta , oÄov ävi^^uvTco,nbsp;oÄov Cpuç, OÄOV üKcijaLÄvjs^ov, aEb.apci-Tagt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toJt ^puv lt;/\p^capijpttvev.
OvTcüç E-ZTilt;^a,vi(^. lt;T°ivuv kdlv-TciWTct ov (^olt;^ia.ç , ev J's 'zoèfvo^tnc^i Àvd'pu'urtvijç, ciEb! yjzs'ei,3(9gt;iç , tti-çiùiç: pt,^ oruç tmçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T Jirt-
Ae^ezay/SeS;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;è^eç-
^^vta-u/xiOot, Tccpcvçrp/ci, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ccKtt-
ô-etetç, Z^p/T@^ ÔKTTtircüfsSp, lt;p^o-vouiuTiç ùzreç 'ó Jôî,gt;(epj ^oAzt^sy-Têç ^tjTnisetn pM)i\.ov, ij èu^ÿJ^optauç.
verbis mPatutiopjs CcenæDominicæ.
PRAESENTIA VERI CORPORIS, C^rSANGVlNÎS CHRISTI. Fr/«gt;nbsp;pudens y aidé extfiimandus jit : qui aliternbsp;[entire, amp; docere andeat: nifife fepararenbsp;y élit à relie fentiente, amp; catholica Ec~nbsp;elifia. T)ißribmturigùur inDondmcAnbsp;cxna,x ERE ip lilts Chrifli Cor pics,quadnbsp;COMEDITVR» amp; S^^gt;iGX 13, ^ui BI-BITVR.quot; (irip/titn rempie tatst religioßenbsp;fides, quam nulla humante mentù facultas comprehenderepofiit, intelligit fola :nbsp;non fieri h tec FiSlè, aut Figurat'e ,Tro-pico quodam commentofedx e R E ,y?-cimditm yerhortim Intelligentiam. Etnbsp;qui non credit ,quemadmodum ait Epi-phanius,efife yerum ipfiim, quemadmodunbsp;dixit,is ëicciditgratta,amp;Jalute. Ehi ye-ro audierimus,amp;crediderimw,credimusnbsp;quodfit ipfius. Domiinum autem nofirunbsp;nQuimus,totumfienfiim,totumfienfit prx-ditu,totu T)tum,totum mouentem,totumnbsp;efficaciter agentem, totu lueem,totu eum,nbsp;qui cdprehendi nequeat : fed qui ifiud no-iis cumgratiadonauerit. HeecEpipha-nitcs. Fhonigitur hoc loco requiriturfa-pientia humana :fed oledientia, atq^ Fides : neforteprocacioriius difiutationi-husprofanemits facra, tèyprodamics fal-tando arcana,id e/Ç, ne exctdamtts yeri-tate,zâgratia,fupra id quod oportet,efferentes animos : amp; yacantes qua-fiionihus magis,quàm x-dificationiius.
QkOModo fafrei lofKii (int denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrijll
heminis in ca:n.i. lla^irp.a,. 'DipiomA-chosefji impudentes, amp;nbsp;audaces doli eses :jepar;innbsp;tes je à catholita, amp; osinbsp;thedoxa Eccleju.
Concl-Aßo, de Jliavo/A», di: Jlributiane cerpcris ,nbsp;i.. s^Hinis Chrtfii : denbsp;eorundemnbsp;manducatione,is^ potu.
C 1{ES)mduin yerhù In^ liitutionif.
Epiphonema quo intre^r duli Sacramentarij tudhnbsp;cantur.
jt tejlimonit Epiphi '¦ nij,
cc
C«
c «
t lt;
lt; (
c e
Epiloaui Mui dotlriiiit de fubjltntia Ccena 9)o^nbsp;minicte,feude rebfcscee::nbsp;nandis pr^efintihas in Ecnbsp;défia epulo, non abfintisnbsp;bui in ceslo Vranoposorunt.
Q.
9
-ocr page 180-DE C OE N A
111.
ANAAYXIS ,ve! Soiutio narracionis cnæinftitu-
f æ in (lias partes,atcÇ membra:quat dicunnir 'ts^TAodi.
Zn strv ct or Cont{iuij,quem,el!cLatints,quidamnominantConuiuatorem:i^inimirwn Conuitias excipit conuiuio,e^Tadcanam inuitat-HlC eß '0 k6^oç rtpeaor Itjoodç X^ToÇjDominufnbsp;amp;.Ißfittor nofier Iesvz lt;:.li'Sd.3Tyis,yerax,iamp; omnipotent xterntpatris Filitts.llie enim inßi-tiM,amp;apparauit fo ^etmov, id eß, yocauitßuot dißipulos ad hancfuam opiparam ipreeiofAtn^nbsp;cxnamteam^ hts ipß; dedit.
6*0 NVI VA EjÇjr cflfWftKffT. Suntper-mna à Chriflo Conuiuatore ad canam pai
r
VATtqo-(TttlTS«, yß ptrßo-^nbsp;na,'nt
credenteSj'irdigni. f^tfittruntynitn^ rdiqui Sandi.
A'xiçvt)Ct,pLi]civôgt;iTOi,^ AVA^toi îticredubi ,i}fi(gt;(fdtefts,^(i indigni. Cuiu/modifuit I\' das IJcariatesßnbsp;prodttor Domini.
II
Tc 'Tt^AyiJ.A res, ipßunq,nbsp;contuiiiam.^nbsp;autczna.Ccn-ßataHtiii
In Ç-tix infti tutxhi-ßoria ,nbsp;ctrcum-ßantienbsp;conpde-rentiir lt;
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
eß.qux ad emsnbsp;natura,nbsp;pertinent.
ratam \ocata, (trconuinio excepta.'\gt;tdd'lt; fcipuh duodecim : cum quibus QJominus dienbsp;L ßubuit, Eorum alijfuetunt
quot;T'erre NO,y?« yifibili,ebT corpQrali,%i^!rAia,ou.amp;riTiI,cipA-ni,x^
'Vt PANE r.onßrmentatoß^cp À^n/acp.
t Ào^ATq),lt;è Àcp^Â^Tcp.Ft eß Chrißinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iprxjens huit aSiora,plt;^
panis manducationi,queßt ore corporeo.
r 7quot;ERRENO,^Ki ßnßt percipitur,hoceß,ßißu,gußatu,taS{u,amp;c.amp;qüi^^'^( Inbsp;nbsp;nbsp;ruptioni eß obnoxiiospvt vin VM im calice: to turépco, tj ß Tiiirt^ov,
ye^C,expo-\
e-^fOE LESTI, qui eß infenfibilis, inuifihilis, tSrincorruptiiilis. /f s A N G V1 s.-^«lt; eß noui teßamenti,eßu/ttASpro nobis, in ara crucßßaßdnbsp;autemadeß huic Jacramentali all toni .i. Tn Totß.quafit orecorportb.nbsp;Pccepit,£A^Ce,gt;''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp; ........
licet, inßuat fanHas manos.
B^ueeceç, égt;c
yidußeuci- ) (7oE L E ST \.,irßenßbili,intiiJibili,amp;incQrruptibiliPi7rsssA-,I'ü,Maj.^iXlt;^gt; bä,eo^duplici(} 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-n-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ n- : !...
ïiôoicûç^expo-ta : » tùm quot;vd
'Fada, îî^ÂZ-
Ham panem
quot; 7RI-
»14 ßtnt
III.
X'ATod
KV^lOV,
Domi -lt; ni in hunbsp;itis a-dionis
parte
/re g r y.iuXAosifeu dijlribait.
'' Aii'^g,ß(mptio panis in mAnvs. giturin cxna accipiendus par,nß^nbsp;caußa :ßnt qua non fit dtjlrthuß^' __
In hacigi- ßradio, aute aiplsx.Xtti!'^' tiogt;qua eiim btr barticultu^^^^nbsp;eß TUnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcipfilas diuißt.
^ur.........
neceßaria
tio,qua eiim perparticulut i»tff -
iioeni, exhibitio : quaßnguliidt cotnmunicauit '.qua ptilddemiinbsp;_____________j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C X9lt;vfitir/aHog//(«7«r.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;'G'S.KTiMegit,feubenedixit,quodeßdj;X:tDnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- s. b/.S'^'vnh
'ÄCCipite,AaC£T£.
'DifcipuUsßiU duodecî,i^ù)ici -rTip-anbsp;lt;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a/JtsiJ'óuJ'£X£C.
Dida, TA A£-z^«^-
Ham I ßmpto
^isdVj^doÄo'ydv. PÄCCipite,AaC£T£.
'' H^e^xdi-
Kdgt;ç,îubedo,j Comedite.,cpa,2dt.
ißneßeH^ji^'' ' nbsp;nbsp;' ß' '
luliituta tcee natorta, jine yerho,afim na,
Alt;ifill}{.aç , à^esisouç , quot;iUtBiPaiiîl iio5,demonß:randa, definienda, i^aßeueenbsp;rando: tSitÓ igi T* gà/Att M'gt;y inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ù/aÙv di:,,
tófSfior-Hoc {pants, juem epo Xgt;obis do,yt ' eum accipiatù.itsg^comedatis) eß illud ip-ß.....¦'p-'Sraeu, quodpro yiobisinmorte
traditur, ¦gt;gt;y «jiToy tßtw deßnit.noeße pa: nemtantiim,ßedetiapanein,quiefifimulnbsp;fail corpus.Et hoc corpfis dijertè deftribit,nbsp;eßeillud ipßum, quodjp ipfisßt dandum.nbsp;ïl^cçeixbtxaç^rurftis imperando,eUnbsp;mandado,ab eßebtu. Hoc facile, in gt;nei renbsp;cordationem {feruato bi c ritu ßai e, accienbsp;pile, amp; édité panent ilium, qui in hoc ipßnbsp;ßu, concurrentibttS hù ablionibuS,nbsp;eircumßantijs,ed Corpus mmm. ..
f
Dopant jum-pfoßra-do, öquot;
J eumaccîlfU dycipu^ f^ÿfpn^
Us exhibita (xi. yuv)cli-xit:
^ien induit,ßde imaß-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' i
dite in llum j^ejlraJpe.gt; culatione.
moq^dtcitur. ,
'Btt^^Ap/ßAfidilß'^ gratia) um aäießdnbsp;diblio.
Afi'daifom-'}
'amp;^ù)!nç,ntan-( ducatio J ,nbsp;rsu»id(
Hide I Tïa^oviriATco ßtur J Xj/yoJ gbMetl®',nbsp;ie^uL'nbsp;ritur,
n
mjlituto,ho(eß, dum fanii
^did^df
L
A vA/avtir.^ cordatio fDemini, ein^^nbsp;ßciorü niemoriit,dt^nbsp;ciatioijeu deprecatie nbsp;nimßit txtremungt;,amp;fnbsp;tuÜ a WM éey vo/i,jitodjKi^nbsp;cltfia ad Itiamnbsp;..fibiltreditunn emends
DOMINI.
ly fis hiftoriæ inlHtuti ritus,in fuas circumftantias.
Factk.
HamfJi^
Qcit,fa-^a ccena,
Chrifitu
\Ac C E P I T,AajQzyk. Sumendtts tur in coenaperagenda Caltx, feu yinum,nbsp;quodefiM'nov,cùasylt;.^vidj. Ergo loan.nbsp;6. non ejl infiituta Ccena myjlica. Licet
irt-
¦J ad hanc alludatChriJlut y tana illt,j}gt;irt-
¦ tualimanducattoneiamp;potutquiefifidei.
DedIT ILLIS, tbtsï 16^ °Marci 6.14.
RA ,funt ffe^an'nbsp;da duo:
Dicta.
^Etenim^
L GKM'ïKS egit,lt;djZff/i^nC^E'nde à 'Paulo nominaturpoculum benedtdio-nts, Tgt;i? d^Äoytisti, cut benedict-mtu, à
P Afl'^Ç Td ifo-Tii^tov, /timf/tio calicir iu ma~nbsp;nui.
Aootç, exhtbtrio diJlrihutWij^ ca~
Udi,
Htcigi-tur con-currere oportet ànbsp;partel^dtnbsp;nißri Ecnbsp;eltfix,pernbsp;cuitts mi-nißeriumnbsp;prie fens
!.ZA
^vXayt't,, 06-bsne-diblio^Jeu gratia rumadio.
nqolt;s0c^ei, DIXI T, ex eo 0-mneSjAi-yuv, rrttTi nbsp;nbsp;ea/td^rrafjes.
ä.di^ei aTn^ciiinl, ö^tTfau, demon-ßrando, indicando, amp;definiendo. ait Hicenim eßnbsp;tne»s, qui eß noui Tejlamenttquinbsp;proyobii,amp;pro mulcts eßFiinditur,nbsp;in remißionempeccatorum. Eßq^ ^deflnbsp;ed'noÄoyict'T'cvjoÄriS}nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cetàû^-
Â^çiviKct ,,ratio mandati ,fubieda diferiminationii caufa.Ft hnne no-uumpotum, amp;alium àpriore, hocnbsp;eß, à yulgaripotu,feu yino,difceT~nbsp;nat:ac dtfcipulos ad hoc immortali-tatii nedar,auide bibendu, inufet.nbsp;Lucas,eä^Paulwshabenti^dro fonbsp;rrsltj^ov h XÖ4.VJJnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4çi cv tß
i/M dlfJMhi' fb v{auv,nßi wsAAav dv.%tujói^ov, eis la-foecßdläv, De/init enim poculum,nbsp;nempe, continens,pro contento,fai-Tuvvfatituçpoßtum,pro yino: qubdnbsp;ßt Chrißipro nobts eßufus fanguts.nbsp;Jpßtm etidfanguinem deßnit, quodnbsp;ßt noui teßamentizne quüputet ']ó-mvppeli^fMceßß.
'loç, Cbri~ um dij^e-(ans bt-bentibuinbsp;/anguine,nbsp;hac fex.
ytflint:
Vlôaiç, bibtio. bibendum enimnbsp;d^expoculo.
UcCflovirtci S'etL
TU X^~ çsd, preefentianbsp;fanguinii Dominbsp;ni, tn hac a^io~nbsp;ne, ^ua bibiturnbsp;ex calice i/lo-, yinbsp;num, cum auo,nbsp;facramentali y-,nbsp;nione, coniun-iunduf ellffdn-guit Chrifii, ^uinbsp;orecorporeohaunbsp;rittir.
Hoc, intuit, facite,^uotief-cunq^ biberiw, in met commémora-tionem. Q^tiefcunq^ enim de hoc poculo biberitK: mortem lgt;omi-ni annunciate,donee y enerit-
AvituFflcnç rod
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' Iquot;
XV^IOV , tj Tto B'cevd/u càrîf ua,nbsp;TctyfiXia., recornbsp;datto Domini,nbsp;eiufj^ mort tiannbsp;nunciatio.
!74.-
Relolutio narrarionis ïnitim-
quot;.ylCCI P ERE,
Jcilicet datum panem d Chrifto. Sunt emm hanbsp;arianes relatiuts.
i. Tx-
nem t-
\pßs da-
^orre-Sunt}
T^tto harim a^ionum eß. Edte enim,inquît,pants /umptus.eä' tnatt'nbsp;ducatits, non eß in hocmylîtrio,nbsp;idç, communis: fedpeculiaris : niNn-rum, qui es^ corpus mtum. Kdgt;nbsp;Eatilus inttrpretatur ynbsp;finnbsp;nbsp;nbsp;ecdooiç.a laii.xÄtf Jx fj di/bdtt
K ¦ s lt;¦/ V
p.cT{Âgt;ifafa.ivcv o-up.A §'x,ußa,dfit^ butum, amp; ore Jump tum corpus Dsnbsp;mtnidhdec enim nobis adtßalto medenbsp;lacramentaliter, amp; corporaliter: mßnbsp;rations manducationts :q}iain iffnbsp;I rttif inßituit.
Conß DEK nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio,cÿfuniptio,'vel
Jcilicet,non afjernarc m ædicula tdolatrica, 'Velnbsp;àrcnmgellare m pom-pü ßiperlbnoßsrpt Ta-p2ßlt;ßf/icnfnt. hieo emirtnbsp;iubet ChrißM accipertnbsp;panem : quot;Vt M and V-cetur. quee a£tio proprianbsp;eji tn hoc Sacramento.
Prima
T)î/cipu-lorum t-nim ehrt fli,pro-J^z.
pter eues Quad tgitur Domintafecit,in manda- clelia,ideß,ad eita'nbsp;tnm inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim illud,^poßolt mprima cna. Et in hac a^tone adeß Chi tfltt^ tätvgt;)
:iC^cvla, Ja^a ( qnbsp;a^ionesnbsp;junt Àv~^
au^, cor-relati -nee J in
Cnee parte
Ho C 'F A CERE, TJ (A® mtîiv, in Chrißi à.rôcprr,lt;r.iy recordatioitt^* _ I hacprimacna:idein,quamdiumantbitCt'nbsp;clejia,id ejl,ad eius 'vfq^ redttiim ad nos tijibilem,faciendum eß. Fecerui'-^nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Z.
rtpinteperpîleus, amp;Homo,a 'esc$!ripi^ogt;v,amp;ô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;da»t
miniflerïdhtEcclefx àfe injiiturur,i,fumentt,amp;manducanti (non dieu af' cltidenti, telcircumgtßantisnec dicit credcr.tt,fidenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imagtnati'
riafeu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;usd ^^s^yoßdltxu,qua quss
latione,amp;cogitattone mcexixri.telpuerili, tanquam extraJerapituti^ÿ^i cenditfuo tudicio,fommans, in cxlttm ßClitium) dans, inquatn, edetiti etenfnbsp;pane,ad hunc tfum ordtnato,/uum corpits manducandum. Eß fanenbsp;no neeeßariaßdes te/cencibus in hac ccena:fedqux terbo,de hac ipfaftraü-nbsp;to,amp;inßttutioni innitatur'.non qua hac relira, sir reieila,ßne terbo, tnß^_nbsp;ranobatarüm,in clum locale,quodfurfu}n aliciibißt,ajcendat: ibiq^nbsp;ßi corpus quærat:tbi nun quam reperiet.Demonßrat enim Chrßus laattßnbsp;no,panem'. querfifuum corpus ESSEpronunciat. quodhiccertißinii,eutt^dnbsp;e ad tUudijmbolum, offerens, continens, alliget, inuenttur.
TIIL
Tâ rfoee-
jciptiloru
Altera, 'Eba di(cipult Chri-flt, tnter quos.nbsp;ettam lisd.as'^nbsp;traditorDomtnbsp;- ni J ut fuit-,
ö M N É S éy pocnlo bthere de-bent, Idqitodamp;fecerunt,teßan-te quot;^arcoiquî mqi{it,yßi cu/tdnraümg. Et biberunt eanbsp;omnes./. poci{lo,qt!odaccepitDQ-miniiâ, amp; quoda^!^pratijs, illiinbsp;dedtt, dicens : btbite è^c eo omnes.
/fibieebi qnantitas diligenter j eS^conßderanda.
lam qv.od expoculohotl'-^ beruntyinum, ESTnbsp;Chrifti,fanguisnoui Eß*'nbsp;menti: qui pro ipßs,nbsp;muleis effujus eß, in rerniß^nbsp;nem peccatorum. Sicnbsp;dèhnit pociilum benedidi^nbsp;nis.quödßt uÿivüiviamp;.i.p^'nbsp;Tcf.doois,}(ßi pt/a,Ä^ßlt;(ßlnbsp;htbttio, amp;Juniptio Sanpßnbsp;nis Chrißi ,pro nobtspreß'nbsp;ß, Hec alio modo nobis
¦
____D O MINI.
______tionis Cnæ Dominicæ.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Bi ctt^oCalaiWTiç
qui, ytno~ ttum quodditm cxlum , innbsp;quodabrif/iuntur fuù pbannbsp;taßtiaiis (omininii'cuntur:nbsp;fic^ nejcio lt;iuifmfîdeyn.fînenbsp;S)ei yerbu,e:'.c»gitant,quienbsp;tinnia/ïbi,iiuilt;t longas, re^nbsp;gio more, babeat mantis,nbsp;ptrefentta faciat.Jciîiceti-tnaginatitiè.quie fanèfóriisnbsp;. eßj^eculatio.
in hoé facramento,corporiiÜ(sr, funguis Domini: nulluetiam alia rationejaeramentaliter^yelnbsp;çiKMç, fumi, ramp; hihi poteß: quam hiic ipju, quamnbsp;mandautt Chriflw ,ßtmprione ccrporea, qusßtnbsp;orecarnali, Fruftranttirigiturhocne^arenbsp;illaßuperioreamhroßa: quißSia, commentiiia.^nbsp;fide^,yelpotiia C^ad^a-ici,, é^ÿiyotu.TisK^u.tiin)nbsp;imaginatione, eir cogitations humàna (negleäonbsp;hoc IVBENTIS FILII REI VERBOJ m CX-hint /uum 'mnùbv (quod extra, y ei fupra hur.cnbsp;mundumarchiteSii iq^ivoirtsKd^, quot;yihi nullus eßnbsp;loctu, quadfateri coguntur phileföphaßri Uli,nbsp;collocant.) àK^cilmMçße attollunt, Seddimitta-mushos ovqgt.vo'miov';, ßtßtjÄoui ; flmpli-citer, ußjinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'verho infallikili Äßer tor is
noßri,fidißinii do^oris, inhxreamtis: quipocu-lum ,ßeu potum dißert'e deßriit,eßeßuumßangui-nem :quißt amp;noui Teßamenti: amp; eßufas in ligno crucvs. nequis putetrvmv, 'velqßipia, ,^£1 cncidv, hoc eiß,, figurant, adumhrationemüe efifie.nbsp;Etfi nemo negat,panent,^yinum ejfie ct,v]im7iz(^nbsp;correßondentesfiguras,ijs rehus,quas fiecurn ad~nbsp;ferunt,amp; eichthenti nonautererum ahfientium.
Hoc 7 kciä.Kß iVBENTvRj quotieficunq^ hiherint, in Chrifii commentora-tionem.^^ Quotiefiuna enim comederintpanem H v N C f corpus Chrifii^ propter vrum, i; cruuel[i!rju.tivptvçjxiisv, yelquo tanquant bq'yó,rui,fiu niedto, Corpusnbsp;Domini ycficentihtis dißribuitur, eir manducandopanem, afifiumitur) 'amp; quoties denbsp;poculo H o c in quo cum yino (tmul adeß fiacramentaliter coniuniius Sanguisnbsp;Chrißi, haurisndus ore corporeo) hiherint ; mortem Dominitdonec yenerit,comme-gt;- morare dehehunti
Ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A,diila. DequihusnthtlprorfiusmemorantEuangelißx,nihil^poßolusEaii-
^^gt;^ihUantiquitas erudita, pia^ yetufias. SuhaHo enim, amp; docili ingeniofiueruntprædtti Chri~ fit dtfcipuh. qui,quodDominus,amp;'m)iq^tdrgt;iç illorum dixit, idcrediderunt eum quonpoffieprte-fiare,amp;prxflare yelletnihil amhigentes,yel de eiits optima yoluntate, yelde eins dem diuiMpotc-tf-lt;iOfnntsigiîUrhicàm^ct,omntsc^doiaenç,omnis'isi^iirfioç,yeldv'(^^iue/inç,idefl,increduli^nbsp;t^hdwitatio,murmvxütio,fieurefionfiatio.Capermaitica,acadernica,humanaq^,fiacejfiat,eSroctilis,nbsp;. rationed cca claufia, c^r capîiuatA,in ohfiquiitm nos demusfidei.
-ocr page 184-De Modo,feu forma ritus Cnæ Dominiez*
T^tin prirm Canx ,
Chrijii..
*R^tusficun^g cceng Ä^oßo-UcxiytTauli.
Sacramunta-riorum iomeß-
xArtoclaßg.
yfnahaptißa-rum concana-tiones. yidt Sleidanum.
Simplex, amp; re^t ceena ct-Itbrdda,ratio.
Ricum, formamlt;^ Cnæ Dominfeæ, defcribunt, vtlupra oftendimus inharmonia, Euangeliftæ, Matthæus, Marcus,5^nbsp;Lucas:8t pofthos,ad CorinthioSiApoftoIus Paulus,Qui',quo-niani fideliterhuius aêtionisformam, acmodunircnnent:fc-quieumdebet omni uni IcculorumEcclcfia. Quod cnim accc-pit à Domino : id tradidit (uis Corinthijs : nempe vtranep cnæ partem : corpus, 80 Emguinem Domini. Itac^ grauiter ob-iurgatà'(ÿgt;^/£«*,îîrjSÊ^?;fAelt;77/'S.,ordinis conftifionem,S£: propbanatio-nemhorum Ecrorumin illo loco. QuodElt;ftis ortis,turbaflentnbsp;Corinthrj ritum à ChriEo mandatum:amp;f ad earn ipEm formamnbsp;cos ferio rcuocat. Quo magis execrandi fuht Pontifices Romani : qui cccnaiu Domini mutilarunt, in formam thcatri-cam,amp; feurriiem, Vel monftrum potius, in vltimaaterrasdc-portandum, icelcratê tranfinutarunt. Qualcm autem Sacra-mentari} accubationem, fradionem^ panis,acpoculi diipenE-tionem,iniuis concnationibus,non omninoabfimilibus Co-rinthiorum commefiationibus, vfurpent, plerisq^ notumeft.nbsp;In quacercmonia, nificum fragorequodam,pancmdiftribu-ant : de cnæ opinantur acîlum eflê natura. Nee ignoramus,nbsp;quamverborumpronunciationern adhibeant. Principaliacer-tè inftitutionis cnæ membra impie prætermittunt. vt de cæ-teris ineptrjs taceam. His non abfîmiles iunt Anabaptiftæînbsp;de quorum furoribus in Monafterienfi hiftoria exponitur.nbsp;Nos verb Magiftri noftri Chrifti imperata faciamus : lèqua-murep in celebranda cnagt;formam ab ipib tradita, amp; fèruatamnbsp;à Paulo. Appofitis enim(ymbolis,(èu dementis, accedat ver-borum inftitutionisrecitatio: vtfiatSacramentum: Poftca,ac-cedentibus ordine conuiuis, diftribuatur panis, vinum, amp;nbsp;per hæc,corpus, ÔS Enguis Chrifti; repetitis verbis, quibufnbsp;hæc figna definiuntur.Hoc eft corpus meum.Hic cft Enduis meus,amp;fc. addito Chrifti mandato. Hoc facit«nbsp;inmeicommemorationcm. Hic cnim ritus eft veteris, amp; purioris
Ecclefîæ,
-ocr page 185-D O ,M I N L 177.
Circumftantig ipfius Ritus,(eu adionis Cnæ.
Loc-VS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cna Tyomimca, pera^a eß in ciuitate, àpudpaTremfamilias, Tti'oç Tai' tgt;7Ç oiKicù;
oinshairaTltjj,in diuerjorio,bt t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in triclinio mdgno,llrato,parato,qt{od ^Klnrcut-,
tirLiicas yocantàvd'yscüv fji,iyix,^çpcâp,ivsv^i'rii^ov,^t loctnnon eflde narura,atq^ e/ßntia fa-cramenti.rhiamgt;i^ enim terrarum êic Chrtßi inßititto, eä'yerbo/hoceß,riic,u,ü]a, celebratur cesna; ;bi ChrifijMin medio ejl commumcantium .i. minißri exhibentis, amp; ßtmen-tium,^»ot^uotillißnt.IiixtAillud:l^bicunqjXgt;\Ot autnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meonominekogregatifiint:
ibi M E D1V sfilm inter eos, Quie congregatio exigaa licet fit: e^ tarnen Ecclejiadbion igitur climca efi cecna:quxagrotantibiisporrigitur'. Ecclefia enim non efifirtibiurüamplii, magnifiek ^esdtbui, templif^ afiri^afied quot;verbo,amp;fiacramentis Alligata,Ebi tarnen publici congrefi-fisis frequentioresfiunt : ibi ,ytyoxpuree do^rinesfionare debet : jicheec myfieriadifienfiarunbsp;ELumerui autem perfionarumiamp;injanafiibfiru^lionsii non,ekfie, confiituunt Eccleßam.
T^e M p V s. Erimo dieae^g^morum Enficha immolarunt. Item, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctim yejbem efièt':
tum enim dificubuit lefiits cum duodecimo Item yejeentibns eii, accepit lejdspaneni. Similiter poculum,pofiquam cnauir,ra d^Tn/rjimj. Lottsigiturdifcipulorumpedibtts,acimyi-TVTo RIT Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominicis, exijt ad montent Oliuett: ybi cum, pro fiua conjuetudine,
ardenterprecatus effit:amp;fianguinisguttasfiudafifet ' dormicnttbtts dificipulid,proditione lu-dx Ificariotis,ab hoßibtts capitur.Fuit ü dies,quern yocant louis, UK. Cal. Kprilts. Efi au-tem in hac quoq^ circumfiantiafua Chriftianis libertas. Laq^Eaulus,quotisficunqj enim come-deritis,inquit,panem hunc:^ de calice biberitis : mortem TIomini annunciate: donecyenerit.
i
%/at eri k,amp;forma, panis,cäcalicis.
T^liqaafeß
I'^wtur f jrc« I 3-1
^^fifuntnecefi ado-C
* ^^(uendam ret 1nbsp;«ttwr-i, fed I
Aftt/.iej'Æ.-'Vf mutari 1
^odtfitnf, j
^ßfeuadcon-^
Hit:.. I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; )
\ Depanis,eSrcaïicisautemmateria,amp;figura,nibilhabea mus in diuinis Uteris traditum. Itaqj commoditati, amp; opportunitati, in hts,Jei'uire licet Chri-fitanis.Eanisfrangendus efi,id efi,per p articulas dtfiribuendtts:fiue illxparticulx,propter a'nbsp;Clionis commoditatemfi minifèris antèfaiîxfint:fiue,quodincommodius efi, in ipja diifienfia-tionefiacrametifiant. Etfiue rotundee fint:fiue alia quadamfiguraprxdiitx. Hxeemm omnianbsp;JuntÀdidlt;f)oppt.Itaq^Krcoclaflx,de lana, quadaiunt, caprina rixantur : dtimyocifisrantur,nbsp;panem frangendum,yc àplurimisfiragor,lonitifig exaudtatur.QMfi yero infirepfiupanis,innbsp;frufiula difcerpti,Jubfiantia ecenx Domini confifiat : non in dàfienfiatione corporis,amp;fianguinis Chrifii: amp; franger e, fit non dtfiribuere panem, quodfit particnlis:fid, cum fragore,pan emnbsp;in fiufia dfeerpere. Sedi/îos homines ineptos,amp;rtdiciilos,cumfiaaSfiouXa-s-ioi dimitcamus:nbsp;Csr quodprincipale ellfidebter teneamus.TSLon minus délirant,qui litigant,deforma,amp;mate-ria,yeletiamnomine':n]r,fia.Qmddenim,odioEaptfiarumficilitet,ndcaîicem,idefi, lEctld)/nbsp;Jedpoculum,^ccâ:)CC/nominare malunt.Itaq^ àforma calicis Ecclefiafiici,religiojuli ifii,ab-horrent:yt fortes in Eapatu detefiando,fugiendoq^ effe ytdeantur,iArgsntum etiam,^^!'auu-,nbsp;crede mihi,continentes ijlific auerfiantur,fie contcmniintiyt ligneum craterem fivitreus enimnbsp;fragilior efi) apponant,in fuis conccCnationibus agrefiibus.Ârgenteum,f!â'mauraîum,tAnqudnbsp;idolHm,abominantur. Hanc etiim ipfiam ob caufiam,f.tx3vópiet-X,oi,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yolebam di-
cere,inauratasimagines,fiatuasq^ deieClas, Giganpum more, ejuis templis, infianienteyulgo, exturbarunt: in marfiupijs, numifmatis aureis, amp; argenteis imprejjas imagines cupide atfer-uant, egregij, fcilicet,Ecclefiar.um infiauratores.Sedfuit alia, à yerisreformatoribus, 'diui-niq^ honoris,y eritatis^ yindicibus,ratio adhibita, in aff erenda Chrifiiana libertate,adiierfiisnbsp;intolerabilem tyrannidem Epmani Kntichrifiitquàm fia tumultuofatqux non finefudorC,amp;nbsp;puluere,abjqj yulneribiis cert'e,amp;Janguine,ab fits heroibusfuit fufeepta.
^fnterCorin^ fit non m tcmfio Hienfilynrn'ano-.fed dmnopatnfii'mibasyyi chmcwnperagant epulum.lidem non ieiimi antemé , i}uidam rfiteyndedpriM, celebrat o lafehate, ctenati,pop Soit! occajum, iftud agitent conuiuium:amp; etm duodecim tantùm dt,nbsp;homt= J'l^^'^'tnienfadiJcumb(nltbu!.quimqH,imfuaderem-,-vhrndecimddhiberent:dimiJ}opr6ditoreliida:ne'inrurearuni
Kt^li»'gt;-'^lt;gt;fintaxat,IKCal.KtMs,tbidemrolenmter,iterlongiCmit,m
'°fJbMHones. uumeeenam debebunt. Honmmfactle,intrahociemftis,eampoteruntrepelere. Verùm,cùmipfimetignorent,qndlt f^eu 0 yfiulit Chtjhis. cjlendeieipps minimepotero, yihum ligneo eyatho, an^itreopocHlo,quodyenctijs,exmitl;is,nbsp;fiaient :dignt eïunt,quioïdine,C:r'infi^ibt:sBqiiitumauratorum,
-ocr page 186-12^___DE C ÖE N A
Quis fit Status, feu Quæftio in
cau(à haç Sacramentaria.
Qvae s t I o efè, de vnione fàcramentaîi corporis Ghrifti,çuni paneîSô lànguinis Chrifti,cum vinozfèu depræIènua,amp;Smandu-catione, atq? potu corporis, ôô fanguinis Domini noftri I e s Vnbsp;Chrifti, in Cna, quæ hic in terris peragitur. Item quæftio eft,nbsp;de ftimptione y non fÿmbolorum modo, (èd etiam corporis,nbsp;fanguinis Chrifti, quæ fit ore corporco. Hanc nos aflèrimus tnbsp;Sacramentarij Dipnofbphiftæ earn negant. Et de fidei man-ducatione,atcppotumulta garriunt: cuius contemplatione,fub-tiles ifti /piritus, in clum vftp, ecftatici M^oSÔ,-miy fùbuolantes af-cenduntnbi^ Chriftum in fblio,fèu throno fuo clefti compre-henduni:potentiores fcilicetfùis alis, id eft, imaginationibus,amp;nbsp;fpeculationibusjipfbmet Chriftozcui impoftibile fit,in ccelo ma-nere,amp;: hic in terris fuæ Ecclefiæ adeflè, (ecç illi totum tradere,8^nbsp;cxhibere manducanduni, èc bibendum: vt in nos maneat, ÔC fia-mus caro de carne illius, oflà de oGibus cius. In ccelo eniin,innbsp;quod femel aftcnditrita manet, vt illi blaterant: vt in fuo verbo,nbsp;amp; Sacramentis fuis, quæ Ecclefiæ commendauit, eflè non pof-fît. Ergo de præfèntia Dei prius dicamus, quotuplex ilia fît ; 6^ de qua hic controuertatur: poftea denbsp;huius quæftionis ftatu plu-
ribus difîêremus«
-ocr page 187-__DOMINI.__np
Al THS TOY 0EOY n A P OY £ I A Ïnbsp;Al A 4)0 PAI.
DISCRIMINA
PRÆSENTIÆ DEI.
PAVLVS, ASor.V.
In ipfo Iumus,viuimus,amp; mouemur.
yyLCJTrs, SET) VERJSS, DE DEI
PRAESENTIA, verfi'culus»
'ûvrwç gt;srci^ovluç Heui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v B T Qjy 'È.potenter-
Sic yeteres dixeruntiDeumeJJèyii^,priefenna,eJJentîafamp;potentia^,
MARCY ÏX.
'is « J^uuccmj ¦Tni^iuazti, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiSTnsdjivh
Jllttdßpotes credere: OMNIAp(ßi-iilia credentt.
X
-ocr page 188-l8o. DE C OE N A
T)È1 prte-Jentia,ii Telt;/J ©É9 mi:^ss-lt;nbsp;ffia, efpar- fnbsp;tim I
!
I
i
De Dei vbique præfentia,amp; de
I
K T12 E n 2, rerum omnium Crtationist
r KA^ôXüi'vniutrfaîis,feu generalis, I ^ute efi Tfjç tÙv
lt;$gt; T A AK H KvGi^v^a-taç,rerum conditaruf!^ conJeruaüonss,fuJientAiienis .atq^gubernaûon^
fOMMV NIS m-btiiinDinbsp;uinùatenbsp;perfonK.lt;
fentia efi T'elh
r£7nirx.i\plt;], '^ifitatione.
RI VA T K,^ua extra
prtsdicationem'verbi, eâquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ope, att^auxilio, fuis enimadefiprsflo
^fum Sacramentorum yJ tgt;e»s prafens adei^ho-
minibtts.T})
Deus inpericulis. Impijs eitamprajens ai^ß Jua beneficentta.
I
Kffiixoyn Ànbalitatione, at^ manftr^-
àalis.quafe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Dew homi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu Euangtlijpreedicationem.
p-J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffiinifieriu m à Chrfio infiitutum, ^ox doilrina cah'
factt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\nis:ibi Dens eil^prtefentifiimw,Eater, Filiw, lt;amp; Spiriiis^
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\San^us,fgt;mnes SaniliÂngeli, regnutn^clorum, yerumdi'\
^yeles^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I niq^ceelum ibidempr«Jensadeif.
\eflDew,i^,
I tu -»nr I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\mwijirat. Dettsautem,per fiamordinAM'\
Corum gt;per\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nem,amp;promJFtonem,efiJicaxeZ-
' pACRAMEN , I torum dîjjen-1nbsp;IJàtionem, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/» Tin]
\re^umßum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;InquaCbrifisf^^ j
\tus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ideoi^adefioTtß'
f mo pr«fens in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eidlf,qu« tncra nos tn terns éi
[admintfiraiiont \carportetiamnofiro. Itaqamp;DewTaterf
I Spiritus SanSus (templum enim Dei ft \adefipnefentijlimus. Semper,mChriJluscfi^nbsp;I Datre efi: edr ex bisproceait Spiritus,nbsp;I Finis huius efi i; fi^T^cixg/çsd avos-oiis^l^nbsp;I atÇjqubdbac Cbrtjlo quafiincorporemur ,pnbsp;I arifijlima,cum eo,cfifoicietas,edr coniundi^'
jpR O PR IA totnufier/ônaChri/li, /\inytrafjnatura : qua ChrißusDeus,
amp;homototu4, ^dedtatoryidebcetttt teger,prx/ènsefiVBI Qy E,pract-puè (amenfine Ecclefia. 'S-
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i8î.
alijs modis præfentiæ Chrifti.
KTI2TIKH. ^^tioneemmCreationü,adeF^T)eu4Pater cmnibws rehus quasper Filiuni condtdit^amp;per Spiritumnbsp;San^umfouet.Ita^amp;homini.a gt;ili'lt;roçavrov @ioç,adeJK
A.Kvßi^viiTiK^. 'ï\[amrationeconferuatio-tiiSiamp;'gubernationiii i)eui adeßprxfentißimiis,'nt omni-bws alijs creaturtsßc hominibus^ In impijs etia eß, zir dia~ bolisadeP^,rationt communisßißentationist
« EITlSKEnTiKH. Q^aDeuspreeßns,tnieiuitateshorni-num quot;^ißtat caßigationibus, amp; peenis.
BOH0HTIKH. Dominus enimproj^è eß ipßim inuocanti-bus.Sic ChrißusKajec 'm^ó,?xlt;nv,if 3^?etinv,aßititPaU' lo, yt auxiliator^zsr conjolat or .
^preefen ^j^iuminnbsp;^^'^initate
f^iChri
F^irho-y ^'^^^dnno-** ^ßatnennbsp;^jPPptllarinbsp;^lt;ÇCC pQ^
quot;î'ss.if
E N 01K HT IK H.^lt;ç Dei.in hominibuspijs,\)t in fiiis tem-plis,eß inhabitationts,e^ manßonisßtjjperfidem,amp;dile-^onem.
HÂjgcJETArrEAfoTxîj^vy^«*. Eßcommunis, In coetu enim quot;Verbum Dei audientium, quantumuis exiguo,nbsp;ipfe adeßprüfens Deus..
quot; To E N A TM A. Q^tquot enim baptiqptntur,
Chrißum induunt.IÜs igitur proximior adeß: quam propè eorum corporibus indumentum-
MT2TIKH, KSM i^ici, Sanbsp;crametalis,nbsp;quaei^ßn-gularis, quanbsp;Chrißusto-^nbsp;tusprafensnbsp;fuxEccle-fia,ßngulisnbsp;eius mebrisnbsp;fe applicat :
Omnisau-tem ßecialis 'Oquot;Ë.lpreelen-gt;nbsp;tia, Tn dTn-lt;Pa.vetc!i, ap-paritione,nbsp;yeleß
T^c B P fl SIN, 'Ziro'oji/ a^ov, oivis^lt;l7n/t-kS, efu amp;potu,panis,amp;quot;VwiccenaDomini-ca. Cuius rattone applicantur quot;Vefienttbus,amp; bibenttbus,corpus, eä'fanguis Chrißi,perfi-gna quot;Vtßbilia , amp; externa. Vr Ält;tcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
INCORPORENT VR Fz//o Z)«\'VeZ(rvor(i)' fact cum tllo fiant, id eß, caro de carne îlhus,nbsp;offa de ofiibus eius, ac quot;viua illitts membra.nbsp;Si modo credant ,digneq^ fumant. Ham im-pij, etfi,cumfymbolis, in ccenafitmunt intranbsp;fe,manducddo,eir bibendo Chrifiu: tarnen nonbsp;'Vtferuatore,led quot;Vt iudice accipiut.qua'Tret^isnbsp;fia, nd Toxnuriifed sP^xç/fAfâtKri nominatur.^
, apparitionisi qua Detts apparuitinbsp;in quot;peteri teflamentOinbsp;Sanilis, idjj certis innbsp;locis. Hac ßecialinbsp;prxfentia, peculiari-ter adeß hominibus,nbsp;e^fe eis reuelat, at^nbsp;txhibet. Sic appariiitnbsp;.Ada, Abraha, eiiea-lijs Patribtts. Sic pr:6nbsp;fens erat in rubo mantis Sinai, quando lo=-quebatur cum quot;hdofe-.nbsp;Sic ChrtßusProphe.i-tis loeutus flÇ; fan-Qisq^ adfuitßn quot;Vetertnbsp;populot.
etfivbip^ locorumfitDeus: tarnen non omnibM,amp;nbsp;quot;vbiq^fi patefacit, ytnbsp;appareat.Sic ficcialinbsp;modo Donünusfem-peradfàt, amp; adePß^nbsp;Ecclefeafua : amp; nonnbsp;adeß Idolatricis, amp;nbsp;imptjs GetïbttsITur-cis, ludais, licetpra-fentifiimus quot;vbiq^fti
R
DE C OE N A
eSi._________
De Chrifti incarnati præfèntia; item,quid fit
?EP^OFLÂL IS,ivùgt;inç\ssn)?siliX7i,
VN [O SACR A M E N.TA L I s/él/âôlt;nÇ(M.uç7X;j,
re/itrreBwnem, îifs t?ç kia,i;i^ inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtxçaf.Q^o tem^trttK»'
.Ante afeenfum in nbsp;nbsp;nbsp;naturam aliorum humanorum cor-
caelos, ndo ddvA-ßdatuc cùnf «fS' ^dovç^VitC.Ft J
4gt; A N TIK vi
' ußl , yißbilis, localts, e^B tir-cumfcripta,promodocorporunatura-)
¦ Uum.quaßecialt prajentia,yeritate^ humanaßt« natur« oßendit.ldq^ tum
! par um, a,lt;pa.yl(^ ttUm alf^uantsfit-il
jPoftrffurreiîlwem, rlui Àviçamn quaftnt'^oiitsvcj.doiifdififitnfaMnù.
Toß aficenfionem in clos,[Jl^ tIw AvaZa/nVyamp;pofifißontA eiuó addexteram quot;Pairif fiti, tIuv x.A^'tdfgt;au oùnd'ex n^fnbsp;di^tûv rodnct-Tfèç cùnd'. Fuit amp; hac inuiJiFdifprafintih
IttmyeroChri ßi incamatinbsp;prtefentia, innbsp;perjônali ynionbsp;ne,quu'VS.K-BVMfoAoyoç^nbsp;caro fa^wmnbsp;eß^admirandanbsp;amp; ineßubiliinbsp;leu AKAlaÄn'
Mt el^
Jtu maniftßatto rni ôinsyopuoiç.
G -e. n e R a L I s. lt;2«lt;lt; ChriflufpTtefensudefiyamp;EQ^t TOTV^r amp; inttgtr, T)tuf, amp; homo, in yna indißoluhiliperjona, omnM ctri^nbsp;guhernuns, H^ec prtefentia nominatur à Grtectf E'NUZIS YIIO-statikh', vNio PERSONALIS. T)tquapoßßnSaßf'nbsp;moriee'virum,d.martinvm lvthervm,yerè,Jgt;u,0*nbsp;theologice ftripfit in diuerfis libris,rcuer endue, amp; incomparabilf^'T^^^nbsp;D. lOANNES BRENTivs.2^/enimheecomniumexttrirt»^^nbsp;fhrißiin JuaEcclefiaprafenttaruni, fundamentum. ^uanififgt;'lt;^nbsp;turßeutponenda eßßußradeaïijs modisdijfentur.
A* ANTO
ir.xi[,inuißbilis, non circum-feripta, nd localis,fedfuper-naturalif, amp;cleflis. Q^a Chriftuf ybi^ prajèns eß o-mnibus rebus,per ipjum con-ditif: nobis autem Chrifliu-fnbsp;nis adeß ibi, '^bife yerbo, amp; ¦nbsp;nbsp;nbsp;-
facrametis aUigauit: etiamfi nec conßieiatur, nec loco cirnbsp;cumfcribatur, Etfieniminnbsp;loco eßeyideatur : tarnen ndnbsp;idea ibi ei^locahter. Hac
'sra^ava-lArurfitseP^yel
iJpECIALIS. Qua adeß totus (fihrißus ft« EceUß«, 'i6nes,inyerbipradicatione,amp;inSacramentis.Sic«mmWtitpnbsp;, naF)ominica,nonfolumadedgeneraliprafentia,feu 'i'iógt;sif:Btit'gt; 'nbsp;un (quam hoßtspraßntis Chrißi hominis barbaris yocabulisnbsp;nrcMlQTon-iiMtyelybiquitatem yocant) yerumetUff^trnbsp;ciali,qu«çcosixn'ivxoic,pacramenfalis'e'HlGdicitur.nbsp;Dominica, (frißus fiuo corpore adeß pani,qui maniucaturt ttdefinbsp;yino,fanguinefiio:qui ex calice bibttur. fed adeß, non propterp*^*nbsp;amp;yinum ,Jedpropteryeßentem, amp; bibentem : amp;propttrfuiim'^^nbsp;bum,cn«q^ inflitutionem. Atq^ hac ynio non eß, yt illa,fempi(f^nbsp;amp;perpetuaßd eßfeparabilis: ac durabilisfoliim in VSV,ideßp^nbsp;ducatione, amp;potutquibus adlionihus/acramenti huiuf proprißgt;nbsp;quam medijs, intra nos recipitunyt hacfitmptione ,ßdeles ei ine^l^nbsp;rentur,xAld avas-ufjMroocivdmpij autem feuerumfentiatiudd^'
Eß igitur VNIO PERSONALi s.natutte bumanadn Chrifio,diuinitati,rtd AÓyu,infeparabilifeT,amp;'^ coniun^Æ.præJentia. Vel, Cbrßi huùianitati4 ybiq^prajentia, eßperpétua, amp; indiffolubilif ynto,ftu copulatienbsp;nbsp;nbsp;.
na, in Chrifo natur«, cumdiuina, in ynaperfonat^to Aoy'^maffam human« natura femel afifumptam,^m nunquam depo}iat,fed ybij^ fecum comunHam babeat, eamq^ fuß ent et.
Ja c RAMENTA LIS Chrifli prafentia f/? v n i o,/?« copulatio corporis,amp;fanguinis Chrißi,cumfy^^^ lis,pane,lt;amp; yino/m yfu, dVomino tnfiituto,durabilts, id eß, in cienando,feu edendo.eîr btbendo.Elementa eni^nbsp;fumuntur*. ChriflusJumptùs, noti abfiimitur ( mors enim non amplius Uli dominatur ) fed manet in canantibt^' 'nbsp;deiicet, in credentibus,yt yiuificator, feruator,in impijs.yt iudexfeuerus.
-ocr page 191-D O M I N I.
Modi diuerfi præientiæ Dei.
iS?.
T)E
fenna, d E l.
Generali prafentia, quot;Deus implet c~ Ium, amp;terramlcreator, amp;conferuatoro-tnnium rerum.
Efaiædtf.
Clum mihi feiés eß : amp; terra fcahellu pedum meorum^
Hierein» xy.
Clum,amp;terram ego impleo, dicitl^o-minw.
? Reg. 8.
Clum, amp; cli clorum te capere nen pOjJunt. Ita Salomon, à maiori ad minusnbsp;argumentatur: Siclum, (ir cli clorumnbsp;te capere nonpoffunttquanto mimes domusnbsp;hxCipuam dificaui^nbsp;lob. II.
Excelfior clo efi'.eir ^tddfades?pro-fundior inferno \amp;'tindecognofees? Lon-gior terra menfura eitts,amp; latior mari.
Et Pfal. 139.
j2«ô iho à Sptrùu tuo?amp;^uo à fade tuafugiam?
Si afeendero in clumZtu illic es. Si le-Siumflrauero in infernum'.ecce ades.
Si fiimpferopennas aurora : amp; hahita-uero in extremis maris: etiam illuc manus tua deducet me:amp; tenebit me dextera tua.
Item, loan. i.
Gmniaper ipfum (Koyov) fa^aftnt .f. a Deo TPatre : amp; fine ipfio,fadum efi mh:l,nbsp;quodfadume?^.
quot;DE hacprafientia loquitur yfitatus quot;tgt;erficultis.
Enter prafinter T)eus hic,amp;ybiq^poteter.
DE lUELETlOnE OlyStÄK.
Diuiwtas non difidinditur 'vbiq^ locoru, inflar aeris. EJl entm res, yel efifentiafim-pheißtma : amp; ybicunq^ efi: ibz tota eif, amp;nbsp;perfeda,non habens partem extrapartem.nbsp;Citm igttur loquzmur edssnbsp;non extendimua, aut dzffundimus d e i-T A T E M J» omnta loca : neq^ illam crafi
EXEMPLA, SEV LOCA SCRIPTVRÆ: quibus oftenditur,eflê diïcrimi'na Prælèntiæ Dei: ficuta^nbsp;ftionuni,ô6 promifsionum diuinaruin funt dif-ferentiæ, diucrfàçp genera»
fiam,quam Sacrametarij imaginantur,no-his^ obijdunt, impletionem, qua ßt localis fingimus.. Sic Spiritus fandus ^nus, i-dem^ edf, etiamfitn omnibus, amp;fingulis (prxfertim pijs,amp; credentibus) natura,efi-fentta^fiuaafiît. entm'Petrtesalinmnbsp;habet Spmtum fandum, alium Eaulus,nbsp;alium loannes, alium 'Maria mater Do-mini,aliumalij. Etquanquam infingulisnbsp;tottis efi Spiritus Deùtamen nonfunt plu-res, fed y mis Spiritus Sandus, in hisfuisnbsp;templis, ör domidliqs.
Hac tgitur generali prafintia, Deus Eater,Etlius, amp; Spiritus S.adefi omnibusnbsp;rebus yifibilibus, amp; inuifihilibus,no modonbsp;rationecreationis.fed etiam rationecommunis conferuationis, gubernationis, tSrfunbsp;fientationis. Hucpertinet caputprimumnbsp;Genefis, amp;primum loannis Euangelißxi,
SEECIMLES DEI EnisKEnriKH.
S^eciali prxfentia, Deus iufius, feuerns q^ iudex, omnibus atatibus,propter pee cata hominum,prxfins fiiit,efi,et erit,luainbsp;yt Scriptura loquitur,quot;vifitatione,ßltKnd,-Cuius in ytroq Tefiamento extantnbsp;infinit a exempla. Hifioria etiam omniumnbsp;temporumplurima fuppeditant-^eq enimnbsp;folum impijs Deus immittit calamitatesnbsp;publicas, amp; priuatas,fameni, bellum, acnbsp;pefiem: eirfingulis promeritas pnas in-fligit: yerum etiam Ecclefiam '^ult efifinbsp;crud, afflidionibus, atq^eerumnis'y/arijs,nbsp;quibus earn exercet, fitbiedam. Id quod e-tiam nofirum hoc tempus expert um eß. Acnbsp;quanquam hacDeiprafentiajfecialis no-tißima elf : tarnen hxc mihi exaranti,nonnbsp;prius illa quot;venit in mentem,qH(imgraffantenbsp;fisuapefiildialuejhocanno m. d. Lxiiiiinbsp;amp; meDôminùsmeritd,propter meapec-cata,paterna cafiigattone,intnferet. Sednbsp;quoniam Deus efifet iufius,ita mifericors:nbsp;etiam alteram mihi prafentia fitx ratio-nemi qua efi opis, atq^ auxilij (quo mefau-ij dbus
¦i'i4
yifitaûit
184.
DE COEN A DE VARIIS MODIS
àbuf mortisà QÙç,propter Filium fuum ertpuù) clementsr, ytfxpe antea, o-flendit. Cui 'Tieo^Fatrï, i(s-Fïlio, amp; SpirituifunSlo,fit law honor, gloria., infi-fiila infimta. Amtn.
In ttnelrùncifintiü'ienfa caliÿnt mentis, Itp.ie», Cumnibilefitotofielioreconfilij.
Turbati eri£imus,^eus,ii!l ielwnina cordis: FLcjira tMm^fidesfelius orat opem.nbsp;Ture^eccnfilijsaîius,pater optime,nojlros.
Hofirum Opta yt laud:Jiruiat omne tua.
10 AC H. Gamer.
quot;BQHamp;nriKii nAP0T2iA tot QiSiprafemia quot;Dei opitulan-tiijtGs: etuxiliantis.
Superiori huic fieFioli præ/èntilt;g è re-gione quot;veluti rejpondtt,r)ßori6r{lix.ri.tpuie efi n'B'i opis, amp;aux ':rgt;i : qui in ira etiam juanbsp;iufifi.mA, ata. rciirrifiima, fix mifitricor-dix,amp;tlementii-:fi:onitattóq^ immenjx oblinbsp;tijci nonpottfi.1nfin.tit entniniodis,fisAmnbsp;huinanum, CpiAcuiS^uTrtou,nbsp;¦l^iTrif^sn^cpÓTriQijamp;fs.aK^oQuiAia^ deci ''at. nonfolum in mitigandis, tollendis^nbsp;plt;enis,Atip calAmitatibiss promeritistjed e-tiam in opeferendi:,inpericulif,amp;necefii-tAt'ibtos : dtnïq^ in btneficifi pr.x/iandis in-numtrAbilibtis, Id quod homines fingulinbsp;quotidie experiunttir, quanquam erga be-neficentifitmum ibeniignifiimumq, TIeuminbsp;list quot;Dominum noflrum,fttmus ingrati.
Exempla prxfientix Dei opitulantis, tit dependent is plurima reptriuntur in 'vetert tefiamento. Quorum de numero etiamnbsp;illud Chrifii efi : cuitts meminit Apofiolusnbsp;Taulns t. Cor. »0. Scribit enim Chriflum,nbsp;quern petramfigt;iritUAlemnominAt,comitA-tumfitiffie populum Ifiaeliticum,per defir-tum. Quem hie dux ,amp;comes afieruitutenbsp;dEgyptiaca liberauittper mart rubrum eicnbsp;hoftili regno eduxit, atq^ficutns efi. Sednbsp;fisit ilia Chrifii prx/entia èie^ctv]^. Suntnbsp;tarnen cpcudtK^ti ttk^ouAcci huiui generisnbsp;multx. Sxpe enim apparuit Dominus ali-quAfieciepericlitantibuspijs, in 'veteriponbsp;pulo. Eas inter legendutnftudiofiobfierua-redebehtint. Innouo tefiamentofi Chrifiinbsp;refiirrcciione,de fitfibilibus eius prxfientijsnbsp;multa leguntur. Apparuit enimprirnumnbsp;oann, m, 1\p[arix ^iagdalenXf'vtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«txAgt;;7« ç ,(idfii-
lator.'Moxforib^claufis pebi erant dificipts li congregAti,metu Iudxoru,'venit I'S. SV S,nbsp;fietitdj in medioXft} eîç ronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idem fecit
pofidies oSo, cumade/fet Thomasoem^ç-inquit Euangelifia, èîtindç, rdr ' xixÂ'ja-p.tvûiV E2TH tig tonbsp;Dejcriiitprxterea loAnnes.infeqv.entica- Cdp»^^nbsp;pite alias Cpgt;a.vi^'igt;fig,manifefiAtiones Chrinbsp;fii. Lucas etiamjeribit de duobus dijeipu-lis, euntibtss in cafiellum Emaus : ad qitosnbsp;bpuKouSrota, t(^ nfdjouiJToce, in itinere,nbsp;Accefiit Dominui : quempofiea in cafiello rnbsp;agnouerunt.Fofieacicpeuiji^tyivtToÀor p 'nbsp;ewrav. Suhduxit enim ft à confiera eo-rum. Et quanquamhosfitaprxjentianonnbsp;reliqiiitt tarnen rurfiss apparuit'Vndttimnbsp;fuis difeipulis.
Fofiafeenfum Chrifii in cttlos,!^. s v S fians apparet S. Stephana Frotomartyri.nbsp;qtii cum effetplenus SpirituJan^o, inten-tts in cxlum ocuUs, quot;/idit maiefiatem Dei tIsv tnbsp;(di^oce redeeodj amp;Ie.3'VM. fiantema snc^dgsAit,nbsp;dextris Det Çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ok J*i^iiov rS S-iodquot;) ij d^gusih
Et ait : Eces,quot;video calos apert os, amp; Filw Hominisfianttmàdextris Dei. Etpau-lopofi inquit Lucas. Et lapidibus obrue-bant Stephanum, inuocantem,amp; dicente:nbsp;Domine /e s v, fufiipe fiiritum mtum.nbsp;Elli^ amp; rtliud illufire buius generis exem-plum,ineodemlibrQ, Sic enimfcribitE-uangelifiaiTn J'e ê$7Tÿ(rjî rvxri, EIIISTASnbsp;oitnu (TicuiXu') ô Kvg/aç,et7n: amp;a.q!r^ neul-AiiSequentiautemno^e,K ssistenjnbsp;ei Dominus, ait : Hono animo, efio Fault.nbsp;Et capitt 27. Tlct^iTri yaq faoi, inquit ibinbsp;Faulus, Tn vvxd TMJTtlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tS
Sàfat', ca nfif ÄttTqdica, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^oßou
nixüAf. Afiitit enim mihi haenoSe Angelus DeitCuiws ego fum : quem colo,di-cens:ne timeas Fault. Sedhxc apparitio fuit Angell : à quo Chrifius nonnbsp;ab fuit. Fit igitur ifia prxftnria, qua a-defipericlitantibtts ipfe Chrifius,xcfict çd-cnv,oßn^citr.v,amp;'XKqdi;etinv.AppAret enimnbsp;auxiliator,'Velfians,'Velafitfiens.Ati^hatnbsp;manifefiationts confiâtfuifit TO'mxag,^^^nbsp;Ttlès'^ófiiovg, locales, er circumfiriptas,nbsp;pro rationedt/fenfationis Domini.
Elfi autem Chrifius non quot;vbiq^ quot;vifibili fiecie fepatefacit: tarnen opitulator, amp;nbsp;conjilator omnibus, ö*fingulis, ipfum in-uocan-
-ocr page 193-DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l8f.
DEI PRÆSENTÏÆ.
|
ttoc^ntibui,prxßb adeß. Id quodpij,tn ter-Toriiui, AC pericults ,fxpenunierb expert-ttntur. t^deßettam tn cußodtApuerorum infAnttum:quosadfe QperEcclefiæmini-ßertum) centre iubetteorum^ regnum c-Imum(in quo eß Chrißu^yCum TatreiSpinbsp;rttu SunHot heutls Angelis, amp; homimhus')nbsp;ESSE dicit. luxtAtlludtQ^orum (infun'nbsp;fgtîi no mit } ^^peli intuetur fuciem Eutris.Etßnbsp;'n'mmfi nuo- etyÿ^a'zs-ivaç, humAno more, atcun-locorum hißirittcs udminißri À Deo mitti : ine-^^iojpacie, pti tumenfimttqui TTntcov 24^ç^y.a,,locA-le interuAllum,in cceleßi regno, craß'e imu-ginantur.Quemadmodum non mintts ridi-culißnt : qui Eilium À Eatre, lt;amp; ytrunq^nbsp;À SpiritußnUo, imb Chrtßum Deum, anbsp;Chrißo homme,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, feu ^acio loci, jemngunt. DißinUaperfinx qutdemßtnt inudorAndufunHATrinitAte : dißinÜx i-tem nAturx dux, in quot;vno Chrißo :non funtnbsp;tumen lacis,interuullis^ dißruIlx,Etenimnbsp;fipAtrisfAciemfunUi illi cußodssfiliorumnbsp;udoptionisintuentur : etium contemplun-trèsV-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fnciemFilijDei,perquemßintcondi- ^^a.o^çfunt nbsp;nbsp;nbsp;Eidentiftttiramp;SpiritumSunllum. iaiu - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xtemu iïloru, omniumq^pio- rumeßheatitudo. Eumq^ohcAufum,neq^ jlngeli,in illu cceleßifelicitute, eir S-iußa.nbsp;diuinx^uießutis,ßucio quodam locali,ànbsp;DEO üh/ùnt. cum cælum,licet yhiq^ adßntnbsp;hominibus, nunquum deferunt. ßcut phre-neticinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, dr crußuts fa- mniunt, TOf ©EOTquot; kata' Th'N oó/K^/tni/, p-ovlui Tta^acrici, quanbsp;prafentiu eß inhuhitutionis,nbsp;munfionis Deinbsp;in nohiSi ANTE CHRISTI PAS-ßQnem,amp; mortem. |
De hue loquiturDiutts loun.t^-Siquis, inquit,diligit me tfermonem meum jeruu-hit : amp;puter meus diliget eum : amp; udeumnbsp;'^ertiemtis, eirmunfionem upudeumfucie-mus. Et cupite infiquentidflunete,inquit,nbsp;in me,!ir ego in ^ohis, Etft igitur Chrißusnbsp;cum difeipulis fuis yifihiliter conuerfatusnbsp;fit,cum hac dicer et : tumen uppuret ex hocnbsp;loco,eum totum,Ad diligentes ipjum, udnbsp;credentesyeniffe, amp;manfionemtnutlihtli-tertbt fecifie.ldq^ cum Eatre juadn quo eßtnbsp;ficut Chrißus efi infio Eutre. Tuxtu illud:nbsp;FLon credis,quod ego in Eutrejum, Euter tn me?Et,Euter in me mAnens,ipfe fu-cit opera. Credits mihi, quod ego in Eutrenbsp;fum,elr Enter in me.Admirundu hxc zvoi-xijtnç eß, amp; ccviodîvdloç,^nbsp;imperueßigubilis , tncomprehenfibilistnbsp;fed tarnen yera, eSj certu: propter yerbum,nbsp;amp;promißionem Dei: diiuinamq,acca:le'nbsp;ßem Chrißi operationem. Tanta enim elf^nbsp;natura humana ccecttas, rationisq caligo:nbsp;yt ignoretferipturas ,amp;}gt;irtutem DeuFa-cefjat hincpr6cul,infernAlisfuria,nbsp;mç. quapro Chrißo,eitts ponitur diuinitas,nbsp;ßirituä,Tirtus,e!ff eßtcacia. Ißa enimper-mutatio Äv^ tcv \rjimuj. Ideo^fit anathe-ma. Hum pronomen 's. GO, de tota loquitur ßrfona Chrißi : cui,propter Cs:sstlt;^'lt-ivùxr.v, tradita elfomnis poteßas innbsp;ccelo,sir in terra. Fleq^ y erb quia promißionbsp;tn his yerbis continetur: idctrcofaljum eß:nbsp;quodpropoßimus. Etenim eodem in loco, yerba prafentis temporis yßrpat, dumnbsp;inquif.In lila die yos cognofeetis: qubdegónbsp;fum in Entre meo,^ yos in me, amp; ego innbsp;yobis. POST CHRISTI MORTEM, reßrredionem, amp; afienßmnbsp;ad ccelos. amp;tcfigt;eciäliprafentia, Deus Euter, Filius, eÿ SpiritusfanHushabitant omm te-pore infanUts. luxta diHum : Templum eßis habitantis in yobis Spiritus fanlii.nbsp;Qua rations non habitat in impijs: in qui-hus tarnen eß, ratione communisßßenta-tionis. Sic Chrißus,perfidm,in cordibusnbsp;noßris habitat. EpheJ. 3. quaßiritualisnbsp;nominatur habitatio, cvoinriinç oTvdjiaäiU-yf. Deus igitur habitat in Sanllis; nonnbsp;Jolumgratia,amp;yarijsdonis'.fedetiampra Vnio perßnainbsp;fentia,eßentia, eä-potentia fua. At in Chrinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yelprafen ßo, habitatpraterea ircùp.(âtKCûç, corpora-liter:ythomo,^Deusptynaperfona.Ex jig p^ygonalis^ Deo enim,iamp; homme ( natur is non muta-tis,aut confufis) faIlaeßynA,amp; indiuiduanbsp;perfona. qua fi/ecialis eß prafentia ts Aó^ u, in homine Chrißo. iij SEE- Sandi À Spt ritu implen-turitmuduc |
l86.
DE C OE N A
DE DIVERSIS MODIS
|
STECIALI3 f^£3EHTlA D E I, ö »y. TrwïtAtiSi 'Mac prtefinM modoadfitît T)tufpri-mifparentibu^, Gtntf, J. ô?quot; reliquüEa^ tnbw. Exodt ip. apptirtiDeiü in tonitru,nbsp;fiilgure, Capitt Jiquenti loquitur cumnbsp;^bAofe per hune, cumpopulo. Ehicunri^nbsp;nomtnie mn fecero, inquit,intntiomni: ihinbsp;fid, teyeniam, amp; bsnsdicum tibi. In li-.nbsp;briiT\egtimßcfcribituprgt; EcetTiormnuinbsp;tranfijt ; amp; i^iritmgrandis, tÿfortis:Jub-tiertens montes, rlt;r centerenspetras, antenbsp;Dominum, non injpiritu Dotntntn'.tS'poßnbsp;fpmtumcommotio, non incdmotioneDo-mznus', t!stpojl commotionem ignts : amp; n»nnbsp;in igne Dominus, tirpoß ignem, fibilus aune tenuis. Quod cum audifjet Elias, ope-ruit rpultum JuumpalUo : amp; ingrejjM,ße-Ès^yttaccer- tiiifi^cßioßtluncg, Etecce.Poxadeumnbsp;Sarhlt!e,indiui- m tai is. ilatth, Marti ï.nbsp;l.iuanbsp;loannts i. ,t:7aaorana« i nniiaijapraientitejen fib'hs, illußre habemus exerr,pfum tn ba-piijmo ßhrißi,author is huius Ltuacri : quinbsp;noßra caufa, yt haue merßonem nobts be-nediceret, eSrfuoßancttßimo corpore ,Jan-Sificaretiin lordanem dsßcenFtt,ße^ in il-loßumine à loanne Faptißa reolutt bapti-iii^ari.liap titra tus igitur lejus aßcenditpro - tinustxaqua. Etecce,apertiluntcxli'.eir In forma co^ - I ¦ . tr\ ¦ t rnbsp;lumba^uieuit fp^ritum Det dejeendentemtan-£piriiM San:: quant columbam, ff-afaetUxa eta^,corpo-ÜMßpra Chii ralißecie, (wcr«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, çlt;r yenientem jtkm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipßim.Et ecce,y Qxds ccelis,dicens: Hic Filius meus ille diltiîus : in quo mihi bene cemplacitum eß. Eadem rattone Chrinbsp;ßus pi,î^;a.c^(^ùiGèiç , transformattts ,innbsp;m Qnte,adeß: yax è ctelo audttur,inquiens:nbsp;Hic eß Ftliusmsus dileSusdpßum audite.nbsp;Fr ajentes etiam ßint bloßes, ör Elias, lt;rvKnbsp;Xa\otj£riç,colloquetes cum Chrißo, Fbi^nbsp;'^pt Fater non deleruit clum, de cælo enimnbsp;locuftts ei^ :fic Elias,fir'^'loßes, in montenbsp;confßeEli, amp;auditi cum ßhrißo loqut,ßtet-;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;runt in clo. Sicut amp; Filius Homints ipje Domînus,eratinclo.FbiigiturhicKrA' noplaßis, eß clum nQUum,commetitium,nbsp;Empyr^umf - . SF'ECIALIS FEÆSEHTJH Spiritus ßanüt tpeu/liKtj. .Hpparuit igitur SpiritusßanSlus, amp; |
spéré adßuit, cum re y ifibiU, ßecießcilicet columbie,in ßhrißi baptißmo.Atqj hxcnbsp;tmio, ßeu rei ynius altert prteßentis, copu-latioinon 'dtsroçetltKSiitiel azu)a(ncólucri,pernbsp;/ônalis, aut C6njubßantialis,ßed,rpt ita di-cam,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, apparitionis,ßeu mani- ßeßationis,cum re rpßbili. Fr relde,quis di-xißet, lt;5'lt;iuvv(uii , monßrando columbam. Hoc eß SpiritusJanSlus.ldeß, cum hac yinbsp;Jibilire, yere, amp;Jubßantialiter prrtßensnbsp;adeß Spiritusfanflus. i^LSlorum fecund»nbsp;capite, SpiritusßanSlus ßedet /tiperßngulosnbsp;Apojiolos,amp;aliosiomnesq^ repletißunt Spinbsp;rttujanSlo. FaBus enintjubitbßuit è ceelonbsp;ßonitus : tanquam impetu yenienttsflatusnbsp;yehementis. Et yißa:funt Ulis dtflefla Itn-gu,yelatigneee, Spiritus igiturßanSlusnbsp;cumßenfibili, amp; yifibili re, hoc eß .ßenitu^nbsp;amp;flatK,aderat quinquageflmo die,à ßhri-ßi reJurreSlione. Itaq^ tvdtnl duarürerum,nbsp;flammte in ore Apoßolorum, reble flicun-turßuifße Spiritusfan^us, quo repletifle-runtfingult,non cpi^yciet tantum, donis^nbsp;linguarumtjed etiam isiricc,Jùbfiantia, Fhecnbsp;tarnen multi erant ,ßed ynus tantum Sß-ritusJan blus. Idem Spiritus,in minißerijnbsp;Ecclefiaßici, y/usq^ clauium inßitutior.e,nbsp;ßenfibili re, Apoßolis à Chrißo da us el^. Ham cum in tpfios inflauijßet,dixit: Actfi- ^ziatticorp»'^ pite Spiritumßanbtum,amp;c.Ioan. 20. Itaq, It,nbsp;Qhrifiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;halitus,Jeuflatus,pro- pter ivoiaiv rei tanquam exhibentis,amp;rei ^poßolisSflj exhibitie, y ere dicitur ßuiflfe Spiritusßan- ritumnbsp;^us. FF^ESENTIA DEI IH ctu yocatorum Specialis amp; illaprxßentia eßteuiuspr» n, jiionemfjeciatim adpradicationem E-uangelij,amp; Sacramentorum adminißrati»nbsp;nem ßhrißusadtunxit, hoc eß, quampe-culiariter promifit Ecclefite dacenti,tSr au-dienti Euangelium, amp; reble ytenti Sacra-mentts, quot;^atth. 28. Data eß mihi omni»nbsp;POTESTASWC OE T, O,Ör/» TERRA.nbsp;Euntes ergo, dißcipulosßacite mihi omnesnbsp;populos,baptiopantes eos,in nomineFatris,nbsp;amp; Filij,amp;Spiritusßanbli,docentes eos ßer-uare omnia,qu(ecunq^ pnecepi yobis.Et ec-fffjEGO yobißcum S v mgt; omnibusdiebus,nbsp;y/qj ad conßummationemJeculi. Huiefi-milis deJpecialiprteßentia ßhrißi,promißnbsp;fioeßt |
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;187.
DEI PRÆSENTIÆ.
|
ßo eß,in Ulo: Vhicunq^ Uu,o,AUt tres CO':^-GR EG A TI ßtnt, tn meo nomine t'E.GQ E R o j» media illorum, luxta quaspro-tnißiones,etß Chrzflwpeatliaritir A D s ITnbsp;Ecclefia : tAmen non Adefi, tali modo,nbsp;inipiorum congregatiombiu. Efl ergo hxcnbsp;fidix)) ¦wa.^ncrla,, qua Chrißus ,per Audi-tum Euangelij fut, '^enit adcredentes : amp;nbsp;manfionem in ipßsfacit. non enim itaquot;sgt;e~nbsp;nit ad impios : nee manßonem apnd illosnbsp;facit. llAlOyiLllA. MTSTIKn', Qjir A prxfens Cbriflus totns eßfux E'ccle-ßx, amp;ßngnlis eites membrit,nbsp;per adminißrationemnbsp;S^cïamentoruTit. It A j^eciAlis totitts Chrifii prAfintia eß: qua,per Sacramentafua,yenït ad eos, quinbsp;credttnt,amp; aeolxfimv, inhabitationem in i-pßsfacît:yrtjeruator,amp;'tgt;iuißcator.nbsp;ratione adimpios neq^ yientt, neq^ in eafa-cic mAnßonem,fed efl, amp;¦ manet. in illü,ytnbsp;jeuerißimees tudex^ qiicenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'sret- qevina nominaripoteUf. 7*er 2?^ptismvm. Trafentiaigitur ßecialü eß'.qua fan-êla Trinitas,totus^ Chrißus h. des quot;y,licet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in jacro 'Bapti- ßnate,nos lauans, eÿ- mundans', nosq^ inß-liorumadoptionts, dquot; ^c^ierlot^, numerum cooptans.ßcut odEpheßosferibitur, capi-te quinto ; fH R l s T V S mundat Eccle-ßamßiarn, lauacro aquß in yerbo, xstöa-qiÿ -TtS Äov't^cb rxl voAr@^ cvnbsp;Eftq^ hxcprccjentia cum aqua, yeljpjmbo-lü,'-.vuaiç,ynîo,Dum entm abluitur baptt-s^ar.dus, Chriflnm induit, recipiturq à Ea-trs cxlefli,inßlium adoptionis,eri-donaturnbsp;regeneraties SpiritufanUo. T'E.K COE NAM DOMINICA M. Eß amp; hxcßiecialts, amp; ßngularis Chri-fiipnefentia : quaprafens eß in cæna fua: e!s- cum pane,amp;'vino,nobisJuum corpus,amp;nbsp;fanguinem yerè, fubflantialiter ipfe co-ràmprafens,porrigit,per mini/lerium Juxnbsp;Eccleßx,exhibet,atq^ dißenfat:ygt;t hxc ipfanbsp;Jumentes,cum externüs elementts, mandu-cemus,^ bibamus. Sedantequam de hacnbsp;prxfentia Chrißi,noßramexponamusfen-tentiam:perßringamus prius reliquos Ulinsßecialse prxfentix modos. |
DE CHDJSTT tiprxfentijsßecialibus: quibus fe,iuxtA jeripturas, lt;amp;promißiones,prx-Jentem exbibet, DSt. CHRISTI PR absentia locali, amp; circumferipta. INVISIBILI. Hacprxfentix ratione,cdceptus de Spiritu fandlo, in ytero Kiarix matrisßix,ex eaqjnat^eß,e^homofAS{us,nbsp;non yiri ,ßed mulieris fernen illudpromif-fiimiquodferpentis caputproculcauit:con-/lans eix anima rationeprxdita, ör ex corpore. Eaq^ ^.-iv'iaijlupendajVERB VMnbsp;caro fd3:um eß , Jeu, qua ó Aef(^ affum-pßt humanx nAîurxmaffam,êicJubßantiAnbsp;Virginisjin ynitattm perßnx indißolubi-lem.) T? C^ssoçstliKii ivasj, inuijibiliternbsp;hxcperfona tota nihilominusßit ^biq^ge -nerali, non circumferipta, naturaliqj,prx-fentia , qua ßiit prxfens in 'gtero matrisnbsp;fux:in quofolo conceptus,t!^ prognatus eß*nbsp;Jchyßeria hxefateor, effe maxim'e arcana,nbsp;eir rattom humanx incomprehenßbilia, amp;nbsp;amp; ineffabilta : Jed cedat ßnjies carnisfert-pturx, amp; yirtutt Dei. Z)e VISIBILI CHRISTI PRAE-fentia, ab eius natiuitate, %lodus ifle dicitur comprehenßbilis,ö* localis ,feu-sSsi^A'^(^. quo Chrijiusiu-xta corporis fut magnitudinem,longitudi-nem, atq^ßaturam, occupauit J^acia loco-rum,amp; loco circumßriptusfuit,ygt;t in prx-fepi iacens,in matris fux, amp; SimeonisJdn-difenisgefatus ylnis. Similitei' elt;r in terra corporaliterßetitjfedit, Ambulauit,do-cuit, prodigia edidit, captus eß, ör crudnbsp;fufßixus, amp;c. POST resvrrectionem. Hoc mode y fus eß, quando Voluit: yt poßquam à mortuis reßrrexit. Qm de renbsp;Eaulus X. Cor.A'^, Jcrtbit'iTradidienim yonbsp;bis m primis,quod acceperam'.quod Chrinbsp;Jliis mortuusjiierit,pro peccatisnoßris,fe-cundum ßripturas ; amp; qubdrefurf^erit,nbsp;tertio die,Jecundumßripturas',amp;quodyi-iiiqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JusJit %ldtth. 28. \lar. td.nbsp;Ephef:^, |
DE C OE N A DE VA RII S MODIS
|
fils fit CephX} deinde'^ndecimillis. Tofiea quot;Tfijus e^plws, quàm quingentü firatrihusnbsp;fimtil. Ex quibus plures maneyit ad hunenbsp;diem : quidam autem ohdormitrunt.nbsp;7)einde yijùs eî^ lacoho, pofi ^pofiolis o-mnihus. Sic in elumfiiblatus tfiy ex ocu-- lù circumfiantium: amp;inuifiiilisfiocglo-ritfoJito ^ficenfii ,fi^us ifi^ Tfosr ASCENSIONKM dus in ccelos. îfla forma confi^eSius sfi Stephana Tro totnartyri:amp; Tauloficut ipfe ad Corinth»nbsp;ii^.firthit» Tofiremo yero, inquit,omniumnbsp;Vélut ahortiuo yifiis efi amp;mihi» A^or.nbsp;22. «lt;r 25. Eodempncfsnttx modo, amp; in e-xtremo die,teniet adiudicium,ficut idemnbsp;Apoßolus ait. i.Timoth. 6. Quam (appa^nbsp;rititnem, (^ctviqum) temparibus fujh, 0-ßenjurüs gß Ule beatus,amp;cgt;Et ad Colajfi:^.nbsp;Cum (Ttrtßusappeu'uerit, ifita noßra,amp;(» Hat ratione,nempe locali,fhrißusnon efl in Dio,ytl apud Tatrtm : acne quidemnbsp;in!'stelt,y t fanatici delirant. 2)eus enim nonbsp;eß corporale/paeium, aut locus. Sic défi-ruit mundum, amp; non eß apudnos,fcilicet,nbsp;locali,amp; circumfcriptaprafentia. CHTJSTÏ IKCATßlt;[A'I'I prxfentianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;èèoxi^i^a- inuifibilis, amp;non drcumfcripta» generalis, SEV VNIVE RSA-lts,diuina, amp; clefiis : qua Chrifius homo eß,cum Deo^ynaperfona. ffict Chrißi hominif. Diximus ,fieciali prafintia Diuinita-tis in fhrifio homine crcaiacEiKMi habitan-tis, efiici humana, in eo, natura cum diui-na,\^çsâinlu!'ivù)inv, ymonem per finale,feu ybiq^prafentiam Carnis, cum ver-bo. J^hi enim 0 efl ; ibi etiam eFf '0 Toànbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ôç,fllius hominis,quern to turn l^erbum,non dus aliquaparticula,in ynam perfonam, nullis locorumflacijsfe-parandam, affumpfit. Et quot;Paulus fcribit,nbsp;Chriflum afcendijfefiiper omnes clos : ytnbsp;omnia impleret.non tantum,fecundum dl-uinam, yt phrenetici Sacramentari] nu-ganttae'.fed etiam iuxta humanam dusna-turam. Çfifl ineptiores funt ißi; qui yerbu |
implendi, adeareferunt ,qua de Chriflo Chrtfluf i r.rar.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ri ¦ efAens,t()tiK untpraaicta. Corpttsemm,amp;anima Chrt £ n-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-77nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 t^inteÿf- flt,propterillam xssso^UkLuj i^/um ,plu-rimas,amp;maximal habet,pra omnibusfan Clorum corporibus yirtutes, prterogati-uas, (fiujoAfa^c, ng]nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:fitpra omnetn captum,intelleaum,jenjum,e^fàpientiam humand. Etfienim humana ni Chriflo natura,non efl mutata in diuinam,nbsp;nbsp;nbsp;ytraj fitas retinet y eras proprietates (de aduen-titijs enim non loqttimur) tarnen diuina communicauit humana faas cAefles yirtutes. VI, etfihomo Chriflus non jit omni-potentia,ytl ybiq, prajentiaitamenfit,pronbsp;pter communicationem idiomatum, omnipotent,tit ybiq^ prafens. Afcendit enim adnbsp;cAoSifedet ad dexTERAM patrisfuinbsp;omnipotentis : ei^ eiiftradita omnis pote-flas,in cAo,sit in terraiPieqjenim ideo mulnbsp;tiplicatur corpus Chrifli,ytfit mKvtrdpM-ntcabiflit propterea humaHd,quamnbsp;femel ajfimpfit naturam ¦¦fed earn femper,nbsp;amp;ybiquefecum habet, atq^fuflentat: ye-riim earn ip fam nunquam,amp; nufquam de-ponit. TAon enim diuinttas Patrts,Filij,amp;nbsp;Spiritusfan^i multiplitatur : etiamfi totanbsp;ybiqfit,tit tQtusPater,Filius,tit Spiritusnbsp;faniius, infingulorum piorum pe^oribus,nbsp;yt templis, inhabitat. Vf igitur non indenbsp;Jequitur mÂoôii'niç : fie etiam mimm'e ibcnbsp;Chrifli hominis ybiq, prajentia ,fequiturnbsp;Wtj? Ç, yt hoc y tar yerbo. id quidem cogitat humana ratio, non intuens y er bum Dei,dusq^ omnipotentiam :fed fide reHa, cogitationes ifla frenandteflint,nbsp;amp; cohibendse, Qt^denimpromittit Chriflus ¦¦ idem sitpro fua omnipotentiapoteif^nbsp;prxflare.Iuxta illudiEro yobifium yjquonbsp;adconflimmati6nemfeculi.Et,f^bicunqu9nbsp;duo,aut tres congregati fuerint,in meo nomine ¦¦ ibi médius ero inter illos, ^ciNam qhi diAlt ego; e/ÇZ)e»f, amp; homo,con-flans Firbo, Anima, sit corpore humano, sise Acyoy Âoytxfiç, yg] trufsco-sx.vdqoi'Züiviv vs^igiif^®^, à cuiusnbsp;diuinitate, ne mors quidem potuit Chrifltnbsp;corpus, sit animamJeparare', multo minusnbsp;locorum interualla, quse Chriflo,yt cateranbsp;omnia, funt abfolutcflibieila.'Merit 0 enimnbsp;explodimus hic infernalem iflam furiam,nbsp;cc7!t^Qiuaiv'.qussZesvm foluit^amp;pro Chri-ßä in- |
fio integro, /ilteram untttm »artem fcele-ratiponit. Separare enim atMnitatem, à Chrißi humanitate: eß nihil aliud, quam
Toy Itjsewj ; amp; duas in eo conßintere ferßnas. quot;De tota enimperßtna httc intel-ligendafitnt: amp; hxc Filius Deißuo huma-no,dulcißimo, acveracißimo ORE, quodnbsp;mentiri neßit,dixit,atqjpromißt. Hoc i-gitur yniuerj'alipraßntite modo,yhiqj e^nbsp;Chrißu^ Deuä, amp; homo, naturis no direm-ftü locorum interuallüs:/'edwsro^AKÔùç,nbsp;ac àcdia,ÂvTù)ç,infelgt;araiiliter, in yna per--fona ßempiterna,yhiq^ coniunS{ii,atqj'vni-tK, Hobii tarnenprteßenseß,/ßecialihuinbsp;rationibuf, ybiJe pra]entern fore promißt,nbsp;Sed de hac Chrißi homintc gloria,tir maie-ßate,copiofe, quot;»erèi ör argumentofe,Cecun-dum fententiam facrx Jcriptura, Jcripßtnbsp;contra Bullingerum,amp;\lartyrem, T).Io-anncs Brcntitu*, cuitußripta allatrat qui-dem ißi ,fuo more : fed nullMßrmit arguments réfutant,
SPECIALIS CHRISTI irtcarnati prxfentia.
*Kdodumprafentie alium 'locant inco-prehenßbilem, amp;Jßiritualem \quo Chrißis nec ffacia locorum occupât', nec circumfcrinbsp;bitur loco : fed omnes res,per ipfum condi-tas,pro fuayoluntate,quaji pertranßt.
Speciali hacprxfentia, qua res alicubi tß,'yt Scholaßici loquuntur, definitiu'e,nbsp;Chriflus ianuam mundi huius intrauit: il-Ixfo mat er ni pudors fignaculot'yitfcribitnbsp;^ugußinus : amp; 'Vt credidit femper catho-lica, orthodoxaq^ Eccleßa. Fatetur hocnbsp;Tiullingerts : negat id federate Flt;!rmiliMnbsp;Martyr. Hoc etiam modo per lapidem fe-pulchri obFgnati,amp;ptr claufas ianuas,btsnbsp;adßosdifcipulosin^ejßs e/Ç T)ominuf,nbsp;penetratione eadem,nempe, dimenjionum.nbsp;Ftruntamen impudenternegantillud,connbsp;tra 'vetußateni piam, amp; eruditam anti-quitatem, ad ^num omnes Sacramentariqnbsp;Dipnofiphißa. Eadem ratione, Lutheronbsp;autore, in yino, iiirpane prafens Chrißu^nbsp;tß:aut,yt alij'volunt, eßepoteß. Hon e-¦nim modum anxis quarendum cenfemtsznbsp;modo rem inttlligamui*. quod quot;videlicet, cunbsp;lit rebjts,qux quot;videntur,pane,amp;yino,prx-fins corpus, fangus Chrißi, ad ededum.
amp; bibendum, exhibeantur, e^rfumantur. Qus enim omnipotentix,amp;fapientia ï)ei,nbsp;modum,rationemq, prxfcribetf
,yltq^ hxßecialesprxfentix habentßn gulxc^ R T V wverbum', eir propter hocnbsp;ipfum quot;verbum, eäfT^ei 'virtutem,fiint cer-tißimx. Hecpropterea,'velcum quot;vniuerfa-liprafntia, quot;Velinterfepugnant Etenimnbsp;fcripturx pugnare inter Je non pojjunttta-metfi A'dUXe-ytou.j'Vel avUvofaicu., contrarienbsp;fententix,in hüs nonunquam ejjè yideatur.nbsp;,gt;dc ßuntijlaßeciales prxfentix,Jèuex-hibitiones, aut manifeßationes,fecundumnbsp;ßecialespromißiones, amp;teßimoniafacra'nbsp;rum Itterarum, Sedde his non ejl nobs,tnnbsp;hocloco,amp; tempore,propofitum, copioßu«nbsp;dijferere.^tat i^turpojlrema ratio,qu{Onbsp;huits ejl injUtuti : nimirum Sacrametalistnbsp;feu prxfentia corporis, eirfanguinis Chrifli,nbsp;in cnx Dominica dtßenfatione, amp;ßm-ptione.
TEjESEHTIA CHRISTI corporalis,in Cxna Domini,
Hanc nominant 'Fheologt Sacramen-talemi^ocsudM, eir corporale, a-eofoaludd), qua tarnen pro rationefidei,Uiritualibusnbsp;quot;Vere e^ßnritualis. Âddî enim Chrijius,nbsp;nonfolu m diuinitate fua,fed etiam huma-nitateßd eß,totuseSr integer. Et adefi prtt'nbsp;fens, non tantum^nerali ilia prxjintia,nbsp;qua eß \:z!'ûçcâix.eàç,cum vERBO , Chrt- Çctierdi adeßnbsp;ßus homo VBIQ^VE, omnia coram gu- prxfentia. Sed.nbsp;bernans, amp; adminifirans', fedetiam fingu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ißianis fa
lari quadam ratione. Ac adefi, non ficn-flt;iç,fiedator,fedador',non ociofus,fed^- hac jpe'ciali, cax,perßumminißerium. Etfienimei^ vel jacramen^nbsp;b.0^ßl(^,inuifibilis, in adione ccenx'. ta- tali prxjentianbsp;men adefi quot;vere,tä'ß^ß^titialiter, ô 'etsÇÿir-
, amp; fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;vt edrage-
re, amp; tanquampati aliquidquot;videatur, Fa-ti enim non potefi ; cum mors illi quot;vitra non dominetur. Feruntamen quot;Vtprafensipfe,nbsp;per manus minilîrorum,offert,amp;porr!git,nbsp;cum fymbolis externis,pane,lt;!qg'vino,ft{umnbsp;na{urale,tiri!infibti corpus,amp;fanguinem:nbsp;Jicdifiribuitur,iamp; exhibetur ipfe torus cce-nantibus, admanducanduni, amp; adbieeri-dum, Accipitur igitur à quot;Vefeentibus,nbsp;quam cMctfc^riTcûç, tirdoßrctii ,fumitur :
quot;Vtin
bernans, amp; adminißransquot;,fedetiamfingu- nbsp;nbsp;nbsp;iflfnis cts
1 - J _¦ f ,ißj.a *.^1. c2,, nanttbuinon bac'l^eciali,nbsp;ta!i prxfentianbsp;fe patefacerct,nbsp;ynde certofii^nbsp;rem? alioquo^rnbsp;ditmmodo,nixnbsp;mirumpecu-liari ,fe nobisnbsp;adeßeVelle,
ChrlßtiS Jfrdt fens erogat innbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coma ftium cor
bibentibus,amp;ore corporeo,tKtra nos,quan- fusft^ßngui -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nem cnanti»
bus.
D E COE N A
DE Di V KKSSMoDIS
|
yt innolisfit corporaliter,amp; fiubfiantiali-tcr.Hac, qux corpora fit ore,jumptiQHem, Corporalù D. ^tartintts Luthcrtospix,z!s honorific^nbsp;mandHcatio, memoriteyir,nominat,bitînÜnbtti(i)Cnbsp;nte|fü«g bcô waven/ vn^wcfcn^nbsp;ltd}en leibe, vnb blute ^efu CbîV/nbsp;ftijnfirtfens igitur Domintts^ ccenam lgt;Io-ni tefiamenti, non pane, es- yino fiolura,di-fcifiulosfîios c^l)are ,pot,aTe^j yoluit (jua-ln enim hicfitifiet ho/fiesf') fiedetiam alilt;tnbsp;qtiadam nohilîore,pretiQßortfialimQnia,nbsp;fcdicet, atc^finp^iilart, am-Irofiafùi corperii,amp;nedlare/ui fiangutnit.nbsp;lam, quot;yit ipfieprafiens in cena prima, reli-quarum cnarum origine,amp;fimdamento,nbsp;yifihiîiter interfuit: neefolu inter fuit :fednbsp;ei etiamprafiiiit, erogans cnantihics cumnbsp;pane, amp; yino /uum corpM, amp; fanguinemnbsp;edendum, amp; Mendum'.ita fingult^ atati-btts,Ecclefiafiux ,per yerhum, eärSacra-meu,ideojj per cna, adejl prafens.quan-^uam inuifihilie : huic ailionifiieee inter-efi, amp;prteefi'.efcam,, potum^, yt in primanbsp;cnafinMjthiliterjfedtarnen yerè, non tannbsp;titm corruptibilem, amp; periturum panem,nbsp;amp;'vinumprabens : fea etiam, ôr quidemnbsp;pracipuè,incorruptibilem, atque clefiem:nbsp;fuum corpuijpro nobts traditum, amp; ftiumnbsp;fanguinem, pro nobte effufum, in remifiio-nempeccatorum. Chriîlùi enim clefiis efinbsp;cibui,cielejlts^ potiM, non deferent ceelum,nbsp;etiamfihic nobifcum fit in territ. Itaq, eiutnbsp;difcipuli,non eïeuata mente, rapta^ ex cornbsp;pore anima,in clumEmpyrxumfurfum,nbsp;oculi;JublatM,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quadam,feu ima ginatione,afienderunt ; yt Sacratnentarij Apoßolino Enthiifia/ia, fciltcet jfaciunt :Jed intentinbsp;fuerunt ck~ yerhii, amp; ocultt corpori Chrißipnefenw,nbsp;çeâtKoi,, yel fide non h^a,fed y era, affenferunt Chrtfiinbsp;ajfeueratîoni:qui de pane dîxit,hoc eß corpus meiim:e^ de yino,hoc eßfanguit meu^,nbsp;Demonßrauit enim ^lt;lxliKuç, non ceelumnbsp;ßelligerum : fedpanem, e^poculum. 'Neenbsp;dixit, crédité, amp; fie afeendendo ,fiuprafirmamentum , cogîtatione, amp;ßeculattonenbsp;yeßra,fineyerbo exprefifo, me fedentem innbsp;folio maieflatit mex apprehendite, amp;pof-fidete:Jededite,bfiiie,hoc,panit,quem editie, ör yinum,juod bibitgt;ie,eifcorpitt meu,nbsp;térladguie meue.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yerba,perfefidem, netitiam,e^ affenfumfiagitant:ficutfidu- |
TiiTrai'Sniint, non cia,, I) 3101' dam requirunt,quxfuntadieCla ci^lt;;ikuç- Vtß Ér enim definit panem, ejfe fuum corput,nbsp;yinum effe juum Janguinem :fic ettam de-finit corßut, amp;/anguinemfuum : ne quitnbsp;cpou/'^lt;ii)cov, aut tuTtiMi /omniettfedyt o-mnes fciant,ejfe corput idem, quodpro no- - nbsp;bit eß tradttum in cruce : fanguinem eun-dem,qui in illo ^voictçn^ico pronobie eßefnbsp;fiitfut.Quare hxcf/mbola, non oniaaßina,, nonC^nbsp;y el ciVAiavfltxA, notantia res abfentes, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4' eas in memoriam reuocantia,fed ^0f3/,A,et2]scvifa'dlixa,yeldia.^.dUxagt;,ex- ßa, /eunbsp;hibcntia, eäquot; dißribuentia ,funt corpus, amp; ecjiatico*nbsp;Janguit Chri/liijedin ysN cnxfoliim,hocnbsp;eß,inmanducando,ti!btbendo.NamextrAnbsp;hanc corporalem, externamq^Jumptionem,nbsp;non funt corput,amp;fanguie Domini. Ac denbsp;prxfentia hac Chrßi nunc controuertittirnbsp;à Sacramentarijs incredulie : nos cum yerinbsp;catholica Ecclefia , de ea non ambigimusznbsp;fed illam credimue, ör ajferimut. ,Appellatur autem v n i o Sacramen-talitfivù)lt;nç,n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;favçiKri'.propterea qubdicumpane,amp;yino,in yfa ißo inßitu- ßu copulatie to,atq^ mandato,feu efu,amp;potu corporali,nbsp;Chrißi corpws^'amp;fanguts,copulatutfit,atq,nbsp;coniundut. Inyju,inquam,oris cor porei: ß,n^uhfcnbsp;extra que yjum,fignaißayim,naturam^ uallteß teuußfnbsp;n,e»terigt;rnbsp;litt. fiacramenti nullam obtinent.l^nitum enim corput Chrißi pani eß, fanguie yino : nonnbsp;propter ipja hxc elementa'.Jedpropter mannbsp;ducantem,amp; bibentem, Symbola enim in-ßrtimenta diftributionisJunttot autemnbsp;;n»voigt; eif^fiimptionis, non eorum tantum,nbsp;^ux media funt difienfationie :Jidearumnbsp;etiam rerum, ^ux offeruntur, amp;exhiben-tur. Cum igiturpanis, amp; yinum,infacra-menti huiutproprio yjù,feumanducatio-ne,amp;potu, fint corput itärfanguie Chrißinbsp;edendum, amp; hibendumz conficitur inde ne-ceffarib: corput, fanguinem Chrißi, orenbsp;corporeofujeipi. Id^propter copulatione,nbsp;feu'ivuaiv,amp;a-unhza-fMvytriufa inccenanbsp;Tüomini, Generaliter enim hicedere,eirbi-bere, eß quouie modo, corporeo ore aliçiuidnbsp;intrafie recipere. Nam Chri/îi corput, amp;nbsp;fangutt,ytnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctm'xia,, dentibiie teri, inyentriculumdemitti, amp;concoqui, yt exteri ciln, amp; potut, nonpojfunt. Itaq^nbsp;horrendxfiint hlafihemix Caluini : qui e)enbsp;facramentalifumptione Chrißi, intra not,nbsp;effici |
DOMINI.
DEI PRÆSENTIÆ?
tfficifKtat,naturalem carnif, amp;fanguinis Chrifti /ubflanttlt;s,trhnsßijionem,nbsp;dut ingurgttationem.Etenim crebrb yoci-feratur,corj}its Chrifli 'vorari, ingurgitari,nbsp;^'ißicihomhnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;quGddtblu e^horrendum, *^cniiisdain p^oflitui. Horrihiliiti eß,^uodEriflictts ^'bolicafor: quidam7)ipnoJoph'.Pa,adEpifcopuquen-dam, Vtnetum natione ,fcrihit, carnemnbsp;Chrijli, ore corporti non manducari: quodnbsp;alioqui (prater aha ahßtrda) corpus cuts,nbsp;dentibtts comminueretur , in ßomachumnbsp;trai]ceretur:amp;perßeceßum irct. Idem ta-menßecumpugnans, corpus Chrißi immornbsp;taleiincorruptMe,lt;érglQriofum,nominat.nbsp;Et yerè ißud quidem. Ex quo conßcitur:nbsp;illud dentibui tonten^ iußornachum^ytnbsp;concoquatur, demitti nonpoße, Itaq^ fal-ßßim ifliM fanatici hominis definitio eEf:nbsp;cum inquit, manducationemfieri, cum ci-bus non tantum ore capiturfid etiam den-tibus attritus,inßomachum traijcitur.Eßnbsp;enim angußior ipjo definito. Q^ot enim a~nbsp;nimantta dentibus carent ( Et cibus hic ßiritualis,conjurai,yt ipfefiatetur,nonpo-teß.Ideodjfiuriofi hominis diabolica confie-cutio ejijalfiß'ima,perfecejfium ire. Ueq^ '^er 'o necejfario concluditur, Chrißi corpuanbsp;amp;fianguinem, ipfiumq^ Dominum fumptunbsp;in hocßcramento,in yentriculo habitatio-nem facere. Ham quoniam templa, amp; domicilia fiumus Del, quad extra controuer-fiam eßinuoit ipfe Chrßus,ybi,amp; quomo-do inpeCloribus,atq^ cordibusfiuorum,mannbsp;fionem,hAbitationemqßaciat. Eumq^ mo-dum Uhusfiapientia,amp; onuiipotentia comnbsp;mittimus. Errat igitur inifudens iße, amp;nbsp;blaßhemus nugator, atq^ jcurra : du colligit, Chrißi corpus ,amp;Janguinem, ore nonnbsp;ßjcipi : quia non abfumatur. Hac enimnbsp;ßmpta,amp;haußa, nequaquam conßrdun-tur.Queniadmodum amp; in D^mana Eccle-fia canitv.r\ Sumit '^nus,fiumunt mille: Q^ntum ißeitantum Ule:nbsp;Hec fumpttts,abjumitur, |
Itaq^ amp; tllud faljum ejl : quod acutus iße dialeClicusfcrtbit,effe inanem ÄsKyofaet-Ex his enim,qua dida funt:perßi-cuum eji:corpus,e^janguinein Chrißi, orenbsp;corporeoßmi, luxtaillud: H^c,ficilicet,nbsp;panis fraSus, yobis datus, ad manducan-dum,amp;hoc,nempe, yinum in calice, yobisnbsp;exhibitum,adhibendum,hocinquam,quodnbsp;ore comeditis,amp;bibitis, elf meum corpus,nbsp;fäquot; meus janguis. Atq^ hoc caput,fiue qua-ßio, de ynione, fiuprafintia Chrißi, cumnbsp;Jymbolis,non efiexcogitataab hominibus:nbsp;ytfine yllo detrtmento Ecclefia queatpruenbsp;termitti. '^tErißicus ille blaterat :fedeicnbsp;inßitutionecnaDomini, extitit, confe-cutione ^era,atqj necejfaria, Hon enim,finbsp;quidyerbis inJcriptura non eß exprejfum:nbsp;idcirco reipja ex ea, ratiocinando yerè nonnbsp;poteß eßci. Elf ne infcriptura, à Spiritunbsp;fan^oproditum: quodÄbrahamus, Ißa-cus, eJr lacobus yiuantf Ät Chrißus arti-ficiofe colligit,hos yiuere : Jumptis ex yer-bo Deiduabuspropofitionibus', Deum eßenbsp;non mortuorum,fedyiuentium Deum.Efi-fe autem Deum illorum : ynde concludit,nbsp;eos yiuere. quafententia non eß in yeterinbsp;tejlameto expreßa.Eadem huius, de ynio-ne corporis, amp;fianguinis Chrißi cum pane,nbsp;eiryino manducato, ^haußo, quafiionisnbsp;ratio eß. qua, in hac dißutatione ,princi-pem locumfibi yendicat. Cum enim Chri-ßus ipfe de pane manducato , amp; de yino e-poto,clarepronunciet, ^zi'B. fiuum corpus,nbsp;amp;Juumfanguincmitä' Eaulus interpréta'nbsp;tionem addaf.panem ejfe Kaivavias rs lt;rai-iaal(^,calicem eJfe raivcavitM Tidcu/aetK^ Kofiovfequitur neceßario, efcam,potuqj ccelefiem, cum tcrrents elementis, ynitum,nbsp;amp; copulatum, atq^prajentemeße'.idq^innbsp;yero yfu,feu aCinne ccena,qua ejl ore corporis manducare , amp;bibere . Hec prate-rtri potelfhac quaßio : qua eß ßatusto-tius negotij Eucharißici quo prater-rnißo : totam necejfe eß tolh dißutatio-nem. °}vliror autem fanaticu ißum, cumßit gregalibus ( qui identidem ingeminant,nbsp;irbum Dei, yerbum Dei) ylurpare, innbsp;Sacramentaria caufa, yocahula, qua nufinbsp;quam reperiuntur in diuinis Uteris : fednbsp;qua amp; ab hominibus inuentaßnt: ör ferènbsp;plerunq^ fiunt ambigua.Quid enimß'unt nenbsp;^a,(^tx.cc, amp; huius caufa oiKÜct. nomina,nbsp;Sacramentum, elementum ,fignum ,Jym-bolum, amp; figura Pquibus y erbts y OS ambigue ,amp;yafrèytimini, ad fimplices cir-cumueniendosC Etß enim myßerij yerbu |
192.
DE C OE N A DE VAÊIIS MODIS
repcritur apudTaiilitin : tarnengeneratim accommoaatur, non adccenam TiQnùnïf'o-lum,amp;baptiintumtyerum etiam adEuannbsp;Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ahfeanditum efl homïnïhns^prtt
dicatzmem. Ât,quomodo ludatü hoe yo-faMo, amp;¦ ï}s, qua ab toJurlt dedu£îa, tic yeflr^i bld^hemif librù inttlligi pote^^.nbsp;Qiâdam Sacramentum non accipiuntpronbsp;integra ccena î fed pro eius détérioré folitmnbsp;parte,pro pane, cJr T/wo; quot;velproßgno,atitnbsp;ßfmbolo. Itai^ facramentaliter edi, bibi,nbsp;aiunt,Chrißi corpus,amp; fanguinem,hoc efl,nbsp;rationeßgnorum,yelßgnum corporis, amp;nbsp;ßanguints Cbrifli. Etßacramentales locu~nbsp;tiones excogitarunt : quas deßgnis dunta-xat intelligunt.Nam corpus,et fanguinemnbsp;Cbrifli, oreßumi, inquiunt ,facramentote~nbsp;nus. Sic eni/n elegantes ifli homines loquü-tur.Item, 'vbi de ßgnis garriunt,intelltgutnbsp;per ta, non exhibentia res prxßentes: fednbsp;tantimßgurantia res, à nobis procul dißi^nbsp;tas. Scatent enim libri Cinglianorum,nbsp;Caluiniflarum battologia deflgnis, dtfymnbsp;bolts,i(irßgurisßcramentalibus. Q^x ft li-tura inductrentur : permagna, eic illorumnbsp;ß:riptis pars,eßetßublata.Qi^re his ambi~nbsp;guis,eÿ cantor tit verbis omißis,poflhac lo-qudtur cum fcriptura:ß '^ideri yelintße ninbsp;T)iladferre,præteryerbum quot;Dei. Eiusdemnbsp;eflfarina, qubdEriflicusnugatur, infuonbsp;iudicio,quosdam, praterfliritualemman-ducandi rationem, aliam,nempe,quafit o~nbsp;re corporis Çqua dt caufa corporalem quot;votent ') exccgitaflè. quot;EPon enim excogitarutnbsp;noflri banc rnanducationemfld earn Chri-flus inflituit, amp; mandauit ; non folum il-lam, qita fit perfldem, quamffiritualemnbsp;nominant. Sunt enim clarißima Chriflinbsp;quot;verba : Âccipite, Comedite Çpanem') Hocnbsp;Cpanismanducatus') eflcorpus meum. Sinbsp;igiturore manducatus panis , eif corpusnbsp;(fhrifli.profeSlb ore fumitur intra nos Chrinbsp;flus. Eif^ igitur corporalis quadam carnisnbsp;Chrifli manducatio, quaflt ore. At quot;verbanbsp;tlla, mdducatio^quaflt ore corporis,ndre'nbsp;periutur in facrtsUteris. Quid tumpofleai^nbsp;'Nee quot;ve/lra ffiritualis manducationis,quanbsp;fltper fidem, in jacris literis quot;vllafltmen-tio. Oflende locos,fanaticetin quibus de hacnbsp;quot;veflra manducatione hac tua, amp; tuorumnbsp;fodaliumfigmenta legantur, Erafentem
tffe (fhriflum,fecHndum diuinitatem tan--tum, perfliritumfuutn : quot;velprafenteM tjfeffiritualiter, perfldem, eum edi ab interior e homine,feu anima. Item, quatenufnbsp;Chriflusjuoflnrituadnos quot;vfq äefcendtt,nbsp;illabitur in noflra corda'.eaqjurfltm, fitpranbsp;omnes iflos ccelos,'vbi corpusfuum, jub-leuat.fltamq'viuiflcam carntm ibi manen-tem, nobis communicat : eir quatenus nosnbsp;Spiritu, eoufqj tuePli,'viuificam Chrifli carnbsp;nem,perfidem, recipimus, eafouemur,aU-mur,fuflentamur.Oflende,inqudm,amp;pto-fer ex facris Uteris, non quot;verba fllum ,fldnbsp;res etiam ipfits,qua de iflaprafentia fl.c lo-qtiantur.quaperfliritum Chrijli,in cordanbsp;noflraillapjum,amp;eaincceluE vE HENTE M, corpori Cbrifli afflieiantem,flf.nbsp;Nos quot;vero,fecuti inflitutionem Chrifli, amp;nbsp;truditam quot;vetuflatem, cum catkolica, or-thodoxaqEcclefla,praterfliritualem,qu»nbsp;flt credendo, etiam corporalem, qua flt e-dendo, atq^ bibendo ,flatuimus manduea-tionem, amp; potum corporis fanguinisnbsp;Cbrfli. Eflq hic modusptrflicue ab ipfltnbsp;expreflits. Nam, Edite, inquityt^r bibite.nbsp;Et biberunt omnes expoculo. Nonfldtfldnbsp;ore. QmdPpanem,amp; quot;vinum, Qmd erat ifnbsp;k pantsi'non /olum panis fed etiam corpinnbsp;cbrifli: amp;quot;vtnum,non folum eratquot;vinum,nbsp;Jed etidfanguis Cbrifli. Hocenimfinquit,nbsp;quad edttis,amp;btbitis (non anima,contem-plationefldtifeu imaginationeideniq^ nonnbsp;cculis,auribM, nafo,aut manib.fed oK e}nbsp;EST corpus, ei; fanguis metes. At hac o-mniaflint,quot;vt ita dicam,corporalia, os etianbsp;corporale, manducatio, amp;potus, corporalis.Quis autemJana mentis homo,idaude-bit negarefNam,quaperfe intelliguntur:nbsp;eanonesf necsjfe perpleonaflnum expri-mere. Itaqflolida eflfcaiiillatio hominisnbsp;malefani'.qui fle argutatur.Nonominaturnbsp;corporalis manducatio. Ergo non corporalis : amp; excogitata efl à Luthero, mor-dicusijj deflnditur ab eius feltatoribus,nbsp;Quajiverb panis non fuerit corporalis,fednbsp;tmaginatorius : quot;vinurn non corporale, fednbsp;pharttafltcum:corpus,amp;fanguis Chrifli nonbsp;quot;Verus ,fed Jpiritualis: manducatio, nonnbsp;corporalis,Jed imaginatoria.Hac corpora-liafuijfe, negate : ejl homimis mente capti:nbsp;qui ne gat lucem ejfe hicem, amp; qui lapidemnbsp;panttn
DOMINI.
DEI PRÆSENTIÆ.
|
pattern eflfleflomniat. Sed reusrtamur ad propofitum :fleiamusq^, hanc edendi ratio-nem a-càiaccltsclu), non eflfle excogitatam abnbsp;bominibus,fleda Chriflo metinflitutam,amp;nbsp;mandatam. lam extra hanc alliotiem,fleu quot;vflum, id tfl,manducationem,amp;, fic loquar, bibi-tionem, pants e lapants dunt ax at, quot;vinumnbsp;efl merum yinumtnec adefl, extra hunc y-Jum,facramentaliter Chrtflus,hoc elfl^,nonnbsp;diflrtbuituralia ratione, nec editur, bi-bttur corpus,amp;flanguis Chriflli, flacramen-taliter,fleu corporaliter. Torr'o hcec prtsfin-tia Chrifli in diflriburione, fiimptionenbsp;panis,amp; quot;vini,per ejum,iamp; potum, too outi-/odTiuocinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ht (àç, abjque localt quadam difliantta. Chri-flus enim monflratpanem,qui in terris efl: tir poculum,ex quo omnes bibebant:amp; huenbsp;panem,at^ hoc poculum, hic in terris pr«e-flens,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, dijertè pronunciat ,fluum ejje corpus, /uumqfi'anguinem. Eerum non 'a,-^o)ç,fimplîciter,iamp; abjolutè :fleduot^ ù-fdnifliu ade^ tfaôtaiv, conditione quadam, certafi^ lege. » Citna ; quà Eanis enim 1 ç- àpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, dunt Imü mandu- inflitutto Chriflifleruatur, eß corpus Chri-dumflrangitur, dumaccipi- 'Vti **iflhrijltis a-(pecnri,nbsp;*'p.fanli e:=nbsp;manduca -Yinum cor Chrijti. iiir.dum editur, Hcec enim concurrere ne-cefje ejl, adfacramentalem eiu^prafentia. Sic ytinv.m ed^fanguü Chrifli, videlicet,nbsp;qua bibitur.A(qv.i extra bunc yfumdd efl,nbsp;manducationera,amp;potumyini, eirpants,nbsp;edi caro Chrifli,lt;amp; bibiflanguts eiuspotefl,nbsp;'^biß^ licorum,perfidem, Sedhac efl Tivdj-pLccUicn, fliritualis, de qua Ioan. loquitur Domtnits, non p-vsiu-n, flacramentalts,nbsp;quam hie inflituit,pr(e(entia. Ergoflacra- niuiinus, copflatio ,fleu coniun-Hio carports , amp;flanguints Chrifli, cum re~ hits, qua; yidentur,pane amp; yino, in yfli ànbsp;Domino inflituto, durabilts,idelfl, in cee-nando,'y)el edendo,amp; bibendo. Extra huncnbsp;enim flnem , ad quern element a adhibitanbsp;Junt, ad ejeam illam, potiimq^ ilium cle-flem diflflenjandum, Chriflitspani, ^tiinonbsp;non adefltnec adefi ori cerporeoJacramen-tali modotnifi ex inflitutione Chrifli,ritenbsp;hteefigna, veljflmbola yiflbilia, rei inuifi-bilis exhibitaflumantur,hoc efl, in aHionenbsp;cnx edantur,amp;bibdtur.Ha:c dejinitio efl l^tiicorporis mentaliskrec^tsiio, quot;velprxfintia, efl, yt fipradeßnitiii |
r n^ólt;r'Tt,eorum,quialioreflerutur. Eire-nimpra/entia retprejenti^ altert retpne-fentta,fiue copulatio. Enio etiameflrei ali cuius alteri rei ynitee '^nio,fleu coniuntiio,nbsp;lt;!zwa,ÇPlt;la,,ri truojtl^jicr/aoç. Excluditurhienbsp;omnts localis incluflto, ör circumfleriptio.nbsp;Ideoq^ afiixio corporis Chrifli, amp;flaHgui-nis,impanatio,conglutinatio, amp; deliteflcennbsp;tta. Ac dicimus, Chriflum adejfle totum,nbsp;definitive, yt inJcholts loquuntur,fleu cer-to. Qwmadmodtimfluitpraflens alteri cor-pari,per dimenfionum penetrationem': cumnbsp;ex quot;virgine nafleeretur : cum ex obfignatonbsp;monumento exiret: cum, claufis tanuis,adnbsp;diflcipulos Chriflus ingredereturiHobis ergoflubieHu ejltotus homo, in quo Chriflusnbsp;tanquam tn Juo templo quot;vult habit are,nbsp;quot;viuere: OhieHum totits Chriflus, amp; integer :ideo^ etiam eitts corpus, örflanguis: Ornbsp;ganum accipicns,efl o s corporeum. luxtanbsp;illud:Edite,hoceflmeum,amp;c- quot;Monjlratnbsp;enim Chriflus,quot;vbt eum corporaliter debea-mus quierere'.nimtrum in ceena. Et additnbsp;modu!n,quofic apprehendi pofliitmandu-cattoneflcilicet,acpotu,'vini, ts^panis,qui-bus ceu infirumentis,fleipflumnobisprxflen-tem exhibt,ac donat, cum omnibusßis benbsp;neflieijs. Qiunquam complures modos no-uit Dominus,Japientiapatris, cui traditanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i efl omnispoteflas in clo, amp; in terra. At enim dacrametarijs EitiUinglianis,amp; Cal- AduerfimorZnbsp;uiniflisxtsfioflacramentalts, eß corporis, epnitio.nbsp;amp; finguinis Chrifli,imb totius Chrifli Deinbsp;amp; hominis, omnium illius bonorum,pro-mißionum,amp; remifiionispeccatorum,cumnbsp;anima,amp;mente, copulatio, coniun^io,quot;pelnbsp;prxfientia,quxfltperßdem, aut mentis, a-nimi^ contemplationem*.qua ita afleenden-do cogitationibus,attoUuntur ad fihriflu,nbsp;tn clum Empyreum : yt anima, quafi e-xtra corpus rapta, toto Chhflo fruatur, e-umq^ comprehendat in throno flult;s maiefla-tis, ad dexteram patrisfledentem, euntem,nbsp;ltantem,quot;vel tmbulantem,in excelfls, Sur-Jum corda enim canit Eccleflia, quot;vt eleuatanbsp;mente, Chriflus ita nos adfle attollat,ipfleqjnbsp;ad nosflua quot;virtute defleendat: yt quot;viuificumnbsp;carnisjuce quot;vigorem in nos transflundatdnnbsp;ffliret,atqj deflillet. Subiellum igitur, fe-cundum Dipnoflophißas,animus efl, quot;vela-nima,amp;mens,h vedç. Infllrumen- S turn. J^nio.'^etdipîî iliopothisiflanbsp;mathematicanbsp;est cofulatio, stM. flolo nomine ejlalixnbsp;quid: ill re atisnbsp;tem,at'.^effi::nbsp;iiu, eflt res nulnbsp;ia, autcert'eninbsp;hili. |
194- DEC OE NA rp'Ë'CÖRPORA'LÏ PRÆS~ËNTIA_
tum,fides,feu ^ci,)f^'rioe,Jfeciiîaeio hutna-na,/ine yerbo, Âbjurdu hxc defmtto, sä' fgntentia efl ; neç minu^ ahjurda illu, quttnbsp;Ày^oiüxnv tnf:ernuîem furiAm, commtni-Jcùur, ytynm fucramentalii fitAnimx,nbsp;yelmentKperfidem £omunBto,citm Chri-fii diutnitASt,atttf)mtH.
SuatetiAm inter Sacramentar 'ios'. qui aliam quandaw, '^mionem excogitarunt,nbsp;qua,per/ymhda, rts ipjie in ea aÜione,fi-^nificantur, er exhibentur. Et adduntfi-mile. Si£Ut,inquit Eriftictts^ perfieptrum,nbsp;Jymbolum regni, in ipfa légitima fieptrinbsp;porreShene, hoc eji, cum aliquü inaugura-tur rex,ipjum quoq^ regnum, reifpja datur.nbsp;Sicutigitur regnuynitum tfie aicitur fie-ptro : quia cum hoc, illudreuera datur :fienbsp;Chrifli carpits, pofiê did, inquitille, ynitunbsp;pani, nimirum Jacramentaliter : quatenu^nbsp;fcilicet, cumpane, datur reuera tpjum ye-rum cor P tes Chrifii. lt;^lij eiusdemgene'nbsp;risfimilia adftrunt. Sedea omnia, yt innbsp;feholis DialeÜici loquunrur, claudicant.nbsp;Edon enira rem folum non confirmant :fednbsp;etiam funt Àvcififaoçx, rtfi/ /atj oixcaet. ^donnbsp;enim adpropofitam quaHionem congruen-ter,amp;propriè accomodantur.ldamßmili-tudines ifilt;cloqituntur, dereialicuiuspofi-fefiionis traditione,poteßate, eSquot; iuret qubdnbsp;folcnni quodam ritu, ac ceremonia, in poj-fefitonem aliquis mittatur. Quid yero hocnbsp;adetenam Domini In qua Chriflu^, nonnbsp;' tam nobuspofitdendus, yeliusdipfim, cumnbsp;omnibus Juts bonis, pofiidendi tradiiurtnbsp;quam corpus , lt;amp; Janguis eiics nobis in cibum,iamp;potum, exhibentur : quitßnt cer'nbsp;tifiimum pignus, amp; arrha pojfefiionis to-tiits Chrijii : qui nobispofitdendus, in ba-ptijmo, yerbipradicatione, amp; in hoc ib/onbsp;conuiuio donatur,cum omnibus bonis, qu^nbsp;morte fua nobts acquifiuit, remifiionepec'nbsp;catorum,amp;yitafiempiterna. Cuiuspojfef-Jionis non ab fen CIS ,manducatio, tirpotusnbsp;corporis, amp; janguinis ChriJli, quern intranbsp;nos y ere Jinguli pofiidemus, fignum, amp;nbsp;tefitmosiium efi ; yerumq tlludregm ccele-fiisficeptrum, atq^ infigne. Idon igiturdenbsp;pojjefiione, abjentts Chrijh, loquitur ctsmenbsp;injhtutio, tip meritorum donatione :fed denbsp;pojfefiione Chrijii prxfentjs,permandiica-tionem, amp;potum jut corporis, amp; janguinis.
Its-
yt hoc tanquam ffonfalitio arrhabone*, yere,fbonjo Chr JiQ,coniungamur. Hac e-nim eif y era ynto, qua Chrijlum pofiide-mus :panis,amp; corporis : yini,tir fanguinisnbsp;Chrijit,in manducatione,amp;potu orts. qunnbsp;pofjefiione Chrifli,in nobis ytuintis,pojfef-fio nobis in jacroponte traditA,t2r in Euan-gelij annunciationepropsfita, cdfirmatur,nbsp;ßngulisij fiuenda applicatur. Valeant igi-tur iflx inutfip-oau^ fimilitudints rav sein-mxoùv Dipnojophijiarutn. ,gt;ltquomedonbsp;definttio ha:c congruityerbis injiitutionis^nbsp;Etemm Chr jluspanem, amp; pocultim, nonnbsp;clum Empyreum monjlrat : tp? d.e pane,nbsp;ac yino clar'epronuneiat : Ejjefuitm cor-pus.fprfanguinem : qua nimirum figna yi-fibilta eduntur, amp; bibuntur. Tidon inquit,nbsp;qua crtditur,autfingitur potins,tmagina-rione, amp;phanta/ta ; Chrißum in quodamnbsp;calo nouo, immenjo jjado d nobis dißante,nbsp;morari,yjq^ ad die txtremi iudicij: in quodnbsp;clum afcendendum fit de quo ceel»nbsp;Jua yirtiite, yigoretj ad nos Dominus de-jeendat. ^tqui Chrißus nequaquam no-Jlras cogitationes ab hoc jacramento, tsr abnbsp;hac ceena aihone, idefi, manducationt pants, tir'ynnipotu, cum qutbusfimul corpus,nbsp;amp;Janguis eiiisJumitur, inperegrinum illud calum, auocat. Qua enim hxc effety-nioj'eii corporis, amp; fanguinis Chrifii, cumnbsp;pane,ti!- yino,tir cum yefeentis, epe bibentisnbsp;oreconnexiof Cert'enulla, nififi^a,amp; ifgt;-anbsp;ginatoria, idesf, non realis,yt itadicam,nbsp;Jed phantafiica, att^ commentitia. Quin yj/nbsp;potius,mAximah(eceßdifiun^io, ,gt;Lcfi-des ifia noua,yelimaginatiopotitts, amp; co-gitatto, conceptiifine yerbo, ejlßniculus, o:nbsp;qui non neilitresproxtm'e coniunSas,pa-nem, amp; corpus Chrifii ; yinum, amp; fangui-nem Chrijii, Os hominis corporeum, amp; integrumJacramentum : Jed (quia ex arenanbsp;connexits efl) res ab ipjo Domino in yero,nbsp;legitimoq^ ccena: yß, ar^ifiimè copulatas,nbsp;diJrumpit,Jeparat,atqj diffoluit : ynam rt-hnquens in cna, qius in terrisperagicur',nbsp;alteraminremotifiimoceelo,immenjlt;gt;fjgt;a-cioànobis dißante, eirjupra omnesjji'iif-ras clejles pofito,collocat.Quid,quodfidesnbsp;illajmefieculatio, non folum fiaudatpa-nem,amp;yintim,corpore, amp;Jangutne Chrifli : quod toleraripofjet : Jed etiam fjoliat
- hoc
» }'nbsp;iinbsp;ftnbsp;hnbsp;'llnbsp;»(
DOMINI.
CHRISTI IN COENA.
hoc precioßßimo pignore, ac thefauro, hominis corpia ,nutriendum ad rejurreblio-nem mortuortim, amp; yttamßmpiternam( quad tolerari non debet.Falfum enim eß, etnbsp;cogitationibta humanis oedlajolov : yt fenbsp;mens attollat, aficendat^ in clum : de quonbsp;¦ _ illi ipfiis^voß0.Tin , nihil certi afiCirmarenbsp;l^Ua fächere'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fideienim Chrifiiananonebßea
htentofior, quot;»i'tfftatura, amp;abliotytanimamfurfum e-
'quot;ei»,tmpoe
ttntia.
fortentofus ^or, defideinbsp;lt;»onipgtentii:nbsp;^uid omnia ß-I ~
Mafacere:
^eChrijii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uehat, ydextra corpus,per exjzsfnv, qua-
...... fi rapiAt in clum quoddam locale : innbsp;quo Chrißta circunifcriptiu'e,yelfedeat,nbsp;ydßet,ydingrediatur,aut etiam recubet.nbsp;Ssdfidei proprium munus eß,omni expreßnbsp;jo yerbo Dei alfentiri, atq^ confidere, nonnbsp;folum hißoriam de Chrißo nojce',quamor-tua eß fides : quapraditi funt, non modonbsp;damones :fed etiam impijpleriq, omnesq^nbsp;hypocrita. Ergo y er aßdei partesjunt,nbsp;in hac de cna Dominica doblrinaprimiimnbsp;nofee hißoriaminßituti huiia opipari con-uiuij', deinde ajfentiriyerbis Chrißi affe-iierantis,panem ESSEfuumcorpus,yinumnbsp;ESSE fuumfanguinem.Qux avpKÔjô.^iaiçnbsp;confirmata ejfe debet, aduerfia omnes contrarias cca rationis, tbr incredula carnisnbsp;opiniones,aduerfiifS omnes Diaboli, amp; ha-reticorum Dipnofophißarum tentationes,nbsp;obiebliones, atque Jbphißiea ddiramenta,nbsp;Poßremo, conpderepromißioni Seruato-ristqui corpusfuumpro N O B i s tradidit:nbsp;Janguinem fuum pro nobis profudit : quanbsp;Jiia mérita, in hoc myfierio, nobis ,per e-xternaIfimbala, datopignoreßi corporis,nbsp;amp;ßnguinis, applicat : yt quisq^ jiatuat,nbsp;hac redafide, beneficia Chrßi ad 3 V. per-tinere : qua in Euangelij pradicatione o-M NIB V 3,ingenere,annunciantur.
Et quanquam Chrijlusprafens eß, in hac cna abtione, tbr celebratione : tarnennbsp;non eßpropterea pueriliter jomniandum,nbsp;aut aniliter ddirandumiDominum huma-
^ideiyera tfunta.
Sgt;affkf error Cbrißi adnbsp;^'^localiad.nbsp;''f^tu,autdexnbsp;r '
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rw»!»» wtfoieutUi 0^0/tfHnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If neuner»
^^'ißt, nbsp;naßa natura,qtiam tOT vm verbvm
indijfolubilifderefibi canjociatarri, ybiq^ in yna, nu/quam, amp; nunquamfeparabilinbsp;perfona, jecum habet, de clo quodam fu-periore, delabi, aut Geometrid, immenfonbsp;fablo Iccorum interuallo,defcendere'. clo,nbsp;thronoqj'uo intereaßeferto, Filita enimnbsp;homina erat inclo etiam tum:cum hicnbsp;in terris conßicuia yerfaretur. Qiumob-
I9f.
rem in ccen^ Dominica, nonfolîim ade^ corpicf,amp;ßt!:gui Chrißi, generali praßen-tia : fed etiam ade^ Chrijiitó qttadamfpe-ciali:primùm'^inàflro,'yit dißrihutor,b /ainbsp;7»JÏöQ,« eÄvTck.- deinde fymbolts exhtben-tibuf, ytnbsp;nbsp;qui à femetipfo ,per externum
rninißeriH,dtßribuitur,öpci(^d\J\fi/iS/.@-. quot;Poßrems ycßentibue, cdr bibentibuiinbsp;propterea horum omnium corporali ori,nbsp;(^ópccSu rcùv ïamp;tirluv, é Tnvóvjav.
ConßituamJH tgitur dupltcem hic ynio-nem,ivlt;nv:ynam tuv ar^crlt;Pi^óli]iiiv, Tur 'srÇss-(^tpopeivuv,Jyrnbolorumyide-licetfeu exhibentium:amp; corpora, acfan-guinà Chrißi, qua dantur, amp; offeruntur,nbsp;admanducandu, amp;bibendum. quxaElio-nespropriafunt cna Domini, Älteramnbsp;(quam, cum illa, necejfarib concurrere o-portet)eaeß'T°^ ttamp;to/aivov irügt;iaa,r@^,K£Hnbsp;Tnvspcevov eclp-oclb^ rS'Xi/.çod.corporânbsp;Chrißi,quod cum pane manducatur, amp;fartnbsp;guinà Chrißi, qui cum yino bibitur,copu-latio,cum inanducante,amp;bibente,crieu rzßnbsp;icQ-i'ovU,é Trtvaßu. Chrißi enim corpta, amp;¦nbsp;fanguà, ynitaJuntpani, eir quot;^inomonpropter panem, amp; yinum:fedpropter cxnan-tes. Horum enim ori, tircorpori, non anima tantum,prajens adeß Chrißus. Itaquenbsp;TO, inndiS'ri, qua adyim, atq^ naturam cna conjlituendam neceßßtrio requtruntur',nbsp;funt ,panà, amp; corptts Chrißi : yinum, amp;nbsp;fanguà Chrißi:edere,ac bibere. nde Paunbsp;Ita,calix,inquit, e^usivuvieitgt;,dißributio,nbsp;amp; ß.mptio fanguinii Chrißi, Panäßa- nbsp;blue, elfdißributio, amp; fumptio corporanbsp;Chrißi, Copulatio enim illa duplex,conß-ßitinpci1^^ia4,exhibitione,amp;p,(ja.\ii-flt;l,nbsp;participationefeu uamavia.. \r4c illa copulatio ab hac ita dißert : qubd coniunblionbsp;corpora, amp; fahgutnà Chrißi, cumfynt-bolä, miniapraßans eß coniunblione Chrinbsp;ßi.cum '^efcentibue, amp; bibentibia. 'Hamnbsp;ebf diftrihutionä'.nec, propterfigna, adeßnbsp;corpta,amp;fanguä Chrißi, Hac aut em di-gnior eß y nio, Chrißi, cucnantibia,propter hos enim adebf dementis, Eßq^ ipftanbsp;finis,TïÀixa cf {ù.Tici\),fieu yfia,'i
Ui,prafentia (ßhrißi, in cna, dißributo-ra, amp;dißributi, yidelicetipfiusfumptio-nis. Hanefequitur ipfa hac àrbîifiima capitis , cum fuis membris confociatio, h
S ij
Duplex
¦\mo.
Trt Tÿ i/t«-Trnit xv^ec-}lt;ÿS mçBeli-
KO,, qux coe-nie conßituat ßbßaniiamt
KnioJtffterunt cum rebuinbsp;^natis.
rerum fk mendarum, etnbsp;fumentium.
Ipó. DE C OE N A
~ DirCQllt;f^RÂnquot;PRÆSËNTIA
Effe^ai ßim= nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffvc^càpJbTcûinç. .^lltfrumdî-
ftionu tlt^no- jcrimeeß:auodillapnorantt£edtt,hxc il-pi{is,{u,»fuis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yt Chrijiui nanjolum habi-
rae^nbrii. crtdentiuw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:Jtdhi etiam
Inaivtsrum ^^^c^rportntur : in imßjs autem txifiAt frejcns, cvv'xô^^lt;i, rattunt cotnmunüju-Jîentaâonis, amp; w.diaj, acc^ (»ndtrnn^tia-^{Iter effcbfm nii, Qetèrùm h^.nc duplicim iviiilt;nv co-unionenibro;: ^tfaîur, yr effe^u^,tertÏA, (fua Kiem-lamintiffi, jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
' brorum interJe conJociAtto,eir conccrpora-tio, ynum enim corbuf ( (Jhrtlli capitùs) multijumus. quia df^ N Opane (quinbsp;torptis (JhriJlï} participamia. Etenimnbsp;ê/aç dqTü^cauJaeßtquamobremnbsp;in ynum corpuedcilicet my/îicurn,feu Ec-
- cleßaßicum, redtgamur'.oßt de ojùbus Do mini, caro de carne illita. ^ed hoc adpwsnbsp;referendum fJÇ. Hypocrite enm, quia denbsp;eodem pane communicant: 'ynum etiam,nbsp;cum 'Viuic Eccleßa membric, corptu tffici-tmtitr'.ßedißi membraßmt inortua:amp; ha-bsnt cum credentibta extsrnam focietatenbsp;tantum ßgnor um,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magù ridicuU'Jùnt
quidam Janaticiïqui negant hypocritas à-/at^voflaç, in ccsna 7)omini yej'ci corpore, eir fanguine (Jhrißt. quia non fint de eittsnbsp;myßico corpore,quod e^Eccle/îa.E:ritmnbsp;de bac quafiiene allas: nunc,adJîatum connbsp;trouerjïx huiui confiituedum, tranjeamui.
DE STJTE' SJCßJUEN-
TARIÀE CAVSAE.
Exfiiperiorilu^ iamperfiicuum efÇ ; conditutionemifieu lt;rainv huiits controusr-, fiie,nonjolumeffiedsprcsleniiatotiw(jhrinbsp;eji iTejlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hontints, acpropterea eiw cor-
in ea mândtt^ ports,amp;fanguinis: quæ prit/entiafingttla-tatur,(^ bihb riburS yerbis,peculiariq^ ritu exprimaurt tur corpus, ipn fi^^ etiam de corporis, fanguinis, tn c-^fii.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;priejentis, dijirtbutione, perpanem, amp;
'vinum : amp; de horum omnium Jumptione, Jacramentaliiquee fit ore corporaliinon quxnbsp;fit ore anima, fieu fide'.quaßiritualts mannbsp;ducatio dicitur,potus, zir jruitio carnis,^^]:nbsp;^c^e^fa^etcx'ianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrtjit. jdcpr^fentemje Chri'
admmiftratiû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promijitfore, inJua Ecclefia, quot;yfiq^ ad
ne,ygt;î 'diftïi= confiammatiomm fecttli.fient inquit ,Ero butoris. 'ygt;ohifcum,amp;c. Jtem,Ebieur,tq^duo,autnbsp;tres congregati fuerint in nomine meo, ibinbsp;médius ero, inter illos. De dijfienfiatione
'tgt;erb,amp; exhibitione corporis, amp;fanguinis (Jhrifli ,per mihifierium Ecclefiafiicum,nbsp;ixDomini infiituto,exprefium habemusnbsp;yerbum,eir mandatum eius : jdccepitpa^nbsp;nem,grdtijsq^ ahlis,fregit,ac dédit difcipu*nbsp;lis. Item, Similiter amp;poculum accepit, amp;nbsp;gratiqs aSis, dodit illis. Hocfadte in meinbsp;memoriam.nbsp;nbsp;nbsp;Deniq^ defumptione,tlu,(3
potu,Junt lila 'jrÇÿçdyiJMCf- :xiccipite,co-mtdite,lctlicet,panem fraQtim, amp; dutiim, qui manducatus ,eSfmeum corpus. Et,nbsp;^ibite ex eo omnes, nimirum yinum, êicnbsp;calice,qti.odyinumepotum,eßfanguis meus,noui tsfiamenti. Hocfacite,in mei re-cordationtm. Q^fiio igitur hic ejî,non denbsp;omnipreefentta Chrifli, non de quauismannbsp;ducattone, eir potu corporis, amp; fanguinisnbsp;eius : fed deJacramentali, jtnefi: in cena,nbsp;ebdnßitutione (fhrißi, rite cclebrata : nonnbsp;de jfiirituali, qutefit etiam extra cerne y-fium. Ham SacramentariJfioliant Qhri-fiianorum corpora,ati^ ora,manducattone,nbsp;potu,etfumpîione carnis,etfanguinis Qhrinbsp;ßi'.eiusqj humanam ifit naturam aiiferuntnbsp;excena, amp; collocant in remotifiimo à terris,etnefiio quo,comentitio cletrelinquennbsp;tes nofiris corporibus duntaxat terrena e-lementa, yeljÿmbola'. amp;ab his,nos, tan-quam rudimeniis,fi ipfi.s crdimus,ad mjj-fieria abdita , in Jupercelefiibus , dedu-cuntiyt quadam /fieculatione,err imagina-tione (qute fortis Jcilicetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfioiQ.eia.')
quam tarnenfidem, amp; fidei completionem 't)ocant,elsuatamente,animaq^fublata, innbsp;clum Empyreum, Chrifium quxramus,nbsp;arnpleiîamurqj cum omnibus eius bonis,nbsp;aux cogitatio, neJyllaba quidem yna ex-pretfa efi,'yel in cena infittutione,^^ in a-lijslocis. Hon enim anima,perfidem,mul-tb minus,perphantafiam, rapitur,peri)i-çxmv, extra corpus : yt Enthufiafia hi fo-mniant, zir imaginantur : fedmanet intranbsp;corpus hominis:amp;intenta eß yerbis C^ri-fiiDorniniJui,quiinquit ; H OC,demon-ßrandopanem,amp;poculum cane, eßQ corpus meum,lt;amp;/anguis meus: nempe, quanbsp;manducatur, tâ'bibitur : non inquit, 1 ß inbsp;furfum,Jupra omnes orbes clefies, tn nouonbsp;celo,fids,!ir domicilio meo,amp;omnium beanbsp;tor um, el'f^meufn corpus ,amp; meus fanguisnbsp;quxrendus, edendus, bibenduf, apprehen-dsndus.
i.EiiiSdem,ygt;( dijiributi ,fetnbsp;fymboUipe^nbsp;fiiitii.
Cbridiia
fentie, duceti.
Secnmutftt riora» um»nbsp;mente.
biCbrißi
Ttf ffi
vov, non
ditum, nip yerbtsexfflt;r
fil».
DOMINI.
CHRISTI IN CÖËNA.
|
dendus,inani cogitatione, qui modoflo,mo do inambulo, modo ad Antipodes (priminbsp;fortafiis mobilis celerrimo motu) rapior,nbsp;modofideo^ lAon igitur dicit, in illofiSlonbsp;ccelo me quarite, meflantem,fedentem ap-prehendite,yelflantem: difficile enimnbsp;y os,me ambulantem, difitcilius currentemnbsp;comprehendere, egr affiqui. Fardum enimnbsp;ingenium humanum eif^ : necfiint tarn ce-leres animi motus: etfiarroganter, yefirisnbsp;cogitationibus,alas affingentes, amp; manus,nbsp;qua regum manibusfint longiores.coraen-datisßrfumtytTiadalus quifliiam,fibKO-lare, Hacenimfinthominum, Enthufia-fino agitatorum, commenta, s^rdeliramen-ta. T)equibus fjllaba inuenitur inyerbonbsp;'Dei , quod ifli fimper habent in ore, nulla:nbsp;imo ne lit era quiaem reptritur y Ila, S EIV N- Conuemt igitur inter nos, in hoc Eu-^ii,qua fleet chariflico negotio ,Joliim deprxjentia ter-finiatcSAd- ^trfarijs. nbsp;nbsp;nbsp;tenttir enim nobis cum aduerfiarij, quia co- rdm yident,panem, dryinum praientia ef fi : diflribui manibus miniflrorum Eccle-fit!,amp;' fumi,yel manducari,amp;bihi ore cor-poreo.Qwdam etiam yno, amp; eodem confinnbsp;fi nobijcum confitentur : in ccena nobis of-ferrinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis per cipi corpus Chrifli non phantaflicum, aut imaginarium :fed ye-rum, çÿ naturale : quodexflibflantia matris aßumptum, in crucepro nobis traditu efifedinternoscontrouertitur,numamp;cornbsp;'i^£comro Fhrifii,^ eius fanguis,hicfintprxfennbsp;relias tia, amp; ynita pani, amp; yino, yefcentisqj, örnbsp;bibentis ori,ac corpari,nec ne. Id nos com'nbsp;pulfi Chrifli yerbis, inflitutione, atq^ man-dato,credimus,affirmainus,docemus,pro-bamus,c^rprofltemur. Sacramentarijper-tinaciter illudpernegant,amp; corpus, atquenbsp;fanguinem Chr fli in ccena,fin efii,^^'plt;stunbsp;ueroq^ y fei huius aliionis,abeffe cdtendunt. Chriflu, ficundum naturam huma' nam, in ccelo , immenfi à nohis, qui in terrisfimus (cum tarnen noftrum weAirdjiaa,nbsp;fit in ccelis) fiacio diflante,collocant,/lantern, fedentem , accumbentem, ambulan-fi^ipnoßphb tem,°l\dagna igitur eorum efl impudentia:nbsp;k*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tibdficribunt : nullum ejfi dißidium, aut ptttfintia hominis Chrifli, in mihilo',: tttna. Si enim efl in illo remotißitno ccelonbsp;**»«4 affirf, prxfinstquomodo ejlprxfins in ccena fqux |
in terrMperagiturfde mododnquitinti diffenfio efi.Chriftuienim horr.o nobùprx- frxlintta,nonnbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr r 1 contccueritt Jens eSQnon Jua natura, aut ejjentta :Jed fua yirtute,'ygt;igore, leneficijs : amp;prafens,nbsp;non corporibtu noftrit eß:fcdanimAlgt;uf,amp;nbsp;mentibus.nbsp;nbsp;^t ybi anima tua ,iamp;mens tßßntliußaßa!^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne in Utopia,an ye.- riitntra tuum corpus em ortuum nbsp;nbsp;jiut o- ßendt, ytTaulus raptus fuit in tertium clum : fie te rapt anima, in ccelum tuumnbsp;Empyreum. ^tqui Eaulus ipfefittt incer^nbsp;tus,an intra,quot;vel extra corpus fuum, raptusnbsp;fuerit. Incertiusigitur eß,imo incertifiénbsp;fiimum, animum, amp; mentem aficenderejit-pra omnesfihxras c«leßes,in nouumquemnbsp;piam ceelorum oritm. ^ficenditts igitufnbsp;non anima,fideitis quadant a^tone,ntmt'*nbsp;rum cogitations, tmagtnatione,fieculatio-nbsp;ne,eä-phantafiia. quamjidem, amp;fideicon^nbsp;templationem nominatie. Ei^ matoremnbsp;fiim,atq^potetiam impie tribuitishominesnbsp;mendaces,amp;impotentes:quam Chriflo Ft^énbsp;lio Tiei,lt;amp; hominis,'^eraci,Atqj omnipoten-*nbsp;ti.nbsp;nbsp;nbsp;Etfit enim parentes noßros ,pridem mortuos, ant amicos abfintes, cogitatione quadami^eluti prxfintes hahemus: tarnennbsp;hxc2^voict,fieu cogitatio, mentisq^ agita^-tio, non eßfides, non eß opus Spiritus fan-Fi:fed efl aHio hominis etiam nattiralis, amp;nbsp;fiv/jsifÿj', 2\iecfinohis hac,cum omnibusnbsp;etiam imptjs,communt imaginattone,quafinbsp;prxfintianobisea, quad nobis longfiimènbsp;abfiunt,facimus:idcirco '^erb nobis prafin-tia, eÿ'proximafiunt, Qijx enim quafipro^nbsp;pinqua nobis/itnt teerte 'veri prxjèntianonnbsp;Junt. Cum igiturfanatici confiteantur :nbsp;fi Corpus, eir Sanguinem Chrijii longfii-me à nobis fubjiantia remoti, amp; dbfintis,nbsp;quafi prxfientia facere : etiam fateantttr,nbsp;necefie efltnon y ere adefife,fid tantitm qua-énbsp;dam imaginatione'.qu«,quam firmiter pofinbsp;fit in tentatione, atc^ luaa,fitbfiflere,ma^ yoç,patue acutus Jermo: Chriflus homo ab~ Zumfiiani b fins,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in ccelo remotifi ma^inatores, fimo,efi prxfins nobts,cogitatione,fii{ qua imaginamtir,eum prxfientem effi : quem o-culis mentis, quafi tntuemur, amp; cogitatio-ne compleilimur. Mxc, inquam, eiEqtt^^finbsp;pr«fentia,imo nullaprxfentia : amp;prafen-tia imaginatoria, non realis,priejentia ex- S iij cogi- 'allacta CuniiuM quid,nbsp;ad difiumfimnbsp;fliciter. |
198.
D E C OE N A
DE CORPORALI PRÆSENTIA
|
cogitata hominum f(in;itïcorttm temerita-te,fine ex^rtjIJo T)ei 'vgrbo. 'Ï^t^ entm fieri putefi,yt anima, copuaiiombui, in cslumnbsp;ajcenâat. Octiltn emm ißa ceelefliA,non yi-elir ,atirfi non audmit, in animum hominitnbsp;nunquamfuhijt, ii quod T)mt /ita prapa-ranit. 'Mendaaum igitur tß Sacramtn^nbsp;tariorum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impudtntißimum : nullam eße de praßentia Chrißi hominù in ena eontrotierfiam:qua mdieima, amp; acerrimanbsp;Cbrijio enim homine reli^o procul innbsp;quodani ccelo : ncbis praßtntem largiunturnbsp;alij ci»5 diuinitatsfn,altjßirttum, alijali-ttd:quibus raiionibof ipjimet Chrßum ab-fintem,qua;iti;m in ipßs ei'l,facittnt. Quodnbsp;ßanima, qua non niß intra corpw homi-nit eßßaginatur corpore, amp; fanguine Chrinbsp;fii,perfidem, qua interna quoq^ mentis y isnbsp;ef^iprofedla a SpiritußanÜo, nosi atftem,nbsp;resquxdani extr^. hominem, per^l^ça,-viv,tranßens:neceße eß, ytcorpue, ei^jan-gu, -: Chrißi ,noflra anima prüfens adßt :nbsp;qu^. anima in fao tantum ergaßulo corpo-rte orainettir Catera non mintes yananbsp;ßnttanitiio «sx eleiiato, /urßtm attelli, amp;nbsp;aß:£nd!rt in c/slum. in quo,fide.id eß,cogi-tattQne,säßacKlationefruamurtotoChri-ßo,hoc eß,eiits carne yeßamur, acJangui-nemipßstspDtfmM, Sedißi,forfitanßbinbsp;arrogant (yt eß eorumfitperbuißirittts )nbsp;fidem miraculoJaiK. qt^non falum amnesnbsp;ßharas cxleßes penetret : ytadfabrsfa^nbsp;dum illudnoKum ceeltim hac tranß:£dant:nbsp;prxjertim, cum, ipßs autoribtts, Chrißitsnbsp;claujas fores, aut parities, ptnetrare nonnbsp;potuerit : y er um etiam , qux montes nonnbsp;transféra tfed accumulet'.ptr quos, Gigan-Pidc csiumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;more, clum illud, quod Chrißum con- txpuÿiante. tinet, oppugnent ,fua 'tniß ovqc/ivoTrop^a, yt Chrißum, noht yelit, comprehtndant:nbsp;qui,ß liber effe cupiat ; amp; proßo arbitrio,nbsp;yelßare, yelfeaere, yelambulare libers,nbsp;diliÄv't^ovperfoluat his Vquot;-anoporthisijet-pjum,QmniaJiiacxlefliabona,amp;remißio-nem peccatorum, THeliramenta enim ißa,nbsp;amp;phantafnata,funt d,lt;)^ctlt;Pa.,ßnt 'uraßnbsp;Tud raddeiTrycii nu^a,Kÿcinbsp;ßcM,rß 'Ziriçiv. iPCuUis enimßßultaßintnbsp;ßriptune teßimonijs : amp; lt;/j)çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntnrUv, atq^ ex diametro ,pugnant cum irßitutio-ne,narrations, atque hißoria cnx Domi» |
nicx, amp; cum y era, quam yerba Chrißi re-quirunttfide, qua non tß ociofi hemints,amp; Enthufiaßa imaginatio, amp; cogitatio i fednbsp;eß,qua aßentimur tradito yerbo, tiq^fidi-mus,iamp; acquiefcimuf, contra omnes tenta-tioiies, atq^ luiias fluitx, amp; inertdulx nt-ßrx carnts. Ex his intelligi pottß : qubdnbsp;falfißimxfint Saeramentartorumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßtrum propofitiones:Corportum OS SO- fiuafall^* L A elementa,yeljymbolapercipit, Item,nbsp;FidesSQiK corpus, amp;fanguinsmperci-pit. Qtfibus contrarix fententix noßrt- ßity(fa,nbsp;rum Theologorum Junt ytrx : Corportumnbsp;Osytrunquefimulin exnaßmit :panem,nbsp;ynd cum corpore Chrißi : yinum, ynà cumnbsp;fanguine Chrißi. 'Honfolafidt manduca-muscarntm,rir bibimus tius fanguinemtnbsp;quod ep- extra canx yjum fieripottß : fednbsp;etiam ORE corp orte, quodpropriè fit innbsp;cana quot;Domini. Ham adutrfariorumpro^nbsp;pofitiones habent, idei^, difiun-Sionem rerum cdiiingtndarum'.quas Chri-fius ipfe copulat. Exeludunt enim ah orisnbsp;manducationt, amp;potu, Chrißi corpus, amp;nbsp;fanguinem : eaq^proculinyltimum calumnbsp;relegant. Qualn igitur hxc eß ynio fpro-feffb nulla emnino. ^/laximaenimhxctfinbsp;difiradlto rerum conneefendarum. quot;Hofirxnbsp;autem propofitiones, oriui^ieiv habent,con-iunSlionem rerum copulatarum: quam fx-pt lam 'ivuinv, ij aiioa,lt;^lt;{eui, tffi) lt;riwdiir-faov appellautmits,feu miqovirteu), prxftn-tiam Chrißi corporis, rsrfanguinisfinpa-nis,yini^ ce:na,hec tfi,fiimptione externa,nbsp;ac corporali. Esf sir hxcpropofitio dx-xÄ^Tixn noßra yerißima. Fide s O L A »oxnbsp;in canx communione ,ßmpti corporis, amp;nbsp;fanguinis,fruflumpercipere,qui eß remif-ßo peccatorum. propter has appendices»nbsp;quod (corpusfpro y obis traditur.f^M (fannbsp;guiß pro y obis efifunditur, in remßiontmnbsp;peccatorum. Qt^manducatio,tirpotio eßnbsp;fbiritualis, sir communis Uli, quxfit quoq^nbsp;extra cænam Domini. Ita inyju cxnx,pi}nbsp;di^ne yefeentes, amp; bibent es, ytroq^ modo^nbsp;eaut,lt;amp;potant corpus,amp; fanguinem fhri-.nbsp;ßi. Dipnof iphtfix Igiturfallunt hiefim-plices,s:^tncautos,alio dtlirviua eei^itrfaei-'n,ytlmq^iKo'yurfiu, captione, yerbvfid-licet ambiguitate. Er enim ofiendant,/enbsp;nobifeum non certare, deprxjentia,nouantnbsp;di- |
DOMINI.
CHIUS I I IN CÖENÄ.
|
dißinCiionempnefintix, nbsp;nbsp;abfentix com- fitibit CaluinM, W/o. aduerfus D. Tilemantim Heshufium. In-terea nosfimulindignègrauattacfidocere-mw.'Panem effefignumabjentiscorporisZ quafi non articulatepridem commonefece-rim leHores, «ff absentia duplicity tnbsp;feirent, corpits Chrißi A B E s s E quidenpnbsp;LOCO;Jedfirituali eius participationtnbsp;nosfrui: quiaomnem dißantiam Juperatnbsp;diuina eins yirtsa. Statuit ergo duplicemnbsp;prxfentiamzynam,qua corpus Chrißi alibinbsp;prxfens eßJitbßantiaJua: nimirum in c«-lisßoco à nobis remotißimo:alibi viRT V-quot;T^fett yigore,yt in ccena, His enim yer-bisidemhocaffirmât. Quamuis Chrißus,nbsp;inqt,fecudum carne,à terris abfittnos tamenbsp;y ere in cna,corpore,eÿfanguine tins pa-fci:amp;fieri arcanaffiritusyirtutttytfiua-murytriusq^prxjentia, Et,quAmuislQCQnbsp;dißet à nobis Chrifiustimmenfa tarnenffi-,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ritusfui yirtute, nobis effeprxfentem : yt Caluino igitur Chrißusfe prxfentem Ç OT ti'ïiT 1 Knbsp;V 1R T V T E exhibetz amp; fecundum hancnbsp;rationem,corpus, ^Janguis Chrifii,in Sacramento nobis exhibentur. Idem fintitnbsp;^et^azficut fcimue,inquit,figna effe in terris,amp; non alibiiitaflatuimus,^^M ipfam,nbsp;ideß, Chrißum, fecundum carnem, clis,nbsp;amp; non alio loco confineri. Item, quo fit,y tnbsp;hoc relpe^K, y ere coniun^a did deheantnbsp;figna,cum re^id efi,carne Chrißi : quamuisnbsp;locortiminteruallis, longe, lateqffntßpa-rata. Etfin Cyclopefiio,HaIlenus,inquit,nbsp;prxfentia corporis ,amp;fanguinis ponimus,nbsp;non quod nuncficinyE.^KK Chrißicara : ièdquodmanens in calis, nobis tarnennbsp;perfidem, in ccelum yfq^ eueilis, y ere pernbsp;Spiritusfan^i omnipotentiam, communi-cetur, in yitam xternam,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caluinits tn concordix formula, corporis fubfiantialem in terrisprxfentiam, nominat commentu,nbsp;amp; nobisprxfentem dicit yi, cÿ* facultatenbsp;yiuifirandi:qua yidelicet,'e clo adnospe-metrat yita ex carne Chrißi. Eamq,^ yimnbsp;ABSTRACTVM aliquid à ßbßantianbsp;didpoffe exifiimat. ^'ianere enim Chrißinbsp;corpus in clo : tarnen ad nos, qui in terranbsp;peregrinamur,yitam, eiusßhßantia,nbsp;-mànare,acperuenirei, |
Ex hii locii apparet, de quapriefentia, t^aifentta, Caluinißx loquanturtamp;fi^nbsp;ttanttnon deprxfinna corports,r^ fangui-nü Chrißi, fecundum isa-toui ', dequa cumnbsp;ipfis,ex yerho T)ei,dtfceptamu6\ fedßepranbsp;jentia yirtutit,ßeu yigoris,ifiçnbsp;cor pond,fanguinù Chrinbsp;fii. Quamohrent acerrima inter nos con-tentio efi. Hon emm de yi,feu efißicacia di-ßutamuf : fed de fuhßantia corporis, amp;nbsp;jangmnis Chrißtßrts/entis in cna. Ete-nimperpétua in hid eiß^ lis, atq^ contentio,nbsp;amp; rav àvlt'^et'mcas àvTîxlt;lf^ivav,fiu con-tradicentium. Cofpii^gt;amp;fanguis fhrißi efentiafua, yel Intetio nofira^ fubßantialiter, eß in c«na hie in terrisnbsp;prüfens manducanti,amp;bihenti. 0gt;rpus, amp; fanguis Chrißi, nonfunteffen-tiafua,yelfuhßantialiter in ceena, hie in terris,prafentia yefctnti, amp; bibenti,. Egt;ide nafeitur hac quaßio: Etritm corptes, fanguis Chrißi,ßa effen tia, yel fiibßantialtter, in cna, hie innbsp;terris,prtsfens adfitmanducanti, bi-hentinecne. Hegationisfux hac mwi.%ovffi,fir-mamenta,feufigmenta potiw,adfe runt Qaluinißx^eäquot; iZ^ßtigliani. ^epulfioait utrj'ariorum. ^itßie, yet Jtatus^ fbtpulfionù fitmameta.exnbsp;reffu^nantibinbsp;falfis. V corporii,amp;fanguinii Chrifii tui, efficeicïa.,'gt;ngQr quot;vtuificw,prüfensnbsp;adeß in cna,credenti. Item, ÇorpM enim, amp;fanguis Chrißi ,ßnt, tif munent in cteloßnoiùremetid^mo-.eo-qiie Chrißus, qua homo eß, continetur,nbsp;quo femel recepui eß : donee ad iudiciunbsp;redeat. Subflantialem igitur ißi hominid Chrißi,hie in terris,pr(elentiam cum répudient: mirum eß^eos gloriari, de praßentia corps-nd, amp;Janguinii in ccena,nullam ejfe internbsp;namp;s,cctrouerfiam. Seddelineemw tandemnbsp;hanc yniuerjam caufam', ytßatum,ratto-nes,firmamenta, ipfam^ difeeptationem,nbsp;feu fib k^vq(3^ov, luuelligando deprehen-S ii'tj damu^X |
200. DE COE N A
DE CORPORALI PRÆSENTIÂ
s.
damui : amp; inter nos, amp; J^in^lianos ejji ^etyjj^TOfUi^ieie acerritn^m ,non in^t^nbsp;nem ÂoyofM;;^ioui oßeneUmM^ Acquoni-am tres hic deprttßntia Chrißi autefiionesnbsp;çoncurrunt : etis in rhetortca ißa ÀvecXhi-Qet coniungAmw, 'Primïim enim did-mus, Chrißum, yt in prima cna yifihili-ter adßiitüta in reliquis cnis, quanquamnbsp;^dpcM!o'i,praf(niem adeße:'Sit hoßitem, amp;nbsp;conuîuatorem, ac dißrihutorem yi^us, tirnbsp;pQtw. Deinde eum, date pane, tir porredenbsp;calice ,/eip/um cxnantibui offert e, tir di-ßpenfare, peryißbile Eccleßte minißeri-um. hoceßijuum corpus,amp;fuutn fangui-riem, manducantHus, tir hibentibus exhiber e, täquot;prtebere,Ad comedendum.tirbihen-dum. Toßremb, eundetn Chrißum adeffenbsp;ßio corpore, amp;Janguine ctenantium ortnbsp;corporeo: eo^ tanquam organo: cum pane,nbsp;Ur ytno, corpus, amp; fangtnnem eius recipi,nbsp;amp;.ßtmidntra nosfrt ipji ^n nobis,t^ nos innbsp;ipfo yiuamus, tättnaneumiM: eiq^ tanquamnbsp;incorporemur.
DELmEATlQ STATES.
Tl^ißoÄ^. /ntentio, qjae est Sacramentariorum.
In cna Domini, hic in rerris,»on »fT Chriß^us homo,fubßantialiter prtefsns ; fednbsp;eitts corpus,tir fanguis.fimpto pane.tir yi-no,manducatur,tä'bibitiirlpiritualiter,abnbsp;amma,tir mente rapta in yltimum ccelum,nbsp;perfidem ,feu ore animx, qutefides ei^,a-fcendens in ctelum, à nobis longe remetifii-mum^
DEPVLSIOjQJZAE EST THEO-A vit 'opr- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;logorum Augußame confieffionis.
. . . . ¦
In cna Domirit, hic in terris, (hrißus Deus,tir homo,inynaperfiona,yer'e,tirfiuhnbsp;ßantialiterprtefins adeß, diffenfians, pernbsp;minifierium, dato pane,tiryino,fùum corpus, pro nobis traditum, tirfiuumfiangui-nem ,pro nobisprofit/iim, cnantibus, adnbsp;manducandum, tiradhibendumià quibusnbsp;fiumitur,cum externisfymbolis, ore corpo-reo. Adeß enim hacfieciali, tirfingularinbsp;' prxfientia duntaxat, in hoc yßi, hoc ,nbsp;MANDVCATIONE.Ô' POTV O-K. IS corporel.
STATE'S,
Vtrum Chrifius, ficundum naturant humanam ,fit in cna, an in clo, à terrisnbsp;remotifiimo',tir ytrum prtefiens totusacin»nbsp;teger, dato pane, amp; yino,fitHm corpus,nbsp;fianguinem,ipfie,per minifierium, cnantinbsp;bus dtffenfiet, adcomedendum, t^bibtn-dum corporaliter,anffiritualiter: deniquenbsp;ytrum à yeficentihus, tir bibentibus, man-ducetur corpus eius, amp;bibaturfianguise-ius, à mentefideli, afcendendo cogitationsnbsp;in clum Empyreum, longifftme « ternsnbsp;remotum : anjumatur, t^percipiatur hicnbsp;in terris,ybi cna peragitur, corporeo ore,nbsp;credendo inßttutioni,tiryerbis Chrißi.
5 T AT V S igiturprincipalis, to Toy, jayixu'mjay xit^aÄtuay, eßDefi*nbsp;nitionis, qu çdinç dtcitur Eiraq^nbsp;enim parsaffrmat,fi Caluinißis eredimus:nbsp;fießatuere cor ports, tirfianguinis Domininbsp;prafientiam. Q^ariturigitur,quidfitpret-fientia corporis, amp;fianguinis Chrißi,in cet-na,fieu manducationepanis, tirhaußuyi-ni, Ttraq^ etiam pars ait : carnem Chrißinbsp;comedi,tir fianguinem illius bibi. Ergo altera quaßi» ôg/çi»») eifi^ '. quidßtiamp;ßy,nbsp;manducare corpus Chrißi, amp; quid fit Tthnbsp;eh} biberefianguinem Chrißi,nbsp;nbsp;nbsp;Itaq^pri-
mum ÿi'Ttifa,efi sSei r^s 'nuamS kv^u-Kw drrva xK^avtriKS, ivuereoiç, oweo-spfilt;xs,de corporis,amp;fianguinis Chnßiprts Jentia in cna. Seu,de ynione corporis, tÿ^nbsp;fianguinis eius, cum pane, amp;.yino,mandu-cato,tä haußo. Altertim eß,ilgi t« lt;ra-
Todx^.çivfi^ucrtuç,nff)TtjçTeû oufM,Tlt;^ ahsdTTootuÇfdemanducationenbsp;corporis Chrißi, amp;potu Janguinis illius.nbsp;,Acfiupra definiuimus'ivuaiy favlt;n}tttv, e)enbsp;noßra,tSr aduerfiariorumfiententia. Dixi-mus itemcomedere corpus Chrißi effe,nonnbsp;anima,perfidem,in clum illudeictremumnbsp;aficendere, ibi^ Chrißum cum omnibus bonis comprehendere, ipfio^ßui : fed effè innbsp;hoc myßerio, nihil aliud,quam,cum pane,nbsp;tir yino recipere, tirfiumere intra nos Chri-fli corpus, amp;fianguinem,yeltotum Chrb.nbsp;ßum,ore corporeo.
'Todtnov, Rat/odefenfick nis noArx.
noßra hiparrita el^: y na yelun-
iate
no dornte tum yeteri^finbsp;clefia.ntypnbsp;incerdrii!^nbsp;oaticin^
SiuplexiSSt ßie.
nitiofialfis*
contrario
DOMINI.
chrIsti in coena.
2OÎ.
|
Chrißi,c/K. t? /3«uA(jö74)?ßtmpta'quod hdc rations adejje yeltt ccenx: tir intra nos,nbsp;CUIUS domicilia fumus,ndfolumper fidem,nbsp;Jed ttiamper facramenti huiM^Jtim, ejje,nbsp;'viuere,amp; manere.f^olttntatem hanc Chri-ßipatefaciunt,eirconfiramant nobis yerbanbsp;tllius,promijüo, cirmandatum, in ipja in-ßttutioneyerbis proprijs,plants amp;perßi-cuis,êy:preffa.Âcciptte,comedite. Hoc (panbsp;nisjumptiis,ßailw,amp;mandt(catus) E sTnbsp;CORPVS MEVM,proyobistraditum.nbsp;Et,poculum eis dedit, dicens : Hibite e^ eonbsp;OMNES.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OMNES. £? dixit Ulis: Hic enim (.f. calix quern dedi, amp; ex quo bibißis omnes ) 'S. i X s A N-GVIS MEVS NOVI TESTA-KI E N T I,nbsp;nbsp;nbsp;proyobis, amp;pro multis ef- fundttur,in remißtonempeccatorum. Ergo pants in manducatione, eß corpus Chri-jlv. ideoq^ pani, in hoc yfu,adeftprte/ens cor pus Chrtfii'.feupani VNITVM eJi'.non ß-dsi, feu imaginationi yagabundce, atq^ erratics. Item, yinum e\poculo hauflum,nbsp;E S T pinguts Chrifli. Eamq^ ob cau/am,nbsp;yino,in hoc yju,id ei^,potu, adeß prsfensnbsp;corpus Chrijii ,Peu yino ynitus facra-fnentaliter,non amms contemplationi,peunbsp;ßdeißiritualiter, cogitationibus a/cendennbsp;do inJupremum qtioddam clum. Cum igi-iur in manducattone panis, adfi: prxjensnbsp;corpus Chrißt, amp; tn yini potu, ad/ttprx-J'ens/'anguis Chrißi : conficitur inde necef-Jarib, o R l corporeo ChrijlumJumendumnbsp;prajentem ejp;,yeruntamem immortalem,nbsp;incorruptibilem, amp;gloriofum. Eaq^ licetnbsp;Jumatur manducando, amp; bibendo, intranbsp;nos,yt in nobis habitet,lt;amp;yiuat (°}vlodumnbsp;ipp nouit: qui hsc dixit,promifit,manda-uit ) tarnen non idea y el dentibus atteri-tur,yelin yentriculum demittitur,yt,quinbsp;eß,jbi concoqiia-tur :Jedyt nos ipfe, cleftis efca trarijmu-teT,atq^ alteret: yt caro de carne illius^ ojßanbsp;de oßibus eius efficiamur. Eeriim edçi rod pfiTtd yerborum Domini , poßea dijperemus. odltera ratio ei^ d'dPfacultatis , O M N I PO-T E N T I A E. Ham quoniam yeraxei^nbsp;Chrißus, im 'o ipJa yeritas:prxjiabitprofe-3o, quod dixit, quodpromißt, quodman- |
dauit, quod inßituit. IdJ^poteßfacilimi praßare, atq^ oßicert. Hon enim tantumnbsp;homo eß,tirpurus homo : fedetia Detts eß'.nbsp;Deus, amp; homo, in yna indijßolubiliperfo-na.Cut homini Chrtjio, 4 d e onbsp;nbsp;nbsp;tradita O M N I Spotejlasjtn ccelo,eir in terra. Qui homo ajcendit in clum:quißedet ad dextenbsp;ram dei Eatris Omnipotsntis.nbsp;ciii 'o AÓy'(^, communicaiiit omnemglori-am diuinam.Et Chrijlus,nonfolumJ'ecun-dum diuinitatem, omnipotensfit, id quodnbsp;ëicfie habet,ab sterno.Jedetiamfiecundumnbsp;humanam naturam : idquod non habetnbsp;Je, yeriim accepita v e R b o. ybicunq^nbsp;eiÇ^ Chrijhts iuxta diuinam naturam (eßnbsp;autem ybiq^ ) ibi etiamjit eius natura burn ana quamajjump fit totus, nunnbsp;quam , amp; nufiquam deponendam. Hoénbsp;pRINcipivm Theologicum eß:iinbsp;XVgt;TO ¦7i^u'nv,x^ ro dXiiSic ci^iufaa..ideoqjnbsp;èt/u.tja.-^MTiiv,cuJT07nçsvdviveßlov, lt;c 'cuia-mdjKlav.Chriflum-D'E.'^M.nonfiolum pojjenbsp;prsliare:yt humanam fuam naturamfemel aßumptam,^ nunquam deponendam^nbsp;ybicunq^ yelit,Jecum prsfisntsmhabeat :nbsp;fed etiam re y era s E C V M habere prsfinnbsp;tem, nonmultiplicatam (ficutnecdiuini^nbsp;tas multipCicatur j non locali, corporaliq^nbsp;modo diffufiam, aut extentam :fed caeleßi,nbsp;nobisq^ imperceptibili ratione, omnibus re'nbsp;bus condittsprsßntem.Eß enim amp; is modus,quo Chrßusybiqjprsfiens eß, totafiuanbsp;diuinitate, hominibus ignotus. Heq^pro-pterea inde Jequitur , ejfentiam diuinam 'nbsp;Chrifii totam non ejfe ybiq^, aut multipli-cari. sdtq^hociZ^oMNlPOTENTlAnbsp;T O T IV s Chrijii,principium qui negantnbsp;{quemadmodum Zpjngliani, CaluinJnbsp;nijls jcelerate faciunt) cum his non eratnbsp;differendum. Q^are cum Chrijius luxtanbsp;fuum yerbum,amp;injlitutionem,yelit,täfe-cundum omnipotentiam,fibinbsp;à diuinitate traditam,poßitprsßare,qtiodnbsp;dlXlt,yî OC EST ÇORPVS MF.VM,nbsp;hic^/sangvis meVs: Concludi-*nbsp;musyer'e,orthodox'e, amp;catholic'e:incnsnbsp;yfu,feu manducationepanis, amp; yini hau-Jiu, qui fit ORE carnali (rtlUrtbtU'4) )nbsp;prsfens eße corpus zir fianguinem Chrijii:nbsp;non abejfe in ceelo à nobis rcmotißimo. Fl^ ferjonilit coit iundio duarîinbsp;in Chrifio natnbsp;turaruiu. |
/
-ocr page 210-201. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COE N A
DE CORPÔRALI~PRÆSENTIA
s,
|
rl'nytr.KTy! ciuglu- Ta Quhi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noruin,iamp; Caluinißarttm, eo- infirmatio. Hii cauja certtßimü fundamentis op-fonunt SacraTnanfarij contraria argutnen tA,qHiita prohart conantur'.ChriJÎHm nonnbsp;folum prxjentem humana Jua natura innbsp;cna,jeK pan.ti,amp;Ttni eßi,afei^potu,^3i'E.nbsp;nolle: y erum etiam i. 3 si non pojjè. IsLamnbsp;Tthoc-verißmilt Tulgo eßiciant : commis-Saeramenta:: nißcunturprimùm falsissimam ù-,extru£lam êicperperam intelle-fundamentit. ditefymholi ^poßolici articulii', ^feenditnbsp;ad ceelos :fedet addexteram Tatrit omrii-potcntti:inde ^enturw eß,adiudicandumnbsp;TiuoSiamp;mortuos.KndecoUigunt ißi: Chrinbsp;flum, humana jua natura, amma, corpore,nbsp;eä fangwne,:n cttlo immenfo a nohisl^acionbsp;dißante, ita contineri: Tt inde non redeat,nbsp;ad diem ludicij. Corpuf i^tur Qhrißi,nbsp;ßta,inquiunt,ßtißantia,non eßeproprie tnnbsp;terris: fed tantum in e» ctslotin quodaßen-dit. 1gt;îamafeenditTer'einccelus\iSN^,nbsp;ytappartatTultui'Dei,pronohis. Corpore tnim eß in calo,boc eflfopra omnes tßosnbsp;cales. Hic audi, ItUor Chrtßiane, quafidenbsp;allegst Erißteus di^um quot;Petri ^dlor. 5.nbsp;chrifita necef ^fcefiari'oDiTl^m(Chrißum)inca-Janè detineturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;fjque ad temp US reßitutionts omnium, |
in clo, yt in jdpoßolt yerbaJunt : ov îi ùçy/t,vov fiks carcere. ^atS^,d;i^^'d:7n)x,aQ:çdatù)ç. Hicnbsp;cedant omnes Grammatici nouo Interpre'nbsp;tt,doSfo,pio,îeni,patientt,^ cordato, Ipfienbsp;Hpteroaamus etiam bine facefiat, qut fienbsp;ißttm locum conuertit. Q^em oportet qui-dem clura accipere, yjq^ ad tempora reßi-tutionis omnium. Cédât yetus etiam interpret :qui itareddidittquem oportet quidemnbsp;clumjuficipereteirc. Et tam nthilde tlli-terato dicam Lurhero : qui fie tranßulitnbsp;bancfententiam.^(ici^(vnià^^t(nnbsp;mc( ctïtemen / t)tßäu^öte5eit / banbsp;wiber bîae^t werbe / aüee i wae @otfnbsp;j^crebt bat t bureb ben munb aßer fetgt;nbsp;ner bephgenpîopb^ten/von ber weftnbsp;an. Hoc,quaßde, amp;religione,fitjcriptu-ras,quasJemper in ore habsnt Dipnojophi-ßa,citare:alijs iudicandum relinquo.Eos^nbsp;ad Grammatteorumficholas relego. Hincnbsp;IBl/ifihinM bellèfilicet,ratiocinantur: ne omnipoten-ertoï,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fia quidem Deifieripoße'.yt corpus ynumfnbsp;idem^ Cbrißi, quodfitis dimenfionibusfi-mtum eß,atq^ circumfcriptum, in plurihusnbsp;locis,m qutbus cana Domini peragitur, y-no, eodemqj tempore, extßatprajens. quot;He-gant igitur Cingliani,amp; Caluinißx Chrißinbsp;omnipotentiam. quo nihil eß magis nefa-num. Hac etiam cauja ePfi^ : cur cxlumnbsp;nouum., amp; in Sacris literts nufiquam etc-prefiüm,i^vlt;nnnot ißi excogitarint: aut ànbsp;fanaticis hominibus conßUum, acceperint.nbsp;Congerunt prteterea quasdam ph^ßcas, acnbsp;philofiphieas thefies. Quiufinodt/unt iße :nbsp;Hullum corpus in multis locts fimul eß»nbsp;poteß. Cum Igitur corpus Chrißi humanu,nbsp;fit organicum,phyficum,finitum,amp;finitasnbsp;habeat dimenßones : concludunt, illudnennbsp;poße multis in locisfimul exißere : amp; con-Jiqutnttr,Chrißum non ejßepraj'entem, innbsp;cana ifecundum naturam humanam, hocnbsp;eßjßio corpore, amp;fiuofianguine. Demirornbsp;autem, Ecßaticos hoßce Dipnoftphißas,nbsp;ohliuificiKisiIMAE ChrißidHam/iipfisfo'-eile efl,ytfiomniant,anima, amp; mente (pernbsp;fidem,Jeu lt;^ad(g.(rii)ui,rapta') in calum fia- butlittnl»nbsp;pra omnes alios calos,pofitum,tranficendi-re:curndfiaciliuseß, omnipotenti Chrißo,nbsp;fita ANIMA, quxpars Chrißi hominis eßnbsp;altera,x.AT ix,çainv,aut raptuquodam, e-xtra eins corpus, quia anima el^ßiritus,nbsp;ad nos deficendere Sed ißi religione fior-taßis quadamprohibitif non audebunthocnbsp;aß-irmare, Trimtim,quia Chrißo non ejfietnbsp;gloriofium, defiendere ad nos : quifipra 0-mnes clos,totus homo,afiendit swiSViA,nbsp;D einde,quia,fiecundum ifios, a N l M Anbsp;minis nonpoteß efifie inpluribus locis : ybinbsp;cnaperagitur. Cur igiturprafiens adei^nbsp;fiecundum diuinitatem tantum, drperfii-ritumfiuum.ytgarritEriJHcusf E^nenbsp;hoc de Chrißi honoretquem, deficenfit Chri-fli ad nos, imminui nuganturf cum tarnennbsp;diuinitas, dr Spiritus Chrißi nee deficen'nbsp;dat,necaJcendat.'Mouerienimeloco in lonbsp;cum diuina nonfiolet natura. An yero Chrinbsp;ßi diuinitatis Spiritusparticula tantum in hoc Ecelefia, in alio ccctu ( ybinbsp;c«na admirtißratur ') rur/us alia quadamnbsp;eß particula, eirfic deinceps alia particulanbsp;in aha congregatione Ian yhiqj tota eß di-uinttas , amp; totus Spiritus Qirißi I Certbnbsp;ybicun^ totus el^, diuinitafC) amp; Spiritu |
DOMINI. CHRISTI IN COKNA.
|
fuo Chr'i/luf.-Atqui non mttltipiica'arpro-pttrtit hac einfs natura. Qmatgieur caujte efl, quamobrem Çqut omriia potefl efltcere')nbsp;flta etiam humana, non tumen muieifli-catA,natura, eflfle nonpoflit, çÿ* S i T,nbsp;cuna cna Damïni, celebraturnbsp;nbsp;nbsp;Videtur quiaemflupid/t rationi,0mfitn ejje -mAv-irafacl^(^,fl'aigt;\v7rvdjfaAi(^,aut in to /n-Ävöiaim.Qjndtumpo/ieafArtificiofahac flilicet, tonjscutto efl, fallaaxjecundumnbsp;auiddi£li,adfimpliciter diSum. Hoc no-bts it A fe hAbere, yidetur : ergo,itaje illudnbsp;habet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îçi, ergo 'tAKn} ûaç içt. At falflßimA efi B-itnç illatHullum corptupoj-fe tnplurib. locti exiflere. T^felUtur emm no/oliim 0mjii di^bs: Ero yobijcum,yfl(pnbsp;ad conßmmationem Jeculi : amp; alijs idge-mia promißtombus : yertim etiam hac ipjanbsp;Chrt/li,in cna corporaltprx/entia: de quanbsp;nunquam dubitautt cathoïica Ecclejia,nbsp;^ttod nunc flaciunt tncreduli Caluinijlx.nbsp;'ßlalphemia etiam ejl horribilii, de corporenbsp;Qlmjli,t^uod in ynam indijßolubilem à h.a~nbsp;y a perjonam ajßumptum efl, ea afljirmare:nbsp;qua in corporibui Irominum yjitat'eflerinbsp;eonfueuerunt.Tetrum etiam,minimej^ to-lerandume^ mendacium, amp;contumelianbsp;execranda in Deum : non pojße fleri eittänbsp;OWHYvoTV.'ii'X'i.K'.'^t cor pits humanumnbsp;fit in multts, dtucrjisj locis. Tu ne jiolidenbsp;ntigator, modum diuina potentta conjii-tues^ Q^od fi T)ei yirtute, amp; quidemfinenbsp;negotio ,fi isyelit ,poteflfleriitit alterius,nbsp;tä'qnidempurt homints cor pus,in pluribttsnbsp;exißat locis : multo magid hoc amp; fieri po-ttfl,amp;fit omnipotentia verbi, yt Chrflinbsp;corpus,cumdiumain eonAtura,fit,amp; ESSE qutatybiq^. TLeq^ enimjequitur cM'itdnbsp;\àsraç;^ovT(^, to àJ' imoIbv. yt fie ar-gumentari,yelnugaripotius, liceat. Hoenbsp;non fit,aut fieri non cernitttriaut nobis nonnbsp;yidetur pofie fieri : ergo nonpotefl (yelit,nbsp;nolit T)eus) illiidfieri. Difiant igiturprins ifli dialeSlicapracepta. quam in Eccle-fitam Omjii infernale fuum yirus euome-re. Altera deinde vzsroé^îOTç, ex eodemjonnbsp;te,Stygiapaludi5,manauit. TLullumcorpus fuafubflantia,ytEriflicus loquitur,nbsp;propnè in loco,nifi localiter e/fe pofle. Elocnbsp;quidem hicphilofophajïer affluerai impu-denter :fedfidenter à nobß reijçitur, cumnbsp;Juperiore 3^s4,feunbsp;n fldib'si.Etfienim in aliorum corporibusnbsp;id nonfit: non tarnen inde confiettur : id innbsp;corpore Qlmflmonejfl fa^um, neq^pojfienbsp;fieri.Erdtne Qhriflus localiter in locotcumnbsp;ex monumento clauja egredereturi* Item,nbsp;cum claufis oflijs ad dificipulos yeniretnbsp;minime. Ergo corpus Chntit non modo innbsp;loco efflpoteft non localiter :fedettam, di-umapotenttafieripotefl:yt duo corpora innbsp;yno loco ejflpoßint. Hee tarnen metuen-dum efl,naturam,amp;ytritatem corporis hunbsp;mani dejlrui. Qm enim natura opifex efl;nbsp;is eandem citra negotium quo^jpotefl con-feruare, QtMmobremhacB-'i.siieJljalfifl-fima: ne quidem Dei pojflefieri omnipoten-tiaiyt y el duo corpora, tn yno loco ejfe poj-finttyelynum, idernq^ corpus ejfl in loconbsp;nonpoßit,nift localiter. Eiufmodtproble-mata /unt, de qutbus diflutari non debet : 7»nbsp;amp; ah Ariflotele, Tarîji ttsÄoieeasnbsp;VA nominantur. Ham qut hac tn contro-uerfiamyocantifuppltcto ejflent cohercendinbsp;pottus,quam audiendi. |
Duas igitur ob caufAS,negant fanatici, corporalem Chrifli in Canaprafentiam,nbsp;mandiicationem. Quarum yna ejl,yt reti-neatiw integer articulus,de afcejione Chri-jli in clum : ynde iterum duntaxat yen-turus eji,cumfuo corpore. Altera,ne natura, amp; y entas corporis humani, quodfint-tiim eif, amp; circumferiptum, deflruatur.nbsp;Grande profeilo periculum ; amp; metus, nenbsp;clum ipflrum criflalltnum ,flu yitreum,nbsp;ruat,eosqj obruat. Item, ne Chrijli naturanbsp;humana inter eat qui Chriflus mon am-pliusnon potefl.Idempfeudopropheta profère ex aliorum pharetra , aliudm/^i^t'av,nbsp;firmAmentum,feu argumentum infirmum,nbsp;obtufimjj telum. quo nititurprobare,Chrinbsp;Jli corpus, amp; fanguinem non ejfl in cnanbsp;prxfentia, necmanducari, acbibi corporaliter. Ait enim,prlt;sfentem Chriflum ef-fe,fecundumdiuinitatem tantum, cirpernbsp;Spiritum fuum. Acutum profeilo telum.nbsp;quod facile retorquetur in aduerfarium.nbsp;Hegamtts enim,quod ijle confidenter affirmât'.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÀfaCpurvi^avfAivri h csigt;iX{nu.tj. quia dubium,tir incertum ab eopofitum ejl pro cdfejfo.ldemm efl tn quajlione. Ttriimnbsp;Chriflus ficundum naturam humanam,nbsp;etiam |
204- D E C OE N A
ÔTTCORPORALfTRÆSENTIA
rijs, fed reuera non pugnantihus cum yer-bis cna,callid'eautem contortis. Cuiu/mo di Junt articuli,quosfuprà po/uimitstcutufnbsp;modi etiamJunt hac, amp;fimilia difla Chri-fli.Paiiperesfemper habetis yobi/cum: menbsp;yero nonfemper hahebttis.'l^inquo mun-dum,amp;yadoadPatrem. ,Âdhucmodicum yobifaimjum. Itsmfiumadhiicyo-bifcum ejfem. '^'i/lortem Domini annuncia^nbsp;te,donec yentrit,Hocfacite in mei commenbsp;morationem. ^tq^ htecjuntpracipua Sa-cramcntariorumflgmenta,Jundameta,in-quam ,peßimte ipjorum caufa- Hic alia 'tdnbsp;comminifcuntur-.quibusnegant, Chrijlumnbsp;V O LV I S S E fuo corpore, amp; languineo-dejfe in cnaftn eaqj illa dijflenfare yefcen-tihus,amp;bibentib!ii,ddcomedendum,acbi- interprétai^^nbsp;bendum. Quapetunt ex notations yerbo- yerhorlt CbiVnbsp;rum Chrijii, hoe eß ,falja interpretatio- fl^*nbsp;ne. Hamquoniam pueriliter imaginan-tur, Chrijlum hominemlocalicircumjcri-ptione yerfari in quodam remotifitmo ltnbsp;terris clomeceffe efl^ytpropofitionts illatnbsp;Hoc efl corpus meum. Hic eflfanguis mt-us, yelhocpoculum sffnouum teflamen-tum, injanguinemeo, Item.panis, quem
i' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; »nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ¦ -
participatio corporis, tirfanguinis Chrißi: à propria, nattua^fententia,in peregrina,nbsp;atq^ figurât am transferant.ltaq^ alijpronomen HOC, contendunt, ndpanemjidcorpus yifibile Chrijli accumbentis inmsnfa,nbsp;demonflrare ; yel totam formam, extsr-namjj aflionem ctena. ,H.lij torquent tonbsp;'eeÇÿOTcdlriyo^ifdl/jov ,feu copulam ,'E.S'T:nbsp;eam^profigniflcat,non Csarabp^AUMC, ex-ponunt. Hlij,quibus hacglojfemata no ja-tisfaciunt, arripiunt to Kalyilt;ysgt;qif^or, amp;nbsp;per translationem, interpretantur ,fumi,nbsp;non pro corpore Qhrijli, amp;fanguine eiusnbsp;pro nohis tradito,atq^ ejfufo:fed pro horumnbsp;Jigura. Sunt, qui negent ejfe metaphoramnbsp;(non enim translatafunt yerba,corpus, amp;nbsp;fanguis ) tirfcribant effe metonymiam ,fi-gnat a rei, cuius nomen attribuaturjigno.nbsp;Quidam explicant metaphoricè,yerhumnbsp;prxcedens,Edite,tir bibite,pro credite.Exnbsp;quo conßeitur, yerba injlitutionis noui te-flamenti,nd)(.vfiuçpropriè, /ed T^oTnushg,nbsp;yel^nfacâtxdç, translate, amp;figurate efftnbsp;accipienda. Carlofladius igitur, laan, ànbsp;Lajco,
etïam adfit in ccsna.l^eo^ entm fi diuinitate prüfens adejl, perfuumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.idtirco
non adeji humana/ita natura. Imo ideo a-def^ corptü amp;jOinguit Chrijîi : quia tiuf niwviïT:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus adef^ : qui
nunqztam, amp; nujquam ah homme Chnßo diuellitur. In ipfû emm halitatpltmtudonbsp;D IV IN I T AT I S a-cüu^HinMÇ. .^def^nbsp;etiam ideo tqU'a promifit fs corporaliternbsp;adfuturum, in hoc myflerio. luxta illud.nbsp;Hoc ejl corpus meum : hoc efl fanguf'ime-tif. Hon quot;»tittir infernalifuria, ^fningUjnbsp;Hon enïm inqtiit: Hoc ejî duti-nitas mea, qua prajensjùm tantum perf^inbsp;rxtum meum.He tarnen omnino excludersnbsp;yideantur Chrißum hominem ah hac facranbsp;mtntali avions : excogitant àvcc^amv,nbsp;Kailcißa,lt;nv:feu yerborum, amp; rerum porte-ta. Prxfentem,inquiunt(^udi yaniloquennbsp;tiam ,/eu grandiloquentiam fanaticorumnbsp;hommum) ejfe ßiiritualiter,per fide. Qua,'nbsp;Chrifluî juo Spiritu ad nos yj^ de-,nbsp;nâam/ôevficendif.illabitur in nofira CORDA.*nbsp;«amtiKf^wci: s v R S Y îA.fitpra omnes ißos ccelosrehi efinbsp;corpusJttum,s v b L 'S.Nkyfuam^yiui^nbsp;ficam carnem i b i M A N E N T E M, «o-hif communicat znbsp;nbsp;nbsp;quatenui nosfpiritu, frangimw,poculum, cui henedicimtes,ef^
soufq^ E V E c T I, yiuificam Chrifii carnem,per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rscipimt(4Zeafouemur,a-
limur,/ußentamur. Hohes, amice le^or, tandem prtejentiam qtite fit per fpiritumnbsp;Chrißi, in corda noßra illapjum : eir ea tnnbsp;ceelum euehentem, ac corport Chrißi afio-ctantem, Sedde hac nihilprorfus in irbonbsp;Dei reperitur quo ißam 'n^ToKoyfcuinbsp;pofiintdemonßrare. latlantjubinde,yer-bum Del, yerbum Dei : at ißiufinodicommenta ,amp;fiomnid, nohis,pro Dei reuela-to yerho, obtrudunt. Ham, qui menfamnbsp;Domini accedunt:ij nulla credulitateßiil-ta,aut imaginations falfiajlatuunt,fi orenbsp;corporis, Chrißi corpus manducare,e^fian-gtiinem eiiis bibere :fid y era fide inßruHi,nbsp;t^yerboDeiedoIli,contraomnescac(era-tionis ohiefliones,ficiut certo,quidfumant,nbsp;tir quomodo illudpercipiantfecundu Chrißi mandata', Comedite,hoc eß corpus meu:nbsp;item,Dihitefic efl fanguismeus. Itaq^ Sa-cramentarijprafidia quteru.nt exfalfis re-pugnafitibus, de proprietate corporum hu-manorumitir teßimonijs inlfeciemcontra-
!
¦ lt'
-i,
I
-ocr page 213-D o M I N I.
CJHKIS I ! IN CÓÊNA
lof.
LaJco,^^inglltPS, OecoÏAmgadzMi Calai-nw,amp;alij,pro oraculü hahent fuam expo fitioneni:eam^fi])i perjuadent,amp;alijs per-Juddere conantur^profeEiam efje, exßgt;tri-ErïtzgiturIncyerhorumnbsp;'''wilótextus Chrzfii contextus, lt;amp;)enfinnbsp;nbsp;nbsp;awja,^7myr\
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^l^vota,) xdccipite (in manm,
intra digitos', ne forte Idolatrie aliqua de~ turoccafio') (redite'. Hoc (accumhens,nbsp;quodyidetts corpwfi» externa po fun c-na forma,amp;a^io )jignificatfiguram,fi-gnum, autfymboliim ahfintn à terra, metnbsp;forporis, amp;Janguinn. Item, Crédité è^eonbsp;omnes'.et,fecv,ndum%larcum, credideratnbsp;eiceoÇpoculo^omnes. Item,'Eann,eiuemnbsp;frangimin*. poculum, eut henedieimin, feunbsp;Dominus yifihiliter accumbens,aut externaforma,amp;a^io, ^uam frangimin,amp;eutnbsp;benedicimin '.fignrfcat commumeationemnbsp;figure,figni ,aejymboli corporis Chrifli.nbsp;Hocpoculitm,fignificat nouum teflamen-tum, infignificatt metfanguinisfigura ,fi-gno,yel/ymbolo. Habes,anriice le^or,mennbsp;tem fihrfii,amp;fententiam noui tefiamenti.nbsp;quid queris amplitnnbsp;nbsp;nbsp;Audis enimJfiri-
tuales, amp; Seraphicos Theologie doÉlores', qut,fecundumjeripture MicLXafioui,yerbanbsp;(firifii,fuis commentis, illufirant, atq^ ex-ornant'.te^fideliter, amp;perfiicuè, de tantanbsp;re,ifla tt^cÄD-yiao injlituunt, atq^ erudi-unt. Seddehisglofiis, amp;tropis,pofieaco-piofiindijferemtn,ac ojiendemtn,quàm À-tru^nlot fint, amp; abjurdi, Hune die iudica-tione,amp;dijeeptatione.
Tb' kpino'menon.
V' ,j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex rationibtn nofiris, frmamentis ad-
CU^TÎÜh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f* 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* i~ il' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il*
uerjartorum, amp; ipja conjtitutione, exifitt quefito,quam Efetores K^/véf^jjov yocat.nbsp;(wyjcK ''¦tùm, cum Chriftinyerax, amp;omnipotesnbsp;fit,amp;id yeltt,quod loquitur: cumq^ in clonbsp;remotißtmo à terris,nece]farib detineatur,nbsp;yfq^ ad reditum eiinpojlremum'.amp; cum nenbsp;ditiina quidem omnipotentiaferi pofiit'.ytnbsp;y num cor pinhumanum, exutis fun pro'nbsp;prtetatibin,inpluribus locis, ineolumifuanbsp;natura,effepofiit : yerba deniq^ Chrijlt nonnbsp; Sroûif.nbsp;nbsp;nbsp;f'eopri'e,fedtranslate interpretandaeffeyi
deantur: ytrumànquam, Chrifimfiia natura humana,hic in terris,ybi cna admi-niftratur,prefens adfit,amp;Juum corpin, amp; fangutnem,pér externum miniflerium,ipfe
tnuifibilis,pane,amp;yino, tanquam organis exhibentibus , difpenfet, amp; difiribuatfuisnbsp;conuiun,admanducandum, esr btbendum:nbsp;amp; an a yefcentibtnbibentibin tn cena,nbsp;corpus, eirfanguis Chrifli corporaliter ,feUnbsp;ore carnalifumantur,nec ne.
Status igitur,propter hoflesprefint is Chrifli hominis, prêter principalem,accefi.nbsp;forif, amp;fecundarij, duof 'unt', ynin contranbsp;rtarum quafi legum,Trfç àvhvauiixialter,nbsp;firipti,amp;fententie, SprirS, éd-diavoiotci,
DE TEOEIS.
HaSlenus controuerfieflatum aperui-mus, inuefligauimtt^q^ rationes, amp; fir ma-menta:^ quorum concurfti,orituriudica-tio',deinceps,pauca de tropis,yerhisq trans latis. Ham de his agemttsprolixe in libris,nbsp;quos breui, Chriflo iuuante,de modificationnbsp;nibus yerborum,in lucem dabimits. Cuninbsp;enim^ingliani tropice, amp;figttrate,Chrifli yerbapleraq^ yfurpent'.nos autem in hisnbsp;propofitionibus,Hoc efl corpusmeum:Hienbsp;eiffanguis meus:Hocpoculum efl nouumnbsp;teflamentum,in meo fanguine,nullum yernbsp;bi ineffe modum reSîè dicamtts : yociferan-'nbsp;tur ifli,nos omnia yerba Chrifliproprie in-telligere. Qua in re grauem nobis fanatici,nbsp;malt dialeilici, iniuriam faciunt, Hon e-nim,quia negamus, in/uperiorihus propo-fitionibus aliquem tropum yerbi,locum hanbsp;bere:idcirco in reliquis partibus inflttutio-nis,omnia yocabula proprie funt interpre-tanda.Quamûhrem,conftderemusaccuratènbsp;fingula yerba Euangeliflarum, amp; Eaulinbsp;Apofloli : ac yideamus, qpropriafiht,quctnbsp;peregrine, que translata-^.
Genera verborvm cane Dominice.
Latina,amp;Grata.
Tropria.etyfi: tata,gt;ii^ilt;j:,Kjii:.d Aebraa. quanbsp;ujKin lingua ^el idlitpur/Ätv ftaciunt:
Cy dicitur Hehraifs mus.
Transtitta,r^igt;nigt;id,
In his media,id eft,propria iiuidem:Jèd, in communi ßu lojuendi, non trita tnbsp;que translatorum ftmilitudinem hànbsp;bent, translata autem non funt : nomixnbsp;nantur^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in phtlofos
phicis aiftciplinis, humanioiibusqf lite=^ ris.Exquibusiierbisnafcitur^enM dùnbsp;(endi Theolofleproprium.
T
In cane Dominénbsp;ce injlùnbsp;tutione,nbsp;yefbanbsp;tiueiiftmnbsp;fiant.
2,00. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE C OE N A
DË~TROPIS SEV MODIS
'riciç,mter difiifulos^eortmqj commodi eau Ja,cß difiribtiîum. Vndepanem cana defi~nbsp;niens Paulm, addit, ^uem frangtmin,Jmnbsp;internos, in hoc/acramtnio, dijdenftrnttJ,nbsp;E. Hocpoculum,eji nouum teßumentttm,nbsp;in meoßinguine, Ed,yt Lucas halettHocnbsp;foculum (yelhicpotuSyfeu yinum, pirrri'nbsp;p-cidctçcTTiKov) nouum teßameniumnbsp;tn/anguine raeo.) Hehraißnui ^»oq^ e/l,nbsp;per tradu^ionem yerhorum gt; quemcMmo-dumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fupra, in Harmonia
annotauimus. Cahx enim teßamentum nouum e's^, non propter je: fed propter id,nbsp;quod continet ,ata^ exlniet: y idelicet,propter Janguincm Chrßi, inyinoffeupotu,nbsp;quot;Ham p articula, I 'sd,caufAm indicat : rem^nbsp;prxfentem dénotât. Itaq^ *Mlattheeus, amp;nbsp;Elarcus ,peregrinam hanc loauendi for^»nbsp;mulam explicant, yßtato, amp; f.re^logene-re dtcendt. Hoc enim eß ille ipfe meus fanguts,noui tejlamenti: qui pro multis ejfun-dïtur,in remifionempeccatorum. Chrtflinbsp;enim janguine,nouum hocfcedui nolijeumnbsp;faBum, confhmatum, obß^natum, amp;nbsp;ratificatum efÇ. F, Ceeteriim prxtert-undum hoc loco non eï^, quod de Lucanbsp;annotauit 'S- Lut her us, poß hunc'^Lnbsp;Flacius llFricus, Is enim Euanpelida dtnbsp;poculo,pcJcnblt:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to mTri^oVir^ icat-
Vtj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, CV -Tzjcupetti pcov , TO XStfiÇ
vpuv CAtp^uuóf^ov. Hocp6culum,nouum teßamentum,infanguinemeo:quod (pocu-lum,feu, quipotus )pro yohis effurwtur.nbsp;E: enim Faubts corpori attrihuit xKÓmr,nbsp;dtßributione:ßc Euangelifta Lucas,pocu-lonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hpMV, siiaCpitnt dpaq-
Tiav. Qßpdenimfanguini competit:idyi-no tribuit, propter ynionem facramenta-lem. Ein urn enim,ftupotus, in calice ,non eß ejfufuspro nobts.Quamobrem in poculonbsp;non yinum folum e/Ç: fedetiam fanguisnbsp;Chrißi.jfio argumento, refutatura Fau-lo, amp;Luca, nontamFontificiorumpd^nbsp;lt;pi%amp;iuaic ,feu piTooHucnc: quam Cin-glianorttm portentojus error, de Chrifli carnbsp;porß, tprfanguireûs, in ccenteyfu, alfentia.nbsp;Flam i/li negant in hac a^ione corpus, amp;nbsp;fangßnem cum pane, amp; yino dHirihui cte-nantibus,ad edendum,amp;bibendiun. quot;ddinnbsp;enim fcribit Euangebßa,cvTtj cupddIpnnbsp;cnc^^iMiopivtà \£arip ûpàv yel'iedç (vpE)
Tnetermittun tui hic, yCïbanbsp;incdißcata,linnbsp;alicuinsnbsp;propria,nbsp;iranslata ejj'enbsp;yidentur.
VERBA propria.
TO. nbsp;nbsp;nbsp;Etyejcentibus Ulis, ea no^e, qua tra-
Tqi'mnA, /- dittts eli,accepit Ze s v s panem : amp; grattas di'dba-poi,ic egit, A------amp; dedit dtfcipulis, ac dira T^oTuj- xit:Accipite,Comedite.F---------
dn» quodproyobistraditur, C---------Hoc
jacite,in met recordationem. Quotiefeunq^ emm comedsrittspanem hunc: mortem Z?«nbsp;annunciate,donee yenerit.
Similiter calicem accepir, poftquam cnatum efl:amp;gratijs .tiîis, dedtt Ulis, dicens : Flbite ex eo omnes. Ac biberunt exnbsp;eo omnes. Et dixit illit. T) nbsp;------jAoui tejlamenti. E----- --F qui, yelßaodpoculum, pro y obis, amp;pro multis efunditur, in remifionem peccatorum. Hàc facite, in metnbsp;commemoranonem. Quotiejeunq^ enim denbsp;hocpoculo biberitis: mortem'Tiominiannunciate, dtnec yenerit.
*gt;d.tq^ hxc yerba noui teßamenti,iamp; ar-Qifimi feedsris , quod Chrijlus nobfeum perctifit, extra omnetn cdtrouerfam, ßntnbsp;natiua,propria, amp; yfitat^i.Qw. yero in hisnbsp;funt omijjatea diuerforumjunt generum,
V T S V N T,
A.fregtt. F. Hoc eß corpus meum. C.feu frangttur. D, Hie enim ejrfanguis meus.nbsp;E, y el. Hoc poculum nouum Eeßamen-tum eß, in meo fanguine. F. quod(poculum) pro y obis ejfunditur.
ZdIOTISMI, yt HE BRA I SMI.
Fregit.) panem, hoc eFß^,diißribnit, inter duodecim di(cipulos,diiptqi(mlo : tûetnbsp;I.ßqa.iKM.yteßapudEfaiam. Frangee-furientipanem tuum, C. Quod pro y obisnbsp;frangttur.) Eß eiusdem generis :propriusnbsp;fcilicet Hebrxisjermo. F^^jjexit enim A-poßobis ad'ivuxnv pvçiKluj ,panis, amp; cor-poris.yt oßendat,res duas,in cna,difen-fari, contraEibnglianos, amp;Fontificios.nbsp;Chrißi enim corpus non ejl in crucefraüu:nbsp;ficut latronum crurafira^a funt. Ioan. ly.nbsp;FlUites enim,y t ytderunt, lefum mortuu:nbsp;non fegerunt ei crura, à xapct^ou) odmdnbsp;Tx mßsÄn. Faiia enimfunth(ec,ytfcriptu-Zachar.12. ra impleretur.oçoujoi ocwt^iQtiesTtn oAd'.
OS eius non comminuetis. Itaq^ non ytitur yerbo gt;ca.TX'yo),fedxXxee, Er enimpanis, ,nbsp;Fc corpus Chrißi cum pane, oq^cii/ixu al-
-ocr page 215-DOMINI.
ïîTverbis cóën^
CK^^tuitm^ vztT«^ vfzuv, ßangutt, ßro yobü effunditartled quod^foculumßffun-dttur. 'if.ugatoria,amp;Jeurrtlta, qux'Bet^a,nbsp;defolcecifino, fufpoßtitia adfertfenten-tiajunt indigna, quibtti reßondeatur.
VERBA TRANSLATA,
J^erßbicuum igitur eß,in biiyerbtSiiS,-unre^ ii/Mov oK^^tnjuofBjuor, ejße faiTuvviJLta;^, y el V7m7î\Ayl(u yfitatalnbsp;non illam commentitiam Caluini, quts e^nbsp;ßgni,säreißgnailt;e,T5 cn/aetovnbsp;ftciùiôivrl^ '7[^a.ypdd@^'. (edcontinentes,nbsp;amp; contenti,^/n^i:)(ovT@lt;,ueß md^idèiz-^^o/aivov. Pocîilum enim pro yinopoßuit.nbsp;Jeußu^u yitès,de quo, fe poßhac negat bi-biturwn tße. 'Poculum autem non effundi-turpropne: minus effunditurpro nabis, innbsp;remißionem peccatorum :ßedßanguis eßßu-ßis eß pro nobis,in crucetqui ex poculo cumnbsp;y 'ino,corporeo haurttur ore, Eadem yerbinbsp;fnodßcatio ei^in °Matthaeo, tir'^arcQ.nbsp;Hocenim(^poculuin,ßeuyinum,atq^potHs')nbsp;tß ille ipße meus fanguis, noui teflamenti:nbsp;qui pro multis ejßunditur, in remißionemnbsp; peccatorum. ßfam amp; in bis locisyponiturnbsp;continent,pro contento,calixpro yino. Acnbsp;continent ^csiCTMcàç oßenditur à Lucanbsp;y erb, sä' quot;Paulo nominatur, contra ßroresnbsp;Carloßadtj. At quodquaß continetur,nonnbsp;autem continetur localiter, « ^atthceo,amp;nbsp;^arco expreßis y er bis ponitur. Q^o tro~nbsp;poamp; Paulus ytitur : y bi inquit .ißuûtt-e3-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kv^iov p.iTi%lt;{v, ic^
d\fljLu,cviù)S. TAon poteßit menße Domi ni participes eße, sä' menjce dtsmoniorum.nbsp;Menßamenim in prioremembro poßuitpronbsp;agno immaculato : qui de menßa cnenanti-bus.perexternaßymbola, di/Jenßatur'.innbsp;potlerioie, pro yiHimis , qux ßmulachrisnbsp;immolabantur àgentibus, à.vTi tuv «lt;?*)-Ao^-uraji/.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.....-
' .^iovjiç TAi xso'üjv« %lt;neiçn^ili ciAv j 2\fo«Ke qui edunt yiAimas,partici.-pet altaritfunt^ideß,ßacrißcij. Item il'nbsp;lud : Poculum benediilionis, cui benedici^nbsp;mus,ideß,yinum inpoculo. Et, nonpote-ßis poculum Domini bibere, säpoculumnbsp;ditmoniorum. i uutx,tQ-è nijri^ov uv^iovnbsp;¦ irivilv, iniri^iov lt;5'cafjcovio^v. Hac quoqiienbsp;pertinent illa metonymica: üçt og aiv ioätn
Tov d.^'Ttv TO^Tv, b irtvn TO mj^^ov tSgt;tv~ ^lov a,va,^ia)g-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sgsof
1^ dlftaTl^ uoqia.Icaq^ quifquis ederit panem hunc .ß qui ei^ corpus Chrijli : autnbsp;biberit poculum Domini tndign'e,amp;c. Illudnbsp;enim ePß^ quaßcontinent ; hoc yerum con~nbsp;tinent. Calicem enimpro yino poßit. Po~nbsp;culum namq^ bibit nemo. Paulopoß hanCnbsp;/xsleavvpuMi,yßtata loquendiformula ex~nbsp;ponif.cum ait,Kß ^rug äx. rodan-vtTù):amp;ßc expoculo illo bibat, nempe, yi~nbsp;num,quodejljanguis Chrißi.
EßsäillaapudLucam,säPlt;t»lutna~ Amis modus, pertatrAduIlio,yeltranßnutatio,non con- Jeußectesmeanbsp;tinentis, amp; contenti,autßgni, reiqßgura- tonymia,nbsp;t(e:fedcauja,säcffe3tis. Alituenim modus immutationts, feu hypallages a Pße-toribus traditur : in quo, id quod facit, abnbsp;eo denominatur,quodßt,sä contra. Hoc,nbsp;inquit yterq^ Apofiolus .poculum nouumnbsp;teßamentum eß,in meofanguint. Ham ponbsp;culum,autpottts, non eßtejlamentum'.fednbsp;nbsp;nbsp;Tejlametu,
fanguis CImßi inpoculo, sä yino,eß cauja tum. noui illiusfeder is: quofaiiguine conßrma-tum, ßabilitum, sä quaßobjignatum eif.nbsp;Hihil emm ePfä^^Qrjicrialiud'.qudmmo-rientis ßprema yoluntaais eonteflatio.nbsp;quot;Ihloriturus igitur Chrißus, teßamentumnbsp;N o V V M condidittin quo fuis haredibusnbsp;amplißimas facultates legauit. Eß etiamnbsp;hypallage, quam alij mjusudo)ßjju yocant,nbsp;partis, sä totius. Hoc eriimpro illaponitur. Sanguis enim Chrißipars tejlamenti 'nbsp;eß : yidclicet, eins a-dßt^yigtjignaculum^nbsp;Itaq^ TES TAT o R ipfeDominus,sänbsp;affertor noßer lESVS CHRISTVS.nbsp;Hxredes autemfunt OMNES credentes innbsp;ipßm. Dona legata,ßnt clejles, sä nun-quam interieur a opes ,REmissio pec-CATORVM , çÿ-VITA SEMPITERNA.nbsp;Injlrumentum, feu diploma huiusTeßa-cipitefKdanducate:Hoc EST COR-p V s meum. Dibite ex eo omnes. H i cnbsp;EST SANGVIS WfKd' noui tejlamett.nbsp;h' trCp^yig ,ßgillum, fignum, aut ftgna-culum, quo tejlamentum nouum obf.gna-tum,sä ratißcatum e/Ç ; funt clefiia h.ecnbsp;^z^word.cORPVSjö-SANGVlS Chrißi,nbsp;cumpane,säyino exhibita,admanducan-dum,sä bibendum'.yt hoc thejauro precie-ij Jißtmo
SEXres,^ült;e inTeßamentinbsp;faètione rmiuinbsp;runtur.
r. Teßitor-.
i. Haredes, i^Sonale^ata
'.Eimdenipenerii jï illud:i%i è-. menti., funt yerba infiitutionit cnx. Ac~
..........gt;.r'a___________
^.Infirumen^ tum.
S. Sißllum.
Si^nacutum (ft t el ßgrbitienbsp;at^ canfrmannbsp;tie,ß^ntculu,nbsp;.i. tejlamvnti,nbsp;quod ejl rerui
208. DE C OE N A
DE TROPiS, SEV MODIS'
tiequibM mo^ fifiimo intra nos ßumpto, certificemur, ds ^/f rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratuita,per Cbrftum, cum Eatre coeleßi, ^{tin^ät^ape'i reconciliatione,gratia, atq^ mij'tricordia, ruit.tejlamen Et,'vtnoftra ftdes de rtmtj/ionepttcato-tim, vt pros rum,eî:r'vitaaterna:cuius,propterChriftu,nbsp;tmp.ontinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jaHijumushieredes,confirmetur. Obliga- tatorumre,mJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. _.q jWK«. 6, Obligati«. ^ia nictonjT mii ioTaulo. tto igitur,qua hteredes tenentur,eft aßiduA recordatto,amp;meditatiopajlionis, amp; mortis Dominiiprajentifiimum aduerjits igni-ta Diaboli tela, eiraduerjusomnes tenta-tiones caTnis,peccati ,mundi,amp; injerni,re-niedium,fiue antidotum. lam ex compa-rationepropofitionum Elatthai, amp; Eîar-ci,Euca:,irj Eauli.àgjaeriA, atq, concentusnbsp;maximus animadusrfitur. Sunt emm ày-tiçpoCpci,ritrorjus commsantes, tir/zraJ'o-Fet/z^aïe^ tr^rô.ftç. /-JiC eftfiangttts meus,nbsp;qui fPÇ noui teftatnenti. Et,litc calix e/Ç^nbsp;nouum teftamentum,infianguine meo.Sednbsp;Helrdijmu exponit priorpropefitio. Elecnbsp;prxtereunda e/^hypallage: qua idem 'vti-tur a/pojlolus capite pracedentt, mfigno-rum,'veljÿmbotorum defcriptione, Eanis,nbsp;quemfrangisnus, nunquid communicationbsp;eft corporis ChriftiiCalix bentdilîionis,cuinbsp;benedicimus, nunquid communicatio ei^nbsp;fian^inis ChrijUI In his enim responiturnbsp;proallione: materia, jeu injlrumsntum,nbsp;pro forma. ELampants non eft eommuni-catio,fed illud'veluti medium,per quadfitnbsp;rfaivuviafeu dißiefaiio,eir cum quo fitfum-ptio corporis Chrijh, Itaq^ rsk ,pronbsp;uÂeitsJ, npoub d\a.yofan,panemprofralliO'nbsp;ne feu diftributione pofitit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caufa eft, quamobrem,jubieSiû adijciat banc circum ftantiam: ev KÂajoùlpi. Eadempoculi rationbsp;eft. Elam calix bsnedillionis,cui benedicimus, feu 'vinum, quod in calice, Chriftus,nbsp;gratijs al{i5,dijcipulis dédit, non eft xaivo)-yiac ,fedhuiîts quoddam b^yx,yoy : quo jan-guts Chrifii ore hauriendusporrigitur : amp;nbsp;eu quo yinum.quod eftfanguis Chrifti,pronbsp;nobis ejfufus,bibitur. Itaq^ hanc metony-miam jcitè Lutherus explicat, per hancnbsp;Eanem ejfe communicatumnbsp;corpus Chrift:. hoceijj, intercnantes di-ftributum,ad cotnedendutn. Et poculum efnbsp;fi communicatum, fiu difienjatum biben-tibtis,Chrifiijangiiinem.Sic enim Chriftitsnbsp;datum,amp;acceptum,ideft, aixsiyuvrifaiyovnbsp;panem définit: qubdfitjuum corpttstt^po- |
culam datum, atr^^ epatttm ; quodfit fuiti fianguts. Ex ^utbiüjummac6njmjilt;gt;,at^nbsp;ttvp.i^aivia, Euangelfiarum , aan Eatiltnbsp;allpoftoïofiacilt animAduertifotsfl. Haenbsp;enim ytrha roEloa-t^focui'Q:.jura: ttawäVM,nbsp;did\fivcq, nsM Äaßeiv. l^lam commumcannbsp;tfl dart, amp; accipere in hü loca. Eft innbsp;hts yerhif transnomitutio 'vel hypallage:nbsp;ludtciam Ithi edit, hiba. ld ejl, hoe ififionbsp;(tente abufii,amp; indigna manducatione, amp;nbsp;potu,Chrïfium iudicem intra je recipit.ldAnbsp;rewfit corporMfamp;fianguinti Domini, quot;ERnbsp;enim ß probat^ne^ 'vtljeipjnmj 'vel corpusnbsp;Domini dtjudicai.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éi doniuaiTtA in eo confiftitjvt qui!q^perpendat, t^nafidead cxnam Domini accedat :quidjumat: innbsp;quem'vjum, ^iaMçy.lt;nçttemcorporîiDtnbsp;mini, in hocpofita et^: quot;vt non traSlsmtnnbsp;eorpuiCbrijU.fiautcibum'vulgartm. Qmnbsp;enim illudnon habet alio loco : « Chrifiumnbsp;recipit,non ad jalutemjedadiuditiumintnbsp;yt jeruatorem :fiedyt iudicem. /tapofiuitnbsp;ydpofiolus rentjpro perfiona : effe/luni,pronbsp;eauja. Elam qui edit, amp; Mit indigne'.eumnbsp;Dominas iudicat, atq^ cafiigat, morbie, amp;nbsp;corporali morte t^t taatipeccati ipfitmpeenbsp;niteat : amp; ne cum mundo condemnetur Ele igitur clamitent Sacramentarij,not in ijsfcripturif,qu«loquuturde cna Domini, nullu admitters 'verbi modum: habitnbsp;nos confiteraes.fiedita.'vtprofiteamur, nosnbsp;vfitatos, eirperficiOmnibtis, qui doHrinamnbsp;modiftcationiimfitnt affiecuti, notos troposnbsp;poneretnon eos:qui nulla dicendi arte, nul-lo^quot;vju loquedi.pofiunt demonjlrari. Cuiufi-modij'unt illi,quos ipfi injciti,amp;ficlide exnbsp;cogitauerunt. quemadmodum dicemuspoft ea. Idem quot;Vtiturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;translations, on ètçagToçliv crufatteï JtaTib.olïe-f^. quia 'vntupants rvnum corpua multijumus. quanbsp;'Vtrba manijejlam translationem habent,nbsp;propterfimilitudine, cognationem, quanbsp;eft inter caufiam,amp;effeHu. Âd quam my-ytyi^cui alludtt. Eanis enim Euchariftici,nbsp;ex quo omnesparticipamus, corpus Domi'nbsp;ni efficit: yt multi'VtiiiS'velitti panis.amp;'v-num corptia,J'ctlicst myfticum, quod eß Ecnbsp;clefia,cuitu caput eJi Chrijiusfianitif.r/t^nbsp;haru modifitattonu ^cMt^uv,aperta in hutnbsp;locts extdt veftigia : quot;vt omnium troporup-fiicua ratio ejl, neq^ objcura antmafiuerfio. ¦Q-SL Ta itiTili Tgt;lt;t, Ta |
DOMINI.
209.
|
DE TERTIO VERBORVMIN-flitunonis cna: Dormmjgenereytjuoi inter fitperiora,e^^ medium, Diximits, inter propria, amp; traslat a y er la,efle nonnulla, quæ mediam naturam hanbsp;hent, quot;Mam etfipropria f'unt,^ natiua return yocabula:translatorum tarnen fimili-tudinem gerunt, Videntur enim ejjè modi-ficata : modorum autem, t^ui nomi-nantur,prisfefer unt tantum aliquamJfe'nbsp;ciem,at(p imagmem. Itaq^yerha eiufmodinbsp;non 'î^o'mKdfed'T^oTit^^rj à Gracis appel-lantur. Et quanquam in reliquis artihw,nbsp;do^rints,atq^ Unguis funt inufitata : in fa-cris tarnen lîteris,/eu yerbo Dei, amp;Jacranbsp;Theologiatfepe reperiuntur. Ex hoc nu-^inuaora- mero,Jùnt ilia Chriftiyerba. B. HecÇpa-^^^nis nis,queisfiimpfit,fregit,deditq^difcipulis,nbsp;^^fgt;v,pro- 'Vteumacciperent,amp;manducarent') ESTnbsp;yen, co's.w s meum,quodpro y obis traditur.nbsp;ffarte.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D- Hic efifanguis meits. ) In quihttspro- pofitionibtts Schifmatici,hoc eJl,Saramen tarij, yt poflea ojlendemw, tropos,fedfal-fos,repererunt. 2\Zôj nullum his inefTe con-tendimus, Sunt enim hic omnia natiua,pronbsp;, priaqjrerumyocahula.BIam pronome de-monßratiuum,oflenditpanem.Id^ ex Luca , amp; Eauloft manifejlum : qui in alteranbsp;cnxparte docent, auas res Dominius monnbsp;ßrdrit. non accumÈens Juum yifibile corpus,aut externam cnx aBionem,atq^for-mamfedpoculum,amp;panem. Ears altera,nbsp;niniirum copula , fuam yfitatam' retinetnbsp;yim,dtqjpotefiatem. Accipitur enim vrmqnbsp;xlixüç. K! enim ecTcX'Jov ejl,jeu contra ar-tis pracepta, amp; pr opter ea ineptumfentire,nbsp;tropum, modum^ yerbi cadere inparticu-lam ^^xUxhjtjfcfatuiime^Ç^, contendere,nbsp;t^ots-lu) translationem ,feunbsp;modifeationem aliquam yocabuli, federnnbsp;habere,in yerbo Ô7mqKliKw,Sum,Es,Efl.nbsp;Hon enim, ftpronomen ^tiuhdov, aut yer-hum illud vrra^KUftov ,per aha cognataf-gnifcationis,explicart interdum potejltid-circo ea interpretatio cji tropica. Hamytnbsp;yeru effet: quod Carlofadiusyoluit,ïlGC,nbsp;exponendum effe,per corpus Chrifit difeumnbsp;bens cum difeipulis yifbiliter : non tarnennbsp;indefeqHeretur,in his ipfts effe aliquam monbsp;dificationem, Sunt enim hlt;ec, qutepofui- |
mus,omnia propria. Eadem ratio ef tS v-Tm^xhusd pnfaari^: quod translate mtn-quamaccipitur.Ef enim largiamur.2iui^~ glianisfalfam expoftionem hanc. Eft,pronbsp;jignificat, acciphnon tamenreEf'e dicettir,nbsp;metaphoricam effe locutionem.Hulla enimnbsp;translatioperftgnificat,exponitur.Idquodnbsp;in his exemplis yidere licet, ./Achilles eEfnbsp;leo, Chriftus e/Çoftium, yitis,paftor,itemnbsp;panis. Ham to xctlno^^d/^ov translationem habet,non copula, quafiimitur vomq-iâiKuç.Hon enim perfignificat exponitur.nbsp;Etenim Achilles nonfignificabat leonem:nbsp;fed reuera leo erat,y el leoni fmilistnon natura, atq^ effentia,fed qualitate ,feu animinbsp;robore, atq^fortitudine. Ideoqperop.oico-env cétîKn fimilitudinem imperfe5lam, ex-poni folet'.qute eixuv,feu imago dicitur. A-chilleseft tanquamleo,Sic Chriftusnonft-gnificat oftium: fed eîf illudipfum oftiumnbsp;(?» nouu iam fa^um ß y er bum) per quodnbsp;nobis adituspatefit in clum, V\tem nonnbsp;fignificatfed eft yitis alia,nempe y era: cuinbsp;nosfumws infiti,perfidem,furculi.Eft pa-fior,fedyerus:qui animam pro ouibits pro-fudit. Heepanem fignificatfed reuera edf^nbsp;panis,yidelicet is,qui de clo defeendit : nonbsp;panis, ex farina àpiftore coBus. Quartnbsp;yt nulla translatio ,perfgnificat ,exponinbsp;folet :fic yerbum fubfiftendi nunquam admit tit translationem, Et quanquam in literarum litdis interdum magiftri parabolas,amp; allegorias explandt,per yerbum Si-gniftcat: tarnen illudfaciunt impropri'e,amp;nbsp;inept'e. QuamobremreAiusipfe Chriftus,nbsp;dicedi perfeAißimus opifex, atq^ magifter,nbsp;fimilitudinem, de eo, quifementemfacte-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g bat, interpretatur, non perfignificat: quod infeite in fcholis facerent homines indoSlitnbsp;fed per yerbum onra^Khxov, Hotaeftpa-rabola,feu allegoria,acperpétua traslatio,nbsp;Exijt,quifementem facie^.t, adfteminan-dum ftuum fernen: amp; inter feminandum,a-liudcecidit circayiam, amp; reliqua, quxibinbsp;fequuntur. rbi loquitur,no de aratore fednbsp;de Ecclefia doStore, eiusdemq^ ofiicio, do-Shrimsgenere,amp;de corona auditoru. Itaq,nbsp;yerbaQauqytxoc, nonyfiurpanturpropri'e,nbsp;fed translate. Seme igitur,yt Dominus interpretatur , E s T yerbum Dei,non eft illud granum tritici, quod fftargit in agrum 'JE tij colonus. |
210. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE C OE N A
DE TROPIS, SEV MODIS,
|
colonus. Spin«,aù a)icMfixj,fiintfollicitu-dines, dtuitia, eir yoluptates hutus yita, Deniq^ borta terra, efi cor honefium,amp; bo-num audtentium. QMmobrem nemo gramnbsp;mdtices,amp; rhecorices.,linguarumqjptri-tus,docet,tropum)yel metaphoram effe y elnbsp;innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pronomine, y el in yerbo fubfi- fiedi. prafertim in hispropofidonib. Chrifii. Hoc e/p corptts meum, quodpro y obis traditur.Hic efijanguis meus, qui pro yo-his effunditur. Sed dicat quiff ia : tu igiturnbsp;panem effe diets corpus Chrifii,yinum fan-guinem Chrifii,idqfiibfiandatiteri'nequa-quam. Panis enim, cir yinum fua natura,nbsp;amp; perfe,non ePf ipjitm Chrifii corpus, amp;nbsp;fanguis. He gam us enim amp; nosfignorumnbsp;conuerfionem.Heqj enim yelpanispro nobis traditus efi, y el etiam yinum pro nobisnbsp;effufum, in remifiionem peccatorum. Sednbsp;panis, r/Ç corpus Chrifii : qtta yideUcet,eonbsp;taquam medio quodam, corpus Chrifii of-fertur,amp; exhibetur: yinu eflfanguis Chri-fii,qua jcilicet,in eo, fanguis Chrifii biben-dus diflribuitur. *Pd.anent enim infua natura panis, amp; yinum: manent quoq^ corp usnbsp;eir fanguis Chrifii in fua natura. Ât quidnbsp;hoc efi aliud, inquiet Dipnofophifia, quamnbsp;concederetd, quodpriusnegauerasfHamnbsp;ficumpane,amp;yino,yel i n , aut s v B hisnbsp;terrenis dementis, nobis offeruntur, amp; di-ffenfiantur ccelefiis efca, amp; potHS,corpus,amp;nbsp;fanguis Chrifii : profelfo,panis improprienbsp;dicetur effe corpus Chrifii,e^fanguis impronbsp;prie dicetur effe Chrifii fanguis,Ex quo ef-ficitur, impropri'e, amp; translatepanem, amp;nbsp;yinum effe corpus, cj fanguinem Chrifii,nbsp;Elf^ igitur tropus in his yerbis Homini.nbsp;Hoe efi corf us meum. Hie efifanguis meus. Eamq^ ob caufamfunt, ydper metaffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phoram, ydper metonymiam exponenda. eC^r/ÇOÇ xa, ... M ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ n r c^r- ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ !edracihsetadhasarguttAS,reponio.ELo ufitata pro- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;d;iZ^nTixùgt;ç,pants, amp; loquendira nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corpus,amp;fanguis Chrifii : id- circo,propofitiones ifIteyerum tropum habens, per quern debeant explicart. Ta-metfi enim alterum in his exÇ offerens, to Ti^a-tpi^oy,alterum oblatum,Tbnbsp;^ôpù/.ov,tlludquaji contïnens, hoc quafi co-tentum :yt\sts-ci,^cucltxnnbsp;(p^etid, yd modificata per immutationemnbsp;yerborum, loqundiformulA,hxca Chrifio i/itata p\ oquenai. |
di^a ejje Dideantur ; umtn, quù necpa-nis continet localtter corpui Cbrijli: nec yi num locali quadam inclufîone continet fannbsp;^inem Chrijli ( id quodfit in metonymia^nbsp;rSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) re lie dicimiü, hypallagenfeu tropum nullum j effe in yerbts Tfomini : turnet fi in illtt im- tu,nbsp;mutatio, modificatioque inefife yideutur.nbsp;Q^mobrem, fi ejfe tropui yidetur : tro-ptts certè non eif^. Cur yociferantur ergo fret,(ifnbsp;uduerfiarifinosidcdcederenecefiario, quad Iwceß^^^nbsp;anteanegaueramus l^t enim fimperne-gAuimui, modum effe in bù Chri/li yerbis:nbsp;itA confiunter idem perpétua negAÜmwî.nbsp;Isbum quadfimilitudinem gerit tropi : nonnbsp;continuo trapue efl. Etentm amnif meta-nymiu continentis,e!sr contenti,proprü loculifit inclufione Alteriuf. ^tqui,cîim corpus , amp;funguis Chrifii localtter non fit innbsp;pane,amp; yino: nulltts profeHodn yerltis T)onbsp;mitn,yeram ponet immutationem,aut ali-umquendam modum. Q^mobremgenusnbsp;illuddicendinominabitur 'ifO!nlt;ldic,non dus,euf^a.nbsp;'tÇOTnxov: VTret^^SKidiç, non iiTrecT^Mclt-tta». îdamynioillafaframentalts,corpo-ris,amp;fanguinis Cbrifti,cumpane,tiryino,nbsp;duas res in cnaporrigi, amp;/umi ofiendit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;et. quarum altera yeluti continet: quia offert (panisenim, amp;yinum,funtfigna, yelin-firumentaqutedam diffenfationis, alimo-niec ,potus^ coelefits } altera qua/i contine-rur. Corpus nan^, amp;fanguK Chrifii,fym-bolis ynita, offeruntur : amp; di/iribuuntur.nbsp;Sed quia nulla hic localis fit inclufio, qua-lisfieri folet in rebus humants: nonpoteï^nbsp;metonymia y era did continentie, ö* contend. Cuius generis exemplum, eif^ in hoenbsp;7oetlt;e yerfu : Crateras magno sflatuunt:et yina coronat. Item in illo eiusdem: ---llle impiger,haufit Spumantepaterdm:amp;plenofè Jgt;luitauro, Vr wïw in yerfit priore,contentum pa-fuit,pro continente: yinurft,pro cratere:fic in proximo, duplici metonymia, primùntnbsp;materiam,pro re effelîa, aurumpro patera , deinde ipfum continens, pro contenta^nbsp;yas aureum,pro yino pojuit. Sicut Chn-fius ipfe TO tuTn^/ov, poculum , Jeu ca-licem, pro yino, fa^xw/atnai collocauit.nbsp;qua hypallagtefunt yfitata, amp; y er a: in hitnbsp;enim |
DOMINI.
IN VERBIS CÔËNÆ.
enit»fintf loculi circu/criptione, alteruab élit er 0 cottnetur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in tilts Chrißi/poßtio
nibttstpanh eß corptu meum:amp; ytnum eß fanguh meus,eß ùg vKa.y^a,yi\, yt immu^nbsp;tatiOfWn autem yera immutatio. trun~nbsp;tanieniquiaßgt;eciem habetyßtata metony-mi«,qnam grammaticorum yulgus aiwix,-yocat-.faBum eß, docenai caußa: ytnbsp;« D^^Marttno Luther o, honorißcx, p'tx^nbsp;tnemerûe, amp; aliß Augufianx confeßiontsnbsp;Theologh ,fynecdoche, in bis Chrißi yer-IvStponeretur ; non qubd localiter corpitsnbsp;Chrißißtinfaneßanguis in yinoßedqubdnbsp;alio modo, quifoil (hrißo cognitth eß, aßnbsp;ßntpani,amp;yino,corp}h, amp;ßanguisUlina,nbsp;hoc eft, cumelementh ynttaßnt, atq^ co-pulata.in dßributione, amp;ßmptione inte-grifacramenti. Vndepatet, Lutherum,e^nbsp;tos, qui cum illo faciunt, non conßituertnbsp;yeram inugt;ix.^o;;^lu):nominare tarnen com-prehenßonem,propterßmilitudinem: quianbsp;duxresin yßu ccenx fintproxime coniun-Üx, Cert'e Apoßolusnon dubitauit aujuix.-^o^iKuç, y el \:;is-ct,')^kxuUx.uç loqui : cumnbsp;ait,d[BxtfM.^tTeigt; d]^
oviaç cat tS açtu itamp;iiTU, nbsp;nbsp;catTndm-
Ttjßw quot;XiviTtà.pro Td^Tsv i^tiTu.ytpau lo antedixerat. Ex pane, inquit,edat. yi-delicet corpus Chrißi, nec tarnen localiternbsp;inclußim effèinpane corpus Chrißi fientit.nbsp;Hue rejfexit S. T)ei Martyr , loannesnbsp;Hujß; cuius yerba in hymno de cna luntnbsp;hxet'^M wtr ntiner bee vergeffett/nbsp;lt;9iAb er i?«ô Jètrt leib jô e|fe» / X)er^nbsp;boigert tm bîOt p» Hein/ ünb jô tri«nbsp;lt;fen fètn blâ C im tvetit* Non enimßa-tuit yirfan^us localem,amp; artocreatißiednbsp;inclußonem,amp;deliteßcentiam corporis Donbsp;mini in pane: ßed reieett /ailctmitfmv Eapi-ßicam : aßfieruit^ integritatem ßacrameti,nbsp;contra Derengarij di/cipulos. Qui nos cumnbsp;7auloßc loquinonßfiinentijeapiam hacnbsp;cantilenam, ipßumq^Taulum, impi'e damnant. Itaq^ retins dicer emus, non ejße me-tonymiam, yeljynecdochen: fedquaß me-tonymiam , Jeu quandam yelutt ßynec-docben-Docendi enim caußa,yßrpari poß-ßiint hxc yocabula : cumplura in jeripturanbsp;reperiantur eisempla talium ynionum, ßeunbsp;prxßentiarum: quorum nonnullaßupra pronbsp;poßtimus. Vf tnim rtCli damnamus Ton-
tlficiorum Pilctçiii2;eiuenv,(ie ffiv 5*d^Tsu,)^UV oivoyßc iure damnamusnbsp;Berengarianam faldionem.quxtollit Chrißi , ex hoc Sacramento, humanamprxjen-tiam : nucleum nobis außerens : putami-na relinquens. Ham Lucas Euangeli-ßa effußonem pro nobis , inremißionemnbsp;peccatorum,tribuit poculoßeu yino: pocu^*nbsp;Ium autem,eä yinum,cum nonßntpro nobis,in ara crucis,proßla:necejße ei^conti-nens,eir quaß continent,hoc eß,calicem, örnbsp;yinu,pro ChrißifanguineuTm^i^etKlutax;,nbsp;vTS-A7^a/ye{dù)ç ejße poßta. prxßens igi-tur cum yino eß, in cnx lùmptione, fan-guis Domini,pro nobis effufus. Idem Eau-lus facit Apoßolus in prima inflùutioniinbsp;parte.Ham cum Euangeltßxjcribantihocnbsp;eß corpus meum, quod pro yobis traditurtnbsp;ytitur ille yerbo, quod nonpertinet,perße^nbsp;extra ynionem ßatramentalem duarum di-uerßßimarum rerum,adjubieltum,feu d'ßnbsp;ulatov pronomen,ßuepanem'. ßd quodper-tinetproprieadprxaicatum. Corpus enimnbsp;Chrißi pro nobis traditum eß, non panis.nbsp;At Taulusßerihie. Hoc meum eif corpus,nbsp;quodproyobisvKK'tiG\'TWi. Hocenimnbsp;ey adpanem Chrijlus retulit, quern dißri-buitteäquot; idem Apoßolus oßenatt,ße,amp; adiosnbsp;Domini minißros,incxna dißenfdndafa-cere. Hune d6cet,nonpanemßülum dijlri-bui:fidfimul etiam di^enßari corpus Chrißi. Idquod capite antecedence clarius definit :panem fraClum ,ßeu difiributum eßfenbsp;U9iva)vieM,ideß, nonßolum communicatio-nem,ßeu dißributionem,yerum etiam par-ticipationem,ßeu ßumptione corporis Chri-ßi.Etpoculum beneaillionis,cui benedici-mus,efße natyuvias/änguinis Chrijü. Capi-teprxcedente,eadem 't^o'!n^J\ßi,ytly'jra.Knbsp;Äctjsi^dét cp^cta^ytitur. Ham omnes e)tnbsp;eodempaneparticijamus'. n fii'CFa.ynç caamp;nbsp;TU tvoç ogTiivnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ß. corpus Domi
ni. Honenimßenßt Apoßolus,inpanelo-caliter Chrißi corpus contineri. Ve-riim de bis ha^enus. Hunc ad reliquaperga^nbsp;mus. Oßendimus enim haClenus, nullumnbsp;'nbsp;nbsp;ejße tropum in propoßtionis ßubieClo,noc:
: nbsp;nullum itemincopula,t.3T. 'E^lat igitur
gt; TO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y, attributumpronuncia-
' ei, C O R p V S M E V M. i« quo Oecolam- padiusmetaphoram,Caluinusp.iluwiMM), T iiij non
éi.
Item,p,i-po^
2!2. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N A
DE TROPIS, SEV MODIS^
|
non illamfie qua fuprafed qua efifigni,amp; reifignataconflituit. Ade'o conjentiuntnbsp;inter Je ijli Tropici enarratores. Qufi au -tem Jana mentti homo ijs credet^ Utenimnbsp;id quod fialfium efi'. Chrijîum hominem à cnbsp;naabejfe,probare conantur,nonfiolum pernbsp;id,quodperaque ejl faljum^atq incertu',yenbsp;rum etiamper tropos commentttios, amp; inter Je répugnantes.,Afiirmat qiiijquefitamnbsp;tropologiam, amp; exegejîn ; tanquam coÙTOinbsp;i(J)a. : nullus tarnen earn firmte rationibusnbsp;demonjlrat. Sihocnonefidia.(^iirQtil^iai-vor Tidivocf, ÀvTÏ ojaoAoysvi^tvafiubtum,nbsp;pro certo: nejcio, quidfitrepetereprincipi-tim. Hon tnim fiatisfacit Oecolampadionbsp;^ifinglij Significat : Caluinus etiam nonnbsp;contentus ejl, magifirorum Juorum placi-tM.QuaJilnt argumenta,certijstrrtaq^ indicia, no jôlum yertiginofiipfiorum Jfiiritus:nbsp;fed etiam anxie reclamantti conlcientia.nbsp;Ergo Caluinus in locu Oecolampadij transnbsp;lationistfubfiituit metonymiam. t enimnbsp;Ule corpus, amp;¦fanguinem Chrifiiperfiguram corporü, amp;Janguinis eius interpreta-tur. ita Caluinusperfignum expdnit.Quianbsp;reifignata (corporis, amp;Janguinis Chrijii)nbsp;nomen adfignumpd cfl,panem, amp; yinumnbsp;, transferatur feu de eo dicattir,nbsp;nbsp;nbsp;tpanit iiuT'jecZdJl VOCETVR corptis Chrtfti,yinuappel-(lici,non ftcun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanguvs Chrijii quodfit illiusfi- dum ejfe, nbsp;nbsp;gnum,feuJymbolum. Sedyterq^ non modo , in graut errore, yerum etiam infxda igno-ratione artHs rhetorica yerfatur. Itaq^ o-fiendemus,yerba ccena 'Dominica:nonpofi fe adeum modum, ^lo Tropologici ijli yo-Oecohtmfiadij lunt,explicari. Oecolampadius igifarme-metaphora in taphoram confiituit inpropofitionis attri-*^futaiur^^'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifii, Avct^oyta. Ji^nnrum, rerutn ß^nittAnbsp;rum. non acabit in fignificatione natiua,, att^ propria:Jedin aliéna, amp;peregrina. Hiecnbsp;enim int^rpretatur, per figuram. Vt fitnbsp;ifie yerborumfienfitâ. Hoc efifigura. Hosnbsp;^erb concedinwi, quot;yitrunq^ ,panem, amp;yi-num,efifie figuram ( ytrunq^ enim cernbsp;nitur oculu) efienbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(rdp-ccl^, Mfaoiloç fiimiliifiormre, nimiru corpdr ii, amp;Janguinii Chrtfii, quoddam exemplar:nbsp;feu ro cwTov ruOTk ; quia figura cor-porif,amp;fiangmn-,5 Chrifli, yminq^ èregio^nbsp;neyeluti refpondet, propter ct.'icbAaylcM,nbsp;atqjfimilitudinem. Harn.ytpanif, amp; yi- t |
Âat»» numfic Chri/li corpus,amp;fanguis in comu-nioneccena difiribuuntur : iamp;ytpane,amp; yino nutriuntur corpora noßra, adhanc ca cfisdl'nbsp;ducam yttam.ita corpore,amp;fanguine Chri noßtisnbsp;fii, totus homo alttur, ad rejurre^ionem y-M prabttt^nbsp;mortuorum, siryitam aternam. Hamnbsp;quantum adpanis, yiniq^ ècrioui, atq^jub-fiantiampertinet.nulla efiet cum corpore,nbsp;amp;janguine ChrißiproicimacognaJio.Ine- nbsp;pta etiam hac efi, quam 2Jmngliani adfe- gruensrdpquot;'^nbsp;runt,amp;covó,qiMlt;ï^, gt;jÀva,Âoy(^ ctvctÄo- pofita,rtj:^nbsp;yiec. Sicutpantsfrangiturnta corpus Chrinbsp;Jlipro nobis in cruce eJlJraitum.Hon enimnbsp;fraSa Uli crura Junt : JedfanCla illius ma-nus,amp;pedes Jimt clauis transfojsi'.jdn^umnbsp;deniq^ eius latus,militis lancea tranßerbe-ratum efi,ynde aqua, amp;fanguis,fcaturigi-nes noui tefiamentiJacramentorum,ejfiu-xerunt. Vinum etiam non efi efijufum ,fednbsp;haufium:fanguis Chrifit autem.ex einsfa-lutiferis yulneribus emanauit. Quare mta,-^ovaa, eii^hac aduerfariorum Jimilitudo,nbsp;Sit igitur fanepanisfigura corporis,yinumnbsp;fanguinis Chrtjli :Jednonpropterea fiequi-tur : has res abfentis Chrifii eJfe figuras.nbsp;Quinimo rerum prafentium litnt exemplanbsp;ria,non eas tantitm reprafentatta, yerumnbsp;etiam nobis exhibentia. quodfiert nonpof-Jet,fiilla ejfentabfentes. Certemetaphoranbsp;in hisyerbis locum habere nonpotefi.pa-nis efi corpus:yinum ejiJanguis. Omnis e-nim translatio fit pernbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, non per crói^iy^^ai. : per ea nimirum,qua nonin eode rerum genere latent: aut ßlatent in eodemnbsp;or dine,feu categoria : tarnen non in eademnbsp;pofitaJunt diuifione, ac av^vytcc. Id quodnbsp;cum eix alijs eicemplis yidere eijj : tum eicnbsp;bis,quafequuntur, JMetaphoræj fe« verba, quæ ex alio pradicamento transferuntur, earnq^ -ob caufam, translationes nominantur. Chrifius f/Ç pafior bonus. Chrijlus eii^yta. Item, Lex efi mens,amp;anima ciuitatis. .A-dolefcentia efifios atatis.nbsp;Seneilus eii^yita occafus.nbsp;'\dors yltima lima rerum Sacraine/tfX'it nouiTtf^ J^Claudit^^' rrafiuntf^nbsp;fentiurntti''^,nbsp;quaritforin^^.nbsp;re^ionenbsp;rejpondentip' liefiperei ^ua mil ßtiitnbsp;iiieadeithttti^nbsp;refiibiebllt;igt;tfnbsp;^natione. efi, ôtrÂH'HI Aa,,qiiorvf*nbsp;ynuiii/ibibnbsp;tei o directnbsp;iinetnr. InJiiitränl' latio fit Teerba : resnulllt;inhtgt;^nbsp;eo, dejuo^nbsp;tuntur, C9^nbsp;tionem bii)C^ /tem. |
DOMINI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2B.
IN VERBIS COENÆ.___
|
Item, Ck/ifUfittt fefliifiix reipublicte. Et infinùa aliagtnerii eimcltm. 'tV.knsi. KTlGViT-i IN EO-/fwfiiÜa attributo. Uanißßa 'quot;^0 probrU analogia ^^nrln. Per genera lt;iÄ0T^lt;«e,fuperJora. Chrtßufefl panis^quî dt ccelo defctndit,nbsp;ß'vitiSinoseiusfitrctili.nbsp;^'»fninhuos Chrißtneßpetra,/upeTquAmefi extruUmnbsp;Ecclefia,. ' Cbrißui e^fons aqutt falitntis in yitam ittsrn^tm.nbsp;Chrißw eß oßittm. Item, Clodiuó fuit materia^ amp;femettigloria }^i-lonii. Per fpecicm difparatam, Chrißtu eß agnw illeDei^qui tollit pecca-ta mundi. Lutheribsfiiit cygnui: 'Vt ^aticinatits elf^ ßrnHui Del martyr loan. Hufßw :quinbsp;à conciliabulo,Äntichrißianorum Con^nbsp;ßantia crematu^ fIÇ. .yic billes eSf^ leo. Tapa elf lupus yel'è:^}claXvK(^, Per fingularia ,leu i'ndim'dua difparata,nbsp;hannes efl Elias. Lut ber usßit Elias tertius, tirßroculdu-bib'Tlltimus. Idem Luîhsrtts fiiit Huffus. Item. Lutberusfiât Hercules fcilicet,in expur^ gando ßabtilo regni pontificij yhoceß,nbsp;j'ordiumhumanarum tradttionum, ôrnbsp;fu^erßitionum. Hicprinceps eß alter jlchilles. SticbiM eß Euclioypro ydldi auarus,nbsp;Idem,'^el alius qwjfiam, eiÇ Sardanapa^nbsp;Itbs.mollisfcilicet,ac effminatus. a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex quîbus intelligipotefl : ynde in eo- dem rerum or dîne,feu categoria transféra--turân pradicatopropoßtionis, 'verba : non ex eadem certè dzuifione, fedé^oppofta,nbsp;qua in latere collocatur. Htqui bac Chri-Jti yerba,panis eifcorpus,/ùp.tnbsp;^^(.^l^crum enimfubalterocomprehen-ditur)nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quamobrem ^Ltbklîis. nbsp;nbsp;nbsp;translatio in hts effe non poteß. De pane e- |
nim corpus,ytgenusßptritts,dicitur. Tams enim eß éHa, truiatâtuii. Ergo propria eß bac oratio. Sed magispropria tßictturnbsp;oratio ïm^nyntfi'-quefit dio^lt;rfau,expli-catione,eSr taquam definitione, proprio,nbsp;quod airißoteles to vtûj,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to nomi- nat. Vt enimpronomen ultiTixov ,poffeßi-uum à^o7roiêi,quafi^ecificatgeneraleytr bum, corpus, amp; fanßuinemtßcqug huicnbsp;funt adiella, eidiuxTi^ov ea defcribunt.nbsp;Quodfit corpus pro nobis traditu ; fanguisnbsp;pro nobis profufus. He quisforte homo fanaticus deliret, acfimniet: Chrißum loquinbsp;y el de facramentali corpore ,ä [anguine,nbsp;qua Dtpnofophißeepanem,amp;yinum ejfenbsp;garriunt, y el de myßico ßo corpore,finenbsp;de Ecclefia : cuius ipfe caput eß. Cum Ecclefia neq^pro nobis tradita fit : namfie amp;nbsp;nos,pro nobis ipfis traditi effemus*. qui partesnbsp;nbsp;nbsp;membra fumus Ecclefia: neq^ cum pane,lt;amp; yino uobis manducanda, e^rbiben-daexhibeatur. Sic enim amp; nos ipfi nobis exhiberemur,ad comedendum,tir bibendu:nbsp;quodefi longe abfurcâfiwium. Hon igiturnbsp;hic fatlgt-Cp oça y lia e^epotefi: eu ipfe Chri-fius difert'effuum corpus, fanguinem no-minet : quodpro nobis eß tradttum, amp; quinbsp;pro nobis eßproßßs. Cum autempanis nonbsp;fit pro nobts traditus: yinum nonfit pro nonbsp;bts effufum:con[jcitur,non folum adeffepanbsp;nem,eir ymum,ytßmbola exhibentia:fednbsp;etiam corpus, amp;fanguinem Chrifiitytresnbsp;exhibitas. quas Dominus, kat Ï^oz^nbsp;propter excellenttam,cum non con^ician-tur in myßerio, adfint tarnen yere,lt;amp; fub-ßantialiter, yerbis exprimit : quemadmo-dum panis,lt;irpoculum commonßrantur. .H-t dieet hiefortaßis quißiam. Vinum, sä'ßnguisßnt TuÂvdiiçcüTx: plurimttm e-nimdifferunt'.ytyinum in c«na Domininbsp;epotum:fanguis item Chrßi, qui èlf^nouinbsp;teflamenti .fraterea, Corpus,hic non acci- Cauillationitnbsp;pitur ce'tsÄctri, amp; generaliter : p ro quauis eeßtatio-.nbsp;natura corporata'. fedädizumjov, amp;ar-dißim'e:pro corporehumano, imbpro corpore , non cuiufuis ,fedpro corpore Chrißi,nbsp;quod cum pane nullam evßiv^cui habetnbsp;Eß enim in alia dtuifione collocatum. Itaq,nbsp;cum metaphora fiat per diuerfa'.resyero ,nbsp;fint diuerfifiimæ : Hicpanisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: ä corpus Chrißi :yinum, amp;fanguis Chrißi. fequt- |
\
-ocr page 222-214- DEC OE N A
D E TRÔPÏSTTIVE MO dis
|
ftauittar,ba;c ad ilU,propterfimilitudinem ejje translata. SedhcccauîUatto facile di-luitur. lylam explenda Jententia eritadnbsp;hune modum. Hoc (pants') eß corpus M E-ViÂ,quodpro yohis traditur. Hic (calix) . efi janprnis m E v s, mc»z teßamenti,q^uipro quot;fûl'isi Sypn multii e-funditnr, inretnif-fton'tptccatorutn.Ent i^itur f)c Oecolam-¦Sen^tlablatr pa.dii /enttntia, ißa 'Vfrhorum Chriflt zn-Jpherna. H u nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ i ryp terpretano. Hoc eß corpus sneum, ta wQ panis edfgura mea, ^uxpro yoh'is tradt^nbsp;tur. Item, Hoc eß fanguts meus, id eß, hocnbsp;(poctilum) eFffigura mea, notii teflameti:nbsp;quxpTo yohks,t2rpro multts efiùnditur, innbsp;rermfiionempeccatorum.H^t^i enim illi in-terpretifaciemus earn poteßat«m,quamfi^nbsp;bi arroganter fumitt ytendi alio cafii. Htnbsp;quid inde fequetur f Hoc ahfurdum '^i-üelicet'.non corpus Chrifli,fedhguram einsnbsp;pronohis traditamefie: non dus fitlßan-fiam ,jedqualttatem : non quod tangipo-teß :Jid quod ocults folum cernitur : nonnbsp;rera.Jed eius tantum imagine, amp;^elutipi-^urajta^ necfianguif Chrßt pro nohüs ef^nbsp;fußs »ßßdfigura illius duntaxat. 7)enitpjnbsp;Janguis fhri/it non eritnoui teßamentifi-gnaculum, amp; confirmatio :fed figura duntaxatfanguini'S,TÓ'x(^,^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eius,erit noui teßamenti, ratione n-labemurin yetus teßamentum:in quo Jan-gUMyihlimarum erat figura cruorts Chri-ßtprofundendi, in nouo teflamento, Q^d figignendi quot;vti liceiit cafu : yt fic expona-mus Chrißum loquentem : Hoc eSf figuranbsp;corporùs, /anguinis mei*, licehit quoq^ idenbsp; mihi facere. Chrißus eft ftpura paftorts bo-Tet ATt'CCA, ¦nr ¦ rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ £ . , r J w,ett nçura yix, fisura pan:ó,'ygt;ms,petrx, abfurda, qua J amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ' fi - / ¦ ft, ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,r cemitatur ca-- finw aquxyit«,oßij,deniq^ Cbrißusefifi-fusreiii, inge gura agni Uhus DeiyquitolUtpeccatamun nitiuum, muxnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gß igttur,fanatice ,pafior ille bo- Mtonfoi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;animam prof undens pro fuis ouibus, |
cuius tantum Chrifius eft fgura,feu drd-xuvia-fJi.cci' Quanatn eß ilia 'ygt;ia,amp; ojlium, per quod nobis patetaditus in regnum c«'nbsp;lorumi' Item, quis eft illeparas,qui de clonbsp;defeenditß Chrißus non eß I Qifis To erb eßnbsp;ilia yitis,cuius nosßmuspalmites?quis ilnbsp;la rup es,fupra quam eß xdißcata Ecclefia^nbsp;^is illefans eß aqux quot;viuxjfalientts tn 'tn-tam aternam ft ftfufs deniq^ eftfagnus illenbsp;Dei,qui tollitpeccata mundi ,fiChrißusnbsp;eius elf tantum figura, nonautem illeipßnbsp;àf.ty'iç Àfaicuil@^ ft Kide,qua/o leiîor Chri-fiiane,quibus cunicults 'Statur Sathan,adnbsp;hxc facrilega commenta, ali^ndo ft/ar-genda in Del Ecdéfia. Idem in exteris li- ahfurisinbsp;cebit exemplis mihifacere, mutadone ca^nbsp;fus : quod Oecoldpadto licuit, nulla à Deo,nbsp;sä' kominibus impetrataipfiyenia, nulla^nbsp;fada till à dicendt magifiris copia. Si enimnbsp;panis,'eps^inum funtfigura corporis,amp; fannbsp;guints Chrifti : etiam lePc eß figura mentis,nbsp;epr animx ciuitatis.adolefctntia elf figuranbsp;floris xtatisfenedits elf figura occafus yi-tx'.mors eß figura linex paßremx rerum 0nbsp;mnium: Clodiusßit tantum figura pefiisnbsp;fuxreipublicx'. iniufi't igitur elfà'Hd.ilontnbsp;occifus.idem Clodtusfitfolumfigura mu-terix, e^rfementis gloria \lilond: loanntsnbsp;fuit Elixfigura : Lutkerus cygni,Hercu~nbsp;lis, ylttmi Elix fit quxdamfiigura. De-gt;nbsp;ni(^ Tapa 'Ecmanus, elf figura duntaxatnbsp;lupi,ytlctg}tleÂti)tÿv, «tne» 2amp;cerKJolfpSnbsp;je'ÿcbo). Sin hac interprttatio eß faifit,nbsp;quemadmodum fialfißiina elfpfalfd etiamnbsp;eß,amp;abfurda enarratio Oecolampadij.panbsp;nis eft figura corporis,amp;fangvitnis Chrifli.nbsp;Hullum enim yerbum translatum, perfi^nbsp;guram exponifolet,autpoteß, Hchilles e^nbsp;nm nößitleowsfigura',fed fuit quafileo,nbsp;aitt leonis fuit fiimilis, non corporis forma,nbsp;amp; habitu ÇJic enim quadrupesßiffet,fal-uns ,i!^pilis tedus ¦) fed cordis rabort, ani^nbsp;miq^ yiribus. Ex quibusfequitur\retintn-dum effe eundem cafam,nempe reSum.pa^nbsp;nis,amp;poculum eßfigura mea. Seddio^-filt;gt;ç,appendix,adiedx interpretationis iftanbsp;infulfamglofjam anathemateferit. ISIamnbsp;qui dicit, Chrißifiguram ,prQ nobis tradi-tam,rsefifufam effe, anathema,maranathanbsp;fit. ,H.dde,qubd iamtranslatio effe definit,nbsp;in hisinterpretamentistpanis,amp;yinum eßnbsp;FIGVRA MEA. quot;Metaphoraenitnnbsp;omniseß inyerbofimplici. v/f figvRAnbsp;MEA, cum infequentibus,ßnt yerba core-lunda, amp;plura. lt;2^are tn bis translatio eßnbsp;nulla. Hccedit huc,qubd in alijs edam ex-nx locis, neceffarib, corpus, fanguis,ptrnbsp;figuram corporis, rprfanguinis,effent eXpo^nbsp;nenda.ynde plurimafequerentur abßrda,nbsp;Ht in Taulo HpoßoloiTanis, acpoculum,nbsp;elfcommunicatiofigurx corporis, amp;fan-gtiinit |
I
-ocr page 223-DOMINI. lNVÏ;Rlih C OlfYI.
Ilf.
guinis Chrifii. Et, non dijudicansfiguram corporisDomini. Item, Reuseritfigurenbsp;corporis,etfianguinis T)Qmini.T)enäqj,Iiocnbsp;poculum nouum teflamentum efi, in figuranbsp;fiangtttnis mei, Ham amp; Lucas, amp; Raulusnbsp;deeodem corpore, amp; fianguine Chrifii lo-qunntur : quepane, amp; yino in cna exhi-bentur. Itaq^ yerbis ytitur Apofiolus ijs-dem: iudictumfibijpfi EDiT,lt;irBiBiT.nbsp;Item,qui EDIT, eJrBlßlT indigne. Ergonbsp;propriè,non translate accipiuntur in hacnbsp;tra£latione,corpus,amp;fanguis Chrifii. la.-eet igitur non minus euerjus tropus Oe^nbsp;colampadij:quam ceterorum:qui ûeixUùiitnbsp;pronomen,amp;'Vsrbum yiszFot^xlsxov tropicenbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enarrauerunt. Itaq^ manent yerba Chrifii,
HOC EST CORPVS M E V M , 0* HOC EST SANGVIS M E V S, i»nbsp;propria, amp; yfitatafiua yi,atqj potefiate.
^oua Cal- nbsp;nbsp;nbsp;Q^fid ad hec Caluinusf Quottes, inquit
^^nimetony infiua Harmonia, externum fignum D l-refielli- C.T.'T'^'S.id eße,quod figurât : OM NI VM tur, confienfiu,quot;Metonymie locus datur. Hecnbsp;ojoTOQ id^ccTythagoras.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim ifiius
Apollinis, nbsp;nbsp;tripode, y el eer ebro eins di
do oraculono credatiquot;prej'ertim cumadeb confident er ,amp; magnifiée glorietur deo-M N I V M confienfii. Ergo neprincipiumnbsp;illud efi AiaiToe7flxTtiv,quodpaßim er epat:nbsp;panem v O c A R i corpustquiafit jymbo-lum corporis^ Errat autem bonusyirnonnbsp;leuiter :puerilibus nondum Gramrnatico-rum , amp; 'Rhetorum preceptionibtts im-buttts, Er eriim nihildicamus hoc in loconbsp;de Ceteris metonymiefiormis:0 mn i vmnbsp;dodorum hominum consens v,tranfinbsp;nominationi, y el immutationi, queefittdnbsp;ojfaeiov, rSlocus datur:nbsp;quotiesfignum collocatur,profignato, hocnbsp;efi, an/atioy Àvrt 'x^dy/aa.T!^, i iTi sn-ia.étov,n}aiui ciVTi Tsi S^trrifaaviModus e-nim hie efi ouiocKÓXao^i^: neq^ enim retrornbsp;fits commeat : yt resfignata profignopo-natur. Exemple hypallages ifiiusfiunt ilia Ciceronis,
Cedant arma toge \ cocedat laurea lingue.
Et,
Mercatoribus tutum mare fiuiße dicam? cum duûdecimficures inpredonumponbsp;tefiatem peruenerinE
Item,
T)o3o oratoripalma dand^i eß
Et,
quot;ivltror, te non hmus re'i palmam, yt cate» rar urn re rum, Crajjodetulïffe.
Et,
In quadrigii qui palmam primus accepe^ rit,
, Item,
QMm palmAm,ytinam dij immortales,ti^ bi, Scipio, rejeruent.
Et illud Eirgilij de Âeoîo Vintorum rege.
faßofedet rex Æoltts antro : Steptra tenens :regit^ ammos'.Zsr temperat iras.
Etenim quot;yt arma belli, toga pacis, lau-rea corona triumphi, lingua Eloquentie, P alma 'viSlorixßgnafunf.itafecures, amp;fi.nbsp;fies magifiratusfunt tnfigniafieptrum rc-gni. Itaq^ Cicero prxtoribiis,inqui:,fafcesnbsp;preferebantur, eirdabanturfiecures,ijdemnbsp;cumfafiibus, amp;ficuribus lidores habebat,nbsp;quot;fieges etiamfiedebant cum purpura,amp;fce-ptro, amp; infignibus regijs. lam ea naturanbsp;efi metonymiezyt to atifaéïov nomineturnbsp;quids :res autemfignata,'T° S^arjiaovnbsp;yfaa, scoo^ xszsorotsu!, órmvabd, intellt-gatur. Et in illo Ciceronis quot;ferfu l Arma,nbsp;pro belloponuntur : toga, propace: laureanbsp;pro triumphotlinguapro eloquentia. Corn-paratio enim filendidanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: eamtj ob cau-
fiamfaÜa immutatis yerbis.quibusillufire genus eff.citur orationis,XÓy(^XAp.-7c^olt;;,nbsp;quot;Bello enimpacem : dicendi facultatem o-mnibus trtumphis antepomt. Superfluusnbsp;autem firmo fuiffit:fi res fignatas appeEnbsp;laßet orator. Alterutrum enim/olum x~nbsp;primitur. Sic pro pretoribus ßecures poju~nbsp;itpalmampro yiSloriatyt Eirgiliusfie-.nbsp;ptra ,pro regno : quod deßnit continenter..nbsp;quot;R^no enim potiri in yentos, el^eorum a..nbsp;nimos (yentus enim eii^avtpi.(^ ) regere,nbsp;irasq^ temperare. Hon igitur metonymianbsp;huius generis efl'.cumVtrunq^in e adern pronbsp;poßtioneßc exprimitur, tgt;t resßgnata di-catur deßgno, 'velei attribuatur. Qtßs e~nbsp;nim ßeriptorße loquitur i* Armaßuntbei-Ium: Eoga eii^pax ; laurea eß trtumphus:nbsp;lingua efleloquentiaßecureStamp;fafcesfientnbsp;magillratus,confitles,autpretores :palmanbsp;eßyi-
2j6. de C OE N a
DE TROPIS, SËV MODIS,
ellyiSona:fieptr'.'.m e/Ç regntan^Cert'e ißiußriüdt transnommaüonds ekem^luda-ri nullnmpoteji. Etfienim dicimM : armafuntßgna belli: togafignumnbsp;laurea triumphi : lingua eloqusntix ytlutinbsp;injiriimeraum :fecures, amp;fafees/ùnt tnß-gniA magißrütu^ißceptrumregni.tAmen lgt;nbsp;teratoriim hominum conßenju, tnetonymixnbsp;iocui in bii generibui lo/juendi non dabi-tur.Eßenim horum omniupropria oratio:nbsp;propterea quodgemtsßuii fonniî attribui-tur. quot;Hamßeptrum eß inßgne regnißecu-res, amp;ßaßces conjular^,aut pratorij imps-rijßnt i)ißgnia.Etenim tu ejße deßnit metonymia ; cum nomen signi exprimitur.nbsp;'^lulto minu4 dc-iultzxç coniungimtn ß-gnum,eî!-ßgnatum.ytßc loquamür. Hcecnbsp;arma ßunt bellum, hxc toga e^pdic, htecnbsp;laurea eß triumpbuf, bocßeptrum eß re-gnum. quot;Ebon igiiur eß metonymica locutionbsp;in bii yerbis Cbrißi : Hoc (pantt) ebi^cor-pitsmeu. Hoc (poculutri) eß/anguif meta,nbsp;noui teßaineti-Etpanti VtCKTWiCorpinnbsp;Cbrißi :quiaßt titufymbolum ; poculumnbsp;item V o c ET VR.ßanguts Cbrißi: quadfitnbsp;tinsßgnum. Eß ergo illa'y)srbQrn,Caluinonbsp;interprète, ßententiaipants eb^ corporisnbsp;meißgnumtcalix eß mei ßanguinisßymbo-lum. Etenim in metonymia,ßgnaponun-turproprie,rem aliquam indicantia, autnbsp;notantia ? Hos yero in cæna Dominica,nbsp;quanquam Jcripttira non ita loquaturt ta-men,quiayetuflasßic loquitur,concedimiisnbsp;panem,amp; poculum ßeu yinum eJße corporisnbsp;amp;ßanguinis Chrißiß)mbola,aut ßgnarve-runtamen non figurantia eßcam ,potum^nbsp;(celtßem abßentem,eHm^ in memoriam re-ducentia',ßed quxdam lieluti tnßrumenta,nbsp;exbibetia resßgnatas,atq^prafintes.Qmdnbsp;qubd ea es^ y is immutationis buius î ytfignum proßgnato collocatum ,ßtpïerunq^nbsp;rei prafentis, non abßentisb Dellum enimnbsp;cum armisßemper coiunbîum eß\toga pree-ßentispacis ei^/ymbolu'corona laurea trinbsp;umpbi non efl abfientis, eloquentiafine lingua nulla eb^pratores, amp; confulesfempernbsp;erantcum lißoribasßaßcibus, amp;ßecuribustnbsp;ßceptrum etiam quando pro regni babenisnbsp;ponitur,ßemper eß regni prießentis, Falßanbsp;igitur ifia metonymia Caluini eß : quipa-nem , amp;.yinum clamitat efße corporis, amp;
ßanguinisabßentis, à cana yßu ,jymlola. Cbrißum enim hominem., cumfuisßodali-bus, in remotißimo, à terra, clo collocattnbsp;eiusq^ yirtutem, autyigorem communica-tib.relinquit.Quydfi not ha ißa, amp; fuppo-ßtitia metonymia y era eß, abßentes res défi gnans at q^ßguransz profehlb nec yigornbsp;corporis Chrifii,aut eins ytrtus,qua ad nosnbsp;defeendit, eflprxßens. Hibil igitur inßuanbsp;cæna babent Caluinifla:nbsp;vo'xc'm^,prieterpanem amp;yinum.nißqubd,nbsp;inani quadam imaginatione, fibi perfua-dent 'iße afeendere in clum nouum, in-auditum. Sed yt Chriflui non deßcen-ditfiia yirtute (cum nonßt deßcenßus, yelnbsp;aßcenßus in clefii fegno')nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cor por is,amp;
ßanguinis Chrifli yigor, neq^ transßunditur in nos, neq^ deßillatur'ßc ifli minime adnunbsp;perinuentum cælum aßcendunttquemad-modumpueriliter ßimniant. Qtyimobrentnbsp;omnium Efletorum, amp; Grammaticorumnbsp;conßenßi, tum locus datur metonymiaß-gni, amp; rei ßgnatx ; cum illud fölurn yerbonbsp;explicaturquot;. hæc autem intelligitur. Ebi e-nimßgnumßuo appellatur nomine, ibi nonnbsp;ponitur Ti^'vix.cbr.ßeu materialiter-. ßeduo-qiùiçpropri'e, inßua nimirumyi, atq^pote-flate natiua. yt genus de fia dicaturflgt;e-cie. Itaq^ non efimetonymica locutio illanbsp;Dei y Sie adHo'é, eiusq^familiam,ry terra,nbsp;Arcum meitmponam in nubibus'.r!sr eritß- Genej. tnbsp;gnumfideris inter me amp; inter terram. nyinbsp;£$« Mçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Àva faiovï fiob,
(fi Tïiçfiç-Ftpaulbpoß.Dixitfj Deus ai Ebo e : Hoc eflftgnum fideris, quodconfii-tui inter me, amp; omnem carnem ,fiuper ter-^nbsp;ram.Hequaqtiam enim yltra interficieturnbsp;omnis caroaquis diluuij. -ndoprb an/aSe»nbsp;Tgt;?çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æsa,/atQos
3^ ocvct/aiQov TrderiÇ Qagùxiç, r) içïiz c5n
In hisànquam locis,tirfimilibiis,nul-la es^ immutatio, Ertmum enimfignum non ponitur proflgnato:fied ytrunq^ coniunnbsp;giturin propofittone : ybtgenMfiormx fistnbsp;tribuitur. Deinde attributum éicplicatuTnbsp;dïo^a-fau,perfium Àvli't^ilt;f)os,correlati-uum. Arcus enim, tæ TÔ^lt;)Y,yeliris à Deonbsp;data,amp; conffe^a,fiignum illius eratpacii,nbsp;amp;fideris, fieupromifiionis, quam addiditnbsp;figno Dominus, Sedquemadmodum omnenbsp;propofitum,omnisqjpropofitio,aut generis,nbsp;auf
-ocr page 225-DOMINI.
IN VERBIS CN.E.
IST.
autproprijfAut rei aduentitîa habet mue-fiigationem;genws tarnen,proprium,amp;id, quodaccidere dicitur, non explicantur y ernbsp;hu :fic'vera immutatiofignum qutdempo-tiit loco rei Jignatte J fignt autem nomen innbsp;ea nunqud exprimi jolet, f in tllo Toitx;
quondam capitis reuerentia CA in^fiioprecionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G Â (iniiis erat.
Caputemm canum, amp; rugaJenilt},pro ata tegraui,Jeu pro ipfafenehiuteponuntur'.ß-gnum quot;ftdelicetypro re.T^lam illudnomina-turthac intelligitur. Vfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicimtts,ho
mo eß animaknon homo eßgenursßc Oui-diui caput nominauit canos, rugam^ßeni-lem : non autem dixit î canum caput,ßeni-lisq^ ruga,Juntßgnafene^utà. quot;Kam qui ßc loquitur ,tipropriè, non tropice loquitur. Quid^ quodytrunq^ dicendigenui rerum eßpraßentium, non ahßentium : amp; id,nbsp;quod SI GN YMnomine appellatur'. amp;nbsp;id, in quoponiturßgnum rn auuA/a^ gt; quot;vi»nbsp;atqjßacultate,non c«i^yeiagt;, reipßa,ei!yer-bo expreßßtm,proßgnato. Keq^ enim arcttsnbsp;illet^el quot;bei ahjentts ,yelpa£li,Jeu promtß-ßonhs diuinx abfenths erat ßgnumßedprx-ßtntißimi amp; quot;Dei, lt;iîr/derts ßempiterni.nbsp;Kec caputhominü canum, atq^ rugaab-ßentü /ene^uths indiciaßnt :ßcdpraßentnnbsp;atatiä eiui,qua ipßa morbus eil. lam yeronbsp;inyerbhsinßitutioniscnxDominica Ionnbsp;gè alia eß ratio. Etenimprimùm conßat,nbsp;pahem,iamp;yinum non eßße taltaßgna : quanbsp;res tantumfigurent, amp; adumbrent : fed e-iusmodi fynfbola î qua exhibent,ac oßerütnbsp;res nobis cnandas, corptts, amp; ßangmnetnnbsp;Chrifli : ideoq hac ipfapraßentia nobis di-flribuunt. T)einde,nonytitur Chrißusillonbsp;genere orationis : Hoc eßßgnum corporisnbsp;mei. Hoc eßßgnumßanguinis mei.qua lo-quendi ßormula nullam hahent transno- ,nbsp;minaftonem. Tum enim, ytdiximus, mo-dißcatio eße deßnit,nullaq^ amplius eü^ o-ratio [aijtiiiiupuKri ; cum s i G N l yocabu-lum explicatum eiß. Eollremb duarum ànbsp;Chrißo rerum mentiofit, Hoc,panis, efÇnbsp;corpits meum. Hoc Çpoculum) eßßanguisnbsp;meui, Id quod nunquam fit in metonymianbsp;figni, amp; reißgnata-.quemadmodum in con-tinentis, amp; contenti translatione ea, quanbsp;T3 hlt;lgt;clsxuç demonßrat, fiert co-fiieuit. Cur igitur Caluinus,eius^ dißcipu-
li,gloriantur,o^m\iA,ßcilicetfibi addi-Horum, çonjenjù, metonymia locum dart: quoties externum fignum digit V ^idnbsp;ejfi,quod figurât f quot;Panem namq expontt^nbsp;VOCARI corpus: quia fitfi^mbolumcor-.nbsp;ports. Cau/am equtdem hutus iaSiantia,nbsp;nullam ytdeo aliam.quamyt tollat corporis,amp;fanguinis,in cna,hoc eß,manduca-tione, amp; potu,Jubfiantialem prafientiam.nbsp;Tt quoniampants, eir^inum, dicuntur ànbsp;yeteribus Ecclefiafiicis do^oriitts lymbo-la'.idcirco fint ahjentis in remotißhmo quo-da clo,corporis,amp;ßanguinis Chrifiijym-bola. Q^fi yer'o omniafigna rerumfinenbsp;ahßentium : ac non potitts pleraqfint pra-fientium rerum fymbola. Id quod exemplisnbsp;pluribus demonfirarem : fi eießuperiorihusnbsp;res intelltgi non fofiet. Kugatoria ita^ eßnbsp;argumentatio. Signafiunt ahßentium rerunbsp;figna. Panis,'amp;'^^numfiuntfigna corporis,nbsp;amp;ßanguinis Chrifii.Ergo panis.zsryinufinbsp;fiunt ^fientis corporisi amp;ßanguinis Chrifiinbsp;fymbola. Priorenimpropofitto laip/xfii eß:nbsp;quia confiaiexfiortuitis: quorum enuncia- ¦nbsp;tiones ùô^çBi,infinita,nofynt xaôoÂiusfisnbsp;Jed partis alicuius duntaxat.nbsp;nbsp;adjfium-
ptionem cocedimus eatenus: quatenus ele-mentailla funt fymbola, nonfigurantia, 'iv'7ngt;t.A,fiedé\hihentia,at^lt;rlt;fgt;t^tv(fi.De-dit enim panem, deditq^poculum dijcipultsnbsp;fiuis Donunus. Quia frangere, amp; dare, di-ßenßaiionis, amp; ekhibitionis yerba fiunt.nbsp;Ideoq^ ocfltçfii:f)oyc!a,,correlattua aSliofifb-tungitur. Tr enim e^poculo omnes bibe-runt : fic de pane illo omnes comedertint.nbsp;Quamobrem ctav'fi^yiçtç ei^ argumentatio : eicpuris nimirum particularibus, ytnbsp;pueri elementarij Caluifificiunt, confiera,nbsp;Kam fymbola non fint abfientis corporis,nbsp;amp;ßanguinis Chrifli,panis, amp; yinum :fiednbsp;quiafiunt exhibentia res,quas ofyerunt'.ne-cejfie efi, eas ip fas res cnantihus efifie pree-fientes. Kihil enim ccenatur, y el oreJiimi-tur corporeo:nififit manducanti, amp;biben-ftprxfens : nifii quis aura, qua tarnenpra-fiens efi,yefct cupiat. '
.filrgumentum igitur nonfiolumfialfium efi,fidfiufileetiam,amp;friuolum,afignis,adnbsp;rerum abfientiam petitum. Itaqßaljißimunbsp;eiif, quod idem Caluinus garrit: externumnbsp;fignum Xi\C\ id efifie: quod figurât, fieu pa'nbsp;T nem
jfccipite, Or. yrerba funt exnbsp;hibitionif.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
-ocr page 226-2i8. de C OE N a
DE TROPIS, SEV MODES,
|
«ew VOCARI corfttu^ lS[onenimpanü,amp; »inuni DICVNTVR , amp;¦ VOCANTVRnbsp;tantum cor pits, amp; janguK Chri/li : fed ettanbsp;s V N T corpu^s, JanguM Chrifli: nonfo-lum NOMINE, ör APPELLATIONE;nbsp;^eru etïam reipfa,iamp;'ygt;eritate. 'Putidaigi'nbsp;tur ißiui hommisfanatzci ratioeß.Exter-numfgnum ïdeonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïd,quodfigu-^ rav.quiaßt eitifßmbokim. Imo, quïaetm fy^bolum, non figurans: fed oßerens,nbsp;non adiimbransßeddifiribuens.non in me-tnorîam reuocans : fed exhibent : Jequiturnbsp;panem ejfepriefentts alimoniæfymboltimtnbsp;præjentii,non yirtute, amp;yigorefolum',nbsp;fedetiam fua effentia, atq^ natura. 'Tamnbsp;enàm àvcmaAÿôi^, nugatoria htsc elf^nbsp;ratiocinatio,quaniißajuperior. Pants eß fymbolum corporM. Pants igitur'^ocatur tantum, no eß corpus. flr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minoretn concedirntts:fed cum di~ ßinTione, quam paulo antepofuimits :fic ' maioremnegamu4. Externumfymbolumnbsp;id eße NT. quod figurât. Columba enim erat externum fignum Spiritttsnbsp;fanEli i a/fiatui Chrifii, eiusdem Spiritttsnbsp;dati aipojlolis'. flamma in oreApoflolo-rum fignum erant Spirttits eittsdem. Sednbsp;SpiritusfanUi prtsfentts,nd abfentts. Ita^nbsp;non NQCA'Rk'TNT. tantum columba,nbsp;afflatus Chrifii : flamma in ore ^poflo-lorum non kTTT.'L-LkTkti'rN'R. tantumnbsp;Spiritus fanSlus :fed reuera, propter illamnbsp;iveigt;tnv,feu Ttu^HTfex^,}] (^stvi^ceoiv mdj-fjtccT^ ày/sv, columba erat Spiritttsfan-£{tts, afflatus Chrißi,'amp;flamma in ore .rd-poftolorurn reuera ERANT SpiritusJan-blus. Cum hoc enim re Ntifibili, externanbsp;ns.....) r t wè ADERAT, DABATVR à Chri/lonbsp;ni yniuerfalis Spiritusjanctus. itaqffalßßimaefio'tro-falfa,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;biaiç,quamfumit Caluinus, ilia generalid, h xctdo'Aov: quam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Vocat PASSIM receptum. Signts improprie rerum fffi-tuadium nomina afcribi: atq^ ita deberi eic-poni omnes jcriptura locos : ybi de Sacra-mentisfitmentio. I tern, fignis tribui nomen rerum, quasfigurant, quot;vel rei fignata nomen ad fignum transferri. Deniqffacra-mentalem locutionem metonomycefumennbsp;dam effe. Hoc enim Sacramentts o M N I-bus commune eJfe : amp;propter est 4d ccenam |
quoq^ effe aptandum. Tnde concludi Tulf. figna VOCARI tantum, ör quot;Vt fic loquar,nbsp;titulotenus, yelnuncupatiue, tantu effeid,nbsp;quod figurât. Signatu enim effe ab fens- Sednbsp;de ifia bar eft infra dtcemus. Idem tarnennbsp;Jecumpugnans, Sacramentum, inquit,'vi-fibilifigno confiare'.cut res fgnata coniun-Ha efisqua eß eius Veritas. QwsdfiTerumnbsp;efl,quemadmodumeß''verißimum*.profeSlbnbsp;corpus, tirfanguts Chrifii, fua natura, 'Telnbsp;ilt;Tia(.,pani, amp;yino, coniunSlaJnnt. P.ese-nimfignata,efi corpus, amp;,languis Chrifii.nbsp;luxtaillud: Hoc Qpanisjefi corpus meii:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ amp;,Hoc fvinumj efifanguis meus. Falfif-fimum enim e/Ç, quod per et^otum ifie blaterat,rem effe,figni Teritatemifeupro-mißionem : quam qui fiderecipiunt, Terè »nbsp;carnù, tÿ' janguints Chrifiifiantpartici-pes, Hon enim inquit Chrifius'.Hocefipronbsp;mißio mea. Etenim Tnionemfacramenta-lem ille effefcnbir.cum efifieSiusadfiguram pnionbsp;accedit. Idefi, Tita Chnfii, quam arcana talûnbsp;Spiritus'rirtute nobis in/fiirat. quod ipjumnbsp;non nififolafide confequimur.Idem tarnennbsp;in diHo Chirfii, Tauperes femper habetisnbsp;Tobifcum,ê\ponedo,jcribit,'Tirtute,amp;gmnbsp;tiaffirituali effipriefentem. quarurfitsa-lia tPf ^ffinglianorum oc^Aolanng. Itaq^nbsp;Terba Chrifii, rurfusficperuertenda erut:nbsp;Hoc ePfyirtus, amp; gratia ffiiritualismea,nbsp;quteproTobis traditur. .At quàmfint ifittnbsp;enarrationes cutu^kIoi , infra fuo loco de-monfirabimtts.Eandem regulam ante Cal-uinum Theologum,citatBullingerus. Si-quidem,inquit,ipfa M E M o R a cv L A,nbsp;fiuefigna rerum,appellamus ijsdem rerumnbsp;Tocabulis,quarumfuntfigna, memora-cula. ICxta illud Augufiini : Sacramen- Ainbsp;M P L E R V N Qjf E etiam ipfiiruin rerünbsp;nomina accipiunt. Itaq^ Caliiintts, inquit,nbsp;Heq^ enim hanc loquendi regulam nupernbsp;fabricauimus : fed eX Teterum autoritäre ab Augufiino traditam, omnes ampleXinbsp;funt. Hæc ille Tythagoras,nbsp;nbsp;Tirum ëX hoc ipfo loco cuiuis apparet, Sacramenta-rios non folum effe falfarios ccenx noui te-fiamëtifed etiam HaTÇoCpiôiocvç.propte-rea quod corrumpunt manifefia tefiimo-nia Teterum Ecclefia doUoruni.Ham Au gufitnw non confiituit Tniuerjalem hancnbsp;regulam,yt Cingliani, amp; Caluinifise. Edfnbsp;enim rijst, ip |
IN VERBIS COENÆ.
|
enimßesialis.Itaq^ Sacrameta,inquitfan-Slusdodor, p L E R V N cty E («0's e M-P E R} ipjarum rerum nomina accipiunt. Caluinus hoc Sacramentis o M N i B v snbsp;fo«:ffz«Ke eßefingit, Atq^ hacJuntfunda-damenta,fcilicet firma, quibusfides noßranbsp;mniti debeat ; particularia, non ^niuerfa-lia ßatuere. Cuiujmodißnt ilia,de quibus paulb ante diximus.Qmd au-tem exnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eßeiatur : elementarijs etiampueris Caluini notu eße debet :quod hominis Chrißi prajentis hojlium, yerti-ßinofius ßiritus ignorât. Ac hypothejisnbsp;ilia, qua ejl apud Augußinum : yera eß'.finbsp;rede intelli^tur. Hamfiper Jacramenta,nbsp;teaeja,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intelligit elementa, yel Jymbola.concedimus, eaaccipere ipfiarum rerum nomina.yeruntamen ita: yt nonfo-ium nominibus rerum appellenturiyerum-etiam res ipfiafint : quas non abjentes ammo reprafentant'.fedfibi Anitas,copula-tas.ideoq^ prafentesytentihusfacramento,nbsp;oferunt,atqjëS:hibent. Hon.n. hacfignanbsp;Àyctf/sfiliKafunt,memoriam rejriedtia ab-ßntium rerum:fedußf dtac-doTiica., oßerentia, atq^ dijlribuentia resnbsp;prafentes. Itaq^ idem Augußinus, Secundum quendammodum, inquit, Sacramen-tumcorporis Chrißi,c.o'amp;.px3 christInbsp;EST.3Vo«^zr,DiciTVR. Ac modum intelligit javçi-Mv. Elementa enimpanis, amp;nbsp;btinum, s VNT Chrißicorpus,eäfanguis,nbsp;fecundum modum ivonreoog ,)^aofji.'t;s\o-K^i,ynionis,i^r copulationistquaßgnis ex-hibdibus,amp; dßenjantibus corpus,amp;fanguis Chrilli,fitnt e^iunda,atq^ prafentia.nbsp;Itaqßgna rerum nominibusappellanturtnbsp;qubdfint illarum rerum prafentiumfym-bola: nec yocantur tantum, fed etiam Juntnbsp;illa ipfa res. qua duo coniunSla, ynujunt.nbsp;fedprajlantioris rei nomen accipiunt, koJnbsp;i^o^ßuj : quodfigno yijibilt, res inuifibilisnbsp;nobis prajentetur, fumendaq, porrigatur.nbsp;Etfi enim improprie,lignisrer'umßtritua-lium, atq^ cAeflium nomina ajeribuntur:nbsp;tamenyfitat'e quoq^ illud fit infacris lite-ris,rirnegotijshumanis, Curesprafentes,nbsp;non tarnen confjicua demonßranttir rebusnbsp;'vifihtlihus'.quibus illa aut continentur,autnbsp;contineri bndentur.Heq^ '^lerb proptereafanbsp;tramentalis locutio, quia primafonte hy-pallagen yidetttr habere, metonynw'e fiXnbsp;acctpienda. OflendtmiM enim/iipra,in Cbrinbsp;Jh quot;eerbü. Hoc ejl corpitt meum z Hocnbsp;fangwK meus ; y el hoc poculum e^nouumnbsp;tejhmentum, in meo/anguine, Icem,fa-nis,amp;poculum eß communicatio corporis,nbsp;çfr/angtiinis Chrijii, non eße immucationenbsp;contin£ntisgt;eircontenti:fidimmutationemnbsp;yideri. Et quanquam cum defigno agi-tttr,alîerius cuiusdam metonymiaßeczemnbsp;pra fe fert: in quaJignum poniturpro re ft'nbsp;gnata : tarnen quia resßgnata non intelli-gitttr,fednominatur, corpus, amp;fanguisnbsp;Chrijli ,amp;ßgnis coniungitur in oratione,nbsp;propter ivùxnv duarum rerum prafentium,nbsp;non eif reuera metonymia. Cum transno-mtnatio alterum ponat, alterum omtttat.nbsp;Ei^ enim '^erbi,nQn orationis modus. |
Eraterea hie tro/tis non ei^ ctvTiçpo-4^©^, tgt;treciprocetur. Signataenim ret nonponiturprofigno. Heq^enimyelhellunbsp;pro armis, yelpacempro toga, yeltrium^nbsp;phum pro laurea, yel ipfamyiHoriam pranbsp;palma,'ygt;eldeniq^ eloquentiapro linguapo~nbsp;nimus,Similis ratio eJl in cateris. Heq^ e-niimpratores, aut conßilesprofafeihus, amp;nbsp;fecuribus, regnum proßceptro,fenei{utemnbsp;pro canis, amp; rugis ponere folent probatinbsp;jeriptores. lam quot;tierb Caluinus in eo errattnbsp;quodjignumputatpro reßgnatapomi cuius nomen Jtgno tribuatur ; quod id e/fe di-catur, quod figurât, Etenimfignum nonnbsp;poniturpro re jignata : fed cum ea coniun-gitur: multb minus resfignata ponitur pronbsp;Jigno : quod efi contra metonymia natura.nbsp;Sic enim aKox,Ärificc facramenti toller etur:nbsp;quod confiât ex duabus rebus, terrena,nbsp;ccelefii,dementis,fiuefignis,et rébus figna-tis,atqj oblatis..Q^are/uppofititia, amp; ad~nbsp;ulterina ifia Caluini \letonymia merithnbsp;repudiatur à nojlris Theologis. Hullis e-nim earn probat ille argumentis, nullis e-yemplis. Cer te aßeuerando, örnbsp;nbsp;o M N i- V M confienfugloriando, regulam item slu gu/lini deprauando, nihil effecit hadenus.nbsp;Ofiendant Caluinißa igitur eiccmbla fimi-lia metonymia, in quibus resfignata de figno dicatur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vo Jeu copulamyerbi xiösrcc^Ktausó, EST ; yt in bis Chrißi herbis ; Hoc {preis') ejl corpus meum: Et^ Eloc (poculum} ejlJanguisnbsp;E ij meus. |
220. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COE N A
ÎÏFÏ'ROPIS, seVmodis
t Scd fraco3 nés Jpkndidinbsp;iurantenia fixnbsp;delta lieorumnbsp;t9atnltrnnt. »ieus.Exemphim enim nulltm,^uodßm'i-le Jjtifit^oferrt,pottrunt. Et quemquion froferrent (attodnunauam fetâtnt) tAmtnnbsp;Koti centmaô cantludts ttur tie hoc, ytltllonbsp;loco Addu^o : in ytrhtf ccente tundtmtfftnbsp;ytrhi modum. quAn^UAtn non ytrbi.ftd o-fationii turn effet tropm^ T^on igitur, nißnbsp;ferfri^Afonte, metonymùm effe dicent^nbsp;2d^os yero foßtdeünmut eutdentts ratioties : quibtts conttincant : ft ipfarnm htereßnbsp;yelint not affentin : mttonymicam tfft innbsp;j'acrantento ccenalocutiontm. Itatj^nonnbsp;o M NIV M cenfenfu, metonjmist locus,nbsp;in Chrißi yerbis dabitur : quin imo do^,nbsp;feriti^ omnes diffentient d Caluinißis: quinbsp;nóuam modlßcatianem fabricarunt, lacetnbsp;igitiir amp; Caluini trofus inuerfus, atqutnbsp;froßratus, Tidam qutt ^Beit^a contra loachi-tnum y'.teßphalum exem^lA ßroducit innbsp;aciemieafuntàvofJtota., ccvAqfao!;ee,,dißnbsp;ßmilia, neq^ ad rem ^ertinentta, CuiußnOnbsp;di eß tUudHomtricum*i Avietp xvpfjKiç ecyatiot Oqxid njçd cwa^v . |
Hicenim, Eufiaihio interprète, iucc,ponuntur pro yi^mis.qua a-t^djaa,nbsp;nominantur. Qißd autemßmilt habet hocnbsp;iicemplum yerbts ^oui teßamentif Certtnbsp;nihilprorßs. ddamprimittn nödicit Toe-ta: lußurandum eßyi^ima: lußurandumnbsp;tßfædus:auî yidiima eflfet dus. lgt;dS i^turnbsp;probat Caluini,magißri ifltus homines ,mtnbsp;tonymiam. Deinde nec iuramtnta,necyi-£limie /unt ßgna fcederts '.Jedcaußt potiusnbsp;illiuspacificationês, quaytrbts .eirrtbus,nbsp;hoc eß,proniißis,amp;/acrißciofad{o,fiu yo-tis nuncupatis, amp; hoßijs, qute adfacrißciunbsp;prtebebantur,ßerifolebat apudgenttlttios,nbsp;infderibusfanciendis. Älius igitur modus hic eß metonymia,non es, quißgni eß,nbsp;t£r reißgnata. Deinde hoc ipjum iicemplunbsp;noßramcaufam magis adiuuat, dj-conßr-mat: quam yt earn refellat,atqj impugnet.nbsp;Quidenim f Erat ne oqxioc illaabfentium,nbsp;yelGr«ecorum,y.elTroianorum,yeletiamnbsp;abfentisfæderis? minime, ^ec hoßite erantnbsp;ßgna abfentisßxderis.ßtd ear umfanguès e-rat lurisiurandi, quo fxduspercutieoatur,nbsp;er quidemprafentis iurisiurandi,ftederis,nbsp;at q^ pacis, quapraifens offerebatur, confir-mAïio,atq^ obßgnatio, Q^mobremßoipßnbsp;gladioft iugulat Dei^a :duprafèntia Chri-ßi corporis, amp; fanguwisßoc dißimili êictmnbsp;plo metonymia, êiecana conatur toîltre,nbsp;Qmd, quod hoc ipfo , prteftntia Chridlnbsp;Janguints in ccena,ytßrmißimo argumentnbsp;to,ßabtlitur,amp;dtmonflratur? Etenim id,nbsp;quofduspercutitur,praftns eß. quot;idam yi-dlimarumJanguint,fdera ictbantur.jit-qui Chrißi fangutnt nouum Teßamtntumnbsp;paSutn, eirfancitum t^,amp;adhucferitsir,nbsp;atq^ obßgnatur. iuxta illud: Hoc eß fan-guis meus, noui ttßamenti, y tl, hoc pocu-lum tSl[^ nouum teßamtntum i» fanguintnbsp;meo, St enim anttquamfiindergtur,fan*nbsp;guis Chrißi in prima ctena, nouum ttßtfnbsp;mentumfitterit etiam fanguis idem inrt-liquis ccenis , noui tejlamentißgnaculun^nbsp;omnibus temporibus, yfq^ ad reditum Do»nbsp;mini. Hocemm difcrimen eßintcrnos,gt;9nbsp;gentilts.Quod ifii inter fe,nos cum Dtofcs-dus icimus. lllifacrißctjs,nos nullis,fcedtranbsp;conßrmabant. Ethnici dcniq^ ta obßgna-bant ! anguineßtfomos etia haufio.Qt^m-obrem fanguis Chrißi in ceena adeî^pra-fens,nfn tn calo remotißimo Caluinißarsinbsp;Sanguis enim Chrißi tpotus.t^t haußus,eßnbsp;ctrttßtmum pignus prafentis pacißcatio-nis, amp; rtconctltationis, feu nouiftedtris,nbsp;quod Deus Tattr Domini nojlri Zb $ Vnbsp;Chrifli, cum humane gentrt, propter mor»nbsp;tern Fili),percußit. ItaqgrtWepoculum ne»nbsp;uumTeßamtntum eif^: quia fanguintntnbsp;Chrißi contintt : quo fxdus illudnobifcumnbsp;tßpaldum. quot;Ham ßfanguis Chrißi,yt Cal-uinifit mentittntur, abejftt apoculo, quodnbsp;bibendum eß : nequaquam effe poffet nouunbsp;teßamentum.FLon enim tantiim v o C A-TVR,yï«DI C ITVR,ytiflinuganturtnbsp;fedetiam est nouumteßamentum.rdv^nbsp;inquit, TO sotlii^ov h Kouvfi dia,ôhgt;cti id's, c*nbsp;m' ifxu ciliacCTi. Itaq^ difiinxit Chrtßus, yteßapudLu cam, poßremum hattfîum, à potu fi fan»nbsp;guinis.Cum inquit:Et accepto poculo, gratins egit,ac dtxit; .Accipite hoc, amp; diuiditenbsp;inyos (dioL/ai^iisttli ciç iccußs?)dico entmnbsp;y obis; quod non bibam de fruClu y itis; donee regnum Dei yeniat. Huicpoculo moxnbsp;fubiüiîScit calicem noui ttßamenti, infin-guinefuo. Ergopoculum illudpropter ad-mirandam iJiißf,S9Ältd, n» dicitur amplius conduftf minusnbsp;lis ctldfstii' munia |
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;22!.
IN V ERBIS COE NÆ.
àfÂ.TsreÂov: ^uiafanguis Chrifli 'ygt;nittn : qui nequAquam e/lgemmentnbsp;confeßiih ^^^fr^^tuyinst'Vtmerum'vinum. Ergonbsp;Luca. vinum in calice : fed quod eß fanguifnbsp;Chrißi,non amplitksßmf Heiterßu^ws 'ti-tit: ex qua fanguü Chrßi nonproducitur.nbsp;jilterum deinde aduerftts loachimumnbsp;ywßphalum adfert exemplu Bet^a zquodnbsp;«fl metonymiaßgni, amp; reißgnatarperun-tamen non appoßtum, neq^ßmile yerhünbsp;Chrißi.Tslam eie t^irgilioilludaddueit:
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficuti
Jmpiamecyeritidominorüfalleredextras.
quot;Dexterarü enim nomine, inqutt ,fidem amp; iufiurandum intelligit : quodyltro, ci-tro^ dextrapraberifoleant. Qum yero hicnbsp;non 'videt, inepti hominü ineptißimum e-xemplumi* 'Elamprimtim quaro, ybi bicnbsp;(yt CaluinM contendit) reißgnata nomenbsp;adfignumtransferatur^ybt externumnbsp;gnum dicatur id ejfe, quodfiguratfybi de-nomen rei,quamfigurât!^ Elon enim dicit Poetat dextra el^ fides,amp;iufiurandü.T) eindequai-Oi^tirttm denbsp;xtra, quafolet praberi ,fint abfentisfidei,nbsp;eir iuramenti fymbolal Elam fi hocverumnbsp;eß', nufquam tutafides, nufquamfangumnbsp;el^ iuramentum. At 'sbifallitur dextra:nbsp;nd amplius dextra eß, feu datafideifignu.
no namq^ relatoruluhlato:alterum quoq^ perimttur,amp; eß Elam Calutntnbsp;pueri elementarijfort'eßiunt:dextram eJfenbsp;eins, qua manusßipulationefit, fideifiym-bolum. Quamobrem in ccena Dominicanbsp;'Verbts, metonymia Caluinica nullanbsp;'Hullorum igitur hominum literatorumnbsp;CONSENS Vji/ß tfopo in'^erbts Chrißi,nbsp;Hoc eß corptts meum, amp; Hoc el^fanguùnbsp;meu4, locus dahitur.
Sed obijeient nobisfiortafits bicCalui-nißa,figna'Vel qua pro tabernis fufiendi folent'. ygt;el quafitnt aliorum imagines, autnbsp;ßatua. In bis enim propofitionesnbsp;locum babent'.yt cumfignum pro taberna,nbsp;'Vel diuerforio ßtfigt;enfiim quot;videmw :mon-ßrando folemiis dtcere'. Hoc eß diuerforiu.nbsp;ltem,vbi bedera fit/^enfa eß', ibi quot;Vendi quot;vi-num dicimus, Sed amp; bac eicempla infulfanbsp;fitnt. Ham primiim non folet oßendiJu-Ißenfitm fignum : fed locus , feu Domus.nbsp;Deinde nullus e/Ç tamfiupidits, quot;vt y el cd-
ronamy^velfcutum, y el aliud quoddam ex-pofitumfignum,quot;Vel hederam ipfam nominee diuerforium, 'Veltabernam. Elemo e-nim monfiransfignum, hoe (fufienfumfi-gnum intelligent) inquit, efl diuerforium. Sed hocipfo figno monitus, domum bancnbsp;publicum effe ho/ßitium cognofiit.
Habent amp;'Vrbes fuaquadam infignia in partis depiSa,atq^ exfculpta.Atqui nonnbsp;fitntabfentium oppidorum illaarma,fednbsp;prafentium.quemadmodumfigna tabernisnbsp;fußenfa,nonabfentium '. fedprafentiumnbsp;fitnt tabernarum, ac quot;vini mdtcium. He^nbsp;'verb obßat nobis : quod 'vrbium,'vel etiamnbsp;regionum inparietibus, au: librispiSa in-^aliquando appellanturipfarum'Vr-atq^ regionum nominibus. Q^an-'
fignia bium.
quam entm Germani dicimus :
e* îDrtôiß Straßburg-----
Ö- ÎDaôipSajtcrt---
Eionßratis tantum infignibus huius'Eei-publica,eirilliusprouincia: tarnen politio-res linguafic non loquuntur. Ita enim di-cunt Latini: Haefunt infigniaciuitatis Argentinenfis:hacfamilia,atq^populi Sa-Eonici. Deinde interel^plurimùm internbsp;figna,i(nd)^ij, amp; ïïiio'UKÓ.- Hac enim quot;Vi-dentur duntaxat : ilLfVerb non folum apparent,fed tangi ettampofiunt, Tratereanbsp;aliud genusfignorum ei^ eorum, qua remnbsp;ofiperunt, atq^ exhibent : ideo^ diet potiusnbsp;merentur organa ,feu infirumenta, quamnbsp;figna,atq nota', aliud genus eß eorum,quanbsp;agt;jfalt;lci)'n!lt;,a,,d^gt;clix,eigt;, n cl)nonfaadlix.A,yvunbsp;2]^x(flt}ia.dicun-.nbsp;tur. qua enim exhibent re, ea cu ip fa funt^nbsp;ine^ihibendo ,proicime coniun^a. at quanbsp;rem notant, indicant, amp;inaliquam noti-tiam, memoriamiie reducunt : ea tametfinbsp;interdum rerumfintabfentium'.multb maxima tarnen eS: parte,funt prafentium rerum. Qmdautemarma,atq^ infignia, commune habent cum dementis,pane,e^x'vino:nbsp;qua prafentis corporis, amp;fanguinis Chrißinbsp;fymbolafitnt,in ccena Dominifumptione^nbsp;Elibil omnino. Etenim illa notant, mon-firantj^ oppida,ac populos'.ea^ ab alijs difinbsp;cernunt, ac dijeriminant. Hac nonfolitmnbsp;res,quasfibi copulatas babet,demonjlrant:nbsp;Z iij fid
DE C OE N A
Dir'l'R Ö P rsTS IV E' M O DI s
|
ttiam nobis tradtint yeluü in manus, fnmendAS^ ore cor^foreo nobisporrigunt.nbsp;Q^reé^:pz^is iKftgnibu^tnihilquodfir-mnmfit,concludepotejl, in bacfiacramen-tarta Controuerfia, Vmio adfiidîuras, amp;nbsp;flatuas : inquibus lt;lxliK.uç etiamfilemttsnbsp;lo^m. Exemglutnpalcherrtmumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illud E irgilzj, lib. primo Æneidûs,pi£lurx tem-fli Carthaginenfis,quafie pa/cebat ^neas, \arn^^ pib ingenti lußrat dum jtn^ula temjgt;lo:nbsp;R'Iiraturzyidet Jltacas ex ordine publiât:nbsp;SelLiâj jam fama totum '»ulgataper orl em :nbsp;blindas 'Prtamum^:irr-'fauumambobas dehille.nbsp;Conjiitit Crr^lachrymaszi^KÜ iâlocKS,jnÿ.t, Achateinbsp;Hua; regio in terris yioßri non plena laborts inbsp;£n Triamies,---- Et paulè pß : '}gt;idebat yti bellantes Ter^ama circunt, fii^erent Graij'.premeretTïoiana iuuenttts:.nbsp;Jiâc Ebrypesànfiaret curru erijîaias jEchilles,nbsp;Eiee procul bine ^befi niueii tentoria 'felisnbsp;jiÿicfcitlachrymans,prima iiM proditajomno,nbsp;Tydides multa faßabat cade cruentus :nbsp;jfrdentes^ auertit et^uosin caßra, pritts qttàmnbsp;^dbulapußajßnt 2 'roice^Xanthumq, bibißnt.nbsp;Sarte alia fugiens amißis Tioiltts armùnbsp;Infelix puer,at^ imp ar contrejfios Aehilli,nbsp;Eertur equis,cu' ru^ baret rejicpimts inani,nbsp;Lora tenens tame. Huie ceruixficomaq, trahüturnbsp;Wer terram:amp; ferfa pulvis inPcribitur haßa.nbsp;Interea adtemplum non aqua 'Palladis ibantnbsp;Crinibtis lliades paßiscpeplumq; ferebant,nbsp;iiuppliciter trißes'.ejx tunßapetlora palmis.nbsp;W)iKa.filofixai,oculos auerßt ienebat.nbsp;Ter circùm lliacos raptauerat Heiiora muros.nbsp;Exanimum^ auro corpus fendebat Achilles.nbsp;Tum 'oero inpentemgemitumdatpeiloreabimo:nbsp;Vtßolia^eir' currusyt^ ipßcrn corpus amici,nbsp;'1 endentem^ manws Wriamum coßexit inermeis.nbsp;Sequo^ principibas permi^um apnouit Achiuis:nbsp;Eoas^ aciescis- nigri fAemnonis arma.nbsp;W)ucit yfmass^pnidum lunatis agmina peltisnbsp;Wentheßleafierens: medijsq; in millibus ardet:nbsp;jfureapubnectens'exerta cingula mammanbsp;Hjellatrixcaudetÿ) '»iris concurrere '»irgo. Exquadpsrorwrsroösd, amp;^cciptnn de-^ ficripnone obfid'tonis Ilfiplurtma dflstUxéàvnbsp;propojitionum exepla nobß luppetunt.nbsp;ad/uum Âchate xfineas monjlrando dixit',nbsp;Htc efl Agamemnon,nbsp;Ehe efl 'Menelaus,nbsp;EizcEriamtts,Achilles, amp;c. Hicfitnt GracifiTroiani interfie bellantes. Hic lum ego,eÿc. |
Quis yero ci^ adeo radis,amp;imperitus: yt in his metonymiâm conflituati Etfii e-nim tabula .at^piHurce Jint imagines re-rtim à piHore coloribits j'uis depidlarum^nbsp;non fitnt tarnenfimiles illis, qua in tranfndnbsp;minatione onpieiov, rS anpo^ciiôivrl^nbsp;adhibentur,fignatarutn rerum fignis. Hiltnbsp;quts,per ocuo^oEoyicM captiolam , ex rtnbsp;attains ßp^^um faciat.Diale bild ineiulmo-(,ogt;^etlt;:piiou.ç,ponutcptci)vvp.t6Ui,ri'pair-*nbsp;riv. propterea quod in his yerba duaruntnbsp;Jint rerum nota-Ham Eriamus fuit homo,nbsp;idefl,corpusanima,fenju, rationeifpradi-tum : Eriamus idem in templo Carthagi-.nbsp;nenfl, ybi rex jfineas ,reginam Didonemnbsp;prxflolabatitr,fiiit homo. Sedhomopidlus,nbsp;Eriamtq^ imago, xfineasfeip/am in ifla ar-tifleiofa, tanqtiam Appellis cutusdatn ta^nbsp;bula, agnoficens ,fiuit homo (nam eius hu~nbsp;manaffecies, atq^ fig^f-a, fie erat artïficisnbsp;manu expreffia:yt à caterts imaginibus facile dtgnoficeretur)fied agnofcens,fuit dn'nbsp;3-^cti7r@- Eoysiiijç: àgmtus àfieipfio, inpi-^ura, fuit doEoyi^, homo non y er us, fiednbsp;depidlus, Eiufmodi 'opcuvvpico, àDiale^i-cts,yt efl apud Ammonium Ariflotelis inter firetem , dicîltur Ta, Kcßa, tIoj /xo^cplui,nbsp;ugq ofaoioTiilctt De quibus conjitlanttir ar-tis differendi magiflri. Hos etiam in Itbrisnbsp;de yerborum modis, illa copiofius,fauentenbsp;CHRISTOiperflquemur. Eademflatua-r um,hoc efl,eorum, qux autfiufia, autfidia,nbsp;aut exjculptd, aut cxlatafunt, omnino ratio efl. Qua etfi à Latinisfiigna yocanturtnbsp;tarnenflgna longe alio appellantur fienfiiZnbsp;quàm illa, quæ per petTuwfAat, de quanbsp;Caluiniflx dimiiant, Jigna dici confueue-runt. Huepertinet locus Ciceronis, pronbsp;Eompeio. Eoflrembflgna, amp; fabulas,(xteraq or-namenta Grxcorîîoppidorum : quee cxteri tollenda ejfie arbitrantur : eanbsp;flbi ille (Eompeius') neyifenda qui-dem exiflimauit. Et ille Sàluflij. Signa, amp; tabulas pidlas, yafia clata mirarizea priuatim; amp;pubUcèrape-retdelubra /floliare. Hincfit, yt, ingreßi templum, ybi (fit yeniadido) fignum i E s v christi innbsp;ligno cruets expanß,poftum efl, yel San-dlorum Apoflolorum, atq^ martyrum, amp;nbsp;Confiejjorum,dicamus monflrando.Hoc eflnbsp;Chriflus in cruceZ Hoc efl Eetrus, Eaulus,nbsp;Stephanus,eürc.ndqubdfîmulacbra iflafdit |
DOMINI.
IN VERBIS COENÆ.
fiwionem pi^
iiiirurn iina^i n'nn:?i^'ptiitisnbsp;yini in Tj-ß cenie.
reuera illijpß, auorumßuntßgna'. fed quod fint nihil alwd:quam efftgiet^ amp; dydXpia-ntfincurrentiatn oculos'fatux, tnquam,nbsp;atq^ imagines Chrifii,amp;jdpoJlolorum:quo-rum memoria omnibus modus e^i^ confr-uanda. 'bIon enimhisfignM 'dlUgamus(^tnbsp;tidaÂopMvâç TPapifix faciuni)yel Chri-ßum^ yel eiut ^poßolos adorandos. 'Menbsp;quùs hic,forte Caluinißa,aut2^inghanus,nbsp;finguïari ßctlicet praditus ppeîo,odîoûe quot;Ponnbsp;fußs, ttficioTumferuens,me ditsavoKo.'rqdioj;, dianbsp;^ßjculptis,flt;i bolicafua calumnia,incufet. Illudtantumnbsp;fcatùq^adef ^icq
:non eße tn hoc, amp; fimili ?enere dicén-J^manima:^ r- ' r 1 ' nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
^'^gt;operibuslt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caimnariam. Cum Itice me-
Iniiu, non efi ridiana clariusßt.in hü,ejferlid ufk poo^ ^^tonyniia. t^la) öpcoowpcieu/. Qm enim dicit: Hoc (fi-gnum crucis Chrtfii jeruatoriP) eß Chrißusnbsp;Ctgt;rtfer/5cr:(!?ott4m Crcuç) ùsnbsp;nonß'ntit (ni/iprorjus mente careat : amp; è-^^aXopicLvdiAfit occca-tus) ulamefß^m ßatuarij, aut pi^loriinbsp;opuf efie iplum Chriflum pro nobis oümnbsp;crucifuffixum, yno facrtficto fiemelpe'ra-So : fedflatuam eius eße intelUgit povijpco-'sdj'nulub. Ergo hoc yerbum dt da v eß, atq^nbsp;ambtgmim.
Qmdàm infntè nominant tranSationem. Mon enim fiyerbum dtrl'ovnbsp;eßndctrco eft ptî^'^oç/x.ôv. Mam etß o-mnis metaphora duarum, ad minimum, eßnbsp;rerum nota : minime tarnen inde fequitur,nbsp;omne id,quod duplicem yim,ancipitesqjponbsp;tefiates habet, eße yerbütranslatum. Sednbsp;de kishaSenus : ex quihus nullum omninonbsp;^ißimilitudo.^-patrocintum Sacramentarij arripere pofnbsp;difinmen, lunt.Mam in huiulmodt inlipnium.,ima?i-i'nter demonsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fir
num ,atqfiignoruma,emonjtratione ,ablo-(iarum, .tutfi lnte,amp;jimpliciter loquimur : fine quadam aSione,ceremoniaqjadieSafingulari, Ätnbsp;y erb in cna Chrißi, ipfe 'Dominus certo,nbsp;proprio d ritufuit y fus. Id quod 'b .Qilfi-m-rS oei-Treis nobis oßendit.Äccepit enimnbsp; E s \ ipanem, eumfregit, deditq^ difci-pulis:tÿait:accipite,edite'.'aoc ( fipanisnbsp;quem accepi,fiegi,yobisq dedi, quern juminbsp;tiS,amp;manduca:ts) EST corpus meum, amp;nbsp;reliq ua,quiE ibi /equuntur. Quare neceßenbsp;ß:yt ho fies Chrilli hominis pra/entis, nobis ßmilia proférant exempla.fiyelint fttanbsp;commentaitaprobare:yr,QM N i VM m-ßnju,metonymic( ipjorumßuritetlocus cd-
V *
----
Q^xtlam cjf
, tn tranfitudenbsp;inis.
cedatur. Muncpauca de alijs qtiibusdam fignts'. qux non ablentium,pedprxfentiumnbsp;funt rerum. Mam in humants negotijs,bnbsp;irdlpp^yilt;ifignum efl,quofigilla, quæamp;fi-gna:cula yocdtur,alicui rei f'olent tmprimi.nbsp;Sed yt fignum neq abfintis annuli typa-rifiyelflgnatorijefi, neq^abfentisgemmce.^nbsp;autpala'.flc etiamnon efi abfentis figilli,nbsp;atq fignaculi, cl'ttÓvt^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
npfi (r^0ot,yicrja.a,rl^. Jpjum ettamfi.gillu, imprefium, ePßprxfientium liter arum, di-plomatis,amp; inflrumenti. Quiddeyexillisnbsp;militaribtts dicami' quxßntprxfentium,nbsp;non abfentiu exercituum'.qui collatis,infe~nbsp;fiisq fignis cdcurrunt interfe, dimicdt,atqnbsp;confligunt. jdmißo enim exercitu, prxlionbsp;faSo aduerfo,iam nonampliits dicunturnbsp;proprie ozwêrifaofistgt; n crupiCoÄa,. Tum e-nim non funtreifignatx figna.Mam amifnbsp;fo ctvlsçpi(p)ov'n,correlatiuo,peric relatio, ifnbsp;^tlt;nç,edô ob caufam rei appellatio : q nucnbsp;ePß oi^tjoç. Sed qd defignis plura dijßutofnbsp;Cert'e y bi infacris literis eorum fit mentionbsp;Çnam in Sacramentaria cauja hocyerbumnbsp;efl cc')^ctlt;ßgt;ov:propterea quod nunquam ex-plicatur'y funtplerunq rerumprxfinttum,nbsp;Itaq^cumpro miraculo yfurpaturhoc yo-cabulum:prxfentis illudrei efl, in qua mi-raculum à Domino editum eß. Sic Ioan. 2»nbsp;in Cana Galilxx, Chrifltts initium fecitfi-gnorUm,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x anpcuuv ; cum aquam in
yinum miraculo conuerteret:fuitq illuddi uinum,prodigioßmqfaSum certè non ab-lentis,Jedprxfentis yini. quo tanquam nu-ptiali dono, aßecitßonfum, atqßonfam,nbsp;amp; alios, qui nuptijs interfuerunt. Subijcianbsp;autem ordinequxdam fignorum eicempla,nbsp;infludio/orumgratiam', ex quibui yideat;nbsp;qttbm infirma ytantur argumento 2iutn-gliani, edr Caluiniflxqut expaucisfignisnbsp;abjentium rerum,concludunt',in cxna,pa.-nem,amp;yinum(quiafint figna')ahfentis cornbsp;pons, amp;fanguinis eßefymbola. At Pau-lits nd definit ad flum modumfigna,i. Cor.nbsp;ti. Mampanis,edrpoculum,inquit,eflpar-ticipatio corports,amp;Janguinis Chrifli.Mi-fi enim hxc eßentprxfentia in ctena'.difiri-bui, amp; Jumi, id efl, communicari nonpofnbsp;Jent. Genefi. nono, to tÓ^ov, arcus (quemnbsp;dederat Dominus Moe) neq abfentis eratnbsp;Det, neque abjentis fæderis,fedprxfentis.
V ïiij Locum
pra naraculo,a.vnbsp;Tt tS S-ew-
224- de C OE N a DE TROPIS, SËV MODIS,
* Sign/i tn noua tejlamtnto re^nbsp;ïum prteßrk:nbsp;tium. Locumfuprà àtuuïmu^, ExodicafitcM. Erù^tnquit Dominum,y obüßtnguü (ngninbsp;immoUtijCMuf Janguinem ponetß fupernbsp;^truncfj poflem, amp;Juper Urnen domorum)nbsp;ßgnum in lt;edibu^:tn quibu^ eritüxt^r yide-bo fanguinemi ôr transibo y os.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to cùfiet, vpttv C« aijneth) Sm t oikimv. Certe fanguis ille^ne^ Det abfentisjignum erat:nbsp;nelt;p Angeli percutietis, amp; per dentis omnenbsp;prtmogenitum,7reiÿ TtçoojÔTKav'.neq^ abfen-tis exterminatons, ÔÂoû^tL'rcl 3** nbsp;nbsp;à,-ts-Qv]lt;^. Eodeminlibro,Eidete, tnquit Sahhattimlu- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quia daerumfuit ßg^tit» eß inter me,iamp;yos ingenerationi^ iignum. bu^ yeßris (Içt iniiJi,étov ^pcoi, cvnbsp;vpuv'jytfciatiszqubd ego Dominw/um:nbsp;qui y osßanPlßco. Et paulo poß'. Eaiîum,nbsp;tnquit,e^^ fimpiternum,inter me,e^rßliosnbsp;Ijrael,j2gnum^perpetuum:2^^rix.ri,gt;(jnbsp;pcéîov cùuvtov, Itaq^fderisnonabjentts,nbsp;pedpraßentisJymbolumßfit/abbatum,'^e'nbsp;teri mandatum populo. QiMrto deinde ca~nbsp;Area !Domini.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo/ux : Ite, inquit Dominas, ante ar~ cam T)omint Det 'veßri, ad lordanis me-dium:amp;portate indeßnguli,lapidesfingu-los in humeris 'Veßris, iuxta numerumß^ Horum Ißaihytfitßgnum inter yos, Certènbsp;non abßentium ,jedprx/'entium ; quemad-modum amp; area fderis certißimum erat tenbsp;hdiußimoniumprxjentts Dei. Libroßecundonbsp;I^ieanoru^at quot;^^tkab. capite 15. Sußendit quot;Eitcanorisnbsp;put inßinuM taputßnßumma arce'. yt euidens, manife- 4) ff. ßum^ eßet ßgnum: auxilij T)ei. nimirum pra/entist Et aliaßexcenta aniaêta. rerumnbsp;ßgnatarum pra/entium, coüigi poßent eVnbsp;yeteri teflamento, tniamus ad nouum.nbsp;Luca z. Et hoc yobis ( in^it Angelus adnbsp;paßores) entßgnum (Kj ÿop öfAv or,fAiov')nbsp;Inuenietis infant em, pannisfafeijs^ tnuo~nbsp;lutum,z^poßtum in prxfepi.lAunquidigßnbsp;tur fuitßgnum abfentts infantis :quomo.nbsp;do igitur in prxfepi eum inuenerunt^nbsp;Elatth. 24. Tkmg inquit Chrißuf,ap~nbsp;parebitßgnum,To onpcHov^Filij hominis innbsp;cxlo.EfVidcbunt Filium hominis 'dementem in nubtbiis cli. Signum igitur illude-rit non pra/entis /olum Çhrifi, qui quot;dbiquenbsp;pra/ens eP^ :Jed etiam in illo eius aduentunbsp;a'tero, 'vijibiliterprxjentts Chrißißgnumnbsp;ent. Capite zS. Quiautemtradidtt eum,nbsp;inquit Euangelißa^ dedit Ulisßgnum, an-p.éiov, dicens : quemeunq^ oßulatus fuero:nbsp;ipfe eß, tenete eum. Oßulum igiturprodi-toris,fuit ne abfentis Chrißi^quomodo i^nbsp;tur yel ludas ofculatm eum e^: yelquo-modofcelerati Iudai,ipßm tenuerunt^ |
'E^manorum quartofcribit Apoßoluf, Et ßgnum accepit ( Abraham ) circumci-ßonis,ßgnaculum lußitixfidei : enfaüov i-XecQt 'S^Toianç, aCppp/eyiißa, discafoav-vni Tsjt Talinaç, Ergo circumeißoßitillanbsp;quidemßgnum:fedprxfentis iu/litix,pr(e-Jentis^fidei. Inhis,amp; alijs infinitislocisnbsp;figna nonßnt rerum abjentium ,fedprx-fentium. 'Pieq^ tarnen in his'dllaeß metonymia'. quemadmodumßpra demonßrauinbsp;mits. ELonenimfiguum poniturprorefi-gnata'fed'dtrunq^ Px natura eorum,quxa-lio referuntur,coniungitur,in oratione.Eh^nbsp;men etiam ipßmfigni exprimitur.SicEc-clefia notas, amp; figna eße dicimus, Euan-gelij annunciationem ,eirreS{am admini-ßrationem, legitimumq quot;dfum Sacramen-torum. 0^ duo, nemofanx mentis, Ec-clefix abfentis, yel non yifibilis, ßmbolanbsp;eße dicet.Qux cum itafint.perßicuum eß,nbsp;commentitiam, falfampj, à Caluino ,Êie-tonymiamßacui,in quot;derbis Chrißi, Hoc eßnbsp;cor pits meum. Hoc eßfanguis meus. Etdi-cantur hxc/olum,non etiam fint corpus,amp;nbsp;fanguis Chrißi. quod illorumfint qutedamnbsp;Jymbola. Quamobrem amp; hic Caluini tro-pus euerßas,^roßratusj^ iacer.defenfa^ad-huceifv^ pntod in/litutionis ceenx,pro-prietasicontra eos,quifiguratd,modis quot;der-borum,orationem eße.peruicacia intolera-biU,contendunt. fiAdde,quod in metonymia continentis, ßr contenti,ßgni, amp; reifi- £,nbsp;gnatx ,'dtrba/untpropria. Id quod cum retinetur dtf^nbsp;alt/ ßhetores, tum Cicero feriptum nobisnbsp;reliquit. Hoc enirna translatione dißert ; qubdproprium cum aliéna', fai- liifmmen in» Tuvuiaia, autem, ornandi caufa,proprium te/ metaße-proprio commutât, Eham in ea neq^faHumnbsp;yerbum eß, neq^ translatum. Itaq^ mutata P''quot;*nbsp;yerba dicuntur: in quibus,pro yerbo proprio, fubijeitur aliud, quod idemfignißcet,nbsp;Hxcille. Qßf tergo.yt,quodOiA'tiïNtA.nbsp;Efetorum confenfu,datur : idnegentpra-ßaHi Caluinißx hqui tarnen exJchola Ci-ceroniana,Je gloriantur, tanquam ebc equ»nbsp;Eroiano,prodijße. Q^dfi,''ff,çm'samp;tou-erietjf. |
__ DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zzy.
IN VERBIS COENÆ.
|
rietJSfhot Urgiamurnoßris antAgontßit, mttonymica tn V«rbii Chrißi lamp;cutionbsp;concédantijdem neceffet^(1^etoribM,nbsp;sir in hit Cicerone'VJü,aitteßMtibHf,nbsp;docentibtn') proprijs Verbis illAm con-ß^re Chnßi orationtm. Qtwcirca putidumnbsp;tß,quodifli (^AndAbAtArummort,noncunbsp;eilijsßedjecwnipfispugnanttsj vociferan-tur: verbA noui ttßameti non eße propria^nbsp;jedimprnpria,iamp;-figurât a. Curigitur Cal-uinsisgArrit in jnAHArmoniA,ßgnis i m-p R o p RIE rw«ff»ßirituAltumnominAnbsp;Aj'cribi : At^ it A debert exponi omnes Scripture locoscvii de SAcrnmentMfit mentio^nbsp;Ïgt;lAmfi metonymiAconflAtexyerbtspro-prijs,ytficribunt'fihetores in caenA Autemnbsp;Vomini locwtto eî^metonymicA : proféranbsp;in cnA T)omini yerbAßntpropria, nonnbsp;translAta,aut figurâta. Et yt in dificiplinisnbsp;philojopbicis AXv^oÄoyi'a., n nalôj^riinçnbsp;fitt cum terrena elementA dicuntur effe resnbsp;cxleßes'.tAmen inficriptura, amp; ccen«fiacra-inento,quodyerbum eP^yifibile, mAxim'enbsp;proprium illudgenitstßdicendi,^uofigntdnbsp;eictemis,pane,amp; ytno,ca:nAntibugt;s ofierunnbsp;tur fiiritualia dona, corpus , e!sr ßanguisnbsp;Chrtßiia quibusxccTnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiuam illa de- tiominationem accipiunt Z amp; id nonfolutn eße dicuntur : fed etiam ßnt : ^ua xoc3-quot;i-Viüirjy fAvenxbob ipfis copulata, yeßcentibus^nbsp;i2r btbtntibus Adßmendum difjgt;enfitnt,nbsp;l^ßiant igxtur ex Sacramentariorumnbsp;colluuie nonulli: qui clamitat,nbsp;eße in yerbis,Comedite,amp;bibite» 'IdAm eanbsp;interpretantur ißi,per credere. *gt;///??nbsp;inllttutionis cisnAfit contextu^, Ze s v snbsp;Accepitpanem, amp; gratijs a^ießegit : de-dit difiipulis^ac dixitZaccipiteß CreditCtnbsp;Hoc eß Corpus meum. Q^otiescunq^ emtnnbsp;^uafeignit credideritispanem hunc : mortem Domintnbsp;Annunciateßonec yenerit. Similiter amp;pociilum accepit,poßquam eanatutn eß, amp; gratijs aClis, dedit illisßi-cens'. Crédité eo omnes. Et credideruntnbsp;«iceo omnes. Et dixit Ulis : Hic enimeP^nbsp;fanguis meus.Hoc fAcite,quotießcunq^ cre-dideritis, in mei recordationem. jjuoties-cunq^ enim de hoc poculo credideritiszmor-AbjùfiameÇgt;- T^ominiannunciateßon.ecyenerit.nbsp;fi banc meiaanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemJunttqui metapharam ifiam fltortnu ^'nfuttnfur, Jii Verba,coa bi-^ite.enarrant,nbsp;t'» crédité. * Cur igitur Ilmwtici non crettunt Ver^ turi |
miris laudibus ornantztamen quam Ab/itr-dafit-.intelligi poteß, ctim ibcprectdenti-bus y er bis ; t^ ex altß locis, qui junt de c-na Eiomini. Trimum enim de pane inqtnt Cbrißus,Accipite,mAnducatez quem acce-ptum,comeder«nt, hoc eß, ore corporis intra fie aßumpjerunt. Depoculo item dixit:nbsp;Bibite ebc ee omnes. Et, yt\darcus habet,biberunt iy; eo omnes,quot;Hon inquit,crédité panem Z amp; crediderunt üe eo poculo o-mnss.Deinde Paulus ijsdem y er bis ytiturnbsp;proprie. Etin'hislocis. Quotießcunq^enimnbsp;comederitispanem hunc ( .fi, qui eß corpusnbsp;Chrifti)nbsp;nbsp;nbsp;depoculo hoc {qui e^jdnguis Chrißi) biberitis: mortem Domini annunciate,donee yenerit. Item, Qßfquis ederit panem hunc, aut biberit depoculo Domininbsp;indigne:reus ent corporis,amp;janguinis D»nbsp;mini. Et, Probetautem homofeipjitm : amp;nbsp;fic de illopane edatz amp; depoculo illo btbat,nbsp;Ham qui edititdï bibit inaignè'.iudicium fi-bijpfiedit,nbsp;nbsp;nbsp;bibtt : non dijudicans corpue Domini;yidelicet, quodcum pane mandu-cat.Item'.Cum conuenitis adcomedendum, alius alium expeCïet. Quodfiquis efurit ;nbsp;domiedat. Honigittirdicit:nbsp;' Qmtiefiuttq^ credideritispanem hunCi amp; depoculo hoc crediaerÎM, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diu^a-fatrea Item, ^isquis crediderit panem hunc, aut crediderit de poculo Dni indigne. Item, Et fie depane illo credat zamp;de poculo illo credat, Ham qui credit, tir credit indigne : iudtctum (ibijpfi credit,nbsp;amp; credit. Item, Cum conuenietis ad credendum. Et, Q^dfiquis eßrir.domi credat. Sic,inquam,non loquitur Apoflolus.Ham qua ißa eßet abjurditas,'nçfidoÂoyiA,monnbsp;Jtroj'aq^,acportentofia oratio! Q^is autemnbsp;nonyidet, rs t^aystv, ro mtiv,proprie,nbsp;non translate yjurpari ! ,A.c neputaretnbsp;quißiam : eundem ejfiepanem, quern anteanbsp;comederantZCä'idem, quodprius biberant,nbsp;eße yinum,/ruibumjctlicet yttisz de quo fienbsp;poßhac manducaturum,e^j' bibiturum Dominus negauerattidcirco adiecit ôf/çixuç,nbsp;USH pntuiZpanem,amp;potumnoneßersdov,nbsp;yulga- To 7» f^ia-iJCivsViaJ. di turn, vernbsp;ba exprejjitm. To/Mf diuç/trfxi-vcv, ^uodnonbsp;tfirulditum, Taultn ijsden Verbis in h.ttnbsp;caufa Vtiturnbsp;projrit. Trodigiopt yerbarit TaH/inbsp;If expofitii). |
116.
DE C OE N A
I»i71 R O P ïsTstvKm O D I s
} jan^uii Lr^rijUiinJumnbsp;I^tione orù. Vulgar em'.jtd ii^cv,Jat:ri{m: nan yiwdwm,^ jQlam:pd eum,cui conitinSaJit,in yfu,ytlnbsp;in c'na.}idQ,juum , amp;Juu-i fanguis.nbsp;Hcc ( ïtiquït d^fâtfcuç demonjlrandofa~nbsp;nem!amp;^oadum) eji corpta tneum, amp;fan^nbsp;inquit,qusm p^cn'(}ntamp; ca-'nbsp;licetn crédité(ythuitps lAcramentï 'pentas, atq^ nAîùra ptndeat à crtdulùaie,nbsp;dïgmtate, aw incrednlitatt, atc^ indignt-tate cnantium ) Jedhicgdnis, inquit, quenbsp;édita, hoc yinumt qubd bihitâ (ore corpora, non atcrthta,y el nnßdedi^meum cor.,nbsp;pns, meîa^iangita. In hoc rfimirum yßt:nbsp;quatenuf editur panâ, qtsatenta ymumnbsp;haurttttr : eatemanbsp;nbsp;nbsp;manducanü, amp; hi- benti,meî{m corpuf,m!ii.sq^fanguâ^ tni/n alia rationefacrametali,prafens Chrinbsp;ßuf adejl ori manducantium, amp; hiientiu.nbsp;Etßenim,generali prxfentta,yhiq^totianbsp;ßt:nori tarnenpeculiariprüfens eß mihi, tinbsp;li,amp;ilUßne hoc retielato yerho, örßmpanbsp;tefaSlione ißaßngulari. Q^rejacramen-taliter, manducando,tlrhibendo, acintranbsp;nos^mendo,Alt;p^ci^Tsv,À6a.vadciv,Àéi^uv~nbsp;ßoLmÄddovM, Chrißumßcnoßrumnbsp;facimnit yi et yeluti incorporemur. Itaq^nbsp;tota hxc externa a^io.non diciturss DES,nbsp;ye^/cOENA DOMINICA ,lt;iceKlt;lt;«yow*-*hdetap'ho- fniritm,ideß,edendo,amp;bibendo:nonàcre-tam ißam eß dendo.Qjßdf quod contra dicendi rationa,nbsp;[e , AtjjdoSrinxpraceptaeß',ytynufn,idem^nbsp;y erbum,in eodemincijô,proprîè,amp;translate fitmatur, Cuuis rei tauidem dari nul- rt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. f I aK^d^et/a.p.et: quodyerboßolumßt arnbi-gitaalmdaua conßat 6sr anci-piti,amp;peregrmo yocabulo. ïletqd^ccp.joa. Ciceronä dlndnotum eß', Ettjdemeßentnbsp;SECTOREScollorti'/n,amp;bonorum, lanbsp;ornndta 'ßhetoribia con/lat ; fjLodß in ioca,/alibia,atqßacetijs adhiberi. Atqui Dominia cuiia anima admorteyß-que contrifiata erat non yt ßei)iaoÄ0;i^(^nbsp;quißiamjcurra, d.cax, yrbanvsq^ eße yo-Imt : cum ncuiim Teßamentum conderet:nbsp;cccnarnq^ /ui corpora, amp;Janguinä, in Ec-cleßa, yjq^ ad ßtim yißbilem ad nos redi-tum,celebrandam,inßitueret, Heqv.aquam igituryßseßyerbamor dacibia, /alßs, lt;amp; iocoßs: citmßmodi funtnbsp;ra.dp-l-.a.lßjmii^^qdp.fJcaclßt'xdvbg.Toc'yi- liAqa'^a.pc- lunipoteßeicemplum, nbsp;nbsp;^..Aliudenim- fzcc. MilccCpsqa,. Tio Sexto fdo. In ygt;erbis C«--abßint ia-ci, [aks y mordada^dixnbsp;cia. |
Äola, : quibta yel rißa excitatur, yel lepot quidam adfertur orationi. Sedyßia eßyernbsp;bàpr oprijs,yßtatä, eSrßgnißcantibia. HSnbsp;tarnen negasna, ßhrißum hà yerbä,propterßmilitudinem, allujione quada, yßumnbsp;ßuiße translate, quemadmodum amp; caltcemnbsp;p.fmi^o^iccûç, de confuetudine Hebrao-rummonßernelpofuit. Et,inillamteßißi-ma lt;7sÇ99'dj%'gt;lt;,oratione. Homo faov, « do-vdjov lÇl,mtpiÂÛiTù3 A'Sr ifaocl TC Ttilliq/oenbsp;tuts, quot;Eater mi, ßpoßtbile eß : tranjeat à '^latti»nbsp;me calix ifle. Taßionem, eiut^ tempus in-telligit. Itaq^ ivîarcue cap. it[..ßc illudex-plicatt ivccfàdujodldy tlt;n,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;att aù- Tod h ù)ç^. ytßßeripoffet:tranßret à je h»-ra.ltem in illo,ad matrem Z*bedin,amp;fili-os illius : dtwAiâi n-iSv to ouiijf/oii, o iyu (jLili^cà Trlvjv;pote/la biberepoculum'.quoinbsp;egobtbtturtafumdEtuerum*. 'Tbfj.iv 3gt;-rn^ôv foov : meum quidsm pocu-lum bibetâ. In hà enim aperta translaii-ones fant. Id quod ex alijs locis inteîUgtnbsp;potejl : in quibiaßroprium, cum translatonbsp;conwngitur.Id^inipßapaßchatä mandu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. catione : cum inquit Chrißus : Dico autem yobâ*. non bibam poßhac eic hocfrudlu yi-tis ( haHeniaproprium :ßequitur translatnbsp;tum )yjq, ad diem ilium, quum ilium B l-B A M yobßcum N O V V M i«repn« Ta- e' , nbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;/ y »Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*®Z ms met, Ö7Ï iÿ p.?! 'n-bù) a/TT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i ÀiaXtÂlgt;V:'i{Uiiîiçgt;llM^C ôicd^ç ,07Xv oüT» TTivcii fJiiÔ v/auv K Alii o'n Cil Tn ßAaiAeict tniCTqôç faov. 'Hlanbsp;nifeflatranslatio ejl.Tegnum enim Unpnnbsp;quitPauha,non eß cibta, amp;potM'.fidiu-ßitia,'amp;pd2c,amp;gaudium, in Spiritu San-Ho.i'^idiv r) ßacnÄetA rd ^od ß^umc,nbsp;;(5(/ TTOF.c'.ccyAA dinAuiriujii, cv mdjixATi dyla.Itaqjelrilla traj-lationem contmuatam, ju.f'^tpooAn awoi-%r,,fU cc7is.igt;jyoßi3ui habent,Lucez2. xetj/*) vßtv,xa,Qcoc diiêircfaci o rrA-fxov ßAcnÄdcu/: 'Iva kS'iri'n, orddlinbsp;3^ Tfii TÇATTi^riç fan isv rr, ßaaiAKA fan'.nbsp;ß xAÔ)^agt;]iô'i dm 6q0veov,Kßvovli? ràçj'iy'nbsp;denai^iAai^Iir^tjÄ. Egodißono yo-bà :ßcitt dißoßuit mihi Tater meus regnu:nbsp;yt edatä, bibatis ßiper men jam meantnbsp;in regno meo: eSrßedeatisßuper thronos,iu-dicantesduodecitn tribusIßa'el. Htecan-quanhomnia manifeß'e translata Junt. Exnbsp;qu'.bi,s |
DOMINI.
227.
IN VERBIS C OÉ N Æ.
Tti^ci^ctinç
^ondonü^M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitptrfidem,manducatione^amp;
, de camis
rmsuinis miraculo, quo ferme quinquies mille quot;viro^
fgt;anis
^'^hfanis
^^^urùpur=: quibus nonpropterea cofiaturXeu loca,qug cnaDomini, piil^lt;^o(/gt;cuç efjenbsp;interpretanda, ^anducatio enim ,amp;po-tus ioifemper adpanem,fed hunc gt; qui eSif^nbsp;corpus Chrifii, tir ud yinumtquod ejl etiamnbsp;fanguis Chrißi, refertur. Sed hxc it a nu-gatoria fiint:ytpueris elemeniarijs Calui-ni trita efje debeant. Ac ne digna quidemnbsp;iudicarem,qute refutarenturt nifi Caluini-fix (iium hunc tropumfangum efje 'vocife-rarentur,
E.adem yerba loannisfexto,ybi defii^
*
, potu loquitur Chrifius, occafione duEla à iraculo, quoferme quinquies mille yiro~nbsp;ru,quinq^ panibus ordeaceis pauit,amp;duob.nbsp;pifcibus, jaiTU'^oç/KÔûçyfiirpauit. Trimünbsp;enim difiinguit cibum: acß^amv aliam nonbsp;minât rluj'^TniTib^vfji.ivlai, pereutem: aliamnbsp;tIw eîç ^ulu) aàcûviov p-zvaoauv, quxpermanbsp;net in yitam xternam. Ac reprehenditnbsp;turbam:qubd,yentris cibi caufafhdeßiamnbsp;regem fiquantur',hortatur^,yt cibum quxnbsp;rantfnunquam interituru. Itaq^ difiinAionbsp;ilia cibum nommâtpropriè panes, amp;pi-fces : translate autem fitam carnem appefnbsp;latpanem : quemadmodum fuum fangui-nem yocatpotu. °hdanducare etiam, amp; bi-here,exponit ipfe per yerbumnbsp;rSni tçi 'no ôiîi inquitdva,nbsp;«ç ou à'sréqi/Âiv cjiótv^. Hoc eSf opusnbsp;Dei:yt credatisin'eum , quemmifitille.nbsp;Deinde,a Capernaitß,de %îanna in defer-to manducat o à Patribustde quo Tfalmusnbsp;77. loquitur: Tanern de clo dédit eù ade-dedum : opportuna data occafione, infiitu-itfigt;lendidifiimam comparationem : qua fènbsp;ita cum °\4anna comoonit: ytJe longe huicnbsp;cibo coi îsq^vod didofxivùi, anteponat.nbsp;'^lofen non dedijfe pàtribus in yeteri te-flamento, hunc de calopanem: fedTatremnbsp;clejlem : qui nunc nouo populo detpanemnbsp;VERVM, de clo.Hic cJ^'Ôstji/jVERvm,nbsp;âA»;Ôwz/ôi/ , oßenditpanem accipi a Chrifionbsp;translate,non propriet yt in cna Dominica: in qua panis d,^pc!^ fuit adhibitus.nbsp;Hiricfàbijcit cù.'rtoXoyiajD,rationem ^'ti-Au),nbsp;nbsp;nbsp;Ào^çov. Tants enim de i , inquit,
efi.qui de clo defcedit:amp; dat yitam mun-do.^hdoxfubijcit yßzs-obttnv, amp; afiumptio-^»w.'E.QQfujfipantsilleN IT Mè., Qm
yenit ad^AV.: non efuriet : qui credit in me'.nonsni'Ë.yynquam. Eyu eifoih
d à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p,i ; à fij
Tnvan. gt;^ 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ç . îi
n rrcàTUTt. Omnia hxc translataJùnt,in i-fiagrauifiima comparatione. Chrifitts enim panisefi,fedy\i:K-E.. Jtaq^ipfemetDo-minus ifiam translationem bcplicat. Tanern, amp;/itim etiam non corporis intelligit:nbsp;fed animx, qux credens in Chrifium,fatu-raturiMinorem propofitionem illam,faüônbsp;quodam interuallo,}ia,r ct'ts-ó^xaiv, renouât, pofi jxyfifiov ludxorum, ajfeuerddo,nbsp;Egojum panisille, qui de clo defcendi.nbsp;ybi clarius ëicponit metaphoramtadieEtanbsp;SVMMA ,fufundamento totitis Euange-lij : Afaîw dfaltd Äi-yu vfidv ¦¦ ô 7nlt;^AoùV eiç
^luj cduviov, Certb enim afiirmo yobis'.qubd, quicunq^ credideritin me : ha-beat yitamjempiternam. Sequitur compAnbsp;rationis i'nra,va,)oaj!,vâgt;lt;nç,renouatio altéra^nbsp;Egofum panis ille yitx. Tatres yefiri co-mederunt %lanna in deferto , amp; mortuinbsp;funt.Hs c efipanis ille de clo deficendeSfnbsp;yt eic ipfo edat aliquis:et non moriatur.Etnbsp;rurjtts i'm^iqyceçiucàç, ufij S^^vriiaals-'nbsp;it'i)ç,aJfeuerat.Egofitm panis yiuus'.qui dtnbsp;clodefcendi, Siquis ederitêichocpane:nbsp;yiuet in xternum. laides,quemadmoduninbsp;Jepanem identidem appellet : amp; quod,pernbsp;^a,'yêiv,nihilaliudhoc loco intelligat,quAnbsp;credere in ipjum. Hullum enimpanem co-Slum ebcfarina ipfis ofiendittnullum omnt-no in ilia b/MKia. traSîautt. Itaq^ continen-terfubijcit dioçyirfiôv,explicationem : quanbsp;propius ad rem accedit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illu-
firddo translationem.Et panis, inquit,que ego dabo, ç A R O meaefi, quam ego dabonbsp;pro mundi yita. \îors enim Chrifii, yitxnbsp;nofirx reparatio efi:fimortuo, amp; crucipronbsp;nobisJuffixo Chrîfio,confidamus. Ha hxcnbsp;yi3ima,non nifi ^\s)^,adfalutem man-ducatur.Quocirca adfxó.;^luj, concertatio-nem ludxorumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, qui lanienam
Chrifii imaginabantur C9rports,no de m o-¦DO,reJJ)odet Dominus,fedde RE, affeuera do,amp;amplificando. Amen dico y obis : nifinbsp;EDERITIS carnem Ftlijhominis, amp;bi-beritis eiui fangutnem : non habetis yitamnbsp;in y obis. Qm edit meam carnem, eir bibitnbsp;meumfanguinem ; habet yitam xternam.
218. DE C OE N A
DE TROPIS,^EV MODIS;
|
amp; e^oßifcitabo eum in nouißimo die. CK-RO mea yer'eefÇ cihtu. EtJ'anguif tneufyereefipotui. Qmeditmeamcarne^nbsp;tir bilit menm janguinemtin nde manet, amp;nbsp;inillo. Hnnceffe^um manducationifnbsp;ßdei,conttnenti orattone, exaggerat. Sicutnbsp;tnïfitmewy'E.^^ Taterz ör e^o v i V o pronbsp;fter Tatrem : ita qui ederit me : quot;viuet ipfenbsp;propter me. Demzim concludit. Hicnbsp;eßpanii illezqui i clo defcendit^ Honfient comederunt Tatres yefiri Lianna, eirnbsp;mortuifunt.Quä ederit hunc panemz'viuetnbsp;in (Sternum, Terfirinxi magnam Jjuiia capit^par-temz ndßlum,qzna /ententias mdicime in-fignes continet z de Chrifii carne tradenda pronobiiin mortemz amp; de eim Janguine,nbsp;pro mundi 'vita,fundendozJedyt eo facili-M etiamfludiofiintelligant, hancoratio-nem Chrißi manifefiis translationibm connbsp;ßaredManet enim in metaphorica locutio-nezdum Alludit,non tantum adeditum mi-raculumZquo panibui quinq^,amp; duobuf pi-feibueßamemfiedauit corporalemi ingentünbsp;hominum multitudinüs : hierum etiam adnbsp;'Lianna, quod de cælo Tatribue dedit ipfienbsp;7)euf,perHlofien. Sed quoniam amp;hic ci-biif^entrüfuitz amp; Chrßuf^innouo tefia-mento, integru hominem pajeere yult : in-ßituit hic jermonem prolixtorem, de panenbsp;ndinterituro Î fedpermanente in 'yntam es-ternamz qui totum homineperfidemfiiri-tualiternutriatiquem panetnj'e ejfie dicit,nbsp;ïtaq^ modufialutarem apprehendendi iliumnbsp;cibum, demonfirat, nempe yeram in ipfimnbsp;Caluinifalfa fidem.Etquanquam hii Caluinitsfabricatnbsp;dißinbho. difiindlionem, intar credere, sir manduca- ' reiquod illudcaufia fit, hoc efiè^its : tarnen tarn merito Theelogi nojlri explodunt.jibnbsp;eiu4 edmento dijfientiunt quoq xs^vCfgt;M0inbsp;inter Sacramentarios : ^^nglius, Oeco-lampadiu^^BullingeruiietTetrui zrmy-liuf °M.artyr:qui '^anducare carnem Chrinbsp;ßi Ißiritualiter, nihil aliud efie firibunt:nbsp;quam credere inFiliuDei;pro nobtf mor-tuum..Adeo conjentit Caluiniuper omnia,nbsp;cum Tigurinü. Concionts enim totiutJumnbsp;ma htec ejiznifi quit crediderit, carnem me-am traditam, meumqjanguinem efiujum,nbsp;AuTf op ejfie pro peccatis totiut mundt z nonnbsp;iabebit yitam infiemetipjb, Q^mobrem |
Chrißui äifi OS ''penit, fffnbsp;Irerbum.amp;J^nbsp;cramentif:iitnbsp;^uibus ftfó' pfismuntutt duplex ntiii (3^ modiiSgt;i^ dendi canKK^nbsp;(g^btbmdifi*nbsp;puinem Cid fides, 'vel ipfia credendi adlio, Kuç nuncupatur manducatio.Ät huim efi^nbsp;fedlu4,eflx 1 TAE perceptio:amp;ardlißimanbsp;coniunüio cum Chrißo,in nobtt habitante.nbsp;Itixta illud: Qm edit meam carnsm,amp; hi-bit meum languinemiin »?fMANET,Ö*nbsp;EGO!« lllo. 'o 'Sçdù'yûOV fJtOV tIiJO a-OLPKA'- / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\r t y \nbsp;nbsp;nbsp;/ I y \ » 'tarivcüv faa to captcucv iptoi /aiviyStAya c» cùmj. luit enim in nobis Chriftiu toituf,nbsp;sir integer,KATA rlùi faovlui,non folum pernbsp;carports,amp;fianguinis Jiti manducationem,nbsp;tirpotum, quem nobis pane, amp; quot;vino,in c-naJua,dilJgt;enfiatzyerum etiam perfidem,e-xtra facramenti yjum, meditandoficilicet,nbsp;tradlando,amp; audiendo quot;yserbum Dei, tir E-uangelij prxdicationem. Sed magno dificri-mine-Itaq^ non quot;^na ratio ejl sdendi carnemnbsp;Chrifii : yt Sacramentarijfiolide conten-dunt. Sic enim nugatorie concludunt Cfiinbsp;conclufio nominari debet, quceed^ÀavTi^- Ce^nbsp;yiçBç) Efi quteddratio manducandi Chri- qU,nbsp;Jlum : nempe, qu(Sfit,perfidem,qua credt-mu4,eum,pro nobis mortuum efie: ea^ di-citurfiirituaUs. Hon eft igitur alia, qutenbsp;'vocatur corporalis ,sirfi(tcramentalis :quanbsp;nonjolum corpus, iamp;fianguis Chrijii,pane,nbsp;amp; yino exhibentur, amp; difiribuuntur ,innbsp;cna:fied etiam, cum bisJfimbolis,ore cor-poreo,intra nosfiumuntur. Ham qui de il-lo eju,amp;potuJiiA carnis,amp;Janguinisprte-cepit: is etiam inftituit, amp; mandauit alte-rum modum,qui efi corporalis.Quodfi Di-pnofiophidis ita licet argumentari : licebitnbsp;etiam alijs eodem modo ineptire, colli-ger e.Kna qiKedam eJl T)eiprxjentia,nimi-rum generalis : nulla eQ^igitur alia rationbsp;7)eipr(efienti(e, amp; manifiefiationis. Item,nbsp;Eft quadam iufiiti(eJJecies, quam yocantnbsp;difiributiuam,2]^si(aJliKlijh : ndigitur a-lia huiits quot;^irtutis eii^fiorma, qute efinbsp;ßÄt!Ttgt;ist,commutatiua. Hisfiophifmatis,nbsp;Jeu amlibus deliramentis refer tiJunt libri,nbsp;Chrifii hominis in cnaprajentis hoftium.nbsp;Ham eie iflonumeroilludquoq^elf^nuga-torium argumentum: Hoc in loco yerbumnbsp;Edere, eirTibere, translateaccipitur. Ergo sir in cna faßfit^o^xueyfiurpatur.nbsp;Sed ifios doHores remittimus ad elemen-tariospueros Caluini : qui aliter in Diale-^icis injlituendiJitnt. Etfi Dero pleriq^ eienbsp;yeteribusetiam Scriptoribus, hunc locum etdex- |
DOMINI.
IN VERBIS CÔENÆ.
229-
|
ad eanam accomoddrunt'.tamen non dtjje-rtt de ilia manducations ; quantumuts ad earn alliidat Chrtjltn,propterfimilitudtne,nbsp;^ua eJi in formitgeneric eimdem, quas nommant Dialeclici ov^ivéiç.T^on enim du-iium eß : quin ad toenam, quam anno p'oßnbsp;inßitutt, l)tc Chrißui alludat :ficut allußtnbsp;admiraculum, amp;ad^vianna in defer to ànbsp;Tatrthues manducatu. pra/ertim cum Jubnbsp;finem ludx mentionemfaciat. l^bi inquitznbsp;^^djunt quidam ex'^obtuqui no credunt,nbsp;lgt;douerat enim ab initio lefw î qui ejßentnbsp;' non credenteszamp; quit prodituriu e^et i-pfiim. Etpaulopojl ifLonne ego quot;pos duo-decim elegi:amp; ^ob^yntn Diabolus eß^nbsp;Dicebat autem de luda Simonit IJcario-ta. Hic enäm prodtturtu eum erat : quumnbsp;tarnen ejßet 'pnugt;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duodecim. Etfi igi- tur reßexit quo^ ad cnam, quam fciue-i-ai ab initioje mJiruElurum ejfeztamen no indeconficitur, tum inßituijje Chrßum o-^tiillationes pifarufuicorporut, fui fanguitw heter-t»tida Calui- num conuiuium,cum hic loqueretur.Eree-^ijttrumlt;iuo» fgreo hic nonnullorumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;blalfhe- ifiidarut mias, amp; mendaeia. qut yociferantur hoc fextum loannvs caput loqui de coena :pri-mumquia Chrijitof ab aterno ß'ua proui-dentia cnam inßituerit : deinde, quia lo-quatur nonJolum de manducatione car-nis Chri/ii,amp;potufanguinitJuv. quot;verum e-tiam de luda proditoreJEum quialoannesnbsp;inßitutionem ccenx prxtermtjerit. Elamnbsp;fcrip/it hic Eiiangtlißa t!!ragt;^.\^7róf^ot.nbsp;¦mTîlÀ, multa qua ab alijsJuntpratermtßnbsp;faZsir hi yicißimperfequuntur multaz quanbsp;hicEuangelijla ne attigit quidem. Qm e-nimfuum Euanget^umpojlremits confcri-pßt : ü probe Jciuerat, ccenanbsp;tret EuangelijlasJuauiJsimo cdcentu con-jcriptam Eccleßa reliquiffe : eandemq^ abnbsp;Apoßo-oEaulo ad Corinthtos, quaß quot;vnonbsp;ore,fuijße repetitam. Itaq^ ea prolixe commémorât Ioannes,qua ante,amp;poß cnam,nbsp;in ipfoq,pafchatti efu ,falla, diliaq^fuerutnbsp;à Chrßo.Quo impudentiores ifliJuntidumnbsp;calumniantur,nos troposfacerez ybi nobitnbsp;commodum ejfe quot;videattir. Elullum enimnbsp;nos modum fbccogitamm: quot;tt Sacramenta-rißfed qui aperti,amp;yfitatißintz eos ör ad-mittimus,s^ indicamuf. lam yanißimumnbsp;tßgt;qubdiallant, quot;Patres pletosq^ omnesfa- / |
cramentarijspatrocinari. Quidenim, in-quiunt, habetts aliud, quam illudquot;verbum DeiiHoc eß corpus meum.HoceJl fanguvsnbsp;meusl Atqui propterea caufa noßra quot;ve-rißima,lt;amp;certißima ell:quia v E r b y Mnbsp;de hactraditum habemus àeviv^otaçsy,nbsp;àvoi.fa.(^lQoÂQy. ^id,qubdPatres,pleri^nbsp;hoc caput loannis, in Juts annotatiombus,nbsp;ßcadcnam, quaquam improprie,accommodant : quot;vt totum Eucharijiia traitentnbsp;ex profejjo negotiumznon ek ^Qtingliano-rum, amp; Calutnißarum ,ßdébc Theologo-rum jduguftana confeßionis Jententianbsp;Elendacium igitur elfz^eteresfcriptoresnbsp;Ecclefiaßicos cum facramentarijs facers,nbsp;Impudentius eli^ mendacium ; quod mihinbsp;quidam, inter Dipnojophißas, non minimus, aliquando obiectt : fe tn Liithero in-numeros locos mdßraturum : in quibus ne-get,ore corporisfufcipi in cna Chrißi car-nem, sirfanguinem. Proférât tandem locum quot;vnum, non infinitos. Ego contra adnbsp;fexcentosproducam : in quibus affirmât,nbsp;cum orthodoxa Eccleßajin facramento al-taris (abßt inuidia quot;verbo mandiicari, amp;nbsp;hauriri, corporis ore,mîîntit,Ult;i)/ Chrijlinbsp;corpus, amp;J'anguinem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jfbfuria.qna ßeijcimus igiturfalfam, amp;abfurdam comitaturme,: quot;Diptiomafltgum translationem : qua to- taphoram 'Di*nbsp;tarn cna allionem euerteret.Elamßyer- P^omachvrumnbsp;ba inßitutionts interpretandafunt, ex hacnbsp;Chrijli ße fua morte,amp;nojlra,in ipfum in-carnatum,mortuum, amp; reßfcitatum ßde,nbsp;grauißima difjutationezquid reliquum e-rit in cna f Elamßpanis fa,Qa,lt;fgt;s^gt;caçnbsp;Jumi debetiquemadmodumapud loannemnbsp;accipttur : certè nonfumpßt leftspanem,nbsp;neq^panem Jregit,fuisq^ dijlrtbuit difcipu-lis. ^tqui panem acceperunt, amp; comede-runt,nonßde,fedore corporis. Elon igiturnbsp;panis translate y/urpatur in cna. Idemnbsp;depoculo fenftendu ejf Elam ß in hoc quot;ver-bo translatio eß z profeHo non fuit in cnétnbsp;poculum, quod Chrijlus accepit ,ßisq^ di-Jcipulisdealt.Itaq^sirilludfalfum sß,aitodnbsp;ElarcusfcribitZ Et biberunt eic eo omnes.nbsp;quot;ïdulliim autem quot;vinum ad fuit:Ji yerbumnbsp;illudeß 'tqoTnxóv. Elihtligitur biberunttnbsp;fed crediderunt tantiim. QtMre ß quot;verbanbsp;ißa,panis,sis poculum,ßu 'vinum,mandu-care,amp;bibere,Junt metaphorica ; ia omntsnbsp;X ritus. |
2?0.
DE C OE N A
DE TROPIS, SEV MODIS
|
r:tus amp; (sremonïafiitrit fublaU necejjt tji. Falßtm igitur ej^^uod tres Ettangeii-fiteyfirpofi eos Taulusdcrthunt, Chr^lumnbsp;cnam inßitui.ffe:falßim etiam,^ttod7aulasßribit, ß ld tradîdi^e Corinthijs, quodnbsp;»ccepit àD»mino : quod I i.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 ea no^e, qua traditas eß: acce^erit fanem gt; amp; poß-quam grattas egii,ßegerit,ac dixericHoc mtum ell^corpw : quod pro y obis frangi-tur, lgt;lulla igiturfuit omnino ccena. mul-la etiam ei^ retinenda deinceps in Eccle-ßa. Cur ergo Lucas fcribit: Hoc facite innbsp;mei recordationem^ Et EaulufßLocfacite fin mei commemorationemfO^tie/cunq^nbsp;enim comcderitis panem h v n c fnbsp;eß corpas Ckrißi ) quotiefcun^ de HOCnbsp;poculo : qnod effnouum tefiamentum^ innbsp;meofanguine, biberitis : mortem Tiomininbsp;annunciate, o o N e cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hie 'bidear,pias ,nbsp;nbsp;nbsp;cor datas le^or^ quid Satkan quaratfHam quomam Uh vehementer do-let , ^'lifam Eapißieam effe abrogatam in Eccleßjs reU'e reformatis : eiq^, cum puri-tate doflrina Euangelij,fubjiitutam ve-ramccenamDomini,amp;Verueiasvfum',alianbsp;via, mille artifé^:, aggredi conatur Chri-ßianos ; quos, ccena ahrogata ,Jummo the-Jauro Chrißi corporis, ^fanguinis/folia-recogitat:ßcut in quot;Babylonica, tyrannidisnbsp;pontifictim Td^pmanorum.captiuitate.fecit,nbsp;Ef f«z»j 2» Eapatu , honiinibas ßßuhtnbsp;Chrißum : ijsq^ reliquitpanem, amp; vinum:nbsp;ßc per Sacramentartos, vtrur(que medi-tatur deinceps facere,. Etenim haflenasnbsp;Hit nobus nucleum abßulerunt, nempe,cor-pasjdr Jangtiinem Chrißt,Vt Eapißa fece-runt. Huncputamina quoq^ conantur tollere,panem, amp; vinum, détériorés hac tn renbsp;Pontißcijsmonachis, amp;jacrißculis. Itaqjnbsp;euertent,cum tempor e,conniuente Deo,to-tum ritum, ceremoniam ccenre Dominicafacramentiperdxwt reifn externam,qv.ienbsp;ad frocurandam hominum falutem, nihtlnbsp;adferat adiumenti. ^tß Verum eß, quodnbsp;ifii nugantariPanem,amp;Einum,Edere,c!srnbsp;'Bibere,non proprie,fed translate accipi. minbsp;rum eß : eos injiiis conccenationibus,pane,nbsp;amp; qutde noua quadam formapißum, ap-ponere : Vinum ettam, amp; crateras ligneos,nbsp;altaßgura prxdttos,adhibere, tn fits jym-poßjs; in quibas certe edunt aifolt;^a.^i ißt |
panem, amp; bibunt oivorrómj vinum, 'tdt fequitur,os proprte accipere 'Panis,amp; l^i-ni, %landucationis, amp; Eotus vocabula.nbsp;Quodß ita eß : cur exportunt Verba coenanbsp;faiia,lt;^o^x.iëç, ex captte fixto loannis?nbsp;Ende rurjus Vertiginofas phreneticorumtnbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßiritus animaduertitur: qui fibi nufquam confiant, necfolum cum Juis manipularibus difident.-verum etiamnbsp;fecum turpiterpugnant. Erxterea,ßver-ba ccenafunt exponenda,per caput 6. Joan,nbsp;cocedant neceffe eß nobis . Vocabula corporis, amp;fangutnis tn cterta,proprie, non tranfnbsp;late, aut metonymice effe intelligenda, Vtnbsp;Oecolampadius, (ir Caluinus contendunt,nbsp;propterea quod Chrißus in Joanne, loqui^nbsp;tur defua carne, tir de fuo fanguine:id^ kvnbsp;qiciiç.tion p.f]ct(pe^Kaç, velijzret^aah-X.XÇ. Ex quo con/equitur [corpus, dr fan-guinem Chrißi effe in ccena preefentia mannbsp;ducanti,amp;bibenti.Ham,ipfofa^o,Sacra-metarij,dum panis,amp;vini efum,amp;potumnbsp;retinent. edunt item,amp;bibunt ore fuo car-naliiconftentur,panem, amp; vinum, inßanbsp;propria, atq^ natiuaßgnificatione,accipie-da effe'.quicquid de ißorumgregaliumfece,nbsp;quidam blaterent, denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capitis a- pudloannem Euangelifiam. QMmobrem ipforum aduer/artorum fadlo, amp; confeßio-ne:panis,dr Vinum funt cor pus,amp; fanguitnbsp;Chrißi,in ccenxfumpttone.Si enim panem,nbsp;amp;vinum,orefuo carnali comedtit,amp; hau-riunt : certè ea Verba proprii intelligunt.nbsp;Etqtioniam negare nonpoffunt, apudJo-annemproprie vfurpart à Chriflo, verbanbsp;carnis, drjanguinis ;fequitur amp; in ccena,nbsp;quam till interpretantur.per illamconcio-nem,corpus,amp;fanguinem Dominiproprienbsp;fumi oportere. Ex quib.conficiturproprianbsp;ilia oratio'.Hoc eß corpus meu: Hoc eJi fannbsp;guis metes,Er go propt letas Verborum,eti'dnbsp;tnuitis Sacramentarijs.efi ex ipforum con-feßtone, retinenda. Quae cum itaßnf.quiinbsp;amplius dubitabit, quin td, quod Chrißusnbsp;ßmpliciter,drproprtedixit,ßt vERlssi-MVM, cJrCERTlSSlMVM f videlicet, panem ESSE ipfum corpus Chrißi,nbsp;pro nobis traditum :poculum, ßu vinum,nbsp;ESSE ipfum Chrißi ,pro nobisproßßm,nbsp;fanguinem. Hxcenim Chrijiifuntverba.nbsp;Ex quibus neqttaquam fequitur fs,^afficù- ait. |
I
-ocr page 239-DOMINI.
IN VERBIS CQËNÆ
ffjç, atu alia aliorum diaioltca portenta, JdÀmTaulttf definitpanem , amp;poculumnbsp;ejfie communicationem corporû,amp;fangui^nbsp;nù Clmfii, Etpofiea, repetita infiitutio*nbsp;negt; lierhü^ cnx Domimtytrun^ retinet:nbsp;amp; alternitytciliu^modopanem hunc,mo-do poculum hoc,modo corpits,mod'ofiangm^nbsp;nem,appellat. Islam to à^uït-dov, hunt, amp;nbsp;hoc,remittit nos ad^erba Chriftiz.qui d i-X IT, 77oc c o R p Y s meum. Hie efinbsp;mette.
QMre admirari Catisnon pofifim im-pudentiam fanaticorum hominum ; qui fie-xtumloannù caput idem trailareyocifie-rantur.quod traHatcnx Chrifii infiitu-do'.quam per tllud aiunt efie e^eponendam. jitquificriptores Ecclefiafiici illud ipjumnbsp;caput,per yerba cme, de cor paraît mandunbsp;catione ,amp;p6tu totitieJacramenti enarra-tierunt. In cuius d^naperceptione,qu«fitnbsp;adfialutem, necefiaria el^ ilia fiirttuadis.nbsp;propter appendiceszQupd^':orpiis')pro yo-BI stradttur : Qui QJanguts') pro vobisnbsp;efifinditur,in remifii onem peccatorum. Sednbsp;piibijciam perfiicua argumenta , propternbsp;fiudiofios adolefientes : quibus negatur, innbsp;fiexto loannis, cxnam effie inflitutam.
1. A Tempore.
(tp. loath eanotteinjtituitcnam,quatra nù.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dittu efi,
t-dtqui orationem hanc Ioan. 6. non ba-buit ea nolle,qua tradittte eß. Habuit enim earn anno intégra antè,quàmfuitnbsp;traditue in mortem.
Ea igitur oratione non e/Çinßituta exna,
II. A Loco,amp; perfona.
Cna Domini infiituta el^in ciuitatè, in domo patrtsfamilias tedium', cvx^Xv-lJMLi,incxnaculo magno,firato,parato.
Condo Ioan, 6. non efihabitainciuitate, neq^ in domo patrisfamiltds amp;c.fied innbsp;Capernaum, intfinagoga.
Ergo hac in condone non el^infiituta cx-na Domini.
III, RurfusàTempore,
Cxm Cbrifii infiituta efi à Domino, eden-tibus difiipults, amp; Domino, yltimum pafichaiitem pofiquam exnafifint : p-ija
TO
Condo Ioan, 6. non efi b^iita yltimo. pa-fehate.
Condone igitur Ioan, 6, non el^infiituta cxna Domini.
lilt A modo,materfa,6C forma,
Cana infiituta efi à Chrißo,pantsfiumptio-ne,gratiarum aIlione,fraIlione,eS;hibi?-tioneipoculi item porreHione.
,gt;4tqui in hoc fermons, Chrifitts Domintts neqfompfit panem,neq^firegit,neq^ dijcinbsp;puits de dit.
Hoc igitur fiermonenon infiituit cxnam, V» Ex eodem loco,
/« cxnxinfiitutione, Chrifiuspanema fe acceptum,fral{um, amp; datum, iubetac-dpere,eä manducare.
In condone ilia non iubetpanem edere,fci,-licetpanem Domini :fed iTè.,id efi,panem Dominum iubet manducare.
Ergo,in concione Ioan, 6, non fuit infiituta cxnaDomini,
VI. Eftgenertseiusdem,
In cxna infiituenda Chrifiuspoculum ac-cepit,deditqfiifdpulis, yt Ar illo bibe-rent: amp; biberunt A eo omnes.
In hac autem condone neq^ Chrifius acce-pitpoculum, quoddijdpulis dar et: neq^ hi expoculo biberunt.
In hacigitur condone,non fuit infiituta cxna Domini.
VII, Eft efusdem naturæ.
In cxna infiitutione Chrifiuspanem datu, acceptum, amp; manducatum ore corporis,dixit,e fie fuum corpus'poculum da-tum,amp;epotumdixit afieuerando, E s-s E fuumfanguinem.
In hac autem condone, nullum panem,po-culumiie eis dedit, de quo diceret,hoc efi corpus meum,bic efi fanguis meus.
Ergo in hac concione habita infyhagoga, non infiituta fuit cxna Domini.
. Vllt
In cxnxinfiitudone, Chrifius mandat di-Jdpulis'.yt idem facer ent,infm comme-morationemficut amp; Eaulusfecit ad Co rinthios.
In 6. loannis capite nihil tale mandatur, nihil legitur.
In 6. loannis igitur non efi inßituta cxna. IX,
In cxnx inßitutione, noui tefiamenti paHione, nonjunt translata yerba,Edinbsp;tf,bibite,e^panis.
X ij Xt
2?2. D E C OE N A
DE fROPiS, SIVE MODIS
|
m concîont illA,ßtnt 'yierbA. Jgitiir tn ïlU condone, çitM nonfdt inßi-tnta. ^dquodqud orationt «Ilufit, id ab to,ad quod allußt,eß diuerßtm, ^tqui Chrtßw hac conaone allußt ad CCS nam quot;Domini. Hxc ignur condo longe diuerfa ab in-ßitudone cnx. Error Au -gußini. Q^are fi ceena non fuit ium a Cbrißo inßitutaiprofedb caena Chrißi nondumfu-enim mbHagentibufi effelîui tnnbsp;lt;äum nonprodudtur.Curi^turgarriuntnbsp;Sacramentartj, cagutßxtum loanndlo-qui de ccena Dominik ndepatet, Augu-flinum , qui ad ctenam referthanc Cbri/linbsp;ôfÀiXioLv, ingrauißimo errore eße ^erfatu,nbsp;qtibd infanitbut contendit,gorrigendamnbsp;eße cnam Domini, qui tantumßiritua'nbsp;Itter Chrißi carnem manducant, eiits^ bi-iuntJanguinem, hoc eß, credunt,ogerantenbsp;in igfisfdem, Sgiritufan^o. Cent yerbanbsp;i/la Cignificant civaiyKhv,neceßitatem, T\rt-fi manducaueritd carnemfilij homind, amp;nbsp;iiberitd dmfanguineminon habebitd yi-tam inyobd. Sequunturargumenta', quibm oßendi-tur ,ßiritualem manducationem Ioan. 6. ad infames bagtii^a-tos gertinere ; corgora-lem minime,nbsp;/. / in me manet, amp; ego in Ulo, inqutt Chri-ßm: qui editmeam carnem, exhibit meum fanguinem. Infantes bagtii^ati, in Chiißo manenii amp; Chrißminilld. Infimes igttur bagtii^ati, edunt carnem, amp;bibunt/anguinem Chrißt,ßirituali-ter,gerfdem. Credunt enimgrofuo monbsp;dulo,atqj menfura, Chrißo, yi^imte,gronbsp;humano genere. 7Idmfihac intelligenda eßent de commu-nione cna'.fequeretur illuda'n7niv,incom-modum, atq^ abfurdum'.infantes hagdpgi-tos, non habere yitam tn igfis : nec manere in Chrißo. Hoc efi,eos non eße yiti Chriflonbsp;infitos furculosffdlicet, in bagtifmo : quodnbsp;fadfum eß. luxta illud: Sinite garuulos adnbsp;me yenireitalium enim eß regnum coeloru. |
Si guerd infantibm ccena Domini daatda eßet'.fequeretur, earn ejfe ogus, quod fine yer o motu fidd eßtdthominem iu-flum,fieu accegtum coram Deo, amp; quodnbsp;mereretur yitam aternam. Sed cna Domini non el^ ogm, quod fine yero mo tu fidd ) eßidt hominem iußu,nbsp;fu accegtum, cor dm Deo: amp; quod me-retur yitam aternam,ed ogere ogerato.nbsp;quot;Puerd igttur infantibiu ccena non eßgor-rigenda. .Aßumgtiond aggrobatio' ^ssÇÿavTi^iytçtnrs. 11am yfu4 came Domini,finefidti e-xerdtio (qua fide non folum benefida Chii ßi agnofiimuf'. y erum etiam inuocatio re-bla Dei eicdtatur') gerniciofus eß. Etenimnbsp;qui manducat indtgnè : iudicium fibijgfie-dit.non dijudicanscorgusDomini. Infantes enim,etfifuo quodam modo, Chriflo erenbsp;dunt, aut ore Sgiritufanblo tarnen exer-cerefidem, agnitione, amp; commemorationenbsp;mortd,^benefidorum Chrifli, no boßimt,
Ccena Domini efl ideo inflituta: ytfit cere-moniagublicorum congreßuum,coniun ^a cum gradtcatione Euangelij,nbsp;Infantes non/unt ingublicd con^eßtbustnbsp;in qtitbu4 grtedicatur Euangeliu, quodnbsp;audiant, Ccena igitur Domini gro infantibus non efl inflituta, nil. Qmde tllo ganeedereyult, eäquot; de Ülo go-culo bibere,d fe grius debebit grobare. Infantes autemfdgfosger atatemjgroba^nbsp;re non goßimtzfedij, quorum iam atasnbsp;maturuit, amp;qui intelliguntytranqdonbsp;blrinam, tirgofifmt coßdentiamJuatnnbsp;exglorare. Infantes igitur degane,amp;goculo Eucha-rifliie,non goßunt edere,amp; bibere, 1^, Quoties ganem hunc manducaueritd gt; amp; degoculoillo biberitd, inquitPaulitiinbsp;mortem Domini annundate, Infantes nongoßunt annundure mortem Domind |
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;255
IN VERBIS EOEN/E.
|
Infantes tgitur defane, amp;foculo Eucha-rijiix, nondum foffunt edere,lt;amp;lgt;t^ere, flottes panem hunc mandticauerttis, amp; depoculoilli iïberùis, inquit Eaulus.nbsp;mortem T)omint annunciate, Infantes non poffunt anniinctare mortem Domini, Infantes igitur non pofunt adhuc mandu-care panem,amp;de poculo came hibere. Hie enim non alia neeeßitas imponiturZ ntß ytfiat commemoratio mortisDornini,nbsp;cumfumitur cna facramentum. Vr/«4-mits Chrifium yi^limam effe : de qua in hocnbsp;conuiuio manducamw, Quare non impo-nitur his ceenam fumendi neeeßitas : quianbsp;profeßionem nondum intelligunt: fed fatisnbsp;efi, infantesinjertos ejfeEcclefiie,per ba-ptifmum. El, Manducatio carnis Chridi, de qua loquitur 6. caput loannis eifneeeßariaad falutem. tgt;4.t cna Domini, ybi haberi nonpotefi, non efi neceffaria ad falutem, quot;Ham finbsp;quis ea defiituatur : ilia fiirituali5,qucenbsp;efifidei,Jußicit ad/alutem, Ceena igitur Domini,non efi ilia manduca-tio,de qua in loanne Chrifiits difierit. Q^mobrem duplex Chrifii carnis, amp; fanguinis eifmanducatioms, amp;potus ratio :yna nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rod'dérivis xv^cexaf ques e/l omnibtts adfalutem neceffaria. Altera gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cv TtSicv^aica J*eirrrct), qua non eff tta neceffaria. yt homines, qui ea defiituutur, 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cirpriuantur, ideo damnentur, Quin imb multi corpus, amp; fanguinem Chrifii in cna eiugt;s,fumunt, eîr condemnantur. Er lu-iHioiwrndu.- das',i^uem S. Tatres ctena communicaffe (amt,bibit fcribunt. IdtpLucasaperte fatetur. Etnbsp;panent, amp; ca- cum iam,inquit,tempefiiuum efiyr,accum-¦ m Donnai:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duodecim Apoftoli cum eo. Ergo jeanon: - .cn . rr ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j-r i ¦ ^aininlt;.i.,.De amp; Jjcariotes cum eo aijcubuit ;nec il:c:c: Igo Jolumdifcubuit:fedetiam manfit,dum coe-punis ilte: na DominicafuitperablaiDeinceps igiturnbsp;pafihatis ejum,haufium eX'nbsp;ponit biforicus Euangeli/la.Defiderio de-fiiderauihoc pafcha edere yobtfeum'. ante-quam patiar. Dico enim yobis: quodpojl-hac non edatit yltrà é'ii co : donee c'omplea- |
tur in regno Dei. Et accepte poculo,gratias ' egit,ac dixit ; Accipite hoc, amp; diutdite innbsp;y os. Dico enim yobus : quod non bibam denbsp;frudlu yitis-.donee regnum Dei yeniat.Sequiturfubfiitutce cme defcriptanbsp;Etacceptopane, quumgratiasegiffet,ße-git,acdedit eis,dicens ; hoc est cor-P V S MEV tA,quodproyobisdatur.Hocnbsp;facite,in mei recordationem. Similiter amp;nbsp;poculum,poflquam cnautt,dicens : Hocnbsp;poculumnouum tefiamentum in san-G VIN E ME o:quod (poculii)pro yobis effunditur. Emint amen E c c E manusnbsp;PRODENTis nie,mecumefiin men-s A. Fuit igitur ludas traditor in men fa-,nbsp;yfq^ adperaSx cnafinejtaq^ apud 'Matthäum inquit Chrifltts de poculo :Tiibite eicnbsp;eo o M N E 3.Et,ytMarctt5 fcribitdBibe-runt eo o M N E s. Froinde ludas bibitnbsp;poculo noui teßameti can«, Manduca-uit ergo amp;panem illitts epuli. Confentiuntnbsp;cum hts,quxflint apudloannem. Sic enimnbsp;isfcribit.yßf A EI n N O Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cet nafaSla', quùm Diabolus iam immifißet in cor ludte Simonis ifeariotx : yt proderetnbsp;eum, iamp;c. /iirgit à cna Chrifius, amp; cpitnbsp;lauarepedes difcipulorum. lAam quadE-uangelifia hocpluribus repeat ndita mul-tbpofi;nonpugnatyelcum Luca,yelcuTnnbsp;ipjo [oanne. Explicat enim id quod gene--ratim dixit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quafiparticula' timÇcum hac,inquit,dixffetIesv 3:tur-batus efißiritu, eÿ- tefiificatus efi ; dixit^, Amen dico yobis ; quodynus dk yobis menbsp;proditurusedf^. Et moic,loannireffon-dens Chrifiusiille efi,cui ego intindlum panem porrexero. Cumq^ intinxiffetpanem,nbsp;dedit ludx Simonis IJeariote. Etpofiof-fulam,faiieiro-ßuiaiov,ingreffusePf^ineunbsp;Satanas. Dicit igitur eilESy S ( eîça-vixuç) QuodficK fac citius. Et md)c,cumnbsp;ergo Ule (ludad) accepiffet offulam, continuo exiuit. Eratautemnox, Et ccetera^nbsp;qiix ibifequuntur.Ex quibus apparet, lu-dam non exiuiffe, ante pera^am cnamnbsp;Dominicam. FLihil enim loannespoßea,nbsp;yelde agni efti, yel de cna ei fubfiitutanbsp;memorat. ItaqfSdarcus 14.. quodloannes pjamionid lnbsp;deoffulapofiremoloco yxAlccTlidd-içi^-scrjC rd^ioiç àya.çpoil)lu), narrat : idebepo-nit fiatim de principio accubationis , ad AS lij hune |
DE C OE N A
DE TROPIS, SEV MODIS,
|
modum. Et quum quot;y/e^era iam ej/èt: yer.ît cum dttcdecim. Et quum accumkt^nbsp;Teiit,ederent^,dixit leltu: Âmendicoyo-lii'-ynm ê^yobitiproditurit^ efl me:Q^ Inbsp;EDIT M E C V M. y/f î/Z/ cperunt ej-Çe mUi : ac dicer e iUifingulatim. Tgt;lum e-gof Et aliw, num ego? Ât ille rej^ondens,nbsp;' hoc dixît îUm : Vntgt;! é dttodecim, qui intingitnbsp;tfiJeùnonab:; fnecum,iftcaiinum. c^çcocTCi)v ^dJ'exa,, ónbsp;Eùtc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;par i.p.odtii ro r^vÔÂtov. Vil,'y)t^Atth(euiIcribit, z6. à t/cia.\px$ juir 'ipco^, aurtS rqv^Äiu rltd , cîj-rôç p.z Traça.Jus^. Cttterum neq^ ^arcuT!,nbsp;ntq^ %lat:bauf mentionem ylUm faciütnbsp;ittjcefjiiô ludif po/î pa/chutis efiitn Z in quonbsp;hxc/'äSA /itntt Continenter AUtem cnxnbsp;inßitiita KArrationemfubiungunt. Lucasnbsp;'Verb, ludam proditorem cum reliquts di-fcipulif, etiam manßjjefcribit,pojl cnamnbsp;fera^am. Cum inquit : Eiruntamen ecceZnbsp;manusTrodentüme,mecvm est innbsp;MENSA. loanneseadem, lt;pivofjLivovnbsp;nd^êiTniov ,fa£{a eße paucis quot;Verbisßgni-ßcat. qure poßea , vçf^ov Tr^oTt^ovnbsp;repetit, amp;¦ expolitpluribtts. Eßet .n. tik^nbsp;i^oßou, contra hißoriie feriem tßßoannesnbsp;ejumpaßchatts, amp;'vulgarem cnam poß-poßuijßet cna Dominic« : qu«/itcceßit a~nbsp;gni manducationi. Quamobrem ex Euan^nbsp;gelißarum con[enßu,primum conßciturzlunbsp;damnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to^^órlLU cn« non /oliim |
interfuifferverum etiam eidein communi-caßß. lam quot;Verb di/cipulis omnibtts dédit pAnem,ei} caltcem Dominus: amp; quidem denbsp;poculo tnquit mandando z Dibite éX* eonbsp;OM N E ^.Etbiberunt éXfoOMNES. Q^dnbsp;autem comederunt?Tanem:Jed eum,quemnbsp;Chrißus ESSE corpttsßuumpronuciat.Exnbsp;poculo igitur quidnam biberunt? vinum:nbsp;fed quod ESSE deßniuit Jùum ßangui-nem, ./^tqui non ßlum obtulit Chriflusnbsp;dißcipulis omnibusßuum corpus,/uumquenbsp;fanguinenit'vt Caluinits garriti'Verum etianbsp;eßcam,potum^acceperuntomnes. Juxtanbsp;illudzEtbiberuntexeo omnes. AZfgf-nim ehr iß 1(4 dixit tantum, hoc quod acce-pi,fregi,amp;'Vobts dedi,/eu pants oblatus,itlt;jnbsp;porrefltts.ejl meum corpu^zfed etiam,quernnbsp;tußi quot;Vos accipere,eä comedere,is eß corpusnbsp;tneum. Htecenim omnia concurrer ein ißanbsp;externa,corporali^ aSlione oportet, ßlecnbsp;ßolum dixit :poculum quodaccepi, quot;vobis^nbsp;dedi, eß meus fanguùs : fed etiam addidit nbsp;eic quo poculo iußi quot;Vos o M n E S bibere.nbsp;quemadmodum ex eo biberunt omnes. Hoenbsp;inquam,epotum poculu, e?^ meusfanguis.nbsp;Q^amobrem proditor Tudas, qui de panenbsp;co)nedit,lt;amp; de poculo bibit, etiam mandu-cauit corpus, amp; haußt ore ( non fide quot;Vera)nbsp;fanguinem (Jirißi. quot;Hee fiumpßt modo ele^nbsp;menta, amp;/ymbola, vt Sacramentarij ,lu-cerantes cnam, blaterant: fid integrumnbsp;etiamJacramentum. Adeß enim Chrißusnbsp;pani, amp; 'vino,in quot;vju tAntum,feu manduca.-tione,amp;potu. Cum igitur ex his,qu« diClanbsp;fitnt,confies : ludam panem hunCftäquot;pocu»nbsp;lum hoc,intrafi recepiße : conficitur, eun*nbsp;dem .propter vurumq^ rerum genus, in hoenbsp;ipjo vfutcopulatumfivdini peexnu^, intrafinbsp;Chrißum totu,cum ani}na,corpore, amp;fan-guineaffumpfijfe.'veruntamenno'vt sER- ip«? bßrnbsp;V AT O R E tA.fidvt I V D I C E M. ftoitnbsp;duo Chrißus rex, (ÿ Dominus gerit in«-ternummunera,atqjoßcia. Etquoniam *nbsp;proditor indigne comedit panem hunc, quinbsp;eß corpus Chrißi, amp; indignb bibit deilloponbsp;culo,quod eßJanguis Chrißi : reusfitit corporis , amp; fanguinis Chrißi : amp; quia fi nonnbsp;probauit,nqjfe, neq^ corpus Cbrifli dijudi-CAuitiiudiciumßbi edit, ac bibit. Hoc ef^nbsp;iußum intra Je iudicem Chrijlum accepit.nbsp;Jtaq^ ab ipfi Domino iudicatusfuit, ne quenbsp;correptus,fiu caßiga(us,'Vel morbo, 'vel e-tiam morte corporali. Sedquia tantipec-cati, abufusfcilicet cn«, amp;propoßtifie-lerisproditiontsDomini, eumnonpnitu-itiruit in deßerationemißbijpß horribilentnbsp;interitum corporalem accerjiuit,fiq^pr«ci*nbsp;pitauit in «ternam condemnatione.QMn-quam enim omnes,qui indigne Chrißumfi»nbsp;munt,hoc efi,finepnitentiafiria, amp;yerAnbsp;in ipfum fide, propter hunc reatum,iudici-um,fiu mui^eiäu/ trufActlsKlou incurrunt:amp;nbsp;rei ßnt pr«terea perpetu« condemnatio-nis : tarnen ,quicunqj hoc agnito peccatOtnbsp;pnitentiaaCfajCiryera in (Jhrißumßde^nbsp;conttersuntur ad caßigantem, amp; iudican'nbsp;tem Dominum : ij ab «ternapna liberan-tur, amp; redeunt ingratiam,propter ip/iimnbsp;Dominum , quem contumelia aßecerant,nbsp;Omne enim peccatum commißam aduer-fusFilium hgminiSjtpcEnitenfiiim agenti, fonde* |
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2?f.
IN VERBIS COENÆ.
iuduproditor eon^onatur. qui peccatin Spiritum Chrißi mte^cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatwn il- gnmpmepjt , , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;¦ fimmentumi nunquam remittitur. Ltquoniamtn hunc locum pertralîiJùmta : deincepsJuh-yeiemus,iKßudioforumgratidm, tejlimo-nia quxdam pia, ûquot; erudit« yetußatit :nbsp;quibttfprobatur,Iudam,quia y era, yiua^nbsp;ßde caruit Ç mortua enim praditwß)lumnbsp;fuit} nonppiritualiter adfalutem : fed corporaliter, nimirum ore corporeo, Ckrißi amp;nbsp;Status repetiî corpus ,amp; fanguinempercepiße. Ex quonbsp;tie,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conficietur \ in cna Domini, carnem, amp; fanguine eius,propriefumi ORE, non fide. Qm enim ore fit,in hoc myfierio,fiacrame-talts diciturrndducatio-.qfidetantfiextranbsp;mjfiicam hanc ctsna a^ionem, fpiritualis. Chryfoftomus in Matth, Homeh'a 83. 0 ccecitatem proditortstqui cum inefifi-lilihus myfierifi communicafifettidemper-wanfitt : amp; diuina menfiafitjcepttts', in melius commutari noluit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lucasfigni- ßcauit,dicens : qiiia pofi hoc Sathanas in-tronàt'.non quod Dominicum corpus de-ßiceret'. fed quiaproditortsfioliditatem de ridebat. , Idem tn caput n. Epi'ft, «. ad Cor, Troditorcum Chrifio,amp;ctetertsDifici-pulis dijcubuit. Chrifiusproditorcm à c-nanon depulit,quin Uli cibos obtulit:amp;di-uinorum munerum participem efipecit, Auguftinus ad frarres tn Eremo, Sermone 38,nbsp;putandum elÇ; quodludas tuncnbsp;CORPVS CHRISTIfiimpfijfiettquianbsp;iam Deminus oM n e s dijcipulos commu-nicauerat',amp;Iudam,ficut Lucas eitidenternbsp;oßendit'. panem tarnen intin^îum Dominus dificipulo porrigere yoluit'. yt cor intinnbsp;6lu yenenofignificaret. Etpofi buccellamnbsp;intrattit in eum Satanas. fpunquid Sata-nas iam ante cor eius intrauerat^ Omnino,nbsp;fratres, ante buccella cor ludte intrauerat :nbsp;^omintts jcdefi^eElu, e^ryoluntate tantum. Sedpofinbsp;buccella de buccellam intrauit Satanas effie^u, ope-^U:eifim^Sa re. Tarnen bona fuit buccellatquam Chri-^^ametum.fiunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di/cibulo dédit : bonum etiam Sacra- ÿ^inem [uum centum: quodei tribuit, éea aliquando tribuit. bona obfiunt'.amp;malaquoqjprofiunt.c o R-p V s Domini, quod bonum e(l, maltsnbsp;malum eß. |
Idem j T omo s. Enarrat. in Pfal. 10, Qmd yobts fecit Chrifitts : qui tradito-rem Juum , tanta patten tta pertulit yt et prirnam Eucharifiiam confeElammanibttsnbsp;futs,amp; orefuo commendatam,ficut extervsnbsp;j^pofiolis trader et Tom, 7. lib. I. contra Itteras Pétillant cap, 47. TVom dicunt ifia, nifi qut de menfia Do-rnini yitamJiimunt : ficut Eetrus : non iu-dtciumficut ludas. Et tarnen ipfii ( menfia Dornini} ytriq^ ynafuit. Sed non ytriq^nbsp;yaluit ad ynum.quia ipfinon erant ynum. Et, quot;Pion dicunt ifiamifi qui calicem Domini in yitam (eternam,mutata mente,fitfei-ptunt'.non qut tudicium fibt manducant,amp; bibunt. Sicut jipofioltis att. Et tarnen y-trisq^,non yni calix illeynus efi, inebriansnbsp;ad capefeenda ccelefiiaMartyres : non adnbsp;funeflanda prtecipitia circumcelliones.'^ienbsp;mento ergo Sacramentis Dei nihil obefifinbsp;mores malorum horninum . quo illayel0-mnino nonfint: yelminus fanSlafint. Sednbsp;ipfismaltshominibus '.ythtec haheantadnbsp;tefiimonium damnationts ; non ad adiuto-riumfanitatis. Contra Crcfconium Grammar, lib. I. cap, if . tomo 7, Thonne fiem Apofiolus docet : etta hoc perniciofiim male ytentib. fieri?Att enim:nbsp;Qmeunq^ manducaueritpanem, amp; biheritnbsp;calicem Dominiindigne'.reus erit corporisnbsp;amp;fanguinis Doniirii, Ecce, quemadmodunbsp;obfunt diuina, t^rfan^a male ytentihus. Ide, in Ioan, cap, t.Tradl, 6. tom. 9, Et faniiapofiunt obefie. In bonis enim fanSla ad falutem injunt: in mails ad indicium, Certe enimfiatres,nouimus,quid ac-cipiamus:amp;ytiqfianSlum efl,quodaccipi-miis, amp; nemo dicit, non effie fa^nSlum. Et,nbsp;Qmdait Apofloltts?Qw manducat, eif bi-hit indigne,amp;c. ^on ait, quia res ilia mala efi '.Jed quia ille malus male accipiendo,nbsp;adiudiciitm acciptt bonum, quodaccipit.nbsp;TAum enim mala erat buccella,aua traditanbsp;efi ludts dDomino? Abfit. quot;Medicus nonnbsp;daretyenenum.ZK LVTEM medicus de-dit. Sed indigne accipiendo,adperniciemnbsp;accepit'.quia non pacatus accepit. X iitj Li- |
DEC OE N A
D Equot;fllt; O PlS,TËV ^ÖD I s;
|
Lib, 9. contra Fuîgentium Do-natiftain Tom. 7» Sicut qui mandacat ,amp;bibit fanguine Tiamim indigne : ludiciumßbi manducAt,nbsp;iâxbibit. Sic amp;qui accipit mdignè bapti-Jtna:Adiudiciuaccipit,ndad faint em. Tgt;lamnbsp;tir ludas prodit or bonvm corpv s,nbsp;Simon^lagips honum baptijnia Chriflinbsp;percepit. Sedquia bono bsne nonfuntnbsp;tnali,malèytendo,deletiJunt. ^Bonume^nbsp;baptißna,bonum eß Chrißi corpw,amp;ßan-guùs: bona eß lex: fedßquM ea legitime y-iatur. Ex libro contra Donatiftas, poft colla«onem,cap, 6. tom. 7,nbsp;TSLohabentboni cum malts partem, neenbsp;inpna criminü : nee in prxmiopietatts.nbsp;^^^enim parsßdelium cum inßdslif Et,nbsp;eumintra eadem retia,donecadlittusper-«ewwfj P AR ITE R DIVINA SACRA-M E N T A percipiant : ißi fodanturüllinbsp;dißociantur : ifii confonant: Uli dijfonant:nbsp;ifli habentpartem cummißricordia : Ulinbsp;eum iudicio. quoniam mijericordiam,tirwnbsp;diciuc^ntat Eccleßa Dominottir qui manducat indigne: indiciumßbi manducat, ndnbsp;alteri. quot;De ipfo quippepane, amp; de ipja Do-minicamanu, amp;ludaspartem, tirTetritsnbsp;accepit: amp; tarnen qux focietas, amp; qux con-fonantia,quapars Petro,cum ludafnbsp;Ibidem, Cum boni,tir mali idem yerbum T)eiß-tnul audiunt î amp; ßmul Sacramenta Tiei percipiunt : amp; tarnen habent dißimiles a-Cîuumfuorum caujas : amp; difimUesgeruntnbsp;yoluntatü diuerjitate pe-Conas :nbsp;D E M CIBVM SANCTVM alljsnbsp;manducantibusdigne, alijs indigne*, necnbsp;cauf 'a caufte, necperjonaperfonapraiudi-cat. Idem Anguft, de baptifmo contra Donat, lib. j. cap, 8. tom.7. Sicut ludas,cui buccellam tradidit T)o-mintts,non malum accipiendo,fed male ac-cipiendo, locum in fe Diaboloprtebuit ßc indigne qutsquis fumens Dominicum Ja-cramsntum, non eßicit:yt quia ipfe rnalusnbsp;eß,malumßt',aut, quia non ad falutem ac-cipit,nihU acceperit. CORP VS enim Dominbsp;ni, amp; fanguts Domini nihilominus erat e-tiamillts : quibiis dicebat ,rdpoßolus : Qwnbsp;manducat indigne, iudiciumßbi manducat,amp;bibit, |
Tomo 7. de baptifmo,contra Donatiftas, lib, 7, Salus propria eß bonts. Sacramenta yt* ro commuma,amp;bonts, tir malts. Idem epiftola «ój.Tomo i* lib, epiftolaritm. Traditorem juum,qui lam precium ac-ceperat eius, yfq, ad yltimumpacts ofeu-lum,inter innocentes ,fecum ejfe perpeffiis eß. Qmbus non tacuit effe inter illos tantinbsp;feeler ts hominem:amp; tarnen primum Sacra-mentum corporis, amp;fanguintsfui,nondumnbsp;ILLO ExCLvsQ,communiteroM-N I B V s Libro X. contra Epift. Petiliani capite 37. noßrum dicit effepartieipationetn iußitia, cuminiquitatef etiamßiußus, amp;nbsp;iniquus,ßcut ludas, Petrus parit er Sacramenta communicent: Ex v N A quipptnbsp;KE s ANc TA,ludasßbifumebat iu-dicium'iPetrusfalutem. In loan, trad. 50. Qm aliquid de Eccleßa furatur*. luda proditori comparatur. Taits erat iße ludas : ör cunt fanllis difeipulis yndecim,in-trabat, lt;^r exibat : adipjam C OE N A Mnbsp;Dominicam panter acceßit: conuerfari cunbsp;eispotuit.De v N O PANE, ^Petrus^nbsp;ludas accepit*. amp; tarnen quapars fideli»nbsp;cum inßdelid Petrus enim accepit ad y i-tam'.ludas ad mortem. Q^omodo enim illenbsp;odor bonus, jicille cißvs BONvs.Jtcwfnbsp;ergo odor bomts, ita cibus bonus bonos yi-uÿicat*. malos mortißcat. Qm enim man-ducatindigne'.iudicium ßbi manducat. Idem jeribit Theodoretus in enarra-tione epiß. ad Corinth. Honßlum,inquit, yndecim Hpoßolis,fed etiam ludeeprodt-tori preciojum corpusamp;fanguinem imper-tijt. Idem Tomo 7. de ßaptif. contra Donatift. lib, 3, cap. 14, Dicit .rlpoßolus; Chrißo bonus odorfit-mus Deo, in omrii loco : tarnen in ijs,qut faluißuntjinquit : ür in ijs,quipereunt: a-lijs quidem odor yitte, in yitam : alijs au-tem odor mortis in mortem. Qwdetßdea-lia re dixit: ad hoc ego poßti : yt intelliga-turali' |
DOMINI.
ïn'Verbis CÔÊNÆ.
|
gAtKr ah^uodbonum, nofolumyitampoß-feoperari ben'eytenttbtts:feietiammortem,ma,lè y tentibtu. quot;Kec interefi, cumde SACRAMENTI INTEGRITATÉ,nbsp;tr fanSfitate traSlatur'.quid crtdat'.amp; qua,nbsp;lifide imbutMßt ille, qm acâpit Sacra-nientum.lntereß quidemplurinùm adßa-lutis yiam: JedaaSacramentt lueefiionemnbsp;nihil interefi. Fieri enimpoteflvt homo innbsp;tegrum habeatßacramentumtamp;jeruerßamnbsp;ßd,em. Sictttfieripoteß : yt intgra teneatnbsp;yerba Jymboli : amp; tarnen non rile credat,nbsp;fitte de ipfiaTKitAn hyv-tfiiie'ie refirre-i{ione,yelaliquid aliud, idem Iibro (entent, cap. jjshabe^ tur autem loctu de confiecratdi-fiinil. 2. G Qifidefl. Q^des^ Chriflummanducaii* H^on efl hocfiolu:in sacramenti, cor-pvs eimaccipere (multi enim inigneac'nbsp;cipiuni^fiedinipfiomanere: elrhaere ip-fium infie manentem. Idem tomo »o. ferm. «. de vtbis T)ominiin°hdatth. amp;loan, Illud etiam quod ait : Qm m^ducat earnem meam, amp; bibit fiangutnemieum,nbsp;in me manet, amp;nbsp;nbsp;nbsp;tn illo : quomotintel- leiturifitmttsl' Flunquid etiam illoljicpo terimui accipere : de quibui dicitnbsp;Itts, quodiudiciumfibi manducent^ bi-bant.eumipsam carnemnndu-centnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sangvinEi^î- hantiTgt;luquid amp;Iudas magiflri y editor amp;traditor tmpitus, quamute primuipfisnbsp;manibu4 eiitsconfellumfiacramentUcar-nid,amp;fianguints eitt5,cum aeterie Dipu-lü,ficut apertiits LucasEuangeltJdéclarât , manducaret, amp; biberet, mde innbsp;(fliriflo, amp; fibriflui in eo^ '^ultt oiq^,nbsp;quiyelcordeßäo, carnem illam mdu-cant, amp;fianguinem bibunt, y el cumtn-ducauerunt, amp;biberunt,apofl.atte fit,nbsp;nunquid manent in Chrillo,aut Chrifi innbsp;etsiSedprofieilb efl qvidam MOnnbsp;MANdvCANDI illam carnem,bi-bendi iliumfianguinem'.quo modo qutannbsp;ducauerit, amp; btbertt, tn Chriflo mamtirnbsp;Chrifltts in eo. FLon ergo, quocunq^ donbsp;qtiisq^manducauerit carnem Chrifitn.nbsp;net in Chriflo , amp; in itto Chriflus: fleernbsp;toquodam modo^qaemmtidum ytiqfienbsp;yidebattquando ifla dlcebat, |
FLon igttur jolum pij manducant corpus ,amp;bibunt fianguinem Chrifli in coena Domini : fledimpij etiam, atq^ hypocrita.nbsp;Et quia fide y era defiituunturto r e corporis fiumunt Chrifli carnem, amp;fianguine.nbsp;quxfiimptiopropria efl huitts Sacramenti.nbsp;fieèlè igitur idem Auguflinus, contra Do-natiflas,poflcollât. ^W\,amp;iAk'Li,flmulnbsp;manducant, amp; bibunt cor pits, amp; fianguinem Domini ;fled cum magna didinUtone.nbsp;Et contra literasFetiliani: Qtfideflaute,nbsp;inquit, dementiits : quamfiacramentis Domini communicare : amp;yerbis Domini nonnbsp;communicare?Hi ytiq^ dilturifiunttin nomine tuo mandticauimus, tÿ hibimus : amp;nbsp;audituritFlonnouiyos. Çtyfl CORP vs EIVS, amp; SANGVINEM IN SACRA-MEN T O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;GT bibunt '. amp; mem bra eiics toto orbe diffufia, in Euangelio no agnoficunt. Ex his omnibusperflflicuum efl: indi-gnos,fieuimpios, atqflypocritas, quifideni y eram fimulant, earn autem non habent,nbsp;fied,adfiummum,hifloricam, ad ceenx com-munionem adferunt,manducare corpu4,amp;nbsp;fianguinem Chrifli.Flam qubdnonnulli inter fldem iuflificantem diflinguunt'.ytlan-guida, aut minns attentafide praditos,inter indtgnos numerent:non dtgnum efi yl-la refflonfione. Omnes enim itaflumits oXt-yÔTnçei: yt nullus fit, qui ntgt;n orare conti-nenter debeat : Domine adauge in mefide.^nbsp;Vbi enimficintiUa quafi efi y era in Chrifiunbsp;fideiitbi necefifie efl:yt corfit tcacfiiiv, probü^nbsp;timoré, ör fiduciaerga Deumprxditum:nbsp;quod cor fiane. contritum Deus non reijeit:nbsp;fld,propter Filium fiuum recipit,Eam^ obnbsp;caufiam is homo fie probat :acfie, Chrifliq^nbsp;corpus dijudicat. Itaq^ talis nonfiolum Sa-cramentum integrum per cipit;fied re quoq^nbsp;fiacrameti.de qua loquitur appendix. Quodnbsp;pro yobis traditur : Qifi pro y obis effundi-tur, in remifldionempeccatorum. Flos antenbsp;non hic loquimur defruHu ceenx :Jed de e-iu4 yiHu, amp;potu, non de eflicofia :fled denbsp;fiubfiantia. lam, exfiuperioribuspa; et,nbsp;Sacramentum integrum ,Jymbola nimirdnbsp;ofif-erentia, amp;res oblatas accipi in ceena,nbsp;propri'e manducando, amp;bibendo (ludasnbsp;enim yerxfidet expert, corpus^ fiangui nem |
2?8. DE C OE N A
DE TROPiS, SEV MODES,
«fwßimfßt, ndefeqwturneceJJartOjhac Chrifli corpus gjlam, atq^potum, O R Eßtfcipi corporeo.nbsp;yideor Sacrametarios iftn legen-f innturfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fremtre, amp;ftirere, non fecuô, dtq^ Eth nies ohm aduerjM Chrifttanosfremehant: amp;nvncfaciunt ludxi,amp;Turcx. Ssdfu~nbsp;rentihtK ifiis, amp; Capernaitts IudxK,Tar-tts, omnibus impijs oppono non folumnbsp;gladium VERBI DEI, drSCVTVMnbsp;jideujed ctircm pia '^letußatis AUtoritatem:nbsp;qi(4 ißorum ßtmitum facile retundemw. TESTmoisLU VETET^^ Scriptorum Eccleßaßicorum tqui-bus probatur, corpus, amp;fan-guinem Chrifiifumi innbsp;fOfWrfORE cor-porali, iAy Gy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lî. COWfM Faußum,cap, 9lt; ^ediatorem Dei, amp; hominum, hominem Zesvm Chrifium.carnem nobtsfuam manducandam , bibendum^ fanguinem,nbsp;dantemfdtli corde, atq^ OREßtfetpimus.nbsp;Epißolan'i, Tlacuit Spiritui fanSlo : 'vt in honorem tanti Sacramenti, in os Chrijliani priusnbsp;Dominicum c,Q^vys intraret, quàm ca-teri cibi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Sermone de tempore n). f^idete,fratres charißimhßiufium efl\ ¦yr ex OR E Chrifiianorum, v B i c o R-P V S Chnfii INGRED ITVR,/»VKno^lt;OTnbsp;canticum, quaß yenenum Diaboli ,profe-ratur. Typrianvs Sermone de lapßs. SanSbificata o R A clefibus cibts,poß corpus, amp; fanguinem Domim ,prophananbsp;contagia, câ'idolorum rehquiasreßuerut. f H R Y s O $ T O M V s Homil. '^erha nobù dabitur'.imo yerb qute ßcpplicianonperpendemus'.quando linguanbsp;noßram , qua Dominicam degußauimusnbsp;carnem, 'Uietbolißonte linguam efficie-mus, Idem Hornil. 6. in ». Epiß, ad Fimoth. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; Hihilamarum, nihil durum ea lingua proférât', qua diuinis rebtts a/fueta eß : nihil ex illo ORE prodeat: quod dom iNJ-CO CORPORE ßepiuifaginatur. |
In cap. »t. Epiß. ». ad Corinth, Hac fads, eapreejertim die : qua carnem eiusdtigua contsngere dignus effeSus es. Et Ethactimnonaccidant',in-ßrue dextdm,hnguam,amp;labiatqua in te, 1N GI E s s V M Chrißi, yeiuti yeßi-bulafaHafttnt. Homtl. »». adpopulum. Quomdo fanHum /ujäpiemtis facriß-cîumb' qjomodo mirabilibus communica-bimtis m^ßerijs, lingua ilia, qua animam contamhauerimus. Si nemo namq^purpu-ram regam manibus accipere ini^uinatitnbsp;änderet quomodoDominicum corpus lingua poluta fufcipiemus^nbsp;Homil. Zi, lÀwtiam eußödi à contumelioßs müll' dam, d turplbus yerbis, blaf^hemia,psr-iurio, e? alijs omnibus hutufmodi. Etenimnbsp;psrnicufum eß, tam tremendis miniflran-tem mßlerijs, hnguam fanguine talipur-puratan, adconuitia, atq^ contumelias,nbsp;ßmultites transferre. Infermone de Eucharißia. I^putate Jdlv.tarem Janguinem,quafi è diuiiOttä- impolluto latere effluere', amp; itanbsp;appraxirttaintes, purls labijs accipite. T H E O P H Y LACT VS in cap.i^, z. Epiß. ad Corinth» Cum Dei nos ad templumpraferimus: osquidem, quod eß huius templi yeßibu-lutnfeofculamur'.per i D i p s v mprate-reaC:.ii9.i.sT:y s ingreditvrînbsp;cumjacrofanblumfumitur corpus, Cyprianys infermonedela- Jilt a, ör ereda ceruix,nec quia cecidit, inflexa eß. Tumens animus, amp;ßperbus^nbsp;net quia yiClus eß,ßadus eß.Iacensßan-tibus, ör integris yulneratus minatur : ö*nbsp;qiibdnon ßatim Domini c o R P v s, »;»-quinatls manibus accipiat, aut ore poEnbsp;lutOyDomirii s A N GV i N E M bibat y Sa-cerdotibusfacnlegus irafeitur, herum Cyprianus infermone de la- Spretis his omnibus,at^ contemptis.yts infertur corpori eius, amp;janguini eius.Flusnbsp;tnodb |
X-,
DOMINI.
259.
IN VERBIS COENÆ.
|
tnodo in T)ominum,ntlt;itnibtii,at^ ORE de-linquunt : qitam cum Dominum negaut-tunt.firc. Su^racnim locum infe^uentem ^ofuimw. ZadTheodoßum Jmferatorem, 'Vt fcribit Theodore tui Uh. cap. 18. Q^hws oculif alhicies Domini templu^ ^uihws calcahii pedihuf ßtn^um illiuf ga-uimentum!^^uotnodo manws extendes, denbsp;^uihuf Adhucfanguüflillat iniuflue^quo-modo huiwsmodt m^mihue ßijcipiesfan^lunbsp;Domini corpufi* qua temeritate Q'amp;.v.tuonbsp;poculum[anguinùspreciofipercipies'.quan-do furore'verborum tuorum^ tantttiiniu-ße eßfanguK tffufuf? Et iterum Theophyla^ltn in caput ad Coloffenjes. jiperte,yefiro o R V.,dixit,id eß, quod tkDominici corporti communicatione,fannbsp;Bificatumefi. Ahfurdum itaq^,'nt oz illudnbsp;fermonüfxditatecoinquinetur'. quod Chrinbsp;fiumfufcipit. G R E G O RI V S ZjÀ 4. Dialog. Eiui quippe caro ihi fumitur:cuiuiJan guts tarn non in manm inßdelium, fed innbsp;ORAßdelium infunditur. Idem Homil. zz. in Euang. Qwd namq^ßtfanguts agni,iam non au dienaofedhibendodtdicißts. Qui fangutsnbsp;fuper ytrunq^poflem ponitur. quando nonnbsp;jolum corporis, fedetiam ore corfisnbsp;hauritur. L^OEapainfermone 6,deieiunio. Sic facra menfe communicare debetis: 'Vt nthilprorfus de Veritate corporis Dominbsp;ni,eyfanguinisambigatis.Hocenim orenbsp;Jumitur:quodfide creditur. Hue pertinent loca fanSlorum Tatrut quibits ojlendunt, Chrijium intra nos fumtnbsp;ßgt;e tfieUiltts in cna eiits: nec animam tantum,fed cor-J^jnpiionif in ptts etiamnofrum^adrefurre^ionemmor-^/watnennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(sternampafei carnet iamp; potarifanguine Domini, Cht yfoftomus Honiiïia 60, ad populum Antiochenum. Quod nunc dicunt : yellem ipfittsforma aßicere:ßguram,'^Jlimenta,calciamenta.nbsp;Ecce,eum ^idesiipfum tangis,ipfum man-ducas'. ry tu quidem yefiimenta yidere cu-pis.lpje ytro tibi conceditition tantum yilt;»nbsp;deret^erum tât mandueare, (st tangere î amp;nbsp;INTRA tefujetpere, |
TerfLillianLij Ub, dereßrreSliont carnis. Caro corpore,fanguine Chrifiiyefn* tur:yt amp; anima de Deo Jaginetur. Irenaeus 4. cap, Quomodo autem rurfits dicunttcamem ^ntfgt;tione in corruptionem deuenire '.amp;nonpercipe- tamis,fn^nbsp;re yitamZqux à corpore, ey fanguine Dominbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chnjiii ni alituri Qjpimadmodum qut e^ à terra ßdeslefune ê panis,percipient yocationem Dei, iam non iUonts.nbsp;communis panis eif^ î fed Eucharißia fitnbsp;duabus rehtts conßßens : fic amp; corpora no-flra, percipientia Eucharißiam, iam nonnbsp;Junt corruptibilia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Idemlibroq. Quomodo carnem negant capaeem effe donationis Dei I qua fanguine, amp; carportnbsp;Chrtßi nutriturf Cyrillus Zï^. 4,, in Ioann, cap. ij. Quodßfolo tallu Chrijli, corrupta re-dintegrantur : quomodo nonyinemus : qui carnem illamguflamus, amp; manducamuslnbsp;Hilarius in Efalm. 117. Menfa Domini efl'.ex qua cibumßmi^ mus,panisfcilicetyiui. Cuius eß hxeyir-tusz yt ipfe yiuens,(os qtioq,, quifeaccipi-ant,yiuificet. Idem lib. 8. de Trinitate. SiyerèyerbumcarofaHumefizamp;noi y ere Terbum carnem, cibo Dominico ß-mimtts: quomodonon natvraliternbsp;in nobis m A N E R E exißimandus ejhquinbsp;amp;naturam carnis noßrx iam infeparabi-lemfbi homonatusaffumpfit'. amp;naturamnbsp;carnis fux ad naturam xternitatis,ßb Sacramento nobis communicandx carnis ad-mijeuit. Ita enim omnes ynum ßmus inbsp;quod amp;in Chrifto Eater eß: amp; Chrijîus innbsp;nobis efi. Si yerèigitur carnem corporis nojlri Chriflus affumpfit : amp; yerè homonbsp;ille,^ui eb: quot;Maria natitsßit, Chrißus eß:nbsp;nosq^ yerèfuhmyfierw carnem CorporisJuinbsp;Jumimits:amp;per hoc ynum erimusiquia Eanbsp;ter eß in eo : amp; Ule in nobts : quomodo yo-luntatis ynitas afferitur: cum naturalisanbsp;per Sacramentum proprietas, perfeilxfitnbsp;Sacramentum ynitatisf Theephy ladus, in cap. 6. Ioan, Camis Dominicx, qui nonfiuntparti-cipesi |
240- d e CÜEN'A
~ UË^ROPIS, SEV MODIS,~
in Chïitlo i-vusnç. ^VÛSUfJUt^ Tult;nç , ^uanbsp;inctrporamurnbsp;Cbritlo capiti,nbsp;membra.effè*nbsp;blusdignapafnbsp;ticipationisnbsp;torpoyù,nbsp;fàn^utKÙnbsp;iiLi. ^eijuoeß: tijjes: non eruntparticilies aternæ yitee: eo ^uodnonfufcef erunt i E s V M.^quiefi'vi^nbsp;ta (sterna.Hon emm nudi hommtf caro efl:nbsp;qux manducattir:fedT)ei:e^ D E i F i C A R Enbsp;yalef-ytpote contemperata Deitati. Cyrillus lii. 3. in loan. cap. 37. Qmdtgitur Chrißtapolltcettir'.quid cre dentwuf offert'' corruptiiile certè nullum',nbsp;fed lenedièlionem : quamcommumcationenbsp;corportSi amp;languinti Chrijliaffequimur.nbsp;Vnde adeam incorruptionem reducemur:nbsp;yt czbo, eâquot; potu corporis non indigeamuf.nbsp;Vnnficat .n.corpM ChriftiZ amp;adincorru-ptionemfuiparticipatione rcducit, lgt;donnbsp;emm alterÎM cuiMdam'.fedipJtw VITAEnbsp;corpm e^. Idem in cap. 16. Stio Corpore credences, per cotnrniinio-nem myflicam benedicens, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in ter nosynumcorptcs eff.ctt. Lib. 4. «« Ioan. cap. 13. îsZb» poffunt cumfanSllficatione beatlt;t 'Pitxfieriparticipes'.qui,per myflicam be-nedi^ionem IISVM ndjuficeperunt. Vitanbsp;eriimfiecundum naturam ille efl'. qui ex yi-uopatregenitus e/l', fid non minus corpMnbsp;Juum quoq^yiuificat. ConiunSum .n. inef-fiabiliter efl Ftlio Deiia quo yniuerja yiui-ficanturtidcirco corpusfiium d:citur'.amp;y~nbsp;nus cum eo efl. Hempepofl incarnationeinnbsp;ynus efl : amp; ynus manet, absq^ D i v i S l O-NE y lia: prat er qua, quod'Dei TPatris Verbum, ey TEMPLVM àyirgtne [umptum,nbsp;idem natura non flint. Hon enim eiusdemnbsp;efl fubflantta, à V^rbo Dei homo ajjum-ptusiynus tarnen cum illo efl, coniunSionenbsp;ineffabili. Quoniam igitur Jalutarts caronbsp;V E R B o Dei Ç quodnaturaliteryita eß'}nbsp;comun^a , yiuifica effe^a e^^ ; quandonbsp;'E.y-M. C OM E D I MVS, V IT A Mnbsp;habemus in'üom 3,Uli coniunEli, qua yinbsp;ta effe^a efl. Lib. 4. Ϋ loan. cap. 17. Si quls carnem, amp;fianguinem Chrifli reciptt: cum ipfio ita coiungatur neceffe efl:nbsp;yt Chriflus in ipfio, amp; ip/e in Chriflo inue-niatur. Stcut pauliilum fermenti totamnbsp;mafiam fermentât : fie paruula benediHionbsp;totum hominem,in /eipjam attrahit'.yfuanbsp;gratia replet. Et hoc modo Chriflus in nobis manet : ynos in Chriflo, Vm eni'm |
totum fiermentum in totam maffam per-tranflt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fentiunti n«' Cap. 26, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yif Saenmt^ SuQ corpore credentes ,per communto- ttrij. nem myflicam benedicens,tyfiecum, amp; inter nos,ynum corpus efficit.Q^ tnim eos^ qui yniusfiin^i corporis yntde yniti fiunt,nbsp;ah hac naturali ynione aliénas putabit Inbsp;Ham fl omnes ynupanem manducamus*,nbsp;ynum omnes corpus efficimur. Diuidi e-nim,acfieiungi Chriflus nonpatitur. Idcir-co etiam Ecclefia corpus ChriflifaClael^tnbsp;amp;nosfinguli membra Chrifli fleundumnbsp;Eaulum. Vni enim Chrifle,per corpusfiu-um,comunCli, quoniam in nobls illum^quinbsp;eflwdiuiflbilts, accepimus, ipfipotiuStquanbsp;nobls membra accommodantur. Chryfoftomus Homilia 83. irt %latthi Ipfium yides, ipjum tangls. Vmiat in mentem tibtiquoJis honore honoratus: quanbsp;menfia Jruaris. Ea namq^ R E alimurtquamnbsp;angeli yidentes, tremuntmec abfiq^ pauore,nbsp;propter fulgorem, qui inderefilit, afiicerenbsp;poJJ'uneiynosinyi'üK'M CVM illonbsp;M A SSAM reducimur : FaUi Chrifli corpusnbsp;ynum,amp;caroyna. Qulspaflorynquam,nbsp;membrlsflils,oues fiuas nutriuitf Ipji proprio CORPORE« or alif.amp;fiibi coriiungit,nbsp;atq coagmentat. Singulis Jidelibus, per hoc myflerium^ fie coniungit : amp; quospeperit, non alijs nu-triendos traditjed ipjeJludiofißime alit,nbsp;Homil.j^ tn Ioan. VtnonJoliim,per dilellionem,fid R M-IP s A in illam carnem conuertamur,per cibum ilium ejflcitur, quern nobls largttusnbsp;' el^. Cum enim Juum in nos amorem indicate yellet:per corpus/uu,fie nobls C O M-MI sc VIT, sy in ynum nobifiettm redegit:nbsp;yt corptis cum capite yniretur. Hoc enimnbsp;amantium maxim'eefl. Homil. 6q. adpopulum. Cogita,qualifis injignitus honore'.quali menfiafiruarls. Q^od Ângeli yidentes hor-reficunf.neq libéré audent intueri, propternbsp;emicantem inde /Jlendorem : hoc nos pa-Jcimurihuic nos ynimur:amp;faHi fumus y-num Chrijli corpus, ey yna caro. Qmspa-Jlor ,ouespropriopafeit cruore I Et quidnbsp;dicopajlorl Batres multaJiint ; queppojlnbsp;partus Evueiçcitff tls,cumnbsp;membriSt |
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;241.
IN VERBIS COEN Æ.
|
partita dolores ,ßlios alijs tradunt nutrici-hw.Hoc atitem tpßnon eßpaß-M :ßed ïpfe nos proprio SANGVINE paßicamp;per om~nbsp;nia nosßhi coagmentat^ mcuiq^ jideliumnbsp;Jemetipßitnypermyßerium,commißcet: amp;nbsp;qnos genuit, perßemetip/um enutrit : necnbsp;alteri tradit. Homtl. 6 T^Teceßarium ef^, myfleriorum dißcere miraculum'.qmdtande/it : amp; epuareßtda-tum'.amp;quæ rei ytilitas. ^num corpusß-mus, amp; membra, ex carne eitis, amp; oßibiesnbsp;eiw. t itaq^ non tantum per charitatemnbsp;hocßamw : yerum amp; ipßam rem, in illamnbsp;mtjceamur carnem. Hoc per eßcam eßici-tur, quam largitus eß : nobts holens oflen-dere deßderiumiquod erga nos habetJPro^nbsp;ptereajemetipßm nobis immißcuit:amp; corpus /uum in nos contemperauit '^ytynumnbsp;quid efficiamur^tanquam corpus capiti co-aptatum. Ardenter enim hoc amantiumnbsp;efi.Hoc itaq^ lob inßnuans, dicebat deßer-uts'quibus eratjitpra modum deßderabilis:nbsp;quod deßderium oHendetes, dtcebant'.Q^nbsp;dederit nobis ex carnibus eitts implertinbsp;'Propterea quidem zbquot; Chrißus idßecit ; innbsp;maioremnosmducens charitatem: amp;ßu-um erga nos oßendens deßderium : non tannbsp;tumJe prxbens cuptentibus yidendum: ßednbsp;amp;palpandum,amp; COWS. D ENDVM.örnbsp;carni dentes inßgere, amp;complicari,amp;0'nbsp;mne dejiderium implereiTanquam L E o-N £ S ißitur IGNEM SPIRANTESnbsp;AB ILLA MENSA recedamus'.ßadinbsp;quot;Diabolis terribiles, amp; caput noflrum mente reuoluentes, amp; charitatem, quam nobisnbsp;exhibuit. TAamparentes quidem alijs Japenbsp;ßlios tradunt alendos. Ego autem, inquit,nbsp;non ita'. Jed carnibvs meis alo : mei-pjttm yobis appono, yos omnes generojos ejnbsp;Je yolens'.eisr bonas yobis prxtendens deßu-turis expe^ationes. quippe,qui yobis hicnbsp;M E I p s v M , multo magis inßutu-ro.Pilui ejße ß-ateryeßer:carnem,propternbsp;yoSyZirJangumem ajjumpß. Vobis yiicißimnbsp;ipßam carnem amp; fanguinem, per qua cognât us yeßerßa^usJum,trado. hac, e^c inßnitis Patrü locis,ßum-pta locupletißima teflimonia 'nolui adijce-reiquaßde optima collegerunt^'^iri pio ^e-lo ar dentesJb, loachimus Vueßphalus, ür |
boSlor Tilemanus Heshußus. quot;Ham htsßudioß 'Méritâtis intelligent, carnemnbsp;Chri/Ji ndJolùm quia ajßumpta ejldyiss.-B O in ynam indijßqlubilemperjbnam,plunbsp;rimum prodejße : amp; quia pro mundi Vitanbsp;data eß : yerum etiam, quia nobis eadem^nbsp;cum Janguinebomini bibendo , in cnanbsp;eius , ore manducanda exhibetur , ac di- ßenjatur. Qmequtdemm bominus in no-flrum commodum injlituit : hoc non mqdb y tile,Jed etiam necejßarium eß nobis adßa-lutem. Itaq^ «ç Kop^xoo; ßaTXiToiQBU',nbsp;bipnoporthorum d^otxe^ls,nbsp;¦C^t^ßoÄal,amp;/aèrcovvptiM', qua nullonbsp;negotio, ek ijs, qua Jiipra didiaJtint, refu-taripojßunt. QtMmobrem nonJ'olum ridi-cula,Jed blaßhema quoq Zlßnglij ißanbsp;enarratio dicliloannis 6. Ch.'R.o nonpro-dejl quicquam. Is enimpßeudopropheta hicnbsp;carnem Chrißi intelligit. Sed copioje reju-tatus ejl ille,a b. 'Martino Lut hero,amp;ahnbsp;alijs quibiisdam. Hon enim inquit bomi-nusia.v]rinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diCpiAj 8^èii:yt.^in- lius nugatur:Jed jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ehe tigt;Cl)tAgt;lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Qupdloquendigenus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;el^, pro prium Scripturaiqua per carnem nojlram, intelligit yitioßam, amp; corruptam hominunbsp;naturam. Itaq^ carnalis cogitatio,amp;intel-ligentia, r) aa,^xix.rjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carnale Inge nium , amp; carnales yires, nihilconducunt, ad y er a yita recuperationem. Quod enimnbsp;ex carne natum ejlicaro eJJ Item, Caro, amp;nbsp;ßanguis regnum betpoßidere nonpojjunt.nbsp;Spiritus aute dpigt;e-7nia,yiuißcat^ Ex Spi-ritu enim Sandlo oportet renajet : yt ye-ram yitam confequamur. Ham carnalisnbsp;Chrijli corporis,amp;fanguinis laniena,eßus,nbsp;amp; ingurgitatio,nihil confert ad yitd,qua-lem lacerationem, zlr in ßrujla ßellionemnbsp;Capernaita imaginabaturiquam zä Z^n-^lani Jomniant, nobisq obijciunt. Sednbsp;quemadmodum jjiritualis renaßcentiaplunbsp;rimum prodefidtaßiritualis manducatio,nbsp;qua ipßitsßdei a^us eß,plurimu conducenbsp;propterea quodaßjertßecum yitam aterna.nbsp;Cum igitur caro hominis yitioßa nihilpro-ßt:amp; yerbaChrijlißmt yita,atq^ßiritusnbsp;{ Vitam eniim nobis in Euangelijpradica-tione Ajßertor noßer offert, donatq Spiri-tumJanHum') neceffe ejl, yerba eiuspluri-mumprodeffe, Itaq^ zlsquot; hac tota concio, 0- T mneq^ Zuinjliits mu tat articulum^nbsp;in pronomedenbsp;mon/baliuS. |
DE C OE N A
2, A ?
J
DË^R ÖP fs;SlVîrMO DI s
wneq^ yerittm, propterea cnx yerba, amp; injhtutio leruatapuxta Chrifli manda-tum,maxmias adfert nohù commamp;dùates.nbsp;Quocirca Chrijlt corpus ,cirfanguii, iuxtanbsp;y er humnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;manducata, amp; haufla ,fum-
mas apportâtfumentibits digne,ytilttates. Juxtaillud, Hoc facïtein met recordatio-nern, Item,qtiod corpus pro y obis traditur*.nbsp;^tafanguispro y obis ejfunditur, in remi{'-Jionsm peccatorum. Qua yerba fideJunenbsp;apprehendenda.Hac cjlüia,ds ^ua loquitur caput 6. Toannis,fi)iritualts manduca-tio. haq^ yere,amp;eleganter Honnus Tara-phrafies huius Euangelifiafiiquit*.
nyfi/dtTriXaJuo-jx's U7ri^r5^oy;c/3\»)!V«S
Mûiuu JI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ió@- ïy^f^ ov5 «/»Jtuö ,
Zaîi «AIO Ji KSt) WZi ?gt;(« B£Xïi,ks4 Ideir,
Spirittüßipernus ejl ynuifîcans: alieni^^ena autem Carnù terrejlm mortalù natura nibilfgt;roderit.nbsp;I: t '»crboru meorum,ijutt annucioflnxtis diuinus:nbsp;pitafiinultZiTJpmtus eft,itty'eratgt;ox,
Sedreuertamur tandem eo.ynde digrefi-fifiumw. Confiât enim,in illa tota difiuta-tione Chrijh, qua efi loannis 6. capite, hac yerba,edere,hihere,amp;panis ejfie translata,nbsp;'Hihil enim 'Dominus ibi agit de ore corpo-reo,nihildepane àpifiore co^o Qua cauj'anbsp;efi,yt Hugufiinus,etfi deJacrametali mannbsp;ducatione, amp; potu corporis, Janguinisnbsp;lESV CHRISTI reibefienjeritttameperpenbsp;tarn locum illu ad corporalem lumptione renbsp;tuliße'.dum put at inpantibus cna Domininbsp;fiatim a baptijmoporrigedam effie.Exqtionbsp;colligitur, Auguflinum, yerba infiitutio-nis coena ,propri'e intellexijje: yt edere pa-nem,qui efi corpw Chrtfitfiit, illo teße,orenbsp;{orporo,panem, qui ejl corpus Chrijli, tn-tra le rectpere:amp; bibere poculum,fieu yinu,nbsp;quodeji amp; janguis Chrifit ,fiic mhilaliud;nbsp;quam ymum,quodefifianguis Chrijli,jan-guis nimirumnoui teßamenti, orecorpo-reo haurire. Tutida igitur Sacramenta-riorum conj'ecutio ejl;yerbum credendi, amp;nbsp;bibendt, yocabulum itempanis, interdumnbsp;jumunturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Ergo in ccena
Dominica hijioria,translatè quoq^ fitnt ac-sipienda. Hon minusfiolida efi hac, ifiifi-tnilis, Terbum bibere,amp;aquajunt aliqua-do modijicata : quare, m cna Domini^
eir in baptijmo translata fiint. Ergo in ba-ptifimo non eß adhtbenda aqua t nec in cna Domini, requiritur externa, amp; corporalis,quafia ore carnali,ailio, Tollantur tgiturex Ecclefia, noui tefiamentt Sacra-menta. Hac enim quarto capite loanmsnbsp;leguntur, in colloquia Chrifit, cum multerenbsp;Samaritana,apudfiontem, Si fcires,inquitnbsp;adillam Dominus,donum Dei, Zbquot; quiifi^»nbsp;qui tibi dtcit : Da mihi quod bibam: tu pe- ^jdia li'nbsp;tijjès ab eo; zlr dedijjet tibi K AM VI- dem ftenttran^nbsp;V A M. Item, Omnts qui bibit hac aqua;nbsp;Jitiet iterum.QuisquisautemB l b Ë Ri Tnbsp;ex AQyA,quam egodabo ei;non slT1ET dio, de fentinbsp;in xternum-SedA QVA, quam ego dabo ei; bus Saluatoanbsp;fiettn eo V Qm A QV AE ,Jalientisinnbsp;yitamaternarn,
QAs hicnoyidet, translata tjjiyerba à fionte, amp; aqua ea, quam ex illo hauriebatnbsp;mulieriEft igitur aqua alia fontana, quanbsp;rcfiinguit Jitim corporis ; alia efi aquayi-ya,qult;e animfitimpellit : ea^ efi Euàn-gelij dollrina ,ipfieq^ SpiritusJanHus, quinbsp;per y er bi audttum credentibus donatur,nbsp;Vtitur igitur comparatione juauifiimaZnbsp;qua ytranOj aquam dijlinguit. Explicaturnbsp;yerba iai[ÿ.(p)cç/)cob, uat irti^ittt, z^ dit-
Ç/faovç.
Dedijfiet tibi aquam v l V A M.
Qm biberit eS: aqua, Qv A M e^o dabo: quijietillifions aqua SK'Lli.'H'tlinbsp;in yitam teternam.
Fons etiam duplex ejl,alt er ex qua Sa-maritana mulier aquam hauriebat ; alter aquie, quam Chrijlus daturus erat ,jalien-tis in yitam fiempiternam. Itaq^ bibitur illa aqua,cum ore hauritur;hac cum in Chrtnbsp;fium creditur. Sedjitis illarefiinguituTnbsp;haufia aqua: hacJedatur, cum cor acquie-ficit promijitonib. Ftlij Dei,nobis,in Euannbsp;gelio,fiai{is. ^SdSicnoua translatione,intetnbsp;cibumdijiinguit, Haminterea,inquitE-uangelißa, rogabant eum dijcipuli, dtcen-tes'dRabbiEde.Ille autem dixit;Ego c 1-B V M habeo edendum ( ß^coaiv ^tt-yéiv') quem yos nej'citis. Dicebant ergo interfie, Hum quis attulit ei, quodederet?nbsp;Dicit ei lefius. 'Meus cIB vS efifttfaciamnbsp;quod y ult is,qui mifit me : Zdt perficiam o-pus eius. Tum enim Chrifitts ajfiertor hu-mani generis, non efuriebat cibum yentrts-fei
-ocr page 251-DOMINI.
nTvËRBis coTTnæT
|
Stdyt fupraßtiehat, ua hic efurit hominu falutetn'.cwM rei ardens oflendit Juum de^nbsp;fidcnum: quod omne ebßeEiat tantum: ytnbsp;jua morte,at micepeccatores redimat,acnbsp;Jaluet : U(E Datm Jui clsJlM ejl benignanbsp;yoluntas, Q^mobrem perßicua;ßint inßicrvs liter ts, non obßcara translationes : amp;modi-jicationes non recondita^ßdexplicatx, HaÜenuä demonflrammM, quanerba fint, in cnx Domtnicx inflituttone propria,qux translata,qux in bi^ media. Oflennbsp;dtmui etiam in illù propofitionibtts, Hocnbsp;el^corpw meum, Hoc e^fangUK mein,nbsp;tieq^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncq^ fa,ZTciivvfj(.ioui reSiè col locari : tametfi immutationem eiuandam habere '^ideantur.Qmdfi dicenJd illudge-,nbsp;nus non ejl tropicum :fiequitttr necefiarib,nbsp;effe orationem, qua yerbn natiun, quot;^tfita-tis, proprie qjignifiçantibm, e^^confebfa.nbsp;Q^mobremfententia, i^dlccvoia,, Chriflinbsp;nulla alia dari potefl, ac debet : quam ea,nbsp;quam pariunt, gignuntq^ eiin pcrfiicua,nbsp;plana^ yerba. 'Panem,quem dédit /ùis di-fiipuln manducandum, ejfie corpus illitts*.nbsp;poculum epotum, effe eius fiinguinem,pronbsp;nobis effujum : non conuerfione, autnbsp;initie^ illorum in bac : fedytrorumq^ copu-latiQne,fieu ivasd, Ham 'Paulus .^ipoflolusnbsp;panemiquemfiran^mus^'iisnavlaji effiefierinbsp;bit,corporis Cbrifii:poculum,ctii benedici-mus,u3ivct)vicMfianguims Cbrifii. Virunq^nbsp;enim efi quoddam yeluti medium,fiettnbsp;ïov, quo corpus,amp;fianguis Domini difien-fiantur, amp; ciimqiubus fiimunturmandu-cando,amp;bibendo. Cur igitur non credimtisnbsp;nianifiefio Dei yerboi Qma mundus ignorâtficripturas, amp; yirtutem Dei.Ham qubdnbsp;Sacramentarij àvUvofAt'ctç congerunt : qui-bus ofiendere conantur, hune yerborumnbsp;ptlTndCbrifii,fènfiim, atq^ d\a,voiMipugna-re cum apertis locis ficriptura, amp; praci-puis articulis Cbrifiiana religionis : mani-fiefla calurmia efi. Hon enim quia iftis yi-'nbsp;nbsp;nbsp;dentur capita doUrina cle/lis interfiepu- gnaret idcirco interfi y erb pugnant. Hoc quidem ifii confidenter, yt alia afivfmant:nbsp;fied id nullis, quodfiacere debebant ,firmisnbsp;docent arguments: multb y erb incertiori-bus,magis^dubijs, qua id quod efi in qua-fiione. Quamobremfiphifiica cauillatio-nes ifixfiunt, quibu^ repetitur principium. |
Sed ifiæ dvltKo-yia^fifu nofirisTheo logisfiape refiutatxiad quorum j'eripta du-diofios adoleficentesremitto. Idempofi D.nbsp;'ïdartinum Lutberum, D. loan. Brentiu^nbsp;DoÜorem Ttlemanum Heshufiium, amp; D.nbsp;loachimum 'iefiphalum,copiojeprafittitnbsp;reuerendus,amp;clarifiimusyir,Docîor i o-ANNES MARBACHIVS, harumnbsp;Ecclefiarum infi^ieClor, gentilis, amp; comparer mew,in eo commentarto,quem hoc temnbsp;pore,propter necefifiarias caufias,in lucem e-didit. Âc y eter es Ecclefiiafiici Script or es,nbsp;yt commentum de tranfiubfiantiatione re-ijeerent', retinerent^ integrum Sacramen-tumiprxfintiam yidelicet corporis,amp;Jdn-guinis Cbrifii,ynà cumpane,amp;yino,contra Berenganj hxrefim, yji in expltcan-do^eirpropifa libertate,fiintparticulis, in,nbsp;s VB, cyM.Idfij eodemfienfiu. Ham etfi ti-7nitlu),ti mfi^iC'/Aov'ivciixnv ifix yoculx /b-nare yideantur *. tarnen nonfienfierunt Pa-tres,lecaliter Cbrifium elementis, yel inefinbsp;fie,yelfubefifie :fied ideofie l'oqui yoluerunt:nbsp;yt non abefifie à panis, yini^ manducationenbsp;tirpotu ofienderent Cbrifii corpus, amp;fian-guinem:fidreuera,yt in eodem loco,quam-uis non locali circumficriptione, a d E s s Enbsp;prafientia corpus,cir fanguinem Domini,innbsp;yfu,jeu manducando,amp;bibendo.Itaqj nonnbsp;fiunt y(itantumprxpofitione, i N (pane, amp;nbsp;yino) ne inclufionem artocreatifiicam aj-fierere yiderentur :fied exteris quoqj,3y3nbsp;(pane.amp;yino') item, c v m famp;yi-loquendi fiormuHsfiuam illifi-dem deprxfientia totius Cbrifii in cna,htcnbsp;in terris,condteri non dubitdrunt. lmb ytnbsp;dere ofienderentfi certes efie: ita haepro-rriificuaprxpofitionumyjurpattone, ingenue confießifiint, modumprxj'entixfie ignonbsp;rare'.quodamp; nos apertefiatemur.Ham manbsp;dum negando ofiendimus : qubdnon localinbsp;eircumfiriptione, minusfignorum conuerfione,adfiint corpus,amp;fianguis'.at afiirmannbsp;do,modum, quifiolt Deo cognitus, pofii-bilis eft,indtcare nonpofiumus. Tetra igitur Émnglianorum calumnia ejk qui cla-mitant, D. Martinum Lutberum, amp; quinbsp;huncfiequuntur,yerbo Dei duce,'amp;comiti-busJanSlis Patribtts, nofiolum excogitafifienbsp;bas yoculas,ac phrajesfied eos etiam fiecumnbsp;T ijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in y er- De prxpofi-tionihttsi-ü^ SVB,CVM. |
DE C OE N A
DE TROPiS, SËV MODIS;
|
in yerborttm Chrifliprima interpretatio-ne,pugnare zir dißidercntj^ ctrcäs ejje in fuajententia. quot;î^ainfiparticula iflit localenbsp;pra/entiamßgmficare^it: eßetnbsp;tró?e^@^.nec]ihi cofiaret expoßtio. lgt;luncnbsp;yero cum nullam circumßcriptam copula-tionem, impanationemi inclußonem, affi-xtonem^ conglutinationem, amp;deliteßcen-tiam hüpriepoßtionibti^ flatuantyel^Pa-tres, yelnoßri Theologi*, fedprcefentiamnbsp;duntaxat,cuius modus in hoc myßerio nobis abjcondieus eß, Chrißo foil Japienti, amp;nbsp;Omnipotenti,probe notits tfequitur,grauinbsp;nos aßict,(i Caltitm/li5,iniuria', qui '^ocife'nbsp;rantur,nosparum nobis conßare. Nion e-nim,lide modo dubitamtts: idcirco haßta-mus de rei yeritate. Etenim ri p'e]'ov,yelnbsp;£ontextum yerborum cna retinemus ; quot;vtnbsp;tß à Spiritu San£{o nobis traditus',dumpanbsp;nem,amp;yinu, corpus, amp;fiinguinemagno-fcimus in ceenapTcefentia*,amp;dum ip fam co-pulam, lilas res -conneSlentem, relinqui-tnus infi(apropriayi,atqjpoteßate. Eru-ditte,pilt;eq^ yetußatis explicationem etiamnbsp;prbbamus'.qui \:s!-ec^uliKov yerbum enar-rauerunt hisparticuUs, quasßiprapofui-tnus,Expofiulent igitur cum antiquis fcri-ptoribus (quorum atttoritate iaclant fuamnbsp;caujamnitt ) quodilliipß hoc modo locutinbsp;ßnt. 'ELulla enim in his ei^ lis, atq^ cont en'nbsp;ito. Corpus, eîrfanguisChri/lt, juntinpane ,^yino\eademd^juntfub, autcumpa-ne,amp;yino. lgt;lam in eiusmodi locutionibusnbsp;omnis circumfcriptio excluditur : eam^ obnbsp;caufam, nullam eßiciunt àvjiipAtnv. Atnbsp;quomodo Sacramentarij, '¦( 'zg-acrân,nbsp;amp; ßc diametro, in yerbis Chrißi torquen-dis, enarrandis, traijciendis, amp; excarniß-candis,ßhiconßent: amp; quam nullam, autnbsp;àiruixjov habeant imut7i^a,v,altbi dicemus.nbsp;l\[am antiquitatts htc teßimonia recita-bimustyt apparent, t^ryeterum fentenitamnbsp;nos tueri, amp;receptam in Ecclefa explicationemfequi : quemadmodum hofles Chri^nbsp;ßi,in cnaprai/entis,defendant nouum do-gma,ignotumyera, amp; CatholicaEcclefanbsp;Chrifli : amp; nouas interjtretaitones excogt-tant. qua nullam certapariunt fenteiiam^ Augiiftjnus infermone ad TdieophytoSt |
' Hoe accipite i n pane : quodpependtt in cruce. Et, Hoc accipite i n calice,quodnbsp;eft eßitßm ex Chrifli latere.. Idem contra âterasTetiliant. Qm corpus, eäJanguinem in Sacramento manducant, eäbibunt'. eir membra eius toto orbe dißufa , in Euangelio nonnbsp;agnofcunt. Theophylalt;3us in caput iq. ad Hebraos. In carne,amp;ftnguine Chrißi, nihil cru-entu,nihil corruptibile mens humana con-cipit. Sicut dicit Apoßolus. Qm corpus Domini indigne manducat : indicium flbinbsp;manducatfed v i V I F I C At r i c E mnbsp;SVBSTANTiAxM, atq^ f'alutarem 1Knbsp;pane, amp; yino : per qua.fl dignefitmantur,nbsp;nobis eflpeccatorum rtmißio, amp;regni Deinbsp;poßfeßto collata. Chryfoftomus in fermont dt Euchariflia. *Mlenfa myflerijs inflrulîa efl:amp; agntts Dei,prote,tmmolatur:Sacerdos,pro te an-gtturzSeraphim aflant : omnes incorpore»nbsp;yirtutes,pro te,cum Sacerdote intercédât*.nbsp;Sanguis i N cratere, in tuam puriflcatio-nem,eiiimmaculato latere.haußus el^. Idem in t. ad Cor. Homil. 13. Eorum autem yerborum eittflnodi elQ fententia : Quodejl t n caliee'.idefl quodinbsp;latere fluxit:amp; illiusfumitsparticipes. Theophylaéîus idem repetit eb; Chryfoflomo. Q^d dicit,efl huiußmodi'.Hoc quod efl IN caliceiilludei^, quod effluxit è laterenbsp;Chrifli. Epiphanius lib. Kat fazv à b ^i^iuia.faiç Eîiûûofl,{tç^cooyeif!lt;nif .1. Cibuf quidetnnbsp;panis eflzfed iti eo efl corpus Chrifli, quodnbsp;yiuiflcat. Difirtè,inquit, l N eo. fllon-dum enim orbis terraru yocabulum tranßnbsp;fabflantiationis audierat. Hune locum citât Scriptum oblatum Friderico EleHorinbsp;quot;Palatino,in comitijs quot;flatisbonenflbus,an-noxL. cui fubfcripferunt Philippus'^e-lanthon,quot;IdartinitsDucerits, çÿ loan. Ti-floriits. SFB. Hilanïïs lib. 8. zZ« 77/«zf. Jj yer'e Fnbum caro faSlitm efl\ amp; nof |
IN VERBIS COENÆ.
|
yeri, trlum carnem cibo T)omintco fii-tnimuiquot;. quomodo nonnaturalitertnnobis manere exißtmandiu efl'. qùï, amp; naturamnbsp;carnit noßrx tam infeparabtlemfibi homonbsp;nattti ajjumpfir, ei!quot; naturam carnù/ùagt;adnbsp;naturam aternitatts,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Satramento no- biâ communicanda; carntt admifcuit. Ita enim omnesynumJumji4.qu()damp; in Chri-fio Pater eß',amp; Chrißus in nobù eï^. Si quot;Verè igitur carnem corporû noßri Chrißus aßumfßt : çjr yerè homo Ule, quinbsp;ex 'Maria natusßtit, Chrißia eß:nos^ ye-rè s V B mjßerio carnem corporù Jiti ßi~nbsp;mimuf,amp;per hoc ynum erimtts : quiaPa-ter efl in eo z amp; Ule in nobtt : quomodo quot;yfo-luntatii Anitas afferitur : cum naturale,nbsp;perßacramentum proprietas iperfe£fee Sa~nbsp;cramentumßt'vnitatiif Cypn'aniis,:»fermone de Qena Domini. Panem Mngelorum zn'R facramento manducarnttsin terri^,eundem,fi-ne facramento ,edtmusin cælit'. non mini-ßerio corporali ,ßepe repetitM a^ionibut^nbsp;adeadem reuertentes : Jedcenßtmmatofa~nbsp;(erdotionoßro, erit, amp;permanebit perpétua,implens nos,amp;reficiens nos ,fujßcien-tia'.quaproferetur palam, absq^ 'nllbs inte-gumentù omnibus, conf^icahUts ,fifmminbsp;prafentiafacerdotis. Bernhardus in condone,de Cana Domini. ndetuTjfecies pants,amp; yini : creditur aute fubßantia corporis, amp;fanguinis Chrinbsp;ßi. Tria quippein Sacramento A lTarisnbsp;at tenders debes fpeciem pants, 'veritatemnbsp;carnis, yirtutem gratta Ipirttualts. Quadnbsp;tiidemus ,ßedes ei^ partis, amp; yinUquodnbsp;s V B1Ï/4 fpecie credimus : ^erum eß corpus, zir'Zeerusftnguis Chrßitquodpepen-dit in cruce,amp;qni fluxit de latere. Ita'^eteres Scriptores oßendereyolue-runtprxfentiA Corporis,râ:Janguini5 Chri-ßi in cna,fu manducatiohepanis, tir^i-nipotu. Si igitur hacprxfentia funt : yt funtprxfenttßima yefcentibus, amp; bibenti-bus'.certefuntinterfeconiun^a, atq^ ^ni-,nbsp;ta. caufa eif^, quot;Vt in noßris Eccleßjs,nbsp;quaßnt Augußana confeßionis,ßc loquanbsp;murtcorpus, amp;fanguis Chrißi cum panenbsp;amp; vino y ere, fubßantialtter adjunt,di-ßribuuntur,amp;ßmuntur à yefcentibus, amp;nbsp;bibenttbits. Sic enim habet ipfa confeßtoZnbsp;De cana Domtnt docenv.quod cvMpane,nbsp;^yino, yere exhtbeantur corpus, amp;ßn-guis Chrißi, yefcentibus incanaDomini.nbsp;.apologia idem repetit', quod in ceena Domini yer'e, amp;fubßantialtter adßnt corpus,nbsp;eir fanguis Chrißi : amp; yerè exhiheanturnbsp;C V M Ulis rebus, qua yidentur, pane, eisrnbsp;yino,his,qui Sacramentum acdpiunt. |
DE PP^ÆlDICÂTIOELE, feu proîoquendi rAtione,in yer-bis cana Domini. Ex bis, qua diCla funt haClenus, omnibus perßicuum eß, Eucharißiam, yt IrenausJcribit, conßare duabus rebus, terre-na,eä caleßi. quorum altera cernitur ocu-lisialtera creditur mente.Eam^ obcaufam propoßcionis ßbieClum eif^ coniunClum,nbsp;lt;rvfa'!n'usKiyfjt.ivov,propterillarumipßrutnnbsp;rerum,in yß can(e,copulationeM,amp;ynio-nem. \ricquoniamidquodcaleßeeß,nonnbsp;'videturtidcirco per attributum, feu xd^n-explicatur, ßto^ exprimiturnanbsp;mine, yt fciamus,nonpanemfolum effe,nbsp;quad nobis datur : ntc yinum to,ntum ; jednbsp;etiam corpus ejfe prafens,fangutnem^ pranbsp;fentem Chrißi. idam propoßtiones FUijnbsp;Deifuntifitèr ». Subiedum 2, Copula, j. Pradica-duplex,pro- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum ßm- pter\iiu- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plex,amp;y- otv. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;num. Hoc,pants, nbsp;nbsp;EST quemyidetis, amp; corpus non cernitis, Item, Hoc (pocu- nbsp;EST lum)quodyi Corpus me-um. Sanguis mt us, nout te-ßameti,e^c. ¦ detis, amp;fonr - ; ' guis me*,qu'anbsp;creditts, nonnbsp;cer^nttis. . _ Ergo xdlti^ßet, feu pradicatio in bis eß partim, yt Scholaßici, amp; Sophißa lo-quuntur,^ D E NT IC A,^xeé?»xluj xeounbsp;xox^ß Ei^ emm oùnd xetja xddnbsp;propterea,qubd idem de eode dicitur. Hoc |
DE COENA DOMINI.
DeTropis, feu Modis in verbis Cnæ.
Sibirien con:: fifientes. SecriimenU= riorum fihi rnbsp;(mati, ac fi-äre. faltcet.corpit^, ymtupani, pmguii mt-w,comun^ui cum ytno,EJlcorfu^yamp;Jan guü mcuó'.partimnon eß idtntica.ßt enimnbsp;fer dißiaratas rerum formastquee ahfolute,nbsp;amp; extra ivaxnr fi.vlt;tiiilu), copuUri nffir-manda nonpcjßmtwt hoc (panis, amp;pocu-lunßeu yinunfi) e/l cor put, täquot; fanguüs me-w:non ^u'od illa htecßnt per fe,ßdquenbsp;naturaßdpropter aliud?» a.iis.o,Jcilicet,nbsp;propter id,quodßln ymtum hahctiamp;^ttodnbsp;offcruntiatij^ exhibent^ Virum^j enim rerunbsp;génies ynu^iiiddam eßnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ynione facramentahquot; amp; 'ftrunip;is:xßententia 'Vfr-horum Chrißi, amp; Irsntsi,catholicajj Ec-clcßxf retinendum eß. pritntim contra So-phißas : qui m Eapatu panem, amp;yinum annihilarunt, ßua M.i'Q.p.o^ipda-ei, -velnbsp;tranßubßantiatione'.deinde, contra Sacra-mentarios, f^iglephum , ^uinglianos, amp;nbsp;Calutnißaszquipanem, amp; yinumretinentnbsp;adhuc,in Juts conceenationibus, amp;fympo-Jijstcorpui autem,iirjangutnem Chrißi re-ßgant in remotißimum quoddam à terris,nbsp;'ygt;biccenaüdminißratur,cteliim. Sedde hiscepio/tus alias,iuuante Chri-ßoiE^at m.yt3CCCT àvTlôicnr, jdduerßa-riorum faljas, amp; inter ße â omerav, at^ ex diametro répugnâtes intcrpretatio-nes privcl' inßitutionis ceenx Tiominiex,nbsp;conßderemus : eit quam àiry.çBijoi, iamp;ab-Jurdaßnt,demonßremus. Vr omnes yide-ani,quantiim yertiginoß Sacramentario-rumßiritui ßt,tn hac controuerßa, credennbsp;dum^ 'Eham quotßunt Hydrx Ulins inßer-nalis capita : tot etiamjunt earum ßebla-rum interpretation's,atqj contextus.Ehiimnbsp;alij Tßtßa nominati /unt : alij Signißca-tijlx ( liceat enim mihi quoq^ barbaris ytinbsp;his yocabulis.in dogmatepemicioßoper-^nbsp;ßringendo ') ali] Figurijlte, alij Eïetony-mici^alij Ebüncupatißa, alij ^nabatici,t!rnbsp;catabatici,ßeu Enthujtaßx, Adeo fxcun-^nbsp;dus eß error, de Chrtßi hominis, a cana e-ius abjentta. Sedquia angußia temportsnbsp;impedit : quo minusßperioribtts hac An-tilogica poßimus adijcere: amp; ipfa tra^ationbsp;peculiarem ßcriptionem requirittconßitui,nbsp;Jeparato, ab his Augußanx conßeßionis,nbsp;quam tabulis, propterßudioßos adolejcen-tes,delineamus,lihro. de Sacramentarioru |
ßeilis dijßerere. Hailenus enim deßatu caußx huius, amp; degenereyerborum, at^nbsp;orattonis,tantum KcUJf.^otli)(.u^:quod oßennbsp;dimus proprium,non translatum eße, in il-lispropoßtionibusiHOC BST COR- PVS MEVM; hoc KST SAN- G VIS ME VS- ^liquum eß : yt no-ßram doUrinam, exproprietate redptitod dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exnx, aßirmando, amp;conßr- mando, eicponamus,atq^demonßremus.Ii quodprimo qtfoq^ tempore, Deo yolente, innbsp;nojlris topicis, 'atq^ analyticis fademus,nbsp;Ducemus enim v E R b v M Chiißi,per o-mnes locos dialeSlicos', lgt;îotatianem, Deß-nitionemiTotum,Fartes,Coniugata,Cau-ßas,EßeCla, Coniunila,Similia, Contrario,nbsp;quot;R^pugnantia, Antecedentia, Conßquen»nbsp;tia, amp; Tejbmonia. Ftfontes huius contro-uerfix ,adoleßentescertbcognofcant. Etnbsp;ex his ipßs locis argumenta KcßgancAiAinnbsp;Kei,u^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quibusyerajenten- tia,de totius Chrijliprxfentia in cana, hie in terris, defendetur, ac demonßrabitur)nbsp;du^urifumus. Oro autem Deum Tatremnbsp;Domininoßri l'E.zy christi.'Wnbsp;fuo Spiritu Sanblo omnes errantes ducat innbsp;'yeritatis agnitionemïamp; nos in y era,de hoenbsp;dobbinx ce^te, (enteritia conßrmet : cùmnbsp;proptergloriamnominisfui: turnproptefnbsp;ajßibix Eccleßx falutem. ^men. |
Sermo tuus, Ghrifte, veritas eft.
Deo fbli gloria.
-ocr page 255-INDEX LOCORVM PRÆCIPVO, rum,maximeq; memorabi]ium,in hac pri-ma Confefsionis Augüftanæ,amp;:
Tridentinarum parte.
|
ARTICVLVS PR IM VS, de ynùate ejjentite dtuina} amp;de Triiu^nbsp;ferjonif. paginà ï)e eodem confeßio Eccleßarum Saxoni^ carum,amp; f^Hirtembergenfium. ibid. De 5. Trinitatti^ Athanafio. p. De Do^rina^ex confeßione SaxonicArum 3 Ecclefiarum. p. ^^dßtDeuf, Qmdperfina,Qtwmodo di-JcernAKtur, amp; différant, CreAre,gigne- re,nafii,amp;procedere. SECVNDV S ArticuÎM, depeccA to originif.pag.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7. ör 8. De boc,Confeßio Eccleffarttm SAXonic.amp; Vuirtemberg. DedifcriminepeccAtorum, Confeßio Ecclefiarum Saxen. »Apologia hunts articuli. p. tj. 14, f17. öriS* T E R TIV S Articultii,de F i l i o DEl IN CA RM AT O. t?. 0quot; 20. »Apologia illiui : cum Symbole Apofiolo-rum,amp; Athanafitj. Formula quxdam confefiionùsfidei, qu« e-xtat Apud Epiphanium. p. Symbolum,feu Cantio ^eaii Ambroßj,eä Augufiini. QVA RT VS,ctv î N T y s.ôr s E- X T V s Articulas,de i y s T i f i ca ïdém ex y eten editione repetitus. ibid. Qffd Fidesfignificet. Q^VINT V S Articalu^,depradica-tione pnitentix, amp; remißtonispecca-torumNïirytZ'B.3M..ï. ide articulas repetitus ex yseteri edit. ibi. S E X T V S Articulas de lufiitia bo A'PO'LQGiKlocidelafiificatione. 31. De Scriptura difiributione,amp; quottupleknbsp;fit lufiitia. Aduerfiariorum de ludificatione, eâ lufti-¦ tia.falfiadoSlrina. Iflorum errorum reprehenfio. 3^. »Antithefis, quomodo nofiri fentiant, denbsp;lafiitiaratienis. |
Zgt;p îk/»ÏM EuAngelifiquodprtedicat iufi.^ tiamfidei in Chrifium. Deßde iufitficante,quid iliafit,amp;c. Fatres in yeteri tefiamento ,promißionem de Chrifio nouiffe, eisr iufiificatos effenbsp;perfidem, Qi^modocontingat fides, amp; qaalis eafit, amp; de modo regenerations. 43^nbsp;QwdfiolafidesVnChrifiumiuflificet, 44.nbsp;Frobaturprimùm ^a.Cf)igt;toîs argumentisnbsp;quin^.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4y. Demdeficriptura tefiimonijs. 48.4p. FofirembFatrumteflimonijs. fo»nbsp;Fefittatio Aditer/ariorum,amp; Antithefis. De dileSlione, amp; impletione legs, amp; quid de bac nofiri fentiant,amp; de bonis operi-bjs. Qupmodofiat dileUio: et quomodo Deo pla ceat. ß«o»Jolt;/o Adnerfatij, amp; hypocritàfentiant de dtleSlione. T^^^onfio ad argumenta fingula Aduer-Jariorum. ,Adargumentumprimum, ». Cor. 13. Si omnemfidem habeam*. dileSlionem au-temnon. amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7°^ 7*« amp; 7ï. Confütatiofiecundiargumenti,ex-i. Colofil Caritas efl '^inculu dile£lidis.7-i.7j^.7^,nbsp;F^efiatatio tertijargumenti, i. Fet.^.Fni-uerfia deliSba tegit charitas. 76. amp;77^nbsp;Confittatio quarti argumenti, éie lacobinbsp;cap. 2.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;78.75-0* 80, Fefutatio quinti argumenti, ex locisDa-nielis,EfiaiaiLuca,amp;^atth«ei.%i,iz, Feprehenfio falfiafiententia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g j. Ffffionfio ad fiep timum argumentum, du-Hum A: Tobia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gç-ôr 8lt;î. Ffffionfio adoElauam argumentum. 87-Fÿittatio noni argametificholafliciM. 8p-Ffffionfio ad argumentum, de merito con-F 9°^ ?» 92.93.94- 95^ 9^ 97» f p8.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»60, tot. Scholarum Apopbtbegmata, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»02* T iiij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Con- |
I
GRÆCORVM QVORVN-
dam interpretatio.
|
Paging t, TAI' Äoycv. Orationem , quayoceef-fertur. , prolati» inATÜßcialn- à/ia,i^c^oy,rem mediam,nbsp;ctrtmtttel Wng. 'Pag. jî. '^r^oifjua.çix.ol.j, exor dij locopra^o ßta. y:.vçze(nv, éommendationem :Avli-êtiny^^2l^ëoÂlu), oppoßtione fff cri-minaîionem. Kalg/ntdjAi^Ka., conßr-inanüa.h.valt;Tx.^a.çiK^,refellentia. 33- Aylch,lacrit, diuinaj^ li-terts. dinoMcruûtf rriçiuç, iußitiaßdet. »1 Ôk. 'TS'lçtciiç dix.Moo'ujôii, qua ex ßdenbsp;efl iußiüa. Pag. ATtTm ahßurda. TliKaytAvi^eiyt collftdere cum P el agio. Pag. 17. iTUK^ad edTitoAoyticiitiudicio au-toridßbieSlo, rations loco, ^.iwa.'iedß poßibili. 3'iodçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hi ,propoßta,fiu placita pontißciorumßalja. quot;^^^i^coiJiAvrijaccipiens. .e^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijfaim Tnev/oç, princip 'ium Jinàdium eß totiu^- Heßod. cv reïç yoiçdn operibui. Tcoülaa-lifAcuilÿ.^idemnbsp;fignificanzia. Pag. ednoAoyla, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ratio expoßtionemjtiperiorem repetendo ex-poliens. ^5- adïK^ ÂÔy(^,lt;amp;c. Iniuflics autemfermoànßemetipß eegrotans,ßa-pientibuei indiget remediji.Euripides. Pag. 71. ffv)i^oyiçix,fj, conjlam argumen-tatione, rbu S^^voieev ,ßententiam. ro fMf -rffÇÿc-dïûi^^iaivov, non additum,nbsp;neq^ expreßum. Pag- 75- trçôiatnç cacTsdaz^çocT,propoß-tioß turß. |
Pag. 78. à,Qcilt;^tç,^a'n'!ny,lt;èiaa.;;^ôfgt;Slf.ov, obßcurum,abßurdum,amp;pugnans. Koßknbsp;ßiMoy, yiolationeßu Violenta reßta-tio'oe. cec /at] 'Sira^ÄdßOiv](^,nbsp;e9,quodnon ef^omtßum. ^ugt;oa.y,effiCMem,^yiuam. «zjoitwÄ Äoyitrßog, approbationnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cor- rolarium,cfinj'ecutio. Pag. 81. oL^iuiaaßijxrôQitnç^principiumt c^r régula generalis, cv rnnbsp;in obieShone.cat lt;m^)Sç,expir^icuQgt; Pag. 82. àvctxsÂaôüjç,»«» conßequenter. Pag.i^. dvlab'icd youbi'rtiK.tf, oppoßtiont, cum adtnonitione. 'ojaoKayitb, conceßio.nbsp;àCbcupi(nç,remotio,yelcorreilio.xcil^ , conceßio. xetlctmtd^n facc^TV^/u-arjÇfprobatio ßaÜa teflimonijs. Pag. 85. çeix.éîoy,prtncipium,regula. edfgt;7t^ àvlÔTnçtç ,printipium, quodperßeß-demmeretur,ctii contradict, yelopponinbsp;nihilpoteß, amp; quad non indiget appro-lationis. Pag. 86. i^ialuudia, xotr ciy)iÄt^iy, expoß-tio,peryerborum commutationem. «*-^ct^lt;riJi.od,purgationis,mundationis. Pag 87. r« 't:r^lt;rdtci)^riaivov,additutn. to pririt, yerha.Tlui dia,v6i{iv,ßntentiam.nbsp;h x^oTecijii, propoßtio. hnbsp;pr^redtexpoßtio, yelrecitatio yerboru.nbsp;h i7ria(/(nç oKTtd dffaXoubov, adiudi-catio,ex conßequente. Pag. 88. îT^oroenç OclscTAodtpropoßtiOiptf dißin^ionem. Pag. 8p. 2il^^çr)7.liuj,dilîin^iontm. Pag. ^z. quot;pd Avli'xl'^ifvl©^» ciuä, ^uod ob-tjcipoterat. Pag. pj. ¦ae^TfJcedltscuç, conßquenter. 7TK^a,}(9Äovbdlt;rd, optima conßcuttone, Pag. P4.. äyli^pißovänuerßonem. |
LOCORVM ALIQVOT emendatior lectio.
|
tagina i7. In Àvls^ilt;si,prop(enam,lege pana. pag. zs.h Symbolo Apofiol. legenbsp;rni^ltvJaSlorem.p. 24. pro biofajlfi, legenbsp;p, tp, Totuh^fMv. p. quot;^6. yerju z.nbsp;pro doHrina, lege doHrina.p. 3lt;).Jubfine,nbsp;iege,pradicat lujlitiamfidei.p.-^\. in memnbsp;bro nil, Q^ties t^ozdefide loquimur.p.nbsp;j^yin Anacephalaofi Ehtlipptca , Et voluntas ajfentiens.) lntellige,iam à Deo,pernbsp;SpiritumfanEum impulfa.Tum enim sionnbsp;amplitts ejlmortua, amp; ociofa,vtpriusquot;.Jednbsp;eJi viuijicata ,amp;aCluofa. TAam Spiritusnbsp;JanEus in conuer/ione, efficit, Vt Voluntasnbsp;afientiaturVerbo, ac promifiioni, eiq^ nonnbsp;repugnet. Agit enim ipjaper Je nihil ;fednbsp;quafipatitur, dum conuertitur. p. ^¦^. Jiibnbsp;finemprope,lege'.Sine Chrijio.p.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pauli 1. Cor. ^.fub finem. Colojf. z.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;içe cv eùmj 7n't;sKn^o)faivot,amp;efiis in illo comple ti.p. 61. Pfalmi, c X X X. p.6j^.Statuen-dum efi,qubd Sola fidesprincipib iufiificet,nbsp;regeneret.p. 61^. cv cwTtJ.p, 66.VerJu z,nbsp;deledus efi tttul*, x-etus^^iAhominu, e^c,nbsp;p.7Ci.CorreClione. p.7i. InfineJeg.Secuda.nbsp;p. 76. avMdiofjdw.p. 8d.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D.Con ceditur, amp; admittitur. C. p. 87. sröarJia-f/a-fAv. p. ^z. verfu 3. Hum pariser, pa. ici6. in margine, toile, luuocatio eitts. Hanbsp;refertur adfuperiora : Harum maxima-rum,lt;(s-c. p.M^.amp;i^pro lagenajegefage-n«. pag. 123. fubfinem,pro nemine, lege malts, p.iz^. pro 'fdjb'éi,lege fsûb'iî'ç.nbsp;p. 14t. in collationibus , cv tAç Âoyicaç,nbsp;p. t.^.z.percurremusJuis locis (ordo ,n.amp;c.nbsp;p. 15t. -zjrâiç 'tçecf. »64. Ibid, in z.nbsp;parte cntein Luca,ri uoAvn biA6i]itn,c-v'TtSnbsp;AifjcATi. ey in Latina,nouum teflamentumnbsp;efi in meoJanguine : quod Qpoculum}pronbsp;Vobis efiunditur. Ibid, pro zo. Luex, lege zz,Verfuvltimo,multiplex. pag. 166. j amp; mox, AifaArl^. In fine, iznx^-viiru . ZV rsrct) cisu- iTiufva .pag. 167.pofi illa Verba ; noui teßamenti, adde, vel, hoc |
pocKlum nouum teflamentum, in tneofan-guine'.quod foculum)pro yohiit nbsp;nbsp;nbsp;pa. ï6^. In Jufino martyrtfub finem. Hic ca lix eft /anguii mew ,amp; Jolts ipfis commu-nicajfe. Et paulo pofi'. amp; po tu corp ons, amp;nbsp;fangutnts Chrißt fundamenta. Ex mo\,innbsp;Camerario, yerjù 6. aatrt^.p. f72. ro ttÓ-pca,. Infine, pro deprecatio, pradicatio .nbsp;p. 176. yerju acmodum retinet.p.nbsp;pro Gigantumjege Cyclopum.p. i7Z.'\gt;tinnbsp;nobis maneat.p. »7«). Abiorum \7. p. 180.nbsp;Jubfinem. Et ek'ygt;troq^procedit,eirc-p.i'^i.nbsp;yerfii ó scliimç. s^^.yerfu ultimo, quo menbsp;eicfaucibits. p. 185« Colum. 1. yerju i. loquitur Domintti, loannis 14. . t^t. yerfunbsp;r[.j.amp;fl(rumqjfientambigua.p.i^r,. Col.znbsp;yerfus. qalioreferutur. Eaulbpofi.Ho-bis Lutheranis ergo fubieHumefl. quot;Moictnbsp;Edite, boe ejl corpus meum.p.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Col. 1. finem,manducatio, lt;amp;potus dieitur fi fitio, eirc. Colum. i. yerjit 33. fidei con-templationem.fag. i^7. colum. t. Vez/« 6^nbsp;profiantem,îege, tàcentem.p. loo.^eu orenbsp;animx, quod fides ejl. colum. z. crd/aeil(^ gt; difiar@^. yerjit ultimo , à '^oluntate.p. ZQS.col. 1. quot;Verfu 16, Janguis Chrifiifeu quot;yiino^eyc. col. i. Tterfi.nbsp;efiicere.p. 202. colum. 2. yerjit yltimo: y-biq^ totus eli^diutnitate.p.io'i. colum- 2.nbsp;finemJPanis enim Eucharifiia. p.io^.nbsp;colum. \.fubfinem, lege,idcirco illudyer-bum (hoc) eittsq^ interpretatio. pag, 213.nbsp;colum. 2. infine,lege,fiat, mtu dicis,pernbsp;diuerfa. Etpaulbpofi,hoc^inum. n6. colum. 2ifinem àvlsçfiipav.p. 2(7. col.nbsp;t. yerfu »4. canum.fubfinem, amp;contentinbsp;traduilione.p.zzt^. col.s.yerju 11. àj^êA«,nbsp;. zz6. col. yerfii 6. ysfumfuijfe interdum,nbsp;yerfii^.'trcscrdjxn- p. zz7.fubfinem. cumnbsp;Manna coponit. amp; moic,^i^oiJi.i.vcü.p.z-^^,nbsp;yerfu 23. ö^Ttvoo. colum. 2. »er/« 31. itidicatttsfiât. pag. 243. Tzej^ 38» ofienderunt. |
FINIS.
Excufum Argentorati, apud Chriftianum Mylium.
Anno 1565.
-ocr page 258- -ocr page 259- -ocr page 260- -ocr page 261-T 4'
M
/
ft^irqnmm.^tfi urtooeftq. âümbi«ft'.i)lt;uwcfrattrmtianbsp;ûwm^uttt.Aittmauffàifttfnbsp;«J-mjnrnri^^Attctititinbsp;qî^àAÂ'Bâtttfig^qjaynbsp;rZ^ «ôtmrA^j^ufffoftnttftû
àûr'^ïih ftr ttt^iwuf ftnqjKj
ttijm uq^ acftwirWhi. Âipïf «lî «lamp;lmtt ^;intqjitt
fWti» lutnâ^tmwiueTiti^d itohcntrnnttiiwt eut« aittfeznbsp;ài«ttafi»tç.m(caau* j«w«f
y :.(i|rlt;iî«0'' q«ÂW«tbnbcftgt;
ri i^«ft-Ta«m- .lt;ïf.MjPr i.^aTan'«-r|5*
Wö«lt;^Äbianottc.«iaftttw watttrqqutbffômdÂiBitwôr
qSr fmWWqtttreiÿw
lt;îr.
* WH-
/ '-îrA-uv aitrtôfttàpewfitttni^afflçaf
11-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1 jllo^âtôiTT. .f in\tClt;-a^»C' .rwa'îî
wemfagocoq.ffirf^çftflü nainqgt;iriï)aô«^^^t|0^
5T Son*
S.«nH»tq»ii||idnn
ô^5^McninHMWQ4îMTciîr
aisa«asw^ UÙ^:;;?
cv-(Himtb:imSiût.tniaj,!, ^Ôr4;ïÂZ§ î , _nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ê-nû^i-q'iSSiîbtl »,HpTO(rHlî^
môiHu-ôltiw^tttÔffcnttmT- ^,r^,^i..o?.4k\gt;(lt;M..tàrÿiB ftitç mtubwub âtnviciiiaa amp;n«ls
4flàwtà tiuiifiS^
wttûttûô^îattjçcftt^mtflutb
urï)6tau awrtottui^È^'ötóï.'
¦f'^. .jT-.l«-, .fitciapie.» , , Lt ôx'tâôo.i«qttH»ecttôfttittW
.CsTc^x-
tncoq-ftc. Siwin^^ttOitc f' fitnttjmçfV.âificnïb
« A- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^|j^,f»tt«ar)
qtiiÿnmauôeMfi^n^wu
-fi«---
ôtr«rtgt;jmWûMç4çttôÂtW _ vu^ft) ucao ctt îetictj^^anbsp;tfHWftti âtttite tîJ é|îgt;«ttûo efrnbsp;i«^-ejVïWfeiîftûni.infittrauttnbsp;«tf ftb aflSmtt^ttiqntuttt
fHuantika^mruw^lft üuwtmtti^ititmmttifigtt»nbsp;ntùittfcftç
Mucut wwa^unétfBlbft wânitù.^ ilo^ anôwftcr
afôpettiaôttmîwncWibtr
ogt;k.
^'^rf»öu,rtA ftijttcwnlw'Hair^jfÄ
11**4-
^ïVu» .rtaM^nß^^pI*«^nwj|TO^,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lUittpr
3lt;t~\tö' na^*^4gt;\i5cîîl'flar^'jïF
^fiû ?4V utfïîH?.
nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ar\igt; ttmuï^^' 3^^ÏïTifrïtt^wtlï^
f-4ccGPilt;
*» f iÖ«l rtuM$«rï»t *
â p''
â ÃQWWW
* 'â¢â¢ lt;âº
^l
* M?'
V,â
»f -'
W â .
i^Flt;â 'â¢;â
4 h
lt;«â
V
I
1
\
..?â. 'âââ . A -â¢
c
I'â â 'â¢