ocr page 1
ocr page 2

s» flumiç 0 flto^ ƒ K ri^TTiJai Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îtXlKÿivovç Ti Tiô'yflv

quot;jfer/ôü/j a»a^ KfatP/H æt'XijyTvtiÿ vA^*’’ «(«.ilîpa^ J' ^ŸÎcpwViu/xftli etf Jï lt;3’5^*'*'^'

•»r

ocr page 3

ScRENISSIMO PMNCIPI D. HENRICO OCTAVO, ANSLIAE ET TRAN«nbsp;CIAE REGI, HIBERNIAB DOgt;nbsp;MIN©, VVALLIAE ETnbsp;CORNVBIAE PRIN»nbsp;CIPI. S. D.


;,VM IN DOCEN^


r;gt;4'jfesdo’i’^g'’opc)'c prü»


pp, teuere fummas grcr«J» ordine et ra^


diftributit!, qt


p mcthoduin cotrcCi* kïdx, collcgi er egonbsp;[prlecipuos locos do»nbsp;\£irin£ Chrifliante,



ij



ocr page 4

H Apojîolicis literit, réceptif fcriptorilt- i', eleßafticit,tarnen hic pr£ß.ndum duxi,nbsp;benter Eccleßte catkolicæ, hoc eß, pijj, do^'ß,.nbsp;peritit omnibM pcrmitterc indicium de oiquot;quot;‘nbsp;lucubrationib. mcü. Qucinadmodum cniJif^^ü

t... t,,.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

ÿneccs Damaßcenui, er apud noßrot duthuiujmodi fcriptarelilt;jucrunt,^tiibiunbsp;am er cclcbritatem fummam hcc ununtnbsp;^orf methodi ma^no fludio expetuntur.nbsp;demiM ecs ucl prtmæ claßif ßcriptortbtlfnbsp;fMoteße. Extiteruat amp; ante hot

ocr page 5

Enarrathnet Cyprtitni çr alioru in lym» Et nfln/iKÖJ non inccndnne Auguffininbsp;coüegcrunt dcßngulis articulis, m U«nbsp;^^»ctiititulmeftdc ßdcad Petrum, Extat ernbsp;ßriptum Origenit

fecit, preptcrca quod prccipuos locot dodrin£, ibi fcrie quadam dilponit crnbsp;'*plic4rc conatur. Ad b^e Paului quaß meigt;nbsp;*^od«tn quar.dam informât m Romrfiu'j, accuroanbsp;di/futam dc caußd pcceati.de ußt Iceic.nbsp;de beneficie, Chrifli, quod ßt proprium Cbrißinbsp;quot;’’’“ficiuiji, quomodo confequamur reinißionentnbsp;^^eatorum, lt;3quot; rcconciliatioiicm. Sunt initio 0quot;nbsp;hoc conßlio condita, ut cxtarct breuitnbsp;fumina dodriK£ Cbriftianx, in qua locotnbsp;t’ict.'.tem ncceffarioi tanqudm ßmul in una taanbsp;‘d't propofitos conßgt;iccrc lt;er complcili hominctnbsp;h£cuna efl ratio uti'iter docendi.


'^dïHudualdc angit animummeum. Qdio magis efl methodo, quo auidiui osnnes fludiofi oanbsp;quot;ibui atatibut has ea-tt^w-yai’ CX expetiueanbsp;CT cxccpcrunt, co maiore conßlio, zy rclanbsp;’Sgt;oncfcribidebebant. Quidcnimdiffleiliui efl,nbsp;expUcarc dHucide grauiflimas rcOigionis

^^'liroucrßa; t quid pcriculoßus^quam in tanta

A ii^ iudiciorii


ocr page 6

tudieîoruin ttdrîcidterr^ißinu deligcre ?

procliuiu!, Ciuid tamhomini propriwn4^‘^’^.,^ lgt;i,er hallticindri, non raro ßiecienbsp;dpi. Quid quod pepeetiamreélc fciuicntc^’ ,nbsp;men in explieando qunß fui obliuifcunturgt; ”.nbsp;fatiï commode dicunt quod uolunt. Stcpenbsp;oncri, nec poffunt, quod fcntiunt expoiteef-’’Lnbsp;cuin poflca imperiti opiniones pt(rum gotn^nbsp;bduriunt, plurimum oritur fcanddlorum i«*nbsp;ciepa.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frifßra queri,

iudicio uetercs fcriptoreslegunt,quorumj ItK eß î« quo non interdum uel perßicuü^^nbsp;diligentia deßderetur. Qÿain multi occigt;^hnbsp;loci, de quibus cutn ipßc dutoribuf fî liceret, ‘ .jnbsp;loqui cuperemus, cr coram diferte ftifcitdß r.,nbsp;fenferint, quos hdbuerint autercs.

dueem in hoc feripti gencre in metbodis, . multd non obfcurc tdxdntur. Qt^otiesnbsp;Origenes in libronsiß âfX®P» Longobdt‘l‘’nbsp;quidemipfiusalumnipcpercerut, Et qu£d‘^^'^fnbsp;rc reprehenduntur. Ita^ cum tantumnbsp;cultdtis perictili ßt, componere metb‘’‘‘nbsp;ppc miki ueiiit in mentem, id non uniui b^i'‘^nbsp;opus effe debcrc, fed fynodi, in qua doäißigt;’^[^^nbsp;eptimi uiri rc comutiiter delibcrata, dcnbsp;ijs articulis, de quibiis ppc oriuntur

C r

ocr page 7

Cr (ju^Jrfin in ipjif ueterib. üßMituclo eR,dilt4 Z^ntcriudicirent,çrintrgram doitriimm reHi*nbsp;yoniscdcrcnt. QUfid Plato 'mguit,Principcj re»nbsp;^uin publiearuin pracipue hoe cfficerc debere, utnbsp;'i«es cr bcati fint er inter fc amidj ad hunc o«nbsp;pfimuifï Eeclcfi^ fiatuin nulla ret afferret plusnbsp;»lomcnti, quam fi tails aliqua pia ac fin^lex ex»nbsp;ftrft forma doóirin£, graut autoritate feripta.nbsp;^‘ecenim cr ambigentes animos fanare, er co»nbsp;^ordiain ae tranquillitatcin Eeclefie rejlituere,nbsp;if! poßerum muntre pofict. Huius fummi internbsp;domines benefieij autorcs nan folum Epifcopos,nbsp;f'^dctiain fummos Principes effc dec et, ut er glo*gt;nbsp;^iant Bei ornent er omnium gentium faluti con»nbsp;ßlant, pr^fertim cum fine ope ipforuin res tanta


“‘^^rbitate doloris confiderari poßint. Vctcrcf morbi harent ist Ecclefia non dtßimulan»nbsp;Confiât enim quofdam infignes articulas do»nbsp;ebriftiana diu iacuißc obrutos denfißimanbsp;'‘‘iigir.c. Ex ^«4 pofiquam euolui coeperunt ope»nbsp;quorundam dodorum er bonorum uiro»nbsp;^‘*»fgt;fiatim fufeepta efi paßim inufitata feuicia

A ii^ er 'm*

ocr page 8

er 'mdigna Icnitate r.cclcßa^icx, trucidantur boni er doiT:i uiri, conärmattturnbsp;ufiu, fed omnino extinguuntur fludianbsp;ChrijbidiiT. Hine orta difjenfio:, cunt alixnbsp;pétrit ineennnoda:, f^oc prxeipumn,nbsp;3.-^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utßt, alienbi indodif, fcdicioßs er ß^^ß*

ticis boniinihus, clui 'C:^ neßriar

.n Eeclcßa, er de rcbi^^ citälibm fcru?it opifüoiiet er pcrnieioßtf rcÜigioni lt;icnbsp;uili homnum fbeietati, plttncg; traitsforiH‘i’^nbsp;relligionan tn quandatnhorribilem barb^iri^^'nbsp;Hiî tands ntdlis profciln dccct bonot çy' fapif^'*^nbsp;tcf Priiicipet idotica remedia qu^ercre.nbsp;quod etiant poflerif pr^ßetre Eccleßam debeHt-qu.e qnidein, iiiß ratio tneatur^ ut pia ernbsp;doitriuie forma ad poßeros propagetur, inßni^^nbsp;tnodisdilacerabitur. Extat apud :x.cnophontlt;^'’*nbsp;breuiï quondam ae plena grauitatis atq; a/ti’^^nbsp;Laconiei cocio Archidaini, qui coüapfani ac ptnenbsp;dcploratam Spstrtdi» uirtute fua rcßituit.nbsp;ante id pr^liuin.quo maxinte itcrunt crexitnbsp;trixm, cum inflruóla acic, iam ßgna cancre ii^^

’*ècvaëXt4-W* (»fâûiç o/j.fxxlt;rip^ ÄTToJ^oc/xziU loTlt;’nbsp;7ir»o/juivaiÇTi|» •sFa.'T^i'j'ou,. O gciieropwnbsp;ccw,

ocr page 9

tem er dignton Rege Sp^rfdno, çr ÄgcfilM lio, ijM tcftatur mägttoi fortet uirot debcrenbsp;ntaxintai diir.ictitiones fufcipcrc, ut poficrisfal»nbsp;«dut ranpuk t4ijq«lt;«ni ccrtdm fedm rclinquant.nbsp;Qititntomagtsdccct fîc aff’céloscjjèChriflianotnbsp;er Principes doftora, utcupiMt poßeris re^nbsp;liiitjucre Eccleßdtn reéle confiitntam dc trantnbsp;gt;iec ucro uühi rcicurd potior Cf an»nbsp;^^»ior eße inagnis «irij debet, prafertint ijs qui 'nbsp;tet gubfriucKÎd, ^Kt utinam intantis Ec«nbsp;calamittitibut aliquando ftbi hanc hone

Hoccni fubiieiant, amp;»ctßgt;At4«pSv ttTroj'w/^liJJU loiç ÏTO(717V/^OOJCgt;«’/^‘lt;’-^^5’nbsp;quot;fsp SKuAKc-ia/j. Id «ero non potefl eß]ci,ntfinbsp;P'ftxplicrfw doärina. Ndm uiolcnta cofiUd nconbsp;ämbigentes dnimo^s ticc profunt ad conjii^nbsp;duYj^ilcfn tranquiTJitatem. E^ quanquitnbsp;quot;’f’crccndrt eft pctuldntia, er feueris exemplitnbsp;{’“‘niendi ßunt, qui ferunt aut amant impia dog»nbsp;'’’‘’(a,aut feditiones excitant, tarnen uidenduntnbsp;ne pariterfme diferimint exerceatur feuicUnbsp;*'‘^onotçrmalot.

Sed ut redeam unJe c^greßut (um, Equident *lt;xii»e opto, ut de aliqua integra mcibodo fynenbsp;ddiäerrt, f«l eni» boe tempore ui»nbsp;A 9 derfM

ocr page 10

derem in tanta tiarîetate di/jjutationnm attj; tip'! nionu imperitii t^uaß regiones monjîrandasnbsp;doârina: chnlîian£,cof{]; præmuniendos effè co*nbsp;tra pcriiiciofas atq^ impiat opinioncs, coeginbsp;locos in compendium, bono fludio, cr^uantp”^nbsp;potui dedi opcram, ut ordinemcr uiamad^^nbsp;cendum acccmodatam adhiberem, meq- in i?rnbsp;methodi fepta diligenter incluji, quod ut freU”’’nbsp;etjt ctiam ingenij inßrmitas me cogit, tautennbsp;beo aliquant conßlij mei rationem. c^uanq»^'^nbsp;enim [unt noniiuïii exceüentibus inzentis {tr/dit‘gt;


ocr page 11

fiorew docfnt. uero liccntum Academica more diljgt;utaitdi, maxime odi, quam ßbi fumuittnbsp;noniîKtli, q«t ej reite tradita ab alijs calumniofcnbsp;dcpr(lt;«4(tt (to cuertunt, CT ßae lc^e,ßtie dcleHu,nbsp;Ji«c autoritate uctcri, ([uidquid libet, dicunt. inbsp;Qttodde T4«î4Îo infini!: Euripidcf,nbsp;‘Xi y'^'iosaii, âiX’îx/J vóo-op, profeito mnbsp;ologD turpißimus eß morbiif, linguae pctulantia}'quot;quot;^''^nbsp;Mcininijje nor dccet,quy in theatro ucrß'mur,iu^nbsp;dieem habemm Chriftum, ßeitatarei Angelos,nbsp;lt;lt;Kditoref inßrmos, quorum animißcüc faucian»nbsp;tW. idfo CT reUigionem ac ßdem, quam debe^nbsp;’»i«rcamp;(W pscrii prjeflare ßudui, erne res alio*nbsp;'«itricdtttj mrtgis ctiam ifiUoluerem:,adbibHinbsp;P^oprietatem in expHcando , quantam potuinbsp;£lt;(i!tq-ob caußam ußtatisEccleßa uerbis ußttnbsp;ßf’n, er mterdum a fcbolis uerba quidam mutu*nbsp;qu.eßsnt condonanda temporibus. CiC*nbsp;fcriiiij (iedi oper4,n ,Kt/ermo eßet perßieuuf.nbsp;Non admifeui peregriiias dißiutationcsj Etß enintnbsp;^t‘tflatuo,ecsquinon funt mfiruiti Überalleru*nbsp;ditione, non fatis idoncos eße ad expenendamnbsp;’¦Hligionij doilrinam, ct in pleris^ Iccis quo'damnbsp;‘’X aßis litcris aißumenda funt. Interdum confe*nbsp;^eiid£ quidam fententif rcUigioniîjCWin Pfcilo*nbsp;fopbià, tarnen ut in atqs rebuf, it4 Uc (ßtcq; tno*nbsp;dl« grlt;«®nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ocr page 12

iiu grdtißimiu eH. Adiuuemur lt;âijt drtîbtif** mid, feu, ut itd dicdni, 'm ipfa jedißcij fonttd dc^nbsp;linedudd, N((m miodi ne poffunt (jHidem rcs »”*nbsp;tricdtds dpte diftribuerc, fed fepe mtfeentnbsp;cohterentid, dut dittcHunt coniunéld, Nccnbsp;uident, lt;juid ft in controuerßd, ubi cotifligen^nbsp;ßt. Ad hdc pleriq- loci coUdtione philûfoP^'^nbsp;ßunt illufiriores. Neq^tdincn confundeiidd P,nbsp;drtium geiterd.no obruendd eft doélrind Chrf[^nbsp;ditd alienif dilßutdtioiiib. Ego ne proU’“^nbsp;or effem, pdreius, quant licuit, âelibdui qucd‘‘^.nbsp;fx dlqi Uteris. PduUis uult eos qui trddunt

.^k^^3en^,;e- religionis, efjc2Sui(l'aK.7/K.oui?, quod


ocr page 13

fis Of IM elfe,cfuare otnnU eonfufc fine arte JÎ * (unt .nwHdj« adbtbent anti^uitatù noticiam, nul^nbsp;llt;tm coUationcm ex alijf di/cipliiiis. Atq^ hi fuumnbsp;hahent theatru. Vulÿu enim quia natura odit ar*nbsp;^’^s, ^audct cariitn dignitatem eleuari. Vcrumnbsp;pcrfuafio non folumofficit fludqs litcrarumnbsp;ciuili uitlt;e,qua}n tuentur cetera artes, fed etinbsp;^mnocctrcligioni.I^amcruditionon folum hoenbsp;Homilie prolt;if/},^«O(i acuit indicia, quod doccndinbsp;Î^fgt;nainmonjîrat,fedconducit etiam inoribits,nbsp;^lt;lt;m nt quitq; eruditißimus eft, ita diligentißi*nbsp;Hie mitgnitHdinci» rerum animo metitur, quodnbsp;tirant cr foliicitudincm rede docendi augct.nbsp;CorttTd infcitia negligentiam i« fconü alit,confir’*nbsp;ifl iHdlwdKdacùm qua nuUa maior e/l Ecdenbsp;MuUo enim confidentie uociferanturnbsp;pronuncûnt mali, ubi autoritatem fibi arro^nbsp;2'’’'efine doélrina pofiimt. Qu^rc omni contcntinbsp;tcnfco incitants ejfic ad iujlam difiendi ra^*nbsp;‘•oncm xs- ad ucra ftudia cum rc[igianis,tum alianbsp;^'*”*°ptimarumartiumomnesqui utiliter fcrui*nbsp;^tclefite cupiunt. Jnuitantur autë ingcnia ex* , ,nbsp;iuxtaiOud Hefiodium ^kXo7 Annbsp;yii7ugt;p. itaq; etfi mea feripta non fun!

^’'^^‘taaamcn ut nihil aliud prajiem,certe me woncrc IcHores poteil,a(l ret tantas exponbsp;BCttdat

ocr page 14

I nenddi aliji eli^tn litcrit atq- artibui

quot;Vt autem hie coinincnt4ritis exiret in publicum .tuo nomini ïnclyte Rexnbsp;caudum cjfc eenfui, pracipuc ob hanc caujj^nf)nbsp;quod cum non nulli pai tiin mdofli, partimnbsp;ctiam apud exteras nationct fummorumnbsp;tinimos paritcr aduerfui omnes qui non probiiii^nbsp;omnia monachorum [omnia,tnirii artißcijsnbsp;daiit,pluriifiuni mca referre putauijit tibinbsp;omnium doäißimo cxbibcrciii hoc fcriptum gt;nbsp;^ïaie/ias tua potiia ex hoc fcripto quant exnbsp;rum calumnqs, indicium de me er toto hoc do(^nbsp;trm£ gcncrc in quo uerfor,ßccrct. Aecipinm''nbsp;cuminfacrbliteris prlt;fclare dodluni eße J“'’*nbsp;in reliqua philofophia^ac pratcipue in ilia piileht^nbsp;rima parte ,uidclicct in conPderatione motiiK”'nbsp;eßeäuum caleftium, qua er propfer digi“^^nbsp;t em rerum, er propter maximar uttlitates innbsp;biKgcYcndit, fummof.ac fapientißimosnbsp;omnibui àtatibui maxime deleäatos elß leginnf^’nbsp;acerrimo fludio ,er fumma cum prudentianbsp;fari. Aceedunt ad tantam pr£ßantißimaruinnbsp;tium dodbrinam, er cetera uirtutes dignenbsp;no principe, lufiicia in impe-/io,pacit tuend^^nbsp;ra, magnitudo animi,pictas,fiudium iuuande

ocr page 15

wiMniI/ rfligwttw Chri/littni, clementUiictid^ cximiic]U£ cum iii aliir negociji cernitur,nbsp;tum etiam in hac re [ucct,lt;juod in t«o regno nuUtinbsp;in boni/ie; bonot.tnoderatos.cr fludiofosnbsp;tHîioïiî doilrin£ Eccleßaftic£ exerccri dicitur,nbsp;in alijs terris principum iracundiafinc mo»nbsp;^0ex4rferit,dc quorum conßlio nihil hoc loconbsp;^iigt;utlt;tbo. Tantum Slud dicam, quod mihi uide »nbsp;''‘T.Nc^ decct Ecclcßam iniufia crudclitas, ncq;nbsp;eft ad reßitucndam tranquiSitatem.nbsp;moderatio tuu digna bono ac fapiente Prinnbsp;^‘f‘,haud dubie Deo grata.e/l. Vt cnim ui quoq;nbsp;tobcrccri ßnaticos GT impiof homiites ,Dcui pro:nbsp;'ifit jtlt;t nuUum crudeliuf eß parricidium, quantnbsp;/’quot;'“i pios, ac membra Chrißi trucidare ,laccranbsp;‘tcram Eccleßam , ey delere res bonas atq;nbsp;*^‘^'s£cclcjije. Ncij; .n. ncgaripotefl à bonis crnbsp;uiris multa ad pictatcm utiliaßcru patcß»nbsp;fjTc. Propfcrtrf Efaias,cu uaticinatur piosRc»nbsp;l^utricios ut uocät,fore, poflulat utnbsp;^^^.^stcgant pios aduerßcs iniußam fcuidam, utnbsp;^^Samdoélrinam propagari curent. Qui tituli,nbsp;î*** tropho'a magis optanda ßtnt magnis cr fapinbsp;^'’‘‘bwrcgibus,quamutcoeleßi uocc tribuaturnbsp;^^lt;^fuauißima appcllatio,ut prtedicétur Ecclenbsp;r* ^•’rißiNtttricij.ku^ut ßwt,G'plena dig»nbsp;nitatii

ocr page 16

Mis preconilt;t,Jiei Afric^nunt, cr hoe gcnia dliti, Scdmulto gloriofitu eiinbsp;fdtritepatrem. Vera autem nobis çrnbsp;pdtrid, Chrißi Eccleßa. Uuiits ucrlt;e p^‘^‘nbsp;pdtrem amp; ut prophetic uerbo utar , iiutrK^nbsp;eße, hiee ucro eft ingens gloria, pracipuonbsp;tenda RegiJj. H/cc o^icia Regcf Deo coneili^quot;’nbsp;hacolficia funthoßiic Deogratißimic.l^onK^nbsp;autem Eccleßic nutricii, qui quamuis cru»^nbsp;tati ßuic pratexunt Eccleß^ nomen, tarnennbsp;Ecelcftie membra, hoc eil, homines pios cy'nbsp;Üos iniußißime intcrßciuiit, er doHrinam .nbsp;fiericultM Dei mohßtrantur, delent, ita'q^ '*nbsp;folum moderatio tua, er dementia ipßfl-^'^^jnbsp;daeil,fediudiciumpotiui ac fapientia ,nbsp;M- T. j'flt;t tuctur Ecdeß^ tranquiliitateittjl*^nbsp;men ßueat ßudiispictatis,er intelligat qt‘Op.‘‘.fnbsp;dbußis einendattone opus habere. Cui»nbsp;er dodrina exceUere Maicßatem ¦T,/dre”gt;’^^iinbsp;'mtetligcrcm tc ßngulari moJeratione ernbsp;tia,quje maxime decet eruditionem ,in bisnbsp;ßonibus uti, potißimum. JViaicßati tuie dnxinbsp;tendum eße hoc feriptum, quod et(i totu P‘^j^inbsp;iudicio Aiaießatis tu£, tarne ut ßero,nbsp;iuße contra nos accendi regum iraeundi^- anbsp;ét^ito quin Maießas T. ßmul er glori^c

ocr page 17

^S^oriachrißi^crp^eiEceleßie optime câft» ciipùt ,4c de rentedijs huiiK dißidijpepenbsp;Jj**”*^ delibcretiijuam ad rem fane prodefinbsp;t^tntum iUorum uidere feripta qui caufam nonbsp;J,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ealumnijs dcformant,quod nort

’impudentesquidant, ej inßmifubfcüij ho* ,quot;'‘^fßciunt,fcdctiantitßnnu{liali/ ,qui i» hoitnbsp;'^‘‘trumprodeunt fumpta fingulari grauitatitnbsp;? f^pientùperfona ,(|moî dccuit autoritatemnbsp;Jion ad bonorum pernicicnhCr ad inflam*nbsp;'’’“'’rfain crudelitatem iinpcritorum,fcd poti.is adnbsp;Chrißi gloriam , xd morbos' Eccleßa:nbsp;cur indos,ad fleilendos ad chrißianam Icninbsp;prineipuin animos ,confcrre. Turpißimuntnbsp;ctiim magnis uiris fmuîatione grauitatis Sy*nbsp;excrccre, quodßciunt, qui aßutenbsp;^ßimulät rwepto abufus ,cr arte deprauant eanbsp;^“^'loßri picatq; utiliter monucrut.Ego ex ani*nbsp;^ouencrorEeclcßam Chrißi cathclieä,ciiisq; fc/inbsp;omni ftudio amplcitlor.t^ce uclim unquam inbsp;^i^dicijs bonorum et doóloruEccleßa dißcntirc.nbsp;ttoinde hune meum commciitarium exhibeonbsp;^^aieftiti T. non utpatronum mihi, ßqtiid erro,nbsp;ftd «t in gratiißimis eontrcttcrßis cenforéqu^râtnbsp;^uiusiudicium propter doéirinam rectum, prop*nbsp;Rcgilt;e lgt;iaießatis liberum lt;equitmnbsp;fore

ocr page 18

foreftatuebam Oro ita^; M. T, «t «on grrfudtim fcriptum mcum accipiat, i«nbsp;^‘rro uidcbit me çr rts ad pietattm utiltf .nbsp;plcxum e/Ji, cr pacis concorditti^ CcclefiaPnbsp;txpidtßimum effè. Chrifluf M. T. ’nbsp;iticolumem ac flortntem, er guber*nbsp;net ad Chrijli gloriam ornan •nbsp;dantiCr ad falutcm Eccleßaf,nbsp;A/WjM.D.XXX7,

ocr page 19

LOCI COMMVNES TH’EOLOGICL

^^ICVT m AL1ÎS drtibiK prodc/l tc^nbsp;, nere ^rj;cipuos lo^nbsp;coj inethodü, er fc»nbsp;rkquad^in di/}gt;oß^nbsp;®nbsp;nbsp;nbsp;, quihii cognitis

I irdlia progreßio-ÿjicx, cx^^^z^ artiun projjici poßltnt, üanbsp;«»nduett »1 (fö5n«^ chrißiaM inctboduni d •nbsp;^'S“Jtn biforindre. Conßat cnim hdtic unam eßenbsp;’quot;ifxm perfede docenii uiam, cwiiam doélorimnbsp;pTudcntuin literis edebratam. Porro quidantnbsp;'ötti^cndtï rhcologicis tociî, tantu cuofdäm fXnbsp;^f’i-'o/'opfcw morali dcccrfunt.. 'EnuincrMt uir=*nbsp;Ht inilicidiit, Tcniperantidm, Hencßicenti*nbsp;er fittii’cs. Sed Chrißidni fare debent, clß hinbsp;t“H!opopbici loci ad partein aiiquant legit Ccinbsp;referuntur, tarnen ingent dileriinen mternbsp;^o^rinam Chrißianam, Phiicfopbiam eße,nbsp;©¦ ’¦fqKirfiidiîj hie eße alias rw midto mähret,nbsp;^iwtas Philoßophit, nt mox apparebit in eata^

B ij logo

ocr page 20

LOCI COMMVNES THEO LG I Cl-

- J logo lûcorutn. prjuis propim cohjk^'nbsp;ipiatn fcricm facroruin librorum,aiiiigt;ia^i^^^j^nbsp;äptaiti eße eorum aeonomijin. Primusnbsp;cicnaturiie rcrum priinordijs,docetnbsp;Deo conditum eße, dcfcribit boniniïnbsp;dignitatem, Monßrat itiitium, caufam, Cnbsp;ndfpfcc4fi. Dcfcribit et itiitiumEuaiigcli;,^^nbsp;modo initio premißum ßt fernen, quodnbsp;ret nos 4 tyrannidc diabolißoe c^, a pecoit^nbsp;Korte. iititt stiitia finit EecleßiO.nbsp;bißorijs ßequuntur muitte condones denbsp;Euangelto, uidclicet de iudtdo Dci, de peet!‘^nbsp;pioruin, de prtemijs piorum, de uitanbsp;QualiseßiUaprima concio ad Cain. Sinbsp;ceri{,redpics, finautem male, peecatuninbsp;ctfi quicficet, reuelabitur tarnen, Sednbsp;fit jub te, C!“ tu domineris ipfi. Coniunxitnbsp;ta, priemia,poenas. Tefiatiir neum iudic(^^^nbsp;turum, fignificat difirrri iudiciutrt.nbsp;aliquamdiii florcre, iiißos male affligi. Sc^nbsp;fi are aliquod indicium. Teüc igitur uatici'^^,^^nbsp;depo/îremo iudido, dea ternauita. Doed^ .nbsp;iîi fwfMr4 harcrc pcccatû,ficd Drum tantôtnbsp;iitchoatam obedtentiam, qua credimusnbsp;Viî ignoficere, o- rcfifiimm peccato,

ocr page 21

PHILIP. MELANTH.

Viàj Kttgran ^uangcUj Çmtcntiam,nlt;im ex fa« penori capite, addenda eft promißio de femme,nbsp;Pgt;'o^ter quod Deut teßaeui eft fe üerum i«grlt;t«nbsp;ff«in rcfipcrc bownifî, er coitdoiwrcpcccat«i».nbsp;promifio paulMin clarim reuelatur aenbsp;Renouatur lt;sr Lex in Exndo. Hiftoanbsp;Vademde continent cxcmpla legis zr E«lt;xngcU},’nbsp;’’¦‘f ü- inicricordiie, quod De«lt; uerc punidt pcc*nbsp;'‘'f'*) er Jgno/cat biî, (}iii reftpifeunt, bene ficiatnbsp;Adeundcmmoduin prophetarum con»nbsp;‘‘oncî confumuntur omnci i« daob. locis, i» /ege,nbsp;‘^‘(flranda promißione Chrifti. Arguunt pcc»nbsp;^^0, amp; rurfiis proponi^it cenfoldtionem, docentnbsp;^'tcncßciii Chrifti, U£c cadem poftea, in Euan^nbsp;clariui renelantur, er ftargniitur »w omn«nbsp;Hdc ferie animaduerfj fteile iudicarinbsp;non ftne ordine res ncceftarids ad pictatênbsp;•’’Ri'iptahî tradi Poftremo Paulus pldne artifexnbsp;'^gt;0' tnetbodum adhibet in diftutdndo, inon*nbsp;diftrimen legis er Euangelij cj-c. Hitenbsp;^^»fpldimitabimur, er locos prtecipuos doäri^nbsp;Cbrißian^ rcceniebimuf, dc propeinodum feanbsp;^ueittur ordinem in Syntholis ßdei trdditunt. Set*nbsp;cjf autem, quad de his qu£ fdcrx liter £nbsp;WboU iiosfentiret er de articulis ftdei, non (atisnbsp;B iij f/ibdberc

ocr page 22

LOCI COJHHVNES THEOLOGICÎ- ( eft habere ambiguas opinioticf,fcd oportet

certam ftrmain fciitentiain. Nlt;tm dubit^‘'^ ! parit impietatein defperationcin iuxtiii^'^quot; ;nbsp;Otnne quod no eft ex ftele,peccatuiH eft. Et

»J.. 'UntKrluir^i-de Cuil Q/1p rprhu dt nt ddct^^


tollit reUigioneiUiftquis iubet de uoluntitte^,^, quatctiM in f :ripturis rcuclata eft, hoc eft,

winationibut GT promißionibta dubitare. i djc4rK/«»jCj'l4ccctrrw«trtJc«/ix,(j«of feripi“^nbsp;propoitit.

CATALOGVS LO* CORVM.

De Deo»

Quod fit vnus Deus»

Qiiod fint tres perfonæ di'uinitatis. De creationc.

Dccaufa peccatfi

ocr page 23

h^Pyornintenibus, î^ç','’-’^ngelio SC bcneficqs Chrißi»

^^ciirrune legts SC Euanadq.

’^¦ßificarione. de gratia, amp; donatio«

^°ûnisoperibtis,SC mentis bonorum ^^'icriminc pcccati vcnialis SC mor«nbsp;be?'-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦' f

(j Pi'ædeftinationc,

^«fcriminc veteris SC noui Tcßa* h

jgt;.^^pir!tuSClifcra. j^^'ibcrtatc Chriftiana.

‘¦icramcntis, ÔC de numéro facra* jx '^Pntonim.

ï)eP b- P pttmo infantium,nbsp;gt;lt;KaaDoraini.

S Défi*


ocr page 24

LOCI COMMV. PHILIP. JMELANTH«

De facn'ficio.

DePœnitcnria.

De peccato in Spin'tiim fanÆim, De confcflione pcccatorum ?

De fatisfadlione. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

De poteftatc Ecdcfîa{tica,{c« de De Ecdefîa.

De traditionibus humanis, Deicandalo.

Qt.iod Regnum Chrifti fit ipiriaiale-

Derefiincêlionemortuorum. ..

De criicc tokranda, lêu de adfliei*'’^ ntbus.

Deprecarione.

De Magtftratibus ciuilibus SJ, dig*^**'^ te rerum politicanim»

DE DE O.

APTISSIMVM huicloeo exordi'uiit PJ'.'j; èft d.ii»onifio Chrijli, in qua cuntnbsp;put intcrrogans de quaftionc omnium .

ocr page 25

DE DEO,

lt;6 mi^uifitiotie arcane ttdttir^e^e^ monet °^odo {^u^rcitdui cr agnofccndia fit Dent^nbsp;fu !”*'”• uidct me, uidet cr pjtrcm. An nonbsp;guoii ego iji patre fum,c^ pater in me rjl.nbsp;inanimit hominumcient ßgt;csnbsp;^^^iûftffdcDcOjCHm fme uerbo Dei ey ftgnitnbsp;^^0 propcfitii di/}gt;Mant de natura er uolun»nbsp;îgt;ei, Etß enitn funt ueßigia quit dam diuini*nbsp;r®*’ ‘î’tprcjpt rcrum natur a:, tarnen tanta eft inanbsp;huinanarum mentium, ut nett fttifafti»nbsp;,cumb: uident bonis male eftc.

”'^''f‘tiiar,an ucro omnia cafu eucniant ¦ Preten ’^'‘^’îirfHolnnfrfs Dfi jcuii« cognith ad falutemnbsp;’’fffflirw ejl, nwHo modo potcjl rations deprenbsp;quot;‘’”ili,uidclicct,quod Deut uelit rcmittere peecitnbsp;cnim fententia, hae uoluntas tantum di^nbsp;“quot;ilt;t«ocercMcUt4f/ii« promißionibui crE«4i»nbsp;VÜo.

Ita^ ut mentes humana poffent aliquo mo^ DfHm apprehatderc, ex uoluntatem cernere,nbsp;femper propof«« aliquod uerbum, er lt;tlitinbsp;^‘*lt;^dßgnum, ad qua referrent fe mentes huma»nbsp;er per uerbum ae ftgnum appréhendèrentnbsp;It4 in primo prcccpto. Ego pn» Dfi«,

ocr page 26

in horrendas tcncbrar. Deinde de uoluntdtt res loquirur ip fa, non poffc homines ßnenbsp;iio, tantum iudicio rationis cognofeerenbsp;coriiam Dei, hoc eß, ßatuere, quod DeU^ ‘f. .nbsp;ignofccre. ita'q- huncaditum nobbadnbsp;non Dei proponit Euangcliuni,dc quonbsp;faulus, cum ait. Cum mundm Deumnbsp;non agnofeeret per fapientiam, placuit j

ocr page 27

DE DEO.

him uero cr pr^efentM Dei, hoiiitrfr ac cßicdcia tn nob» cernitur. Atq-, h£c noticia, non debetnbsp;fj]c ociofaßgt;cculatio, fed eil perterreß^he menanbsp;tciag^nofcuiit pcecata, ac eriguntur itcrum uocenbsp;iuiitigcli] c'teijciunt fe in Chrilîum, er mifcanbsp;ficordirfm lt;(ppi-ebciu»nt, ibi cnin confolationentnbsp;'oticipiunt, cernitur 1)01 priefentia ac bonitaj.nbsp;Hw wctbodiH non progreditur a priore, hoc eft,nbsp;arcana Dei natura, ad co^nitioncm uolunta*nbsp;‘is. fed a cognitione Chrifti cr nufericordi£ reanbsp;^tlatie in Eîwjigoho, ad eognitionem prcfcnti^nbsp;Dfi. Hanc ttoticiam cxcrcerc cr conf rmarc innbsp;’»niiiuita, incmiiibiu pcricHlit,in cmnibaa ne*nbsp;Bûcijf, er cxcitare aninium ad timorem, ftdem,nbsp;witocntionoM multo rciliui cr melint eft, quitn*nbsp;cciofas ftiecnlationcs agitarc, cr rixari de febo*nbsp;iailicis xrgHtijy, quac tarnen non explicant arenanbsp;^lam naturant Dcj. Et qww plcr£c[; funt inextri*nbsp;cabiici, baud dubie multorunt confeientias euer*nbsp;terunt, non erudicrunt. Quare modum efft ha*nbsp;film di^utationum magnopcrc prodeft.

Et tarnen ut ucri cultus Dei rctineantur,nece{ft f]l tfwrcfoitrntw^ diuinitus reuclatas de unitatfnbsp;^lnin^ E^entine, de Omnipctetitia, Chrifti na*nbsp;turih

ocr page 28

Qtiod vnus fit Deus.



ocr page 29

CLVOD SIT VNVS DEVS;

‘ ftlTiti«. tribuit ci

. Sic Chri/luî i»quit, Df« titrniutcm^ infinitam po^nbsp;''“‘«un , iußiiitaijt f^picntidm,infinitem boniitnbsp;inßnitam iußiciam, inßnitdiit mifericordianbsp;f”*- Porro ßtbflantid intelligatur hic ncn ^ui4nbsp;accidcntid, nam »« Dfo nihil cfi cadu^nbsp;'‘’’n. Subßantid ßgnißcdt kic propriißime twgt;nbsp;ff»' ßc ßubfißentnn. Sdpicittid ^bonildf,nbsp;’’'‘l'’'icordilt;t, iußicid no funt dccidcncia in Dcj,nbsp;pcHt potentiditt non diucUintiM d ßubftdntid,nbsp;'^^cftpicncidin nec bonitdtcnt d ßibßdncid ße»nbsp;Ndm pctcntia rcipßd cfl Sdpicntw, bo»nbsp;’”^‘’^1 CT ßmilcs uircs.ut ita dicdin.

Nwnc qu^rcmnt tcßitnonid dc unitdtc Dci, tf. Audi ifrdel Dominui Dem tuus, Bomi»

Ä4.4. Hicc dicit Domitw-s Rfx lfrlt;t« or ciuf, Dominui cxcrcituum, Egonbsp;l**'” priin«lt; CT nouißimiti} er prêter mc non efinbsp;Crw.

^fdias4^. Ego f«w Deut er non cftuUut »'M, prêter jKc non De« - Ego Deut ernbsp;tjî dliuf, ßomians luccm er crcdns tenebrdt,nbsp;'Wj 1104 efi aliui Dem prêter »je, Df«snbsp;tuJitM

ocr page 30

LOCI COJRWIV. PHILIP, A5ELAHT% iuftufcr fduansnon cji prater me. Conucrti^nbsp;fiiini dd me ct falui critii omncißnes tcrriC,nbsp;fgo fWM Dcuj zy- nsn eß alius.

I. Corinth, s. Scimns quod nihil eß i» m«n(io,er quod nuÜus eß alius Deus nißnbsp;iJamerßßmtqui dieunturDi/, ßue in eœlonbsp;ttJ terra, Sicuti ßunt Dij multi, or domininbsp;nobis tarnen units eß Dow Pdfer.fx quonbsp;nosinillo. Et units Dominus le^us Cbrißnfgt;f^^nbsp;quern omnia, cr per euim

Ephe. 4, vn^isDcus nbsp;nbsp;nbsp;Pater omniiit^’^^^

fuper omnes cr per omnia.

Dune dr[iculum,ut alios cmittam chats oppugnauif d^ia non ui.’.ebaturei^''^'^nbsp;ßentaneum, eundein c[:c autorem cr condii^^ßnbsp;bonorum or malorum. idea ßnxit duo prii'^^’!^nbsp;pariter co^terna, hoe eß, duos Deo?, alt^’^“nbsp;bonttm,autorcm bonorum, alter urn malumnbsp;rem malorum. Aduerfus hatte impietateinnbsp;pportet ßnitentiasde unitate Dei. Quid ,nbsp;reßgt;ondendumßt de origine mali, dicemiUnbsp;tic creationc. Excogitauerttnt ar Vdlet(ti‘’‘nbsp;prodigioßim multitudiiicm deorum quatnbsp;tefirefutart.

ocr page 31


P’^ftionon, Vt cum dicivtuf Rofciiini fufiinere ‘'’^pfr/bnâ /^iacis .aliiis pcr(biij}iiVlyßif,^linbsp;*‘C^^fcinamregif ,alûs fcrui . Scd uocabuluninbsp;‘'’¦f'’«* i» hr j Ecdeßaßicis dijßutationibui ufnr»'nbsp;^*^'^gt;^profubß4ntu indiuidua, iritclli^cnte.

^(t^dn^cniK ßribit latinos dixiße pcrfonäm f^'gt;^yppftaß,cum non habcmit aliud nomeitnbsp;'“»imodn«, ctß gr£ci ctiam poßea ¦js jotraTroc,nbsp;diccre (juam Bypojlafcs. Sunt ita^nbsp;pcrfon^e diuimtatis, immcnl'æ ,co£:crn£,nbsp;’Zioouarof. Pater, FiÜu-ç CT Spiritus Sandus.nbsp;uocatur À lohannc uerbum, Zo7©^ .litnbsp;^pi/to/rf ad Ebreos filius uocatur ebarader fub»nbsp;patris. Et i^uod loc^uatur de natura diui^nbsp;^ßlijhtnc intcEigi poteß ,i^uia lücit per ßtiuni

ocr page 32

. nbsp;nbsp;/. LOCI COMMV. PHILIP. AïELANTÂ

emniaconditä e)Jè. in Colo/Jcnßbiif i/Ktà;j Tov fitS. imago Dei patrio. Hinc fnquot;'^nbsp;fotcâ 'mtcrprctatio, quaro filiia uocctur «f'*nbsp;bum .Pater intcHigcnf fcfe, gignit cogitati»»'^nbsp;„ ^tiandam ^u^ cA ipfuM imago. Sicut cXnbsp;- cogitationcjfuntrerumimagincï . Sed nof'''’nbsp;transfundimiK cß'entiam in imagines illas.nbsp;MtemDeiu transfundit ejjeiitiamfuamifi'^^nbsp;y^ imaginem . Hac cogitatio e^ imago

• ' ^7rai/yair/j.a.,patris,cs'uocaturuerbunt'^^^^ filium lohanttes nominat Aoyop.

Tertia perfona uocatur Spiritus hie tn lohaiinc dicitur procedcre â patre amp; fi“’',nbsp;non nafei. Et h£ appcHationes qu£ dißrb’“’’.^nbsp;perfenarum indicai!t,diferte obferuand£nbsp;nend£füllt. Nome« Spiritus indicat nonbsp;{juo modo h£c perfona difeernatur ab aliis. .nbsp;itocabulum ffiritus , alias ßgnißcat agitalioquot;^'nbsp;feuuim agitantem .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Cum autem paulo poßteßimoniis j at mentio Chrijli, kic addendum duxi denbsp;ncperfonarum. Eilius dellinato taitporenbsp;ßt humanam naturam ex uirginc Maria.nbsp;chriftus ßlius ille ,una perf anaiConßatis

ocr page 33

. t. ’l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• wr»»»

4«o modo defcribcrcnt rfiinina mdicarent.


r^iitiina indicarent,

^ixitDci«, Hießttnentioucrbi,tluodDcui , *' lt;^rcaturuf dixcrit feu dccreuerit aliquidnbsp;Et in f4 cogtt4tionc re^flcndet imagonbsp;^^‘f^duæe/tFiliuf. Deinde de Spiritù fanflo^

TESTIMONIÎÂ.

C


Üdtthci


ocr page 34

LOCI COMJÏV. PHILIP. MÏLANTtf'

Maithai ultimo. Baptisantes cos in Patris, c ïiltigt; cSquot; Spirit!« fanât. Hicnbsp;tim tres perfonas rcccnfct, er tribuit cisnbsp;potentiam er honorem. Ccrtuin eft cniiquot;nbsp;ptifmum cjfe quoddam de Deo teßimotiiK''^’^^nbsp;^Ho Deusßgnißcatfe nobis ignofcerc, amp;nbsp;cipere 'm gratiam. Ac uicißim nos co)tßt^''^^^(nbsp;^uodhic fit Deut quem baptifmus pftcdic^i^nbsp;Iicum,hutic 'ifiuocandum effe, er ab hocnbsp;äandam effe falutcm- Cum igitur dicitufnbsp;mine Patris, conßtcmurgt;quod Pater iHcp^nbsp;qui iam nobis ignoucrit, qui nos rcccpertt if ƒnbsp;tiam, qui ßt inuocandus, qui ßt omnipot^''^’i^^fnbsp;poßit uelit nobis dare uitam teternain-pti^ati conßderc debemus hac praßareP^nbsp;er hac ßducia cum inuocarc.

¦

H£c eß fententia uerborum baptiß^^'inil) igitur uerba üla profitcantur Patrem ef^nbsp;ejfe omnipotentem, eße muocandu,ernbsp;huius honoris focietatem addat filiuin,nbsp;tum fanäum, tcßatur potentiamnbsp;Cumc^ par ßt potentia, ßgnißcat eos op-t)\s^ effe. Deinde conßat Patrem ernbsp;fium perfonasdifiinäascß'e. Qttarc

ocr page 35

trïbvs personis.

finfti, pcrfoni dißinild fjgnificdtur. ^P^rittisßgnificarct tantum ipjum Patrentnbsp;f^^‘^'gt;tcni,(tutmouentcmrcSibintominaflctPti» ,nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;,

|e * ociofi TttuloÀo^KX,. Et tw pjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SdftliKi prudentcrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;grauiter ratiaa

diäo Chrißi, Patrcm zs“ Pilium,

L («tnffHjJi o^ooucr/ouçcjjè. «Të nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ê«7r7f^£lt;Ö5 pjsjà,

.‘SiuKa/jóUt, TraliecL,, v^gw ulop, fe' «no/Jir-«.-

. Srd quid pdßim ß^arfd fuut in fcripturd ^.“'’«f/oncr qudrum alu de ßlia tantu loquutur,nbsp;n?* ‘^^ßiiritufdnäo^Coüigetidd erunt prtmo te:^

Hc filio. Eft dutem pracipud probatiu ^PHnio lohdtinif^ (^uem eptidem feruntnbsp;olt;:ciifiotie coatlum fcripfiffc fuuin Ewdngrfi*nbsp;deinde Ccrinthuï ß'drftff'eiitnbsp;opzMWrtcw, cr detrdxiffent Cbri/fo d{=»nbsp;naturam, dc finxi/fent rum tdntum haberenbsp;humatiam. Scd priufquam ad iohdn*nbsp;accéda, ponam duas rationa fumptar exnbsp;^^^tura, qu£ wco iudicio utilitcr ZSquot; docent ernbsp;^’’foluntuïptoï.

C ij

Prima

ocr page 36

LOCI COMMV. PHILIP. WEL?.ïtn*'

frima ejl, ncccîfe cft l?.leri,Chrijiu e/fc ralt m filiumi:'d,citi!a fcriptura aifcerrnt Knbsp;aJoptienira ßlio Chri/io, lohaiints etiiirtnbsp;Chrißum, uuigcnitum filium, iokait, i. G/«”'*'“*nbsp;tdi»g«ajn «nigcniti. Porro c» kaud dubicnbsp;tura ßliui, ncceße eft in co alii^uid ejftnbsp;naturie fubftantialitcr. Quicquidautënbsp;perfonain Plt;t.*rw, quod tarnen cjl aliqtdi lt;^****'**nbsp;natura, id ncccftc eft perfonam cjjc.

Sccunda ratio. Tota fcriptura magno fenßupraeipit Ckriftuni adorarefinuoeare- IJ' anbsp;in c«m cciifdcre, ergo tribuit ci poteutiatnnbsp;nitam et diuinam, quod ubiq; adfic, corda in/r/finbsp;at,exaiidiat, quod iuftdftcet, quodfaluet.nbsp;igitur in Chrifto c]]c diuinam naturdiX-tantaul-em clara tefttmcnia de inuccando^'nbsp;Jia, de ßdueiainChriftum. ^îath.quot;.nbsp;inc omîtes, qui laboratiscr oncraftnbsp;reftciamuos iohan r. Qui credit innbsp;tctuitam aternâ. Efai. i. I«(licjn4rult;ilt;*nbsp;fiabit in fignum populis Ceiitcs ipfumnbsp;buntur. PJalm. 45. Ef coHfKfi/'ff'f#ii(nbsp;tuum, quoniam ipft eft Dem tuus, Ctnbsp;cum. Pfaliu.72. £t timebunt eumilt;ilt;^'gt;^^^i^

ocr page 37

So! er Hem dcprecabuntur coram ip/i frmpcr.

inhitcr ßmilibui teflimonîjsdaredicitur pcrpct«» rcgno Chrißi, qu^d perpétua ßt in*nbsp;^orandut,perpctuoßtadorandui. Ergo non po«nbsp;intclligi h£c adoratio de externa ßgnißcatUnbsp;oicbonoriî,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prafenti, udut régi, tenenti rct

?iWw corporale ucl ciuile exhibetur. Sed refe» ^'«iefunth^ fcntencu ad Regnum Chrifiire^nbsp;in potentia Dci. Sicut P faim. no. diciL

lt;t dcxfnï mcù. Et quia teßatur Chrifiunt '»xoctmdumeßejnanifeflc tribuit eipotentiamnbsp;Quare hit rationibU'S fußentemut nor,nbsp;^‘lt;£fîmul cr docent qualis honos Cbrîjlo conipc«nbsp;^“hernos confolantur,crmontrant beneficianbsp;Inuocatio tribuit Chrißo omnipotenti»nbsp;idco hac rlt;ttto tenenda efl mi con^cdu, ZTnbsp;«ii(llt;intrr opponenda caluinnijs, qult;e detrahuntnbsp;diuinam naturam.

^unc ad Iohannis fententiam accedamus. ^onannestefiatur primum T.ô-yop aternum ejjènbsp;'Uniitit, In prtncipio erat uerbum, Stcinin fuitnbsp;dfite coniütioncin omnium creatu*nbsp;^^^‘fni,ergo?i0yo^nonefl creatura^fed eficoi»nbsp;C iif icterniu

ocr page 38

LOCI COMMV. PHILI. MELAtïTK' «ftcrniw P4trt. Addidit ey A0701’nbsp;Deum,hic difcernit pcrfonaiPatremüi^t^^ dnbsp;2.óylt;JiJ.Cuni((it Aoyop fuiffe apud Dci(»^gt;Jnbsp;hoe difcrimen poftca clarins oftmdciniis.nbsp;addit or Dciu crat uerbS. Hic tnanifcßi^nbsp;tur Ào-yop eße Dewm. Et articulus gr^euf .nbsp;quomodo h^ec partîcula conllrui debcat. “nbsp;20rûç pont debet locofubieâh Dcim loco Pgt;‘^nbsp;Cdti, ut Aoyci tribuatur deßnitio defef^-^uidnain ßt. Hoc modo cr ÂÔ7®-' cràtl^^'nbsp;Îl4»î (trticulut adßtbieäunt pertinet.

Hoc teflimonium cldrißimum efl. totit ndrrdtio lohannit proprie ad hocnbsp;efi ut Dci naturam deferibat. Quarc ctß i” Jnbsp;narrationibM qu£ non de natura foquunttlt;gt;‘gt; hnbsp;de humanis offieiß diuinitus ordinatis, pjinbsp;wcWpfww eß in nomine Dci, ut ego dixgt; znbsp;efiis. T amen in haenarratione Iohannisnbsp;eß propriißime aeeipi uoeabulum Dei. itdcj^nbsp;tnincrimiis hoc teßimonium quod difertcnbsp;ciat, gu£ßt natura uerbi, feilieet, c[uodnbsp;ßt natura Deus, Et ucl h£c una fentenci^nbsp;rißime réfutât Arianos, qui cum coned^'^^,nbsp;Ttóyop e^ perfoiiatjt tdmen negdbdiit

ocr page 39

Ob tribvs personis.

pofl'lt;juatn concédas ‘Acyop pfr* fannbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h^c fentencia,nbsp;nbsp;nbsp;Aogt;oç crat Dcat.

Tióramp;^fit nacura Dci«. 5^ ? 'gitwr pnecipue nobis iüufbrandum cH, ciuodnbsp;P't pcrfoiw. Nam hac cft principalis co»nbsp;'*'^’'filt;tmhac cau[a.

funtcxortje harcfes contra Trint» Itiif .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘{‘f^edam adco monftrofe fuut, ut Va»

'tiia ç}- delyrium Manichcorum, ut nibil It,' (« /igt;ccicm uUo modo fît probabile,nbsp;“fdicari c:7 reuelli pofîunt. Sed Pau»nbsp;cäüidißime amp;¦ uafcrrime con»nbsp;»li^fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedfîcutinho»

^’1« hominis, aut fîermo, non eji per» tgt;ii J ^'‘^dain hominis qualitas aut motut

cogitationem PJtris,quje fît dieimuf mentem aut bonitatentnbsp;'’’quot;tlUnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patrem. Autfî ferma uocalif

d’/^tauit abfurdc pro uoce ac motte ‘^h'S reuelata, mtcUigi fub»nbsp;’’’ftrb”Poftea lohannemadhanenbsp;'jjt I4çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, dicit iniiit) fu»

hgç efî^cogitittiancm feu propofîtum

C üij Oft

ocr page 40

LOCI COMMV. PHILIP. MELAU^^ .

Dei conflituentis, lt;JUdd uelit fc conditionem creaturarum. Itcmcjuoduel^inbsp;uelarc in Cbrijio,ut in co innotefc4t,nbsp;ptluet hoininee. Haiic cogitationent did^nbsp;ipfum Deunt. Fjhac Dei cogitationc,nbsp;poftto dicit omnia condita cj]c. Sicut innbsp;fcriptumeA. Dixit Dcuißat lux crc.nbsp;fiea uoce omnia Deut geßit laquent ndnbsp;Adam, Noe, Abraham, ad Prophetas eden^nbsp;inde promißiancs,doncc tandem rcuclauit(^^.finbsp;i« Cbn'jîo. tbi iicrbunt fit caro, id efi, ijii 'nbsp;iUud de fc rcuelando in iRo Chrijlo, Seunbsp;de Chrifio iam pcrfieitur,fit caroqua finbsp;uoluit reuclare. Et ait lohannem ita ordirigt; i*' ,nbsp;fiendat Euangelium non cfie humanum inn^quot;^ ijtnbsp;fed perpetuum Dei propofitum fui/fe, huquot;^'^inbsp;Hum, in quo i'jnotcfccret er per quemnbsp;homines cxhibcre mundo. Idcoq; promifiio'*^L ntnbsp;das efic, O' omnes reuelationes frétas tjrnbsp;e/Jent tcfi:imonia de ifio futuro Qhrifio.

Hac cjl Samofateni interpretatio, aHudit ad humanum cxemplum, impijtnbsp;concinnitatem blanditur. Hoc diligentiuinbsp;^endafunt firma teftimónia, o' pio fiudio

ocr page 41

De tribvs personis. ^^^Juntmentcf contra banc cauiHatioem. Re*nbsp;'“fWiM fgà«r tcflimonia, cju£ oftcndunt Aóyopnbsp;uerc fignificare talc quoddatunbsp;t« quo Eci n«lt;tgo,peyfonlt;t, feu bpo«nbsp;,qute perfonaloquitur cuniPdtribm çr



^’¦opbetij, fdcilùu efi refutare Aïtunoj. Nlt;im fi concédât AoyopelJc perfonant id quod ß»nbsp;Ariani, lohannes pofica clare tcßaturnbsp;cjjè Deum. Sed «trique tum Ariatii, $hj«nbsp;^’quot;toiittcnt ita refutari poffunt coUeilù tefiimo»nbsp;’^'Mecbrijîo. Cumenim probatum qUnChri»nbsp;'tiiiiiww naturum cße^ncceße erit illam natu^nbsp;cr perfonam, e:s' ndtura Deum eße. Seri»nbsp;tejlittur Aa'^op perfonam cjje, quw lt;tli*nbsp;dicit per ßlitfiti omnia condita eßi. Ne«nbsp;quot;’JP cß igitur in chrifio aliquam diuinam natu*nbsp;’¦lt;«« (jpe, per quam omnia ßnt condita. Confiâtnbsp;'“iquot;’ mundum non cjfi per humanam naturantnbsp;conditum. Iohannis’. In mundo crat,nbsp;î’iKnii« per ipfumßäui cfi. Colofi. i. Omnia pernbsp;•Pfwwçrin ipfo condita fuut^cr ipfcefi antenbsp;omnia confifiunt per ipfum. Ebreos i. Pernbsp;}'‘*'lt;i»,qucmpo[uithteredcm omnium, per quentnbsp;feeuU fecit, qui cfi fulgor claritatis, O' effi,*nbsp;^‘^îfMbjl4nti.e ciuf, ferons omnia uerbo potcnliio

ocr page 42

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTM-

Hie fcittcntie ciarc teftantur in Chri/lo (S ef/i, cr inancre quandain diuinam natural,nbsp;truant omnia coadita ßiit. Qjiarc XÓ7©^nbsp;ßgnificat propoßtum feu cogitatiocm extranbsp;fiantiam Chrijii, ncc ßgnißcat uoeem tranfeu’’*nbsp;kJ». Sc(i»(tf«r4J» jw4«c«tcm ÎMCfon/îo,nbsp;eondidit cr conferuat. Efi igitur Aôroç ptJ‘llt;’^nbsp;na. Hec teßimonia nihil habent ambigui, taittflfnbsp;non ignora ^uoniodo afluti quidam cludantt^’nbsp;fed illi cunt afßngunt fuas intrrprctationes,^^^nbsp;lumniantur or corrumpunt ßinplices ernbsp;fcripture Apoftolicic fententias. Debet

can fa iudicarh non ex hunianù opinionibi^’ fed ex diuinis tefliinonijt. Addam hue diéluinnbsp;^nniï in Epiflola. OgoJ erot ab initio, quodnbsp;diuiinut, qwd uidiiniii, quod maniu noßrenbsp;trcélarunt. Verbum uitejd annuneiauimu^-fiatur hic quoq; in ipfo Chrißo eße^ niai^^'nbsp;ucrbum iüttd quad initio fuit.

Seructus lcilori fucum ßcit quaß fcriptorci uctußißimifcnferint Aayop nonnbsp;pcrfonam, antequam induit humanam nati‘'^‘‘^^nbsp;Et citât ircneumi ac Tcrtullianunt,fcd utriqinbsp;cit iniuriain. Ham TcrtaRianuf a^ftirfits

ocr page 43

DE TRIBVS PERSONIS.

*lt;¦41» piiUi« inouethdtic qu£ßioncm, dn T^óy^ fubßfletis, feu ut nunc diciiwM pcrfonj,

^^’tcßiondct d/ßrmatifcßc pcrfonam feu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lgt;,^

Dfq; f£( rc i««/tw ucrbif dijfiutar.

Q^icumq; ergo fubflantid ferinoitis fuit^ **'4tn(iùo perfotidin,cr ilti nomen ßlif uindico.nbsp;p(M)« dgnofco f xundum a Plt;ttrc dcfcn»

. lrc«e(« etidtn aperte affirmât Ttóyop fu* ^gt;gt;^Plt;^tfoii4mantequaiii affinnpftt humanamna*

sie enim ait cap. 20. lib. Oficnfo ma» quod in principio Tióyamp;' exiftens apujnbsp;per ^«cm omnia ßäa funt, ciui fempernbsp;^'^^tathumanogcncri, bunc nouißimif tempori»nbsp;ftcitiidum pTicfinitum tempuiaPatreuiiituianbsp;P^afinati paßibilein boniinemßi^um mißt.

Affirmât esquot; Oïijcikî wijt àjX“P pcrfottitm effè. Nemo putet 'meruitnbsp;àvjnrosalop diccrc» cttw Dci fapientiantnbsp;'’“'’'»idmiM. Et pojlca. Si ergo femel reâe rece»nbsp;efi, unigenitum ßlium Dei fapientiam eiuinbsp;'ST'. fubflaiiciaUter ßtbßflentem. idem poficitnbsp;*ffitmatjCUgt;n diffiutat de tncarnatione.

Sed redeo ad loantifin euin Vert«»»

Caro

ocr page 44

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTI^’

Cäro ßäunt eft, Primum tcftdtur Patrol” «crfi«in«ort eftc caiidem perfbiiam.nbsp;non induit humanain ndturam. Sicutapettt^nbsp;ftantur fcripturtemultislocif. Pater etiingt;nbsp;ftlio. Bic eft ptliiM mein düeäui. Deinde ‘1quot;nbsp;uerbum fitcaro,de perfona loquiturnondenbsp;gitatioiie uel uoce tranfcuntc. Certeenitft^'^^anbsp;tatio (ftiit Pater eft ip{e, aut uox tranfieiunbsp;caro. Sunt igitur in Chrifto dute naturitnbsp;er humana natura pcunitie,ut chrifti(tßfquot;^j^nbsp;perftna. Vtuntur recentiorcs uerbonbsp;Veteres etiam interdum dicunt permixtàiy’.nbsp;Quod ftreéieintcüigatur fîgniftcantcr died^,nbsp;er ad form am huim orationis non malenbsp;Verbum caro ftflum eft. Origenes etfinbsp;diriem huius coniunäionts propriam ajferriAnbsp;negat, tarnen eomparat earn ferro ignito-ignis pénétrât ferrum er undicf; ei mifeetK'^’f^fjnbsp;Verbum affumens humanam naturam,nbsp;eatota. Ptnaturahumanauelutaccenfanbsp;quodam uerbo unita eil. Eft itac^ chriftufnbsp;ra ßlitis Dei. Porro cum tenebimus Chri/f***^ Jnbsp;tura filium Dei eftc, fteile potcrit hoe deft jnbsp;quod in Chrifto fit qult;edam diuina natur^gt;‘^ ’nbsp;AÓ?o§/ii perfozw.

ocr page 45

DE TRIBVS PERSONIS.

Iohannis jo. Thomas uocat Chrißuin aper^ 'mijukns, Dontinits meus er Deus meus.

Roma. 9. Qui eß: fuper omnia Deus bene^gt; neejuiscauiüetur accipi Deum meta»nbsp;t^igt;rice,addantur teflimonia, ^uatribuunt Cbrt»nbsp;fioeaquie funt propria nature diuinie, fdlicet,nbsp;reddere, fandificare, exaudire, faluarenbsp;Cf' pmiüii.

Iohannis y. Sicut Pater exufeitat mortuos uiuificdt,ßc ey ßlias quos unit uiuificat.

Item quiecun^ tile ßcit, hec ßlius ßmiliter

Hic aperte teßatur fc cum Patre pariter ^è^te,creare.

Iohannis lo. Ego do uitam aternam.

tohannis -,4. Quiequid petieritis 'm nomine ’’’fo hoc ßciam. Hie aperte teßatur er fe exau»nbsp;erfc /äcere ea qua petimus, quorum utruq;nbsp;«Sit dubitatiotic proprium eß diuina er im«nbsp;natura.

Item, ad cum ueniemus er manßonem apud ^'^ntßciemus.

Iohannis ji(. Spiritus fandM de meo acci» f^lt;^tiUiuificat autan Spiritus ßmHits. Quarecunbsp;^otentia Cbrijli acdpMt, nece/Ji efi chrtfiinbsp;fotcncirtn»

ocr page 46

LOGI COMMV, PHILIP, MELAN^ fotefttiam diuinam cffc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Johtiniits IJ. Swc tnc nihil potcßis Htcc fcntcncia teßutur adejje Chriftuin,nbsp;cr gubernarc, qutef uit Dei propria.

Matth, ts. ybicuinqi funt duo aut tfi^^ ^X^gati in nomine meo, ibi fum in medio

Item, lohannit. 20. Ddt Spiritumf‘t'’^‘^'‘ Porro id quoq; Dri proprium e/}.

lohannit iO‘ Ego po„o animant )nelt;ttlt;* itcrum ftmam eam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..f

lohannit öquot;. Ego fufcitaho cum in noigt;r

Et deinde. Si uideritit filium hominii^f^^^ dcntcm ubi erat priuf.

item, s. Priuf^uam Abraham natuf fr fum. Hicteflatur fc extiti/fe antequamnbsp;natur am humanam»

lohannit 1-7. Glorißca me pater ea ^oria quam habui ante mundum apnd

Ccloß. 2. inipfo mhabitatemnit diuinitatit corporaliter. Q^. d. in alißnbsp;Deut ßiiritualiter,hoceü,efficitnouot)t’lt;’^nbsp;cit,m Chrifto habitat corporaliter, ho‘^nbsp;ipßtifcu fubßantialiter, feu ut not loqiiigt;gt;^^^^iinbsp;turaliter, ita quod ipfa natura feu

ocr page 47

ßE tribvs peksonis.

Ex veteri Tcflamcnto.

Hicrc. 5j. Et boe eß nomen, quod uocähunt f***«, Dontinui iußißcator naßer. Hic tribuitnbsp;üquot; nomen Dfi prcprium er nomen }ußi»nbsp;P'^torij, Ergo tribuit ei gloria Dei,qua no cow»nbsp;P«itni)ÎDfo.

Mich. J. Egreßiii ciui ab initio ante diet ’’’“«di. Hoc tefiiinonium etiamß efi obfeurumtnbsp;’‘»«r« ßgnißcat ante conditum mundum fuißenbsp;piiuttt Dei, eß igitur aternui ac Deitt.

Efai, 7, Vocabitur nomen eiin Emanuel, nobifeum Dem, Sed ßrmim eß quod fequi*nbsp;iur.

Cap. cgt;. Vocabitur nomen ciiK admirabilii, ^^'‘ßliarim, Dci« forti's, Pater fucuri fcculLnbsp;’“dæi uocabulum El, non tantum Deo tribui con»nbsp;^'’duiit. tgitur illud urgcamiM quod [cquitur,

HitiC perpétua. Qiiod ß eß autor uit£ P^gt;'pctua poß banc uitam, Sicut cr ipß inquit.nbsp;^20 do uitam aternam, neeeße eß cum Deunt

^fai. Î5. lîoticilt; eim iußißcabit multot. Si noiße

ocr page 48

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS

Si nofïe Chrißam iuflißctit, nccc]}ê eft eu efte. N4m «ohew fignifteat iioitfoluntnbsp;rc ud audirc pr^efentem, fed ßgniftcatnbsp;er itiuocdtioncitt. Sicutalidîait Efd. incuߒ^nbsp;rdbuntgentes. ita ftripturd fepiutnosnbsp;docet de diuinitdte cMfti. Et egt;fftcid eiufnbsp;contenddt,ut fidem in nobis cxcitet ernbsp;cultunosdocedt. QuidintdU ufure{lint‘^i’f.nbsp;feitnus Chriftuin, ^«dm in ociofts fticculdticn'^’^ ¦

Pfdlm. 4y. Et concupifeet R ex tuum, ijuonidin ipfc eft Dow tuus. Hienbsp;ipfuin Chriftum nomindt Deum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Pfdlm. 72. Ettimcbufit eum donee Scl^ Lund.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf

Item, er dàordbuht eum omnes P-egei rit. Hic tribuitur Chrifto diuinitas, quid W .nbsp;turnon de ojficijsqutc Regibus pnefentibd^f^nbsp;ftantur, fed de perpétua uuius perfoti^ reê''‘'^^/nbsp;de inuocdtioc, quid Chriftus perpétuanbsp;tnetfinouerfdturnobifcum utfibiliter.nbsp;locd multd 'm feripturis occurrent, qu^e ft‘^‘‘nbsp;ledorßeile dgnofeet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ,

Pfdlm. iofgt;. Dixit Dominia dcntigt;f‘’ -iiii fede et dfxtrif meif, Inde argumentdtur,

ocr page 49

ÔE TRIBVS PERSONIS. ff noH trfntHin ejjc filium Dduidtï, f:d Dominuw.nbsp;^ffui» tocui Pfalmui ibi comprehcndcndm eâ,nbsp;Pfjtcd defcribic Rcgnum Chrifli. Sede a dextrisnbsp;’quot;fi. Cu)nlt;tutemplt;tripote/flt;(tcregnet cum pa»nbsp;chrifltan Deunt cjjc cum potcntia

Pfitim. u. Ego bodic genui te. Hoc de fold dicitur, Bfi igitur natura Deinbsp;aliquid Dei uere cjl cbrifto.

Qttod ß obijcitur, naturam diuinam noii Chrißum autem mortuum cfße,nbsp;folutio cfl amp; ncceßaria. Cum dua na»nbsp;‘^fmtmChrißo^quadam propriauni naturanbsp;tarnen nonimpediunt quo minm adßtnbsp;nlt;tt«r4. Propria autem funt hac humananbsp;''^a,pati,mori,cr ßmilia. ideo cf Petruinbsp;““«tj Chrißum paffum effè carnc. üinc extititnbsp;de comunicatione idioinatum, ußtata 'utnbsp;i'^^li!,quafaneopMeA. Eß autem figura fer»nbsp;'’’’’’iîj qua proprietas altert natura coKueniem,nbsp;toti perfona, 'in concreto, ut Deut efinbsp;^^,Chri/lM efi mortuut. irettatttfic 'mquit,nbsp;^f’^unt pajjitm efiirequiefccntc uer^, ut cru»nbsp;^S^acmoripoJfet, id mibiaptißime diciuidc»'

D t«r, er

ocr page 50

LOCI COMMV. PHILIP. MELANÏI^' tur, er ßgnificäiitcr deferibit

Deij de (jtia PMlid loquitur ad Philippe/fP’ ait. Exmaniuit feipptm, hoc eft, non efl Lfinbsp;potentia, fuis donis,fua gloria, nonnbsp;uires in paßionc, itaq^ alicubi mihi ufuMnbsp;habere er htec rcjfonßo. Quod quiedaitf jinbsp;loquuntur propric de humiliato Chrifio, üf ƒnbsp;tiedere er pauere. Item, Deut quare dertb^.nbsp;WC. tenenda funt ctiim h^e fententü, q'quot;’nbsp;Um Dct ßt redemptor,ßt humiliatus.

(r^

Eft e^ tHa reftonßo magnopere ria, quod quadam dida difccrnantofß^‘^nbsp;Pater maior ine cA. Htc non de naturd,nbsp;ojßcio fuo concionatur Chriftus. ittdaeinbsp;Chriftum,quod docerct contra autoritatd’^nbsp;Bic necefte fuit Chrifto aUegare autoritatc^”nbsp;tris, idco teftatur fcmijfum effeaPatre,^ Jnbsp;cepijfe autoritatein a Pâtre, ßcut Miffiifnbsp;ainittente autoritatem. 1» banc fcntctirid’”.jnbsp;quit. Pater maior ine cft. id eft, Ego yHiiinbsp;Pdtre, accepi autoritatein a Patre. Krfnbsp;»on de natura, fed de ojficio. Hicc fatisßi^.^(,nbsp;terpretatione dißiinilium fcnteiitiarum ni‘gt;'’^L(nbsp;Volcns.n.omitto bicmultas fcholafticar

ocr page 51

TRTbVS personis.

Rcaeroücr cnim de iüädream amp; ad^i Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßntiendum GT lo»

I nbsp;nbsp;nbsp;**on'fc ”nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prophanis dij^uta^

' «ffe i'tttelltgi,neeiudicaripotefi, feder Înbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘(gnofceiniM^

, ! tj .^‘Pfixfaruntnarunt focilerimufiCr fidu* furfui erigcmur,'er confolationcin eS“nbsp;ArfmonttJ autein fupra,iit eMjfeâltnbsp;lij ƒ^jjf hdc duo argumenta, quod feripturanbsp;‘^doptati!, er doceatnbsp;f .’i'“”» itaturaßlium Dei efe. Item, quod cuntnbsp;'Pf«i'4 pracipit inuoeari Cbriftum, conßdcrcnbsp;^‘^buAt ipß omnipotentiam. Hac duo argu»nbsp;amp; petßsicue teftantur in Chrifto naturantnbsp;fi fi”*”” profunt ad iituoeationcin, et uc»nbsp;rdeiexcrcitia, ou/e ueros honores Chrifîi, est'nbsp;^^‘^xltus continent.

De Spirit« fanclo*

Qmen Spiritm in genere ßgnißcat agita* tiocm, aut natura, feu uim agitante. Va*nbsp;outè in feriptura ufurpatur. Alias ßgnißcatnbsp;atlas uitam, fepe motus aut impetus ho»nbsp;'^'»in crcatos tum bonos tum malos. Hic ßgniß»

ocr page 52

LOCI COMMV. PHJLIP.MELANTIÏ' eit fpiritualcitt naturä,Dcusnbsp;loco nomai coune patri zs‘ ilijs perfouif-dcleâui adhibendiM efi'm tcßimonljs cotlamp;'“^ Jnbsp;ac prudcnter iudicandum, ubi propric nnbsp;Scriptura de Spiritu ptnäo, quem pradicitnbsp;gcliuindaripcrChri/lum,ut uiui^icctacnbsp;ficct,Qr quem Ecclejia agnofcit perfott^’’’^nbsp;diuinam uiuificantcm er fanäificantein • Vnbsp;probandum c/l, Spiritum fanéium perfottii»nbsp;Itam multi extitcrunt in Eccleßa uafrinbsp;qui contenderitiit Spiritum fanhum tio/t inbsp;fonam, fed (jgiiificare tantum agùationei»^’^ 'nbsp;tam 'm kominibm, aut eerie ßgtnficarenbsp;ip[um Patrem potentem feu agitantemnbsp;perfona. Sed Chrißus difeernit perfonasnbsp;Baptisantes'm nomine Patris, ernbsp;tuifanfii. St enim SpiritiM fanHus eßet iPr , j,)nbsp;ter,otioferepetcret Patrem- Item,nbsp;nomine Patris er lihj er Spiritui fandli/rrnbsp;ri quod Pater ïilius er Spiritusnbsp;uent,exaHdianterc.ltaqiCumparhott‘’^nbsp;tAurPatri,pHioer Spirituifanâo. 'nbsp;SpiritHin fanHum hic intcHigi 'Deunt crnbsp;tationem créât am, fed perfonam faluattttJt^’nbsp;O' Pater er Jilins faluant.

ocr page 53

Luca tertio difcernuntur perfontefatis peri*

Plt;lt;fer Miquit, Hie c(l Jilitw ma.is dileétiu. alid perfona P«itris,ididnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De feen»

Mtem Spiritui fdttilus m /}gt;edc columbie. 1dm l'^pîritKijanéiuî effet agitatio in dtiimis creata,nbsp;^'iippdrerctpcculUrifjpecie corporali. ßnbsp;^U'^tipfe Pater, non difeerneret Spiritum ftndu.nbsp;^quot;‘{uititutcin, fuper quern uideris Spiritum fan»nbsp;ere. Et confiât filiuni diet Patrir, non du»nbsp;spiritiu. linoChriftu!e(it,dcmeodc»nbsp;'‘fe. Item, d Pdtre difeernitur. Rogdamp;o Pd*nbsp;'’¦‘¦'».CrdiiMm pdrdclctum ddbit uobis. Et it innbsp;^fnteco/te apparct pcculiari figt;ecie linguarum.nbsp;iudicio,mdgna uii ejl buiui drgumenti. Cer*nbsp;fiteri piot neceffe efi,quod in iHd ipfitnbsp;^^luinba dut lingudruin ^ecie uerefuerit Spirt*nbsp;finóiiit. Et quod hac neq^ Patrit, neq; Eilt/nbsp;^‘^’’fottdfuerit. Efi igitur tertia perfo/td Spiritutnbsp;Win, procèdent ex Pdtre fiUo.

Jobdn.ia. Kogdamp;o Pdtrem,cr dliutn pa* ’’'’'iftHm ddbit Hobif. Et pdulo pofi:. Pdrdcletutnbsp;spirit!« fdnâiu, quem mittet Pater m nominenbsp;^‘¦ojtle Hox docebit omnid. St Spiritui, fanitutnbsp;rêiificdrct crcdtdm agitdtionem, effet ipfa do»

ocr page 54

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTIÏ-

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. firing. Htc i(utemchrifit{iuoe4teutniioéi‘”^^-

^gccbit wic[Hit,WCiitcr wafaKAKÏo/J.

Ci^£ dudiet loiiuctur. U£e propric tuut pcr/ottie. Et quod dit, dliumnbsp;difcernit Spiritunt fanâuin d Pdtre.nbsp;ritM fdHiHui non ßgnißcat ipfuin Pdtrcitt lt;lt;g’X jnbsp;tem amp; mouentem, ut samofatcnut contcndit’lnbsp;dlidin pcrfonam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

j. Corinth, iz. OmnU h£c effidt idem Spiriti«. Hic diÇccrnit Spiritui«nbsp;dutorcmab cffedibin, uidelicet, a donisnbsp;cr motibui ß^iritualibut.

Pldcct mihi er hoc teftimonium, 3. Elfundam de ljgt;iritu mco fuper omnënbsp;Qttod enitn itn^uit, effirnddm, tcftdtur euni Jiijiinbsp;tum, qui ßdnciißcdt, exufcitdt pios, no e))'lt;^nbsp;perfondm Pdtris, Et tdmen quod dit, de iiinbsp;rit», ßgnißcdt iUum f^iritum qui efi ejfif‘‘^nbsp;piji, diuindm ndturdm eße,

I. lorfHrtix î. Tr« f«»t, qui teflim^ hibent 'm cœlo. Pdtesr, Verbum, er Spidti^^'nbsp;diuf,crhitrcjunumfunt.

Qtiotl dUtem Spiritut findus cr

ocr page 55

De tribvs persomis.

procedat, (hcct hic lociu Joannif tf. “'«uciicrit paraclebii, qucin ego mittain uobif,nbsp;* f’ttrc/^lirituin ueritatis, qui a. P-itrc procedit.

cUm cr^ ff mitti, cr a Pâtre procès bifeernitur igitur a Pâtre cr Ftîio.

Qttod SpirittK fandia extiterit dntequain *‘*’¦’gt;0« induit Piliui Det, pcrj}gt;icuc tefiatur Pe-’’^“lt;iC«mifllt;jMi£4cPropbctw,SpiràiM Cbrijli î»nbsp;Prediceiis Chrifluin paffùrum c/fc. Hic difer»nbsp;^'^focutur ebrifii Spirits, qui fuit in Prophetiî,nbsp;j iÿtur Sptritu fanôlo cr patres, cr Apo»nbsp;amp; pij demeeps faiiiti/icdti funt.

, _ Sicutautem fcripturadocetnosde

‘‘‘'’iUtCj non tantum ffeculatiue, fed praâice, °' iubet ut Chriftuin tnuocemiit, ut conßda»nbsp;ebri^o. Sic eiiim ucrc tribuctiir ci hoiios di»nbsp;’finitatis, iw ««(t noj spuiti« |lt;tndi diuinitatentnbsp;if)« confolatione e:y utuificationc cognofccre.

I

I

fi

«t pfUjn«^ c«in nobw duri, ut per eum fan» ^îfwanur, crigamur, uiuifccmur. Et jîc iw^uitnbsp;, Dibit t piritum fanituin petentib. eum.nbsp;igitttr Spintu fanilu uero honore aficiemutnbsp;*gt;•1» dart cMiB nobis, ut Tra^aK-XKlop, dofïorc»»,nbsp;D iii^ gKbcr«

ocr page 56

LOCI GOMMV. PHILIP. AlELANT^. ^ubcrnatorein, cr finilißcdtorem ûrdbiinK^-«ere d^nofcemui cum, wm hoc modo expctci”^^ ’nbsp;çr nos uerbo per qtiod efi ejficax Spiritusnbsp;crigemus er confoldbimur. Sic docet nosnbsp;tiaßymboli. Credo'm Spiritum flt;inftum,bigt;‘^^J,nbsp;Credo Spiritui fanilo, ([ui 'm Eccleßanbsp;perhibet Euangelio, Credo eum e/ficdce»'nbsp;per uerbif, docentem er uiuißcantemnbsp;Hoc ßgt;iritu doccri, er gubernuri nos oro-Pduliu dit, SpirituA ddt teflünonium jjgt;iritgt;‘‘nbsp;firo, in quo clumdmus Abbd Pater, id eß,nbsp;tia fanàus crigit er confolatur nos amp;nbsp;ut dgnoßamus mißericordia er priefenti^t!quot;^, 'nbsp;Hiccoff'ieid Spiritus fanäi prodefl conߑ^‘^. tii |nbsp;quxquot; er confofationem nobis a^erunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ttfudiuinitatemmonßrant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Collcgi ttßimonid de Eilio er de .j^ ¦ Ao. Et qnanquam pluraßunt et iüußrior^nbsp;lio, tarnen er h^c fatis perßgt;icua funt denbsp;fanSlo. Eßdutem piæ mentis pondera Cfnbsp;fiimoniorum conßderare , non folumnbsp;Memincrimus diila fcriptur^, diuina eßßnbsp;la, quarc eis dßentiamur, non deprautnU^^^jii, ,nbsp;utdationibus. lüud ctiam monendi funt , xl

‘ ntr '

ocr page 57

Nnrcj pcrfbndi diuinitatis, c^uam tret, nume» Vdlentiniaiii, poft quant uidcrunt Pd«nbsp;Spiritum fanätim difccrni, po»nbsp;jinxerMnt ingentem multitudincm ¦dcorum,nbsp;tMiiKinerii uocabulit, qute Deo tribuun»nbsp;Hefiodut fecit Chaot, noäcm, Erebît,nbsp;ƒini/cx. Ud Valcntinui dijjraxit hlt;ec, aterni»nbsp;uerum, bonum, potentiam, fapi^nbsp;fchrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. J\ut igitur

l’t Valentinut nominibuttantum differre Pa» îilittm, esquot; Spiritum fanàluin,non perfonit,nbsp;more retinnret unam perfonam, Autnbsp;de, finxit innumerabilct perfonat. H«eenbsp;cxecrari omnet debent. Et feiantnbsp;cjjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potentie, ac uirtutum ut

^^^ifcricordiæ omnibut perfotiit panter «« rcî ejjc ab i^a Subftaa»nbsp;bq Potentîaeft ipfa SUbflantianbsp;“•'¦ib duflicia, mifericordia, ZT ßmilibusnbsp;fonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ƒ}. Tantum igitur tret per»

Putrem, Fi* t’ouï*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanäum- Et hot officijr pro»

fri U lt;iifccrnendot’ Magit o/ficia not intu» {¦(^^ dijfutarc dénatura. Cum bapti»

*” ’’ojîrttm confideramuf, c«m in fymtolo re* D 9 cet^emaf.

ocr page 58

LOCI COMMV. PHILIP. MEL ANT^' ' ccnfemM, Patrem, Tilium, cr Spiritumnbsp;tncminerimitt nobis proponi filiuntnbsp;cr mediatorem, per qucm lt;td Patremnbsp;meminerimuf proponi Spiritum fanfli*”^’nbsp;ftifiUificcntur cr gubernentur pi/. Prop^,nbsp;nobis cr [cripturas, lt;^u£ iubent itiuoearinbsp;sic docent cum naiura ßlium elJc. item, jnbsp;tent expeti G~ adorari Spiritum (anéium,nbsp;doélorem ZT ^ubernatorem. in hac tnuoed^f^nbsp;in his excrciti/s ßdei meliut agnofeemMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

tern, ^«4w i« o«o/tf /ßeculationibus, tant quid perfonte inter feagant,nonqiii^'^nbsp;feum agant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

De creatibne.

Devs eondidit omîtes Angelos Cf corporales naturasex iiihilo,nbsp;creationcm, es- efl defcripta creatio cum gt;” jfi •nbsp;nefl,tum fape alias. Pfalm. ja. vrrbo ;nbsp;cotlifirmati flint, cr /fliritu orisciusoitm'^.j^ inbsp;tits eorum. Et deiweit-, Ipfc dixit cr yii (nbsp;Jpfc mandauit cr creata flint, vbi |t, jnbsp;ex nihilo conditas efle per uerbunt Dei.nbsp;Dcoiubenteres extiterunt feuort^e

1

I

ocr page 59

DE CREATIONS.

Hofunt oytæ ex alit^ua prieeedeittc rnttieriti. Idea Crlobrfn. iflqHît, Omnia per ipfum ßäa funt»nbsp;^gonccejjc efi ex nihilo conditas resc(Jc. lH«dnbsp;««tcmin boc articula monerc neceßc eft. quodnbsp;^rcitiofw wtclligidcbc4t, qMod Dei« non di«nbsp;rrafT-,..;.

l’^^IJerit a fito opiticio, licut Uber difeedit a do» nbsp;‘^«KJ crcrftionw eft itccclfariui er proprim pio»


R4(J; hj articula de creationc femper intel» perpétua conferuatio er fu/lcntatio re»nbsp;CredoDett Patrem omnipotentem, cre»nbsp;lt;‘o«tn cceli ey- tcrr£. itic intellige non folumnbsp;^'^niitionem fed perpetuam gubernationem es-^'^'^leruationem. Qÿotannis faecundat terram,nbsp;^’’'x^feat fraget ex terra, perpétua fuppcdilatnbsp;^linKiwitwj uitdtn r'T motum. Et bifc rerum c3*

De h«c articula ualde prodefl habere tc/H« Wonii ad fidem exercendain 'm inuocatiae.

' “w J7.1« ipfo uiuimus mouemur er fumus. E« ^’^fos I. Ferens omnia uerba potentia: fult;e. Ce»nbsp;lofle» i. Omnia 'm eo confiftunt. i. Timoth.nbsp;VocatDeum uiuißcai^em ownw, Item ^erami«

mDe»

ocr page 60

LOCI COMMV. PHILIP. MELAÏ^’

««Deo uiuo,quieft Saluatoromnium mttxime ßdelium. item, In Deo uiuente,nbsp;het nobü abunde oinnia ad fruendum.nbsp;Vuo pajferes afje ueneunt, er unuf exnbsp;cadet fuper terram ßne patre ueßro, Vfß^‘nbsp;capiUi cdpitif omnet numerati funt.nbsp;Omnia a te expcâant, ut des eis efcamnbsp;re fuo. Dante te ilïis, coBigent. Aperieatet^’^^nbsp;num tuam omnia implebuntur bonitato.nbsp;tente tefàciem turbabutur, Auferesnbsp;rum cr deßeient cr in pulueremfuumnbsp;tur. Emittc ßiiritumtuumetcreabuntHr,lt;^j 'nbsp;nouabis ßciem terrée, Pfalm. ÿ)f. Scitot^ ^.enbsp;Dominus ipfe efl Dcmî, Ipfe fecit nos amp;nbsp;nox. Noî auti populus eius et eues pafeuanbsp;efl,nonnafcimur,nonuiuimus cafu a^tnbsp;noflris uirib- fed Deo uiuificante e^nbsp;Pfal.}i. De cceZo reflexit Dominus,uidd tu”nbsp;ßlios hominum, ßngit flgiBatim cordanbsp;teUigit omnia opera eorum. pfalm. i4lt;^‘ 7quot;nbsp;operit coelum nubibus, CT parat terr£nbsp;Qtti producit in montibus foenum Gquot;nbsp;feruituti homing. Qui dat iumentisefeairttpLnbsp;rum, pullis coruorum muocantibuf eum-fj. Domines cr lumenta faluabisDoiniu(-poflt^

ocr page 61

DE CREATIONE.

‘ ^ojlrciito docct hoc ipfum «ratio D0f»inie^^ ^‘lt;lt;1 iiibcmur peterc a Dco panem qiiotidianîi,nbsp;’quot;rtfiiiKr igitur Dcum fuppcditarc uiHum» rcf ,nbsp;^'^f'^flentari, natural» non cfjë fcecundam lüßnbsp;‘’‘{?«iteDco. £tidentconßtentur omnes fen»nbsp;docent nos a Deo ali ac defcndi. vtnbsp;ad Dominum curant tu am, ty ipfe te enu»nbsp;Et hac prafentia Det m rebus feu confcrt»nbsp;’i^rerumncncerniturratione, fed ßdecerninbsp;At^ ita noï fcriptura docet, nonfolum denbsp;rerum, fed de perpétua conferuati*nbsp;Nc^«e mteÜigitur rehe creatio, niß ctiamnbsp;y^“»tus perpétua res fuflentari cf conferuari^,nbsp;‘“t'Witdri motunt ey uitam rebus a Dco. Etnbsp;ßdff e/l uerus inteUeâus creationts, qu£nbsp;ctiam in muacationc. Qjtomodo cnimnbsp;humanus animus petere a Dco uitlum, ui^^nbsp;^•’‘‘’’cf, defcnfwiem eyc. niß fiatuat Demnbsp;adeße gubernare, alere, ty confer»nbsp;’’¦^‘^naturam.

Poßeaquam autem metts conßrmata cÄ CTrefld fententiadeDco,decrcationc,cxnbsp;^°»crtoDctgt; tune er utile er iucundum c^,nbsp;“w 5««rere ueßi^ia Dei 'm natura,er ratiSesnbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coHigerc,

ocr page 62

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTK-ceïligere, qu£ teflantur ejjè Deuin. CertcC'”' idw natura tota reru eoiidita eß, ut Deuntnbsp;flrct. MultiE manifcfle demonflrdtionesc»^^nbsp;{gt;D)Junt, (IU£ tefiantur mundunt non cxtiti]^^^^nbsp;fu,non ferri cafu,fed regi omnia me/ite alirnbsp;immenfa cr aterna. idco Paulus adnbsp;inquit. Diuinitatein in natura conßici,nbsp;Aéiis multoßgnißcantius ntquit, adeonbsp;eße Deum, pene ut inanibus contreäarinbsp;Voluit baud dubie Paulus inßgni uerbonbsp;evritarrl- nnc ait hatte rgt;hilnrnnb.iant addit tquot; .




ocr page 63

ßE CREATIONB«

tr cottjcientiit tcrrom. Ncccjjc ejl enim ttliaa ^^»tfineßca^ua hominumetttefcriTlje

funt. Et f«)» humana mens tenettt diferimi» ‘tfticu itiiufticu, nece^e eficri» iüa lt;(•nbsp;mente fapicntiamcr wjîicùm effè. Suntnbsp;humante mentes imagines quadatn diuini»nbsp;lt;tut, ut ita dicam f}gt;eculii in quibus eontem*nbsp;diuinitatent debemus. Indicat prafe/itiaianbsp;Politica focietas generis huinani. Palatnnbsp;imperia non pojfe, niß diuitia ope con«nbsp;1^“*« ac retincri. Videmus homicidas er Tyran*nbsp;’?*'tlt;lt«initus ad paenam rapi. Ad hue lucet 'mnbsp;'Ff’s mentib. noticia legis de Dco, quod fit Deus.

iujlus. Hf c noticin cjjct clarifiima,fi nn« hominis non haberet morbum criginis. Isnbsp;'‘°'luidemluccm niant diuinam in atiimis noftrisnbsp;P^'orfus extinxit, manet enim aliqua noticia legisnbsp;'‘atura, fed tarnen caligincm quandam effuditnbsp;‘‘ttintis morbus originis. üunc pijs dandaeß o*nbsp;f^a, Primum ut uerboDci iterum accendantnbsp;¦Öiim noticion, deinde etiâ reddant iHufiriorcnt,nbsp;*4Hlntisfignis qu^funt imprelja natura. Ingensnbsp;l’«b«hcj efl, noHf trfntum in nuturn lumen afigt;i =nbsp;^ete. Adhec cumDeusipfe 'tnuitctnosad haitfinbsp;^feilofofbiutn^profefto non efi negtigenda, prte*nbsp;fcTtim

ocr page 64

^?M nft

tOCI COMAIV. PHILIP. AïELAMTri '

I fertimcum plurimuin conducat ad dïfciptin^'nbsp;cr propt tnoribuf. Exufdtat enim er cottfirfpnbsp;aniim's rcligioncm, er honcpas opiniottef,nbsp;pr^feiitia ac lufiicia Dei. Tiut autcmnbsp;or a hac indicia, er propius afpiciuntur,ciiiit^^^nbsp;Hbctur uera phypcoruin dodrina. Et pluratgt;r.^nbsp;rent fc ucpigia diuinitatis hisqui pudiofenbsp;runt er cot^îderant natural,er prudenter^nbsp;lop)phantur. Epicurcipdi funtabioigt;citiilt;^^^r^nbsp;ruperunt Phypccn. At alioi lt;jui rcélenbsp;phatipunt, natura ipfa deduxitad kancnbsp;ut er agnoucrint eße Dcuin, er banc Mti*^ .nbsp;régi er conferuari diuinitus, contenderint.

I tdfrt honeßißima: dipputatiotics t)2 banc , tiam apuä Xenophontem, qui cum mult‘s jnbsp;incntacoïlcgit,tandë ittquit,exbiinbsp;pare, quod no extiterint res cafu, fcdqußii’’' \ jnbsp;duspt opipciun lt;roq)ounbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

e^iTiO^woo. Dulcißima profedo deprip^‘‘’ jjj j fjHOif Df«)» ttocjf conditoremnbsp;enim ad ußum hominu omnia condita cp~e,i^nbsp;Deo curie epe bominer. tam quorfumnbsp;Dcu tam anxic claborare in homine iuua/td'’’^nbsp;endo,omando, p tantum ad hoccxigiu*^rJnbsp;cium uitlt;e corporalif eSditi ejßemuf. i


ocr page 65

DE CREATIONE.

in natura rerunt, Dei er ga no$

%. Qt^are or not Chrifliani natur am af^ui» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®

ibi Dei prafentiam ZX benignitatem er» ^quot;oïcontJicrfmMr. Hocfiudium ualde prodcftnbsp;.. ‘^‘[»pUnain, ZT eon/irmatin animit bonat çrnbsp;j”'*’ opinio»«, fed tarnen hac Philofo^hia regen»

Utr^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;------quot; '' ----------

ïc m«klt;t coHigttrtt homines acuti inextri» abfurda, qua quoniam habent aliquidnbsp;monendi funt iuuenes, ut omißis ifltï in»nbsp;^'^^‘^/i’utatiottibus, patins quarant ßmplicetanbsp;*P*lt;in fententifim, utilem religioni ty moribus»

ocr page 66

LOCI COMMV. PHILIP. WELANf^^' b qua rcß/ldtit, nee fiiiaiit fe ah ca, tUiinbsp;tioiwn praßi^i's abditei.

Efl autem ha^e ^ia et uera fenfentitii tnanu, ac ucriiu toto pastore tenenJa,nbsp;Dei« non flt caufla peccati. Et quod Dcuinbsp;là pcceatum. Sed caufle peccati fuutnbsp;Viaboli, er uolunta; homi/iif. N^m Gettcß^^^nbsp;ntodicitur. Vidit Dcm omnia qu£ fccorid’^nbsp;crant italdc bona. Etin Pfalmo iSSonnbsp;lens impietatem tu cs. Et chriflus inquit, ,nbsp;lum patron efle mendaeij, zx ex proprijt Inbsp;nendacium. Transfert igiturcaufaiitin^‘,'‘fiinbsp;lum, cum uorat patrem mendaeij. Et cUiU inbsp;proprijs loquitur, difeernit uitium a natuf^nbsp;tondidit ct conferuat De;«. Ne^; c«»n ,nbsp;jfe pugnant, t^aturam a Deo ortam efle,nbsp;fcruari. Et tarnen uoluntaton Diabolinbsp;nis caufam efle pcccati, quia uoluntasnbsp;bertate fua potuit,fcq; a Deo auertcre-pofluiit er alia tcflimoiiia, ut Roma.^-niinem intrauit peccafum in munduin. FI'” Jj! Inbsp;ftola loannis, Concupifeentia carnis 'nbsp;ex Patrc,fcd ex mundo cR.

tiec flÿtra ilisc uerboru in fcripturtt

ocr page 67

bB CAVSA PECCATI ET DECOOTIM. iniurdbo cor Pharaotiis. çr fimilct. CfrtS!

'll ffiii«, Ebrdicrf phraßßgtußcarc cas permißi» ’»cin.non uolfintatcm eß caccm, ut Nc nos indu»nbsp;**i in tcnutiojiciM, id cß, nc ßnas noî induct.

Prohätidum eft nbsp;nbsp;boe, quod docent peccA^

'quot;’Ä diferte ßgiiificArCj non natur Ain a Deo cre» 'nbsp;nbsp;nbsp;*'‘'gt;n,[cd corruotioein AUt defeduin,ut pcccatunt

' ®'^2inif efi defeâtts donorum er iuß^ obedien» 'I *’*innlt;itttrlt;t bominiî. Nkmc autem con-eruatnbsp;Uicni bointnif ndtwram, quahs modo esi^nbsp;'^P^iandc ortd c)l corrMptio, Pcccatd aäualtAnbsp;Wir.ordijidn motus, chim «idchcet «oÎMKtdî de*nbsp;feaiufto obicäo- Ac motus ipjenbsp;' ^'“nflioMocrftwr »idtfhdie pcccjti,feddcfcätitnbsp;i 'f** inordnjatjo ^^ormale. Sed bac eft uitij ratio.nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proprießi^niftcAtrcatuinilU'M corru»

j Conilitutd autem hac fententia ,q«od Dci»

1 ’’.'’quot;Jitcdapt peccrttj, plane fcquitur comingen»

1 ‘’‘’'n conecdendam efje. dni^ pcccatunt ^°pricauüluntatePiiabolicr hcminis orta eft,nbsp;auicogcntc uoluittatcs no»nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ideonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e/r nceefino

s y faiiuni

ocr page 68


ptura tribuathoinini nunc ctiam pofl libcrtatem aliciuam dcligcndi ca qu£ funtr f 'nbsp;Ha rationi, ad ciuilem iufiiciam cff:cieti‘i‘‘’’'^nbsp;poftca dicemia. Sicut igitur Dcuf uniucrß'’'!nbsp;turam condiditjta coiididit etiam koe ,nbsp;num, feu modum agendi, uidelicetnbsp;autem libertas ut diHum eft, fons eont‘'’^^tnbsp;in aHionibuf humanis. Ergo contingentie ’nbsp;det Deius ac déterminât ita, ut non toPet

)


ocr page 69

ßECAVSA PECCATl ET DE CONTIN.

furtt, quomodo mancat libertés, cum cr

iwpfrtÎJt nature uûlt;tm zr uires, zy de» contingcnùd. Hfc omnù pertinent adnbsp;quot;’f'Hcftum creatioiiif, nec polJunt fatit expliea»nbsp;^quifubtiliiK blt;cc di/putant, multaprodiginnbsp;eolli^ifnt^qu£ tantum perturbant imbecilîetnbsp;*’‘quot;101. Ottrfrr tint ad iÙam ratioiiem. ûuam

iHa dijlinâto necelfaria eft- Ncce^iWs ’ confequentii [eu ab[oluta, qualis eß htec,nbsp;cjt Deu ej[e, Deum effè bonum, iußu zTc.


ocr page 70

tOCI rOMMV. PHîLÎ. MELAKT^' ‘änbsp;Hzc fiitit ndturd contingentid. Ncq;nbsp;tonfequentij libertatciit uo'untatis toCit-

Nfc inttehcnJdfunt 'm Ecclepdtn tdde Stoic!))ito,dut isóji’fMi; èciâyx-*^^’nbsp;etwn hdbcnt ueri dut prmi, fed funt ntef'^ Jji)nbsp;gjgt; dc Sophi/lic^ codeerudtioncf.nbsp;eß: obfcurum, i^udntum h^c opinio noeedt .nbsp;er mcribufjß ßc fentiant homines, utnbsp;feruul itx dicebat, non debere fe pleäi,nbsp;ßto coddus effet peccdre. Ab bisnbsp;deect pios aurtbus dti^ dnimis dbhorrerf^ jnbsp;Dchumanfs viribus feudeHl’^^nbsp;arbirrio.

VALLA er plcri'p glü non redf kunt uoluntati hominis libertdtt’’'’ ‘jtnbsp;^iiid ßdiit omiiid dec erneute Deo, atlt;j; ;nbsp;tier/um tcKunt eontingentiam Sed dlicnd lt;^1'nbsp;nbsp;nbsp;j

fiiutdrio de contiiigentid, db hoc Icco humanis. tiieenim in Eecleßd (]n£ritur'’‘l'‘j(i‘nbsp;ßt naturd hominis, dn per fed am obedieiit‘‘‘quot;'anbsp;gfDci prdßdrepoßit,ncn ^ult;eritur denbsp;Del conßiio gubernantis omnia, non '

ocr page 71

fi^afcrntaridemodo gubernationis diuin£, aut '^'^pr£dclJiit:ttione. Ac prouidciidumefi ,ncolgt;^nbsp;’’“iiiitHr rex bonecT Hlilcj, rixis nikil ad re«»nbsp;quod ßeri ßolet, cum pere^rtni Iccinbsp;‘^’Ntfeentur. idea dicam brcuitcrhic,quo}nod9nbsp;!'''i?iur4 noî de inßrmitate humane nature do»nbsp;Hxc cniin agnoftenda efl, ut difcammnbsp;^“^’rcnolûopifsfit beneficio Chrifli.

Be uiribus hominis fumanturex Philofo» P“* Plt;lt;rtitio/ifr, que nonßint ignote. in hominenbsp;Rittio, flu mens que iudicat, uoluntas quanbsp;“'^o5gt;trinper4t, uel répugnât iudicto,cr imperiàtnbsp;uiribus. infcriorej uircsfltntflnfus,nbsp;^^P'^titioncîfenf««»! flu aflciHus. Vacant au»nbsp;f”* liberum arbitriu , uoluntdtcm coiun3am c«nbsp;’^‘’fione. Scripture cu nomi-iat cor, inentem ctfl»nbsp;^‘^gt;coplc^^itur indicium ipfas Äjgt;pc£sti?lic«nbsp;nonflsiulatuin dHt externum op;«.

E (11/ Scd«î

ocr page 72

feu naturalii inßrmitds confideretur, fcidmiii lege Dei rcquiri non tdntum exteri’^^nbsp;uilid ßdd, fed per^ctudnt ey perfd^difnbsp;ndtur£ obcdicntidnt. N4»i fi ndturtinbsp;non eßet corruptd peccdto, hdberct certiogt;'‘^'’*^tnbsp;cldriorem de Deo notieidin, non dubit^reinbsp;luntdte Dci, hdberet ucrum timoreni,nbsp;ducidm, deniqi prd;ftdret obedicntidtn ftnbsp;lezi, hoc e/i, in ndturd hominis effènt


ocr page 73

DEHVM. VIRIE. SEV DE LIE. ARBIT.

ejl etidm deleilus cxtcrnorum opcrum ci» Quare uoluntds humatia potejl fuis ui»nbsp;fme rcnouationc iCditpio modo externa le»nbsp;°pcrd ßcere. illt;ec cjl libertas uoluntatis,nbsp;^'*lt;1» Pbtlopjpbi rcéic tribuut homini. Num häcnbsp;^!'^'»facr£ literie aliquo modo concedunt homi»nbsp;Ciuiafcripturadocctcf/equandam iufii»nbsp;?‘‘’^farnis,quedam opéra legis, i» bis i^ui nonnbsp;Ergo concedit hæc opera effici pofjinbsp;l!^!'’lt;gt;nisuiribusjjnercnouatione. Imo banc di»nbsp;^'^^‘’’antexternam feuere requirit,cum inquit,nbsp;pof ta. Item,Lex cß padagogus.nbsp;P utilitates habcat. bac padagogia,nbsp;N«»c illttd addam,nbsp;/’'^‘Pftmlibertatem efficiendie ciuilis iußiciitnbsp;imbêciöiutc, fepe unpedinnbsp;I^amcum natura fit plena malorumnbsp;f^pe obtempérant homines prauisnbsp;non rcHo iudicio, peut inquit apuinbsp;^lt;^dca. Videomeliora proboq;, Deteri»nbsp;Praterea Diabolus captiuam natu»nbsp;impeHitad uaria ftagitia etiam externa,nbsp;îçj niuere, lapfus turpißimos habere,nbsp;infer bat diffienltatet Ktcuiig; reliquanbsp;U fft aliqua

ocr page 74

LOCI COMMV. PHILIP. MEL ANT«-fßalloua libcrtas ejficiendteiuftici^çciuilif.

Secundo Euditgcliuin docct in ndtur.t ribilcin corruptionem eße, lt;ju£ répugnâtnbsp;Dei,hoc eß,ßcit ne pr£flare integrum obeditquot;^nbsp;tiam poßimut. Et Jj4rtc corruptionem nonnbsp;huinunu uoluntas per fefc ex natura tollere,nbsp;neq; mortem tjua eß proprijsßimiM effeän^nbsp;corrupttoit:, per fefc poteß ex natura tollere-autem in natura humana coecitas tanta, utnbsp;ipfam corruptionem no fatii perßiecre poßi’^“^nbsp;2deo non uidemm, quanta ßt inßrmitaf huni-i'y^nbsp;rum uirium, quam fi ucrc cerneremuf, tum d^’nbsp;inteUigeremui, homines non pofße legi Del rnbsp;ßeerc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. (H

Sciendum eß igiturde libero arbitrie, poße homines legi Dei fatisßcere, Naml^nbsp;uina requirit non tantum externa ßila.fed imnbsp;riorem mundieiem, timorem, ßduciam,nbsp;nem Dci fummam, deniq; perfctlam obediequot;'^nbsp;er prohibet emnes uiciofos aßet^ui. Conß'^^nbsp;tem homines hanc pcrfeâam obedientiam ,pnbsp;eorrupta natura no prlt;eßare. De kacnbsp;onc,pracipue loquimur, non de externifnbsp;cum extenuamiti Itbertatem uoluiMif»

ocr page 75

De HVMA. VIRIB. SEV DE LIB. ARBIT.

refert non extcnuari nccj; dißiinulari hans '“’¦ruptioncm, ut tntellî^antM bonuiicj nmfatis^nbsp;l^'CTeltgtja fciamui nobif opuf cffc mifericor-'^i‘10'c.

Dctiide hoc addendum cfl, uoluntas hu» ^Ma no poteft ßne Spiritu fanâo eßiccrc ßgt;iri»nbsp;ajff^îui, quos Dem rcquirit, fcilîcct,uc*nbsp;’¦«iii timorcm Dci, ueram ßduciam ntiferieordijenbsp;^ti, obediential» ac toierantiam afiïiâionunt^di^nbsp;^‘^^ionem Dci, crßiniles motus. Teßimonia fa^nbsp;‘*s multa funt, que tefiantur naturam ejßc cor^nbsp;’’«pUin, ncc pojjc legi D« Catisßccre. Prietc«nbsp;’¦f« (ictj; poßefme Spirüu fan.^o motus ^ii itua»nbsp;coiiciperc, quosDem rcijMirit.

Romlt;t. ?. Qui ducuntur Ihiritu Dci, hi f“'it fihj Dci. Item, Siquiî ßtrilum Chrißi noitnbsp;^“betjsnoneßchriili. H.£ dua fcntcntiie fatisnbsp;fcriiiicu£ funt, piattc teßantur,opifs effè Spi«nbsp;ritu fanäo, ut obedirc poßimtu. Co/^at autentnbsp;«omitic Spirits fanäi ßgnißcari non rationemnbsp;humanam, fed ßirittim Dci eßicaccmin rfniinijnbsp;•wßrii,

I. Corintb. z. Animalis hemo non percipit ea,eiu£ fxtttj^iritiM Dfi. sig,nijic(tt cniiw bewtonbsp;uiiientan

ocr page 76

LOCI COMMV. PHILIP. MEL ANTtf' uiucntem uita naturali, hoc eß-, fcnfu crnbsp;ttdturali fine Spirits fiinâo. Sic cniiit co loconbsp;fccrnit Paulus animalem a figt;irituali.nbsp;tnim hoiitini naturaliter tmprefia efl: notid^nbsp;Dfo, tarnen hicc adeo objeurata eft, ut non r,nbsp;éflentiatur ei animus, fed dubitet, an Dctunbsp;ttos, an puniat, an uelit ignoficere, cxdudirc-hac dubitatio ejficit, ne uerc timeant aniwi

loannisf. ilifi ^uis rendtus fiueriteX'^i':


'i^cci; ucro optu eft longd diftutatione, unufi]uifij; animumfuum, cr fiecum delibefd’^^^

qu^rdt, an non mirifice dubitationes de erccant animum, dn non confliHetur mir^ ,’^,7


(tentid, an uere timedt, dmet Deum, dn IiM/-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tirlhlrdtn Cd‘quot; ,,

^netitr hdne imbedüeÿi nalurdtn

ocr page 77

DE HVAÏ A. V’RÎB. SEV DE LIE. ARBIT. tâtibus, ac morte o[gt;i)rimh cr prteterea terroretnbsp;etnmtru panarum proponi. QKÎfli« «p/îfnbsp;âionibiM, i^uomodo funt affeâi aiiimi, ubi uidctt*nbsp;tur deferti a Deo ? An non dubitant tune, utrumnbsp;^cocurx put humatia^ utrum exaudiat hominitnbsp;pfwej { HJ (Krfgni motut animorum conßderan^nbsp;^funt, cum de libero arbitrio dij}gt;utt(tur.

Neç hicc eb dicuntur,ut lu^ueof iniiciamttt ^Onfeientijf, aut deterrcainus hominet u ftudionbsp;®l’tdicndi, aut credendi, aut ne conentur. imanbsp;'¦?w *. uerbo ordiri debeamuf, certc non repu»nbsp;Sx^tttdum eft uerbo Dei, fed annitendum ut ob»nbsp;^^i^percmut, çr intuendu promißio Euangelif,nbsp;‘i‘‘^eftuniuerfalis. Porro 'ntuerit certaminibmnbsp;clariui iudicari poftùnt,ijuam inoeicßtdi»nbsp;ܒ^tationtbu^, Nlt;lt;»j i« «cro agone, uii angimurnbsp;feniißione peccatorum, erigere noj debemut,nbsp;mtucri 'm promißionem. QUänquam autetnnbsp;^‘fUatur uoluntat cum mßrmitate, turnen quianbsp;'ibijdtuerbum, fcd fuftentut fe uerbo. con»nbsp;KnitHr confolationem. Et Spirititj fanüut ibinbsp;eft per uerbuin. Sicut mquit Paului, Spi«nbsp;^‘^iftadiuudt infrmitatem noftratn. In hac ludianbsp;’’’ttindw eft unimuf, ut omni conutu rctineatnbsp;iierbum.

ocr page 78

LOCI COMMV. PHILIP. AIELANT^* ftcrbii. Non efl dehortditdui ne ccneturnbsp;cendut qucdproitiißio flt uniuerfalis,(ynbsp;beat credere, in hoc excniplo uidciniifnbsp;hasc4ufas,Verbutn, Spiritum Çan{iü, O'nbsp;t(itein,/tonfliiicociofa)n,fed repu^nanteinnbsp;initdtifliie.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

Hlt;tr cäufar hoc inodo Eccleflaflici Tamp;^\t.rcs coniungere fllent, Eaflliia ittquit, /xovopnbsp;*’'’^*^Kc7'o/J, ^54^ 0 -æjoaTravlà Demnbsp;ticrtit nor, uccat, inouet, adiunat,fed nosnbsp;tuns ne rcpngiiemus. Conflat cnini peccatuin inbsp;. ^rin nobis, non a uoluntatc Tici. Chryfoflorti«^ '”7 (nbsp;'* ^Uit, 0 JV ‘ÏAilt;.ijgt;p , To'/J êouÀf’^.o/J ' !nbsp;apte dicitur auflicaiiti a. ucrbo,ncadncrfd'‘’^’nbsp;ne repugnct nerbo. Et nos lt;jutdeni flcnbsp;cportct. Non enim indulgere debcinusnbsp;ti^ aut defldii naturali.

Pratcrea fl de totd uita pioru loclt;Hdintir,(‘gt; cfl ingcns imbecillitds, tarnen cfl a!icgt;ud liberi“^nbsp;tioluntiitis, cum guidem litm adiiiuetur a. Spi^^nbsp;Idnâo, agerc aliqvid poteflexternisnbsp;hiis cauendis. Idco Spirèn« fanât auxib“'''nbsp;.tmpliflcari debet,Cf flmul acui diligentianbsp;Sicut Paulus iubet caucre, ne fruflra gratHnbsp;ceoeriiH'*^

ocr page 79

ÏÎE HVMA- VIRIE. SEV DE LIB. ARBÎT.

Et Chriftut, cuin inqm't, dabit SpiritS ßnäunt petcntibits, promittit non odofis, non a»nbsp;non repugnantibttt. Et au^ct Deutnbsp;^oiu in bit ^ui rede utuntur, ut docct ßmilitudonbsp;te^ociitntibuf.

Ppßrono de di/ciplêhd, dixî [upra uoluntti» ^^i»poj[cfuû uiribui aliquo modo cffîccre ciui»nbsp;li'* ojficiit, Et banc dijciplinam' rcciuirit Deuinbsp;'•’'‘quot;i ifl fcw q«i nondum fuut fandißcati. N«nbsp;eß eiuf utilitat. Num externa delida pænisnbsp;'‘’’'piralik rr £ternis Duniuntur. Ad hlt;ec Pau»

^ccleßaßicoru ac lynodorum, tu nero ctiani Ncc ddigit ad dcߒcrationcm bctiatnbsp;’’’'Ntfj, lier (ictfrret cat,clt;uo mittni cone/itur. inîOnbsp;^•‘niplißcat Spirfti« faitdi aurilium, Gquot; ucuitnbsp;^^ram ac diligentiam noflr^ uoluntatit. ÎSJortnbsp;È^obonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rtïii miï*

ocr page 80

LOCI COM MV. PHILIP. MELANfH' ittUMte Spiritu fanäo, quafî nihil intere/f^tnbsp;fiittuam zs- uolunidtem. Atq; hinc ßcilenbsp;conciliari fcntenriæ de Ubcrtate. Eccleß^r/hnbsp;inquit. Deui reliquit hominem m manunbsp;fui etc. Dico uoluntdtem in pijt aâionib. .nbsp;tidlibas non eße oeiofam, fed tarnen adiuu^t'^*^nbsp;Spirit« faaâo, ita fit ueritu libera,nbsp;Addain, ut hiec fiant iHuflriora,nbsp;tronymi diäa. Anathema fit,fiquisdixcritnbsp;impoßibitia praeêpiffe. Hoc diäo ualdenbsp;impcriti quidam. Nccejfccft igiturdiäct^‘^ .fnbsp;nymi comodam interpretationem addcrcgt; Jnbsp;lutncmm ex altero diólo eiufdcm autorit-dixerit nos poffe mandata Dei implcrc fi’'^nbsp;tw Dei, Anathema fit^ Hie gratia ititctHê^j’/ilnbsp;non folum quod adiuuemur a Spiritunbsp;etiam ip fa gratuita imputatio iuflicilt;e,fci^nbsp;ptatio gt; quod uidelicct iufti reputemurnbsp;chrifiu, er deMc placeat inchoata obedici^^^nbsp;etiamfi Icgi non fatisßcit. Sic mteBigatif’' jnbsp;poßibilis eße per gratiam. Kac interpf^^^tnbsp;neceffaria eft, ut inteHigamus MrHqiCr‘f‘^ n,nbsp;bedientia pioru proculabftta perfeélioff^nbsp;er tarnen placeat uidclicet quia perfonanbsp;Chriftit placêt,fed baefuo loco copioftui

ocr page 81

OB PECCATO.

De peccato •

CHRISTVS complexuieilfumnttim do^lri ntEuangelijcrq^uaßmethodummforma^nbsp;’“^gt;^«1« iubct prttdicare fuxnitentiam er remißionbsp;'^Pfccitorum . Hifunt prlt;ecipui loci uniuer^nbsp;I5‘*«ftrw4 chrifli, ad hos ttinqudm ad caput renbsp;reliquic partes . Porro pr^dicationbsp;accußatcr damnat pcccatwn/tcut'mnbsp;’ feriptum e/i,SpiritiK ßanfhts arguct munnbsp;”• peccato ctc. Necc//è cA igitur 'm dodri»nbsp;y^lt;^leßafiica diligenter explicari quid uocetnbsp;pcccatum, er Paului ob eam caußaiitnbsp;r’pfWoi/Mni Epijiolam ad Kom. conßumitnbsp;^°^tione horum triuin locorum, Peccati^Le*nbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locum fufccpiinut

ƒ P^^oatöquamhumanaratio feuphilofo» 'Oboc'lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fingulari prudentie

^Pfi r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntulti hic

'*iüe’*'d ’intcllcxeruMttantum«• poftf4nbsp;’•'ficii l^^^^ft 'f”^oüigi magnituib betnbsp;p oognitisnoftrismalis.

’^’Kipio i^i^if^ nbsp;nbsp;ffocabulo moneri imferl

It»

ocr page 82

LOCI 'COMMV. PHILIP. JCreLAïH^' tos necejfc clt, Peccatum non ßgnißcatnbsp;cris Uteris tantum , ut grammaticc fon‘itl‘‘^^^nbsp;nis,ßäum aliquod,fed ßgnißcat ernbsp;tuum uiciutn ,hoc e^l ,corruptionem naturk r’nbsp;nantemcumlegc^erfiila pugnantianbsp;Dft. Jdq- de uocabulo admonco ob haitce^^T^nbsp;quod quidam addutli grammatica fuperߑ^‘‘'/j,nbsp;fußulcrunt uicium originis ro quad peeeatiquot;'’tjnbsp;nißcct latino more non perpetuum mtf^Lnbsp;ßdum aliquod, nee uident hebraiea uoc( |nbsp;nißeari proprie quiddam damnatumnbsp;dicam reum ,propemodum quod lati/ii inbsp;c«nt. Sit igitur in gcnerc peccatum ,uieii*''', ’pj' ’nbsp;petuum aut frilum pugnans cum 'nbsp;uiditur autem peccatum in peccatum orig‘quot;'^Jinbsp;actuate, ais enim appcüationibiK docenii^^nbsp;ntendum c^.

De peccaro on'ginis

DEPeccatocriginisideo multie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;li.

nes extitcrunt.quia humaiia ratie | , det immundiciem naturalem, hoc cA,nbsp;htec eße damnata,qu(e kiercnt in natura b»,nbsp;fcilicet, Ignorationem Dci,uacare metu Inbsp;fidcrcDeo etc. Etcumhasmaximasl^r'^^^'

ocr page 83

ßE PBCCATO OR’GWIS.

'fq!,-¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^^1014)11

ciuilia hue detor quellt intj^eriti qu£dciinnbsp;^f^ttiräDi bonam ef/e. item peceanbsp;^loc P^‘^^‘^tutn,niß fit uciuntariu. H£cfinbsp;^‘'^^fi^'^t.Deitf .n. naturamconnbsp;Aii( integram. Sed pofica per pcceatuinnbsp;^lt;^^^i^ptiigt; qi*4 fit ne naturulct uiresnbsp;ipcccatum nonnbsp;efjet uoluntarium ,dc ciuilii-^lt;ii dicitur. Sed non debet detorquenbsp;otiginii. Etfi Augujîitiftf quadamnbsp;^s S^^P^^tdtione etiunt ud peccatum Originbsp;Jit '®«»moditt. Dicit uoluntarium elfe,non quianbsp;neftrd, fumerc aut dbÿccre,fcdnbsp;fii^K^ • ycrum nihil opiifcfi.

, fatis eft tcnerc quod ^lt;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diäum fit. Tale eft ctiain

^4udamur nec uituperamur propter ea f^'-^ mcncioKcm hol’untnbsp;thcologis intcmpefiiue in bac dt»nbsp;‘“«c cituntur.

peeeato Originis

^'^Z'Miitiadicunt , Sedtarnen i» fiumnta itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc

ocr page 84

LOCI COMMV. PHILIP. IHBLXS^ hoc pnciuiit. PecattufU ortginiî eßenbsp;cA,iinputdtiûiiet», qud pofleri Ad^nbsp;ieliAumrei de ddmudtißnt .DcittdedddKnbsp;qudnddmiwbcaUitdtentin ndturd ,hdne^nbsp;fotnitcHt negdiit e/Je pcccdtum hoc c^nbsp;fud ndturd digndm ddinndtione, fednbsp;ttdm peccdti çr rem incdidm . Ceteruitfnbsp;hoinincm poße ßne peccdto eße , amp;nbsp;cere legi. Hiec eAfuinmd fentenciienbsp;corum,quiepdrit dlios multet crrore{gt;‘^^a/nbsp;enimcj^ legem cr Kudngelium. NdincK’’' Unbsp;glint non eße peccdtd dubitdtionem, dijfi^y^i^inbsp;cr ßmiles uiciojos impetits qui nobifcuinnbsp;tur,obfcurdnt legem. Deinde quid juilnbsp;Bci tdntum requiri ciuilid operd . Itemnbsp;iußo^ eße proprijs operibui dbolcnt EUdgt;i^^,^(,nbsp;de mifericordid »item dbolcnt doAriiidmnbsp;Jubent enim dubitdre ey docent dubitd^^i ilnbsp;non eßi pcccdtum. Cum igiturßlfdnbsp;feccdto Originis tdntdm ruindin trdxerit,'^^nbsp;eA edin reprehciidere utreAc intclliginbsp;muftrdridoârittd de mifericordid poßit. .finbsp;iJos igitur contrd fic fcntimM - ,nbsp;eatum Originit non tdntum eße impu^ߒ^^jf»nbsp;feu redtum, fed etiam naturtt

ocr page 85

de peccato ORIGINIS.



.dijfidentia , odium Dn, çr alij cum lege Dci. Voco autem cornbsp;non actum aliqucm fed perpetuumnbsp;iUtq; tHud ipfum quod alij uocant nuncnbsp;(1^ “lt;)««/!lt;: coiicKpifrentiam, nunc inordinatio

lt;}«« nunc in natura rcliqua .‘^nimfunt ignoracioDei,uacaremetu,nbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßngendum e^

necere natur a qu^e r cliqua cii.

'n’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IfVlrt tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

$1, ƒ ‘ *VB dcfeélui funt korribiles peftcs ac uicia. “Wctiitm fiaeicioli/^imiiiKpctut. fcilicet.


ocr page 86

LOCI COMM. PH'LIP. MELANT«. tegritdte ,uircs aniinæ amp; corporis itanbsp;funt nc Here poßint obedire Icgi Ofi ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ttmifit ndtura ßrmata de Deo noticiarn gt; fun ßucccdcre ignorationetn , dubitatieif‘^'^’‘^nbsp;temptuin, dut odium iudicij Dei. Cunt^i.e‘ 'nbsp;I:co,tiinet dntat carndlia , cr habetnbsp;impctM puoliantes cum lege Oct .Sicnbsp;tur Anpiclmu'i ipfe deßnicicnem, utnbsp;çr dcfeâtts cr coiicupifce/uiam inbsp;ißoiiaucnturd prudciitcr induit, nihilnbsp;ter has ßguras,diccrc ([uod peccaium Oriÿ'''^nbsp;concupifcctitia ,aut dicere cjiiod ßt deftd!gt;^’nbsp;addit, altcro alterum ßgnißcari ey coinP'^quot;,nbsp;di. Jdco rcccntiorcsfine caufa rixdntugt;’,P‘'^‘^^nbsp;turn Originis e]fe dc/réiuin non concupiß^!!“^Jnbsp;Vtrumqi enim coinpîeélitur. Et hicnbsp;Utrumq; eße materiale peccati amp;' coticUn^nbsp;am dcfeâus ,fiquidcm formale pcca'^nbsp;ac propric efi rcatiis feu imputacio.

Vnde fitpeccatum Orighi ' nis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

BOfiquam Adam lapfui eil^amifit tem naturalem CKmfcntiretirtnaamp;''y

ocr page 87

DB POENIS.

’’^2”^ pcccütti Cf mortis ^'jpolUiM prioribiK orttai)icntis,procreMit deinnbsp;^Mitfwidmcrdf ipjj-ziiwt«r4. IM poflettnbsp;contrahunt uiciuin Originis hoenbsp;’ fuat cr bAbent uiciofam nAturAtit.

De Poem's.

^^holaflici concupifccnttAinß^ciunt paitditt j non pcccdtum. Nox concupifcencidi» dinbsp;pxnain lappa Adte lt;cr pcccatum innbsp;et mors paena,fcd pr/edpua pœintnbsp;iiiiu^’'*''’quot;^diaboli,cui,fubici;iac/l natura ho»nbsp;opterpcccatum,O’ dc hacpoena lo^uinbsp;gt; cum inquit. inßdiabcris calca»nbsp;^‘«s.SÆMit itaci; diabolus 'm natur am hominis,nbsp;er omni genere calamitynbsp;iiilgP ‘^^^gt;'ßo'tctiam,Ad hae impeUit cantnbsp;ftagitia,ad bla/}gt;hcmias,ad nwpinbsp;iÇ ^ftd hypocrißn, ad ccdes,ad odia etc.nbsp;in prtefiantibus uiris quinbsp;*lt;itcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiucrc conati,tarnen natura imbccilU

^^‘*holi ttifti incidcruiit 'm uaria genera.

4 till Tejli

ocr page 88

loci COMMV. PHILIP. WELANTI*’ Teftimonia quod fit pecc3gt;nbsp;turn OnginiSjS^ quidnbsp;fit*

PSlt;tI. yo .Ecce tn îni({uitii(ibM cr »« pcccäds coiiccpit me maternbsp;plorat enim nett matris pcccattim fed fuut^ ¦nbsp;ita eoiKeptnsfum^ut cum formarerflatiiit i”nbsp;mafsa feu in me ipfo extiterit pcccatum .nbsp;turigiturpropheta peccatum c/Jc inhoini'“^nbsp;quodiiafcentcs fecum alferunt.



ocr page 89

BE TBSTIMONIO.

^il(ndicranthoininei,ut cogtti» mct^nitu^tie ’quot;'«liMtRi^crnni« bencßcio Cbrijli opi« cjje.

î^aw.y. VinM4lt;ff/jlt;??oo,n«ff mortui funt,

Ki propter Adte lap[timgt;Gr uddit, prruafnomncf.^uia owncj pcccaucrunt.nbsp;pjyjrjß^ ç/j: J Pcccducruiit pro rei funt,nbsp;*ƒ“ Pffe4t«i)j habent. QJiod ß taiitum ailualunbsp;effent pcccM , uiiuf^uiff^ tantum rcufnbsp;f«i ßdi, Nk«c cum ciarc dicat,nos reos effinbsp;Adte deliólumjtefilt;stur aliud quoddam innbsp;pcccatum effe preter aHualia deliHa. 'Einbsp;'ƒ 'lt;i pfcc4t«m intelligatur tantum rcatin, pon-borunt uerborum obferuanda pint , Pecca»nbsp;tc^nauit, Morf rcgnaiM cr fimilia. Signionbsp;enini homines oppreffos ejffc ira Dei, non hanbsp;‘'.'''^figt;‘mam Dei noticiam, odiffffe çr fugere iudinbsp;^.''^^ff^eifiiofi^ffliffcß.dosiudicio Dei Sicuinbsp;^'*^i‘aulitsAculcunnortis pcccatum câ»

ji., J. tiip quis renatus fuerit ex aqua ty non potefl 'mtrare in regnum Det. Stnbsp;regcnerationc,crgo uctus natura rca ejtnbsp;* ^ininunda.

^«nepî s, Cflgitatio humant cordif, ntala

« nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ cjl

ocr page 90

LOCI COMMV. PHILIP. MËLANI^' e/i d puericù, ftgiiificat cniin non foluntnbsp;tudiiie ddiéla contrahi,(cd in naturanbsp;ejjequodfiatinterumpit ab initio.

Hue pcrtinct çr Hicre. eSl cor hominis cr infcrutabtle, Scdnbsp;ualcnt in hac cauCa Pauli fcntentiie. Rownbsp;S. quit tcjia/uurpcccatum eßc.Conflatciii^f^r^nbsp;ibinon tantum ailualia dclifîa accuÇar^’J^^fnbsp;peccatum h£rcns in membris de quo die it • jnbsp;ttio aliam legem in membris répugnante^ jnbsp;mentis me^e. Item Carne feruio legi p^^'^ unbsp;Jtem fen fus carnis mors cß:,ct inimicicia ai^^'nbsp;‘Deum nee potefl legi Dei obedirc.

Hæe toca utrumq; docent or iiafci cum peccato ,quia certe concupifccncianbsp;cum nafeitur cr teftätur peccatum Origi'’'^7/nbsp;tantum ejfc reatuin, fed ctiam morbum i» y /nbsp;natura herentent ,ncc refert utrum buiicnbsp;turn appelles defcâum an concupifceiitiaittnbsp;ra enim nihil intercß,ß defeäum prudente^nbsp;ligas. Nihil diet grauius potcil quam taletnbsp;feäusinuaturaejfeßgnoracionei»

ocr page 91

De TEStiMONIO.

h, * ù ,amorc D«. NmUî morfci gr^uio

futit peccato Origin'uueraetper/picuit p(j ^^'tfentätica fcripiuris er ccclelia;hcùnbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pcldgiani intempejhue

pcccdtuijf Originis:,er-

Scbolttflici eciainß in /ßccietn rctinent, td» (ic^ toUunt cum ncgdiit coitcupifccntidntnbsp;A Nittum ejßc ,er f.ngunt hoiniiiciH pojße legi deinbsp;‘quot;‘{ßfcrc ita füllt er bis temperibui multi I uinbsp;^^^^i,lt;luiÇult;iuiter dérident h^c qud dixim-anbsp;^^P^'ceatoOrigitiis ,quiaci’imratio non cernitnbsp;inßrmitatem eße rem damnatam,cr Philo»nbsp;nihil iudicut eße uiciofum^tjuod non cjlnbsp;nofird. Jdeo coüigunt dhfurdd cjUienbsp;^‘‘^ciitur hdrerc ift noflrd fentencid, eac}- ualdenbsp;er hditc totdm cccleߣ ßrntencidin iu»nbsp;^^etnt effe merum delyrdînent um. Aduerßis bojnbsp;Icuei /ßiritui diligenter muniendi ßunt dniminbsp;(^tipiurie teftimonijs t^UiC eitduiiniM,çr uidenduntnbsp;lit Cd nobis excutidnt ißorum cdlumnioße internbsp;prctdtioncs, c}ui trdnsformdnt ßentencids de re»nbsp;biisßiiritudlibus et drcdnis diilfdt in philofophidntnbsp;çrciuilcf opiiwncf.

ocr page 92

ttttUdtn rem uidofam dut ddmndtione dignàff^ liijudm clJè. Jdco nec docent de fide. fed f'v .nbsp;hominem iuftum efie propria mundic id.nbsp;nos didium iUud fie tMcUigimus, In baptiß^^’nbsp;mittircdtumiCr tarnen mancre ipfuntitx^^j ^nbsp;hoc efi,mdnct morbus ,fcd non imputdturnbsp;ti. Pr^terea cum datur jßiritus fanäus,nbsp;mus nouos er pios motus quibuf dliijud ex Pf.nbsp;corriii morbus incipit,dtci:ita Peromnem ¦.

ocr page 93

DE TESTIMONIO.

fch’iiB, et defeâui. Et nccejje cH fcire hée T pci:c4W boc eft res uere dignas damnatione jnbsp;morbi naturäm attinet.Sed tdmcn ita non


^^[debcmuspcrfonamcr opus, )ta^;etiaMjt pffnbsp;(llj*i‘‘gt;'tuiciof£,ciperanonplacent Dfo. Et mnbsp;*1'4^^’'^°”'^ ^^^i‘igt;dubitatio,uacarenbsp;' '¦io 1'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®“»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuminis uiris Pompa

«lia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiamfi habent noticiam

i*ilt;i^a^ct quod De«« fît bonus,iufîut, I Iff ƒ ”nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;norunt Euangelium ,qucd Dci« gra*

ag^liaiotti* hn

ocr page 94

' HOC! COMMV. PHILIP.MEt , tuf iudicantfercijei d Deo. Quarccuntnbsp;intcriom morbos^ctiam poUutintur extefft^nbsp;cncf. Sicut Pau'uK ait . Omne quod noitnbsp;de ,pcccatuin eâ. id cR, quodßt ab his gt;nbsp;bitant fe rejßici d Dea:,qui non credunt fcnbsp;Deum propiciunt .lidcs cnim fignißcainbsp;Viifcricordi£. Qnanquam enim non eAnbsp;dicif quid Deni egmt cum Hits pr£ßantibit^nbsp;ris, Solonc,Thentifloc!c,Fabio,Scipionc,P‘^.\nbsp;nio Attica cr ßmilibus,ati pcculiari ,nbsp;tpß^ pftebucrit aliqucm intcUcAwnnbsp;nißricordine cs' remißionis pcccatorumt^^,nbsp;cultm,tarnen nos tantum iuxta uerbunttt^^nbsp;promulgatuinßoc eA, iuxta 'Euangelium ,nbsp;re dcbcmtK,ncinincm fine Chrifli cognitiûut ynbsp;niiCcrciordia propter Chrißuin promißd

' rut

Sed hie obijci potefl,fi honefia operd r peccata,quorfutn igitur prodefi ea ficcrc .nbsp;cur praxipit ca Deus,cum non approbet pcccdl^^nbsp;iuxta iliud. iqon Deus nolens impietateni

Refßonßo . Nobis ficilis cA reß'onßoidß cnim ßdemad hanc di/cipHnam, tunc plattenbsp;DcOfCtiamfi reuera eA imperfeAa obedietK'^'nbsp;iitH'

ocr page 95

Dï PECCATIS ACTVALIBVS.

placet, er

'Of5^'''’*!^‘l'^^premiii ߒMtualia in hac uüa er poßnbsp;uitam. Sfd ß de impits quaritur hoe reßottnbsp;• Noï non cjjc stoicoj ^«t dißutabant omnûnbsp;Ji paria efje. Sed plicf peccat Nero quimnbsp;(ij°'”poiiiw Atticus,er ß Dei ]udicium eß quan»nbsp;ßt interioris uicii ''quod certe non de»nbsp;I] '^tciiu4rî. Et tainen requirit Dcmî exter»nbsp;^tßa opera qult;e uocantur legis opera. Re»nbsp;J ‘^itautcm eSquot; propter tranquiüitatcm honii»nbsp;inter ipßs er propter dißciplinam Jooc eß^nbsp;.^‘quot;flitui ac doceri homines de Euangelio poßintnbsp;‘'quot;‘«litPalttî. LcxeA pjedagogus, er hancnbsp;^^^^!^iogiam Ornat Deus egregiis pr£miis corponbsp;, er econtrauiolationem legis externainnbsp;grauibus panis corporalibus e^ aternis.nbsp;^«ïre prode hanc pedagogiam ainplificarcnbsp;'^ili^enter docere homincs,ut ßatuant diuini»nbsp;^’^pramia pro rede ßdis er pœnas pro de»nbsp;proposas eße. idq^ docet ßriptura in ip»nbsp;'^^^ealogo de pramijs Honora patremer ma*nbsp;^%ßuiseßelongauusÇuper tcrritnt.nc peenbsp;?“ Periurq dicitin ß'cundo pracepto, îJon ha*nbsp;Deusinfontetn,^uiufurpaiieritDei nomen

ocr page 96

toci co WMV. PHILIP. MELANTH. inuanum. itemdcpœtiis ({occt,i^uocici de tnfÿ*nbsp;firatu loc^uiturj^unc cnim conftitwt Deus utnbsp;pJinam inter homines retineat, çr per eos fnbsp;fittgicuypunit etiam fine eorum opera,idihnbsp;tnttatibuspent malcdiéliones in lege tcfiaid'* 'nbsp;Teftanturidemcr Lex nature ex experi‘''’‘nbsp;Nainhtecipfa opinio cü qutedam Lexnbsp;fcilicet fentirc quod Deus pro benefrdiinbsp;rcddat,pro male pólis pcenas . Itico nuC’fi jnbsp;iudicium apud oinnes gentes , eSquot; hine extH^''nbsp;illte grauißime fentencie apud Hipoduiunbsp;Cl de paenis delióloruin.

Deinde conflat hoc quoq; iHas ipfas eas uirtutesinfummisingeniis uere eßenbsp;ria dona cr opera Det qualisfuit innbsp;tc inquipcio Dcijn Thcinipoclc, Fabio,nbsp;wagnitudo animi atq- conplii in dcfendeit^^^^nbsp;tria. In Lelio, Attico moderatio ex r,«,*nbsp;autein pnt ucrißiinc opera Det peut ipp^^^^^f^nbsp;ßriycerte non funt rej male ,quarc iußid^.nbsp;ttis,habet etiamfuamlaudein exnbsp;homines quod Deus cam requirat ac pro»“

Qîiodautcmobüeiturhatff

ocr page 97

DE PECCATIS ACTTALl«.

^‘‘Innteß'e, Dclt;« autcm non rcquirit peeoäMt ^'ftiondfo Deiii rcquirit opiaipfutn ,De'tndenbsp;ijlud opiM ßt pc.catum id ßt per 4cnbsp;, ßilicet, propter uicioßem pcrß}n4innbsp;'‘^''’‘‘^nitHdo animi in Achtle eft egregia Virh«nbsp;es' uerc opta Dei, fed ßt uicio!a,quia pernbsp;'°'’^esl uiciofa,qult;e dubitat utruin Deies rcßgt;ici=:nbsp;^^lt;»gt;iioc(,eßßnc timoré er ßncßducia DcZ.nbsp;,5 ipfumnon eA obedientia erga Dcuin.nbsp;^““tenteA iuflui ßiiir opcriim uerc bonorum,nbsp;'‘^l’itobcdientiaerga Deum. Dci« igitur remnbsp;boadin rcquirit, fed lutum uiciofa illudnbsp;Wii qitod Dem requirit contMÜnat.

, ^cliqua eß dijiinäio peccati mortdlir ac ‘“''^bs^feddehac deßinAione infra dicemt/t,nbsp;potcA intelligi,quid ßt 'Vcniale,niß pri»nbsp;dixeriinut. i^am ßne ßdc eoiißicncianbsp;coiißßcrc in ludicio Dri , idco ßuntnbsp;jjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confcicntiiim accufant.Sicut

inquit. Lex iram cß^icit , Item aculcut peccdtwin cH, potentia peceaci Lex. Nfcnbsp;®Ppoiii iudicio Dct qudtnlibct honeßa openbsp;non poßumiMßne medidtore Chriflo dc^nbsp;«d rifHraidro inquit Pduliu. Senft« carnbsp;’’’’Oh eft ,ctiainß habet homo ßne ßdenbsp;à aliquant

ocr page 98

LOCI COMMV. PHILIP, . MEL

itïiqudm de Deo noticidmstiäjr.ß habet ttirtuteî, tarnen i« indicia Det nen i^“quot;bnbsp;Q«(irc ctfi CcM requirit hatte pjedage^“'nbsp;lußiciaincdrnie ,ct/i carpcraUbtiinbsp;orndt,taincii ißa fnntß.ljaquteaffirni‘‘quot;^ .1^11nbsp;aduerfari/yCuod talia opera mercantile’'^nbsp;ncm pcccatorum,fiue de ccttgriio ßucdcnbsp;no,cr quidem decent huiußnodi opera jiinbsp;fnißienetn pcceatorum fate fidneia ! j'nbsp;fomniant placari iram Deißiic Chrißo- .ßnbsp;mat Paulii^,qui docct gratie rcinitti pfe^‘‘nbsp;de propter chrißum yUt dare tcßatiienbsp;Crati' faludti eflie etc. Hacpriefciiti‘^! Jnbsp;monuij'a'yinfra cnim eopioßne de remißt^quot;'^quot;nbsp;toruin O' iußißcdtione dicenduin erit. I

III hoe loco de peccato iteceßc eß Ve Icßorem de affedibt/i. Dupliceeßit’^quot;'^nbsp;Vd homiitie ajfedtie. Quidamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti

naiit cum lege DcijUtdppctcre alteri“^ J coiiiugem, inuidcrc alifi Del beiicßciitgt;nbsp;gloriam indebitam ejßcrre fefenbsp;dijßidcrc Deo, ßontdchari aduerßif tadic“nbsp;ediße Dcum, er talcf affedies ßunt (nbsp;Utes peecati originif, er ßnntßinplieic^^ ’

ocr page 99


’ —

uicio originis ^tainen fcicnduin eß non efß malos zr uicioÇoS)Sed m na^nbsp;'^^t'etincndot elle i^-r elficien.ium ni- Rant purt

^jj’f^’fchnjcn obferuandum e^l,ne dccipiamur . ^gt;tgt;ocriitî,(|ui ßnc dißcriinine omnes a/feâuinbsp;per fc uiciofos z^ malos damnante

DcLcgc Diuina^


ocr page 100

tDCl COMMV. PHTIP.

wuii^ taiiti^m re^KÎrunt äut prokibcnt fddti . pbilo[ophia rcquirit ampliufnbsp;uiddicct di'i^cntiain non folum in extcriii^”'nbsp;brif contincndii, fed ctiam in itffcdibii^nbsp;dii ad certain modcrationemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji

feu fuauitatein , idä- proprie uocatur i Ncqj ucro aecnfat naturalem itnmundici^'’^ Inbsp;iudic^t iüa fumma uicia pugnantia cum ¦id )nbsp;bula.dubitationcin de Deo^dilfider.iiam rpfj,nbsp;tnorbos in natura hominif h^rcntcf. inbsp;nontantiiin requirit aut prohibct extcfi«^ |nbsp;jionUnt«)» rcquirit illani diligeniiamnbsp;lofophi pracipiunt cokcrccndorumnbsp;Scd rcquirit natur am ita cjnfenticnteml^i‘ ¦nbsp;ßcut nunc concupifccntia répugnâtnbsp;prxcipuc requirit noliciam Dci finttanh jnbsp;timorcm‘L)ci,ßrmamfidutiam Dci,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

dtlcdionem,accufat uicio/oi aßcäuf ‘P' ^fO' ' tur^e iminundiciem feu concupifcentiam F“* 'nbsp;teniuiciofos affedus. Hoc fentit paubi^gt;^nbsp;quit LcxcA Jfiritua!is,hoccsißgt;irit‘lt;‘^'|nbsp;^«n ciij,Verdi»! T)ei noticiam. Vcruml^'^^lnbsp;ucram fiduciam perfedam dilcdionemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Lex. Diligct dominum Deum tuuin ex 1 toedifefirnen legis Dci çr lc^tn

ocr page 101

ßE LEGE DIVINA.

non confidcrarcnt Schc)l4» ^‘frcf^pc^rcrunt multof errorw.

*•lt;1)1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uidclicci; eoneupilcctf

Jcgt fatiffjeri per opera nollr^ V’.‘‘- Unn per condtMM intcrhrcm uolun^nbsp;ƒ rcpugnet concupifceiiM.

t , Tertio. Et ejuidemfinguntle^ipojjc fatitit ^‘ß'gt;ej}iiritu fanéio.

, (^arto,non ejje peeeaM,duhitittioncnt,dilfi ^tWinde uoluncateDci cr ftmilcs motut.

Qttirtto ({uia legt putant fatisfâcere horn * ’’‘’’ißugunt eunt iufluni pronuntiari propter pronbsp;P’^iaoscra çr quidcmßne ßdejd cAßne ßducianbsp;^‘rcricordi\e. BrcMÎtcr nibil diCcernunt inter C4rtlnbsp;’“(fieiim ejuim Lex Dcf rccfuirit ,i:y‘ quam do»nbsp;‘quot;’t leget politica ucl philojbphia,

Sexto,Hine extitcruntetiamfomnia deperfe

ocr page 102

LOCI COMMV, PHILI.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e,..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

fcfiione,dc cotiftllt;js de operibid nis.QuiA cniinfoiniiidbitntfelegif'iitisß^''nbsp;didcrunt po/tcj,quomodo plut etidmnbsp;^Udin Lex poftuldt- Scd de conßlijt amp; P‘^Tnbsp;ticdicäin polled.

Scd Pduliit bclligerdtur cum iüis P^.ifiiii CÎS opinionibtitdelcgc,cr ofienditnbsp;tantum rei^uiri ciuilid opcrd,fcd pcrfcH^quot;^nbsp;dic/ttidutcrgi(Deuin,cr dccufarinbsp;«(Swd/wpccMtit J fed etidm natur4inKi^'’jA^nbsp;coHtendit omnet rcot cjjc, ncmincm Itÿ r,.fnbsp;cere. Uxe nißifcidtitur^non poteft i»tclliS[^^dgt;nbsp;ficium Chrißi,ut poftcd diccmut, Proind^^^ijnbsp;rinthifs hue dccommodat typum de ,jfnbsp;kw ,dit I »dcoî non uidcre in ßnein lcff^’ ^^((((^nbsp;non perßgt;icerc le^cm pcrpcHe Jedud'^’'' iii^

I





ocr page 103

farnali iitJicio de Icgtbitf. imngclium au nî^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Maßß.cicm,cum in pr.edicationc pet

oßeiidit quid ucre Lex requirat , quod oniHcs. Hfc uolui inicio breuiter ad*nbsp;discrimine legis Dei CT Icgum humaenbsp;^ߑ'Ut feiamtis quid Lex Dei requirat, or dtnbsp;diiiiii£ rede iudicarc poßimuf.

DiLufio Legum,




ocr page 104

ccreinonialcs. Morales uocamtti, ciu^ pr^cepta uirtutum qu^e ad omnesnbsp;quia decalogus con linet fummant taliuftfjquot;nbsp;torum .ideo appcHatione deculoginbsp;fnus mteUigere tnoralia loricccpta, ubiel^^'yitnbsp;fcripturis cxtant,qu£pr.ccipiuntaliqif'‘^ ijC'nbsp;tutum oficiis euiusmodi funt pneccpta 'fnnl



ocr page 105

DE DIVISIO LEGVM.

fxwdirfm de wrtfcoiiHm prlt;fcfptor«)« ,ut ordine ®wnfs kges cr omnium virtutum fontes uiderenbsp;^eompleâi poßint^quod ad iudicanduin berner

, Judiciales leges cr Cercmonialcs qute ßnt, iudicare nam iudiciales funtquie pro!»nbsp;^^^‘^ftderitibus coniugioruin, de fuceeßionikis,nbsp;^‘^liâorum cr fimilibiis rébus forcnfbusnbsp;templo Cf ritibus ,qui feparantnbsp;^l'opulumàcieteris gentibus. in hoc gencrcnbsp;lt;^ff^ debet, ut fintnbsp;flt;^ft‘ifionia profeßionis feufidei erga Denbsp;'t^^jj^inquam autem pojlea dicemus quomodonbsp;debeat quod chrifiiani dicuntur liberi abnbsp;nunc in fumma feiendu ejidudi*nbsp;H Ceremonialcs leges Mofi prorfits nihilnbsp;tQ P(tit.nerc,nififi qui^ ht idis funt naturales,nbsp;‘^°niug;^f^~umprohibentur cognatorum zsfnbsp;l’iit'‘^‘'!’*‘gt;itin!ume[;ttitiibia,îite fententia cuia

’’iKk'- cum ip'ahominis natura, ideo^ 'Htcj preeepta uocant moralia.quia ad iiir»nbsp;f'V), fanguinis rcuerentia,cr debet ob»nbsp;omnibus gentibu^ er omnibus fcculistnbsp;b f Kt

ocr page 106

LOCICOMMV. PHILIP. MELANHS-Et qnidè Kofcs ipfe te/ldtur hjflege^dcgrJ^^^ non tJntnm ad ifrac'ita! por iincrc,Çodnbsp;gcntcs,quia dicit delm' Cananoos propternbsp;libidincs,quod duxiffènt cognatas, Uaq; eui»nbsp;eujentnr Canand ncccßccß: tales prohibi^^'’'nbsp;pertinere communitcr ad omnes gentes, Cnbsp;quafdam natur £ e/Jc qu£ prohibueriiitnbsp;connHfjù/tùi« ante Icgem Mop ,ßcut extd^^nbsp;cr alit naturales notici£ ante legem Mof^-

I {

H£e de coniugijs er pmilibus ualde nteminipcjte pr£tcxtu libertatis ChrijÜ'i'''^“^nbsp;ttatur£ uiolentur.

Hlf

Moralia uero pertinent ad omiief non propter Mofen.Scd proptfr legeinnbsp;Item quia etiam Euangelum pr£dieat Anbsp;lem lufuciam e:s- obedientiam erganbsp;repetit pr£cepta moralia ,qu£ docentnbsp;etc cordis er ßgt;iritualibuf motibiu acnbsp;quod quemodo inteVigi debcat infranbsp;iiunc igitur oßendcndu edl,quidfit Eexnbsp;er decalogus cum lege natur£ conferend'f^ jnbsp;Vt auicin jneilitis intclligi leges natur £ pf/;''f‘^nbsp;us rccenfcbimuf dccaloguin^quoniam ut dix‘^

ocr page 107

I DlVISIO LBGÎS. ”

ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qult;eiiiim methodic e^i,in quam

/ Ilt;i2 , fftoralcfincludipojjùnt .Etad dcca

. ^’^idcoproinulgatiMcfldccalogm^.utillujlra ‘fdcrprctareiur legem naturte^nbsp;dux funt ,quarum prima continetnbsp;^^''‘(^uibni propric agimm cum Dco,p:ilicct uenbsp;^ultumDci intcriorem cr exterhrem. Sc*nbsp;(ontinet opera erga proximosjmterioranbsp;I p '^^^^riora . Intcrdum cr fic difeernuntur .nbsp;I continet uitamj^iritualcm. Sccundapoli*nbsp;/I

Primuin pr^eceptitm pr^ecipit de eo ope^ er pr^cipuum e/l,Videlicet denbsp;^oticia Dei ,de uem cr perfed-a obcdieittidnbsp;,pc)fcdlo timoré ,fiducia de dilc^i^nbsp;h • ^oinple^irKr ^utem duat maximdt res, fei»nbsp;^^oduni cogttofeendiDei,cr ucrum cultitm.nbsp;l'uninbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dpprebendatur Dem per fuum ucr

cii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^dtio hutndnd

O' telibnonio Dei quacrit Dcum, ^^.^ßbuit cultui, non poteß reddi eerta, fednbsp;‘^^^}titriifn apprehcndcrit Deum^utrum De*nbsp;Deopldceant ißicultmnbsp;‘ ^^obfcpropoßiuftfcäfcriuin uerbinn crnbsp;tcßbnonwn

ocr page 108

¦LOCI COMMV. PHTtIP. MELANTS*

tellimoniuin. Ego juni dominiK Dem cduxi te de terra Aegypti . Teflatur eiiintnbsp;Deinn qui hoc uerbunt tradidit er i« hocnbsp;agiiofci uoluit,uerum Df«in eße. Ita CAnbsp;fropiyßtii-f eß Chri!lm,iit feiamm huitccjfcu^^^'''nbsp;Deum qui mißt Chriflum, er propter Chri/iquot;quot;'nbsp;ßlium,nobis uult eße piacatus. Jta certm»nbsp;bum er eertum teßimonium apprehcitdinbsp;quo agnofeatur. Cultus autem de quibusnbsp;cipit ßint.,ucrus timor,uera ßdHcia,ueranbsp;Requirtt eiiim timorcm,cum ait , Ego ߒquot; (,nbsp;tuns ,id cfl,tc rej^icicns er curansnbsp;Item ßcicits miÇericordiam diligentibtt^nbsp;Diligas dominum Deum tuutn cx totonbsp;buiußnodi fcntcnciie ßunt enarratioiiesnbsp;cepti. Cum autem requirat perfec'bantnbsp;am ,frcile mtelligi potcft,quod htec LeXnbsp;accufet er damnet omnes homines in hacnbsp;natura, quje neq^ pr,eflat,neq; poteßnbsp;pcrfeäamobedientiam .perfectum tintof^*’^nbsp;fedam ßduciain , perfeébam dileâiotn'i»'

ôl‘^

Sed dicat aliquis, Atqui ncccffe eß Deo placent ßcere hanc legem ,quomo‘^^Kiii(nbsp;^ir ? Srcuiicr rcß^endco. Nkii^ujw

ocr page 109

DE ßlVISlOlSlE L’ECU If»’ .

Àfdiifltî ,fcii ChrifliK cß conßiM ,hoc cß, pafiquttm territi ^»gnitioncnbsp;I '‘’toridn rurßt^ crigiinur ßducia CbrijH, quianbsp;ƒ' mißricordiam agnoßimm in chrißonbsp;incipimu^ Df»m agiiofccre ,cum timenbsp;^^ficonßdcrc. Hic inchcamin opera pnminbsp;. Et quaitcju.ïm prcculabfumM à per»nbsp;.titnicn propter Chrißum prcnunciainurnbsp;' '“t infrit diceitdum crit. !ta prtniuni pra-cep»nbsp;j^^P^imputatiuc ,quarcßgt;ic Euangelio de Chrinbsp;jij poteß ßeri ac ne inchoari quidein primnmnbsp;. Nam jiducù ßne Chrißo ttudla eßenbsp;Lex ipßt ßemper aceußt damnet.nbsp;c(| dutem docendi eanß'a bij duobntnbsp;omnia opera primi priecepti,ui*nbsp;’ ‘^Ppeüatione timorii,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßdei. t4am etß

'Pbn*^**”* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;timoriî autßdei

fuj,' f'*’• Tiinorctn cniin oportet iiof experiri poenitentia, oportet er ßduciam expenbsp;‘^ ^onßolationibm. Ex bis oinnibm apparet,nbsp;’•'(krprlt;£cip«o opèrenbsp;gt;dc interiore cultu Dei prtecipi.

^''undu pTieceptS pr^cipit de cultu exteriore hoc

ocr page 110

tocr COxMMV. PHILIP. JWELANTrf-hoe câ,de propri^i cffeélibtu ßdei ,dc ufu «onü^

VÇal . piquot;. Credidi propter ^nod iquot; ju fuiij. Calicc}n Çalutarem accipiam,Gt^nbsp;muiiinuocabo. Tibi fdcri/icabo hojtiaifnnbsp;erquot; nomen donii/ii inuocabo er e, Porronbsp;cepta ncgatüic fonant, cognofccndacll quot;nbsp;VA fermonif. Nam negatiua oratio è regin’quot;^ijninbsp;quirit a/firmatinam . Non habebisnbsp;Mieter ntc.kic ti rrdulrit ut i'nfe hdheatat

ocr page 111

3DÏVISI0 LEGIS.

fuut pars extcrioris cuîtuf, ( ftiim ßgna inftituta cum ad confcßioncm,nbsp;P’‘opfcr mttiißcrium itcrbi, Hi enim dcbcntnbsp;rP'x^s ccrcmontarum. vides autcin qu.'.mconnbsp;'’quot;’¦“i ordo )ît .['riinumprieceptuincoiieioua»nbsp;, ’’ lt;lc ititfriorf euhu, timorc ac ßdc. Sccuiiduiiinbsp;cultu exteriore , de luuocationenbsp;•’’'‘‘iirtfticnc uerbi er c. Tertium praceptuin denbsp;^^^gt;nonijs,quaut dtxi traditie funt,cum utpernbsp;^lt;gt;ttßtcamur fidem, tum ut profiut ad conjernbsp;quot;'^'’'iunjininißcriumuerbi.Loquitur autem texnbsp;^“^‘Itfabbato. Quia fabbatumcum mßitutumfitnbsp;niinißeriuin uerbi, pracipua ccrcmoiiianbsp;ceterasccmplfäitur. Diserte cnimdicitnbsp;quot;on tantum de ocio dieifcptiini,fcddc fiats»nbsp;^’i’cationc.Mrnifnto ut dient fiabbati fiandiifiices,nbsp;ut coüoccs i« «fwi fiandos, uidelicet in tra»nbsp;^^tionciu uerbi Dci er ulios cultus diuimtus

, ideo quidam neu iucruditc dicunt, ^!‘^gt;ertium preceptum,partim morale eße, parnbsp;ocrcinoiiialc. Fß enim ceremoniale quate »nbsp;deitidaica obficritationc certi dici fieptimi prienbsp;pP'f. Et ha-c ceremonia ut conßat abrogata cß^nbsp;‘'.'quot;tcircumcifitocr cetere iudaice ceremonix,nbsp;quot;^'*illaulusadColoßcn. nomithitim de fiabbatonbsp;docel

ocr page 112

LOCI COMMV. PHILIP.

docct. Scd morale in hac Lege c^l, c}uoä cat ccrcmonias diuinitin datas propternbsp;urn uerbi conferuandas cjjc, esquot; alit^uiinbsp;cxercciidis tUis ceremoniis amp; audieii‘llt;^ .nbsp;lo Dfz iiMpfrtJc/idlt;t e^e. Hoc morale amp; ”nbsp;tc mandatum ecrteadomtics kominesnbsp;Cciiui cjl iuris diuini ut aliquo temporenbsp;ds diuinitus tr adit as tifurpenws adnbsp;Uerbi coucniamus .Scd jficcics quo dic.quo^/^^tnbsp;id fiat,nite non habet preceptii diuinuin.^‘'î^ii!inbsp;iiuc alleriain pr^cepti quero,fi'd prineip“^'nbsp;tiain rccito. Requirit cnim prtecipue hotnbsp;tum,ut ccrcmoniasdiuinitus inftitutasnbsp;eum mintficriuin uerbi Dei ccnfcruoiius •nbsp;pit igitur de rebus maximis. N«Ult;t cnintnbsp;gisnccefiaria cjl, quam tninificrium ut^^' „flnbsp;Qjtare uulgus non Icuitcr peccat,quodnbsp;ceptuin tot urn it a ad tudeos rciicit,utittilt;^^'\fi^nbsp;gligat ccrcmonias Euangclicas gtnbsp;Euangelii ,atq; bate de prima tabula

Nunc conferenda crat inobedientid ni cordis adfingula prcccpta. Pugnantnbsp;wo pr^ecepto fccuritas in animis bomh'd^^nbsp;uacanttimorc Dci,du'jitatio, dijfidcntid^^^^fi

ocr page 113

ÖIVISIO LEGIS,

,ltë ßduda propriæ iußicite lt;(e potêtîii unriæ ßlfeopinionesdeDco , cridoliinbsp;bonorc Dfo debitK,ßducii çr inuocatinbsp;^^^^tribuunt crcaturii. Cttm feeundo pugtuntnbsp;, ’^lt;tio corutn qui fine fide inttóeant, aut nonnbsp;,quia non pofiünt fe erigerc ut credant,nbsp;culiinßmpia doürina, hlafiiemi^ cre,

Qttm tertio pugnant prophanatio eerenta (j'*’’’*”’;« contempt Ui minifierij uerbi.Confiât Mnbsp;his uicijs mundum plenum c/Jè.Prieei»nbsp;Pi 7**^^’” 4c/«crp« primam tabulam intnbsp;er pontificei,qui hiec tanta uicia ap»nbsp;dunt. Contra prinium praeep^nbsp;^on cfjc peeeatum naturalem immunnbsp;pcrfeile obediamm Deo. Nl*nbsp;fiduciagratuitiemificricordite. imifnbsp;pcccata,dubitareamp;’ diff'idere denbsp;Contra fccundum praceptumnbsp;doilrinas, qua aboient ueraninbsp;ktJ ydefienduttt impios eultui ,ficut ido^nbsp;^ifiagt;'gt;tm . Item monachatum . impianbsp;’’ottiiiîiî diuini fummam erudelitatemnbsp;tertium, Deprauant ufuntnbsp;'^^‘^^i^in,finguntipfaf eereinonias mererinbsp;f remißia

ocr page 114

LOCI COMMV. PHILIP. '

fcmißionein peccätorum ex opère opcrato ie. idcoq; cumulatjt fine modo ceremoniai gt;

• interim opprimunt miniflerium uerbiDehp^^ ter quod prtecipuc diuinitui in^itutce funtnbsp;nice. Omitto interim quantum cercmoniarutifnbsp;cogitaucrint tantum per auaritiam aut pernbsp;tionem. Tale c$i regnum impiorum dokorn^^'^nbsp;pontificum plane contrarium primce tabula Jnbsp;Dei .Dixi autemfuprahos erroresnafcie^Q 1nbsp;fa perfuafione, qua fomniant homines le^‘^ i,^nbsp;tantum requiri ciuilia feu externa opera,b^^^nbsp;vifaiea opinio parit rcliquos errores.

Sccunda Tabula.

Prrfcipiï quales efiè debeamits crg^ mumiQuantquam autemc^ heecde natur‘^’.^^^nbsp;dicic prcccipit,tamcn fimul hic politiamnbsp;Primus ^radus in hac focictatc humanl .nbsp;ris c^l imperium, ut alij preefint, alijnbsp;Ideo prima uirtusobedientia etiamnbsp;lofophos ,qui earn uocant honeftißimo n0}gt;’‘'’^nbsp;piciam uniucrfalem. Quarenbsp;nbsp;nbsp;hic initiop^ .ff

pit de obedientia. Et quidem requirit ppui obediëntie uidclicct honorent -

I

ocr page 115

SECVNDA TABVLA

hnostribuercakeri ex animo fapientiam ,hoe csl parère citii itidicio CT au*:nbsp;‘’Wi, Orditur autem à primo gradu imperijnbsp;Kw« ah auäoritatc parerttuin. Deinde huenbsp;*'^‘dcbfnt cateri gradiK. Ua eompicäitur hoenbsp;pTiecepta ijUte extant de magißratiifnbsp;*** R*”» .IJ, C“ alibi. Ef pertinent ad hanc /cnbsp;fumma uirtutes ,uidelicct fcruire uoeatio»nbsp;’’‘gt;nodcjlia ,hoe eft, non perturbare refpub.


~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj vnfj «»»t

‘^‘onem ,hue pertinet pictat erga parentes,trga ’¦'’’ipHi). çr ßmiles uirtutes.


^'finani.'Nceeffdria eA partieularis iufticia, funtpropria. TSmiiicKi Iedere, fuumnbsp;Iribuerc. lifco deineeps pra^cipit Lex No«nbsp;Hlt;ec Lexomnem priuatam uindiäamnbsp;^mibet. Ndm magiftratiis poftea habet fua prtinbsp;^pta de uindiitla. Porro ^uia Lex non tantumnbsp;^^^^tno opère loquitur,fed damnat omnem prinbsp;uindidiam, prohibet non ßolum manifeßatnbsp;“‘’''“^ifed uindidiee cupiditatem ,odia ,inuidenfinbsp;Ü' fimiles affeätts. Sie Chridius hanc legem

c ij Matthi»

ocr page 116

LOCI COMHV. PHILIP. MELAirn*' jîrftbei. s.inter pre fiitur. Qiiarc inuUlt;^5nbsp;tes ecinplci'litur, iulïiciant ,}nanfuetudineiifgt;^nbsp;fi(inti4m,p((ticnlian(,clcmentiaigt;h

Sextum prteceptuin. quot;l^on mecMerifgt;fj citcomugia. NuUmib autem encomiuinnbsp;iUuJlriiM efi ,qudm ^uod h^ec ipfd Lexnbsp;Quideniiuiubet dbftinere ab alterimnbsp;confldtmuniriconiugia.Ergo apprebdtnbsp;gid, concedit ufuin proprite coniugisnbsp;tuit magis ornare iiudin i^oc ipfo honore,nbsp;delicct hdc lege niuniuntur cr defcnduiiti*’^ Jnbsp;iugia.QUdreutrumcj^hic difeendumnbsp;htec Lex dpprobet coniugid,^^nbsp;aliend dbflinerc. Chrislus cr hanc legemnbsp;5. decldrdt. Qudre continet multas uirtu^^^^nbsp;fiitdtem ,tcmpcrdntidin,contincntid}n,nbsp;tern ,Qrflmiles qute prohibent iUicitatnbsp;Veneris çr g,ulie,ndmhlt;gc uieia ndtur*^^nbsp;âdfunt.

't

Scptimum.'Non furtumßeies rumproprietdtes,dtqihiectiam utrutnt^^.'siinbsp;dum eü,primum ut fciamia dominioruinnbsp;newD« ordiiJdtiçncme/fcjdobferudre

ocr page 117

SECVNDA TABVLJL

'^‘‘ßniticosamp;fitriofof fjgt;iritiu,qui inJgM toï'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contendunt in ^angcli»

tio proprictatem. Deinde ctiam prokibi» oc aliéna appctainia. Continetnbsp;auaricia,igMüi-t, uidclicet parß^nbsp;’’‘‘’w ,fcdulitatem diligcntiant, libcralitatcnttnbsp;tfjquot;’nbsp;nbsp;P^odigi et ignaui oinnesfures fuut,prop

nccejßßt cis ex aliéna rapere ad to» ^^o^ßmptiK ey ccium.

i^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicasßlfum feßimüninm in»

if'^”^xtiit,iiuiecontinent dcfcnßonein oinniunt fy'^'*‘lgt;!isfupra pracepit corporuitt ,coniugum,nbsp;. Continet autem h^ec Lex uirtntifiitnbsp;pulcherriinam 'Veritatem,

quot;fih CT Deciinuin addunt declaration ^^tßiamialege Deinon folum dc externi«nbsp;pracipi ,fed uiciofam naturam hominisnbsp;,oportuit enim i« „rftHr4 bojninis perfe«nbsp;ij^quot;' obedientiam eße erga Deum. Cum autemnbsp;J‘’'lt; homintî plena ftt concupifccntia ej- matisnbsp;intcUigi potcfl,quod nemo leginbsp;^‘f'lt;thßciat,^wd^ ojnn« rei ßnt irieD«,nbsp;c iij ^uod

ocr page 118

LOCI COMMV, PHILI. MELANTH«

^Mod ddinßrmä nature attiiiet. Additie logo comiMtiones ct promißi3nes,ßcut ccrmnbsp;teA in primo et fccüdo prttccpto.Uë i«nbsp;îcgibits cnim oportet pœnas or prfini'^ P’'quot;.^nbsp;nigt;((e fumma proinißionuin cA wi bùnbsp;pofîtif, QJi,i fccerit hitc uiuet 'm eisfiiinbsp;cr nines . Minarum (umma eß in hisnbsp;M^lediéhuquinonpermanferit 'm omnibif^ înbsp;fc^ptlt;lt;ƒ^^rttMJ^ege.

Sedfciendum eil omîtes promißiotf^^ condiciortiiles eße. Cumautem Lexnbsp;cufet tios,promißioitesßercnt irritie,ttißnbsp;gelio haberemus conßolationem,^uod docetnbsp;er quomodo ratte ßnt etiam hie proiitißi'’'^^^nbsp;giSfßunt enint ratie,qnia cum pronuncidi^'*^nbsp;^i gratis propter Chrißum, reputami*^nbsp;implere ,uidelicct imputatiue. ideotuitc P^.^,nbsp;ßioncs ratie funt ,cr prieinia confcquiiitur iP jnbsp;tualia er corporalia, tum in hac uitd,W’^nbsp;banc uitam. Quid autem interßt inter jjnbsp;litim er legem, er legis promißioties,fi*'^nbsp;crfm. lUud etiam memitteris^quod in pe’l'‘‘''^ i^iinbsp;ßicia corporales promißioncs rata: funt gt;nbsp;deima comitantur nwiifefiie pcvnte,

ocr page 119

SBCV^DA TABVLA.

corporalibitf ornat ,pcut L^Scntiumcxempla [(((»ientißimorumnbsp;quot;‘‘^'»fententiætefldntur. De«« enim 'm ntunnbsp;fenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;politiam,quarc pœnts exequitur ip

celjànthominesç^c. ideodiferte priemium (^udrto mänddto quodnbsp;Uconflituit, ßuis e]Jè lon^euuf fupeenbsp;zs-c.

j)(, ^-iäcnni hreuiter pcrcurri declt;ilogunt.

Jif ’ pertittere eum ad omnesgentes.quia natune. Item ,quia Euangelium cum prAnbsp;^^^^°nam^ßgt;iritualem uitam ,qu£cA obe^nbsp;fi'gd E)eum,concionctur de iifdemope^nbsp;mne conferaitcis legem natur£nbsp;propemfdum hoc iam fcci.nbsp;ordinem pricceptorum oßcndi,ncmonbsp;iiaturain ipfam nobis ey hunc ordinem,nbsp;1 ‘Pfas !cgcj prlt;e}cribcrc,fcd tarnen addemutnbsp;'**^»1 coUadoiieiit,

De Lege Natiiræ.

Ex naturie efi noticia legis diuinte nature 'laditajUcc e^l quiequa in tota rerumnbsp;e üii natura

ocr page 120

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH’ mdw tc pulchriits,ncq; ullumnbsp;us Dei uefiigium, quain quoJ Dei« hancnbsp;cr iiniiginem fu^e fapienti^enbsp;tibiM inipreßit. Dixi dutetn elJcnoticidntn^^“''^nbsp;inditdin ,quod fic intcïïigdt. sicut oculi^nbsp;quoddam diuinitiu Mitum cAjtd nicntilgt;!(fnbsp;nif ittfitdt effè qi(dfddm noticidt feu luiitei^nbsp;idm ,quo perfefe dgno/cunt ey iudicdnt lt;nbsp;Philofophi id lumen uocunt noticiamnbsp;«ocdntKoivaç svvoiaçcT'crgoAH^tlç.Efnbsp;ipß de principift J}gt;cculdtiuû docentnbsp;turd ea dgnofcerc dinplcät tdnqudittnbsp;md jtd de principiff prddicit ,hoc efl denbsp;turdfentiendumek. Addidi dutem legem quot;nbsp;noticidinefleIcgis diuina.Hic fcieitdi*^nbsp;0i fcrfc ndturd corruptd uicio originit l^S‘^”‘ j^nbsp;turd udide obfcurdtdm efle. Romo enimnbsp;f'i efl pracipuc ltd dgnofeendunt Deum ’nbsp;cbedientidmperfcddin ergdDcuinnbsp;noticidm flrmdm legit de Deo,fcilicet,nbsp;eonditorcm cr gubcnidtorein totimnbsp;num dc iuflum cffè^bcneflccre iufiifnbsp;iniuflof. Rd funtnoticid legis,zXnbsp;lumen ndturd diuinitut infltum, ideonbsp;nisddfentiebdturtifterto flue uBd

ocr page 121

DB LEGE NATVRAB.

omii« pcrfeâe obedire ifli notici^ pote iPrxtcrea ctiam ilterum gcnm fdlicet denbsp;.°^^lt;iijocictatcbum4ni generif crat purum,nbsp;cnijfißf^c concupifcetitia homines dinbsp;’ fuuandos oquot; tuendos e^c ,ciuia ad in*nbsp;Deum, çr prtedieandam eins glori*nbsp;quot;^({uudamuitiefocictatc^conditielfcnt. To«nbsp;fuitqutedam philofophù denbsp;ftr prtefentia ciut in creatione cr con*nbsp;rerum . Erant futura cxereitia ßdeinbsp;tails debebat adhuc e/Jc Lex natunbsp;y'^quot;lRKncit(Xcß: obfeurata, nafeimur adfe*nbsp;^nit^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gt;^‘t'^dam notîciam de Deo,

Ino nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aß'entiuntur mentes, perpe*

dubitant ,utrum curet Dn« fc«iW4;t4, iifßts. Vtrum puniat iniuflos,nbsp;*^r« inonent iüe naturales Tr^oAiliiti;,nbsp;hct? obfeur^non afjcntiuntnr hominbsp;h/t ^^^tttiuntur hominibus per alias contra*nbsp;«loj t. Vident impijs bene eße ,uidcnt funtnbsp;opprimi.ldeonbsp;‘Vident quan*nbsp;fenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;calainitatumßt inmundo,qua*

fif^i^ram fui/ß meliorem adminiflra leeenomiam mundi/t diuinitui regere

ocr page 122

LOCI COMMV. PHILIP. MBLANtJ*' t«r. Taliti argumenta abdueunt animoinbsp;nos cjiio minus alJentiantur tegi natura.nbsp;de focietate humant generis ctß etianbsp;ta,tarnen in bw manent ha qua pracipimf^.nbsp;ternis offieijs nccejjarijs ad uita conferU‘il‘.^^,nbsp;Et has coUigunt phi[of0phi,qua etji fuiitnbsp;la quadam legis natura,tameti fcieitdumnbsp;gem natura debcre intelligi longe maiuf ,. fynbsp;ftrius lumen, esquot; certißimam noticiam dtnbsp;ijje. Conilat autem ctiamfummorunthi^”'! Ifnbsp;animos plcaos eße errorum ac dubittdi^quot;^^nbsp;Dco,utrum curet nos,quare bonos aßiiS‘nbsp;puniat improbos ,unde fint ha horribil^^nbsp;tcs,quibiisimbceillis hominum natura Ânbsp;tur. Hae certe non explicat philofophilt;( ¦nbsp;tte quidem fußieari potefl,quid fitnbsp;dientia erga Deum. ïta praeipuam pa^l^/-^nbsp;Hlt;lt;tMrlt;e philofophia omittit ,cum tarnen 'tn *rjnbsp;tura hominis etiamimprejjaftnt caufii^Tnbsp;fir ant quod homines debeant Ejeu agnofi^nbsp;beam « obedire crc. Sed has canfas non rnbsp;quirit philofophia, nee retinet quafitat Pnbsp;iRam 'mfinitam dubitationem qua haret^ ƒnbsp;mis hominum, fed querit caufids quorundd’^.^jf^nbsp;eiorum,qua decent in moributi^

ocr page 123

h^^^^’ßitdniifphilofophorum fcntcntiaf qu£ h4» il^'^fwon/frdtion« effc leges natura. Etquianbsp;'‘fifationcs ordiiiem pariunt. idea nos quo^nbsp;fvordinetnfequeiniir W reccn»nbsp;* ^^ÿbus natura.

Catalogus.

l ) VANCC^AMpriitwLcxdc Dfo oamp;* tit^fcHrdtrf efl 'm animis hominum^amcn manbsp;quadam. Cum enim homines naf»nbsp;l^'^ifmquadam Dei noticia,natura ipfa iu»nbsp;‘^guofareCcuinjdq; ratio naturalis, hoc

in ßnguHs hominibiis clamitat e:T

ocr page 124

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT^' gunt, ut Cicero de natura Deorunt, itemnbsp;^oti^Hinc funt etiam pactaruni GT mnbsp;ntinfciitenciie quieuelex hac naturalil^S^nbsp;ncticia ortlt;e funt^uci certe fumpta; anbsp;tribuf^qui legcm reile inteiligcbaiit,nbsp;tttr propagat£ fententix ad {gt;o(tcror,lt;l»^^‘^^^nbsp;tant ht phocylidc çy KefioJo, quorumnbsp;af'irinat Dcki» beneßcerc iu^is er punh^'’[^^nbsp;ßos. Roma. V Paulin aceuftnr gcntefieti^”^nbsp;gat jrriiicipio hanc Icgem natura qua niil 1nbsp;ttofcerc Deuin ac glorißcarc ,hoc cft timh^nbsp;lt;7 confiderc ci . Eîl igitur hac print‘tnbsp;Lex, quant uidemm coiiucnirc cum primo r j(nbsp;eepto deca[ogi,quem Deus reuclauit^cumnbsp;natura obfcurata uicio originis iterumnbsp;noce diuina extaret elarior ^um ut extu)quot;^^ ßnbsp;flimcniutn uerbi Dci, quad hac notieianbsp;fitLexDei,cr utptniüi confirmarciiturnbsp;Dei ,nc in hac imbccillitate natura, alii'*'^ gt;nbsp;ferfuaßo cos à naturali iwdicio abduecïf(gt;

Ad ßccundum praceptunt pertinent eia er leges de religione iurifiuraitdi,nbsp;periurify de poenis eorunt qui Deonbsp;H(lt;w hacquo^ ratio natur all f iudiedt gt;,^(111

ocr page 125

1

,ut alios dcrdigionc doccatnuf, cxn»ph‘ï ac fignis. Ido wi«re iu»nbsp;\°^'*oddabant Atkenienfcs cutn afcribcrcnnbsp;erant hjec uerba. Pugnabo pro ftnbsp;Itf^f’lutcrunacum alijs ciuibus . Eft crnbsp;t^« maxime confattiens naturae truantnbsp;Uefodiis,ut mane cr uejjgt;cri Dcum inuo

’kf . fanHa injlituta »«Hitrf repcriuit^^-^'/ï»^^ Z'^ntium politiff quf orta funt ex hac nanbsp;''oticia Icgis de Deo ,etfi gcttiet qu£ nonnbsp;\,^’’^l«lt;tngcliM)}i non reftc lege uti poterant,nbsp;c?, iÇluia fempcr accuftt^relinquit confci»


ocr page 126

LOCI COMMV. PHILÏP.MELANTK' cncj condicio/talcs Icgü. Scd quia prontißi^'^,^^nbsp;gratuitie rcconciliationÎ!, hoc cü,nbsp;non norant,tdco ha/tt in cij dubitatio,utru}iinbsp;U!elfetasplacatiii,utrumDeuf cos

Ego c[uid i/tis defuerit ex Euangelio tudM’{^ dcbeo,quiaßnc chrißi noticia non continÿ^nbsp;lus, non pronuncio quid j:)cus egeritnbsp;idq- curiofumquerere,tantum h^cnbsp;ut obferuetur difcriinen Euangclij legit .nbsp;rie,nonnullienim impie fomniantnbsp;quoq- naturalem noticiam feu legemnbsp;qua 'm re perniciofe erratur, Paulusnbsp;geliummyftcriumabfconditum d feeulit ’^.^niiinbsp;fapientiain non huius mundi ncq-buitis wundi. loan, inquit . p?nbsp;«10 «idit unquam, Eilius qui eft irgt; f”*“nbsp;tris ipfc enarrauit nebis . Eft tgtt«rnbsp;urn fententia de uoluntate Dei ignotanbsp;camus enim propric Euangcliuinnbsp;quod Deus propter chriflum gratis uclitnbsp;re ^3quot; iußtficare ,hiec fantentia adco ttlt;»^nbsp;ta rationi ut maxime dijfcntiat ratio,ƒ *nbsp;quandam legis noticiam . idcoq;

nunciari iu^os nongratis,fedftlcgip^‘^'^ 1« wt«,»o;f poteßßatucrc quod indigui amp;'‘i /

ocr page 127

CAT/LOGVSr

Deo. Qjidre tnäxitnun Pij corifcicntü ntioni cum bttc ipitnbsp;. Ac dilfiicilc cft confolari coitnbsp;Euangelij in tUo ccrtaminenbsp;‘^‘tm naturaenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfMßonem.

,, ^^c obiter diccndti fucrunt,ne commifce^ Lfx ndt«rlt;e esquot; Euangclium. Kccitctuinbsp;'figes nature ^uteadprimam

''ur'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßeunda tabultc rct

dliquanto illufiriorcs,qui/( de ciuiUbnf inoribu^^inos ratio magis

'»HJ’Hgit«yqult;trt4 Lex.Homo naturaliter tjj'j ‘S*t uirtutem.ac j'entit uirtutem cxpetctidantnbsp;iilf^^^'^ter Deum,non tdntum utilitdtis cdußa,nbsp;contra iidturdin effe iniurids ,ud.»nbsp;• Quare ftdtuitnbsp;“'2*61« co««Kbilt;t iungenda clße . Item ut innbsp;poJTint 5 Kt colifocietds lt;iu£ncAnbsp;‘^'^‘^ocendos cr innandos homines,nbsp;^gt;gt;gt;pcrid ¦conßitucndd effe, gquot; impcrijsnbsp;5i(,^‘f’‘dKni effe. Hiec igiiitr Lex conuenit cumnbsp;primd politica uirtus obenbsp;• Proximlt;t Lex deinde efi, Neminem lede

re. No»

ocr page 128

LOCI ’COMMV. PHILIP.' MELAÎîl* rc , No» cnim ^otcfi conferuari focictoinbsp;WO aduerfia iniuriai tuti(4 ßt. H/ec Lcx f®'*'*^*nbsp;nit cum quinta lege . No» occides Pertine'’^nbsp;tem hue er enterte lege/ neccßarilt;e ad focilt;^^nbsp;temconßeruandamt uidclicct,denbsp;tSquot; gratitudine. item de iuflicia qu^e pungt;^nbsp;centes. Ratio enim naturalis intcliigitnbsp;itoxia toUc/ida c/Jc,ut eoitßdatur untucrfonbsp;ri. idco pæitic proponuntur in impcrijf,nbsp;tnetu deterreantur improbi ab infcrciidif .nbsp;rijf „ Pfiq; maxime fccu/idumnaturam bcxnbsp;lionüyitidcliect utßt par pœna deliilo iuxt^^nbsp;ßculum quë citât Arißotelcs ex legib.nbsp;«/K£ TTCtSOl la. K tfî^£, lt;P/kk T ’/ÉfcCnbsp;AeipxfKJKprÆCfptttMî pertinct,nbsp;dixi de connubijs ,lntclligit enim ratio .(tnbsp;cubitut contra naturam eße . liitelligitß'‘P’^nbsp;adultcria inhonefla ac punienda eße. tteifgt;nbsp;cuttdiam cr moderationem in uoluptatibidnbsp;me conuenire nature hominis,

Adfcpümum prteceptum pertinet^^^^ diuißo. Quia enim in tantis hominumnbsp;bus non poßunt homines communiter frutnbsp;idea uidet ratio neeeßariam eße domiuio^'^quot;'jD/nbsp;ßinäionem. Ediita^ iurit tiaturahf

ocr page 129

CATALO GVl

lt;ïijltni5to. Qjita iut naturale proprie ßgnift '^‘ituralc iudiciuin rationisjd philofàphi uo^nbsp;nature, f^peetiain iurcconfuki fie logt;*nbsp;’quot;“'’tHr . Sed qu^d frequentiits dicunt dillinólit}nbsp;^'^‘^oinmoruin cfje iuriï gentium ,idem plane

• Nam iuf gentium fignifieat ipfif, eommu ' ^[^nfumhmninum,hoe edi , commune iudicinbsp;^Cumautem dicunt iure natura omnbsp;gradui fitciunt iuris natura,nbsp;‘^'^unt enirn res, quod ad ipfiarum natur amnbsp;, potui/Jc communes e)Jc ,fi ho mi num eu»nbsp;«o;i perturbaffent illam focictatem. Adlt;nbsp;f izitur alterum gradum iuris natura:, quodnbsp;eamnaturam heminis qualis nunenbsp;( •’•iuocitnt 11« gentium. Philofophi blt;ec midnbsp;cxplicant. Nam cum ius natura fitnbsp;naturale iudicium,multa continet in qui»nbsp;alia funt pracepta fiumma qua gubernant omnbsp;,ali£funt leges itiferiorcs,qua inter»nbsp;i^‘'’‘lt;^^duntftipcrioribus .Aliud itaq; c^l iudici»nbsp;i^^‘’’iinutabilc, aliud rcrum ufM,qui uariat pronbsp;circumftantiarum . Quare cum di»

¦ II« KdtKriC intmulabile efic, de toto iudicia t‘‘*’^^intc[ligatur,non deufu earnm rerum quanbsp;'^’^'^iurafuntindi^crentes.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non

d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fimpliciter

ocr page 130

LOCI COMMV. PHILIP.

' pjBpiicitcr jlatttit tantum oportcre res ƒ( res cijc, fed utruinct; tudicat ubi coiicedetgt;^^(^nbsp;coiiimuiihjfbinonjit conccdenda . Itanbsp;rum mutatiir, non mutatur iudiciuittnbsp;Imo cum iam ratio pronuncict in tahnbsp;difttnftiotnm dominiorutn neceffariamnbsp;jiune immutabilccsl .Exhis intcUigi pei‘^1^’.nbsp;éiioncin dominiorum ucrc cr preprienbsp;tur£ cjic. Cictcrum quia in hacnbsp;multis ac uariis rcbus,manct cominunied^'^ jutilnbsp;ßt raiionc zx per contradui, id quo^nbsp;tia[ur£,boc cft,ratio naturalis docct,utnbsp;traham;i4 ut ßat compenfatio jCr ut istnbsp;tione feruetur £qualitas . Sed rcnciami^'^ %))'''*nbsp;philofophos . Value autcin hienbsp;cAßulticia quorundam,quifoinniantnbsp;lio di/fini^tigncin dominioruin aut peo^^^nbsp;uituperari • Nrfm iniuriam ßciuntnbsp;qui eiußmodi ßnaticas er fcdiciofasnbsp;auôforiratcEuançcliftucri uolunt,nbsp;enim docct de £tcrna quadam uita acnbsp;ritus,noncorrumpit corporalem uita»^’, iiSi^nbsp;let natur£ indicium de itita corpora-inbsp;da , ncc damnat pohtiam ernbsp;Idco cxplodeiid£ ßunt uoces non foluti*

ocr page 131

*

DECAtOÄVS.

?»’ eoininuniortcm laudtct contre iuJidun r^ti» ‘ quot;^ifedctiam tkeologorum, ^ui iHant Plato ni*nbsp;^*gt;gt;icommunioncin putanti» iuan^diOttHttpronbsp;4ut p^^^ecipi.

fidodauunt pr^cefitum pcrtinet ucritat Worum çy toßmoniorum. Conjlat entern mtnnbsp;tJMxójjf ejje contra naturam hominit,nbsp;modit hiimano ^etteri pcriiciofum.

Jicilc intflligi potc/i turis natur«e cjji ucrita ^,’^ifc'inpa£iis,:n ttllimondf ,m iuäiciü Cfc.nbsp;l'uiit pr^cipua; leger feeundic tabulée.nbsp;^’HittitKK cjnBi totatn polttiam atq; ccconomi*nbsp;j'”,gt;’»‘iê‘liratusjttiuriarum prohibitioncm^ccniunbsp;dißindivicm,padorum çj- te*nbsp;^’’’iorumjidtm. a£funt wj pobtta res pra*nbsp;Çf coitiiaent onincs bonor mor«. Nd»» exnbsp;iudicio leger in ciuitatibui orta; funtnbsp;®'gt;iîiBoriamp;ttlt;. Et pulckcrriinacä forma cinbsp;in {pti icgcs no di[cedut ab iUo redo natunbsp;Arifotcler eleganter mc}uit,unänbsp;(ftP™*™ciuitatir opttmam,eamuidebcet ^ult;enbsp;^i^'^uiiJuninaturam. Cum autem accommodanbsp;b oß'**nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natur te ad decalogum, cobatto ip»

“Mit ledern natura in decalogo contineri, ‘

Ù nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CT

ocr page 132

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT I*’ er ([uidem dptißimo ordin: proponi ernbsp;leget magis dcclardri, Itaij; decaloginbsp;tie plcritn^- utintiir pro lege inorali.nbsp;tem Lex naturae ut conflit , ad omniumnbsp;hominct. Eft igitur cadent Lex moralifnbsp;temporum er omnium gentium . Qutgt;‘^nbsp;DcHi bane legem natur£ rurfli fua uocenbsp;gauit^confirmat not utfeiamut ucrenbsp;ei placcre. Hine ctiam diflendumnbsp;rue uerc diuinat efle ,c[uarc gui catnbsp;talitcr pcccant.Magna item dignitat ePi r*'^pÜnbsp;phite, er cariim fententiarum ,quie hocnbsp;cant. G' cum cauflat in natura pofltatnbsp;tnonflrant uoluntatem D« in naturu f.^nbsp;Quarcrcuerentcrfentiendum ctidenbsp;philo[bphia,qu£ habet uerat dcmonflrul'i‘^''afii*nbsp;de fentcntiit do^orum ,qult;c cum illit dcigt;^‘’nbsp;tiotiibui con/entiunt.

De vfu ko-fs Diiiinx-o

VPEREST ut de ufu legit diuin^ Ir XjEriint« autem hie breuiorct,qui^ K tß,nbsp;loci» trailuti» eft, ubi dij}gt;utatur

ocr page 133

Be VSVLEGIS DIVINAE.

, feu quomodo legi poßit obcdiri. Ac hic tterum mencndm cü leéiorjcgc Dr»nbsp;perfeffam obcdicnti'înt huttidnis nature,nbsp;obedicutiam non po-‘ftnatia natura proiftarc, fequitur hominesnbsp;Pf('nunciari iiiftos coram Deo propter le^nbsp;j ^f’ttpcr enim harct in natura peccatuin,nbsp;detrahit legi i uflificationem i«nbsp;(ifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natura. Hoc nàc breuiter moncre uolui

lio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zfgi tnhurftKr iußißca»

QJ nbsp;nbsp;nbsp;lt;t cuim bie locus intègre tradandui eß.

r«nt igitur legis officia in hac corrupta na HiA' ^‘^pre recenfui tria, PrimumeU ciuilc,nbsp;lt;^fnnes homines difeip inanbsp;cjficio loquitur Pauluf cumuit.nbsp;-iniu^is poftta, id c^Deiu cobercerinbsp;impies ne externa deliila committant.nbsp;{/‘‘^“uc difeiplinam ordinauit magiftratus,nbsp;(ttdttmitates humanas.nbsp;b}nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diâum Pauli, Lex ciï pada»

t, lt;« Chriflum.Magna autem laus cdl difeipli uocat earn pxdagogiam in Chri/fum.nbsp;iî^'*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;affueßiiio O' difeiplina

quot;'it lt;i(i audiendum CT difeendum PMan» -ha magnlt;e laudes tngi^nia moderata i«ci«nbsp;d iij tare

ocr page 134

LOCI C©MMV. PHILIP. MELAN^' tire Jebent ut difciplinniin non aß)oriiciitK^gt;nbsp;éutcin fupru non a/fucitdam cl fc opü;ioiteigt;‘'‘înbsp;Ulis dijciplina merc^iur rcmißionemnbsp;rum.

Secundum officium ae proprium l‘'ê'^ n^CJquot; prtecipiuin esl,ojlcnderepcccd:lt;(gt;‘‘^^^;nbsp;rc,perterreßccrc zr damnare coti/cien^{'-jf,nbsp;hoc officio pier tin lequitur Paulus, ut ^‘^”'¦^11nbsp;^uit,per legem cognitio pcccati. :tem LCXnbsp;efficit. Item . Per legem peccatum ftnbsp;ter reum. Item. Aculeus moriis pcccaw» ?•nbsp;autépeceati Lex,Iiie fententi^e csquot; .fjlnbsp;lege terreri confeientias , quia fempffnbsp;nos, cr nonColum accufat ffda ,Çcdnbsp;am cr damnat naturalem imbeciüitatcnt,nbsp;tioncm Dci,contemptum Dei,cr fitniles ipnbsp;Et cum uehementißime conantur hominespquot;^,jnbsp;ticia gratuittc mifericordia: placare ' igt;'‘^''^nbsp;lege, tarnen nihil proßeiunt, nip litnbsp;gi/q; dubi(cnt,ac deffcrent. Videmus exf^'^tMnbsp;Hl SrfHkj^Ki quiaßnc ßde querit falutcmnbsp;erißeia cr bona opcra,tamcn non potc^nbsp;eßccre ,fed dubitat ae deffcrat. Porro hutisnbsp;non habet Lex in ho/ninibus f :curis,ßeut

ocr page 135

DH VSV LHGIS DIVIN AB.

Ego uiiicbant ali^luando fine lege , iJ ^^infecurui hypoerita. Verum poflea perterrenbsp;Ww a^noui mcam iinbecillitdtem, cr mou pecnbsp;y^'iHAbuithuitc ufuntLcx m DæmjJc cumor»nbsp;4 propheta propter ttdultcrium perterrenbsp;Dc/n^; contritio tjudm fie uocctnt m pœ»nbsp;,ite cUre intelligi poteftfi fcùinui can»nbsp;«froj tcrrorcî elfe. Sed docendi funtnbsp;hommes de ßne , quare hi tcrrorcsnbsp;iflCHtidntur ,uidelicet, Non «t pereümi«,nbsp;' ‘ignofcamiM nobis opt« efe mifcricordunbsp;^^f'ic/îcio Chrifli, Sicuter Paulus ait Ccit»nbsp;P !’‘Dci« omnei Jtto peceatum, ut omnium mi»nbsp;^^tur.ingenjin hacfeiitetuia coitfolatio eß.nbsp;fub peccato ,hae esl aceufari nos nonnbsp;,[cd ut mifcricordiam qu^ramus.

“‘pnguli ßiamuf,tantJm conjolationem ad noî eß particula umucrfalis. Con»nbsp;i’‘omncs,ut omnium mißreatur.

Hili’ ojficium legis t» bù^ui [unt ßde ‘ ut doceat cos de bonis opcribuf,quienbsp;” opfr4 Dcg p[^cc4nt CT præeipidt certinbsp;lt;H{ *'pobedientidw crgitDcMin exercenbsp;«nc ™nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iwjlificrtti

t(Wncu ^•*lt;gt;‘1 obedientidiit i tti) oUtnet

ocr page 136

to CI COMMV. PHILIP.

Mttinet,manctLex. Nrfiniuftificatos obedirc Deo. Et ^«idcm ittcipiiint aliqutfnbsp;te frcerc legem . Et placet ilia iiichoatttnbsp;tia ,proptcrca quia perfoitte placent prop^^’^ ùnbsp;ftum. Hac fatiißthicadmonuijjc denbsp;feuojfieiit. Nd»» c«(H dciuüißcationedi^^^nbsp;de fecundo ufu Icgû, iteruin diccndunt jfnbsp;tiui uÇm repctetur in loco de opcribut fnbsp;abrogatione Icgis.

De dilcrimine pracceptorui« Confilioruin »

Q VIDAM pixerwnt ju conßlia cfjc de non uittJicar^do gt;nbsp;paupertate , de uirginitate^ Lt quid^quot;^ Ltnbsp;tant 'm Euangelio doccri hocfinc,quodnbsp;ra magis mereantuv rcconciliationctttnbsp;opera. Deinde ßngunt hac operanbsp;eße. Sedhteefunt plenaerrorum amp;nbsp;eionutn,una eft Lex Dei,qu£ nihil niß iitnbsp;corttiHct . Et Chrifli condo Matthei.^'^^^dnbsp;terpretatio eft, Chrißiu cnim id agitnbsp;in lege requiri perßcfläm obediential gt;

ocr page 137

(iij j ''¦gcm Dei intcrprctdtur er prtecepta tm» htii^ utPauliii dit/piritualis etl, continbsp;illiJ'‘°^‘^Ji’iritUdlcs. Etji ettitn non poffùmufnbsp;tD, ‘‘^‘^ߒ^^^'^itamcn cognofcicd oportct,ut fcinbsp;®Pgt;« tnifericordid . Item, ut ali^nbsp;''ftt*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifii cidre

äddunt poe Qfi^ irafcitiir frdtri fuo, reutnbsp;^fi)i *'*‘^*^ Item. Omnis qui uidct ' mulic»nbsp;i^ *‘^cozje«p,ycf,i£i4)ji ediihidntmixchdttM cilnbsp;'*’^‘lt;fO-c.


’’f’Jii fcntenciis tantum probibcri uindiüam ^”^gt;itaq; utrumq; praceptum cil,M4«nbsp;'*?1 pracipitur ut cxcrceat uindiélam iux*

4 ta legem

ocr page 138

tOCTCOMMV. PHILIP. MELANTÄ.

t4 legem, E contre priuatb prohibetur ne excf* ccant uindiilMi ,Vide igitur ej^nam abfurth^quot;'nbsp;ßt quad dicunt, conßlia eße fciitentiaf de iquot;”*nbsp;tiiftd, N4j« /i coiißlium e/i,ut ipfi uolunt,li‘'‘^^^nbsp;priuatim arma capere er uindiàam exercer^’nbsp;ita omnia erani: p'ena ßeditionum ernbsp;eft magißratibus. E cozîfrrf.fî magißratn^nbsp;hitßbi coiißlium dari,ne exerceat uiiidii!l‘igt;’’nbsp;puniet fontes,negligct ßtu oß^icium,aut certcnbsp;ßciet bona confeientia . Namnbsp;ra debent habere mandata Dä, utnbsp;Deo placcrc,er fiducia mandati diiiininbsp;eipiamm.Atß^ itaaccidit^multos malenbsp;conßeientia in magißratibut dubitantef j,nbsp;hoc uitlt;e geiMf Deo placerct. Reijciciidanbsp;tiir hac abßirda er fedicioßa opinionbsp;cet ccnfiUutn eße de uindi^a, er prudeid'^’quot;. ijinbsp;nendum diferimen publieke er prinatt^

ut inagiflratü'S fciant,ßc neeeßario ‘’ll fuumßcere debere. Item, ut Cciant,D^'’P.nbsp;eß^ieiiadminißrationem .Deinde, ut r ^Kfnbsp;omnes dißcamuf, rcijuiri à nobirnbsp;itiiuriar. Dcufenim iijlt;iuit . Mibinbsp;er ego ret ribuam. Sicutigitur Deonbsp;«quot;iiie, iußieite fortitadinit proprie jti

ocr page 139

D1SCR.I. PRAEtEP. ET CGNSILIO^

eilMsuindicif Miquttm iudici.Ae i^uidcm uinï!ii‘la cA diuint, cjl cnitnnbsp;diuinitiif. Scd priuattm difcam»nbsp;^•^0 U«dfm ccdere uindicif y zr dlTucfïciii»nbsp;’quot;’‘’quot;otpoRino Jludio cr fnwind contrnthncnbsp;'‘'.fitifntiuirt tfd dißinuldtidjs cr pcrfcrcnddfnbsp;uirtutem ^riMtdin car,intendantnbsp;taletlocidc uindiétdyCr imagianbsp;ijui't« Hirtatw uidcmiMChrifio. Citiarenbsp;O' prdcepta cr excin'pht paticntije ipp:«nbsp;( cr fumma ui rcprimamiM cupidi»nbsp;^^'^’»uindiA^ drdentcmin blt;«c imbcciUi natu»nbsp;quot;H-fc uirtuf eft cultM Dfo graHftimuf,nbsp;tieccftttrid ad coneordùin ecclcftte,cr re»nbsp;^'^felitictirum confcruandam . Ndin cr i»nbsp;M nMnihM iiHDM-Mf atdrimi tumul»

ocr page 140

LOCI COMMV. PHILIP. WELANTH,

A.^!}ß:olis ne uindiccnt,ut cximat cij ßlCam fuaßoiicin eluant habebant de regno cbrifti’ Pi**nbsp;tdbant ennn fc ui domiiis gentibtitnbsp;ros eße régna mundi , Ab hoc errorc rcttix^nbsp;SOS Chriflus cum ipßs, uidelicct priuatis ({liinbsp;gercbant magißrutuhprohibet uindi^attt^

Vulgare diéluntefl. Vim ui its natura cone edit. id diâum nonnuHinbsp;iendunt, tanquàm pugnet cum Euangelio • ‘Inbsp;tiero fapc iam dixi Euangeh'o non aboleri urnbsp;Katuras çr politicas ordinationes .nbsp;pugnat Euangelium cum hac uoce, Viwnbsp;fellere iuris nature eft ,ft modo reâenbsp;gatur , Debet cniin ad uindiflamnbsp;boc eft ad cft'ieium magiftratus acconttgt;i'’‘^‘fßnbsp;et y Magiftratiis uimuidepeUit, cumnbsp;depeUit Annis; beÜo. Neq,- mininbsp;ilt;L diâum priuatis moucre fedicionesgt;rnbsp;srdine er modo concedit uim ui dcpellerfgt; nnbsp;xiagftratus' pr^eftribit. Nam illaipßinbsp;tio eft legis nature ,uidcl!cct,ut fmt magi/b^^iji^,nbsp;Qjforfum autem opus eftetmagiftratibuf’/'^^nbsp;guli priuatim uindiiHam exerccremuf.nbsp;fitif ftt de uiadiilit admottuiftc, ei'

ocr page 141

DISCRI. PRAECEP. ET CONSILÏO.

plane intcHigantur, cr ut fèùtii i« EMrfiigrfïo non aboleri , aut damna •nbsp;’^Wtttcrfj ordinationnef. Porro 4c ma^ißratunbsp;^fcojjptcnj fuoloco diccntm.

Ds Pauper talc.

VNC de paupertate . Euangelium ne^ pracipit ncq-, confulit difeedere àjàeultJt



'%lt;«trei(« commune conferre . Imô politicat ordinationef,ßmul ctiant dianbsp;*'^’'”1«»» verum proprietatem approbat.nbsp;pii fe fuaf rci ordinationc diuinanbsp;, esquot; banc proprietatem Dco placenbsp;v* Caterum Euangelium pr£cipit libéra »nbsp;iuuare egentes, pramia ingentia cor^nbsp;zy jfirittialia pro bac libcralitate pollinbsp;Cbrijlii^ inquit. Date çr dabiturnbsp;.i.Corintb.j. Q»t parce feminat, parcenbsp;ScijHjnnur igitur elcgantijpmum Solomonnbsp;'^’frteeptum ,qui inprouerbiis cap. 3.ait. Elbenbsp;m è tuit fontibnt, CT tui font is riutdos bibe .nbsp;.°''^ettuifcras deriuentur, cr ^‘P-^ ejfluantnbsp;. M tu dominuf cfto herum folut.nonnbsp;‘'i’» tecum,bcttcdicetur cnim fontibta tuis.t

Libc

ocr page 142

lOCI ’COMMV. PHILIP.' MELANTS.

Libct eiiim hune locum propter futuitiüein gurte rccitdre j» qiw pulcberriine pingiturnbsp;na pttrs ceconomite, iubet etiint not tcncrc rcinbsp;firat,cr nojlris f rut,non rapere ex aliéna,'amp;nbsp;prietatem egregie ornat cum utquit. TU acn^iquot;^^nbsp;fcoram cfio,non alieni tecum. Et tarne« iiigt;^nbsp;nc/t)isfontibiifforât duct riuulos,hoenbsp;fulfil; ex frudtbus fui fundi dut fortunit/“'^'^^nbsp;giatur egentibut ffeä üa ut funduittnbsp;ncc rcdigaiur ad inendieitatem, pent ƒ ^u(nbsp;Im iubec ita iargiri,ne egcanins ipß, neutnbsp;nofira libcralitate abutantur ere.

Hiee efi ßmplex cr germana Euangelij de hoc négocia. St t^ui autetnnbsp;tantur pro Platoniea communicnc,nbsp;pritnum conferrre allot, (puinbsp;proprictatem. Deinde fuinma Euangclijnbsp;randa eß,quod uidelieet doeeat de rcbiftnbsp;dequadam teterna iuflicia mteriorc acnbsp;na ,qu£ non pertinet ad corporalcmnbsp;non aholet legem cr ret politicas, qUiinbsp;regunt cj-tuentur. Exhuiu[inodipriii^‘P'^nbsp;fittnere mterpretationem

ocr page 143

DE PAV PERTATB.

quceßionein.

Cönßrmdnt autem profrietittem tnuït^ 'flfiinonu, licet cnim h4bere diuicùs ut tcftn»nbsp;Chrißw 'm Eujngclio . Item Pauhanbsp;’ • TH'mo. lt;s. Item. 1 Coriiiti?iorUfii. ~i. cenceditnbsp;''’ptio/ifî çrc. Item rc^et pojju^t cjje pißnbsp;fine opibm tencri non poßunt/fednbsp;‘‘ft Opus longa dtj^utatiotie, cum ea tjutcnbsp;natur£ funt , noit fint mutabilia, necnbsp;de dißrttäione dominiorum mutarinbsp;j '’A . Ratio enim naturalis docct earn 'mnbsp;Hatu ornrrie himt/ini nccebTariäm cfic .


ocr page 144

LOCI COÂÏMV. PHILIP. MELANT^' cciißlium nc^ prceccptum c)ße difcedcre^fi^^^^nbsp;tatibui ,dut confcrrc res in coinunejino ’’’j'ijilnbsp;^is docct Euaiigcliü uti ordinatione ciuilinbsp;éiionc dominiorii, Scd paupertasnbsp;ßdritualis. hoe cä tcnercßcultatcsqu£nbsp;ficio contingunt nobis ,ßnc auaritia ,ß»c f'ynbsp;bia Jd eii.ßncßäucia opumdtcin [inc .(nbsp;hoc cjl ,cuin perielitantur in confeßionenbsp;Ui ut opes amitterb inalimtis quani abißcrtnbsp;gelium. CoinplcdUtur paticntiamsifi»nbsp;uritur,autcum alie^uo caßu percuiit^ncnbsp;tunaruin deßderio ira'camur Deo ,autnbsp;alit^uid, contra mandata Dei,[cd proptef^^nbsp;lt;cquo animo [eramus cam iniuriam autnbsp;]ti£ m [ummis opibiis pauperes [[iritunbsp;Abraham, Dauid, lob cr alij multi ¦nbsp;ßnc auaricia ,ßnc[uperbia ató; impietatcft[nbsp;niicrunt. Item priefiitcrunt patientiantnbsp;ßcultatibtis.

Hic obferuandum cft etiant duplittgt;tt [ertionem eßeßcultatuin. Alteraßfnoßf^ jnbsp;üioneßne mandata Dei ßnc uocationit,nbsp;^uis diucs [uum patrimonium uolens dcßgt;'^^nbsp;mine cogente, talis defertio non

ocr page 145

DE PAVPERTATE.

Et error eji talciii dcfertionem cultum Dei, ßcur Chrifiuf tefta»nbsp;eß ‘ coluttt me mandatis hcmitium. AUanbsp;‘l'ffrtio frcultlt;ttuin,iluie habet mandatum Dctnbsp;“’fdtionem, ut cum Tyrantii cogunt aut ß*nbsp;1^ amittere aut deficere ab Euattgelio. Hicnbsp;CbriJttM ßicultatum dcfertionem, cum in»nbsp;K ¦ Qgt reliquerit agrum, domum c. pro«nbsp;M naddit enim profiter Euangeliu,nbsp;lt;trnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum laudat

1 tj ‘iöcjn q«lt;e habet uoeationem. id apparet ex iubet ctiam parenta, coniugem, liberos,nbsp;'‘‘«m uitam defererc. Vt igitur non laudatnbsp;jitp 1“* ^effrunt coniwgemer liberos aut «juinbsp;Ijj’^BiuitrtnicripittntJw non laudat deferea»nbsp;fine mandato Dei crc.

De cafti'tate,

^ipturd multis grauißimis concionibut pro» feortationem, adultcria, er ßmiles li»nbsp;Eâ cd/litdf non folum uirgtnuntnbsp;coniugium eä di«nbsp;.’’fdinutio, ey omnes ^ui n5 cotuinent, man»nbsp;e datui»

ocr page 146

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS' idtum hahcnt ut coniugio utdtitur. SiciU .nbsp;inquit. Propter fornicationem uitufqmfy rnbsp;«xoron habeat, er ufum ccniugii hcnoriߑ^‘^Lnbsp;pcÜdtionc ornât cum addit. Vir uxori fnbsp;bcneuolcntiam reddat. igitur cdßitdsgt;'nbsp;tdtttum uirginitdf, fed ctidm coniuguntnbsp;taconfuetudo. Hicc idco pricfuri ncccjfe^^^'^nbsp;mcmincrimui ordinationc Ctï fdrnUcnbsp;tjJCjCr ddimidiidos ejje^.ndticosß^iritut, ‘j'''nbsp;gdtit coiiiugium coceß'um ejfc Cbrißidiiif-clint multi fucrunt, ut Tdcidnui, PierdXgt;nbsp;mondchi ctfi non uolunt uideri ddinnat'Cnbsp;gium, tdmen udldc deforniditt, docentnbsp;tciu confuli, er pcrfeâioncm dc mundiciei’'nbsp;quafl coniugiuin fit immundicies. Pt nonnbsp;ferturbducrunt impcritds confeientids.nbsp;mum fcidiniii non priccipi uirginitdtem.nbsp;conccdcndum cél, quod Pdtdus det confil‘1*'’',^nbsp;uirginitdtc confcrudndd, fed hie prudent^’' ‘nbsp;cdndum eâ. Non cniin fMit Pduhu uüef jnbsp;mercriiußißcdtionein propter uirginitdteVinbsp;propter coniugium, utriq; cr coniugesCT^^nbsp;ginet fldtucrc debent feper inifcricordi‘‘''^nbsp;floi id efl, dcccptos efle propter Chrifli^”’’ jj,nbsp;propter dignitdtem coningij aut uirg^”!

ocr page 147

DE CASTITXTÉ.

U4na ßducia moMchorum, (jtii flnttnie mereri remißionem pcccatorum amp;•nbsp;'•‘pfutioncin fuo cacl bitu, quum rcliquoi ho»nbsp;Hulto mdgilt; errant, quod ßnguntiüumnbsp;’ ^^Jtunt pcrfedioncm ejjc Euangclicam, fuc»nbsp;^''^^'ùinperfeiliorcsmultieoniuges, ttf f^bra»nbsp;'f«c, Dauid, E^didi, quttm plerlt;ecy uirgi»nbsp;Ni)« ptrßcilio Eudngclicd eft ßmtUdlit,nbsp;nojlrdin im»nbsp;perterrefieri,çr ccontra ßde eri»nbsp;(à p cxercicijs uerfatur perfeäio,ß quanbsp;ßocdndd. Sed Pduliu Iduddt er fuddetnbsp;I« propter politicum finein, ßdlicet,nbsp;jji^Pfditiorcî ßmitf dd difeendum, docendum etnbsp;Eccleßdßicd, propter hot fi»nbsp;inqitittnbsp;ii'J ' propter Eudngelium, hoc e/f,nbsp;hq?'^ ‘^‘’lt;^f’fdi cdUjfd. Verum eß enint quadnbsp;’*'40^ ^*'*^'**» curat ca qua fuiu domini,nbsp;Etcnimiion folum aconomi»nbsp;quot;cnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qu£dant abducunt

calamitdtum Eccleße, er intertur» 'ltn' lt;^if^entium dc doccritium. Idea quinbsp;^^cleßdßica uocantur, ßaßßcien»nbsp;cdlamuatibut, ß encris jui magni»nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mdùltfÿ

ocr page 148

loci COlVtMV. PHILIP. JMÏLANT^'

tudinem animo metientur,fi co dtfficlUifjt cxpltcatto do^matum, crnbsp;Ecclcfiic, hte cur£ dc mifcrije ßcilenbsp;eit cogitdtioiies de coniugio. Scd mundufnbsp;fiere iudicdt, cœlibdtum fupcrfticiofc f«*’''*nbsp;tdnqudin fingularem cultum Dei, çy opi^nbsp;mium, quod magis mereatur rciitißioitentnbsp;torumcr iu/lißcdtioncm, mterim nihilnbsp;curd ftudioruin dut miÇeridrum Ecclefu(fi‘^.^nbsp;ltd cœlibdtuin dmplcftitur, non dlien£ utu‘,nbsp;cdufid diitfiudiorum cdufid, fed perfipt^^'Qif/nbsp;nein. At rcéliia crdt Iduddre uirginitäKi^ Ljnbsp;diorumcditjfd,dut alicnæ utilitdtiscdu^^- ..iinbsp;cfi enim mdxiind c? omnium longe diß^^'^. rfnbsp;gubcrndtio Ecclefidrum. Ndmcrdoâr‘'‘‘‘‘Lnbsp;difficilis eß:, ZX mirabiliter exercet

Efl cr ip'fd cxplicdtio plena dijßcultdtif, (,,gt; Idborcî uix (iiftincrc animui occupdtmnbsp;cis cogitdtionibus potcA. idco Paulus it^nbsp;tur ad uirginitdtem, ut primum admoif^‘^^nbsp;quid ficiamM mdecorum. Demde ut dßid‘^‘nbsp;nino fcruire poßimus. Primum enim.J'^'i^ jjnbsp;nequid ficiamui indecorum, hoce/l,tfu’^^anbsp;non poßit contincre potius ducat uxoreigt;tgt;J^’nbsp;auHor alicuiui turpis exctnpli, Dcindf ß

ocr page 149

DB CAÎTITATB.

coclibatu ad hunc ßncm,ut feruiat aßi» domino, hoc efi, magif ucrfctur in difccndo,nbsp;^/^'^o.cura at(^ cogitationc caïamitatum Ec»nbsp;item in precationibuf, ^u.un altf intricatinbsp;ttcgocijf. Scd guia non omncs funt pari*nbsp;monct, nenbsp;S^^iainitf Mecorum. Ex fcw apparet ct con*nbsp;‘tpprobari, cz fxmcn dari confilium denbsp;i’l’itstCj apparet item quo ßnc laudetur uir*nbsp;uidclicet, non ut mercatur remißionemnbsp;^'‘foruin aut iußißcationem, fed quod fit oputnbsp;cr ad fludia, precationcr, çr ad fcrui*nbsp;. Itaq; coelibet explorent


P^P^^ ipf’t'utn cau/fit

* t^niuerfas refpublicas/ficut teftatur Sodo* i([ ^ifloria. R«» Deuf inquit fe Chananeotnbsp;ƒquot;gt;¦«« effe propter uagas libidines, haenbsp;cauffa diluuij. Et Paulus figni*nbsp;pocMf efif cacitatem et inentian»

ocr page 150

toci COMMV. PHILT. MKL-ANT^ feu Ciimalcm fccuriutem, Ephe. 4. ttbinbsp;C^icumdeioluilf:ut tradiderunt fc itnp‘^“'^nbsp;(iie,hiccnim tribuit iinpudicis ftuporetnnbsp;pteiitiam, qu4 fccuri cpnteinnunt miMS c(nbsp;res diuinds,dt^ ituruunt inexicium.nbsp;^uit ofèds. ïornicdtio, uinum, o’nbsp;pufcruiit cor.

DB EVANGELIO.

VOcdbulum Eudttgcli/ exfdtin mit tiutoribuf grtcis. Nam apudnbsp;runt fignijicdt prtemium i^uod datur Ict^nbsp;^idnti. OdylJctt, tya.y^i?\.iop JV fxoi^nbsp;jj~ocr4tcmnbsp;picrißcium quod

A%v J quot; ret bene ac falicitcr geftx nuncidbantur. fioli ufurpdruHt pro ipfa bcneficij dnnunci‘‘^‘^^fnbsp;Hfuit opuf fioud dppcÜdtione, ut difcrint^'^’^.^^nbsp;legem cf bunc noudm dodrinam effet inßSquot; .nbsp;Primum igitur mdgnopere opiu efi: conßdf .nbsp;quid inter legem cr Eudngelium interfit-fingimui hie ociolds dut urgutdt «lt;lt;lt;2'^ ƒnbsp;fiffeffdrids diffmdionct. Ccrtee/{itnii‘^‘^J^^J

ocr page 151

DE EVANGELIO.

Awii prcccpw cr ranißionem pcccatorum, Pgt;'‘fcept4 et promißioncs. item proinißi»nbsp;^rMtHitdin a. promißioitibtit qu^e non funt

‘^‘'tlt;t requirent perfeJlam obcdienti4m,non SXlt;itii pcccdU, non pronuncut iußtr,nbsp;^'f^gt;lt;cecptoîDco, niß ß legi f^titß^lum ßt.nbsp;bubet promißionct,tarnen hicre»nbsp;conélitionem implctie legis. Econtr4nbsp;etß concionatur de pxnitentia, CTnbsp;j'Wx operibm, tarnen continet promißioncmnbsp;Cbrifli, qiilt;e eß propria er pr^cipuanbsp;doäriiia e^- feiungetida a lege, grlt;tiinbsp;pcccata,crpronunciatnos infinnbsp;legi non fatisßcimM. QHoniodo autemnbsp;lt;:onßitti4nt, quod E»lt;tngrli«w pariter denbsp;^'^'’‘ietttia ç(,„ciotiatur,cr lege. Et tarnen pro»nbsp;quot;quot;l^'oßt grtttuitaßatiinexponcm'.K. Prii« entr»nbsp;’quot;’'«'iïdt« eß Icdor, ut dißritrtcn prornißionutrtnbsp;’Truft. Huamp;ctfrtimLfx promißionct.

, Sed feiendum eß duplices eße proirnßiortea ^ß^ipturisdiuinis. Qn-edam ßunt additie legi,nbsp;^lt;tbeiitconditionern legis, hoc eß, exhibentufnbsp;*fr iinpletioncntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tffitl prüiwßi^»

C Üi^ HM

ocr page 152

lOCI COMMV. PHXIP. JMELANÏ^' «Cf /fg«. Lfx docft Deuin bettum CTnbsp;dein eße, fed hù gui fuw fine peccato.nbsp;eet cr humanu ratio, habet enim rationbsp;noliciam legis. Uic fe ipfe guifg^ cottful^(gt;^^^^,nbsp;hendet enim natur aliter fe ita iudicarenbsp;guod fttmifericors,sci tantum dignis,nbsp;nbsp;nbsp;g f

hisguifunt ßne peccato,nee potefi ipfum placere Dw, c«,» ßt Mignusnbsp;dm. Urf Lex ez promißiones legis cuntnbsp;ditionalcs relinguunt confeientias in dubil^^‘

Alia eß promißio Euangelij nonhabet conditionem legis, tanguantnbsp;hoe eft, non promittit propter implctaifnbsp;fed gratis propter Chriflum. Hac cjl fllnbsp;remißionis peeeatorum, feu reconciliatn^'f'^’f^nbsp;iußißcationis, de gua concionaturnbsp;uangelium. 'Yt cnim hac beneßeia cfßgt;^ .nbsp;non pendent ex conditione impleta legif-fentiendum e]ßt,tunf demum nos habeffnbsp;onem peeeatorum, cum legi fatisfecifß^’^L^tbnbsp;ßieraiida effet remißio peeeatorum.nbsp;^nantur remißio, cf reconeiliatio feu inbsp;Ho, hoc eß, non propter noflram digtti lxnbsp;tdofcit optrtuit effc dUgndm uiänndin

ocr page 153

DE EVANGELIO.

donutiu ofl nobù, cr ßHat eß fco« *lt;gt;«{ propter ipfum certo ßatuamut noj ^la:c»

... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euditgclicii promißio rccon^

legdlium difsimilis, quid gratis poüi» jj'^^^Toptcr Chrifium. ideoq; Pdulut hatte par»nbsp;(^’*^1’1 nobiî diligenter cs“ ßepc itieulcat, utnbsp;Idro gratis ex ßde, ut fit firma promis»nbsp;L h^e partieula, gratis propter Chrifiu,nbsp;^jƒv^•imc^^lcgiƒ er Euangflij. Si enim nonnbsp;tij'^''‘‘^^lt;tuepdrticulam de gratuita promißi^gt;nbsp;‘»«niwis duhitatio,cr Euangcliuntnbsp;‘i°ntlt;(tur in legem, er «iWfo eertiores red anbsp;remißione peccatcrum feu iu»nbsp;naturale iudicium ra»nbsp;ï'do' ‘^^fff^rfarij nofiri, etfiuociferanturnbsp;tarnen quia non doeent denbsp;^iui'^'^^^^^^^tliatione, relinquunt confeientiasnbsp;pfoEuangelio doeent legem,nbsp;gt;111, ^^°'^'‘’’*gt;boccj},i«(iici«}n naturale ratioanbsp;Plt;w *^^lt;nidenda mens eft atq; oeuli in hanenbsp;neceffe efi de granbsp;doeerc, ut eofeieucijs eximaturnbsp;^’‘tlteant firmam eonfolationem intnbsp;lnhit,tf. uere iudicari potefi,nbsp;t 9

ocr page 154

LOCI COxMMV. PHILIP. MELANTS'

^K4iH ßt opiii h^e grdtuita proiuißionf •• hoc certameii, htfc doilrina maxime renbsp;portereßdcaecipi. Jd PaulmdocctKoitnbsp;2ehan. dit. Qui non credit Deo, menddcctunbsp;eum ere, Proinde particula gratiS:, no’fnbsp;dit fjdcm, fed conditionent noftr£ dignitdtifnbsp;dit, tentum cauffam bencficii d dignitdtcnbsp;ohedientie transfert nt Chrißum, at ifnbsp;ßteertum. Conciondtur igitur Puangelt»’quot;^nbsp;pœnitentid, fed, ut çertd, ßt reccnciliatio»nbsp;remitti pcccdtd, nos pl a cere Ceo, nt»*

J?___fà. ____ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ä.. „rt/lli”.

pter dignitatem p(xnitcnti£, dut noßr^ »‘’“i tiî. Hze eß neeeßarid eonfeldtio pi^^ j

entijs. At(^ hint iudicari poteß, (juonto^Oy confentiant, quod diximtis Eudugeh»»*nbsp;(ionaridc pœnitentid, er tarnen gratisnbsp;tere rcconciliationem. Sed de hdc collationsnbsp;b poß copioßus dicemuf.



ocr page 155

igitur Euttngelium, pr^edicatio pceniten» f^omißio ^uam ratio iton tenet natur ali»nbsp;I ' f'd rcttclata diuinitut, in qua De/« pcllice»nbsp;Propter Chrifluin ßlium fuum remitierenbsp;pronunciat iußoi, id eß: aece»nbsp;wT Spirin«« fandii, et uitam aterna,nbsp;credanua, hoc eß:, confidamia ha:c nobisnbsp;P^f»' Chrißuin certo contingere. Atq; hi£enbsp;utßnt certd. Hacßt Euangclifnbsp;in ^«4 tribus membris complcxi fumatnbsp;Euangelij propria, [cilicet, quod pro»nbsp;gratis remittantur peccata, quoinbsp;jf*‘‘’V’fonHtjcici„«r iufli, hoc cjt, rccondliatinbsp;Hac triesnbsp;’ T^^utum hienbsp;5i(lt; propria Euangelii beneßeia effè,nbsp;iußißcatiois coinprcbcn»

opus eft Euangcli) pro:# mifsione 7

M natura humatia Cpprcj«

----

\(f pccç4tûçr tnoriCy propter Adsc Us

Pfum.


ocr page 156

LOCI COMM V. PHILIP. MELANI^ pf«m, ctümß mdtiet aliqua noticUnbsp;^uij. hierct in »wfwrrf peccatuin, confcieitii^ jj.nbsp;polfunt fiatucre de Deo quod uclitnbsp;iitß logent audiant. Lex etiii«nbsp;gratis remitti peccata. Sciinus autan not Gnbsp;pcccato eße, idq; maxime ccrnimits, cunt f**nbsp;Dei uerc pcrterrcfiuiit mentes. Eü igit‘*^nbsp;gratuita remißionc, idea Deui per }niߑ'‘''‘’nbsp;amreuelauiti feuellc nobis ignofeere,nbsp;tuere uitam aternam, G' addidit uidliifgt;‘^'\j,ifnbsp;nobis^ fcilicet ßliuin fuum, ut feiremusnbsp;fropter ßlium denari, non propter ^‘S^ijiniinbsp;ttoflrant aut mérita noßra. idc^ riiiitnbsp;fiatim promiffùm ac rcuclatum edl poflnbsp;Kda, ne deeßet confolatio primée illi

r

Efiq; unum et idem Euangelium, fanâi ab initio mundi faluati funt omnil’“^nbsp;poribui Adam, Norf, Abraham, laeob,nbsp;tte, Apofloli. Non igitur imaginan^‘*'\^ißnbsp;tres lege naturte faluatos eße, ludeosnbsp;ttosßaluari noßra quadam lege. Into unitnbsp;tnoralis omnium atatum, omnium g^'^- itC^nbsp;fupra diximuf Sed nee Patres, neenbsp;nc(ß0s_ ideo ßtltfdtnur '^nl'

t

ocr page 157

I, fimil« dubitabant an Deo cur^e ejjent, an Dcum propicium, an exaudircnturinbsp;L ’• Etfi enint lèvent norant, tangt;en uidcbaninbsp;ff^‘''!’^)lèmnoceiites. Lex autem docct Deunnbsp;effc hù, ^ui [nnt ßne peccato. Ni Jnbsp;. ^E«(tngc/i«)«(ic ^ratuita remißione pec»nbsp;Abrahamuero,lacob,erfimifesquinnbsp;KDtangelium, ftatuebant ßbi gratis remitanbsp;habere Deum propicium, fc Deonbsp;fxaudiri a Deo, ctiai/iß eßc/it inanbsp;’• Wco feriptum cÄ, Abraham credidit Deo,nbsp;eü ei ad iufliciam. Vna eß Lex,nbsp;‘‘‘‘*’¦4 nota omnibtK gentibut atq; ætatibus.nbsp;'''’‘kT **”quot;*”’ Euangelium^ fed non natura notu,nbsp;diuinitut. Idcq Paulm uocatnbsp;Jijj' (tifconditam. rr Johannes ait. Tiiiui


ocr page 158

tOGI COMMV, PHILIP, WBLAKÏ^

qmü autan diximtts idem i/fe Patrum, uidcndnm ejl quoinodo jiatii» iquot;nbsp;tio Euaitgelium rcuclatum ßt, ac citabonbsp;([uofdain tocotj ad cjuoï tn lei^tioiie Propbft^^.^nbsp;referrißntiles debent. Nlt;xm EuangcUum P^'^nbsp;ii::icïariuircuelattim ift, çy apparebitnbsp;çbctdî pr^dicajj'e banc gratuitam recotfti''nbsp;enem. Prentißie de Ckrijio zy beneßeißnbsp;primunt reiiclata eft Adlt;e ßatim poßnbsp;cum incidi/ßt in iram D« er tnortei»,nbsp;cenßoUtionan quafcirctcr Dcum rurߒ”nbsp;picium eße, çr fore, ut mors aliquandonbsp;retur. Üam hac duo beneßeia clarenbsp;iîîit prtffîrf promißio,lt;jU£ njj ßibolfeat^nbsp;tur, tarnen Ad£ in repr^fentt non fuit obß'^'^^fnbsp;iRimicicias ponam inter te çy mulieran,nbsp;fernen tuum Cf iUiui fernen, ipfum contertl' j,nbsp;put tuum, Cf tu infidiaberis calcaneo eitii-rabilis narratio ek, er gu£ impnsnbsp;ßibulofa tiideri poßit, fed ptj uident resnbsp;breuibtis uerbisßgnifcatas cfle.

imtio pana pcccati, fcilicet, quad propttf rjj • catum Diabolus crudcH tyrannide uexatit^“^^^^nbsp;gemu htimanum,'uidclicct, peceatis Cfnbsp;ßeut ipfa inundi bifloria tefiatur, tetlt;t

ocr page 159

EVXNGELn PRO MISSION!!.

Ccivti ^Difnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regni Chrifti, futu^

I’oc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f‘^‘^ mulicris cotcrat c^iput,

t(,^ fcrpcntis, hoc eß, abolctd peca Cr morte IM.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confblationc crigitur Aa

dfjp^^wfcjt Jc habere rgt;cnm placatum, ctß uia ,),^resquot; immundum eße, uidet ^«iiinbsp;fxpeddt fernen iUud, t^uo amilfa iitanbsp;quot;tife lt;eterna reflituantur, hac fiduciitnbsp;ftnâo feanbsp;“^titbejif eft, diabo'um inßdiaturum eßenbsp;,^“'’‘^lt;’1 intcüigit fore, ut er Chrißw er faniUnbsp;uit4,et tatncit uincant regnunnbsp;l’lt;iii lt;lt; hiecpromißio4d Atr4«nbsp;bencdicentur omnet gentej.nbsp;Iioj .tt. omnes genten iam malcdtäaj eße,nbsp;|i,jU?gt;t)cKnj irafei omnibus gentibus, eaf^ op«nbsp;er morte, fed futurum, utnbsp;fernen rurfum abhismaUs liberenanbsp;’PB interptetantur hatte promißioitcmnbsp;{1^ ^Pojïoît,Ht conftdtex Paulo er ex Adty^nbsp;^‘idem hifiorid AbrahiC , additurnbsp;^’‘’*)^ijiclt;Uionw, Dw confolatur Abraham,

ocr page 160

X» tOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

Jicit. Noli timcre. Ego funt protcäor tuuf-dit item promißionem de femine. Huic uoci ( dit Abraham:, hoe cA, quanquam uidet crnbsp;feit fe iminuttdum er indignum cfße,nbsp;tuit fe habere Deum propicium, propternbsp;mifericordiam e:ir promißum fernen, i,/nbsp;ciatur iufitts. ]d excmplum docet nosnbsp;ex ßde rcconciliationem confequi'nbsp;ttititur non noflra dignitate, fed tantum gt;quot;‘1nbsp;cordia Dei,

Sequuntur paulatim muitje cocwk^^ .jjn/ einpla ilc remißione peccatorum, fed eluf'r jjjjnbsp;funt fentenciiePfabnis ex Prophetis-dare pafsim proponitur Euangelium. ynbsp;petit ranißionem peccatorum propternbsp;diam, non propter fuam dignitatem feunbsp;ut. Non intresin iudiciuin cum pruonbsp;non iußißcabitur in conffcdlu tuo omnhnbsp;Uac certe non eß legis condo, qu£ mif‘^’‘ -iidnbsp;am petit ex conßtetur peccatum, ynbsp;omnes condemnat, ut feiamus emnesnbsp;remittipeccata. Item, Siiniquitatesnbsp;rtî domine quis fußinebit. Item. Dix’nbsp;aducrfumnie miufiiciaiif mcam,

ocr page 161

îgt;n EVANGELII promissions.

cordt! mci. ïtcin dcfcribit ptcerdoteitt Tu CS Sacerdos in a^tcrnum. Tefldturnbsp;^quot;’'bunc faccrdotcm placdturum eße Deut»,nbsp;ƒcjße £ternam iußieiant letcriiatttnbsp;uocat dternum faccrdotcm.

ii hatte fententiam de gratuita rcinißio» \^°’’^dandt funt ßmilcs loci in Pfabnis.nbsp;X^'*''tfccnt nobis fuauißima carmina erfir’*nbsp;'^^'^f°^‘*tioncin afferent- Nam ft iudicabimufnbsp;pendcrc ex noftra digmtatc, eitnbsp;no$ l^ctari, conßdere mifcricordia,nbsp;’¦ccUiiubititt confeienti^, nos indignosnbsp;Pwinerc has promißioiics ad indignoî.nbsp;^eii^^'^‘^^gt;'fr^h.ïc ipfain dubitatioemerigen*nbsp;‘Pf‘^ uoccs,nbsp;propoßtjc ßnt, ut mc^nbsp;^Pß dubitationi conceptie ex noßranbsp;• QJiod ß fentiemus nobis proniitùnbsp;\^'^^‘^°'gt;(^ibationcm,tumuerc ßdes eritcer»nbsp;gratulabimur nobis mifcricordianitnbsp;*^4^'’^^^'’^'^^ratias. Scä tanta eß inßrmitasnbsp;huinani animi,ut hatte magnitudi^nbsp;”®« pt’ßit capere, ita oppreßinbsp;’^P‘'i‘dne çr iudicio legis ^ut non poßimu«nbsp;f fcrfwddcrt

ocr page 162

LOCI COMMV. PHILIP. AIELANTH. pcrfuädcri Jc Euangclio, omnibat ernbsp;offerri mifcricardiam. Quare ßdesperpetuo^’^^nbsp;hdc noßrd inßrmitdte luiiari debet,ut iios eriê'*^nbsp;mies, et difcamtit Dfo confiderc, gt cumnbsp;uocdrc er cclerc.

Apud Efdidtn mult£ ßunt cocioncf de fio,dc reinißioiie peccdtoru, de jctcnid uit^- ßnbsp;cidre tcßdtur proinitti rcmißionemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

rum, er (luidem propter Cbrißuin, non noßrdm dignitdtem, Poßuit Dominies ïn ;nbsp;quitdtes Omnium noflrutn. Et ne iudtci P'* jtP :nbsp;fc mereri remißionem peccatorum hoßii^ h 1nbsp;ds, teßdtur dlidm boßiä rcfidrc,guie Inbsp;Itturd peccdtü, Ponet animdm fuamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I i

peccdtis. Item, condemudt omnes, Oino^^I , crrduimies, utßidmies not propter }nif‘^‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

non propter dignitdtemnoftramconßqi^^^aifiot I cidChrifii. Poftremo dddit c/arißinf^’’‘^^Lßl' Inbsp;nium, Uoticid cius iuftißcdbit multo^’^^iilt;' ! inbsp;ferto fidtuendunt cdl, nos itd tußosnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fi dgnoßcdintes Chrißum, hoc cü, ß X i ' nobis Dcum nobis propiciu eße proptd enbsp;Ergo non erit dubitdndum propter stoß'*' Inbsp;gnitatemi noit eritfentiendum nos

I

ocr page 163

tgt;E EVANGELÎI FROâÎISSIÔNB.

Scd dcfino recitarc plurd teßimonia, '''im cxnupli canjia rcccnfui,ut aniinad^nbsp;lcdorcsin fcripturif, qiiteloc4 proprienbsp;j qua propric iic Buangclio concionentur,nbsp;obferucnt inter legcm ej promißi*nbsp;tJamhiduo funt pracipuilod,nbsp;, '«pita pracipua fcriptura, ad qua oinncsnbsp;^^’'‘‘'^prudcnter referenda funt,

^‘t'^lcnui dcßniuimtK Eudngcliü, et difcri^ ^J’^onfrrduimus legis er Euangelij, Scd hacnbsp;lt;^ïunt iüuftriora cum de iußißcatione, denbsp;^^opcribiKdicemus. Nunctantu unaqua»nbsp;l’‘‘rticuld addenda eft, uidelicet, ßcut lieanbsp;Jp. f'*’'«’ Euangelium eße gratuitam pro»nbsp;ita neeeße eft feirc Euangelium pro»nbsp;uniucrfalcm effè, hoc eü, offerri e}*nbsp;Ij ’quot;'ffi omnibus hominibus rcconciliationem.

‘iniucrfdleinteuere ncce/fc eß, aduerfut •’^’‘^ê^'‘‘fiioncsde pradeftinatione,nenbsp;^f^‘’^'»us kanc promißioem ad paucos quofdamnbsp;periitierc, non pertinere ad nos. Non enintnbsp;eß, quin omnium animos hac cogitatianbsp;funt multa di/futationesnbsp;P^orum de pradeßinatione minime utiles,nbsp;f ij Noi

ocr page 164

LOCI COMMV. PHILIP. MïL ANTH.

Î5oî ucro ßittM4m«5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pytgt;niij?ioiio«

uerfalcm Cj^c. StcKt cnim firadicatio uiüucrjalis c!l, it4 pr^dicatio ronij?inbsp;catûruin uniucrfd'if . Hue coUigaiitnr l'f'nbsp;teiicia uniucrj'aicf de Euängelio, (}U£ p-gt;ßigt;”'*nbsp;feripturif extant, Vt, I0411. : • Sic Dckînbsp;tnundum.u,- ßlinin funm unigenitum darftgt;nbsp;cmiiis c[ui credit tti eum non pereat. lA’”’nbsp;paulum\enclujltomncy fubpeccatunt, «fnbsp;um i)ii!'crca[ur.Ha:c nüe monuijje fd'ii jjnbsp;de bac untuerfali iteruin diceiiduni critnbsp;prede.riuatione. Qned autein twnnbsp;tluuntur Euangehi proniijla,eà fit,nbsp;creduiit. Num EMdngcîiKm etfi gratis P’’’’’”*' 1nbsp;tamenrequirit fidcin,op,'-‘rtetcitiin proi’'‘J'‘^nbsp;Jîdc rtccipi. Ac particuia gratis iicn excm 'nbsp;dein ,fed cxcludit condiitoncni no/ire Jnbsp;Mt fiipra dhilum eft, cr pofiulat Ht prom'ß''”’nbsp;accipiamuf, id non potejlßcri aliter niß ‘

De gratia amp; de iuftificaiio’^*^

HIC locus continet monßrat enim proprium Chriß^

ocr page 165

gratia et de IVSTIFîCATIONB.

“IC propolu't pnti^m confbljtiôncm pi/s mena ’ ©¦ decet qui ßne ucri cuîhm Dei, Q_uaru]}tnbsp;quanta uit ßt, quam iicceilaria cognitionbsp;e/l pits ludicarc Itaq; optandtintnbsp;h'e Incui pr.fciruc extare tin Eccltß4nbsp;dilucide cxplicatus. Sedmagnainhocnbsp;opinienum ac ludidorum uarietas, Alqnbsp;delcnt cam dcârinantjquie ccminctne^nbsp;cûnlo/dtioncm, A/q offundunt caligianbsp;ifft' peregrini} diß utationibus de pr£anbsp;j^'‘quot;’-itione cr alijs quibufdam incommodismaa !nbsp;y fmntq^utuerbis Arißctclis utarnbsp;5i'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fyitp, deniq; multis

^''^brituntur rcs tieec/jaria-, Hicc Sophtßica 11,^^°'')' iencias addueit in dubitationcin, et peranbsp;î’ittw'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C»iPdu'itiam fententiant

izr botta ßde recitabo t liée rixabor toij uUis. Nam ubi ßmpUcitcr cxpoCucanbsp;prudentes et aquos leélorcs,nbsp;dfmifrdn' placatiorcs, ciim uiderint hxcnbsp;nihil habere abßirdi, nihilpcrplcxi'tnbsp;'Sît Dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uteris propoßta

'''Ht non eße oeiofas Cf inutiles imagia '’H*-' ^^duißimam dolt;fîrinam, qu^e habetnbsp;«ttrf excrettijs piorum, quai crudit çynbsp;f iij ccnfola»

ocr page 166

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH. eonfolatur piat inentcf.

non foliim Afiojlolorum cr Mtoritas nobis pdtrocinatur, fed ctidinnbsp;bathdiic fmtcntiam uniucrldEcclcßticuiif^‘‘nbsp;temporis, hocesl,Expcricntid piorum t‘^ß,nbsp;in hae fententid propoiii, no ociofasnbsp;fed neceffaridm, ucraincr ßrmam coit/0‘^‘nbsp;nem, quidnn cr iOußrat Chrißinbsp;tSquot; ueros Dei cultus monßrut, eynbsp;froprios. Q«olt;i autem theatrunt dliud xnbsp;tnus, niß Ecclefiam, hoc cß:, piorum,nbsp;pcritorum confcnßim f Hjc ß nobisnbsp;t«r, non udldc inorcmwr intqHd 4«tnbsp;mnioßt indodorum (tut malorum iuditi‘f‘

El ttt alitjuando adcaußtin acceadi» jcliuin, ut dixi, docet in fumma dep«^^^quot; qfnbsp;remißione peccatorum, propter ^hgt;ri/t‘^’^^^nbsp;igitur ßnipli: ißiine de lußißcationc dieo-gelium arguit pcccata, er docet. uobis^ß^^f!'nbsp;tnediatorc chriflo, propter quemnbsp;tnißio peccatorum er reeonciliatio. Qlinbsp;eeße eß cum de lußißcacione loquimurgt;^nbsp;nem ßcere remißionis peccatorum.nbsp;fidicuU [uitt nonnulii, qui cuinnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j/ißf'

ocr page 167

GRATIA ET DE IVSTÎFICATIONB.

, nullam interim mcn^ lis peccatorum, ^ua/}nbsp;Porro Dw«nbsp;, et fanHi/icet cos, cuntnbsp;’'^pttjmuin Cl oi}-eru/ttur,fuo loco diccmus.


eljè remißionem peccatorum, cuin co^ lt;(ut dîlcôlio fufflcietis effet, adigerctur ani^nbsp;^^'i^‘^‘l^l}’cratio!icin. QVitrc ut habeat certainnbsp;confolationem, pmdet rcs non ex co*nbsp;dignitatis noffr£,Çcd ex folainifericor^nbsp;propter Chriftuin. HiCc certenihiinbsp;abßurdi,nihil pcrplexi,fi fcripturas,finbsp;excrcitia conffderarc uolueriinns. Atij;nbsp;ftj meritum operibus i» reinißionenbsp;^‘iiorunt, non ^uia nos nihil agannts, Sed quia

ocr page 168

LOCI COMMV, PHILIP.

rcinißio eß donatio, ut (it certa. Rcßat coHiganiiii teftiinotiia huiui fcntcnti^,nbsp;tif propter Chrißuiiißde, non propternbsp;noßroruin operu,confei^uantur reiitißionengt;rnbsp;catoruin ct rcconciliationem. Sed prim dcel^nbsp;biinii6 figuras uerbortmt in hac caufit.

Juflificdtio fignificdt remißioneitt rum cr rcconciliationem fiu acceptatioiten P .nbsp;fon£ ad uitat» ceternam. Nuin Ebrais iuß'^nbsp;eßforenfe uerbuin, ut fi dicam popuÏMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|J

iuflißcduit Setpionem accufatum a cßabfoliiit, feu iuflum pronunciauit.nbsp;igitur Paulus uerbum iuflificandi ex cotifr^“^ ;},nbsp;nc Ebraici fermonis, pro acceptationc,nbsp;pro rcconctliationc, es“ remißionc pecedti^^'nbsp;Cuinq; DC:M remittit pcccata.finiuldott^tnbsp;fiiiritum fanélum, qui nouasuirtutesinpd^ynbsp;cit- Et libentcr cr clara uoce profiteor,nbsp;tercinpijs exiflerenon tantum fidcm,fi^f^i^/nbsp;alios fruâiis Spiritus,ut poflea dicemus.nbsp;men propterea iudicandum câ, noflram dié'“'^nbsp;tern aut mundiciem caufam retnißionisnbsp;ruiii cijc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti

ïidcî fignificat baud dubic in h(i( t^t

ocr page 169

gratia et de ivstificationb.

P^ulum ßduciam mifericordi^ promi/ße hpicr Chriftuin. Etp dutem indoäi quidam Sy»nbsp;'“pbiititf rabioje reclamant, er «egant fide fi*nbsp;^''•rCKri ßduciam mifcricordü, tarnen nihil du^nbsp;frouoeare ad omnes,dofiof O' bmos uiros.nbsp;homo acut’.K etß quadä iji brfc noßranbsp;/«dtionc reprehendit, tarnen hoc prttdenternbsp;!w Paulo ßdem intcSi^endain eße ßduciamnbsp;'i^’'icordi£. Et hanc meam inteepretationemnbsp;probdt. Ncc Mcro excludimM noticiamnbsp;j dc chrißo, ut quidam calumniantur,nbsp;‘'«im dicimiM ßduciam mißericordia: pro»nbsp;propter Chriflum, certc omiies articulasnbsp;^^’’^P'cdimur, O' hißoriam dc Cbrifio rc^nbsp;ad ilium articulum, qui beneficium Chri^nbsp;ƒ °’*''’‘cmorlt;it, Rcmißionem pcccatorum. Co»nbsp;(ijio ^go fiducia iUa o' noticiam de chrifionbsp;uoluntatis feu habitum ß'u aflionenttnbsp;’ ’cn '***^ ‘tlt;^‘^ipit pramifiionem Chrifii, atq- ititnbsp;Ti'}QVoÄQy!lt;xlt;i 0*^^nbsp;J

lt; autcm fidci ßgnißcct ßduciam miße» fijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^^ii^ntur 'm quibut fit men»

P‘(nlidiß'utatio. Paulus cnim progt;nij?ioncw gratie o'fidfm,O' requi»nbsp;ß 9nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rit fidem

ocr page 170

LOCI COAÎMV. PHILIP. MEL.INTH-rît fiJent (ju-e äp^rchciidit proinißiottcnt. hæc /jGfx cfl ßduciii mißericordiie. Et innbsp;ߒutduotiCjßducüm propfiiC dignitatis intprßlgt;^’nbsp;C“ c contra rccparit ßduciam alicni beneßciif^*nbsp;licet chrifti. tarn ß fcntirct Paultti hoDii'i^^^nbsp;fios, id efii acceptas Deo, feu reconciti^o^ fjHnbsp;propter propriam inundiciem, feu dig'^it‘’^-'^nbsp;i^ualitatnm, ant opcrum, certc docerct ßduci^nbsp;propri£ dignitatis. Sedconßatcum dicerc-'^,nbsp;clufac/l gloriatio. Item, citât Pfalmunhnbsp;quorum remiffa: funt iniquitates. Etnbsp;pronunciari nos iußos, ft credamtts nobis tn'quot;''*nbsp;peccata. Jamhiec ßdes^qu^ /iatuitrenii^i^b^nbsp;cata, cß ßducia iÜa de qua dicimus-aitßuflifieati fidepaeem habcmiii ,declariitgt; ¦nbsp;non de ccioÇa alioua noticia loouL (ed de ßlt;i'^’'^



ocr page 171

gratia et de ivstificatîone.

i«!)rt dubitdre, dit hdhcdmui remißionettt (’‘¦fCdtorKuj. fides igitur habet fe correlatiuc adnbsp;’’’'i'-'ricordiam,tanquam adobieäum. Q«4rc ettnbsp;fide iiiftificamur, itd red^e intclligi hxcnbsp;poterit, cum transfiormabitur in corrcfctanbsp;''“‘’’S. luftificamur per mifericordiä promijfaiitnbsp;Chrijium, Scd htec mifericordid fide apsnbsp;’’'quot;'i’cndcndft eit. Hoc enim agit Vdului, recon=‘nbsp;'''’«fibomincî fiducia alicni beneficij, non pro^nbsp;1*^ proprirfni dignitJtein, feu c}uaiitatum,feu o»nbsp;H«c efi: oermdiiii CT ßmplex Pauli fen^nbsp;‘quot;itii.

Etfidutem hatte fiduciam ,obedicnfia ^'^“'Utpoflea die am, zr plcrdq; uirtutes comianbsp;*'^^idebcnt,tamennoii placet mihi ifiorumima»nbsp;^'‘‘^do,qui nunc^ ut uideantur comodi interpre^ . .nbsp;^’^^‘t’ericulofam KalaXf**®'*?}nter»^''(gt;^r3nbsp;fide iufiificamur, id efi^ tota doiirinanbsp;’^'^gioiiiî, id efl, lege. Hdc interpretatio cr im^inbsp;f^opriaeil, cr obfeurat Pauli fcnteittiam. Ari^nbsp;Cbii« dicitur etiam folitus diflmtare, uirtutesnbsp;’’’’’‘fJ, unam ^uatidam uirtutcin efle, qttam qui»nbsp;^'’’ipi'enomindbdt uyliloip. ltd ifti imaginan-*,»^'»»^nbsp;quot;’’ßdeapud Paulum fignificari totum choruninbsp;deinde ainijja priiicipali Icnteiitia Pauli,nbsp;redeunt

ocr page 172

LOCI COAÏMV. PHILIP. MELANT^ rcdcunt ad legit doârinam, de hacnbsp;ce dcclamitant, er exißimant hominesnbsp;propriain dignitatem, propter impletioitei»nbsp;iußos eße, nee uideiit idea Paulum tantop^^^nbsp;tcndcre de fiducia mifericordije, quia pri’^“ ùnbsp;funt a perfeâione, etiam optimi.nbsp;monuijjede phraß. Fide iuflificamur.

Gratia ßgnißcat gratuitam acceptlt;tti‘gt;'L^ feumifcricordiam, propter Chriftumnbsp;Paulus addit, donum per gratiam. td Jjnbsp;nationcm Spiritus fundi cr uit£ atern^- .nbsp;autem imerdum gratia quoq; ßgnißcatnbsp;Spiritus fanitH,feu ailionemdiuinam,q^^^^^nbsp;modum Augußinus gratiam plcrumq;nbsp;tatur,tarnen er hie cauendum eß, ne anttljdrfnbsp;tentia Pauli, dclabamur in doétrinain Icÿ^’ nnbsp;quod asieidit Scholaßieis, qui cum dicunt,nbsp;nem per gratiam iußißcari, nihil ibi dicK'gt;^^nbsp;ßducia mifcricordu, fed fomniant hominemnbsp;pter propiiam dignitatem er nouitatemnbsp;feu propriain mundiciem.ßneßducianbsp;pronunciari iußum.

incfl autem m uocaMo gratis excld/'^^ pjrti(K‘^’

ocr page 173

*3RATIA et de IVSTIFICATIONB. to f'^**^“* ’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratis donentur ret

peccatoru cr reconciliatio. Hicc particu» no excludit nojïram pcxnitcntidin,etnbsp;’’''J opfr^ i'cd (antuj» conditionem dignitatisnbsp;ff' ttitä caujain bcncficij Chrifli trans»nbsp;\)^^'''^^^dfcricordiam,utuids:licct fit certain, i«

pcccarorü indigius.

^iangelium con'cientijs 1« hoe cm^mine

''’'Jîf'” nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proponit, ZT docct pro»

kc*”'“’’” ggt;'lt;îf«'Wm clTè, tejîatur gratis remitti propter Chriftum, atcj^ ira acredocctutinbsp;^^oreçf pontificc Chrifto. lubet hune me»

diatorcin

ocr page 174

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

didtorcin opponi ir£ Dei, iubet fldtuere, propter hiinc pontifeem Pdter nobis pldcatiifC^nbsp;propicius ft. Hanc confclationcm ohriier^*^nbsp;moudchi, i]ui er dubitarc iubent, an contitt?,^,,nbsp;remißio peccdtorum, er trdnßulcrwitnbsp;Chrißiinopera hominum, docueruntpropter“nbsp;gnitdtem opcruin contingcrc rcmißioneinnbsp;torum. ltd fimul obfeurduerunt benefeimtt^'nbsp;fi, er excruciarunt pias mentes. Et haenbsp;nefubindenouas cultuses mcndcbaiitsnbsp;tduerunt.

Neecjjc eß igitur in Eccteßd harte tionem cxtarc, 'O' ut glorij Cbriäli ßatnbsp;er ut pi£ mentes wumantur contranbsp;nem, er ut ueri cultus Dci intcUigantur-dam tefiimotüa, ex ^uibiis tota res ntagisnbsp;euaßet. Perro intefiimenijs diligenternbsp;ferudndumeß,(iuodcHm iufiißcatio notitt^^ jnbsp;utrumej; comprebenditur, remißio peccato^nbsp;acceptafio perßena, feu rcconciliatio.nbsp;duten bas fententias in conßciHu habeï^’nbsp;tantd inßrmitdte nti/i ra fem per in edtnbsp;mur, er fidem erigam:» er munidimtfnbsp;fiimoni^s in oinniui((t,in otrnibuiperi(f‘^'^’^t)

ocr page 175

CKATIA et de IvmnCATlONB/ jj ‘ ’^uoctitione. Hurtc cuitum, hoc opusnbsp;''ctjHic cultus a^ïcit Chrifluinnbsp;Sf 3 utinmr Chrilio medidtorc ucnbsp;knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utuntur Chriflo mcd-'atorc,

ffj ^''c ßdemnonintelli^int,(y aut fomiiiaiii itifinnitutcm fuain agno“nbsp;‘tut cum dgnofcunt, ucrfuntur tu dubitatifnbsp;dut contcmptum Dfinbsp;'’tij'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßuehdc fiducia mifcri^

P^-^tsct Dco. Et qui ßc uiuunt ^quid P* ßco cxpcâdrc dut pctcrc poßunt,fuut-uctnbsp;Sedrecitotcßimonid.

, ^outd. omncs peccdueK^t, CT curent h, *'* iußißcdutur dutem grutis ipßuf gratnbsp;^^‘^™P^ionemChrißo lefu, quem protnbsp;%nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propicidtorem perßdcin tu finguiuo

tojij’ftntentid, cuminquit, iußißcantur, ßtuul er remißionem peccdtorumnbsp;^Oh tß^^^^tonem. Diferte dutem inquit, quemnbsp;tppi°. propicidtorem per ßdem, ut ßgnißcetnbsp;°P“^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ ^‘‘^clicct, ut ßde dppret

fiiifCbrijlum tdnqudin medidtorem. iUifu'lߑ^‘^^'‘^‘^cqud diximus. Etquonidm rctnbsp;^‘fuc ßduciatHf improbdt dubitdtionem.

Addit

ocr page 176

LOCI COMMV. PHILIP. JliELANTM’

Addit cxclußuain, Gratis i'pfnti gratia, ii^^ nnÇcricordia, ut intclligamus nos placera, ”nbsp;froptcr dignitatem noflrorum opcrum,



Deindecapite colligit patda^ éirgumenta [u£ fententi^, ex qutbin uitM’^nbsp;altcrum bic recitabimus.

Crcdidit Abraham Peo, cr imputatl‘’^ ei ad iufticiam. tiic difertc a/firmatnbsp;Abraham pronjmciari iuftum, quia credidi^’^^fnbsp;eß-, cjuiaßatuit fe habere Dcum propieiaiX’nbsp;propter prcpriam dignitatem, ßd pernbsp;diamab ipfo promijjam. Et haue {nterpeti‘^'nbsp;nem de exclußua Paulm ipfe addit. p:onept’'‘‘^^nbsp;ti,fedcredentiin cum lt;jui iußißcat iinl-iin^’^^s^nbsp;pntatur fides eins ad iußieiam. Jw fideni,’'^^^,nbsp;fiduciam mifiricordiie, opporat dignititii !’4

H:c itcrum admonco pium leHora«, fidcrct, i^uam locuples, efuam ncccßaria p'

uelif

ocr page 177

bp

^^ATIA et de IVSTIFICATIONE. cottdonarc peccata, quanquam non af»nbsp;eum mérita. Item, quod prieceperit,Htnbsp;ƒ“î tibi ignofci, quod hutic cultum requirat.

^«od mchoatam obedientiam, tametfi pro» a perfeiiionc legû, appróbet tarnen,

gt;41» perfona e/t reconciliata ftde in Cbrijl«. Jit*'‘ii^t aߒeriiatur, aut improbat, it quidnbsp;'‘'^^‘iPcenitentia, aut Pietas, prorfus ignorât»

(h Ultimum Argumentum Roma. 4. fumptuni fontibuinegoci), uidelicet, ex caufa pro*nbsp;*'104^'”^’ f^xclu/iuam pracipue confirmât hocnbsp;to promifiio reconciliationis penderet exnbsp;^‘tione legis tanquam caufa, fieret incerta»

k»ii oportet hanc promifiionem conftietitijs ’’Hcerumejfe.

t'f)» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratis promitti remißioa

^^^ t^eeatorum er reconciliationem i ac fidè '*ptgt; non propter dignitatem nofiram»

tfR probat Paulus, quia Lex irant

^‘quot;2* fatis/àciat. Lex ac» i^OJunci Qw^j-p ifçcejjè ejjet dubitare con»nbsp;S feientiat

ocr page 178

LOCI COMMV, PHILIP. MELASTf^ fcicntias de iUjlificdthtic^ iino dc/pcr(ire,ßnbsp;cnduin c/Jet, nos non pronuiiciari iußos,niß .nbsp;(luam Icgi ßatiffeceriiniM. Hie unufqnif^^nbsp;confcicntictin confuht, an legi fatisßeiJt-^uanqnam Hypocrite non uident fc a legca'i*nbsp;fari, tarnen in ueris terrorÜM expcriuntiir,«'’^nbsp;poterunt opera ßia opponerc indicio D«.nbsp;ce^e Cfi igitur bane fementiam de gratu'dd ft*nbsp;conciliatione teuere, pent Paul.M itiLjuit,nbsp;fide grdii;, ut ßt ßnna proniißio.

Sed (juidain reclamant nor ineiuH'^^ terpretari Paulum, ac detorquere ipßafnbsp;tias ai moralia, cum tantum detrahatnbsp;Ottern ceremonijs. Proßeilo a doürinanbsp;i« priniw rcj»o«c„d4 eß Sophißiee, Acnbsp;Um, ego Sopbijîtcen ex animo odi.nbsp;ifirili Conor proprie er ßmplicitcr recitdft Inbsp;tentiam Pauli. Conßatautem Paulumnbsp;firmarc,quoi legi morali nemo fatisfid“^’^^nbsp;hac infirma natura hominis fit ßb pt(tnbsp;Quarcnonpoteß propriam iußieiamnbsp;dicicm opponere iudicio Dei. idea Paulusnbsp;Per chriflum habemuf aceeßum adnbsp;Chrißui ait. Si uos filins liberaucrit,

ocr page 179

^^'ÎRATIA et de IVSTIFICATI ONE, hem. Ego fum tâtit,uor palmitcf c^c.nbsp;çi,'’’î)cdù cû poteftatein filios D« fieri, bis, quinbsp;“‘’’t in nomine dut crc.

tiiijj' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doeeat,nolgt;is re^

1^^‘Pfccdtrf, nos iuflificari,id c/t, rcconeiliari ^^^!‘^Chriftum,nonpropter dignitatem ccrc»nbsp;dttt moralium operum, ijuandocjuidentnbsp;k .’’’»ruli legi fatisfiicit hac infirma natura, ctfinbsp;J mchûata obedientia z?quot; rcquiritur plalt;*nbsp;in rcconcth’dtw. Hanc c^e Pauli finten»nbsp;If quot;* ‘Pfiquoq; tc/iatur, eum de lege inquit. Pernbsp;pcccdtKm fit exccHentcr uiciofim, id eil,nbsp;I'quot;Lex aecufatnbsp;nbsp;nbsp;condemnat pcecatum, rca»

^'^^nofiitur, or perterrefitcit, ZT occidit mcn= Ij*'^‘ittxulcgcin iudicandum efict, tunc demSnbsp;(¦ '^‘O'oj nos efie Dcum propicium, cum Icgi fa»nbsp;J'Teriniu^^ nunquain acquiefierent atiimi,quianbsp;I'^^fcmperaccufat.Etin hanc fintcntiaincitâtnbsp;^^'iiimordkm, Non coiic«pijccj. Item, parti»nbsp;gratis excludit non folumccrcmonias,fidnbsp;^’1 moralia, a caufa reconciliationis. Et hancnbsp;inculcat Paulus, ut confeientias red»nbsp;certas. Non pofc/l autem teneri certitudonbsp;°'‘l^ientiarnmj fi fintiendum efi, quod propternbsp;g ij implctio»

ocr page 180

LOCI CQMMV. PHILIP. MELAîîl^'^ iinpletioncm inoraliuin conjequdmurreiniß'^,nbsp;peccdtorum, quid nemo Çdtisfreit leginbsp;biîli(|»ft Pdulumnoti folumdecercnto^^^l^’nbsp;ctidmdelegcmordli loqui.

l^cc efl Sophifticum,fic i}itei!'pf‘^^^^ tum, ut hdaenui dixi, prtefertimnbsp;bdbednt dbfurdi, dut perplexi, Sednbsp;Sopbißicum decerpere dUquid de PduUnbsp;tiofic, fenteiitidm mutilatam redderf)nbsp;tollere grdtuitdin rcmißioiiein, toUercnbsp;foldtionem confeientiaru. Et dfringef^ rnbsp;tnterpretdtio/iem, quod fidesnbsp;tjiftorite noticid. Et quod confriencidnbsp;ncfi-dtucrc debcdt, quod hdbeat remiߑlt;’'’^'Jitd Inbsp;cdtorum, quod habeat Deum propid'^’^ Pnbsp;implclioiiem legis, propter propridt»nbsp;U^ecqudiitum hdbednt incommodi,uogt;^^inbsp;cileiudicdre. InteHigamus igiturPtti*^^quot;'^^nbsp;non folum de ceremoni/s, fed ctidm d(nbsp;rdliinhisfieiitentijs. impofiibile erdt lcê^’ -cdre, quid per carnein infirmdbdtuf- Pnbsp;operibus legis non iufiificabitur omnisnbsp;6^^nbsp;Adddin ergo locum ex EpPgt;W’ijifl^^

ocr page 181

GRATIA BT DE IVSTIFICATIONE.“^ ^‘ifaluati per fidem, or hoc non ex uobis, Detnbsp;'^’'1«« f/I, zio/i ex operibui, ne guis glorietur,nbsp;^'^Itisuerbiseandcm fcntentidinmculclt;tt,ut fi»nbsp;niidtur non nofira dignitdte^fed miferi»nbsp;Ma.

Roma. s. Jnfiificdti fide pdcem hdbemut, tribuit fidei^quod çr iuflificetnur fide,nbsp;fides redddt pdcdtds confcicncidSi QUd»nbsp;non 'mtcüigit Pdultu ociofidin noticidm,nbsp;,':^gt;‘^dntcm cumtert^oribusin ccrtdminecon»nbsp;idem docct locus. Corde creditur ddnbsp;(N“»»- Fiducid enim iüd mifericordi^ cfitcdxnbsp;^,'^^^ordibus,agnofi:it Deumcfic propiciuiNtnbsp;^^’’foldtur cordd cr iufiificdt. Ii£cnbsp;noflrd de iufiificdtione fciitcniid,nbsp;necelTdrid fit noftrd pœnitentid feit


'‘Ou nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pcccarori^jn

f(jjquot;°Ptcr dtgnttdtez» noflrlt;e pœnitentite, fed ‘Copter ebrifiuin ^rdtis.

«tîjlt;cc/îrtt pldniord, ddddm dmplita,

erigdntur, concipiunt Spta PmIus docct, dd Gdldtds ï.nbsp;‘’’‘J^ioncjn spiritui dccipidmm per fidcnt^nbsp;g «if Non


ocr page 182

lantc dnimos. Et quia Spirit«« fanßm poftcadicam,iniâa confolatione nouantnbsp;nouos motM, idco ba:c rcnouatio, uocatufnbsp;neralio^cr fequidcbet noua obedieiititf^quot;^

Etnehic obflrcpa/it pijfmcntibtii thi dijjgt;utationum de pTtsdeftinatione,nbsp;bero arbitrio, brcuiter motieo, non e^enbsp;ccrfendam diljgt;utatione}n de pradeßinati^’’^.nbsp;tenendum, auod ßmmiRio vrati^. lit




ocr page 183

GRATIA ET DE ÎVSTIFICATIONB.

quot;’'iucïPtleiji proniißioncitt 'mcludant, fcidittße confcqtti betießdum Chrifli,fi credant pro«nbsp;’’’ijîioni. D; libero arbitrio fupra diximut, Q»o«nbsp;’quot;“''i lt;t tterbo ordicnduin cfl, non debcni!« rcpu^nbsp;^quot;“quot;eucrbo. Agiinuf igitur dlie{uid cum dc/ße»nbsp;*’*‘0111 rcfifliiniM, e:r nos erigiinns atcj; confola^nbsp;*’“’'proiHiJ?io«c Chrifli, quod cum /àcimm, Der«nbsp;''\fSFic4x per uerbum, er nos aJiuuat. Retincrinbsp;ri? débet, uere nos conß-qui bencßeiitnbsp;j ‘Mjcmncrcdiitt!«. Cum enim ftde h^c gcrinbsp;retinere uerbum Dci debemus, ncc funtnbsp;'^'^^end£iHujnin(itioncs ßne uerbo Dci. Et utnbsp;’^dixtjincritttin toUitur in remißione pccc«««nbsp;’’¦“'«.nofi quid nos nibit dgdinits, fed qui4 re»nbsp;cjl doiidtio, utßt (crtlt;(.

f N««c peto ut prudens leäor diligenter h^ec Wrctjqufdjxi. Qttod dgentib. pcenitcnli«nbsp;peccdtorum gratis doneturpropternbsp;tj, qnod ojferdtur omitibm, quod manda»nbsp;® Pt ut omnes credant, «JKod certitudo rctiiicit*nbsp;confequibeneßcidChrifli, cumnbsp;\ ‘»11« er proniißione nos coißolamur- Hlt;fcnbsp;‘^’^ßderabit JntcUiget nequaqudmnbsp;» aut perpiexa, aut Sopbijlicit cjjc, pdnbsp;g »ij pUiM

ocr page 184

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS. planacr cxplicata,cr utiliaad pictateiti,^nbsp;habcrc ufuinuita cxcrcitijs piorunt. Enbsp;tr4 quales labyrituhi, quain inulta perplcxif ßnbsp;«i illorum opinionibu^, ^ui dißeiitiunt 4 nobiif’’^'nbsp;to hoc loco coüigcrc.

De bonis operibus,' aVONlAM autemdixide rcconcî^‘^^nbsp;one, cr de ßde, addendum tßnbsp;^uid de doilriita bonorum operum, Cfnbsp;obcdicntia fentiam. Plane igitur Cfnbsp;Obedicntia noflra,hoc eft,iufticia igt;onanbsp;enciio, feu operum, qute Deiii nobisnbsp;ceffario fequi debet reconciliationem ¦nbsp;enim in Euangelio pracipit denbsp;Paulus mt^uit, Debitoresfu}nuf,nenbsp;nemuiuainuf.EtChrifiusait, Siuisnbsp;gredi, ferua mandata. Etiufiißcainm'f'^ nulnbsp;ttoua cr Jßirituali uita uiuamus, tJUif (fl inbsp;odedientiaergaDeum,iuxtaillud,nbsp;tneam in cordtbus eorum. Et in Ephefn^nbsp;us opus fumus, conditi ad bona opéra.nbsp;ad uitam aternam, feu donatio uit£nbsp;iuiUla eft cum iuftificatione, td efl,

ocr page 185

DE BONIS OPERIBVS.

Ah

j|/pfcclt;ttor«m Z3' reconcilidtione, qUiC ßde co* ilÎMti, quos iußißcat, eofdein glo*nbsp;itaqi ”on ddtur uita ictcrna propter di»nbsp;bonorum opcrum, fed gratis propternbsp;Et trfwe» bond operd itd hecejjarianbsp;Uj uitam aterndm, quid fequi reconciliationnbsp;^i'^^'^’^^'^ffdrio dcbent. JdcoPaulus ait, V.£ mihinbsp;docueroEuangelium. Uc)n,Qii,inbsp;''^‘^^gnum'Dcinoti poßidcbunt.

lij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«tKtew «0» folum externa ci*

ßcdctiam J}gt;iritualcs motus, Timor inuocdtio, dilcâio, O' ßmiles mo*nbsp;4j‘ ^'biïpnecipttiï Dei cultibus nihilpoßuntnbsp;doürinam de ßde.nbsp;t(fj '‘[fnimdubitarcjideoabiiciunt cxercitiafi*nbsp;iwnocdttonüj iuxtd iUud, Quomodo in*nbsp;Nlt;(m d«bitrf(ioinlt;tj«tnbsp;|)t|,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dc/perationem aut contem*

«Kt*’quot;' 'muocant autem Deum, quideßgt;crät, • Quarc hypocrita: illi,quansnbsp;'’in''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do flores bonorum operum,

|)^ illft ipfaprxcipud opera fanflorum,^ cultus Dei nee intelligunt, nee docent.

’'«»ira fdtis eß docere externa ciuilia opera, g V fed ipfa

ocr page 186

LOCI COMMV. PHILIP. MEL A?rrH'

fd ßdej, cfujc tribuit g,lorid.mChrilio,^ cipuiis Dei cultui câ. Pricterca Inuocdtioi^nbsp;ßdcßcri debet, ^uod Deut uelit nobisnbsp;CT nos exaudire, !mob£c fidesguberiidSfO’’‘nbsp;^liliancs debet.


Sfd »on fjtiî cfl doccrc, ciuod obedi^''^' tfofira neccfiäria fit, Addendum efi cttintnbsp;modo pldceat Deo, cHi« conftet ncmiitcWnbsp;modoerimiiifalui,cum frntiamuiadhuonbsp;barere peccatum J H«e ^uaftionesnbsp;funt, er oftendendum quomodo placedtnbsp;ineboata er iinperfeäa obedientia, nenbsp;rationem ir.ddMt, aut confidant propridnbsp;cie er gloriam Cbrijli transficrant


ocr page 187

DE BONIS OPERIBVS.

rftfre tcftatur Pdulia cum inquit, video aliatn if! nicmamp;rw mcw, repugn^tntem Icgi mentisnbsp;Jtem, Cdro coiicupÿcitaduerfus Spiritum.nbsp;. I. loannis primo. Si dixerimia quod peccd^nbsp;»3 habemuf, ip/i nos [educimns çre. £t: PÇaknbsp;intres in iudiciuM cum feruo tuo, quidnbsp;^'wflißcdbitwr inconßgt;cäu tuoomnis uiuens.nbsp;gt;-gt;rgt; si iniauitdfcs obCcrudueris Domine.

ocr page 188

LOCI COMMV. PHILIP.

Icgi fdtisjicm,cr fitte pcccato cffc. 2j;* efl monflroftu, fiigunt opera cxteriid

* cepta a Deo perfeäiora efl'e dccalogi '

Vt igitur rcfltoiiilcdmiti pifl

^ttetnodo placcat Deo inchoata esquot; ßbedientia, breuiter dico. Et tieceflàri‘( ‘-l^.nbsp;ßbedientia,nbsp;nbsp;nbsp;placet Deo, fed bi rccoticil‘^‘

eß: iuflicia non quia legt fatisßcit^fedqi^^^fii ferfonte placent. Vt igitur certa c6nfollt;(^‘^^nbsp;atur,flc fentient pij. QKod perfonaftnbsp;ata et accepta ad uitam teternam, propt^^nbsp;ftumtantuper tnifericordiam, Pofleai^^'^ç^iiinbsp;teat etiam lUa inclioata obedientia, quidnbsp;propter aliud placet, uidelicet, prop^^^Jitßnbsp;Mon enim potefi opponi iudicio Bei iüanbsp;pbedientia,fcd retinendm efl mediatornbsp;propter quem Pater nobir propiciuf c/l-cet Paulus, cum ait, NuHa nunc condeinU‘‘‘nbsp;iir, qui ambulant in Chriflo. Non aitnbsp;pcceato ejfl, fed no damnari eos inquit» ^ajinbsp;fint flâi filq propter Chriflum. Item, j,o)lt;nbsp;fub lege, fed fub gratia, id efl, Quauqu^’,^nbsp;fatiîfl.citii legi, tarnen non accufat uos icnbsp;fflis fllq. Et m

ocr page 189

DE BONIS OPERIBVS.

legii, uidelicet, Lex non accufdt not fide reconcilidti, habcruu Dcum pro»nbsp;(nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lam cogita quanta fit beneficium, quan»

^'quot;^firicordia , quantui amor crga nos, quoi h£c exigua ofiicia, zy banc tot inodis cotisnbsp;^^‘latdin obcdicntiam,tamen approbat. Et qui»nbsp;k Ofnat honefiifiimis laudtbus ac prarnqs, utnbsp;n dicam. Hue pertinet dicluin Pauli, Legentnbsp;per fidem, quafit dicat, Cluia nemo le»nbsp;J^^'^ficit, idco qui non funt reconciliati fide,nbsp;Ltiliqua legis opera frciunt,tamen non pofi»nbsp;Oro placerc, fiemper cnim aceufiantur a le»nbsp;Cr manent in dubitatione ac dcfiicratiSc. Sednbsp;r''‘‘llt;^mum placet obedientia, quanquam imper»nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;pofiquam fide reconciliatifiumus. Non igi»

P «bolet fides legem, fed efificit, ut placeat. ’‘‘ftcrcrf nequidem pr^fiari dilcdlioc^ ueriinbsp;obedientia potefi, nifi corda prias accipi»nbsp;^onfolationem, ex credant fibi rcmitti pee»nbsp;Nccejjt cft igitur pracedcre reconciliati»nbsp;’j'Jin perfotiie. Et bæc reconciliatio fit, ut dixi.nbsp;^^,^gt;qu£nititurnon nofira dignitate,fedtanti(nbsp;f'rTieorJirf. poftca uero placet eX obedientianbsp;'‘V*ens,quia. fumm inChrifto, üonnibil ßcietnbsp;^‘^^^r^icMtatc/fl, fi dificerndi perfionam et opus.

Etiamß

ocr page 190

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH-^tiainß Dauid habcat botta opera, tarnen habet etiam reliquias peeeati, non poteßnbsp;re, i^itod propter ilia bona opera Deonbsp;It/eo ïifcc^ eÄ prins eum ßatiiere, quodnbsp;per mifm'ccrJMOT plaeeat,Poßca ucroboninbsp;pera. Sic ait er Paulus, mbH mihi coiifein^Qi

ocr page 191

DE BONIS OPERIBVS.

, po^flt;t dignités opcrumnon cftextcutt* Ndra jcriptura ctiam banc iu[iiciam opc^nbsp;bonorificcntißiine prédicat

t^rimum eitim ncceßita! coiißderanda eÆ. , Poi’tet cnim ßJcin hi nabis aßiduis cxcrcitijs, t»nbsp;pœiiitentia, pcriciilis crcfccrc Jtanbsp;nonitas fbiritualis, dc qua paulm inquitjnbsp;deßderan!-es,ßi]uidcm non nudi rcpc^nbsp;. Deinde ctfi per mifcricordiam propternbsp;perßona habet remißioetn peecatorum,nbsp;iußa, id cA, accepta, ut dixi, tarnen htecnbsp;Opernm iuflicia ncceffario fequi debet-'’’“^Wunddtnm Dei, nt pra;ftentus hanc obedi^nbsp;^'“‘“»itQnia Chriilitf clare fræcipit. Agite poe^

^’¦'|î«î dicat, Mandatum menm csl. Er Paulicf ^bitores fumus PciCterca tanta neeeßitas esb^nbsp;^fidre dicat Paulin dc adultcris,ßcortatoribustnbsp;^icidiserc. Qnit^ïi^ agunt, Regnum Deinbsp;^'‘’’poj^idcbnnt. Poßremo nee ßdespotcfl cxi^nbsp;’''•¦tcuin mala conßeienda, quia fdeseft ßdu^

ocr page 192

LOCI COMMV, PHILIP, MELANT«. da^quod Dcui ßt nobis propt'ciM. Maldconß^*nbsp;cncia contrarium iudicat. Item,quinbsp;peenitentiam, fed indulgent uicioßs çupidit‘‘f^,‘^nbsp;non retinent fidem. Pidcj eiiim qu^eritnbsp;ncm peccdtorum, non delcdlatur peccatis-Vianet Spiritus fantliis in his, qidnbsp;uicioßs a/fediibus, iuxta illud loantiis.nbsp;peccatum, ex diabolo eA. Hlt;e tot cauf£nbsp;tatis concurrunt, qua; merito diligeiitiaH^ .fHnbsp;operandi in nobis acuere debent, utnbsp;l)ci retineamus. Sicut Petrus prieeepit. c/nbsp;nt uoeatioitcm ej' elcilionem ueflramnbsp;ciatis, id cs3:, ut perfeucretis in uocatiouc d Inbsp;itificationc ueflra.

Secundo nonfolunt Neeeßitas fil, fed inuitet nos ctiam dignitas bonori‘’'^^^^itnbsp;vum. Quanquam cnim in tantanbsp;fira,de nobis quidem non debemusnbsp;fentire, tarnen uocatio noßra mdgnißlt;^‘^nbsp;Ptß uirtutes er boniC afiioncs noßranbsp;fatis excitatie ^ut mundlt;eßunt, tarnen adnbsp;Chrifti pertinent:, ideo magna caruinnbsp;Ef Kt ßciamus eas Deo ualdcnbsp;DfKS honorificis tilulif, VocdiitK^

ocr page 193


'•Qo/

jiç '¦''''»ï, fi co^itabit hutic laborciiieffè fucria Sgt;‘^tißimum. Adhurtcinoduinde futtnbsp;J*!; Uocationc indicct. ChriftiK mguit, Luccdtnbsp;coram homiuibtif, ut glorißcetur Pa^nbsp;lt;jui in calif eA. Hjc non foluinhor^nbsp;aAiones omncf noftrdsco refera^nbsp;fi^'^^cxempla no/tra proßnt alijs, Sed etiant

ffj ‘'fjf« mgratiati]; impif aitimijion agno^* ’’'•’Ktorem. ApudEptwin uocanturpij, pUn«.

h tnti^

ocr page 194

LOCI COMMV. PHILIP. WELiiNTïî* tätto Domini ad glorißcandunt. id^uo^;nbsp;^ium encomium eft donorum boiiorunX’rnbsp;^Hod uarijt donis ornctur Ecclcfia 4 Spirilgt;*nbsp;flo, hanc ob caufam, ut Dci gloria laliinnbsp;getur ac patcßat. QtiU, ^uodbonaopcrà^l^^.nbsp;Sacramenta fuitt, hoc cfl. ftgna uoluntatiinbsp;Rfinitritc, es“ remittetur uobis, inquit Cbfgt;r”^nbsp;Hienenuult,^uod remittaturnobisnbsp;ftraiii condenationem. dnaiiJo .n acquif^^^^nbsp;confticncia.ft fentiendum effet tum dcinutti'“’.nbsp;»cmitti, cum noj fatit pure condofiaffc»iilt;^nbsp;fedprtecipit tarnencondonationem,nbsp;fiè^^inuc Sacramentum,lt;}uoamio'i^^j:,nbsp;condonationis diuin£. Hlt;cc atq^ alia multiinbsp;gnitate bonorum operum prodeA mcntmijK^^,nbsp;vt dc nobis, fed de ipfa uocatione, magnifr^ Inbsp;tiamas, e:x acccndatur m nobis ftudiumnbsp;pcrandi propter gloriam Dei, cum ccgiti^^^’ .nbsp;nor effe membra Lhrifti, et pertinere rtojtrof'^nbsp;res ad gloriam Dci.

Tertio, feiendum eft efiam pr£tfgt;i^ ffta cfje bonis opcribus, feu bona opera i”'’’'nbsp;premia corpora/ia cr ffidtuaba, Etfnbsp;bachisaetiam muUa premia fanAiirlt;^‘^'^‘‘'^(ii

ocr page 195

DE BONIS OPERîBVS. ttfh*

^uia Ëcde/ta fubicâii cfl crucî, pr^dpKit reJduntur poß: bancuitam. ßcut Chr^littnbsp;Mcrccj ucjira copiofn efl in cxlis. Paulinnbsp;Pictas habet promißtoiicf pr£ientii uit£nbsp;id cîl, De«{ multis pramijs nos ciiatnnbsp;uita fuo (juodam conßlio ornât, curat exnbsp;«of, ciuancjuamenimP.cclcfta ßibicdanbsp;hunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctiam confcruari cam tn

, Deiu i» bdc uita quoó^ multis J. bencßciis iuuatpiis. Deinde pr£^nbsp;un?*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uitam redduntur. in e»

.^featenûaindtcitur. Primum qu£ritcPx:* jj t)ci, er cetera adijcicntur uobis, Etnbsp;cƒ ‘ “'«^ipirt eentuplum nunc in tempore hoc,nbsp;('‘‘r[ecurionibui, cr w [cculo ßuturo uitamnbsp;precatur PauLn^ut Deusnbsp;’«t eis pro codata clcmofyna,increinenta do=enbsp;ljgt;iritualium. Et rciîc dicit Augufiinm,nbsp;'^îo tneretur augeri dtledioncin, Sed obuiitnbsp;Q? feripturis, jatis multa tcdimonia. Htcnbsp;twloqui (fc bonis operibuanbsp;“gt;¦«)«, Prias cniin accipicnda cfl ßdc remißisfnbsp;^^'^‘^torum, rccoitciliatio cr acccptatio ad ui^nbsp;,lftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;donantur per mißricordi»

‘S’^opter cbriftuiHt W Wdnednt certa.

b a Qjto4

ocr page 196

LOCI COMMV. PHILIP, MELANT^*'

Quod ucro [cripturd ali^iuotics dicit, det uiiicui^ luxtd opera jua,phraps e/f^nbsp;ßtiHpta, quatu con/lat nihil aliudnbsp;hoc, reddet promi/Ta iupii,^^ poeiidinbsp;Dem cniin non probat opera, nip iuporu«i-iiwin autem perfona iußipeatur corantnbsp;twn per mipricordiam, quant pde accipit-inde reconciliationem debent fcqui bonanbsp;Habeiu igitur iupipdein cr bona opera, rnbsp;tics opera laudantur, femper inteüiganiatnbsp;ftoruinoperibm did. Sunt autem perpni Fnbsp;mum pde accepte tantum per miferieo)'^''^ .^nbsp;pmplicißima (y moÜißima intcrpr^^‘‘ ,nbsp;pbrapf. Nampquisurgeatronbsp;*^lt;gt;Plt;^f'a fua, Cj' contendat uitam eternamnbsp;propter dignitatem noprorum operum,nbsp;abfurditas, Cum cnimnemo fatispciatl^^ê'''’^nbsp;qucrctur omnes perituros c-Ve. Addenda ejlnbsp;tur commoda interpretatio, Ef ut ßepc iamnbsp;nbsp;nbsp;.

eü, tribuatur ntcrces operibm ita, ne pat vemißio pcccatorum Item, ne transperatnrnbsp;ttepcium ChriHi in noprorum operu digniti- 'nbsp;DcrpJita iuPipcdtur coram Dco gratisnbsp;nititur tantum miÇericordia, poftea placent Pnbsp;iona opera, increntur mcrccdcm^

J)(r

ocr page 197

Öe promiîTionibus I;galibu§,

'-TR A dfxi dupliccs e/Je proinißioncf, AÎU jj” 'R.cjUf gratis proinittit rcconciliationent,nbsp;«h c/l EUdiigcltj. aUjs funt qu£ bonisnbsp;po^ii^cntur [^rtemiii, ut, Date zr dahiturnbsp;Pj ’[Üdsuoco legales, ubicunq; extant in feritnbsp;ç[«w etß Lex Moiß ci promißio terr^ pa*nbsp;G-politic ludaic£ nihil ad nos pertinenttnbsp;pertinet, ßcnbsp;^»¦¦11« proritißiones addit£ legi mor ali ado*nbsp;pertinent,Sicut, Honora patretn et matran,nbsp;If^'^^'^'^giouusfuper terrant. Vocoigitur lega»nbsp;11^’^‘’’’’ißtones, quia addita funt legibus morali*nbsp;l( ‘'i‘*-^adomnes pertinent. Cum auton nemo



. '^''^i potefl, idco nos ad bene opei-ait-lum fri* “’¦es eße, quia fomniatnus opera cr exerciti/tnbsp;, indigna effe pr^emifs, aut eerte frußra fu*nbsp;P^ricula or labores. Tanta efi peruerßtasnbsp;* ^untanitUt nee Euangelio, nee lcgalibut

fe iij froin^

ocr page 198


non fatis/icimus.fed obedientiam m ifusefre qnandani legis impletionein,amp;gt;'^^‘*nbsp;vtineriinat «i bis operibus cxui'citandam,nbsp;cendam er eonßrmaitdain ejfe ßdem.


ocr page 199

DE BONIS OPERIBVS.

I’« cdufas iHd prj[cipue adiungendti eft, lt;}uod ^miuis obcdientù imperfcéld eR, tjmen iatnnbsp;in reconciliiitis, Et qKoJ «t Spirit« fan^lonbsp;’‘*‘««lt;inj«r çr cujîodimur, ne Diabolm périra»nbsp;^lot ittcrroref pernieiofot, aut ad flagitia.nbsp;f®fcript«ni cft, NoJt relinquam UOî orphanot.nbsp;be/tcfîciunt, quant laie pateat, quant gratuntnbsp;’‘^^eßcdebcatjtuUauox huntana promagni»nbsp;''^tecloqui pste/i. Vidintm Anabaptiflat hitnbsp;’quot;’‘'f plane udutßfcino aliquo dementatos, pa»nbsp;^'’‘‘»gt;piai,ab/'urdafCr fediciofat opiniones itanbsp;tencrc^ ttt non folum cripi fibi tÜat nonnbsp;(ed etiain fuperbißime contcmncrentnbsp;^’’’itorcî, itaßbt horribtle exiciuin i«„iKltù lo»nbsp;“teerßucruni. Hic conßderciniii quantumnbsp;jj Ixtiieficiumßt, cußodiri ne decepti a diabolOfnbsp;ßmi'es errorcs ampledlamur. Nlt;tjn mi»nbsp;diaboli iiißdiat nulla humana prudcntianbsp;Spirit« fanéo fatiscauere pctcft. Exufii»nbsp;‘gitur noï ad bencßcicndum etiam hæ caufæ^nbsp;tant aliquo modo fü poßibdisLex, quia pta»nbsp;h '^'(hoata obedientia, quod promittitur «o»nbsp;’’’«xili«)«.

^contra eonßdercmuf quantum nôccant l’ »lt;•ƒ nwld

ocr page 200

LOCI COMMV, PHILIP. MELANTH.

Wiild Opera. Frimu merentur tram Dei tiationem ætcrnam Prlt;ctcrea déformantnbsp;^elium cr gloriam Gci, ßcut inquit prop^^^^’nbsp;Propter uos male audit nomen Gci internbsp;C^uarc multipliciter Pcum offendunt.nbsp;habcnt pænas prje/cittet, Diabolinbsp;qui iinpios in potcflate habet, er’ impcOit ifnbsp;generis errores ac flagicia. Sicut Saul p^P‘}'*'‘^^nbsp;exarßt odio Dauidis, adeofurit, ut eciainnbsp;dotes innocentißimes homines crudelitcrnbsp;det. Sequuntur çy pæiiiC corporales , lgt;^^‘‘nbsp;(dice calamitates. Qu,arto, impediuntur jnbsp;fiiritualiaexercitia,extinguitur fidesnbsp;indulgent cupiditatibuf. Pojlrcmo, quodnbsp;me horrendum e^, pcccata merenturnbsp;nein, er puniuntur pcccatis, ficut Paulmnbsp;ma. i.fignificat. Hie caufie diligenternbsp;ƒquot;««(, ut fecuritatem carnaleni eqciamiunbsp;mis, er difeamus timcrc iram Pgt;ci, ac nos lt;“*nbsp;nc operandum exeiicmus. Efl er breuit^’',nbsp;dcndtim, qu£ opera requirantur a Chriflu‘quot;‘^ppnbsp;qui fint uericultui Dei, uidelicct opera,nbsp;ns nobis pracipit. Sicut Paulus docetnbsp;Sttiiiina Icgis c{l, dileélio ex eerde pu^lt;^gt;^nbsp;feientia bona amp;quot; fide non fiâa. poflînd

ocr page 201

DE BONIS OPERIBVS.

i^cludi m dccalagitin.

Vcrtincst ad primunt prteceptuin pxnitcnt ’‘••ft'tt Timor,lide!, feu fiducie mifericordiienbsp;propter Chrijium, qute itonc/l exifti^nbsp;‘'^^‘lAeue autfrigidum opus, fed ingciis inotuinbsp;P H’’® in uera contritione, id eft, ueris pauori^»nbsp;cordu,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiitctiiit terror es peccati

( '®'’cipiKnt confolationein ejquot; nouam de Jfiri» «ÙL h^cfiducid aßidue exercendanbsp;^^^‘‘oeatione, in onmibui periculis cr ncgotifs,nbsp;^.^'^iendum, ut De:« inifereutur noflri, ac fan^nbsp;regut,gubernet,ddiuuet nos. Udin o^inbsp;l^'‘*^idlatißiinepdtentexcrcitidhuius ßdei. Etnbsp;ßducia pdrit dtlcélionem Dei, Cum enimnbsp;mdgnitudinem iniferieordi^ Dei,idinnbsp;’^'gerc incipimus, or fldtuimus nos cura cffènbsp;Pcrtinet dd primum pra»nbsp;etiam obedientid mi ddfliüionib. feu pd»nbsp;de qua fuo loco dicemus.

t , •A(JfccM«cf«fn praccptum pertinent, Jnao»

j)j, j ^ratidrum délio, Confeßio doólrina 3 ^'^i^dtio uerbi Dei, ß poflulct uocutio„

^dtertium, conferuatio publicdrutn care» b )gt; monidruntf

ocr page 202

LOCr COâîAÏV. PHILIP. MELAf’’^'

fiwniarum, diuiidtm ordinate rcntia ergtf msni/lcriuin.

Ad quartum, officia uitæ ciuilù, tidj diligentia iti obeunda uocatione.

Ad (luintutn, ditcilio proxitnh tencficentia erga proximos.

Ad fcxtum, fidcf coiv'uê'i’ fcrantia O’ Sobrietar.

Ad feptimum, luflicia in cotitrif^'^' ttffifiicultatuin, liber alitas clemolynte.

Ad oäauurn, Veritas in omni ßinulationein çx mendacia.

Sedfupra prolixiin enarrauinttu tx c^uo reilc inteüeâo bene iudicari *nbsp;opera Dci^ pojîulct.

rixi de iujiißcatione, de ßde, de ''t pîctiotie,feu de bonis opcribusßmplicißlt;^^‘^f^nbsp;ne Sopkffiica, Ncc uideo quid

ocr page 203

DE BOHIS OPERIBVS.

honof poßit, cum nihil hahcät ahfurdi, Jt-Til pfrpjf5f,’, non ßt noua, fed in facris li^nbsp;’¦^stUrc tradita, cy“ confcntanea fcriptnriim^

Pirij, dcni j; cum (it utilis pictati, er uon ’’’“'’DR fpccicî« pictatii adumbret, ffii Kffa ßdeinbsp;jnonpret. ac daccat not de nojl ra inßr»nbsp;illuflrct Chri/ti beneßeiumy de rcmißi^nbsp;'’’f pcccatorum plane er ßmpltciter dccct,nbsp;™aw confo/dfjrneiiJ confeient-if proponit. Qmînbsp;cultux Del.üuamodo olaceat inchoata


-,

’quot;•fopcrc ab hac irßra fententia abhorrcant m qua hoc in fumma dicimuf. Ncccj)4*nbsp;^*‘”’1 fßf pcrHiffrjtt.tj«, er tairtfn remißionentnbsp;utfit certa, contingcrc not/ propternbsp;^'igt;’itatemnoßroruinopcrum,fed ßducia Cbri«nbsp;I*’; Non toUimu^ bona opera, tantum caufam re*nbsp;Wioniî peccatoruin transferimuf mj Chriflum,nbsp;^wbilbic abfurdidc libero arbitrio,aut pr^»nbsp;^^liinaiionc admifceo. Oßendo doflrinam ßdeinbsp;hoc tradi, non ut perturhet confeientias, fednbsp;Dorant, piam, er firmant confolationcm pro*nbsp;^”41, deinde ut in omni uita teneamuf pia er

fr'BiMaiw fidei cxcrcitia. QJiid h^ec habent tn* ’’i’tWodi? Scholafiiei do£torei,dchac pdCjfc«



ocr page 204

propri£puritatis. Ifla feu Platonica, fea St feio magnißcedid,in huninc eßicicnditti



LOCI COJWMV. PHILIP, quot;AÎELANTÎÎ. ßducia, qUit rcmißionon pccciitoruin con[c^lt;^^nbsp;tnur, prorfui nihil dicunt, Imo ctiam iubctttnbsp;biturc. Deinde nimium exténuant immt/ndid^nbsp;G“ corruptionent naturæ. la'co ßngunt botfiquot;^^nbsp;po fje fine peccato eße, er propria implctietid^nbsp;g« iK/ïof eße. lî£ tcncbrlt;e fane obfcurätitnbsp;itrniamde ßde. No« cnimpotc/i intelligi, lt;1'^^nbsp;ßt Opus mifericordia, cum nimium exten»^nbsp;natur £ immundicies, er conßrmaturnbsp;cuntur, ut obruatur pura dodrina de ßlt;^ ’nbsp;tum dc ßde nihil prorfus dicitur, nohttbciid'inbsp;rnuita.


ocr page 205

DE BONIS OPERlBVl

eontroucrfiitf ex tUif dif^utationiim 'niuoIu^* et ex Sopbiflica, quantum poljum, cuoluain»nbsp;^«»¦ejîmplictter rej^ndeo ad omnia dicta,qu£nbsp;[eu iuflicia bonorum operuin dtantur^nbsp;Hcceffariam efjè noflram obcdicntiam,Çcttnbsp;bonorum operum, fed h^ee non placet,nbsp;’^f' wrcconciliuttî, feu iufiit, Ncmoctiim legt


fides nititur non no/tra dignitatc, f:d tantum ’’‘Rncoriitd propter.Chriflum promi/Ja. Pojleanbsp;^^^tetiamnofiraobedientia. H£c e/l ßmplexnbsp;spinna reßionßo, fumpta ex ipßsncgcci/ fon»nbsp;^^“^.noneßaüutcexcogitata. Confiât cnim 0«nbsp;^quot;‘^‘‘tfpusefie remißione pcccatoriim. Deindenbsp;fiemo legi fatisficit, ccrtc didis de lege ali»nbsp;WîK^oi, addenda cA. ïdcoq; Paulus in»nbsp;H Chrilium elTc finem le^ù, hoc eß, Ic^em ft»


Erg9

ocr page 206

LOCI COMMV. PHILIP. MEL

Ergo uita lt;eterna datur propter legri», ߓ ptcrobfcruàtioiicmmandatorH. Re/pondeO’nbsp;nemo legi fatisfiicidt, G“ nemo ßc finenbsp;périrent omnesj ß non pojTeiit ßtluißer^X'Jnbsp;gem implcß'cnt. Httc abfurditar fequttntnbsp;di^to.ßquis tt) fnlop aeerbe ßnc uUanbsp;tatione retincrc conctur. üeccßeeßnbsp;dere interpretationcm, nidelicct^obcdi-xn^*^nbsp;legem f)l neeeßdria, Sed legi jddeiiduntnbsp;gclium de ckriflo. Priui oportet nosnbsp;cordiatn propter Cbüßußeri filiosD‘'i’nbsp;ßcqui debet obedientù noßra, qult;enbsp;imperfecta, perfena prcnunciaiur iuß^’nbsp;accepta^, propter altud, uideiicet, propt^^ (((nbsp;ßui». Ndm ƒ fentiendnm eßet nos Ptonbsp;propter banc impleticnem Icgis, confeitf“'^nbsp;deretur incerta. Idco prin: aliud propt»'nbsp;feest, propter quod ßatuamus nobis fx»»'itnbsp;picium c'Jè, Et qttw propter ibri/luinnbsp;iam placet,placet etiam h^c inchoata obt^'nbsp;nCd^nbsp;lacobut ait, Videtîî igitur, quod ex »tnbsp;inflißcotttr homo, er nÔ ex ßde joluiit.nbsp;twr tacobuf diferte banc fententiatn tonbsp;pofuiße, ut adderet Pauli diCiis ccrreCli^'quot;^ i.-linbsp;fmendarct ExclußnaiJi, de qua fupra

ocr page 207

DE BONIS OPERIEVS.

tio fum pugntix,cr folco ßdümc tranf}^ ^^’^^^uaduerfariis.non prorfut iniquis. Libentcrnbsp;afjè/itior lacabo^viodo ne alfingaïutir cinbsp;*'*^‘‘^fuird£ opinioncf, (tut alienee fintcitti£. Nccnbsp;procul querere interpretutionem. ipftnbsp;‘t/^icijmui. Si lucobm mteUigit fidcin^ no»nbsp;''“i» hifiori^j qucmadifiodu ait. Demones ere»nbsp;controuerßdeA. Et totd iRd Idcobinbsp;loquitur de iufticid operu non de remißi -P^ecatorum, non de iüodgone conlcicnti^e^nbsp;î**»dit Dduid. No» iußificdbiturconJ^JCiüunbsp;ij, °quot;»iü MiKcnf. Ndtw Plt;lt;«Î!« intcüigit fidem,nbsp;mifcrhordiiC, qud dccipicndd eß re»nbsp;pcccMtor«!«, er libcrditdd confciencid^nbsp;pcccdti. Bdcßducid non poteß tributnbsp;OKnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idcobui aliud intciligit ßdem,

dißidcnt, Vt eniin lacobui cii hißoriie, ßu profeßione, requirit bona o»nbsp;0/' Pdului inter cetera bona op ra re»nbsp;hiflori£,fcuprofel?ióein arti»nbsp;’’’(Jfl*”*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diffgt;utatio eil, quo»

remißionem peccatoruin, att operunt noßrorum, an itéranbsp;fiinplcx CZ ucra re»nbsp;*’’* ied moroßs adddin çr alteram. Etiantnbsp;ßd«

ocr page 208



turn felt;]uatur 'twomodi,ctiamiitci}t:tM^‘ derändum cft, Fterct cniin incertanbsp;cdtorum, Nullam haberent eonnbsp;conjclatioiiem, Euerteretur cmninonbsp;turn nititur no/tra dignitate,ßt incerta-ex Phraß ß-cüc eß iudicare, quidnbsp;bum iußißcari. Ndi» fcic dp«lt;i lacobui»’nbsp;gnißcat confequi rernißionemnbsp;rreonctliatioem,féd iußificanwr, id cßgt;

ocr page 209

. DE BONIS OPERIBVS.

o^ra, habemtif iufticiam uträm^;, aperte de reinißione pec^nbsp;loquiturtet iußißcatioem inteîligit rcmif»nbsp;^2*** ^^lt;^^‘(toru,et rccocilidtiocmt feu eâ acce^nbsp;cor à Deo accepta eft, Hjccnbsp;^otingiît per mifmcordiâ. Spcro botiù uirûnbsp;fatisjîiium effe de loco lacobi, prefertintnbsp;“ÿ |K^û'p proprie tcneam. lUi, qui a/fin^nbsp;remißioiicnt peccatorum confequa^nbsp;dignitatem operum,cr fidcin nonnbsp;)Rgt;ntp propter dignitatem opcrum, ajfuutnbsp;corrumpunt fideinbsp;Nrfmutßt certa, debet tan^nbsp;'our^'^’^ïcordiit niti. Q^alis carnißcina critnbsp;ii!,^‘‘^‘^icite,ßßcfentiendumeritj Tune haberenbsp;peccatorum, cum opera tantonbsp;'onr*. ^’^»cficio habcmiis. Hnec imaginatio 0*nbsp;dcßgt;erationem adigit, çr gloriamnbsp;’ïiiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidem abolet, Quarc non e^t

lacobo, Sed tencamm to ^n^np ßm* t(t dixhßne his abfurdis opinionibus.

interpretatm

Sk * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diicHionem autent

nihil funt, Htc Prfwli« docct ncccî» » fariani

ocr page 210

KfwiHïte (3‘ remittctur uohit, ^,1/ óc panitentid. Prior pars prædp t denbsp;tia, Secunda offert remißio/temnbsp;Ncc ajjui debet, quod contingat retnißi»nbsp;dignitatem noflræ condonatiottis, Nc^; lsnbsp;Chr^M dicit, ut in fenteiitia. Definitenbsp;cere. Et fequitur poßca, St fucrintnbsp;opiufitfignumeyuclut Sacramentum, qi“’^.^snbsp;ittoneat nos de uoluntatc Dei. sicut Cf ji/nbsp;ßgnum cfi, quod admonct certo nobifigttep anbsp;cum nos codonamus dli;s, opus noftrum aii»^nbsp;uoj, ut annexant prontißioncni 'mtueatnitf’nbsp;fiduanw nobis quoqi condonari pcccat^

ocr page 211


Çoncionatur. n.^iegi, et non folum dé ^'quot;^synis,Çcddeagnitionc iyci,deßdc^ pofteanbsp;uocathncjwc cA;, de iußieia et bcneficennbsp;^,^.‘''‘'”(gt;t‘riocxercenda,quédUie uirtutes ma»nbsp;Cs' fummif Regib:« dcamp;ent. IW redt«nbsp;tolUturreatus,nbsp;poend,qttilt;tconuerps proniittitwrnbsp;propter peeniteiiti£ dignitettein,fednbsp;'’quot;[''ricoriitam, ß clt;t)n ßde dpprekcndaiit,nbsp;|j,j neeeßaria eß poenitentia. Altera parsnbsp;’piocfl^ Érit fatiatio G'c. qu£ certc debetnbsp;r. ’‘'cioi, e-f ni- Gf cerfd iinii dehet nenderc CX


ocr page 212

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTK' ttoruin operu, qutefunt fäiie ainplificaitda,nbsp;nc Cbrifti beneficium objcurctur. Rcmifi‘gt;^^^nbsp;culpte confequimur fiducia Chrijli. Ctetcrumr^nbsp;endum efi bona opera mcreri rcmifiionctnnbsp;narum temporalium, feu mitigationcinnbsp;loco dicetur. Neq^ hoc beneficium leuc dn^^^^nbsp;eR,rcgidifficilitnas uit£ tempeflatesnbsp;calamitatef, pub. bclla,fiimem, dtfiipatiott^^^/fnbsp;fiatm CT rfîw Horum mitigatioiicninbsp;tnerentur bona opera, ideo de hoc beneßat^ Inbsp;concionanturfintentitefcriptur£. Vtnbsp;frange efiuricnti pancm, rcquieirtnbsp;Bominttf fiemper. Eodcm refierri pctefi)nbsp;operit multitudincm peccatorum, id efigt;nbsp;mitigationem pxnaruin.

Obijcitur GT de mercede. Vita ‘^^^’'''‘^^111'^ peHatur merca, idea debctur pro opcribR*’nbsp;datur gratis. ltcm,funtdignauitanbsp;quain débita mercede. Priufiquamnbsp;mentum refiiondeo, primit admoncnduinbsp;vt Çuam ipfi: conficicntiam innbsp;fulat, Hunquam entm uUa pentanbsp;firmabit fua benefitéîa, digna efii ttitanbsp;autdeberi fibi uitaiii aternä propter dt^^/i'

ocr page 213

BE BONIS OPERIBVS,

Qttitrc impuJeitter ßciunt, qui hóe är» obifciunt, cum rcclamet in cmnib. tu»nbsp;Quod uutcm conpicntiu re*nbsp;Duuid, qui dit. ï^on intres in iu*nbsp;(i^^'^lt;:itmferuotuo, quid non iuftißcabitur htnbsp;f W«e«oo,„/Hgt;«i«cnf. EtChriftofdicit, Ciinbsp;omnid,dicite[eruiinutiles fumus. Qua*nbsp;confcicntidm, quædngiturde f^cuitlt;enbsp;iubct intueri in benefrfld, er muncUcicmnbsp;^‘*'«1 er meriti dignitdtem, er propter hdnenbsp;zi£-ij«rf5«4 proponitnbsp;gt;^'’'^°^[ol‘itionem dnimo luäditti cum dejjie*nbsp;Hie certe docenddcft mens,ut feidt fittnbsp;iußißcdtiocnttnbsp;1,|. Mionc;« uit£ letcrnte ebtingere. Ideo PdU*

Donum Dei uitd aterna. Et E^echidt Proiecifti pofi tergum tuu omninnbsp;^^!‘ned.E.tDduid, Eeatus uir,cuinonim»nbsp;fii( peccdtum. Ct,. d. omnibus im»nbsp;poteß, Quicrcnddeftigitur mi»nbsp;filt;(tuendum, quod itdiußifiicet,fe{tnbsp;pft tioi Deus, quid remittit peccdtd. Et h^cnbsp;er obeanbsp;dßrrt. Paulus inquit, ui^loriantnbsp;^^oiftingereßducia Chrißi, no propter no»

* ‘‘J firant

ocr page 214


cdtuejl,Potcntiduero peccatiLex, grdtid. c)ut dedit iioHf uiuloridin pernbsp;firum lefuia Chriftu'n Q_. d. Si nojirdt»^^^^nbsp;tdtcm inctireinKr, Lex fcmpcr dccitfarct jnbsp;Et lodn. H.CC c(l uoluntds Pdtrifnbsp;nti)lt:me,utotnnisqui iiidctnbsp;eum^hdbcat uitam dtcrndm. loan.

dein poUieetur non propter legem, noßrorum operum, fed propter chriߓ'”^nbsp;fide mifericordiain appréhendant,nbsp;uita aterna uocatur merces, ßgnrnbsp;fuinptd. Lex enioz folet loqui denbsp;ttofira dignitdte,crhuic mercedem

ocr page 215

î'v' contittgit propter aliam cau^ ‘(dfliilionet ZTnbsp;hac ratione merccdcm reiie ap^cllari.


i ii^ cabulusa

ocr page 216

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT«-cabulum mcrcedis. Nlt;lt;M opera ut dwirM rcnturfua premia.

Tide litmus iufti.

Fides eß opus.

Ergo operibus fumus iußi.

E.cJ^ondeo ad Maiorem. Fide fuittiu non quia eß opus aut qualitasin nobisnbsp;accipit mifcricordiam. Et «t res ßdt platiio^’nbsp;transformanda eß oratio in correlatiuam.nbsp;fumus iußi, id eß, per mifcricordiam pronund^^nbsp;inur iußi, fed hone oportet fideaccipi. iàmotnbsp;Itéra, Fides eß opus. Sicut autan alia oper^’^nbsp;uirtutcs alia imperfetüa funt,ut dileüio,nbsp;tia, caßitas, ita ßdej eß imperfcâa.nbsp;propter dignitatem fidei iußi fumus, fed quid f»'*nbsp;fericordiam accipit. Nam ßdesnbsp;eß, quo mifericordia propter Chrißumpromilrnbsp;apprehenditur, qua mifericordia, ut aû PauMnbsp;fonfummati fumus.

Jußicia eßobedientia erga quot;^na opera funt obedientia

ocr page 217

DB 'bOïSIIS’ OPERIB VS. ^»•go bona opera funt iußicia.



‘‘«loer fepe alias ‘mteHigi debetiußieia. Et ^ldendu efi^ubi fcriptura lot^uatur denbsp;^•'’^^*legis,autde hac imputatione. Ad iußilt;»nbsp;appeÜatio ex quinto Ethico-jj^‘‘*biiufiicia uniuerfalis ßgnificat obedientnbsp;H?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ceterum bona opera, f:n

r^s'nireconciliatiï reputaiitur effè qutedant

‘wplctio, ut diétum eß. Hij connenit aps *‘•0 iußicite ex quinto Ethicorut».

^uflicia eß in uoluntate, «on eß in itoluntate.

ocr page 218

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTI^

Ergo Fidcf non iuftificat.

Rc/fiondeo. Maiorefi uerdde fis,(lUie^gnijicitt noftram obcdientidWnbsp;virtutcs Ct qualitdtei in uoluntatc. Scdnbsp;iiifticia fidd loquimur, iufiiciu fignißcdtnbsp;tioncm iuflicia, Çcu dcccptationcm, qudnbsp;per mifericordidin, non propter noßrdtnbsp;tes dut dignitatem acceptât. Opus cßnbsp;qua banc dcccptationem,qua 'm promißio»^P\nbsp;ponitur, apprehenddt. Ethac fides non tfinbsp;tum noticia,fcd ctiain ueUe er accipercnbsp;fam miÇericordidm,ficutaUoqui ßducid,nbsp;efi,feu habitas uoluntdtis^ quo auxilium obligt;‘‘nbsp;dccipimus, dut expedamas. Quod dUteif^ rnbsp;huiufmodi fiducidin fignificctgt;fiuprd oßen^b

Opera contrd legem fiunt peccdtd, Ergo bona opera funt iuflicia. Conft^'^nbsp;tia nota eft ex natura contrarioruiu,nbsp;Jußificant tgitur.

*

Refpondeo, Confequentia ualcret, ß fdtisficeranus. Tune cnim bona opera et fl/^nbsp;iufiicia,çr tujlificarenh (fittdfi

ocr page 219

DE BONIS OPERIBVS.

cÎMt legi, ncc ßnt ßne pecc^to, iud gucrcre, uidclicct, mifericordidtntnbsp;¦quot;P* pronitriciemur.

Rcmtj?io pcccatorum pendet ex conditione


KcQgt;ondeo. Tl^egandacftconfe^uentia, Cii ''quot;i de conditione loquimur, 'mtelligimus condi=snbsp;'“'¦'w noftrte dignitatis. Ceterum concedimtu,nbsp;pïgt;omij?io babcat conditionem poenitentilt;e,nbsp;J mutatio aéfualis peccati ßt nece/ßaria,nbsp;ƒ“* tarnen dctrahimiit huic mutationi dignita^nbsp;«idclicet, ut inancat certitudo. Ndi» ctiant


ocr page 220

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTIî. fccntia uicioß affriHiu. idea ficilenbsp;potcft opus e^jcgratuita rcmißionc^

Secundo. lÜud deßnerc plenum eftde/^^^ riitione, pauoribus e:x morte, ideo neenbsp;nee precium eß, Sicut et Paulus detrahit leginbsp;ftißcatioan, quia Lex iram eßleiat. Ctalt;t‘t‘etif‘^^nbsp;nifeßum eß, non poße tribui iußißcationetitnbsp;tritioni, quia ipfa contritio ßeret more atctn^’nbsp;niß liberaremur ab iOis terrorib. ereäißdc,nbsp;ß penderet remißio ex dignitate contrüio’'^^’nbsp;magii magißi^ ruerctconfcicntiainmorteitgt;Q^nbsp;uideat nuüum quamlibet magnum dologt;'‘^gt;nbsp;gnum eße precium remißioni$,

Ktec diligenter conßderanda funt, tnus requiri contritionem, er tarnen diÿlt;^^‘‘^ .nbsp;alio transferendam eße. uem, utnbsp;naturam legis er operum. Si enimnbsp;epitf legis, uidelicct , damnarenbsp;ira\ci peccato, non iußißcat, fednbsp;magnum teflimonium eft, lege nonnbsp;nec ttiuißcari homines, fed opus eße eonßlquot;nbsp;nc, quamßdes aßirt. Et tarnen euWnbsp;i(s,fontritio ißa er jwrtißcatioßt

ocr page 221

DE BONIS OPERIBVS. '

pîlt;lt;Cft Dco. (\ucire tn ontni uitd cr pœiii» •'»tù crc/ccrc debet, excreen ßdes, ijUtenbsp;perterreßdas mentes, incninibns peanbsp;zr negocits exufdtet aosgt; ut muocemwt



ocr page 222

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT« utio cü, propterea timeberit. SuflMrnbsp;tnca in ucrbo ciui,ßgt;erauit anima mca in Doi»'*nbsp;no. id cél, Agnofco me ejle immundurn, itnbsp;tncn crigo me or confido, tc mihi propteiuttt tjr’nbsp;propter promi{fam propiciationem. Hlt;lt;cnbsp;nos (^uoq- erigamus, cr memincrimut bancnbsp;tionem pertincre ad eos, cjui agunt pxnitentiai^’nbsp;nonadilloSj^ui fccuri indulgent: prauis cupi't'''nbsp;tatibus, Hunc ipfum PÇalmumquotidteDeoit^nbsp;canteinus, hac Mußca pite mentes fe confolci'tK^nbsp;et erudiant, ut ueros cultus Deo redderc difo'^^’

Atq^ ita demum intelligentur cf tent diâa in Pfalmis, de mifcricordia, amp;nbsp;iubent nos Ictari, confidere, Jj}erarc ,cittxnbsp;fjanc Pauli doärinam reß-iciemus. Nai« o'”quot;'nbsp;iUa diéfa excutiuntur animis, ß cogitent tu'rnbsp;ricordiampromitthfed dignis,cr fatis inoritquot;/nbsp;Uos uero indignos ejje tanto beneficia, idoonbsp;fcainus ex Paulo remifiionem pcccatoruntnbsp;tispromitti, atq^ ita imteUigamus pfidmoscont'^nbsp;onari de gratuita mifericordia. Et h^enbsp;tiie, qute iubent letari, confidere, figt;erare,nbsp;Vßtconcion4ntur,qui ficntiutit fe indigno!

ocr page 223

DE BONIS OPERIBVS. .

iubent cos letari, ut exiinant Jc/pcrdlh^ ^^gt;crlt;t(imo»clt;tnt, ^»04 proinij]a fit grututtanbsp;^l^ricordia.

. Hæc confideranda funt^, citm récit amii^ iOa Letentur çy exultent gentes, quianbsp;iudicds populos, cr gentes m terrd dirigis,nbsp;quid ucre régnas, dedijii Euangelium, rc»nbsp;nos, remittis peccata credentious, exau»nbsp;‘^uoeantes te, quanqudm fint tnfirmi, mdigni^nbsp;(j ®'*tr4 illos, qui non credunt, punies zy per^»nbsp;Et Pfdlmo 41, Q«lt;lt;rc tur'oatd es animdnbsp;jj'“» Sperd 'm Deo, quonidfn adhuc confitebornbsp;^'g'iiyîcdt enim fi perterrefiiâutn efic pro»nbsp;^.’'%quod fintit fi mdignum cjfi. Et tarnen *'nbsp;/Idtwt Dcum fibi propidiiin

hiK hJteUigunlur htcc di^u, tum dc^* ^onfoldtionem mgentcm affcrunt his, quinbsp;L pœnitentiam. N^m bi fait iudicarc popnbsp;blt;tbrlt;tf wf«)n, zy quam uim hdbeat htccnbsp;(j^ ’'‘«‘i de fide, uidelicct, in agonc confeieni*nbsp;Deo,in inuocationc. Sed deß»nbsp;no plurtt

ocr page 224

LOCI COHMV. PHILIP. MELANI^'

no plura cxcnipU coUigere, fuiUcnimpir'^ intiuotidianis precationibuf ,itt quibtifnbsp;dcî dßidtie excitdnda 3 CT coiifirmdndttnbsp;omnibui uit£ periculit. i^dm kune cultiti'gt;nbsp;dpuc requirit OetK, quov prorfiK non ,nbsp;gunt iUi, qut hdne dodrindtn de ßdenbsp;atit delerc eoiidiitur. Hoiiun« pdrtintnbsp;pdrtim mdU, uocifcrdntur nos di/}cntirtnbsp;cleßd, inccndunt irdcundidm Principum .nbsp;fus nos. Ego uero pios ledlorcs /pcronbsp;ns eße, gcrtndndm Ecclcߣ fcntcntidin inbsp;retineri iHuflrdri, dc dducrfdrios potiif^nbsp;fentirc ti «etc«' ey puriorc Ecclcßa,nbsp;ic.Ti/j..ayi'\ëp, qui cuni dc rcisiißioncnbsp;prorßts nulldin mcnticncntnbsp;ßdei,hoc cfl, ßduci£in chriäum, intoi'^nbsp;dubitdre de remißione peccdtorum, do'ni^‘'nbsp;dunt cdm eontingerc propter dignitdtonß*nbsp;firorum operuin, zx tdmen ßesnpcrnbsp;dum efß, utrum contigerit. Et dffinguntnbsp;mines po^e legi ßdtisßccre, er ßne pcccdtonbsp;Sed iudicium ßt ipßus Ecclcߣ,boc^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ,_rutn er dodorum. Ego quidem rnp

45$o/J mon^mre

ocr page 225

DcdifcnWne pcccatimortaL's ac vcnialis»

IJ E C C A T V M mortale, hoe eil, dignum morte £terna, in genere intctligi debet, nonbsp;aliqua aäio, fed etiam morbuf hterens innbsp;qui uocatur peccatü 0riginis,tlt;idelicct uanbsp;nietu Dei, dubitare an Denf curet huma^nbsp;*gt; «n rcjfiiciat zj- exaudiat ZTc. non confderenbsp;J Dcjm Kfh't ignofcere,uclit faluare, K«w,nbsp;''’^‘ipifcentia. Q^are iinpi^,hoceA, qui nonnbsp;^'¦l’cttdKnt remißionem peccatoruin ßducianbsp;habent peceata mortalia cr damnantur,nbsp;nonhabeant adiones externas flagitio»nbsp;q’’. teßaiitur plertcq^ fentenci£ loan.j.

”0« credit iam iudicatm cü, Qvia no ere»

iiiL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aternam. Qui auccm 'mcra

ßlio, non uidebit uitam, fed ira Det ma* ''*pfr cunt Sed dieam^l^ de iuflißcatis.

ocr page 226

ucrfui j^iritum. item, fi jj^iritu ddioitcs ttiortißcabitis, tiiuctii. Sicut dutcmnoncß'-^ ¦nbsp;nudiidui ipfe niorbm, ita nee hi adfediii^ltn'^ ’*nbsp;cid duei debent,fcd etidm luntfua ndturdnbsp;umortdlid. ïdonenim leuia peccatdnbsp;bitdre dn 'Dcik rejpicidt nos, dn exdudidt,nbsp;fliiiieiie ftomdchdri dduerfu^ Df«)» ,nbsp;Deo, conßdere prafentibns rebui. Item,nbsp;iniujio dmore, odio g-c. Huiufmodi ddft^‘!^’nbsp;quid cottdondntur fandiù, ßunt peccdtd ’nbsp;hoe e/l, condondtd. Sdniïi cnim non probantnbsp;les ddßcilus, fed repugitdnt eis, çz ßdes in t^^' ’nbsp;qui repugndnt ddhup exißit, idea interimnbsp;pronuncidntur iußi. j^lec ddßero huefloietminbsp;ßitiäionem de pritnis motibus et de dßcnßt.nbsp;td eß enim imbecillitds naturte humdn£,utopf^nbsp;nidtur aßenfus priufqudm ßitis inteüigi mo^

ocr page 227

DISCRT. pec. mort AC VENMLTS. N’'c illij tuotibm dehent. H£C otnni4 docct P4ttnbsp;/’i’ïiöoloco. NuticnuHa d4miidtio cjl his, quinbsp;Ctirijto icfu ambulant.

J Sed eß aliud quoddam geniM aäioitum,qu£ y ^ufmodi^ut qui cat ad}vittunt,cxcidant gra»nbsp;dcfinant reputari iufii, cr damncntur^nbsp;' ' ^^fipi/cant, hit ailienes uocantur peccatanbsp;Qnanqantn autcmgradum exailißi»nbsp;'^'^onfiitucrc hutM generis difficile eA ,cr c4:*nbsp;eß ,ne aut pauidi ad defficrdtienannbsp;^Sn/itKr, aut duriores reddantur fecuri, tanbsp;^’'fcïtedlqttù graduf Icgis tenendus eil. Acnbsp;gradum confiituit^cum mquit, CilcHianbsp;t pK/o corde confcicntia bona fide nonnbsp;Kequirit enim bonam conßcicntiam, E£nbsp;J regt confcicntia debet uerbo Dei. itaq^ tnnbsp;S^nerc ailionum pcecatum mortale cä, pro’^nbsp;aliquid contra confeientiam, bocnbsp;opinionibus, incredulitdti,uicioßs ad»nbsp;^busnon rcpugnarc. item, externa flagicianbsp;mandata Dei, Loquimur cnintnbsp;(ic afiionibus, quibus admißis bomo définienbsp;H iufi:i(s. Non loquimur iam de morbonbsp;‘^’’'^Hinecde peccatif ignorantie, qute con»

ocr page 228

LOCI COMMT. PHILIP. MBLANTH. iungo cum morbo ndturtU. De his diliombui h*nbsp;guitar Paulas cum inquii. Si fecuiidum carittmnbsp;uiuctis moriemini. }tcin, K Corinth. ïfcer^nbsp;retis. f»rnicatorcs,ncq;idolatr^,nci^^^nbsp;dultcri, ne^ moUcs, neq^ mafculorum coiicubito^nbsp;m, sie^ fures, nei^ defrdudatores, ne^ ebriop»nbsp;tic^ conuicidtorcs, neq^ raptores regnum


Gala. 5. Manifeftd funt opera earnis, ddultc’quot;'!'* fcortdtio, immundicid, impudicicia,nbsp;ueneßcium,odia, rixx, temuldtiones,nbsp;feil£,inuidcntia,c£des, ebrietdtes,nbsp;nes, cr fimilia his de quibus prtcdico uobif,nbsp;qui tdlid dgunt^Regnum Dei non poßidcbuiit-



ocr page 229

discri. pec. mokt. AC VENIÄLE fi ’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

aliquid, (^uod fcit Dca dijigt;licerc, fîcut o* dit, Qst dubitanf comedit condemneiturtnbsp;Jquot;“* non cx/yo,Qii£ic^»i^i non eß ex fide,nbsp;^‘‘^‘itume/l, hoc efl. Cunt coiiÇcientiet fentit [enbsp;^'^iiccre^ iam dbiecitßdem, QUdrepcccd»nbsp;quad confeientid iudicat Deo dij^licere.

Teitenduf eß igitur hic gradin ht aÜiohih’ mortale eße ßccre contra conßienti^nbsp;'quot;’^fcoc cß,approbdre aliquid,aut ßcere ali*nbsp;opuf, ^uod confeientia iudicat dißgt;liccrenbsp;.'®- Idco P4«/(« requirU ut fupradiélum cÂnbsp;ex confeientia bona . Et Timotheonbsp;, ut miiitet bonam militiam haben! ßdetnnbsp;^onam confcientiam. Et 2. Corinth, i. theenbsp;èloridtio noflra teßimonium confcienti£ no»nbsp;.ƒ*• Et ad Gala. Vnufyuifj; probet opm fuuitt,nbsp;**• fc ipfo gloriationem habebit, hoc eß, bonainnbsp;'^'RicntMut.Hftnc gloriain iußoi habere neeeßinbsp;‘‘^**1 uidelicet agentes pcenitcntiain non perfeuenbsp;in ijî qua iudicant fe feeiße contra uolunta*nbsp;^''‘ßgt;ei,fKut feriptum eß. Nöfo mortem pecea*nbsp;fed uteonuertatur üiuat. ttem. Si di*nbsp;intpio morte morieris, er egerit paniten*nbsp;‘'^^dpcccatofw fecerit^ indicium er iuflici*nbsp;K tÿ 4m

ocr page 230

LOCI COAïAiV. PHILIP. MHLANTH. ant eye. uita uiuet.

Quare neceffc efl: iujlos habere bancgtû* riant boitie confcicnti^. Et tdmcn interim feir^nbsp;cos 0^ ortet hanc ipflam obedientiam lt;juam pto*nbsp;fiant, noneflè perfedam, fid inultum haberenbsp;cij, ideocj; in iudicio Dei non confidant dignd^^^nbsp;aperuin, fid confidant perfinam iuflain,nbsp;acceptain efle propter Chrifiuin,ficut ejnbsp;requirit bonain confiientiam, CT tarnennbsp;transfert iufiificationem cum inquit. Nihil inih‘nbsp;confiius fMn,fidinhoc noniuflificatiK fitiH-cr loannes ait. in hoc cognofiimus, quod exnbsp;ritate fumus, coram co habcmus tranqniH'^nbsp;pacata corda. H/c requirit bonam coiifcicntia^»nbsp;uere diligimiu cum ita diligimiK, ut nos eonfi‘*nbsp;entia noftra corain Deo non reprehendat.nbsp;inde addit de iufiificationc. Sed ctfi condemi^^^.nbsp;ttos cor noflrum, maior efl Daw corde noflro,nbsp;efl, Etfi fintimuf dilcâionem noflram nonnbsp;pur am eflecoramDco,nosnon fatisfiiccrel(^gt;

tarnen inquit retinenda efl fiducia mi)

ocr page 231

ÖISCRI. P£C. 2V1OKT. AC VENIALIS

ineditata, ut fcruemtu hoc quod Pttulia Nc contrißetis Spiritum fanilum De»,nbsp;fumuidddiein redemptions, hob nenbsp;ebrifii abijeiamus er pereamuf.

J) Pmcrrt ad hoc genm peccuti morUÎts, ^^gt;^ent etidin peccata omißioniscr ignoranti£nbsp;Nlt;iin fclt;fc ipfa aßvißdtio eji contranbsp;jj '‘i^icntidin, utfi quis nolit cegnoßere P,uangesnbsp;nolit intelligere o/ficium fuuin, aut alio^nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jdcidt. idea Paulm dicit, Ve mi^»

('fi'ion EuMgeli^iem. Tdlid cr nunc funt mul» .‘’’‘«m pcccata,qui negligunt audire ey cogno»nbsp;Ztiungclium, cum feiant mandatum ejje,nbsp;audite, Taliteratcrludeorum ignorait»nbsp;^ui Chrißum perfequebantur de qua chri»nbsp;ß^’oquitur. Si cæci e/Jetis, peccatuin nen habe»nbsp;nunc dicitis uos uidere cTc. Sic peccatanbsp;°’'^alia funt gentium Idolatria crc. Sei dixinbsp;de pcccatis itlorum,qui prorfus funtßnenbsp;^ieia chrifti. In talibus enim çr ipfe morbusnbsp;*‘‘lt;r£, çr omnet uieiqfi affè^lus funt peccatanbsp;quot;'•îïftÎM.

De prscdefti'natione. k iiij

ocr page 232

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

NE^ fx rdticne, nec^ ex lege, fed ex Eu^gt;f gelio iudicandum eß de ()rlt;edeßitii(tieiK^‘nbsp;Deinde non alia caußa çrtedcflinâtionisnbsp;iußißfdtionis qn^renda eft, h^ec fi (juif eonßff^nbsp;crû itiicio, ßcile fc ex multis (ju£ßionibuf expH^nbsp;cdbit. N4W (i tantum ex Euangelio iudieandu’'^nbsp;eft, ß pr£deßinatio cum iußißcatione conßrßnbsp;da eß, una er ßmplex uia erit. Sicut euni de ii**nbsp;fiißcatione (ju£riinui ordimur a uerbo, ltd etu^nbsp;de pr£deflinalioe lt;ju£rimi(s ordiendum eß d uet^nbsp;bo feu Euangelio. Porra er ßngulorum tent^^nbsp;tioneî dceledione, er ßriptorum eademde’'^nbsp;dißutationer partim a rationc oriuntur ßnenbsp;bo Dck oartim a le^e. Hominetnbsp;merita, lt;juia ita iudicant ratio ej- Lex. tdeo ifnbsp;banc fententiam ferc delabuntur fcholaßieid'^^nbsp;dores reccntiorcsomncs, ejuia taiuuin doefdnbsp;iu/liciam legis. Sed nos meminerimus ad EUd»*nbsp;gelium rejficiendum eße,



ocr page 233

I tgt;B PRAEDESTINATIONH.

i df dignita^,nos ideo non eße elcäot,(iuit ^‘ffmdigni,iilùsdil^utdmut de p^rticuUritatenbsp;î .^’’ffidigtiießeiiiuf, tarnen Dcuiti fuos quofunbsp;I ^''^^legijfe ,lt;luibi{i fuerit aquior. Ideo^ ne»nbsp;^erandam eße filHtein,quia fortaßinbsp;tn CO numero. Vtraq; imaginatio re»nbsp;jjp *”lt;!lt; eüjCr magiMpere prodeß aducrfiK casnbsp;munire pias mentes. ïdeo neß; dignittsnbsp;l^^ '^oßram rc]^iccrc debemui ,nc^ ex uniuer»nbsp;Ij ‘ P''‘omißionc particularcm eff'iccrc. Sedßitgitnbsp;^^^inillamuniucrfalem 'mcludainut. Cum igi»nbsp;elcélione angiinur aut dißgt;utamus,non orßnbsp;à noßris fupputationibui ucl 4 lege/ed 4nbsp;t Euangelij. Si qiiis extra Euangcliumnbsp;tj qu£rit eleélionis, »0» poteft non erra 'nbsp;ßnamus nos ab Euangelio aucUi, açnbsp;[upputationes procul rcijciamitf,

Ält;( . Ctim igitur promißio ßt gratuita, rede lt;^außdm cledionis.

'»iiu pcomißioßtuniuerßalis , ß quis ex ‘P^^^tioularcmuclitefficcre , is reddetnbsp;‘ucertam proinißionemnbsp;nbsp;nbsp;toOei ßdem.

^(^‘^’^^^^‘^‘‘'^duinßt promißione ucre uniuer ‘foluntatem Dfi attinet,ßcnt inbsp;in iußißcatiotte didmiK aliquam in acnbsp;fe a ciptentc

ocr page 234

LÖCl COMMy. PHILIP. MELANTS-cipicnte cauffàm e/fe, uidelicct iion dignitlt;ité ^uia promißioHcm apprehcndit, cumnbsp;fdiidut efl e^icdx,qucinlt;idmodum Pauluinbsp;jiJcïcx auditu eft,ita de clcéiionc dnbsp;vc iudicemiit , haud dubic elcélos eßenbsp;qui mifcricordiam ßde apprchcuduntnccnbsp;unt cam fiduciam ad extremum. H^cnbsp;iioc fonte oriuntur, quad de uoluntate Dcinbsp;eß iudicandum extra uerbum cx fwcnbsp;quod ccrtcßciunt iUi qui qu£runt caußainnbsp;onis ,cr interim non dcducunt confcicnti‘ttnbsp;fpromißioiicm Euangelij.

Nfc mororetiamfi quishicalid

dam obfcuriora uelit qu£rcrc,qu£ ctiantß bahcnt ueri, tarnen inutilia perplex^nbsp;tantum perturbant ecnfcientiai ,ey abda^“'!^nbsp;cat à conßcdlu Euangclii .Ncc ucro uHa tent^t^^^nbsp;fertinaciui urget animos ac magis aduerfttttfß*nbsp;dei,quam imaginatio iüa, qu£ efßicit proiniß^f'nbsp;tJem particularcm. ideo medettdum cftiinbeci!^^nbsp;tati animorum noflrorii ,non eft coßrmanda diji^nbsp;dentia. Colligatigiturßbiquifq; teflimonianbsp;oflendunt promißionem efße uniucrfalem,nbsp;fudt b£ fentattiiC P,.omdnt , iq.

ocr page 235

PR.AEDESTINAT1ONE.

Cbrijlt'^«/ cfi bt omnes oquot; ptper loannü iij. Vt omnii ^ui credit in ipfuinnbsp;Po'Crft fed hitbeat uitam lt;etcrnant. Ro. x.nbsp;omniumdiucsin omnes cpii inuo«nbsp;cg Crc. Huiufmodi fcnteiiciie fitauißimantnbsp;t.^^‘(tioncm adfcrunt, pnefertim cum etiam ainbsp;particulam nobis proponimus, uidelicct,nbsp;Q|ugratuitum beneßciuin. Hue pertinent ctinbsp;fententiic. Deus uult omîtes homines Çal*nbsp;jii-ijjj^puj’Dcttmnon efi ro-pos-iwTro«nbsp;c funt conßderanda, ne conßrmemmnbsp;K‘quot;¦‘ilein difidentiam cr Deo tribuamianbsp;,(J'’»'D7roÀK /a/j .Prieterea amp; hocanimdd^nbsp;eft^malum ex nobis effe, quare cauennbsp;uolentes indulgeamus nattirali difi»nbsp;tt repugnemut promißioni aut difeeden »nbsp;PromißionCyimerea quieramus alias eleâio»nbsp;Augufii»nbsp;^‘^ainlibet durus eft,tamcn de pnedeßinatio»nbsp;gratiaßcfcripßt. £?ƒ qui uocationis inusnbsp;‘^‘''tgrua pictdtc fufeeperint, cr quantum innbsp;eji Dfi in fc bona fcruantcs^adinuat cre.

Q«lt;rc

ocr page 236

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT«. C^areetiainfl^uidht hac ctußi ali/nbsp;äi]}^utant,mihi tarnen jatif eft coüigcrenbsp;certttm eft prodeftè confeientift. Certc cnit» .nbsp;iet conftientia 'm prttfenti certamine reuo'^^nbsp;ad promißioncin, zSquot; hoc praeipuc ootißdf^^ .nbsp;^uod promißio G“ gratuita , er uniu(fr

Ue^ hac qut dixi aduerfaffiur Chrißi. Ncttio ucnit ad me^nift quemnbsp;rifc.Noj enim à uerbo ordiri debemm ,nbsp;tterbuiii apprchctidimia ,ßmul Deus eitnbsp;per «cr6«j« iuxta iüud. Euangelium fSnbsp;tia ad f üutem omni credenti (^c. Bt P^“ . jnbsp;fium. Hon eH uolentis neq- currentis,ßdl^'^‘nbsp;lcrcntis,nonelfitit promißionetnnbsp;fed docet inifericordiain eauftdm eße elftt“”nbsp;Id quod er fupra diximus. Ac totanbsp;tauli de eledioneiuftituta eH, non ^d pe^^ .nbsp;Itandas mentes fed ad confolandas.nbsp;tejfaridtn confolationemproponit,detrabithnbsp;da legis merilumac dignitatem ßdeo àit-eft uolentis neq; currentis. (iuidautemnbsp;Vits e^ quam eleäionem non ex dignitatenbsp;iußida, fed ex tniferieordM peiuiere Iti P

ocr page 237

liE PRAEDBSTINATIONÏ.

fuit ct h.-tc conjb/atio necclJària dicere de elc{lionis, quod uidclicct,ßt (tliqua ccrt^nbsp;Eccleßa, tjue uerbo Dei credit,nc de»nbsp;^^^iUamntultitudinci» putemits eße eccleßaianbsp;propter iußiciam legis ttrroget fibi titu»nbsp;interim perfequitur Euttngelium. Hocnbsp;.^^^euluiutdetrahat ludeis titulum cccleßie,nbsp;propter iußicüm legis arrogabata.nbsp;*ito^lt;^e:lcßanz, esquot; inte»nbsp;«dtewm («dttrdrijoqwnu uidclicet,denbsp;perfccutionis. Ad Ephe. i . inquit Elegitnbsp;tflnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tL


Ettdugclium futurum eße eß'icdx


ocr page 238

LOCI COHHV. PHILIP» HELANTS.

De difèrimine veteris 5C No iii teftamcnti»

SVPR. A dixitnu^ de lege çy- Eudngclio. amß Lex Moiji ad certum populuin dc teff^nbsp;piM certum pertinuit, tdmenlcgem natur/eo^^nbsp;nium eße gentium commuitcm cr dd omnesnbsp;tes pertinerc. Idcoj; m natura feriptd eß.nbsp;pM ^uangelium, hoc cfi promißio recottcmdtquot;^^nbsp;nis propter Chriflum, etiam dd omnes dtdtcs f^nbsp;tinet, ctfi h£c qiiidem non eß naturalis notilt;^‘^’nbsp;fed ab micio reuelata eß promißio pdtr’-^'^'^nbsp;Nuncß uctu-s teßamentum propric uocditiii^nbsp;gem Moiß, hoc eß totam politiam Motfnbsp;eß difcernerc uetiis Teßamentum à uouo.nbsp;Teßamentum hoc eil Lex Moijj contiii^!gt;^^!‘^^.r^nbsp;promißioncs de politia populi ißdcl.

cat cnim teßamentum,feupaâa,feu nés feu erdinationem.nbsp;nbsp;nbsp;Et leges i}llt;^

hocßnctrddit£funt,non quid popiduf cas effet iußus.coram Deo, fed utnbsp;ïfrdclitds dreliquis gcntibus,ufq; ddnbsp;nem Chrißi. Voluit enim Deusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„gpn

^pulunt d cteteris gcntibui,ut certiu

ocr page 239

VETE. ET NOVI TESTA.

. quo nafcerctur chriftttf, zy «h quo 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promißioncs, er cxtaretit certa

. Jf’inonjj deucrboDci . ideo tuhtis miraculis r‘i« cduHus cfl: cx Acgypto, er fub'mde nouanbsp;extitcrunt in eo populo,uidelicct,ut ccrnbsp;* fxtaret tcflinfoniuin, quad iflc popultu habenbsp;Dei er promißionem d falutc humanbsp;^Z^neris. Qudiiquamigitur lßraelit£non me^nbsp;'““»tur remißionein peccatoruin er iußißcationbsp;I) iti eft rcconcilidtionem coram Deo propternbsp;tarnen Dcj« fubiecit eos ifiis legibi»nbsp;'^‘'*lt;^antobßeruandlt;e ,uelut difeiplina quidamnbsp;'^‘^^ohcrceretur caroc^c. Sicutinquit PauLutnbsp;pxdagogU'^. Et t4)ncii interim cercmoni£nbsp;'’¦‘int rtirfi« piit typi er ßigna uenturi Chrinbsp;^‘•(^onfequebaiitur autem ]ßraclit£ remißfO^nbsp;’’^’’^peccatorum ex iuftißcabantur cor am Deo,nbsp;''’quot;’illisobfcruatioHibMicgis,ßcdßducia miferi^nbsp;Dej promißa: propter uenturum Chrifium,nbsp;fetn^i in nouo teflainento, ncc fuit uüuinnbsp;nfrimen quod ad remißionem peccatorwn ernbsp;^.^^^nciliationem attinet. Quia utri^ßdc chri»nbsp;‘‘“fiificantur ,non lege.

Hteccopiofe dif^utdnturin Galatis er epißola

ocr page 240

LOCI COMHV. PHILIP. MELANTïI’ epiftola ad Hcbrcoi. Detrahitcnim Pdulufnbsp;iujiificationan çr transfert innbsp;cogiremus quantum ojfendcrit ludcos cdnbsp;qui de lege contrariain perfua/ionein bdbcnbsp;fciUcet,quod propter fuos cultus opcf^^ Ajnbsp;confequercntur reitiißionem pcccatorunt . Lnbsp;ficationem coram Dco,cr hac ßduciafi^^ '^jffnbsp;ci£ O' cultuum cumuldbant facrificid,ßcutnbsp;cccicßa multi fe/iferunt Mißam onbsp;dinationes cccleßafiicas mcreri remißief^^f^nbsp;catorum er iußißcationem ,0 hacnbsp;dinationcs ipfas cumularunt ,0 quidentnbsp;fenßonemfuarumtraditionum allcgatitnbsp;plum legis JViofaic£. dccipit enim cosnbsp;Ziot, Icgis quam non reiie detorquent dd ,nbsp;tioncmjtcc reäe aceSmodant ad noflrdnbsp;ßcut igitttr nunc fremunt impif quaadonbsp;tio detrahitur Miߣ o cateris ordindli^’quot; Hfnbsp;cccleßdfiicis , Ua iudei prophetis O'nbsp;irafeebantur^quando docebant hominesnbsp;nunciariiußospropter ceremonias O“nbsp;gis opera .Atq; hxc coüatio pharifaicarU»^nbsp;nionum utilis cA, ut cenßderemus fontesnbsp;eceleßaort^ßnt ßlße perfuaßoncs det''^^,nbsp;aßicisritibuf. Deinde ut nos confolentur

ocr page 241

Discrimine vet. et novi testa.

Wo

™ Pfophctdrunt apoftolorum i« fimiK uerptmur er peticlitdinur.

t Sedhicquierat ali^uif. An facripeia ^'^P^ccdtifnonmcrebantur rciitißioncm pcccanbsp;? Rcjpondco. Ad hebreos ctarc fcriptuinnbsp;• »o« potuiffè abolcri pcccald ßanguinc tau*nbsp;er uitulorum erc. Dcmdc confiât cordanbsp;gt;fiuißcari, non ninci mortem uüis externisnbsp;. Idee facrificia illa non merebantur relt;*nbsp;'j^'oncin peccatorum coram Dco,fcd mereban*nbsp;ciuilitcr,hoc eil coram lÜa ecclcnbsp;I*.’uidelicetejjcntparspopuH»feune a po*nbsp;Moip excludcrcntur. Caterntn pijs er erc*nbsp;omnes lüi cultus in lege, tarnen erant iu^nbsp;eft bona opera,primuin cnim erant ßg^nbsp;chrffii,^nibus admoniti fidem fuamnbsp;' er eonßrmabant ificut aUuditDa»nbsp;‘ L,‘‘‘^Chrifiumcum ait . A fier ges me dominenbsp;^^®ponbsp;nbsp;nbsp;mundabor. Heinde erantßgna confc»

^fi“^,crant er facrificia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc

^‘^ibus Dco gratice agcbantur,lt;iuibus profi ' inuocare ilium Heunt ,qui cij hcc tiernbsp;(^'^ ‘^^derat er feruabat eos. ère. U pi^tnbsp;l^htijsfolado erat fidem fuam exefcere in

ocr page 242

LOCI\CO*IMV. PHILIP. WELANTK taliban erdinationibuf i^uat fciebant Deonbsp;cuin cfjcnt ab ipfo conditie, peut cr nunc conf''^nbsp;entiif prode/i fcire qu£ opera !^ci(i rcCjUiritnbsp;Ndnj traditioncs humanæ cumßnc maiiJatdnbsp;cxcogitaticßnt, guomodo poffinit eße culttünbsp;conßeientia non poßitajjirmare tales cultitf

'tJouumteflamentumcftpromißio eationie er uit£ lt;eternje donando; propter Cißnbsp;ßum. Etcumh£cpromißio,hoc cfi,EUdnl^.^nbsp;dc chrijlo ad omties lt;etates pertineat, nonß^nbsp;teüigi ncuum Teßamentü debet, quaßnbsp;ncat ad patres, fed dicitur nouum teßdjnt^'!^^/nbsp;Quianouum er aliud paflumquamnbsp;dum, alia promißio cd. Lex enim habebdt Pnbsp;tnißionemregni ifracl .Sed Euangeliumu^^nbsp;promißionem rerum æternarum, uidelieetnbsp;lendit mortis, er rcnouandig humanrnbsp;iionand£ noUiO iußieite dc uitlt;e teternr pt^'^ßnbsp;Chrißum ,fic reinittit pcccata, utßnndnbsp;uißcct er renouet/ßiritu fanäo. Quiai^t^“'^^nbsp;uum teßamentum aßert iufiiciam ernbsp;nam, tdeo requiruntur m nouo teßamentonbsp;tudles cultus animi , ßcut ait Chrißuf.nbsp;adoratores adorabunt patrem ßt fßitritu

ocr page 243

DISCRIMINE VET.ET NOVI TESTA. ^5^, hoc eft ,non cxternis obferuationibi» fed ucnbsp;^^ionc, patientia Sic difcernit Pauluf uc»

amp; ttouuin teftamcntu, 2 • Cor. ?. er Romtt. î, ^'^fcpijliî ftiritum adoption^ ßlioruin in quo cittnbsp;abba pater ' Ef llierennas .;i. Ecce feri»nbsp;*^nQitumf£dui crc. po^ dicîilloî dabo legemnbsp;’’f“!» ôî uifceribui corKm, ej in corde cor»)«nbsp;eam crc.

Ute cum remißioiic peccatorum poBicetur fanélu, qui ttouam cl uerä Dci notie tarnnbsp;uouam ebedientiam in cordibus cftcdunn fte.nbsp;^'^’^oRoiiu.H.taqMÜRcg.iiMntDci non cfl efcanbsp;,fed iufticia^ pax, er uitaftirilu faltnbsp;^’•Etpbilipprnfej .5. NojtrMinnbsp;'^^xliseft.Qiiaßdicat 'Euangelium non con»nbsp;' ‘‘itit niunda/iam poliliam ; fed cA quidam no»nbsp;^elejlif uita. interim ucro dum in corpore uinbsp;, ftnit nos uti moribui er legibus omniumnbsp;,ftcut cibo er potu ,er catcris uitæ ne»nbsp;ad uitam eorporalcin . Itaq; Abraham,nbsp;er fnniles quia ßdc plaeebant Deo,©- /?.•lt; «nbsp;^bant ftiritum fanilain , pertinebant ad Nom»)«nbsp;^ßamentum, er tarnen interim pro tempore ernbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;donee

ocr page 244

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT«. '

Joncc in corpore uiucbantjUtcbantur fttis but cr legibut. Ita nunc quo^- popuhit nouinbsp;fiamcnti funt,non impij, feJ ^ui fide placentnbsp;er babent jfiiritum fdm^um. Et fci dum ulnutiti^^nbsp;hoe corpore moribas çr Icgibui prlt;efcntibinnbsp;debent. lUa altera eorum uita fiiritualifnbsp;impedit^quo minia corpus uiatur cibo,potu,nbsp;cis moribiii er Icgibia. Pretcrca quan^uÀttinbsp;uuin tefiamentum prédicat Puangcîium denbsp;cia er uita lt;eterna er de Jfiiritualibuf cu!tib!lt;^'nbsp;tarnen interim manct in mundo Lex naturi^ gt;nbsp;difciplina qua rcliqui qui non pertinent adnbsp;uum tefiamentum, turn cohcrccri turn afiefi^’^'nbsp;debent, ut doccri pofiint zr ad agnitionetnnbsp;fiiadduci.

De IpinaiSi: IftcM

ra»

HiCfom ex fuperiori naficitur. enim uctus er uouum tejlamentuiit

feernit 2, or. î. Vt uctuA tcftamentum,uo‘^^ . tcram er adminijlrationcm mortis. E contfdnbsp;num teßaincutum felt Euangclium uocat ad^

ocr page 245

rgt;B SPIR.ITV ET LITER. A.

ßjiritm er uit£. Significat 4ufent cumipirüuinfanéium, tummotutjj'iri»nbsp;excitât'm corJibut J}gt;irùur fanäur,nbsp;f'xt tefttitur Paulus .i.Corin^.Transfontiamurnbsp;* '^Uritate m claritatem d domini J^iritu. Liternnbsp;’‘ffo fignificat oinncs cogitationet er obferuatianbsp;er utuocant bonds intentiones feu conatusnbsp;^‘'lianisßiic ßgt;iritu fando ,hoe ejl ,ßnc ucro ti»nbsp;uerd ßdudd Chrtfti. Opponitur fniii»nbsp;uiuis er ucris motibus cordis. idcoq; Ute *nbsp;dicitur, tjuid efi eju^ddt» dodritid feu imitdU»nbsp;*^lt;lUdmdoarina er difeipUnd dlfueßäi fu»nbsp;^Us,nbsp;, Lextgitureßliterdcumvmtdmur ednnbsp;’’i’ij iutentionibus dut cxteritis nioribusßne f})i^nbsp;hoc efi,ßncuero timoré,er fine uclt;*nbsp;^‘ffiducia. Et c^uidem Lex perfefe idco eA ddmi 'nbsp;’quot;Rmw mortis, lt;]uid aut tdiitum difcipliitdiftnbsp;^^lt;tndä cfßcit i^ud no liberdt d morte £tcrnd, autnbsp;^‘‘‘icrcaecufat, occidit confeientids, Q«t4 nonnbsp;pwinü remißiottcni pcccdtorum gratis,nee adnbsp;lj’‘^ߒiritumfanäum erc. Pnetcrcd er Euannbsp;c(l literd, cum non apprehenditur ßgt;iritu,nbsp;^^^)lt;Umwi(Ucreti»ie}nus,nce uere credi*

l iij mut

ocr page 246

LOCI COMMV. PHILI. MELANTK*

THUS 'Deo. Sei Eudtigcliuin tutte eH ditniniß^'^^^ fitirituscr uit£, cunt fide dppreheniitur rei»‘*nbsp;ßio pcccdtoruin, tibcrantur cordd d terroribi*^*nbsp;er concipiunt Iftiritunt fa'iélum,(:^‘ aouosnbsp;leji Dei confentientes. r,udngclium cnitn proit“^nbsp;tit rcmißioncmpcccalorum gratis, CTnbsp;fanätitn, er uitam ^tcritam.

Kepudiattda igitur eft OrigeitU pretatio, qui literam intcHigit hijloriant fet*nbsp;remoniasfeu granimaticu fenfum. SpirttuWnbsp;ro intcHigit a^cgoricant interpretationcin.nbsp;éUcgoriiC ipfie ccrcinoniarum er hifloriarutnnbsp;fefc nihil funt nift liccra, hoc eft doâriiia.nbsp;quod Paulus i»ijuit, Lex efl fliiritudlis, nonnbsp;bet mtelUgi legem effc allcgoricam, fed ieS^!*nbsp;non effl tantum exteriMm er politicain difeip!‘^nbsp;num,fed rcquirerc metus fltirituales ,fci!ieei, ue*nbsp;rum timorcm Dci,ucram fiduciant , «fWi»nbsp;îcflioiicm Grc. ita^i cercittonia: non impedieb^n^nbsp;quo minus Dauid er reliqui fanfti Icgeis fliril^'^nbsp;liter fiicerent. Ceremonite cnim non cxcludnn^^nbsp;(f’iritumfanâum. Jmô funt pgna quibus exerctstnbsp;fides debet. Nee refert dißimiiia efi'cfigna, p^nbsp;tres habebittftfifd figna, circumcifionem ernbsp;ceretnotti^’

ocr page 247

DE SPIRITV ET LITER.A.

•fTino/swj. Nof habcmux ßgiia nobis trddita, ^piritusfandus autem idem eA,cr fiducia miferinbsp;in fanâis debet eße ftmilis. etidinft ßgndnbsp;^^porib. udriaitt. Hxc fdtis fit brcuitcr admo^nbsp;^i)]e de uocdbulis literie ac ßgt;iritus, ut feiamusnbsp;non tantnin pertinerc ad tempus Mofiti»nbsp;omnium letatum homines q«i difi*nbsp;''Vfait regcndi funt. Rurfus etiam Ifiirituin pernbsp;ad faniHos omnium letatum, ficut fupritnbsp;de Euangeliodiximus. Sci.ndumeünbsp;*’'*»» etfi litera, hoc cA aßiicßAio zx hnitationbsp;'^^‘ilogi quam efficit humana ratio non iufliftnnbsp;^*^coram DcOj tarnen hanc difciplinam tieceßä»nbsp;eßc,ut fiepe fiupra didum cÄ.

De Libertäre Chriftiana.

KJ IClocus eognatusefl fiuperioribus,cr dif J crimen uctcris ac noui tefiamenti iOu»nbsp;.’’“‘t. EA autem pcrnecefidria cognitio libertanbsp;\^hriflian£,quia oftend’t in quibus rebus pro »nbsp;Chriftiana iufiicia,quid fit fientiendumdenbsp;?^cwonijf de quibus omnibus letatibus extitcruntnbsp;difjcnfitoncs. Ofiendit item dignitatem rcnbsp;*” politicartnn. Necejp efl autem de tantis re^^nbsp;lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus

ocr page 248

LOCI COMAÎV. PHILIP. MBLäNT» but cxt^rc i« ccclcfî^tdoHrindin .nbsp;doceitdi cau^Ja qimtuor ^rddus libcrtdtis ebr'j''nbsp;nx confiittfemuf.

Priinuî gradai libcrtdtit râ, (luod non propter legem, fed grdtif P^'^P^nbsp;Chriftum dondntuv remißio peeedtorum ‘’’’Lnbsp;tdtio iuß:ici£, dtq^ hic eA prtecipuus grddus.nbsp;libertds /piritualù,prorfuf nihil ddnbsp;rem feu ciuilcm uitdm pcrtincns, fed tdiitun’nbsp;tinetddcertdmenconfcientùin iudicio Del»nbsp;quo opus efl hde eonfoldtione. DehocgradHnbsp;quitur Chriftus, cum inquit. Si uos filmenbsp;nerit,uere Ubcri critif.

Secundus grddus e^l Dondtio fi(n^i,quo credences uiuificdntur, ej tes“quot;^ dnbsp;dc defenduntur dduerfus feuieidm DidboU.nbsp;net dutem hic grddus dd fiuperiorcm, neenbsp;diuclli debet,fed docendi cuuffd dificerno,utnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

ü enumerdtione mdgis con/fiici udrictds a crum Chrifti pojfit, cr diftumus uti utroq; begt;[lnbsp;do, l(» p4Moriamp;«lt; eonfeientiie primat grddm *nbsp;tuenduf c/l. I« dlijs uit£ periculis fecunditf g*”*nbsp;duufdmoneataoftUtnot^ crigdmut er

ocr page 249

Ce LIBERT ATE CHRISTIANA.

defenJi Jpiritu faui^o. Et de hoc fecuitJt loquitur Paulits A. Corin.t. Vbi J}gt;iriti(tnbsp;^‘'lijibilibcrta. Item. Non relinquumuot or

Sed hoc loco pluriinunt rcfert hoc mono i^pfimogradu.quomodo 'mtcUigi libcrtas dc^inbsp;ff** l^git abrogatio. Primum enim fciendumnbsp;i^,\^ibcrtatemfeuabrogationcm legis, de qult;tnbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gf‘t‘lihui loquiinur prorfits nihil per

t,u’’'*d cos qui non agunt pcenitcntiMt, bi ,f^'’*f»ntfub lege,hoc e^l,dccuptntur cr ddm-morali, fed tdntuitt ad iUos pcrtine^nbsp;/idc apprehendunt bcncßcium Cbrijli .Bftnbsp;^^'fendunt cii hoc difcrimen. cjje liberuntnbsp;ihon eft ej]e liberitin ab obcdicntia legiinbsp;fed 4 malediäionc legis • Hoc cfl , Etfinbsp;p'”* fttir/Àcimuf, tarnen iant propter aliudnbsp;''‘‘f propter chriflum habcmitf remißionennbsp;cr imputationem iußiciie, perindenbsp;fenteiitiam aitnbsp;Ig. '• No eßit fib lcge,fed fub gratia,hoc efl,cernbsp;Dfo P^r gratia, hoc cfl per miferinbsp;*''•#1l^gis implctionein, Nemonbsp;‘‘¦g’pttj^cit, Item ad Galatas Chrifius notnbsp;I f rcdeiuit

ocr page 250

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT«. redemit dcmdlcdiéto legû, ßHutpronobist»^*nbsp;ledidum^hoc cji, quia nemo Zcgi fatiffrcit,nbsp;Lcx antea accufabat ey condemnabatnbsp;Nunc non accufat,non condemnat illoi, qiùnbsp;Chrifium reconciliati funt. Hoc igitur bcnefi^^^nbsp;um cft libertatis, quod conlcienti£ pofjtintnbsp;re firmam eonfblationem cum bitcBiguntnbsp;donariremißioein peccatoru, R-m placcreii^/t'^^nbsp;per mißericordiam, etiamft i» eif adhuc h£rc^’'^nbsp;reliqui£peceati,neclegi fatisjiciant.nbsp;tota Lcx lt;t{)roglt;lt;t4 ejt,utà malcdi^o totiufnbsp;libcratißmiii,er alia rcf propoßta ßt ad quer«»^nbsp;dam iuflißcationem, ut iußißcatio eerta ßt.nbsp;tarnen manet Lex moralis quod ad obedieni'^^nbsp;attinet quia certe Euangclium fubqeitnbsp;obedientia erga Deum. Et ^«omodo htec ebe^i^nbsp;entia placeat, ßepe iam diHum cR. Quare lt;lt;’'*nbsp;tem neeeße ßt retitierc legem moralem, quod lt;lt;nbsp;obedieiitiam attinet, 0“ eeontra liceat ot»id'^’^^nbsp;ceremoniascr iudicialia Moiß,paulo pofinbsp;cam.



ocr page 251

DE LIBERT ATB CHRISTIANA.

Untu de fecundo gradtt libertatisloiluî, ''’Micit cUre de primo gndu^^dc quo maxime


doceri confcicmiar , fcilicct, quod hiee ^bertaf, gratit donari rcinißioncm peecatolt;*nbsp;*’’’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iujios placerc tametß Ipgi non ÇaiiijÀci»

*'^-'Ciemdemcoiudiciofatis comntodum cûde °^'^entia loqui vopHKa^, qued manedt Le»nbsp;aiobediciitiaiH attinct.


gt;iniiics,utfeireM:fe fide tuft os cffc,fcd res hnqucigt;a/itur


ocr page 252

LOCI C02ÎMV. PHILIP. MHLXHTH* rclinijucbäntur ^mhigUit deßter^iundfnbsp;fcicntiæ. cjrnißcinam conßcicntilt;iruiniflt;gt;*nbsp;luit probibere Paului cum ait, Jufto non ponit“^nbsp;lex, ^ttw fcilicct. Lex non accufat ncq; coiitl^nbsp;ttat iu/lot, iKc iuftui cum iam ßciat legemnbsp;raadui cA nouit Icguia uinculis. crc.

Tcrtioi grxdits îibcrtxtit cll,qiiod gcliuin Uber at nos i cerentonijs ü“ iudiciulib“^^^nbsp;gibiif ut uocant Moiß. hic gradm aliquo mode ii»nbsp;txtcriorein uitampertinet, fed habet cau/ߔquot;!’nbsp;fuperioribuf^ldeo enimEuangelium nonnbsp;titlcuiticasccrcmonias, quia docet nosnbsp;xonfcijui rcmißioncin peccatorum^eT iufosp’’^*nbsp;ttuttciari per mifcricordiain propter Chriß«’'^'nbsp;non propter uUos cultus aut noßm oper^-^^nbsp;fefc caujfu eft tjuarc Paulus tarn uchementet te^nbsp;tendatjic ceremonie leuitice exifimircntur ejfnbsp;, Kecejfarie^eobfcurarcturEuangcliuin de ffnbsp;hoc eil, ne beneficium Chrifti transferreturi»nbsp;niticos cultus aut fimilcs crc. Hac eil mlt;ign^nbsp;digna cauffa, quarc de Ubertate, de abroglt;tf‘^quot;nbsp;ae legis tarn uehemcntercontcndat ,ut uidehenbsp;retincri poßit firma confolatio confeientütumtnbsp;qft£ docet gratii rewitU pecfsftd

ocr page 253

OT LIBERT/TE CHRISTIANA.

. Prtetcrca de iudicinlib. Moijï fcicndum cjl, ’fü flt;t non rcquiri in Euangclio, quia Euangelii»nbsp;docet de lt;}ult;(datn netcrna iuliicia et ßgt;iritu4li,nbsp;interim co/ieedit nobifhat uit4 corporaiinbsp;ï!^* omnium politiurum in (juibui ttiuimtu,nbsp;’''^‘‘^conceditomtuü gentium arcbiteélonica. manbsp;^'^‘i‘^in4utt,iUit jjidcijt dierum uenoâium. Etnbsp;^^o^gradu libertatit homines moneri neccjjcnbsp;^ ‘^niauidimiii dliciuoties mugnos tumultmor»nbsp;ignari huiiK libertatis cotuban»nbsp;legem in forum reuocare,

SfJ qu£rat (diejuir. CumEuangeïtum andbrogdtiodctotJlcge ia»nbsp;debedt, prtefcrtimrumdecdlogufjfitparsnbsp;^‘^ificilimd. imö rcli^u^ partes, uidclicet,nbsp;^‘nonùac forenfes leges^uerius iucundd /fc»nbsp;funt (Iu}m onerd. Ad hoe reffon^o^nbsp;Icgis principdliter intcüigi debet denbsp;®2‘*tione iuris lUitis, c^uod Lfx habebdt, uide»nbsp;hominesdccufdbdt çr conde»nbsp;credentitotd Lex dbrogat^nbsp;^^'^'^lt;^‘‘logiif (y relique partes legis, quod ui»nbsp;^‘^^P^opofita ejidd querendamre»nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfforum crjlfliß^dtionem 5“^”*

I.RC

ocr page 254

toa COMMV. PHILIP, aielxntb.

tcx. Ifo», (jttod Lcx noncondemnat etiamß ncn fatùfrciunt Icgi, quod qttomadonbsp;ligt dcbeat,fupra dióium cft, hoe modo pr.eeip''^nbsp;tr:teStgi debet libertas feu abrogatio de totd W'nbsp;Ciuid fatif conßat, ne quidema ftndlitnbsp;dccalogi perf ehe fieri, funt enim in fanilitnbsp;quia peecjti. Libérât igitur Euangeltut^nbsp;fcientiam iBo horribili oncre, uidelicet, tcrrO^*nbsp;bm £r sitortc, quam dccalogta hjeutit.nbsp;Patilu; ait,nos a malediéiione legis liberari.c^^nbsp;de toti lege loquitur, ac pr^cipue de dec^^^^nbsp;qui m^igis aecufat CT malcdicit, quantnbsp;partes legis.

Sed dieet aliquii. Si toto. l ex cfi abrOy quarc licct omitti ccremoiiias iudieiali‘^'jnbsp;Heet autem omitti opera dccalogi. Jnbsp;CcremoniiC ztr iudicialia Moip finit ext^^’’'’'^nbsp;corporales ordinationcs certie gcntis,Z^ ‘‘dnbsp;pM traditie, ae definure pojl EuangcUj ,nbsp;citent, ut in Epi/lola ad Ebreos fcribitur.nbsp;geliuin autem cum de uita Jfiirituali Cfnbsp;conciGnetur,non requirit illas cxtcrnasordinbsp;tioitcs Mofaicas, quia ad uitam corporalci^nbsp;tinent. Et tarnen quia adfiert nouant Cfnbsp;lent uitdin, requirit obcdicntiani erg^

ocr page 255

DB LIIERTATE CÖRISTIANA.

panitentiam, (T damnat uiciolani *‘*^lt;’1», reprimit concupi^ccntiam, ideo rcquiritnbsp;^‘^itualia opera , quf in decalogo docciitur.nbsp;enim in natura hominis noticia naturalisnbsp;Icgum inoralium:, qult;e docent tiosnbsp;obedientia, Quareftultum fuerit fic in»nbsp;abrogationem decalogi, quaji omittinbsp;flcut ceremoniie, cum in mentibui noflritnbsp;ßt. Caterum quatenus nos condemnatjnbsp;debet iudicio naturab Euangelium de ab-malediâi,de qua fupra dixiinui.

. iiaétenui adhuc de uita jßirituali diximus, exteriorc corporali uita feiendum eft,nbsp;quaitquam Euangefium non requirit Mofa^tnbsp;(j’”* politiam, tarnen ßcut non abolet Arithmc»nbsp;aut cloquentiam, ita nee ius naturtO, hocnbsp;quot;aturalc iudiciuin de moribus cr ciuili uitanbsp;f. t. Non enim corrùmpit natur am ß:d potiutnbsp;/ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^etinet igitur ius naturx, hoc

fgt;rdinationcs honeflas de eoniugio, diflinéii“ f dominiorum, magißratiis, indicia, t^aturamnbsp;toßeretjß hoc naturale indicium delerct.nbsp;‘?i bine potefi cxiflimari quam flulte iudicentnbsp;fomniant 'm Euan^eUo pracipi quandatnnbsp;pUtonicaat

ocr page 256

tOCT COMMV. PHILIP. MELAOTH. platpnicam rcrum communioncin, aut ntoMfti*nbsp;cain abdicationctn proprictatis. Euangcliurit .it.nbsp;non confiituit nouant corporalem politiam.fcd hinbsp;Ijjc exterwri uüa uultnosuti iudicio naturaliinbsp;cr fubiicit nos pricfentibiif magij1ratibus,crnbsp;dem Met parcre propter conicientiam.nbsp;exaggeranda c/l auâoritas Icgum natura 0quot;nbsp;niagi/iratuuin. Primum nc Ubertatem nobis fn*nbsp;tnamuf ad dctrcc‘fand4in obedienüdin debitf'’^'



Icgis Mofaic.e,fcd obtemperare debemus fentibuf lcÿbns,Çf'QrditMrils magißratH»

ocr page 257

DE LIEERTÄTE CHRISTIANA

^rodcß-igitur rccle inteUigere bunc gr4tgt; libertalis, non falum ad pacent publicatti,nbsp;W ftilt;iin.ad confcicntiaf confirmandaf. Quianbsp;pM amp;¦ ftinàa Opera effc parère prtefentib.nbsp;tjuanijuaiti ßnt ab ethnieir latte,ßcut Jo*nbsp;Daniel er ßmilescum adminißrarent rcß»nbsp;ethnicorum legibtts, tarnen pia er ßanlla o»nbsp;ßeiebant. Uabemuf enim iam inandatuntnbsp;ßgt;»tpr£ß:ntiummagißratuum legibiß inhacnbsp;^''‘^liuita obtemperenuu. imi 'Euangelium con*nbsp;’’’quot;’dirt afßciunt, lt;jui ßngunt Euangelium nouantnbsp;doilrinam eße de mutandis pcliticisnbsp;^^‘if,foro,hjercditatibus,iudicijs crßmilibu^ re*

partus gradtu docet (^uid ßt fentiendum Jß^cleßafiicis ceremonijs, quas epifcopi autnbsp;quot;omtîicî inflituerunt, de his neeeße eß erudt»nbsp;.^°nfcicntias. Multa cnim perieula aßiruntnbsp;niß htec libertas inteUigatur,lt;iUie po*nbsp;“ Jfcitabimus. Eß autcin h,fc ßimma huimnbsp;Cum in hac uita corporali opiK ßt certisnbsp;locis ac temporibns, pcrniittit Euangeliunbsp;fieri talcs ordinationcs hoc fine, utnbsp;Ecclcßa ordinc er fine tumultn ger an*nbsp;' ^deoccrti dies conßituuntur,Ht ßciat polt;nbsp;pllliiS^

ocr page 258

LOCI COMMV. PHILIP. WELAMW.

pulut (^u-ando cetnucnire dcbcat,ccrtx kßiooff wßituuntur,ut in fcholis, ut cominodiui doccttifnbsp;tur honitnef, hi fines funt corporales. Habeturnbsp;cnittt ratio traiKjuillitatis commoditatis. Erf*nbsp;ten;« ecnccdit Euangclitm fier/ ordinaticues,nbsp;^nia PanltK dial. Omnia fiant m Ecclcfia dcanbsp;center çr ordinc. Sed pratcrea duo docet Euait^nbsp;gc'ium de traditionibui. Primunt uetatfeutir^'nbsp;quod traditiones ull£ ab hominibui condita,nbsp;cultus aut precia, qu£ mereantur remißt^’^nbsp;pcccdtórum, aut iu/lificationem, ficut Cbrifiii^nbsp;tcliatur. Frufira colunt me mandatis honti/tuiU'nbsp;Debîdc docet ctiam, non efic peccatum omitt^^nbsp;traditiones extra cafum fcandali, ita detrahitnbsp;opinioncm iuflificationis amp; nec^itatis.nbsp;monia extant apud Paulum, ut ad Coloflen,nbsp;mo uos iudicet in cibo, potu, parte dici et c.nbsp;quitur enim cr de Lcuiticis legibiis,cr dehttmfi^nbsp;nis traditionibus. Et quod inquit. EiemouoH'^^nbsp;dieet, fignificat. Nemo uos condemnet propi^^nbsp;negleflos ritus. Et ad Gala.libertatenbsp;Chri/ius uos uocauit /late, ne iterttm iugo fentt^nbsp;tutisfiubijeiamini.

Vt autem inteSiÿ boßit, quare fit ûpx^

ocr page 259

M LIBBRTATE CHRISTIANA.

de libertate, rccitabimm quid fcquatur |î bac doHrind de libertate non extctnbsp;’'Ecccjirf. Vrimum obfcuraiur itifticia ßdci^cicnbsp;^^fertur beneßcium Chrißi in traditionej, hocnbsp;cum homines putant fc tncreri remißionemnbsp;^*clt;lt;tor«w, feiußos pronuhciari, propternbsp;pfi oamp;f:ruationcs, aut cum fcntiunt fidem inuti»nbsp;^cßcßnctalibui obfcruationibuf, ex qua per»nbsp;’**ßlt;inr ruunt tonfcienùæ in de/ßcrationem, crnbsp;ueram ßdei amp; Chrifti notidam.nbsp;nbsp;nbsp;Selt;*

lingunt incruditi cultus er perfeâionent talcs cxtcrttar obfcruationcf, ieiuniaçr ß»nbsp;r«, cum econtra cultus er Chrißiana per»nbsp;ßnt timor, ßdcs, dilcilio er opera uocati»nbsp;amp;c. Tertio, Scinditur Eccleßarum coti»nbsp;Nrfm cum hi ritia putantur eße neceßa»nbsp;! .^‘fxißuiitcontcntiones.cum ßtos rttm qualibctnbsp;¦ pejirt pertinaciter défendit, ut accidit de pa»nbsp;' CiS.itdo, Confulendum eß er piß con»nbsp;ft putabunt hos ritus neceffariotnbsp;rgt;'gt;ttnquam acquiefeent. Quisenim unquantnbsp;^ycruauit omnes traditioncs. ideoq; Gerßn o»nbsp;‘quot;‘Ktmcdcrcturpiisconfcicnti/s qu^eßuit

i '’‘^‘‘Cjjtalium.traditionum. Et qualis carnißeina ^’quot;tfdeiitiarHfucritjteßatur Ingens moles fum»nbsp;m ij marum.

ocr page 260

LOCI COAIMV. PHILIP. MELANTH.

qutt coUigunt zr irucrprctantur ones. Et his difhutätionibus ita fuit opprelf^nbsp;cleßct, ut interim paueißimis uaeaueritnbsp;feripturam, aut meliora difcerc. Hine ig'^nbsp;intcOigi poteit, Ecclefæ ncecjfariam eßenbsp;doólrinain de libertate, ut hxc perieula 0quot;nbsp;moda caueri queant.

Paulus uocat traditiones humanof» cœlibatu,cr ßmilib. doflrinas demonioru^“^^nbsp;ßgnißeat eas plurimunt habere periculi.nbsp;dum eß igitur, ut iUa perieula inteUigantur.nbsp;cum hicc uita corporalis non poßit in totutnnbsp;re traditionibus, prudentia adhibenda eü,nbsp;tenus probandie oquot; quatenus repudianda;nbsp;tanquam doHriitje diemoniorum. Tune eiiimnbsp;dodlriihe dtemoniorum, cum proponunturnbsp;cultus er prccia qu£ mereantur remißic’^nbsp;peceatorum, aut cum ßunt carnißeina confei^^nbsp;tiarum, qUaß fint res necelfarilt;e- ad iufii^'“^’’nbsp;aut quafi fine eis fides ßt inutilis, aut cii finS“'^^nbsp;tur eße perfeäio Chrißiana. Cum hie opinio»^^nbsp;dffinguntur traditionibus, tune funtnbsp;moniorum, etiamfi alioqui de rebtis medt(S loq^^'**nbsp;tur. Sunt itejn dodrinsf ditinoniorum eum

ocr page 261

ÖB LIBERTATE CHRISTIANA.

qitaßne pcccato non polfunt ebfcrU4» ^‘^^UalifeflLcx de cœlibatu ?yc, Cum igiturnbsp;, '^tum habcaiit pcriculi traditiones, neceffc eßnbsp;** Ecclefid cxtdre doélrinam de hoe gradu liber»

5 ut reâe iudicari de traditionibat poßit, ^f^ndoquidem oput eß aliquibiit traditionibuii utnbsp;f Ä propter traiiquillitittcm externam.

Qu^fiuerunt Mtem edrum îttiu» bac dolirina Pduließ contmodißimd'nbsp;^'’^^rçiretatio, ijuic doeet traditiones habendasnbsp;nort pro cultibiii, fed pro rebui externii ernbsp;‘^’^lacjjopoiç, CT fentienduin eße, quod ßticpcc»nbsp;emitti poßiiit extra cafum fcandali. Htecnbsp;^^rina ßmul cr rctinet fidci iußieiam libe»nbsp;‘f^^onfciciitiar a periculis,e:r tarnen non dißol»nbsp;quot; ^yTa|i(xp,c}i«it docet aliquar traditioncs

confuctudine Ecclcߣ ferttandat eßeea»fX,z’quot;^'^^quot; Çcandala caucantur. Sic Eceleßa habetnbsp;çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non quod obferuatio feriarum ne»

ßt ludaico more , fed quia eß opm eer» ^oeendum, CT hxc ordinationbsp;^f^Uanda efl cum inteUeflu libertatis Chriflia»nbsp;*gt;Rd mi peccant, qui uel propter eontempfumnbsp;^iioiiis aut dodrinif non obfernant ferlât, uelnbsp;nt iij exemplo

ocr page 262

LOCI COMMV. PHILIP. MELAîïTK-exempta juo Mccnt lt;dijs,fcienda efl eoiitt tibf^ tJf, fed in ufu prudentia adhibendii eâ^ ne coirnbsp;mut feundala.

Cerfott çr dltj hue rdtionc ufi poflc traditionci oinitti, quid Epifcapi nonnbsp;Mt iut onerundi Ecclcflum truditiatuhtu. Sflt;inbsp;trcthdncrdtioncmopponitur mdnddtum deobe^nbsp;ddcntia, quod obcdientia flt tiecefldrid, ttiemfinbsp;potcfldf dbutitur fuo iure, Jtcw, Super edtbcdrdnbsp;Moifi f;dent Scribd cr Phdrifgi,quecunq; dix^nbsp;rint crc. Udc cum dtcendo exdggcrantitfnbsp;dugctur obedicntid neceßitdf, profcâo pcrter^nbsp;refit confcicntid. idea ncccflccfl querere firnunbsp;dliqudin rdtiotiem, fdtû munidt confeientt*nbsp;df,ne fldfu perfudfione de trdditionib- opprif“^’^'’nbsp;tur.

Itd^ dfluendum efl drgumentuat, ilt;(c cdufld precipue obqci pate fl.

funt.

Potclietinecefldrioeflobedicttdunt. Potefldt Ecctcfieflicd condidit trdditionei.nbsp;^x^OfTrdditioncs ttcceflario obfcrudiide

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerd

ocr page 263

ÖB LIBERT ATE CHRISTIANA.

c»)« pote/tat pnecipit ut itnpiit ßciamiu out (nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;régula teneitdaeâ, O para

. magis obedire quiin hominibut. Vorro ^^'^^tionei etidmfî dercbm adiaphorù laquantnbsp;ßunt impiæ cr doJlriit£ dcinoniorum,nbsp;his opinionidui proponuntur, ^«odnbsp;^ui mereantur reinißhncm peccatorx,nbsp;hrtt Tes necejpcri£ ad iuflisiaiii Chriflianam.nbsp;öl'; ^lt;Hio prarcipue habcmîa cfl 'm con^edu, utnbsp;gloria opponatur iüis amplificattoiùbutnbsp;fj°quot;^dientia. Namc«mitaproponuntur tradi-anbsp;obfcuratur gloria Chrifli. Transférantnbsp;, beneficium Chrißi ’m traditiones. Plaruiiq^nbsp;Hypocrit£ ita defendant traditioncf.nbsp;neccjfe eß dijßntire or aduerfari pra»nbsp;^’‘“^(iocenda. Paulus ctiam exemplo 'mtcrduinnbsp;prafraétos Hypocritas libertatem de»nbsp;1 ''“‘lit. Chrijlai etiam exeufat apoßolos, aio»nbsp;traditioncin Pharifaicain Math. is.

114 fo/«tiô maxime perffieuacT pla Sed tenenda cft cr altéra. Maior ucra eßnbsp;^aangelium. Puannbsp;autem uult 'm traditionibus relinqui hancnbsp;confdentijs. In his qua funt inrit dt*nbsp;»» iiij uin

ocr page 264

LOCI COMMV. PHILIP.-MELANTî*' tiini confcicntu debet neeej[ario obedirenbsp;ti«. In traditionib.debct eatcitui obedirenbsp;data cauciit interim eonfcientia libertt lt;nbsp;fentirc debet harum rerum libertatcmnbsp;uUd huiiiditii dutoritdte mutdri dut dbolerhnbsp;Slud PduU. Nemo uos drgudt in cSiO, potunbsp;Item, ill Cd Ubertdte qudChriftus uos Jnbsp;ftdte, ey itolite iterum iugo feruitutisnbsp;Qudre etidm cum (crudmiu trdditionesnbsp;ndf,tdmen non ejl dddcndd opinionbsp;fed ferudndd funt ficut ufitdtd formdnbsp;tiic duje folutioncs diligenter conftderdni^ r .nbsp;Sunt cnimex ipße fontibtis negoci) I'untpi'^ ’nbsp;confeientiam perjpicue docent, quid denbsp;nibm fentiendum fit. Ac prior folutio detn^quot;nbsp;trdditionibui honorem iufiificdtionû.nbsp;opinionem neeeßüdtif. îîlt;ec feirenbsp;frodefi, cr tdinen meminerimus £vtlt;x?,ilt;*/^nbsp;ferudnddin i« ^uu opus eft ceremonijs, certisnbsp;cit dc temporibus. Hdiic èurâ^iaja dißipn’'^nbsp;bdries qu£ddm c!i dlieiid db humdnSdte.nbsp;dc traditionibus hoc qudrto grddu libertif^^'nbsp;Dicemui etidi» infra, reucrenter fentiendur»nbsp;de canonicis ordinationibus ZT poteftdtenbsp;^ftifdj ^opter [anäißimum mittifteriuta-

ocr page 265

DE LIBERT ATE CHRISTIANA.

Caterum Jc ceremonijt d Cbrifio inßiti

1 boc c^l de facriimentis feiendum cH, ([uoii l^ruari debeant.quia habent mxndatx Dei. Efnbsp;libertas Euangcliea docct, quod ceretfo»nbsp;Wiufiificemurßneßdc. Item quod neeeßi»nbsp;uos ß impediamur quo ininuf uti cere»nbsp;pijiiUù poßimiu ,utßin aliquo euße non po«nbsp;{.'* coniingere baptißnui. b ß utre credenbsp;Chrißii ,tainen ßneceremonia faluui ßeret^nbsp;Cbri/lui.Dominiu eß ßUus hominis ctiSnbsp;^}*^Atè.ïn Chrifio conßimmati eßis.iJce maintnbsp;j ‘^iitculS cereinoniaru in Euangelio ,quä I'M le»nbsp;^^°iß erat.Dauid autem facris'panibut in caßtnbsp;ußis cR. Etß cniin ß:iebdt obferuan»nbsp;^‘‘‘'^Ifcceremoniastanquam externam dißcipli»nbsp;tarnen feiebat ß: propter aliud quiddamnbsp;; p t^fße, er banc externam obßeruationem innbsp;‘'*teceßitatisadmittere aliquam dij^enfatio»nbsp;. aanc habent excufationem pij in

«eteriî nationibus ,ubi non poßunt ha bere qui porrigant ein integrumnbsp;facrainentum .

ocr page 266

tOCl COMMV. PHILIP. MELANTS-

De Sacramcntis.

PLERVM^ addtditDeiit {tromißionibitfP

Ù cxtcrnas quäfdtim notaf ßuhicUds fr”}^ bits, tjuie homines iidinonerent, çr conferu^’'^^^nbsp;ac prorogèrent mcinoriam uerbi èd oinnavnbsp;ritètcm ,firmius enim durât rerum tnemoriènbsp;ccidi aecipiunt coinmenddtès certis (crem^^'rnbsp;uelut J^eàèculis . ita eircumeißo fuitnbsp;i^u^dètn ceremonid utßgnißcaretnbsp;féminis, Gquot; memoriam huius promißionisnbsp;/icroj propègaret.Quare quandocum^ denbsp;mentis lo^^uimur, non tantum ceremonianbsp;randa eü, (edfiatim animo requirendanbsp;cuius cau^aßgnum inßitutum eß. EÜ eiiiiit pfnbsp;frie Sacrainentumßgnum diuitu prontt^^^nbsp;Peo mflitutum. Ideoq; duabus rebusnbsp;mento cr uerbo, ut extet memoria proiiitp‘^nbsp;Etuttotaratiofacramenti Kt genercnbsp;teUigi poßit dc ußt cr ßne dicemus.

Primumigiturrepréhcndenda rifrftcd er prodigiofa opinio fehegt;l‘^fi‘‘^‘!^^i,iiinbsp;qui finxerunt homines uteiitcs

ocr page 267

ti, * *‘fgw»c fbelli hominef.qui Weliijt uideri ciuiliter mterpretari ccremo»'nbsp;, Sacramenta non cffe figna uolunta»nbsp;nos,fed tantum notai noftr£ profesnbsp;k gt;^uia oporteat extare notas quibus difcer^nbsp;à rcliquis gentibus, feut Romanos toganbsp;à gr acts ,autficut fonnauefiittu difnbsp;monachûs . Scd hjec ciuilis vnterpreiatio

. ____________________


Tertw tH opinio 4Mbaptifilt;trutn.Satra

jneiitu

ocr page 268

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTK« tnenta ejjè aücgoriat bonorumnbsp;ut drcumeißone interpretuntur ßgnumnbsp;herccndérumcupiditatunt . Baptifmuntnbsp;eße adfliélionuin quod oportcat Cbrißi‘ii'gt;'’^ Ifnbsp;re fludut, çr pcricula oititiis generis pc^f^!^Lnbsp;cutmergMüuraquis. Ita ceiiam domininbsp;tantum mutult;e beneuolcntite ßgnißcatioiilt;^’nbsp;QttWßympoßa apud omnes gentcs luitßêquot;^nbsp;tuie beneuolentii. Quanquam autem banbsp;rite bonorum operum non funt abßtrdtenbsp;nondum de prindpali ußi cr ßnc loquuntuT' Snbsp;f ramenta cnim ßtnt ßgna non tantumnbsp;aut operumfedprindpaiitcrfidd, itemnbsp;tatis Dei crga nos. Buangelium enim uofgt;nbsp;tumcondonaturdeoperüfus,fed prlt;edpt*^nbsp;uoluntatc Dei crga nos, cr deßdc. At i^nbsp;Buangelii tantum ad unam partem uideli^^^nbsp;opera accommodant.

Quarta e^ igitur uera Sacramcnta noui tcßamenti prindpaliternbsp;ta fint ,ut fint ßgna uoluntatis Dei crganbsp;rentia 'm oculos,ut nos admoneant utnbsp;promißioni in Euangclio propofita. Ita e(»gt;‘nbsp;i»Hlt;« Sacratudttntn promifiionein •

ocr page 269

de SACRAMENTfS.

ßde acdpiettda eß:, it4 cf- in ufu Sdcm ßdef ticcedcrc debet, i^uie fiatudt noitnbsp;’’ uerd contiiigerc qUiCprontißione proposnbsp;. Hic ufiu prode/i confcientiif agcntibutnbsp;«“Dfo. P4«îiM.tt.i«lt;/«it,circK»nci)io»fm fuijjènbsp;iuflicite ßdei, hoe eft, teflimoiiia qute»nbsp;'‘’’’ddditaprontißionibuf ,adhoc ut nof certiusnbsp;. Item, ut proprie nobis appUcari diuinbsp;proniißioncs fentidtniM, cum uideinm promt»nbsp;f'®’’* Dei uclut fcriptdm c/Ji in nofiris corpori»nbsp;^^nmcrßonc ifia in ai^uam, aut fumptione cor

AugußiniK dptc confert Sacra « cum uerbo , cum ait Sacramentuittnbsp;y uerbum uißbilc , hoc c^,ßcut ucrbuntnbsp;^utedam eü,qua auribiK accipitur, ita Sa»nbsp;‘’’’’^ntumcAJßcä-aculum feupiduraqua i«»nbsp;in oculds. Sicut igitur uerbum nota eft jignbsp;aliquid de uoluntatc Dei, erßeut tier»nbsp;K^Pprehenditur Deus cum credimus,ßc çr ap»nbsp;Sacramento cum crediinus. Quarcnbsp;ƒUerbum eR inßrumentum per quod flpiritujnbsp;inquit, Euangeli»nbsp;^®ftpotcntwDeilt;td falutem omni credenti.

’jidei ex auditu eft cre, Ita per Sacramen» ta

ocr page 270

LOCI COMMV. PHILIP. ÂÏLAKTH.

ta ßgt;irituifan^iii( efl cffîcax ,cum uidclicet accipiuntur. Admoncnt cnim cir tnouent ad eftnbsp;dendum, ßcut uerbuin . Ex his iudiatri potf^gt;nbsp;^uis fit principalis ufiu ac finis Sacramcntoritvi-çr quomodo ad con/'cientias edgendas crnbsp;landas, tanquam ad finem referri debeant.

Hunc principalcm ufum docent amp; fioli OS'ecclcfiaflici fcriptorcs. Paulus cnii»^^nbsp;baptifnio ait. Saluauit nos per lauacrumnbsp;rationis, Q_tiarc Deus eH effieax per baptif”»*'’'nbsp;lEt Petrus eruditifiime ait . Baptifinunt elfinbsp;tantum externatn fordium corporis abluW»ci»-fed paflum bonte conficientite erga Dcuin pefnbsp;furreélionem Chrifti,hoc eji, pad urn quonbsp;erga nos tefiatur fe nobis placatum efie propt‘^nbsp;rcfufcitatuitt chrifium . Et uicifiim hoc pado^^^'*nbsp;feientia confidit fc habere placatuin Deunt ,higt;fnbsp;tft nos cjfic iuflos propter Chrifium . Et iwnbsp;ait Petrus, bapti^etur unufquifi^nomine tefinbsp;Chrifii in remißionein peccatorum ,ubi ef’dfnbsp;afi^irmat baptifinunt teftimonium e/fi cr fi^''^nbsp;rcmifiimis peccatorum zr donationis fiirintf^nbsp;fatidi. Idea CT fanfli patres uocant Sacrament^nbsp;fiamp;fa.S.r^i^,ihocefi uoluntatis Dei er^^nbsp;tïCC

ocr page 271

DI SACRAMERTIÄ.

tantum itnlic4tit ea noM$ e/fe profcßionü eo» homnibui, Prophanum eSl Stteramcntd ta ttnbsp;icerc (}ua[ddm nofa^ profcßionit erga hanbsp;, ncc accoinmodare ca ad ufunt confcien«gt;nbsp;cum Deo agentium.

r Caterumpoflijuamprincipalcmufumda ^tcncmiWjïclqtti ctiof» ufut addi poflunt^nbsp;. enijn uniut rei uarii ßncs eße . Sant ßgna

I'¦j^ioniî, eÆ dato« confeßio ut feimus prteci Sunt item aUegoriæ ac fymbohtnbsp;(^untmorum ,ßcut 'ntttrdum fanât patretinnbsp;^^nibuf adhortantur ttof odmutuam dileäionbsp;Ç : ^ia cum ßmulcommuni menfa, corpu»nbsp;i^^i accipiiuuf ifanäißimum quoddain foedutnbsp;if.^‘*‘^beucuolejiiiteßcimus, cumpmnet er mentnbsp;corpiM wter notefft»nbsp;[i^^-Hac argument» multum (2quot; libenter xjinbsp;^l^äipatret.

f

De Sacramentorumnu»

mero-

IHIL opMf eß rixart de socramentorü ntt ^fro, üamßSacraiticntattocamu! nonnbsp;foîuni

ocr page 272

LOCI C0M2W. PHILIP. JJBLAHTH.

fûlum ceremonidtin^itangelio Utftitutitf, ant alias res aut opera tjuibut additlt;e funtnbsp;ßiones diuinie,multa Sacramenta nunterari P‘gt;^^nbsp;runt^ui Oratio crit Sacramentum .


opus quoddam tioßrum cr habet magnißeds P^‘’^ mißioncs, Qtticquid pctieritis patrem innbsp;tie mco dabit uobis. Erunt Sacramenta cr “rnbsp;fiioncs GT elecmofynie, quia funt opera ornlt;^^‘^nbsp;diuinis promißionibus, ut,date cr dabiturnbsp;Et quident prode/fet huiufmoiü operanbsp;nari titulo Sacramentorum ,ut quaß 'm illufl^'^nbsp;co poßta pluris fièrent, gt hoc titulo hoitiiquot;^^nbsp;moniti feirentpromißiones requirendas er »’‘‘S“nbsp;tiidLcicndas cfTc. Hoc modo lt;nr tu^trimoniuutnbsp;ritualis connubii cr focietatis qu^ nobis efinbsp;Chrifto. Erit çr magiftratus hoc modo sacra *nbsp;tnentunt ,quia CÜ certum genus bonorum ‘gt;1^'’nbsp;rum ornatum uerto Dei cr promißionibusnbsp;15. Sed hsc qu^ di)cimus non funt ceremonianbsp;cens 'm Euatigelio inftitutie.


ocr page 273



probanda

luut

ifurparetur ad hoc ut exa

^‘'^irctur luuentiK cr fidè propri.ï proßtcrctur. Maxime autem placet mihi Ordincm.utnbsp;J inter Sacramenta numerari, modo ut innbsp;cr ipÇuin minifterium Eudngeli],Gr uonbsp;ad hcc miniftcrivin docendi Euangeliumnbsp;^''linillraiidi Sacramenta. Prodcfl enim dilioen


ocr page 274

ton COMWfV. PHILI MBLAHTH. meditjtioncm uerbi ttc alia! illuminaliouetnbsp;ucrbutn C7 /ijie «crfco ciuaramm, qucmaàtifodifnbsp;ßciunt Ij^iritui fînatici. Miniftcrium uerbi babdnbsp;mandatum Dei, uidelicet,ut esquot; doceatur CTnbsp;dilt;tr«r, habet ©' ingentes promißioiia R'””’ ''nbsp;Euaitgelium cfl potentia Dei ad falutcinnbsp;crcdeiiti. Deinde de erdi!;atione,hoc cilßcnbsp;tione ad minifterium prode/l intelligcrc,i^uotl^nbsp;ui apprûbet uocatos ab cccleßa er uelit adeßb




ocr page 275

DE EAPTISMO.

tendum crit. Nunc faut cft h£c monuijjc Je«»« ! ncro facramentorum.

De Bapnïmo»

APTISMVM e/fc pgnum noui te/lamenti y ofteiidic ipfa proinißio. Qui crediderit zrnbsp;^‘‘ptiiàtiiffucrit faluuierit. itaci^cum baptisa»nbsp;, uclut jcribitur h£c promißio mj noßris cort‘nbsp;foribuf , Et guiaßgiia funt allegoriie lt;]Ult;(dam,nbsp;cercmoniu ßgnißcdt pœniteiitiam çr rctuißinbsp;^'^egt;n pcccatorum ßeu ut Paultif locjuitur regenennbsp;^‘^tionem. Nlt;(m iinmerßo ßgnißemt ucterem ho =»nbsp;^inem cuin pcccato jnorti deßinatum eße,er renbsp;ex aquis ßgnißcat nes idin ablutos expeiïiinbsp;’t'juam O' aterndm uitam dc iufticidm partdntnbsp;ff’’ Chrißum . 'Vßum igitur tndicdt ipfd ceremo»

gt; indicdt O promißio. Q»‘ erediderit er bap fuerit ßdluus erit. itvm uerbd ciu£ ddhi^nbsp;'’’tHrbdptißmo. Bdpti^o tc en nomine patrts,nbsp;er Spirituifdnäi, hoc eR, hoc ßgno te»nbsp;^tnpaciCcor dc teflor tc iam eße reconcilidtumnbsp;‘^o.te recipi d Deo, qui cR.Pdter, Eilius. SP/r»nbsp;^'^fdnRia, Rfcipit autem tc pdter propter ßliutnnbsp;poliicctur tibi SptrithmfdnRt(m,quo teuiuinbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcdbit

ocr page 276

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH. cabit cr fdndißcabit . Jta in ipßf uerbis inÇuntnbsp;amplißim£ zy grduißiin£ promißionct, ernbsp;nJd Etidngclij. Erit igiturbic ußui baptißni pernbsp;omtiem uitd)n,ut hoc pdüo ftatudmuf nobis pro*nbsp;poßitdm er äonatam eße rcmiß'ioncin pecedto*nbsp;rum er reconciliationenr, Ndm chlt;jw cum l‘‘Pßnbsp;fumus,ualet inreßpifeenubus paäum,quo i^»fnbsp;olim cum Deo pafft fumiM, Quia Euangelit»^nbsp;teßatur reßpifccntibiif ignoßci. Magis igiMr i^*nbsp;telUgemus uim er ujum baptißmi^ßi crebra nielt;^nbsp;tiotie huitis paffißdem excrcebimui conprif^nbsp;bintuf. C£tcrum ipfum fignum non debet itcr^^‘’nbsp;ç\uia. iteratio cercmoniie nihil prodeßet, zrnbsp;num femel acceptum eß perpétua nota, er P^^^

De Bapnïrno loanm's QC Apoftolorum,



ocr page 277

ftfi BÄPTlSMO IO ANNIS ET APOSTO*

apoflolorum lejiatur iani exhibitutn ^ffechriflum.C^terumutcrqibaptifittiis, cflminbsp;’‘‘Heriuin er rcquirit ßäcnt 'm Chrißum er eanbsp;ßde pariter ftnkißcabantitr er faluabantur bapnbsp;tumii lohlt;tiine,tuin Apoftolit, Quodattnbsp;iouiincs Mvjuit. Ego bapti^o agua ad pxni »nbsp;^^ttiant, Qttiautempoft incuenturmcß bapti^nbsp;ß)iritu fando er igni . Hic difeernit nonnbsp;*'’^'^ßeria ucl ceremonias. fed difeernit perfonatnbsp;'’’'^^ißrorum àperfona Chrißi . Teßatur enimnbsp;^^^iflum ipfuin e/Ji dominumper quem baptisenbsp;^“ffiteßieax, quidaturui fit /firitu fanàum,nbsp;er aternam uitam, ac proßtetur fc mininbsp;’¦“in eße, qui tantum adbibcat externum jig«nbsp;’^’^er pTtedicetuerbum. EtiUud externum minbsp;Y^ium lohannit er apofiolorum fimile eß ,ernbsp;puriter m credentibui. Caterum hoc ueruinnbsp;poß refurreiiHonem chrifli clariora te^nbsp;J, '”ontrf habemui ,quod detur ßgt;irit!ii fandut bapnbsp;^“^^‘fficut teßantur ipfa exempta m Adw.

De ßaptilmo infantiinn.

AVLVS iubet cxplorari figt;iritu^ er Cbri* ftui régulant tradit. Sx fruHibut corumnbsp;It iif eognop

ocr page 278

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT». eogtiofcetis cos. Porro ccrtißima. 'mdicianbsp;ctc mentis[unt impiadogmata . Quare mi ivdi*nbsp;candis his damnant baptifmum paruidoruntnbsp;confidercimis ctiam cjuales habeant notas ,habc/ttnbsp;autem multas impiasopinioncs, nonfolum dcbapnbsp;tOrno ,Çcd ctiam dc ceteris articulis Cbriflidit^nbsp;doélrin£ . Damnant pl£rdq; po!itica,ut, indicia,nbsp;iuramentum ,rcrum diuifionem zrc. Vndc fatisnbsp;aipparct cos na tnteüigcrc ßgt;iritualcm iufticiâ,(c‘inbsp;imaginari Chriflianifmum cjje tantum quenii«tnbsp;externum monachatum. I,»o anabaptijia nupefnbsp;nati ctiam turpiter docent, coniugcm deberc dif*nbsp;cedcre à coniugc abhorrente À feäa anabapti/ti^nbsp;ca. Et alicubi iam per fedicionem pcpuleruntle*nbsp;gitimos magi/lratus. (tem fingunt talc Chriftinbsp;iiMiM i« term ante nouißimu dicm futurum cjpj*”nbsp;quo dominaturi ßnt faniii delctis otnnibiifnbsp;iMipiif, Hiic Judaica deliramenta cr fe‘^‘*nbsp;ciofa impia funt.Talcs note diligenternbsp;conßderand^e utjfiritus probentur. Cumnbsp;babcant anabaptißa palam impias opinioncs,d'^’^nbsp;nandi cr fugiendifunt. Deinde in hac ipfa cau*nbsp;Jfa dc baptißno paruulorum multos habent erro*nbsp;res. Negant pcccatum originis, hac nota iterui»nbsp;ßgnißcat cos tantum prophano more iudicare de

ocr page 279

DE BAPnSMO INFANTlVM.

pccçato zr iußici i, nulluin intcUigunt elJe pec» tiitumnißaflualc. Cumigitur coiiftct anabap^nbsp;dgi finatico ljgt;iritu,non mottatt nos coruntnbsp;*uéioritas ,ut difccdumus à commmii confenfunbsp;Kfferù eccicfu de baplijctitdis inßuitibuf.

Nitw uetußißimi feriptores eccleßußici P'obant baptißmum ïr.jiintum. Origencs cnim i«.nbsp;f^àp. ad Koma, ßc feribit. itaq; esquot; ccclcßa lt;amp;nbsp;’pojloltj traditioncin accepit ctiam paruuUs da-*nbsp;’¦f baptißnum • Sciebant cnim itli quibta Çecrctttnbsp;^‘“inorum inynifieriorum continißa funt,q, effentnbsp;'‘‘^omnibitt gciwinieÇordespeceati,qu£per aquinbsp;ffiritum aboleri debcrcnt.Htec faut Origenis

, wi quibui utrunq; teßatur, (j- bapti^ari , çr confequi cos per baptifinu reitiißionenbsp;f'fctftj originalis, hoc cÀ rcconciUari eos Dca.

CypriditiM feribit in concilio ddmnatdm j.æ opinionem cuiusdam, qui in/àiitcs non uole^nbsp;dnte oóiduum diein bapti^arc. Cenfuit cnintnbsp;infintes bapti^andos effè ,nec obferuurinbsp;’fortcrc pricfcriptum tempus odfaui diei.

Atfgußiiuii de baptifino contra Dana» n (M tißas

ocr page 280

LOCI COHMV. PHILIP. MELANTH iifiatli. 4. ait. De bapttfino paruulorum , (^uoinbsp;uniuerÇa tenet eccleßa ,nec conciliis ittftitutu!»,nbsp;fed femper retentitm efi ,non niß Apoßolica äU*nbsp;toritatf traditum^rcctißime creditur.

Item uerdciter coniiccre poJfuittUf,i}‘^i‘^ ualedt m paruulit baptifmifderamentum ex cif*nbsp;eumeißone cdrnis c^uam prior popuiMnbsp;pt.

Utec cr ßmilid loca, teßdntur uättei't eccleßdtn approbarc bdptißnum inßntium ,nbsp;idea obferudnda funt, quid nonnuBi impofie’'^^^nbsp;ut fucum ßcidnt illiteratit aUegant patresnbsp;iinprobcnt baptißtium inßntum , cumnbsp;afficidnt patres iußgni iwuria. DeiuJe amp;nbsp;pbferuandunt eji. liîon efl tutum dogma dUq“^nbsp;recipcrc cuim prorfus nullum extat teßimo»''^’''nbsp;'m ueteri cccleßa.

Sed addamus etiam rationes teß^ tur 'mßntes baptijandos ejfc. Kea ratio h^eenbsp;Certuiti eß regnum Dei er promißionemnbsp;geliiad pucros pertinerc . Nonejl autem extnbsp;eeeleßamfalus ,ubincc uerbum,ncc faerd»'^'’^

ocr page 281

DB BAPTISM© INFANTIVM.

J“”! f/l. Ergo pucri inferettdi fuut cccleft^g cr ^^^nduin c/tßgiium, quod te/iatur lt;id coi perti’^nbsp;prouiißioncin.

Jf^aior edl ccrta,quod ad pueroi po-ti^ *''*t rcgnum Chrifii cr promißio Euangclii.nbsp;Chrißia ifiquit. Talium cli rcgnum cixlonbsp;. Item, Nom cÆ uoluntas coram patrc ucßronbsp;I*' i« «ce/« c^,ut pcrcdt unut de pufillis iftii ,nbsp;biCf /oorf non poffunt eludi hac cauiUatione,nbsp;chriflM hie nihil promittat pucrit, fed tan^nbsp;Uelit not imitari eorum ßmplicitatem. H^ecnbsp;^j^‘‘ill!ttio prorfut tnanit eß. Conßatcnimm iUisnbsp;''‘’ßueredc£tateparuulisdici,Et Chrißus in*nbsp;. Angcli corum uident freiem patrit .Quarcnbsp;'Mtur cos Deo placcrc, eußodiri per an»nbsp;. Et poteß dici clariui I t^on eß uonbsp;[. Det ,«t pereat unm de pußßit ißit . litecnbsp;^lt;^ntid darum teßimonium eccleßlt;e proponitnbsp;W»tc pucrorum^cr gratißima nobis effe de »nbsp;gt; CT diligenter inculcanda eß prints £tati utnbsp;diutißimc rctincat hane promißioncin.Coitnbsp;’^lt;t maiorem etiam Lex de circumcißonc, ubinbsp;gt;Ero Deut corum. Tcßdtur enim Deut fenbsp;^fruere quot iubet circumcidijubet autem ernbsp;» 4 'mfrntet

ocr page 282

LOCI COM MV. PHILIP. MELAfîTrf-infrntcs circutncidi. Scd cxiSiinK^ uix ejjc lt;jui maiorem in dubiuitt uocavc ¦ f“**nbsp;men maiorc confiiMtt reli^un dcfendinbsp;Ifunt.

Aeccdainiii igtturadntinorem . ^'”*''5 ed, Qgod nonßtfaliM extra ccclcßam '’‘^‘1’nbsp;uerbum , neg; facramenta funt . Inhac fenteti*nbsp;tia ßcilc pojßuni aduerftri/ refutari .nbsp;hls cerium eß in cccleßa falutem eße, Ipßnbsp;non poßunt oflendere fatuicin extra ecclcß^^

¦ Q^od uero non ßt extra eccleßam eonßat. Q«»lt;t eccleßa cä regnum Chrißi,‘tgt; lt;1«*nbsp;Chrijltueil eßcax per uerbum dquot;nbsp;monta ,ßcut Pauluf inquit Ephe. cbrißut dt^nbsp;lixit eccleßam ,crfc ipfum pro ea tradidit,nbsp;eam fanäißcct mundans cam lauacro aqn^nbsp;Non deßsribit eccleßam ßneßgnisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

to . ideoer alioloco dicit . Vnum corpus, tmu ßir.itui,unusdomviuf^unaßdcs,uttunt bap*nbsp;tilina. Hac omnia teflantur hos qui ad ecclcßd^nbsp;fiamp;nn Hiàmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CVtCYtîO CCClCp



ocr page 283

Ï5E BAPTISMO INFANTIVM .

. Quidpdäummeumirrituinßcit. nie non hdbet reifcinbsp;'¦lt;’ .FHit autein 'O' drenmeißo ftgnum ecclei*nbsp;,ficut nuncbdptifmut. Et in fumma denbsp;jjccrtMi» eft, pueroi in eccleßd faluof fienbsp;j ¦ ^ure minorem fidtis firmdm efie (entidtnut.nbsp;f i^itur conclufio . Pueroi bapti^andosnbsp;’ «t dccepto figno,membra fiant ecclefiienbsp;promißionem fuam eisimpertiat. Hoc arigt;nbsp;cxifiimo bonif er moderates fdtisfii^nbsp;cere.

Hue pertinet ctiam ^uod Chriflus itd pra remitti peccdtd,fi remittat ccclefia . tuxnbsp;*‘W . Quorum rcmiferitii pcccata remitten»nbsp;quorum retinucritis retinebuntur ere.nbsp;er in/intibus ita confldbit remitti pcccdtUMnbsp;ccclefia reinittit.

Sfd ofc(jci«nt dduerfdrii primunt de fide ^^fintci non mtcSigunt uerbum, igitur non cre^nbsp;pt. Pternde contendunt nihil prodefje eisnbsp;i^cramentd. Quia facramenta fine fide non pronbsp;’“'‘t. Huie argumenta primum opponendum cjlnbsp;infiiuuM eircuinciforum , ftwmnbsp;non

ocr page 284

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH*

«3» mtcUigcktfnt uerbuin, ZX teimm ualebdt âuin, cr pldcebdnt ipß Deo propter pdâui»-Pratered etidinß non intcUigunt uerbum,nbsp;ex fuperiorc propofitione ßteri necejje efl,nbsp;Dwßt in cii ejficdx. Ndin cum certuin fltnbsp;tc}» cr regnum Dei dd inflntes pertinere,nbsp;turn efl etidm Deunt in cis ejficdccni efle ,nbsp;iBnd. Nip guis rendtus fucrit ex ugudnbsp;tu. Ncc no/fnira efl Çcrutdri, guomodo Devsnbsp;eis dgdt. iUiid nos tcncrefdtis est, guod certv^^nbsp;cR fdlutem dd inßntes pertinere, unde fegviti^^nbsp;DcMjn in eis ejficdccm efle.

Obgeiunt aliud argumentum. fid nihil debet inflituerc tanguant neeeflariuiv^nbsp;fdlutemßne expreßo mandata Dei. De igt;iߒgt;^‘^nbsp;bus bapti^andis non extat mandatum, Ergonbsp;funt bapti^andi. Ad tetum argumctüum refligt;^'nbsp;deo. Primum . Vniuerfalis confenflts ecclo^nbsp;omnium temporum eft teftimcnium guod hecnbsp;dinatioßt apoflolica. Deinde reßtondeo adnbsp;norem. Neguiidit eâ minor. Ham mandalgt;^^nbsp;eft uniuerfdle. Bapti^atc omnes gentes. Ergonbsp;pueros compleâitur. Pi huius interprétât^^'nbsp;habet eeeleßa opsimot er grauißimaf ratio»o^^

ocr page 285

tiE BAPTISMO INÎANT1VM.

w enim ß:it ecdeßa prcmißionem Euatt^e ‘ßßamadpucrofpertincre .Itemfeit ftlutentnbsp;P“« ad pueros qui funt iti cccleßa pcrtinere.Ergonbsp;^^cat pueros inßrcndos ejße ecdeß^. Item ce»nbsp;j pi« feit fe habere mandatum remittendi peeeanbsp;* gt; amp; feit Deum ita remitiere peccata ß remit»nbsp;Cccleßa. Ciuare er pneris impertit remißio»nbsp;peccatorum. Ad hae habet cccleßa exemnbsp;pcireumeißonis.inßntibus tune opus fuitnbsp;¦^quot;o, ut infererentur cccleßte- Ergo ««nc quonbsp;opus eß. Ndiu Kfrwmq,- ßgnutnßgnißeatnbsp;^y'^ißionem gratilt;e,ut tcßatur Paulus. lîlt;era*nbsp;fuinptie funt ex feripturis. Ciuare eccle»nbsp;inftituit baptifmum pucrorum humana a»nbsp;j °''‘tateßed ufurpat propter audoritatem ßerip»

Sihtecreßionßononfatis/äcitaduerfiC» ( ’^'’!terroge^»«^ er ip/bj uicißim, gua auäori^nbsp;‘Pp iniprobcnt uniucrfalcm conßcnl^um cedenbsp;Cr utrum fentiant pucror extra ecdeßam falnbsp;habemus generale mandatum Euannbsp;*J. habemus deinde grauißima argumentanbsp;‘‘^^ipturif fumpta, Mod illud generale mandatnbsp;^^iam ad pueros' pcrtiiicat. Certe enim Euan

ocr page 286

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTM.

gc/« bencßcium ac promißio ad pueras pertÎ!^^’ Iilt;ec pits cr moderatis fatisfrciunt. Nfcnbsp;aducrfirii contra quidijuam affrrre ßrmius ¦nbsp;finguiu opinionem exfcfcjßiieautoriiatenbsp;turic^y Ecclefite.

Adddmus e:}' tertium argumentum baptißarum, etß leuius est, quam ut rccitar^nbsp;opus ßt. Baptifmus eß paittum quo promitiimiifnbsp;tijortißcdtioncm carnis. inßntcs itoiiduin hoc in*nbsp;tcjligunt nec prteßtnt. Ergo non funt haptifo”'^^’nbsp;In hoc argumenta ualdc tumultuantur aiiabai’*nbsp;tiflte Aïonaflcricn/es/ed maior ex errore Mt^nbsp;oil. Putant cnim facramentA tantumßgtta c/je,nbsp;noßrorum opcrum aut morum.nec intclligunc ednbsp;principaliterßgna eße uoluntatis Dei ©¦ promt*nbsp;ßionis erga nos. Eft igttur neganda mator. Bap‘nbsp;tißnus enim principalttcr cjt paäum gratia ßunbsp;fremißionis diuina erga nos, qua nobis remittitnbsp;pcccata. Habcnt autem opus imfrntes remißio*nbsp;ne pcccati ortginis, de quo fupra fatis ditfufitnbsp;eft. Et in ipßa ceremonta dicitur. Ego bapti^o tfnbsp;in nomine patris crc.hocefl ^teflor quod iaUnbsp;veconciliatus ßs tHi Deo, qui eß pater ,ßliufnbsp;crfßiritusßiniilutGrc. Hon dicitur £go bap»

ocr page 287

, DE COEMA DOMTMÎ.'5

**40 WC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;worn roeiJînt talcf. o e.

De Cœna Domini»


'‘“*«1 beneficium Chrifii, er admoniti fide eriget *’*’¦ zr fiatudmut hcc nobis pignus exbiheri^nbsp;tefietur nobis donari remißionem peccafo •nbsp;^“’’i.dcmdc.utprotdnto beneficio grdtids dga.»nbsp;*quot;** .Swprrf dutem diäu cft, Sdcrdmcntum.cere^nbsp;cfi'c ddditdni promißioni in qud Deus no»nbsp;^liquid exhibet, Sic cr h^ec Caend eß Sdcrtt»nbsp;,debct enim inteßigi ceremonid addititnbsp;i!*»’tn£ totius Eudngcb'i, quod cr compleârtur innbsp;'ffis Uerbis, Hic est calix nouum tefljnicntum,l(lnbsp;^^itcflinioniumnou£promißionis. EAcf fum»nbsp;Euangclii feu promißienis in bis uerbis . Hoenbsp;corpus meum c}uod pro uobis datur, item, hic

[diiguis qui pro miiltis efifiunditur in remis»

ßonetn


ocr page 288

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

Jtottem pcccatorum « Principalit tur ßnishuius ceremoniie eft , ut tefteturnbsp;exhibcri res m Euangclio promilJaSjfciliceh^^*nbsp;miftionem pcccatcrum er iuftificdtioncm pf^P^,nbsp;ter Cbriftuin. PriiKipalitcr eiiim hocnbsp;debemu/ Sacramentum efteftgiiunt gratine ,nbsp;ccenain eftefignum noui teftjmenti. Quid eftnbsp;tern notium teftamentum ? Certepromiftio eftnbsp;tnifiionis pcccatorum, er reconciliationisnbsp;ter Chriftum.

Deinde pc prodeft hnec ceremonie gt; fidan addimuiftcilicet , qua credimus prcm'ft'^nbsp;contiugcre ,nofiq; confblamur, er hoc fteélac»*nbsp;lui» oculis at(^ animo obiidtur, ut nos ad credet*nbsp;dum admoneat,er fidcs in nobis cxuft:itetur.Cl’^‘nbsp;ftus cnim teftatur ad nos pcrtinere bencftciuntrnbsp;urn ,cum nobis impertit fuum corpus, cr wx ft*nbsp;bi adiungit tanquam membra qua non poteftnbsp;coniunilio cogitari propior . Teftatur item ftnbsp;nobis ejficacem fore,quia ipfeeft uita. datfa»i^nbsp;uinem ut teftetur fie nos abluerc. Hac cum mnbsp;fanilifiimacoena geriuidemus,fidcsaccedcredenbsp;bet,ita prodcrit ufus cercmonine,cr conftlabnutnbsp;cr uiuificabiteonfcientiam,atq; hie ufus priuu^

ocr page 289

de CEONA DOxMINL

par it er ad facer dot er ^d latcoîpev

gt;/tcut panter utrifq^ opm e$i remißiont çr confolationc. icd jacerdotet ini»nbsp;‘Mfunt aliif exhibetes ftcramentü Ex hts appanbsp;J^lt;^atnam dominilacraitientum elie Quia eA ji^nbsp;adaitum proiKißioni Euangtlif . Apparetnbsp;fjutt ßt principalis flusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;inod non preßt

'?®pfreoperato,/edquod in ufußies acccdere ,, Addanut etiam de pr^paratione cr «/«inbsp;fumant. Ecclcßa olim arcebat à conimunionbsp;' quot;i’noxioî manifefits criminibuf^quia hoc facrlt;tnbsp;”'^'’lt;0 uti debent qui ugunt pcenitentiam . Hicnbsp;proponitur tcflimcnium remißionis peecatonbsp;^‘‘‘^iquoadmcnittfidcm erigere debent ,f)iquinbsp;perterreßftas confcientiasjd eft digne fitnbsp;I ctim utuntur hi qui agunt poenitenttam,cr'nbsp;utuntur nÔ fret! propria dignitatcßed crenbsp;L’’f remitti peccata gratis propter Chriftïi ,nonnbsp;i?*Pfer hoc opus jumptionts. Sed hac fumpiio ßgnbsp;ÿ“”’ quoddam eii, cr pignus lUius hcncficif. Hlt;fçnbsp;'Jf”'»icipdltjiiie necefie e/lmonere , quia alijnbsp;hatte ceremontam tantum opus queddânbsp;'J' »«! ^«0 nos prafiamus ahquià Dfo,ncc refe»

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ruia

I

ocr page 290

I OCT COATMV. PHILIP. MELANTTf. rwitf ad promißionem ,nce docent guoinodo ad ß»nbsp;dan cxercendam proßt^qt/otnedo profit ad con^nbsp;folandas cenfcicntias .E^i igttur iUe principahtnbsp;finii tenendum ,dc confiolatione confcientiarinn.

Pofiea dchent aecederc ctiam cieteri fi ret Gratiarum aäio qua eenficcuti rcmißtot^^’^nbsp;pcccatorü pro tanta nttfcricordia grattas agf^^nbsp;dcbaniu E/i er finis adbortatio ad bene opc^^'^nbsp;dumjte poUuamus corpora iam coniunóia corplt;gt;*nbsp;ri Chrifli. item fines ad caritatem pertinent^{*nbsp;Cwnomnes effreiamur membra tinitu corpot^nbsp;Chrifii, debcmui inter nos deuinâi eße tnntittt atnbsp;te^ionc .

Nuitée autem cr horribiles de hoc Sà* cramento controuerfijc cxtitcrunt.nbsp;de uerbis ccen^ ,anfit 'm bis uerbis tr.etaphora •nbsp;Hoc CÜ corp:« meum. Qjtaritur de Mißa ^anßnbsp;qujtdam oblatio fitcienda. ,cs' upplicanda pro abpnbsp;itiuis ey mortuis ut mcreatur eis rcmifiienem fi'*nbsp;tdpip feu pœn^.Quid dißerät opuc facerdotis,(P'^nbsp;Kaici. Ujc controuerfice, er ali£ bis uicin^ fi‘^nbsp;le diiudicari pojjcnt,fi non effit mut ata uetus EC^nbsp;clefi^ confuetudo in hae ceremonia traâanJf

ocr page 291

DC COENA DOAIINI.

utinam fynodm cas fie er ftxlicitcr eypU Ego nee autor nee a/fertor uHins noui dog»nbsp;eße Moloj^uod non habet Ecclcfiic uctcrisnbsp;teßimonia . No« cnün eontanno Ecelefinbsp;*’^*tholic^iudiciuin er autoritatem. Quid au»

de uerbis Ccen£ [enferint

didis corum apparct.

Paulus inejuit. Panis cd: communieatio '’’¦porjf chrißi, poculum cd eomunicatioßtng»nbsp;chrißi . itaiji datis his rcbus,pane er uinonbsp;^’^oena domim ,cxhibcntur nobis corpus er fangnbsp;““Chrißi. Et Chrißus Here adeß {deramento fuo,nbsp;^jßcax cd in nobis, ficut Hilarius inquit.nbsp;^efumpta er haußa ßciunt, ut Chrißusßt innbsp;nos in Chriflo Mir um tgt;rofedo er ««*

ytinum huius tanti muneris magnitudia animo metiri er cohtcmplari difccremtisMnbsp;eßcmifS er cum fidem crigeremui,tum ue»

ocr page 292

lOCI COJÎMV. THILIP. KElANTM.

ex^aucfceremiu etiam cr cogitircmutlt;iuân^ tiiiH babeat ingratitudo fceleris , ^uam hcrr'* j)|nbsp;bdes {'aiiiC abufm nuni/cjios cr fgt;roph^i!‘‘('‘’* jjnbsp;ncnifccururteftnt. Ncc fXtjliuMndum eâ wi’'^



ocr page 293

DH COEN A DOMINI.

cjjc ,m lt;lUit uidit pal^itn per totunt orfgt;eiv t’'”'cor ftare ad arat cr trailarc Sacramentnnt.nbsp;ßtccici figniflcauit ctiam a'aufiM ({Ui poji ei»nbsp;5* ‘ttatern m Eccleßam poflea peruajerunt.nbsp;^Xidcfar prophanatio duratura eSfe, u''^^ adnbsp;mundi, tit Daniel ßgnificat, cfainß alipf4nbsp;pKric prim reuela'Mur, Chrijlmßciat, ut ett»nbsp;quot;quot;falicuer emendetur.

. Ac de Mißt alio loco dißjutatum eß. ^'¦cio opinioncin lt;ju£ precipuc ißam inftiiitantnbsp;¦ pbanationë pepcrit.Einxerunt cnim oblationsnbsp;facrißeiunt ejfe , quod appheatum pronbsp;Ç . uiuis ty mortuis niercatur eis remil^ionctnnbsp;ij ffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operato.

hoc ßicrificio ctiam mortuis poUiciti funt j'^?‘lt;«tonci« à pacnis purgatorij , Hac cr ànbsp;jj dißentiunt ,cy' ignotaßint ucteri Ecclenbsp;, ’ Oquot; obfeurant doärinam de fide, Sedquoni*nbsp;iji( ,0c loco hanc dtjfiutationem pratermittendamnbsp;qu£dam de ratioiie facrificij dicam.nbsp;Cdquot; adhanc coiitroucrfiam iudtea^t

gt; O- ad multa alia ,noj]c fitcrificii uaturam. puerile uidetur uocabtila facramentinbsp;''^^ificiidifeerncre, tarnen res poflulat,utnbsp;• iif w

L.________

ocr page 294

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS. ' b» ccramniis difcrimcn obfeructur , cr diucrftnbsp;ßnef. Allie fuiit ßgiu ttot^ promißienutni^nbsp;quibm DciMnobisuliquidcxhibet.Ali-e ueroefnbsp;rcinoiii^ lion funt proprie figit4 promißioKi*’^»nbsp;fed opera quie not Deo redJimi«.

Hiee in cercinoiiiii difeninini nceclß obferuare, quib^emne^ tdndem uocaiulif *nbsp;tnur. Et qnoniam hiec uocdbuld Sdcrd»i^gt;^^^nbsp;ficrilidi in ufu funt, nos quoq; ea retitiebi«*'‘^‘nbsp;E(î itaq; Sacrdmeiitttin ccremonid, qua e^nbsp;num proniißionü per quod Dem aliquidnbsp;promittit aut exhibet. Cireuincißf eratnbsp;quo poOiccbatur Dci« fe rccipcre cirtuff^'rj'nbsp;Tiaptißmus ßgnumnbsp;nbsp;nbsp;quo Deut mbißunt

rccipit Itos m gratiam.et quaß Saptii^t lU’J d Nitm mmißer bapti^at uice chrißi. Sacri/t^^quot;nbsp;ceremoniaucl opmnostrum,quodnosDeD'fnbsp;diin'Ußt cum honore a/fidamus, hoc eü, t^rnbsp;tnur nos agttofcerc hatte ip^um cui hatte obeainbsp;tiain preßamas ucre elfe Deum . tdeo^nbsp;hatte obcdiciitiam prafiare.

S»nt autem facrißdi ߒodcs ^tnccfuitt plurcs . Quoddain eA

ocr page 295

OB COSH A DOWN!.

f^opidttùûriiim, uidclicct, op^tf quod meretur rcnùlj'iancm culp^ cr paeflM tcteriiienbsp;^P^ürecoiicilidnt Deum,c^ placdtu iram Deinbsp;t”'o itliiSi cr fdtisß.floriuin pro culpa er pœnanbsp;Altera /pecics elîfacrificiü

non incrctur rcmißioncm pcccatoriiin aut ^^‘^oticilidtioncm ,fed ßt à recoiiciliatii, ut pronbsp;*^^ept4 remißionc peccatorum, er pro aliis bc»nbsp;’''jîctiî Deo gratids agdmuf,fcu graiiant referanbsp;^^hacnollraobedientid . Hac dijiinóiio fatisnbsp;^^lt;trc probari poteR ex epiftola ad hebreot. Hacnbsp;docet tantum unum in mundo propiciatoriitnbsp;f^^tißeium fuijfc. Rclinquitur igitur cetera oinnbsp;cjjr operadn tjuibui recottciliati oMientiantnbsp;^lt;^larare dcbucrint.

Porro in has duas Ißccies quas dixiji* poßltnt omnia leuitica facrißeia tanquantnbsp;a domicilia .Dicebantur cnim quadam in lenbsp;ptopieiatoria facrißeia propter fignißcatiosnbsp;feußmilitudinem jten quod mercrentur reanbsp;^‘ßionem peccatorum coram Dfo ,fed quia ßg -•nbsp;^^ßeabant futurum Chrifli facrißeittm. Caierumnbsp;’* i»frcamp;djtfttr rcmißioncm peccatorum in externbsp;”* ^onHcrfaticiie, hocnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iUi excludcrcntur

0 iiij fx

ocr page 296

LOCI COMMV, PHILIP. MELANTE.

ex politiit Moiß. ricehantur prepicutorU pro pecceto ,pro deliâo , helocauftum ¦ lliu «cronbsp;er^nti^^i^tsmà joblatio, retributionnbsp;iief, priintew ,dccim£.

Sfi reucre unicum tantum in mundo fu it propieiatorium facrißcium , uueitcct paßionbsp;fcumorsChrifii .utdocetepißola ad hcbr^eof.nbsp;mpoßibile eß [anguine taurorum çt' hircorumnbsp;aufcrri peccata. Et paulo poß de uolutUtte cbrinbsp;fli, in qua uoluntate fanélificati fumut. per oUänbsp;tioncm corporis Chrißi femel crc. Ham crnbsp;ßia ipfc fuum faerificium pro nobis applieat eumnbsp;pro nobis orat, toan.i7. Pro cu fanâifieonbsp;mcipfum,utfintcr ipß fanHißcatitn ueritate.nbsp;Hon pro eis autem rogo tantum , fed or pro u!nbsp;qui credituri funt per ucrbum eorum in me. Eecenbsp;hiecfuntnofiri pontificis ac facerdotis ucrba ,quinbsp;bus fe pro tota eccleßa oßirt ac pro ea erat, quitnbsp;fcmpcr^ui conßgt;edlu ctm animo hi^eredebemus.nbsp;Efaias etiam mterpretatur legem, ut fciamusnbsp;mortem Chrißi ucrecjfe fatisßiHioitem pro peenbsp;catisnoßris feu expiationem,non ccrcmonias leanbsp;gis. Qjtarc mqutt cap. . Poflquam dede*nbsp;rùaaimaiufuam hojtiampre deUäis,uidcbit fe*

ocr page 297

DE COENA DOMINI.

Wf« long£uum crc. quaft dieat, Alid hojliit re» Stlt;it,quiUcrctoUctpcccMum cr mortem. Prgonbsp;gt;ß-e ufitat^ ceretntmîjt non toüunt peccatutu crnbsp;Portent. PMlm kaiic lentcntum reddidit cum tnnbsp;^lt;iit.fiiäu^ eSlymalcdtdiü.itcm de peccato dumnlt;inbsp;“it pcccdtK, id e/i peceatu puniitit er delcuit pernbsp;^'^ßiitm pro pcccato • ip/dm citim hoßiam hcbrxinbsp;P^ecatum feu delirium uocantfjcut latitii piacu^tnbsp;!*'». Tencamut igitur hoc^fuiffc unicum tantumnbsp;'^wundo jacrißeium propiciatorium. Num illitnbsp;Hl*« w lege dicebantur propiciatoria , ut dixinbsp;^'’'opter fimiütudinem ßc uocabantur, Ideo^ abonbsp;funt poßquam Chrißus apparuit. Porro cumnbsp;idco promijßtm ßt, ut exhibera tie«nbsp;propicidtioitem,ncccßc e^ ceremonias Icui^nbsp;non fuijße uerets propiciittiones,lt;^uiit eeßduenbsp;'quot;’t reuclato Euangelio.

De Euchariftico (Ècn'fïcio.

VNC reü^uaßtnt ßterißeia luX«P'S'i(ta. ,, quic uocanturßncrificM laudis. Pr^dica»nbsp;'0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ inuoeatio, graturum aäio.

V ’ “ffliilioncs ßtnäorum . Iwo omnia l^^ß°P^^afanä-crum. Hacfacrißcia non funtnbsp;^ß^iiioncs pro ßcientibut, tiel applicabilesnbsp;é 9nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr«

ocr page 298

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

pro dfjjf, qu£ ntercdntur cis ex opcre operdto ff mißionem pcccatorum feu rccouciliationem.lta^nbsp;prêter uiiuin facrificium prepiciatoriuin feilieetnbsp;tnortent Chrifli.cetera facripcia in nouo te/lameitnbsp;to tantum flint tuX«çisiH-à peut docct Petri« i.nbsp;Petri Î. SaecrJotium fanJlum,ut ojfcratis hofi*nbsp;as fpirkualcs. Opponuntur autemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/firitu

ales non tantum pccudibiis ,fed ctiam humants aperibiM ex opere operato obldtis,hoc râ pne ß*nbsp;de er bono motu cordis. Qaii ßgt;iritualeßgniß*nbsp;cat motus Jhiritusfanâi in nobis, De hir facrifi*nbsp;cijs loijuitur esquot; epiflola ad hebraos cep. O’nbsp;ipfum offcramui hofliam laudis femper Deo, O'nbsp;addit interpretationem ,frudlumlabiorum eon»nbsp;ßtcntiuin nomini eins, Id c/î,B!HOclt;ttioKe)n,g’'‘lt;*nbsp;tiariim aHioncin ^confeßionem er fimtlia.nbsp;ua/ent non ex opere operato, fed propter ßdeiti,nbsp;id monel particula,per ipfum offcramits ,hoc efl,nbsp;ßde in Chrißum, Efl: autem infinis confolationbsp;ehriflialu mentis, fcire,guod omnia bona opera,nbsp;er emnes afjiidliones fint facrißeia ,id eü,operanbsp;Deo placcntia, er ^uibm Dcusßbi honorem ha*nbsp;^eri pronunciat.

Et de hoe geilere facrißciornii''

tn^

ocr page 299

BE EVCHÄRTSTICO.

extent fcntentite 'm pCahnit çr prophctif^ xtpp(l,4ii. Immola Deo facrificium laudù, itiuonbsp;me in die tribulalioriù . itemnbsp;^Acrißeium Deo ßgt;iritiis contribulatuf crc.

Secundo fcienduin c/l cultujn in z!ö«a teflamento j^irüualan cißc, hoc cjl eße iufliciaiitnbsp;ßdei, çr fruil'M ßdei. Quia nouum teßamen»nbsp;t«m adfert Miciam er uitam ß'irtiualcm ej*nbsp;^ternain, iuxta lUiii , D4amp;0 legem meam 'm cornbsp;dj eoruin . Et Chrißm ait. veri adoratores adanbsp;fabuntpatrem m JßMtu izr ueriiatc, hec eil, uenbsp;fo cordis aßriflu. Jtieo^ f«rtt abrogati leuiticinbsp;cultus,quia dcbeiit fuccedcrc cultui /ßiritualcsnbsp;’«ciitiî, er horum fruäus er ßgna.

Ex bis fetjuitur nullum eße facrißeium aut cultum noui tcßamci}ti,qui ex opere operatonbsp;tncreaturfrcii'nti ucl alijs remißienem pcccato=tnbsp;rum, répugnât enim fententia, Veri adoratoresnbsp;adorabunt patrem in Jßiritu er ucritate crc.nbsp;Imo pharßatca perß^aßo esl, quod ali:^uis cultusnbsp;mcrcatur rcmißionem pcccatorum ex epere openbsp;rato.Cum^i bac perfuaßone ludlt;ei ßios cultus cu«nbsp;tnularcnt, »l «üelicet multa »iercmitur grati»nbsp;am

ocr page 300

LOCI C05IMV. PHILIP. MELANTH.

CT beneßcia , propter cumuläU faerificia, propKet£ acerrimc reclamant, dain»nbsp;nat banc perfuaßonan Pfatmiti.-iy. qui répudianbsp;tis uiâitnis requirit muocationem. bJutiquid mannbsp;ducabo ^quit,carncitaurorumcrc. Et EM.i.nbsp;Qgo mihi multitudinem uiâimarum ueftrarum,nbsp;Et Htcrf.7. Non Çum locutut cum patribitf uc*nbsp;ftris,cr non pr^cepi eis de holocauftis amp;nbsp;mis. At confiât legem pr£cipere de facrifieijf •nbsp;Verum propheta damnat perfuafionem de opertnbsp;operato , talia facrificia non requirit Deaf-Prorfusm ecclefiafimili opinione cumuhttienbsp;Milfie. Ctniafint facrificia qua Deo placeant exnbsp;opère operato, ty mereantur fiicicnti cr aliffnbsp;mißionem peccatorum . Docueruiit enimpernbsp;Mijfam fieri applicationcin facrifidj Chrifii.nbsp;uninquisq; propria fide dpplicat fibi facrifiei'*’^nbsp;ebrißt, cr quidem gratisfid efl non propter dlt^^nbsp;numopKi.

Ctetcrum uniuf operis pofiùnt efiê fines.Cana domini utimur tanquam facrameid‘gt;gt;nbsp;quatenut eft tefiimonium quo erigitur fidesnbsp;ittdc bac ipfa fides cum externe opere e^nbsp;datn facrificium,qtua Peuf pronunciat batte fi*nbsp;délit

ocr page 301

DB BTCHARISTICO.

er tülid cxercitid 01 «o«o feß-amento eße ft ffificia laudificr eße cultm. Ua h^c ipßt obedi»nbsp;^ntia ßiiritualij ßt quoddÄ ßterißeittm quo tribuinbsp;Deo hottet q«cm requirit approbat.Deut»nbsp;cum hac ßde neeeß'ario cottiunäa eft gratia»nbsp;*«in aüio pro illo futnmo bmeßeio, çr nobitnbsp;Cf uniucrßeUccleßacoBtto . Vndc fy nomennbsp;tuXttfprdtcrca idem opits çr confeßionbsp;. NdiK oflendimm ncî credere Euangelio , çrnbsp;^’’Hitamtti noflro cxemplo aliot, H^ec omnia ßmt

ocr page 302

tOCT COxMMV. PHILIP. AIEL ANTM.

(^ualif erit arrogjn‘u,ft taliti opera duccmia ciff non folum prccupro nobisfcd ctuin pro alip,nbsp;cHHj dicdt ChrifiM. Cmiji fcceritis omiiia diat,nbsp;fcrui'muttïcf/iimuf. itcmPj'aL-i». Sacrißci*nbsp;vmuocitt 'tnuocationein'm tribnlatione. stem,nbsp;^ratiaruut aclioiicm. Porro id opui cum gratiasnbsp;agimiK, noti tH opiu quod nos ipß pro alijs appünbsp;care poßitnns ,ut eis propter operis dignitatemnbsp;froßt.Esi igitur ßlfa perfuaßo^de natura cuius*nbsp;libet [acrißeij eße,ut appiieetur pro aliif ¦ Tan*nbsp;fion fmm propûûtonKm ßtcrißciim chrißiffti^nbsp;otpplicattdumpro aliis,c£tera facrißeia noßra,nbsp;qua funÇzvXa-^ssiu.à. ica proßent ßcicntibui,ßeutnbsp;quodlibet proprium bonum opusßcienti prodeß,nbsp;nee funt applicanda ut mereantur aliis remißio*nbsp;nem pcccatorum zj'c.

Cceterum oratio pro aliis aliter fe ha* bet quatn natura operum ¦ No« enim a^ert Tseonbsp;Opus aliquod,quodßt preciuin pro aliis, fed tan*nbsp;tuin cupit accipere à Deo. Premißt autem Deufnbsp;fe daturum nobis er aliis pro quibiit pctimiif^nbsp;Hac ßcile difeerni poßient. ( n oratione non opponbsp;nimM,ne^oß'crimus Deo noßrii aliqued opus acnbsp;prcciùm pro alus,fcd tantum acciperc uolumut

ocr page 303

DE EVCHARISTICO.

•»f rf DfO,cr qtiidcm prûpfcr ntediatore Chrißu, î'^ut dicittcxttK.Quidquidpctieritit patron innbsp;’'oinine iitco dabit uobit • AÜud cA ßde agcre

Dco «on propter noßrum aliquod opia.' /ili* ^ieß rteo opponerc alicuitn certi opcrit mcri-, çr quide/n pro aliis Qjture appUcatio ope»nbsp;^gt;tmnoßroruinproa[ijs,preßcrtim (quot;ro remißianbsp;^^peccatorum nequaquatn concedcnda efi quianbsp;ï'ïiptum cfi lujln-ffidcfuauiuct.

Prteterea de opcribtit illud fcicndum

Sieut propter aliquorum peccata plcAuntur cr puueorunt iußieia impetrat mu/ta bo^nbsp;ï“* *liis. utriuiq^ fentcnci^ miilta funt tcßimonianbsp;^^;cripturis excmpla, ut Hicre.^if. Ecce quinbsp;'ton er at iudicium ut biberctit caUccm, biben»nbsp;bibeiit. De bencficHï publicit priuatis Ml*nbsp;Wt i.ßa. cap,?;. Qui umbulatiußieia er lo»nbsp;ueritatem, qui proiieit auariciam Oquot; itiiunbsp;er excutit manui fuas ab omni munerc. Qjjinbsp;aures ßuas ne audiat fanguinem ,crnbsp;oculos ßtof ne uideat malum, iße in ex»nbsp;habitabit ,mummcnra ßaxorum fublimitatnbsp;2^^,panis ei dabitur , ac^ua eiui non deßeient.nbsp;in decorefuo uidehunt cculi eius, er pronbsp;fines terra. Hio inter eatera premia pro»nbsp;tnittit

ocr page 304

LOCI COMMV. PHILIP. MELäNTH.

Kittit pa'.'licuin flatum tranqutÜiorem . id eJi commune beneficium ad mukoi pertincnf.nbsp;Suiitzr excmpla . Propicr pcccatum Dauiditnbsp;pieólebatur populut,propter paucos lujici ueluilnbsp;Ucuj parccrc Sodoinù. propter tiaaman bene»nbsp;fecit Stn£ . Difcamuf ergo panas ej premianbsp;late patere , ut ad bene opcranuum excite quot;nbsp;mur.

Set* tarnen in talibus locis hsec duo me» tninifie oportet. Primum lt;juod bi loci non perd*nbsp;néant ad iujiific-ationemjwc efl, iniujtis non pronbsp;funt aliéna opera janfiorum ad lufiificatioiiem,nbsp;fed iufiis impétrant multa communia bona, ^uiinbsp;fuinus mci»5»r4 unius corporis. Alterum ejl,lt;juodnbsp;non efi noflrum applicarc ahis noflra menu,nbsp;Qttia hac effet fldueia quidam noflrioperis ,feJnbsp;Pco debcmus perniitterc lt;ju£ pramia communianbsp;ucl pccultaria nobis datums fit . Oratio autemnbsp;applicatur pro aliis, quia nuitur non digniUtenbsp;propria, fed gratuita Chrtfli prcmtiitcnc . Exnbsp;bî fisctie iudican potefl ,quid fit de applicationcnbsp;fcnticadum. Quod entni ad iuflificationem atti*nbsp;net,nulla efl applicatie fine f de propria, iddesannbsp;tem inflrumcntis utitur, uerboer facramentis,nbsp;nee

ocr page 305

DE POENITENTIA.

I*« teflantur ad nos pcrtincre beneßdu Chrißi^ pcndet hoc beneßdum ex dignttate alicni o»nbsp;humant. Hac fatis fttde Miß'a ucrecunde

De Pœm'tenria.

V~JTîLITER rccmfetur inter facramcnta

ZX facrainentum pœ/titciiti^.uc tanquam '“'O pofita iHiiftriore magis conlßidatur ,nbsp;«îgt;ud ccdcßam magis nota ßt. Primum autcmnbsp;’îGc loco rcfutandi funt No««tiani cr Cdt^dri,nbsp;ncgabant lapßos poß baptißnum, itcfiim pojjcnbsp;remißioticm pcccatorum . Eil autcmnbsp;harcßs nata cx inidda peccati Cf iußidteßnbsp;• Nlt;tm cum ignorarcnt Cathari peccatum btenbsp;in natura, fomniabantfc ßnc pcccato eße.nbsp;ßngebant fc iußos eße propria tnttndide,nbsp;'mtcUigcbantßdd iußidam, qua flatuit tiobisnbsp;opui eße rcinißionc pcccatorum.

[‘rimum igitur teßimonia recitabimtK, oflendunt lapfos poA bapti/mum rurßti con»nbsp;poßc remißienan pcccatorum, er cccleßlt;’nbsp;*^1 deberc ds abfolutioncin impartiri cum aguntnbsp;p pxnitentiam

ocr page 306

¦LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS.

panitentiant. Exempta colligi pojjunt imiumertf uctcriiçr nouitcß:amcitti. Dauid , Manajfe,nbsp;Pctria poft ncgationcm confccutm eft ueniam.nbsp;Ejl cr poftea lapfti^! ac reprchcnfia à Paulo.Lapnbsp;[a eä zr Galatarum ecclefta, cr à Paulo reuo»nbsp;catur ad pcetti^eotiam. Item Paultii ipfe Corin*nbsp;thium inceftum iubet reeipi poft pœnitentiant .2.nbsp;Corinth.7. Addamtu zx diâa fcriptura.Eicchie*

Viuo ego,iiolo mortem peccatoris ,Etei* uftnodifuttt concioiici multie lapfos po^ in*nbsp;ft-iftcationcm kortantur dd panitentiam. Hac annbsp;tern apud E^cchielcm idea eft mftgnis.quia addi*nbsp;tumeAiufturandtim. Viuo ego,ut coiiftieidi^nbsp;co magis erigaitfitr cum audiunt uon folum pro*nbsp;tmftioncm ,fed etiam confirtmüam proinißiortcinnbsp;iure iuraiido, Quare Ncuatiani accuftittnbsp;ricum periuriftcum negant lapfts remitti pecca*nbsp;ia.e^' aduerftu deftjerationem egregia coiifolalionbsp;e^l,quod uidemut quam fandle addito iure iuran*nbsp;do requirat Oeitf, ut credamult; nobri ig)iofti,igt;rcnbsp;ualet cauillaiio, quod uetiu teftainentum habite*nbsp;rit hoc beneftcium , nouum non habeat, perttnbsp;net enim concio propheta; ad totam eccleftaiti»nbsp;nee eft alia rcmiftio peccatorum in uetert»

ocr page 307

DE POENITENTÎA.

tn ftouo ,neccâ alia ß'iritualit eccleßa

Sed fiiinamiii probation et ex ncua ^^fiamento. Chrifim intuit Mathci. is. si pec»nbsp;^lt;(ucrittc frater tuns corripe cum c^c. Si au»nbsp;^erit te lucrahcris fratrem, cum Chrijius dicatnbsp;^Hcraberis fratrciniclare pronunciat fc de his lo»nbsp;^Ki, guibus iUa emendatio prodefl, çr quod denbsp;hatribus loquatur, hoc eft lapßs poß- iußißcationbsp;’teindd quo^ tcflatur,quod tunc demum unit eij»nbsp;^i iUum ex ecclcfta cum non aufcultat. Efc deindenbsp;^unt Petrus interrogat Quotiescondonabo , re »nbsp;fi'ondet chrifius J feptuagics fcptics. Ergo lapßnbsp;foft iußißcationcin pojjùnt ueiiiam confequi.nbsp;^lt;(»1 cum iubet ecclcßam remittcrc,uult ipfenbsp;^lt;^initterc. ßcut fupra inquit,lucrabcris fratrcntnbsp;quotidic orat ccclcßa. Dimitte noUs dcbi»nbsp;noßra. Ergo poß iußißcationem condonan»nbsp;lap fus. AdGala.à.siprteoccupatusfucrithanbsp;^[0 aliquo peccato ,uos qui ßjiritualcs eßis car»nbsp;eum ßiiritu Icnitatis. Hic pra-cipit reuo»nbsp;^J^rilapfos ad pxnitentiam, ergo fentit eis pro»nbsp;poenitentiam, Luc^e is. ait ChrißuStnbsp;Gaudium crit angclisfupcr uno peccatore poeni»nbsp;^^'itiani agente qtc. Et in ca concionc loquiturnbsp;p if dc pet

ocr page 308

LOCI COHMV. PHILIP . MEL A NTH.

de panitcntia ßlij pcrditijd efl,dc talibut qui dtt* tea fucrant lufti. Apoca, a ,Mc,Hor efto unde lupnbsp;flaps cr panitcntiam ape, çx frcito priera cpcnbsp;ra. Hlt;fc loca fatis teftantur lapfos paß itißißcatinbsp;oncm itcrum confeqtii pojfe remißiotum peceuronbsp;rain.

Scd i^ouatiani obijciunt duos loco! cpi/lolaad Hebraos^Uebr^e. .lt;s. Jjnpoßibüc ojinbsp;ecs qui femel ilhiminati funt orc. renouarc äinbsp;panitcntiam. Qjiamlibet durus uidetur bic I»“nbsp;cus:, tarnen p cßnßicntia pramunita ejl ucri!nbsp;tnonijs /upra citatis.ncn finetfe hoc loco pertid^nbsp;bari. tmopotius tota epiflcila reiicienda eßttnbsp;quam neganda lapßs uenia. Ndm crnbsp;res dubitatum eâ de autore huius epiftol^. Poßfnbsp;quamigiturfeimus ex fuperioribui tcfiimotiiifnbsp;lapps non negandam e]fe ueniam ,ßcile poteß h*nbsp;dicari non poße hic retincri to |htÔji, fed addcitnbsp;dam effe commedam interpretationem. Alimnbsp;ter mitigdt hunc locum ,ut fit in obfeuris ant ain^nbsp;biguis, grace non fonat ufcj; adco incommode,nbsp;ait enim. Non e/t poßidile renouarc eos,qui chrtnbsp;fium itvrum crucißguntcr tudibrio hdbent,hocnbsp;fiinplicißimc poteli intclligi in hanc fentcnciam,nbsp;tale!

ocr page 309

DB POENITENTIÄ.

Ulcf non pojje renoudri qui non aufcultent din^ {•îii« EudtigcUo, Çed contemnant ,nec illd inifünbsp;pietatÎ! ,dc quibui dixit,retinere fludcant,fcilicctnbsp;^aptifnti,cr panitcnti.-c do^irinam. Jitec cil utnbsp;f»ihi quidem uidetur gertnaud dut lod fententianbsp;nihil habet inconmodi. Tantijjgt;er non po/Jùntnbsp;fetiouari, duin non aufcultant Euangelio, fed crunbsp;^ifiguttt Chriftuni. Si cui non ldtisß.cit hM internbsp;ptetatio,intclligateumtoqui de blajpheinisnbsp;^nim admodum atrocibut uerbis ufut,Hon renouanbsp;hot qui Chriftum iterum crucißgunt ac ludibrinbsp;habent,htecnonfuntpcccata inßrmitatis fednbsp;[xnt bla/]}hemiie,qiialcs funt Epicureoruin obnbsp;flinatorum ,qui contra confcientiam perfequun •nbsp;^^ruerburitDci,cr admonitionem cr poeniteit^nbsp;adco ajj’ernantur ut [ecuri triumphent, CT

Plji ualde grdtulentur hanc fapientiam, quod de zitiere Deum außnt . Ncc «diet ratiocinatio.

non remittitur. Ergo nußuin pccca^: remittitur. Imô Chriflm addit di^inâionem,nbsp;teflctu)‘ alia pcccata rcmitti. Matth.

^xinq; dixerit uerbum contra ßlium hom^^is ,rc» ^ittetur ei , peterit igitur inteltigi ut locut illcnbsp;^pud loanncm ,Qui peccat pcccato ad mortem,nbsp;^oeonon dicoutoretis.

P J/j

Ac

ocr page 310

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT«.

Ac de bld^hemia mox dicemuf]. Priit* eiiiin çr de altero loco diccndunt câ. Kcbr.e.'i^.nbsp;Voluiitayic pcccdntibiii pofl: acceptdtn noticumnbsp;ueritdtif ,iitin non relinciuitur pro peccdtit hofiinbsp;d/ed terribili! cxpeffatio iudicii. Hie locuf prornbsp;ftM nihil habet incoinmodi. No/j eitim negdt Idp*nbsp;fos po^e refurgcre ,fed tantum fitcit iminediatainnbsp;antithefm bencficii Chriliicr iudicii, ut exclu»nbsp;datuidelicet , alias hoftias cr noua (acrißeianbsp;VC. »« hanc (ententiam. Poflquam Chrifii bene»nbsp;ßcium confecuttfuinui fi id non retincimis nece»nbsp;ffario alterum accidet. uidelicet ut demufnbsp;na$ m iudido. Hie non negat lapfos po]fc redirfnbsp;ad bcitcßciuin Chrifli, fed tantum inter fc oppo^nbsp;nit beneficium Chriß^i v indicium . Quinbsp;beneficium Chrißi reus efi iudicii . Porronbsp;etiamhocdicit.utadbene opcrandum hortetur»nbsp;nchominesfccuripergantmaleficcre, hac opi^_nbsp;nione, peccata ficile expiari pofiint neuis cult*nbsp;busv operibuf ,ficutinlegc immundici£ leÿ^nbsp;expiabantur, lubet igitur rctinere benefieiuf^nbsp;chrifli veauercneamittant,nec uctatadgt;nbsp;redire.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hicec^ ßmplcx er germaiiafcntd^

ocr page 311

DE PEC. IN SPIRIT. SANCV.

De pcccato in SpWtum Sandiim.

Avgvstinvs Mitcllig it pccedtum Mt J})ia ritum fanilum ,alut finalem impxniten»nbsp;**«»» ifl hojlibut aut contemptoribnt liudngelii,alinbsp;defiicratioiiem, fatis commodam huim in-“nbsp;^^gt;'(gt;retatioiiiiratioiiemaddit. CiU,ia h£cpcccanbsp;^‘^propric pugnant .cum gratia. 'Ham cater anbsp;cum ad gratiam confugimus rcmittun »nbsp;. Perfccutio uero uel dcjjgt;eratio répudiât granbsp;. Idco fic interpretatur diâum Chrifti.nbsp;*^1 dixerit uerbum contra fijiritum Sanflum,nbsp;^‘^'¦'fiyQjiiucrbum gratia quodpradieatum zrnbsp;^'^'^firinatum eft tefiimoniis figt;iritusfanilli finali •nbsp;t’cpudiat ere. is habet irremifiibilc pccca^nbsp;“’’1. Hfc fentencia Augufiini fatis commoda

• Non c/n'm omnis lapfts pofi agnitam uerha“ iudicari debet peccatum irremil^ibile. Supranbsp;rccitauimus excmpla cr tefiimonia.qua donbsp;talcs lapfus coiidonari pofic ,nec oinnis pernbsp;iudicari debet peccatum irre»nbsp;‘ßil’ilc. cinia Manafiès^Paulus er alii confie *nbsp;fiant uctfiam,

P iiij imo

ocr page 312

LOCI COMMV, PHILIP. AIELANTH

ïKtà utrdcy fcntcticU retincndd .

Priinum htfc nobis certißima effè debet. Oinnid peccdtd remitti credentibus.Qn.id remißio pee^nbsp;cdtorum efl uniuerfdlis iuxtd illud, ut omnis e^uinbsp;credit in non ^ereat, item, Gratid exube*nbsp;rdtfupra peccdtum. item.lpfc efl propicidtionbsp;pro pcccdtis non noßris tantum fed totius mundi.nbsp;Quare fl quis negat pro fuis peccatis ualerc ho*nbsp;ftiam Cbriflum,iscontumelia aflicit Chrißuin,nbsp;Bfl cr htec contumelid, fentirc regnum pcccatinbsp;potentius efle regno gratis cr Chrijii. ideo hdcnbsp;fententia certißima nobis effe debet. Omnia pc(*nbsp;catd remitti credentibus .

Nkuc ad alteram uenio, teneatur amp; ifld fenten€id,efle quoddam peccatum irremißibinbsp;le, fleußt loannes uocat, peccatum ad mortem.nbsp;Quodnam autem ßt,non pcrtinct ad indicium nonbsp;ftrum uel ecclcfl.e . Quia illud tantum connbsp;ftituendum eß a pofleriore, tale peccatum nonnbsp;efle in hit qui ucniunt ad pxnitentiam ZT ß*nbsp;dem.

Ex I)wfatis liquet non deterreri homi* net 4 peenitentid , per iüam cemminationemnbsp;Chrifti

ocr page 313

' ϒE peccato in spiritvm sanctvm.

pcrtinet eiiim tantum ad iü^t ciui tton re^ '^^unt ad ßdem. Et c contra promittitur rcmißianbsp;’‘^nibns itcnientibiM ad fidem . Hicc coüationbsp;“ftcnditgencro quod ßt feu in quibiu ßt pccca-tnbsp;irremißibüe, uidclicet, tantum in bü. qui nanbsp;'^^tiiunt ad poeniteniiam cr ßdem. Idq; tcßSturnbsp;loci,ut ad Titum,H£reticum hominë po/lnbsp;^’‘ain atq; alteram admonittoncm uitabis. Qjiia -Vi'opn'o iudicio ccndemnattt^ eft. item de indumnbsp;'i® Röm, II. Reliqui indurati funt,dedit eis fßiri^nbsp;exacerbatum, ocuîot ne uideant ydorfnm conbsp;J'**»» femper incurua .Hf fcntcnci£ deferibuntnbsp;quot;®gt;«ineî obßinatos pcrfcucrantes in Buange»nbsp;^'1 perfccutione, qui moniti atq; contiiëli teßimo»nbsp;'‘‘P/firitiufanëli, hoc cfl,miraculù ucl certisnbsp;•'’’iftttriî i tarnen non deßnunt manifefiam impienbsp;^“^•^ntdcfendcre crflabilire ,ßcut pharao nihilnbsp;'^^^rritui tot tniraculis pergebat furcre e:^ feui^nbsp;w îfraelitas, ludei in chrißum apofiolof.nbsp;ßmilcifuntomnibuitcmporibus obflinbsp;hoßes Euangelij. H.ec eß ßmplex er mconbsp;^'*dicio utilit interpretatio fumpta 4 cottatione,nbsp;'*gt;delicct, eum h£c uniuèrfalù certa ßt, remittinbsp;^'^^dentibut omnia peccata ,transferendum eritnbsp;P gt;* pcccatS

ocr page 314

LOCI COM MV. PHILIP. MBLANTH. fgt;cçcatuin irrcinißibile in iHoi ^ui non ucniuntnbsp;ßdcin.

Cum i^itur cccicßa habcdt hoc tt!uin,omnia peccdta. remitti credcntibii^.nbsp;beat mandatum [olucndi,non äilfjutcnt conßitn^nbsp;tiie noftr£,(iuodnam ßt peccatum irrcmißibil^»nbsp;fed obtempèrent mandata Dei de agenda pacigt;‘^nbsp;tentia cr fide. Hoe cum ßcimus, ccrtuiiinbsp;nos non habere peceatum irrcmißibilc, iuxta H*nbsp;lud. Ccrtusferino eit er omni acceptationenbsp;nus,cpuod Chriftuilefuiueiierit inhuncnbsp;tit faluosßccret pcccatorcs.

Redeo nunc ad paenitentiic deferipth)* nein. De «ocdbionifci/opwe/irixdri,«/«»«»*nbsp;cnim more cccleߣ pro conuerfione [eu renoua*nbsp;tione. Caterum uocabufum fortaßis apte ad eantnbsp;partem accommodari psteil quam uocant contrinbsp;tionem. Significat enim grammaticispaenitentidnbsp;aliter [entire quam antca.Ccu improbare id quadnbsp;antea placuit, ac dolerc etiam propter erratum-Scriptura ucl contritionem uel totam renouaiio*nbsp;nemuocatpanitentiam .Schofafliei numeraue*nbsp;runt tres partes pccnitentiie, Coiiiritienem, con»nbsp;feßioiient

ocr page 315

DE PEC. IN SPIRIT. SANCT.

in er ÇatisfÀâlioncm. ç^uid deßngulis pJf '’“s feiiticnduinjit ordinc dicemtts. Noj docend»nbsp;p4rt« duits pcenitentiæßcimus, Coiitritionbsp;CT fidem ,fî quù uolct addcrc tertiam quiCnbsp;'’iictt ejfrâus c/l uidelicct jtotam iiouiMcm ui*nbsp;inoruin, non repugno. idco autem placuiinbsp;inter partes ponere, nthac ipfa partitifnbsp;‘‘’fßm adinoncat homines de ßde quia cum de renbsp;’^'ßioiic peccatorum agitur, ncce/fe eRßmul denbsp;dici, At fcholaftici doéioreshoc loco prornbsp;t‘'^nuUam ßciunt ßdcifncntionem . ideo^ nonnbsp;^ßimulandos errorcs tradiderunt.

riicamus igitur prinium de contritione: ^ocamus contritionem ueros terrorcs ac doloreinbsp;^°’^fcienti^,quie ÇentitDeum iraßci pcccato es*nbsp;(c pcccaffc . De hac parte concionaturnbsp;f^^iptura cum inquit. Agite poenitentiain, Item,nbsp;^Piritujjan^lus arguet inundum de peccato cre,nbsp;2. Corin.7. Contrijlati eßis ad pœiiitcntiam.nbsp;Rom. I. Reuelatur ira Deifuperomnem im*nbsp;. lohcl. 2. Sein dite corda ucflragt;er nonnbsp;^flimenta ucftra • Et Efaias .Vbi habitabit Dominbsp;5 infi'iritu contrito er humiliato. Item, Dcjtnbsp;peruerfe agere. pfalmi pleni funt cxemplo»nbsp;mm

ocr page 316

LOCI COMMV. PHILI. MELANTH. r«i«. Pfdl, 57. Qttonwm miqnitates mcitfuper,nbsp;gre/fte funt caput meti ,ßcut oniif graue grauatinbsp;juiit fupcr me. item, inicium ptpicnti£ timor do*nbsp;mini. Et pdßiin coniuiigit fcriptura timorem C!“ finbsp;dem. Bene pldcitum ejl domino fuper timentesnbsp;eum,çrcrgaeoîiiuiconfidunt in mifcricordùnbsp;dut.

Eltec et ßmilia loca teftantur neccfiàn i(m ejjè aliquant contritioncm , cf btc quidaitnbsp;erefeere debet ita.ut non folum externa deliâa,nbsp;fed etiam interiorem immundiciem agnofeamus.nbsp;Quare non cR pœnitentia infecurit hypocritihnbsp;qui nuüo dolore afficiuniur, erftbi intérim blannbsp;diuntur quaß nihil habeat uicy, Et hatte feeuriMnbsp;tem Chrißut fepe ßeuerißime reprehendit,utjiifinbsp;egeritit paenitentiam ßmiliter oinnes peribitisnbsp;crc.ßuntautemhiterroretac dolores in nobitnbsp;per uerbum Dci quod arguit pcccata. B argu*nbsp;unturpeccataperEuangeliumut Paulus dicit.nbsp;I^unercuelaturiraDdcrc. Etutitur Euangelinbsp;um eandem ad rem miniflerio legis,ßcut Paulufnbsp;inquit,per legem cognitio peccati . Hoc igiturnbsp;initio fitinpdenitentia,fcdnißaccederetad hotnbsp;lerroret ßdet, quat rurßtt erigeret confcla*

ocr page 317

PECCATO IN SPIRÎTVM SANCTVM. animoï, contritio id e^l,dolorcf ijii fierontnbsp;iftcrHa. ideo docettdie funt conficicntiie non tnbsp;de eoniritione,fed etiain de fide

EH igitur altera parf fide/, quie efi non tan l^ifloria ucl legis noticia ,fed fiducia qua erenbsp;i*nufquifij; fibi remitti peccata propter Chri «

ocr page 318

LOCI COMMV. PHILIP. MEL ANTM. trigit O' confolatur animum.

£x lîiî licfuet nos retinerc ac maxime reijuiff rc contrüionë.Scd tarnen taxare erroresac labynbsp;rinthos pernidofos confdcntifs quos de contritio*nbsp;ne tradiderunt fcholaftici YalÇum eft cnintqi^^^^nbsp;affingtint de contritioi!c,quod remißio pcceatorunbsp;coHtingat propter dignitatem contritionis,nbsp;confcicnti£ adigcrcntur ad defteratioiicni, ßnbsp;ttcris terroribus fcntirc dcberent, fe non babeffnbsp;remißionem peccatorum ,nift dolor fatisnbsp;tiefu/fidenseftcf

De'mdc reprchendendi ftuit cr rinthi iticxtrieabiles^quod dicunt contritioncin^,^nbsp;rcri remißionem peccatorum tunc cumßt exnbsp;IedioncDci,noncum fit metu poena: crnbsp;ftitentur incertum cfteqnando ftat ex dile^'^quot;^.nbsp;Dei. Ita rclinquunt confeientias ambigentes ’nbsp;labyrinthi ctiam apud ip fas inexplicabiles p’’ 'nbsp;Nox igitwr conftituimus neceftariam eft'e aliqi*nbsp;coittritioiiem. Deinde addimus,hlt;ec eontritio .nbsp;merctur remißionem peccatorum, boc e^ .nbsp;ßio peccatorum non contingit propternbsp;nitatemcotttritionis, fed fides acccdere de

ocr page 319

PECCATO IN SPIRITVM SANCTVM.

flatuit grdtit rcmitti pcccata propter Cfiri 7’«. Et quidcnt hac fidct fiatucre debet in figt;enbsp;'If gt;tibi rcinitti peccata. Non fatis cA in generenbsp;’’'fdcrc, quod Dem aliquibm ignofcat. sic cti»nbsp;dinbolm credit, tioii cnim ignorât in Eccleßanbsp;% remißionem pecctitorum. Sed ßnguli ftatueiinbsp;nobisipßtignofci.De hac ßdc ßgt;canbsp;''lt;!i loquimur, (ßta ßbi quis^ applicat beneßei »nbsp;'^CbhJïi.

Teßimonia.

ACTVVH io. Huie omnesprophetiC teßi monimn perhibent remißionem peccato»nbsp;‘tccipere per nomen cim omnes qui creduntnbsp;. Hifc eft plana or clara fententia quodnbsp;Chrißum detur remißio pcccatorum,nbsp;^ifod hoc ßde fliftuerc debeamts de Chria

j, Row.t. lußißcati fide pacem habemus, ’^^jpacatJs tranquiUas conßeientias zs'c,

, Sed dicat aliquis. Scio ßde opta cfjè, ^‘^’ifilludprobaiKlume/lquod gratis remitan

ocr page 320

LOCI COxMMV. PHILIP. MELANTH.

tur peccat4. Hiec eft epitaßf certaminit etiaiti in conßeientia. Nemo enim t^norat Deunt tniße^nbsp;ricordein eße or remitiere peceata,feJ iUÙd dunbsp;bitamiK.an nobis remißurus fit cum fimuf indigni.nbsp;QitareopuscH in^confiieâti kabere tejiimoniunbsp;^u£ confinnent nos ut fiiamus hac duo uidclicetnbsp;proinißicnem uniuerfalem efie,demde ZJnbsp;tam. Romrf.j. Juflificati gratis ipfiiis gratia pernbsp;redemptionem quie eft in chrifto lefu,qucm pro^nbsp;pofuit Deui propiciatorem perfi.dem. Hie loeufnbsp;clareadditpdrticulamexclufiuam gratis,nbsp;non excludit bnna opera ,fcd caufi'am retnißionisnbsp;peccdtorum transfert à, nefira dignitate m Cbri»nbsp;fium, utftt certd promißio. ç^uare fiatuenduntnbsp;e/l rcinißioncm peccatorum non propter digniMnbsp;té noftræ contritionis ucl nofirorum opcrit cond'i*nbsp;gcre fed tantum ßducia benefieij Chrifii. Zphe.;^nbsp;Gratia faluati efiis ,r)ci donum eA,non ex uobis-Roi}tlt;t.s. Cum effet impoßibile legi, mißtnbsp;ßlium fuum erc. Id eft, cum nunquam legi fi*nbsp;tisficiamiis, Lex femper accufat nos, nonnbsp;poffumus opponcrc irte ac iudicio Dci noßrantnbsp;dignitatem fed tantum debemus opponerc tnedi^nbsp;torem Chrißum iuxta illud. Koma. 5. Per bunenbsp;babcinus aceeßum ad patrem erc

ocr page 321

TESTIMONIA.

^0W(t,4 • ßc drgumtntatur Pdulus. Ideo ex ßde ^^dtit.utßt firma promifiio. Si enim penderet renbsp;^oncüiatio exdignitate contritionii noftrtautnbsp;®pfrum nofirorum, cum nunquam legt futisficianbsp;'^‘fsßeret'njcerta aut irrita promißio réconcilia

Huciam pertinent muitte fententia pfal esquot; prophetarum. Pfalm.^t. Dixi confite»nbsp;aduerfum me iniufiiciam meam Domino, ernbsp;^‘‘femittijimpietatein pcecati mei .Pfalj4»,nbsp;iufiificabitur iu confiieâu tuo cmnis uiuens.nbsp;ey (imilcs fentencite docent not tton pofie op»nbsp;^^erenoflram dignitatem iudicio Dei,fcd nobùnbsp;effè gratuita mifcricordia.

. Confiât igituriuremißione pcccatorutn opuf effe, çr fidem debcrc niti non dignitatenbsp;j°flea,fcdtantumbcncficiochrifii,atq;hac fidenbsp;^°^antur corda àterroribus pcccati ab inanbsp;’'’¦‘îjOquot; in ea confolatione donamur amp; uiuificanbsp;^'^^fi’iritufanâo. idco inquit Paulus Aculeusnbsp;peccatumefi,potentia peccati Lex . Sc4nbsp;Dfo qui dat nobis uiilcriam per dominumnbsp;nfum iefium Chrifium.

Uailenus

ocr page 322

LOCI COMHV. PHILIP. MHLANTIÎ.

HrfiSeni« dixi Je contrilione cr ßie ijuä eonCelt;juimur rcmißioncm pcccatorum •nbsp;hdi pofui partes panitentite docendi cauffà co li*nbsp;bcutiui,ut bac clt;uaß epitome indicarcm duas pr^nbsp;cipuas uniuerfa: fcriptura: partcs,ciu£ alias argifnbsp;it pcccata ,alias promiitit confolationemnbsp;Cum autem hoc modo reconciliati fumiK, pofie^nbsp;debet I'ci^ui iußieia boihe confeientù ,ut Joan,nbsp;iptit,Tacite frudus dignes poenitcntiie. Et Pai**nbsp;ha. 'Debitorcs(umus non carni crc. Et tanteitnbsp;quia non ÇatisjÀcimta Icgi.conßciciitia interim te»nbsp;neat (empcr hoc beneßeium quod perfona ßt in»nbsp;fia,id cd, accepta ßdc pn-opter Chrifium ,0*nbsp;quod fcquentia Opera placcant cy ßiit iußieia,nbsp;qitia perßona cfl reconciliata. Hac fupra copioßnbsp;ta tradataßunt. tdeo propero ad rcliquas par •nbsp;tes quas hic rcccnßcnt, ad confeßionem er pf«*nbsp;fidionem,

TJe Confcflîone,

CONFESSIO ußtata er ßatisßdio funt ort£ ab Ecclcßaßico ritu ptiblic£patiiitennbsp;ti£. Olim cniin rci criminum publicerum excotH ,nbsp;vtnnicabantttr f nec recipiebantur niß primuit '

ocr page 323

CE CONFESSIONS.

^^feßijjoc cä,nißpriuit£ßarentur 4pud p4flo  emendaturos eße moreseer pctcrent 4bfo»nbsp;es'c' zs- addebatur fatisfréiio, hoc c^l,nbsp;quitddm C4ßig4tio, ucl exempli caußk,nbsp;’‘J lt;ilij admoniti cauerent ne laberetitur ,uel ut exnbsp;™»'4rcfKr ipforum animiM lt;}ui redibänt 4d ccclenbsp;^*'**’*,4nferioreßpißccrent .Ab bis ritibui ernbsp;^^^^4tacdnfeßioort4eä,crrelf^uuin eä nuncnbsp;''‘^'^fiiäionif nomen.

Vic4m!M uutem prtui de confeßione. ^‘”1 eft neeeßariu nec iure diuino m4nd4t4 eintnbsp;^^f4tio peccatorum. muHuin enim cxt4t hac denbsp;^^^4ndatuinßcripturis. Pnetereu taUs entt anbsp;impoßibilis c^l, iuxtu iÜud . Deli{i4nbsp;'^^^'ntteUigit,}demteß:4ntur esquot; prudentioret c4nbsp;enumerutionem non eße iuris diuininbsp;“ftîcnto grlt;ec4 eccleßu ium olim uboleuit huncnbsp;^‘^enj propter ßupr4t4m ddi4cono muUercu »nbsp;*”* Mrecit4thißori4tripartit4,non potuißetnbsp;hic mos uboleriß eßet iuris diuini. Cum aunbsp;'^oiijict quanta carnißeina confeientiarum fuenbsp;*nlt;t acerba exaäio enumerationis ,prodeü monbsp;pias mentes,utfciantcanoncm iUumqui prlt;c

ocr page 324

lOCî COMMV. PHILIP. MELANT«.

ripit de enumerdtione untum traditionna hu» manant eljc,

Cdterum predefl retiriere m eccleßit confeßienem. Primum propter abßolutionem, denbsp;qua ppflea dicemui. Deinde etiam prepter dijci»nbsp;plinam. Qum per cam occaßonatt indoâiaudrinbsp;Cr commodittf ivfiitui de tot a dodtrina poßunt.nbsp;£t indecorum ek prorjm irexploratos accederenbsp;ad cominuiiionern, jed tarnen feire oportet con»nbsp;feientidt non ejße oncrandat enumeratione de »nbsp;liäorutn. poffunt enim etiam fme hac abfo»nbsp;luiiouem confilia pcterc.

Scdfiquisobiidet.Index non abfiluit nifipriui cognoficat. Hie fit abfolutio. Ergo ne»nbsp;cefic eft etiam fieri cognitioncm at^ enumerationbsp;nem criminum.

Adhocitarejßondendumeft, Duplex c/l poteftas paftorum. Altera uocatur minifterinbsp;um,quoimpertiunt nobis Euangelium cr fiacra»nbsp;menta, annunciant rcmifiioncm peccatorutnnbsp;publice priuatim, htec poteftas non eft mananbsp;datum cognofeendi ncc eft indicium, tantumnbsp;mandatum

ocr page 325

DE CONPESS'ONB.

J4f«ni impcrtien i benefiet) dbfoluttonbt pertinet etiam ttJ occulta )pcccata,

*p/î non meminimiu. Qg4re hlt;ec adminifira ^^nonreauiritcoÿiitionem,non efi cnim iudi^

Altera potefias uocatur Jurif'dilt;!Ho,lt;jUie ^I^iudictum (juoddam externum ccclcfite, ^uoilnbsp;admanifefta crimina pertinet , cxcom*nbsp;''quot;'niedt abfoluit. Htc nonpotefiferri fentennbsp;%nififiâa tognithne. Nemo cnim excommu»nbsp;eß; coram ecclcfia, nifi crimen notuntnbsp;l'^iJcmocfûm abfolucndiu eß nifi re cognita,nbsp;eß^nifi conflet eum mores mutafie in mcliai^nbsp;hoc non efl indicium cottficicnti£ fed externo»nbsp;^'^^morum.

hoc diferimen minißcril çr iuris^ *^ßionis extern£,diligentcr obfcruandum. N4J«nbsp;^'tifierium Euangeli) ad conÇcicntiam pertinet.nbsp;^ad autem Buangclium publiée cr priuatimnbsp;^’’’nibus applieari pofiit, tefiatur hac ipfa fen»nbsp;^^**f:ia. Quorum remiferitù pcccata remittentnbsp;**’¦ ciî. Item. Quotics peccabit in me frater e^rnbsp;ci. tûlt;^uitur cnim de remißione lt;^uamnbsp;j iij Dent

ocr page 326

L OCI COMMV. PHILIP. MELANTH?

VeM approbat .C^are priuata dbfolutio nam confolationcm a/fert. Applicat eniin Euan»nbsp;^clium, ZS“ teftatur ad not pcrtinerc beneßciuntnbsp;Euangeli]. Quidam uociferantur homines nonnbsp;po}]c remitiere peccata . Id uerum cfl, niß itnnbsp;quatenuf uice Dei annuaciant uerbum . Eft au»nbsp;tem Euangelium mandatum remittendi peccatanbsp;cum publice tum priuatim. Nrfm er in facrameitnbsp;tis homines remittunt peccata tanquam miniftri,nbsp;nec aliud eft, Ego baptijo te^quam, remitto tibinbsp;peccatum. Sunt enim er facramenta appli^^i“gt;^nbsp;1WS Ettangcltf,qu£tcftanturJ}cneßcium iuans^^nbsp;lif ad nos pertinerc, debet enim ßdes credere nonnbsp;folum in genere, quod aliquibus contingat rentt»nbsp;ßio. Sed unusquifq; credere debet fibi ipßnbsp;gere remißionem erc. sicut ChriftasinqMtnbsp;des tua te faluam fecit, ei . Iuftißlt;^ati ß*nbsp;depacemhabemiis erc.

Reliqua argumenta de confeßione ß eile dijudicari poffunt. lUud obferuandum eftgt;n‘!^nbsp;menconfeßionis aliquoties repeti in fcripturis'»nbsp;ibi plierunq} confcßiopcccatorumßgnißeaiP^^nbsp;phe agnitionem peccatorum ft)oc eft,ingetiteanbsp;lores,inquibutcoramDeo peecatui» ex

I

ocr page 327

DB CONFESSIONS.

^nofcimiu er quicriiniu mîfcricordi^nnjUt.QSif ’’’«in iniquit4tem mcam ego cognOjQ^o, er pccc4^nbsp;**lt;gt;« meum contra tue cjl fattper. Et Pfal.i7.Noifnbsp;'ft fanitas in carne mca à (àcic ir£ tux. No» c/lnbsp;oßibiu meù aßeie pcccatorum mcorutn. Etnbsp;’tfinde Quoniam iniqnitatem tncain annunciabo.nbsp;tliCc confeßio t^Ute in talibta locis Jeferibitur pronbsp;^ic eß illa ipfa contritio de qua fupra dictum eß,nbsp;^‘^nijîcftt enim oordit confeßionetn, hoc eß do»nbsp;^fej^quiexißuntcumuerc agnoßiinui pccca»nbsp;**‘”1. Docent autem hi loci in hac confeßionc feunbsp;^^ittritione ucros dolorea eße . Qi^are non eßnbsp;^nitciui«« i« bü qui funt ut Paului uocat ,nbsp;'^^KA7HKn£?3 nee dolore uüo aut metu irie Deij^nbsp;*lßeiuntur ,fed fccuri indulgent fuis cupiJitati»nbsp;^‘‘^ificut bruta aniinalia nataad maäationei»,nbsp;J’'cnini deferibit PctriM homines impie fecu»

ros.

De fatisfactionc .

OLIM i« cccleßa ßmoß non recipiebantur ßncquadani publica cafligationc quatnnbsp;'^^’^a.bantfatisßdioncin ,hocmoreia)nolm an*nbsp;t«gt;eabulum,cr ueßigiumnbsp;q iiq qpioddatn

ocr page 328

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH«

^uoddàin ucterû morit, lt;iuûti pepcrit multdt ^Mationts. 'Vetera iHa /}gt;eâacula publieke ptf i^nbsp;tentiie fuerunt quadam externa G' politica dijfinbsp;plina eccleßte, humana autoritate 'mßituta,nbsp;non pertinuit ad confcientiamfcu ad remißio’'^nbsp;peccatorum coram Deo fed homines 'mdoâinbsp;'tnalijsmultis accidit ex re politica feccruntnbsp;ffiritualem, O’ fitixerunt fatisfiôiioncs necelf^*nbsp;fias effe ad remißionem peccatorum coramnbsp;De hac tota re quid fentiendum ßt breuiter dice*nbsp;tnia. Nam cr prodefi in hac materia errorcsnbsp;qui pcricula confeientiis affirunt refellere, 0quot;nbsp;qutedam hic de diferimine remißionis culpa Cfnbsp;pœnie dicenia font, qute utile efi 'm ecclcßa ex*nbsp;tare.

Primum igitur fciendum’eß,non ßeri hie tnentionemciuilium fatisß(lionum,ut cum dicinbsp;mus fatisßciendum eße his quorum res occupa*nbsp;tas tenemus. Hite font opera tton 'mdebita ,fed nenbsp;eeßaria er ad contritionem pertinent iuxta iHud,nbsp;tgt;eßnite male ßcere. Namfatisfoäioneshoc lo*nbsp;CO definiunt opera non débita quibus redimendanbsp;font poente purgatorij, aut certte alite temporalesnbsp;pxM, Sic enim (äcunt feholaßiei. Dcum cum fitnbsp;tnifericorf

ocr page 329

DE satisfactions .

^‘fwcörf remittcre culpatn, fed cunt fît ctùn ^fiuicr uindcx^mutarepcenam^ternant in temnbsp;Pof^letn furgatorif. Deinde addunt partem illctnbsp;pcenarum remitti poteflate cUuium, partemnbsp;^^dimettdam cfîe fatisfodionibui. Hac efi /ummanbsp;'“Wmcnri. RciSe autem/àtentur non remitti cul»nbsp;propter fatifßtdionef. Pofîea autem de comnbsp;P^nfatione ictern^ pœnie haHucinantur. Errornbsp;'ft enim fentire quod teternie pxme remittanturnbsp;{’'opter no/lram compenfationem, v multo ab»nbsp;l^^tdiui ejl, quodfîngunt propter opera non debt»nbsp;^^fetnitti.

No» igitur remißionem culpa cr mor aterna coniungimiu , cr doceimts utrumq^nbsp;*!febeneficiumChrifiigratuitum .Tide libera»nbsp;gratis propter Chriftum 4 culpa cr ira Delnbsp;morte aterna, iuxta basfententias Âcule»nbsp;^mortis pcccatum efterc. Deo autem gratianbsp;P^fquem habemui uidoriam.ltemO mors eranbsp;’••or» tua Item Row, lt;f, Domkw Det uita ater»nbsp;”* eß per icptm Cbriftum ere. Et i»i ipfrf remißtnbsp;cum ßde erigimur,libcramur 4 morte aternanbsp;*‘*^ta illud,luflificatifidepacem habemui.Q^anbsp;ebr^um eontumclia a/ficit, fi ^mï» remißio»

9 sem

ocr page 330

LOCI COMMV, PHILIP. JMELANTHI. tum mortis £tcrii£ transfert in noftram coiif^ennbsp;fttioncin.

Secundo Qnan^uam non diucUi debcnt remißio eulpie çr mortis atcrnie,tarnen difcerninbsp;debent remißio culpg, esquot; remißio temporäüi*’^nbsp;pœnarum. Sußinent enim fanäi communes *nbsp;rumnashumani generis .Pratcrca Picusnbsp;certa peccata peculiaribiu peenis . Sfeufnbsp;flcdcbatur propter adultcrium. profr^^nbsp;plm quam fcrrcum pedlus habet quifquis non ex^nbsp;pauefeitß cogitet quam horribilitcr punilt;^^^nbsp;DeiM pcccatuin illud Dauidis • Motd fedieionbsp;tnterfedlamultamiUia ciuium ,poßea regnit^nbsp;Ifraelà Regno luda auulfum'. Hacmutatitgt;^inbsp;ni peperit perpétuant dißipationcmillius pop‘^‘’'nbsp;dißipationem religionis, beüa Tot peccatoff^'^nbsp;eaulßafuit unufiUe Dauidislapfas.itemnbsp;lus ifraelmaximiscladibiM punitus eft prop-^nbsp;idolatriam. Ncc dubium edi er nunc pleilinbsp;dum propter idolatriam, libidines, heHuatioi^^^'nbsp;er alia uicia. Et quidem de fanÜis Dei ait Fßfnbsp;trus, indicium i domo Dei iwipit. DißcernU^^nbsp;tur debeiit pcenif temporales à culpa ,cr

ocr page 331

DB SATISEACTIONB.

'ium ijttiJ dc hit pcenit fcnticnduin fit er ^ttomodó Kitigentur.

Pritnutttigitur hoe fdenduin eRJitls pontiif (^uid diuinitui infliffintur prorfm nihil pernbsp;tinere ad potefiatem clauium ^has pcenat nc^ ranbsp;mitiunt ne^ imponunt claucs.

Secundo .Non fenipcr affiidionct fan üoruntpoen£iudicand£ junt, ut Iohannis ,P«(«nbsp;h' ejr fimiliutnfupp/icia nonfuerunt pan£ pronbsp;^ertis deliâis. Et Deus ipfc excufat lob cr telianbsp;tur eunt non propter pr£terita delida affiigi.Eietinbsp;indeutfintaliquandopœn£,tainen opuf efr noßnbsp;habere confolationein,ct uiderc alium finë crucitnbsp;Cr alfidionum. Si eniin tantum pxn£ efent iu»nbsp;dicand£,tantum tra Dei proponeretur confdennbsp;tijs. Euangelium igitur alium ßnem proponit,nbsp;docct crueem eße exercicium, ^uo aboleatur peenbsp;fatum in nobis crefcat nouitas ßiiritus ut Pattnbsp;Iusinduit. Exteriornofier homo corrumpitur,nbsp;ut interior renoueturdedie w diem.

Tertio • Ef difcendum eß nofirtt poenitentia mitigari has poenas. nie prcdesl: dif^nbsp;eernere

ocr page 332

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

cernere rcmißioncm culpte À remißionc pcenlt;e iw Jj4c tiita. Publieke g- priuat^ calamitatct mitt •nbsp;fiitnturtotapænitcntiaiioflra iuxta illud.Si nosnbsp;wdicaremus ipß, non iudicdrcntur 4 domino. Itentnbsp;c.-nuertimini ad mc cr ego conuertar ad uos- fftnbsp;emm i'cntenda. St egcritis panitentiam beneß. •nbsp;ciam uobis,mgentia pramia reddam. Hue perti*nbsp;nentcriüa prcconia • tleemoynie libérant Ànbsp;peccatis, tiidclicct, quod ad rcmißicnem p«»^nbsp;atttinet, hoe eft,mercntur mitigationem calamiténbsp;tum 'm bac uita.

Ac prodefi itt Eccleßa docere utruwt^_ ^Kod peentt cr propoßt^ ßnt pro detiäis, CTnbsp;tigentur noflra panitentia, loquimur enim de tonbsp;tapanitentia,nondeiUis ridicuUj ßttisßiÜoni*nbsp;bus, quas ßngunt ualere ctiam cum fiunt »*nbsp;peccato mortali ,quod quam fit abfurdum,ßcilenbsp;potfft iudicari. Ne» cnim placent Deo cultitsnbsp;impiorum, iuxta illud. Deus non uolcns impif*nbsp;totem tu es.

duarto Satisß^iones fcholaflicie ob» feurant legem O' Euangelium , er amphßcantnbsp;dt^nitotcitt tradùicnum bumdnarum gt;

ocr page 333

M SATJTACTIONS.

’nim mfiitisßiäionibaf aliquid ampliui lege ßeil^ tr fomniant reli^u» opcribm legcm impletdinnbsp;rjjc ,neceß'e eü ^utcm in ccclejia extarc hattenbsp;^étrinam ^uod procul abßnt etiam fanAi à per»nbsp;ftfiione Icgis . Deinde Euangelium obfcurant.nbsp;^id ßngunt mortem leternam noflra compennbsp;fttione aboleri. item indoâi ßcite transferuntnbsp;W fatu/àâioncs etiam remißionem culp^e. Tertionbsp;^inplificant traditioncs humanat ,ßttcntur enintnbsp;[ntüßffionet ej]è opera , non débita, hoc eftnbsp;^taditioncs humanas certorum dierum ieiunianbsp;^ertorum ciboruitt abfiinentiam , ccrtaruinnbsp;prce«jK leäionci r^s'e. Hlt;ec fi j'unt fa»nbsp;'»tjàflioncî,magna erit dignitas traditionum ernbsp;Hitamonafica .M in ecclefia neeeßfe ejl exta»nbsp;l'e hanc doârinam Chrifii , frufira colunt menbsp;iitandatis hominum. Nccejjè efi caucrc,ne laudi»nbsp;traditionum obruantur uere bona opéra.

Ex his omnibM fatis liijuet non ejfe one » Lindas conßeientids fatisßäioniboi iüit ufitatir.nbsp;^fitnum enim claues babent mandatum remittennbsp;‘ii peccata, docent dc gratuita rcmißioite peenbsp;^^torum ,non habent mandatum imponendi pae »nbsp;’*««1. Secundo fitlfum cA mortem aternam abo»nbsp;nofira compenfatione. Tertio :.opinio de fa»nbsp;tisji^ionibm

ocr page 334

LOCI COMJîV. PHILIP. WËLANTH. tifßäionibiu legem er Enangeltum obfeurat, O*nbsp;frlfo ttmplißcat trdditiones humanas. Et tarnennbsp;fentiendum eft tota noftra poeiiitentia ac debitisnbsp;ßpcribut mitigaripeenastemporales .Ergo 4»*nbsp;^endum cjifludium bene operandi etiam hac ad*nbsp;bortationc. Qniacalamitatcsmitigentur nofirttnbsp;fcxiiitcntia.

Si quis ^uerat, An non cfl po/înlanda diligentia cohercendi carnem ,cr ieiunianbsp;exercicia i Rejßondco , hac cxcrcicia tn^ximenbsp;er requirenda er prxßanda funt idq; hoc ßnenbsp;nonutßntprecia pro prateritis deliHiStß^^nbsp;carnem coherteant, utin poßerum minui peccet,nbsp;at^ haediligentiacohercendicarnem,eft opUinbsp;debitum er mandatum à Deo ,non opus indcbitiï^nbsp;Quinimiumindulgcntcarni,qui nenhabent tnenbsp;diocria exercicia tcmpcrantiic, continenthe ernbsp;orationisjprorßa peccant. Ctuia Chrißta inquitnbsp;Attendue ne corda ueßra grauentur crapulanbsp;Jtem, hoc genas dtcmoniorum non eijeitur niß ie»nbsp;iunio er orationc. Et Paulas mortißcate ment*nbsp;bra ueßra erc. item cafligo corpus meum er innbsp;feruitutem redigo Jtem. Sedit populus manducanbsp;rc er btberc furrexit ad ludcndum, Qsoii»

ocr page 335

DE SATISEACTIONE

^utcm fe lt;^uilibet cxerccrc debcat relinciuitur ^‘*iui^;con[cicntjie.Non enimpoteftfmilis fornbsp;prte/cribi omnibut aut cfuocum^; tanfore^nbsp;^’^^funtldquciconfdeiitijsiuqitijciendi . Pr/ete»nbsp;bac cxcrcicia debait cjjc perpétua, non tannbsp;*'lt;»n certi alictiiuf temporif Jdeo^; de cw praci»nbsp;t’t cceleßa perpetuo in coiicionibut.

Ticricrboc potefi^utali^uifpiut ßeiat ^perancndébita,hocc^l,utlargiatur ubi ßncnbsp;^onfcientiieolfeiifwncpotcrat non largiri,ßcutnbsp;gratif pra-dicabat Euangeliuin,cum ri li»nbsp;^^ct pofeere uiduttt. Utce funt egregia operanbsp;^‘f’crtafû l}’iritui,et funt magna mcrita,ncc prohinbsp;quo minui uocentur opera fuper erogationb,nbsp;’’’terim tarnen intcUigit Paului fe adhuc alioquinbsp;t’’'oc«I abeß'eàpcrfedionclegis,quia harentinnbsp;**vnc ignoratio,concupifeentia, qua retardantnbsp;*^^orem Z!quot; ßdem.

citant de fatisßHionibus hoc didbum Pan ¦ St nos iudicaremiK ipß,non iudicaremur à Donbsp;^”10 J idq; ßc interpretantur. Si nos punircmiunbsp;’Pp non puniremur à Domino ,inde ratiocinanturnbsp;pænis toüi poenas quas Dem minatur.

Ad

ocr page 336

tOCÎCOMMV. PHILIP. MBLANTH.

Ad hoc re/pondeo. Paulum mn polfe in^ teUigi de iHij fatis/àilionibiit indebùii, Scd nece»nbsp;ffè eft eum acci^i de tota pænitentia. Et iudica^nbsp;reßgnificat uere çr ex animo damnare f^ecca *nbsp;tum,bocfitin contritionc cr tota pœnitentia.nbsp;porro diéîum cA fupra mitigari aut toHi faenaanbsp;temporalet tota pænitentia cr debitis operibui,nbsp;Id^prodc/l docerc ,ftcut O'Bfaias docet cap.nbsp;SS. Vbie^ uituperattraditionesi^ raptirit denbsp;bita opera. Ecce ad liter cr contentioncf ieiu»nbsp;natif crc. Nonne hoc ieiunium magif clcgit.nbsp;frange efuricnti panem orc. tune eris uelut hornbsp;tus irriguus . Ad eundem modum conciotianturnbsp;paßiin prophétie. Michcie. tf. N«nq»id placarinbsp;potefl Deus miüibus arietum crc. indicabo tibinbsp;t^uid fit bonum cr quid requirat Detu, freere iunbsp;fiieiam ZJquot; diligere mifcricordiam, cr in timorénbsp;ambularecorain Deotuo.

Sed obijciunt,peccata merentur pie* nat, nullum igitur remittitur peccatum, nifi alinbsp;quie poeuiefoluantur - Ergo cum per pœnitenti*nbsp;amremittunturpcccata,habet ipfa poenitentianbsp;rationem paenic cr compenfationis, idco^ cumunbsp;landa câ multû pœnis crc. Hoc noua fuconbsp;pingunt

ocr page 337

fcÈ SATiSrACTIONÉ.

PîilguntîtOnnonnulli fatii/àHioncm ,fcd utra^ ^onfcquentU neganda eft. Non eft cnim uerum,nbsp;^ulla peccata fine pcenif remitti. imo llt;epe pro •nbsp;Deiu retnißionem etiam temporalium pee •nbsp;'’trum, bir qui agunt pxiiitcntiam ,cr cÄ iiotuitinbsp;^cmpluin Hiniua, Pratereapcenitentia conßenbsp;^nitur retnißionem paendrut», non tanquam cotnnbsp;f^nfatio, fed propter promißiotiem diuindm. Connbsp;^frtimiiii dd me cr ego coimertdr dd uos . Sednbsp;fophifticd nolo copioftui perfequi, tdntum ddnbsp;*gt;fonerc ftudioßum uolui,proptercd quod hdc ttoudnbsp;^‘tuiUdtionc quiddtft defendunt fdtitftflionenti.nbsp;^dbet enim hypocriftt multiplex drtificium. llludnbsp;’’•‘igtf pium eft dc ftmplictus , non drrogdnternbsp;Entire denoftrd pcenitentid,ncc tribuere pani»nbsp;^^ntiic rdtionem preclj feU coinpenfdtiontf pro fanbsp;^^’¦ioribtM deliftft. Eâ cniin noud debitd obenbsp;, zx fdtis cdli cduffdtft remißiotiis feu minbsp;*^S‘ttionifpcendrumconferrO tn tnifcricordidfHnbsp;promißionem Dctf

AUegdnt cr exeinpid. Dduid po^ rê^ ^ßionein culpis pleäitur exilio cr beBo ciuili,nbsp;^duin poft remißionem culpic fubiicitùr tnortfnbsp;'’’¦porûit Cf ctetcrifterumnifhuiuiUitie,déhitnbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r exemplif

ocr page 338

LOCI COMAÎV. PHILIP. MßLANTH exemplb fupra diélum efl, feplt;£ ditdnitws ïttfliginbsp;fanas, fed ha:^ nihil ad claues pertinent,nec fequinbsp;tur ex his cxcmplis,plt;xnas Ulas tolli per ccrêmo^nbsp;nias fatisflâiontim, fed ut diélum ch ,niitiganti(fnbsp;tota pœnitentia ,Et fupra adtnonui non flmpefnbsp;eflc pœnas certorum deliélorum cas afliiâionesnbsp;quas fandli fuftinent,

Quodautem uetercsfcriptorcs ecclcfl^ aftici or concilia inentionem fleiunt fatisfrilio^*nbsp;num,loquuntur de ritu ac flc^iaculo fui temposnbsp;ris , nec fentiebant homines eo ritu me •nbsp;rcri rcinißioncm culp£ aut poenarum, purgato^nbsp;rij aut aliarum , fed feiebant politicurn morcmnbsp;eeelefiæ eflc, inflitutum humana audloritate ex^nbsp;empli cauifa ad cOteros dehortandos a flagidfl,nbsp;aut ad exp'orandos eos qui ad cccleflam redibantnbsp;an ex animo refipuiflent. Et Ambroflus difertenbsp;inquit ,fatis efle ft in uita femel hlt;ec publica pæ»nbsp;nitentia fiat, quibus uerbis fignificat,non requinbsp;ri illas fatis/àâiones ad remifiiouem peccatorunttnbsp;alioqui toties iufiiflct repeti, quotics opus cü poe»nbsp;nitentia.

Et ex db ueteri moreortlt;e funt indut * gentiat

ocr page 339

DE SATISfACnONÊ.

fie uocant ,qute nihil aliud funt jttifi iüarutn publicarum pixnarum con^nbsp;^nationes. Poflea homines indoîli aut etiam intnbsp;^obi uendiierunt Mulgentias ingentibus pro^nbsp;''‘‘ßis^quafi eßent quicdam certiores cr liberalionbsp;remißionci niagnorum deliâorum cr poena*nbsp;**lt;m, zj- ajfinxcrunt fe 'ut 'uidulgentiis impertirenbsp;^isfupcrßaa mérita fan^orum. ïta multa erdtnbsp;'^furda 'ut tllù impoflurif, qua ßcilc iudicari ponbsp;Ißiitapiii^ntcdiocriter eruditis. Cum enintnbsp;''^dulgentia tantum ßnt relaxationesueterum canbsp;^iium,una cum iUi» canonibus antiquat£ funtnbsp;ipße 'utdulgenti£ . Erant autem illi canonesnbsp;Worn humante traditioncf,cr nihil ad remißi*nbsp;culpit aut poenarum coram Deo pertine *nbsp;^’'t.Q^re mul to mitiuf'uidulgcntiie idte per*nbsp;ad retnißionem culpte aut poenarum tnbsp;nee optu eft iBos canones rcfiitucre, cumnbsp;tantumfuerint humante traditiones^

ocr page 340

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS.

De poteßatc ccdefiaftkalcvi dedauibus.

CLAVES fignißcant domefticain admiiiißrationm. Cumq; Euangelium ßtnbsp;quaßacowmica ^utcdam adminißratio, ncc co»nbsp;icrccat ui corporali ,fcd taittum ucrbis , nommenbsp;clauium utimur vnßgnißcandx cccleßaßicanbsp;tniniftrationc.ldcm igitur ßgnißcant potefldfee»nbsp;ctcßdftica O' clauct. Ejl dutein uctu^t partilio ad^nbsp;modum commoda quie partitur ecclcßaßiedtnnbsp;teftdtnn poteßatcm ordinis o' iuritdiäioni!.nbsp;Poteflax ordinis cfl,quam alio^uiuocant minifienbsp;tdum Eudngclif. hoc cß mandatum docendi Euannbsp;lelium O' annunciandiremißioncmpcccdtoruMnbsp;CT imperticndi facramenta ßtigulis aut pluri *nbsp;tmJurisdiHio uero eß potcßat excommunican^nbsp;di obnoxios publicä criminibufjO' rurßa abfol*nbsp;ucndi eof ß conuerß pctane abfolutio'nê jlta^fhaenbsp;propric comple^litur potcflas ecclefiaßicaiux^nbsp;taEuangelium ,manddtumdocendi Euange'ium,nbsp;O’ annunciandi remißioncm pcccatorum, O'intnbsp;pcrticndi facramenta ßngultsaut pluribtu .

D cmde

ocr page 341

DB POTES. ECCLB.

ïun[diüionem quant diximutpne ui cor^ porali.

Nee «ere efl pote^dt tyrdnnicd,ï}Oc eß fweeertomdnddtopiie ceria lege ,ncc Heet citnbsp;^omminifci nouant doârinant, fed habent eer»nbsp;tam doârinam 4 Chrifto traditant, quam dcbeittnbsp;pure proponere . ltd dat mandatum Chrifttttnbsp;iiatth. ultimo. Docentet eosferuare omnia quanbsp;^unt^mandauiuobis.lätpaului .Si aitgelut denbsp;feelo tiliud docuerit quant nos docuimuf, anathe^inbsp;tna fit. Hlt;epfix grauis comininatio eji, qua uenbsp;tat condere nouos articuloi fidci extra fcriptu*nbsp;t'im-, ej nouam dodrinam di/Jentientem ab Euannbsp;Zrlio qued extat in facris literit, prohiba O’ cc»nbsp;clefid audire dodrinam ab iSo Euangelio dijjen»nbsp;intent.

Deinde cr lurisdiflio non habet potepa tcn^l corporali cohercendi ,fed tantum uerbitnbsp;cohercct,hoc efl, excommunicat peut Chrißui donbsp;cuit Matth. i8.Sit tibi uel ut ethnicus, non iubetnbsp;^pofioloa ut gladio cohcrceant. Eî lörfn.zo.nbsp;^icitur. Sicut mißt me pater Öl’ ego mitto uotnbsp;^o,DKitautcm4lio loco ßi-egnum meum nonnbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r iij eil

ocr page 342

LOCICOMMV. PHILl. MBLANTH.

dcboc muttdo. Et PmIm.2. Corin.). Non^ö« minamur fidei ucfir/fffed adiutores fuinus gdudifnbsp;(tcflri.

Ex his lii^uct, poteRdtem ecclepaflicdtn difcernenddm ejje 4 politica poteflatefeu reg/fonbsp;mundano. Poteftar ciuilis in mundo fert Icga denbsp;dcfcnfwne corporum,dc diRindione dominiorumnbsp;de contrailibU'S, de criminibui cr cohercet uinbsp;corporali, E cörttrrf poteftas ecclepaflica impc’i'nbsp;tit ret teternas cr fpiritualcs , hoc cä do^rinbsp;nam ccelefiemzx cohercet uerbis. Quare nonnbsp;improbat neq; abolet poteflatem ciuilent ,igt;uonbsp;cam approbat,cr fanäorum corpora ei fubijcit.nbsp;Et tarnen difcrinten fcirc oportet,ne ecclefiaflicitnbsp;poteßasinuaJtit in olfi-ia potefiatis politic £nbsp;regni mundani.

Qtiodchriptifinpaßione ff inis coro» ttatur,z^ producitur deridendusw regianbsp;ra,pgnificatum cft forc,ut jfreto ucro regno ff inbsp;rituali, hoe efl opprejjo Euangclio, conßituaturnbsp;aliud mundanum regnum pratextu poteftatis ec*nbsp;clcßaflic£ ,ficut i^uidem indoäifcripfcrunt RO«nbsp;tttit num pontißcein iure diuino effe dominuw regnbsp;norum

ocr page 343

DE POTES. ECCLE.

’’ôxttm mundi. Et anabapti/^te cr ßittilcf (^ui lâ armis conantur propa^are doélrinam fuanitnbsp;^lt;tnsform4nt poteftatcm ecclcfiafticam in inundanbsp;”«1«, CT Chrifium coronatit,cr in purpuranbsp;^aducunt, cr cotituntclU affîciunt . Prudcntcrnbsp;•git«r potefiatcs difccriicnd£ funt,nc obfcureturnbsp;; »TgnMm Cbrißi. Ndm hac jàlÇa pcrfuafio pofiea

Multos errores parit jObfcuratur etiint doilrina •le fide cr Jjgt;irituali iufticia cr crucc, cunt ex»nbsp;’ftinwrtt homines, chnfiianam iufticiam tantumnbsp;ficternam iBam cr politicain conucrfationein effènbsp;Cr ht qui doccre debebant fuftinerc crticcm,nbsp;^apiunt imperia contra uoluntatem DciJjî erro»nbsp;(J hac fcandala cauenda funt.

Sunt‘1^ alij mores .'Vuiclcßcontcndit •»intftriî ccclefiarum nott licere proprium cr dinbsp;gt;gt;icias teuere . hic nondifcernitolficiafeu pote^nbsp;fiâtes J fed difeernit opes . Noj tfoccmi« officianbsp;'^‘feernenda cfiè, interim tarnen licet cuilibet mi»nbsp;’’’jlro ecclcfiaftico uti politicis rebus,ßcut cibo amp;nbsp;Potu,hoc eà,li^et ei teuere proprium,diuiciaS:,donbsp;^‘ttioncs principum , habere adminißrationemnbsp;fuis bouis,ßcutlicet paßorieccleßte ßmul effenbsp;tlt;ttrcm fimilias ,autßcut Paulmßmul fuß tex»nbsp;r iiij tor

ocr page 344

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

tor CT Apojloluf, lllud tantum uidcat miu^er^ fuunt officium reiic fficiat,nec pratextu eccleß^nbsp;afticgt;e poteßatü uffirpet officia inundani regni,nbsp;non moucat feditiones,non fumat anna ad prop^nbsp;gandam doärinam, non eripiat ali^t imperianbsp;ßidpr^cipiat ^uangelium,ßcutßciebat Mouenbsp;tarim^çr modofimilit efi furor anabaptiftarum.nbsp;breuitcruoluimonereleflorcm. îJ!amill‘tnbsp;rtiam Vuiclcuicafuperfiicia perniciofa crnbsp;ciofa c^l, ijuie adigit minffirot ecçlefiarumnbsp;tnendicitatem, cr fiegat cif liçcre proprium t(*nbsp;ttcre,

Haâenui dixi de proprio officio feu mdH àato potefiatii ccclepaüiciejiutK relifpta eR lt;IU4nbsp;aio,(iUie dcbeaturminiprif ecclcßarum obedianbsp;entia, Itemjan liceat epifcopif conderc tradf unbsp;pouet,

Primum de obcdientia reffiondeo. Sicui^ titrbo Det ,ita ininffirit docentibiu uerbum Bffnbsp;tjuod ad tninißerium attinet debctur obcdientia,nbsp;peut pracipit fcriptura. Qiii uos audit me atianbsp;dit. Item, Q^ic^uid dixerint ßcite. Item. Obc*nbsp;d^eprapofitù ueßrit. Nambtefentcncilt;eloiuuit

ocr page 345

^üorib. extra. Euangcliü.Debctur eis etiâ obcdiê lurisdiilionc,quamhdbcnt iuxta Euattgei^nbsp;, uidclicet in cognitionc erimiitifin, bi

’’’iis teftibai,in légitima excominunicationc e^'c. M de eeremoniisquid fenticndum fît^pofleanbsp;Babcnteniinautoritatcm ordinandi ce^nbsp;^ftnoniashoc fine ,ut ordine gerantur res innbsp;Publico ecclcfiæ cixtu. Sic«t Paulus ordinat,utnbsp;’**xlierfÎ tcgant capita,cr etcleßa initio dicm danbsp;^‘nicum,cr alios quofdam dies fcftos confiituit,nbsp;certa effent docendi tempora. Scd hie ordinanbsp;^^ones non debent fuperfticiofe intcUigi,non cnintnbsp;fw iuflicia; feu cultus neccffari/ ad iußiciam.

funt re ipfa res 5t J'latpo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extra fcanda

^fafum omitti poffunt fine pecsato,itaq; his tra* dcbetur obcdicntia , quod ad cafuntnbsp;l^andali attinct, extra cafumfcandali confciennbsp;liberie ,ncc habcnt cpifcopi ius magisnbsp;^lt;ierandi confcientias fuis traditionibus,ßcut w*nbsp;N dieemi0.

Df «ofrftionc feu ordinations quett addenda funt, Paulus pracipitTito^ut lt;««lt;

ocr page 346

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTM.

ciniï locis conßitudt prcfbyteros . ExM teßimonium fcripturlt;e^ciuod pdflorct fint ordin‘i^nbsp;ti 4 uieinis pdftoribut hoe efi, pTtcfeéli dli)tnbsp;ffii. Sed Ecclefia mandatum habet, nc adittittdtnbsp;impiof doéiorcf , fed qt(£rat bonot ,nbsp;illud. Cauete à pfeudoprophetü. idro adelt^flt;^nbsp;ncmminiftrorum aceefiit ueteri more autori’fnbsp;tas Ecclefite j hoe e^ eorum quibits Ecckfitt eansnbsp;rcmeommififict. Kiftoru er deercta tcflagt;dugt;‘nbsp;hunc fuijfc morem. Populin eligebat gt; poß^lt;^nbsp;ceßit autoritas uicilii epifeopi, qui appirobdbiknbsp;eleäum. Verba funt hicein decretot^^^’^snbsp;nodi,quod ex:at in tripartita hiflorianbsp;o Aad^aifo/To, cruVt^Hcpi'^oVT^nbsp;'i'oï^ Köd fe’jffio'cppa^i^oVTOÇ Tia rbÇ

' nbsp;nbsp;nbsp;*** äÄt|lt;XVlt;)'ƒ^«Ç tTTltTKOTry.

»( hnbsp;«nbsp;tinbsp;?nbsp;'llnbsp;hnbsp;(tnbsp;tunbsp;11

fi !gt;nbsp;fi

ApwdOprMHKM/îtcrcamp;r.iW''”^“’ w mortis ,ut epißola .j. ad Cornelium,nbsp;Epifeopuiin locum defunfti fubftituiturnbsp;fopuli uniuerfi fuffragio deligitur. Etnbsp;fropter quod plebs obfequens praceptisnbsp;cisz^ Deum metuens^ peccatore pr^Plt;gt;rynbsp;parare fe debet, nec fe ad facrilegi fac^^^^nbsp;erificiamifccre,quand» ipft tiidxtine

, A

' ’i

•il

quot;c

‘k

fi.

fi,

ocr page 347

DE POTEÎT. ECCLE.

Ucl cligendi dignoî facerdotcs ucl indigo ^^recufeindi .'Etdc'mccps. Propter t^uod dili»nbsp;^filter de diuiiitt traditione CT apoflolica obferuitnbsp;*^nc feruandu cü,et tcncndü.cptod apud not t^uonbsp;îiç?' fercHtomnibU'fprouincijîtenctur.utad ornbsp;’*‘'iittioncf uitc cclebrandat ad cam plcbcm eutnbsp;^‘fpoßtiM ordiMtur,cpifcopi eiufdpm prouinciienbsp;^oxiini ^uiq; conueniant ,cr cpifcopiu deliga »nbsp;plcbe prafentf fijuießngulorum uitam pie»nbsp;nouit ,qiiod et apud uosß^um uidemut ianbsp;coüegie noftri ordinatione,ut de uitiucrfienbsp;'^itcrnitatiffulfragiOjCr de epifeoporum^qui i»nbsp;^^‘e(entia conuenerant iudicio epifeopatus ci denbsp;'^fretur ,e:j' WMiu ci imponcrctur.

Et Augußinuf tcflainr, epifeopoi îm Africa dUÎcinûordiHatot effè, zx Romaitumnbsp;Oilicnjt. Et de populi fuffragi/t feribit in epif.nbsp;Veni cr quomodo uoluit dontinut adiuuitnbsp;pro fua tnifcricordia^ut cum pace epifèopuinnbsp;'‘'^^iperent ciuein prior dcßgnaucrat epiß^epiunbsp;,uo[uittatem enim praecdentif cpifeopinbsp;'^llibentcramplexißtnt. Minui tarnen aliquidnbsp;cratyunde non nnïli eontrifiabantur, quianbsp;Seueruf putaueratßt/fiecrefUtßiccejßorciunbsp;fuunt

ocr page 348

LOCI COMMV. PHILIP. MSLANTH.

fuum apud clericos dc/t^ttaret » lt;ipud papulttitl inde non locutia eil. Erat tnde aliquorum non *nbsp;nuBatrißicia. Quid plura,DeopltKuit,triftioi^nbsp;fuglt;ttlt;tcil,gaudium fucce/?it,ordinat!lt;icH epi»nbsp;feoptis quem precedent epifcopiu dcßgnauit.nbsp;Ego ttcaliquidc mcquerantur, uoluntatoin gt;»(nbsp;am quam credo Dei effe, tn omnium ueßrumnbsp;ticiamprofero^prefbyteramErddiummihinbsp;eejßremuolo. A populo acclamatum eHtߑ^nbsp;fidt. Hie Clare teflatur Augußiniesfuffrdp,ijtnbsp;populi epifeopos creatOî eße. idem exemplenbsp;lißoriß oßciidunt gt;ut in uita Ambrcßj Icgitur, p9nbsp;pulum fuiße congregatum ad cligendum epißigt;*nbsp;pum,atcq^ iW 4?gt; omnibui eleüum çr expoti^gt;’*nbsp;eßeAt^roßum .Et de Athajtaßo inquit.Grenbsp;oulafioctrovp Koà

4h4’'9 tov Xaoü ttovt©-', ou k«!« T0p Viiisilt;ra.vläL, tnQVKfopT^OTrop.lvoi lt;Jgt;o*nbsp;vwS§l£€*7uçaWK«ç,«;5tvà àTrosoXwi^'î«nbsp;IjgM 7ûVÈUlt;u.ari(ittgt;ç, irai lôp fj.dipAov ßfövopnbsp;Hee coBcgi non ut ordiiiaria po^nbsp;fiat contemnatur , fed ut intcOigamui

• ecclcßie cumopui eÂ. NdW Boc iut etiam fcîip tura tribuit Eccleßa^cum pracipit de uitandûnbsp;imptjs doâoribuf » Cduete À pßudopropheti/.

¦ uflrt

ocr page 349

OE POTEST. ECCLB.

Si quit aliud Euangelium Euangcli^auerltg l^unathema. Chriftui uult fummum effe iudici^inbsp;ecelcßiCfCum ait,d!eccclcßic .

Cunt igitur habeat ecckßa mandatum rcijcU ’’’‘ii impiot doäoret ,habct ctiam mandatum di»nbsp;If^ndi bonos doäoTcs,quia claues pertinent ad Eenbsp;^^fiam,iuxta hunc ipfum locum. Die Ecclcß^.nbsp;^^ubicun^eflEcclcßaJbi ius eft adminißrandinbsp;^'^angelii. tmpoßibile cflenim Eccleßam efß;

Euangelio ,item ßneremißione peccatorunt hoc iut proprium c/l EecleßiCjiuxta illuJ.nbsp;^^tefiisregalefacerdotium,quieucrba ad ue*nbsp;Eccleßam pertinent. Eft autem facerdotiuiitnbsp;^adminiftraiuii Euangelii. Itetn Eph.4. Afcen^nbsp;dedit dona hominibu^, c numerat inter donanbsp;^°^iaEcclcߣ paflores er doilorc^,er additnbsp;tales ad miniflcrium,ad adißcationcm corp9nbsp;** Chrißi,ad itifirueitdos fanäos.

Vbi igitur nbsp;nbsp;uera Ecefeßa, tbinecc/fe

I *«« eße cligendi miniflros. Vcr4 autem Ee» j^H^eftjijux habet purum uerbum Dciiuxtiinbsp;. O«cf meie uocem mcam audiunt. H#c iginbsp;’‘^mfuum rctwctetiaiiißpiofdoä0res,hi quinbsp;titulwM

ocr page 350

LOCI COMMV. PHILIP. »TELÄNTM.

titulumhabcnt oriindrû potcftatù nolint dare. Chrißits enim uetuit Eccleßam aHigare ad certatnbsp;perfonas er humanam auäoritatetn,cum inquit,nbsp;Cunt dixerint, ccce hic eü, Kce, iUic, nolite cre»nbsp;acre,er addit. Regnum Dci non ucnit cum ob^nbsp;feruatione. leem ubicuinq; duo funt 'm nominenbsp;mco congregatijbi [um in medio eorum.

De Ecdefia.

CCLESiActiamin [cripturie bifcra'um iei A/genereßgnißcat congregationem omniumnbsp;qui proßtentur Euangeliuin,er non ßint excom^nbsp;municati s 'm qua promifeue boni er mali funtß^nbsp;cut ß:riptum eß, simile eR regnum cœlorumnbsp;gcn£ iiiiß^'m mare. Verum cH enim malo! nonnbsp;cxcommunicatot membra ecclcß^effe fccundumnbsp;externam conuerfationem ,er ßgna exteriora.nbsp;Sed Eccleßa proprie er principalitcr ßgnific^^nbsp;congregationeen iußorum qui uere credunt cbe^nbsp;ßogt; Çr ßtnäißcanturßiritu Chrifli,nbsp;Eccleßa habet externas notât, purum uerbunfnbsp;Deiier legitimumufum facramentorum.^i'^^^quot;nbsp;quitur de eccleßa Paulm cum inquit Epbe.f/nbsp;Chrißmdihxit eccleßam ,crfeipfum fradidtt

ocr page 351

DE ECCLBStA.

ko M ,ut eam Çanâificct ^mundans eam Uuaers ^iJU£ per Verbum, ut efficMt cam fibi gloriofant,nbsp;•ton habentem maculam ncq; rugam zs'c. Hac denbsp;f^riptio compleâitur interiorem propnetateinnbsp;externat notât. De interiorc proprietate lo»nbsp;H^ùur cuin ait .ut eamfanhificet.craddit ex»nbsp;^^nat notât lauaerum ei' uerbunf,

Conueniter articula 'm fymbolo huîc ^lt;^elep£. Credo fanäam ecclcßam catholicaintnbsp;l^néiorumcommunionein. Ideß. Credo cjjè uenbsp;^lt;^ni alic^uam eccleßam .([uaßt congregatio fan»nbsp;^orum. Additur autem catholica. ut ßt aliquanbsp;’'ota.ßgnißeat enim confentientem de Euangelionbsp;î'fod per Apoßolot traditum eft. Et/îc exeluditnbsp;^‘‘refa, eSquot; ßlfat opiniottet de ccrcmonij! jtc pttnbsp;ecclcßam alligatam eße certis loeit er eernbsp;5,*^ eeremoni/t hiimanit, fed uult not fentirc cedenbsp;'’“O« cßTc catholicam, hoc eft, conuenirc de do»nbsp;Eitangclifetiainß per totum orbem dißgt;er»nbsp;^dißitnilct habet humanot ritia, Oportuitau»nbsp;^^^huncarticulumponi'm fymbolo.netantitnbsp;^'^^anis uieiii cxiHimaremut eccleßam prorfusnbsp;'^^•^oabiedam eße. Idea muniendi erant animinbsp;^^'^ityihocfcattdalum ,ut feiamus femper e/ßnbsp;eeclcßant

ocr page 352

LOCI COMMV. PHILIP. MELANlU

tccleßatn promißioncs de rcmißione peceaM rum (T uliii beneßdis Chrißi fcmßcr mänerenbsp;ratdsßitxta iUud. Ego uobifcum fum ad connbsp;fiimmationem feculi. b^ee inßgnif confola^nbsp;tio eß jfdrc,lt;iuod ccdcßaßt cdtholica, boc eü,nbsp;tioit aHigatd uni loco aut ccrtùccremoniûbumanbsp;nüfcdßfin'tttconiungamutnof cumecclcßa or*nbsp;btt tcrrdrum,ubicun^ füllt fanäi.

Scd buiccccleßic^de^lfanüisßtnt ad »lixti in mundo multi hypocrite er mali. St in*nbsp;terdumimpiitenent regnuin externum m ttclc*nbsp;fia, er bonos pcrfcquuntur. idco de ecclcßa ex*nbsp;tant dißimilcs fcntcncite^er f£pc in feripturis de*nbsp;feribuntur duo corpora.alterum uera ecclcfueiatnbsp;tcrum bypocritic^ qu£ gerit bellum cum uera ec*nbsp;cleßa ,ßcut iudei prophetas er poflea cbrißuntnbsp;perfequebantur. Itaqi fentendie' dißimilcs reß*nbsp;ranturaddißimilesccclcßas. Paulus aittScclenbsp;fiac^columnaerfedcsueritatif Etuulgo di*nbsp;dtur. Ecclcßa non errat, boc non potefi vnteHiginbsp;de omnibus qui funt in ecclcßa. Quia extant amp;nbsp;contrario fentettd^, qua aff^irmant borribUesnbsp;errorcs in ecclcßa exorituros eße,ficut Cbrifliiinbsp;ait .Exurgentpfcudochrißi er pfeudopropheta

ocr page 353

DB ECCLESIA.

Cr dabuntßgK4 itugna, itd ut m errórem htJu» fantur ßßeri poßit cleéii .Htec ßitte horribilisnbsp;^omminatio câ. Vaulin 'ttiquit, antichrifinmnbsp;^cgndturum eßftcmplo Dei, multi igitur ad*nbsp;fnixti ccclcߣ errabunt .

Et oportet piof teuere hoc diferimen duar^ ^orporit cccleߣ,nc autoritdte tituli ccclcßte de»nbsp;^'piätur. Nitm corpui dlud hypocritic£ eccleßttnbsp;^«bet magnaitt çy probabilem ^eeicm/tepe eniittnbsp;^abet crdindridm potefiatem, cuites magna de»nbsp;eße autoritas,habet excmpla patrum. Qjtarenbsp;Piosetiameertam notant habere'^ oportet qu£ ßtnbsp;•'crd eccleßa. Efl au tem nota certißima er pr£nbsp;pura dodrina Euangelii, iuxta illud,Ouesnbsp;’’gt;?lt; uoeem mcam audiunt. üanc notant debemtetnbsp;’Pponerc omnibut titulif iBoruin qui Euangeliuntnbsp;P’^rßquuntur er damnant, iuxta iüud . Si quisnbsp;'^i«d Euangcliuinprtedicauerit,anathemaßt. Elnbsp;j' haceccleßa, qute habet purum Euangeliuntnbsp;^quitur fentencia ida. Eccleßa cd coluinna ue»nbsp;’’'tatiy . HuitM autem ucrtc eccleßa membra di»nbsp;^^rfa[unt paßim, CJquot; pfaterquam quod mgctunbsp;^'*ltitudo iinpiorum admixta cd, ut ucra mein»nbsp;”^^lateanttÇr uix eonßgt;ici poßint,hitbent er fcicc

s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ner4

ocr page 354

LOCî COMMV. PHX1P. HîELANTW.

. Uerd memba fuam imbccillitatciihcrrciref C

catd ideo cnim orat uer4 Ecclcßd, Ein-ttfc no^ I bis dt'bùj noftra. Sic depi/igit ucrdm ccckßant

PdiiliK, « Corin.%. Tundamcntutn aliud uei«o fgt;oa

tcft poflcre crc. cfl ,ubi fundamentu, boe e/i,

Itéra noncia de chrijlo manct^ tarnen crut dißri^

mina docentiii.Aliui fupcr id fundamcntu,cxtrua • et aurum, argentÜ, id câ, prcciofam doârinai«,nbsp;epcra es- cultui d Deo mandatos . Alius li^gt;^^

feenum,ftipulas extruct.hoc eft inutiles cr turas opinioncs cr uilia opera, ßeut in fanélis P'^

tribtu Icgutttur interdum c^uieddm incommode di» • ida de ceremoniis çr aliis rcbus.ita latct ecebßa •nbsp;trda non i'olum regno cr mitltiiudinc inipioruin, •nbsp;pd etiam ftultis alitjuibus aut friuolis irutili*nbsp;bus perßuaßonibiii piorum. cfuid ed cniin botni* gt;nbsp;nitam proprium quamlabi ,dccipi,c^ errarc

Talis eccleßa depingitur nobis in bißo* ’ riis populi ifrael Nxmin co populo erat «ff* *nbsp;Eccleßa, çr tarnen maxima erat admixtaniulii* Inbsp;tudo impiorum kominuin cr pfeudopropbetarum ’nbsp;Et habebant pii cjuadant errata cr uiciofoscttlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

tus. Verusn alias iSuH rior cr purior erat ç^ma*

ior uera eccleßa,ß ^UAiido prophetic repurgauc*

raat

ocr page 355

DE ECCLESIA.

futur U ut in ccclcßa dominent ur iiiipii cT


piorum ,cjui pafim i» mundo dijfcrß funt, ^^i^/ententÎM monent ßngula membr4 errarcnbsp;ty magnam ejfc multitudincm admixtantnbsp;piiî qu£ perntcioßt crroribut contuminatdnbsp;. Hac recitaui non contcniionis fiudio ,fcd utnbsp;noftrof animas muniamus eu rcâc fentienti’»nbsp;impii opponunt cec/eß^ titulum atq; auto»

NrfiK «(¦ non fernere dißentire debcmtit poteßatc, qu£ poßidet ecclcß^ titulu^nbsp;f* Sicnduin eA uerbum Dfi manifeßum ante»nbsp;l^^^endum ejfc tirulo ccclcßx er uniuerße humitnbsp;autoritdti .iuxta ißud. Si clt;uis aliud Euange»nbsp;^'n pradrauertt anathema ßt . ücncflißimetnbsp;esi Augußini ad lonuarium , Eecicßa Beinbsp;multam pàlcatr multdtj; ^ii,ania conAituta,nbsp;^**^4 iolerattt^ taineii qu£ funt contra ßdem

ocr page 356

LOCI COMMV. PHILIP. KELANTH.

«fl benam uitam non approbatrice tacct nee eit, Hac fatitßt monuiße de bae quießiotr, Atnbsp;eecleßa poßit crrarc . Ac profe/îo nttrumnbsp;tarn horrendis uaticiniit Christ inhil affiei nc^nbsp;pontipccs nccf; doäorcs, quifccuri fomtiiant ni»nbsp;hil in ccclcßa uicii e^ße.

Nttnc reUqui funt duo loei,quod admini» flrafio Sdcrainciitorum non ßt irrita eriantß mo»nbsp;res miniilrorutnßntuicioß. Hlt;ec di/ßutatioaH»nbsp;quotics in cccleßa magnos tumultus er dißn ianbsp;excitauit. Nrfni CT reccns Vuiclef qt clim rgt;onbsp;natifliC detraxerunt facramentis autoritatentnbsp;propter malos mores miniÜrorum, Et fooc tfW*nbsp;porc Donatißarum ßmiles anabapti/lte, eeclc»nbsp;ßain talcm conftitucrc conantur, in qua nuOinbsp;ßntuicioß. Quareadmonendi funtpü,ut feiantnbsp;ufum SaeramentoruM ualerc propter mandatumnbsp;er ordinationem ditänam , etiamß mores «uni«nbsp;ßrorum ma’i ßnt. Loquimur autem de malis i«nbsp;ccclcfia ,non de aperte blalbhemis. ut lu .’eis autnbsp;Tureis, quibus cccleßa nuüum miniflerium mannbsp;dauit. Si cniin cxdignüatcmini^lrorum. Euan»nbsp;gclti aut Sacramentorum uis pendcrct, fcihpcrnbsp;eßent meertje conßeientu de baptißmo,de abßolttnbsp;ttone

ocr page 357

DE ECCLESIA.

crc Porro iterbuin cr Sdcramentit rcijuia **«t ßdcin. Er^ononpoffunt rx dignitatc mini^nbsp;^rorumpi'ftJere .Hoc argumentum fatif pla*nbsp;”’‘1» ZT ßrmujn cü, ac ferè totidem uerbis ittnbsp;Coiiftantini contra DonatiRat poßtum c^,nbsp;AuguRinus narrat epi^loia.

Docft idem ßententia Chrifti. Sedent in Cathedra Moiß fcribne et pharifei^ e. efuiojuUnbsp;^xerint ßteite z^c. Ha‘c (entenäa non damnatnbsp;^inißeriummalorum,fedconiirmat. Item Chri^nbsp;l^uidicitm hacuita ccclcliä ßmilcm eßcfagen^nbsp;’’’ijpe in marc^ qua 'promiscue boni et ma'i pir •nbsp;capiuntur. Vbi autem ccclcßa eß ibi er ai*nbsp;*^intßratiegt; eß .Ergocummali ßnt in Eceleß t,nbsp;^abebunt ctiam adminißrationem ç^c. Et quiJcinnbsp;pr^edicit in ccclcßa malor futuror eßenbsp;ad conßimationem inundi. Ergo h«fKlt;x«o tu*nbsp;non poßunt mali prorf » f tparari cre. 1 o •nbsp;^“inncf di/cerm't ßium oßieium ab eßcäu facra»nbsp;^ntorum . Ego bap i^o aqua. Iplcautcm bapti»nbsp;Ubit uor ßiritu fanüo. Non tgitwr pendet donanbsp;^‘^ßirititsfanäi ex dignitatc minqlri.fedbcncß*nbsp;*‘«m Chrifli eß, qui eß eßicax per Euangcliuinnbsp;ebr^tuf transfert tttimßerii autoritatem à mi»nbsp;( fij tt^rû

ocr page 358

LOCI COMMV. PHILIP. MBLÄHT«,

Kriniftrisinfeip^uin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lJejï,tni*

nilicrium aalet propter me. Vcnuiîc in^juit N4« i‘(ii^cn't!,baptij'm!t ßmilcm ejßc etiamß dtßiinÜetnbsp;fiat minillri.rtcut i» ecra (imtlii c/l fizura fizHUt

I

, llrot, KKfOp iH.TU-3^O\/1iJCrxp, t!


R epudianiat eß igttur error Donlt;iti!llt;f

rum CT ßmilium, qui propter mafoî mores facer dotuin fmproba:;t mintiicrium, çr dtfcedu'it A renbsp;liqua cccleßa z:r excitant fchifmatx. Sciant dit*nbsp;tem pu fc er ecclcße concordix er dignitati mi»nbsp;ftiiicrii hoc debere me difcedaat A minißris prop*nbsp;ter corum morcs^ß non eji impia doârina • Df*nbsp;bonus enim minificrio ipß obedii:nâam,quod diui*nbsp;tiitui orJinatum, agitofcamus Dei beneficiantnbsp;effc,4c propter ipfiuntolcremus mores ctiam pa*nbsp;rum commodos minifirorum , qua in re etiam exnbsp;empli ratio habenda cjl. Nm moroßs erfurio*nbsp;ßs nunqaam décrit quod in miniftris reprehen*nbsp;ß propter mores facerdotum moucri

ocr page 359

DE ECCLESIA.

îiccbit. rauere labcßdiirc mittificrii ^i^niéMcmeftpcecatum conrrd fccundum prlt;e»nbsp;*fptHin L^di'iir cni.n hnnos diuini neminis con»nbsp;^'^inpto inttiijäerio. Pr^etercaßeut pamttibus,itdnbsp;D- mtnißris ceJeßaruin, er illi ipft ordinatioiiinbsp;^cclcßlt;c,quie publicjm cocordiatn cotinct, how^tnbsp;•'n« debemta. hd bhcc impoßibilc eß uHam tnul»nbsp;^iiudinent feu ccclcßam in hac uitd diu exiflere^nbsp;^«4 nuDi ßnt tnali. Poßremo fchifma ipfum pdnbsp;’’it mnumera pcccdta^, dißipdtioncm cccleß^,nbsp;^iid^ßiiioncixtedes ßcut ipß Doiidtißie ui grdß»nbsp;l^bdntur in ddiicr^drios.

Hot! ßiijt igitur propfer mdlos mores Offerendi prtcßntes minißri cccleßdruin dut ip«nbsp;ff^ecclcßic ,ßcu( Augußmus grduißinte dixit.nbsp;Reuera cum cot agio pcccandi multicudinem in»nbsp;^‘iferic diuiiix dij'ciplirkc feuerd mißericordid, nenbsp;^ejßtrid eß. N4m cottßlid fepdrdtioiiis er indnidnbsp;f«i»t er pcrnieioßd dtq; ßdcrilegd. Quid impid ernbsp;fnperbd funt.er plus perturbant infirmes benot,nbsp;^uam corrigunt animoßos malos.

Alter locus eß de traditionibus, ijuod lt;(d *f»it4Uwc ccleßiCfton ßt ncccffarM ßmilitudo hunbsp;«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nMHstrimt

ocr page 360

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

»atittrum traJitionum. Hlt;lt;c de re neceffe efl ad^ Htoneri hoininct, Slt;cpc cnint in ecclcfia extite*nbsp;runt magni tumultus propter dißimilitudineMnbsp;trttditionitm, ut,R9mMi pontificcf excommuni»nbsp;earunt oricntdiett quia alio tempore celcbrabantnbsp;Pafcha. Item, Quia abolebant in templit imagi»nbsp;nri, Quiii utÜturfcrmëtato pane in cceiia doini»nbsp;Bl, ey hoc geniM alia, que indigna fuut de quib.nbsp;rixciitur ChriftianiApfa Niccnlt;t fynodui de dißi»nbsp;tnilitudine traditionum fccit pium dccretum,nbsp;quelibet Ecclcßa fuos ueterce mores rctineret,nbsp;acederitibui inter ferixarentur. EtAinbroßmnbsp;matri Auguflini re^ndit, ut Rome obÇeruaretnbsp;romanos ritus, Mcdiolani mcdiolanenfcs •nbsp;prudentia chrißianis neceljaria c^, nctenterenbsp;exeitentur dißidia. Conßenfus effe debet doi!lrin£nbsp;Euangelij, ey ufus facramentorum, qui ordinatutnbsp;e^ m ßcripturif, fuut Paulus dicit, vniK^euf,nbsp;una fides, unum baptifma. Qjianquamautcmitinbsp;fingulis Ecclcfifs populus uti fue Ecclefie morib.nbsp;debet, et habet aliquant utilitatem fimilitudo trd»nbsp;(Utîonû, magisconciliât imperitos, tarnen do»nbsp;eendifunt homines,ut fciantdißimiles rittu diu^nbsp;ptrum Ecclefiarum non pugnarc cum iußiet^nbsp;ChrifiÛM sicMt docet Paidits Ro», H,

ocr page 361

DE'ECCLESIA.

non e/f e'c4 aut {»otut. Vcruin hie locm me* inteßigetur, ubi expofuerimui, qui J in tûtunnbsp;traditionibui huitiMis fentiendum ßt.

De traditionihus humants.

T O CAM vs trnditiones hu)nt(näi,non eiS»

V Hd mdgißratuum ciuilium, ßed ccreino» ^idt in Eccleßd inßitutdt db hominibuij no tttdn»nbsp;^itds expreßi) uerbo Dci, Hdrum tridfunt gene»nbsp;^lt;1. Priinum eß edrum qu£ pr^cipiunt dliquidnbsp;f’fri dperte contrd munddtd D«, utfunt truditi»nbsp;^^^Cidcdbußu mißdrumj uel impijs cultibui ßnn»nbsp;^orum. Aut pr^cipiunt dliquid,quod pncpcc-*nbsp;'lt;tto non poteß prdßdri, qudlis cß traditio denbsp;^«[ibdtusum bii iinponiturqui non ßunt dd cx»nbsp;^•batuin idonci. Porro ßripturd inquit. Oportetnbsp;^gt;^0 nidgù obedire quamhoininibtif. Jtuq; con»nbsp;f^ientidm uiolantcm hat traditioncs excufut nid»nbsp;^ifeßd dutoritdf diuina, Et kabcinui cxemplj.nbsp;^dniel non paruit regio ediiio dc adorandd ßa»nbsp;**‘'tgt;dcnonddordndoDcojicc Apofloli parue»nbsp;’’“nt principibut ludeorum, qui uetdbdnt docere

Jtf

Secuit^

ocr page 362

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

Secundum genia eß trdditionum dcrch» fua natura adiaphorû, ut def erift, ieiunijs,ueßi»nbsp;tu. In hit conßderandi fuut fi net. St enim finitnbsp;eflpoliticuf,licitte fuut, ut cum ferite infiituun*nbsp;turaut feruantur, non quod ipfum opiti mcrca»nbsp;tur remifiicnem peccatorum, aut fit iußieia cfnbsp;cultui, td eß, cuiut finit prcximut fit, quod DeiUnbsp;Tcquirat id opuf tanquam honorent, non pro^nbsp;jpter aliat caufdt. Sed finit eße debet proximnt,nbsp;erdinit caufa, ut populm feiat quo tempore eon*nbsp;uenire debeat ad audiendum ac difeendum Euan*nbsp;geliuin, cr ad ufutn fdcrawentoruin. Cum ieii**nbsp;ilia priefcribuntur,non quod ipfum opu( mereaturnbsp;remifiioncm peccatorum, aut fid fiud ndturdeul*nbsp;tut, fed ut tali ccremcnid infigniatur diet, dututnbsp;fiopulut fiobriut, magit apttti fit ad precandum Cfnbsp;ad audiendum de meditandum Euangelium. Cumnbsp;certd cantionet ordinantur in templit, nc exifiti^nbsp;eonfiufio indigna Ecclcfiqt.

Talet ordindtionci hoc politico fine poßünt Epificopi feu Paßoret condcre. Qui^t Pauliitnbsp;ftrtecipitEcclcfid,cmnia geri ordine et decen*nbsp;ter. Et file ipfe erdindt leHionet apud Corinthiohnbsp;item de (iflandif muUcrihuf t v tali p^dagogtanbsp;ininundf

ocr page 363

DE TRADITIOÎÏIBVS HVMANIS.

nundo opui eß, ut populuf dife^t in ritibus pî« hißorias, çr aß'ucfiat ut reucrenter traàefnbsp;f^cra. Vtcnim catcris Icÿbuiin hacuitacor“nbsp;Porah opm cß, ita cr ccrcmvtijf 0p:t^ eß. Nrfuinbsp;'fi'cmojiif naturalitcr cium part ejU^Jain funtnbsp;^•fciplinæ fcuiegis. ç^tiarc qui omîtes traditio»nbsp;’’lt;^î Eccteßal'ticas abolcri uolunt, cum ipfa natu»nbsp;*'« hominum beliigerantur ,quje nntt poteßreginbsp;i^ße ecremoniis. l» orceziOHiû neeeße ejl patrem»nbsp;hnilias conßitucre tempora precandi, difeen»

Sic in fcbold,ßc publice in Eccleßa oput ’R talthuf crdinationibuf. Ef in banc fentcntiantnbsp;Pauliti, Lex eß pjidagogui,cr quidem ad»nbsp;in chrißum. Hoc ncn eß leur pneconium quonbsp;^^flaturceremeniasntagnam utilitatem habere.nbsp;Videlicet, quia iuuentutcm çr uulguf docent eynbsp;^ffùefàciunt ad cognofeendum Euan^clium pernbsp;S‘«’d Chrißui eß eßicax çrc.

Quanqumnautem cercinonijs tanquampa« ^'^Zogia omnino opus eü, tarnen Mterim cauen»nbsp;^‘*^eß,nc fuperßiciofe opinioncs de cis obre»nbsp;ne beneficium CbriJH bac doéfrina denbsp;J’de obßurctur, aut cx^at inde qutedam carnifi»nbsp;^gt;^con[cienturuiit. Idco feotiendnm eft born*nbsp;tMiMn

ocr page 364

LOCI COMHV. PHILIP. MELANT«. tiif non mcreri rem^^ionan ffcccatorunt, nec cjp!nbsp;iitlliciam Chriflijnamynec cultiM e)Je, hoc cjl,nbsp;gujt De;« rcquirat tantu’n,ut hoc honorenbsp;^ttur, non prop:er politicas cdufat. Pr^terC'^nbsp;^uaitqudm exempli can'd firuandd! funthdtrd*nbsp;ditionet, quarnin finis ejl politico, tdmcn noß^nl^nbsp;laquei confcientijr inijcienji, fed cognofeenda e/lnbsp;libertdsChi-ifliditddequd fuprd diâuin cjl,nbsp;vnm, ui confeientite hdbeant hos ritus pro rebutnbsp;ttdiaphoris, nec ant iufiiciam, ant pcccatu t«nbsp;collocent, fed feiant eos fine peccato extra flt;^an*nbsp;da'icafum omittipojjc, fient Pdulus enm ueUetnbsp;tnu'iercs efjc uclatas, non fentiebat hoc opus e/]enbsp;iußieiam cora Deo, ncc fentiebat mulierent pet*nbsp;farenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;detegeret capiUos fine fcandalo.

Kniufmodi mnumerabHia funt in comtttuni ttitd. Cum enim foli homines ordinem ititcBig^iit,nbsp;tnaxime cenueniens ejl hominum ndturlt;e, coUjH»nbsp;tucrc locorum, temporum, et perfonarum difcri^nbsp;«lind. Scholdflicum non dccet fccnica ueflis.nbsp;E’fet dufem ridicula fuperßicio, ß fenrirct fenbsp;propter formai» ueßitus iußum efje, aut peccarenbsp;«lortaliter ß fine fcandalo ttteretur alia uefie.nbsp;I*«c ra irdditioiüb, tmt^nopereneeefa

ocr page 365

PE TR.ADITIONIBVS HVM/NIÄ. fxria eft. Alioqui enim fupcrßitionc cuniul^tntufnbsp;fraditionesßne modö, cum putMur cß'c iußict\e,nbsp;Cr cultus Lici^or pcrfcäiones^ ßcut creucruntnbsp;in Ecclcßu çr dpud menachos. item cc».*nbsp;feienti« cruciantur ey“ conijeiutitur in dcß?cra»nbsp;Wienern non in teilet a libcrtate. (inetrc neeeßgnbsp;*]l »« Ecclcßa extare ßrmam ccnfolationcm denbsp;^'u traditions. Omni no ßngulari prudent ia opugnbsp;’Jl, ne ucl barbaricc contemnantur traditioncs,nbsp;‘^el fupcrßicio/e obfcrueniur. Tcßimcnia auiettlnbsp;libertate paulo poß addemus’

Tertium genus eß traditionum in ^»ib. ret ^diaphora pra:cipiuntur,fed cum impi;s aut per»nbsp;’’iciopj cpinionibus. Multtc autemßlße opinicnctnbsp;^dauntur traditicnibus. Vrima et I harifaica o»nbsp;finio eß, ^uod homines mereantur remißionemnbsp;Peceatorum his opcribus,feu lt;^uod ßnt iußieianbsp;^hrißiana, feu eptod Heus requirat hac operanbsp;•Ion propter politicum ßnem, /ied tantum ut talinbsp;Sonore afßciatur. Hlt;nie opinionem reprehenditnbsp;^l’rijlns cum inquit. Frußra cclunt me mattdatisnbsp;^''Dtinum. Et obruitur dofbrina deßde,cS tranß»nbsp;brunt homines beneficium Chrißi in has traditi»

Uac caußd eß prateipua, cur Paulus tant ucbcincnf

ocr page 366

tCCî COAUÎV. PHILIP. AIELANTH. ttebementer ccnciotictur dducrfut ccrcmonidinbsp;lAofdicds et trdditioes bumdnds.uidelicet ne ob»nbsp;feurdrethr beneßeinm Chrißi, fed extarct in Ec»nbsp;eleßd hæc fententid, gratis donari rctnißioiictnnbsp;fi'ccdtoruin propler Chrijiuin, eatnci; ßde acci»nbsp;piendam effé, cr prenunciari nos injios propternbsp;Chrißum non prpptcr traditiones dut ccremoiti»nbsp;4f. Itfwi ueri cultus funt jßirituales. Timor,nbsp;écs, Dileâio, reliiÿid opera a Dco manddtd.

Sccunduf error gui hicrcttradilionibus ex pribre cjl, ßnxerunt traditiones lUdSnbsp;eße perfediienem, hoc niulto abfurdtßimum eßnbsp;dntcfcrre huniaiias traditiones legi Dei, cû obe^nbsp;tlientiaßt pcrfeiilio legtj diuin£.

Tertitts error eß de ncccßitdfc,eßg; Kano» Icgiî Mofaic^. Quia cnim uidebantiitnbsp;lege Moiß multum ßuißße ccremoniarumßomnid»nbsp;bdnt ctiam Euangeli/ tempore ßmilcs ceremoniasnbsp;cjjc oportcre, e:; afßngebant ßdem ßne Ulis ce»nbsp;rcinonijs pnutilem eßie, er hr mines propter cere»nbsp;tnonids eße iußos, itd imaginabantur Chrißid»nbsp;tiipmum eße huiufmodi externam politiam ßcut.nbsp;fuit Lcuiticd, Hice [ontnid iKüf orta funt, guianbsp;ttce d9lt;

ocr page 367

DE TR.AD1TI0NIBVS HVMANIl

^ec do ärin am de ßdc Chri/lij nee ufum ceretM» gt;darum legis rede tnteUcxerunt. nß eiiim in le^nbsp;f.e neeefße fuit feruarc ccremotiias,pro[gt;ter man»nbsp;lt;iatum Dct, tarnen fuit eu opus alia quadam Jfi»nbsp;fituali iußicia corä Deo, uidelicet, ¥tdc uenturinbsp;Cbrifti c^c. Et DeusEcctcßam poflca ncn uoluienbsp;onerari tali feruitutc, ßcut ait Petrus Quidnbsp;^t’itatiï DcMttt impoiicittes iugutn hemnbsp;«uit regnuin Chrifli ejfc uitain Cir iufiiciam jfi»nbsp;fitualem.

Quartus error eß depoteßafcEpifcoporu, lui traditioncs codunt pcrfupcrßiticncm, de»nbsp;bndunt errores ^uos recitaui. item qui putantfcnbsp;^«bcre autoritatem cncrand^ Ecclefu, ita utnbsp;V«cce«t omnes (jui uiolant traditionet^ etiam cumnbsp;*gt;ttra fcandali cafuin omittaiit.

Clttmtus error oritur ex opinione neceßi» ***^tlt;î, Conßienti^ male cruciantur, Et impe»nbsp;’quot;‘ti damnant Eccleßas propter dißimilitudincntnbsp;^aditionum, qua ex re oriitntur difcordiæ in Ec*nbsp;Hiî errorihus aduerlandum cilfUtpur^

J ¦ nbsp;nbsp;nbsp;......-----------------

°(irina. de fide de ueris culä'ous. de cultu ffiri»


ffi'UctuGCT ne eonfctenttjs mijciantur

Ult;|UC

ocr page 368

tOCT COMMV. PHILIP. MBLANTR.

Itquck neue concordia Ecdeßarum ßnc caußi fcrturbctur,

Hfccjjc cfi Mem abijeere mtildt opiniocf, ipß nero moret rcrum itidi^ercnttu rctineripofrnbsp;funt, çr earum ufuin mcderari caritas debet,nbsp;jrc’mde cum aliquibiii cercmoiitjs ac ritibui pfO^nbsp;ptcr bonum ordinem opusßt, commoditn efl reti*nbsp;nerc ußtatos^qtii nihil habent impictatis.nbsp;niutaiio prafertim tion nceeßaria niultorutn aid*nbsp;KOS oßeiidit. Satins eß autcin cotteiliare et alerenbsp;Ktttuam bcncuolentiam in Eccleßa. Sed nottnbsp;damnandi qui aliquos inutiles ritus abiieiunt^pf'^*nbsp;fertim exempli caußa, ßcut Paulus cxeiapdnbsp;caußd noluit Titum circumcidi. Qtteniodo aitanbsp;temßt habenda fcandali ratio paulo poß dicaiJt.

Perro ncccßc eß in Eccleßa rctinere hane dcHrinam de libertate, quad traditiones neq}nbsp;ßnt iußieid coram Deo, ncq; ßt peccatum eas o*nbsp;mittere extra cafum fcandali, fdg; probant haenbsp;teßimonia. Coloffen. 2. Na«ci jWicffKOf wî«*nbsp;to, pctu, fabbatoGS c. Item ß mortui cßis cuntnbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chrißo ab clemcntis mundi, quare tanquamui*

Sentes mundo décrétaßcitisiüc attingas,ne attreHes

ocr page 369

DE TRAEITIONIBVS H7MANIS. contre^« crc. Muum jj. ait Pctrw. Quarenbsp;tentatisDeum imponentes iugumcrc. Galat,nbsp;in libertatenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chrifluf uos uocauitftatc, cr ne

itcrun» i«go feruitutii fubijciamini, uetat cniin fgt;nerare confcientias hac opiitionc, cjuod traditi»nbsp;otiet humante ita ncceffdrix ftnt,ßcutiud£osoanbsp;portebat fcruare fuas cercmcnias. Hatte libersnbsp;tatem nc^ debent ne^ po^Junt abrogarc paßo»nbsp;fes, c/i cnim ordinatio diuina. Chrißw Matth.i^,nbsp;fteeufat Apoftolos uiolantes traditiones, et addit..nbsp;irulira colunt me mandatis homnuin. itein^nbsp;^mne guod intrat in es non coinguinat hominem,nbsp;utrunq; compleilitur, negat cultus, id eß, iu«nbsp;fiieias eße, negat ctiam pollui confeientias fi ui=tnbsp;^lentur. i. T/wo. 4 • Paulus uocat traditiones denbsp;^ibis 0“ ßmiles, doólrinas damoniorum, ubi nonnbsp;Prohibet certi generis abfiinentiam, qute eß resnbsp;’’’•iijfereni, fed malos opiniones, fcilicet, ^uodnbsp;l*'« iußiciie aut res neteßdrig.

De mortificatibnc,

SI cHÎttti F?«!K4„4 eleHione fufeepti funttna utiles, lt;]KÎi fentiendum eß de uoiuntari4nbsp;*bßinenti4amp;’ ßmilbus cxercitijs? Ad hoenbsp;t reßondeo.

ocr page 370

LoCI COMAÎV. PHILIP. MEL ANTH. rcß'otidco. Difcerni debent mortißcatio, tjuaiHnbsp;fic PauliK uccat, er exercitU feu difciplina. NÎnbsp;ver a er non ßmulata mortißcatio ßt per erucentnbsp;er affiäionem, ut Patdm inguit. Circnmferimiunbsp;mortißcationein Chrißi in corpore noßro. itemnbsp;quot;R oma. 8. Corpus mortißcatur propter peccatu,nbsp;ubi proprie de ueris terroribus, cruce er ipß^nbsp;tnortc loquitur , non de uoluntarijs cxercitljs.nbsp;Atq- hicc obedientia tolcrare aßiiüiones neccßii^nbsp;ria eil, er eß cultus prd:cipuus ßanilorunt, ßcutnbsp;Dattid inquit. Sacrißciuin Deo, j^iritus contri-»nbsp;bulatiK. Item, Oportet nos conformesnbsp;ginis ßlij Oei. Itenh Exhibete corpora ueßr^tnbsp;hoßiam uùtain.

Sed praeter hanc mortißcationein, eß aliud quoddam uoluntarium exercidj genus neceffàri^nbsp;tun, de quo Chrißus dicit. Cauctc ne corda uc*nbsp;fira grauentur crapula. item Paulus, Caßigonbsp;corpus meum, er in feruitutem redigo. Et buiusnbsp;txercicij ßnis cßideket,non ut fatisßciat pronbsp;pcccatis, feu qttaß Ttetts requirat id tanquantnbsp;cultuin, ac non propter a^iam caufßam, fedߒ*nbsp;nis ßtut coherceat carnem, ne faturitas okruatnbsp;»OS,er reddat fecuros er aciofos, QJia ex re ßt,nbsp;uthoitti*

ocr page 371

DE MORTIFJCATIONE, ^^hominN obtempcrcnî: er Mulgcànt affeéli^nbsp;carnis.

Debentauiem huim generis ejje mitltipli^ exercicia, abftinentia, mtentio uehementiornbsp;^fluiiiaJaboreSjficrie ledioes. ïdeo Paul,nbsp;'ipit. Docentes er adntonentes uos mutuo Pfaltnbsp;»Uî er cantionibus l^irituaUbm. Dcnig; hue totanbsp;^ifcip'ina pertinet. Sedhâc nunc fuperbißimcexnbsp;^ußit inundufj etfumit ftbi immodicam liccntiaittnbsp;ko qua graues pœnas aliquando Dco datumsnbsp;'R. N.tm praterquàm quod ipßa licentia coniun*nbsp;(ia efi cuin intemperantia cr alqs multis uicqs,nbsp;•liKii ntali ctiam habet, quod 'm tali barbarica ui^nbsp;non poteft doccri aut ajrueßeri iuuenttts ad re*nbsp;^'gioneih, cr paulatim induit conteniptuin religi*nbsp;^nis. poßea grandior atas neq^ inteÛeôlum, neq^nbsp;^euerentiam, ne^ exercicia uUa rcligionisha»nbsp;6cf_

Pdute profcipit parentibus, ut educentli* ^erosindifsiplinaer admonitionc Domini. Di*nbsp;fciplina autem f.gnificat totam aßueßiäionent, etnbsp;^uic nuit addi admonitionem Domini, id eft, do*nbsp;^rinam Çeu uerbum Dei. Cum autem Deus ptnbsp;^ffieax per uerbum fuum,adcrit his quihabentnbsp;t qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htec

ocr page 372

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS. hic exercicid difceiidi ZT cogitdndi ticrbi Dci,nbsp;cr {recandi. Quarc non eft inutilis excrcitdtio-

Prtetered magna uis efl confuctudinis, non funt ajßießiäi lt;tb incuntc dtate, poficanbsp;äej natu intelligent, neq^ accerfent bdc ex*nbsp;ercicia. Quantum igitur pofftimtu^ad htec exer*nbsp;cicia hortemur cr exeitemut iuuentutem, nofo*nbsp;lutn uerbis fed ctiam cxemplis noßrit.

Atq; htec exercitia deßinata ad hune ßnei» immediatum, ut coherccant corpui, iam fnnt o*nbsp;fera a JDco mandata, Et debet hac difeip!i»lt;fnbsp;perpétua ejß,quare non pertinet proprie ad tra*nbsp;ditioneshumanas. rtut maxime aliqua traditi*nbsp;ones ad earn proßnt, er admoneant iuuentutem,nbsp;tarnen ipfa obferuatio ßt ßne fuperßitione.nonnbsp;addatur opinio iufiieù aut neeeßttatit, cr eogi*nbsp;temui hdc exercicia ßulcipienda eße,non propternbsp;illam traditioem aut tempm iUud, fed tantum ad*nbsp;nioneri nothac traditionc,ut perpétua ßtdiiigcn*nbsp;tia, nunc autem exempli caußa hos mores cumnbsp;tthjs feruandos eße,utdici feßi ceremonias. Etnbsp;tarnen hie quoq- modum noßeconucnit, er ßcien*nbsp;dum,alia aliorum atati conuenirc,er conßeruan»nbsp;dam eße

ocr page 373

DB MORTIFICATIONH.

Alt;m e)Jc ualctuJinem, ut Paulm dicit, habcnduM tjfc honorem cordon are.

Sed iure tjueritifr Taulcrut pleroftj; ante tnnpiK abi/ccre imagitiet feu umbraf, ftc uocdtnbsp;excrcitid aüudcnf ad Pauluin, lt;jU£ funtnbsp;Umbra futuroru, corpm aiitem eß Chrijli. NdJ»nbsp;difciplina non efl iußieia j^iritus, fed utnbr^nbsp;flint feu imaginer, hoc eß, exercitia, quib. admo*nbsp;Hi^ndi cohercciidi ajfucßcicndi finit homines»nbsp;iiddQccripoßint,ut magis fiant idonei ad cogianbsp;^“ndum Euangelium zx priedicandum, ficut crnbsp;^^fißtit inquit. Hoc genus d^moniorum no cijcianbsp;nijî iciunio cr orlt;lt;tw»c, id eß, fobriorû orrf«nbsp;idco non dixit corporalia exercianbsp;^^'*prorfus isiutiliaeßcjfcdcüliationcm fiicitho^.nbsp;cxcrcitiorum Jßi'ritualis iuflicia, aliciuiinbsp;*ïfyuitt utilitatis h^ec exercitia, fed gradus aliui



ocr page 374

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTE. De fcandaîo.

SCANDALVM ßgiüßcdt offvtißotiCitt, alteriui Miimu pcrturbatur, hoc eß, ucl de^nbsp;tcrrctur, «cl lt;ncit4f«r ad imtationem. lt;lt;***nbsp;tein duplex /i^ndalum, alterum eß Phurißti^utittnbsp;uulgo uocaut, acccptuiH. Eft autem cum ucl re^nbsp;(lu dodrinu, ucl ncceßario ßdo oßcildunturnbsp;hypocrite, er concipiunt odia Euangelij ef“nbsp;rum, ut phctrifiei oderant Euangelium er Euài^nbsp;gelij dodiores, er maÿnts caußüs fui doloris dijinbsp;odrihabebMcxhumcdtdratione fumptdf. QS^nbsp;eitim moderato inge/üo prteditui non doleat lubt^nbsp;ßdari formant religionit, perturbari coneordi*nbsp;am, exoriri dißidia in Eccleßa, dißipari imperidnbsp;er respublicas. Videbaiü autem extenuarinbsp;cultut er dißipari rempub. er conteinni fuperi*nbsp;orum autoritatem. Quamuis autem b^enbsp;tnagnic caufße, qu£ merito mouent homina, M*nbsp;men feiendum eß hü caußis, hoc eß, omnibtu re*nbsp;but anteferaidum eße mandatum E)ci,iuxta hanonbsp;regulam. Oportet Deo magisobedirc quàmho*nbsp;miitibui. tdco hoc Pharifaicum fcandalum tionnbsp;cH uitandum, excufat cnim nos mandatum Dei,nbsp;Sed praftanduineftiUt doâritM ßtuerd^ct^ta^nbsp;utilit

ocr page 375

DE SCANDALO.

^tilis Ecclcß^e. Nrfm grauißitnum peccatum eft pcrtiirbtirc Ecclcßam mälis aut incertit aut inu»nbsp;*üibui dijj’utatioiiibuf.

Altcrum fcandali geniK eß, ^uod uocatur îiatuttt. Eß^; tmpia doftrina aut maluiti cxcmanbsp;plum i^uod iißcct aliji,ßuc quia imitantur,ßuenbsp;Suia dctcrrct homines ab Euangelio: Huiui gc»nbsp;tieris ßania'.a ßfnt, oinnia impia dogmata,nbsp;item idolatrici cultM traditiones humaihe qutenbsp;’ton potucrunt ßnc pcccato obferuari. Horumnbsp;feandalorum autoribus pwipuc minatur Chri»nbsp;ftiw. Ve homini per quem ucnit fcandalum ere.nbsp;Suntigitur h^c fcandala fuinma uigilantia ca*nbsp;Henda, ne ucl autorcs ucl fußragatorcs impiitnbsp;doffrinlt;e ßmuf, ncc imitatores impioruin cultu*nbsp;’*)« eyc.

Eß ctiam cauendum aliud quoddam ßan» genus, quod eß eu opus indißerens mtempe»nbsp;fiiucßt, ut intcmpcßiuus ujus libertatis Chriflia»nbsp;ti£, de hoc ufu fiepe dißutatur quando conccßiifnbsp;fit,quando non ßt conccßiii, er (upra dixipcc»nbsp;catuin eße, uiolarc traditiones humanas in caßtnbsp;ßandali, ideo tenenda efi Pauli régula dc ußtnbsp;^fbertatif. Paulitf praeipit doflis, ut tolèrent in«nbsp;t ßi) ßrmos

ocr page 376

LO^HCOMMV. PHILIP. MELÄNT«, fîriiiot morigerentur eis ii bonum et lt;tdnbsp;fcMhnem, hoe cfi, ut cownoditate fua otuiteiAnbsp;for rfd ßuangcliuin non dcterreatit. Ojsi-t no fo^nbsp;tnin Hypoeritif fed etiam pl) er modcrati homi^nbsp;nes pr^fertittt non fatis doâh cum uident moresnbsp;Uetercs uiolari, iudicunt iSo doélriiiæ gcncre ho^nbsp;tnines effêrari er reddi prophunos, itlt;t de*nbsp;terrentur a cognitione Eutingelii.

t^on igitur utendum ejî Ubertate dpnd iHoS ^ui nonJum audierunt hoc doilrin£ genus,nbsp;£pud fratres nondutm fatis confirmatos, fednbsp;^ucndumcHcxcinpluinPauli. Paâus fmninfi’''^nbsp;tnistnßrinus. Si efca oßendit fratrem.iiunjUJ”*nbsp;jnanducabo carnem, ne fratrem olfcndaiti. Vbtnbsp;autem iam inclaruit Euangclium.çr mediocritefnbsp;conßrmdta eß Ecclcßa, non efi acerba ob/erud*nbsp;tio inuiilium traditionum renuircnda. Jmo Puu*nbsp;lus ut cxempluin libertatis o/ienderet, noluit cir*nbsp;cumcidcreTitum. Et Chrißus excufat Apoßolosnbsp;uiolantcs traditionem ct inquit. Diinitte eos, cet*nbsp;Ct funtter duces ccecorumerc.

Sd in ipft re tdmen eogitemus mode* ratioem prodc^e, Qÿid c»««« inter bofies aliqui

ocr page 377

DE SCANDALO.

fxnt rtôtt tant irriiMdi cjudtn rcconcilidndt, ^brijiianos conucnit oinnu fudfiila non adprolt;»nbsp;pi'ios iifeélu^ aut domintiiwnem refcrre,fedainbsp;^liorum utilùatcm et gloriain Chrifti. Multi au»nbsp;iem ußtatof moret uiolantj no ut alijS proßnt aufnbsp;fi^rutant, aut jncliora ßciant, fed quia delcäatnbsp;^os h£c Ubcrtds, hoe Tyrannicutn cü^contemne»nbsp;*¦? morci publicoi leges, non cfl chriflianum.nbsp;P'r^tcrea publieorum moruin uiolatio ßeilcex^nbsp;magnos tuinultus, non funt autcnt temerenbsp;fxcitandi motus ete. Dijßcile eß enim poßea fu»nbsp;ßincre eonÇeicntiam, quod eaujjdin prabucriÉnbsp;pitbliearum calaniitatunt.

Sceunda Regula. Eft cr in Eecleftis reHe Mitwtis habenda fcandali rationne noftra exem»nbsp;P’-aalqs noceant, qualia funt, f£pe negligcrenbsp;Pgt;ibUeum Eceleft£ morcm aut cereinonias pub»nbsp;^^^as,ae fignifteare aliquent contemptum, autnbsp;“^ioï eo cxempio negligentiorcs reddere. Iteianbsp;P^'abere oeeaftoncm dißidift aut ßäionibus finenbsp;^^ceftaria caußa. Si quis hoc modo uiolat tradi»nbsp;^ßgt;ncs certe peccat. Prater tales fcandali cafutnbsp;^aditionesinteüigantur effe libera;.

Hane W traditionibiff rttinere t gt; eftrti*

ocr page 378

LOCI COMMV. PHILIP. WELANTH eßutiüßimum ,rctinct criim autoritatein tradi*nbsp;tionwi,nbsp;nbsp;nbsp;confcruat publicos mores ac difciplh

tiam, e2' tarnen coitfcientias ilia ttctcri carnijici^ tia libérât, cum feiunt traditiones res eßße externnbsp;nas cr mdiffcrentes, ßnc peccato omittipojfinbsp;extra cafum fcandali.

Caterum doélrinie ßcandala muîto pcrnich cßora funt quam mala excmpla i« jHor/fctw. ideanbsp;fumma uigilantia cauendum eft, primum tte im^nbsp;pia aut iKcerta, aut inutilia doceamui, Deindenbsp;cum reila docemus, nc ita confute ea tradainof,nbsp;vt auditores in tanta confußonc malas opiniotiesnbsp;eoncipiant.ßcutuidemus quantum référât mo»nbsp;fieri pcpulum, quatenus rcprebendantur huntati’fnbsp;traditiones, er rurßts quo ßne er ad quem ufumnbsp;traditiottes coufcruandec até^ amandie ßnt.nbsp;tiiß proprie er diferte explicentur, indodli eoti^nbsp;temptum omnium le^um et morum induunt.

Ita in ceteris articulis niß uere proprie ac dilucide expliccntur,e)brcput perfuafwnes ualdenbsp;perniciofe. Cum dicim:tsßdc homines iuflißcari,nbsp;qu'xm abfirde opiniccs oriuntur, niß mone anturnbsp;itKditoresqua dc re a^alnrt

cilie'tur

ocr page 379

DE SCANDALO.

tilietur perfoiM, cr poße4 noßra obcdicnda ßt neceßaria, çr in rcconcilMi ßt iußicia. Ua»nbsp;libero arbitrio. Deum non eße caußatn tnaUjnbsp;amp; pliera^ alia qutefuo loco dixitnuf^non detra»nbsp;bi meritumoperibtM^ quia nof nihil agamut, feinbsp;^uia protnißio eß donatio, ut ßt ceria remißionbsp;peccatorum. Caterum in reconciliatie bona ope*nbsp;fa funt ctiam meritoria. Sic in oinnibas locis ad*nbsp;hibenda eß diligentia, utßncßjphißica cxplicen»nbsp;tur proprie ac difiMe.

ideoPaulia uoluit Epifcopum eße didaili* ^um, ut apte er proprie doceat, er Chrifltu uultnbsp;feribant in regno ccelorum doäum eße et ßmilcmnbsp;botto patrißiniliae,qui prudenter eligat in do*nbsp;cendo tugt;ua er uetcra. Ntji cnini haue prudciiti*nbsp;am er diligentiam adhibeant doäorce, pertur*nbsp;banturconfcicntite,cr obrepunt animis praUiCnbsp;opinioncs nociturte rcligioni ac moribuf, er ori*nbsp;nnturtumultui et phtraq^ alia fcandala. idco nanbsp;foluin demui operä,ut mores noßri ornent Euan»nbsp;Selium,fed ctiain ut docendi ratio er pcrßgt;icui»nbsp;tas iuuet confeientiar, explieet ainbigentcs ernbsp;fanct erratftef.

DB

ocr page 380

tOCICOMMV. PHILI. MELANT«.

De regno Clirifît.

EVANGELIVM ehre docet Regmi Chri^ ftieffè /}gt;irituale,hoccli,chriflum fcderfnbsp;^(^xterain {gt;atrû, çr 'mtcrpcUarc pro nobis CSquot;nbsp;rentißiottcin pcccatoruin et Spiritum fanâunbsp;^(cicߣ, hocefi,credentibui inipfumernbsp;cantibuicum,cof^ ßtnäißcare ut reßtfeiteteotnbsp;W nouißimo die, ad uitam er gloriam aterttMtnbsp;er M hac bcHcßcia conßquamur, ordinatui» fßnbsp;miaißerium Euangelij, per quad uoeantur hoffli^nbsp;nes ad agnitionem Chrifli,er Spirittaßinäitfnbsp;• EwäHgefi«!» eß eßßcax erc. Intcrbn ueronbsp;nouißimum diem Eccleßa m mundo patictur pfr*nbsp;feeutionem, et erunt malt bonis admixti in Ecclf^nbsp;jta. Htec eßueraergermana fententia Euan*nbsp;gelij de regno Chrifli er Eccleßa. Efl^ exe*nbsp;crandits er damnandns error iUe ludaicuf^ana*nbsp;iaptißarum, ^ui fingunt Eccleßam ante nouißi*nbsp;tnum diem politiam quandam mundanam futu*nbsp;ram eße, in ^ua regnent pi), er armis deleant o*nbsp;KutesimpioSi er occupent omnia imperia ere,

Coltgcnwî iW teßimonU dcJ^irHuali re* ‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gwneit

ocr page 381

DE REGNO CHRISTI.

tnononfolumad refutaiidof ßndticoi JJ’iriti», fed etidtn quia prodefl hat fententias habere mnbsp;conßyeäu ut nos eon[olentnr,ct exufeitent ad ex»nbsp;freitid f^irüualia, ad fidem, ad ordtionem, adnbsp;Pdticntidin. Nam error iüe Judaicus prtetcrcte»nbsp;tcra incommoda hoc quoq^ habet, quod obfeuratnbsp;fy prorfus obruit confolationes f]^irituales, ernbsp;lt;amp;oJrt exercitia ß)iritud!id,cum uidelicet mentetnbsp;non mtcHigunt hac beneficia propria cjfc Chrijlinbsp;femißionem pcccatorü et gratiam,/ed expedantnbsp;bona corporalid,nec fuflentant fc fide in terrorib,nbsp;Cr affiiilionibus, fed requirunt bond corporalia.

Qiiod Regnum Chriftf fit fpiritiiale»

IOAN.ir» Sic«t dedifiiei potefidtem omnis carnis, ut omne quod dedifii ei, det cis uitatnnbsp;^ternam. Hac efi autem utta aterna, ut agno»nbsp;feant te folum Deum ucrum quem mififti le»nbsp;fumchriftum. HicChrifiui tefiatur fuumbene»nbsp;ficium er Regnum fuum cfiTe uitam leternam, ernbsp;definit, quid fit uita aterna, uidelicet, non aliqudnbsp;tnundana domindtio,fed ucra ttoticia D«, er do»nbsp;tnini noftri le fit Chrifii.

ocr page 382

LOCI COMMV. PHILIP. AIBLANTH.

Row. P. Q«t eft in dextera Dei inters pcHat pro nobis cfe. Et Efa. u. Stabit radixnbsp;Icifejpfum gentes deprecabuntur ere, Hæ fcnlt;‘nbsp;tenciic defcribunt facerdetium et Regnum Chri-ftigt; er teftantur utrumq^ ffirituale ejfc, hoc ejl,nbsp;ebriftum non conftituere aliquod mundi imperilnbsp;MU, [cd apiid patrem pro nobis interpcUarc,ita'nbsp;regnare, ut xelit luuocari, exaudire, fan£lifielt;(*nbsp;re,, cnßodire [^iritit fanilo eos qui ipfum inuo*nbsp;eant,ßcut et aüâs feriptum eft. qmi[piriw Dcinbsp;aguntur,hi funt filij Dei. item. Dabo [egemnbsp;in corda corum. li£c beneficia obfcuraiitur,nbsp;expciîamm regnum corporale erc.

Rom. s. Cohteredes Chrifîi fiquidetn fifi^^ patimur, fimtil etiam glorificabimur. itemnbsp;faluißiii fumus. item. QuospraCciuit, hos uidtnbsp;conformes fi.eri imaginis filti fui. item propter tenbsp;madamur tota die reputati fumus uclut eues oc^nbsp;cifionis erc. Kæ fentcnci£ tefiantur quod glori^nbsp;ficatio no contingat in hac uita,fcd oportcat nosnbsp;in hac uita afiîiiiiones er perfccutioncm pdti-î-iatth. i(S, si quis uult me fequi,dbneget fe ipfum,nbsp;cr toüdt crueem fuam, cx tnc fequatur. toan. (f-in hoc mundo preffuramhabebitis. Etz. Ttmo.j-Oinnci

ocr page 383

lt;t.VOD RES. CHRISTI SiT SPIRL , ^mncs pic uolunt uiucrc in Chrißo^pcrfecimnbsp;iioncm patiencur. Htc fcntcnci^e clarißimc docctitnbsp;^ccleßatn in hac uita fubicâant ejjè affiiiliontb.nbsp;Colo^cn. 5. ViM ueßra abfcondita cß cum Chn^*nbsp;po in Deo. Ciuundo Chrißuf manißcßabicur quinbsp;ffi uita twfira, tune cr uo! euin co )nanifcfiabi)‘nbsp;^iniingloriâ. r loan.?. Nunc filijDci fumu^tnbsp;[cd nondum inanifeflatum cß quttla crimitt, fciainbsp;tnus (tutem cum manifcßabitur,ßitnlcs nos ci fu»nbsp;turcs eße, quia uidcbimm cum quemadincduinnbsp;cflcrc. 1)0001 biclociKgloriamregni Chri^nbsp;flinoncß'c imperium niundanum, [cd Jßirituale,nbsp;boe cß, ut refußitati habeamus nouam er teterlt;*nbsp;tt-im iußieiam ac uitam, qualis cß Chrißt reßa»nbsp;[¦itati gloria.

item, Paultfi clarc dicit, Antichrißam da» t'nnaturum eße ad nouißimum indicium, innbsp;^«0 uenicns Chrifiui dcßruct rcgnil Antichrißi.nbsp;tgitur uera Eccleßa non cccupabit imperia, [cdnbsp;»mlto magis uerßabiturin maximis pcricuUs ernbsp;^ffiidiiottibus. Et 5. Petri, ^.dicitur,ucn'ur('fnbsp;poßremis temporibus iüußorcs qui palam dc^nbsp;ridcant religioncs. Erunt ergo qui perfequenturnbsp;'^¦cclcßam. Et Daniel clarc dicit Beßias hoc cß,nbsp;‘»«ferirt conqci in ignem cum apparct Chrißus a jnbsp;iudican»

ocr page 384

LOCI COMMV. PHILIP. JîELANTH.

ittJiciindunt, durabunt i^itur imperia aliqua im^ pia uf^ ad nouißimii diem. Joan. ic. cum chri*nbsp;ßiu mittit Apoftolos, tautum dat mandatum do^nbsp;cendi, er inquit, Sicut me mi/it Pater, fie egonbsp;Kitto uos. Confiât auten Chriftum mifium efic adnbsp;Kinifierium Euangelij non ad occupanda imperianbsp;Kuiidi,ficut ipfe inquit. Rcgiium meum no efi denbsp;boc mundo. Et prokibet Apofiolit imperia raperenbsp;cum ait, P.cgcs gentium dominantur, uos autentnbsp;nonfic. Item Matth. Ego autem pracipio uo*nbsp;lij ne refifiatis malo, hoc efi, nc pratextu Euaitanbsp;gelifcr noui regni conftituendi arma capiaris.nbsp;Suntigitur mifii Apofioli ad minifierium Euan*nbsp;gelif, hoc efi, ad dccendum non ad rapienda im^nbsp;periamundi. Idea çy Paulus inquit. Euangeliunbsp;efi minifierium Spiritus, )d efi, in Euangelto ofanbsp;feruntur bona fbiritualia er aterna, non confli*nbsp;tuimuf noua imperia mundi. Et 2. Cormth. lO.nbsp;inquit, Arma militi£nofir£ non funt camalia,nbsp;fed potentia Deo ad demoliendas ccgitatiines.nbsp;Item . Corinth. S. Pro Chrifio legatione fungi*nbsp;Mur, commendantes nox tanquam Eci minifrosnbsp;in afilidionib.ltem. Nozj dominamur fidei uefira.

Cum igitur Apofioli tantum habcant man* datum

ocr page 385

CLVOD REG. CHRISTI SlT SPIRI.

Jatum docendi, itnpium efi jentire doilores lÊ.uâgeïtj dcbeant artnis coflitucre noua quitdantnbsp;imperia, peut ludai er Anabaptifite fomniantnbsp;pofireniù temporibiu Rcgnuin Dci in terris talienbsp;ccnflituciidum eUi\ in i^iio faiidli doniinentur ernbsp;armis delcant omnes iinpios^, ncc in Ecclepa hy»nbsp;pocritasuVosfuturoseßc. Atq^ hoc ludaicii de»nbsp;iirÎK)« pepcEcclcßaiti irrcpßt. Eiterunt enitnnbsp;er olim ßnaticißiiritas Chiliaßie er Pepnßanitnbsp;c|«t tale refftum Anabaptiflicum ßomniarunt.

RcÜiJmk}« eß ut tcßiinonia coUigatniis, ciu£ docent inEccleßia uf(^ ad nouißimum dient pro»nbsp;tnißeue faturos bonos er malos. tuc£ i7gt; Sicutnbsp;ßdium oä KJ diebtis Lot, ßc erit qua die ßliui ho»nbsp;mtnis rcuelabitur.ltem. iniHanoóte erunt duonbsp;leäo uno, uiwi dffumetur et alter rclinqucturnbsp;erc. Kiatb. de ^i^anqs. Sinite utraq^ creßcerenbsp;Ufer ad ineßcjn erc. Et paulo poft. MeJ?« conßi»nbsp;fnatio feculi c.{i, Mittet ßliits hominis Angelosnbsp;ßios, er eoHigent dc regno eins omnia Ccandala,nbsp;er coi quißciunt iniquitatem cro. item. Sic eritnbsp;«J ccjjr«}fi4ficnc feudi. Exibunt Atigcli er fe»nbsp;parabunt malos a iußis, er mittent eos in cajtj«nbsp;oitm ignis cro. Htt fententia; teßantur non fu»

H tmam

ocr page 386

LOCI COMMV. PHILIP, ÄIELANTÖ.

turdin c^Jc fcpardtionein fatti^orum db hypocri* tiS} niß 'm nouißimo iudicio.

Pr£tercd çr hoc conßdcrdnduiit eH. Pd* flores kdbent mdnddtuin excommutiicdndi iierbonbsp;ßiic ui corpordli reos tndnifeflorum fcclcruni.nbsp;Non cfl hutndni iudicij corda mjßiccrc,^^ dc Ulisnbsp;iudicare, qui non habent manifefla deliä:d. idconbsp;Paulus dicit. Adiicrflts presbyterum non recipi*nbsp;as accufationem niß teftibus adhibitis. Ergonbsp;non poflunt conuinci teflimonijs, non debent bu*nbsp;mano iudicio feparari. Impoßibilc igitur ta*nbsp;tcin Eccleßam conßituerc amte nouißimuin dicin,nbsp;mqudnuUi funt hypocritiC, fed Paflorcs fleiantnbsp;fuum officium, pure er fidcliter doceant, crnbsp;clcßtc glorißcdtioncm comendent chrifto, inteigt;nbsp;rim in hac uita femper erunt Ecclcß^ ddmixtinbsp;mali, GT multi impij tenebunt imperia mundi, ernbsp;crudelitcr perfequentur Eccleßam ufq; ad glo*nbsp;riofum Chrifti aduentum. Et tarnen in bis perfc*nbsp;cutionibus Chriflus fuo conßlio aliquas reliquidsnbsp;ferudt, ne penitus deleatur Ecclcßa, tale cA re*nbsp;gnum chrifti in hac uita.

Conftat er illud, etidtnß noua aliqua talis Eccleßa

ocr page 387

Q_VOD REG, CHRISTI SIT SPIRI.

Ecclcßa futura cjjct,taincn doHom proprio co^i plio pnc manifeflo mandato Dei non debent ariiittnbsp;capcrc ad tadem Ecclepam conüitueiidain çyc.nbsp;Oiuanquamnee uUum nouum mandatumexpe»nbsp;(landum e^l. Non enim edet Chriüm mandatanbsp;contrarium Euangelio.

Quod uero luda:i Anabaptiftte citant ProphetaS:.qui cum de regno Chrifii lot^uuntur,nbsp;fi^i^ris utuntur fumptis ab imperijs mundi.nbsp;Ad koe primum rcjßondco. Euangelium edi'miinbsp;terpretatio Prophetarum. Cum igitiir Euangcli^nbsp;um clarc doceat Regnum Chrifti eße piirituale,nbsp;ajferre bona /ßiritualia gt leterna, nec occupa^nbsp;re dotninationem in mundo, fed magis pati perfanbsp;cutionein, debemia O“ Prophetat inteÙigereiux)'nbsp;ta Euangelium. Itaq; ApopoU in Aiiis fententi^nbsp;as de regno promißo Dauidi clare transferuntnbsp;ad hoc Regnum ß^iritualcffubieäum perfecutilt;‘nbsp;oni crc. Et Chriflus reprehendit ipfc Apofiolos,nbsp;cum haberent Judaicam perfuaponem, ac puta^fnbsp;rent fe occiipaturos effe mundi imperia.

Secundo. Prophctlt;e ipp CjUantpuam uariß Munturpgurbitamen interimetiam difertete»nbsp;ÿ Pantur

ocr page 388

LOCI COMMV. PHILIP. MSL-ANTH. fitmtur Rcgnum Chrifti fore /firitualc. Danietnbsp;clarc dicit. Chriftuf occidetur. Et Efaias. Ponetnbsp;animam fuam pro peccato. Ergo non kabebit do»nbsp;minationem corporalcm in hac uita. Pr^eterc^nbsp;alfrmatit Kcgnum chrisli cjfc tetcrnum, nullanbsp;aiiteni corporalis politia e^ ætcraa in hac uita,nbsp;ïdco fguras corporalis politü, (juas interduntnbsp;accommodant ad Regnum chrifli atcrnum, nc»nbsp;ce/Jccft allcgoricc inteüigi.

Atg;id Regnum teternumin hac uit4,i» fbiritii ey fde inchoatur, cr poßea durât per»nbsp;pctuo pojl banc uitam. ïdeo Prophetæ interduntnbsp;italocjuuntur.ut non difcernant tempora huiutnbsp;uit£ cr future uitæ. Intcrdum uero difcernuntnbsp;C3- palam uaticinantur,Ecclcßam in hac uitdnbsp;paffuramcjfc pcrfecutioncs,ßcut docet Pfal. z.nbsp;Aßiccrunt P.egeî tcrr£, Principes conuene»nbsp;runt (fl unum aduerfus Dominum er aduerfmnbsp;Chrißum eins. Et Pfal, hj-. Prcciofa in eonßgt;c»nbsp;du Domini mors fanäoru ciiM. Et Pfal. 17. Pi'f*nbsp;e»f)r(«j4zjg«weor«mcor4mip/ö. Etuenufic de»nbsp;feribit Efaias Ecclcßam in hac uita cap. ??. Da»nbsp;bit ttofaif Domintu panem arä-ü,et aquam exigu»nbsp;antjCr »5 auferet ultra a te doâorem tuum ere.

ocr page 389

Cl,VOD REG. CHRISTI SIT SPIRE 'Uictcfiatur Ecclcßain coiifcruandam cjjc, fednbsp;tarnen inter affliHiona. Daniel aperte uaticina^nbsp;tur de pcrfecutione ante nouißitnu diojj, Ef dodinbsp;»« populo doccbunt plurimos, etr ruent in gladio,nbsp;Crpoßcaftatimfequitur. In tempore illo [aluaquot;nbsp;iitur populuf tuu^ omnii ^ui fcriptuf efilibro,nbsp;multi de his qui dormiunt in terrée puluere eanbsp;uigilabunt, ahj in uitain atternam, ali) in obpronbsp;Irium fcmpiternuin. Hi loci cr ßmilcs tenendinbsp;pint,ut habcamus confolationem in cruec, ct uercnbsp;tntdligere difeamus Regnum ß^irituale, hcc cdtnbsp;querere confolationes irituales et cxcrccreß»nbsp;iem,ex ßttis pcrߒicuc réfutant hi loci ludaicantnbsp;e^^ßnaticam perßtaßonem de corpopali doini»nbsp;rtatione fandorum in hac uita.

De refurredione mortuorum.

RTICVLVS de uita leternd or reßirre«

.ZTjL dione mortuorum eft inter pracipuos articulas Euangelij. idea in homo Teflamentonbsp;clarißime proponitur cr fa'pe inculcaturi cr denbsp;co extant conciccs Chrißi manifeßißima:, JiZatth.nbsp;»S'Uhi Chriftiis dare afßrmat iußos habituros

ocr page 390

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

ejje perpctUiOn Uticidm, iinpiot uero perpctUitnt trijliciam cr cruciatmßne fine. Et loan. cap. y.nbsp;itcr»^. Hlt;ec cft^Kfera uoluntdsPMrismei ^uinbsp;mißt inc^iUt omnis qui uidet filium (T credit in eu.nbsp;Mat uitdin leterntim, Gf ego refufeitabo euuinbsp;i-K die. Et propugnut bunc articuluiiinbsp;accrrimePaulut.i. Corinth, Prodefi duteinnbsp;habere in conjfieóbu multd tejiimonid, ut titnoreninbsp;crfidein excitemiM cr confirmemut. Cum autcittnbsp;fententiie noui Teflamentifitisnot^ ßnt, colUgé^^nbsp;mus aliquot maxime iüujiria ueterisTefiameutinbsp;locd. Sunt enint inProphetis fatis claracr ^cr^nbsp;/fiieud tefiimoràd.

Efaias Viuent mortui tui, interfe^i i»ei reCurgent. Expergificimini Utainini qui ba*nbsp;. bitatisin puluere, QJiid ros tuas crituelut rosnbsp;pratorum, zx terra mortuos eijciet, uade popult;nbsp;lus meus imtra cubicula tua, claude oftia tua, ab^nbsp;feondere modicum ad momentum, donee tranfeatnbsp;indignatio mea. Ecce enim Dominus egredietuenbsp;delocofuo,ut dißipet iniquitatem habitantiumnbsp;terrain contra cos, cr reuelabit terra fanguinentnbsp;fuum, er non opcrict ultra intcrfeéios fuos. Hacnbsp;foitcio clarißime loquitur de refufeitandis mor*nbsp;tuis.

ocr page 391

DE RESVRRECTI. MORTVORVM.

tuÎ!, de gaudijs Çanôiorum ,dcpa:nis iinpiorunt, de pnefciitidffiüienc Eccle/i^. Quare dilbnbsp;penter conjlderandtt eâ. Mortui tui/mquit^uUnbsp;tient, uocdt fanôlos mortuos Dei, ut pgnißcctnbsp;Ecclcßdin hie dß^igi propter Deunt. Q_. d. ïilijnbsp;tui cr interfeiii propter te, Cf tjiti tibi curie fuutnbsp;itcruni uiuent. Q^dlii dutcin crit uitd lt;etcrnd ?nbsp;Letdniini, inijuit, hoc c^, pij, perpétua heticia,nbsp;perfci^hd cognitionc Dci, perfeéld iuflicidßnenbsp;peccdto cr morte fentper uirebunt 03quot; florebunt,nbsp;Jicut pratd reuirefeunt rore. DeMe djpergitnbsp;confoldtionem de dßliäionibut. Sed dli^udntiß'crnbsp;oportet Ecclcßdin dßßigi ey mortem perpeti.nbsp;Erunt inelufi uelut in cubiculo, ßcilicet. Quittnbsp;ferudbunturSccleßd er uerbo uf^ ad iutüciti^nbsp;poßea concionatur de pœnis impiorum er repeanbsp;tit fententidm de refurredionc. Nou operietnbsp;tcTM ultra mterfeâosfuoi erc.

Efdidf lt;s^. Sicut coeli noui er terra noua dicit Doininus,ßc flabit fernen ueßrum et nomennbsp;ueßrum cor am me,cr erit menßs ex menfe. Sitbanbsp;bdtum ex fdbbdto, er ueniet omnii caro, ut ado»nbsp;Tet cor dm ßcic tnea dicit Doinintis. Et egreJi«nbsp;«ntur er uidebunt cadattera uirorum, ^ui pra^nbsp;K iiii Udricati

ocr page 392

LOCI COMMV. PHILIP. MBLANTM* j

ihtricüti futtt in me. Vcrmie corum non moricturt ZX ignis corurn non cxtinguetur, ZT crunt uf^nbsp;ad (acieiittem uifjonis omni carni. Dcfcribit zrnbsp;hie locus utruinq;, pxnas tcternas impiorum, CTnbsp;gaudia iuftorum, ZT qualis fit uita tctcrna docet,nbsp;cum ait, perpetuos menfes zr perpetuum fabbatanbsp;fore, hoc eâ, perpetuum fefium diem, ut perpe^nbsp;tuo adorent Dominum omnes fan^i. Erit ergonbsp;uita sterna perpétua adaratio. Id efi, Dei cogni*nbsp;tio ztr tufticia fine peccato ztrftne morte.

Efaiasiä^, Ecce egocreo coelos nouosamp; terrans nouam, cr non erunt in memoria priord,nbsp;zr non afeendent fuper cor, fed gaudebitis Z^“nbsp;exuitabitis in fetnpitemum cum bu lt;jU£ cree.nbsp;Quia ceceego creo HicruOilcm, exultationentnbsp;£7 popiilum eitis gaudium, zy exultabo i« Hic^nbsp;rufalem, gaudebo in populo tneo, cr non an*nbsp;dietur in ca ultra uox fletus zir uox clamorif.nbsp;Hon crit ibi amplius inftns, qui non adolcfcat,nbsp;aut fenex qui no pcrucniat ad maiorem lt;etatcm.nbsp;Nrfin pucr centum annorum morictur, cr pcc^nbsp;cator centum annoru maledidluf crit. Ali£ fetianbsp;tentiic alijs planiorcsfunt. Sed tarnen hicc quo^nbsp;teft^tur fumrdinreijQMtion^totiM ereaturot,nbsp;Ç7 f ioj

ocr page 393

DE RESVRRECT. MORTVORVx\î‘

Ct pioî habituros efîî' pcrpetud gaudia. No lt;tudi* ftur in ea. ultra uoxftctiKGrc. Ergo crunt ßitenbsp;peccatoçy morte, itcminfrnteset fenetperpe^nbsp;tuo uiuent. Sed pucri centum annorum^ er pee«nbsp;cdtores centum annorumy hoc eA, illi ijui perfe»nbsp;ueraucrunt in impictate dabunt poenat. Etnbsp;bi loci docent Eccleßamfuturain eße in aßliäio»nbsp;nibiii ante refurrcc^Honentj cr primum gloriß»nbsp;candam poll refurreâioncm, er pofi renouatio*nbsp;nem uniucrfæ creatura, dare teftantur Prophe»nbsp;tlt;e Regnum Chrißi /ßirituale eße, nee eße po*nbsp;litiam mundi ante refurredionem, puaient ludxinbsp;er Anabaptifi^ßngunt,

¦pfaias j$‘ Etdeuorabiturinmontehoeß^ des muolutorum, cpiaomncspopuliittuolutißit^nbsp;er operimentü, quo omnes gentes coopcrttc ßtnt.nbsp;Et mors deuorabitur OKnino,^^ abßerget Do*nbsp;minus Deus omnem lachrymam ab omni freie, ernbsp;obprobrium populi fui auferet de uniuerfa terra.nbsp;Doceict hic locits clare mortem abolendam eße,nbsp;er populum Dei liberandum eße ab obprobrio etnbsp;lachrymis, hoc eil, a peccato, morte, er perße*nbsp;cutionibiis. Qtiod autem initio dicit,freies inuo*nbsp;lutorttmtdidin Wtfüigit mortem, qt^ mortui fo»nbsp;« F ietwat

ocr page 394

tocr COMMV. PHILIP. MELANTH . tcbant itmolui pannit cmn fcpelircntur, h£c 'nt*nbsp;wlucra tollcntnrj id est^ mors tolletur.

Efdias 24. Et eritmdicilld, uißtabitDO* «tinta fitper milicidm ccxli, cr fupcr rcgcs tcrrit,nbsp;ZT congregdbuntur congrcgdtiaiic uniia fifdsnbsp;sn Idcum, cldudcntur ibi in cdrcere, amp; po^nbsp;ÿiultos dies uißtdbunturtCX erubefeet lund amp;nbsp;eottfundeturfol cum regndbit Dominus erc^

Efdids ÎÎ. çxai Uberdti fuerint er redent* pti d Domino, uenient in Zion cu Idude er huti*nbsp;cid fempiternd. Efd. y. Chriflus uocdtur Pdtetrnbsp;£tcrnùdtis,hoc c^,dutor perpetuduit£^

Ddnielis 12, Et multi de his ^tii donniunt in terr£ pulucre euigildbunt, Alij in uitdm dtcf»nbsp;«diihdlij 'm obprobrium,utuidcdnt femper.

OfciCij. Demdtiu mortis Uberdbo ces, de morte redimdin eos. Ero mors tud 0 mors, morfusnbsp;tuns ero infernc erc. i

Ejebte/ Ï7. Ecceego dperidintumulosue* ßros, er cducdin uos de fepulchris uefiris popu»nbsp;ins meus çrc. Hue pertinct hdc (ententidnbsp;Ejcchief

ocr page 395

DB RESVRRECT. MORTVORVM.

EjccfcicZw ÎÎ. Vi«o ego. ïïolo mortem peccdto^ fis, fed ut ^onucrtatur er uiuat. pertinent exnbsp;t'rophetis hue omnes feiucntite, de teterno regn»nbsp;Cbrijîi o;- fnnéloruin.

'ExPfilmottf. Cnro mcaret^niefeetin ffc. ï^ott dcrelinques animam mtntn i4ï inferno, neenbsp;dabis fdntlum tuuin uidere corruptionem. Cumnbsp;enim Prophetd de ehriflo lot^uitur, etinm tnewJsnbsp;bra chrifti compleilitur. Seit enim per Cbrijlutttnbsp;dejirui Regnum pceeati er mortis.

Pfalm. ÎI. EJenZ pauperes et fdtarabuntur, er Iduddbunt Dominum i^uireq^uirunt eum. Vi*nbsp;Kent cordd eorum infeculum feculi.

Pfdtm.ss^. Mors peccdtoru peßintd. Erg» fh’rf)« eum peeedtores in hde uitd non puniunturtnbsp;tteceffe cft eos poßed puniri.

Et eeo/ifrrf Pfd/m. ny. Preeiofd 'm eonße^ fiu Domiiu mors fdnélorum ciuf. Ergo fMisnbsp;bene erit poü hdnc uitdm. Eodem pertinet loeuf.nbsp;Muïtlt;e tribuldtiones iußoruuff ß4 ex his oinnibit»nbsp;HbcrdbiteosDomitliH,

Pfdlm,

ocr page 396

LOCI COMMV. PHILIP. JMELÄNTH.

Pfalm. 4g. Conferuiuur impij fortunati amp; fij affliüi. Hic docet in morte mMari utrorum^nbsp;conditionem, Dc jinpi/x Jicàj Velut oucs infoueanbsp;ponu/itur, er mors depafeet cos, ufq- inieternumnbsp;non uidebunt lumetf E contra de pljs dicit,nbsp;‘Veruntamen Dein redimet animam de manu in*nbsp;fernt,cum acccpcrit me. Eodem pertinct coHationbsp;iitPfalin.4. Ipß abundant frumento er uino. Wnbsp;pace in id ipfum dormiam er rciiuiefcam.nbsp;ttiam pertinent omnes fententiic de aterno regnonbsp;Chrifli.

lobi^. Scio quodredemptor meta uiuitCf in nouißimo die de terra furredurm fum, et rur*nbsp;fuscircundabor petlcmca,crm carne meaui*nbsp;debo Dcum, quem uifurus fum ego ipfe ocuünbsp;tneiconjf’cduri funt, er non alius. Hic efi inߑnbsp;gnislüci{i,quitefiaturuere nos cadem corporanbsp;recepturos eße, fed renouata ,ßcut Paulus do*nbsp;ceterc. Hem docet qualis ßtuitatetcrna,fcili^nbsp;cet, noticia Dci ere.

Ex Moife argumentatur Chrißus. Ego fatv Dft« Abraham etc. Ergo, Abraham uiuit. Quianbsp;'Deus non curat ea qu£ nihil funt.

lèt ratioeinari promißionibm ft

ocr page 397

DB RESVRRECT. H0RTV0RV5T. txemplii ßrmißitnc poffùmuf, iwnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h'c tirtbi

cului de leteriia uita quafi inuolutia cft, ut Deiti proinißt fe feruaturum cffc Abraham er aliosnbsp;fanflos. Ego fum protestor tuus ere. At fanâtnbsp;'mhacuita fuut affliäißimi er uidciitur de fertig,nbsp;cum tarnen ucre curx ßnt Cfo. Ergo reßat alunbsp;uitd,er ifiS'^tt^è^oriayqua glorißcabuntur poßnbsp;hatte uitani, w quam intuentes cogitant omnetnbsp;iniurias, atrumnas, calamitates contemnendatnbsp;^/fe, er nullo modo conferendas ad illud ingentnbsp;pratminm.

Item. In prima coneione dicitur Gcncßf4» Si bencfcccris rccipics,ß male egerir, pcccat.eir.nbsp;tuum quiefect doncc rcuclabitur. Ergo neeeßinbsp;cjl rcßarc aliam uita. in qua Abel recipiat prte^inbsp;^ium^ fequitur er hoc, reßarc aliquod iudiciuntnbsp;t»nnium peccatorum ,atq; illorum ctiam qua innbsp;^ac uita non fmt punita. Et huiiM uniuerfalis iti»nbsp;dicij exemplumdiluuium, Item, Sodomorumnbsp;^°nfiagratio er ßmilcs hifloru, qnod Deus haudlnbsp;^bic punituruf ßt omnium peccata.

Item prima promißio Genc. 5. uaticinatuf abolendo regno diaboli, hoc eä, de abolendanbsp;feccato er morte. Ergo natura hominis reno^nbsp;uabitur.

ocr page 398

LOCI COMMV. PHILIP. MBLANTH.

udbitur. Et lacob uaticinatur de faluatore omni^ urn gentium, quem inteUigebant patres autoremnbsp;fore non alicuius corporalis regni, (cd iufticia etnbsp;uit£ itterna, uidebant Ecclcfiam in hac uita fu*nbsp;turam in rcliquijs pcccati affUHionibus, ßeutnbsp;uidcrant interßei Abel, Et Abraham iujfus cAnbsp;filium tan^am hofitam mailare, in hoc typo fa^nbsp;tû intcUexit illud fernen, tjuod proiniffuin eratfu*nbsp;turam ejfc hofliam.

Enoh et Elias uiui translati funt ad Deum, ut Textus de Enoh dare dicit. Hac frâa certenbsp;funt manifefla teftimonia uita aterna. Ham finbsp;extinguerentur,nonc(Jcnt apud Hcum, uerfarinbsp;cnim apud Deum, efi uiucrc quadam diuina uitanbsp;apud Deum. Hac igitur cxempla plus ualcnt quanbsp;ft promißio uerbis tantum fine exemplis propofitanbsp;effet. Hee dubium efi quin fandi patres cepiofenbsp;cxplicarint, cum promifiiones turn hac cxempla.nbsp;Tefiantur cr angclorum ccUoquia cum Abralt;^nbsp;ham cf cateris patribus, aliam effe uitam. Etnbsp;fgnificant Angcli nos focios effè illius atcrn£nbsp;uita in qua funt ipft, quia nos curant cr defendnbsp;iunt crc.

in Kumeris zj, dicit Balaam. Moriatur attima

ocr page 399

DE RESVRRECT. MORTVORVM.' ttniina tnca morte iufloruin,z^ pdnt nouißimä'nbsp;mcdborumßinilia. £(24. Videboeuin feä no»nbsp;Moäot tntucbor cum fed non prope.

De afFhkflionibus feu de cruce toleranda.

VxM dul:um pt ^cclepdm in hdc uitd fuia

\^.teâamc]fecruder ufflidionibm, uifuta eft adijccre quedam de hoc loco. Prodefl enintnbsp;Ëcclepam hac de rc diligenter infituerc, ut tanbsp;omni gcncre apiiäionum habeamus in prompt»nbsp;pias er utiles confolationes. Sunt autem quatuornbsp;capita prlt;£cipua huius confolationis.

Primum patuendum ef certo, nos no affli^‘ capt,fed aliquo conplio ac permißioe Dei. Hlt;eenbsp;^nim prima in omnibus aßfidionibus qutepio eft:nbsp;^umanæ mentis. An bona er mala cafu cuenî»nbsp;“«t, an ucro Tico gubernantc eueniant. P.t innbsp;^ommunibus aßüillionibus magna pars confolati‘‘nbsp;^ds poße patuere, quod aduerfa non acci»nbsp;^‘^nt tibi cafu. Scimtu enim Deo obedienduntnbsp;^Pc. uic igitur certis tepimonijs erigenda ernbsp;*°^prmanda mens eß coiura Bpicureas opinio»

nes.

ocr page 400

loci COMxMV. PHILIP, OTLÄNTH.

nes. Kicrc. cap. i. thrcnorum, inquit. Quis iftcciui dixit, M foret Domino non itfbcntc,Exnbsp;ore altißimi nec bona ncc mala e^rcdicntiir.nbsp;Quid murmurât homo contra Dcum. Hue per»nbsp;tittent omnet fentcntM de prouidentia. Matt. lO.nbsp;Kon cadet unut de paffcreutis ißis fupcr terrainnbsp;ßnc uoluntatc Patris. Adiun 17. tn ipfo uiuimuf,nbsp;Kiouemur foniif. Pfalm. «gt;e. Jpfe fecit nosnbsp;non ipß nos. Pfalin.yj, Qui foxit oculinnnbsp;nonuideret. Pfalm. 32. Qui finxit figiHatitnnbsp;corda corn, cpii irdcUigit omnia opera eoru zi^c.nbsp;PtPauliKcumad Corinth, inquit. Cumiudica»nbsp;inur a Domino, corripimur,tcftatur aßlidlionesnbsp;non accidcrc cafu, fed Dei confilio ac uoluntate,nbsp;EtincanticoAttnaf.Rcg.2. Domintti mortifonbsp;cater uiuißcat, deducit ad inferos er rcducit.

Secundum caput confolationis. Non fofttW fialuendum efi, ajfoâicties Cri eenßlio accidere,nbsp;fedetiam addendum cH, quod Deus puniat,nennbsp;ut perdat, fed ut uccet nes ad peenitentiam, ernbsp;cxcrceat ßdem noßram. tta affadiiones tranffnbsp;fcrmand£ funtin ßgna mifcricorditc, er bonanbsp;uoluntatis Dei. Bae confolatio pracipua eft.

in fummis dolorä^. agnofeimut nos diuinititt puniri»

ocr page 401

DE AFFLI. SEV DE CRVCE TOLE» fK/iiri, fed hoc ipfiun auget dcerbitatcm dolorit^nbsp;Cr ddfcrt de/ferdtioncm tiifi hatte confolatio^nbsp;ftci» tcfifrfwttîj cjU£ docet de Koluntate Dct, quodnbsp;punidt non ut perddt, fed ut reuocetnoîdd pæ»nbsp;tiitentidm,dut cxcrccdtnof. Atlt;^- itd interpre»nbsp;tdtur affiiitiionet Eudngcliuin.

Stepe igitur bdnc confcldtionem feripturd ineulcdt. I. Corinth, tu Cum iudicdtnur d Do»nbsp;inino corripimur, ne cuin hoc mundo ddinncmur.nbsp;t’roucrb. Quem diligit Domimts corripit.nbsp;iicbrie. Il, EidgeVat omnem filiuin quem rccipit,nbsp;t^fdlmgt; lis. Botiunt tniki quod humtlidjii mc^, utnbsp;difcdiniuflißedtiones tuds. Apocd. j. Ego quosnbsp;diligo, cdfligo. Efdid. ij. Vexdtio ddtinteüe»nbsp;Item. Qucindocebit feientidm? dhldadlt;»nbsp;tojd Iddlc, duulfosdb ubcribiK. Efdid.ts. Do«nbsp;»line in tribulationc uißtdnt te, Angußid i» ^«4nbsp;clamdnt eß eis difciplüid. Ndum. i. Eoni« cHnbsp;Dominus Gr confortuns in trikuldtionibus, çj*nbsp;ugnofeitßerdntesinfe. Hierc. 51, Cdfligdßiinenbsp;Domine, er cruditus fum qudft iuuenculus indotnbsp;tnitus, poftqudin conuertifti me, egi pœnitenti»nbsp;dm etc. Item in Eudngelio, Bcdti pduperes ffiri»nbsp;tu,Bedti qui lugenterc. LKczef. VjC «obtjqninbsp;ftturi cflis. Uem, V* uobis qui nüc ridetis. Et i«nbsp;X fumiMj

ocr page 402

lOCICOMMV. PHILIP. MELANTH, funtma, a/fliHionci funt part legü, tjuiafunt pee*nbsp;nx diiit£ Icgi.

Sicut igüur EuMgcIiutn docet Icgcin datÜ e{Jê ut humilict nos, ui qu£ramuf Cbriflum. itJnbsp;docet cir peen as additas e^fe, non ut perdant, fednbsp;ut reuocent nos ad pænitcntiain, ut feramus cru*nbsp;cent. Pertinent igitur hue fcntenci£ ill£ uni*nbsp;uerfalcs. Conclußt omnes fub pcccatü,tttomni*nbsp;urn mifcrcatur. iiamconcludi fubpcccatuin,fi*nbsp;gnißcat nos jubieiHos eße, non foluin pr£fentibuinbsp;calamitatibus, fed condemnationi e^'c. Ef tameitnbsp;de hac fumma afflidlione docet Euangcliuin notnbsp;tionpcrdi, fed adinoneri, ut agnofcamm beließ*nbsp;dunt Chrijii etc. Eodem pertinet fentcncia. Nolonbsp;mortem peccatoris e:yc.

Praterea de Eccleßa plurimuin extat te* ßimonioruin, eiuod oportcat cam cxcrccri, uCnbsp;crcfcant in fanàis timor er ßdes c£tcrifru*nbsp;das Jpiritas ere. i. Prt. i. Oportet contrifiarinbsp;uari/s tentationibus, ut probatiofidei ucflr£ auranbsp;puriorßat. 2. Corinth, i. in nobis ipßs reßion*nbsp;fum mortis habuimus, nc conßdereinut nobisnbsp;ipßs. 2. Corinth. 4‘ Etß naßer exterior hoinanbsp;corrumpitur, tarnen interior renouatur guoti*nbsp;die erc. Rom.s, Tribulatio patientiam cfßcit,nbsp;patienti4

ocr page 403

tgt;E AFFLI. SEV DE CRVCE T0L5«

probationcm, probdtioßgt;em ^y^c. laco* **’ Omnc gdudium exifiintdte cum 'm Uiridsnbsp;^quot;Utioncs mcidmtis,fciente! quod probatto fi»nbsp;Xeflrte parit paticntiam. Gene. i2, de Abra*nbsp;^^unccognouiquoddmetisDeum. Confti^l.nbsp;'“'nduin c^t igitur dc ßnc feu utilitate dffliélioi»nbsp;^'^gt;»,quedßnt ßgna bon^ uoluntatis Dei, feunbsp;Dci« finat noi aßiigi^nott ut perdat not, fednbsp;rcuocet ad poenitentiam, feu ut exerceat not.nbsp;confolatio munit afflióiot contra dejßerati»nbsp;er oflendit quid boni inßt Mt ajfiiÂionibu!.

Tertium caput confolationit- N(lt;t«r4 fcö* ’’’wiï priefertim cuin uidetur indigna pati, autnbsp;’‘itniï duritcr affligi, impatienter fert calamita»nbsp;^fin, frémit, indignatur, et irafcitur iudicio Dei,nbsp;^Xod uidetur iniquum. Quia cum implj Cf Ty*nbsp;’¦«itiii uiuant in maximit opibut, ac uoluptatibutnbsp;^^anquiHi, not interim omnibut miferijt opprimi^nbsp;^ur. Aduerßu banc tentationem docent ßnKnbsp;^ominct, ne indulgeant huic indigiiationi aut do^nbsp;^ori, fed quod htedndignatio feu impatientia ßtnbsp;peçcatum, et quod Deut requirat obedientiam et,nbsp;ftelit hoc modo prtefertim Ecclcßam cxerceri.

Hue pertinent fentcnci£ dc afflitîionibut

ocr page 404

LOCI COAÏAÏV. PHILIP. MEL A NTH.

proprijs 'Ecclcßt, quit banc obedicntiS cr ßngu^ larcm cultii rcquiridit. Hine Hero ßlt;mend£ßiiitnbsp;inßgiies conßolationes. Prima, quod Dem hancnbsp;obcdieiitiam Eccleßte pr£ccpcri[. CcMideß dffii»nbsp;iliotics [unt cuUm Dci, non eß ßentiendum aßii^nbsp;ilioncs eße ßgna irce, aut idco affligi nos, cuianbsp;rcijciamur, f ed ut ßainus membra ßmilia imagi»nbsp;nisCbrißi. Item, ut prxßcmm ciiltum Deo debi^*nbsp;tum. Tertio, Cum Ecclcßa praeipue aßiigatur,nbsp;certe affliâioncs non ßunt ßgnairte,quia Demnbsp;maxime diiigit cj- liberabit Lccleßam, ßcut Gquot;nbsp;Chriflum refufeitauit.

Caufßa autemeur Ecclcßa pr^eeipue affli* gatur hiec e^i, Regnum Chrifii erit noua CD £*nbsp;ternaiußiciaacuita. H£rent autem in corporenbsp;noflro reliquie peccaii, idco hoc corpm abolerinbsp;uult, ac ßubiccit affliótioiiibui ac morti, ut poßeanbsp;noua er ßirituali natura uefliamur gioriß*nbsp;cemur, qu£ ßnc peccato er ßne morte ßt. Etnbsp;uult interim excrccri ßdem hac occaßonc. flocnbsp;docctPaulusRom.s^. Corpm mortificatur pro»nbsp;ptcrpeccatii ßciiicct prüfens in carnc. Et Rom.nbsp;g. Vetm noßer homo ßmul crucißxm eß, ut de»nbsp;ßruatur corpm pcccati.

HumaM

ocr page 405

BE APPLE SEV DE CRVCE TOLE.

Humana ratio exercetur hoc argumento. IkJîi; debet bene cjjè. Eccle/id cfl: iußa, Igiturnbsp;^ccleßa non debebat affiigi. Sed primum rc^on»nbsp;dendum eß ad tninorem. Ecclcßa eß iußa impu*nbsp;tationCjfed tarnen adbuc habet pcccatum in car*nbsp;ncj idco inanent affliäiones er inors. Deinde adnbsp;fnaiorent reßgt;ondcndu cä. lußit debet bene eße,nbsp;Hiec fentencia cß uox legif, ijuant interpretaturnbsp;^uangeliuin, qiiod docct nosinhac uita propternbsp;peccatum htcrenf in corpore fubicâoî eße aflii*nbsp;^ionibus, cr tarnen lt;]uia Ecclcßa iußa eß, libe*nbsp;fabitur abhif affliäionibus er fuo tempore re*nbsp;^ipiet pr£mia.

Tüunc igitur addemui ahßuat fentencias de ^clcߣ aßliäionibuf. Primum exempla nobunbsp;Pfoponere debemuf, Chrißi er totim Eccleßttnbsp;*b initio mundi, Abel, Abraham, ifaac, populinbsp;ßfacl in Aegypto, Prophetarum er Apoßolo*nbsp;’’«in erc. Hac exempla nos admoneant er eri*nbsp;iant, Si eß Ecelcßa.ncccßecßßmilcmfiericor*nbsp;Porii chrißi. Quare ncccßeeß cxißcrc perfe*nbsp;^‘ttiones Ecclcßain aßigi. ideo non franga»nbsp;*”«gt;¦ animis, cum uerfari nos in magnis periculitnbsp;lt;frumnifcogitabimm, fed meminerimmhane

* ‘ÿ lt;lt;

ocr page 406

LOCI COMMV. PHILIP. MBLANTIf.

effê propriaifi Ecclcß^ fpecicm . IntucamurChrifluin crucißxuut/m Abel, in Prophctlt;is,i»nbsp;Apoftolos interfeäof çj'c.

lyicit igitur PMÎtu Rom. «. Oporlet nef ßeri fimilci imaginit filij Dei. Petrui. Indiciumnbsp;a Jarno Dei incipit. Item. Ne miremitü m ajfii*nbsp;âioitc ueftr4, fit ad uos cxplorandos, fednbsp;gaudete tanijuam communicantes affiiéiionibutnbsp;Chrifii. Et Chrifliu inquit. Q^i uult me fcqiù,nbsp;tollatcruccinfuamcrc. 2-Timo. j. Omnes quinbsp;pie uolunt uiuercChriflo, perfecutioiiem pati*nbsp;entur. Et Paulm inquit, Apoftolos haberi a mun*nbsp;do pro cdtharmatis, ideA, piacttlis,hoc extre»nbsp;tnum cr atroeißimum eâ malediâorum omiiiumnbsp;qutc cogitari poffunt. Pfalm. iz s- 02' feminantnbsp;itt lachrymis in exultatione metent eyc. Itemnbsp;pfalm. 171. Caftigans caftigauit me Dominiu amp;nbsp;norti non tradidit me. Hic de afflidione cr denbsp;tibcrationc cocionatur. Et ny. Preciofa in con»nbsp;^eitu Domini mors fandiorum eiut.

Sed fitauißima eonfolatioin iüis fententijs proponitur, qult;e teftantur afflidiones facrificidnbsp;eftfe, iqam fitcrificia figmficMt quiddam Dcanbsp;proprie

ocr page 407

DE AFFLT. SEV CE CRVCE TOLE, propn'c dicittum, ut per id honore afpciatur,nbsp;^uodDcopracipuegratunte^- Pfdlm.jo. Sa»nbsp;t^rißeium Deo ß^irittif tribulatm. Cor contritumnbsp;amp; humilidtum Deta non dcjßicief. Koma. 12,nbsp;Pr^ebete corpora uefira uiâimat O'rationalemnbsp;tukum ere.

Ergo er requirit Dem hanc obedientiam, er ualde approbat tanquam uerum er fummumnbsp;eultum. Non igitur reijeit aßÜdior. Non e/? i«»nbsp;dignandum, quaß nos deßerucrit, fed bona coni'*nbsp;genda funt^ qua; fccum habent affliélioncs, ut häenbsp;obedientiam lt;equo animo praßare poßimw. Si»nbsp;cut Petrus inquit. Gaudetc tanquam communianbsp;cantes afßidiionibus Chrifli ere. Primum obedi»nbsp;entia ipja bona eß. Deus enim pradpit ut pati»nbsp;enter obediamusjluxtaillud Pauli, in tribulati»nbsp;one patientes. Item, Nolite murmurarc ere.nbsp;Secundo, Pinis bonus eß, quod afflidtiones excr»nbsp;cent nos aut rcuocant ad poenitentiam. Tertio,nbsp;Eß et alius ßnis longe praßantior, quod aßliäi^nbsp;ones ßunt cultus er facrißeia, nihil enim hono»nbsp;rißcentius did poteft de uUo opère, quam ^«odnbsp;ßt facrißdum. Piunt autem facrißdacumuo»nbsp;luntatemintue/nur, uidelicet, cum idea per»nbsp;* il!} ftrinwfi

ocr page 408

LOCICOAIMV. PHILI. MELAnTH.

ferimus, ut Deo obcdiMiUi. item, cum crcdiniut tas propter Chrifîum placcrc. Bt loquimur denbsp;ajßiäionibus, non quas ipß /^onte accerßmus,nbsp;fed qua accidunt prêter noßram cleäioncm autnbsp;uoluntatem, ßue natura, ßue hominum feuicia.nbsp;Ndm natur £ incommoda etiam funt pxne additenbsp;legier ßuntuoluntatcDei. IdeoPetrus difertenbsp;dixit, patientes ßecunduin uoluntatem Dei. iUanbsp;ucro ethnica perfuaßo abijeienda cdl, qu£ fingitnbsp;affliäioes ßgt;onte accerßtas ßicrißcia c^e, et qui’^nbsp;dem ßnc ßde, ßcut ßacerdotes Baal laccrabantnbsp;cutem ßuam gladijs er e.

Cum igitur in tolerandis affliélionibus, non folum obedientia requiratur, fed etiam ita requi»nbsp;ratur ne irafcamur er indignemur, fed uolentesnbsp;er £quo animo obediamus Deo, aduerfus hancnbsp;indignationem er impatientiam opponere debetnbsp;mus pr£cepta qu£ recenfui, er fcntencias qu£nbsp;teßantur uoluntatem Dei cßc,ut praeipuc Eccletnbsp;ßa excrccatur erc. Sunt er opponettda comtnbsp;moda afßi^lionum de quibus dixi.

Sed addendum eß quartum caput confolat tionis, quod maxime prodefi nojfe, ac pracipuenbsp;leuat illam indignationem- Hon folum iüa fnpe^nbsp;rioré

ocr page 409

DE AFFLl. SSV DB CRVCE TOLE, ^iora capita tcncnda funt,lt;Juod affliilioaes nonnbsp;•tccidant caßt, c/uod tionßnt ßgna irte, quod in*nbsp;dignatioßt pcccatum, quod Deut rcquirat obe^nbsp;dientiamcrc. Sedetiamaddi oportet fidein CTnbsp;- inuocatloitcnt. Tencnda eß igitur ßdes, quojnbsp;Deus ttöbis a/futuruißt, opcin latuw, et pronbsp;ßtaßipientia aliquando liberaturus, hac ßde in»nbsp;uocandus eft. Eß enim Gr hic ßnis aßliilionum,nbsp;uidclicetjUt habcamut occaßonein exercend^e fi»nbsp;dei er inuocationis er liberatio feu confirmainbsp;teßetur Dc«m adeße, er not Deo cura eße etc.

Jta ttoticia Dei per hanc occaßonetn ßt iUu» firior er creßeit in nobit, ßcut docet inßgne cx^nbsp;einplunt Manaße 2• Paralip, Qui poßquatünbsp;affiiilut eß orauit Dominum, er Dewî exaudiuitnbsp;orationem eint, CT agnouit Manaße, quad Do«nbsp;«linuî Dc»î cft. Et Pfalui. 4^. Eripiam te ernbsp;honorificabit me, Id c/l, magit ine agtioßct,nbsp;prædicabit erc. Pßtlm. Videaiit pauperesnbsp;et l£tëtur,quia exaudiuit pauperet Dominut etc.nbsp;ixempla liberationit teßantur Deum nobit ad^inbsp;eße. Et eß ßtauißimaßentencia i-. Corinth 1, Vt»nbsp;VuKlitj iubet niultot or are, ut rurfut pro datanbsp;^eticficio multi agant gratiat Deo, uidelicet, Mtnbsp;x r fnißricor

ocr page 410

toci CÖMMV. PHILtP. MELÀNTH

'tnifcricordia ZT noticia Dei fiat iÜuftrior,

Uic igitur duo nobis proponamus præce^t pta er projnijiionesj pr^cepta iubent petcre crnbsp;cxpeiflarc Mxilium^ ut^ inuoca me in die tribu*nbsp;lationis orc. Et P faint,nbsp;nbsp;nbsp;Sacrißcate facrificiit

iuftici£ er Jferate in Dotnino. item Chriftus, Petite er accipietifcrc. Luc^is, iubet fempernbsp;igt;rarc,er i. Theffa. ult. Sejnper oratc. Et Phi*nbsp;Uppen.ijeßtis fotticiti, fed in omni orationcnbsp;er precatione, cum ^ratiarum aäione petitioncsnbsp;tteflra notaßant apud Dcum. Et Pfalm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;la*

ila fuper Dominum curam tuam,er ipfe te enu* triet erc. uuiufmodi pracepta cxcitare nos adnbsp;ïnuocationem debent^ Deinde et promißioncs co*nbsp;ßdcreniM, ut Ioan. ilt;f. Quiequid peticritis pa*nbsp;trem in nomine mcodabit uobis. Et Matidtr. Sinbsp;nos (pd mail eflis erc. Pt in Pfalmis innumerabi*nbsp;lesfiint promißioncs. Tibi dercliihis eß pauper,nbsp;‘Krphanotucrisadiutor. Inuoca mein die tribu*nbsp;lationis er cripiam tc, et tu honorificabis mc.

Atcji hac funt ucra Chrißianorum excrci* cia/mteUigerc publica er priuata pcriculayernbsp;fide animum crigcrc er pctcre a DeO:, ut guber»nbsp;ncL E£cleßam,amp; liberet cam ab impietate acnbsp;ficandalis^

ocr page 411

DE /FFLT. SEV DE CRVCE TOLE. fcandaliî, dcfcndat rempub. dct paccm, frugcf,nbsp;uidum, regat mores populi, ut Detu glorifire^nbsp;turc^c. Hif exercitijî debebat fides creficcrc,nbsp;MJ ocio cr uoluptatibui extin^uitur. C«mnbsp;enim attimi non afiüefiunt, ut a Deo bona petant^nbsp;obrepit opinio quad cafi(it4 ferantur omnia finenbsp;ope diuina,ldeo ficripturadoceti» ficcundis reb.nbsp;hommes fieri cacos cr impios, quia amittunt oc«nbsp;cafijoncs petendi auxiliît a Deo, ficut dicit Moi-*nbsp;fies. Sedit populuf manducans cr bibens,cr fiur»nbsp;rexit ad lude/idum. Et Deut.jz. Incralfiatuf eilnbsp;çr recalcitrauitt Et Ofieas. Ceperunt principesnbsp;furcrc uino crc. Nunquain defiunt pericula, fiednbsp;homines ebrij prtefienti trànquiÜitatc nonintcUi»nbsp;gunt ea, ideo confideranda fiunt, ut fidem CT MJ»nbsp;uocationem excrceamm

Atefi h£c quatuor capita confiolatiois quan^ tainuiinhabcant ufiu dificendumcA. Nam fieri»nbsp;ptura non firuftra tam diligenter has confiolatioanbsp;nés nobis inculcat, e:r uult nos ipfis uti, cr tefta^nbsp;tur efificaccs efic, Cutn^ bos locos nobis proponi»nbsp;ntuf ucra patientia pricfiari poteA. Ndmc^dc«nbsp;tnunt efi uera patientia, non fiolum obedire innbsp;tfffUâionibm, fied edam iifdignationcin infirmanbsp;nalurte

ocr page 412

LOCI COMMV. PHILIP. ÄIELANTH. uMur^ tiinccrc, aut ccrte rcpu^tidrc.

Porro t^u.iin pulchra uirtiu h^ecftt ct t^uÀm necc/faria prnefcrtiin Chrifiianis^diligcntcr con^nbsp;fiJerarc debcmuf. Quantatn landein tnereaturnbsp;bumano iudicio le^iuabilitas aniiniadtierfis re^nbsp;ê«4, docent non foluin libri Philofophoruin, fednbsp;etiain publica bonorum uirorum iudicia. Docetnbsp;snim homincf ipfa ratio maxime conucnire natu^»nbsp;moderationem dolorum, non frangi ani^nbsp;vtisautpermoueri, ut ucl contra iu/iiciamnbsp;ciainut, ucl difccdamus ab iüa mediocritate^nbsp;^u£ decet in natura. Hincfuntätte fortiumcrnbsp;Kagnorum uirorum uoces.

Quic^id crit fupcrattda omitis fortune fcrcttdo eâ.

EtiSui.

Tortiaéi} aduerßt opponite peHora rdnft. Et Ariftoteletinlt;}uitin aduerßt rebui uirtutenttnbsp;maxime luccrc, ßcutiüc in Tragœdia ’ittquit.nbsp;Tarnen per ipfat lucee arumnat deciu. EtCicetinbsp;ro ex Tragcedia dicit, fortunam ab animo »hlt;lt;*nbsp;gnotantluam fluclia a faxo frangi erörtere.

Scd multo pulchrior uirtui eß Chrifiianit JMlJfWfw, id intcßisi potcß ß oppoßta uida coir*nbsp;fcrantur.

ocr page 413

DB AFTLI. SEV DE CRVCE TOLB. ferdntur , Jinpdtientid enim irafcitur Jyeo,ç^nbsp;primum obcdicntidm, deinde ctiam fidem cx anianbsp;tnis expeUit. irattts anintitf exifîîmdt feueanbsp;gligi a Deo, cy imdgitidtur fc frufira pcteec çynbsp;cxpedldrc duxilium d Deo. itdq;dffiianbsp;étionibuf multi fiuiitprorfui bldß}hemi,cy qu£anbsp;runt conßlid contrd mdnddtum Dei, fjcut Saulnbsp;confuluit itcncßedin. Tdlid pcccdtd gignit tin»nbsp;pdiicntid contrd primdm tdbuldm. Deinde dd»nbsp;uerfm homines dolor iniurite gignit odium, mei»nbsp;tdt dd uindiädm, gud ex refiepc cxifltint nonfo»nbsp;lum priudt£ dißcnßoncf, fcd^sfiam feditioncs crnbsp;publici inotus, ßcut Corioldnit dolor iniurite per»nbsp;pulitdd bellum pdtrheinfercndum. Qjidnto ho»nbsp;tteßim fecit Scipio, ejui ingenti dnimo deß^cxitnbsp;Idtrdfites tribunes, ceßit etidm muidite,cy fccon»nbsp;tulit in rus,ne prtsfens ntdgis inßdmmdret odium,nbsp;Atqui ßcile poterdt fedrmis dcfcndcre contranbsp;iniuridm, fed condenduit priudtds iniurids reianbsp;pub. Uiclior igitur ciuis fuit qu.iin poflea Mdri»nbsp;Ut ey dlij multi, i^ui priudtds iniurids cum pernianbsp;^ic publicd ulti funt. Athenis Thraßbului recuanbsp;pcratd pdtrid fanxit à./j.vns'ia.p, hoc e^, ut Resanbsp;pub. pdcdtd effet conßituit, ne uidores dues rcanbsp;t^^terent fud bond, a uidiî ciuibiii. lüdgna htecnbsp;crfdlua

ocr page 414

LOCI COMMV. PHILIP. MEL/NTH.

CT fdlutaris iüi urbi moderatio fuit. At lAdriiH rediens Romam interfecit omnes Principes di^nbsp;uerpe frdiois, tantum mali parit impotertia ani*nbsp;nit. item, Multißbi ipßs mortem cofeifeunt. Sednbsp;eogitemuf quantum in Ecclcßa periculi ßt, cumnbsp;ingenia uchcincntia irritata doüoribtK ulcifcun»nbsp;tur priuatum dolorem publice motis tragœdijSnbsp;contra doäores. Ex talibus odiit ßepe extiteruntnbsp;hicrefcs. Neceßaria cä igitur patientia primumnbsp;coram Deo, ut obedientiam et ßdem rctineamus.nbsp;Feinde propter tranquiUitatcm Eccleßte er rei^nbsp;pub. peßremo propter priuatam tranquiüttatcm,nbsp;Ideo tctics pr^eipit Spirituj ßanitus de patien»nbsp;tia. Ad Colojßen. inquit Paulus. Plt;tx Dci guberanbsp;net corda ucflra,paxDei, id eß, patientia qult;enbsp;Deoflatuit obediendum cfßeer expeäat auxiliiinbsp;a Deo, ideoq; non tumultuatur, nen molitur uin^nbsp;diólam, no inouct ßditiencs aut beüa eiuilia, etc.nbsp;Apud Efaiam. in ßtlei tio er Jpccrit fortitudonbsp;ueftra, Id eft. Dews open ßert patienlibus, qui abnbsp;ipfo auxilium expeäant, nee oniiß'o Deo fremutnbsp;er mouent ealttm o' terrain , confugiunt adnbsp;prohibita auxilia, idem docct Pfalmus, irafeimi*nbsp;ni O' nolite peccare. Aßucß,ciamus igitur ani^nbsp;wies, er difcamus tolcrare aduerßa, ut exercca=^nbsp;musobeii^

ocr page 415

tgt;E ÄTPLI. SEV DE CRVCE TOLE.

Wkî obcdienMin fidem^ maxime^; tum repritf tnainus animi motiu, cü iniuria laccßiti mceiidi»nbsp;muuf cupiditatc uindiihe, H^ec uirtiu nccclldri4nbsp;cft in Eccleßa cr repub. priuatum dolorem con^nbsp;donare tranquiRitati public£, ne in Eccleßa di=*nbsp;feordiæ excitciitur propter priuatar ßmultates.nbsp;ita inflituamus animotj ut dueät fatiiM eße oinniitnbsp;fupplicia O' oiimcs cruciatur perpeti^ quàm pronnbsp;pter priuatain iniuriain perturbare publicaninbsp;tranquiüitatcm. Sed hæc tota Philofophia ignotdnbsp;fjl Principibm o dodoribui, qui priuatif affc^nbsp;éibut puÙicas difcordiat incendant. Pneclarenbsp;'Vly/fes qui cumadmoncrctur,ne irctmürbem,nbsp;*tc ibi pcrcutcretur inquit,

ÔU 5?^ Tl tsT^Hyiup StJ'aB/XU/J, OUePi;

3ic afßteßciendi funt animi, utperpetipia^'Zä^dn'^-^ gftf er dißimularc iniurias poßint. Et cogitan^nbsp;illud-

Perfer et obdura,dolor hic tibi proderit olint.

De orationc.

ORATIONfS uoeabulo uulgo utimur cT pro inuocatione, o“ pro gratiarum aiji^nbsp;one. Sunt igitur dUiC J^eciet cößitucnd^,nbsp;lnuoct(t(9

ocr page 416

LOCI COMAIV. PHILIP. WELANTH.

Inuocatiocr gratidrum ääio. inuocatio eft peo tere aliquid a Deo, Gratidrunt délia cü, pro betnbsp;ncfictjs agere grdiias Deo, dgnofeerc quod diui»nbsp;aitiK cciitigcrit duxilium c c. cclcbrdre et pr£anbsp;dicdreDcuindutorctnbencficij,'Hds fticcier fit»nbsp;peconiungitft:ript!trdutP[dlnt.4igt;. inuoed menbsp;cr honoriftcdbis me ere. item Philippen, 4. Nonbsp;fttisftUiciti, fed in omni precdtione ey pctitionenbsp;cum grdtiarum dHione pofluldtionet ueftne in»nbsp;Kctcfcdnt dpud Deum. Dicdmui dutem primtintnbsp;de intiocdticnc feu precdticne feu petitibe. Pne»nbsp;cipult;e rcf qudtuor in precdttoc requtrendd funt,nbsp;prieccplum,promißio,ftdes, amp; rcspetendd.

Primum intuendd funt prdceptd qu^iubent itiuocdre Deum, difcdmits igitur initiomon foluinnbsp;ejfepcccdtd cddcm,furtd, ddulterid, fed ctiamnbsp;pcccdtum eftenon rcddercDeo hunccultumin»nbsp;uocdtionii, non petere, non expcâdrc d Deo duanbsp;xiliuminpcriculis,nondgcre grdtidipro bene*nbsp;ficijsGfe, Oppondmuf igiturprdceptuincrin»nbsp;credulitdti noftrie-cr indignitati, quia naturdli*nbsp;ter dubitdnt homines utrum Deo curte fint, utrunbsp;d Deo exdudidntur. idea deftjcrdbundi cmntiintnbsp;inuocdtionem, cum animut cogitdt fc nihil profi»nbsp;ccreinuo*

ocr page 417

DE ORATIONS.

fere inuocando,ßeut ißc apud virg. intptit. Flt;lt;« Maniq; foucmiii inMcm.H£ tcitcbrie in animis etnbsp;he fiupor ßcit, nc conßugiant henniics ad Dcum,nbsp;Ideo opponi debet prtfcepttim Cci er cogitandü.nbsp;Ecfc iieccßc ejl obtemperare preccepto vei,nbsp;Ipfc iußit fc inuocari, er non frußra iußit, baudnbsp;dubic audit o'^tfnipcrxniej, er non obtcinpcraitanbsp;tcrpunict,non eß prtecepti autoritär detreäan^nbsp;da. Deinde pr^eceptum ctiam indignitati oppo»nbsp;nendum cft. Animur nen prorßn iinpiia ita cogt;tnbsp;gttdt. Etß cxißimoa Deoexaudiri aliquor.ta^nbsp;iiiCH mcas prccfj non accipict, fentio inc indignttnbsp;cjic ciMcxaudiar, ita deterrctindignitarapresnbsp;eaiido. Sed opponendum cß praceptum. Demnbsp;requirit hunc cultum ab oinnibiK. Ciu£ eßet a»nbsp;nicntia in c£tcris pr£ccptisdißutarc,nos ideanbsp;ncUc abßincrea furtis, ac£dc,quia non ßinuinbsp;digni (jui Deo obtempercmiK. Si quis Patcrßtni»nbsp;iias imperct feruo legitimuni opiif, non recipictnbsp;fertii excufaticnem, ß ir dicat/c non eße dignuntnbsp;4wi obtemperet. Diligenter igitur inciilcanda edlnbsp;etnimis pr£cepti autoritär, ut fciainur non eßenbsp;hberumnobir precariaut non precari, ßdncsnbsp;feßdrtum opiir eße. Deinde eum obßrcpit indisnbsp;amp;nitaf, eogitefttUf twf eße dctrediaiidam auto»nbsp;y ritatein

ocr page 418

LOCI COMMV. PHILIP. AîSLANTlt

rifrffcM mandatidiuini prof ter noftram indigtib tâtent, parère debcmut, non devemut eluderenbsp;mandatum dij^utatione noßr^ dignitatis uel in*nbsp;dignitatis, tta primuin exeitet nos ad preeandunbsp;autoritas diuini mandati, Et ad hunc u^um coBi»nbsp;gamus nobis aliquot locos in quibtu pr^eeipiturnbsp;nobis ut precemur, Matt.7. Petite et dabitur uo*nbsp;bis crc. Ct eft addita uniuerfalis. Omnis qui pe*nbsp;tit accipit. LuCiC 1$. Oportet femper orarc et nonbsp;defttigari. Matth. 26, Vigilatc cr orate, nein*nbsp;tretis in tentationem. i. Timo. 2. Adhortor utnbsp;datis dcprccationcs orc. j. Theftà. Sempernbsp;gaudete, inceftdntcr orate, incmnibuf graiiatnbsp;agite, hiccofteniin uoluntasOeiin chrifto tefunbsp;erga uos. Pfal. 45’, Inuoca me in die tribulatio*nbsp;nis or cripiam te. Dixi de pracepto, pertinentnbsp;autem h^e ftntcntilt;e ad fccundum pr^eceptum de*nbsp;calogi. Efté^ inuocatio opus fecundi præccptinbsp;profcipuuf cultus.

Secundo. Conftderanda eft promiftio qult;e teftatur exaudiri prcccs or efficaces ej]c. Eftnbsp;autem farpe repetita in ft:ripturis,ut loannis. jcT,nbsp;Amen amen dico uobis, Quicquid peticritis pa*nbsp;^rcm m nomine mco,dabit uobis. Lucæ Quan*nbsp;^0 magis pater ueftcr qui m coelis eft, dabit ffiri*nbsp;turn [ana

ocr page 419

DE ORATIOMB.

tuitt fanâu pctciitibM fc, P/al. 4^. inuoctt me et fripiam te cre. Ingens honitascft, quod (y pro»nbsp;tnißionibiis prteceptis nos inuitat ad iauocan»nbsp;dtiia. Si ad hane libcralitatein cenßeramus cordanbsp;noftra, compericmtis ca plus quint ferrea cljc,nbsp;quod neq; prteceptis obtempèrent, neq; moucan»nbsp;tur magnitudine promißionum, fed flupore quo»nbsp;dam teneantur, nee conentur, nee auflnt DcKmnbsp;inuocare. Praclarc dixit Taulcriis, Anitnüho»nbsp;tninis nunquam tarn aiiiduni efle poffc ad accipi»nbsp;endum, quin Dciw multo auidior flt ad dandum.nbsp;tit cnim uerax feruans promißionum fuarü»

Tertium igitur addi 6portct,fcilicet, fldent, hac fldcs primum teuere debet coiifoldtionein denbsp;iufliflcationc, flatim cnim in precationc obflre»nbsp;pc nobis indigiiitas noftrajnterpeßat nos fenten»nbsp;tia, Pcccatorcs Deus non exaudit. Idea primutnnbsp;tenenda efl confolatio de iuflißcatione. Si agimuinbsp;poenitentiam cr credimui nobis ignofei, flatuen»nbsp;duin efl certo nos placcre Deo propter chrifliim,nbsp;etiamfl harent in nobis adhue aliqui morbi. ideanbsp;tkriflus inquit, Quicquid peticritis in nominenbsp;gt;^eo. Q...- d. non poteflis aflèrre ueflram digni»nbsp;tutem dd patrem, fed opus eft uobis inferecflorenbsp;y ij (ir pon»

ocr page 420

LOCI COxMMV. PHILIP. MELANTH.

cr pontifier, ideo ad me confugite, çj- ftatuite uos certo placerc, uos exaudiri propter intcreej'onbsp;forem cr pontifieem Chrijium, cogit ernten Chriftonbsp;fiétai cfiè proinifirenes, cumq^ hand dukie exau^nbsp;diri- Hac cfl uera cr firma confolatio contranbsp;indignitatem nofiram. Jd^; optime fcruat Eccle»nbsp;fia inuctcribin prccibiM, ia quibitt fempcradditnbsp;per Chriflunt Dominum nofiruin.

Quare inomni precationc primum afic^ ramm banc fidem, uidclicct de rcmifiionc pecca*nbsp;torum, feu de iuftificalionc, crcdamia precc/nbsp;placerc propter Chriftum- Deinde addenda eßnbsp;ctiam fidcf,qu£ expeâct promifia. Tuncautemnbsp;fides fine uüa conditione cxpcdlet promiffiim, ey“nbsp;fentiat nobis id nominatim tribui, cum Dem uo»nbsp;luntatem [uam exprefiit, cr pracçpit ut nomina»nbsp;tim credamm nobis id dari quod poUicitus eß, utnbsp;cum petimm remißionem peccatorum, liberatio»nbsp;nein ab impictate, a morte aterna. Hie fine co»nbsp;ditionc fides /pccialis, ey' fine dubitationc faitiatnbsp;nobis tribui hæc beneficia, quia Dem pracepit utnbsp;credamm htec nobis contingereßeut iure iuran»nbsp;doafiirmat. Viuocgo, nolo mortem pcccatoris.nbsp;ücc opm e/l hic di/fiutare de pradefltnatione,nbsp;habemut

ocr page 421

DE ORATIONS.

fjabemtii enim mandjtum, ut promißionihiu cre« dàiniK, ncc nos de uoluntatc Y)ci iudicarc debeanbsp;fnuieotitra promißionct, nee (}U£rcre uolunta»nbsp;tein Dci extra uerbum uel ßne uerbo. DîiSwmnbsp;Mtem eß ßupra proinißiotiet eße uniuerßalet.

Jn corporalibus periculis ubi dßßiilio oa Iciicntia quadamÇcieudumeftutrumc^yÇr lt;J«oclnbsp;ret^uirat Dci« obedientiam, çr tarnen uelit opi*nbsp;tulari, itaej; generalem fidem ßemper afferrenbsp;debemiu, quam ßc uoco, qua credit nobis remittinbsp;peccata, er noßras preces propter Chriflum au»nbsp;diri, er placcre Deo, nec cßi irritas, fed uel lianbsp;berationein ex prafenti pcriculo,uel witigatioanbsp;nein, uel alia quadam bona impetrare, Atq; hacnbsp;fides generalis, manet certa,Qr reddit (ordlt;tnbsp;pacata.

Sedßgt;ccialis fides qua petit liberationem ex prafenti periculo nominatim, paulo aliter fe haanbsp;bet, Hac enim in corporalibix periculis ita exanbsp;pe^q-at liberationem, ut addat conditioem. Si Deonbsp;non dißlicct.fi Dct« iudicat coduecre, itafimulnbsp;eoniungi Sebent in kocca‘u,uoluntas parata adnbsp;fgt;bcdicntiam, er quadain cxpc^latio liberationismnbsp;eum iHa conhione. ita Dauld er reditumnbsp;y ‘ij expédiât,

ocr page 422

LOCI COMMV. PHILIP. MBLAHTH.

txpeüitt, et tttmcn animo cfi ad oMicntiam pa* rato. Return Siinucnero gratiamhi ocu*nbsp;liï Domini, rcducet mc. Sin autcm dixerit mibi,nbsp;non placet, præfto ßtm. laciat quod bonum ui*nbsp;detur ip/t. Et leprofia. Si uit, potet me mundare^nbsp;it Chriftai inquit. Pater ßpoßibile eji,tranlcatnbsp;tt me calix ijie, fed non quod ego uolo z^c. Btnbsp;P4hZjm inquit. Nefcimm quid pctamut, quemad*-modum oportet. Hoc eft, caro quidem opprejpfnbsp;tnagnitudinc affHHionum petit liberationem, ZTnbsp;reformidatobedientiam. Sed f^iritui reuocat a*nbsp;nimum ad obedientiam, cr quamuit petat cr ex*nbsp;peâet liberationem, tarnen non répugnât uolun*nbsp;Mi Dei, fed uult liberari cum Deo placebit,

Sed funt alia quadam excmpla, qua fmgu* Uretmotui ßdcihabcnt, ficut Samaritana autnbsp;Ccnturioncs. qui non di^utant,utrum uclit Chri«nbsp;fiut, fed ingenti impctu petunt, cr expédiant,nbsp;Talcî funt iflimotas. Si dixcritis monti buic, pro*nbsp;ijciareinmarecrc. Hot ntotut inquit Lutberutnbsp;ßngularetejßc,dc quibusnibil poßit pracipi innbsp;docendo. Satit efl praciperc,quodfidcs debcat innbsp;gcnereflatuerc, ßnc coitditionc, quod Deo pla*nbsp;ecant noflne prceet propter Chrifium,nbsp;dubie

ocr page 423

DE ORATIONS.

iubie àli^uîd boni impctrcnt. SpccîitÎK aufem lî» des qu£ petit libcrationein ex certo pericuio ne»nbsp;ininatim, addat conditionein^ß Deo placeat.

Neq; bjec conditio impediät, lt;juo minuf no» miiwtim pctjniHj, itno Dc!« nuit in talibm occa»nbsp;fioiiibuf exereeri tnuocjtionem crßdent. H^cnbsp;pfiecjpHj fÂ; cur fdnéti d^igdntur,ut ciinbsp;confolationemperieulis experiuntur, dgiiJ«nbsp;feant prcefenti^in et honitdtem Dei. vterci- afßc*nbsp;üiii excitdiidui cR, uoluntds obtenipeMndi, N Snbsp;Jjicc uoluntdf cft uerd dbnegdtio fui^ Eß cr fidetnbsp;erigendd, lt;]U£ cxpeâct liberdtionem nomindtim.nbsp;ttjî eniin conditio dddenda eü, tarnen non eß in»nbsp;dul^endutn dißidentiie. Sedßtßdcs,fcu cxpeâd»nbsp;• tio qualis eße in hoc gencrc poteß, ut cnim uo»nbsp;tuntds obediendi no pugnat cuin ßde, ße conditionbsp;ifld non impedit inuocationein, feu petitionein CTnbsp;fxpeâdtioncm auxilii- Chrißm inquit ad Cciitu»nbsp;rioncm Sicut credidißi, ßat tibi. Et Met Archi»nbsp;fyndgooum crcdcrc, ßliain reuiiüurdm eße z^c.nbsp;Hxc exempta nobis propoßta ßtnt, ut nosnbsp;magna cum ßducia pctainiu, ut in his excrcitlisnbsp;crefcdt fides, Manet interim tarnen uoluntas o^nbsp;teinperandi, ideo et conditioncm 4dditttiK,fi Deonbsp;ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;placeat

ocr page 424

LOCI COMMV. PHILIP. MELANT».

placcat.ct neg; moJtt liberatiois.nc^; tciiipin DM prlt;efcribcrc debcmm, fed quêadmoJu

Dcm frccrc fupra qua prtcre aut intclJi^ere pof• funtus, itafcidmu't Deunt gubernaturu ejfe cucn*nbsp;ti/f çy ncgocid mirubiU modo. Nam idco etiamnbsp;fie excrccntur fandf ut difcdnt Deunt «Hl'-', nenbsp;peudcanuM d tiOjlris eonfiltjs, fed ca tdiitum a^d^nbsp;mta qu£ uocdtio poßulat, zy in fc/f pendcamuf rtf'nbsp;auxilio Dei,Jte reguntur fdnüi t^braham, Idcob,nbsp;MoifdjDduid. Sic uult Dem not de Ecclc/iafen*nbsp;tire, quod Dem cam mirabili conlilio gubcrnct.nbsp;Et Dauid incuit, Micipcat Dci« fanélum fuuM,nbsp;id eft, iio/i humanis, fed mirabilibiu coitftlift Ube*nbsp;Tdtzj' ferudteum. BH. Corinth, lo. tdcieteunbsp;tentdtione cuentum.

EÄ O' dliud ftdei certdmenordtione cm dijferuntur ca qu£ pctiniM,noii langucfedt fidesnbsp;qudfi Dcim nolit dudirc noftras preces, fed feid^nbsp;mus hdc mord exerceri fidcm,ficut cum Abrdh/enbsp;promiftd eftèt poftericds, primumextrema fc*nbsp;neild ddtur ci fobolcs.ideo Paulus iubet no ceifd»nbsp;re orando. Q^. d. Etiamfi tton ftatim impetrdStnbsp;tarnen non definas petcre. idem dccct egregia ft»nbsp;militudtne chriftus Luc. iS. de iudice o' uidua-

Qitarto,

ocr page 425

DE ORATIONB.

Quarto, Rcquiritur in oratione res peffÄ« lt;t4. oratio non débet ejje inanisnbsp;yix,. idco cnim cultm T3ei cA, auia ibi profite»nbsp;Kur nof a Deo rejfiei, Deuin non effe ociofuitt,nbsp;fed autorein cljc cr datorem bonoruiit. Quartnbsp;aliquid a Dco peti oportet^aut pro inuncrc alic/uonbsp;gratis agendiO faut. Sic cniin uu!t agnofei Dn«,nbsp;^uod tegat nos inter ho'c pericula, Et i» eantieanbsp;dicitur, Efurientes implet bonis. Et Chrißus.in»nbsp;quit,Petitc,qu^rite,pulfatcGre. Siicndum cÆnbsp;autem quod feriptura iubet utraq; pctcrc, (|iiyianbsp;tualia zr corpora'ia beneßeia, nee eß imagjna»nbsp;tio obiicienda iinperitis, quaß corpora'ia '.ndigmnbsp;ßnt quf petaiitur. Iwó dißcainus bac quoq- Deinbsp;beneßeia effe, unit Dci« in his pctciidù exercer»nbsp;fideitt cr inuocaticnem.

Proponamus igiturnolis priuata perieuU fy priuatas neeeßitates fßiritus corporis,nbsp;Petrus inquit,Diabolum circuirc inßdiantein no»nbsp;bis uelut leonein rugientem eyc. Sunt autcin in»nbsp;fiaiiC uarq generis, praicipuc omnium animos in»nbsp;fnitif occaßonibus fleâit ad malas er impias o*nbsp;fintpucs, ittferit er ipfe cogitationcs perniciofas,nbsp;dctinct animos dementatos ßlßs perfuaßonibus,nbsp;9* gt;* Demtte

ocr page 426

LOCI CÔMMV. PHILIP. MELAHTH,

DfiiUf incitât äd /lagid4,h^rcfet, fcditiouef, e£dcs, lAidincs çyc.nbsp;nbsp;nbsp;ex bis conijeit i« «rfrwf

calamitates. Hoflcin babcmut cr potentem er 4ccrrimum, cum nos fimus non Çolum imbccillesnbsp;fed ctijin mirum in modum ignaui er ofeitantes.nbsp;conlidcrentur infinite corporales hontininnnbsp;calamitates, inßniti cafus, inopia, morbi, exilia,nbsp;neces etc. Sed non folum priuatis periculis affi^nbsp;cidebeiuusjfedmultomagis publicis,ldeff ferianbsp;ptura prtecipit orari pro Ecelefia,utUbcretur abnbsp;imptetate, a fcandolis, ut plures obediant Euan»nbsp;gelio cr falucntur. Uem i. Timo. 2. iubet peti utnbsp;regibus er rebußgt;ub. Df«f conccriitt pacem CTnbsp;fcclicemac piain adminijlrationem, conferuati*nbsp;oncm di'cipliiu er bonorum morum. Item iubetnbsp;peti uidunt er catcra bona corporis, at^ baenbsp;omnia complcditur dominica oratio.

Pater noßer lt;pti es in cells, td eß, Qtii ue* re ades ubiq;,exaudis er rejßicis nos ere.nbsp;Sanâificctur nomen tuum.ldcfi, E/ficentuerenbsp;eignofcaris, ut uera doceantur, per lt;iu£ glorianbsp;tua uere pateßat, ut te rede innocent er colantnbsp;bomincs, ita prima pciitio orat de gloria Dei,nbsp;boced, de dodrindçrBccleftieprofcdu, JJto*

ocr page 427

DE ORATIONS.

Mr» miiM ßgitificat noticiaiti.

i Aduenint regnunt tuuitt. Id cß. Rege «wj ß)iritu fanélo,«i ucrbo tuo credtimus, inchoa innbsp;nobit Rcgitum tuum,ut ßamm hxredcs rcgnitui.nbsp;Loquitur igitnrfecun Ja pcth'o Jceffcäu E«47j«nbsp;gdj; CT dc guberitatione noßri.

in Fût «o/«ntrfj tua. iJ efl, D4 ut otnnes tibi obcJiant i» terra, da ut paßera, reges, magi»nbsp;firatia, Joélores, fubditifuum olfidum ßciaiit,etnbsp;omîtes obediant tibi, ae uiuant in tali uitte gcncrenbsp;quoJ tibi placeat, ßcut angeli in cœlo obediunt etnbsp;placent tibi, ita hx tres petitioncs compledun^nbsp;tur omniaßiritualia publica er priuata, qu£ adnbsp;gtoriam Dci er noßrain falutcm pertinent. Dc«nbsp;inde fcquitur petitio rcrum corporaliitm.

ini Dd pdnei» ^uotidiantim. ]dcil,uiilum, pacem,dcfenßoncm, fuceeßum in rebus gerendis,nbsp;liberorum cducationcm, deni^; omnia uitee com»nbsp;moda.

V Dimittc nobis débita noßra. Hac petitio docctfemperinomniprecatione fidem adbiben»nbsp;dain eße, credat rttnißionem er apprehen»nbsp;d«t Cirrf«

ocr page 428

tOCICOMMV. PHILL WBLAnTH.

Jdt Chrifttim mcdiatcmn interpcHatorem, ut fciamut nos dccederc dd pdtrein per hunc politic*nbsp;ßccm CT propter eum exaudiri. Ejlcf; egregidnbsp;confeßio in hoc loco cjua agnofeit Ecclcßa [ehd*nbsp;herepeccdtum, efl er confolatio. Quid .n. Chrianbsp;flus iubet pctere remißionem,hdud dubic cdm doanbsp;ndbit. Et quidem dddituin efl Sdcrdmcntuin. Sianbsp;cut nos remittimus. Non cnim dicit propter noanbsp;/tram codondtionem rcmitti, fed noflrd codond*nbsp;tio efl fignum quo ddmoniti fldtuerc debcmus amp;nbsp;nobis a Deo igitofei.

P -- Tiocet igitur Cominicd precatio, qudTts fliritudlcf cbrpordlef pctc/fdlt;f fint priudt£.

ocr page 429

DE ORATIONS.

publics, praßentcs future. Cuinq; hdne pre^ cationem rccitdmuf, ipfa tndgtiitudo periculoritnbsp;Çf bmcßdorum cxu/citct nos,ut fcrio oremui,ctnbsp;femper mcludamui fuis locis cd cjud 'm pr^efentidnbsp;angunt dnitnos. Htcc fuut cxcrcicid Chrifiiaihtnbsp;utüia ad eonßrmandam ßdein, hune cultum Dct«nbsp;pr^dpuc re^uirit. itd^ Zacharias aptißimenbsp;complcxuf cA ßtinmain beneßdorum Chrißi (Tnbsp;Heros cultus. Effundam fuper doinuin Dauid/ßi*nbsp;ritum gratia er prccum. Spiritus gratia c/},nbsp;quo dgnofeimus Dcuin placatum eße, er nos ui»nbsp;eißim Deo placemus. Jta primu deßeribitur gra»nbsp;tia er iuflißcatio. Deinde «c« cultus deßertbun»nbsp;tur. Nitjn Jßiritus prccum eß quo iamrccondli»nbsp;ati prafiainus ßummum cultum, ucram 'muocati»nbsp;onem, gratiarum adionem, conßeßionem crc.nbsp;Sicut autem haäcnus de petitione diximus, itdnbsp;nemhwrimus et gratiarum adionem ßemper ad»nbsp;dendam cjß. Plurima enim mgentia beneßeianbsp;ctiam ignorantibus conßeruntur, mßnitis pcricu*nbsp;lis opprimeremur niß diuinitus eußodiremur.nbsp;Ideo Paulus inquit. In omnibus gratias agite. Etnbsp;ad Corinth, cum iubet multos pro ßc ipßo orare,nbsp;ut multi agant gratias pro ipßo ßcruato, ßgiiiß»nbsp;tat hurte cultum mdximc cxcrce/tdum eße.

DS

ocr page 430

roei COMMV. PHILIP. MPLANTH.

IDe Magiftratibus civülibus 0lt; di* gnitate rerunipoïiticarum.

PLVRl J.1VM prodeft Hi Ecclrji4 cxt4rc «c* ram er ßrinain doi^rinam de Magißratib.nbsp;ct dignitatc rcrum ciuiliunt. Sæpc .n. exoïti fwntnbsp;ßndtici Jßirituf^ qui negarunt Cbrijlianis (iccrenbsp;Magiflratus gcrcre^xcrcerc iudicia, tcncïc iin»nbsp;pcrid dctiiqi interdixerunt Chrißianü cjjini4nbsp;ojficid ciuilis uitic rcrum dominia, contraäuf,nbsp;damnauerunt gt leges politicds nuncnbsp;rcfßub. utitur. Bthxc dclyramenta no [olum pc*nbsp;pcrcrunt fcditioncs, fcti ctiam obßcurauerunt E«nbsp;«angdjHjn , offudcrunt enim caliginem animii,nbsp;quaß chrifiûna iußieia ac uita ßt externa äcnbsp;noua quadam barbarica politianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pc*

litijs humanitcr conßitutis. lU cenfuderKUt di* fcrimentiita jßiritualis er politica.

Aduerßus huiußniodi crrcrcs muttiendi Tunt animi, er ucra dodrina de discrimine ßiritualisnbsp;er politica uita tenenda, dignitas rcrum po*nbsp;liticarum iüußratida cR. id prodefi ad pictatemnbsp;er ad publicam tranquiVitatem, magna rjt cniw*nbsp;ccnfolatio pijf Anteiligere quod, Deo placeatbaenbsp;ciuilis

ocr page 431

tgt;B MASIS. CIVI. ET DIGNl, RERVMPVB. tittilw uit4, quod ßt Jonum Dci, lt;juod Deut prut»nbsp;eepcrit ut fuie uocationi ctiü»t m uita ciuili quiß^nbsp;obtcmperct, quod otnniu ojficiuuitæ ciuilis,re»nbsp;gere rcjjgt;ub. cxerccrc iudicia,bclla gerere, mili»nbsp;tare, Magiftratibut obfemperarc , coniugium,nbsp;teuere proprium^ luboribut cr legitimis contra-»nbsp;(libut quiererc tucri rem fitntliarem, oritarenbsp;artes utiles uitie, rede decere iuuentutcm, e:jß*nbsp;niilia funt in pijsueri cultus Dei. iitagnum itemnbsp;uinculum pacis cfi,jdrc, quod Deus pracepcrit,nbsp;Kt pnefentibus Magiftratibus obtempcremus, nenbsp;eripiamus imperia pra!'fcntibus Magiflratibus,nbsp;quod Deus poftulct, ut uitam ciuilcm magno flu»nbsp;dio conferuemus cr orticmus. Itaq; diligenternbsp;hcminibusinculcandte funt laudes uitic politic^^nbsp;Cr praifertim prima ictas magna cura cf artenbsp;aßueßeienda eß, Kt difcat ualde reucrenter feit»nbsp;tire de JJiagiflratibus, legibus er omnibus rebutnbsp;pcliticis, bac reuerentia er rcipub. uttlis cü, ej*nbsp;nutrix cjl niaximarum uirtutum.

Celfus, lulianus ty pleriq; alt] criminantur Zuangelium, quad cum prohibcat uindiäain, dif»nbsp;ßpet reߒub. tollat iura bcBi, indicia, panas, co»nbsp;/îrnift Iatroeinia, concédât liccntiamcr impu»nbsp;nitittem

ocr page 432

too CO2WMV. PHILIP. MELANTH niMcm omnium fcetcrum, Ef criminationenbsp;nirum inmoduin jeformdrunt Euatigclium- Tc«nbsp;Bfrc igitttr cbriflianos oportet, çuid de dignîM»nbsp;te ciuilium rcrum fentiendum fit, cr nt libèrentnbsp;Eujngclium bac miufiußima er ucr.cnatißimanbsp;calumniaiCr ut ßuat confeientias de c^ficijs ciui»nbsp;libus rcäc mfliiuant Mcnachi neu uclunt uiderinbsp;prorfui damnare (iuilem uitam, fed tarnen ob*nbsp;feurant eins dignitatem, cum pngunt Euangcli*nbsp;cam perfcâicnem eße, non teuere proprium, notlnbsp;tierfari in negocijs ciuilibus er c. Kis fomniftnbsp;tnultorum ccnßcicntias perturbauerunt. Idco co*nbsp;tra huiufinodi errcrer munienda mem cü aliquotnbsp;regulis, quarum prima hac cü.

Euangelium docet de qnadam fiirituaü er ^erna iuliieia in corde, nee abclet interim in ui*nbsp;ta corporali ceconoirdam aut politiam, fed docetnbsp;er ceconomiam et emnet politia! ratione conßi*nbsp;tutdJ.boiwsordiiutioncs Dcießc.cr dend Eeinbsp;tteeeßaria in hac uita corporali, er pracipit utnbsp;btecdona Dei conferuemus er orncmus,crbisnbsp;occcaficnibns fidem er dtleäionein cxerceamui-Sicut igitur nihil pugnat cum Euangelio arebt*nbsp;tcilotuca aut /^ufica, ita nihil pugnat fohtid eünbsp;'E.uangeliOf

ocr page 433

ÖE. MAGIS. CIVI. BT DIGNI. ReS-VMP.

^Udngclio. Sicut enim drcyteilonica ucrfaturin fi.hricandis tsdificijs ad tcgcndum corpm. lU po»nbsp;Ufid drchitcélatur dificrimina po/feßionuni, ne»nbsp;gpçiprttin corporalium, contraéuunt, poenarum,nbsp;gradm perfbnartim dd confcruationcin focictdtùnbsp;cxternic, qtu uitd: corpordli itcceßdrid ejl,

Secundd Reguld cR. Opéra uite oeconomi» ^lt;e zy politicie, quifig- pro fiud uocatioc ficit^nbsp;fiint bond opcïd çy-funt ueri cultus R)ei,nbsp;funt enim operd d Dco praccptd. Idco Prophètenbsp;fepe conferunt hac operd cum fdcrificijs, itdnbsp;alids longe diitcferant operd politica fidcrificijs,nbsp;ttlids fdcrificia huinditarum trdditionum prorfusnbsp;ddinnent. Tdtis efi coUatio Efaû j. Defdcrificijsnbsp;Wîqwt. Quis requirit h^ec de mdnib. ucftris etc.nbsp;Sed de politicis iiperibus, Quarite iudiciu , fiub»nbsp;Uenite opprefio, defendite uidudtn, ey addit in»nbsp;gentid prtemid. Si peccdta ueftrd fucrint ficutnbsp;eoccitium, uclut nix dealbabuntur. Et Zaeharitenbsp;‘7- Indicium uerum indicate (yc. Et dpud Ofedmnbsp;ttiifericordidm uolo non fdcrißciuin. De cecono»nbsp;«licis oificijs efl egregia uoxPduli. Uiulier [dl

. Hatur per filiorum gencrdtioncm,fimdnferitin fideçyc. Hic tdnto honore orndt officia coniu*

i Sdlia,

ocr page 434

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

tit dicat propter ca fidclcs faluari, coniun* ^it cniinfidem opera uocationit, ßcut coti/iatnbsp;utram^; iußiciam ncceffariain cjTe. Docet ig,itufnbsp;Pautia hie opera uocationit, coniugij, iußieiantnbsp;^tiandam er cultu Dei eße, cut Dci« reddif prætnbsp;fnia. Sic Pctritî de obedientia erga làagijiratiitnbsp;concionatur. obedite cmni hiimana: ordinationi.nbsp;Et addit, propter Dominum, item. Hiec eftuo^nbsp;luntas Dci. Placent igitur hxc o/ficia Deo. Etnbsp;induit, Nece]}c eji obcdirc, no foltim pro^nbsp;pter iram, fed etidm propter confeientiam. Do»nbsp;cetergo hanc obedientiam iudicariaDeoerc..nbsp;Hi loci er /imilef fatif perjficue teftantur, omnianbsp;officia politica ejjè bona opera^ er in pip cultiifnbsp;Dei.

Hanc rcguïam tencrepij contra hypocri» tarum opinions debent, qui miranttir lt;er laudantnbsp;tnonafîica opera, er c regionc ucl damnant uelnbsp;certc déformant politicam uitam, er perturbantnbsp;confeientias corum, qni in hac ciuili vita uerfan»nbsp;tur.

Omnino peculiaris quadam et digna ehrt» fliano fapientia eR, intcüigerc dignitatem huimnbsp;communii er ciuilir uit£, er hac officia longenbsp;anteferrc monafticit operibui. Primvm, Qnianbsp;habent

ocr page 435

DEMAGIS.CIVI. ETDIGNI.RERvMp, hahciit mandatum Dei, et uocatioiicm. Sccuiidif,^nbsp;Ciuia funt ojfida charitatis, funtcnimdeßinatiinbsp;ad comuncm utilitatcm hominum. Tertio^ Qtti4nbsp;funt obttoxia periculit communibus zr cruci,nbsp;idcobabent excrcitia fidei. Ecotitrainonaßicienbsp;ceremoniie non habent mandatum Cci aut uoca^nbsp;tionem, quare funt inutiles cultus, iuxta tUud^nbsp;Trußra colunt me inandatis hominum cre. Dcanbsp;inde qui non docent, non iuuantalioi,fed fruun*nbsp;tur fuauißimo ocio. Poßremo nuüam fußinentnbsp;fartem communiïi periculorum- idco longe ananbsp;tcfcrcndaeßhiec communis fcuciuilisuitamo»nbsp;naßieis ccrcmonijs. Hlt;ec diligenter inculcandanbsp;funt animis, ut fuam quifq; uccationem difeatnbsp;tcUigerc, çr feiat earn placere Dco,c^ proptefnbsp;gloriam Dci /ludcat cam ornarc, ncc qu,erat autnbsp;fulficiat alia opera, qutc uidentur magis Jßecio»nbsp;fa, ßcut alioqui homines naturaliter mirantufnbsp;hypocrißm cr pcculiares ccrcmonias.

Tertia Regula, Chrißianis licet Magißra* tui^ imperia tenere, indicia excrcere, paenasnbsp;conßituere iuxta prtefentes leges er mores, le»nbsp;gitima beßagerere, militarc,contrahere, emere,nbsp;Ucndcrc, proprium tcnerc, accufare er feß)on^nbsp;i ij dere i»

ocr page 436

LOCTCOMMV.PHILTP.MELAOTH. .

itéré i« i»£Jicto,lt;tgere propridw ucl alienam cdu^ fametc. HtecciuHiaolfKia. omnia ßnatici ß^iri*nbsp;tiK interdicunt Chrißianis. Primum, Quù nonnbsp;intclligut Chriflianam iußidam eße jßiritualem,nbsp;ffd ßngunt eam eße quandam noitam externantnbsp;er fcdrfcdr/cdm politiam. Bernde no norunt prte»nbsp;fentcin politiam ordinationem ey opm Dei eße,nbsp;fed iudicäiit eße quandam iniußam uim tantutnnbsp;ortam ab hominum ambitione er cupiditatibuf,nbsp;ßcut et Manichtei quondam damnabant res poli^nbsp;ticas, quos longa dißgt;utatione prteelare refeUitnbsp;Jreiieus. Ita in una rcßnatici /firitus dupliciternbsp;errant- Transformant iufticiam ßiiritualem innbsp;externam politiam. Detnde res politicas indi»nbsp;cant eße iniußamuiin.

QUWdutem fuprdoßendimtif,quid ßt Ke* gnm» Cbrifli,feu quod iußieia Chrißiand ßtßi^nbsp;ritualis, dieemuf hie tantum de poficriore loer.nbsp;Eft igitur fundamentum haruin rcgularum quasnbsp;. tradidimus, quod Mdgißratus feu politid feu im*nbsp;perid ßnt bona creatura Det, er res non foluinnbsp;pcrmijfe a Deo, fed approbat-e uerbo Deiner in*nbsp;ßitutte (t Deo, que er opere aliquo Dei ordinatißnbsp;funt, er d Deo conferuantur,ßcut opere Dei or*nbsp;dindti funt

ocr page 437

DE MAGIS, CIVI. ET DIGNI. RERVMP.

dinati funtmotw ccelcfla a Dco conferuâtt» tur. Hæc e/t fcntentia Pauli Ront. h. cum ini^uit.nbsp;Poteftates qu£ funtaDeo ordinatæ funt. Item,nbsp;Qui rcßjlit potcßati,Dei ordinatioi rcßßit, Jtei»,nbsp;Dei miniflcr cß. Idcinftepc alias docet feriptura.nbsp;Daniel clarc inquit. Dcik transfert régna ernbsp;conßituit Pfdlm. inefuit, Ego dixi Dij eßis,ld ejl,nbsp;gereutes officium ordinatum er mandatu a Deo.nbsp;s. Paral. 2G. Non hominis exercctis iudiciutttnbsp;fed Domini. Et fapieiitia apud Solomoncm inquit^nbsp;Per me reges regnant. Et pronert. i6. Libranbsp;pondits iudieia Domini funt.

Hte fcntcnci£ omîtes teßantur Magißratut er politicas ordinationes non ßc a Deo cjje, ßcutnbsp;permittimala dicunfur, fed docent poßtiucresnbsp;eße, quas Dewf aliquo fuo operc eßcacitcrnbsp;er inßituit er conferuat et uerbo approbat. Suntnbsp;igitur bon£ creature Dei,ßcut fruges^ uinu etc.nbsp;Tit Deus non folumßc iudicandus eft autor cfjènbsp;imperiorum, quia eß conditor humante' rationis,nbsp;cr dedit ei lumen quo difeernit iußa er Mußanbsp;er res politicas ordinat. Quanquam enim htccnbsp;non eß reprehendenda ratio^ tarnen addendumnbsp;quod Dcui Here fuo aliquo opcre ntoueat ernbsp;è iij gubernct

ocr page 438

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTS gubernct nteittet Magi/lrdtuWitferendis iuftitnbsp;legibtu ZS“ ncceffàrijs rebus gercndis, zs“ impeanbsp;ria conferuct in mundo. Nam humana ratio mul»nbsp;to imbcciüior eß, quam ut poßet eonferuare resnbsp;politicas contra tantam Diaboli potentiam, quinbsp;dißipare imperia conatur. Item, contra inßnitasnbsp;bominum cupiditatcs niß retincrcntur attxilionbsp;Do. iJeo Daniel dißerte ait. Conßituit imperia^nbsp;Id eâ, tacit ut conßßant, ut durent, ut confer»nbsp;uentur zre. Et Pfal. Nifi cttßodierit Dominusnbsp;eiuitatem ZTc,

Ehec igitur eft inßgnis er magna laus reri! politicarum, quod ucrc ßm opera er beneficianbsp;Dei, Idq; zs“ fcripturlt;equas recitauiteflantur, etnbsp;tnulta ßgna oßendunt. Confiât enim homicidasnbsp;ttiam elabi conantur, tarnen diuinitus re»nbsp;trahi ad fupplicia, zT rarißime effugere, ßcutnbsp;Eccleßafi. inquit cap. s. impius non potefi eua»nbsp;dere in beüo zre. Tyranni quanquam potentianbsp;fua uidentur cfic tuti, tarnen diuinitus rapiunturnbsp;ad poenain, adeo ut conftet rarißimos fuiffc, quinbsp;non dederint paenas. Idem fit inalijs inßgnibitsnbsp;flagicij^, Deus enim 'm mundo ciuilem iufliciamnbsp;(onferuat, itaufregulariterpuniat 'm hac uitanbsp;eos qui

ocr page 439

DE MÄGIS, CIVI. ET DIGNI. RERVMP. eos qui ciuilcm iuflici4m uioldnt,fîcut reguldri»nbsp;ter alias i» hyeme, alias m lt;£ßatc teinpcßatesnbsp;cjfieit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcmpcflatibiu aliquid

extra, reculant interdum fecus ßcit cr arcantf coußlio dijfert pænasnbsp;nbsp;nbsp;pr^emia, tarnen ReguU

nofcciidacâ,^Hod Ccin fit confernator iuflictie ciuilis i» mundo^ut femper timeaitt pœnas iniufii»nbsp;née exifiiment fe pœttam cuafiiros efiè, ctiamfinbsp;uideriiit unum atg- altcrum euafific^ Otfitt Rwnbsp;g«/lt;t anteferenda efl raris exemplis.

In hanc fciitcntiam grauißimc rejßondet ifocrates, bis c^ui propter paitca excmpla gerantnbsp;fe impunitatem habituros cfic fuarum fcelerutn,nbsp;Etjî inquitt btec non femper accidunt, tarnen ple^nbsp;rune]; hic folct exitus ejfc. Cum autem futurumnbsp;femperfit ineertuntj prudentis efi ^câarc illudnbsp;potius quodfiepiui conducit, Bt cum intcUigas iu*nbsp;fticiam Deo magis placcre, fiultifiimum fueritnbsp;fxifiimare in détérioré fortuna iuftos futurotnbsp;•^fièquàminiuflos.

ocr page 440

PHILIP. MKLANTH; ï

'^‘'lt^^t- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'TVp T?0-^-0}}. XfH Ô quot;^OUÇ £U 4gt;po«

£7rlt;}(Th /xi^OfJ àiîcrvvotcre/j ’ju koc»

ÔOÇW/^StV, “y OTü?ÄVlt;XKl^ üü4gt;£ÄOVU touTo Occi» iS'^Qa.ï^'iMi:S^QVlt;^. Travlaj] JV èiAo^co«nbsp;^X»I^'JX^JÏ«To/j-33-£7rov9aCT'J/J otraina^iop ^tjucV iTrilH^nbsp;V'i^t'iovcrip^ i7vcti ijgi)] ;9-£o4)/Ä£Sija/Jnbsp;T«/j tTzKa/oCT-i/vH/j 7hlt;= ci^iwaç, Xsï’OjuJV ol»nbsp;ovralnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Touç Jix'jIh Xf“?JÂVouç rœ/J

Tf!/J s^ovn^ictp

Tertio ß^fium inätiifeflum e^, 01 iinperifs ^lt;efentia Drt «ïwod nuUa impcru conftitui autnbsp;tencri poffunt fine hcroicis uiris, quorum uirtiitnbsp;trfortuha ßne uUa dubitatione funt admirabiliitnbsp;opera Dei, id^ femper uidcrunt fapientef uiri innbsp;repub. ßcut Plato 4. de legibus 'mquit. Quem»nbsp;admodum boue/ non a bobut, nee capra a eapritnbsp;rcgutur,fed a praßantiore natura^uiddicctiU nonbsp;bit. Sic natura humana infirmior cß quàm ut fenbsp;ipfam regere poßit, quare Dem prafecit ciuita»nbsp;tibut non hominet, fed praßantiut er diuiniuinbsp;quoddam genm, heroat uidelicet, qui pacem, pu»nbsp;dorent, libertatcm,iufiiciam conferuent Er ad»nbsp;dit. Verum eß didum ubi non Dem, fed mortalitnbsp;aliquif dominatur, ibi malorum er arumnarumnbsp;nutium

ocr page 441

e *^*'***\*^'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erfyy,*

DE HASIS. CIVI. e/dIGNI. RERVHPVB.^XxÄ^-nuüumeff'eelfu^iuM.

Verba Platoiiis hiec Cunt. oïou vüu KAPaf ^e^a-v^ir^'^JI^ ft - n -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I ' c' ‘z ¦ ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}

O^^jlfJW TOfl^ WOl/AVrOIÇ ocrap HAllpz 1 f Icl/j’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nrtM'^rjïi

à-y£Àa(,ôu Boûç6o£p,öUciVà/^a^ àiyZp

Xovlaç .ttoioÜ/Æv ttuloiç Tivai?, a.7\X

«uTWy ^otÓ^/aS^ aAlt;lvo/J Utivtcp

Taulo’paeoL,v,ûM o 0toç ƒ« ß' 4)iAavSpw7r@^-'^^'’»-(^!?’/f'.

3A z»A / nbsp;nbsp;nbsp;gt;/|nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(V

KP T7EVOÇ «/XCjVüp Hp.wp il^^H,TV'nüp 6 /JL0Vügt;p,0 lt;?Ilt;X TS-O/JtvHÇ ècUTOÎl^nbsp;TCO^HtJVH/xîp/ïTrfpiîÀoiZ/ÆtZûp Hp.œp,nbsp;ÏRVTclS'' à(i?amp;), lA£U0£.fl'ûtp, tl)à(p^ov!orpnbsp;•EjaftXóuI^op. Ôtsair/asa npyisucTai'/xovoc,nbsp;•rtop «uOçoTrwp à7r£ip7a^47o ^îvk. Ae'^enbsp;KOÙvûpoVTcôçb X07®^ àAHÛtiixnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

051^ 05'up S.V ¦isÓAt.top/xR 3'tÓQ, aÄva 7iç açXH \ CVHTO^ , buK. lt;$S HaKW^ âvloî^ tgt;uj^ -S^OVK^^nbsp;àva^u^iç... •-•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Docct eyr Pfalmui Rrgcî diuinitiu itiuari, Pfalin 14^ QH' faluteinrcgibia. Teflaturnbsp;igitur caulfa e)fdcnh quod Magiftratm non fitnbsp;pcccâMit feu res dainnata Eft enim ordinationbsp;ßfia it Deo, quure neccife cji,efe bondtn ereatu»nbsp;ritm,fKutordinittio hyemis, afiatis, uitie cr ani»nbsp;maiiiiuin. Dfmlt;k aeceßit cr approbatio diuinanbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pfäquot;

ocr page 442

roei COJ3M7, PHILIP. MBLANTH.

fei- ucrbum,Jjcut tefidiitur locifupra. récitdtL

Tertio idem probant cau^fa formalit cr p* Uidis. Paultu nominat cauD'am formalem cumnbsp;intjuit. Eit ordiiiatio Dei^ Item, eft miniftcr Dei.nbsp;iîam latrocinium non eft res ordinata,hoc eil,nbsp;non f :ciuitur certam iufticia régulant, fed eft co*nbsp;fufio, bonis maxime nocet. Pratcrea latroci*nbsp;aium non eft miniftcrium Dei, quarc Magiftra*nbsp;tus no eft latrocinium, fed res bona Deo placens.nbsp;Caufta finalis eft defenfio bonorum,ut boni in pa*nbsp;ee poftint honefte zs- pie uiucre. Sic inquit Paul.nbsp;I. Timo, 2. Basigitur res ejftcere zs“ tueri de*nbsp;bentMagftratus. Primumut fit pax bonis. De*nbsp;inde non fatis eft paeem efficere, fed addend£nbsp;funt dult;e res,, qua futu fines pads feu propternbsp;quas expetenda eft pax, uidelicet, difciplina acnbsp;pietas, id cH, Magiftratui curare debent,ut pacenbsp;bene ucantur homines non ad luxuitt,libidines, crnbsp;eaterauitia, fedregendi funt mores legibusZTnbsp;difciplina. Item inftituendi funt homines ad pie*nbsp;totem cr agnitiotfcm Dei. Hi fines teftanturnbsp;îiagiftratum effe beneficium Dei. Ham latroci*nbsp;aiumnon eft deftinatum ad bonos fines, Difiipatnbsp;hotieftof moTftjt religionetn, wn fcnfcruat etc.

Pcftreino

ocr page 443

DB MÄGIS. CIVI. ET DIGNI. R ERVMPVB»

Poflrcmo idem docet mandatum, ^uo iubemur or are pro Magiflratib. uidclicet, ut co^nbsp;feruentur imperia. Non eß: autetti orandum pronbsp;latrocinijt ut coferuentur etc. Mfio«omzicfnbsp;ualde ornant J^agißratus çr conßrmant confci^nbsp;entiaî, ut intcUigant Magifiratum eße oßiciuinnbsp;diuinituif ordinatii,çr cuiits adminißratio Chri*nbsp;fiianislicitaßt. Cumenim ßtres bona,îicette»nbsp;nereßcut alias bonas liei creaturas, cibum, po*nbsp;turn crc. Aut ßcut alias artes exereere licet,nbsp;medicinam, architeüonicam crc. Ideo e3' feri»nbsp;ptura numerat reges inter pios in Eccleßa Chri^nbsp;fii. Pfalm. toi. In conueniendo populos in ununtnbsp;amp; reges ut feruiant Domino. Et Pfalm. 4lt;s,nbsp;Principes popularum congregantur cum Dcanbsp;Abraham. Et lolt;lt;n. intuit. Contenti eßote jli»nbsp;pendiß ueßris. Approbat igitur oßieium ipfum.nbsp;Prieterca manifeßu eß chriflianis Heere uti le^nbsp;gc. Eft dtftem Magißratiu pars legis quetnad^nbsp;modum mquit Paulus. Lex eß bona legitimenbsp;tenti crc. itetn Euangelium approbat uitamcor»nbsp;poralem. Simnl igitur approbat politiam, ßnenbsp;^ua impoßibile e^ rctineri uitam ccrporalem.nbsp;Etexempla teßantur faniiis Heere Magißratutnbsp;ifrero, CenfMrwnwi« c«lt;t»g4io amp; m Aäisfui»nbsp;eruat

ocr page 444

LOCI COMMV. PHILIP. MBLÄNTH, ertint milites, lofcph, Daniel, gcjferutit imperianbsp;inter Ethnicos.

Quoduero obilciunfur loei ex Euangelitt prohibent uindiâam, (cienduiit eß: i« omnibrrtnbsp;iUis locis tantum prohiberi priuatum uindiäam,nbsp;hoc esl, cam quie non cxercetur a Magißratunbsp;aut mandata Magißratus. Sed publica uindiäanbsp;non eß prohibita, Paulus enim uoeat eam inini»‘nbsp;ßcrium Dci, er pertinet ad hanc fententiam.nbsp;Mifci ttindid^am. Ndm publica uindiäa qu£ le»nbsp;gitimc excrcctur a Magißratu, ßt mandata Dei.nbsp;Itaq; Euangeliil ßrmißime munit publicam trän»nbsp;quiüitatem, cum er Magißratuipriecipitutsiin»nbsp;diäam cxerceat, hoc eß, ut legibus, pœnis, gla»nbsp;dio, beüis coerceat, depeüat, puniat itäußos. E«nbsp;contra uero pr^ecipit priuatis, ne priuatim exer»nbsp;ceantuindiéiam, hoc eß, ne arma capiant ßncnbsp;imperio Magißratits, ne feditiones moueant

Obqcifurcr hoc quod flt;£pc imperia rapi» ant Cf tencant tiitprobi, quad multum ßt uiciorunbsp;in imperils, inde argumentantur frnatici /ßiritas,nbsp;imperia non eße ordinationes Dei. Sed relßon»nbsp;deudumeßfboetneth, Difierni debent perlonsnbsp;ab ipf«

ocr page 445

t)E M AGIS. CIVl. ET DIG NI. RERVMFVB. lt;b ipjïï rebiK feu ordindtione- Ordinatio, id eil,nbsp;eonferuatio ciuilis iuflici£, politico flatiu e/lnbsp;oç«lt; Dei, ctidmfi perfon£ abutuntur ordindti*nbsp;one ere. Sedh£ceT' plcraq; alia qu^e bic cuj}gt;u»nbsp;tdutur copiofc traildui in Romanif.

Qttdrtd Régula. Euaiigcliunt non confié tuit nouant corporalem polüiain, fed iubet nosnbsp;pr£fentibui Magiflratibuf ac Icgibia obtempéra^nbsp;re, iubet pr£fentes politias conferuare er orna»nbsp;re. Ita i« gencrr doeet,quod politi£ftiit res Ucit£nbsp;er benefieia diuina. ïubet Magißratui diligentnbsp;tcrfuuin officium ßccre, iubet fubditos obedirenbsp;er quidem propter coiifcientiam. Docct 'm gene^nbsp;re qualcs debeant leges cff'c, uidclicet, ut habc’*nbsp;ant honorem bonis operibus, er prohibeant malanbsp;opera, tam qu£ ffnt bona, qu£ fint mala operanbsp;iudicat ratio naturalis feu Lex ndtur£ er JSirf*nbsp;giffratus.

InteUigant igitur Euangeltj doilores fuunt tnunut^ae doceant de iußieia jfirituali, non uoci»nbsp;fcrentur contra politic as ordinationcs, nofcrantnbsp;nouas leges de rerum poffcfiionc, de tributis, denbsp;poenis delidforum, de contradlibiiserc. Sed do^*nbsp;feant pr^efentcin pûlitiam,priefentes leges con^nbsp;fernandas

ocr page 446

LOCI COAÏAÏV. PHILIP. MELANTH.

Jtrudndas e(fc, quia Buangdium prokibct fediti^ onci. Et Pd«/Mî iuquit. Omnû anima potcftatinbsp;quie prlt;fcÆ, hoc eji, pra^fcnti potcfiati obediat.nbsp;Et cum ait Magißratum cjß ordinationcm diuhnbsp;ndiBj complciilttur omncs partes politici flatus-Ac flcut approbat pr-efentes Magiflratus, Itanbsp;prtefentes leges, indicia, pxnas, militiam, domi*nbsp;fiiorumdiflindioncm approbat. Et quia iubet nonbsp;folum obedirc fed etiam honorem habere Magi=gt;nbsp;flratui, mcmincrimus afliiefociendos efle animos,nbsp;ut honorificentißime fentiant de omnibus rebusnbsp;politicis, hoc efl, intcUigant omnes partes politicinbsp;flatus, leges, indicia contradus etc. efle benefitnbsp;cia Dei, cr fludcant ornare cas cr confcruarCfnbsp;C orent Deum, ut has tantas res necefldrtas adnbsp;uitam corporalcm confcruct, fugiant cr odcrintnbsp;TC-oAu7rja7(U,oo-at’Hju, qua priuati oblitiftiae uo^nbsp;eatiois irrumpunt in publica négocia crc.nbsp;dam ingenia non funt natura idonea ad tranquil»^nbsp;litatem uel propter curiofitatem, ucl quia Çuntnbsp;ttitura turbulent a, tyrannica, fcdiciofa. Sed nennbsp;folum ab hominum ingenijs, ucrum multo magisnbsp;a diabolo pcriculuin efl rebuflub. qui cum flt ho»nbsp;micida, fledicionibus ac ca flbus dclcdatur crnbsp;findet efficerc «»talasow/ap. Ac priecipueutnbsp;deformet

ocr page 447

De magis. civr. et digni. rervjmpvb. dcformct Euangcliuin, vncitat impcritos id prxanbsp;tcxtu reügionii dißipent rcs polüicas. DeUmutnbsp;autcm cr niiturjs vicia lorrigcre, ivteîligcrcnbsp;accaucre diabcli inßäiaj. Htec nionercpif do*nbsp;élom debetit, cr ucrislaudibuf digntMtcm rcrîinbsp;cittiltKin orndrc, cr propter publicam pacem, zrnbsp;propter ‘Eunngelij glori4m,cr ut fingulorum co-IcienfiiC mteUigant Dco placere hoc ciuile genufnbsp;uitie. tnpinicbdt igitur MonetariitS) cunt uolebatnbsp;reßituere Mofaicam politiam,cum negabatßurcsnbsp;ultimo fupplicio afficiendos cßc,cum uolebdt resnbsp;iudicari ex legibus Nofi. N4m Euangelium nonnbsp;iubct gcntes, reeipere politiâ Moiß,fed approbdtnbsp;pnefentcs Magißratas, Quare et leges eoru ap*nbsp;probat, ac potefiatem dat Icgum condendarum.nbsp;S«iit igitur puniendi fures legibus præfentiujttnbsp;Magißratuum, Suiitrcsiudicaiidlt;ecx pra:fenti*nbsp;bus legibus.

QuintaRegula, quot;Euangclium adeo feuere priecipit de obedientia, ut doceat, peccatum eßenbsp;mortale, no obedire mandatis Magißratuü. tdconbsp;^gt;44105 inlt;juit. 'Ncceße eß obedire, non folumnbsp;propter iram, fed ctiam propter confeientiam.nbsp;Primunt docet eße neceßariuin opus. DetKt/c utnbsp;htec ne*

ocr page 448

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTH.

b/c ncceßitaf intcUigaturäe conßcicntia, no tàn^ tum depœnis ctuilibtü,4cidit,non tantum pro*nbsp;pter tram, id eft, non tantii propter panam cor*nbsp;poralc ijua jfiiagijiratiK afjicit eis i^ui no obtem*nbsp;perant, fed propter confeientiam, hoc eft, !ta e/inbsp;necejrariit obedtentia, ut in bis cjta non obediunt,nbsp;rca ßat cofcientia corä Deo. Sunt ulii fnnilcs locinbsp;multi in [cripturis, fed quia hjec uox t'auli ma*nbsp;xiiiic permitua e/i, idea non addam hie plura te*nbsp;ßiinonia. Tantum admonebo chriftianos leäo*nbsp;res, ut conftderent, quain grauuer muniat do*nbsp;firina Euangeiica autoritatem imperiortim, cumnbsp;tarn feuere de obedientia pr^cipit. Deinde fluai*nbsp;urn obedientiæ maitts in nobis cjjc debet, cum m*nbsp;teHigimti! baud dubic paints Deo daturas effe cosnbsp;qui non obediunt, ut maxime patent fe Magtftra*nbsp;tuum iracundiam clufuros ejje. Deinde Tauluinbsp;non folttm de externisoffieijs, feu obedientia ex»nbsp;terna concionatur, fed etiam de animi iudicio acnbsp;uoluntatc. id ucro praceptum plenum edl cumnbsp;politico;,turn Chriftianx faptenti£. Primtim cnimnbsp;maxime expedit reipub. imbui animos honorifi*nbsp;centißima opinione de imperi/s, de legibus, de a*nbsp;more patriiO, hoc efl;, de obedientia, ßcut fepenbsp;docent çr prophaili fcriptores, Sed horum fen*nbsp;teatias

ocr page 449

DE MAGIST. CIVI. ET DÎGNI. RERVMP.

tentias nunc omitto. Päuli diólum tantum conß=e deremuf. lt;juod gräuißimain continet doclrinam,nbsp;Jubct enim Kagijlratm honore afft ci, Eftauteittnbsp;honoj, no tantum externa ßgniffcatio reuerentiaejnbsp;fed ueriuf animi iudicium ey uoluntas, uidelicet,nbsp;frimum, agnofeeré MagiflratiM a Eieo ordinatosnbsp;effe,cr Deumficreoi iijgentia beneßeia imper^nbsp;tire hontinibui. Pofiea ctiam htec bénéficia intelanbsp;pàccm, totam politicam focietatem, legesnbsp;coniugiorum,indicia, contraäui, difciplinam.nbsp;üibtl .n. pulchritn, nihil mcliiu habet h^c corpo^nbsp;ralis natura, c^uam politicu ordinem.cr hos coe^nbsp;tui hominu iufficia,modeß:ia er ceteris uirtutibusnbsp;con^ociatos. DeMe propter Deum timere ac di-»nbsp;ligere Magißratus, er {'entire, ciuod pro bis be»nbsp;nefiefis er Deo er magi/lratibui gratitiidineninbsp;debeamus. Hoc animi iudicium efi uents honcsinbsp;qui debetur magiflratibui- Poffremo addendm c/tnbsp;er hic honos, precari, uidelicet, pro inagif}rati’‘nbsp;hui petcre, ut Dew pacem concédât rebus pub^nbsp;er conferuet religionem er dffciplinam j feruetnbsp;bonos Principes, er gubernet eorum mentes adnbsp;gloriam Dci er {alutem pub. Neç; enim inter totnbsp;diaboli inßdias, in tanta hominu malic ia,rcs pub.nbsp;po{Jè)it conß/tere, niß diuina opc cöjcruarcntur.

A a Liiabolui

ocr page 450

locîcommv.pbtlip. MELANTH.

Tfiaboliu etiim cfi homicida, cr canatur re/}gt;u9. perturbarc cr dißiparc, idea Met Paulm pre^nbsp;cari pro magißratibief ad Timotheum. diii lÜrinbsp;philofophorü, de his bortoribuf lociuuntur ? NhUnbsp;lae proféra literJt magis ornant Magiflratut,nbsp;Chrifliana dodrina. Sed bæ tant£ res iacent ob»nbsp;rut£ ineptis opinionibus, quas Monachi 'm Eccle»nbsp;fiant firarferunt. QgJre admonettdi ßuiitboni,nbsp;ut diligenter bas laudes magiflratuum cr rcruntnbsp;ftoliticarum coUigant, ut fcipfos ad obcdientiainnbsp;aßueßciant, cr maiore /îudio precentur Deuntnbsp;fro rcpub. o' pro Principibut.

Preterea Paulus requirît cetera officia eor» poralia, uidelicet tribut a O' uedigalia. Non .gt;hnbsp;pofiunt defendi aut régi refi'ub fine magnis fum»nbsp;ptibiis,finc prcfidijs,finc prudentibiis gubernato»nbsp;tribus- Q^recum fit opus flipendiis,o' eiuiuntnbsp;îaboribus, prccipit Paulus, ut etiatn débita officianbsp;corporaUa prefient, tributa, uidelicet, o militianbsp;labors. Et grauißime de poena docet, diuinittisnbsp;funiri eos, qui non obtempérant, quia peccatumnbsp;mortale fit, non obedire magiHratibus. Sed cuntnbsp;osagißratus prccipiunt,ut fubditi agantaliquidnbsp;cotra mandata Dei, debent fubditi potius obedire

De»

ocr page 451

DB MAGIST. CIVI. ET DiGfîI. RERVMP.

Dco quam hominibiu, ut docct hiftoriA Datuelit tertiif. Addain çr fextam rc^u'^m.

Non cfl noflri inflituti, compleéli uniucr --ptm doilrinam de rcb. ciuilibtts. Extant n. pbîa lofophoru es“ iurisconfultortim libri, qui, quant*nbsp;vis rcs cji inßnita, tarnen inulta collegcrunt pr^*nbsp;ccpta,uttliahis, qui rcgunt re/pub Ego paitcdnbsp;qu£dam hie attigigeneralia, nuaxitne ncccjjariiinbsp;omnium confcientijs. Et quoniant de obcdicntianbsp;ciuium dixi, adijciam unum præceptuin de off? cionbsp;magiftratuum. Noncft itiffnita poteflat Rcgîinbsp;aut Principum, Primum cnim nihtl debent cotranbsp;ius diuinum cr im natur £ mandarc aut agere.nbsp;Hemde peccant ctiam ,quandoaliquid imperantnbsp;contra leges fui regni,feu contra forinam lui im**nbsp;fcrif, ut non licuit Achab, eripere unie am ciuinbsp;Üaboth contra ipßus uoluntatem. Leges n. ifra*nbsp;clitic£ dijlinxcrant dominiacr conccdebant U*nbsp;bertatem etquot; Tes proprias ciuibus. ita leges, quib.nbsp;üos utimur difeernunt Itbenatemer feruitutcm,nbsp;concedunt liberis proprietatem er dominia rerîtnbsp;priuatarum, Qtjare dues proprie funt domininbsp;ferum Puarum.nec licet Principibus ex fortunitnbsp;^rumrapere pro libidine quantum uolunt. idc®nbsp;Aa loanites

ocr page 452

LOO COMMV. PHILIP. MELANTH.

Ioanna inquit, Contenti cßotcflipcndys ucßriSt neminem concutiatis, neg; calumniemini. Locmnbsp;igitur de turc regni in hi^orid Samuelif, non co^nbsp;cedit 'mßni-.amliccntidm PrincipibM, fed de fiianbsp;pcndiif loquitur, hoc cA, coneedit funii ad ufutnbsp;publicot fiipcndid ex priuatoruin fortunû. Sc4nbsp;nolo hicc perfequi longiitf, iBud addendum eft.nbsp;Magißratum cuftodem eße, non folum fecundlt;enbsp;tabula, fed ctiam prima tabula, quod attinetadnbsp;externam difciplinam. HCc csl. Ad inagiftratuntnbsp;pcrtiiict non folum cura tuenda tranquiUitatitnbsp;ciuium,feu depcHcndi iniurias corporuin ct for»nbsp;tunaruntffedctiain difciplinain rcligionc reti»nbsp;nenda. Vtftenim poena corporales non efjiciuntnbsp;in animis pictatem, tarnen AUgifiratus prohibe»nbsp;re debet difciplina caufa ,cxtcrnds contunteliainbsp;rcligionis,manifeflam !dpla;riam,blaj}gt;hcmias,nbsp;impid dogmata, pcriuria Sicut uidcmiu in omni»nbsp;bui rebus pub. mcdiocritcr conßitutis,fcucris ex»nbsp;emplis punitds eße uiolationcs religionü er per»nbsp;iuria. Et probat hanc fententiam ipfc dccalogiMtnbsp;Non uane ufurpabis nomen Dei. Er Dauid inquit,nbsp;Et nunc Reges intelligite, eruäimini qui iudicatitnbsp;terram, Seruite Domino e^c. Prouerbiorum .?$.nbsp;¦Rufer impietatem de uultu Regis, ct ßrmahiturnbsp;iufliciii

ocr page 453

DE M AGIST. CIVI, ET DIG MI. RBRVMP.

iu/ticia thronut dm. Et i. Reg« Clorißcanteg «JC glorißcabo, conicmnentes me, reddam ca^nbsp;temptoi. Et nefumain ab ifraclitico Rege cxeintgt;nbsp;jßum, ïiabogdonoÇor CT Darii« Medm apudnbsp;Daniclcm proponunt edid-a, in ijuibiu uetant dietnbsp;blaßjhemiamcontraDeumpopuli ifraeL.poflre»nbsp;«w Paulus inquit, Lex eß poßta iinpiis, propha»nbsp;«», hoc cft, ut cohcrceat homines, ne ßda impilt;tnbsp;àc facrilcga dcßgiient,

Cumautem Magißratus ßt eußos legis ae Jißiplin£,profci!lo maxime banc partem tucrinbsp;debet, de externa reucrentia erga Deum, quoinbsp;li£c pars maxime ad difdplinam pertinet, ßcutnbsp;conßat omnium gentium legibus puniri periuriif.nbsp;Deinde hoc conßderct fapicns Magißratus uttuntnbsp;hune principalem fiiicin cfßc, quarc ad fodetatemnbsp;coditi funt homines, ut uidclicet, innotcßcat Dewinbsp;ac glorißcetur. Howo enitn idea conditus eü, ubnbsp;in CO illuccfcat Deus, er per eum pateßat. Ne«nbsp;eeßdria igitur fuit focictas,in qua ali/ docerenbnbsp;alios de Deo. Ad hatte Philofophiam prateipuenbsp;condita eß humana natura, idco tot uincula funknbsp;fodetatis, procrcatio, cducatio, uit£ defenßonbsp;habent opus focietate. Ita neeeßitas ipfa coniun»nbsp;Aa iii git çr

ocr page 454

LOCI COMMV. PHILIP. MELANTM.

CT confocidt homines, (juam ob cdu[dm i uf fient homo condituseR, ut inco lüucefcat Deus,nbsp;ita in focictate doccantur dlii de Deo. Ac pro»nbsp;ptcrcd, quid ad tantum opus, ad tantum finetnnbsp;dcdinata efi focietas, idco legibus cr ordine it4nbsp;conflituta e^l, nihil ut ca pulchrius cogitari pos»nbsp;fit. Confiât dutc magifiratu cufiodem effc huma»nbsp;li£ focictatis. Debet igitur finem focictatis pr£»nbsp;cipuum ctiam tucri. £t fi uere uolumus iudicarenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. hums pulchcrrimi operis inter homines anttfies et

hyavo^ lnq efiè debet, ut optima dijciplina ho» jmnes ad redigioncm afiuefiant, ut Deus gloriß»nbsp;cctur Hie finis precipue fapienti gubernatorinbsp;rcipub. propofitus efic debet, tta uere erunt bea»nbsp;t£ respub. Deus enim uieißim def endet eas,omni»nbsp;bus bonis cumulabit, peut dixit, Clorificantesnbsp;me glorificabo. Debent igitur Magifiratus pro»nbsp;hibere impios cultus ce impiorum dogmatii pro»nbsp;feßionem, debent punire hareticos, fed uiderint,nbsp;ut reâe iudicent, ncc fiant winifiri aliéna crude»nbsp;litatis autimpicta.is. Pertinetautêcognitiodo»nbsp;ilrina ad Ecclefidm,hoc efi, ad pios cr rede do»nbsp;ilos Efiq; Ecelcfia membrum ipfe ctiam Magi»nbsp;firatus, quern decet fuis oculis maxime uidcre^nbsp;tu banc feiucntiam extant uctufli Canones de fy»nbsp;nodis çr

ocr page 455

DE MAGIST. C/V). ETDIGNI. RERVAIP.

nodii et de cognitione doUrinæ. ücui orndt Rc« g« honore nominû fui. Ego dixi dii cflis, uideli*nbsp;cet, ut fciant fui officii cffc, ut res diuinas inteüii^nbsp;gant cr conferucnt in mundo relligioncm,it(jlilt;tnbsp;ciam, paccm, difciplinam. Htec comunia pr^ce»nbsp;pta de rebus ciuilib. çr magifratibus rcccnfui^nbsp;quorum cognitio omnib. piis ncccffaria cft.

Jam ad alios artifices pertinet prtecepta tra» Jcre.de fmgulis partibus gubernationis reipub.nbsp;Euatigclium amplificat dignitatejn rcrum ciuiliutnbsp;utreucrentiam alat erga MagißratuscT totumnbsp;ordincm politicum,ct admoncat nos, ut Dco gra»nbsp;tiam habeainus protantis benefeiis. Ad htec innbsp;genere docet Cf Magiflratus Cf fubditosde fuonbsp;officio, ut prohibeat ey tyrannidcin er feditioes*nbsp;lam cii ornantur res politicte,fcicndum efl ad easnbsp;pertinere leges, artes, literas et doflrinam, qua»nbsp;rc docendi funt homines,ut de his quo'q; honori*nbsp;ficc fentiant, fciant ejfedona De« necefjària adnbsp;leges retinendas, ad conferuandum cr enarran»nbsp;dum Euangelium, deni^ ad infinitas utilitlt;amp;cs.nbsp;De contraâib. etiam feiendum cH, fient aliis poxnbsp;liticû rebus, ita cr contraâib. utilicet. Non,«,nbsp;potejl ctfrepe bfçttild contraâibus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K»dcd«t

'* A4 üi] nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euangci

ocr page 456

LOCICOAWV. PHILIP. MEL ANTH»

Euangclü doélorcs, nc approbates cStraétifste* mere aut fcdiciofe damnent. Tradidi autan alia;nbsp;kane régulant, iUas formas contrafluum appro*nbsp;bandas cjfc, quas approbant ipfa leges ac nagi*nbsp;ftratus,hoc cft,quasiuris confultus fapiensnbsp;aquus approbat,

De politia Ecdcftaßka»

ICVT laudaui politiam mundanam, t... ? dixi affuefixiendes efc animos, ut de eanbsp;rcucrcnter faitiant, camf ament, crornareacnbsp;conCcruarc omni officq gcncrc fludeant, ita crnbsp;politiiwt Eçclcfiafiicam ex animo (y fumma pie*nbsp;täte amarç ac uencrari debemus. Hua; autannbsp;funt partes p'iitix ^ccleßaßica. Altera eft mi*gt;nbsp;nificrium diuinitusordinatum. Altera eft bra«nbsp;fiel, eonftituta Ecclcßx autoritate. He miniftc*nbsp;rio diuinitus ordinato dixi fupra. Adidpertinëtnbsp;kac, quad Eceleßa habet mandatum uocandifeunbsp;ordinandi miniftros, qui publice doceant Euan*nbsp;gelium,cr adminiftrent Sacramenta, qui annun»nbsp;cient remißionem pcceatorum ßngulis aut mul*nbsp;tis. ncm,quodEeclcßahabet iurisdidiionem,utnbsp;4 çomunione arceat cbs, qtii 'm tnanifeßis flagi*nbsp;dis uer^

ocr page 457

DU POLITICA ECCLESIASTICA.

f (ƒƒ ucrfantur, Coiijl âutcin et minifleriuin ditiiiiitmorJiitatumcße, utEuangch'umin ter^nbsp;ris confcructur, per Euangelium nobis exhianbsp;beri iceerna bona, iufticiam, Spiritunt fanâuntnbsp;cr uitani £tcrnain,ßeiit Pauluf inquit, Euannbsp;giiiüe/l potentia Dciad falutem omni credenti.nbsp;Et U( hoc jninißerium conferueinns eeleßis uoxnbsp;imperac de Chrijlo, Hic eß ßlinstneiis diledluStnbsp;Imnc audite. omiies homines fumma pic»nbsp;täte ucnerari hoc minifterium debent, amp;• darenbsp;opcram, ut conßeruetur cs“ ornetur. Pfalmus in»nbsp;quit, Aperite portas Principes ueftras, er intro»nbsp;ibit Rex gloriec, Pracipit omnibus gentibus, atq;nbsp;hominib. ut minifterium Euangelii admiitant ernbsp;conferuent, quod etß maxima pars hominum le»nbsp;uiter curat, ucl etiam contemnit, tarnen docendinbsp;ßtnt pß, Df um iruüum officium magis rcquircrc,nbsp;quam huius minilterij conßcruatioiicm. Hoc mar»nbsp;garitum eft, quod uenditis omnibus reb, compa»nbsp;rare nobis debemus.

Conferuanda efl autem er altera pars, ui», bclicct, îuja^îcu neeeßüria Eccleßte ad difei»^“^'*nbsp;plinam er tranquiüitatcm, Qdiilt;i ‘^nm miniße»nbsp;riuiH dfuinitus ordinatum, dcbcat ejjc publicu er

Aa tgt; externunif

ocr page 458

LOCI COMMV. PHILIP. AIELANTH.

rxternS, opzft eft ttliquibiu humanis ordinationib. Has, quia fcruiunt 'ininilierio diuinitia inftituto,nbsp;cr profunt ad dtfciplinam ct tranqudlitatem, etianbsp;debemiM amare zr eonferuare. Et quoniam per»nbsp;inde uos Ecclcfia, ut aluaifœtum continet ac fa»nbsp;uct,fcpe.n. hac ftmilitudine Prophetautuntur,nbsp;hacipfa piHura tnultis de rebiu not admonet.nbsp;Aluui uclut Eccleßaeü, uena undiq^m aluumnbsp;deduéla funt, quarum orificia, ut ampleHi faetSnbsp;poftint, funt uclut polypi cotylidones. Eoetuinnbsp;.autem pellicula circudat, qua uocatur,nbsp;quam ampleéluntur cotylidones, ut rctineri fœ»nbsp;tm muteropoßit.Et fibraex umbilico ortapernbsp;'vhorion ad uenarum orificia tenduttt, quaattra»nbsp;hum fanguinem ex uenis, quo foetus alitur. Acnbsp;..primutnquidemexcoagulato fanguine fit epar,nbsp;GT ex femine, uena caua in epate, deinde cor ex

- calidiore fanguine, 0quot; ftiiritus uit alls, (y- ex fe» ninearteria, deinde ex praftantißima fcininisnbsp;parte cerebrum, ac nerui. Ex fanguine, qui 4t»nbsp;trabiturcaro.

Cum igitur uena alant foetum, imago funt tninifterij diuinitiu ordinati. Nam Euangelio re»nbsp;gencratuurctalimturpii, Chorion fignificatpo»nbsp;UMm

ocr page 459

DE POLITICA ECCLES! ÄSTIC A.

titlain Eccleßallicain, feu tuT«^w;j nbsp;nbsp;nbsp;EccU fit

inßitutam. Etß cniin tiafccnter nihti fiiitiintut ab Ijac pclbculd, tduicn bec alaa gy cotylidoniomnbsp;aUigat fatum cr rctinct, ne etieiatur, Ac ruptonbsp;chorio foett»,neq; al^neqi manere in al/to po»nbsp;tcft. ita ordinationes huinanlt;e dieruin, locomn,nbsp;Cr fimilct, etfi non funt hæ cjuidcm pietat, tamettnbsp;uiiicula funt, lt;jult;e adiungunt nolt; miiiißrif Euan=tnbsp;gelti, per has ordinationes, ticlut cotuhe, amplesnbsp;âuntitr nos doâorcs. Habet fuum £;Kiflt;{; grc^nbsp;gcm, Tenemu^ ccria loca, tempora audicndi E-uangelii, Hiî uinculis ruptis dißipatur tic dila»nbsp;ceratur Eccleßa, ncc ali amplius potc/î, non entninbsp;attingunt alumni ucnas.quibus nutriuntur,kicnbsp;c/l, no funt ccrti, rite uocati doflorcs, nuUa au»nbsp;toritds efl doccntium, nuUa auditorum difciplina,nbsp;J^ec régi nec cohcrceri homines poffunt. Et p4«nbsp;rit lieentia mfinita fcandala, oriuntur Se-üie,ßi»nbsp;fiioncs, quia a ueris uenis, hoc ejl, a ueris doào»nbsp;ribus populus ßcile aueUi fefnit, ut igitur fabiuinbsp;cffe foetus non poteß, ante tempus, rupto chorio,nbsp;Jta fciamus dißipatis ordinationibut Ecclcfiafti»\,Mfi,inbsp;fis pericliiari etiam Ecclcfiam. Verißimum

ocr page 460

LOCI COHOÏV. PHILIP. MELANTH.

tnomenti cfl in his ordinaticnib. co magis cauere Pontißces opcrtuit, nc iniujt£ leges, aut impiinbsp;cultus ddderentur ueteribas bonis ritibus.nbsp;Ham miufi£ leges non funt duntbiles, e^^motanbsp;Idbeßilant reliquam politiain, ßcut apoftematanbsp;lacérant eborium, Etncndatis igitur uicip, rituinbsp;utiles amcmiis cr conferucmtu, prclertim cuntnbsp;Paulus prcccpcrit, ut in Ecclcfia omnia ßant or^nbsp;dine er dccenter. Et pxdagogia ipfa prode/l.nbsp;Ut fepe diâum cil,

JJam cunt audimus et traHamus Euangelia um, uocat Deus dociles animos, cft cjßcaxnbsp;per uerbum, Ita conueniunt çr cetera^ ut ßbr£nbsp;attrabunt nutrimentum, per eborium affixlt;e co^nbsp;tylidonibits. ita nos t^uo^ docemur, er primuninbsp;epar gencre:tur,hoc ea,cercmoniarumdoâri»nbsp;na er pjcdagogia traditur^ næc enim rudimen*nbsp;ta funt, uelut lac ef primum nutrimentum pie»nbsp;tatis, Pofiea cerebrum er cor, hoc cH, doàri*nbsp;na ßdei et noua uita er Jßiritualis accedit. Neci;nbsp;ilt;ec debenteffè ociofa, feder doürina er nouanbsp;uita exerceri,crefccre,cr propagari debent,nbsp;ficut ex corde propagantur arteri£ ac jßiritiiStnbsp;gxccrcbro nerui. Etkac ueßieuda funt carne,nbsp;idcü

ocr page 461

DE POLITICA ECCLESlASnCA.

ld eÆ, exteriori conuerfutiotte koncjla, fed omis» fa coÜationc ipfamuitain.aciiaturamhominumnbsp;intueamur, qu£ non potefl carerc cerctnonijs crnbsp;riùbut,ut fepeiain diâume/i. Quarc ex animonbsp;amemus cr defendamut banc partem Ecclesnbsp;ßaßic£ pß/itite, nobiftj; inculcemus iüoi honeßift^nbsp;ßmos Cf grauißimot uerfusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

ra •cjo^à

cy gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n *

OM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éSJTtlÇ

ebrißuf gubernet mentet noßras ad uerant pietatem, çr reßituat Ecclcßte piatn

Cf perpetuam concordiantt

AMEN. ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ÏMPRESSVM VITEBERGAB PERIOSEPHVM CLVG,

ocr page 462

2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

I

quot;I -


.1 •


'ï'^' ■

•.

■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/Xgt;

’’ •'

t, .


-■ir ■ .•

lt; ' '•


7

ocr page 463
ocr page 464
ocr page 465
ocr page 466
ocr page 467
ocr page 468