Dit boek hoort bij de Coiiectie Van Bucheli
Huybert van Bucheli (1513-1599)
X
V
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn innbsp;volgorde waarop ze getoond worden:
de rug van het boek
de kopsnede
de frontsnede
de staartsnede
het achterplat
This book is part of the Van Bucheil Collection
Huybert van Bucheil (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order ofnbsp;appearance:
the spine
the head edge
the fore edge
the bottom edge
the back board
H. q'
193
-ocr page 4- -ocr page 5- -ocr page 6- -ocr page 7- -ocr page 8-1 - -
Historia EccleSastica
Qjarto n®. 193,
-ocr page 9- -ocr page 10- -ocr page 11- -ocr page 12-J â¢
)â :
1- gt;,
â iâ âi'
-1
-ocr page 13-DE RVSSORVM MOSCOVITARVM ETnbsp;TARTARORVM
RELIGIO NE,
S AC RI F IC II S, NVPTIARVM,nbsp;FVNERVM,
E' DirERSIS SCRIPTO RIB rS, RFJld NO-mina ver fafa^na indicat.
Hisinfine quædamfuntadiçôta,^deLiuoniapacifquc conditio-nibus, amp; pace confcéla hoc anno, inter.SercnifïîmumRegem Poloniæ ôc Magnum DucemMofeouiæ Ntificprimuminlucemédita, cumindicecopuffimn.
-ocr page 14-Contenta huiuslibri,amp;nomina authorum.
I. Colloquium de religione Magni Ducis Âlojchorum cum Rohi-taminifiroBccleß^fiatrumBohtmorttm-, quosmali Picardat 'vacant.
Z. Rluviße colloquq Uteris mandati ab eodem Duce Refutatia.
. Laficij Poloni, vera religionis ^^gologia ßalße confutatio.
4. loannii FabrireügionisMaßotiitica defiriptio,ßulaudatie\nbsp;$, Sacrant libellu^s quo 40. error es Moßcorum yßtie Rußßoruf», (Ir
J Z ßceßiones GracorumaRomana Eccleßa oßenduntur.
C. ^^p^endix Scarga leßiita deqßdem Rußorum erroribtu , tji* caußsyproptcr quas Grad à Romana Eccleßa defecerunt.
7- Alexandri Guagnini Veronenßs, Equitis aurati, de religione U\4oßouitarum omniumq^ Ruthenorum.
5. Narratio deRußorum.,^ Fartarorum Religione^ritibus nup~-tiarum ßunerum, Vidu, Veflitu, (ß moribus ad D. Tgt;aui-dem chßraum, recens ßcripta.
tMlia eiußdemargumenti-,dereligione-,amp;SacrißcqsVeterum Borujßrum, ad Georgium Sabinum olim miß[ä.
10. ^uadam de L^uonia , nbsp;nbsp;cenditiones pacts, compoßta inteTt
Sereniß. StephanumregemPolonia)(ßIo. BaßliademEiucem ^JiEoßouia.
ti. Oratio Chrißophori'^arßeuicq adSerenißStephanum Regem Polonia.,quagratulaiur depace conßeda cü loanne Magno Moßnbsp;eorum Huce ad Zapoldam X V. lanuarq.
-ocr page 15-ILLVSTRI DOMINO D. lOHANNI HLEBOVITZ,nbsp;MINSCENSI CASTELLANO MAGNInbsp;Ducatus Lituanisc thcfaurario,Onixtincnfi ARadofcoiii-cnfiCapiranco: Dambrownj,Ilæ,Zaflaniæ,W'iefouiefij,nbsp;ac Keblouij Domino hæredirario,Senatori di-gniffimo: Johannes Lalïtzki perpe-tuam lelicitarera à D eo
prccatur.
OS'
Diturummeètenebrisin luccm,thcologiani Mofcouiticam,Hlcbouici heros magnanime,nbsp;multa impellebant, vttara nouo operi, illu-ftrenomen tuum, Ahonoris amp;'tnteiæ caufanbsp;præponerem. Primhm antcm obtinct locqm
amor in te magnus thcologiæ purioris,hoc tandem leculo Diuinavoluntate in Europa patefaâæ. Dcindè hand
vulgaris tuacrgamebeneuolentia , atq^beneficentia ,nc totannorü in LituaniamRemp.mcritaTempiternalaude
dignacommémorera infuper,lundis tuis perampliszno-xiacumMofcisviciniras ôtcumilio fynccre lenatore, lo-nitas. Qtiæ fingula, eufn fint per fc magna , nolo maiora
hanne Kroftoskio raei dura vixit amante, contradaaffi-
A a
-ocr page 16-PRAEFATIO-
facere orationcmea. Nee illud nunc multis attingam, quibus tc cum niandatis,ideniMofcoriini princeps,cuiusnbsp;cft hæc Theologia, in patham remifit rpoftq^vi captus abnbsp;co,alteroanni 156 3.menfc,in arce Polocenfi, iam cùtnnbsp;omnifuo territorio à vobisreceptagt;aliquot nurnuna au-reuni millibus, viram libertatemq; redenufti. Qiwruittnbsp;mandatoruni iftbæcfummacrat,vtiplîrcgnumapudnosnbsp;fi forte prior fatis cöcederet Rex Sigifrnüdu's Aiiguftus, qnbsp;maximèpofles paratas amp; matrimonium cum Annarcgianbsp;forore conciliates. At homo immanïs vtroq; excidit Deonbsp;vtregnum, itavirginem rcgiani feruante Stephano Ba-thorioaSzomlio Hungaromeliorbprudcntiorifeliciori-q; ipfomet quoq; MofcOjU une id fentiente amp; fàrente, licetnbsp;inuitiffimo . Porró , quæ fucrit huius kripti, quod tibinbsp;do dcdicoqjratio,id tu quidemnon nelcisdedaliJmultinbsp;ignorant. Etenim 3nnoredemtiorbisi5 6 9.quo eftfadanbsp;Lublini in comitijs Lituaniæ veftræ magnæ, cum regnonbsp;Polonia; ardiffima atq; perpétua confotiatio (vnioneninbsp;vulgus, vocat)ablegati inMofcouiaminduciatumgratia, ànbsp;rege noftro, amp; duceveftro Sigifmundo Augufto Ligello-nidc, /.dielulij, 15 72.mortuo,viri honoratiffimi tam Se-natorij q equeftrisordinis, lo.Kroloskius Voiuoda Wla-diflauienfis foccr tuus,Mofco ob fapientiam amp; animican-dorem in primis carus Raphael Lcfcinkius,Radticouinfisnbsp;prædiues præfedus: ac totidem Lituani,Nicolaus Tai-'nbsp;uoffius Caftcllanus Minfeefisf cuius tehac in dignitate vir-tus tua fuccefforem fecit) amp; Andreas luanouicius, cumnbsp;magno amp; fplcndido comitatu: vfi funt in ïàcris concioni-busopera Iohannis RohitæLitomiiïenfis,miniftriEccle-fia: fratrum Bohemorum maiorcriiPoIoniam ab anno
154«-
-ocr page 17-pràebàtîô.
1548. quo füllt Bohemia à Ferdinando rcgc ob rthgiöUèm ciefti incolentium. Qupd Vt gentis illius Dux intéilexitnbsp;in colloquium cum minilho vcnitûdcmq; confcriptû ha-^nbsp;berc voluit, vtrumqj faéïum. homine terribili fubindenbsp;animos Rohitæ addëte,vtadomniaintcrrogataintrepidcnbsp;rcfponderet.Mctus cnimcunôtisinicftus non mediocrisnbsp;cratproptcraçpcertis in du fi feptis,quætranlgrcdinon li-cebatveluti captiui,dies amp;noéicsfcruabantur:illiabundènbsp;omnia ad viétum , è fifco principis fuppcditabantur, acnbsp;Mofcusquidênoftratesiure gentium violato tunctcrruitnbsp;quofdaetiâ pro fua barbarieignominia afFecit,amp;malè tra-ftauitjVeru multo magis terrori ipfi fuerût.Vere anni infe-quëtisopinor ex cÔpofito,Tartar! Præcopëfcs,cûigni ferro,rapinis magna rcgionis eins parte vaftata,amp;4o.milibusnbsp;hominum dudlore Bielfcio fccti côgreflbrü fufîs multisfq;nbsp;ab aûis ,Mofctvam quoq; vrbe, gentis caput diripuerunt,nbsp; Scarce excepta concrcmarunt. Quoniam verocontrari-um fcriptum , datum Rohitæ eoconfiliovidebatur, nenbsp;nos,qui Lutheriani cognominamur,qualis efletMofco-rum religio ignoraremus: dcdioperamLutherumiticonbsp;imiratus, qui pro verita te E uangelica ab hinc annos duos,nbsp;amp; fcxaginta , aducrfus Hcnricum 8. Anglorum Regemnbsp;imperterrito animo fcripfit vt vtrumq; ad eofdcm cum fæ-norercdiret. Quodquidem lcgati,cuminducijstrienali-bus ,hofte décennales expetente reuerfi ita fparferunt vtnbsp;Scadme pcruencrit. Hoctu linguæpcritusLatinæeiuf-modi fit quan turn per negotialiccbitcognofcesacfiquodnbsp;vellcm placebit,ad finitimos tuos perferri curabis,facilisnbsp;cnim nunc cft cuiuis, vt tute ifthic vides in Mofeouiamnbsp;aditus.Graffaturiamdiu in earegius miles,vrbes,oppida,nbsp;A 3
-ocr page 18-PRAEFATÎO
pagos comburit, arces cxpugnat, incolas facram ento rcgi addicit timcntc in aciS procure amp; manu conicrta rem.nbsp;agere, quondamnimiumgloriofo tyrannonunquam an-tchac quod feiam audituni regis Poloniæj amp;(iï Viroldumnbsp;vcftrumà Tambcrlanciiloprofligatumcxcipias_}ducis Li-tuaniæexercitus fexaginra amplius milliaria Germanicisnbsp;longiora, à finibus Liruanicis progreiïos in Moicouiamnbsp;clTe Scythasq;ôcTurcastantopcrc vtnunc terruifle. quinnbsp;audorena habeo fenatorem quendam, nuper ex caftrisnbsp;rcuerfum,q.airnoftrosti-aieö:oTai3ai Jllufiri amp;gcncrofonbsp;DuceChriltophoroRadzuiioTrocenfi Caftcllano Si. co-piarumLituanicarum præfedoiam Afiain attigifîc.adcônbsp;profperèRcxnofter Stephanus,Dco vindicc iniuriæ con-tumeliammali tuneacceptorô anteceflbris fui legatorumnbsp;vlfciffitur tribus iamannis olim araiflarécupérât fines Imnbsp;péri) fui, ôcLituaniæ vcftræ totniala à Mofeisppcffæ, ma-gisacmagis dilatât,Liuoniam violenter occupatam,duranbsp;feruituteeximit. Quem tu, pro tua ergapium pietatc,nbsp;anno 1580. digno tanto rege conuiuio Radofcouicijsnbsp;excepifti,familiamquoquc maieftatis ipfius,muncribusnbsp;cxpicuifti, amp; afcriptisfumtibus tuis copijs cius fexagintanbsp;millia feledifimorum.virorum fuperantibus , trccentisnbsp;cquitibus,quinquaginta verb pcditibus,ipfemet quoquenbsp;cura alijsproceribus,f quos inter hand poil remi,Ioannesnbsp;Kifica Samagitiæ præfedus,amp; Alexander Pronski,Régi ànbsp;menfa) euntemin bellum profequutuses,vndèhofti tan-tus ineuffus cft timor,vt ad Papam Romanum,licet fibi,vtnbsp;hinccognofcesfubinuifum,fupplexconfugerit,modoau-doritateipfius,quam fummam effe inEuropanonigno-ratjco citiùs pax componeretur. At nondum huius ad Re-
-ocr page 19-P R AE F A TI o.
gëperuenerat legatusinMofcouiä póftirciuflus,cutyra-11 belli fibi grauis tçdio,tota jipemodä Liuonia( ctfi omnia fallacitcr)régi cædcret. Cætcrû vos Impcratorc lohan-nc Zamoifcio prudétiffimo acRegicariflimorcgni Can-ccllario, Mofcos manus ab alieno cohibere,armis docete: nos dcditi literiSjinendacium calamis oppugnabimus,vc-ritatem dcfcndemus. Qiiod reliquum cft,faxitDeus, vtnbsp;amp; victor ( iam enim nuncij certi de Liuonia nobis conccf-faafFeruntur)amp; faluuscum inclytoRcge,cuiLafici-us notas,domnm rcuerfusjdiuturna voluptatcnbsp;ex filijs benecducatis, vna cum Catharina coniugc leûilTima fruaris, tuaqjnbsp;àMofcisaliquando récupérés.
Cracouiæ, mëfe Februa-rio, Anno vltimi temporis 1582.
* *
*
-ocr page 20- -ocr page 21-QVAESTIONES THE/ OLOGICAEgt; IOHANNIS BA:nbsp;SILH, MAGNI DVCIS MOSCORVM, ADnbsp;Q_VAS lo. RohITAM, MINISTRVM ChRISTI,IN C O N-fpeâ:u magnificorumLcgafoium,SiGisMvNDi Augu-ûbScrcniffimiRegisPoIoniæjamp;Magni Ducis Liruania^nbsp;Kufrîæ,Pruffiæ,Mafoviæ,Kioviæ,Voliniæ,Podlaf-âæ, Livonix,in vrbc Mofcuua, incuntc.nbsp;Anno 15 7 o. xcfpondcrenbsp;iuflit.
PRIMA.
QVis tn cs- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sum ^'iKißer concioTUCtvr
Ecclfßji Chrißi.
Quid ergo tuos auditorcs doccs? idvtßrmo »Jßnß arnpleSiAntur 'uniuerßim Dotirinam, Propjjcticis at^ttenbsp;K^^oSiolicis monumtniis tomprchet/fammiraculorum tßi-monijsohßgnatunt.cuiK!ßumniA Tiecalogo, Symbolo x^posiolo- Sttmm»nbsp;rum,Precatione Egt;ominicA Paptißnonbsp;nbsp;nbsp;Cana. Ticmini, duel us
SAcramesitiSiAsdoitrinAdc vßßiits 'uniußuinjy^ chrißiani rc»- tiitetiur.
-ocr page 22-». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;theologia
TERTIA.
eft fidci veftr2e,de hominis apud De um iufti-ficatione fundamentum? Jl. Primiim (loceo.,vt fequili-bet merit um eßipoenof at ernaf,fr opter deliciumprim or um fuo^ rumprogenitorum Agnoßat:quofi nemo ipß ItbérAre, nec pro illinbsp;vllit benefaèîii er eat or iß oßitißicerepoteß.Poß hae, conßienti^^nbsp;multitudineptccAtorum cognitorum conßernAt a,dolore^^ ebma-'ijeßAtem DiuinAm oßenßm affe£Pamp;, monßro cam loh Anne Bapti-ßa, AgnumillumAcFiltumDei leßm Chrißam,peceAtAmundinbsp;toUent em,omnium ipfißdenttum iußitiAm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidemßila-
tu no^iracAußiConeepttti eß Bpiritu S.nAttu CM. An a Firgtne^t päßusmortufuj^propterpeccatAhominum'.deindetertie die, noinbsp;iußißcAturus reßrrexit,Ae Clo conßenßo, ad dexter am Dei Pa-tris conßdit, deprecAtor atque MediAter naßer: veni uras Ulmenbsp;iudicatü 'uiuosßpmortnos,deßu)he:cÄpoßolusi.AdTi,..oth 2.
ib. gß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CèïPediAtor J-gt;einbsp;nbsp;nbsp;hominum,hcK.gt;o Chrilitts
leßu.NeceJß ePi Autem .^vt homo credst ße à Dee Patre elePii\, fttr leßtm proptcr mcritum huiusßoliusFilij. ipßiu3,reeipi in grnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: peccA-
cbri/litm. i^jßna,^nonob'vllapiAoperA,qu:tb!Us niiüiu 'vnqnam eorsm De» iiißusßuitßedgrAtuitocondanAri,iußitiAmßbißdein Chrißamnbsp;obuentre. Omnem enimßcripturAmßanPiA::' teßAri,nos propternbsp;ßolurft Chrißam,ApeccAtu abßolu,i,poßmodnnt vit A h te traßiciA^nbsp;at er num cam codent degene.
SifoIagratraDiuinafaluifiunt homines,cur cos ChrE* 9ttr tdt ftiis fccundura opera ipforum iudicaturus eftï Fidesnbsp;ladiitfuH. lat et in cor de,AtßuFius eins,hoc eß,bon a op er a,inc arrant in ocu-lo f omnium. Porrb cum in publico iudteio opettßtprobAtionihuanbsp;snAnifeß 'ußet vtUloßpremo dieiudicetar Arbor ex fuis ,ßue ko-tiußuemAlisßu^itbaf. pideiAUfem Petentißime Princeps, nosnbsp;apai
-ocr page 23-MO SCO VIT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1
te äduerßtr^s nofiris deferri,qui!ißhomints tb a^fndu feribffs bonis abduceremusßum eosJola mißricordi/t DiuinAipe^nbsp;ßductAm in Icßtm ChrtHHWyitifloi .fieri docemm.At vero ego hienbsp;conmDeoyófngelifq^fians dm profiteerne tibi confirmo ,notnbsp;fientirc docere,hominem Chrifliannmfinguine leßi purgatü,nbsp;Tgt;d)i}. reco»dliittitm,non umphns prauis cHpßiitAtibusfienum In-XAre neefreti^mhacmifiricordia^regnumpeccAti.,confirni!ireit»nbsp;ßdebere.Sedtotum vita curriculum it a ttdnßgere oportere, vtnbsp;fierutAtDeo oninjß(::ditAtedußitiA,'veritAte. Etenimfides ubfiq^ Tilt;lesm»r.inbsp;operibm bonis,tcjfe I,rcobo f^poîialo,morttiA eß,no prodeß, nonnbsp;eßßslmi hominifißids.fidddußitiAm piarunt Adiionum Accede-renecejßeej:.
C£ttrùmoperA,quibtesDeusÀreconciliatis honore Afficitur^ aimus ejß, no tdA ,q::A rAtio excogitAt humAnAfied qtts fiunt prst-ceptAlegeDiuinA-.tAm deCAlogo,qaAmillis Chrifii dicl 'u ,Diligesnbsp;Dominum tua,a toto corde, amp; proximttm tutirn, ajti tdpßum,nbsp;fumwAtiui coKtpnhc.ißA .De opertbus 001x0,extra normam 'uerbinbsp;DiuiniinuenîisdlludiderrhquodChrifins, (^atthai Cap.iDnbsp;dicimxsfi-ufira me col,-nt,docentes dodrinas, amp; madAta homi-num:Atqua afidudain Itfium Chrifium,auciore Spirit» Diuinonbsp;proficificuntur-.hActantopcreplAcereDeo credimus, aoteatarnhacnbsp;in vita.quà.minfuturaremuneretur. iddrcb omnes hypocritas,nbsp;quifiubprsctextunominisChrtfiianifiagitiosè'utuutineq^ vllamnbsp;morum emendationimf'adut.gratia Dd excidereaitnus, àfiicra-rnentis arcemus ,nec condonari illis peccata,tefiari poJfitmtts.De^nbsp;quibus I, Paulus i Cor .6.Anignoratùdnquit,iniques non eßenbsp;regnunt Dd pofiefiùrss?niq^ficortatores, neq^ adulteri, nec ij quinbsp;concubunt cummaficulis, neq.^ idolorurn cultores fares .auart, e^nbsp;hriofi, maledid,rapaces,modes)Regni J)ei hxredes erunt.
d 2
l\
-ocr page 24-4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
QJV INTA.
QuamtuReligionem profiieris?eam;opuior,quanx ^Martiuus Luther, qui dcfcci tab antique gt;Chfiftiana amp;cnbsp;Cathoüca E'ccIe(îa,quQ tarnen vos in fide vcftranitimini.nbsp;S. Nos fundAmentum religionis, in folo ChnHo^nbsp;nbsp;Euangelio
ius-, vclittïnpetnfirmißimi ftAtuimsis. VerumtAmen,fi veLLuth er ws, TjelaititßtAmatiifs.,doctrihimßiam,verboDei congruen-tem ejje nobisprobet-.nonfecusilUm,qHAm ipßim 'verburn Diui-num Admittimiis.SincirepugnAntindoceat, is,,'vt Aposiolusprn-ßripßt:,,anathemA nobis eß. Porrv,num 'veflrA Rußica Religio ßt per omniAßriptis Diuin'is confcntAneArnolo in pretfentiA dccerne-re.Dcum. toto pecloreoro.^'vt 'vbiuis gentium,Adcoq^ h.icin tuA di-tione-.omniA it a AgAt^vteAßntfAluti populo ChrißiAno. Tpos Lc- *nbsp;^.-ncleßa tleßAtn.CatholicA-in,necloco.necgenti vniAlligArnus. Eß cnintnbsp;' hifs ccettts.pernjniuerßim orbem äißerßss,eorumqiiiin nomine^.nbsp;EAtr 'issEilip Spirittisq^ SAn^i bAptizAti^ex EuAngelio viuunt.nbsp;AbhAC EccleßA.,nosneqtiaqttAm deßcijnusßd ALAtinA, cuius ca-put eßpApÀ.Romanus-. ideo quod ipßprior cumßiis deßciuerit,^nbsp;dtfiiplinA.jnfiitutis^atq^cxcis'tplistAm Chrißi qucim t^poßolo-rum,çtiiiis tAmenfaciLneminiplAcide, 'vticonueniret, rAtioneminbsp;reddit-.nonß.ipßecorrigit.nec corrigi a quoquAm ydoccrîuepAti-tunquin imo.emniviolentia-.^erroresfuos(ßfAclAomnia defen-inEfcleß'A.ßummA contentioneAppetit.^enbsp;cum Gramp;CAolim. iugoß illiusfibtrAheret yidem/^quodnos Abnbsp;eo repofi'eretpercußA eß ab ipfo AnAthcmamp;te. VndenAtum td,quodnbsp;etiAin hodievidentus ginter has duosdißidium tfAciurnq^ eß vf:nbsp;hAC Kern annbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RomAnsi htiicficßhißnAticA AîctâhjtrcticA.
S E X T A.
Qua nd'oqui d'ctiT vos à vc tere Eccl c fi a feiu n x idlis tag,c ^Ciàlt;i!ioXuïIïcr,atqj tuipfe,,cunxcxteris,,vocati ad. mu~
aus
-ocr page 25-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
nus Ecclcfiafticum cftis? Quoniodo cnim prædicabunt» fcribit Apoftolus, nifimitrantur?ad hoe, nequevUismi-racul!s,de quibus Chriftus ad Apoftolos, dogmata veftranbsp;confirmatis»
R Teßis eß Puttltit Chr 'tßtmt cto conßenß), d^re dom tninibits, ita ue alios facial Apoftolos,ahos Profhctaf-,alios Puan^nbsp;gélifias, alios Paßores,fp Dochres^ad adtficationem fini corporis, five EcclcfiaEöhefi 4. ^uapropier ckm vel Luthertis, velnbsp;altiminißriEcclefiaEuangelium puretradiint. \tixtafs Sacra-meta Chrifio injlttnta /fidclitcr adminifirat-.hi nofira opinio tie,nbsp;verijinfervi lefit Chrißti,falHtis hnmana canßt,A Duo excitatie Eerinbsp;etDoclorcspopulo mifii.Nam nos,c^uemadmodum dixi,nec Eccle-fiam Catholicarii. nee autoritatem inaugurandiminifiros Eccle-fiafiieos, fli capiti Romano tribuimus. cjuippe perficafi, D t v mnbsp;ßmper, et ubt vis loeorum habuifife,atcp^etiamnum habere eicel osnbsp;'uocifiix obfiquentes, Chrifium,unicum falutis fus. caput agno-ficentes. ^pfiin nomine Chrifii coaUii^poteflatem habent, legendi minißros verbi Sacramentorum. Habet,tnquam, D e v s,nbsp;e]ufmcdi homines ,qu.'imvis nomiunquarn mundo ignotos,ffnbsp;Kinnero paucos: vfq. eb, vt ncElisquidem Prophets olim notinbsp;fuffent,nifi oraculo admonitffs, illud audißt : Reliqui mihi fi-pt em millii hominum, Ra.alo genuafua minimeflecientium. Rom.
ti. Ad mequodattinet,facile idpiisprobare pojfum, me prius in Qrdina.. vita, moribiXyßs'doldrina bene exploratum ficundumnbsp;nbsp;ex em- thtUorur»
pla fr prscepta Apoßolorum, à fnioribus Ecclefis, in nomße Chrißicongregatsclecdum, mijfumq^ad idejfe, ut pænitentiamnbsp;fr ebrißim prsdicem crucßxum'.incti}us nomine,ofièrturho-tninibuspeeeatorumremffiio.Gala.t}. Lucs 24. Csteriim, quinbsp;hsin: in Fxclefia ordinemfrande, potentia, Simor/ia aliisve arti-^it^itinfeqtsnntur::eQSiPetrumApoßolum imitati, exfecramur.is:
Es
-ocr page 26-THEOLOGIA
enim Slmontmägo-, idem precio ambienti dixit Acic. 8. Peeunii
in]uriA tt ferimte^.
SEPT IM A.
^tratult. , tecum una pcreat. Fucultatem edendorum mirAculorumt datum ejfeä Cdirißa Apoßolisnon neßcimm. quippe quad initio»nbsp;TfoFlrinAin EuAngelicAm confirmari e}ußmodi prodigijs necejjinbsp;fuerit, quApoftcrioritemporeedi defierunt-. necnos hodie illit fa~nbsp;cereopw eß^ ut qui non no va quApiam dogmata yßed a Chrißo (dp-Apoßolis tradttA, mirAndiiq^teßimoniis obßgnata, poßea versnbsp;hocePi^Ameeleclum ieiunium ,vt dt^luatit nexiiS improbitA-tii,filuAtis faßet graves,(ß dimitt AS conquajßtos^utßnt hberitnbsp;cmneq^lorumdißumpAtis?Nonne utfiangas eßj,riettpanemtu-fim,^pauperese\eüosintroducesin domum tuam? vißtmnu-dumutoperias, ACArnetuAnonabßo.-ida: teiHacdeßtrituA-li ieiunio. quod abßinere fe a peccatu, mißricordiam erganbsp;proximumdeclArare \ubet. alioquinilludAbß^^hoc aliud, abomi-natur D svs. Deinde id ex facris lit er u, auditoribus noßritnbsp;inculcamtts, vt parce femperdr abfq^ luxu,comedant achtbant.nbsp;Imminentibus veri) adverßs, iram divtnam nobis denuncian-tibuf, publicum plebi ieiunium^quhnadmodum id cenfuere Ionasnbsp;loelProphetädndicimui.quofic onuses ieiuni etflentes, Dev mnbsp;per Chrißum invocent, (df necejfaria ab eo implorent, tale ieiu^nbsp;nium non minus quam preces, elemoßnas, aliaq^ in nominenbsp;leiaitiuM chrt/li benigne facia, Deo cor humile df fraUum aßieienti^
tm,amp; carnu
moscovitica; T Cayn'ii'âJortificatione conßßert. i. Timsth. 4.reßeriürihm,in-e^uit,te}fiporibMS, Attendeittes quidAW do^rinis DxmoKiorum,nbsp;frohibebunt contrAhcrematrimonium abßinere iubebunt Ànbsp;cibii, quos D e v $ creAvit^adpArticipAndum cum^AttArnA^iO'nbsp;ntfidelihns, (ßiûquicognoverunt veritAtem.
KN K.
Quxcftapud vos precandi ratio? R. Conßat,unictiHt: D E V M, fr Filiu ipßtts leßm Chrißum invocAndunt eßß. ldnbsp;enimnos ipßemethiße verbisdocuit tßAl. si. InvocA nte die ne-teßitAtis ßeir ego te exmdiAm. Hoc etiAm Chrißus fAcere nosnbsp;yißit. PAternoßer cceleßis-, da nobis PAnem, remit te noßrA pec-CAtA,^liberAhosArrtAloAtem,Egoßim viA-,veritas vitA.lo.nbsp;14, ViA nimiritin ta ceelum ferveniendi. SAnPlos verb defun-dos proptere.'.non invocAmiss, qubd nullum Ijac dere exßet divinum m indAtitùi,nullumßt in libris CAnonicis excmpltim, nul-Iafuda deprecibns eßßnodi exAudiendispromißio. ^^id? qubdnbsp;T) ï, N 3 fe tAntum coli iubcAt ? D e v m, inquit, tuum Adorabis,nbsp;huicq^ foli ßrvies. Mat. 4. idem cum nullo aUo gloriAmßuAinnbsp;communem eße pAtitur. Eßx. 42. Conßmiliter Petrus in ßoliuAnbsp;duntAXAt Chrißi nomine, dAri hominihusßAlutem Ait.Aci. 4.nbsp;SaIva igitur gloriA divinA, deßtndis ca omniA fintimus Atq^nbsp;credimus. quAßicrAlitter,t credendAdocent. Ad DodrinAm tllo-rum pur Am, amp; vit um fundemnoßros mores pro virili compo-nentes.
NONA.
Quam ob canfam non adoràtîs imagines fanÄomtir? JÎ. ,^ßiA non idßolum, verum etium fAbricAri quoq^ etts,^ Adnbsp;cultumproponi D e v s vetuit, Levit26. Neeidolu, neefiulptilenbsp;Vobis fAciet 'is, neeßAtuAm erigetis,nec lApidemfigurAtAmpone-tu in terrA veßrA, ut vos cis incurvetis, Ego entm Homintssnbsp;B 4
-ocr page 28-» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
D'EVIS 'vefl.CTy Io. I. EpißoU. ElUol^^ cAuete v ob is ab idolif, Horum aliorum^ mandAtorum mernores, null^ omnino imagines in templis noßr 'is hAbemus, non ignaripnarum, (j^uas quon-dam D e q,cult or es illarum dederunt. Chrißus in loelum.palamnbsp;aßcenßirus.,pollicitus elißnob/ßumper Spirit um San^lum,nbsp;adconßummationemmundifuturu. ^^am ob rem F stilus i. Cor.nbsp;i.corporanoßra^templaßiritusS njoeat, in quibus is habitat.nbsp;Cum aut emfciamus Sandiosy dum hie vixerunt,ße adorari nolti-ißß:ßt'}'gtCorneli,inquit, Fetrus-.nsmcgohomc fum.dclo. lo.nbsp;Et Angelus lohanni anteßepro cidenti, 'uide ne idßeceris D e v mnbsp;adora. Apoca. 22. minime credendum eli, id nunc eos libentiusnbsp;accipere, {fimodofentiunß ctim a dße homines auxilii caußa màgtanbsp;quam ad tpfum D e v m confugiunt^ munia ßhi, hoc vel ilhuinbsp;agendi, quaßX) e v s omnibusßatisßacere, 'uelnoltt ojclaonpoßit.,nbsp;aßignant. Notaßnt omnibus, qua Da vid de imaginibusßri-hit. Octtlos, inquit,habent,att.mten non 'vident,nbsp;nbsp;nbsp;aures, fed
nonaudiunttßmtlesillisßant fabricatores earum, quiq,ßgt;emß-gunt in lUis. Has ob caifas, nulU imagines in templis Chrißia» Dltt nulU norum,aliqaötfecuHspoStchrißiimnatum conjpiciebaniur. idnbsp;^^°^^^^gt;^°t'iaprodilumeîi, Epiphanium 'utfimin templo pen-fttrunt. dentem depiclam imagtnem toncerpßßfe, acaditu« dixife, nullum eo locoponi deberec'}usrei, qtia eolereturßmulacrum. Quodnbsp;ßaquibufdam noßruminficris ad.ilus imagines toleranturznbsp;noneSthoeperpetuumfuturum. ToHenturenimpoßquam rx ani-rnishominum, verboDi'vinoe]edtafuerint. Nosidmagisneccjßi-riumeßdicimus, ut voluntas Divina,nbsp;nbsp;nbsp;diligenter fde lit er
populo exp lie etur. un de multbplura eommoda, quam ex imagi-nibus, Auditores periipiunt. ^tfo Petrus, illud dicens reßexit. ' pracepitnübisIeßis,ittpradiiArtmtispopulo. Adio. te.
DE CI-
I
-ocr page 29-MOSCOVITICA D E CIMA.
De coniugio Saccrdotum atq; coelibatu,quxnim eft vcftrafcntcnria? R. Haciare.,'vti inalijs ^feruAturAnohitnbsp;difcipli/ïa ApoßolicA.nbsp;nbsp;LAudAmut enimJacAtumj^dicimuieum,
lt;J!ti hoe donumÀ Deo Aceefit, vt tAm ßiritu quAm corpore pure-, Caniugi, ßeruiAtChrifioinEcclefiA. ^ißficAretfAcitmelita,cum idemnbsp;mMnuó obit in coanubiomeforleßiA impuriïAte-,tum Deum effett-dzt^tnm SAn^AmeiusEccleßAm.Vt AHtem DeitiquondAm,igt;odo-mAm df GomorrhAm perdidit propter libidines : it a idem rur-fus Adult er os AcfcortAtoresiudicAbit. Heb-ij. ^o mAgts Ante'nbsp;ferendA eßLAtinA,GrACA Ectleßi: in quA licet SAcerdotibta innbsp;mAtrimonio viuere.^uodRomAnA^ AnAthemAte., e!} ferroßerinbsp;'vetAt. De^JïïonAcfMs,quidfiribAm,ignoro. ISljhilenim deidis Mtmuhi,nbsp;ChrißuA^ihilK^poßolifAnxerunt. Densßt vniufcuittsipj Iudexnbsp;amp;propitittcomnitftts.Filiumeiusßiritu fr 'veritAte inuocAnti-bus,qui cum PAtre Spirit», eit Deus, in fecuU benedictusnbsp;Amen. Hac habes megne DominAtor, Ad tuA interrogAtA,nbsp;quAntumteloquentemintclligerepotui:foßesAbste,ut intrépide nbsp;reJponderemAnimAtut.i^uAiuJßituo breuiter conßriptA, tibi ofnbsp;fit're. ^uodß quid À me, non omni a reor verb a tuA ÄJßcuto, pre^nbsp;termißumesi: quAfo vt idinmeUorsmpArtem Accipere dignerit.nbsp;Cttm 'verb,quibusfirmAmentunitAtur doItrinAnoßrA,'videos:nbsp;ne oro Ahs te habe Ar Hör eticusfacris rebus, morgAritisq^ coeleßi-busAudiendisindignus.'vtquieasnon colcAre, cum mihi 'verbonbsp;diaino oßenduntur,fedhumo tollerefolitusfum. Ad hoc,eil nobisnbsp;omnibus communis iudex iußißimus, Jefus Ghrißus, Dei Filius, vnut m,nbsp;quifolusAgnosAbhodis,Ztz,AnioAtriticoßultAS'virginesApru-dentibus 'verè fèpArAbit,AC mercedem 'vnicuiq. pro merit is dobit:nbsp;eues voeißto hicobfequentes, ingloriAm eeelcßem rectpiet-.itnpiosnbsp;Mtem, oternispcenisAddicet, 'vbteritßctusoculorum,^ßridor
C
-ocr page 30-Id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIÀ ¦
dentiujn. relic^uum Deum id indigntu eitufirutts oro, vt tenagnumfrmcifcKi, dr AdonarchAm,generd Slaaini-ci,per Spiritumßtum omnibitt bonit attgeat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regat.qiib tua
«mnes A^iones-fint mai eß at i ipfiut llt;^udi, CbrißU»£ Reipub. sommodo^hoßibui atitem generis Ethniciexitio.
De het nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiter tint trtidita., principi Aîofioram, Ann» Chrißi
/crifte. 1 S 2 S. 2 S. Dtc Augiißi, tn pernieiefn hominum nuto. V/dcs pie le^or quïm 'verè, quÀm modeße. Adcpt^ vt ts, dsquot; inepte, dRnbsp;fitperbè Reßondit, dato eidem Rohitmßripto Rußico, eleganternbsp;ornatOiidfiacHe erit htnc cttiuisfiini itidic^ cognôficere. ego^nbsp;extncultoac horrido Moßouitico, verbis qttidem Polonic 'is^atnbsp;non Phraßbus expreßo : inculte etiam fiat cor-, ne qufd videlicetnbsp;verbutn, adeo arguti Theologi pratermifißim ejfie, aut purumnbsp;propriè redditum videretur : tame» bona fide, quantum fiemi-rufiica percipere licuit, interpretatusßtm, additifßngulis ca-pitibus Apologiis. adiunxi df tilia Fabri, Sacrani atq^ Scar-quibus omnibus, tam ver A, quantfialfiareltgi»nbsp;Rujfiorum, fiacili negocio eognafici ànbsp;leciore poterit.
* *
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RESPON-
-ocr page 31-*
P R AB F A T I O.
antca corâm -, quod nunc cfiam rcpcto, 0 nolle me tecum vilum colloquium inftirue-re.NoncnimeofcifcitarisanimojVt aflcnria-noftracxpilorcs.Faciendumnbsp;igiturmihi cxiftimaui,idquodnosDominusnbsp;jnoflcrdocuit;Nolite,inquicns,fiicra dare canibus,ncqucnbsp;Jjoftras margaritas ante fucs proiicite, ac fi dicat, nee Deinbsp;verbum,cumcanibusinfidclibus, Sacræ feripturæ credere nolentibus communicandum, ncc Dinina myfterianbsp;-ii fdem effe ponenda. Vtpote qui hi fee arcanis cognolcen-disjindigni ßnt,acinnatamalicia,vcluti canes, eaallatrët,nbsp;amp;dilaccrcntinq5fuisfordibus,ccufues volutentur. Pro-indcindignarcs eft,vtprctiola verba,anteiftiusmodi homines fpargantur: quippe qui ca non tantum difîipcnt,nbsp;verum ctiam docentem mordcant:eôq;infolcntiæ deuc-ncrint,vtnGndumperccpta,aÜosdoccant, acita in dete-
»
-ocr page 32-12 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
riusruant. Q^i^o fitvtverbum faluificum,vertaturillis in pcrniciem. PrætcreaApoftolusPaulus, Epiftola ad Ti-motlicum,iubetnoshærcticum hominem,femel vel bisnbsp;admonitum vitare:quód taliserret,amp;peccet,damnatus ànbsp;feipfo. Itaq;hæctua,filentio prærcrirc volui, Hucilludnbsp;accedir,quódinmultisnoftris regiis negotiis occupato,nbsp;non liceat, de his, è fcripturis ündis viritatem tibi dc-monftrarc.alioqui me dicentem, æftas affequeretur. atta-mennonnihilrefpondebo. ne mefortè, vel non intelle-xiflc/quàtn lethale effudcris venenum :vcl adeó rudemnbsp;Kjsmit. ficrarum litferarum efle exiftimes, vt veftra refcllcrc ne-queam : nevie me ad tam dolofas tenebras, negligentianbsp;dcflexifle,aurgratè tua dogmataacccpiffe putes, verienimnbsp;cp£ Chriftiani,Myfteriafuæreligionis teuere.Quaproptcrnbsp;confeientiæ veftræ caufa, paucis mihi compellandi eftis.
L A S I CI V S.
Qualiafintfuturaiftiui hominis, ea quæ fcquentur di6ta,fatis oftendit ipfa prxfacio. qua omifla, adea quænbsp;infrà, non minus perperamfcripfir,pro ingenii m ei tenui-tateRelpondcbo. neutiquam prætcreundam filentio ra-tus, tantaminhominebarbaro, Chriftianitatis arrogan-tiam. Ncqjenimcau/am video, cur nobiscompertioranbsp;traderc,verumq; tucri nonliceat,fiiftiinccrtafalfaq;fcri-berelibuit. Quæ à Chriftiana Rcligionc,nonfuntalic-na,vel laltemnonefle,mihi videntur : ca non rcfcllam.nbsp;Sicubi prolixiorfuero, Zclo id pio aferibet pius Icftor.nbsp;Impiorum hoftiumq; veritatis iudicia , nihil motor.ve-rorum Chriftianorum iëntcntiæ, mca omnia ßjbijcio.nbsp;Sed prætcrmittendum non videtur, quod Rohitam nihilnbsp;minus quàmhærcticum,iftc tot errorum dcfcnfor,in numero
-ocr page 33-MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13
mcro ponat hccrcticorum,ab Apoftolo vitari iiifTorum. «lelius dc hærericis Aeneas Syliiius,ingeftis Concilii Ba-filienfis.Hærcticus,inquir,ncmocft,nifi^Catholicâ fidenbsp;refpuit.Côftatautëhâc la.aiticuliscÖplcxoscITc Apofto- turaiciu.^nbsp;los. quam nos, qui Euangelici vocamur, fubferibimus,nbsp;pure confîtemur, acmordicus defendimus, Præterhæc,nbsp;prima ilia quatuor Concilia fulcipimus. videlicet Nicæ-num. Anno Chrifti (etfipaulo plus triennio dura-nbsp;uitj contra Atrium, inæqualem Dco Patri Filium ftatu-entem : Conftantinopolitanum 3 83. contra Macedoni-Ânbsp;um, Spiritum S. Creaturam efle dicentem. ^Ephefinumnbsp;primum. 434. aduerfus Ncftorium,non Deum,fed nac- **nbsp;turn hominem Chriftum, Maria effe natum aientem : amp;nbsp;Calccdoi^fc.453.aduerfus Eutychetem,corpus Chrifti,-/-poft eius cum Deitate coniunftionem, in Diuinitatemnbsp;effe conuerfum fomniantem, ccicbratum, à quibus con-cilüsqni diflentiunt,ij Imperatoris quoque iudicio hæ-rcticifunt.Quicunque,inquir,itanoncrcdunt,vt 3 1 S.nbsp;Samfti patres tradiderunt, Catholicam fidem in ciuitatcnbsp;Nicæafundantestcentumquoq; amp; qninquaginta alij vc-nerabilesEpifcopi,quiin almavrbeConftantinapolitananbsp;poftcaconuenerunt;amp;ficut Athanafîus,amp;Theophilus amp;nbsp;Cyrillus lândæ rccordationis, Epifeopi Alexandrins ci-uitatis,crcdcbâf,quos ctiam Epheff na Synodus,(cui beats memoriæ Cyrillus præfuit,in qua Neftorii error expul-fuseft)in vniucrfis fecuta eft; quos amp; nuper venerabili«nbsp;Chaiccdoncnfis Synodus eft fecuta, prioribus conciliisnbsp;Saccrdotum,cxomniprorfus parte confentiens,nihilqjnbsp;adimensSaerofan(ftoSymbolo,ncq5adiicicns,fed Euty-chctisdogmatafuneftacondcmnâsikiant fe effe hsreti-
-ocr page 34-14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O G I A
cosîuftinianusCodicisIib.i.tir.5.dc hreticis. Quod de nobis hifcc omnibus fubfcribctibusjirdnimè dici pored.nbsp;Carpere viri-btamdoftrinaequam raorû.quæ nanto æuo,;nbsp;pra;rcxruvcligiouisirrepferuncinEcelcüain,ncquaquatnnbsp;cft hærcfis habenda.
autenaprimum dcLuthcrododorevcftro, laacum verbum,quivt vira,ira cognomine fî-vfurpato ( Lut cnim fernaonc noftro, tru-trux erat. Etenim impetu innbsp;Chriduna, lapidcniangularcna facto, tana in-ftitutaeius cucrtit,quàna Apoftoloruni fanftorumq; Pa-truna doctrinam diftrahit,deftruit,inobliuioncnaaddu-cit amp; facras feripturas inuertit, fenfum illis affingens,nonnbsp;quena ira fc habent, fed qucmipfi dcprauatâ mens atqjli-bidofuggerir. Cætcrùnavæillis,ait Efaias, qui fratribusnbsp;fuis turbidamaquam dant bibendana, id cft, qui eos, àvc-fa fido, doôlrina inconuenienri abducunt. hadenus denbsp;nomine, nuncrenaipfana magis deciarabo.
LASICII APOLOGIA.
Vldcsprudens Ic^or-, qitàm imperite k' homo, etymon Lit* t b eri,media Germania in ofpido lsleben,ComitumMans*nbsp;feldenßum. Pâtre lohanne Luther» Maire vero Margareta
-ocr page 35-MOSCOVITICÄ.
If
r {ta 10. Die Nouembris Anno J4S 3. nati., as ibidem iS. Februaris
ßum, exoriturum , duos tantum ac quadraginta menßs-
tarnen negat ea qua in Daniele , Euangeliis E.pifi. ad
4 6.fligraKtebelHiGermaniamortai., elinguaderinetAFoJco- ***quot;' uitica-.cumfiorigoilliHi injjiicienda foret, non ab afkeritate^ßdnbsp;* furitate tradiam eße 'videatur.Lauter enimfiperieribiss Cer-manis, Luter Saxonibtts, furus slaruß^ esi. aut fi bterant h,nbsp;interponM, Luther fofuli Dominum fignificat. ^u»d nomennbsp;gem ^certènegari nonpoteFi quinfato quodam, huiits 'uiri ope-ra, dodlrina Lccleftaredditaftjiurior. NonmintssMofco ine-ftit Gilbertttt Genebrardns, Lbeologut Parißenfs, cum eun- dutem ftnnbsp;dem 'virum, lib. 4.ßua illius Chronographu malediea, Hcbrai- *^''fd^'''^'^nbsp;Cé Luther cognominat. nifi forte cultorßribere 'voluit, ex quo Temtnidnbsp;fOjßelisi ilium Antichrißi numerum óóó.Af/oca. 13. pueriliter lt;quot;nbsp;ratiocinatur. contra lib. 3. Anno Chrißi óji.F'italianiPapa res ***'***'nbsp;geß.ts commemorans , ex mâg/xiti? verbo , ßcutus tfnornbsp;Poßellum, eundem numerum exf/rimit. At,quodilli Antichri^nbsp;flo indet cognomentum,quemfubßnemmundi, fti ludaichri-regnaturum, cum Romana Ecclßa credit ? Cuius ofnionis, et-ßut,nbsp;ßfit lodocusquoq^ Chlichoueus, eiußlcmßholaalter Magißeri 'nbsp;de Antichrißoßribuntur, poffe facile RAahurneti accomadari:nbsp;Autineo compléta complendaue 'vidcri.'ut de graui-iima tribts-lat ione, 'Ventura circaßnem mundi, de arrogantia diutni numi-n 'is, qua extolletur Antichrißtts dtcens fe Dettm, de diebus abbre-uiatispropter eleclos, cum lex corruptißima Aiachumetana, itt.nbsp;dies maius fumat tncrcmcntum, de Elia Enoch mittendit 'nbsp;contra Antichrißum, de ludats ipßmpro ßao Chriflo recepturit^
-ocr page 36-16 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; T H E O L O G I A
(^rclio.uls. cjimtUeßribit in Cap. 2^. DAmaßeni lib. 4. Adèb tiimht,cjUAm Mßh»i,ofinionede Antichrißo errant.^nodßnbsp;hoc Moßcicum Argumentum, alicuiiismontenti habendum eßet:nbsp;tumßine ßdlud oppidum Anglicum Luteriiort, hocesipuri ver~nbsp;riAextu. bl in quo lohannes ricleuus Luthero puritate Vocirintt penenbsp;par, ducentii ab hinc annu concionatws eH, attrox iwirttitenbsp;habendumforet. Cater a à Mofco ßmpliciter dicta, eodem pa-cio negamut.adßecies corrupt a a Luthero Chrißiana Doctrina,nbsp;euerßorttmq, Apoßolicorum inßitutorum, ß deßendtjfet, nosnbsp;quoq^reßonderemus,Lutherum id fec!ßi,6mninb negamtu. vi-tiaeum Eccleßa Romana oïiendijfe, corrupta emendaßi,fiperßuanbsp;reßctiiße aimus.^uiß tarnen dißutationipublicaßmper offere-b.it, ludicibus nonßßeltisßbmittebat. Verum vt a Papa Leone x. Anno Chrißi i^20. ij. lulij condemn at US eß, non conui-èîttf.ita nunc damnatur a Mofco non vißts non le£îus, no expen-fus. Cuites rudipraiudicio,ego hocmultbgrauiùs oppono Erafminbsp;Roterodami,de eodem iudicium.Anno 152 a. Colonia typis editu.nbsp;Gptimus ^uif^ Euangelica doctrinaproxim us,minime est in-fenfits Luthero, is omnibus aquis,aquumpetere 'videtur,e^ quianbsp;nihil ambit :ideb minusßßellus eß. ^ui haHenus ßripferuntnbsp;^^^^^^^^^^^^^^Àtnprobantur etiam à Lheologu. fMundusß-
' tit 'veritatemEuangelicam,^ fat ali quodam deßderio videtur hueferri. Vnde quia id forte a Deo,non oportet odijß, rtßßi. idemnbsp;Eraßnus, Marino, é' Eleandro,legatis Leonux.Papa poUicenti-busßbi,magnorum cenßum at^ 'veciigalium Epifcopatumßad-nefus Lutherum,proßde Romanaflylum ßringeret. ^..MaioreLi,nbsp;inquit,Lutherus,quam vtegoinidumßribam'.maior eß, quamnbsp;»ütameintelligatur. Plane Litt herus tantus eß, 'vt plus erudiarnbsp;proßeiam ex lectione vniuspagella ipßus,quam ex toto Thomanbsp;yjdquinate. EtUir,22.Epiît.Adledofuml)ecium. Sigtfmtmda
-ocr page 37-MOSCOVITICA.
BlitherAïiA legi,non enim omnia legi.Adeo immerido reijciuntur, njtfat etiam iniuriaficris literis,quaA ipfefnceriuc exponit.Ple-ab eo dicia-tam cert afintapud me, 'vtfi etiam cceleßcs ^^n-geli eon-t rädicant ,non mefint afintentia rnea depulfiiri. B. efert ds*nbsp;lo.Manlitt-sinlociscommunibiiiMi\EAximiliano 2.Imp. \Mnnonbsp;t s Ó 2. dicAtisyhacPhilippiMehnehtonis verba:Dux,inquit,nbsp;BridericuiEle£ior,Erafmum Roterodamuin eo conuentu, quemnbsp;Carolits s- Imp.pcßcorcnätionemColoniahabtiitfamanterora-tiiti'vtlibérédiceret,numerraretLutherttsiniisße quibttspra-
re Lutherum. nbsp;Interrogans vltcriwPrinccps ,quid tandem 0
Erahne peccauit is mens mfer Monachits, ctuod ipCitam infedi DuofeccA rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦¦ 1 -gt;¦ o r, ¦ t A Litt hen
Jint omties, fic cum perjequerentur^Duo in quit,clem et if. Prtn-cepspeccata commifit .Nam corona Papa dP Epifopis,iJMonachis itutem'ventrem abßulit. Hac doel iviri de Lui hero.
ipfimet ita défi adHenricum S.^Mnglorum Regem, Anno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lmhirut
lomo a.Vtttcmbergenfi-.Tiia Maießrtsapudfie cogitet,quidnam defi. malipofitrn dacere,quinihilaliuddaceam,q^uamßdelefu Çhrifii,
-ocr page 38-IS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
ptltjDci fro nobis faßt ^fufcitati,nosjaluos ßcriofortere.ßcut teßantur Euangelia Efijlcla. Hoc enim tß eafut funda-menttim docJrina me£ßtferquodfoßeatedtßco dr doceo charita-tcm,ergafroximum-,obedietiiim erqa-folittcosmagißrAttts., tumnbsp;cructßxionemfeu mortifeationem cor forts feccatt, vt itide frst-fribit do^irina Chrißta.na..Porro abußm dr tymnnidefontiß^nbsp;cumtaxo,quta,liAqtiimißafr£dtiiAdtno contrAria docentdnte^nbsp;rim cenßbus,fomfA, 'ventribusdmb rsgnis ^frincifAtibns.om-nium^ ofibits inhUtes nónne idiffum dr^tdgnsfentit dr danAt.nbsp;cofuturfAteri?curno emcndAtffe.dr r eHa docent »nbsp;ßodio dr correftione liberteß volunt? videt mAießos veßra^nbsp;quot 'vïrt fAfienttßimi, quot iltußrißimi frincifes/dr ciuftAtesnbsp;Aocirgt;na.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EiogrAtiAßocirtnA EuAngelffingnlArt Chri--
ßi beneßeio fer me ref urgat Am, cufiAnt indemnAtAm.
CAPFT 2^ T)E LFTHERTANIS C 0 H-ClONATORIBrS.
0 Ltcrum efto meum verbum, dc cognominc vcftro,nirnïrumquód imitari magiftrum vc-ftrum Luthcrö, Kaznodzieie vocamini.ncq;nbsp;idab rc.Etenim nimiapræditi callidiratc,verbum Dei falso cxplanatis. Vt autem Diabo
lus clo deleft us,pro Angelo lucis, nomen tenebrarum amp;deccptorisacquifiuir,AngcIiq;ilIius,Diaboli appeliatinbsp;fLint;eodemmodóetiam vos,acquemadmodum Satan,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;origo
MOSCOVITÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï9
origocft diaboloruin,amp; Angcli ipfiusdiaboli dicuntur: -lie 5c vefl:eraLiclor,vocaturLuthcr:vofq;Kaznod2ieicdknbsp;ciniini. Q^a de rchæcPaulus,clcâ:um illud inftrumcn-tam.Non niu-umjnquit, nam ficutfe Satan in Angcluninbsp;Jucis transformât: ita miniftri ctiam eius,fernos fc effenbsp;veritatisdicnnt. Similiter præceptor amp; Dominus nofternbsp;IcfusChriftus: CauctcàfalfisProphctis,advos in vefti-bus ouillis vcnictibus,qui intus funtlupirapaces:quos ex Truiitanbsp;fructibusipforumcognofcctis,id eft,ex doctrina, qui ànbsp;Deofint,quiq;fal(adoccantintcni'gctis,nôex titulo do-ö;orum,quotanquam vefte fimplici ornati, intus fouentnbsp;fpiritum rnahtiæ,falfas,fraudis plenas ,amp; inhoneftas do-ftrinaSjIohanneid feribente;. Qtii non intrat per oftiumnbsp;in ouilCjfed caulatn tranfeendit, is eft fur amp; latro. Similinbsp;modo vos fcptavcrbiDiuinitranfiliiftis:occupatifq; do-dorumcathedris,ouesChrifti, pretiofo fanguine quæft-tas,do£lrinisveftrisdeprcdamini:5cveluti fures,nequa-quam peroftium ingrefli, nec id à quoquam agere iuffi,nbsp;furripitis maûatisqpAtillcoftiarius dixitPetro fuperiori Pefrum.nbsp;Apoftolo; Pafee ouesmeas.Idq;tcrideôrepetiuit,qubdnbsp;ipium toties abnegalfct, initium pnitentiæ omnibus fdUt,nbsp;.oftcndens.Quamfalutemvosreicciftis.Sicalio ctiam loco eidem dixit. Dabo tibi regni eleftis claucs, quicquidnbsp;-ligaueris in terra,id amp;inccclo ligatumdi quid folueris in.nbsp;terraddquoquefolutuminclis manebit. Poftea idemnbsp;bcatusApoftolus,poteftatem àChriftoomnium redorenbsp;accepit, qua fuis difcipulistradidit, amp; per oppida Epifeo- if'ßofi-pos,ideft,vifitatores,quivfqueadnos perucnerunt,con-ftituit. Hi veto per oftium introicrunt,amp; Chriftusoftia-tiusjforcsillisapcruit.-cuius oues, pro viribus quifq; fuis
D 2
-ocr page 40-20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
paucrunt. Atvosncquaquam pcrhoftiumingrcflijpcta-lantervobisraunus doccndi arrogaftis. ideoqjfuresacJa-trones appclhmini.fedde hisfatis.
LASICII APOLOGIA VOCATIONIS
MiNISTRORVxM, reformatarvm ecclesiarvm.
SïmihifingiiU 'uefba aßiws ifjfulß hominis con fut a. nd a eßentt AC CA quorum nos inßmulAt diluendAdtt imntenßtm opus ex~nbsp;creßeret-. nee id fine bilt, cut ipfie tndulfit,fiten pojfit. qtio-circA mult A, tAm hie quAtn alibi, ex induliria prAtermttto.Aliunbsp;eaiudicAndA relinquens. nec minus rurfium inepte ludit,in 'verba' minifirsrum Ecclefiamp;: qui Kaznodzieie linguA noftrA, no»nbsp;Acorrumpendo, 'vtis egregiusficilicctgrAsnmAticusAittumAf. fednbsp;A contionibushabendis, Appellationemfiortiti fitnt ,toto.hoc.fieri-pto,injigniiniuriA AbillograuAti,CAlujnnys obruti. CAterum jict.
« nbsp;nbsp;nbsp;illud tempus fiuturum aliquandofier am us, quo Aetuiorim'Ghri-
fiusfieret,de 'veris EcclefistfiuA Adtnifiris (èntentiAtn. Nanxanus» nit vt con fieruus damnet confieruum.Dei enim efi hoc ornne iudt^nbsp;cium.,cuiomnes velfiAmas velCAdimus.Non ejfi Ante tempus iurnbsp;dicAnd!itn.^^pofiolfssmonet:AcdetAlibusitidicibus,quAHs Adofinbsp;chus vnus efi.HAC ad Corinth ficribit.Ego,inquit, minimi fiacic:,nbsp;de me, velÀ vobisyvelab humano die iudicAri.Diem,tfius homirnbsp;numtntelligens,quo aIij dealfidplerumq^perperAnt) indicAre fi^nbsp;lent.Omtfiisigitur alienifiimiSA verbo criminAtionibus, ad remnbsp;rot Mm, ipfium Accedamus ^lA ratione Adinifiri EcclefiArum refiormatA-funs cxtitcrintyVocAtiq, ud docendumfint, refionfim edi pAticifnbsp;ticiiejï,irùqu.fst!one 6. Plur.t dicentur ad caput p.Eeritm hicaliquid.
Etenimnos qwatquotnominA Chrtfio dedimus ,ficripturasficru-tAri,SpiritusprobAre,f^ idquoddtceptufitt domino ,qult;eq^ eius voluntiu
-ocr page 41-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21
valuntoisjjètexplornre.ProphetMcxfiu^ibuf ijifirum cogno-ßere, Bnhylone flgt;iritUAlt excedcre^ac ut Pater cælefiis operarios itt tncjjèm fuam extrudcret,petere orarej^ iußi,idcorda no-ßra(ahßtdi^o inuidia}adea omniaßiritu Diuino imfedentc^.nbsp;Tum verOfCognitisfalßsßiritibusnbsp;nbsp;nbsp;Prophet is,id eß,legis Diui-
natnterpratih((s,admeliores,(ß adillosßapietes tranßmus, c^uos ße ChriPlus ccecis Pharißis,^uinec hodie c^uidem nonßnt, mißu-rum recepit.zMatth.2^.Accepts hià veraEcclcßa,reiectia falß.nbsp;Haudaliter quam, vti olim amp; Chrißus:^ c^poßoUßreti a lu-daknoneleßltsfitere.c^evteorumßeries,a'^aldenßhus in Sa- o^da Ult.nbsp;baudia,circiter Annum Chrißi i i 6 o. à Fratribua Bohenttsf*''nbsp;in Bohemia,Anno i 4 6 y. aLiitheroin Germania . iy.2y^inbsp;Semei inflituta eß-.ita adhticßtcceßione dollrina eiußdem,intégranbsp;durât.Hiporro,dum accepta à Deofapienti£dona,ciim alßcontfnbsp;munia faciunt ,popiilum Dei captiuum Baby lone educunt-, edult;-Humrudimentispiiraßdeiimbuunt, Antichrißi, tam diu latenbsp;dominantes .ßaudes ,ßelera, err or es detegunt : manet penes il-losßadem ligand!ß/ntes,ßjluendi^ reßpißcentespctePtas,qua 'vers antseeßores tpforum,idem agentes pr/edicii fuerunt. Enimue-ro Petri,Pauli, Tisssotheißeeßfor habendusefl,non qssi in cathe-dris eorunde/n, 'vt do ttrina dißimilis, it a moribsss dßar fidet:nbsp;fid qui 'vsrtutes exprimit, officium exequitur :nempe 'Vt Turca,nbsp;noneii idci) Caßar habendus, quod Cotiflantinopolirn'^Cafarumnbsp;fist Imper atorumfidem occupauerit : fidfilttsRudolphsss 2. quinbsp;nunc Remp ublicam Chrislianamféliciter admtniflrat .Licet sgt-turtalcm^..yfpoflolorumßccsßorcm,homo 'vetei Euangeliam a-lÿs niinciare.tamen quia minifl er Dei cft.praflare id, 'vel vitafustnbsp;pericstlo debet. Clama,inquit,necceßato:attolle tanqusm tuba,nbsp;vocemtuam.Eftia I S. stempradicafermonem,infla tempefli.nbsp;ueÀntempefliuefincrepa^exhortare.1. Tim.4.Ita Apofloliprobi
ts $
-ocr page 42-¦Atz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. THEOLOGIA
i)iti ab illlsjegitimiitßcceßionisßcerdotibiff,}ie in nsmineDomi-nileßdoarent-.nonparuerunt id'vetantibin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\_yildad
Medady^ßLui kßirituDiuino prophet arnnt-non petite À dioßidagendtfACultate.Nume.ti. Prophetauit etiAinSauI,nbsp;quAmuis extrA '^Aium numerum. idem feceruntilli quosfilosnbsp;jpirittts Domini inuAfierAt ,pr£teritüfiuperbis Epifiopis PijAri^nbsp;fitis.lt;^cl.2. Tantomintis hodie,minorMofi PApA,Ànofirisnbsp;dAdis AtfD^ÏIedadis-Ab eodetnßiritu 'voluntAtem DiuinAm cdo~nbsp;eiltàpAtreillofiAmilias adAjineAm ipfitsts^melttssprioribusconbsp;lords excolendATH mfiSfConfidcndstsfiuper hAC refutt. \^d hxc,nbsp;fii quid hoc ad rem pert inet, vnclt rafiiq^ in pap atufuerunt,nbsp;nbsp;nbsp;do-
cendis alfi deßinati.quiprimiim 'ueritatem EuangelicAm,e tene-bris,in quas conuerfius erat mundtts ,Dei beneficia, in aper tu pro-t filerunt, vtßonfio hreui venturo,fionfiam Ecclefiam, ver afide^ Atq^carit ate exornarent, qui tandem confient lent e Ecclefia,colle-gasfibifiäcro ritu afiiuere-.delegati^ fiibi a Deo muneris,alios participes fiecere.Vcrum licet q tales non cjfient-.tamen Babylone, voce Angelica exire iufiis. K^poc.iS. tacitepermittitur, mcliorumnbsp;du^orum,minifirorum^ notius or do.Cæ tus cnim omnis tamdiunbsp;durarefilet,quàmdiu capita habet. Cognitafimel voluntate Di-uina,opus prAconibus er at.per quos ea ad poft er os prcpagaretur.nbsp;Jnfifper,nemofiana metis inficias iuerit,dAtam efie Ecclefia Chri-Jli, duocîlcim capita catholica rcligionis profitenti, {quod certinbsp;nos, vt ante dixifiacimus,)fiicutpeccata remittendi,tenendiq^,nbsp;indices idonees ,camp;teraq^.quibus or do confieruetur consiituendifia-cultatem : it a homines ad docendum accommodas, eo quo id innbsp;.^^clisfecerunt \^pofloltmodo,(fi Pauluspraficripfit, ad mini-sieriumpublicum vocandi. cJM.itto Pharifiaos,fiibifiolis Ecclefiam,nbsp;a qua tarnen fiunt remotfßimi arrogantes, amp; hac omnia negantes,nbsp;¦^qdd enim ampltus cum ijlisdificeptaremus,quospridem infiin-
-ocr page 43-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2î
üuDïuino^haiidtemeremijßsfecimtis? fJMortuifuntnobis3'vt nosipßs.de vtrify^ autemdudicet Dens,iudex incorruptißimus-Porro,quihosn'jfiroSi'ut vacatosejJèaDeo AppArextfuimuneriSynbsp;mir And A aUi^ua teßimoniA edere 'volunt-.illi eodem iurCfAb omni-bus,(jttihodteßnt ChriHiAniSymirActdAexipAnt-^ipuii!. crediturosnbsp;in PAtrem.,Ptlium (ß Spiritum. SAnelum ßecuturA chrißus prst-dixit.MAtth.16.lohAn.14.Antnepetillosftiiße chnßi dtßcipuloSynbsp;quiDAmoniHmlunAticoeijcerenequiHerunt. MAtth.ip.nbsp;uispoteßAteminDAmonAsdunt AnteAcceperAnt. MAtt.io. Verttinbsp;TleilegAttis Atp^ mintßer er At loh Annes BAptißA :tAmen nuUuntnbsp;ßrnnm fecit.h lo-^^ddenimnnne mirAcnlis opuses^qui nihilnbsp;diHcrß Ab ill: s .idfernnt..quorum tot prodipÿs firm At a roborAtA^nbsp;esi diêlrinx En.ing die Ai ' Pulchre Autem Iohannes Cal erAnanbsp;VIN y h'jcnono Minißrorirm ordinc Cnm inquit^nobis Spi- gt;rii»iflra,nbsp;ritits Dsipper, osPahHprAßeribat, 'vt decenter f;; compoßteßsntnbsp;omniA-.orditïArinm Minifieriitm rciierenterßemper colendiim eßenbsp;cenßeo. Sic igiturfert, ver a ratio ff Dei man dat um, vt nemo ße^nbsp;temere inkier at,nee priuatiis quißquam -ßbi paßoris mumts vßur-petßd vtpasiorum iudicio electus., ff gregi oblatns, ipß conßen-.nbsp;tienteapprobetur.ßiic accedatßolennis manuumimpoßtio, quamnbsp;ordinationem vacant.DequaßolA,cum tantopere nobißum liti-gent Papiß^ ßatis ofien dunt, quodpracipuum erat ß negligeren,nbsp;nernpe cleelioncm. Et inßa. ^^a PapAtyrannidc, abrupt afuit,nbsp;veraordinationisferies nouoßubßdio nunc opua eß, ad E.ccleß.tnbsp;inßaurationem.Remedium vefo aßert Deus ipfeßttm idoneos ffnbsp;prob OS dolores excitât, qui Eccleßam in deformibus papatus rui-n ii iacentem sidßcent. nftq^ omnini) extraordinarium fuit hotnbsp;muni^,q!tod Dominus nobis iniunxitßum opera no fr a ad colli-gendasEccleßasvßusePi-^uiergoitaprêterßem hominumftn-ßilit 0 morerepenfeapparueruntßyncera pietatisvindices: eorum
lgt; 4
-ocr page 44-24 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO G IA
fuhßjtKAflt in fuum locum. hlt;xc ille epißolaad Sigifmundum Au-gußunt Rege P olomx,Anno nuti 'vnici Sucer dotts cmnium iss 4* AitMoßi4sexdocirinAiudccandü de dolore ejß accifimuscon-Strutnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(.ßfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudex.At quis cius ni-ridiiAmdoclrinAmprofeclA. Nos ouilc Chrißi nequfl.qnàm traßnbsp;g^ß{ß^'Pi^^AA fnres dictiuße poßimtis Sedndti in co duesA'tri-tAtem EHAngeiicAmAßeriifttts Aitet Chrifli^ quorum hoc intereß^nbsp;tneliiis mercenAriispAßeimus. De Petro quodadducit, nihil adnbsp;rem fAcit.fAtemur cum Augußino^chrißum non foliPetroßedio-tiEccleßu, quAm PetrnsßgnßcAbAtßocutumfuigße.trA^Atußtpernbsp;lohAü.ti gs^'i 2 4. Cap.2 i. C'onßitiitos e/ßab ApoßoiisEpif-
CAP. 3. NE G AT R O HIT AM ESSE Chrißianum.
quot;^Hriftianum te appcllas,at nos cade refiliustonitrui _gt;(k'cdocuir. Qui non confitetuiTcfum Chriftnm,in
cai'iic
-ocr page 45-MOSCOVITICA.
carne vcnifîe,nee häc doétrinaadfert; hune vos gratuîan-res ipfi,ne quidena alloquamini.alioqui qui hoc feccritjs particepsfiet, malorumeiusoperum. Sctûdumquoddi-dû,noncstu Chriftianus.nani quemadnaodum Chrifti,nbsp;ita Sanctorum PatruniDoélrinam amp; peruertis,amp;reücis.
LASICII APOLOGIA,
LiuonesfoloiUorum exuity(^ Litutnifpridimulti ibßulit^ Deinde, txm boe -uere dicit, quamilludiu-
d/tideCbrtßoin Tilmud,Niz,aho ciip.2cçs^tinquitnouerunt,
qttod muleßcus tnagusfuit nbsp;nbsp;omni a tnirAculâ eins fuerunt 'uene
ßeium .prepterea fsntenttA ntertis,itfrein eum lata eßßcutprace- nbsp;cknßt,
fit nobis Detts noßer. hac Io. Reucblin in defenßone contrx caltim-niAtoresßtesColonienßsyTiibingsi.ii 14.Poßquot;e AutemoÄloßede-moßrareperuerti a nobis diciflinAnt CbrißiAnAm, nee nos facro-fAnÜKfn hAbereßrifturArum ditiinArum AuthoritAtenSyboe ofus hie labor cßßtne hicfAcilius nobis,a malis obßiuntitr,quant pro-bantur.Nos cum lohanne leßtm in carne in mundii t'enijfe, eam^
debant.Profellb nimium ridicultss es, qui adeo inßite,orAculA di- dtcuitn. uina contra nos inflecîis.nbsp;nbsp;nbsp;Proinde tat» his,quÀm alÿs crimina-
tionibtes tuis,illud bona cotßientia opponimus. 2 Cor. 6. vt deceptores,nbsp;nbsp;nbsp;tarnen 'veraces. Pt ipfe Dominus Mat. f. Beati
eritisciitn conuiciati fuerint 'vobis,(^perßecuti fuerint,AC dixe-ri»t omne malum aduerßem 'vos,mentientes,propter me.ident a-tudLucam.cap.^. Bealieritisßum i/osoderint homines,é'fepa-
-ocr page 46-' 26. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO GIA
rAuerint 'vos^ coKnici.itjfue-ririt.,nomen j. veßrum^'vtmahim eicecrinï^^ro'^tcrfdinm homïnjs.G.i.idcte illo die amp; ßdiiC.SAtünbsp;aatem ccnßät, iß a omniAeiiâm hodic-, ver es ChrißiAnas cx^eririnbsp;falfos,AltA fAseßfüi.
=T
Vgt;-gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o;iJt;£iOxX.-'Vgt;-înbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lt;y(ÿ3^
O oquot; Ö
ç ? O -¦ O
'i
J¦ c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
CAPrr 4. DE P ATRIBV s SEE Docioribiis EccleßA.
qnilibct Chriftianus, iirmè credat onirribus feripturis, à Varibusnbsp;(SrApofiolis,nobis tradiris,magnjsq; miracn-lis confirmatis. Atvcrovosipfit ca quæaliosnbsp;docetisfran(gredimini:omniaàSan6tisPatri-
bus accepta peructtiftisatqiicabiccifl.is. Ite, inquir, lefus, acPaganos oranes crudité,Baptizates cos in nomine Pa-tris,FiIij amp; Spiritus Sanfti. Doccntcfqueferuare omnia,nbsp;quacpræccpivobis. Ego autem vobifeum Eim vfque adnbsp;confummarionemIccuii.Hîcaduerte,quam diufe nobisnbsp;afruturumpolliccatur. Vbi autem nûcIuntApoftolijiilænbsp;diuinæaquilæ? An non fecundum didum eiufdem, ibidem vbiiiludcadaucrDiuinçincarnationiscum Pâtre fe-dcr^EiTe cam nihilominus hodiccum credentibus, futu-folùmvfquead exitum noftruni/cdctiam do-tei». nccfecuîafiniantur, id quod dixit déclarât.Et illi quidamnbsp;tanquam boni ædificatores explctç muucrc:a fuo redorenbsp;ûbi
-ocr page 47-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïy
fibi demindato, ad coelcftiagaudia commigrâruntjcius cnimChriftus,pofteaquàniimplctum fuitillud prædefti-narnrn rayftcrium midt prædicatum Ditiinos dicipulosnbsp;ApoCïolos.quibus cum fuit,ac ctiananum cft cum fïdcli-fcus.quinfuturus cum iifdem vfqne dam mandasnbsp;bimmarar,amp; ipfe vcniat iudicatum vinos amp; raortaos. Adnbsp;hæc, cam pro nobis pnaslacrct, natura corpóratis ex-plens ai'cânam camqac patri pro dic!pal!S-amp; mando vai-nerfofupplcxcGer, dixit fs iilos itain mundam mittete,nbsp;ficuripfe in cam demiflus crar.Nec,inquitppro his ioihmnbsp;teorotveramctiam procrediturisin me,ad horam ver-ba.Vtomaes fmLvnum,quemadmodam ta inmc,ô Pater es; de ego in te.Donee,inqaam,omnesidem fmt in nobis,amp; mandas fidemaccipiat. Vides Sanciotam Patramnbsp;maltiradincmirqaodq^Chriftusgenitorcm faam pro il-lisetiam'orarif,qai propterverba Apoftoloram,crcdita-iî erantinipium:qabvnamneiStcam Patte Filio amp; Spi-nbsp;rituSanlo.AtnonciTentia,fed fidc,mandatorumq5 Di-uinorumobfcruatione,vtdcinceps cleftibus bonis ex-fatararentar.Patcr cnim inPilio,acisin Patre, ficiant, vtnbsp;homo præftandismandatis idoneus fit,habiterq;in Deo.nbsp;'ApadMarcumquoq;hæcidem. Credcntcsdftafcqaen-tutmiracala. NominemcccxpelientDamonia, exterisnbsp;lingais lpqiieatur,fcrpcntcstollcnt,ac toxica ilixfibibct,nbsp;ægri adimpofitas fibi manas iiloram fanabantur. Maltanbsp;verb taliafccêrcSanâi Patres. Magnas illc B.;{lliasCæfa-rcæarchimyfta, praderiptam Theophoro arq; Ephremonbsp;Syroprccationcmlingua Syra,mandauit vt recitarct fer-monc Helcnico ,qaaram rcram malta fimilia, fi voles,,nbsp;in Diuinis monamentis reperies. Qiabd fi illi falfrPa-
E 2
-ocr page 48-28 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO L O GIA
ftorcsfuifTcntjnccperoftittmad pafcendugrcgemChrifli ingrcllnnullomodoiftaftupcada, dcquibus Euâgelium,nbsp;pacrarc potniffent. Qjaomodo autem liabcndam fldctnnbsp;cfle, Omni facræ fcripturædicitis,quam ipfi amp;dcprauatisnbsp;amp;refpuitisï'Quod dsmiraculis fcribis,dc lus Paulus,mif-faadCorinthios. videlicet rairacula amp; Pfophetias fieri,nbsp;nou crcdeutiuni,feà infidcliuui caufa. propter fi vosnbsp;è numéro credcntiuiiicfletis, Sacris litcris fideroadiim-geretis, miracula non fpectareris. Sic amp;apudlohannemnbsp;Chriftiis. Quæritis me,non ideoqubd miracula videritis,nbsp;fed quia pane faturati eftis.Et vaseleélu ad Hebræos,Sa-puiftis veluti pueri, iiquequibus laótc, non folido cibo o-pus eft.omnislaftensiuuenis cft',necin verbo exploratus.nbsp;Sic igiturvosetiamdemiraculis petfuafi eftis,eaquetan-quam lac requiriris,ignari potentiæfcripturæ,qui lolidusnbsp;cft cibus.Idem Paulus priore fua mifia.Iudçi figna petunt,nbsp;amp; Græcifapientiam quærunt.nos verb prædicamus Chii-ftum crucifix um.at de his fatis.
LA SICH APO LO GIA, DE PA-TRIBVS ET MIRACYLIJ.
Rofertndu erunt g homOthM Putrum plitcitA.). hamp;bu Noi tnim nihil Agimm aliud,nbsp;findet Pater '^ugußinus, nei^ induit,nbsp;^^^^^^quot;'^^libetdifiiitationes, quamuû Caihelicorum
haberedebeffî((j,vtnonliceatfiluahonorfietia^qua illls de-trtdtndi. betur^iquidinegrum firiptis improbare atq^ refitterc.fiforte ¦ inue»erimtuqfiodaliterfinfirint,quam ver itm habet ,J)iuinonbsp;tdintorio
-ocr page 49-MOSCOVITICA.
tditttorio, vel ab aliji inteUel^la. vela nobis.Hac ille ad Bonifactu. EtinPrologo Lib 3 DeTrinitate.Noli meislibris,qtiaßCanoni ~nbsp;tisßnpturisdeßruire.ßdin tllis,^i^usenon credebas, citm inue-nerisdncuncïa?iter credi.ln ißis auttm, cjuodcertum non habe-bas^niß certum intelltxerisy nolißrmum tenere^.
l^odß eaintelligis C^Ioße.qua longo ^oß A^oßolos tempore y faflores Eccleßarumy ncc inß: à Deo, nec vlla neceßitate adaili.,te-nendi Eoclcßji obtrußritnt (qualiaßunto^ua enumerat Eraßnnsnbsp;Epiß. lib. iS. ad Pißorium. Conßitutiones y inquit, EccleßafiicA, canjln»,nbsp;quadamßintConciliortiingencrali!im,velperpétua,veladtem-pus data, alia imiioUbileSyVtputa nixa diuinis Uteris.alia pro re- muitten.,nbsp;rumpraßntiumflatupoßiint mntari. quadant ex reßcriptiSy^ua- w-datn Epißoporum pecidiares qu.^dd Romani Pontißcisßedinßarnbsp;plebißcitorum,ciualcsßint coßitutiones Imperialis Camera)ßin-,nbsp;quam jfta adeo varia inteüigis, verum eß. Placuit ennn Spirituinbsp;Sanclo,diP^^pofloUs-.ne'graueturEccleßa multis onertbus ^^Ho.nbsp;I I.acipß Chrißus, va ait legis interpratibus homines onerihusnbsp;portätu dißicilihus oneratnibus necea ipßs 'veldtgito attingen-tibus.Lucaii.Sin de'^fpoßolicisßatutis hocaccipisfalßßimum stSla £.nbsp;eß.nameanositaaßerinius,vtnon aliamobcaußam,in odiumi- aaniekc^nbsp;ßorum legis interpretum incurrcrimus, cognomen Euangelico^nbsp;k rum na£lißmtss.Selda inc^uit,breuttcmporemirabiUter creuit.
quaEuangelicadicla eß.eo quod haud vllam aßßueret recipien-dam eß legem ,q!ta ad animarumßalutcm pertineat ,nißquam ChrißusautJpoHoUdediJßnt.primumq^ ^^nno if ip.ßumnbsp;vsßfgium interrupoßuit. manßirum vtvidetur, quoad Chri-ßusipßpopulumfuum.culpareclorum yita in duasßeSiasßiun- p.,trti.nbsp;Piumyrurßtscoiaerit.hac presbyter Polidorus Virgilius,libro denbsp;inucntoribus rerum S eap.4.Eß Patribus apudnosßia authori-tas:ita tomen ut chrißi,magißri omnium mAior.audiuntur,hi t
i i
-ocr page 50-. îp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH E O LOGIÀ
nabisyZ-t'ipißoresDoctores Ecclefu-.fidqustentis¦,confo'nsGÏ' liinu arscïilis trsdunt.Homines :ràmßint-ßindiiilii'stadem ni-
- tumen Apeßolis nequaqtiam conferendi. Ita. imitsstdos ejjè^ ntaiorcs, Cicero i. opfi.monet;netdtisimite?nttr.,qf!odmaximènbsp;in religioneßectadum efl-i^M 'ueri, quifatß PAßir(sßnt,qi:ibtanbsp;nitqsUborArint¦,'virtutibtis ornstifuerrnt quaperiUqsmiracu-Ia Dens dnfideUnm cätißa ediderit, nos id non I st et. ^Cptin ipfinbsp;Chrißiis 'vrtiss omnium doctor, it a nos ßcribis rhsrißeis in ß:denbsp;OHoßsßdentibas morigeros ejße voltat, totßrmcntsm iUorum,nbsp;tam doelrinA 'vitiatx, quitm corrupts, csueretv.ns.Ä'iult'b msiorenbsp;ilUsP At r thus honorem exhibera ta : qut ante quàm vinculùfoluttunbsp;ejßt t^pocaljpticiis Satan 'vixere.t.^Pt,, qui hocpcßtniiie annosnbsp;ßhito fuerunt ^qusque tninndafecerunt., h se nabis meritefiße-cia,tpß:'(, rrànoris apttd nos aucioritatisßunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F atemur Baßli-
um.alioßi^ eißmileSy'veros EpißoposEccieß.eChrißi fui^è-ooeru-tamenexprodigießs illorügeßis,vcritatedoctrins legitimumq. in Eccleßam ingrejßim colligere veile, infirmum admodnm argumentum eß. qtappe quodea communiaßtnt, ta. Moß, quhn mages lanni eßlambri Exodi j a. Eimo. 3. tarn Chrißo,ßta m An-tichriito2. Eheßal.2ßveilltbeßis Apoca.ij amp;ßiritibus demo-iiiracttta. niorum cap.i6. multi lUo poßremo diedicentmihitnquit Chri-ßttsMat. j. Domineannontuonomined£moniaexpulimu.s,ßnbsp;tuo nomine,multaprodigioßefecimus? conßmiliter cap. 24.ßur-gent pßudopropheta, qui cdent ßgpna magpna ß miraeula.
¦- I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemin Eccleßa.hsciampridemßant,qeiisnon vidctilnnoßra,
nullaßent maiora, quam quodimpotentes ß rudes potentißimi verßitißimiq, regnum '^ntichrißi. adel)ßeliciter demolisntur,nbsp;vtnon aliter nucexißimatioßedisRomana rninuatur,quam que-admodum nix,ßle mages aßcer,dente liqueßit. Ctttiracula, vtnbsp;iamdiee veraeffedeßerient.au^avbiq^ßdeinChrißurndta Anti-chrßiana
-ocr page 51-M O S C H O VITIC A.
jgt;ere i^uidAm has tempeflate oßenduntur, vt quAnmis idquod ve
rtus rneln/sj. eßinte'digAnt-.tAmenAb eoßtnt atterß.concors adno-cendum aUjs error,illis eßmelior, confinßss cum malis iucundior multitudo ccorttmp.îi{citAtefApientù,viAmin cælum certioremnbsp;monßrAnti:{mpotiür.Sunthodie,fAteor,^UAdAm h^reßs in Ec-cleßa. Sedcnitn temptssdaripoteßnullum,/juando e£nonnbsp;fuerint. \^ugußinus inde ab initio EuAngelij, vßj^nbsp;Adßiuwßiulum, quAdringentorum à Chrißo
Annorti S 7 .reeenßettomo i.opufculornm EhilaßerBrixiAntiS-.ibidem 12 S.nbsp;ponit AttAme yperßiteruntnbsp;in SA docirinA ortho-doxA, quam
ISiTtfit /impernbsp;fuerunt
temur. etfiiam
tum dotlrittA huma-napullulArein-
CAPVT 5. QVO DECALOGVS Abrooatvr.
* *
*
Vod exlibro Moifis fecundo,deccm præcepta Diui-na profers:fcitoca,præterhæcduo, Diliges Dominum Dcum tuum,toto peftore ruo, proximiimque
fuum,vti teipfum:abrogaraab Apoftolis efle,quænevos quidcm ipfi præftatis.Sic aurcm illc bcatus. Qui fe dicit innbsp;Deo pcrmancrens ita incedat oportet, quemadmodumnbsp;Chriftus Dei Filins inceflit.Quid vos ad hxcrennfta abic-ciftisamp;dcccpram vitam veftram concupiiccntiis cordis,nbsp;peflundediftis.Qu^od atcinetad alias ,altcriuslcgisdoótri-nas:hæfiobferuandæ forent,necefle effet nos cùrn omnianbsp;ciufdem præccp.ta,tum verb Circumcifioncni retinere,nbsp;atq; adeb ludaizarc, quod veris Chriftianis, nequaquantnbsp;conuenit. Chriftus cnimprædeftinatæhumanitatis, Di-uino myfterio,Legcmdcftruxit :acin locum veteris,no-uamiuftituit. Qiiaderehæclohannes, LexperMoifem:nbsp;gratiaverbeum veritate,perlcfum Chriftum exhibitaeft:nbsp;amp; A poftolus ad Hcbræos, de altera Icge.Si prima Lcx,in-quit,inculpata,fcu perfe(ftacflct,non quæfîtusfuinct fe-cundælocus.Porrb noua LcXjCftChriftianagratia,nobisnbsp;pofteafaifta.Itaetiam protomartyr Stephanus in fua ilia,nbsp;Ytcftin Adisconfeflionc,dcvctcrcle§c. Acccpiftis,in-qui5
-ocr page 53-MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33
quît,Lcgcm mandata Angcloruni,quàm no cuftodiiftis. Similitcf Apoftolusad Hcbræos. Moifesfidelis crat fer-uus in omni domo cius,intcft,imonium diccndorum:aCnbsp;Chriftusjtanquam in domo fuafiliusîquæ domus, nos ûigt;nbsp;mus.Dcdecetigiturveros CliriftianoS;àdodrina Euagc-lica,ad veterem Legem tiâfirio:quinis,qui ad illam tran-lit:dcplorandusapoftataeft,amp;vnàcumïudæis, Chriftmnnbsp;crueifigit.Dc Circiiincifione vero ira Paulus ad Galaras.nbsp;Si circumcidaminijChriftusvobisnihil prodeiir. Ideoq;nbsp;qui prxrcrEuangelium,vel parum,vel multum, quod litnbsp;legisalterius obfcruat,is Chriftum abnegat-Scripliftictiânbsp;capitumMatthæivfus teftimonio,defide,precationc,cul-tuDiuino,quemcumBaprifmo,amp;cnaDomini confu-difti.Cæterùm nos, Apoftolica doclrina,Sanélorumqucnbsp;Patrum inftitutisedoÂi,nô nefcimus,quid dchisfenrië-dumfit,tevero percontatifumus,vt quomodohîc tege-reres,aliofquc doccrcs,nobiscxplicares, quod non præ-ftitiftiihæchadcnus.
AD CAP. 5. L A SICIVS, AS S-ER-
TIO DeCALOGI.
Gn ohßure htc Moßui,ßiam prodidit iußitiamt (J ^tinpriorihtfi con'uicijsyinalitinim. ^jüenimnbsp;\ h£c fenbit.nbsp;nbsp;Ergo induit legem deflruimus perfi-
dem?abßt. im o legeßatuimtu: un is abrogat legem? Romj. Simili modo. Scimus bonum eße legem-.ßnbsp;^gt;*sealegitime'vtaturnoniußopoßtamßdiniußis. i.Timo. t.
Etrnrfuiad Rom. ^.'vocat eamfinllam.,ß^ipßßeruiremente^ M dclecldtienem ex ca capere ait. ßßßn ipß chrißfts.,rtegatße tte^nbsp;E
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'THEOLOGIA';
itiffè-, ad dißlttendum legem Mai. 5. £ qucndam veiîentcm ad , 'uitam ingredi, mandataßruareiubetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M'-reiis. e-
numcrat.vbilocopoftremi de coficttpißcnfia rcrttm älienaritm, d.amnumproximodare ojetat. quodMoßiceeiKSXplebilihahe/idtnbsp;cupidtialt, omnino aduerßatur. Excitani nos ad legem praßan-dam,KMpoßoli lacobiis Cap. 2. cßraulixadRoma. 2.item i. Cor,nbsp;p.nihil eji Circucißo^nthtl Pr^putiu :ßd obßruatio onandatorirmnbsp;Dei. Inßtper loahnnes. Per hocßtimm nos Deiim nojßeßmandatanbsp;ipßi^sobßertisiniis.i.Io.a. ^lomodoautemea obßruabisßnul-, la cfße dices? Si igitiir hac nohisßtadcni practpiunt^ '..Mpoßoliynbsp;a i hi aboient legem?Etßcruator homittum tuidamjummamlegitnbsp;Ltx mlt;3. recenßenti.idfacviuesreßondit,Ltic. 10.Adeoillammnßqnarnnbsp;r.iln eß innenio abolitameße Lexenimhac moralis.ellDeiunitxriteca-fd-fetna..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r \nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t n 'nbsp;nbsp;nbsp;¦ J-
lendiyhomtnisjynccre amacii.noneicecK ajinendi perpétua norm-ty animis omnium mor taliam. nat tira imprejßi Rom 2. Eß eß p.i~nbsp;clum Dei cum ißraelitis ici um Deut .p qinbits ChrißianißtbßEnbsp;tutißunt.Rom ßblata,necpcccatumcognocitur-.Peccatumnbsp;inq}iit.,noncognouißem, ntfiper legem Rom. j.necChrilltts quinbsp;eamßoltte pro nobis impleuit expetttur. Cum ergo eiußnodtßt,nbsp;minime eß tollenda. Moßs ad carimoni^pertinentes, fß ad tempus in ttna ilia reptib.duratur.ts,aducntus Chrißi aboleuit.Legemnbsp;mandatorum in ritibusßtami-ait Paulus, carneßtt.t ßißulit Ephe.nbsp;Ziterxti 2. idemßribit de chirographo deleto. Coloßa. Liberauit nos igi-fimt» .tlgt; f^.jrQhrißiis:''jerumabexecratione legtsGal. 3. Deut. 2y. lere,nbsp;jl. it a ut et! nos non damnet amp lias :nec trarnD iuinam in ijs opc-retur ^quifdc in Chrißttm, iüßifaclißint.,P,om. . at tarnen exnbsp;leges,nos eßße nolutt. Non ego idnego .complexurn ejße Chrißumnbsp;ßummd legis, ta Dei qukm hominis amore :nec co inficias PaHlum,nbsp;caritatem explctionem legis vocare.i Timo. . totamq^ legem hißenbsp;verbiscontinet'i} Viligesprox.imum tuum vti teipßim. Gala. .
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedis
-ocr page 55-MO s co VIT ICA. , nbsp;nbsp;nbsp;35
Se J Zf Amof-Jitas in partes dcdtichu. quid aliudeß ,quÀm decalo^
? .Quiddiligcretoto animo De um quam fefimulacro non incur u.ire-in nerhine prater rieum ,ßem auxilij habere, neminent Ahum, temporepericuliinuocare. ^tid homineamoreproßqui^nbsp;quam mhilfalßdetllo (quodtarnen hic oblitus eß CMoßtus ) vn-quem dieere? nullam rem altcrius concupißecre, quamnbsp;rnamts a Liuonia, Lituania , Rtßia , noßra pridem dttionis,nbsp;noßri impeß prouineß , abßmere ? Relle autem eJ^RoßtiSynbsp;ne'^at nos exequt legem atipßemet eodern tenttur criminel :necnbsp;rneiiiis cor noßris habet.idarco omnihus nebis Qihrißonecejßcß,nbsp;ad quem nos lex deducit .Gal opus nobis alienaiußitiA,cumßal~nbsp;uießenequeamus propria. lußumßdes .non lex facit gratia.noftnbsp;rneritum.iußusnon legeßdfide z iuit.Habacuc 2. Nunc inquit»nbsp;abfiplege, iußitia Deipatefallacß'perßdeleß'Chrißi, in omnesnbsp;quicredunt.Rom.^.^a verba, non abrogani legemßd infirmi-Aatem eins, feu hominis potins, ad viuendum txilla oßendunt.nbsp;Bt alibi, cum lefts imp otentia nihil paßet in car ne.De tufiuo ipfiusnbsp;ßlio miß,condemnauitpeccatuin carne.Rom.S. item,mandaturnnbsp;pracedens abrogatur, quodnulhsßt viribus praditum.ff inutile Hebre. y.^od deCircumcifioneobßruanda.admiß'odecalogonbsp;Aioßusfiribit -puerile eß.alia enim eß legis naturalis-,relia perpétua imperantis prohibentiscoiraria-.aliatemporaUs,morteChri-ßt finita ratio. Eifi Ceirumeßonem qued cbfirucnt,ßmulcumnbsp;R-aptißno AEthiopes,quitamen ideo Chrißiani ejßnondeßnunt, 'nbsp;idq^eam ob cnufairi,quo hac nataßlij credent is ^.^braha à cat er esnbsp;nationibus d/ßernerentur. id quad illi ab v.ylnnis 264Ç ficiuntnbsp;Baptiflßm myßerijs, ab eunucho AEthiope, de quo Allo S.-Int-tiathvt autem h.incipfi tueantur ceremontam (ßprater rnares,nbsp;fxminas etiam cireumeidantyMaqueda. Regina. inßttuto,qua au -ditufn italomonis fapientiani verier at, ßliumq^ Dauidem ex tll^
-ocr page 56-35 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
JußeperAt:tdquin 'is legerefotefl in libro DumiAniÀ Goes mori'gt; btis^ßde AEthiopum.DeCAnADominidicettircap.il. Bap-tißnus eflyCiiltiis Di nini,prima par s. qui apudfratres BohemoSfnbsp;Ticardu quos vulgtisN^aldenfis.moiliPicardos vocantßatiirinfantuliSynbsp;quorum ejjè regnum clorum, Chrißtts teflatus eß,in nomine Pair is,Eilq uß Spiritusnbsp;nbsp;nbsp;Ab his tribttsdnquos pie creditur,quiq^
inBaptißnate 'vt nomin ant ur,it a inuocatur, omnia^ita neceß fir ia qdem precantur:his in hos,de hisphraß Eccleßaßua peculia-ri credunt.hi. Dette Hits fint.pares inter ße natura ,atcrnitate,nbsp;potentia^maiefiaAe. Itaq^, non confudit hac Rohitaßedqua benenbsp;dixit: ea CMoß»s, alia tum cogitans, male intellexit.
CAP FT d. DE STATE ^ÏO RTKORKAd antenatum Chrißum,Bonis operibtts,Sandlis Patribus,nbsp;tJMariavirgine- S. Hrinitatu ^qualitate^.
Cribis ctiam nos omncs,proptcr Adami pec-W tum,nafcimortiobnoxios,atq; ob hanccau-¦ Dcum verbum, carnem efle fadnm,lt;k SiccnimDcus dilcxitho-minenijin errorem abdu£lum,vt ipic fad usnbsp;fithomOjUatus Maria virginccaftiffima. Nä mors domi-nabaturab Adamo,vlq;ad Abrahamum:ôcab hoc,vfqucnbsp;adMoifem:abifto,vfq;adIcfum Ckriftum ,etiam iis quinbsp;pcccaucrant. lufiiquoqucdonee Chriftus natusfo-dfcudeéât rer,mortisdamnabantur,amp;ad inferos defeendebant. Atnbsp;verb Chrifto in luccmedito^frada eft vis mortis.- Is cnim
jeno-
-ocr page 57-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37
rcnouâuitvianîjbcncagcntibus comniodam ,amp; crcdca-tibiis vcritati falutarcm.Niallæ iam nunc niorti vires funt. omncsiuftijtanquani fomno corrcptijpoflelïïoncm rc-gniætGrniadeunt:tcncrc illos aërei Cacodæmoncs noanbsp;poffhnt. Anima bonis corrufcans opcribus, lucidius folcnbsp;fplendetmonpotcftàfpiritibusfibi inimicis, vtpote quinbsp;nihil (ai ineainucniantretardari. Principes huius mun-di,inquit,apndIohanncmChriftus,vcnit:fcdin me nihilnbsp;habet,ficnec in illos, qui Chriftiveftigiis infiftunt,idemnbsp;quidquam iuris habet.-nec mord eft in eos poteftas. At illinbsp;qui fe vitro,huic Principi dedüt,fallaciafq; ipßus fcquun-tur:hi feregnomortis fubiieiunt. Qiiorum animæ cumnbsp;ingenriaccrbitarcjàcorporc auulfæ,in cruciatus perpe-tuosdeferuntur.Liberienimarbitrij homincm,Chriftusnbsp;Dominus noftcr creauit,quo ipfius veftigia imitaretur,nbsp;quemadmodum Adam, pcccato obfequens fadus eft.nbsp;Tranigrclïio Adami,vitaiuftorum foluiturmequemorsnbsp;habetinhos Imperium. Contrapcccatoribus,vclapofta-tis,non modoillud Adami delidum im putaturiverume-tiam,fuis idipfi augentfc'clcribus.propterquæ,tanto ma-gis torquetur : iique funt, quibus mors dominatur,quódnbsp;mandata Chrifti præftare neglcxerint. Scribit autem adnbsp;RomanosPaulus,tamludæos quam getes peccato teneri.nbsp;I am verb antchac didumeft,vt apud Deumnon fit delc-dusperfonarum: nulla inter Barbarum amp; Paganum,liberum ac feruum,virumatquefceminamdiftcrétia: omnesnbsp;hosvnumcneinChriftoibenefiidis diffère inter fe.Quodnbsp;feribis, neminem bonis opcribus, feruari pofte, fimulôcnbsp;oftendisea de rc Pauli ad Romanos amp;Galatos teftimonia;nbsp;ycrbigratia,opcrantibus dari mercedem, non gratia,fednbsp;Is
-ocr page 58-TKEOLOGTA
in c ri to : i ft i verb q u i n on o pera t ur, fed cred i r i n i u fti fica n -¦ t cm i m p i u m, fi dcm p ro i o ft i t ia i m p u ta r i ; fcr i b i r u r h ac d c readHcbræos.quoquc.Iiiftiis, inquir, tide vii it.qubdftnbsp;'dubitauerit,non bcnedicetilli animamcj.amp; cxrcraquacnbsp;ibi Apoftolusde fide tradit. vciiini amp; hoe confîdcrâduinnbsp;cft,quod lacobus in fua cathoiica point. Qnæcft vtilitasnbsp;fratresinci,liqnisfchaberefidein abfqiie operibns dicai?nbsp;num hune fides abfque opcribits fiiruarc poteft? Er poftnbsp;haud mulra fic concludit.vidctis igirur,operibus iuftinnnbsp;Cirihatia fij»ri homiucm. nonvniea fidc. Qnidcigohîcnobisfa-ciendum eft,Paulodefidc,Iaeobodeopeiibus feribenre?nbsp;An putasefleinter Apoftoios diffenfioncin?nullacft,imbnbsp;verb magnaeft, hos inter eoneordia. vnusenim opera,alter fidem firmat.vtrifquc nobis ftudêdum :qubd illorumnbsp;eademfitvtilitasjalushominis. An;muaducrtc,vtidctnnbsp;Paulusfidemdcprædiect,opera verbftabiliat. Nifiemntnbsp;Abelfacrifieiumfeeifler,nonfuiftetiuftus pronuntiatus.nbsp;NetEnoch fidclis fiiiflcr,ni tranflatuscircrtae nifi Noe na-üeinxdifieaftetjiioneredidiftef. Ni Abrahamuslfaacnninbsp;cxdiobtiiliffet, hand credidiflet,pofte Deü mortuos exci-tarc.idebacccptuscft,amp;amicus vocatus. Videmihi cun-dem Paulinqiiid prætcrcatradatdcopcribiis.vbi, inquif,nbsp;abûdauitpeccatû ibi fuperargratiaDei. Effieiit per moi rSnbsp;dominatur pcceat û,ita amp; gratia. Qi^cmad modu m au teninbsp;Chriftus àmortuis furrcxitjcft gloriaPatris: ficeriam hosnbsp;innouitatcviræambulcmus.Animaducrtc hievt fit riiosnbsp;Deo gerendas, bonis operibus. Inculcashocidcntidcm,nbsp;dari falurcm hominibus,per vnicum Icfum Chriftum; c-amqueobrem tradirioncs,amp; eöftitutiones Parrumcon-Umnis.verum quid dicas,non intelligis.,ncc te hie fi r mas.
Scrip tura
-ocr page 59-MOSCOVITTCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59
Scripruracnimnegat poffciaci aliud fuudamcntum pr'fe-tcr iam pofitum,quicftChriftus Icfus. Poiró cum San-ftxFidci fundamenturn, in lege fit pofitum,amp;. præfcripta Chriftianitatis formafidcircotam Apoftoli quam Patres,nbsp;tanquam boni ædificatores,Slt; manuduétores, hominesnbsp;ad obferuanda Dinina mandata adducunt, ignaris myftc-riaapetinnt,mentes illorum ad Diui na cognolcendacru-diunr, Tueigomifilii Timothcc,{cribitPaulus.Corro.nbsp;borate gratia,qux eft in Chrifto Iclu.quodautcmcxmenbsp;muitisreftimoniisaudifti,hoe exponas fidelibushomini-bus,amp;addceendos alios idoncis.Confiderâfne vt duces,nbsp;cxemplaria aliornrn , doârorclquc effeiubcat?inter quos,nbsp;nullus cfi,qipfc fundaincntö ciTevoluerit.Omncsdcdu-cebat homines adChriih'i balim Iblidam.ldcpillisverbisnbsp;Paulusdoter. Deifumus imitarores, Dei CGetus,Dcix-dificium efiis.iuxtagratiam mihi datam, vclutfapicntifli-mus architeefus fundamentum pofui,(upra quod,aliusnbsp;difieat,atquilibetvislcat,quomodo ardificet.Nafunda-,nbsp;mentum alind'psæteriam iaéïum,qui eft îefus Chriftus,nbsp;nemo poncre poteft. Er adTimoihcum. Gratiam illi ha-bco,qui me fidelem cxpetiit,quern miniftrum faceret.nbsp;quianteablafphemusperfccutor, obtretfatorfui ,Ycrùmnbsp;dilcefus eram ignarns: quod feci,cum elfcmin incrudelinbsp;tate.Exuberauitautcm gratia Dcifupra modum,eumfi-deacdileftionc, quæ eft in Chrifto Icfu mediatore internbsp;Deum Patrem amp; homines. Et fane pcrfcctionc carnalisnbsp;prxdeftinationisjfublatura eft Adami pcccatum; iuxtaScnbsp;id,quodquisantcfufccptum baptifmaignorans fecit.hæc Hsminitnbsp;omnia, gratia Chrifti purgantur. poft fumtum baptifma.^quot;*^nbsp;fit homo expersneccati,ac velutiinfans fuo inlauacroab-/XjZ
E 4
-ocr page 60-40 nbsp;nbsp;nbsp; T H E O L O G IA
liitas«cuiian.i{eruanda funt omnia piæcepta. alioqui pcc-cantiuiihilprodcrit Chrifti natiuitas.Erenini ß Dominus pro feruis paffus cft:ciir iivicillim proptcrcnndem nonnbsp;parcrcntur,nequcpræccptaeiusexcquercnturr Dicit hocnbsp;is ipfc.Siquismihi fei'uit,mc fcqnatur. Er. nonomnis in-trabitinrcgnum cloriim. qui mihi dicit Domine,Domine,lcd quifacit,qiiod vult Parer meus cleftis.Ccrnis-ncvtnos minime pigrosclïcjin bene agendo vclitfEtali-bi.Niljveftraveritas Pharifaicumlupcrauerir, noninrroi-bitisinregnumclornm. Qiiod reftimoniücxepiftolanbsp;adGalarascitas. Tntc tibi contradicis. Apoftolns cnimnbsp;ibiabolens lcgcm,ad quam tu confugis ,de altéra loqni-tur. Addidifti etiam Baptiftam Chriftum monftralTe,nbsp;eundemque agnum Dcipcccata auferentem appellaflc.nbsp;Ego vcrofupraiamoftcndijvri Chriftus peccatafuftulir.nbsp;Timeoenimmulraloqui,necü luda damner fi hoftibusnbsp;myfterium parefaceic. De quibusdiuusPaulusad Philip;nbsp;Sçpc vobisdixi,at hodiefles dico,de hoftibus crucis Chri-fti.quorum finis eft interitus,Deusventcr,amp;gloriaad pu-dorcm:quôd in rebus mundihuius, ingenijs indulgcant.nbsp;Prctcvhæccommemorabo tibi verba triû adolclccntumnbsp;àd Regem Nabuchodonoforcm.Scirofinquir, óRcx,De-ùm elle in coelispotcntë,qui nosfornaceardentcliberarcnbsp;poteft: nos cnim Deos \cftrosnon colimns, ncccoloflbnbsp;abs tecrcólo gen na fledim us.Fancis hçcdico,volësvince-rcfilentioimpieratcm vcfträ Chriftum hacin reimitatus,nbsp;qui cum Pilato amp;Seniöribus Sacerdorum panels verbisnbsp;cgir. Vtautcmfupcriora rcpetam,aio vosefFrcnatiscu-piditatibus vcutiifetuireAhifcnoribuspartibusconnu-biafolucrc.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hacrefi»
-ocr page 61-MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
Hærcfis eft, quod fcribis de incarnationevctbiDei, qui filins eins cft.hunc conccprumc(lc,cxvirgiiic pnrifii-ma ApoftolusPhilipenfibusbifee verbis perferibit. Idemnbsp;fapitc,qnod ctdcCbrifto îcfn.quicùm informa Dininanbsp;effet,non reputauit pro rapina,elfe Deo æqualem; fed fei-pfumeffudit. Et aflhmra ferui figura,in fimilitudinc hu-nunafutr. habituq; repertns eft, tamquamhomo.Vide«nbsp;non alinra genitü Mariaefie,quamillud,(empcr cxiftensnbsp;Verbum Diuinumeura Patre amp;Spiritu SandoHs vnicnsnbsp;àPatrefilius ,primogenitn£ principio carens, ex illibatanbsp;virgine ,noftrx falutiscaufa,corpus lumfit.qucmadmo-¦dumomnismafculns,vtcrnm apcricns,Sandus fitDeo.nbsp;Vocatus amp; Deus amp; homo perfedus. De cuius fupplicio,nbsp;refurcdionc,inclosafccnfionc,ad dexteram DeiPatrisnbsp;cöfeffu ad iudicandos vinos mortuófq; reditu, nos nonbsp;ignoramus. At tn vthaecintcligas,nonexpofuifti.Mcdi*-
' torcmeumeflc,acfepro nobis, vt Paulus fcribit interpo-nercais.Sedheusturfi hxc legens. Apoftolorum fcriptis crediSjdic quo cofdem,illófque honore afficies,qui nobis ciufmodi myfteriûdeclarârunt,quiq ^errantes in veranbsp;via induxcrut,amp; dtKuerntiProfedo cnim honore meren-tur.Colimusaurifrabros,geometras,philofophos,çdificanbsp;tores, iapicidas,acquofuis alios mundanos opifices ; vein DeDeBt,nbsp;quatomagishonorâdifuntdodorcs,acpræfedi noftri,qquot;^nbsp;nobis (ummafapientia dctcxciûr,amp; ad poflclTionc eius conbsp;fcquSdâpræceptatradidcrût'.TutcnoftijVtin regionibnsnbsp;veftris aurifabrialiiqjingcniofi artifices,pro opercbcncnbsp;claboratojduplicera mcrccdcm capiant, qua fidignifuntnbsp;nihiliatquc caducarum rcrum fabricatorcs : multo illisnbsp;maior honor debctur,qui nos ad veram beatitateminfti.-
G
-ocr page 62-iiz' ¦ THEO! O G IA'
taunt,cognitione Del imbuunt, ôc quafi inanuatf Gliri-tum pcrducunt.Efto autem,vt fcriptoruo,deaudoritate vcrbî Dc!, fîdem habcam.quid? fi Euangelia nonfùificncnbsp;Scripta, dicito quo modo verba Diuina intclleda eflent? finbsp;Apoftoligt;nequc docuiflcnf^ncquclegationcm fuam (cri-ptis mâdaffi:nt,qua id ratione, quodablcgati ad hominesnbsp;crant, cofdcraadobcundamandata, amp;ad ipfummet De-umadducebant,notum mundo fuiffet ? Beati nonfunt,nbsp;neque honorem,vcnerationcra, laudera merentur turnnbsp;Apoftoli tum patres Sandi ,qui taie lumen cordibus no-ftrisintuleruntjCrcditum fibi à Domino thefaurumau-xeruntjamp;fruftum nobis ingentem attuleruntrQnamob«nbsp;rem nos veri Chriftiani, credimus Chriftum Deum, de-pi'ccatorem noftrum apnd Patrem, falutifque originem',nbsp;¦amp; mediatorem efîc. Cuius fupplicio redemti fcruatiquçi.nbsp;veneramur creaturaeideo eum, vti amp; Patrem Spiritumq;nbsp;Sanâ:um,vniusefientiægt;fcd trium perfonarum Deum-prccamurquoqueeundem,cclebramus,omnipotentiamnbsp;ipfius perpetuo cxtollimus , remifllonem pcccatorumnbsp;regni cleftis hæreditatem , amp; omnia cùmanimarum:nbsp;turn corporum noftrorum ncceflaria , ab hoc codemnbsp;rerumeondirore omnium, cunfta manibus fuis tenen-tepetimus. Quod ad Mariam fandiflîmam amp; vir-intemeratam , fie habeto. Hæc cùm fit dignanbsp;inuenta, quætantorum myfteriorum miniftra foret,nbsp;igncmDiuinitatis fuo ventre innocua compledcretur,nbsp;incomprehenfibilem Dominum comprehendcret:cùm-queper eamreconciliatiDeo fimus,amp;illæ Adami inimigt;-citiæfublatæ fint:merito cam:quippe matrem gubernato-ris oiuniiiih*rcâriççni^re2inam»dciparam,côfidentia mar
teraa
I
-ocr page 63-MO s co VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45
tcrna Jipud Fi'liumpoUentcra,dcteftasuoftros, ciusdeiu graria fupplcntem, (prout Apoftolus potentiam Chriftunbsp;ininfirinitatcpcrfcilionem accipcrcfcripfit ) provniucr-foChrilhanoruni gcncre orant6,illudquc protcgentem,nbsp;inuocanms,auxiliuin ab eaitnploramusgt;acvtnobis vcni-anipcccatorum , falutcm,dulcemque futuroruin bonorum pcflciiîonem àfuo natoimpctrct,rogamus. A.ccipenbsp;eiiamdc Apoftolis. quos abfitvt pro diis habçamus.Ait itnbsp;cnim virus illorum.Ego phntavi,Apollo rigauitiCbriftusnbsp;vetóauxitjidcó nequcis quidquameft, quipkrntauit,nc-:nbsp;que quirigauit,fedquiauxit.Honoranrus verobeatos A-poftolos,quôd fintverbiDiuini doftorcs, Icgati, falutisnbsp;noftræadiutores,viæduâ:ores,hosoramusatquc invoca-nr us,vtq nobis tradiderûfjCapercipiamus.Simili honorenbsp;profcquinrur,cumSanftos Patres, cnrcndatorcs,amp; in ve-rabcatitatc noftros magiftros, turn martyres,multapropter veritatera atque beatitudincm perpeffos,quorum ac-mulationc inflammati.eo ftudiofius piis moribus incum-bimus.Ncc minori honore à nobis coluntur cætcri cledi,nbsp;quidoéirinam Apoftolicara rcapfc præftitcrunt, quosac-mulati, viæ ad bcatamxûtam ducentis, co impenfius infi-ftim'us.Summahacccft.EtlcfumChriftü.vnicum clTc no-ftruminterccfibrcmiSc huiuscartift'imam matrem inter-ccfTionc fua opitulari omnibus Chriftianis credimus.nbsp;omnium etiam Apoftolorum,Prophetarum,cæterorum-qucordinem Sanétorum nobis in veri ceguitione feruhnbsp;cntiumiamp; noftrorum adChriftum ducum,mcmoriasco-limus, adoflaillorum genua flcótimusivt co maius au-xilium ipforum fentiamus. Ita pronunciavit Dominusnbsp;noftcr lefusChhftus.Non-cftdifcipulusfupramagiftrum:
-ocr page 64-44- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
fed pcrfcótus eft futurns, fi fit magiftti fui fimilis, vides vt id veter, ne nos fupramagiftrunt cfFcrainus,fcd foiumi-pfum imitemur. amp;bcatus Apoftolus Paulus. vnicuiquenbsp;da tur declaratio Spiritus ad vtilitatem. vni quidera daturnbsp;Kofitcon, Spiritu,fcrmofapienîiæ,aiiiintelligentiæ,alii fides abco-Spiritu,quot;âlii donuni ûnationû,amp;aliapluraibidcm.nbsp;Satis iam dcmonftrarum tibi eft,quo fint afficiendi hono-rCjtatn Apoftoli quànv patres iiluminati, Quod denbsp;nrediatore Chrifto deque huiusfolius,quo feruaniur nomme,pcccatorum remiflîone, acvitaæternafcribis,cadénbsp;nosquoque credimus.fic tamen,vt nos ad ea,vianiqucnbsp;veramab Apoftolis, amp; beatis patribus perduei confitea-mur.Dixiftietiam de fundamentis. verùm ipfi Apoftolinbsp;non fc fundamentum hoininû: fed miniftrosgratiæ fum-inireóloris,atquc asdificatores, Chrifto fundamento in-nixos,eirefaffifunt. Scripfifiiamp;id,condonarinobis,dcle-rique peccata noftra gratuitô,non propter vllahumananbsp;opera; amp; defeâ us gratia lupplcri, Cætcrùmnifi praécede-rentopera,curillud ChriftusdiceretinEuangcIio,fi quisnbsp;nonreIiqucritparente$,vxorcm,libcrQs,bona,necfcipfcnbsp;abnegaucrit,nonpotefteffe meus dilcipulus,ac nifi quisnbsp;fumtacruccfiiamcfcquatur,nÔ eftme dignus^Vocatau*nbsp;cruxCi'inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rebus omnibus mundihuiuscrucifixum efîe .
UtMta, ' hoceftomnes mundanas cupiditates pofthabcrc, àcon-gcrëdis opibus,poflcfllohibus,paftu, potuabftincrc, nulla rccgere,iis tantum quæ fortuite acciderunt cum omni continêtia,fortitudine,continua precarione contentantnbsp;efle, inimicosjcofqucà quibus opprimarisdiligcrc, Dc-ura profibi molcftis orarc, quæhabcs quafi non habeasnbsp;iuxtafaccrc,follicituni de illis non eÛc^aÛiduis prccibus,nbsp;iciuniis
-ocr page 65-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45
iciunijs ,obcundifque Diuinisn-iädatis,niagnocum Audio incübcre, vt peregrines dccct viuerc,ac vtdicit Paulus, futura bonaexpetere, in ætcrnaillatabcrnacula veile migrate,id elle crueem fuani portare,id mundo crucifîgi,nbsp;hocChriftum fequi. Quod ais Deum Patrem, propternbsp;méritafilii fui,hominem in gratiam recepiffc,peccatifq;nbsp;illius gratuite ignofcere,hærefîs Arriana eft. Filium enintnbsp;obligatü Patri facis nos aute filius tonitrui fic docuit. Innbsp;principio erat verbu,idq; apud Deü.Et Deus erat verbü,pnbsp;quë omnia fada funt.Nû cernis abfq; initio Filiü cû Pâtre,nbsp;propter huiusergaeu caritatë,indiuifum,nec tame eöfu-fumcffeïQnadcDiuinitatc funt,illa etiâdida.verbaqvonbsp;bis dico.nô de me dico, fed Pater mânes in me facit operanbsp;crédité mihijVt ego in Pâtre fum, fie amp; illeinmceft. Si qdnbsp;à Pâtre race nomine peticritis, hoc faciet: vt inclarefcatnbsp;Pater in filio. AÜoquoq; loco id dicitur.Pater diligit filiû,nbsp;môftratq-,ipfi omnia quæcnnqifacit. Et ficut Pater excitâtnbsp;mortuos,amp; vitadonat,itaamp;Filius quos vultviuificaf.necnbsp;Paterquenquam iudicat,fedomnc iudicium déditfilio:nbsp;vt oranes honorent eum, fîcuthonorant Patrem,qui mi- Mißiofö»nbsp;fitipfum. Miirionemautemintellige,nonhumilitatem,nbsp;fed vnicam Patris amp; Filii amp; Spiritus Sandi voluntatem,Y-nicus tarnen hacin trinitate filius verbû Dci, prædcftina-tacarne myfterii.fuipeperithominibus falutcm,cum Pâtre ôeSpiritu S. vbienim eft filius, ibidem amp; Paterae Spiritus. acvbicunqueis,ibiamp; Pater acFilius. Cuminquitnbsp;veneritcôfolator ,qucm egovobis mittamàPatre,Spiri-tus'vcrax, ée à Pâtre procedens de me teftabitur. En vt Pater abfquc ætatc, Filius fine principio,amp; Spiritus (ubftan-tiafemper exiftens; vnius funtgloriæ, honoris,poteftatis,
G J
-ocr page 66-46 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA
adionis, voluntatis,quodcft opus Sanftæ Trinitatis.prêter hæc idem ait.Poftquam venerit verax il le Spiritus,in-ducetvosinomncmveritatem. Noaenini defeloque-tur:fed oninia quæ audir,amp; res futuras aperietvobis.Qu^e habetPater meafu^t;ideodixi,àmcaccipict.Animaduér-tif^ea:qllalita£c,amp; vt filins mitTus, paternafuaq; volutatenbsp;aeSpiritus Sand, opera,talutcmattulirhominibus.vtquenbsp;Spiritus Sand. non de fe ipib locutus fi t, ac ciufdem cumnbsp;Pâtre filio fit voluntatis? Proindc raiiTio filii,dc cor-poraiicôfpcdu ciusinteîligcndaeft.Ad hæcfcriptumcx-tatiiiEuangelio loannis, de vriaefientia,amp;Filioapud Pattern abfqueprincipio.Eamob caufam Diligit me Pater,nbsp;quodego animant ponam meam, rurfumque cam rccipi-am:ncceftquifquam,quimihieamauferat. Vitro illamnbsp;pono,præditus poteftate retumendi eam.quod manda*nbsp;tumaccepi àmeo Pâtre. Hîeobfcrua ilium qui apudnbsp;Pattern, expers eft, principij nemine egere perquemànbsp;mortuis cxcitaretur:fed ipfummet vi fuarefurgere à mor-tuis. Prout Paulus vas elcdumfcripfit. Non arbitratusnbsp;cftrapinam efle Dcoæqualë, fed fcipfe efFuditfcrui fimi-litudine fumta.Ita exitaturus Lazaru. Gratias tibi,inquir,nbsp;ago Pater quodmcaudias.ego vcroïciuiaudiri meabs tenbsp;verum propter populumcircumftantemdixi.vt meabs tenbsp;miflum efle credant. Et alibi idem. Si quis me diligit,verbum meum obferuat,amp;diligetcumPatermeus.ad eun-dë manfuri veniemus. Vbique viderc eft,quemadmod umnbsp;fit Patri æqualis, Filii potcftas ,non vlla demiflio. Rurlumnbsp;idem.Paterglorifica Filium,vt amp; is teglorifîcct.Plura einsnbsp;generis in Diuinis feriptis rcperies^dc Filio,vtnonfitnbsp;fcruus,fed honore Patri par.de quibus hadenus.
AD
-ocr page 67-|
________WOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4/ lt;¦ o o 3 » Z1 ' o quot;quot;r\ . ? ' n quot; ' gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï-i'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r» *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* | ||||||||||||
|
AD CAPVT 6. LASICIVS,
vit o, hoe CAï)!:t habet ß/.^er!ficaKe.i, quidam etiam repreheKdenda.frim^^r/iqaodzyï-^ofiiis, cb'itus eo-rum,qu£pa.u.rofofi^erittsfmpßt. Peccatum origi-naletolli autnmet ßanPiimontA tußorum,^^foßülonbsp;diiierßttmß»tiefite,ad Rom .$ .Sicut dnquit ,psr 'vnd
dcltclumreatits zgt;e»it in omneshomines adcondemnationem-.ita per 'vnists iußtßcationem bonum in omnes homines aditißifica-tionan 'vitA.Et i.Iohan ^.Scitis leßm eße'patefaSlurn^itpecca-ta noßra toller et. '.^^Itertirn aß.,{alia enim alii notent)quod 'vt,nbsp;alibidtahteparum aeeomodateßicramßcripturam citet-.aeexea,nbsp;illa infer at gt;qiiig nihil ad remßaciiint, nee Diitinif hominibtesßacnbsp;ßntentia unqnaminmcntem 'venerunt. Noe print crediditDco,nbsp;quamarexextruendAfnannsadmonit dtanbsp;nbsp;nbsp;.alter. Credidit in-ßriptnri.
quitÄhrahamylchouai^eß inputatumeßipfiadiußitiam Gen.is. capite vero 22.poß.maelare ojultDeHuffufilium.ßed CAPoßetn ajtnbsp;Opera humana tueaturyperuertit teßimonia Dinina, ßertiumnbsp;minime toleranditm. non prodeße homini B.aptifito natiuita--temChrißißeruatordmundiynifiisantnia mandata Deipraßet.nbsp;^tquißipra CàïofcM^s negauitplnra duobiis eße,Dinina mandata.nbsp;Nece/ßfateory nos Deum atq^ homines.toto animo diligerey (f ho-enbsp;ipß mandata, qua ßint norma uiuendifniperob ociilos habere.nbsp;Veruntamen ,ß in quam maximo idagcndiconatUy 'uipeccatiininbsp;Kobis harentis.Rom. ¦/. a Tsiaßalutis abripi aliquem contingat, ne~nbsp;quaquam eß deßalute lapßs deßerandunt, ^^ujnimo, qui quid int
G 4quot;
-ocr page 68-48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA
cperilttscredentîti,(fino peccauerint. Flcb.io.dejïderattir: îàim hcciilitAti illorum -propter Chrißii condonatur. ut i^oßm,nbsp;DiaiaU itu quondntti Diäholits, dtjccptas cum SAncio Aiartino Panomo,nbsp;cia^Mar-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dArtvsniAmcriminoßsy(ßßemellApßsnullAmADomino
tmt. nbsp;nbsp;nbsp;clementiAm praß Ar i contendebat. cui MArttnuißtu ipße o miß-
rahiUs, Ahhominum inßcclAtionc deßßeres, amp; teßAciorum tuo-rum 'uelhoc tempore, cum dies iudicÿ in proximo eß, pnitereti tßo tibi vere coßßu in Domino, Chrißi mißricordiAmpollicerer.nbsp;rintipuA dcli£ÎA-,meliori vit a purgAntundx mißricordia DiuinAnbsp;peccAtis Abßuluunturi quipeccAredeßnunt, h£c Sulpititis Seuertfsnbsp;in vit A Martini-. verßimc.DAtm enim nohisßetneldüefilings vir-ginenAtitsßAlutieflßcmperomnibM^SyingrAtiAmcü eo perreßpißnbsp;cent i A redeuntibus ßbiq^ ipßumßde vendicAntibus.^uAre omnesnbsp;Adfe peccAtis onuflos vocAt, omnes nos P Air em coeleßem, cumjpenbsp;impetrAbilu ueniA,orAre iußit omnibus nobisdegAtus ipßuißAcienbsp;dum cenßuityprimum nep ec c emus-.deinde vt peccAtA confite Amurnbsp;comiJß.j.Io.i.Mißricors eß enim is PAterietidpditifiimis Uberis,nbsp;Adfrugem reuerfis.Luc JS.CouertiminiinquitfilijrebellesßAnA-borebellionesvefiras.Mißericorsßiim.Iere.j.BgoßAnenihilmAgtsnbsp;^-didiflehomo,quifiuiendi in chrißiAnos tAmßii£nbsp;ditionis y quAm quosßbi violenti a ßubiecit, modumfucit nullum,nbsp;t Ant Opere vrgeut bonA operA-fiduciAm in ChrifiumyhominuniAb- ßolutAmiufiitiAm.Iere.zj Eßu.$6.i.Cor. i.LeuiterprAterit. Haßes nos AppellAt.At cuius?fi Di Aboli et progeniei Agarenic£,om'nbsp;niumq^veritAtem corrumpentium, verum efifi CbrißiyAut vcri-tAt IS y tAm idfAlßum, quAm quod mAxime. Addit, dsquot; in lihidinemnbsp;CaeSitta. protedios nos eßß. verumß hoc de ommbus intelligAt, CAlluniA efl.
HabetßcAfienu, ChrtfliAnAlibertas, vericultüresDei,memores diSHidittSy NifiAbÜdauerit iujlicia veßrA,plus quAmfiribarum,nbsp;non intrAbitisinregjium clorum.^MAt.s.Et illius ,Reddet vni-
-ocr page 69-MO s co VI T ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
euiqficcund,um opera. eiua.Rom. 2. Tiantpro 'uiriti opérantowni virtutum generi. alijsgHlayVenter, religio eß, wundua amicus,nbsp;hac vitafumma voluptaa. !:)amp; incarnat tone Rilÿ Dei, vt ds denbsp;qmbufdant alÿs hic tommemorat is, nos cjuoque idem fentimus.nbsp;Sunt no pauciin Regno Polonia, quibusfolus Pater coeleßiseßDe-tts:Pilius aut em huius,JeÇus hrißus,merushomo,omniapreca-nbsp;rioàPatreadeptus.^^uitucprimumeße cpcrit.quadoeum vir- tiAretiànbsp;gopeperit-.Deiappellationem, vti C^Poßs amp; omnismagißratus^ß^ßquot;^'nbsp;fir tit fis. Negant iidem Spirit um Sanelum Diuina natura ejjè,nbsp;autfuam hjpoßaßmhabere-.neceuminuocat,multi)minus credutnbsp;lacfiumtum in Papatu Raptifinum influminibus renouant . adquem non niß adultos admitunt. CAnimai vna cumnbsp;torporibus dor mire, donee tuba Archangeii exitentur, opinati.
^wbus cum,nulla eß nobisfidei communio. iJMultus eß ^oß:usinpraconijsSaSlorum,quafinosDeo carosvituperemus',nbsp;Sed quod eos tam hie, quam capite tj. Diuina atq^ t^poflolicanbsp;'voluntatifiatififlcijfl putat:facit Chrißi proprium cumhomini-bus commune. De hocenimfiloidfiriptumeß. veni vt impleamnbsp;legem. Matt.s.Rt. fihùpeccatum non fecit, i .Pet .2.Contra,denbsp;omnibus hominibus iß a. Fraudidentum eß cor hominis. Jere. ip.nbsp;Cormundum créa in me Deus. Pfil. st. Nemo bonus ,nifi vnusnbsp;Deus. Luc. 13. ^tsfement epur urn,quismudum apeccato dicat?nbsp;Prou.20. Noncßhomoquinonpeccet. 2. Paralipof. Sidixeri- ç»aietnbsp;mus nos peccatum non habere, nos ipfis fallimus,nbsp;nbsp;nbsp;veritas in
nobis non eß.i.Io. i.Omnespeccauerunt,noeßqui redl^ facial,no ß ne vnus quidem.Rom j. Inmult is labimur omnes.Iacobi. 3.nbsp;^ifldeß mortalis vt mundus fitlfp vtiußusfit natiis muliere,nbsp;^mimbibit vt aquaminiquitatemllob.is. Conclußtßripturanbsp;'^^^fiiaßib peccato .Gal.}. Scionohabitareinme-dd eß,in camenbsp;fftfabonii.flrfacio malu quod nelo.p.Qm-p. LtipfichriHusad di~
H
-ocr page 70-TÎÎEOLOCTA.
50
fapiilos. St fitls malt. Luc. îi Et Stilomnn. Sept tes cndit ttf^ ßits Pro 2-f.AcncitfdeMoß.Aiorere iiîJtiontevtt Aarott.T^eunbsp;culpAm !nmeio?nmifißii.Eteut.^2.Deijfdem dpEt^pftctit-Tiitia~
».tiszlt fee terpretesinitttdeltqucrunt. Eß. 43. Necßcm DAuidyttos'vitiO rum negotium fuperauer At ßcd tu delicia noßrAcondonaf.Pßi.64.nbsp;Ö 40 Pluresfunt iniquitAtes mcis^pilis cApitis met Et 106. Pccca-uimus eu PAtribmnoßris, deliquimw^ ttnpq ftiimus.H^c üdeßnbsp;turnen Petrus . ASdo. 2. eß PAtriurchumnbsp;ProphetAtnfuijß dicit. Rurßts Eßitas. CAp.ó4. Omnesiußttiitnbsp;noßramp;ßnt menßruutipunnißmtles.EtApoßolideßipßs.PAu-lus.chrißiis yinquitvenitinmundum 'utpeccatoresßeruuret.
queßimus homines, qßdem Affectionihus quibusdp vosobnox^. Aefo 14. lAcobus.Elias homo erAt ijßdemAffecHonibus^quibuidpnbsp;nosohnoxius CAp.sJohAnnes. Etlexit nos eß lAuit ÀpeccAtisn»-ßrisßunguineßia. Apoc i. Liquet hinc nepluru eiußnedi Adferi,nbsp;rgt;t/EfiA ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neqiiAquAtnßitiß'ecißt: Legi Dei fAteAntur.Necßc res
^ 'iclfri!, hübet aliter. Dauid 'es,Ioßphi, Abrah.uni ^Zacharia, Ehßbeta,
Faulig aliorumq^ piorttm externa iußitia, remißione peccatorum perßeiebatur. Omnium noßrumßrdes teditimq^ animi. Chrtßumnbsp;ab lucre nee eße eß. Quorum aut em non abluit q non ßunt futuriynbsp;regni coeleßis participes. lohan. 13. Talesßunt Sancii fueruntq^nbsp;ßemper, qui hits ad Dcum 'voces attollunt. Remitte nobis débita:nbsp;'vel'vt Lucas habet cap ii Peccatanoflra: quiq^.Tum'uiuunt cre~
duntpeccâtorurnßiorttm remij
Pra
-ocr page 71-MO s co VI T IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1»
frohacteomnis Sa»f7us arat-, terr.psre opportuno-VfAli3. Tela piAHi,in:^Kit.,Aupußinuspnid et'iAmprogrediuntur-,'Vt dicat Vhnbsp;tAtnitißoruminhocfecttlo,nullum omnino haherepeccaturn, amp;nbsp;txhisEcclßamin bacrnortalitAte perßci,'J}tßt smninoßnemA-tuUnbsp;nbsp;nbsp;ru«A. quaß non ßt chrißt EccleßA,lt;pua in toto t err arum
»rbeclamat ad Deum, Dimite nobis débita noßra,Hac Ule libra 'dchareßbii-s. Sane nemo longitisabeßa vera religioneat^^ per^nbsp;feCltone,quam quifibi videtur-ßße bonus ac religicßss. errabantnbsp;peccabAt.fallebaturquiqjSanllißimi,mortui iam nopeccat.^ßjtnbsp;omnia ciimipßin ßße experirentur ,itadeßia iußitiaßcrtpsere^.nbsp;Eafilius,condone dehumilitate ^ui ßoriatur lin Domino glorie-tur,qKodChrißusnobisfaciiisßtßpientiaaDeo,iußitia, Eanbii-ßcitio redemptio. Hac enim eß integra perfebiagloriatio innbsp;Deo. ^^^ndo ney^proptcriußitiamßuam quis cffertur-.fedagno-fdtfibi deejß der am iußitiamßde aut em ßola in Chrißum tußi-ßcari. Chrjßß.incap.^.ad Go-latas Dicebantludai.^uißolaßdenbsp;nititur yexecrabtl'is eß .Paulus autem demoßrat^quißilafi^deniti- mm.nbsp;tur,eum benediclu eß'e.AmbroßusinepißolamadRoma Hoceti-simconßitutum eß aDeo,^tquicredttinChrißumßaluusßtßnenbsp;Oper eßolaßde,grat is accipies rernißtonem peccatorum .Hieronymus lib.i.contra Pelagianos.Eunc iußißmus, quando nospecca-toresfatemur-.e^iußicia noßranon in proprio merito fedinDeinbsp;sonßßitmißericordia.Bernardusin canticaßermone 22. ^isquisnbsp;pro pecc at is compunci us ¦,eßtr it acßtit iuftitiam,credat in te quinbsp;iußificasimpium-.eßßolam iußißcatusper ßdem,pacem habcbitnbsp;ad Deurn .Plura eius oyneris in ijßlem Ban£lis Patribus leguntur.nbsp;Honorandos eßeDeiminißros^Usquidem duplicimodo,vt lubetnbsp;Paulus^quisnegauerir? At -venerandos, 'uelßmulatqßjomineseßenbsp;defierunt inuocandos,quis zeloDeipraditus cenßueritlhabetßiosnbsp;limites honor ihabit cftltueßabetvencratio, Sicitos aßimetho-
H 3
-ocr page 72-TUK o LO Gl A
mo utminiîlros CJorißi dij^enfitoresmyfierîorït'Iieî.i. Cer.4, Itemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efi Patilits, qitis ^poflolia, nißt^inißriper quo s cre~
didßii.EtneckquipUtat^necquirigateß aliqutd,ßdqui naget Dew. Contemßt is ndorationem fui,qui nos de fe hamp;e fntire iußit,.nbsp;Nouerât enim, uti alÿ-.nihiLfe folum in homines conferre.De-u»i tnntumefe, qui mort nies quAcunq^^Gquot; qunndo vellet doceret,nbsp;cordncorumndbonn impelleret,nc multiplicibus beneßciqs njfice-ret.Itnqptntisillorum in hnc verbnprorapit. ^ujdb ifinèlstn mi^
rnmini,qunfiproprin vinutpietnte effecerimus, vthic nmbulet?
^ikit f,e,. yipfo.}. ÈtnlterdePnulo. Virtutes non vulrnres edebnt Deus per
docentibus, non plures dicits
mnnttsPnuli.Acio.19
fois übedientet hnbuerunt,qunmquot ille voluit, qui eß vnicns do Si or omnium Mnt. 2 9. Et crediderunt, in quit, quotquot ernntnbsp;ordinnti nd vitnmnternn.ASÎo.ii.Et-.Per minißroscredidisiisynbsp;vt cuiq^D eus dédit.I. Co.4.Ite.E)ominus nddebnt quotidieEccle-foA,qui fnluifièrent. ASio.2. Sic amp; t^ofies olim, vos vidisiis omnbsp;ninfnSin lehoun in AEgypto. Sednondum dedcrnt vobis lehouanbsp;ment em nd co^oficedam,vffitn diem hunc.Heut.zg. Nondificn^nbsp;tit ab his Augufiinus.nolite put are quequam hominem quicquamnbsp;difeereab homine,ndmonere no tojfùmusperfirepitu nofiravocis:nbsp;fi no intus fit qui docent,manivelle inanisfitßrcptiusnoßer -.hatnbsp;traEintu 4.in epiîi.Iohnn. Rognt CMoficus quomodo volant as Jli-^nbsp;nina,notahominibusfuififetffifoas fgt;Apofiolilegnti9nes,fcriptisnbsp;non mnndafifent. Ttignus prfiecîb, cuit um demum refoondeatur,nbsp;tsumfiriptn interierintEuangelicn.ldemiacio de SanEin Triade»
torum ba- bonofunànmentoprorfiuslignnfiænum,fiipulnm,ineoponit.Ait »*»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim do Eiore s corda hominu illuminnfiè. Cotrn Paulus Spiritunt
S.datorem ejfifideifcribit.i.Cor it.ldquodapparet exilEisigne etefii,nh code Spiritu collufiratis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.2. Fncit hoc idem 0 cul-
tivi id alqSj adeo vi dp ipfemet zMofiusjPatres ipfos illumina-
tos
-ocr page 73-MOSCOVITICÂ.
tos Doctt.3iiUufirAti:An non ah illo^detj^no hac Simeon(ffitta eßi LumenAdillufiritionem Gentium. Luc. 2. amp;Eßt.4-2. atque4Q.nbsp;îacobtts quo^ deeodemcap. i. Progenuitnosßrmone 'ueritatis.nbsp;Lt lohan.cap.i.Erut lux v er a .,c^u£ illuminât omnem hominemnbsp;oenienteminmundum.^^uodßomnem'.ergoPatres. Vocaturnbsp;^uidemluxmundiApofloU.Mat.5. ^Pauluslux Gentiumdici^nbsp;tur.K^eio.fi. SedquamipßahUla'unicamutuatißnt, quemad-modum lunafuarnßumit a file. Sic idem nimius hominum ad-Tnirator,de dignitata beat a Maris, talia adfiert.,qus ipfi no agno-fitit. it a enim defi. Refiexit humilitatem anctUsfius.non dixit, vi-dtt in ea dignitatem.Item.fecit mihi magnißca ilie.quipotens eß.nbsp;Et exultât SpiritttsmeusßtperDeoßeruatoremeo. Jnßtper Ange~gt;nbsp;bts.AuegrAt 'isdilectadnuenißi^atia apudDeu. Nulla hic dignitatis vißi ante in ea, quam mater eße fiui Domini coepit, mentto..
ß in ipfifuijfit, caufi non er at,curfiiafitbmißionemßiidi-leliionemgratuitam,autfieancilli, Deum 'vero,firuatore ergafi beneßcuagnoficeret, atq^ab Angelo,gratiaminuenißeapudDeumnbsp;ntorealiorum.lud.6.Ruth.2. Gen.iS.d? 39.2. Tim. t. diceretur.nbsp;Seimus qui inire gratiam apud aliosfi leant.Etß alt a apud Deum,nbsp;vbi omnia gratuita,aliaapud homines eß ratio.Nec id nosfu^it,nbsp;fieruatorem dici,'uelpereuntium 'velperditorum refiellu. Chri-ßus ,inquit,venit inmudum,'vtpeccatores (eruaret .1 .Tim.i .Ea-Utts eß nobts redemptio i. Cor. i Eos quißtb legeerantredemit.nbsp;Gal.4. Seruauitpopulumßtumàpeccatisipßus.Mat.i.Hinccon-fequinecejß eß, 'uelnoneß'e confieruatarcdemtarnq^Mariam,ßhnbsp;legeitidemnatam,quodcrederenefiits:veleam è numeroillarumnbsp;ancillarum Deifuiße, quasChrifltts ,vti alios omnescleclospecca-tis liberauit.Sicut igitur iUitatum beatifiunt, quoruremilfiafintnbsp;peccata.Rom.4 Ita Maria beatißima eß fminarum,non filsnbsp;merit is,fid ob Detin fißngulare gratiam: quod Filinm ipßtts amp;nbsp;?
/
-ocr page 74-$4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T UEO LO GIA
proprium nbsp;nbsp;vaicsi»}pcpererit.Beata qua. credidit,i»quit,Eliß!^
betha.Namperficientur ea qua ipßaDorKino diiJa funt.Luc.i.Et ipfamet ibidem.Ecce ex hoc, beatatne dicent, omnes atates. Bro-ßigHttM ße^o omnis hominïi dignitaadn Deo eß.Roi^ate,i»quit. omni tem-digni habeamini, qui effugtatis ßa omnia futura.LuC:
2i Proßeclißuntaconßeclu Concilijgaudentes, quoddigni habiti ejßnt,qui pro nomine leßu contumeliaafßcercntur. A^.s.Iuditi-um certum eß,iußi iudicij Dei, vt dignicenßamini Regno Dei',nbsp;pro quo etiampAtimini.2. Theßal. t.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de eadem 'virgine
ty^Boßeitsaddit'vtßolet cap.jg. repeiit, quaßoperaeitts recoci-liemur Deo quaq^ nobis deßunt ab ea coßequeremur-.iniuße trasßert ßlq beneßciüingenitricem.Clar}enim tradidit Apoßoltss.jycumnbsp;ßbi omnia in clis (ß in terrisperßliumßum reconciliaßße. Col. i.nbsp;Et Deus in Chrißo mundumßbi reconctliauit,non imputando eunbsp;peccata.3 .Ccr.s .ac ad Rom.^. Sicuminimici 'eßemus reconciltatinbsp;fuimus Deo per mortemßlq eius-.multomagis réconciliât ißerua-». Mana bimurper 'vitam ipßus. ConfiâtauteManam quoq^ iUam,ioßephonbsp;' pit^^^J^petttem mundißuißi: ergo hac etiam réconciliât a Deo eit,nbsp;olim omnibus inßenfi-pereu cuius ipßametparensßutt.Idem Apo-fiolus difirtisteftatur verbis.no aliü hominem,quam leßum Chri-fium,eßßeDei hominum^mediatorem.^uißemetipßum deditre.-demtion is pretium pro omnibus.i.Timo.2. Cur igitur ingrat utnbsp;bic mundus, aliosßbi hominesflatuit,per quos rede at tum Deo trtnbsp;gratiam?Nec CMoßcus minori erroreeam reginam vocat,^ omnia materno iure apudßlium agerepoßeq^, peccata nofira tegere,nbsp;Eceleßapatrocinari,ßceleruhufnanorum expiationem ejße, cumnbsp;latina Eccleßaputat.^^ua omnia ex vno et eodemßonte,veligno-rantia^velmalitiapromanarutßmulatq^Satan hominesa crea-^'rl^emdtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^^^^tarum cultum,propter ear um quandam
ytilitatentieAcellerAtttm atqpvita ßan^ttatern autrtit.Is enimß-ducit
-ocr page 75-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff
duàî totii-m terr Arum o rif cm '^poc. j2 Jta ut hsdie, À multitut- ' dtne credeatium rAciocifiAri, ad rei ueritatem dtmonßrandamnbsp;irßrmißimiim ßt argumentum. Cat er um execrabilis eß omnis,nbsp;^uiconßdcthamini.lerem.ij. Feris chrisiicLnisßltis Detiseßcslinbsp;terramp;'j^ re^or. Neefocium creatum., in admintßranda hac r/fundinbsp;mirada machina.habet ulltsmy nec aliquam patitur adiutricem-,nbsp;Aut nattts eitts^aliampraterßipßtm expiatione. Solus eß/pes omnium finiumterra.lßal öf.Huicßli ßeruiendum efi.Utïatt 4. Isnbsp;tantum in auxilium uocidits.rßal.fo.Is nouit t^uibusßtnä^ rebus Opus pritis cjuampetamus ab ipß. CMitt. 6. Abraham non no-1titnos.Efa.63 Hunceundem inuocauerunt Patresnoßri,lt;d3lt;:oti-ßruatifuntfpemin co ßsampofueruntmecfiußratißint.Pfal.22.nbsp;Nonfalso id. Hie emt» N^e à diluuio, Lot hum à cælefli incendia,nbsp;jfiacum äbimminentigladiojJofiphumà calumnia,lacoburnabnbsp;Eßiu,Mofen, Aaroncm, necnon omnes ißaclitas ab AEgyptijs, tcnua.nbsp;Danidem à leonibus. Sufannam afdßs teßibus,aUoßy^ innumera-bdcsfiinuacantesfimper Uberauit. Diues enimeß mifiricordia.
Ephe 2.Diues inomnes inuocatesipfum. Rom lo.propinquus ßf dem .Deut 4. Falde clcmens Pßi. Só.Exorabilis ^d tram tardus.nbsp;Pfali4f .Nonagit nobßum pro noßrispeccatis^ney^ prodeliclisnbsp;noßrismali nobisreddit.Pfal.103¦ Credentes cußodit. pf 31. Cur4nbsp;eß illidenobis. i.Pet.f .Confiruator eß omnium hominum, maxi-tneßdelitim.i. Eim.4.Huiusfolusßlius,propitiatio eßpropeccatisnbsp;noßris uita hotninum.Io.i.Solus complacitus eß Patri Matt. ly.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctid»
CAtifarnnoßrarnapudeumai^it.1 .lohan 3.Vnictsseß ii^tcr ipfmii^' C? homines mediator, a. nitus nouifeeder is pacißcatorßeprecator.
Tim.2.Hebr. 8. dEi2.Lumenadillufranda.sgentesca:litusde-^^iffum.7tfatt.2.Fiain cælum.lohan.io. Per huncpatet aditusad Eutrem.Ephef2 (ß'3.Jnteligcntiacontingitfriptiiraru.Luc.24.nbsp;Cognttig uerac'ts i lohan.^ dSx hustisfliusplenitudine omnes ae-
H 4
-ocr page 76-S6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE OL O GI A
cepimw.lohAn. t. Plttresei hts in ofßcijs adäidit toHegds, hojnt~ numpartimßiperßitio ,fnrtim aduhttio. At tibi o homo,perdi»nbsp;expeSÎAndunt erity antequaw Petri, Pauli, Nicolai -, Bafilij alio-beneficia, tradita nobis Ttiuina mjjleria, cognita habeas.
In quorum auxil^sAttmJpem fixerutuam^f rohe videmtss vtfiter a inteüigas.Et tarnen tibi tuisfi tot erroribus ficatentibns nomen ver or um chrißianorum, fiuperbe arrogas, diffentientes CruJ titiunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnortuorum ,interea viuos
Ma/tf. nbsp;nbsp;fian^os contrucidas? Signum crucisfionti, peSioriq^ toties adhi-
bes,eß de collofitfiendtsdnterim.tot immérités,in cruces agis? A-lios vrßsfamelic'ts difeerpendos, crudelifiimeobfiis?b infignem viripietatem? ^uifiuntij,quaresfortafiis'i Sunt SanEli CMofice^nbsp;fimper,non tat um vt vulgus put at in c cells, verum etiam in ter-ris,quibus cum tolendum eß nobisßdei vinculum. Sunt Uli omninbsp;tempore inter nos, de quibus hac omniumnoßrum iudex. Amennbsp;dico vobts-.quatenus idfeciß'is unifiatrum meorum minimorum.nbsp;mihifeciliis.ty[Patt.2S.^^rum,quotmilita in Liuonia ,Litua~nbsp;nia,acin tuo regno,velnulla, velleui de caufia interficceris ,neenbsp;tute ignoras,neq^ nosprater it,qui hac prodit a liter'isLatine,Polo,nbsp;nice, Gcrmanice legtmtts.Huius nunc crudelitat 'ts,Detis a te expetit pnas,per Regemnofirum Stephanum ,lt;eterna memorta dig-num:grauiusfibiillud iudicium in poli er um relinquens, de quonbsp;Çai dam- htc '^poßoU.Damnatio abfiq^ mifiricordia erit ei,qui nonprafii-vaititttr. teritmifiericordtam.Iaco.2.^ Agitenuncdiuites fiete vlulan-tesfiuper mifierfi veßris fiupetuenturls. In delicqs vixiß 'isfipernbsp;terramamp;ïaficiuijs, condemnaßis ,occidißls iusium-. non refitUitnbsp;vobis.Item.Opera carnisfiunt,adulterium.ficortatio, idololatria,nbsp;inuidiayhomicidiA,ebrietiitcs,c'omeJfiâtiones,quitaliaa^t,Regninbsp;Tteinoneruntharedes-Galat.s. Hisaddttauaros,maledicos,rapaces.i.Gor.ô.ficcerte talesfiunt Mofici,quitammulta aliéna ra-piuntf
-ocr page 77-Mose ovrTic A.
omncsnosadßinvitantesChriflilan nonDeum funmhomines conßtlere debent?Efi.S. T'ta eßpernicies ißaelitafedin me eßau-xiliu tuii.oßa I], b Beat urn tllum cuius efl auxilium Deus lacgbi.nbsp;Efalm.14-6. Conatur idem, allato in medium teflimonio de ferenda crucc, quam Monachorum more definitfententiam orthodo-xam de gratuit a pcccatorum remifiioneinfiingere:Deum immor-talem, quam inepte. Multb aptius verius. Auguflinus.cap. 14.
ciorem effitnderc.non
iuflificandumfenflt .oitenfum etiamßpra efl,ne vnumquidem eßeiuflum,quißtisfaciis,uitamaternamereri queat. Plenafitnfnbsp;San^aLitera huiufinodi diElorum, Deum iuflificareimpium.nosnbsp;prius dilexijfi.in dilecios fuos,Spiritum 5. bonorum operumau-auteminutilifiruopremium iureperfiluerit?Itaq^verafitntilia, vtaliaconflefitonisx^ugiiflana verba. J^ianquam Euangeli-umrequiritpaenitentiam -.tarnen vt remtfio pcccatorum certa,nbsp;fit, docet earn gratis donari,hoc efl,nonpendcrcexconditioncdi-gnttatis noflra,nec dart prop! er vHa pr.ecedetia opera, autdigni-latemfequentium. H,zear[iculo.4 p'era ó' hac Anguflini. Tanti
-ocr page 78-5« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LOG IA
eßergao^nneshominesbomtM T)ci.,ut noßramp; uelit cßßrrierifit.f qtiamp;Çu'itî ipßus dornt: pro illdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lArgitta eß Sternapr^itiiaßt
donAturtts.c. j2 .Lihri de Eccleßaßicis dogmatibits .(ß cap.z ó.oïn~ op^fiiamp;rneritASAndlQrtirii.,AdDeigloriAtnUudemj^refercn~nbsp;daßini. JßiJ.i. nemo Alitmdeei pUeet,mfiex eo quodipfedoriA-tterit.Sic. ^epi.t^^ßtp.Iohan. TrA^.^Xie -verbisDominißrmo-ne. 6. De Aq^uälitAte 'venerAndx, Trinitatis perßnarumno»nbsp;fuit tjlioßo necejß cum eo difutarCy/jui ipßm adeo non negnt, utnbsp;EatremFilium amp; Spirit um Sandi. vnumeJfeDeum profiteatur.
^^rrij c^uo^ hlt;»refim maligneidemobßit, minißre Chrißi, ^rtAni. nihiTmagßquam Arrium deteßanti. Arriani yinlt;puit.^.^uguß..nbsp;de hatreßbus.nolunt eße Fatrem Filium Spiritum Sanel, u-nitis eiufdeme^ naturaat^fabßantict,nonpoteßei^uidemFilius:nbsp;eßi genit ori, naturafua par : ueruntamen, qui a dittes cum ejfet.^nbsp;noßra caufi pauperfacias eß. 2. Cor. S.ßq^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad mortem crucisy.
niltrodemißt.Philip.2.SeruusabEfaia cap. ^3.min'ßer abApo-ßoloRom.15. uocAtur.cuias myßerijreßeFlu Patrem,nunquant in carne conßieuumfacitim loh an. s-jèejjè maiorem dixit^
CAPrr 7. CÎFALÈDICTA CONTINET. Item quomodo zMofei Biblia diuidunt.
Erfcripfifticaufasfuturi aduentus Chrifti,ad homines tam vinos quàm mortnos iudican-dos.Dequibusfupràmemoratumcft. Etfl tunbsp;fentcntiamnoftramnoncsaflecutus. Nos e-nimqn.iddeiudicioDci,mortuorumq;rcfnr-
redionefentiresquærcbamus. Verum tu aliud quidpiam loGutus,admeanon refpondifti. Qubd autem ncgas,canbsp;ppera effç habende bQna,quæ ßbüpfehQUioexcogitatädnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abi
-ocr page 79-MO SCO VÎT I CA.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5^
abstc,de Apoftolis,SanÜifquePatribusfcriptum cft.Dc . qnoiainantediximuSjVtiamp;devcrbisdece.Nam filcgeni-îviofisrccipis,æquumeft,vtiabbathum ctiam ritu ludai-o obeas. Paucis quidcin dc his fupra;fed tarnen accuratenbsp;explicarum eft,etcnim cumfiscanis,amp; crucisChrifti ho-ftis, nolo tccü multisagcrc. Q^æcapita exepiftoHs Apogt;nbsp;¦ftolicis,atquc cxcuangeliisinmediüadducis,cunanoftrisnbsp;noncouucniunt, ea vobis tradiditLutherus,csetcra mcu-tiris. ScribisetiShaberi hæc in Matthæo. Cur me colitisnbsp;inucntishominum? Vcrùm hæcin eo nufquam Icguntur,nbsp;præterquam in Luca.ldq; aliteractufcrrbis.Nam ibidici-tur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mecompellatis, Domine,Domine,neeeaquæ
vobisdicoperficitis'Sed tuhoftis, Chrifticrucis, in medio triticipaleasleminas,amp;vtChriftusait,mendatium in veritatem trasformas.vos inquit, ex patre veftro Diabolonbsp;eftis,dcfidcriifq; eiusvultis obfcqui.Isciiloquitur men-dacium,de iuo loquitur,amp; fanemendax eft, mcndaciiquenbsp;pater. Citas amp; Pauli verba ad Corinthios.non effc regninbsp;'cleftis heredes futuros,adulteros,illos qui vel manu, velnbsp;alio modoobfcnaâgût,Sodomitas,furcs,cbriofos,ma-icficos,obtreftatores,latrones.Quæ omnia, apud vosnbsp;Lutherianosfiunt. Quævcro dicladeidolis,V08nbsp;Luthcriani ad cultum imaginum refertis,nbsp;de his infra. Ncc minus inaliis quænbsp;fcribis mentiris. Hæcenimin
Diuinis fcriptis non Icguntur.
*
I i
1
-ocr page 80-THEO LOGIA
CAP. y. LASICirS^
AppellAuit. iUiu^^'ut mult or um Altorum e cAnt Ate profictfcent 'ium Corint ii. oblttus. dtxerit
JrAtrißio, Raka tenebitur cotijljju. quifAtue-gehennA ignis.Mat..
i RAkavoxindigHAntis Jam Hebramp;is quAmChAld^tis hominem nihili inunem ^vucuumfignificAt 2.Reg.i6.fedquAntogrAvit-isnbsp;eß beßiit feu obfc «ni can is in eum iuSum conuicium., quern Deusnbsp;iibeluis rAtione dißinxitChriHus pretiofofuofAnguine re demit,nbsp;Spiritus Sun SI us domicilium efèfùum voluit? ^...^ft minimnbsp;noneßdtAc/fe huncvirum À fiperbifimo Principe Appell At urn,nbsp;çtimAFfcis, omnes Lutin a Ecclefxhomines, prof unifnt ef im-mundi. Scribit CAîurtinus Biefctus^nobHis Folonus,CApite tertionbsp;amp;feptimolibrideCMo[couiAfe vidifè BAfiltiim, ißius quih^cnbsp;Opinio cofArcinAuitjvel idfieri mAduuitputrem fulutAtis Regis Polontst
.ßerum Rigiff/tindilegAtis^lquorurrt enumero
cciefit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abluentem idemq^ fierefucere omnes CMoforum Duces,
smtmi. quetiefunq^ ulicuius princfis Registie^RomunA EcclcfiAlegutiSy tAm in uduetuquum difejfu illorum.dexterasporrigiit adeo Ulisnbsp;hiomnesimpuri.atq^ h.ereticifunt. ^uidAdh^c Sanctus Petrus?nbsp;Adihiy inquit ..oß en dit Deus, ne quern hominem impuru dicerem.nbsp;Aclo.io proinde haudincredibile eß,quod tamper omncm Polo-niam diuulgatum iaclAturßunc eundemprincipem,\^nno quo
MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6i
ft IS decalogL.chrißi Jmobi,Iohannis,C£ter or umä^lt;^p6ßulorum man dat o, dit! urn eß in /Ipologia ad caput ÿ Sabbathum quo^,ßt-cro cultuûbirernus ni Dominus fabbathi. Mar. 2 eins 'vacatio-rem,fit A refitrreSiione infiequentem tranßulißßt. Feriatum meri-tohabendum-.tamenextraßuperßitionem ludaicam,^ Domini-cum.Apoc.i.vocatumproptereaquod eo Dominus Deus^ nosiernbsp;carofacitis quieuerit,nouacreationeabß)luta Necego 'valdcmi- nameu»,nbsp;r or,non efiètn Matthao lingua Eufitcafiripto ß quid modo Mofinbsp;Cus,rabiec«cus,'viderepotuit .hacquanoscap it .De inani cultunbsp;Dei inßitutis humantslegimus:aut illud Iohannis, quod cap. ij.nbsp;commemorabituryFilioli cauetc z/obis ab idoris-.tum maiores Rufi-forum,quosißctoties Patres Sanclos vocat,Er.cleßamßuis inuen-tis intantum obr tier int ,vt de ten da non dub itatter in t, qua fit isnbsp;tonßlqs contraria efiè 'uidebant ,qua in dubium 'uellc vocare^,nbsp;Aut ojUo emcndarc modo.religio Moßc'ts eil .P lane utfier ui, ac ßlqnbsp;Deifiaciifiuntfièruihominum.Similiter a Socrate Htßo. Eccleßa.nbsp;lib y.capsa.memoria proditum est. Omnes quiDiuinitatcm abnbsp;humanitate Chriliificiungereßudebat.ßac uerba episiola lohan-vis Caiholic£,Omnis f]riritus,quifioluitIefiim,ex Deononeli, exnbsp;uetußis exemplaribus delere, toilereq^ non dubitafie, a quorumnbsp;non ferend.a .at:dacia,noßrihodie Ebionai atque CMacadoniani,nbsp;fiioperuicaci errori,patrociniapetttt. ^eriturnbsp;nbsp;nbsp;Optatus. Afier.
libr I de fimili Donatiftarum in legem Diuinamfiurore:tdemq^ olim Arrianos fiaciitafiètefiatur-Eiclor. lib.i. TSleceßalia ueriornbsp;taufia tanta in Ilabraicis, Gracis Latinis utriusq^ fiæderisnbsp;codictbus uarietatis .Sublatafiunt enim qttadam in Hits abhare-ficis:qHadd partim comtitata,partim ad dit a, Suyda quo qß dem,nbsp;inverbo Lucianusaffirmate.obfiruartint hac Sacrorum Bibliofilm int erpr et es,Er afimus, Pagninus, Beza, Call olio, Franefiusnbsp;ItHtas Francificus lunitis ^uin necaliam maiiis ob rem, ijdem
/ i
-ocr page 82-THE OLO G 1\
prxeepto poliremum defienAndA rerum àlienArum concupißen-diuidunt,primA duo in unurn conflAnt. Scilicet, Deus tut a bre-/ccunJum uitAtcßuperßtium allquid dixit,quodanobisprjitermitti debeAt: fricepta.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;digeßit,vtnosidredlitûfAciAmus. VtDeusi-
dolumdongediuerßAßtntßc vxor proximi noßri liberi, fAmilÎA omniAq^'vtenßliA,nihilAÜudquAm domus eiußdem habentur.
^uAinre,nulliusneq,conciliqAntiquitheologi,eo modoprsece-ptApartientis mAior eß deberet,quÀm diuinA AUclorttAs. VtAU-tem CMioßci,itA fhArißnijtrAditiones mAiorumßorumpIurisfa^ cicb.înt AJoluntAteDiuinA.fJiÎAtt.is. sJ^dArc.ij.SedquidDAuid.
-ocr page 83-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;63
'9iti,quànidi^orum diiiwontïfi-.maiGr Eccleß^dd, Jjominuntf qu 'af» illiits ancloritasße quo id ceslituiexißtt ormculum. Hic eßnbsp;ßliuc mem diUHtcs.hiinc Audite.zMiitth.ij. ^t^em er raremcater deprauatHyqui corredta eße optant, aut nolentibm ÿs quorum id maxim è tnterefi ,ipßmet corrigunt : Hißi»t h ar et ici faißnbsp;Propheta,heîiia, canes,liipißuresdatrones. Hepe quodßcomnes Qîdnbsp;fanêliones ApoIioUcaßdis accipiendaßnt^täquamipßusHiuina.nbsp;'VocePetrießdntßrmata. Agatha Papa^omnibus Epißopis Dist.nbsp;i().£timmanis ilia beluaPonifaciM ^.Extrauagant. Com.lib.i.nbsp;tit.Demaioritate ^obedtentia.SubeJß Romano pontifici omnemnbsp;humaHamcreaturam,declaramus,dicimui, àefinimtts pronu-tiamm^omninoeßedeneceßitateßilutu.En tertiumdecimum fi-dei'vniuerfiiltsarticulum,quodamntultisignotum,tam in Aßi-ca quam in AßAEcclcßis. Aliter dtHingui 'a Rußis Apoliolicaßcri- nbsp;pta,quampridem a quibußamlnon à Luthero, 'n! isie blaterat)nbsp;toUendi lector um tadÿ caufi,diuißAßtnt.Apparet ex cap.14 .huinsnbsp;ßcripti.Quorum Itngua,habet.Matthaus capita ii6.ß)^ Zacza-lasßoc est,incaptiones cognominant. Pltra^ adeoparua, vt ex -j-cß.nbsp;tribtts confient 'verfibtu,proutfertfi:ripti Diuinißere 'vnaßen-tcntii.ïnMarcofimt.jï.lnLHca.j14.In lohanne.öj. In Altis.si,nbsp;Paulinas epistolas,caput.70. Inchoat, qui numerus ad.5.Colle-Etus finitur in ea qua ePi adHebraosßripta. ,^uem rurfim exci-pit.si.ab initio lacobi Canonica.Definitq^ in luda. z^ipocalypfimnbsp;quoq^Iohan.fe habere,rogatiàme Cracouia,cum Anno.ifjS.bellonbsp;exardefiente,Legati ad Regem Stephanummifiifiperbefe geßißnbsp;fint,dixerunt.OmniAhifi:ecapitibusdifireta,a quodam Cyrillo,nbsp;ConfiantinGpolitan£Ecclefificuiparent,}fiacerdotedinguagnaronbsp;ReUuonica.lde credo Marauis ^Bohemis,'vttradit Aeneas Syl- nehiminbsp;titusHifio.Bohe.cap.i2.Anno nati Meßia.905 .Eidentin Chrifium^fi^fi^-perfitafit, Oftuphriusfiolottorum etiam Apofiolam appcUat. ç^t e-
it
-ocr page 84-lt;Î4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
rttm^quodprAcepsfurore Aiofui^ totflAgitia LuthertAnîs olfijcit certèpertrabemfiAWyVidetfeHucamaliénant. Non enimmen-tiar.Ji vtferes habet dixcro, in MofcouiayhacfermeomniA^non-nulla^alianon'vigeretantum-fedetiamregnare 'vitia.^^ode^nbsp;go ex ij s habeoy^ui in bellis CApti,cum C^ïofcis complures annosnbsp;'vixerunt.FurtAebrietates 'rarbora apudeos. Cultros illorumnbsp;cubitales y quib(ts,ftb intimis vebiibus latentibusyfe inuicem ira-Mtßoritm hoßerrt vero incautum confodiunt,fimper exhorrui. In technisnbsp;fallendi alios,pre eo quo pollet ingenio funt 'vaferrimi. in 'veden-do Autem y mercem decuplo pluris aßimant y quant confiât,modo,nbsp;emtorem decipiant. Nec mtnor efi illorum caUiditas at que muta-bilitas, inpaFiionibus quibufq^ conslituendiSyJn congrejfitamico,nbsp;cuni noHris nihil illis tumidius. ni prior ipfifAlutaueris,nonfalu-taber is. Honoreprauenirel^ vt Paulas iubet) vel honoratißimum,nbsp;dedecas habetur.Mendaciû verb,adeo efi vulgare omnibus, vt il-lud infimifuperioribus,ac ipfimet principi more prorfius barbari -coyimpune obqciant. Rei huitss hic quoque leguntur aliquot exem-pla.^uodenim vrbaniores ChriPiianiyVeniam prafati,per ver-bumnegandiyVerecundeefferunt-.ldiPii Ryluesiris ingenij homines,mentirisfmpliciter dicunt. At qui in promtu efi cuiuis. velnbsp;hocediofum uerbu,velaliquod crimen alteri impingerefid chri-Hiano dignus ePt.mifits conuicqs folidisrationibus docere errantes, conuincereargumentisperuicaces. De idoltsfeu imaginibas,nbsp;dieetur ad capnbsp;nbsp;. ^^ubd fi feripta Diuina,de idolis Ethnicis, ad
^^i***^^falfigt;rumChrifiianorumimagines,verisvt olim,it a nnne igno-tuSyreferimuiùdfit ideo,quod ij Ethnicos ,maloillaruin vfuimitentur.adeoobliuiofi facit, vtneefitp-plicare/ùperis, neefera celebrare...jnbsp;queant .nfiifignis admo-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neantur.
CAP.
-ocr page 85-CAPvr g. INTEHITFR IN LETHE rinnos:nonnihila.ttingit de Ru^ica Religionen inbsp;Romnnn Eccleßn,
Q£.d fcribcns de Luthcri doärin3,ais vcftros fidcm,noninLuthero,fedin ChriftQ Domi-noftro figere. Atramcn fi vcl Luthcrus velnbsp;pi'oponat,quae ciim facrijnbsp;conncniant'.nÖ fecus vos iis, qiiàni vo-ci Diuinæafienfuroselle.Sin pugnantiacum Chrifti Aponbsp;ftolorumqncdifciplinadoccat,eum licet fit,vel Angelusnbsp;cocleftis,proanathematehabendum eße. Audi verb quidnbsp;de his feribat Apoftolus.Miror, inqui t, tain cito vos à vo-cante gratia Chrifti,tranfite adaliudEuangcIium.Etfi nonbsp;eftaliud: nifi quqd vos quidam turbant,amp;ab Euangelionbsp;Chriftiauertere volunt.Verhm,fiautnos, aut Angelus ènbsp;cce'o,prædicauitvobis aliud, prætcr id quod eft à nobisnbsp;prædicatum, anathema efto. Notum autem vobis facionbsp;fratres,prædicatam àme doclrinam,noncfle humanam.nbsp;Neque enim ego ab homine accepi didicifte, (ed è reucla-tionelefuChrifti. Videmihi,vt non fuavoluntatc,nccnbsp;absfeexcogitata ,nec quæfctipturæ Diuinæcôgruantin-ucntajf'quemadmodum vos, quia concionibuseftis,ve-ftrocumLuthcrofcciftis,)fcd patefaciente fibi Dominonbsp;aliis tradideritiamp;inChrifto acquiefccns;,ncquaquam ip-
K
-ocr page 86-6lt;S
THE OL O GIA
feinet fundamentum effe voluerit. Super quod fundame-tum,fi quifpiam exftruataurum,lapides pretiofos Jigna, fnum,arundincm, vniufcuiufq; opus manifeftum erir.nbsp;Dies enim ipfis declarabit.En vt nemo ponerc queat aliudnbsp;fundamentum,præterChriftum iam pofitum. Qu; redi-uiuusjdifcipulosjbeatolq; Apoftolos ad nunciandum al-legans Euangelium, dixit vt irent, ac omnes nationes innbsp;nomine Pattis,Filij,amp; Spiritus S.Baptizantes, docerenrnbsp;feruare omnia fibipræcepta.VbianimaduertiSjiubere eunbsp;ot)fcruare,etiam nonferipta præcepta.Scribitidcm Filiusnbsp;tonitrui. Multa,inquit, alia fecitlefus coram difeipulis,nbsp;non fcripta in hoelibro, quæ fî figillatira fcriberStur, opi-nor,nectotum mundumcomprehSdereca pofle» Atten-dantautem ij,quifedidisApoftolicis, nonpræbent ob-fcquentes,id quod Chriftus apud Lucam dicir. Qui vosnbsp;audit,me audit.Qui vos reiicit,me reiicit.Erenim Apoftonbsp;liadprædicandum Euangelium digrefTbfurrogarunt ßbinbsp;feptuaginta Vicarios ,itidem A poftolos:ac fecundum hos,nbsp;ordinêlpiritualem,àquogt;vfq; adhuc, facerdores, doâo-resq; populi propagati fiint. Qua de re Paulus ad Titum-Propterea te in Creta reliqui,vt nödum abfoluta perficiasnbsp;amp;infinguli$oppidis, Sacerdotes conftituas. Quod fi hacnbsp;renö effetChriftianisopusnófcripfiflent de ea Apoftoli»
tatenon inceditis,magisfeproditperuerfitas,Petro fupc-rioreApoftoIOjfecunda epiftola,id aientc. Quemadmo-dum, inquit, dileftus frater noftcr Paulus, pro iapientia fibidata vobis fcripfit,ac in omnibus epiftolis,deiifdemnbsp;lóquitur» Quibus in cpiftoiis, funt quædam diflScilia m-
telleólu
MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47
tclledu:qux indodi ôc infirmi,vti alia omnia fcrip.ta,fuo exitioperucrtunt. Defundamcnto, dixi iam antca,in quonbsp;ædifîcata aurum, argentum, lapides pretiofi,funt bona o-pcra.lignaautemfnum. harundo fragilis,funt opera vi-Jioraatque peccata. ovos pcrditos, qui fecundum Petrinbsp;didum,fcripruramprolibituveftroperuertitis,Similiternbsp;Paulus,negataliudfundamentum,præterChriftum iacinbsp;pofie. V^'os ergo prætcrmiflis Sacerdotibus, pofthabitisnbsp;dodoribu5,amp;facrati ordinis viris,adeoquc ipfis Apofto-lis, Chrifti mandatum peruertitis, eundemqueapudvosnbsp;ipfos crucifigcntcs, diflbluti dodores fadi eftis. Atquinbsp;ApoftolusfcribensadGaIatas,ne Angeld ipfum quidem,nbsp;aliamab ilia quam acccpcrant dodrinam tradcntcm,au-diendum efrcdicit,abieciftis,vt omnia itatraditionem A-poftolicam:idcoque ipfimctvobiscxccrationeminduci-tis:ac nos in vos tcritatishoftes,amp; inhoneftos quæftores,nbsp;fulmcn anathematis iurc optimo torquemus. Antichri-ftiani enim eftis.Antichriftus autcmiscft,quifeopponitnbsp;Chrifto.Fada eft à tc Rofliacæ noftrae fidei mentio, de quanbsp;hæchabcto. Baptizantur noftri in nomine Patris, Filiinbsp;amp; Spiritus Sand:, nunc amp; in lecula benedidi, poftquamnbsp;primus noftcr progenitor, beatus illc amp; magnus Czar -R*/»«*nbsp;WlodimiruSjdiuinitus illuftratus,nome Bafilii ad myfti-camvndamnad:useft,à quo tcmporc,vfq;adhancdicm,nbsp;nonRoflîaca.fedChriftiana,appcllaturfidcsnoftra.Quâ-obrem,vbicunqucinorbcterraruni eftfidcs Chriftiana,nbsp;ibideamp;Ohriftiani nominanrun Atvbiiialitervocantur,nbsp;ibiverafidesnôeft:fedfunt.hærcfcs,diiridia,apud Gétes,nbsp;inquit Paulus,multi Dei amp; Domini funt.Sed nobis vnusnbsp;eft Deus amp; Piter, ex quo omnia,ac nos in illo.amp; vnus Do-
K 2
-ocr page 88-68 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
£.ccleßa
minus noftcriefus Chrill:iis,pcrquem oninia afqucnos.--vnus Spivirus in quo omnia acnosinco, vnafides,vnum baptifma.Si Pagani invniucrioorbecredütamp;facrificant:nbsp;li liccffe id Deo taccre fibiperfuadeant. tarnen Diabolisnbsp;credunt,ócfacrafacifit.Quocirca Dcumin TrinirateJan-dandum,etiam arque etiamoramus, vt tarn nos, quàninbsp;omnes vera Chriftianitatcccicbres Roffiacas terras,ab ininbsp;micis tcncbrisincrudelitatis veftræ confcrucfQuibusinnbsp;tcrrisjfi quos vides infira infirmitate fcgnicie, non omnianbsp;mandata exequi : id non Legi, fednegligenriæillorum aß-cribito. Quæ autem nobis défunt, qiiæquc ipfi implersnbsp;non valemus :ca Chriftus fua gratia complet, qua fi quinbsp;freti negligetes fint,ii adverfura fegraucm Dei iram cou-citât Scribis nequaquam vos Ecclcfiam vninationi,loco,nbsp;linguæ alligarc. Qiia^prervnacftChriftiana,cathcdralis,nbsp;amp;Apoftolica Ecclefia.Necobftat,quod vrbein vna.inavec,in villa,in toto denique mundo fint mulræ. Cum omnium vnafitconftitutio,vnaaâ:io» Quódveródc Latinanbsp;dicis,non Itrbetdc eamuItisagerc.Vr enimhæc verfutifli-ma eft, feu aftutc decipit: ita vos tenebræ eftis. îam fi quia
aliquem è carccre tenebrofo edudum, inducat in obfcuriorcm , impoftura cft, non vtilitasha-bëda; Haud alircr,qui è tenebris proditcnbsp;in lucem volens, rurfus in cas inci-ditjfeipfum feducit, neque eftnbsp;verax. Arque délaisnbsp;haftenus.
** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AD
-ocr page 89-AD CAPVT 8. LASICII ApologiaLutherianorum vbi ócde Ifracliticanbsp;Eccleßa, Chriftianæcongruentidcnbsp;tradirionibus arque denbsp;Antichrifto.
Tgt;eo ^ïofcttiflagrAtodio Lutheri, nbsp;nbsp;iußicixßdei,
amp;Theologi£ purtoris fortißimi {r3ßaurAtorii,Liher^ tAtif^, ChrtßiAnx Acerrimi 'uindtcis, 'vt cjuit de ipfinbsp;Attpfe^ÎAtoribtisßribit eiu^plane non intelligAt:^nbsp;ignarw Artis diJJèrendiyWultoties pucriliter répétâtnbsp;quodßmel dixiße fatis erat. ¦ Ne illudrurßus dicam, ineptißime
idurn omni A eßicris litcrn-,Aduerßim nos tor quer e,Ac nos ea docere 'Uelle,quamp;pueris noßrisßint notißimA patere diciturißiiss Domini imperium in longitudinem, quin genta milUaria Germanica.nbsp;idquod confirm At. zj^lat. Miechouienßis,Mathematicus.libro z.nbsp;de Sarmatia.vcrifimile.lHamlohanncSyhuiusquo cum nobis resnbsp;eflauus, ^Bafitlius PAtcr,Lituan 'is quot;viadenieruntacdoloprouin'nbsp;das amplißtmas. 'uidelicet Plescouienßcm.qua nuncrecuperatur,nbsp;Nouogrodenfiem,Smclenßcenßem, Viclcolußcenßem ,iam recept am,nbsp;Sueuiertenßm,^ O^Loßaifienßem. verb iße etiAm,neßuisnbsp;maioribftsinferior iniquitateforetfijdem Lituanisfinitimis fuisnbsp;*bßulerat,eaiAmadipfos,Opera optimi Regù StephaniintrahoG .nbsp;triennium t cdierut. Et tarnen in tantaßli magnitudine. ne vni-cumquidem eß,GermAnicisfimile Gymnafium, in quo iuuentus.nbsp;in fheologiafalteinßituerctur.Qmnes deditißunt armis: notam
K i
-ocr page 90-'T HE OL O'GIA adßtndefiniiendit,qua.m ^daliéna ..pernefasoccitpanda. Tarnen-hicprinceps -, nihilnißChriflianam iußitiam crépitât. A qua tamnbsp;procul abeß, quam iniqui à regno cælorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis vero (^la
ße, quos Lutherianos,vttuostantum^ChrißianoscognominaSt nihil reorpeccatum efl.quodimpulßre Spiritu Diuino.'vitia Ëc-clefi£,multis contracta annisnotauerimus :quodque ÿsiollenditnbsp;hatîentts tncubuerinttis. IStam quidnos aliudfacereoportutt,illisnbsp;f urgent quorum hoc maxime officij er at,partim id negligentibtts,partimnbsp;nccießam fi; tam pr£claro opcrt manus admoueremus prohibentibus? Sed.nbsp;nihil hi,àßiis diuerfum maioribus egerunt T£,inquit,'vobis Scri-ba Pharißti hypocrita: quoniam claudit'is regnum cælorum coram hominibtts vos enimnon introitis ,nec introeuntesßnit'is in-troire. C^latt.2^. Eaenim certenunceß ratio Ecclaßsi, hicq^eiusnbsp;ßatun qui fuit Chrißi Apoßolorum ,ßtperioribtisq^ temporibtts.nbsp;Tlam vt parumper àpropoßto digrediar. Pharifii, deuinEt 'isfibinbsp;hypocrtfivulgianimis,eolocofuere,vtipßsau£toribtts omniaße-r ent .primas vbiqßenerent, acßcutiuuare( loßpholib.iS cap-aj.nbsp;teße )ita lader e quo fuisfacilepoteYdt.idemfacit hodiè or do eorundem. Longis precationtbtts, laxis veßtbtts, crebris ieiuniis.auEio-ritatemfibi ijdem parabant-.humanas traditiones,uerbo Deiferi-pto,plurisfaciebant, mult a oner a plebiferenda, immunes ipfi eifnbsp;fit a nofirù noui Tefiament i Pharifitis. Se£la ibinbsp;sscdeßt praterfiacrißculos, Pharificorum, Sadducaorum ,Ejfieorum Sama-enm R»m. ritanorum Herodianoru, dogmatis interfe diuerfiefuerunt. Buntnbsp;eademprater facerdotes,intermonacbos hodie. Multituncpfea-doprophetaexoriebantur,non pauciores flint hoc tempore. Ojfe-rebaturtumDeopro peccatis hoßia,licet iam Chrifittspro omnibus ejfit mortuus, ^mult 'is cerimonijs res Diuina peregebatur.^nbsp;Ojfertur nunc eidem eadem,de qua ad caput u.Nec minoribus ce-nmonijsgrauati efi Ecclefia. ßAißi olim DiuinitusPropheta^re-ligionu
-ocr page 91-MO SCOVITICÀ.
lisants moriiTnj, popttli in ft nur at or es .male nccipicbntur.nec me-liitinHnctrii,ctAîïtur.ei(citâtia Deo^reruin EccLefiâ corrupt arum èmendtitores. S^pe ißaeliticA Eccleßn, ob imaginu/n cultumßcor-tünpue^etfi non[entity ChrißinnA. oblectArutß JßAclitA operibtttnbsp;manuumfuAruWy'vt StepfiAnttsprotornArtyrait,cf trAditiaDconbsp;ßunt y'utßeruiret cxercituicotli.HAud minorent hodie 'uoluptAtetnnbsp;ChrifliAni in fabric At csftmulacrisponunt. Angelos CAterofd cli-tescoluntyVirginemMariAm, reginAmcoeli(ß vacant intto^nbsp;cat.tuit ißaelitisßuntmwßacerdos,paries dealbattssa Paulo. A ci.nbsp;2j.VocAtus fuerunt amp;alÿpontifces. A£i.i.AdhAcingensturbA
ro.Haudaliaeius incrementa.fiquis attendat,'vidimusnoßroß-: culo. Omnium tune iufiitia, quot;jicio doet or um, in opsribus legisfit anbsp;trat. Fit pene idem hoc tempore. Coecos duces, ccus illepopulus ha-bebat.necqnuncperfpicaciores eß'videntur. Chrifiusolimpra-terito fuperborumfacer datum or dine,alios voluntatisßia,mundo pate facienda pracones delegit .idem prorfiis ah eofactum, cer-nimus ho die NulU turn alij magts quamficerdotcs,Chrifio ho-minum iufiitia aduerfatifunt, nulli alij difiipulos eius Synagoglsnbsp;fuis exigebant,puram DoEtrinamfiargere 'vetabant. ßua cun-£la,fimilium or do facit hodie.
Erant ilia tempefiatepafiores, qui oues fibi créditas nonpa-fiebant.Ez,ech.34 fient nunc etiampermulti titulotenusFafiores iuùencs,aulici,illiterAti,impq. Gerienim omniaconfus'e neeeße^
-ocr page 92-n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O G î A
eß,m Bâhylor.iA h(jc cft, confnftene. Ex^eSÎAhAlur tant uulgo ali us prater tlliiti'! ChriftHS,quem omnssintHcbatiturnbsp;nbsp;nbsp;audiehant.Si-
¦uiilitcr iîtinc cxpcéÎAtur AliuspriZter hune ^^utichrtßus, quem bmnes aßtciKtttyoßulüpedis ^jcueraiitur.^ß^ vt qua vtdi teßor-,nbsp;tarnjitmniße quàm ipßr,~, Deum compellaut. Tewplum Domini,nbsp;Tcrnpliim Domini ißraeliliM quondam 'vocifirabantur, eodemnbsp;paBio nunc C.'iColyci^EccltfiA.,EcclcfiA damit ant. Deport ata (rutin Babylontam ißaelitariirn Ecdeßa.Dcuenit (ß Latina inßerui-tutern ilbtis alter ius Baby Ion is Apoc. 17. ideoq^ Pap am Dominumnbsp;appellat. Solo bisnbsp;pajja aliquoties caput Latina Borna.. donee illudeius 'veniat exidiu,nbsp;ßmile Sodomitico. ^^poca.iS. Habiterunt ißraeltta hoßes Aßyrios
aquata eßßedes ißradttica Hierußde. idem
Chald^os, viryäfuroris Dei habent nunc Chrifltani, urca-s Scythas, ztroßqßnßiperabiles.Fugere Babylone ludaos hort at urnbsp;ujates leremdtscap.penultimo.Exirealtera Deutßtosiubet,nipe-riremalint.lt;^poca iS. Aplantapedis-, tßq^ad 'verticem capitis,nbsp;morbosillius infitranßulit Chrißus idempaßorfua PapaAdria-fius 6. de morbis or dints Eccleßaßici fajßts eß, Icgatione ßua adnbsp;conuentum North ergenßm K^nno 'i^22.Hti Andr. Fr iccius Polonits,cap.7. libriI.DcEccleßamemorat.At Platinain iJPParcel-linoprimo Pontißce, Ctißintanus in vita Sigßnundi Impe.Picttsnbsp;t omes C^drandulantis oratione ad L eoneni 10. De reformandisnbsp;moribus Ecdeßu, alijq, plures, hits tant as corrupt das, ad omnenbsp;Chrißianum nomen referunt.Ita vt nonfalso ßingdus ille, mo-nacham Elißabetha, Abbate Trithemio in ChronicoHirßuigien-ßidtradente,Anno 1162. affatus hißce verbisßt.Clamaßortiter,nbsp;(ß dicHeu,adomnesgentes,quia totus mtindits, in tenebraseßnbsp;CO nuerßis.exite ille vos vocauit,qui de terra vosßormauit.paeni-tentiam agite, quia prope eß regnum. ^uid m ult is? ouum ouo nonnbsp;tßtamßmilejqtiam ißraditiea Fcdeßa ChriLiiAita.His nos mott
-ocr page 93-MO SCO VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75
huiui generispluribii^s -fAd emendAtionem,ade'bf~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
de centAmiMtA religionis,fi,luti proJJ/ic ientes noßrAtAnimum Ap~ fnUmiss,excogitAturn AnoblinihiliCiuodnon frius mentibm no~nbsp;ßrii-, vnicta iüe 'veritAtis do cl or inferuit.
'Denonfcriftis'^poßolorumfrAceptiSinoneßhicdifferen-di locui,ncc lo Annes de tUn Agit fednArrat 'veluti hißorictii,mul~ toplurA lefum fecijf, qiiAm ipfe fclaferipferit. quibus^quomode en.nbsp;credAmus,nifieACAnonicifcriptorcsprodAt literulCAteriirnfAtunbsp;id Uquet, nihil Proph Atas,nihil Apoßolosfis inferiptisprater-tnißße, quod I fr Aelitas tenere, ChrißiAnos credere necejfim efßet:nbsp;^uin,quodchrißtisAtq^iz. Apoßoli, homines docucrunt, id4.nbsp;EuAngeiißa,Paulus item Pctrm ,loh Annes ,Iacob ns Judas Apoßoli, literii mAndAuerunt. Lex DiuinA vtriusquefderis,Abfilu-tAm trAdit normAm be Ate viuendi,bene credendi,^ Eccleßamnbsp;reLte AdminißrAndi. OccultAyinquit, Jehoua L)einoßri,ßintre^nbsp;nelAtA,noßrAq^funt, filiorum noßrortim inperpetutimAdom-niAlegishuinsdicla exequenda. Deut. ag. Etnouilnßrumentinbsp;AuHor. Vos dixi non fr nosfed Amicos, quia omnia Audit a a Pa- ¦nbsp;tre,notA feci vobts. loh. ts .Et PauIus. Non fubterfugiquominusnbsp;uobtSAnnunciArem,omneconflium Dei.Acio.ao.Jijpd coftliumtnbsp;dsilla Chrisiiomnia^îosetiam hodie,ex monumetis, cumEuan-gelißArumjum eiufdem ^^poßoli cognbfimits.Namvtplurimumfcripfit,^ lAborauit in plant ando Euangeliodta eadem omnibus tradebat. Reducet jnquit, vobis Limotheus in memoriam,nbsp;qua fint via meamp;in Chriliofcut 'vbiq^ in omnibus Eccleßisdo-ceo.i.Cor.4.fic cap.pitain omnibus Eccleßnconßituo.Eodem has.nbsp;reciduntiliaeiufdem,deferuAndis trAditibus,ßueperfermonemnbsp;ßueperepißolAmexpoßtis.a.Theßß2., cutiliai.Corinth.ti.Re-liquA ciim 'uenero conßituam. ^uadam parui momenti in cnanbsp;Dominiferuanda, vt eß or do, locus, tempus, éfquafunt plitrA
L
-ocr page 94-7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA
eiufinodi, allaife conflituturumpoUicetur: rem ifgt;fàm perferîpfit. Ego inquit,accept à Domino quad tradidi vohis^ Dominum no'nbsp;Cte qua prodehaturpanem accepijfe.gralijs a^is ¦fiegijj'e-.accipite,nbsp;ecLite.hoceß corpta m eumpro 'vcbis prangendum dixijjè. Similiter capiteii .adeofdem Corinthios. Eradidi ai oh is in prim is quod.
acceperam. Chrißum mortuum eße pro peccat 'is noßris, eßfi-p ult um ft er t io die reßtrrexijß. Ea igitur qust non ßunt fcripta-, abqs ^^poßolis, quialiquid literisprodiderunt,fidtamentrtt-dita: ad Cinrimoniasnon ad fundamentum ßdei, quodßriptun»nbsp;Spiritus S. ejfe 'voluit.pertinent, qurt carimonist quam v/artafue-rint in antiqua Ecclefia, docent nos qhißorici,quiEccleßaßicit,nbsp;Ster Sai. ßriptts perficutißtnt. Ttlia et tarn apud ludieos fuerunt. iterfab-bathi Mat. 2 4 .ideß, quarts partis miliaris Germanictßaciumnbsp;feu quad idem eß, bismille cubiti,hoc eß .pajßts minores, 'vt Chal-dausparaphraßes in Ruthponit.Etpugillaris manuum,qttodipßnbsp;vidi,atvtenßUum crebra lauatio. zMarci 7. Eonunt auter»nbsp;hoc in numero veteres,praterß/mbolum Aposiolorum,Raptizan-distradifolitum.'.Mugudinodeßde dr operibttscap.ii. teße, id,nbsp;quodaPafihate vfq,adPentecoßen,genuainterprecandumolimnbsp;nonfle^ebantur, verfiaderientemfolem fade in templis,Dettsnbsp;etiamnum adoratur, dies Dominicas confieratus religioni habea-aet. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}t-ediuiui, in ceelum refumti Chrißi,Spiritufq^S.
illinc dernifiißatis temporibus memoria recolantur. item Raptif mainfantum, Baptizandorum trinam immerßonem,vigiliananbsp;nociis Eafchatisfignum cruc'is.,§tiadrageßmam,diebusMercuripnbsp;Cf Venerisieiunium,cateraq,pauca, qua ne^ nosomnes,planere-qcimus. Licetnegligendi quadam,non defint caufie. ^ua veronbsp;antiquitésinßitua,inabufum dfjuperßitionem,'verfa iam longonbsp;Auo erant-.in qs ipfumChrißum,E2oechiam,aliofißhuiuspietatenbsp;ßmiUsimitAnnur^ ^ttprttm iUeimepeatoresttmplo Dei eiecit-.hicnbsp;ßatuat
-ocr page 95-MOSCOVITICA.
fi'attiai idololAtricM contriuit Lucosßtccidit,ferp^entem 'illunt C^iofiicum dieet Chrißi pA^krifgurAtn-, ah ifraelitisßiffitucul-tum, commintiit. 4. Reg- iS. OmntA enim aderudittonem neßrinbsp;ßripta eßß^ omnia^noßra effe docet Paulus. Proinde nos etid,mcr-catorcs Mijjarum, templis exturhamusyartisChrißum in pane,nbsp;pro 'vinis mortu 'uDeo oßßretium difiieimus ,fimulacra ad 've-nerationemproßituta perßingimus. Malum ptoißcem cum Apo-ßolo pariete dealbatumßacerdotes 'vitiofos-, hypocritas cum Chri-ßo, 'unico omnium eodem^^perpetuo Sacerdote appellamus. Cate-ris ,ijua Ecclefia in captiuitatem Babylonis Spiritualis abducla,nbsp;cointauinatafuerunt,innouatisperpurgati/gßutolim îudaiBa-hylone liberati)melius utimur. traditiones hiimsina^, monitiabnbsp;ApoßoloColoß'a. Omni cura cauemus. Pharißaicutn cnim eß,populo Dei aUijuidaliud,quam lex Diuina traditpraßribere-Phari-ßdßribit loßphfss ,multa inßituta a Patribus accepta populo tra-debant,non in CMoßs Legeßripta, quaSaducai negabat ejßefir-ttanda. Haclib.i^.cap. iS. Anti. Iuda.^^crcueratumd,emumpujnbsp;raatqßcata eß futur a Eccleßa,cum in ea,omnia ex praßriptisnbsp;Chrtßi '^poßolorumq, age/ur. Religio adipßs fontes reducetur.nbsp;Hon alia eiusforma, prater ea qua in Diuinis Legitur craculis,nbsp;conßitueiur. Hxc qui inßsis ccetibusfaciunt,uel vtitafiant co-nantur,an hi in tenebrisverfariperirefalutiq^prorfssexcidcrenbsp;dteidebeant, iudicent illi quorum mentes ojt 'ueri lucem cumnbsp;Paulo videant,illtißrata diuinitusßint.t^it fj^lcßus Apoßolos,nbsp;ßptuaginta alios eiufde digpoitatis ßbifurrogaße. reritm id ipßtm-met Chrißumfeeiße, Luctü.cap.io. teßatur. Horumnorninare-fertDorothcus Gracus. idem'verbailla^^poßolißeaurogem-misßipulalignis.debonis^ mails operibus accipit.Dicas hominem 'uere operarium, inquo tarnen per paru eß bonorum operum.nbsp;^^elius Tcrtiilianus lib.^. aduerfus C^^arcionem,dedoctrina,p,^,^^,
E 2
-ocr page 96-TttuinA trahut.his omnino,qubmeliuißapiant, iieüeboroofii$efl. Q^t amen opinio,mentibushominum aßute inßillata,ingentesnbsp;«pes attulitßcerdotibus.
t^ntichrißiani ^^oßo eße videmur, tarn vere, quam ego ßim Moßus. Age igitur Chrißum ^aduerßarium einspaucis de-pingamtis.Ne quihabendißnt Antichrißiani, ignoremus. Chri-Piusßeßolu viamnbsp;nbsp;oßium eß,per quad ad Putrem coeleßemper-
uenitur aitAntichrißtts Uli tot milia clitu, nbsp;nbsp;absßc facratorum
hominum,eodeminmunereadiunßt, Eßenim Antichrißtis if lodoco ClithoucoParißenßtheologo incap. 2'^, Rh. 4--EamaßenUnbsp;quisquis oppofttns eß aut contrarius Chrißo,doclrinailli autmo-ribtts contradicens. Chrißtisßruator hcmintim dicitur. lt;^nti~nbsp;^Htithe- chriUuSyßius perditionisappellatur.a.Eheßi.z. Christnscre-
multorumpeceata tolleretadHcbr.p.eßio. vbiesipeccattremtß-ßo, noned amplinsoblatiopro peccato . t^ntiehrißiana Canon Mijßi, it a inquit, Sußipe San£îe ?ater,£terne Eens,banc imma-
culatamhoßtant,qi(amcgo tndtgnnf]'amulns,oßerottbtpro. omnibus ßdelibns chrisiianis, viuts atq^ defundts, Vtmtbiacillis proßeiat adfalutem,in vit am aternam.çbriUns author coniugÿ.
ßt.ei
MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77
{Deienimfèrmo eß,qiio omma.fi^ci)h£c dixii._^ß poteßcapere cupiat.f^ntùhrifitü tanquamneituriii humans. Domintii,omnesnbsp;ßtüs Sacerdotescaperejdesißne 'vxoribtis eßi,vtcapite 'ultimonbsp;docehoduhet.Chrißu'iillumA tpuo 'vocatmerAt bonus^Arguitmo-defle.Etfiis 'uerumdmprudens dixerat. K^ntichrisius,tpuAmuisnbsp;fitmAluSitAmengAudettitulo SAn£iißimi beAtißimi. Christusnbsp;AureAmcoronAmreßuitjAccipitßineAm.^^ntichristus hAnc fu~nbsp;gitdllAmgeHAt triplicem,Ac veluti rex coronatur. Christus mun-dAnArtimcurAm rerum itA'uitAuit, 'ut ne de hsredit Ate o^uidemynbsp;interfrAtres deciderc voluerit. \^ntichriHus ^omniA politic a cu-TAt. Imperium AGrscis ud GermanosßetrAnßulißeinDecretisnbsp;gloriAtur.IrAttis Georgio,RegiBohemis,Philippa GAllis,Albretionbsp;HAUArrs, Régna illorum alijs re gib us addixit. Ducentos ampliusnbsp;Anno sregesnoßr os, propt er crimeminius^qui Stanißau Epißo-pum CrACouienßm occidit^coronari 'uetuit,hoc eit,Duccs tantumnbsp;non Reges did mAndsuit. Chriltus minißer fuit. Rom.is.Mat.nbsp;20 OS't»iiitere docendi ipfemetfunctus eß. '^.Antichrißus,dominus Ab omnibusIjAbetur,cunciis imperAt,nunquAmipßcocicnA-tur. Chriftus crucem ligneAm humer isgeßauit. Antichrißus Auronbsp;gemmifif nit entern, crepidsfits tmponit. Chrißuspedes Unit di-fcipulorumfuarurn.^Antichrißus, adpedem fuum oßulandum,nbsp;ipfis etiammonarchas admit tit. Chrißusßevßp^admortemcru-cis demifit diuesnatura, nofir a caufia pauper fuit. Antichrißus,ex paupereEcclefia Romans pastore, utpiosopprimerct ,di-tifiimusfact tu,fefiipra omneid,ciiuod Deus autnumendicitur effort 2. Rhe fa. 2.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tit ulus regibus tribuitur Pjatm .Si.fr Codi-
ds lib. I. tit.14.1.8. tnfiler 0 inepuit numinisnofiri conflit orio recite-tur. chrißus,hominesfioliim credent es Rapt izariiußit. Antichrißus Campanas quop, Raptiscat. Chrtfus, omnes cpuibufiiis cib'is 'ue-fdfinit. Antichriltus teporeieiunf adco certis interdicit,vt pui
-ocr page 98-7S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O GI A'
feem faxit peenos capite lu it. Sex dieSy deditot nos ejf lahori de-here Chrijtm dixit .\^ntichrifliispcrmultisfefiis i/iftit ut is -i ociu illudSodomiticuminduxit quo resmitl^diftinttir ßiint.Ezec.nbsp;i6. ChriflumefecAputEcdefA, Apoßolmfripft. At lionifAciusnbsp;tertinSi vtßta fedes RomAKAy cAput foret omnium EcclcfAru'm.Abnbsp;PhocA ImperAtore Anno ócj.impetrAuit.Chrißits. beAtiuscjßdA-re,quÀm Accipere-, inojuit^Aclo.zo. AntichrißusßoeAtimeffeAcci-pere duett-jAc hencßcentiA regum, Atq^ dominorum opidentißimttsnbsp;fAdus^emnihmpridem terrors eli. chrißmfimper 'uoluntAtemnbsp;lieiPAtrisßticxecutfisiß. Antiehrißm in cAmirAttdisdißienfi-tionibus vtitur.nuptiAs lege 'vetitasßerißnit. Pueros jAeit E-pißopoSjCAnonieoSiAbbAtes.Petro CArdinAliyHieronymoßßAtrinbsp;eim^eum vniuerfi, ipforum fAmiliA'ßorreßo référés )Iunio, lulto.,nbsp;Atigußo^ tribfts Annimenßbus eAlidißimis. mAfeulinum eoneubi-tumßAC eum oIauÇuIa-, Ei At vtpetiturpermißt. .Quad de Six to 4.nbsp;PlArrAt reßlltis GroningenßstrAdAtu deindulgentijs. ChrßuSinbsp;lezAbelmeretriee in EedeßA ThyAritenß.,^iehementerojfendilurnbsp;K.yApo.2. AntiehrißiußitA in vrbefeptieolUdnntimerAbiles eJfepA-titur^AoquAßu ex illisßuitur. Gerte Anno ^quo RomAm adij i s 6 0.nbsp;Duodcuigintifcortorum miliA,in eueße dicebAntur. Chrißus,re-gnumfuumßtiitts mundi efe negAbAt.,nee vbi oAput reelin Ar etnbsp;habehAt.Antichrißm eontrA, tot prouineiArum rex eß, tnßlen-didishAbitAtpAlAtiisßortorum Ameenißtmorurn fiuiturdelicqs.nbsp;Chrißm veris fuis dißipiiUs-,vniet{s ÄdiioeAtus eß.,vnicAillorumnbsp;vitA,ßes fîtes. Antichrißm lt;JAt[AriAm virginemßAe omniA eßenbsp;vult,AeinfAnis plsteif^ deeuntAt. Illefoltim Deum PAtrem inuo-CAt Atq^inuoeAndum difctpulos doeet. Is Aliorum etiAW P At rum,nbsp;quorum mAgnns texitur inLitAnijseAtAlogus,AuxiliA implorAt.nbsp;Chrißtss.iPetrum eondereglAdium in VAginum iubet, 'vißff duo~nbsp;bus glAdiqSiftis eßb dicit .At RonifieinsS .'ueßem ImperAtoriAmnbsp;dnno
-ocr page 99-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;79
Anno. lioo.indutmdiademate redimitta,portariante(èflri-Hum enfcm mundat, Acin throno refidens cxclamat.,Eccehicduo glAdy^'ut Goltiti^s invitA Adolphi Cafiris commemorAt.Chrißttsnbsp;P At ris tAntitmßti id m tin ta eße teßAtur, vt quis Ad dexter Am amp;nbsp;finißrAmin regno ipßitsßedcAt. Antichrißus .,quos 'vult^nferisnbsp;per indulgenties eximit, in SAnclorum numerum refert, in clisnbsp;collocAt. Chrißus.,nos obedient es eße mAgißrAtui,tributAjßuG e-xemplopedereprAcipit.Antichrißus,cpuAndo 'vultAmperAtoremnbsp;grudii mouet,isißinci q6.duo.Clericas fuos militiA immunes iter»nbsp;uh omnibus uectigAltbus dAndis liberos fucit.,nbsp;nbsp;nbsp;ex iiirifdiclione
mAgißrutus ciuil'is eximit. ChrißiPAterßAcerdotes hamp;reditAtent' hsbcrecum ifdclitis prohibes Deut.iS. Num. 13. Antichrißusnbsp;cumfiis^regespoßßionibusßperut, RomAin cumprAcipuA ItAliiZ,nbsp;pArte,CQn(lAntinumImpßbi donodedißA» librisDecretoruntnbsp;futetur^AC mortuo Imper At ore, hAredem fe imper ij Rom.iAclAt,nbsp;Clement, lib. 2. tit. ii. cup. 2. Chrißus venit,non vtperderet.fednbsp;quo per dit A feriiAret. Antichrißus, Henricum 4. Imp. vtBenonbsp;CArdtnAlis teßis eß,toties per dere con At us eß. Ludouicum 4. iti--dem Imp.Ad Concilium AbsfeprouocAntem, 'vt eß Author Goltiustnbsp;Set An A trudidit ,(^3-cum omnibus etim fecutis burAthro Adiudi~nbsp;CAuit.plus quAm centum milliA ChrißiAnorum'ßuius enim inßin-El A omni A 'vbiq.geruntury.nde Ab exorttiLutherijn Europ a per^nbsp;didit.chrißus AdfuAmdoEirinAmAmpleclendAm, neminem vn-quAm ui compulit. ^Antichrißus udfuA omniAplucitA credend a,nbsp;Armis homines cogit, nonprob Ant es HIa , immAnißime trucidAf.nbsp;^poßoli ChrißiprAceptu meß,^}!fint Epifeopi, ad docendum a~nbsp;pti,continentes,Ab AUAriciA Alicni. Inter ÄntichrißiAnos Epifnbsp;topos rsrifimiflint,quidocerepoßint. Pleriq^ omnes dediti ocio,nbsp;'uoluptAti,AUArittA libidini. Chrißi minißri,eode Apoßolo prAci~nbsp;piente^vnicAfinguU vxore contenti^non fe rebus impltcampoli^nbsp;b 4
-ocr page 100-It) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
ticis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verb plnriwifiruorugt;n Antichrtßi,äliqnotßorta alutt
omnium principumfamiliar oicupMit ^mud^^nisfincgocÿ $ immi-ßent. chrißiani vt nomine it a refin^è viuuntßominem occidc' re-,nefapejß ducuntyCAtechißnum tenent -, cuiuisßpercontAntitnbsp;TAtionemfideifAcilereddut. AntichrifliAni iniqui, crudeles-,mA~nbsp;litioßßuntnbsp;nbsp;nbsp;de verA rAligione interrogAti.Aßnis rudiores.chri-
ßocumSAtAnAcongreJßuro, cumßcerdotibttt PhArißit,SAdu-' nbsp;tAißq^ dtf^utAturo, verbum Deigludius crut, t^tichrißo cum hte-
reticis,quositA vocAtdißeptAturo,AquA.,ßerrum,igrtdgt; Uqueu^ prAstoßmt. llleomnes-,multitudine CArimoniArum-,mortcßuAnbsp;liberAuit.IsEccleßAmpermultis obruit. Illeß à nobis aliquAndonbsp;Abfuturum pr^dixit. Hie eum inpAneßacrAto ßmper Adeßeajße-rit. Ule nosßepArAtim bibcreßAnguinemßtum vult, iße UicosyÀ bi-iendo eo Arcet .lllepdnemyCorptisßuumeßßepronunlitAt.IsiepAnemnbsp;mut Ari in corpus Affirm At. Canam UleßiAmdinguA omnibtts notA,nbsp;cum dißipulisßmp licit er per Agit.is À cccnAnomine Abhores,Mißnbsp;ßtm quAndam dn quAßolus edit ac bibitßicrificulus, veßitupiciu-rAto, ridicules geßiculAtionibus ^ßrmoneperegrinocelebrAt.nbsp;Jllumoportere calo cApivßq^Adtemptssreßitutionis omnium Petrus CAH^o.^.Ait.ContrA Antichrißusßnguliseum CMißisillincnbsp;deducit. Nos inquitAgnum tollentempeccAtA mundißominAto-^nbsp;rem terrA,deloco coeleßi verbis Hominids veris.non methonÿmi-cis deuocAmus ud Ar Am y mAdAdum myßeriAliter AdorAndum hu-'nbsp;militer,ßumendum hiUriter offerendum toti TriAdireuerenter.nbsp;AndreasLubelcicuscontionAtorLeopolienßs 1^49. Praßatio-ne in liturgiem lt;^rmeniorum. Sex cent aßtnt alia, qua iß a malus, contraria illi facit, cuiusß vicarium effeßmulat. It a vt eumnbsp;verißtme Apoßolus vocarittalemyquife oppon at, Hei numinifq^nbsp;.4ntichri ^otnenhobcnti.nbsp;nbsp;nbsp;Hic ePi'iAMofce ^ntichriUus, alio nobis loco, ,
jfiiam. fl vitafuppettat defenbedus,cuiusfuperßitionupars,ad vos quo-qui
-ocr page 101-MO s co VIT I ca; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;si
«quePcrtientt. Ht fint AntichriHuni i qui h^c agunt, apfgt;robanf Jcientesatq^ defendant. lS{eq^idinfciamtir,ita effe ifiosqttihodtenbsp;funtficr 'ficulos,a.b lt;^foßolis prop^gatosquemAdrnodutnilliynbsp;qui Chrißtint in crticctn egertint, à quot;verisLeuitk originemduce^nbsp;h^t. Veriitnnechocignorumiu, exorituros aliqutindofuiffe.,Do-cdores,Prophetas fiatresfAlfôs, atq^ ißortim anteßgnanos An-tichriîios, qtios hac ternpePiAte, mAxime deprehenjos,cognitojq^nbsp;¦ejfein confejjo eß.PAttcoritm enim Epifioporum BAiiArixfintillAnbsp;'VerbA Apudlo.Auetinum Itb.p.Annalittm Boiortim. Anno Etomi- .AnAdri.nbsp;nil 2 41.mult oplure s CAdem hodie dicttnt .EUldchrAndmdnquit ) finbsp;Ante Ann os cet umfep tuaginia,primusßecie religionis, Antichri-ßi Imperij fundAmentA iecit. Hoe bellum nefindtirnprimus au- .AnnoD*.nbsp;fiicAtttsesi,quodperficceforeshucusq^cotinuAtur. PrimoilUlm-perAtorcmÀ comitijs pontißcAtibus extrtiferc. ^plurAAliAiquAnbsp;mult Afint in Auetino Pontißcio.IngolßAdi An.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excufifLti-
thertAnis vAldefimiliA.OmniA dePontificibus Rom Anis, ex ^..Au-gußarum CAfirum Imperio ortis.,^uocircA relie illudSibyllA lib. fiorumoTACulorutertiodeAntichrißocecinit 'ib cr£«s-i,vcevi i»,nbsp;quit,hoc eii. Ex '^uguiiinis Autem, voluentibtts Annis,Adaenietnbsp;Belial. Proinde nosßriem continuAßtcceßtonis, fÀcerdotibus con-cedimtisfedeofdem,ApitsmAioribus,tarn moribtss degeneraße^fnbsp;quAmdollrinAditierfosefièAimus,AtcpdemonßrAmus. llltid bonis dolorem parit, quod octili hominnm totprAPiigqsnbsp;nbsp;nbsp;err ort'
bus Antichrißianis ccAti,idquod verius ,puriusq^eß 'uidere.-f nequeunt.
DeLuthero,quem «.y^lofctts totiesnominat,dillum iamfiprA Zvthertu. eßyäieeturqßnfra. ^^ui.nonipfißbi docendi mtinus 'vfirpauit:nbsp;fidAcceptum afuperioribus melius alijsexecutus ell ac ficut illtidnbsp;^tcepit,itAAlqsritumeltoretrAdidit.Hecrefert quodei ademptunbsp;fuerit àfide Baby Ionic a concionAndi facultas : citm amp; ChrißtsSy
-ocr page 102-Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA
C/ '-^poßolißmihßacricolarum maUtia,doccrepDpuîum prohi-hiti oßtciftmßtumfdcere.neijuaquam deßiterunt. Munm pßlo-rum ntij^ dotioriim in Eccleßa.,no Pap£ eß,fed Chrißt inPiiteiium, ^^ocircadmpediriàrapa necdebet,necpotesi.Isverigt;idbeneo-bit,cj^tiiitAftcut mandat Domintis Ecclefix. FtautemquondAmnbsp;Erutiis, ciiiitAte RqmAnA expulit Regem EArcjuiniumfuperbumznbsp;iu Lut her U'S naßer eieait emit Ate Dei,quAm fde tnceßArAt, Ar-rogAntißimum ^^ntichristum, reieeli ub eo.,omni^^ renAfentinbsp;EcelefiA doelaresfedfalfi, Acÿ quorum t Ant a er At,qu Ant a Euan-gclißArum Aucloritas cotemt;ficerdotes: At mAli fiiblAtAnonul-lA.VerumfuperßuA.EtPauIus'lt;^pollos,^ Cephas,fuprsfen-tiafeufuturAyOmntA 'vedrAfsnt,tnquit. idem Paulus t. Cor. 3-hac omnia nosir a: ergoiuris AliquidhAbentyAlq inAlics .licet vni,nbsp;montrealium.Ncfasferuum Chrißi.,eßiferuum hominum.
co^amm .S^odlt;JMofcusfcribitdeRußicaßde,^ ''NladirniroDuce,^,^-detur effepluribus attingendum. Cognomen Rojforum, à dijfmi-nando duClum eß,lingHA noßra. ISlam quodLAtinis difèminare esi,idnosomnes,generisSlauinici Roßiacum c htcraliqucfcente,nbsp;dicimus. Prop tere a quod gens HenetA ,feu Slaim nie ad errant quinbsp;hoe in verbo, Uteris s, dt'l, c, tertiAminterponutßbilia tiirri Ba-hylonicA prof eel a, ad aquilonem confideritindeq^in quot;'arios locos.nbsp;ac populos difperfa filer It .idea ctia Grad hos ipfis Roßios, dßer-fs vacant .Comemorat hoc Rofarum cognomon ( etfinan bene in-,nbsp;telleélum^Proculus Epifeopus Hiercfolymitanus,apudSocratemnbsp;E!icephorum,vicioriaEheodoßiJmperatar'isde ipßsrecitans.,nbsp;quibus,ÀRotzHebraicocognomen indttiitxißmat.Memineruntnbsp;etiam zJM.oforum ^fiaticorum, Berofss, Mela,Bolintis. Porronbsp;N^ladimiruSifiliusfuitilliusS^atoßAui Ducis Nouogrodenßs enbsp;cuius cranio patera, à viEloreprincipe Piecinigortim fad a. h.ecnbsp;verbainfcidpta habuit:l)ualit.taappetis,perdistua,q'! dßbuicnbsp;e ant ra
-ocr page 103-M OSCOVIT IC a;
8î
lönfr.iquem ißanunc Accidit. Isexcifisfu'isß.'itrib-M-,
exftruit, lt;ß more GrMortim exornut qua ipßuptid LutinoSt fur um or nutu ejße-, df caremonia Lutina.,Gracunicis, minitsßlen-dida Tjßaßint. Proinde etium Gracum religioncm, Lutina fra-tuiit, utq^umplexui eß. . _^uydtyiAoßcttsdeLutinußeuRomuneinbsp;ß^ribit Eccleßu,huudfrocul itero eß Arno ipß ojeritasßtquis 'uefe- ^cAcß^.nbsp;rumßcriftu legut. idem de illu cecinit ciiiis eius pruneißetts Petrar-6hu,\^nno Chrislinutii^gs-tnortuus.
Fons arumnurum,domus traf tenufur or is, Errorum ludus ßecturum mobile temglum.nbsp;Romuquidemßueras,nHnc es Bubyloniußudux:nbsp;Ex quutot luclus .gemitftsjj ßeruntur in or been.nbsp;O ßuudum muter,cur cer tet err imtis ira,nbsp;Curnificinubonißediniqui ßedulunutrix,nbsp;Viiiorum inßernits .mir uculum inßgneßuturum.,nbsp;Si nunquum contru te Chrißißeuiut ira,nbsp;Cußu in fuuferie.tuußuntßunduminu iuLtu.
Sed modoßunduntes oppugn as cornibus ultis.Et uliu epiqru-mutetertio.Sonettos ipße vo cat,qua exltulicisyotidem 'verbis la-tinis expreßu leguntur in libro Murß cuittsefl titultis,Etßebiits cuptiuus.idem Petrurcha epiliolu udamicum, qua tale habet ini-cium.Dia disiuli. Libetexte quarere,quidviro optimo,cupeßi-
-ocr page 104-84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
vttiartumpm ulomnium, labor is ac tot ins miferixma^ar» dosnumi'vifi lóss^uor/ion audita.Nulla ibipictas,nulla Deircuc-rentia.de veritateßleo .Nam quitunquam uero loci{s,'vbiomnianbsp;mendaeijs plcnaßuntlAdiurote Paterper temctipßum,neilluc eat,nbsp;'vndenemo vnqttam exemplomeUorfacins,peßimcautemyinnu-merabiles rediere^.
Cripfîfti Luthcruin legitime munus doccn-diaggrefl'umclTc,amp;nos fæpèiamde illotulu ,ß musfentcntiâîoftendimusq;,tameiusquàiiî
Quin imó lient Satanas,fuis cumDæmoni-bus,homines vbique dccipitnta amp; vos in hilcc dolis Sata-næadiutorcscftis. DidumiamlupràeftdeLatina Eccle-fia.Hîc veto nobis oftendendum état,à quo leûus confti-tutiisqjaddocêdumLutherus,amp;, Apoftoliùc an Epifeo-pi dignitatepræditus fuerit.Nam Apoftolus de his qui lî-bi tcmcrèdoccndi partes fumunr,hæcprodidit, Quifquis inuocaueritnomenDomini,isfaluuscrit. Quomodo verb inuocabunt,in quem non crediderunt? Q^omodóvenbsp;crcdcntjdequononaudieruntr Quopadtoaudicntabfq;nbsp;prædicantc? Quaratione prædicabunt, nili miffi fuerint?nbsp;Cætetùm vos,àquônam vocati eftis,qui petuertendo ve-ritatein,hominesfeducitis?Scnbis amp;dc Ipirituali merca-tUtÆ
-ocr page 105-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;85
tara opnm,quç legibus Patrum prohibitaeft.Quód fi tibï. requapiamopus eft^amp;fcriptiscredis,curveiareligionernnbsp;nonainpleélcris?
LASICirS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CAP. 9-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OR TV
LLitheri,amp; Fratpbus Bohcniis.
i^^i^i^ärepetAmJegantureaojuxßtntccipttt ß^P^^^oreya.lyf(i,fcriptii.SedquiAide}n agit tte-rat (JAÏGpfif ßcribam (^egoidem.Vtßhac ad eumnbsp;^l'iif^^^^operferentur :rem omncm de ipßauratonbsp;irtEuropa Regno Chrißi^planitis intclbgat, ignanbsp;rttsveritatis inßruatur. Anno 15 17. Scribunt Peucertts, Pettrerm
Chronicorum Carionisauctorum libro (puinto CMclanchton ^Melanin '^Ata Luthericircttmfcrebantur titalo Alberti Archiepißopi ^lagdcburgcnßs njcnales indulgentiteinhisregionibn^s ,a Tece-Uo Dowtnfcanoßcophantairnptidcntißimo.Huiusimpß ^nefa-rijs conciontbus irritaties Lutheries ßfttidio piet at is ardens,cdiditnbsp;propoßtianes deindulgentÿs\ qua in primo Eomo monumhoriimnbsp;dies extant. Hie Tecelites nihtlßii dißimilis, ac (peran s etiamßnbsp;gratiam apud Romanu Ponttßcem imtiirum eße. ßutim Senatumnbsp;conuocat,motiachos aliquotnbsp;nbsp;nbsp;theologes.ßophisiicaßia vtcunq^
leuAertincîos. Hos componereali(^uidiuhetaduerßtes Lutherum. j ipßintereaneejßet Korp.v «rjo-o To ; noiamconcionesßdfulrni- fer/ana,nbsp;n.t in Lut herum torqaet, vocifer.tur ''jbiq^, hiinchareticum igninbsp;perdendum ejße. Propoßtiones ettam ^0quot;concionemde indulgence
-ocr page 106-Slt;5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
tij s Luthert con ij'dt inflammas. Pli fur orcs Tecclif'^ cicufitcïlt-tum,neccfitAtcm impofierunt Lutbcro,de rebecs ijflem copiofiut djjfrcr/di, df ver it at em tu en di. Piste initia fuerunt huiits con-trouerfiinlt;^uie inclinationem feat regnipontifieij. Sed Lutbe-rus tune nihiladhucfuf leans, autforrsnians defutur a rnutationenbsp;rit num, ne^, quidem ipfis indidgitief,s prorfus abiecit, moderat io-nem tantùm f.igitauit. Hae Cafar Peueerits, (JMeianehtonentnbsp;sleidanw ßcerumfiamfecutus. Sleldantts juop, hbroprimo,fuorum.z6.nbsp;commentarioruin def at u religionis, Carola j.Imperatore,fic ean^nbsp;dem rem..bona fdeperfcquitur.
Leo decimtts PontifexRomantts mifisper omnia regnadipdo-matts omnium delieiorum expiationem,acfalutem seternam podi cebatur,interHentupecunu, quaquuq^ dar et. Ad eamq, rem,quinbsp;mittebdtur qus!florcs.,ae huitts tanti bcneficq prxeones^amp;raria pafnbsp;ßmper omnesprouineiaseonfiituerant.neeidmodb, veruetiamnbsp;editisiibelhs, dogmatafua dcfendebant.jn Germaniaprsfertim.nbsp;Plane verb eondonationempeecatorum,nominabdt Indulgentia^.nbsp;Adhaeouis, laelc,cafeQ^rnc vefendifaeultatem diebus vetitis^nbsp;fretio vendebant. E^t turn Witeberga, quodefl ad Albim op^nbsp;pidum Saxonite, eJMiartinus Luther us ,theologus AugufinianuStnbsp;^^nno falut 'is humana 1517. Is eoneiontbus iiris,^quAftoruntnbsp;libellis excitatus,quu vider et vulgo crediquodilliiacîabat,cccpitnbsp;monere homines agerent prudenter,neq^ mere es illas tanti com~nbsp;parurent, ^updenim hts rebus impenderent,multopo(fe colloearinbsp;melt us.Et autem maiore eumfuclu, rem ageret pridie Calendasnbsp;Noaemb.Ad t^rchiepifeopum i^loguntinum, AlbcrtumBran-deburgieumdatis Uteris.quidtlU doceanîexponit, (irpopulofeefnbsp;indul^n ß' porftfim qucritur,quafipecunia comparât is illis d.iplomatis denbsp;utu-nm. faluîc nihil amplius dubitare debeant,quafi nullum pof it admittinbsp;tantum feeltu quodeiusrei benefieio non ft condonatum.^^uafnbsp;eormn
-ocr page 107-MOSCOVÎTÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8/
ttrn à)i'imamp;,q:iï crucietur ignipnrgAtorh/nnuL'ic ntiTü'niu-s in ar-culamßt inic^lta-, in ca-lnm eueßigif} ßtkuolh .folHt£pænis .oßen-dît mandatum eße ChriHi, 'vt doccatur E.uangeliumFßßopa-rum eße proprium munua,'vtrecîe popnliim erudiant. Commonc-faeitigituroßtcij.ß^orat'vt profua autloritate libellos éditas a- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x
bolcrt iubcat,(ß dcclamatoribus Ulis melt oreßquirationem prst-cipiat^negrauius aliquodex eo dßidium oriatur quod omni nofuturum fit nifi eoerceantur .Cum ijs liter IS 'unamitt ebat themata, quanuperdtfiutandicaufipro}ÿulgarat.,numcroad ^s-lisnbsp;nbsp;nbsp;de
purgatorio'uerapeenitentia, charitatis oßtciofieq^indul-gentß f copiose dißutat, eß quafiorum tontiones immoderat oi im-pugnatfed indagandafolitm verdat is catifia. Nam ß ad dißuta-tioneminuitabat omnes,quivellerit in medium aliquidadferrcy ß eos quibus adejß coram non vacarct.,vtjcripto fient ent iam fiuanbsp;ofienderent orabat ,ß plura eitfimodi alia.,ad qua nihtl reßonditnbsp;f^rchiepifiopiss. Similiter Paulus Eberusin calendaria hißorico.nbsp;\^nno Chrifii 1517. 31. Octobres.publicßropofita, ßfioribus F-iertu,nbsp;templi adarcem ritebergenfem aßtxa efi prima dij])utatto,do£îo-ris ijAEartini Lutheri contra indulgcntia-s,impudentißim'is men-datijs ornatas, ß venditatns a Tccelio monacho,qua édita paula-t im do^rina clefiis depnitentia, ß remißionepeccatorum ßdenbsp;accipienda,propter Filium DeiDominum nofiru lefium Cbrifitimynbsp;repurg.ïta ß illufirata efi ßpofiea, lux reddita efi, multis alijsnbsp;quoq^articuUsdoctrina neccßarisi in Ecclefia DeihacleniesEbenes Longurn eßet plurcs horumfimiles tefies Euangilicos.in medium prodttcere Satis hinc patet quid Lut herum., créât um l itte-berge_j ^.^nno Dom. i 3 i Fheologia doclorem ad pu-rioreni dacirinampopulo Deiproponendaimpulerit. ß^tn etiamnbsp;ffit Pontificijs teßimonia petamtisße primordtjs renaficentisnbsp;in Germania Euangelij. Primus aut em Erafimtss lioterodamus.,
CPl 4
-ocr page 108-«8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO GIA
ßtoßculotheologoru princeps, h.tsrei ißimc/iußis Atfj^occiißar.Vi referepißolArtm libro 12. ad e^lbertum Archicfßcopum Mo-gu'/itinjef^firri. Spe^andifnnt in quit JiaitM malifontes. CAïundtisnbsp;on er at us eß confliltttionibus humanis, oneratus efi opinianil us^nbsp;Munachi (ßdogtnatibult;ßholaficisAyrannidefiatrummendtcanttum,quinbsp;fint ßtelht eße dis Ro^nanst : tarnen eo potentis. ac7nultitudi~nbsp;niseuadimt, vtipfii Romano Pontifict,atq^ipfisadeo regibusfintnbsp;formtdabtles.His.,cumpro ipßs facitPotifex plus quam Deus eft.nbsp;Inhis, qiixficiunt aduerßss eorun^ commodum, nonplus valt,nbsp;quam fomnium.Acperfiidtafionte iam cæperant omifo Chrtsionbsp;ttihilprAdicare, ntfifiianoua^fubinde impudentiora dogmata.nbsp;De indulgentßfie loquebantur, vt nec idiotæ ferrepojfent. Hisnbsp;eiufmodi multis rebus .patilatim euanefiebat, vigor Etiangelica.nbsp;doHrina. F.tfuturum erat,vtrebusfimperin deteriusprolaben-tibus,tandemprorfus extingiieretur illaßintilla chrißianapie-tatis, vuderedaccendipoterat extinciaeharitas.Ad caremonietsJnbsp;plus quam ludaieas.ßmma rcligionis vergebat .Hacßfiirantnbsp;déplorant boni viri.Hac ipfietiamthecloginonmonachi,^mo-nachiquidam,inpriuatis colloquijs fatentur. Hacopinornioue-runt animum Lutheri, vt primum änderetfi quorundam intole-rabili impudentia opponere. ,^uid enim aliudßfiicer de eo,quinbsp;nee honores ambit, neepe cun iam cup it? Außis ß de indulgentiijsnbsp;dubit are : fid de quibus alq prius, nimis impudent er afjèucraue-rant. K^ufus eflmoderatiusloqui,depoteJlateRomantpontficisznbsp;fed de quaijli,nimis immoderatepriusfcripfirunt.Aufusefl Dho~nbsp;ma decret a contcmnere:fid qua Dominic ani pene pràfertit Euan-gelqs. K^ufiis efl inmateriaconfifiionisficrupulos aliquos difititer e :fed in qua monachifinefine tllaqueant hominu confiientias.nbsp;Aufus est ex parte negUgire ScholaPiica decret a:fid quibus ipfi ni-wium ti ibuunt^ amp; in quibus ipfi nihilominus inter fie dijfintiunt:nbsp;pofiremo
-ocr page 109-MOSCOVÎTTC a;
iamoiim frohatos authoreshabcrifro antiquatis^ttioinjàcrts co~ ciontbus,minimumaudirideChrijîo ^deVote^ate PotifictSideo^nbsp;ftnitnibus recentium fere omnia. Tit am orationem iam falam.,nbsp;^uiiifln.adulationem,ambitionem acfucum frafeferr edits imfu-
Scrifßtautem mult a tmfrudentermagis, ^uamimfiè: quoruna hociflos habetfefimè,^ Thoma non multumtribuit,^ minuitnbsp;^tiaflum 'veniarum,quodordinibus mendicantiÛfarum tribuitnbsp;uangelijs-, quodnegUgithumanasdiJJiutatoru argutiaslHanimi-rumfintharefès intolerabtles.hac£rafnus,iicet a Lutheri eau fa,nbsp;*vt ibidem froftetur alientftmus, L ouanij Kalend. Tl^ouembr.
I S I 9 C^ajfcusquoq^ita ^nno i s i i Francifcus'Dux^quot;*-^'^ Kalefus.RexGallorum afudBononia tcum Leone decimo.^mici-tias cofulauit^ffaccefit ab eo lubilaum diuut^dum ferCadiaStnbsp;^ui^alia Chrtfliani orbis climat a occufauit,abyfiis malorum.
quidfelucrtsfuferterram, eritfolutu fp in ccelis.quodfiveliota minusfuiffet, quam decemfolidi, nihilprodejfe concionatifunt. ^ifirt.nbsp;Dijplicebat hic quaßus Sancl 'is Ecclefiaflits., dr cio oje-tilari de foteflate ^icarq,nbsp;nbsp;nbsp;vndehacnouifimÏs dodtrina noua.
90 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIÄ
GcrfmmÏA'tunc Cafard aus Luth er,qui nimisAcriteriii'-uectîis eß in h(ts indulgen-tias,^ inter Aliquu 'vern, qux.dam non vcrA commißeuit. OppoßtitßilU lo.Ecciu^,vicißimej^ hiduoßeg-gediim conßcendcruntyCorAmpopulo contentioßßime dißutAntes:nbsp;tAndern 'vtriußq^ rationes Parißum ntißxyHt 4 Sorbonicis iudica-rentur.Terum quia nonfacile fuit 'videre, cui potißimum palmanbsp;da,retur:dum cenßra dtfferiurin longufn,Leo interim longo fuLnbsp;7nine,CMiartinum damnat hareßoseßdceetußdeliumproßit.nbsp;Illeprimum amp; Pentißcc minw edoElo, adeum magis edocenduna,nbsp;WOK ad futurum Concilium appellauit. Interim quiaLeoiußeratnbsp;libellos eins incedio tradi: ins Pontificum,quAs Leer et ales vacantnbsp;atq^ Leer et a publice Fitebergx combußitdicens. Sicutfecerut mihi ßc feci eis.Hac Mafßitts Cameraeßs Canonicsts,CronicimUn-di lib.20.quod ^ntuerpittexcufumeßab lo.Crinito i f 40.nbsp;snpidtrH! Polydortisveroßc,inqtiit, libro S. deiniientoribttsreriimcap.4.-CitmLeoX.Rom.Pontifex^^nno i s i y. haberet etiamp;m innbsp;Cerntaniaprocitratoresindulgentiartim,quas vacant : eß illifuetnbsp;quoq^ vt Hit at isßudio pradiearent eas indulgenties, nón fi Himnbsp;vaiereadßalutem viuortim,vertimetiani adfuhleuadas mortuo-rum animas,quain pHrgatorio,quoddicititr,ejfent. Lum Piteber^nbsp;gapraft 0flit Lutherits, v^ugußinianns CMonachns, homo innbsp;Thcologia apudfuam gentem primarius, qui illudimprobauit.nbsp;Procuratoresea re valde commoti,primo quoq, tempore Rom amnbsp;adMagißratiis deferunt nomen Lutheri. Is cotinuovtLeorumlt;nbsp;contemptor accufitur,citatur,caiifaagitur :fedqHia ad diem di»nbsp;Ham,non adfuit Roma prafens vt refionderetjpaulopoH déclara- ¦nbsp;tur hareticus. Veriim quoniam eiiifimodi indul^tiarurn quaßus,nbsp;iam in odia hominum cum proeuratoribns incurrerant,permultinbsp;wagni viriLuthero,protinusadiumento fuerunt, ^-inhis Pri-dericus Dux SaxoniAdlAC in aiipfortPolidoro Virgilio, Sic ànbsp;unv
-ocr page 111-MO SCO VIT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;çt
itr 'ittîlU'Si'Fra.KciJctis Ciiic'tiirdinttsHißori^ Jtitlic.slil}.i].'Seßü-JWy a,nnu4 152 s. doFcrinamp;.,contra P.(i7nan£ JPcclcßiautoritatem excitAtHyVehementemugeri cpcruTiti qu£.nbsp;resirt. Saxonia Germaniaprotiincia, ex (J^^af¦tini Lutherienbsp;gußinianuntßodalttalemprofeßi concionibia -, maxima ex parte,nbsp;veteris Bohemorumßecliit, qua Conßantienß Cocilio damnat a, eßnbsp;Johanne Hußio ac Hierortymo Pragenß duobus, huius dccirina.nbsp;praeipuisautoribusràufdemautoritate combußis, dm intra Bohemiafines incltififuerat,excitatoris originem habuit. Kt aut entnbsp;hacin Germania denuo excitarentursoccafionem dederant, Pon-tißcattts authoritas,qua Leo nimis lie ent er vtebatur, qui in qs,nbsp;quas Indulgentias votant ^qua ä Pontißeibusdn ßacerdotqs ß a-iijsrebwßacrisconeedißolent.Laurentq Puetq, Quatuorßancto-rum Cardinalis conßlmmßcquutits, niitlo temporum ß iocorumnbsp;habito deleciu per vniuerßim orbemamplißima priuilegia,qui-husnomodoviuisdeliPiorum veniam conßeqttendißed ßdeßun-Liorumanimaseitisignis, in quodcliPJaexpiari dicuntur, paenisnbsp;eximendäfiacultatem poüicebatur,promtdgat.^iM, quia pecunianbsp;tantum a mortalibus extorquendagratia.,concedinotum erat, amp;nbsp;aquaßoribushuicnegotioprafePiis impudent er adminißraban-tur,magnamplerißj^inlocisindignationem offenßonemq^ eonei-tarant, amp;praßrttm in Germania,Hbi à multis ex eins. Minißris,nbsp;huiufinodi mortuospnts liberandifacultas,paruopretio vendi,nbsp;Velin cauponumtabernisaleaßtbqci cernebatur-.quam indigna-ttonem auxit,quodPontifex,qui ob natura fua faeilitatem, multis inrebusparua cummaiePiate, Pontißeio munerefungebatur,nbsp;multarum Germania partium, ex huiufinodi venia exaciionumnbsp;cmolumentum, t^iLagdalenafirorifit a do no dederat : qua cu ntnbsp;t^remboldumEpifieopumeiusmuneris,quodfcrtfiummam aua-titiamß extorfio^çmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; dignum minißrum huie exa-
JJ 2
-ocr page 112-THEO LOGÎA
rantdnde fumpta occaßone, Luther tu primum in indulgentia-rumimmodtcos quoßlam^ßrdidot nbsp;nbsp;duntaxat quaßui fer-
Sunui uientes buccinatores, acriter inueSitts eß, dat 'u ad v^lbertur»
-ocr page 113-MO s co VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;93
Jic es Ji^ihuerunt multos annosprogrejjùs quod nulla, apud Catholi-fos,etiam in ipfi tlero,ßcHta. efl vitiz tn ntclnts commutatia. iflu funt Suriq verba,,eo inlibro,,cuiusefl inflriptio,, Cammentaritisnbsp;rerum in orbegellarum ab anno Dom. / s o o.'vjq^ad 1574.nbsp;lam igitur darum efl.ne f lures flriptoresin teiiimonium ajocem^nbsp;quomudo Luther itsfatali illotempore^ quo Europa Latina diu-turnioremfittm Euangelij,ferre amplius nopotuir, necDeua pu^nbsp;blicdmorucorruptelam tollerarediutiu^ voluit.Diuinitua exci-tatus vocatui^flt,vt ejftpaflor at!^ doctor Ecdefla. Dedit Chri-LittSy^^firibitadEpheflos ^..gt;4poflolua}alios quidem Apoflolos, a-*nbsp;Itos vero Prophet as.alios aute Euangeldias,altos Pallor esd^Efo-(iores. Ex quibus quidem. ht duo poflremi, ijdem Augufltno funtnbsp;ep flola sg.JAam adpaflorespertinct docere.
Fratrumautem Eohemorurn.quorumhlc vnumtotiescarpit
jf r 'ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-r )nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
kjïujci/^.tjth£c origo erdt.Htdjjo^^Huronymo Bohemias in cojiUo hemor^m, Conflantienfl ido quidem. ^^nno nati confruator 'ts homtnum 7quot;^nbsp;14 1!. Hos autemhuncfqueti crudelifimeexuflts.gliferein-^^fl^fnbsp;ter b or urn ip for urn, dr Pttpafed at or es primum odia conuitia,nbsp;detndebellar.ceperunf.Iiqut Hufffauentes.Calicem Cana Domini de fendebant.menfllanuario^^nni 1420. Plures tribusnbsp;milhbus in puteos Cutnenfis, vbifltnt ar gent tfodina, vtuipraci-pitattlunt.Captus Caltxtinorumfcer dos quinque florenis .vnonbsp;laictts vendebatur. quorum ora iujju lufli Epi flopt N^ratiflauien-fls, amp; Baronis Sesbizoffpuluere nttrato imp let a incendebantur:nbsp;quidamvero tnfornactbus torrebantur-.alif alijs modisenecaban-tur Natum hincbellum iriteflinum.innumerabilesmortalesab-fl^mflt ,'vfq^ ad Concilium Bafilienfl, t^nno 14^2. Célébra-turn. A quo Bohern 'is 'JMorauifq^y Calix Domini efl permijfus Cuius propugnafores, Ponttfeios vocare lt;.^ntichriflianos. ficrtle-gam Ecclefiamsmeretrtccm Babflonicam. Papam'^titiihriflumj^
K. i
-ocr page 114-94 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
ccctdctt-^
Pßti4opropheUm,falßsniir/tculisorn.uum, tllnda'VâteZdc'rj/' riA prjiditifim, poßtum^ in templo Dei idolitmßulttim paßorentnbsp;cælißAcyorumj^ 'venditorcm'veritAtis ChrißiAnx. corruptorem^nbsp;horninumpiorumintcrfeciorem, Adeo^illum ipßum de quo lohd-ttesAbbadonemßu Apolyonem,hoc eß perditorem.Hi contra illojnbsp;apoßatiCiyhAreticosAraHsfugai,periuros:quißtorumßAcerdotumnbsp;conßcrationemßujßurAti,'verußAcerdotihu0CArerentßedfuresda-tronet-, dp SAcr amenta falßa h aber ent, vt Eccleßa : it a ^ieraßd»nbsp;excidißent.Puit ilia tempeßate-, Bohernorum dißertßimut concio-natorlohannes Rohitzana^Archiepißeopus Pragenßs-, Sißßnun-doImperatoreannuente,Anno i4iS deßgnattia.Itfaclapie-tatd hominumßiitemporis cum ea comparatione, qua Diuinis li-teristradita esi,qult;sq^ eße in Chrißianis debetperßicue demon^nbsp;firabat,quos in error es Eccleßa Romana deuenerityAc in qua ßcele-raprolapßßt,ex: quo tempore., Confiantini aliorumq., Regum ignenbsp;purgatorio territorum liberalit at epramp;diuesfaEia.,Phoc£ Impera-tordfiagitiofißimi 'voluntateprincipatumin omnes alias acquiß-uit.Egodnquit, aperte dico, Ecclefiam Romanam, B^bylonem eßinbsp;occidentalem An qua regnatpeccatum in Spiritum Sanctum. Pa^nbsp;pam verb ipßßimum\^ntichrifium.quitotßuperflitionibusfim-plicem Dei cultti obruit fineer a religioni,multa deßuo aßiuit, mulnbsp;tismiraculisplebem credulamdn ojarios error es induxit. Damo-nem in omnia Sacramenta inuafiße ,eadenß^ vitiata,facrificulîsnbsp;qusfiuoß fccijfi, ac homines per ea, in falßm falutis conßequendanbsp;Ppeminduxißß. ^uain^errorenbsp;nbsp;nbsp;mendatio ßtmta,latua pons ad
orcumeßent. Eos qui vider entur, it a eße Chrißianos, vtipicins Petrus, viuiis habendusfit Fetrus.rerÜ Chrifiianum,aque eßfie in-tietii difficilem, vt cum cornibus aureis in ponte Pragenfi ceruurn.nbsp;Sacerdotes omnes quidem eßfieraßos fiednb omnes Sanctos,Paucio-gt;nbsp;res, Chrifiißedtat ores,pleroßq^ omnes auarosßuperbos,ambitiofis.ynbsp;lu,xu-
-ocr page 115-MO SCO VITIGÄ?
n did,dues flot omnes quifecuq^ 'vnquam dm-
tuxurteßs¦,ßmulAtores, ocioßos, qui falfa.pro 'vcrispopuloprcpo^ Kant,'vimfoUcomienientem 'Deo,Sacramcntisyhomiwirft(p^ meri-iis tribuamp;ntßceleribus auditores ßuperent, quoru dtices omnipie^nbsp;f^f^gCKerccJßdcberent, CMionachos, Satanis. infirumciitA ,poßnbsp;mille amp; Chrijio nato ai?nostcum foluendtts erat idem maltts,ad op--elaufira -, ejfent makficorum receptacuUj'uener'is lußra,fiipcrßi-tionis ßmulationif^ßeminaria. Omneslataad clum 'via tende-re,anguflam declinart. Magißratum fielera nonpunire fontesnbsp;abfiluerefobieclisgrauem eJfc.Paucosin ouile Chrilii,tamßiri-tuale-, quam politicumpcr ofiium introirepauci^imosßuts oßteijsnbsp;fatisfacire. In omnibusßdem 'oiuam extin^am ejfe,caritatemnbsp;refrixilfs. Vt rcminpauca contrahamßieebat e([eEccledam¦,vr-moderat a dominationi ip for um oppofuiffcntfalfis dodrinis refii-tißent,'vitia reprehendißnt, quorum omni feculofueritcundis'nbsp;iods,aliquis numerus. Sedquipropemodum omnes ,'velinterime--rentur, -vel 'vita confidentesfia,lat er ent occult i, Plura eiufmodiynbsp;pro ea qua polltbat facundia, in medium adferebat.Ecclef.e capti-uitatem demonßrans,acidentidem illud Angelicum auditoribusnbsp;cumannisfuperioribus, turn 'itedo i 4 s i. poferioribusq^in-csilcans. Exite Babylone-) exitedti.nepartiripei ftispeccatonumnbsp;plagarumj^ dus. ßua dum fqpdnunc Pr At res,more chr ißiano^
-ocr page 116-9lt;î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE OLO G I A
rumpnfco vociintur.,dtutAcitè,ferpendrent:fulytântmosîîlo-rumnouncogttAtio-.aliameffè 'uiAfilutii, amp;angufliore adclun» portAm^pr^aterearn o^ux. utdgo crcderetur quArendAW. lgiturco~nbsp;gnitts EcdcJÎAitAmin dodrinAquÀm -moribtts vitqsinAliudpo-puliDeicorpus-,metuAterniexitij14^6. coaIuc-runt. Pojlmddum recordAtiexemplo ^^poßolorum^quifiduntnbsp;lt;dM.AtdnAm,perßdo IudA,certisßrtibttsßurrogArAntdpßmetßbtnbsp;mifiißrot Eccleßx,ex qutbutpurum EuAngeliumAudirent^eodemnbsp;prorßtf quo illimodo creArunt, td quod ab Ulisfuel um Anno dccimtnbsp;poßfiteßionem À CAlixtin 'is,mAgnA cum dcUberationeßdmAiorenbsp;cumßductA .perßAßDeum moderAtoremßortisfuturum,quAbo-uo conßliodnnomineipßttstAceretur .SegregArunt Autem nouentnbsp;nitro s, omnium teßimonß or n Atos-, e quibus DiuinA m Ate si asßi-meret,quosreciores eße fia Eccleßa njellet. Er At etiAm ih Artulanbsp;duodecim conuoluta, in nirnAm eonieti£,ex quibtts,nouem vacuisnbsp;^Att»pSr,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inferiptum verbum Esi, 'voluntAttsDiuina iudicium hube-
*frßtrls* bant^quA tribus obtigere niiris .-Adolefcenteßngulasßngulis por-jfuti nbsp;nbsp;nbsp;rigente. Horum igttur or donbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Adhuc dur At, ^ctus mAiorem
in modum exereuit. Medullu Chrißlanorum, a quibußlAm appel-lAtus. Ea pietai,modeßiA-, chAritas, cocordiußoblrina^ inter eos puritasgenitrix bonorum morum,AntiquA illa dtßtpli-riA. ty^ultAßmper mtlu ab aduerßrqs, njirtutibus ipfirum quatnbsp;imitarinolueruntinuidentibusperpeßr.bis vero exiliu. Primuntnbsp;Anno I 4 S I. EiediCM-otAuiA,AMAthiAPegeHungAriairtnbsp;VAlAchiam . Deinde i f 4 !. lußi ex Bohemia excedere-,FerdUnbsp;nandiPegis mAndatu, deuenerunt in Poloniam. Inter ßenioresß-cundi or dints-, quoshAbent. 12. njt primi.4. EiufdempoteßAtisnbsp;officy ß RohitA vnus eßycuiusferiptum tdUoßeus ridiculerefellit.nbsp;Bed nos de Fratribus, libris odo copioßus ,quosß iße homo, quidnbsp;tredant, qtioriitiJ)eHmt:ßAiitj'uti^ viHAnt à'tiTnint interfeco-gnt
-ocr page 117-MOSCOVITICA?
gnofcertt.melioi'ajpero deilüsfintiret.Fuxit De tu vt C^rumßmi-les Eccleßiis h abeam us ßiltem in nofir a SArwAttA.
CMtrAbitur Autem opinor, lt;y[îofcus,^uod Pontficam, qui velLutherum, uelhosipjosAddocendumconficrArent,nullAhîenbsp;fiAtmenti». FerumnccRomanus PAtrtArchAtdeÿsrebusquAre-gnum ipfius, Chrifii Regnoiplane repugnans Atq^ contrarium^ démolit ur a erAnt, confit li debait : nec confiait us fillorumfiapientum^nbsp;(de quibus Chrifius ^ïatth. CAp. 23.) confiliA ApprobAjfit,quosnbsp;Denshocpofiremofieculo-, mirAbilimodoinmeJfiemfiuAm,iammA-turAm extrufit, ^indicestot uitiorum^ medicos morborumCa- rMdo n*»nbsp;th olie A Ec défi A ejfi volait. Vt qui hodieferronbsp;nbsp;nbsp;igné ( huius enim
impulfia Atq^ concefifiu., omniAgeruntur in EcclefiA )iüos omnes per-fiequAtur .quicanq^ prAuos ipfius mores corrigunt.,BAbylonemgrA-uiter AgrotAntemeurAntdodrinAm EcclefiA vitiAtAm ,egere emendAtione dicant. ItA quondam PauIus, it a CAteri lt;^pofioli.cinbsp;Chrifio adprAdicAndum Euangelium vocAtifie vocAntiextemplonbsp;pAruerunt. minime hac de re confiulto Pontifice HierofelymitAKo,nbsp;quem non ignoraruntfioc negotium extrAordinAriumtom-nibusmodisimpediturum fuijfi. Habes iam lt;^oficenbsp;vocAtos: habes vocAntem eos Deum, quorumnbsp;dodrinA veritas Atq^ certitudoArcAnisnbsp;fiandArum liter Arumnbsp;confrmAtur.
*
-ocr page 118-THE oLO GI A
o O- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o
o o o 0.0
CAPVT 10. VE lEirNtis lt;jm:o scoriTicis..
Væ tudeieiunio, inhismentiris : nee rem. bene explanas.Chriftus enim ipfc, fimulacexa-quis egreffiis ell,quadraginta dies ac nodes ie-iunauit.-.vicitque dcceptorem prædeftinatafm corporali Diuinitate. itemteftes funt Marcus
amp;Lucas fuis in fcriptis, quid idem in monte tranffigura-tus,acdeillodefccdësdixerit difcipulis, poftquamadeos mutusDæmoniacusèturba addudus eft.Quotcporedi*nbsp;fcipuli nondum perfedi, neque donorura Spiritus Sandi.nbsp;compotcs,haud potuerut illud Dæmonium ciiccre, ipfe-met id Chriftus perfecit.Qm quidemdoniiab iifdem fu-perhacrerogatus refpondit, nonpofle id genus Dæmo-nii aliter quam prccatione amp; ieiunio expelli. Qua de can-famos etiam Chriftiani,Chriftum Dominum noftrum i-mitati,dics4o. ieiunamus hisaddentes Diuinam eiusdenbsp;pairionemamp;rcfuredioncm. Deinde ieiunium Apofto-l.orum,continentiæeaufanobis prçccptumdpontcobfer-uamus.Itein/honoreni Deiparæ ieiunamus* Quaautemnbsp;modo Apoftolicum,eodcm amp; aliud ante natalem Do(ni-ni obimus- Prætcrea ilia annua, diebus Mcrcurii amp; Veneris ieiuniaferuamus. Altero cnim horum dic,dc occiden-do Domino gloriæ confilium initum.altero idem crucinbsp;affixus eft,quæ nosmiramur.Deum célébrantes amp;vtcon-^nbsp;feruator, falutis humanæ caufà, fecundum ^rædeftinatio-neni!
-ocr page 119-MO SC o VI TT CA. 99 licm,mortem fubiit pcipendimus .Doicntcr idfcrentcs,nbsp;quodcreaturæaulæ fuerintmanus crcatori iniiccrc. Ma-ioraveródurioraque ieiunia, inftituta-funtcontinentiae,nbsp;fubigendiquc corporis gratia.Sic cnim A poftoliis.Ego iranbsp;curro,non quafi aërem verberans: fed corpus contineG,amp;nbsp;infcruitutcmredigo.Itainquam nosquoqueieiunamus,nbsp;quocorpusfrenemus, idcqiie fpi rinn hibiiciamus,amp;o innés Diuinasiuftificarionesfufcipiaraus. Sicutcnim denfanbsp;imbeSjConfpectü folis nobis aufert: itaonuftum cibo corpus,quod eft nubemultó craflius, præcepta Diuinaintel-ligere,ac Ghriftum veriim folem videre nequit.Citas verba E(aiæ de iciunio.SedaudivtChriftus.Væ,inquit,vobisnbsp;Scribis amp; Pharifæishypocritis, décimas aneri ac mentænbsp;dantibus,pofthabitis melioribus,Lege,iudicio,fide, cafi-tate. O ccos duces, culicem percolantcs,.fedcamelumnbsp;'aleuorantes. Confimiiitcr Apoftolus. Neinebriaminivi-no,inquofirerror,arq; alia mala. Homoenim ieiuniofo-briusfactus,amp; aptiorfitadomnia bona opera, amp; admu-tandosaffeótus vitiofos, ftipem pauperibus dandam,cæ-teraqiie opera pacis,beneuolentiæ,concordiæ,caritatis c-xercendapromrior.Quiautem non iciunant, ii nihil ifii-ufmodipræftarc poffunt. Legimusamp;delonano, invrbcnbsp;Niniue, Aggeano , acde illo ab Acliabo indifto, poft-quamoccidir Nabotu dequealiis leiuniis. Quemadmo-dum Dauiddixit. Ctim cos Deus difperderer,tumcuranbsp;quærcbant, amp; mane ad ipfum reuertebantur ,runcquc re-cordabantur adiutoris fui. Quem orequidematquelin-guadiligebant: at in cordibus corum, non erat erga iliumnbsp;veritas,necipfi fidi,in teftamentoeinsfuerunt.Multa alianbsp;ciiisrcicxëpla^infacrisliteris repcries, Porrdquæcxepi-a
-ocr page 120-ïoa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE O I O Gl A
ftolis,PauîiaJ Timothcutn, de fal(ispvopbaeris,amp;dcce-ptoi'ibus ,poftcrioiibusve. uris remporibusadducis: hæc omniavosipfifeétamini,viuicapti,vtibidemaitApofto-luslaqucisDiaboIi, adeiusdcin volütatcm.PIuraibifcri«nbsp;bmitiir,qua de rcfatis efto.
AD CAPVT IO. LASICIVS DE leiunio.
Audanda fünffane ieiunia Chrißianaßabßtfiper-
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c-____.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:n........ !.. f.____
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^cris 3tblys tXcnifUt
nc bis std imitandum rch ci a ßtnt dcfcrttandii, a. blat» ab Eccleßaj^wfodtSta funt magnsi'vttlitAtes-.quainbsp;waximA 1 quod qs petulantia carports re-primitur,s^menshumiina,adfupera elcuatur. Keritmß eaabj^nbsp;ßdeßunt nec^ ÿ qui corporißuo pubulum ad tempusßibduiunt.,nbsp;Dei tunc Opern multbqudm ante magis implorent, non mores e-mendentfuos .nec in egentes liber altar esßntß non minus permit-tant iraßtperbia libtdini,auAritia-ßmilem tüisßuCiumallatu-raßntßequibus lerem. i-f. Cum ieiunauerint ,non exaudtamnbsp;clamorerneorum. Et Fßiia sS.leiunauimusß:dnonaßexifli,af-ßximusanimosnoßras^verumtunonnoHi.Siquottdte hue ecn~nbsp;ueniamusßribit chryßisiamus ,actotam ^uadrageßmam ietu-tiemus fed non mut emus vit am tn melius : rnaioris damnationlfnbsp;eceaßo nobis erit. Hac de teiunio XL*. Homilia jj. Similiternbsp;iuris Canonici Dist. S ü, ^tädprodtst h hm are vifer, In-Xitrin
-ocr page 121-MOSCOVTTTC a;
ÎOI
quAnecedentes neebtbentes , 'ißque ad
yur art i'enatibui{ftu venerihiisJ abïiinere à ctbls, amp; errArc_j f -ccAtU? Hahuerunt ohm Gentiles quoejueßtaieiu»ia-,vt ex He-ro4ûttlib.4. Deißäis teiunio, K^puley libr.ii. Senecs. EpiltolAnbsp;fenult'tma lib 2 alysjßriptoribitfpatet. Habent hodie Tur aznbsp;veßerumobßruant:(^uomodo etiam t^ethiofes Chrtlitani mnbsp;India ieiunant}\^tquianequefide necjue{pe, neque earitate^nbsp;fraditrßntyno pojßtnt placereDto.Non propterietunium CMa-hometicum.vßque ad conßeElum veßeriproduHum Leonardonbsp;ChienßinHtlioria,expu^natlt;t \^nno i 4 s T ^9- lt;^aij
Camp;terumislhac corporalis exeriitatio.paululum habet utili-tat 'is-.pietasvcroadomnia'vtiTiseß. i. Timoth. 4. ^^^ejßein Konieiunantepoteß. Et Sanclus Nilus librode vitiißs S cogitation ib'us. Ad plenam, inquit animapuritate adipiß:edam,paruntnbsp;quot;itiriurn habet ctborum abliinenti/e, niß cat er a virtutes accédantnbsp;Ter ißt me hac vterq^. ^td entm iuuat absiinereß aliquot horos
animo deuores haudternere à te dtßlntien-
tem Lutheriantim'ï CÄ'lßricordu Deo magis, quamßcrificiinn f lacet. CMatth. J2.nbsp;nbsp;^uaporromißricordiaatquepietos eHift
^^oßTis, ut noltros nun c eontificios prateream? Nihil eß ill isßi- Qn.,ie, ferbius nih:l in contraclibus fallacius nihil vicints nocenttus,f*fgt;i tAn/tinbsp;ptneapiiriorirdgione, m.ißis auerߦ.nulltßtiperLtitroßores,
-ocr page 122-et I am ipßmet Princess gt;ßue CzturiUortitn,
^acit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;int er eet nee 'vin-
Sauiciacaufamfuiffe ferunt, quod ipß imago
Sancta CMaria Tilnenßs, venuPle depiHa, quant tot capitibus emptam eße_j cupiebat,a Sacerdottbus diu denegari videretur.nbsp;Nec minus idem defxuire voluit intres Monachos, ver it ails E-tiangelicaamorecaptos,Anno js^^nifefugaccleria C^îofouia
in Lituaniam recepißfent.
i^^ßoru^^ OcciditidemvtiHerodes, CMacrobioteße.,Piltumßum,
8 I. exeunte, earn
adpacem cum Rege Polonia componendam, nbsp;nbsp;thoros alien ar urn
vxorum vitandos -, identtdem ab eo moneri videret.
moscovitica:
^u^cuK^tiepoßtdeo,^Qt^xres,quantum conférant ad iußitiama-pudDeum confequendam, nßfit in ieiunante^ Chrifiiano, cor ¦fiimmifumß amoreproximiferuens,ChrißM ibidempronun-ciat.Defcendit hictelonaiuflusdomumfuam,potius quam Pha~nbsp;rifitiK.Legat quipotefi, de immemorabili iPiius hominis, in fuosnbsp;ßtbiecios crudelitate,librum ^^lexandri Guagnini de Sarmatia,nbsp;primo ßriptum Polonice, ad Sigißnundum ^^ugufium Regentnbsp;noßrum,ab k^lberto Schlichtingo nobili Germano,qui in CMoßnbsp;ceuia fiept em vixit annoswbi talia fiunt multa,extremiitfiauici^nbsp;exempla,qua Phalaridis, ty\Lez.entq, Herodis,Neronisferitatentnbsp;ßiperant.obßquuntur tyrannofiatellites, licet longa inedia penènbsp;cnecii-.qua quidem Chriflum, CMofiem , Eliam-.At allionibttsnbsp;ipfium Diabolum,aprincipio rerum homicidam falium imitan-tur. Nammagnam annipartem , id eß, viginti hebdomadasynbsp;ieiunqstranfiigtint,quo tempore,fingulisfieptirnanis, in diuerfisnbsp;tarnen templis,Camp;nam Dominicamfiuo more celebrant.
Primum autem,'vt dr ego dicam hac planius, ante 'Ppata^ lern Dominifiex hebdomadas ieiunant, a carnibus, butyro, cafio^.nbsp;ouisabHinentes,le.guminibus contenti. Deinde olio ante Fafi~nbsp;cha,^^ SanliusBafiiUtis,quemplurimifiaciunt ,pr£ßripfiße pu~nbsp;tatur.
Tertio quatuor,ab ociauaPcntecoßes, afque adfierias Pe-, tri^PnuU.
^u^arib a Kalendis ^ugusii, vfique ad obdormitionem., (fic ipßdicunt} C^taria ojirginis -, quatuordecim dies. Nos 'verb-,,nbsp;quos iPie oppugnM,quid hac dereilllud quodfirtbit beatus Hiero-^ymusin régula Monachorum,tomo quarto. Pareus cibus, tri-duanis ieiunijsprafiertur. ^J^Pulib enim melius eß quotidie pa-^i*rn,qua,ntrarb fiat is fiumere...j :nihilprodeïi, biduo triduóue^nbsp;tranßnißo^ryAcuumportare ojentremyfipar it er obruaturß com-0nbsp;nbsp;4^
-ocr page 124-THEOLOGIA
fen faiurfdturitAteieiunium.EtiAm ex vilißimis cibls, 'vïtandi eßfAtietoi. Similiter Didicm Couarrttuias Tiletantis. S. Do-minici hiepißopn-s. Incidit. inquit, quxßio inßgnis,qux v-tinam neceJJariA non eßet an hifcruent ieiunia iure inßituta -,nbsp;fracepto Eccleßx fatkfAciant qui femel comedendo, tantum cihinbsp;accipiunt^totciharijs (ßcondimentis'vtuntur adingluuiem 'vf-que^'utnullam carnit affltElionemfentiant,imogulamimfenfißnbsp;ßme irritent libidinem excitent-, tantum cibi fument es 'vniconbsp;frandio, quantum fit tribus hominibits fat'is,adcongruameorumnbsp;fußentationem.
Etenim multurationibus ^non temerepoteß aßeuerarißo-ße homines ieiunqprsecepto nonfatisfecifè. HsicDidacus Hißanus 'uariarumrefolutionum-, exiurePontificio^ Cafireo.lib.4. cap. 20. Pbihasipfts rationes, male ieiunantium oßendit.
Proinde nobis perpetuum ieiunium eßdnquit, OEcolampadiut rfelHtfi». gt;i/t abßineamusa peccatisacinteperantia-.neuegrauentur cordanbsp;trapula ebrietate. Hefeimus expramp;cepto Diuino vel'nbsp;ttntut. dierum 'velciborum deleHum. Tametßquofineeriusprecemur,e-tiam acibis noninterdi£lis,nonfinefiueluabßinemus.quacaufanbsp;motipatres. 40^ diesantePafhaieiunioconfecraruntfedinhocnbsp;opere,necpietatem,necpropeccatis coram Deo fat 'ufaHionem co-ßituendamarbitramur,vtquidem,nequeieiunantes,neqj man-ducantes eondemnamus.Ieiunium enim ^cs.rv.v.a-itfeßßoceßixer-citatio,qu£non omnibus ex aquo conuenit. aliusfic, alius aliternbsp;ad orandum prapararifi magis experitur, alium inediaplacidio-remyaliuminquietiorem reddit. Viderint quique vteamviuen-di diet am deligant,qua adDiuina capienda magis idonei (ffici~nbsp;antur.
Enmoderatam deieiuniofententiamvniusiUorum.quiE-CMngeitci 'ymantltr, i»cap. sq. J)ariil(i. 4 quo eaten minimi dififenti
-ocr page 125-V O S C O VI T I C A.
105
dfjjcntiut. Sedfâtis eritpro omnibta, confeßioni-s Augußann ^er-gt;bA,ex cApitededifcriminsciborumbisadfiribere.VcrAdfiquit.i^ ¦rionfimuiatA mürtificatio cArgt;nis, -(sitolcrAre crucem^ verßiri Mnbsp;fericulis^ trumnanbsp;nbsp;nbsp;afflióiionibus.Huitff ge-nerii obedierttiae^ '^**quot;*'
cultM Dei,ld}* ogttsßirttualeßctit do cet Pßimus iSAcrificium Deo SpirtHit contribulÀtu^s .Docemtts pramp;tereA aliud genta exercitio^nbsp;ram neceß'itium eß'e. ^uilibet Chriflianasetiantcofporalidißci-pliKa,laboribuSite}'np£rantia,meditatione Diuinarum rerufn,amp;nbsp;alijs excrcitijs aptis xtati, cohercere carnem debet. Horumßmsnbsp;prcpritts acpraximta eße debet, nefaturitas aut deßdia extiwtt-let aäpeccandutn : (ß vt mens admonetur, ß^'ßat aptior adaße-Utafpirituales.Non eflßentiendum, hac exercitia cultus eße, ^»2nbsp;mereantur remißionem peccatorum ,autßatufactiones eße. Etnbsp;hac dißciplina debet ejß perpétua: nec poßtnt praßcribicerti dieinbsp;pariter omnibus.
Itaque non 'uitupcramus ieiunia
nibüs huius vita deleFlationtbusßeruet. Secundo ieiunandurn do^ cemus,cum-tcntatio ingruerit ebulientibus carnis eocupifccntÿs,nbsp;amp; regnumfibi tn corpore vendicantibuSyob nimiamrerum abun-dantiam. Tertio,vbivcltotiEccleßanoßra, vclpartieittsim-tninctpericulum,ac neeeßiEUyoboriturg^perßeutioabimpijs.
Tum vnanimi conßnßi conflituitur tempus, cjuo ad Deum omnis mißeratton'ts par entern recurramus ieiun:^s (^pradicatio-
Sed in ieiunijs nulla cfl npud
F
c
io6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGTA
nos efcidentorum dijferent'u, vt nlios mundosMios imintusdos^! ^f/rophanos habeamus. nihdominus iuxta regionuni confuctu-dines, hominuntj^^ (juibus cum babdawus rationem quibufiun-queill'i vtuntur (fiaientis, c^uoüetempore,fjfidemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nesfiumu-s
eontentinecuifimtis offendiculo,a,ut tumultuam occafio. Exhif, euiuis colliger é licet,c^uafit Aptideos qui Euangeltcifitue Luth er tnnbsp;ni cognominunturieiunandi rittio. Et tâtnen ^^ofictts 'vni exnbsp;eisidemprofitentiKohitiH, inuerecundo oremendAcium obfiit.
^uodßqutsnoßrum libertate Abufius EuAngelicA,fiuum quoti-die AquAliculum amp; cibo nbsp;nbsp;potione ud fiitietAtem irrtpleAt, quis
hoc Ësei timens probauerit ? Eq enirn, tllorum ntAndAtorumme-moresfiemperfiant,Cauete,nequando grAuetur corda vefira^cra-puladE ebrietatç^j. Item, ne contridAte Spiritum Sancium, qui in vobis esi Et vnufiuijque fiiat vas fimmpoßtdere^:nbsp;Eraterea, vt vacetis ieiunio precibus, rußus. Cum ab-Prirent,! ^^ttts fucrit ab eisßonfits,tunc ieiunabunt. Adhac, approbamnsnbsp;ie ueuiate^ nos Vt Dci miniïlri in laboribus, in itiunqs. idem, In vigilqsnbsp;fiepe,in fame fitidn ieiunijs fiepen 2. Corinth. 6-(^ii. ^uodquo animo fecerit,docet 2.Eheß^nbsp;i ytnofimetipfiosdnquit^pro exemplarinbsp;txhibeamus vebis , ad nosnbsp;imttandos.
* *
CAPVT
-ocr page 127-1
Î07
o c o o
CAPFT II. DE LIT^RGIA ET SAJTCTIS iauocAüdü.
Vod tu dc prccationcfcribenSjSandos in au-xilium vocarenegas,ncc Liturgiam audis: ad hæCjCtfi iam ante refponfum fatis fit, tarnen,nbsp;hïc etiani breuibus ageraus,Situ,qutgt;dele-dam ouem decuit,infundamcntoChnfti æ-
(I
dificio aefepitnento Apoftolorum pcrmancrcs, nequa-quam eorundem mandata violates,quæ fi violas,non tan-rumhædusvcrumetiam raptor es amp; lupus. Etenimhæc in E Liangclio dicuntur. Qui ouile tranfeendit, is eft fur amp; la-tro.Itcm Saniftus lohannes.Ex nobis exierunt, fed non e-rantexnobis,alioquin. mâfiflent nobilcum,Rurfum.Qiiinbsp;non permanetinDodrina Chrifti, is Dcam non habet,amp;nbsp;eft Antichriftus, memêro igirur illius q uod Lucas habet.nbsp;Speruerehune, Chriftumqui Apoftolus Ipcrnit, Cæte-terùmqubdàMatthæo lcriptülegitur. DominöDeo genu lied es, achuicvniferuics. Verba funtChrifti ad Sata-nam.Iamctiamfupra fcriptumànobis cft,fasefle veSamnbsp;dos inuocemus. Dc Liturgiafaris in Eiiangelio perferi-ptum.Deinde Sandi Apoftoli atqucPatres,amp; ptcceslt;5c 'nbsp;modum eins obeundæ conftitucrunt, nifi forte eam,fim-plicein panern,amp;vinum cfle cxiftimas.At quomodo mortis Domini memoria rccolctur,nifi cclebretur Liturgia.?nbsp;Apoftolias eniamepiftolaadCorinrhios, inquit. Accept
II
J;
1 jnbsp;'f
i
-ocr page 128-îos: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGTA
â Domino qucrd etiam tradidi vobis. ncmTCDominunï GJ qua prodirus cft node, panem acccptiim benedijiiüc,nbsp;£rcg.i!icae-diAißc,accipite,hoc eff corpus meum pro vobisnbsp;frangendum.hoc Licite in mci mcmoriam.Simi!irer amp; ca-riccm. Hic calix, nouaeftlexin nico (ànguinc. Hocfacire..nbsp;amp; vbicunq; biberitis -, mortis Domini memoriam colite.nbsp;Similiter lefus Chriftus-, antequàm pateictur requiekësnbsp;um.i2, difcipiilisfuis,allocutus eos eft.acccptunrque panem,didis laudibus frangebar,, iifdemqnchifcecurn ver--bisimpertiebat, Hoccftcorpiis meum, quod vobis fradi-tur,hocinmemoriam mci facite;Confimiliter amp; calicenrnbsp;à.cænadiccns. Hicealix,.noua lex meo fanguine,quipro)nbsp;vobis profunditur. Ita.enim apud Lucâ,Mattheum,Marinbsp;cum. loquitur. Hic eft languis meus nouæ legis, qui pronbsp;multiscffunditur, propterrcmiirionempeccatorum.Ad-uerre ergo animum ,vt non poffit fieri memoria Domini,nbsp;nififitLiturgia. Quod vtfuos difeipuiös facere doceref,,nbsp;prcccs ad Deum laudans Gum,tam hîcquàm Lazarunxex-citaturus habuit, quarefiquisLiturgiam non obit,isnon'nbsp;rccolir mortem Domini: cftquc Anrichriftus amp; euerfornbsp;fidei Chrifti^næ.Ad hoccl'cdumillud vasait,omnia pura*.nbsp;fieri finguine fecundum legem,necabfque efFufo fangui-neefleremiflionem. Quacunque veróre commemoratio peccatorumagebatur, non fiebat corum abfolutio fine (anguine agnorum,arque caprarum,rumdixit,ecGc vernet, vtfacial voluntatcm tuamó Deus. Primum aufert,.nbsp;vtalterum ftatuat, qua volunrate.idefl:, oblatione corporis Chrifti Illuminati(cmelfumus. Percipifne quàm dignum fir,vrLiturgia obferuetur atq; audiatur?Quod fà-cexe;d'etredantes,.h3ccfequitur comminatio. Volimtari c-pcccaai
-ocr page 129-10 lt;»
j!fCCCantibu5,inquir,poftaccGptamrationem amp;veritätcni non relinquiturhoftia pro peccato:fcdmanct cos tern bills expeâ;anoiudicü,amp; ignis Z.clus,aducrlarios dcu.oratU'^nbsp;rus,amp; cætcra..
AD CÀPVT II. LASICIVS DE INVO-cationc Sanclornm, M;iffa,5c Cæna Domini.
ter Deum. Ne id dtcam .fateri Auguflinum.nefcire morfuosc^utd hicaz^atur. cap. is. Igt;e curapro mortu 'ts. Commemoratum etiamnbsp;antehoc eft.vnicumeße noui fderis fec^ueflrum^ cuius glortamnbsp;x'^ojue officium, transferre adfancioshomines nefM. idem^ à di-f iphnis, de ratione precandt compellatus, non vllum fanNumfnbsp;ßdEliim Patremcoelßieminuocandum eßeipßsdoiuit. Inucct-^^^ßßtibijfdem,ab idisde iiuibitsiriAU 'ußl.itrom amp; Stephx--
-ocr page 130-no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎ-A
»0 msn'turtsfuit.nonfucceßtt ilia, diuiti epuloni Ahr ah ami inuo-catio.Porrofquiinuocatd Diuis, voti copotes fiunt:no efl ideo hoc hencficiumdpßs vendicandii.Homo aiefanus^hominem ahfcntemnbsp;njtfe iuuet inclamat :Deus nuntpuaociofu'Spraflamp;t. Non Moifesnbsp;dédit vobis ^anemfed Pater me iss lohan. 6. Inuocat Pomu gt;nbsp;lus loaemyquo SabinoshoßesarceretyRomanorumfugamßßeret.nbsp;vtLiuiUslih, i. memorat.^^dyetßitaacciditmoneßtamennbsp;credendum a loue,ßd ah loua Deo 'verb, die ente altcubi. Egofla.-refacio,,^infugAmconuerto-. amcßtnt corßliafp auxtlia-.qui-queiam quarta APonarebia fundamenta iaeiebat ^llam Romano.^nbsp;rumviÊtoriam pro feel am fmßfe.Huius enim fol ins prouidentia,nbsp;regit ur mundus. Nec quia Help is Ule tn Aß tea, tefante id Plinionbsp;lib. S. cap. j6. Conßeclo leonehiatu mtnari^LtberumPatremnbsp;inuocabat,,eius opeliberatus fuiffepericulo credendus eß, alius hocnbsp;auxiliumfuit.Deus,inqutt,prateritis atatibus, permißt omnesnbsp;gentesfuis ipfarum vijs incederc. tametß nonfe reit quit, non te-ßatum benefaciendonob 'is, Aclo. 14. item 17, Deusnonmani-hus hominum colitur, alicuius rei egens. ^uttm ipfi det omnibusnbsp;vitam, eß' habt tum ß omnia, ad Eimotheum quoque cap. 6. De-tss viuuSipraß at nobis abunde omnia adßuendum.Adeb vbiquenbsp;acfimper,u vnicus dominator,dat omnia omnibus mortalibus.nbsp;^uamp; inepte (ß imperite profert APofeus ex arcanis Chrtßiananbsp;reltgionis,quaß denobisßripta, ea pratcreo.lAam alt er candi nonnbsp;tßetßnis.NumpatribuSjßmplicißima LiturgiA,(voxeaminiße-riumpublicitus exhiberifolitumßgnißcat} ä Paulo ßtribus E~nbsp;ttangelißis deßripta,addere quidpiam licuerit, dehpe in preßen-K)hd tRnbsp;nbsp;nbsp;}2Q]i dtßuto. Extat enimrégula vniuerfaits.Erußra Deum co-
li doclrinis bominum.extat ß alia.Hihil vcrb 'is Dci addendum, tbtm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihtldetrahendum effe.Non fecit hoc in antiQualege C^Pofes, non
siaron^necvllffpPropheta.ppon eßenim difcipulus fupramagi-, ßrum
-ocr page 131-MO SC o VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îrï
eumquidcm t.ilcm.quinsce(JkrU non omißt.Ciirigitur hoc in nouA L egeftcerct Baß liters, Gelaß us, Innocentius, Tlrbanusynbsp;GregoriusPapA?7lt;{oiiinit{-(Autein,quodquù horum Caua Domini,deßuo Annexait tlicgloria in excelßsJllt,Surßitm corda.alx:s.nbsp;Te tgttnr.J^iddarrt, Saneltss Sanaas. Alifis.aqua-vino mßcen-dam.alix-s ignem,clara luce excitandum cenßuit .vß^^ eo, vi ho dienbsp;res Diuina.fgt;arumdißeratrttibus,a CMoßatco illo facrificio. Etnbsp;quidem omnia Latine apudnon Latinos, Germanos ,Hungaros,nbsp;SarmatM.7^tdadnquit,ahinitioomnialc^ßmpliciter myflerianbsp;à Chrisio tra dit a, inter ApoLiolos tra J?ab ant ur .Nuda omnis C£-remoniarum ratio ,plttspictat'is habens quam apparatus, auxitnbsp;inde h AC my fl eria lacobtts Hieroßolymitanus Antilles, Auxit Ba-ftlius,alqq^ aliaßtbinde tnïiituere. HacPolydorus de inuentori-bus rerum,lib cap to. Egregiamlt;verbprccationcm, memortttnbsp;oblatißernelpro peccat 'ts hominum Fitij Dei adiunctam. Ofliri-mus tibiDominecalicemfalutaris-.tuamdeprecantes clemetiam,nbsp;¦ ntt in conflteclum Diuina mai ell at is tua .pro noflraflFi otius mtin-dißalute,cumodoreßauitatisafleendat. VeniflanElificator omni-potens£tern£Deus,benedichocßacrißciu,tuoßanPlo nominiprseparatum.Suflcipeflanclatrinitas,hancoblattonem , quamtibi offer imus ob memoriam pafionis, refurreciionit (fl afcenflouis leftnbsp;ChriLti ,(fl tnhonorem omniumfanUi or urn. Scilicet, ojferendo,nbsp;nonautemmanducandoatq^bibendo,rnors Domini recolitur : amp;nbsp;Deoparandum est aliud,pr£ter ipßimmet Chriiium facrificium,nbsp;quod in clurn perferatur-.atq^calix pro mundi flute oflerendusnbsp;eidem O imp!etatem,eo minus tolleradam quod ojerbis,memorianbsp;'vniciilltft^ facrificij refiicari dicatur : reipfa aliud epane amp; vino,Deo offerendum conficiatur. ^od etfl 'fiuguflinus quoquedenbsp;fde ad Petrum cap.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eccleflam Catholicamfacere ditat-.tamen.
C-nfon
tbi nihilhorumquahtcaudimusmeminit.Scdid tantum. Inißo ' P 4
-ocr page 132-THE or O GT A
rnentecapti.Sußipe Sandle Pater at erne Deus. ijAne immaeuïi^ tam holiiamequam ego indignusfamulus offero tibi pro innume-rabihbuspeccatismeisßd^pro omnibusfdeldus Chnflianisynbsp;'vitiis atquedefunEiis. vt mihi fl idu proficiat adfa Lutem in vi-tarnaternam horrefio hacreferens.,quihus tmputus fiicrifiuLus^
fie pro mundi pec cat is tarn prateritis qudm futur is Deo eb t flit', nullo omninofuper hac re accepto Diuino mandato. Adhac negatnbsp;homines.expiatos àpeccatts effi corpore Chrilii-.nifiidololatria
propitiatoria excogitauerunt. ^uamobrem re^e Gtlbertus Cognatus,ErafmiquQndam Amanuenfis.ltb.3 narrationum Adnbsp;Alijfelnquit.vfum funt Canonesdiuerficonditi. Primus a Gra-tiano-.quem Gregoriusnonus Anno i z 2 j-cipojieumBonbnbsp;faci us 0 cl atius,ar citer annum i 0 0. nouis fp terribiltbusnbsp;blafphemfi auxerunt. Eerifitme id Cognatus. Nam quid? an v/la
matorhacblaffhemiafingi potuit,qunin Canone Miffalis Craeo' uienfist
tel'stcr.vtiicccgisL he.beas.érbencdicash^c elo/îsi^quet tibi offe-rimmpro EcciefintuA.Mementofimiilorum titorum,pro quibin tibi offerimits, velqiti tibi offerunt hocßacrißciumlAudis, pro re-demptioneanim.'irumßiArwn-proffeßilutisi^ii'icolumitntisßteijnbsp;memoriam vénérant es omnium Sactorumtuorum^ quorum merit is precibus'peonccdits^vtin ornnibits proteciionïs tu.e mtinia-
murauxilio.Hanc igitur oklationemfcruittstis noßrie, qtiffu'/nus
flacatiisaccipisis,benedicdam acceptabilemqffacere digneris, vt nobls corpus fiat, Filij tui Domini leff chrifiiiittbe hnc perßerrinbsp;permanus AngelituißinFi-iinßiblimealtäre twim, in confieFi»nbsp;Dinina maießatis tint, vt quotquotex hac alt arts participations,nbsp;ßtcroßinelttm Filqtut corpus ßanguinemßumpßcrimus, omninbsp;henedicliane cceleßi ^gratia repleamur. FFamp;cfiacroßanFia com-
114 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÏA
tntmm^argentiiignïscUrA dieJplendirlOculos Aures^^ IpeSÏ rumprAßringieJ^fAcrum venerAbile midtis ctrimy tß fit: Hisnbsp;ßmplici mydy,nulliitt orgAni fgt;!tlfit,fiot3om?iibuiSAistii, pur is Adnbsp;foU n Deumgrecibtts.gerpAttcis ritibiis,re Diuin t, menfA infirA-tAficAgitur y'vtetiAm prof Anns ig/ÀfietAte hjminum moucAtur.nbsp;Jn M)fiou '!A( vt me cigUAdAm docitit^ 'vtr eximius D tnielPrintz-^nbsp;T^btlis Sleßus, ^^nno 157$. Ab ImperAtore C^iximi-It Ano, ad hunc ipßm CA'tofcoriim Dttcem legAttoncMy fl Anbsp;tXAdyto pArietibftsAplebedtflinilo foras prodiens-,mAntf in capi-te caliccm tenet populoflexis CApittbusHojfodipomtlui id efl.,Ky-rie eleyßn 'uocifirAnte .^^od (fitnnoflrARufliaz/tdi. Deinde pernbsp;J Alias, in idem fAcrArtum redit fores. Eodem^^ rurflts ad SAcrAper-
Agenda egreflo, pAnem fermentAtum cum 'uino rubro (tAlibtss tnim 'vtuntitr)confecrAnte, cAnunt doéîiores tjuii^, linguA 'uulgA-ri vnA cum tlero, Addentesfmbolo Niceno hac verba. Et in Spi-ritum SAnSlum,'verum (f 'viuificAntem, qui ex fAtre proc editsnbsp;quem cusn PAtrenbsp;nbsp;nbsp;Filio AdorAwius. Durante liturgia, populuf
identidem cLira 'vocerepetis Flofiodipomilui. Si rubrum dcflfvf-num fliccum expomis expreJfimflAccisqudifda rubristingut^ vino aquirn cAlidAm,quodtAlise latere Chriflifluxerit, infun-dunt.Panemfacratum CAltciintritum, cocbleariargenteo., è ns-nibusmyflacalicem tenente hAtiriunt,quem puerulis triennt-buiflac dicetesingerunt : Tdo kriflouo przimite, i Stocz,nikA bs-flnertueho vkujftte.idefl,CorpusChrifliAccipite,(fiexfonteim~nbsp;mortaliguflate.Nam verbis confecrandi earn vim tribuut. Seri-bit loannes Faber, vtpoflquam prolatAfuerint,-creAturamcreAgt;-tori cedere exifliment. ^if)d,flvereflt, quaro curnou ceflit crea-regt;it»uM tori venenum,ACMonacho Dominic Ano Senenfl,pecuniacorrup-*quot; f*rra. ciAmincalicemimmifrund^nnuserat I i }.)cum Hen-ftSii. netts J. ImperAtorflAuflojAcrtvnentoperqtsSi quisid,quAm
-ocr page 135-MO SCO VI T IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïT5
ttü Tiifioncïs nientibui negatteri* y isfâciüt licel eins rtietiaTn ho~ dte fericuluni : 'vbi 'uidemns no»Jpeciem tintin» vininbsp;KÎs ßd igßtmmet 'vinumnbsp;nbsp;nbsp;ga.nem perntancre inßcramcnto.
^npdCMofcinoneircunferuntiita, 'vtilatinifilent. rereErsfi-ttmsRot-erodamns yAdlodocumDeciuni Ub. epifio. 22. Nullunt ÎKquit, rcperio locum in firipturis Diuinis, vnde certo confiety A-pejlolos confierajjèpanemnbsp;nbsp;'vinum in carnem Icngutnem Ho^
tntni.^lib.26. AdCutbertum.Nuficj^uAminCAnonicis literisin-uenitur iifbi Apojloli certo conficrauerint corptss Domini ficut nuncconfierAturinAltari cxcepto vno loco. i. Cor. ii. ^tA-meninio. CAp.vndeßuxerät hic faulifirma ynonvidetur Agi denbsp;eonfiecr Atianefilter dot aU.P Anem liturgist defiinAtum, epuerne^^ nje,nbsp;tulApinfiit,PrAficurAm i^îoficiAppellantyopinor À Gneconbsp;oblAtione, in cuius circuitu ^fiuprA crucem h^c le^ntur. Icfiusnbsp;Ckriftus Cz.Ar gloria. Czar aut em Ulis nomine à Cafiare deduHo,nbsp;Rex efi:amp;hunefibi ijiiofius titulum vendicat.PeraëlofiAcro.panes, ex au I o usfitnt particule, excifia, ajlantibus difiribuuntur.nbsp;^ua autemfiuperfiunt confiecrata-.aain 'vfium,peregrècuntiumnbsp;Uxmorientiumficruantur. Tum enimfinjîulumt'vinofiuperinfiufinbsp;emollitum^t^U-iJiquoddam uiatictim expethibus datur.Hacpait-cis lecîoris gi'atiAyde liturgia i^iPoficouitica. i^t vero Fratribusnbsp;Rohémis,partisnbsp;nbsp;vinum inficrafinaxifioc album velrubrum, PrsfttrK
àlleinfiermentatus ,amp;ctriticeus, corpus fiunt ^fianguis Domini.
Fion miitâîisad verbafiicrificuli,fiuisnattiris)alioquifiacramenta D^tnixi, ejfiedefinerent ; ver um ideo^quiatum ea Chrifius,idejfi voluit, t-dertî credituri velde lapide fiieum Chrijlui corpusfium appellafi-fiet. non natur aliter, dixereipfimct in Sinodo LipnicenfiC^dnnonbsp;r S P S. Cfirn hoc anaiurafiianonhAbedt,fiedfiacr ament aliter ynbsp;per atributionem Domini atq^ injîitutionem.autoris.qua facit vtnbsp;ffi^iCAciterfignificent.,reprefientent aiq^cxhtbeant id.quodejfiedi-
-ocr page 136-116 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
cuntitr.Sedet tumen Hits in clis hamo Chrifin'S-.nan iUinc dntcßf-f remum diem in terras defcenßirus. quem hie ejje corpore, quihus-d.'im monßruntihtcs .,edo^i ah ipßometnon credunt, Coniuneiionc hppoflatica,confundi naturaa in eo negant, dicentiße aliquandonbsp;ahßuturum à nobis, amp; tarnen futurum nohißcumßmper,ßdem h.t-hent.Rediuiuo datum eßfe ciußmodi corpusßntiunt, quod quidenrnbsp;humanasinßrmitates ,non tarnen ipßam natur am exuerii: nonnbsp;liiuinum,vtvhiq^ßt ,ßedßiritualefaidumßt, ojno in loco tarnnbsp;ante quam poß reßtre^ionem fueritßurßum vere aßenderit. Vi-ßus in ccelo a Stephana,auditus iüinc loquens a Paulo , indidemß-melexßeclandus ab ornnihamp;redecalcßt. Superefi, ojt quot;jnußquifq^nbsp;prudens conßderet, numij quihacitaagunt'verba Chrijit,ßm-pliciter accipiunt,populo Euangelium, magna cum innocentianbsp;nttnciiant,^:^ntichrißiinfideles hareticißnt,in tenebris'verßennbsp;tur, t^poßülos afpernentur, doElrinam eorum violent, atq^ ouiUnbsp;Chrißi.furtim tranßcendanty.
CAPET 12. DE SANCTIS ANTE CHRISTI aduentumac deiqßdemßmul cum chrißo,media~nbsp;tor thus venerandis..
mcdiatorc lefu Chrifto incul'-wwW cas. Tuverbhæcâccipc,quætanidc Chrifto, difcipulis eius,PatribufqJc landis ianbsp;Bibliislcguntur. Videlicet, Deuni principionbsp; ' creaflecoelunaSt. terrain, omniaque quæcun-que
-ocr page 137-MOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nz
gucvel videntur, vól vidcri ncqucunt. Deinde Adamunx cum Eua,datis ipfis vdvendi niandatis, quae tranfgrcffi,nbsp;morte funtdamnati,è dcliciis paradifi pulfî,amp;æruainisnbsp;fnbicdi. Tnm Chérubin, ignitoferroinftruiius,portasnbsp;Eden,nequisintroiretcuftodirciu{Eïs. Non tarnen ideo,nbsp;('ne id forte exiftimes)quafi quis Dei aduerfiiriusdhudpa-radili domicilium, vi occuparc pofrct:fcd vt Deus iramfu-am aduerfus homines oftêdercr A quo tempore mors amp;nbsp;pcccatum, dominata funt,etiam illis hominibus, qui nonnbsp;pcccauerant, ncmpcab Adamo vfquead Noc. amp; ab hocnbsp;ad Abrahamum,hinc adMoilcm,abhocad tempus nata-lis Chrifti. quemadmodui??Paulus ad Hebræos diiTcrir.,nbsp;Sanefi, inquit, omnes, qui fide dcbellarunt régna, confir-mati fide,nonfunt compotes promifl'ionum faódiüdcó denbsp;nobis, quiddam melius prouidentc, ncabfquc nobis pcr-fedionem acciperen t. Licet cnimquidam vfquead Chri-ftiadfientum iuftifuerint,nequccontaminati: nihilomi-nusramcnomnes propter Adami damnationemmorie-bantur,ac in Adum dcfccndebant.Cùm verb Deusnbsp;turam fuamjàDiaboliscruciariicirct, motuscommifera- dumßnnbsp;tionc,mifitnatum fuum,vtfalntishumantecaufi!,epurif-fimavirgine Maria,Pauloid tradentecorpusfumerct.Mi'' nbsp;fi t, i u q ui t, D e u s Fi li u m fu u m vnigen i t ü, m ulierc n a turn,nbsp;vtfubLcgc viuetcsliberarcf,vtquciidem adoptionemfi-liorumaccipcrcnt.Rurfumidcad Hebræos. Cum,inquit,nbsp;fratres patcat nobis iniandaaditus,per fanguinemlcfu,nbsp;viam nobis rcnouantcm,amp;per velum, idefi, corpus ipfi-usjhabcam vfque facerdotemmagnum,dominiDcipræ-fedum,amp;cætcra.
Hæc igiturcfl interceffio Chrifti, quonato,extitit
-ocr page 138-n«- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T.HEOLOGIA
cura Angeloturba excrcituura cleftium,vtLucasme-nwriæprodidit, Deura collaudantiiim acdicctium,Gloria in fuprcrais Deo, ócintcrrapax,ergahoraincsbcnc-uolcntia.Cætcrùm qusenaeffebcneuolcntia potnif, Deo horainibusab Adamo,vfquc adnatiuitatemChriftiiratonbsp;a tque inimicorid verb totum,Diuina illa corporis Chriftinbsp;predeftinatione diffolutam cft,Faä:i fiinthomines,gratianbsp;Chrifti liberi à morte,peccato,Diaboli po teftatc: ac dodinbsp;rationcra vincendi principcm tcnebiarum,amp; huius fccu-li reótorem.Itavt verbis comprehenfara Diuinamvolan-tatcrn,auxilio Spiritus Sandi cxequuti, Regnum cleftcnbsp;adipifcantur.' Conrtàdifoluta: vitæhomincs,quifpretisnbsp;Chrifti præceptis,Diabolo fpontc obfcquütur, ad pnasnbsp;dcfcenduntfcmpiternas.Quandoquidem igitur,ad vfqucnbsp;Chriftiaduentum,iufti quoque propter iram Diuinam.nbsp;amp; latamin Adamum fcntentiam,in Satanse fueruntpote-ftateüderaquemalus, animas iliorumin orcumdcduce-bat:Fadu$Chriftus,pro nobis execratio,illam ipfamcxc-crationemnatiuitäte, morte amp; refutedione fua fuftulit,nbsp;pacemcompoluitjiram Diuinam ob Adamum,fcdauir,nbsp;vires Satanse retudit, hominem in libcrtatem afleruit : Ttnbsp;vel benével malèagerc,quamadmodum olim Adam pof-fir.quofic,vtfcribit ApoftoluSjLausamp;honor bene agen-tcm,fallbautcmobfcqucntem,fcruor iræ,afflidio amp;an-guftiafequeretur. Prsefcripfit idem horainibus modum,nbsp;fua,Patris,Spiritulq5 Sandi præccptaexequendi, regnoq;nbsp;coeleftipotiundi.Hocetiamincoelum afcëfurus,difeipalis Apoftolisq; fuis tradidit,amp; corroborans verbi fui nuncios futuros,qubeadem alios doccrent,mandataiplis dédit. Hoc, Hoc eft Chriftura mediatorem efte:quod amp; innbsp;templis
-ocr page 139-MOSCOVITICA.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1T9
tem pliscanitur. Venire,dies adeft nati Chrifti :quod my-ftcriumlætiannuncicîrius,gladiusignitiistergumobuer-tir,Chcrubin ab arbore vitæabfccdir.Egoautcm cibopa-radiii perfruor,àquo obconrumaciam expulfusfui.Nani imniurabilis imago Parris, fimillimaq; effigies fempirer-næ(ubftanriæcius,formaæferuiaccepit,ex marre conn ti-bij expertæ prodiir,Deus verus, qui fuir arque eft, nuncnbsp;(quod anrea non fadumjhominisgraria, homo fir. I re innbsp;de refurreclione,ifta funr Canrici verba. Chrifte, crucemnbsp;tuam,vitam noftram rcparanrem fineintcrmiirionc ado-ramus:tuamq; rerriæ dici refurredionemcclcbramus,cuius virture renouara eft hominis debilirara natura. Tnnbsp;omniporcnsamarorgencris humani, cocleftia nobis rc-duxifti. Hatcdiccndaeftinrcrcefiio,Domini noftrilefunbsp;Chrifti, Prxtcr hxc autem, plura ibi e.x arcanis lircrarunbsp;faniftarum proferre poflem,quibus tu onager non crcdc-res,vtqui nonaliter,quàmfurdaafpisauresobduratfuas,nbsp;voeem veritatisàmonitoreaccipis. De interceflione A~nbsp;poftolorum,SanótorumquePatrum, dixi antea,quiqui-dem,amp;homines erudiebant,amp;cofdcm ad mädataChri-- fticxcquendainuitabantmccaliudfundamentum,quamnbsp;vnicum Chriftum ftatucbant.Erlane, nuilum quifquc a-]ius,aitPaulus,iacercporcft. Nosquoq; indeànariuiratenbsp;Chrifti,vfq5adhoc tempus Chriftianinuncupamur: ncq;nbsp;in aliud nomen quàmPatris.Filij,amp; Spiritus S. baptiza-mur.NamomncsilliPatresfandi atq; iliuminati, homines vcluti manu ducebant, adfalutaria Chrifti prxeepraznbsp;res inteliccfu difficiles iifdem enucleabant, amp; quemad'-modum credendum fir,mandataq; Dinina præftandado*-, cebant,Dequibusomnibus,fuprafatis didumeft. Quodnbsp;0^ 4
-ocr page 140-320 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
11 hos ncc vcncrari,ncq; manu nos dacentes fcqui, nequc daccsfalutis appellate vis, non eft confentaneum vt fcii-ptisillorni'nfidemadhibcas.Idaufeni (ifacis.dic quomo-do idcognofccs,quódDcus lit,quopa£to inTrinitatc cc-lebretur,qnaniobcaafamriiius Patris defeendciit,cor-pusaffumferit,mortem fabiecerit,renixerit,acin ccelumnbsp;alcenderitlBreuifcrni horum fcriptiscrcdas,quarationcnbsp;Diuina mandataintclliges:Certùnieftautem,ver{arihücnbsp;intcnebris,quifidemdcDeonontenef, cuias fidci haudnbsp;futurus eftcompos,nifi cam ex do£trina x'\po(Lolorum,nbsp;San£torumq;Patrum hanriat. Ex hac enim Inmen fidcinbsp;ccrnimus,ÖpaderéhaecIohanncs,Filius Tonitrui.Qninbsp;Dominum cognouit, mandata tarnen eins non præftat»nbsp;hicmendaxeft,ncceftin co veritas, vfpoteobcoecatusànbsp;tenebris. VtvcrónonvidcrcLcgcmDininam tenebrænbsp;funt:italuxcft,fi quiseam ciim intelligat,tumvidcat quainbsp;quoham modo fineadminiculo« fine fcriptnræ,fiue alte-rius,quiinviam inducatpcrcipicturÆrgo bcati Apofto-li,Sanâ:iq;Patrcs,pdagoginoftri, ncccffario honoradi,nbsp;inuocandiqj funt,lcriptis illorum credendum, ex iifdemnbsp;doâ:rinæpctendæ:qui,fî in numéro feniornm manu nosnbsp;ducentium nonponerentur:confequcrctur id,vt ncquenbsp;hisquælcripfcrunt crederetur, neq; dodrina ex illis fu-merctur. O te hominem àSatanaafflatum,actui ipfiusnbsp;deccptorcm.Id cnimficret,vtomncs homines, tanquamnbsp;iumcnta,expertesintellcduseficnt. Animum igitur ad-ucrtcadhæcChri{l;idevobis,apudIohannem diéla. Nonnbsp;mißt Deus Filium fuum in mundum.vtcum iudicet, fednbsp;vtfcruetmcueisquicreditinipfumcondcmnctur.Atquinbsp;non créditais iam iudicatus eft,quôd nô credat in nomennbsp;vnigeniti
-ocr page 141-MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I2I
vnigenitiFiIij Dei. Hæc eft au tem condemnatio,quód poftqiiam lux venitin mundum, homines magis dilexe-runttenebras.Erâtenimoperaillorum niala.Omnis quinbsp;male agitgt;oditluccm.Dequibusfatis,
AD CAPVT 12. LASICIVS DE Sanclis ante Chriftum, Chrifti ad Inferos dc-fccnfUjPatrnm autoritäre, Sc fcculinbsp;noftri felicitate.
ifißcile eft certarnen cum ignaro rerum : vt ciui-dam ait,Nihil efl inui^ius indocia garrulitate^. fie ehriflomediatore,meliusCMoficis vtflgt;ero fin-timtisperfiiafldfiumfts.Ita enim huicfitlifimulcumnbsp;illis innumerahilibus 'vilioribus ^...Apoc.y.filutem
'noßram tribuimuS) vt hoe beneficium¦,cum nuUu re alia co-niunefieripatiamur.ciuod^Patresf ijfienfiereomnes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in*
^uit^ tentatis Deum, vt imponatis iugwn ceruici difiipulorum, ^uod ne^ Patres nofiri,ne^^ nos port are potuimitsifid per gratianbsp;Piominilefiu Chriiii,credimus nosfieruatum iri -, ipuemadmodumnbsp;ÓHli.Alïo.is.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur hic.nonfinefafiidio le^orisy dehac refirnfnnw
C Sanéiis Patribttsrepetenda ejjcnt,ea in apologjsadcap. ó. nbsp;nbsp;S.
legipofiiint, ^ua aut em CMofius de truciamentis ele^orum Pgt;ei in or CO.ante Chrißi aduentumficribit.ea cü illis minime conueniiitnbsp;Verbis Sapi,^. luflorumdnopuit,anima.inmanufiuntDeiyVtmi-nimeattingateos cruciatw. ^aa^apudLucam de Lazaro ejs rl*
-ocr page 142-THEOLO GlA
122
hrah.vftocleEits atc^iiefanSi 'is leguntur. ihiemtncilue'^ ille epiilo iriiciiiri-,LAZ,arui ncro cnm t^^braljArDo foUtiojrui: y-inipfo «iT'K oculosAttollcre-^hialus^^m/t-gf2(i-$ interpîjs é ir/ipios effèdicitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tAmenfinus'^hrAhx
Loc lts 'Vide tui non in cælisfiiijjè. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chr iflus prodromtts ejfle in
(oduinßrihittir Hebr. 6. cuius Chrißi typstm gerebat loßieLlefns Allo. j. Hebr. 4. ajocatus)c^uiprimus iflrAelitas interram profit cum muit is Aifi EpiphAnius hArefi 7^- Anteq^uAmdnquitfiil-HAtor afienderet in cLumynerno Aficendit^ donee cum ipfio Aficende-runt.Nemo entm Afiendtt in cium-,nific^uideficendit exeo fiUusnbsp;hominis. EtAdEphef4. Afiendendo tn AltumyCAptiuAmduxiJfinbsp;tAptiuitAtemmemorAtur. SicAptiui er Ant,fuit (fl hofiis, tjuieotnbsp;AbegerAt. EtfiAfiendcbAnt, in inferior! loco er Ant, qui Hebr Atcenbsp;Scheol dicittir-MonfuprAfed infrA terr Am. id 'veri) potefias iife-rorum,quAfuos Deus liber Aturus er At, Ab Of-i cap. 14 vocAtur,
promifiionem ,quArn cAp. t). AppellAtAternArnhAr edit Atem.quit
uufquAm Alibi,quAm in cceloefl. In infernttm defeendit folus in-quih^ PhAddAt^fi Chrifio Ad 4ftgttum liegtm Edejfenorum mif
-ocr page 143-MO s co VÎT IC a; ni
1 amp; dirupitfi^em, quem fecttlo nemo äiruperät -.ßtfcitAtifq^ mortuisyAfcendit adPAtrcm fuum cumgrundi multittidine-,vtnbsp;h^c récit At Eufibitts Eccle. hiflo. Itb. i. cdf. 'vltimo,idemfcrihentenbsp;IgnAtiOyPetri in EcclefiA .^ntiochenAfucceßorc epißcia xd EtaI-ItAnos. Senßßeidem Hebroos teßis efiHieronymui AdPAulAmßenbsp;dormitioneBlefidA. Hebrjei, inquit-, mortuos lugent.,quiA Antenbsp;Chrißi Aduentum,Ad inferos nouer Ant ejfedefcenfuros. Crederenbsp;idem Syros,AuEtoreß k^lbertfts'WidmAnßAdiusßnprAfAtionenbsp;lEoui teßAmenti Syriaciße SnbbAtho PafchA. SAbbAthum^inquit.,nbsp;AnuntiAtionii idcirco ApfeUAtur,quodeoChriß(t5 PAiribus Ap^nbsp;inferos Agentibus AnutiAuit extremoßtoftppliciofilutetn eispar-tAmi Am eße. Non dißentiuntab Syrit AEthiopes.,'ut D Ami Anus a,nbsp;Coes de moribus illorum fcribit. Augußinus cquoq^ EccleßAßicumnbsp;id eße dogmA Ait. Ante pAßioncmßnquit, Domini,omnes Aninistnbsp;fAncîoriim in inferno ßb debitoprAUAticAtionis K^dAtenebAn-tur,donee AucloritAteDominiper indebjtAm eiusmortem,Àfer-»ilicondittone liberArentur. FrAtrum etiAm Bohemorum fen-fus eß.,Chrißum AnimAfuA À corporefepArAtA,Adinferos defeedifnbsp;ßiAd triumphum de SAt An a , incrcdulu etiAillifqßiritibus^qui-bttsNoe^ArcAmfAbricA'as,de Ijacfutur afemtnis Eu a 'vicloriA con-cionAb.ztur,pAlAm oßentAßfe. CAterum AnimasiujïorHm.,omni-hiis à: Chrißo diêfÎA cert a cum ße er edent ium, in pArAdi/oßu vt-tA AternA, refurecîionem expédiantes fuife. tbidemq, etiamnumnbsp;eße. Hac ad me quidam E.pifcopfts illorum. ScdhAcdifquiranta-Jtj. Nos CMofcouiticu tradlensHS. idfolu huic loco addentes. or cumnbsp;Adurn effèt quot;Vt eß Aclo.cap 2. legitur.Porro Sibylla lih.i.nbsp;fuorutn oraculorttm. nomennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab lt;^AdAm deriuat quodeupri.
msis mortaliam dfender it Adam .Infient er autemhlcrurfiim Zttßcap. 6. ratiocinaturis^^ßatictufandlos'vitafur.dlosinter cejfores eße, uenerAri, inttocariq, a nobis debere proptereaepnbsp;R 2
-ocr page 144-Î24 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
eorttm opera, ccsteßis notitiam veritAtis confetpuAtnur. Jd enim nihil aliud eft, (piiam Diuinis orAcuUs, de hoe fient ibtts, humantnbsp;fcnfacontmentaattexere. ^fiodf^entum, citm'verisfrma-mentisfulcirinonpofit-.fit'vtnon minus hïchallucinetur ejlïofnbsp;eus^necmagtsadrempertinentiaddeat, quamidfeeitpleriffo-
De autit- c'^ftperisnbus.Pergit morefo,defancisargumentari.'^t nos ,1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feoj.uiindifiplina Duces /.poßolos,abf^ omni cunclatione refon^
demus. In alf patribus eptii Apofiolos nort attigerunt dignitate', cautione 'vtimur. Aliud emn-i efl d.icltir/ifoc itacenfat Apofiolus:nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliud, de hocßc fenfit Chryfßomus. Inter teßimonia Diuina at^
humana, permtilt nm inter eit. Scio ver'b aliter habere Apoßolos, Scribit tomo 2.ad Pammaehium Hieronymus^aliter reliquos trait ator es. illosfemper vera dicere, ißos in c^utbufdam 'vt hominesnbsp;aberrareJOrigeni interpretationem , eß idiomataßripturarumnbsp;ßmper attribui,dogmatt(m conßantifime abßuli 'veritatem. Etnbsp;^ugußinus epißolaadeitndem Hieronymum, quaddißinel,nbsp;Ç.iuris Canonici habetur .Ego inquit,ßlis Ulisßriptoribusqui Canonici appeltantur,didici hunc timor em amoremq^ deferre,'vtnbsp;nullum eorumfribendo aliquiderrafe frmißime eredam. Aliosnbsp;ûutem,ita lego, 'vt quantalibetßnititatedoiirinaq^ polleant nonnbsp;ideo TJerumputemjquiaipffnfrint'. fdquiamihi yiel per aliosnbsp;autoresCanonicos, 'velprobabili ratione,quoda 'verononabhor-reatper faderepotuerunt.^ Itaibi. Hacnimia 0 c^ofehominumnbsp;HoAri/t^admiratioy Luthero lt;JMtonachooculosaperuit. Ofelixfeutum,nbsp;(uhfehei- quo fia Deoredqt veneratio, Chrifo hominum iufificatio. Abijtnbsp;religionefucatafperfitio. 'uerilfiaeltta, Chrifum caput Ecclefanbsp;fequuti-, Baby lone egrefifnt. tot idololatrix deferunt. mendaci-umadlumenEuangelif difaruitiCaligo errorum, luciDiuina cefnbsp;ft,Mercatoresfacrorum,templo Dei eieiii. Hypocrita dcteili,lu-f IS Ecclefa,pelles Ottilia detract a. Turpitudo meretricis Babylonien dents
-ocr page 145-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;125
C/t detîiid.îta. libUo derifuco caßitAt 'u fa,Uia.tigt;,, ofnnibui oßenfi. '^^intichr'ifluf .cui tamditi imprudentesferuiebAmus, ille inc^uAmnbsp;DomintisDominorum, quorumßfiruum ejjementiebatur cogni-ttts.imtindA ab eo omnibits,Jpecie obedient iaferuitïts, Deo propi-tio excufapermulta in meliuspint mut At a.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen omnia,
malafunt CMoßo,^ Pap x. tant us tenebras, obßurus mundi hu-iusprinceps,mentibus hominum oßudit, vt quodmelitis eß vide-revelnoUnt,velnonpoßint. ProbratyiPoßiininßntem ^lini-ßrum Chrißiprxtermitto.ß^isenimmeliora ab homine,leonefe-rociore expedarid ^^modopoteßis bonaloqui ait Crißus Mat. 12.cumßtlsmalti Gerte animaduerßs tottantiß^ Ecclcßx vitqs,nbsp;pedemabeisretrahere, non Satana eß,ßedalrnißiritus afflatus.nbsp;nec,qui hoc facit onager aut aflisdici debet: ßdilleipß, dcquonbsp;Chriflus,Iohan. S. ^uiexDeoed,verba eiusaudit, fpcap. 14.nbsp;^uitneatenet praceptanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;is eßquidiligitme. ißque^ À.
Patre meo,fpa mediligetur. Sedquoniam arbiterhuius contro-uerßjidnueniri a nobis nonpbtesi: idea leßu Chrißo, omneillius iu-dicium relinquamus. Huius enimßrui omnes fumus. Tu quis cs,qui alienumfamulum condemnas? Roma. 14.
| ||||||
|
CAPTT J3. DE VET^ERATIONE IMAGINFM |
Væabstc dcnon adorandis imaginibus fcri-ptafunt, ea tuam arguat infcicntiam.Dc qui-bas me tibi paucis diccrc neceflc cft . Quod fl vcri cognofcendi, aliqua cupiditate tcneris,nbsp;R 3
-ocr page 146-12« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA
Salomon tdoloLt^nbsp;tria.
legcca.quæ funtliterisprodita,dc LeoneIQuricoImpcra torciconomacho, achuius filio ConQantino Çoprony-mo,Leone Armenio, amp; Théophile Deo cxofo,fanlt;Sto-rumqueciasdetradori. Ibi enim omnia, cxplicara inue-nicsjdevcncrandis Diuinis fimulacris, amp;horum Deoin-uiforani regamftndiisiniisdelCdis ,quibus.vosvltrôad-iunxiftis.Qnodlegcmvcfcrem commémoras,refponluninbsp;cftiam antea. Nimiram fi earn vrgere voies, nccefiarionbsp;tibiomniaquæ hæc ipfapræcipit feraadacrnnt. Sinnon,nbsp;omnia,led foiam circumcifioncm admiferis, Chriftus tibi vt Paalqs ad Galatas feribit,nihil proderit. Adducis eti-am illad de non fabricandis vllius rci,qua: in clo qaæqacnbsp;in terra fit imaginibas. At ego hæc aliaqae Prophctaraninbsp;verba,oftcndam efiedeidoiisdiôla Itidcmillndexfecnn-do libro Mofis,dc conflato ex aaro atqac adorato ab Ifrae-litis vitalo.Iidc ingrefli terram Balaci Regis Moabiratnm,nbsp;inqainauerunt fefe,forma mulierû capti fcilicerqacmad-modumamp;vos,qainihili pendentes virginitatem, fmi-niscopalamini.Illiigitar capti fpecic earum,feruicrantnbsp;idolo Belphegor, comedcruntque viftimas mon aoram.nbsp;Sidonioramquoqae idolam coluerunt, Chamofam de-fleaerunt.qaa de rc fie Dâuid.Tetauerunt,«5c irritaaerun tnbsp;Deam altiflimum,necinftitatacins feraarunt. prætereanbsp;aaerfi, maiorefqaefuos imitati,corruperant viasfnas, amp;nbsp;fadiareas peraerfus,collibus idolifque fuis, iram Diai-nam concitaucrunt, raifti Gentibus,moresiilaram didi-cerunt,conflatas imagines adorarunt.QuinimoipfeSalomon,vxoriscaufa,genuflexitidolisamp; à Dcoviuo defe-cit. Eodem modo Ieroboamapoftata,fufis Samariæ duo-bus vitulis aurcis,vt ^dorarentur ab omnibus edixit, quænbsp;adoratio
J
-ocr page 147-MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;127
âdoratio,durauitv{quead cxcit i un Sainariæ.Mukafunt iftiufiuodi alia,Hæcde idololatiia: cótra quani Proplietscnbsp;dctonarunt, amp; Apoftoli coacionari funt, vcrùm tu remnbsp;f'incram.ababominanda minime di(ccrncns,eodcmioconbsp;babes Cnnfti,amp; Apollinis,Deiparæ, aliorumque fan£to-rum, ac Diana: imagines.Dctcftanda eft Etteor,nec fit abfi-qucpeccato idolorum Genriiium vencratio : atCbriftinbsp;lernatoris,Manx, Diuorumque imagines, nequaquamnbsp;flint cum in numerum refcrend c apud quas,nullæ hodicnbsp;cæduntur vidimæ, nulla fit fimilis vetcri il I i idololatricæ,nbsp;languinis profufio. An ego,inquit,Deus carnibusagninbsp;anniculi vefcar?authædorum fanguinem bibamfimmolanbsp;Deofacrificiü laudis,acreddcalti(rimo prcccstuas. Quænbsp;omnia de imaginibus intelliguutur, olim ad idolaôcaras,nbsp;oblationcsfrigcbatur,amp;fmguis profundebatur, adima-ginesautemEcclefiafticas, fit fpiritualis prccatio, atquenbsp;profieifccns ècordeoblatio. Neergo cxiftimes -, Dei nosnbsp;baberc loco hxciplafigna. Neccolorcm,nec tabulam,fednbsp;ipftmprimamimagine vencramur : depidæCbrifti-,Dei-paræ, omniumque fandorum cffigici honorem cxbibc-mus. Qupniam verb legem Moyfisinteftimoniumad-uocas , producam amp; cgotibi ciuldem Moyfis hac de renbsp;cxempla.Non cnimncfcis,qncmadmodumis,fufos Cherubin aurcos,in loco fanähfimo ftarucrit; velum cum i-conibus omnium poteftatum cleftium,acupingicura-uerir: arcam legis,vndiqueaurorcdamfccerit,inquapi-xis aurca, manna continens,baculus A.ironisquifloruit,nbsp;actabulæ Icgis fuerunr. omnia à ludæis flexu poplitumnbsp;culta.cum tarnenea, nonaliudquàmfiguræ,futuræveri-tatiseflcnt.Adcöfandifimumiilud facrarium, magno ianbsp;....... K 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
-ocr page 148-Î2S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
honore erat.in quod ludæi ingren'un,alias velat i inceden-tcsjfacicin difcooperiebant.Qiiid? tempore Verbi incar-nati ,annon AbgarusEdeflenorum princeps,ob paralyfin lefto affixus, accepta imagine Chiiftijfudarioloimpreflanbsp;rt »ißertanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 jj itaiuualidus, vt fe Icdo mouere non poffer*
tarnen Thaddæo Apoftolo, à Chriftoadfc cum imagine miffojiamquc tribus tantùm ftadiis ab oppido diftanti,nbsp;proceffitfuispedibusobuiam, vfque ad arcis portam, vbinbsp;iliioccurrit Diuinaimago, apudquam, amp;multa amp; varianbsp;edebanturmiracula,vfquead cuerfionem regni Gracco-rum.Cuius regni chronica,te de his rebus veritate docercnbsp;poterunt. AEgroti cnim fanabâtur,Dæmoncs fugabanturnbsp;impiihoftilesexercitusprofligabantur, piirurfum vitlo-riis potiebantur. Quid dicam de ilia oemorrhoufa,qujcnbsp;fanata à Chrifto,ftatuam ipfiftatura æqualem, exære fierinbsp;curauit ? quæ ad ipfa tempora luliani ,execrandi Apoftatæ,nbsp;x.xem la Græcotum Rcgis,ac dajmouumcultoiis, permultotumnbsp;de infirmitates curauit.Similia habes de templo Lydorumnbsp;ab Apoftolis condito, in quo fuit ad portam aq uilonalemnbsp;fupercolumnam,Deiparzæterniqueeiusfilii imago,nonnbsp;humanismanibus, fedDiuinitus elaborata, amp;addifcer-nendos fideles ab infidelibus patefada.Nimirum vt huiusnbsp;religionistemplu foret,cuiusfuiffetmiraculum. Eodemnbsp;materquoqueDei,addedicationera ab Apoftolis inuita-ta,Itc refponditpucri, namamp;ego illicfuturafum vobif-cum.quofi profe(fti,confpc(ftaimagine, ingentilætitiala-chrymifq; perfufi, preccsad Deum omnium creatoremnbsp;fudcrunt. poft modum ipfa etiam Theotocosillovenit:nbsp;ac vifa fua minime fivta imagine »Gratia, in quit, amp; virtusnbsp;meahuic adfxt.HancpoftcafoetidusillcIulianuSpdemoli-ri eft
-ocr page 149-MOSCOVITICA.
rîcftconatus.vbi fabris niurariis faxa frangentibas,ima* gincmque reuellerc ac deiiccre conantibus calx eius,inef*nbsp;fabili viDiuinajiiagis ae magis adco faxis adhærefcebaf,nbsp;Vt violatores,abimmotaamp;Icuiter tantùmincifadifccfle-rintjfletit namque immobilis, tametfî aliquot idibusnbsp;fcrri acccpris, quibus potins poliebatur quâm corrum»nbsp;pcbatur. Pofthæcmanibus quorundamhoncftorumex-politamanfîtamp;illa:faamp;coloribusfaluis,qualisantcafuir.nbsp;Eadcm rationc iîlc lenæus, à Petro Sclohanne valetudininbsp;rcfl:itutLis,perpulchcurn rcmplü erexit.InquoetiamMa-riæ Virginis imago,fponte fua fada, magna fiiciebat mira-cula,Beatus quoqueLucas, piâamadDciparam attulibnbsp;quam vbi h«c vidi t : Graria mca ait amp; porëtia,fi t hac cumnbsp;effigie mea. Qiiæ quidem dum Mofctvædn noftra regia,nbsp;maudatu Diuino feruatur, manctintegra Chriftianitas»nbsp;Qujdloquardeillo,eiufdcm diuæ fîmulacro/quod bea-tus Hermanus Patriarcha Conftanrinopolitanus, cxLy-diodepinxit, idemque Romamficcispedibnsperucnirînbsp;Veriim hæc vobis,EcclcfiæRomanxhominibus,notioranbsp;funr. Qu^bd fi corn memorare ]ubcret,per Diuinasima-gincs, Scillarum cultores,diucrfis teraporibus faôta mi-racula,morbos curatos, dæmoncscicûos tempus me obnbsp;return multitudiucmdeficeretjVti Paulus epiftola ad He-bræosdixit.Siverum cognofccrccupis,Diuinafcriptalc-giro. Age verb dicito mihi quæ fuerit origo, quis mo-dus,qua:caufæ idoloram adorandorüôc imaginum pin-gendarum? an non primus illc Sertich, memoriæ landißnbsp;que fortinm,faprcnrum,amp;aliis præcelkntium virtutibnsnbsp;Virorumgraria,id prudenter fecit?Cuius cæteri non iutel-letlocoufilio cofdeinYhQsDeosfeceruntJdola Deosapv
-ocr page 150-lîo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
laruntjfeq; cisvti Dns incuruanerût.Rcin herclcabomï-nandaiM, amp;perProphetasdamnatani. Idolaenim crige-bâr,in honorem obfcnorum hoininnm, adultcroriun, brioforum,ktronumf!jrum accæterorum. Enimucronbsp;Diuinarum imaginum,prima cft Icfn Domini amp; fcruato-risnoftri, nepe/quomodo is dignatns {ir,corporealTunî'nbsp;tonosconferuate. Deindepuriffimæ gcnitricis cius,di-gnæ imicntæ quæ igné Diuino',vtero fuo eoinplcxa hocnbsp;3. arcanum exequerctur.EacftmcdiarrixIalurishominum,nbsp;acpereâplacatuseft nobisDeus.Qnapropterantefignumnbsp;eiusprocumbimus.Tertiumobtinêt locum eæ,quæfuntnbsp;potcftatumcleftium Sâûorumqucomnium, falutino-ûræ opitulantium, quas propterea honoramus,quo.niamnbsp;ifti quos exprimant, voluntatem Diuinam pcrft.'ceriMrtgt;nbsp;nofqucinviaminduxeru.t,quosæmulati operam damus,.nbsp;vtmoribus eorum honcftis,noftrietiam parcs fmt. Habesnbsp;de imaginibus ,quxdcidolis dicinô-poflùnr.Aliud cnimnbsp;eftcoram imagine, aliudcoraidolodiabolico, popliteninbsp;curuare. Sed agcdum,proferfipoteslimiiia,apudidolanbsp;fada miracula, iis hominum fanationibus,qua: acceduntnbsp;ad imagdnes? at quid ego dchisapudtccanem nöcreden-tem, pi uribus agerem ? Nonlicet Sanda darc cani bus .Ad-ducis tcibmoniû ex Iohannisepiftolade imaginibus.vbinbsp;itaferiptum eft. Filiolicauetc facrificia idololatrie. Men-Titusigitur esctiamhîc. NamhæcepiUolà, nonincminitnbsp;imaginum. Sed neque id quod fcribis,vfpiam inf.icrisii-teris rcpcritur,Dcum (encre in illos animaducrriGe,quinbsp;ftatuebant imagines. Neque hucpcrfinct,quoddeafccii-fuChriftiinclos (cribis: lcd illucvbi Paulus Apoflolus-ait^corpotanoüra, tcmplaelTc Diuinajnquibus Soir»ms
Dci
-ocr page 151-MC SCC Vît I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;151
Dvihabitatjfimodoaclioncs noftras, ad voluntatcm Di-uinam compoïaeriinus.QnodPetrusamp;Angclusiu Apo-calypH,exhibitum fibi adorationis cultum re/puerunt, id propter humilitatem faóturn: cuius ipfc Chriftus, exem-pium nobis imitandum editurus, vetuit negioria illainnbsp;monte,cumtranfnguraretur,à difcipulisvifa,foras antèe-nuntiarctur,quam ipfc refurgcret. Quippe doccre nos voluit,ne requifquameffcrrct. Hçcinquâcaufacft,cur Angelus Iohannem,antefc procidcre volentetn crexerit, amp;;nbsp;Petrus Cornelium à venerationefuiprohibucrit.At lï fcnbsp;ita vt dicis res habet, quo id repones loco, quód terna Petri intcrogatio,tripIcxilIudeius,ChriftumfenGfl'encgan,nbsp;tis peccatum fignificauitr aut quointelliges modo,illudnbsp;quod ed dictum eidern,Pafceoucs ra cas? Si tolliturinflc-xioatq;adoratio,quæerit pafcediratio? lam igitur,quan-ta ft Apoftolorum Sandorumque audtoritas, ex hifcenbsp;Chrifti ad Petrum verbis confidera,Dabo tibi, inquir, re-gniclcibs claues. quiequid iigaucris in terra, ligatum i-.dem in ccelo manebit. quod hicfolucris,id ibidemfolu-tnm crit. Hievides, cleftes etiam res, Apoftolorumnbsp;cerdotumque ordi ni traditas cffe.Ncc id te later,qucmad-raodum in vctcrilcgc Eliascoelum itaverbo (uo claufir,nbsp;vt totos tresannosamp; fcx menfes non pluerit. En vt Deusnbsp;folitus fit eos exaudire,qui ipfius, ohfequuntur volütati.nbsp;Paulus amp;Barnabas proptcrca fc adorari noluerunt, quódnbsp;ipfis facerdotes exhibituri honores effent, non qualcs decent Sandos,fed maââdis viftimisidololatrarum more.nbsp;Kegas prætcrea quenquam Sanduiti ,pra:tcr iplummetnbsp;Deum inuocarclicerc,atinEuagelioifa(criptumlcgitur.nbsp;Vifa, inquit, Icfus hominum naultitudine,mifcrtus cftil'*nbsp;S 2
-ocr page 152-ij2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LOGT A
lorum,hifceverbisalloqucns difcipulos.McfïTs qaïdem magna eft, fedopcrarij pauci. Rogatc cigo Dominum cuius eft mcftls,vt in earn cducatoperarios. Tumconuoca-tis 12. difcipuliSjdcditiHispotcftatêinimpuros Spiritus,nbsp;quócoseiicerét morbosomnesamp;inualetudines fanarër.nbsp;Vndeintelligis,quam Dominus poteftarcm,difcipulisfa-,nbsp;cerdotibufqucdederir,non quaftipic dare lalutem homi-nibus nonpofler, fed quiaii morbos hominumcurabant,nbsp;rudes ad intel!igentiam,viamq; vcram,ficut cftiam often-fumperducebant. Teftimonium abs te ex Pfalmo produ-étum, dcidolisnondcimaginibus accipiendum eft. Fal-fum amp; hoe, quód Eccleftam aliquot fecula imaginibusca-ruifte dixifti. Nam vt eæ à Chrifto efte cpcrunt,ita adhucnbsp;durant. Addis amp; Samftum Epiphanium Cyprium Epifco-dum,Diui cuiufdam imaginem in tcla piâam confeerpfiftnbsp;fe,quodfidumeft,nec apud veros Chriftianos, fed apudnbsp;hæreticos locum habet. Qtmd ft Patrum dodrinam adnbsp;mittis,rcuoca id tute tibi in memoriam,quam mùltæftie-rinthuius ipfius Epiphanii fcculo imagines adoratæ, acnbsp;omninó admiranda fuit huius Archipapæ eledio.Nana,nbsp;monitià SpirituS. bcatiPatres,inuencrunteum in foro,nbsp;vbi turn imagines Dei emebantur. Eiufdemtemporislo-hannesChryfoftomus, egoinquitjvel ècerafufasimagines colo. Et his antiquior magnus Bafilius dicebat,honorem imaginibus exhibitum, ad cum cuius elsëtrefcrri.nbsp;Porrô,quæ in regionibus noftris imaginum ft t ratio, nihilnbsp;quidquamdicam.ConccftiflevosvltróinlaqucosDiabo-linonignoratis.Verùm,vtfcribitbeatusPetrus,neciudi-ciumveftrura minuetur,nec ignis extinguetur. Quæexa-ftis ApplTolicis- dc Pc tro Apçiblo adfcribis^hxc neque adnbsp;rcoi
-ocr page 153-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;în
rem Eiçiuntjncque ibi repenûtur,itaque mentîris,dc qui-bub Elfis.
AD CAPVT n. LASICIVS CON-tra imagines.
eJMoßeus quam in tttendis imaginibm di-fiertior,adeo vt illis obfiatem legem Eiuinam, quA \ßecunda numero eß, tollat, laude dignos Impera-'ßores,noßq^ vna cum e 'is,impietat 'is ob Ulas damnet,,
Acignifimpiterno addicat. Metuendamhominii ßquAntuminterrü^ tantumpojjct in clts .Negatennbsp;diet idala, at beatm Hieronymm non negat, in quAflionibm He^nbsp;br/àcùyfuper ilia Geneßs Tjerba. Fur at a eß Raeheltdola Patriißti.nbsp;Fbi nïic.inquitddola legimm, inHehrao Teraphimßriptunt e/i.nbsp;^u£t^quilonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ideßfigurai-, vel image nés interpre^
tatur. Et Cicero Itb. i. definibm, atomi, van a imagines, Cfua id«la, nominantur.Si eut hxenonfiatisfiaciunt-.istamennegarehaudpo-iefi,quin ftmidimafit imago idolo Gentili. namvtra^uefiunt vtnbsp;docet Pfialm. 115. opm manuum hominis materia,aurt,argentida~nbsp;pidisfigni Pleut. 29. vtraqtie os, oculosaures cateraq^ membra^nbsp;hominem exprimentia h ab ent. Et raque in venerationsßunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jma^a itta
^uidtgiturhicpÿs agendum? nihil tutim qnam quadpraci~ piunt Aposioli,^ quidem aliquot illud Aoi0. je abfiinete ab ido-lot hit U, hoc est-q s rébus,quüidolis offeruntur ,qu£ plurima effè,nbsp;fliamhodiçvidemm pendattiamp;fiatuunfitr fUte ea,multa, Et
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- S 3
-ocr page 154-X34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L 0 G î
i'aa.i.aâ Cor.io. 'FugitCidgt;idQlolAtrti,i^nod-vouhtiluni.,q5i'SmMi cultd iwAginiffignificat.Et lobannes vltimo CAp.prim^ fu£ Ca-thoUcA,quode^}fîfini commcmorAboiFilioU CAuctenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab tdo~
lis-.q^uAtnafiocq^no^te}npore^c[^tomore GentUi inttccla funt in templA.,SancîoruwfimulAcra, 'vitAnda nobdfunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defiittitus
eJFLofiîts de iii 'venerAndis prxcepto Diuino-, 'vcrtitfi; ad ex:m-flAitnagna ex parte fiabulofiz,qufii exempld, Aut F at rum aucia-ritAtc,Agendafit res in reltgione., vbinos oracula Dinina âeficiit. Futurum Apofiolnspradixerat tempus quo Chrisiianifiinam do-Tdirinam ^non er ant toLeraturi :fied co accru at ùfithi pro Libit u ma-^fi^^A'i'iimumaveritateauerfitm,adfabuUsconuerJùri Timo.4.quoâ tempus nue ejfie 'videmus AnteLutherifi:culum,pcr-finabantfabulis templa ex DificipuloyDormifiecure-, ntitis P at runtnbsp;petitis^quas hodieietiampucri rident. H arum hic non nullos auditnbsp;pieLecîor.Impiohacoraculafiint.In CMofieorum enimfianisloconbsp;'verbiDeihomiliAChryfesiomi,aliorumq, Sanclorum. Plurimunbsp;sverb HiPtoriafiue legendA Dittorum, publice legiintur. qnibuSjnbsp;eafer me,qua Euangeliofides habetur. Verum Patres, mult a fiu'nbsp;perßitiosc ëgerunt,plura de illisfalsbficripta/unt.quorii omniumnbsp;ttepcndA fides,adnormam tterbiDiuini tanquam adLydium lapidem re-jpwS orxm ferenda esï. Scilicet nat us illius, qui imaginesfieri int er dixit,nbsp;fiaamipfie linteoexprefiit,^ Abgaro ToparchaEdeJfinorum mi'nbsp;' fit,Epiitolam i-pfiius ad cundem, (quam tarnen Gelafiuss primus
Papa inter Apochryphos refert libros , tomo i. Confiliorum) rech ^c/nißi ItitEtifiebiushifio.Eccle. lib. i. cap. 'ultimo, exipfitsarchiuisEdefi-fina ciuitatis: dp Catlius Curio Hiftoria Saracenica lib. tertio,ex-pugnataab Geogio ^laniace Edejfa,mijfiim ejfi ad Imper atoremnbsp;hanc ipfiitnepifiolamfiribit,de efiigie neuter facit mentionem.nbsp;Gracorum hacfabula efi,'vtmulta alia,tradit a à Damaficeno mo-nacho nintio imaginumlaudatoreidp i^b alfi eiufidemgenerisho'nbsp;minibus
-ocr page 155-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ï55
'iKtHilus.quo ititfîJiind'itoßmulacrji. ftbricandi deßitati.fuliem ßCh exemßo.püirtarcntß^m AHditium idoloLttrtAm.Sitni-Ifierde cur at oper Tätthaum ^ibgaro, multo aliawatJMQßcouiti-ta.narrAtionevi cofttexit Eußbita. i^Magnutn Romanis harpyknbsp;qvsßum adfert,altcraeittßitm Seruatoris jmago.,cui J^efonica nomen. ßti-t} ^tpßeea'veneratione coli 'uidi.'vtßperßitioßorcjßnbsp;nequeat.Af interim Lutherianosmulto Toeriores imagines Dei,nbsp;templa Sacri Spiritus.anguepeins oder ut, ojeluti tci idolo-latrtü.tmmißericorditertrucidant. Citm vero Papa Romannsnon^^ßßßnbsp;ignoraret, zMoßeum magnopere dele^lari imaginibus ,mißt ipßjperduiu.nbsp;donctypttm huiusipßusßta Romana,Anno i s S t. ^apoßan-nosnon multos,credeturà credulis,adßudorem Chrißiabßerßtmnbsp;tails extitijß. t^oßs accepta fern elle ge imaginisßeri vetantCynbsp;Exod. 30. nequaquam Cherubinos, ideßßguraspuerilesfecißt,nbsp;niß hac de reßngulare mandatum poßhac habuißet Exod. 2S,nbsp;^upd quidninos etiam expeEiarernits? adhac illa intra velunxnbsp;poßta nonpatebat hominum eonßeclui:.at nunc contrariumßaciinbsp;corrupt a eccleßa Tppn imagines,ßd leoemßiam Detss pinß,etiamnbsp;inpoßibus domus iußtt üeut.ó.Nec Sßraelitse Cherubinos,aut eßnbsp;aliud in tempLo, vt CMoßciss put at,fed Deum ibi praßntem fae^nbsp;peqßoquentem.demißrßtmecoluerunt. Exod.aÿ. pftlm. So. Alio-Pgt;^-^1 nbsp;quinunq idpaßissfuijßtßeri zAEoifiSitaMti vir z,eliin DeumyVtnbsp;canßeUaßortim idololatria,tabulas legis,non artßcis fdDeifi-biisdigitoßriptasperßegerit. Eiufdem psnderisßint,catera Ah-fitdici'a,Eeinceßii ludasrum velata facie,negaiiir. Solus i(I.Moi-fesfecit. Deßatua adjimilitudincm leJii,Rb ill a muh ere prißeuionbsp;fnguinis diu laborantefrm.it a eademßribit Eußbitts I-.ccl.Hf.nbsp;li.y .cap 14.. Tp'.n rnirum.N.'.m qubdolim Deus hommes ab errori- lefM.nbsp;bus ad vertatem Euanvlieain -.nultifariam pellieere foht usfuc-tit id app^D i^^i i x h.ßöi i t. de Chriflo,^ Apoßolorum aciis^
-ocr page 156-10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
l^iicßdettt Chytßumjparfi,'vbi^-, tdlibftshanii^,n3tn'i?nctßtpM4. J?niîgiftcim niterâmA Deo^ Ahern nh LncAEuAngelifiAdepièiAntnbsp;fuiJße,tertiamßontefnAextitijße,conimentuw eß illiui quicdH-ttis ad Tartara det rußet, poteßatem in aèrent accepit:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omn*
pramp;fligiarum genereper imaßnts îlk9d:t mortalibus. Simili fr-perßitioneilU homines ßmulacrü Diana Epheßna ccelitui frßi delapßtm opinabantiir Aelo. i(). qui error, e^inillis eratHelche-faitis,PauliApoßolißriptareßgt;uetibt:s qui hbrurn quendam cir-cumfsrcbdt,rati eum de ceelo lapßunt,cuitis verba quiaudiret, re-fnißionenipeccatorum acciperet.Eufeb.Eecl.Hifi. lib. 6. cap 2S^nbsp;TTeßcio aut em,num ridendaßt ißhac fy^Eoßi credulit,ts,an dolen-da animi ccitas, quod ver a efrè putet omni a,aßiperßitioßs atq^nbsp;Crtàmen rnendacibtts Gracisfcripta,quino terramfoîum ,J'edctiam clumnbsp;fabulis impleuertmt, tot Deos deafr^ finxerunt, veras hiß ori ainbsp;tnendacijs contaminauerunt. Luc amfuijß nonptSlorem ßd me-dicum ,docet Epißola adColoßßnfes cumq^nbsp;nbsp;nbsp;comes Pauli fiter it
ss. Tint, 4. 0quot;adiutorinpropagandoregnoChrißi.^^Aclo.16. dl* in F,pißola ad Philamonem.minime crededus efijmaginibus pin-gjfe^'g^^^dis dediße operant ,quibus ex cordibtis howinum euellendis^nbsp;/uit fiüerßrnul cunt eodem,ßdulo incubuit.^,^Andoquide}nigttur CMofinbsp;tsus eorum qua afrèrit,tefies nullos probat aßdei,qui hac pro cert9nbsp;efftrmh adhibet:tam hac ver aßtnt omnianbsp;nbsp;nbsp;in Polonia Mona-
chi Ceßochouienfis^abregeWladißao An.i^ç^. inßitutißeßmi-liimagine APamp;ria^dscodent Luca piSîore impudcnter ntenttun- nbsp;nbsp;I
tur.^a arteprapinguesfalLifiunt. intet idolu itlorum ,preti3ß5 tmiga Ma donariii exornatu, qua clam libido abfiumit hppocritica. confiait [nbsp;vndiq^adfie^andum cæcum vulgus careos accenßosßgit num-mos dat fContingere illud vel lint eolo gaudet, honores ipßvarijnbsp;generis impendit, fimulantes furios Diabolicos-, ad idem adducit.nbsp;^radixit Dan isi Prop het a cap. it ^ntichrißumTeummaiori-bitt
-ocr page 157-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î3gt;
^a^fitisignotufn, auro, ar gent o gemmis culturum eße. Eat quit adhocCeJlochouiße MonafieriuTn eat in CM.ofcouiam,adeAt Ma~nbsp;riatn Loretanamytota célèbrent Italia,^idehit hue ipßtw cult umnbsp;prißis Chriflianit ignotum in pane, ciborqs ,atq^ intaginibusnbsp;Tieum. Beatam Mariam Raphael Volaterrantis, fcriptor diligensnbsp;lib Anthropologie, aanum tant 'um annum,pofifilijfuiobitum,nbsp;ßiperßitem fuife,apudreceptum auciorem fe legife teßatur,idcmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
aienteMafiolib.S Cronicimundi.etfili.btticanno,qtiinqßerme nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jt,
énenfes addit,obijf[eq^tllam Anno atatis49. {Volaterranoeß st. qnintodecimo die Augußimenfis ,Anno Domini 36. tradit. Intranbsp;qitodteptis vixßeripotuityUt Apoftoli hominespauperrimi,tem-plum aliquod examp;dificarent, ad cuius dedicationem, Matrem Do~nbsp;mint vocajfnt.neiddicam mandata eos ab Chrißo,nondefaxeis,nbsp;fed viuis templis Deo extruendis accepiße. ^^ujisprobabile efl,citonbsp;in orbem terr arum predicatum Euangeliii iuißc: paucos, aliquodnbsp;tempus Hteroflymts, mor at os propter tudaos eß fabula t nr morenbsp;Gracoru Damafenus,in oratione deafimptioneB .Maria, ApO'nbsp;flolos pafimper orbem diflerfos ,nube inflar ret is citiufda, ad mo^nbsp;rientem apport at osfuißeaaeriimneq^ interner at a virgo,eiusani-tnifitiß ex flimanda efl, utpiclura eamgratiam, qua ipfapradi-ta er at optauerit. H aud ignarafeuturam hinc aliquando fuißnbsp;idololatriam. It a necilludferendum elimendaciumferuariMofnbsp;c^a.Dei iuft, eiufdem virgin 'uimaginem-.eandemtg^ conferuare ,t, Mofi»..nbsp;in tj^i fcouia Chriflianum nomen Gußenim Angelin, quts va-tes.hoc adillos mandatum attulit? St fjAIoflt feruantur ojllo Mafia patrocinio .quid feit fruator omnium Deus ? niflquit eum e-xifltrnet ,condit urn [emcl mundum ,aliorum adminifl rations per-éniftjfs. Seâproculfaeeßat, à chriflianis ta Paganaperfuaßo. Ger,nbsp;manus, Patriarcha Conßantinopolitanus, imaginurn defenfor-tnareflccispedibus fupcrarepotuitfedvelgelu concretum ^vift
T
-ocr page 158-I
THE o L o GI A
« Septentrfone: velfedens innuui. Solum Petrum Atij^ Chrrßum idfccijjè credtrnuâ CrÆ'itth ï4.'uttum quo^^ fideieiwsmflrmitasnbsp;Chrißt autem trotetiA appAreret. nonpAucA de hoc Cermano, PAtt-lits DiAcontts lib. 21. HißartAntm commémorât, dus tAmen rednbsp;^uApr^tereundAnon erAt ,nequAlt;ijHîmmeminit Let^operculßu^nnbsp;anAtbematetn Synodofutfije^ux pperA ConßAntini s Annoßibc-tu coAcÎA 24-6 ßAt uit neßts eße ChrißtAnu 'vUtus rtißmu'.A-.rnbsp;cultuiprAitA intemplisponere. Requirtt tj^toßus exemplA mtru-culorum.,AdidolA EthnicAfAbiorura. yeram eAnonejßit dß^'icd.enbsp;fonquirerejnodbtdAd tun tum eins error em deponendum AÏquîdnbsp;forßerret PuucAtAmen exmultisAudiAmus CtceroAciiane 6. tnnbsp;Verrem deßmulacro Cer erd rr, Armor eo ,Apud Ennenßs in SictliA.nbsp;MultaßepeprodigiAdnquity'vimeitnnumeng^declarAnt. mubdnbsp;dtffidlimisrebni prißriS Auxilium etns oblAtum eß Etnbsp;Atu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;StrAboi lib. S. Mos fuit Apud Grtecos, in templo eins Del, yui auxi~
liAttxeßetßpprißerttm AEfulApÿ quodmEptdaurainßgneex~ ßAbAt, t Abellas Appendere, in quibns morbifnAtt erant inßripti,nbsp;Scribit etiam Virgilinst. Georgicorum,pofl ilUm nefAndiim Cotft-rii cadem, lacrymaßfe ^fidAjfeintempldeburneiAtq,£rcAfimu--lAcra'ltem^^uoujtiniudevnitAteEc(.lsß« CAp i6 Audiant tn~nbsp;quit qua n Arrant PAgaut de temp Id (ß Diudßtd, mir.ibtltt er velnbsp;fteia vel 'egt;ffi Et tarnen diy Gentium DamoniA.Domtnus auternnbsp;closfecit Exiudiunturmultinonßolumchrtßi.tnica1 h lici.fednbsp;CP Paganinbsp;nbsp;nbsp;ludai. Cf haretici varqs erroribus (ßJuperfitiunt-
huedediti 'uelAßiritibnsßdubloribus Deo permttteteßue ab i-f-V Di o^ItA Eufbius depraparAtione EuangebcA lib. 4. cap.t.ld txouyt qualeseas -virtutes quatnßmulA'ns haJoitAt dicereopor-te it Pd ba ApoßolicA qua corrumpit tJAtofeus ,tnipffie primxnbsp;lohannu EpifolafichAbenturßltoli cauete bis ab idold. ac it4nbsp;tA legit Atttiq'dßimua ihealogtis 'TertuliiAnns l:b de coroxA mtf
-ocr page 159-MOSCO VI TIC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎJ9
i 'ft. Altitis Ïohannes FiLicli incttiit, cuftodite vos ah idolis- Non iam ab idololatria,ciuifiab officio JèdAbidolis,ideß,abipfa ffigitnbsp;i)eorunt, alia, ^^odß qua ad imagines, rcsßupendafitint ßnbsp;TiamoneshomjnibusptlluntHr, morb^diitur, 'ualisßduld.qui'nbsp;damrebfcs optatif potiuntur : hauddubie idaßnßt Diaboli, huitunbsp;ßcfdiDel2. Cor.4.ßcin Angelum quo^^lucistransformants2.Cor.nbsp;si.id^ideo, vthinctanto maior crißest picîura ventratio, minor inDeumßdes.^isenimdubitet^qudto in honore imagines,nbsp;apud Cbßantinopolitanos fferint,poßquaex t-Ua Chrißiß. ludaonbsp;.cquodantyannosio.telopetita, vtrefert CMsffiensßanguismana-uit ? créait ilUus honosß cuinspedeßilla fanguinea cadebantnbsp;Prags in Bohemia, Anno 12 So. Ft Procopius Lupacitts in ephemeride aucîor eß.Et illitts Florentina,qua orante antefe lohanne.nbsp;¦Glspalberto, caput inclinauit, Polydoro id affirmante lib. y. cap..nbsp;2. Nam quid? Deusnemirando aliquoopcre,imaginibusauciori-taiempararet, quaspingi, fundifculpiprohibutt ,piFias deleri.nbsp;Num.y.comburi Deut. 'y.mandauit,G'omnesin vniuerfum,do-eere mendacium dixit? Habac. 2.Si is imagines hominibus vfuinbsp;effi in temp lts,ßßßoffue SanFloshonorari illispoffe vidiffet:nbsp;profeFÏo aliquapracepta de erigendis dediffet. Cum eßet Pagan ißnbsp;mus,Deusmiraculaadmonumentamartirum,camobcaußi,mfanbsp;ciebat, vt eb citius cateri in Chrißum crederent: vtque iy qui cre-diderantßdemmartirum,propt er quam vita priuabantur,ueranbsp;fu:ffe,animaßj^tllorum Chrißo carets effcßiret.Atnunchaeßvbinbsp;nößnt amplius Ethnicifiant-.videndu etiaatq^ etiä eß,cuius arteßnininn.nbsp;ßant.tepushoc, Antichrißianu eß,dißra^o}dpride Imperio Romano.^ atate Pauli,orbe terrarîi teneb at,de quo tepore ide Apoß.nbsp;2, Theff.2 .Exißet ,inqt ille Exlexfuo tepore cii is q nuc tenet e medio ßublat usßuerit.Cuius aduet us Sat ana opera erit,cu omni po-tetia ^ßgnisprodigijß^ medacibus. EatiMofcorn ergaimagines
T 2
-ocr page 160-Ï4O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
caußi eß quidam Nicolattî, region'a illoru peculiar is Uiuuff dj- quaß tut dar is Deus.qucm ipft Czudot^oretz-, id eß mir am Lorum er eat or em cognominant. 0 bone Deus, excita qiisß. homines^nbsp;ab hoc pernicioß u et er no, ac oculos illorum apert,ajt proßundita-tem Satana dolosßiritualium neq^uitiarum, niundiq^redorumnbsp;Damonum iam tandem cognoßant. Certc enim eßßtrdi adaudt-endum,^ cæci ad inucniedum inßeriptis Canonicis 'verttatem,nbsp;ßunt omnes imaginum fabricatores atq^ cultores : ex imprecatio-. ne Dauidis pereußi Diutnitus tanta ccitate, PerbeUè origo. gquot;nbsp;feiußt imaginum Sapient ianbsp;nbsp;nbsp;atq^ 14. cult tu Baruchi 6. deßrtbi-
tur. Hic Lucernasillis accendi, port ar i'q, eus humerisdicit-.tllt: vt homines abßentem tanquam praßntemfludioße colantßorma-riipßasdecipiq^ ab cisßribit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia ij quoq^ h o die ßaciunt,aco
inßßeßentiunt,qui eas inpretio habent: quiq^genu humi defixo, b fedoracoeca-,Diuisanteipßa4,ptane 'vt Gentilesidolisßupplicant.nbsp;quxquidem dDiabolo.manamtde tpßisperßaßo. Pratextu, inqt,nbsp;iuditilt;e,ßmperßibiens hominum mentes Diabolus,mortalem natur am in hominum oculis. deißcans ,ßatuas, humanus imaginesnbsp;pmßeßerentes, per artium 'varietatem exprcßit.Bt mortuiqui-demßintquiadorantur,Epiphaniuscontrahareßmy9. Aißtui-nus Petrus,cui claues codeßesßuntcreditamp;,cadere anteßeput cen-turtönern no eßpaßßus ßneq^ Angelus tot reru mirandarum mon-ßrator,lohannem tdßacereßiuit ßedDeu adora, bis dixit, (Et hni-cua erat ille eußos career is, qui tremeßadus, ad Pauli ß ^ylla pedes accidit Ado.i6.}tu huius'viuiDei-,'!jiuaimago,antemortuunbsp;te abjcieslquod Soli debetur Deo, creafura praflabisißnßt pradi-ta,coramßnßiu experte teproßernesd. operihominisßuppliciternbsp;honorempramp;bebis?adpedesßatuamp;pedestuoscuruabis?genupoß-to,eamadorabis ? ad conßedum eiu-s, caput nudabis^ int ent is innbsp;tam oculis, 'uerbaßadesl manusßurßumterd.sl oßula lignoßgcs?
Si h -sa
-ocr page 161-MO SC o VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T4r
Si hoc adorâtionem ejjenegabis, conuincent teignorantu I-uan-gtlißamp;. U^îârcui cap. Jc. i^ßuehant ineuWidîquot;fi/nmißisgenibta adorabant tum.tJ^^atth.2 .Procidentes adorautrunteum.lbhan,nbsp;K^poc. IÇ. Et cecidtantepedeseiuf', ^jtadoraretn eum. Eeut. 4. .nbsp;Cauenecumajjxxeris folemdunam,aHtßellasdncuruans te eisnbsp;adores ea, Conuincent et tarn adj prater Etiangelßas. Augußinusnbsp;enimcap.i2.de moribiM catholic a Eccleßa^ ait ße multos nouißiynbsp;ßpulohrorumpicturarumj^adoratores. EtPItniuslib. S. cap i.nbsp;Elephantespnquit, qubd ad doctlitatem, regem adorant .genuanbsp;ßubmittunt, coronasporrigunt. Sic dp Polydorttspresbyter lib. ó.nbsp;Cap. li. Sunt permultirudioresßupidioresq^, qui imagines adorant-,non vtßgna.ßedperinde,quaß ipßßenßum aliquem habeant:nbsp;dr h 'is magisßdant. quam Chrißo -, 'vel alqs Ditiis qtiibus dicatanbsp;ßunt.iüis oßerant argent um,gemmas, dr quot;Vt ad idfaciendum complures ineßienturddi qui talemprouentum metunt,monetam perforant ßloq^pendente in collo, aut manibua ipßarü imaginumß-ßendunt,donaria in locis conßieuis collocant,titulos apponüt.qubnbsp;nomina offer ent ium, dpP^qtdp hominibusnotiora fiant ßebonanbsp;pars h3minum,impendtbper hac delirareinducitur, acinßper,nbsp;longa aliquot ies itinera conficere ,'vt imagüculam adeat ßofifio-nariafua relinquat .pratermififo cuncîo alio, aut piet at d aut cha-ritat 'is officio,plura ißiußnodi incommoda recenfit, qua euitarinbsp;poterant fi imagines noneffentinternplis. Ht verb fun t illi idolo-latra in Ecclefia,qui in lerufalem cceleßern non intromittentur. Miity/,nbsp;nam Ethnict ad illam non pertinent. \..^poc.22. Gal. 5. Sanel um c.hriß,.in^nbsp;ipfumauiisahocßgnumeß.teeogeßu colere.dpimagina honoremnbsp;adipfum exemplar referriais.Atquitarn audißi,tamfummiffumnbsp;cultum .dr eiufmodifuppltcum preces-àfi amouiffèneui Teßame-ti Sancios:nec vlla adducis voluntatisßiperhacreillorum,multbnbsp;minusDeiteßirnoni.t. Neq^ HeliM adorandnseß,etiamfiin viuis
-ocr page 162-»
14-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th:eologia
i^uUtu ßt,ne^ Joannes,ThedA-,ne^ quijifuam Sandtts adoratur .nos^ 4^râ»lt;ùnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominabitur antiqni^ erroryVtrclinqnarnU'S viuen-
tem.,eßAdoremtss ea qua abipfifadafunt^Epiphanius dia ipfa ha-reß. 79- Sandi funty'viuunt^adhucipßmmct Cbrißiteßimonio t_yEbrahaniy ißiac, Jacob, Sancîi t^poßeli.tamen it a pofl obituntnbsp;cultos, à veru Dei cultoribus,nußquai» leßmu-s,gratiß'imis Diuilt;Snbsp;cult Ui eß ,ß quis vit am ipfirum imitetur, ds'ptaccptis monttifp,nbsp;bonispareat.tantetßanullo certius exemplum vita petitur,quantnbsp;ab ipßometChrißo. Typoßueßguraalicuiusexbibereveneratio-nis cultum,Ethnicorum eß,non chrißianorum .C^Eaiores ,inquitnbsp;noßri,adgntiUs conßietudinisßmiUtudinem ,qtiam pr oxime acrnbsp;cedent es, eos qui tanquamfiruatores Ulisfuißfent, id eß qutillftnbsp;aliquidfilutis f^ßtbßdq attulißßnt, apudßhonore,adhunc mo-,nbsp;dum afftcere conßeuerunt.Eußbius lib .Ecclc.hß.7.i4.Et Ciceronbsp;non crederem hocdeßatuii, nißiacentes reuidßaßq^ vidißßm.pro-:nbsp;uodapudomnes Gracos, bic mos eß, vt honorem homini'nbsp;itum in monumentis huiußnodi, nonnulla religione Deonbsp;rum conßecrariarbitrentur. bac. lib.2 in verrem.quisigiturnji'nbsp;retur, imaginum cult um, ad Gentiliumßiperßitionem reciderttnbsp;cumeaab illisad Chrißianosperuenerunt? De qtiibtis olim dura-uit content io, centum amplius annos, ac qua pro Ulis argumentanbsp;adferebantur ,ea erudite confutat Carolus C^Jagnus Imp. librisnbsp;4-.^uitypisParißenßbus, \^nno 1746. inlucemprodie-4 Sara tunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'lt;^dorari Reges atq^ CMagjßratus non neß.imus, quippt
Regftm. quad hi propt er ipßam Maießatem Imperiy, qua conferttant acre-gunt ctus humanos, intet Deos referantur PfalS2. G-isS.Exod. 2J.ttem 22. eamquc ob caufam in folio Dei,qHaß eins in terris vi-carijßderedicuntur i. Paralip. 2S. meritoigiturhacdeilUsfri-pta.Incuruaueruntfinbsp;nbsp;nbsp;adorauerunt Jehouam acregemj. Para.
2g. amp;de lofepho ^altero AEgypti Rege G en.4 2. vtp Iura prat créant.
-ocr page 163-MOSCOVITICA.
ï î
^umi-nico-
iebatur Deus. Prxterea cacodxmon ,callidus idololatri« aulior., n'o magis deleciatur anteßmulacrumßinguinis ißußone, faJ.-'-wv;
ideß cruhus filiteramd prxponasAam ob rem appeilatus) quam D£.!Mlt;initgt; Dtuinx imagin 'isgenuum tnflex'one. ^^^ocirca non aliud à chri~
Deum adora ,^jiidTJerb Detts ? Ego h mrem mei alterinon dabo Eßt 42 Et Deut ij. Si quu coluent Deos altenos ,ß:que Ulis incur-.nbsp;uauenti lapidetur. jp)uis Deusalienut, qutm altqu i etulmodi resnbsp;treat a in quajpem tuam ponas eam impeß antes, dg culru quptarn nbsp;proßcquaris ? quis.prater lt;^poßulum, attarosidol htrusejß,dTnbsp;Ventremquorundam, Deum d xjßet?Epheß . Phdip j quodfinbsp;ßunt tales Dij multi, idololatra multi multi et tam veritn tpßa Ec-tl ßainueniuntur idololitra, qut Inet perfäpe grauiterii, Deo puni.an tur: tarnenßia tdolt colere non eeßantnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tc p
TJecIudaiadeoßolidißuere -vt v.vijgenerisidola Ez^echielitn pariete tempi: Dtuinitus oßenßa c ^p S Deum eße ttßim qut coelumnbsp;CPterram oondidit crederent. Tarnen qu:a ilhsßijßubant, feq^^
-ocr page 164-T O t O G I A
144-
ante ex religiose inclin ab.ïnt -,/euere in eos licet id inßcieturMop ciu,idoUo/or animaduertit Dimififti.inquitpo^iilut-n tuutn,quittnbsp;replet a eß terra, eins idoles operimanuumßiarumincuruaaeruntnbsp;ß Eßl. 2 itavero eosperßeriterat.,'vt etiamojltraBabylonem^teßfnbsp;Stephana Aclo transferet .qidoßertiirent milttistcli ^^uamßnbsp;Moßu.s colerefatetur. hamp;c ludaisfoldunatCntera/^ßdera erat ynbsp;'Deut.Tg. lob.31. krem 4-4: Reg.2^ nunc ejïlßiiSyC^ Romansi Ec-cleßa homintbiisßunt omnes ccelites .notum eß, quorum hominuntnbsp;ßt hoc carmen. Regina clilatarealleluia, ôquot; iUud, Salue Reginanbsp;miß:ricordin,'uita0ßesnoßraßalue,a Gregorio $ Papa,cumi»-gentiiniuriaIe/uChrißi,'vitit^ßeinoßr^Anno 1227. com-foßtitm. Nos yinquity Polydoriis,C£reosoßerimMS,il!ißq^accenßSynbsp;clicoltis colimus,ßcutiad Saturniaras eß faciitatum. cap. i. lib.nbsp;i. Cum igitiir resße it a habeat. ntillo ßint ferenda modo in templis Chrißianorum qui ludais in ciuitate Deißtcceßruntdmagi-nes. Legiflatornoßerßcribit loßcphus^, interdixit totius animati-,nbsp;multo magis Deiinanimati.imaginesfab} icari,alß autemhono-ribuspoß Deum, colendos nonprohibuit bonos 'uiros. Hac lib.2.nbsp;aduerßis ^^pionem. Non multapi£lura,ßed viua concionatorumnbsp;njoce,plebs eß erudtenda. Omniumßngendarumßmilitudinuntnbsp;ratio ait LaSlantitis idcirco ab hominibus inuenta cfl, vt pojßfnbsp;¦ memoriaretineri,qui 'velmorteßubtracli,^^1 abßentiafuerantnbsp;ßeparati. Deos igitur in quorü numero reponemm? Si in mortuo-pturAtn
-ocr page 165-MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14^
ftnrAm'bluinitusinJ^irAtam\gt;fpoßoltis2. Tim.j. teßAtur.non ßgnaßed doctrine.f(iritas,fofuü tninißroritrnj^ SASiitof, ornAntnbsp;Adtm HiuinAfH-t-non inßAurAtionemifedAhoUtionemidolorum,nbsp;genu inßexo tolißlitorum yprxdixitfutur Am temforibtts fjt^deßnbsp;ßAEfAtMCA^.2. lt;^30. NecßtAficrA Chrißusferegit,^PAtripr9nbsp;nobis obtulit, ud vlUm imAginemyKeque ^^foßolosin orbem di-niiffurus, mAndAuit vt imAgines, cxquibus homines coeleßiA di-ßerentjpAfim coUocArentßtisßiperque imAginum DiuinumA-nuftllArum edi^ quo te run que vert er is etß idproprièft homo re^nbsp;gen er At us. Idcirco a It as non tuUt in templo Epiph Anius. Egt;e quonbsp;hicmorefuofAbulAm narr At t^Hofcus. Citm, inquit, iti EccleßAmfff^^^f^nbsp;intraßem vt orArem,inueni ibi velumpedens inforibus eiußiemnbsp;Eccleßa tinei um Atq^ depiHam,nbsp;nbsp;h Abens imaginem quaß chri-
ßi vel SAn^li cuiußdAm cum ergo hoc vidiffm in EccleßtA Chrißi cotrA Auclor it At/ßripturAr u, ioomin'tspedere iwAgineßeidi illud.nbsp;Hac epißolA legitur,in tomo tertioßriptorum Hieronpmiis enimnbsp;tAm eGraco in Latinum tranßulit. Sed Ageprodeant plures de Ùnbsp;mAginibus teßes, quo tempore in templisßAtui coeperunt. mittonbsp;illApriuAta exempla, quemAdmodum Settertss Imp.vtobfiruAuitnbsp;in vita eitts LAmpridtus,Chrßt,t^brAhAmi, Orphei eßigies, innbsp;fio tantum larario habuit. tj^tarcellinus, Petri amp; Pattli, occulténbsp;adorauitßtffitumqßpßsfecit, vtinarrathareßSo. in anacepha-^nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;ieoß Epiphantus. Similiter a quibußdamßolum coßeruatas Petri-,
Pauliatq^ipßusßruatoris,idq,ex Gentiliconfuetudine,EufebitiS ,nbsp;nbsp;nbsp;Eccl. Hß. lib. 7. cap. 14. oculatus teßiseß. p'ßq^ adatatem Hiero-
' nbsp;nbsp;nymißeribit Eraßmus in catecheß, erantprobata religton 'is viri,
qut in temprts,nullamfcrebanttmAginem,opinorpropter anthro-
; pomorphtßof. Paulatim autent imaginum vßusirrepfitin tem-Diufuit pla. Obqt diem Hieronymus vt Proßer annotauit t^nno Chrißinbsp;4 2 2. atatisfi, Polydoruslib. tS.cap. if .i^uteritAtednquitßie-
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V
-ocr page 166-ï46gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
Sjnodï-, qu£ Conftantinofoli hixbit»efl,ßiüutufnfu}t, vtifn^ gines Siicr^,T)iiiortim ia ttmplïs habereaturjma^na^ 'veneratio-necoleretur-i vtpate qttJtiinperitioribui litcofacrarum literaruranbsp;forent, fuit is annusfiliitis óSi. quo Agatho Romanamtenebatfedern.loan. Caluinus Infiitutionis Cht fßiana Religionis lib. i. cap-ti. deugnitioneDei.fiquidnosmouct Ecclefiaauthoritaa,mttninbsp;nerim us quingentis circiter Aants, quibus magis adhucfbrcb.ttnbsp;Religio, faceriordodtrina. vigebat, Chrißiana templa fuijßnbsp;comm uniter ab imaginibus vacua. Ergo tunc primnm in orna-mentum templorumafcitamp;ßint, quum minißerijfyncerittta-non-nihil degenerajfet. ^uid? an pajfirosfuijfe putamusßnUos illotnbsp;Ratrcs,Ecclcßamtamdiu ea recarere,quam vtilem ac falutarera'nbsp;ejfe iudicaret?Confina his firipfitNicolaus Hemingius,T)anorumnbsp;huiusauidecus,infintagmateinßiiutionum Chrißianorum Ante f.^nnumUomini 4 2 7'. SdHipatres,qui dbdirinamfine Pon-tißciis corruptelis retinuerunt,nullaplanefimulachra in templiS'nbsp;ejfipermifirunt.fciueruntenim, quanti damns occaßonem olimnbsp;prabuifiè'nt ßinulachra. Georgius Cajfinder in con fuit atione denbsp;Religione , adFerdinandttm sydaximilianwH Ijnperatores.nbsp;Sane inquii ex Augußini verbis in Pfilm. 11 j. conßat, eius ata-tefimulachrorum vfimin Eccleßisnon fuifiè. Et infia. Necva-Vana Eth. Icbat tunc illä rat io,qua a nonuUis obtrudi filet, honores iß os,nonnbsp;fi quorumIpeciem reprefintant def erri. Hie endnnbsp;ßciotZm colora Paganisquoq^adferrifolebat,vtapudArnobium.Nonin-txcujTitit). quiuntmaterias aris,auri, ar genii alias, ex quibusfigna confi-ciunt,eosperßDeoseße, amp; Religiofinurnina difiernimsts-.fideosnbsp;inhiscolimus, eofi^veneramur ,quos dedicatio infertfiera, Veranbsp;fint igitur dicta Rohita,perdiu fuifie Eccleßamahfi^ imaginibus-falfa CMofii, adipßiprifnordia Chrißianinominis, eA referentitnbsp;fafaefDamafieni, cultumimaggnurn, ^poßolicarnefßiradi-taonet»
-ocr page 167-MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147
tfofttm äicentis, libra quarto capit.ij. Pÿfunt tJlToßo Craci Jm^crstores ^qui ima^nesin templaindu^erunt -. impqqui tUasnbsp;fropter^a quadoccaßo idololafria ejßent,exe 'iseiec(runt Diddicetynbsp;falens O Theodofius VtCrinitus lib.g. reccnfit. 1hilifpus Annonbsp;Jii.Leoterttus \w.wóixacxo'^ diPltu^Conßantinuss. Copronyrndsnbsp;njocatw ,iUos quo^; perßc»tus, qui hac ncuaprecandiformula v-tehantur^Deigenttrix orap^o nobis^Leo 4. flycephorMS^Michaerfffffnbsp;Balbus., Theophilus, mult a hoc nomine a Romanis Potifcibusper-pefi. It a vt Gregorius . quemadmodummemorat abbas Veßer-genßs,Leoni tertio,ornnem Italiampenderetrtbuta,qua Chrifusnbsp;dariiußit Cafari,^etuerit. Atqui tales omnes zMoßedn vetertnbsp;legelaudsntur.Afa,quißrpentem tJMofaieum'Comminuit 4. Reg.nbsp;jS. laßas , qui omnia vajà .inhonoremcopiarum clefliumfaLlanbsp;(omhußit 4 Reg 23. Rachel,qua imaginespatrißtofurripuit Gen^nbsp;ii-Adhac ipfcGregoriusRapa i.Serumm Epißopum U^iaßilien-ßm collaudatpropterea,quodimagines adorariprohibuerit.Per-lat um , inquit, ad nos fuerat, quodinconfiderato zelo ßccenßss^nbsp;fanclorumimagines,fabhacfaltemexcufatione, ne adorari de-buijßnt conßegeris. Et quidemtetas adorari vetuifß omninonbsp;laudamus -fi^gijß vero reprehendimus. Nam quod legentibusnbsp;ßriptura, hoc öldiotispraßatpiLiura cernentibus. Conceßitnbsp;fatishic Gregorius Anno Chrißi 604. Augußinus verb 4 i f.
Eaautem tenetfuperßitio xj^loßos, vtingreßt domum alicuius SnftrJU.. prim 'umomniumimagincmDiui cuiußiam,oculisvbiq^quarat.nbsp;qua ßfinon fiatim oßerat,patremfamiliasde Deo, vbinameßetnbsp;rogant.in.de demonPtratu,corporeinflexo,acfigno erucisinfiontenbsp;acpedoreter manufacto venerantur.quanonpoteflno did ado^nbsp;ratio.In adorado, inquit ßextram ad oßulum referimus ,tatum^nbsp;corpusdreumagimus, Flinittslib. 2!. capj. ^HieroinymusJib i.nbsp;*otttraRufftnum.^weidorMtiDeoßularinjanum,0capttafub-
y
-ocr page 168-14« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA
mitterefient. Citîerum^uid hacdereDetts?Execrabîlis zùrqtti fcuiptam Autconfliititmimâginem, eKoßimEeo maKuumArtificisnbsp;opits, inßcreto locopofueritnt.T)eut.2Y- Nißforte CAiofct.hicrA-tione, e/ts dirai cfptgere velint, quadtanturKpictaffiffii coloris i*nbsp;magines cotant. Sedoq^^us manuum artißcis, quo^aiio interqre-tahuntur? Tdli put at Ci/oßus, nonfolum idololatra, ver un*nbsp;etiam antropoUtraßicerdotum autîoritatemfiblatatllorum vc-neratione. Itane vero\ Ego autem dixerim, hacadmifa officiumnbsp;Protriäßi iUorum diminui.nam hoc modo inßleßuntßq, nonMinijirospo-eerclutum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proximos ßbiperfiadent. nota funt
omnibus propria tllorum vitia,votuptai,auaritiafperbia.Hem quam ilUintaleranda, de qua Blondtisfiniba Papalis lib. 6. deca~nbsp;dis 2 , Alexander Pontifex,Roma redijt, acfepopulo filutandtimy.nbsp;adorandum^pafim exhibait ^ frpuucis ante verfibus- /deeodem,. /nbsp;(^FridericoBarbaroffa,(^nno ri 7 7. Imperator ßnquit^cer.nbsp;nuîtsnbsp;nbsp;planeproßrattcs.pedesPontißcis fella ornatifimafidcn-
tis exofculatits eß.At Sabellicus EenetaHißoria lib. t-, decadcpri-fmfier-atDr nbsp;nbsp;additfdemaliorumfecutus pontificem, collo Imper at or Is pro-
fede Pafitßratipedeimpofto,illudPfalmiDauidici carmen dixiffe. Super taicatHr. afidcm amp; baßUßumambulabis, ^concilie ab is Leonenbsp;nbsp;nbsp;Eraco-
nem. TumFridericumdngentes adhuefiritns atentem dixijf. Non ttbißd Petro,cuiille tratoßmilisdttJpreßafortius planta. Etnbsp;mihi (ß Petro refonder it hac ille.ac ego tpß,rei huitss, Venetßge-ßaßepiHam in curia IJißoriam,atque Roma in ipfiPapapalatio,nbsp;ßepe intuittts fum. Eß tertins huiiss adorationis teßis lacobusnbsp;Spinola,Genuenßumorator ,ad \^lexandrum 6. Ponti. CMaxi-mum. Me inquit praßantißimi or at or es deer euere, tuum Sanciifnbsp;^'quot;^fic^^ßmumacbeatiffnumefalutari, ßuppl'icari, fltxifq^ ad terramge-^rdtur. nubttsadorari,hacin orationibus clarorum virorum. Haudaliter legit urinß^eculo HißoriaFtncentqlib.31. Eugenitaiaceth'mnbsp;quartft^
-ocr page 169-MO SC o VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;149
qitar fits,cor nobile,cuius teWitnr vitx ffleftdt,da. f.-icïaJßius anteftcrssßprjibutt alter ab ortit^alterab oe-caßi Caßtr itieYtjuenbsp;pcdes. Eaäem libro Vincentßts qtii ßtpp lern ent urn eimßripßt.nbsp;Fridericusdnqtüt^ertiasCxßarßonttfic'isNiceiAißiintidtißellanbsp;eburnect ßedentis,pedibu6 exoßcula.t 't5,ättri maffantobtulït. 'Tumnbsp;quoque Ladißaus Bohemix. àquot; Hungdrix Rex, lt;^lb(rttis Duxnbsp;^ußria,ac demum Leonora Imperatrix pedcm baßäuerwst.nbsp;Rurßim SabeUictiiinfineenneadd nona-, vntuerßalüHißoria-, denbsp;CMirtino t. Sigißmundta, adnoui Pontißcis conßteRlurm humili-terprouolutus rp^gregis paßorem ßjt Dominurnßalutauit,pedesnbsp;exoßculatus eß. HacHißorici-, 'uerti/n hie Bontifices meminißß o-portuit decretorim maiorumßiorum-,in quibus hac ii.Difi.Tlle.nbsp;9). Distinci.Eslo leguntur. Epifiopißiantßeminißros ejfi,nônjûntMminbsp;dominos,recordentur:qu}idlt;^poliolw Petrtts,praeepit Saeerdo- ß''*-tibits ciim dixit,Paßite qui in vobis ^gregem Domini,praßden-tcs non coacie ßdßontanecßecundum Domini praceptum. Nonnbsp;dominantes in clero,ßed forma faciigregis ex animo. pluraeq^ afta.nbsp;De eminentia Racer datum ,fi modo ij ChriPtianisßunfnihil atti-,^nbsp;netßribere. mPagna enim ePi.Et tarnen no minor Exclefia, quamnbsp;minisirorttm eitts.ldem enim ipfidiPlum estquodPetro,de Uganda efißoluendo.CITatth.iS.Dic Ecclefia. i^cquidli'^ueritis-. Sinbsp;duo 'uesirtim conßenßerint. ^uanequaquam adfia los mi ni sir o snbsp;pertinent.'Namno hißolifintEcclefia,etfieaitaab RomanU adulât or ib us vocetur.Nunßoliconßentiunt,noninßoliuscleri media,nbsp;'^erfiatur Cbriftu. Rurßimf CMoficus ridendum propinat,oPien-dens Bandlos inttocare licere,quiaftApoPiolis poteflasein immun-dosfpiritus a Chrißo data.Baßlijoptnio dehonore Imaginum, adnbsp;^Pßgt;s quorumßuntfimilitudines redeunte ,noneß Diuinaßenten-tia.AlioquiEthnici idolatrafiac ratione excußabiles eßent, quodnbsp;ßilem colentesßalem illumiultitia cole rent. O mit to cat er a Mßi*nbsp;r $
-ocr page 170-10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
haudntagntmomenti di^a. neniwis longA Agologra, Icnort umfariat. ^iefi verfatutinHiltoru Etiai'igd.icAdAziiéoinniiynbsp;qaxhuicjànt tontrAriitconfutabtt. Sedqu-(i:/.csfj;'^e m sut nidi-menebi^. fifdi(dicaho (^ego eumipßußnet legibui. Oïïei/.tigt;is G'doße.qii!-tun que h ACßcripßßi-.nAtn iUa poHremA tui ßrtp:i quA tu ejß ßC-gas 'vtrba,capitedtcimo Aldorum Aposioliccrum, hoc tenorc lenbsp;guntur.PrAcepitnobis( 'Dominui}vtprAdicAremutpopulo,ac te-iiißcArewur tarn eß,qui definit usßt a Deo Iudex 'viuoru ac tnor-tuorum.Audis quidprAcipiAtur ApoHol'ti.PidiurA »ufiquAm. Ua-bes etiAmiudicem hominum.ItAq^ ne iudtcatc, no» iudicAbtnii-ni.,necondemnAteyé'tton condemnAbifnini-.Abfiluite dt abfiolue-nnni.LucA.^uo enitn iudicioiudicAtis,indicAbi}nini: dt quame-fiurAmetimini,vicißimmetienturvobis. zPi'tAtth.y. Sedttt nuncnbsp;opinorhAncmenßirAwbenefientis. PIoseaquA reslAnt tognoficA^nbsp;mut.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
cAprr z4- de castitate, fotis zPilonAchis.
Cripfifti etiam devirginitatc amp; coniugio.Scd noneaquæcxtedifccvc volebam. Mca cnimnbsp;pcrcontatiofuit, quid VOS fentirctis dc virgi-nitate3cmipuritatc;dcquibus vero tu,dc iif-dem amp; beatus lohäncs prima Epiftola. Si quis
credit IcfumÇhriftûincarnc vcnifle,ac(eineo dicit per-xnwrc,is debet iu vtiamp;ipfc iuccdcrc.Porto nee Chriftus
ncc
-ocr page 171-RCC Apoftoli vxorcs habucrunt.Si Pctro Sc fbcrus Sc conr iuxfuit,idantc,quàmChriftiimfecutuscft Simulatq;verb Apoftolijfadi funtChrifti fcâarorcs,caflc vixcrunt.fonbsp;crus illis matreSj Vxorcs forores fucrunr. Eodena modonbsp;Philippus illc feprimus Diaconus,quatuor fi lias vaticina-triccs procrcarat:vcrùm prius quàm affecla Chrifti effet:nbsp;pofteafe caftègeffit,filiæ quoqj eius,virgines pcrmanlc-tunt,quæ virili eonftantiapr2Editæ,donum vaticinandi a-dcptæfuntzverbumq; Diuinû fimulcum Apoftolis prsC'nbsp;dicarunt. Quad dicamde illis mulieribus ,quæ vngucntanbsp;attulcrant?an non onrnes virginitatem feftatæ funti Quænbsp;virginitas, nonàviris tantum, vcrùm etiam à genere f-mininoferuabatur. Conftatautemapud nos Chriftiani-taSjÇxvirginibus amp;conîugibus. Cæterùm fado caffitati»,nbsp;feruandæ,extra coniugalem copulationcm, amp; abftinendinbsp;àcarnibus.Aoto,præftandum id eft, non tarnen deledus,nbsp;fed abftinenciæ caufii. Qui veto hæc non vouerunt,iis innbsp;matrimonioviucre,amp;earnibusvcfcilicet:modo manda- nbsp;taChrifti obferuent. Eadcm enimfuntpræceptaviuendLnbsp;data,tam Monacliisquàm fccularibus hominibus. Atquinbsp;promiffàm non fcruantcaftitatem,de hiamp; Petrus Apofto-lus,præftabattalcsviam veritatis non cognouiffe, quàmnbsp;cacognita,à præcepto. fando ipfis tradito,retro labi, denbsp;quibus illud verè dicitur prouerbium, Canis ad vomitu mnbsp;fuum,amp; fuslotus,adcænum fordidû rcuerfus eft. Enim-vero hæc funt quæ lefus edîxit dematrimonio.Idcirco honbsp;morelinquetparêtes fuos,acfçfuævxQrr adiunget: erût-que duojcaro vna. Proinde non funtduo, fed vnum cor-pus.QuodDeusconiunxir,homo nc difîungat. Item alLnbsp;bi.Siquisfuamrcpttdiaiivxoxem,ab£quçcaufaadqlteriiy
-ocr page 172-Î5Î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O GI A
aliamqjduxcritmocchus eûdiutaôcisqui rcpudiatam,îft. niatrimoniuniaccipit. Decaftitatc quoquchæc idem a-pud Matthæmn.Dicunt igitur ci diicipuli.Si talis cft culpanbsp;hominis cum vxorc, præftat matrimonium rion contra-hcre. Tumiefus. Nonomneshæcveibacapcrepoffunt:nbsp;fed hi foliquibus datum eft. Suntenim quidam caftrati,nbsp;ab ipfo matris vtcro,talcs nati:funtalij abhominibus cor-rupti:alii feipfos propter regnum coelcftc caftrant. Vcrùmnbsp;quipoteftcaperecapiat.EtPaulus felcftum inftrumentö,nbsp;hæc ad Romonos.Hodie propinqua eft nobis falus. Namnbsp;poftquamcredidimus,tenebrx abfccflcrunt,lux propin-quior fa(fta.:abijciamus ergo aftioncs tenebrarum,amp; armanbsp;lucisinduamus:vt in die, ornate ambulcmus:non inpu-dendis narrationibus,necin ebrictatibus,ncq; in adulte-riisjimpudicisadionibus, Sed induite Dominumlefumnbsp;Chriftum,ncq;carnalesexequamini cupiditates. Itaamp;adnbsp;Corinthios.Dc illis autem,dequibusfcripfiftis mihi: Bo-num efthominifinoniungaturfminæfted caufa vitan-di adultcrijjVnufquifq^habcat fuam vxorem, amp; quæqucnbsp;fminavirum. Virvxori debitum amorcm declaret:fi-niilitcrvxorviro:vtpotc,quæfui iuris corpus no habcat,nbsp;fed virimec is fui iuris fit,fed vxoris : nc deferat vnus alte-rum,niftmutuo confenfu,ad tempus dierum fcftorum,amp;nbsp;propter iciuniumatq;precationcm. Poftcafimul conuc-nite,nc intretis in tchtationem Satanæ,ob inconrinen-tiamveftram. Quodmeaopinionc fcribo,non vt præci-piam. Voloenimomneshomines, vtiipfc fum,iracfle.nbsp;At quilibet donum habet à Dco,amp; plura ciufmodi,Habesnbsp;de ratione Icruandi coniugi j :dc quo ideo ex te querebam,nbsp;quod aliquos ex vobis inaadierjmus,adeo nihili faccrc inanbsp;puritatem
-ocr page 173-MOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;153
puritatenijVteani pcccatumcflc non diicaiU. Quos Petrus fuperior Apoftoïus,hifce verbis commoncfacit. No-tiit Dominus honeftos, ab ipforum lapfu conferuareün-iuftosautëaddiem iudicij £eruat,illos potiffimè, quicu-piditates feculi corporales,in immundiciis volutatur,amp;c.
Menacht-
Fafta eftabs te mentio,ctiam vitæmonaft:icæ:cuiusaii-. dores fuut Apoftoli:acdc quahæcapud Matthæum Icfusnbsp;Chriftuscap.19. QiiJ parentesliberosq; fuosplusme dili-gitjiïoncftmedignus: nifi quis fumpta fua crucæ,mefc-quatur ,non cft me dignus : amp; apud Lucam 18. Si quis adnbsp;me venir,nee fuos odit progenitores,vxorem,Iibcros,fra-tres,fororcsdeniqueanimam fuam,non poteft effe meusnbsp;difcipuluSjVtqui non pórtet crucem fuam,nec ponemenbsp;cat.Iraomnis veftrum.quinonrenuhciarit omnibus bonis fuis,bic nÓ poteft eße meus difcipulus. Eteledum vasnbsp;Paul.ApoftolusadRomanosdeeodcm. Quicunque Ba-tizati,fumusin Chriftum,in morte eins Baptizati fumus,nbsp;'ScfcpultifimulcüeoperBaptifmüin mortem.Vt quem-admodumis rcfurre.xirà mortuis,gloria Patris : ita amp; nosnbsp;innouitate vitæambulemusjamp;quæfequuntuigvfqjad ilia verba, VulncraDominilcfu in corpore mco gcro. Di-cito verb mihi,qui fuerint illi, qui morbos fanabant, dolores mitigabant,mortuos excitabant, potiones morti-feras failli bibebant,Diabolos illæfieijciebant,aliaq;vt cftnbsp;inEuangelioagebant? Annon abord inc monaftico hæcnbsp;omniagefta'Seddehishadenns. Quqd fcribis,vt nobisnbsp;loqui tibimandantibus,libéréidamp;audenter faccrcs,abf-que meru feueritatisnoftræ. Nos,criarn hodicdidorumnbsp;noftrorummemorcs,nihiitemetuere iubemus. Nihilo-minus tarnen hærcticus mihi es, propterea qubd tua om-
X
-ocr page 174-154 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA
nis doÄrina pôruerfâ Chriftianæ atq^ Eccîefiafticx difc!piinæj,planeaduerfa,ncq; hærericus tantum cs,verû-etiamfcrimsjVntichrifti.àDiaboIo cxciratus. Non folusnbsp;tarnen tu es Lutcrianas,fimt cnim alij te détériores. Qua-propter te hanedoftrinam, in regionibus noftris patèfa-ecre prohibentus.Iefum autcniChriftuin, dominum no-ftrumdiligenter orantus,vt genus noftrum Roffiacum,nbsp;itaconferuct,netenebris iituoluatur iitfidelitatis vcftra?.nbsp;Patri,coternoq;eius Filio,amp; Spiritui Sdit gloria nuncnbsp;amp;pcromniafecuia,Amen.
AD CAP. VLTIMVM LASICIVS,
tMoJeottitiex, hxc eß arlHror Chrißumnbsp;nbsp;calibes i^poßolos
ir/iîtari debere-t'Vt ^ifßccElibem 'vita.m agawtis. Cetera quident reeleßed quod ad eiußnodi 'vitantnbsp;ealiumcaflibatmnßngularcDei donum,ßue opta Spiritui San-Üiejß. CM.atth.i(). Galat. ^.Et in aliis qu 'idsmperpetuum, in aliisnbsp;'ucrotemporarium.^^modoigiturquis ab omnibus idexcgeril?nbsp;vidit hoc acutius t^poßolus. quamobremtam Epißcopeo, quamnbsp;Minißroi^jnam 'vxorem,permißti. Eimot. Corinthqs qtioq^nbsp;idconßlq dat, vt unufquifq^propriant uxorem, quaq^mulicrnbsp;proprium virum habeat i. Cor y.quoproprq verbo, tolliturpolj-gamia, Sicnim vnus 'vir,aliquot habet et 'vxores,communis illa-rsütt
-ocr page 175-MOSCOVITICA.
155
ruffî cjjèt, non propn^ KiAriius,,^^a jipridein EcdefiA 'RomA-
d^m Peitficuw A^cntAtcres nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-at 'veieretaiunt:(^ lo~
stts y vbi ta)2ti'.m fseltis perpetratum eß, ctiamnum Pontificibm abomiaabilis faciu?» g ar quit.e teßibna hißufit .Sigeberttta Got-lß'
ßiduiViterb 'icnßs inpant^jeo -, z^îartinits Poloma ^^nnoS^s. Ceßret^slib. cap. i. Chalcondyla Gractu dcrebtts Turcorum,
PlatinA.,Sabellictisinexemphs,Baptißa Capofiilgoßts .,faclor}i}n memorabilium lib. y. Nauclerua.,abbiistritemiui ALitthcusPal-meriusitt Chronico Eufebiano. Vxorunî Petri amp; Pauli f^po- tysresJ-
¦urK,men2init Clcmcmßromatum lib.y.ac Citm Petri
plicium-, qubd Chrißiaita ejßet duceretur -, cohort at am ab eo hiße 'Verbis idem teßatur. Heus tu inquit, memento Domini. Ignatiusnbsp;^uoq^ adphiladelphenßs, tam Petrum quam P.tulum,ac cat er osnbsp;K-^dpostolos., operamdediße rei vxoria, teßis eß. idemßnticntenbsp;Eußbio lib.3.cap.30.Eccl.Htß. PMffinointerprété.^tßn- Chrißusnbsp;aüoquens eoßdem,inquit., Luc.ii. Si 'vos cum fit is mali/noßis bonanbsp;¦ donadareliberu'veßris.Siigiturliberoshabuerunt-.etiam dxo-res. Aliter enim tum Minifiri Deiy quam ho die in Pap atufiterfi-culi viuebant. Uli enim agglutinati coniugibus fiobolemprocrca-
regno \Mlntichrißi hypocritjK. Non ejfi aut em ^.^poßolos, vxo-
rumßkarum cefiuetudineinterdum 'vfios^quisdixerit alitss^quam cuimatrimoniumpeccatum eß: 'vel'ne htc Adofico ipfi impuritstSynbsp;qui error eA'lartionitarum olimerat,^ Encratitarum. Nee egonbsp;crediderim dieet quidam veteresficusfient tant 'vel 'viduas, velnbsp;coniugesaliénas,per totmttndi traEîusfiecumdudafifie^Mpofio- wxi;res.a~nbsp;lost. Corint. ç. Alulieresilla eMpoßolorumfiuerutit-, 'vtiillaRo-manorum. llludme,inquit jnouet.quodvideo omnes bonosabefiè 1'quot;'quot;'^'nbsp;Roma, (ß eos ntuliercsfiisasfiètum habere Cicero Epi fi. rS. bb-i-it..
-ocr page 176-156 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
J^ûx tafn vxoremquhn mulieremßgnißcat jdsog^ Af/ibró-ßo lib. 10 Bpiß. S2. nbsp;nbsp;Hildiuino ia vita DionyßißlaDamaris A-
clo. ij.non millier ßed uxor Dionißi Areopagita.primi Athénien-ßum Epißopi -, Eußbio teße Ub. 4. cap. 22 -fuiße vißi eß Ptidorß-qui,noßitim vir um vetabat, dj'ßußidonem apud Gentiles parie-bat. Etiam tum tentabatur homines à propria cupid,itate lacobi I. quodPaulus deßipßo ingenue fatetur. 2 . Cor.12. Rom 7. Chrißinbsp;^uem mulieresmultafiquebantur Luc. S. amp; dißcipulorum eiu^nbsp;diuerßa eß ratio.Nam illeEictisnatura erat-.hi homines,non tarnennbsp;credo nunciaffeillas ^ita vtiipfis viros,Euangelium.Eadem omnium ^^poßolorumßententiafuit. Nonßnit aut em vnus, mulie-remdocerein Eccleßar. Cor. i4.i.Tim.2 .Euangelium vtnoncon-fundit or dines Eccleft£,ita noßparatßed coniungit copulat^ con-mto airi ^^ê.^^AdeoftriLle vt earn coiunliione dirimant, tat um adult eriu,nbsp;munt con. amp; inßdelisàfidelißeceßio. Nee ita impediment o eß vxor, vt ^s effenbsp;tfiimm. minißer Euangelij netpueat. Eß amplexandi tempus, eß ft^abßi-nendi ab amplexu Eccle. 3. ipfi quoy^ Ethnici infier is Cerealibus,nbsp;Ouidio idpr odente, a complexufceminarum abhorrebant. Liuiutnbsp;dec cm turn dies, matronas à viru ßcubaßi tradit. tjuihus cum,nbsp;ter in menfe congrediedum effe,Plut ar chus in Solonefiribit. ^titenbsp;tempora,nonobßeru:affeprimosChrißianos,qu'is dubitarit^SityuAnbsp;impur it as in coniugio effet, non illud Paulus honorabile, nee tho-rum eius impollutum vocaffet.nec id Diuina maießas inßituiffet,nbsp;conffcHußccrdotcs, quibus er ant vxores- verßtri, (f*nbsp;monta, hollios fibi offerri permißffet. Et tarnen CAPoßeus, foils virgini-bus caßitatem tribuit. Vbinunc es SanUe Paphnuti quiconcubhnbsp;tum cum propria vxore, caßitatem appellafli? tripart .Hiß .Ub .2.nbsp;cap. 14. Cuius viri,tanta olim fuit auÈloritas, vt dusfiententiamnbsp;fccutumfit ,vniucrfum illud413. Epißoporum Cocilium Nßenumnbsp;adcoelibatum clericis iniungendum,paullo propenfius Cratianusnbsp;Diß.jt-
-ocr page 177-M O S C O VIT I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1/7
Diß 31. Permijpim voluntati VNiußuiußj,, dormir e cum 'VKore^ vdnon optimè hxc häuddubie enim,grAti{i-seßDeocaßumcon-iugium y virgimtAternultüiSißibiii incjuiriAtA. Porro PauIus ve-rAm Ajirginem,^ corporeAnimocaßumeße'vulti.Cor.'j.
p'ndeßiAfumAnt tJV[oßi,de^scjU£ Chrißiim fequebAnturmu- Mafii lieribi!^,melAtet.ldpro comperto hAbeo ßabiild eos duci'.(ß quid-uis Abßf^ omni iudicio^ quodper mAnas a mAioribuA acceperunt ad-mittere. Si muliercs,no fuerunt virgines. SoUmAriAmulier vo,nbsp;CAtur,quiApeperit:virgo-,quiA'virumnoncognouit. ^iprimuA,nbsp;pramp;ter votumßecoledA omni tempore vitinpietAtedn bAptißnAtenbsp;fAciti.,AliudperpetUA CAßitAtii dn EccleßAinduxit\^ quidd Bußlionbsp;Gtace tribuut) is hoceßextArpceptu Diuinufecit ,nußcpnim.cuiqnbsp;pcipitur vsrginitits,}amp;lA.qucu iniccit hominibtts feu veriusipsunbsp;peccAtu. ^^^tufquifq^ enim virorüeß,qhAcinfimulAtApictate-,nbsp;creAtorefuPi cu cogitAtione, tumreipfinonmultopturiesqinmA-trimonio oßendAt? quod citmft, quo is Animo oculos Ad Deum pu-rißimum At tollet ? quaue idße quodpetit,fe ab illo impetraturumnbsp;ßbiperßiadebit? SeruAri abfp^ eiußnodi promißcs caßitO'Spoteß, acnbsp;debet non vouent eamminifiri Ecclefiafiatrum Bohemorum : Mtmßrinbsp;tarnen plerin^ omncs, in Bohemia amp; CMorauia viuunt cDeltbes^ß^dquot;nbsp;Sanelißime, at qui in Polonia funt, vbitutaeß libera, omniaß v- cahbês.nbsp;xoresducunt. Non ejfepracipitanter vouendum,monet Solomon.nbsp;At quapracipitantiafultitianemaioryquAm vouereinpueritia,nbsp;quod non poßis praß are in adolefcentia? votiere id quod in Di-uina^non in tua manu eß,nifiquodtibi AdtemptiS,quaß. quoddamnbsp;priuilegium, eftconcejftm?Notanobisfunt tJMofis, de votis in-ßituta, nota Samfon is,Naz.araorum,matris Samuelis, Pauli alio-rumq^ vota, ac tlla Rechabitis in leremia, data a Pâtre pracepta.nbsp;^ßus tarnen, neq^ coniugium, generi humano necefarium,neqf^nbsp;vßtscarniumj corpori hominis conueniens,neq^ votapaupertatis:
3
-ocr page 178-T H P O L O G I A
158
clum Gregorium fiißeEiAßtmtitAdiutorem.^^zorum quidctnte-
'voluntnri£ tontinentur. Jmo^dicAm libcriu-s, niÎ3ilde eiuß modi ûblig.tHorJûPyS.repcru'i ut 'uniuerfis Biblijs. Adqi!,a timennbsp;faciendas,ßfKplex ^uerorwn, fuellarurnij^ it ets, 'v.irijs eethuis in-ducitur. Sed videimitsißita coAciiii^ eÿmiPrudcntefiuratir-ginitAtisfiudtas. lehAnnes Peregrinu^sdn conuiuAltbits Sernioni-Fi-itiTift (fus. Eflinc^uityApttd GerntAnos Egtßopus quidAnt, qui dixit t»nbsp;ßßßßßquot;*' conuiuio -, vno Anno AdßdelitA vndecim nulliAßAeerdatum ,pA-lAmconcubinArisrum. Nnm tAlcsßngtdis Annis pendant aliqnzdnbsp;Epißcopo. Et Saneïus HulderiCfts.Epißopr/s \^iigußenßs,Adnbsp;colAamPApajn,circiter AnnumEom. S6o. SuntAliqui,qui Sau-merit At em rideo, igncnntiAm doleo. Ignorant enùn ,qu od periea -loßum huitss httreßs decretutn, À Sanclo GregorioßaeJum, condi-
gnopxnitentiißuclu .poßmodumabeodemßtpurgAtum. quip-
pecumdie quodArnin'viaAriHm ßium propter pißcesmißßct,^^ tn, AÜAtAindeplttsquAmßexmHltAinßantum capita 'viderctdntimAnbsp;jttox du^titspuenitcntiA ingemuit;^facltim aJe dcAbßinenttA de-
9*eres äu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Alonachißne exemplo maiarutny vxares ducebant in
etmt, qaos idcirco Gregoritts nbsp;nbsp;Pontifex exeommunicationis fulmifit
Animaduertif-Et Lucidus libro de emendatione ttmporum.Anngt;
-ocr page 179-MO s co VITIC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;159
quot;Dom. I o s 4- celebrato 'Florcnl 'tA concilio, multi Epißopipro-fter Simoniam, fornicationcm dumnAtißwt .flurA ißiußmodi omitto.Sed(jUAntopräßAbAt.permitterecuiußuis arbitrio, à Deonbsp;fermijßum conitigtumi vt quiuislegiti7n£'vxori iuniîus liberosnbsp;Deo.quAm influprisDiAboloprocrcAret?'verùm vtirt aI^s rebus,nbsp;it A ctiAm in Ijac, oportuit Aritichrißum chrißo cotrAriAfiAtucre.nbsp;Ille ipße Hiedebrandiisßue Gregorius y. qui lt;^ntichrißi Imper ij,nbsp;iudîcio EpifcûporumBAUAriiii,^!! eß Ad citp. S.diclumßundAmen-tAiecit^ cArnibus die SAbbAihi vefiiinconfilio RomAtio, Annonbsp;I o g 4. inter dixit Annis 20. Abhocconfilio Florentino,fAcerdo-tibus coniugium Ad,emit. qucmAd.modum Abbas Trithemius innbsp;Annoiog}. ChroniciHirßAugienßsßcriptumrcliquit. Itidemnbsp;Gotß'idus Fiterbienßs-, qui Conrado .Fridericonbsp;nbsp;nbsp;huiusfilio Hen
rico 6. Imp.fuit Ab epiiiolis. Gregorius, inquit,g.PapA^Adclerico-rum incontinentiAm reprimendAm iConnubiaeorumaßbdiAco- SacerdetF. nAtu CugrA,per totum orbem RomAnum, editodecretAli, in a-termini prohibuit. HacPAnthei lib 17. CAp.Henricus 4. Trit he- tmerdiü»nbsp;mius hoccum.rnAgs'iA pænA excomrnunicAtionis additafeciße nar-rAt. id quod antedfecerant Syricius,^ Innocentius,^! efifcri-ptum dß.S2. CAp. quia. Cquot; 2S. cap. decernimus Nempe vt Prophet i a DAnielis defut uro eiußiodi Antichrißo impleretur CAp.ji.nbsp;He,^ inquir,Deum PAtriimßiorum, neqyntilierum 'voluptatem,nbsp;neq. vUitm omnino Dcttm curabit. quinßßßpra omniA extollet.nbsp;^dlpoßolus ad tempus ,coniugesprecum Aciciunij grAt id ßcubdrenbsp;'n ult. P dp A ^.^poßolofapientior, 'ußim conubij inter quojùis hsne-lit.inperpeîuti toUit. Chrißusnoniß in ccelo.pcß reßrreSlionemnbsp;facfam, cam ejß horninum conditionemfutur am ait, vt ill'is darenbsp;Oper am matrimonio nonfit neceffe dicat lt;^ntichrißus, hoc fierinbsp;mandat tn terris: necfæminarum .fedpuer or urn deleFiatura'mo-ribus: nullosprcrfum curat diuosßu Deos, \^ugußos Cafares ejp
X 4
-ocr page 180-ÏÖO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
cut iNcredibilè 'videtur,i^ Romam fctat.lt a jnea-metTieas., nißibi Sodomam., nißAEgyftum.niß Babylonem nji-derit. Rentiunt hac inuita 'virginttatis mala omnes hyfocri-t£.,^ui tarnen vri,aut 'ui£liardorelibidimsfiortari:C^feßimo fofnUcxemflo, cocubinaaat^ßcorta domialere^iyuaminiucun-dißimoconiugio., f tyuodtameniUiscßßicramentum ) ojiuerema-lunt. Vrget vota tJMoßcus-guantoillißafientiiis,quinon vrgent.nbsp;Cautum efl, in quit, ne voue at ur cceltbatw,^ vt a comrnunionenbsp;ßdelium arceatur quif rafter Eccleßaßicos or dines ,ab vxoreßianbsp;fefifararetDifl.3'i.caf.quoniam.^ Cyfrianua lih.i.ef.ii. Sivir-gines ferßuerarenolunt, vel non foßunt, foßqtt'am decreuerant:nbsp;melius eß vt nubdt,quam vt in ignedelicqsßis cadant.certe nul-lumfiatribus, autßororihusßädalumfaciant. idemßuadet canonnbsp;MaU ernt, UleißdoridnDecretarelatua.^uyUi.4xaf.lnmar!S.lnmaUsfro-ßba mu. Jnißisreßcindeßdem.inturfivoto,mutadecretum^ qiiodincautenbsp;gt;Tjouiliiyneßeceris;imfiaeßfromißio.,qu£ßcelereadimfletur. Etnbsp;Cicero. i-oßiciorum.^ui ad naturaßiamp;,nQn vitiofa gentu conß-lium vitaomnecontuleritisconßantiamteneat. id enimmaxi'nbsp;me decet, nißiforteß er raße inteüexerityn deligendogenere vita-^^odßacciderit.foteß aut em accidereßacienda morum inflitu-torumq^ mut at io eß. Rtfim mihi mouent illa Baldi ver ba,in lege,nbsp;ß tibißlius, digcß.dc adoft-Pafam faße f er mitt er e Monacho du-ccndavxorls adtemfusfoteßate vtßobole frocreat a,conßeßim adnbsp;monachißmu reuertatur.^id enimß iteru atq^ iteru,f rolls ededanbsp;cufidine inflammetur ? an toties id Pafa coneeßit ßaciet, quodnbsp;du£laßmel vxore, ßemferßacere foteß ? Inßtlse CMoßcus vtnbsp;multa alia, vota caßitatls verbis confirmât Petri Afoßoli, qua abnbsp;illode abnegata Chrißiana veritate frolataßtnt.Additidem cat'nbsp;libatui quo multis e clero virginibußq^ claußrahbus, nullus maiotnbsp;cruciatus imfonifotuit,ab vßu carntum abßrncntiam. nemfent
-ocr page 181-titim conficientiem , prohibentium contrahere matrimoniunh abdinereA cib 'isitibentium.SiCiidColojJènfiesficribensfinperftttio-fir um ejfi h£c verbi dicit.Ne teti^eris ne gufiaueris. Salubre qui-
dem eß, mentiq^à carportpr
potione yfialtemid ne fiat eo animo, quafi eodem tempore, vinunt parce bibere, carnes,ouaßutyrum modice edere nef as foret. Nonnbsp;enim vfits reram,qua bona a Deo créât afuntfed abufds culpatur.nbsp;Nec ideo vel bruta animalia continentius nobis viunnt, quod hisnbsp;non vefiantur: velquidam homines,ab his rebus abhorrentes. P^tnbsp;enim C^iofciimipfiim mult IS fifiieiunfi affligent em , Stamennbsp;aliquot vxorum,prater concubinas multbplures,thorum exper-tum prat cream: videamus qua (JMatthias CAliechouienfis, de P.exvvta..nbsp;'Wladißao Rege roloni£abßemio, er ieiuniorum QbfirHante, c:ii'^ffiffnbsp;tarnen4. vxoresfuere,lib 4.ChronicorumPol3. cap 4S.ficribat.nbsp;Perfingulas hebdomadas, dient veneris mira abfiinentia, in panenbsp;craqua ieiunabat,homofimperfibrius, nec vinum necficeram a-liquddogußans,in orationibusnbsp;nbsp;nbsp;poplitutnficxiombusprolixtts.
^ubßnzmcap. Inl'enerem-nonpcrmiffimmodo,fidciiampro-itamproeiiuxs. vltimaCrdtij, Anno 1434. mortuus. ß
Itacap. Ó 4. de huilt! filioCafiiniro.quiPrufiiam Regno Polonia Paientfad.. ^dioc!t,lt;.^nno 14^4. vitafuneitts i 4 9 2. 7. lunij Pnbsp;i'Uithomofimperfiobrius, aquam bibens, vinum ficeram,ccrufi-èrpharmactimnunquamgifians-èr odorem corumexecransnbsp;^ßfffiidiens , in lenerem pro liuus ,b.:ineî amans,marcs fix.
'...e unt, èr fxrnin.rsßflemÇro'.rcauit. Similta
-ocr page 182-THEOLOGTA
in venercnt fgt;rûna, ac bibacißimd. fncmnt vulgo, neefi-audè efl cuiqu-vn^ne flcerdotibus quiclem.
Criintnatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quofelam e noflris qui tum in familij}
Demena^ Non minuA violetcridem Sacra teflimoniafleSiit.,adcomproban-damyVitammonaflicam.ItAeflfliUeetCMofle.eßChriflus^A-poflolipj-Aceperunt, vtnose confleldu hominum, in flolitudtnei reciperemtii defèrtifl^ carispignoribus,acipflA repub.inertesdnu-tilcfl'p Monachifieremtts. longe alia eft hor urn verb or urn, qua citasflntentia. Nuquam Chriftusflluas petÿt, vt in eis vit am bea-
-ocr page 183-MOSCOVITÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï63
quot;^oteßiclamßruitßmflicium homtmim.in catn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anno-
Kam dcuorAt ? Ego fàmp-itto, dicit Eräßnw, cucullatum 'vit£gc~ ^r-tßnf» i2n,i experttUy rem chriftianamnihiiodeteriuihAbiturAmßnonnbsp;eJfentJot cultuum ciborum ac titular um difiriminA. fr Avertiranbsp;cumrnonAchißnus fropemodum eo prolApßtsfil, vtßexternAde-trAhaißere deterioresßnt cAteru-. hon a verbpArs monAßeriorum.,nbsp;udeb nullam habent religionis dißiplinam -, vinufaiuam minutnbsp;liceAty religiofAm ^itarn Agere. ÜAcille ad Io. GACchumonAchur»nbsp;epß. lib.22 Detts hominem pAradiß) exturbAiiit'ut lAboreßtdo-rem eliciente, 'viciumfibipArAretxfuerurßtm monAchircpetunttnbsp;Amxnßtmis lacisclAuJlrAßta condunt:Attamen non lAborAnt,ßdnbsp;tAncjiiAmfucißuSlibui agricclarum in ocioßaginantur. ^tid denbsp;t alt bus Hßoria TripartitA cap j. lib. S? Monachiqui fuis ipfimi-nibtis.,nôn labor Ant, violent is Utronibtes habendi fint Äquales.nbsp;^uid\^poßolus\audimus qttofdam verfiriinter vos.,nihil ope-r'isfacientes,aquibiisvosßtbducite.2. Thefial. i eodemloco, cttenbsp;non labor at non manducet. Et Ephe. 4. labor et operando rna- £-nibfts,quodbonumfitimpertiri, cuiopUSfuerit. Item^nosnulUutnbsp;veßrumpanemgratis commedimus : fid cum laborenbsp;nbsp;nbsp;arumna,
noUedicrlt;^ operabamur ,ne quern veßrumgrauaremus,^vtnos Vobis pro exemplar i cxhibeamus, adnosimitandos.2. TheJfj.A-pudnos, inquit. A Ethiopes .,presbyteri vxores habent,idemq^ acnbsp;monachi, amp; omnes Ecclefiamp; Minißrifio labore viuut.quippe Ec-clcfianullits decimAS,necaccipit. Habet tameprouentus, amp; agros,nbsp;qtios ipßclerici dr monachifodtunt habet efeleemofinas.hacZa-ga EpifiopusAElhiopsjnlibroDamianiaGoes.LMeritbhac Indi faciunt.Nam ipfi natura doeet, viel urn efil labore quAredum.nbsp;Heefit is eß decere.CMonachos Deum p-'oa/ijsorare. Etenimnbsp;non bene or ant: neefilum Deum : nec per fl:tm eitts ßlium fidnbsp;Sanilos inautiilium vocantf Ópermerita tllorum Deuntcom-
r 2
-ocr page 184-iSy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T HE O L O G T. A
pelLrat. Aàhoc or mit nbsp;nbsp;alij^ cgt;c^r.t htiioc ignauc rnm fhc-oYtt'n or^
diriem: qiiiden-3 ^rAtis izc meldîs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonfoiis mon.'ichdfimo-
do mQ?ùcb;s fidqiiibupiiihominibuSy-vtindcfineterprcceturdn-iuncîum c^t.ï ThißLuc.iS.InHibernia,{crib:t lo. i^uentinus, y. Rïchiirdui inßU eins Patriarchesy/tdnerßis mcndicAtem rebgio-niiMcätes librum cdidiiye!(m(^,Innocctio 6.Pont.L^ÏAX.dedicmity'vbinbsp;ie si im on iisßi erarij elêjiis com pro bat, rebgionem mendieantem,nbsp;'uebtt cult or nmfalfirum Deorum proprinmyaduerfim cjjè veri-tr.tiydPpbtAti ChristiAnA.Chriflusnij, ijpeins eomiteZynon fibtmnbsp;non emcndicAjJèfiipem hofliAtim y vicltimj, emendicando quirfi-tbjjc'fid ne cuipSAm qui dem vel ChrisÜAnorum,beereßi a(pontesnbsp;proßteremendieitAtem. Hamp;ebb j.t^nnAliumBQiorurn,r.lAruitnbsp;Anno j^óó. lohAn.deRupeßcißßAordinis Aîinorum,'vt Trithe-Prtd'tRio mitts Auctor eß^qui mubAprxdixit bremßuturAy de Antichrißo,nbsp;de/ntenta cortculcAtionc Clerl,amp; MonAchortim mendtcAntium in-ruTn. teritu^dcij, toto orbeeidßdem Chrißtannmrcdiircendo'.quorumdtnbsp;ciorwm bon Am p Artem,poß exortum Lutherum ipfi AjidimMS, ni-mirum quod Dette ferre diutiusnon pottier it A Ant Arn hypoerißmnbsp;PhArißiicAm. Töt ordines AAonAchorumyprnter AntontAnos, Ra-ßbAnoSyAugufiiniAnoSyBenediciinosnigroSiö CluniAcenßes,poßnbsp;mille A Chßßo nAto Annos, BAtAn.A Ad homines decipiendosvinca-bsßoluto, Aßuperßitiofisy (ßßiAuiter dtbrAntibits hominibtts in-Mortdcho-..ßitutißint- dr Ajßenßi Pontißeum RomAnorumApprobAti'.cUrunt
°excö idefly'vclex'unico LKeidornonAcho,bbrodeemendAtione tempo- ¦ rumyomnesenumerAntc,ex quibtt-s conßci ingens exereittts, con-trA Tur CM pojßt.Peucertts ^ero,in Chronico CArionis Aubio, nonnbsp;ßciaSyßd dogmat A monAchorum hifee ver bis recenßt.Anno iatS.nbsp;nAtxßunthocßeculoin EcclefiA,plures ac diuerßzmonAchorumfA-miliAyverApietAtis.ßobirinA chrißiAnte,fr dißctplinArum, bte-rArumq^Artittmpeßespiibliesixutn animos hominu tarn teneret,nbsp;pro-
-ocr page 185-prcßindaßiperßitio,(ß Pontificum tyrannis inmlu 'iffef. Tinxe-rmit himisjcs iuflos eße coreimDeo-nonfiaegral /-Sj^ropler mcdii-torcm Chriftumßedpropter opcrA.Sttitucrt:t hxiriiiicni^Lcgi Dci fitisßcerc-.deperfectioneahßrda comment ßnt, 'vttic monafti-C£gemesdtißttuttim eßeprxdic!trunt,ad. promcrSfidam rennßio-nem peccatoru m^cßßnxerunt cßcßAtum perfect tond plum eius-modialéeirefert cognitu neccßaria.Necdiuerjmb Ins narrant fnbsp;qui hypoer iß oßenfi, lußra illorum deßrunt ¦, nec quoniam Paparum creaturaßunt at que ßatellttesxernimtts, tt omnia ßedis Ro-tnanee, (ßt honos aurthics ')ßercora,pulihrdeondiant zierbis,acnbsp;conditapro rebuißicrofanciisplebi 'venditent. ^^ui quidem tarnnbsp;longe a prißeif Aîonachis AEgypîits atq^Syrijs, Paido^ Antonionbsp;(quemßatiriim hominem 'uidiffè,Hieronymia in vita Paalt teßisnbsp;cjißlilarionc, tJAPacario, iJAPoße-t^rßnio -paneßceo radicibast a- i'cteretnbsp;qua, Ic/uminibicsdn fpeluncis (f rnontibits fduieiam idololatra-rum deelinando viuereßolitis, Sanclitate reccjßerunt: quantumnbsp;verum abeß àfaßo.ßucia à reipßi, illudßeculum ab hoc noßro. reuera enim mundo, verbis tantùm ,nonfacld renuntiarunt domine tbiri tui, operibtts corpori vacant. Idullare aliameliiismeritinbsp;derepub. chrißiana, quam quodnobis Lutherum produxeruntnbsp;virum certeincomparabilem.^iicquidcontradicant caterimo-naihi,ran£ tlle Apocalipticee, exritube/liacgreßfe. falßsrniracu-lisinCilt;rncs belloru Eaan^elicisinfercndorü faces, a.tci~ noui Telia-nieti Ph.tr fathypocrit£.horu illepeftmtis, RerthoLdus Schito- (miarO»nbsp;artz.Francß:aniis magia eßmetcllaria per it iss, qui anno pacis in muenternbsp;miindum illat£ li So. Colonubon.bardas excogitatiit.quo tor-rnento vere Diabolico, inumerabiles homines,intra hoße ducen-i OS annos perieriit.Hos inter, primas nue lenent, cor nut i leßiita.nbsp;qui anil ore l.oyola ILtßano milite. Annoßalutis horninum i s i p.nbsp;Roma exßrti,numero eoruwdtti augißcente,vt malaiii o creßeunt
-ocr page 186-ï6ó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA
ifjtüfï. herbx,prîmùma Panlo Pa^A.,AKao 1^40. deinde a IttUûitî dent î. tum amp; Paulonbsp;nbsp;nbsp;Pio 4.poßrenio,äb ipß Concilio Tridentino
approbatißifit. VtigiturreßerAntgratiam.cadentemPiabylonem Komanam, magno nißßußtnent ,ßa:ditatemßorti eiua, cruditAnbsp;hypocrißtegunt. MaießAtem Pontificitm coronatorum cjuos nottnbsp;vidit prißcA Chrißtanorum at at ,ßurioßo ar dore tutntur. Sincert-tAtem docirtna EuAngelicA ßophißicis argutß obßurant.Eudge-iicos vitiA, Pontificiorum detcgentes-, tncredtbili odio perßquun-tur.animosAud:terum,tendtculas ipßrum ignoranttum quo 'uo-iunt impellunt terras maria ißpersiiticnes atq^ orrorcs,ßmulnbsp;cumEuangeltoßeminaturiperagrant. demißb 'uultu fluxa quot;veße^nbsp;longuprecationibtts, crebris ieiuniis.ßmtilataßanelitate imperi-tos decipiunt.'vt Lutherianos euertant,principuni animis,callidenbsp;feinßnuant malum bonunitbonum malum ajocant^uelpaullulumnbsp;irritati leonihus iracundiores, laß, vitra modum noccntiores.nbsp;(allidi in cclandis fuis vitqs, ingenicß, tnpclliciend'is adß. homi-ntbw. quorum numerus, in collegqs centum quadraginta qua-tuor,toto orbe terrarum ftarßs., quinq^ millia virum tarnßnperat,nbsp;breui tant US futur US ni Chrißusßo aduetu ßalßs Prophetaspcr-dat, vtfint facile cuicunq, valuerint nocituri.nbsp;nbsp;nbsp;\^t ne tn ßne
quidem ^yPlofcus ,oracula Diuina, rei apte accornodat ^uis enim animaduertittvltimailla tyPlarci fiu ilia al;a Luca efy lt;^ÿV[atth£inbsp;verba, nihilprorfus ad monachos, niß quis hosflos, Chrißianosnbsp;ejfcputetjpertinerc ? Erant fateor illo tempore Apoßolico, Philonenbsp;rAAi ludao teße, quidam eremit a Chrißiani in AEgypto.fanclimonianbsp;jircmtta. cd^berrimi, quosfiquis cumonachis, qui hodiefunt,nibilminHSnbsp;qttam monachi comparet-noElem cum die comparet.Singuli tnqt,nbsp;habent Sacras adiculas, quafemmea vacant,fine monafieria . 'vbinbsp;flit arq fanEhifvitadant operam, temper anti a tanquamfunda-tnento irianintaia^o virtutes cat er asfuperßruunt ,nec cibumnbsp;nee
-ocr page 187-mentoadßiunt ,aoiuam bibunt, car ni bits amp; 'vino fenittisabßi-ncnt.Plura Philo,libro de z/ita contemf latiua.lt em Robert ns Ga-gninusin Ludo Prouico cra((o Gallorum Rege.Rernardus,inquit, Clareuallisfrimns abbas, Olcrtim loco,fagifiondes deßimebat.nbsp;fane hordeaceo admixto ttntlio 'vitia 'vtebatur. talis dtufuttnbsp;religioßs hominibus 'viuendt außer it asnbsp;nbsp;nbsp;farßmonia. Sed vbi
fojßßtonibns aulli, frouenttbns ditatißuntafiidßtccejjores illo-rum,'virtus^rgt;eifietascldqttit. Itainluxum farßtncmiainßt-ferßuas of es faufertas, in fafium humilitas, in lafeiuiam conti-nentiaconfußonem om nis fere or do nunc 'verftts, parut habetur^ RtPolydaruscaf. i. lib. -j. deinitijs'vitamonaßica.ldtemfor'ts,nbsp;huiufee 'vitagentisßmf lex acliberum erat. Ftpoteißisomnibusnbsp;terernonijs minime obßriclum, qutis hodie monachi obfrudtj-ve-ßit urn h on eß urn fro arbitratu fuo qufq^ ßimebat. Item nullumnbsp;votorum 'vinculum. It a vt integrum cniq, foret manere aut fro-ßeifei, quo terrarum 'vedet. reiß quem eiufmodifui inliitutif-nituifßt, etiamfoteßaseffet adfrßinamredeundi'vitarn-.nortnbsp;abf^tamentnconßantianota. Petebatautemloca,flurimumde-ßrta. I nunc cJPIofce, ef noßrißcult tammonacbos quammena-
itiniaari'olt;jes? mcliorefttn cof/ßeciuDei -, doKißi aniwt pubiica^ niiißipcrbo Pharifiioßbt ßacenti-, ac inßitiiamp;inniteniifu£.
Corenid'isloco.fertidemßententtarn2niquißimam,de taltmi-nißro Ch)ißi,cuinumpietate.rerum^^, rtintnarum ucraßientii, partum quisfuertt in G^Poßouia,'va[dedubito:£omagisdolcnda,nbsp;qubdßhißnattends fiDijsplacet de harctico.Nihil faalius Moßenbsp;quam har eßs crimen alicui irtipingere'. amp; id bonis doelis frobare
hireticitt. ^oeui qui dißentiebat ab Euangelß.22-Capitibits Catholic a rcli-gionis,(ß4.primis OEcumenicis concilijsmunciseß-,qui haccm-nia ccnccdcns,ab bis dißidet bominthti'S,qui de uctis dmaginibus -, ieiuniqs,cibis,tgnepurgatortomnjßa expiatoria.indulgßtß, mor
tui s inuocandisßummo -vrnus hominis in omni Eccleßaprincipa-
tußeptem Sacrament is-.deq, rebtos al y s-, ft noua it aßalßa dogrttata inuexcrtintin Eccleßam.Pratcrea qui ait dißiplinam accleßaßi-eamymultiimaßnceritatcEudgelicaprolapßam eße.populiim Deinbsp;multis modisgrauatum.,conßientias hominum farijs tricis tlla-queataS) Pharißaos denuo exortos .Antichrißum patefadlum^niu-dumper aßutum Satanamdn fartoserrores induclum. Sed mi-
ßuiß'e.Iamdiuenimdoctrina chrisiianadjareßs eße, cacis malisq^ reßs afpei ßjß ePtycUemtis exte Pauleaiidire quafintiets. Nadeharefi ißa:nbsp;notumePi nobistfbiq^eieoniradici.Aclo.uS. Et ipjimet Paulusnbsp;cap.24 Hoc ferotibtpnß'! r fißteoryie jecundum fiam illamynbsp;qu'amhareßmdicunt.it-ißrure Patrio Deoyt qui credant omnibus qua in LegCj(ß iti Propkctisß riptaßmi. Idem nos 'JPAcßu
reßott'
MO s co VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;169
^eflgt;ondemus,vericonßcientiaßeti.Breui, 'vtJ^erâmus tempore, dttierfitm ab bacßntentiam,ex ore ommum noßrum agonotbetas.nbsp;dudituri. L ouge entm aliaßint T)ei-,aliahominum indicia. Aliternbsp;ipfa veritas de vero,aliter mendaxbomopronutiat. Dieetur ibi,nbsp;Jj^^^gogis malorum eie^is ivenite bene dich Patris mei,poßidetenbsp;regKum.rroiiide bas improborum diras-,naucifacimus.Adeo per-nerfa bomimim de veritate-nobißi^ eitss ajßrtoribusiudicia,par-(li ducitfius.erroribiis ccoru Catbolicis, ortbodoxi minime mo-uemiir. multttudine perperam credentium, Cbrifli Regnum norsnbsp;metimur.Pr opter tot aduerß^^uibus nos diu Caini Progenies af-fl^gjf- ßntdicereßriberereligione mire labefahtatam,nbsp;prifiinAdignitatireßituere , Deo propitio ac rei buius aubîore,nbsp;nun (jouant intermittemus. T's vcho b bomo^ne ignores vclim,red-denda m tibi ejße aliquando, Cbriflo iudici or bis terrarum.,vt om-nis gefiorum, quamp;ferianonefifecutapnitentia ht a buifisipßusnbsp;^eritatlsa P^obita minißro, ad vos dono Deimijjb indicata ,ßednbsp;abs te clero^ tuo^ngrato animo accepta rationem. Cuius viri, denbsp;DccleßaCbrißipuriore ypramp;claremeriîi, quod pro meo modulo,nbsp;eofiudio tueor innocentiam, bareßs crimine immcritb aßerßm,nbsp;darimibi veniamßidpeccatum efl oro. Ptenim non folum iufli,nbsp;fidetiam mifiricordis efl.proximum ab iniuria defendere. Tg^lonbsp;inquit,.Hieronymus ,infltflgt;icionebarefios, quenquameflfepatten-tem,neapud eos qui ignorant innocentiam eiusflißimulatio con-ficientia iudiceturfitaceat.H^cad Pammaebium aduerfus erroresnbsp;lobannis Hierofolymitanorum Epiflopi. Habes candideledlornbsp;paucade tJ\doßcQuitica,^ vt vocant Lutberianatbeologia,in Vjnbsp;traq^perfiribenda,abfq^ofnni cuiufquam,vt epinor iniuria,bonanbsp;confiientia vfus, dedioperam, vt CMofcesflquando bamp;c logent,nbsp;meliora docerem : amp; caufanoflra non mala,apudiniquos indices,nbsp;pro virilipatrocinarer.
-ocr page 190-RELIGIO MOSCOVIT ARVMgt;
IOHANNIS FABRI, AD FERDI-nandura Plt;cgem Romanoruna cui à confeffionibus erat.
Ofiotiitx ßdetn chrißtAnxmße^ttuttir, quam k San-Üo \^ndreii K^poßolo fiat re Simonie Petrt,pri-mum eis pradicatam affirmant. Eaquo^ quafiib Conßaiiiino CMagno a CCC XVIII Eißopis,nbsp;BithyniAprimoNiceno Conßilio con~nbsp;cltifi, ac Æ Baßlio zMagno (ß Sanêîo Chryßoßamo tradita dvpftt-
dicatafiierunt -, tarn BanPia tarnfirma-,tamßncera eße creduntt 'ut ah Ulis hacienns nun quam licuerittranßuerßo digit ff vtaiunt}nbsp;rccederccuiquamßcutneq^ab Euangelio Chrifli. Ea quoq^modc-ßia eß cor tim, njt qua a Bantis Patribiis infit is conßlqs,ßemelßuntnbsp;decißi, ntinqttam atideat quifiuamßia profßionis, in dubittni de-niio VQcare.Verum ßqiia velßdei difficult as, 'velrititsrcligionisnbsp;inciderit, 'iwiucrßa ad ^^rchiepißcopum ac rcliquas Epißcopos,nbsp;per ipßiriim tant umfipiritur» dcßnienda refer tiir : neq, quiequamnbsp;inconßanti 'vulgo inconcordirelinquitur. Bacerdatis enim labia eußodiunt LegernEei, dp Lex ex oreeitssrequirenda erit.Ha-bent aut Archiepißcopum qui in vrbe i.^lofiouia in eo taco 'vbtfedern Imperator habet Cathedram Archiepifeopalem obtinet.Buntnbsp;dpEpifeopi quamplures in Nouigradia, vmts, in qua dp Ißdorusnbsp;txtitityfeib E Ilgen io Pontißcc Pom, Card/na'is, teße Raphaele Vo-laterraiio
-ocr page 191-MOSCOVITARVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171
terr uno.In Jiofiiuiaal'Kts^ilittt in SuflaitynUftsin Otiferi, alitisin Smclnc-, nliuiin Reßwi, Colmum -, Valut, VrotiniprAficiunturnbsp;Epißopi, qui ßuoi hih£nt Diocteßs.Hi qui Jem omncs Epißopi-,nbsp;Archiepißopum velut ßiiprctnum agnoßcunt. k^rchiepißopttsnbsp;Autemille, antequ.zm P3.inxrch-i Conflantinopolitantu anbsp;chsmeticA tyrAnnid:ßpprßds eßltjßmpcr hunc PAtriArchAmnbsp;vtßipsriorem recognouit.Pluic tAmen RoniAnum Pontifieem, ve-bai PetrißucceJßreprAceßjß ßemper ac rneritößAtentur .Neq^ha-die huit-i^s rei imtncmor Rutbenoru l7nperAtQr,Adhuc piet At is eiußnbsp;modi diligens cuPios-, quoi Annis enim ConflAntinop Ait sno PAtri-ArcbAinhAnc 'vßq^horAni quo 'uiuerenbsp;nbsp;AgqptiACAßruitut 'isfi-
nem AquA mente expePÎAre poßit elemoflynAin mit tere ccßueuit. A pud CMoficouitus calex ßincJio efl, vtpresb'yterss omnesnbsp;quotquot clerici ßntßli ordinent Epißcopi. Neq^ 'vllipreshyteronbsp;vriquAm qaenquAm conflrmAre licet. Hoc enim rnuneris Epifioponbsp;ßgt;li in cum bere ußflerunt, quot;vt p oflenquAm tinPias AquA, udultfisflut,nbsp;perimpoßtionem mAnuum Epifiopi ^fignAculum crucis, Adept anbsp;fidei teßimonium reddAtflrmeturd per 'vnclionem quA infrontenbsp;flerißolet. lidem in CAnA Domini chrißnA amp; oleum celebrunt^Atipjnbsp;conflciunt. Cuitts dein vßitsßt in ßAptizAndo, confirmAndo ^Ain^nbsp;gendo infirmas. Solißint qui inßituutnbsp;nbsp;nbsp;deflituuntpresbyteros.
Heq^ vnquAm licet Uicisin ipßos AnimAduertere, rePle ob oculos habentes Pauli dodrinam aJ TimothAumqusdicit. ^.^ccufiitio-nem Aduerßuspresbyterum ne admifiris, niflßub duobus Auttri-bfss teflibus.ltA neefle vnquAin Imperator ipfi depcents dericortintnbsp;ingerit, hoc Epifiopalis tantum animAduerßonis conflant er Affirmant (fr pr Adie ant vt eos Ar gu At (fr cafligetquos flbißubditos E-UAngelictM ordo , AcinßortemDominivocAtioßecerit.HAbent frnbsp;Eifiopißuos vicArios fr officiales, quemadmodum fr noflri quinbsp;iurißdidionem inßubditos es:ercet,fr iufliciam in rebus Ecdefla-
Z 2
-ocr page 192-RELIGIO
ßicisAdntinißrAtit. 'DecimisquentAdmodumADco decretumest quo^ 'vinuntEpifcQpi-.dominijs utunturiure conceßis. 'uiUai acnbsp;CAßrApoßtdent. ReliquAveroßAcerdotumturbAj Aliquibusdeci-rnifioblAtionibuitds'AlqsquAmflurimiAtAm 'uiuorum quAmor-tuorumAluntur. ProijsenintbeneßciA hAbntfttfidAta,quorun^nbsp;pAtronißunt tAmßirituAles quAtn Iaicî . Seueriori tAmen cur a hicnbsp;Agitur-,quAßoleAtintcrdumnobißcum^negli^ttuißcilicet. Nemi-nienimfAcileAliquod munus Eccleßaßtcum commendAtur, neq^nbsp;conßerturbentßcium -, nißgriushuicipßfitisfAcerefojße compro^nbsp;betur,per ena rei tAmeperitos ne lut Eßßofos Aut vicArios. Suntnbsp;EßßcopisßAfAmiliA, tum nobilibtts tum AlqsconßitutA. Hi certenbsp;fint Epißopi,per quosflAtq^ CAditq^ vniuerfi Ruthenorum religio . DiuinAßtpe -, quum cum Imp er At ore conueniunt per Agerefilent. Proinßgnibus huius muneris,bAculis vtuntur ßfntitris.Pe-rindeAtq^ noßrißtlentEpißcopi. Ea 'ver'o AbflinenÜA eß.,quAnun-quAmfiitd UudAripoterit,inßgnis Admodum mAgnA,tum Ar-chiepifiopitum reliquorum Epißoporum,cibiAtq^ potus, nec minorferè quAmmonAchiseius regiones, quibus ipfiAßolet eße reßer-tißimA, qui quidem CA lege obßriHißunt Abflinentu, nt nunquAmnbsp;in perpetuum cArnibus veßi lice At. lion procul ab nr be tJAoßco-uiamonAßeriumeßamplißimum,inquo trecentifiatres, perpétuaferèfib regulA magniBaßlij degunt. in quo et tarnßcpulchrumnbsp;fincli Sergq AbbAtis, quod ab ex ter is è longtßimis etiamagrisfie-quentatur. Multis enim mirAculis celebrefaHum est, Chrißiano -rumadmtratione nonparum dignis. E quibus nel nnicum in mediumprolAtumßufficiet, omnium illußrißimum, quod paucos ante annos ilUc contigit,duobus cacis quidem nifiudonatus eß. Cumnbsp;enim abbaside niueret, tanta nitafianlUtateextitit,ntfacileß-bi perßuaferint ,Atque credant iam multa ipfitm precibusfiis apudnbsp;EseumpoffiefficereAtqueconfequimortalibus.ldeoquemonumen-
tunt
-ocr page 193-M o s C o V IT A R V M. t/î tumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;creiro miru cum deuotioneaccedum honor antnbsp;nbsp;nbsp;Vni~
uerfienimtum monachi turn virginesVeßalcs, quotquctfunt in monafterijs, 'unictregulA unique habitai obnoxtj ynigrofiilicet-,nbsp;quot;vßjue adeb religioß viuunt, 'vtnb mirenturfilùm.) verum etiamnbsp;ßimmo honore eosjjroßquantur.T^qae ipßstam vilistatio votinbsp;habetur velut ho die nobißum. Verum cum qudingreßttsfueritnbsp;monaßerium, nuquam inperpetuum quoquo modo, quaùe indul-gentia ei licebit exire,aut aliquo votum irr it umfacere. Vota verbnbsp;triaßtnt qua exhibet ceu noßri.obedientiafcilicet,paupertatis,nbsp;caßitatis .^uaß quispratergreßfiss, e monaßerio qui proßlqt de-prehenditur,perpetuo car cere in pnam tantißceleris clauditur.nbsp;Tanta eß votorum fanëlitas. Vt etiam qteamuu multa apud Ru-thenos Archiepißopt Epißoporum author it asfit. in h is tam ennbsp;Ulis minime quicquam concefium eß.^uodvouendum^ reddendum Domino ,vtriußue teßamentißcriptura edoccat, imbipßnbsp;verttas requirat. Caßitatu itaque adeb ratio haberifiolet^vt nun-quammonachis vxores ducere, ne que monialibus nubere liceat.nbsp;It a enim a Paulo dr tot a Ec défia prohibentur.Is autem qui virgi-nembonafamaduxitinfiacerdotem ordinatur inmonachumtarnen nun quam recipitur.Epißopus aute vel Racer dos,poßeaquamnbsp;Calebs inßortemDomini vocatus at que conßriptus fiter it, coniu-gionon copulatur,ßdperpetu£ cafiitatiadßringitur. ^odß quisnbsp;concubinatus crimen admifierit ( quodtarnen apudRuthenos vi-tium eß rarißimum acerrimapcena ab Epißcopo afifligitur,ßoquenbsp;beneficiapriuatur. Cum^ vxorfiemelmortua fiueritqiiamprimonbsp;dux it,inperpetuum quoq^ aliam in vxorem nunquam ducit. Nonnbsp;bigamum ndq,,at vnius vxoris virum Epificopum infiituit Paulus.Et quodpietati coloquonium adfierre videtur deuotionisßiri-tum augere vt cum Racer dos Diuina celebraturus efi, in contugtonbsp;canfiitutus, maximeqfin Mifia celebrandaobfieruarifiolet, mini-Z i
-ocr page 194-religio
tue fai ejfèpuîant pracedentino^e, cttm vxore dormîre-.perica-lum enim illic effe 'verentur-^finonemupzceAtoidj'ia.t .ideowo. queproplenioriretterentia no^efeipuetiâh vxonbusnbsp;nziît. Es. efzn hïs qüidemtanti corporisamp;fingubds rnyfierijre~nbsp;iierentiadn cnltuSihiecJpiritKi perfuafio. El deunt igitur mine no-firtqtmrn pollutis fnanihushocficroßn^tim myßeriunt,pigmisnbsp;cmnis rcdenfptionis noßrx. tranare foliant. C^iouerct optanntnbsp;'ve' vniciiw Dauidis cxcmplnmqui ciitn extreme tam fere inn-nio laborAretnon tarnen propoßtionis panes ab t^bimelech ob^nbsp;tinuißet ,mßipfi efferiiieituabheri (dr nudiußerius ab vxorbnbsp;bus aut alijs rnundifuiffènt. Cur igitur ni mundiciei Hie c^uc^.ßu-dent magis,q, 'uafa Dorninidmoipfum Dominu adminißratiirusnbsp;eß dr manibui contreEiaturtis ? Eß cr aliud officiumßcerdottnnnbsp;pracipuum, ut Euangelium chrißipopulo annuncient ffalutcmnbsp;fcilicet (dr pacem: id quodfieri confueuit ubiq^ on/nibas diebus do-minicis feßis quoq. diua uirginis tyeîaria-.dfipoficlorum item CTnbsp;quorundam Cofcjforwmmartÿrumq^. Verbum aut em Domtni pari deuotionc (dr pradicatur dir auditur. CMagnaquoip^eßiliisrc-uenntia uirginis Maria, crebris quideoraticntbtu,'veluti Chri-ßimaterpro interceffioneapudFiliu rogatur. Fereenimeaputa-tur,cum Fheotoc^sßt,qu£ pro nobis in terr is.plurima pofita Fi-lio confiqui.Feßa itaq,eitts ^^nniintiation 'is, Furißcationis, NAnbsp;tiuitatis,'eMffumptionis, dr quotquotdenique inci der it, ieiunßnbsp;indiilis,ornationibM'S,mißis,tum leciis, tum dec at at is celebrare,nbsp;procommunirituEcclefin folent Gracorum-. quemadmodum dinbsp;toto anniffatio,excepta quadragefimalitempore,quando S. Geor-Mtga. gq miffam theologi celebrare confueuerunt. Eß aut cm utraque^nbsp;tniffa ter prolixior, quantfit ea qua apudL at in os comm unis habe-tur.Deuotisqtiidemmentibus, accedunt ,illampopuli audituri,nbsp;tanquam participes futur i eins. Solet autem hoc differre illorumnbsp;CAiiffit
-ocr page 195-MOS co VÎT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;175
lt;JitiffaÀnofirii,qaod lt;^4oßoui/.i in pane fermentât o, Gracoruw more confieiunt. Calici item tantum aqna quantum vint ruhetnbsp;rmfent-.quam aqiiam calidameffe volunt,quoä ex latere Igt;o-mini nonfine ntyfterio magnoprofiitxeritfmguü aqua-, quamnbsp;caltdamfuijfe credere fat eß: alio qui enim miractdum vix c enfin poJfit.Hoc^ Sacramcnîum corporis edrßnguinisaßolo Sacer-dote conficratur,qui ucluti noßrifereßola alha indutus^tota m?-te adDeum eleuataddefftcere conatur myflerium,quodproßiffi-cienti pignore omnium protnißionumfiiarum Chrßusdn vltimetnbsp;Coena reliquit,qucmadmoäiim vniuerßts or bisfatetur.Epißolamnbsp;item er Euangelium aque in Mißis hab ent .\_^t lelîo Euangelio,nbsp;non mox PPicenum illttd ^ymbolumßedpoß angelicutn cantum-,nbsp;qui Sanel tu a^pellatur. Prionumfides PPicena decantartßolet, cttq^nbsp;dominiez orationisßnisfadiisfuerit^moxantiphona dc^ Beatanbsp;virgine C^iariafiequitur. Confecratio itaq, aqueab ipfis verbisfitnbsp;4 Chrißoprobatis,qtiibtu (fi earn vim conccjfam credunt, vtpro-latis ipfis à Sacerdote-,Tnox creaturacreatorifuo cedat fidudque^nbsp;quafineceffiarium effie. Egt;um vero fic conficitur, ecce panis iußanbsp;magnitudinis hordeaceus apponiturdn cuius medio hoßia eß,cutnbsp;crucifix:formaperinde,vtapudnosytmprcjfacernitur.quam vinbsp;bcnediclonisin corpus Chrifii conuerfam, Sacerdosfibifumit drnbsp;manditeat, reliquum vero -^anisper fiufira diuißm petentibusnbsp;difiribuit-.quemfingulinon vtcorpus chrifi,fed veluti benedi-iiurnaliquem-,dr_qtttidammodofanclumpanem,cumfarmna de-uotione fufeipiunt. Solent itaq, has Aliffiis celeb rare de Erinitate,nbsp;dr beata virginefiecy^aliys Sanclls. Et quoniam illupuoaddubionbsp;Purgatcrqcpinio efi ,afiiduepro defundisordt,Mifiis fitbueniut.nbsp;In qua qtiidem re tanta illorum efi religio iVt pleriq^ binapro mor-t ids anniuerfiria, vt vocant, agant. lt;^lterum, qui fat alls quonbsp;tKortuus efi die agitur.dlteru autem, quo ah Ecclefia infiitutum,
Z 4
-ocr page 196-,76 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
ßancliilliui,cuius nomen habuitproprium feßum celcbramp;tur. Ad h^eßuntfiequentes obliitiones amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChrißtAnortim. Hoc
quiequideßrttuum (^potißimum Äfißarii-,om}3S qtiide ex irßi-tutioneprim^äa Ecdeßtx. ejTc Affirmât, 'vti trndunt etii Chrffoßo-musyBAßUits Aîâgniii,AC Gregoritd^ theologiu A-htc ißttirßnt bre ui Ui dida quAm vclpArßt huic myßerio-.EuchArißia quidem Sa-ej^dßnw triimerîtH quant um ipßs in vßt eß populo Adminißrurifolet,tempore quo Chrißtii ipß inßituit : deinfiquuta Eccleßa, paßchdinbsp;ßciltcct. aUa tarnenßriefirßan quam Romana Eccleßa faciat atq^nbsp;decreuerit .Baptißnum pro Sacramento primo, adeoquepracipuonbsp;ducunt.p^apropter hoeß quißquam neglexerit derißcritq,,mortitnbsp;pna afßigitur Baptißant itaq^pueros, In nomine Patris Eilijnbsp;Spiritui SanEli. Huic munerifungendo quaciinq^ neeeßttoi inci-derit,nemo hominufufficereputatur nifißacerdos extiterit. Priuinbsp;vero quam Baptifmus adminißretur, orationesfiuntfiequentesnbsp;acdeuotaßfacerdote,a pArentibfti,a patrinii,aproximii,amp;bami'nbsp;cd,nbsp;nbsp;nbsp;quicunq^ deniq^ adßint, quo Eeui Opt. Max.fefee cloper
plenitudinem gratiaßtapuero ,per 'vniuerfum'uitaßta curriculum aßißere d!gnetur.,^ibui certeprecibus adHeumfußs,in Ec-cleßa ,adquodpcragendum UlicBaptifierium ordinatumeli,aut tempore brumali moleßiam fiigoris fugientes, in locoßecretiorinbsp;puer Baptizarifolet.In cuiui rei teßimonium adhibenturpatrini,nbsp;pro more etiamnoßro qtiibui expoUicitiijncumbit,'vthuiuiBap-tißnimctnoreseße'velint, 'vtpuerum olim,cumataspatiturautnbsp;(Xpoßularit, inßde erudire non negligant, vt Deupro tant a gratia lAudent,ac orent,0}!donum hoc Diuinißimumfidei datum,indies auger e dignetur. Praleciis itaq^ orationibus, atq^ etiam exor-eißnii,cum puer fortioribui natura ^iribtu apparet, ter tot USnbsp;immergitur, alioquin aqua tingitur, raro tarnen, conßerßo enimnbsp;minußufficiensiudicatur. Oleo df chrißnateinterim quoq^appo-
-ocr page 197-MO SCO VIT AR VM. 777 fuis fr ont I fcApu'is. Sal vcro c^ttod à, noßrk adhihetur., lut umnbsp;exSaliua, puluere ,non admodum receptumcß tj^.iofcouititnbsp;Abremtttationem veTfo trinamfidcit^uo^^ confeßionem trinam innbsp;'ußi rainent. Intcrrogati dein fer nos tfu atum iffi Circumcifioninbsp;tribuerint^nuîn ifßin zßt haberent.Proculquidem ab cis abeßnbsp;ßereßonderunt, vt 'velßcintillam 'ucteris ^aboliti luda^ßniob-ß'ruent., imo in dcteßationem iUtus ncc quißttam ludaorum fernbsp;vniverßm Ruthenorum Imferium adimittitur, ctiamfimultisnbsp;milUbus aurcorum hoc conßcfuifraßtmcrct. citm 'uerii iam adttl-tus eß puer. perfePlamatatem c'ißeipuutusdta ajtfujeßdeichri-ßiana teßinionia redderepoteß.ad Eptfiopum ducitur, vt conßr-mationis huiusmodißdei Sacr ament um rccipiat, quod é Chriß-mateinficntepcrßgnumcruetsconfertur. ßidminißratio 'veranbsp;huiußmodi Saeramenti.,nulli concejßa nßEpißopis-.qtto coieSiura^nbsp;re licet atq. argumeti loco haberi, quandoquidem omnem religio-nemßuamper manus traditamhabet ab 'f^poßolisdmpoßtionemnbsp;illam manuiim ajelin confirmatione^'uclin ordineßaeroßoliEpißnbsp;copotraditam ejß,ßcq^haclenus monumcnta omnia tentieruvtjnbsp;at^perpetua obßruatione cuModiturn est. Tie rnatrimonioßquanbsp;diccndaßint: hoc certum ejßc affirmarunt, conßanguinitat 'isßimulnbsp;atq^ affinitatis., multumcutaacßolicitudiniscßßtpßs, neque vnqnbsp;facile negUgi.,adco quoq^,vt nec vnq in quarto gradu repertusfit ynbsp;q cotraxerit.ncq^ indultUy'veruppetuoillicitu.Hocenimaßanel'isnbsp;patribttsfancitufernefnunq irritufacere conatur. Et plus eßfl-lud quicquid eß cognationis quod in Raptißmate,^ cofirmationenbsp;contrahunt patrini^ in atniiierfum aqueobßruarcfilent atq^Ec-cleßa Romana decretis caiitiim cli.^^updfiin bis deccrncndis conter tat io ob or tafucrit, lis ornnis Epifioporttm arbitrio dirimitur,nbsp;it at amen, ut nequaquamindulgentia caußam lenioremfeccrintynbsp;qusnullafiausfiat omnino conßitutionibus. i^dulterÿ abomi-Aa
-ocr page 198-173 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
nail ofirtaßd niaior illif qt-irim fiobls exißit. llbid cnimfwiiiinx c-xecratio/ic deteßAri nbsp;nbsp;pcrfiqtiiJolcnt. Lex eß etUra ßrmAvt
quAwdtti 'uir ^ixeritßmulaUcïenubere'vxornonpoßit. Athoc (lefuncdaprimwmetiAmLege liberAtttr^Alioqtiin inditiiduA con-ßuetudine uitn cum ruArito commorändum eß^SAcri or dines quo-qtieapudipfisßiis quibußUm obßcrAtiombiisnbsp;nbsp;nbsp;cxremonß Sa-
cerdotibsis conferantur. Neq^illisclAuittmpotesirtstraditA cred(~ ttir-tnißAdimitAtionem ChrtHiinAurcsillorumdicAtur,Accipittnbsp;Spiritiim SAn^ii.m.,quoriim remißeritlspeccAtA.rcmittuntur eis.nbsp;Httiußncdi certe EtiAngelijßormAAChrißonobtsprsßcriptA.omntnbsp;huic qui ab Epißcopo 'vocatus^ordinatiisip in Fresbyterumßuerit,nbsp;authoritastribiiitur,qua uelapeccatißßoltiere,'vclqs ipfis obno-xicsßnerepotesi.Sacerdotalienimhoc rninisierio., Moßsouitis. adnbsp;pnitentiam vtuntur .^uißqtiis namq, adprouectiorcm at at entnbsp;atq^eam 'uenerit,quainge:gt;]!jßui'uiribus vtipotesi,ac dißernersnbsp;interbonum^malum,reßumeßprauKm,lep^damp; non Icpratn,nbsp;per contritionemßeßepeccajße agnouerit:,recießiritfis contribuia-eonfcßio. tißacrißciumreddens,moxadpedes Sacerdot 'tsprociditin a:i-ycmiUiiVt quifidem Eeitcneatßcelera omniaadinijßaßgildatint^nbsp;quantHnmemoriarecolligerepoteß.,ex ordine curnplanctii autnbsp;gemitu déclarâtt a quo posiea bencßcitim cbßjlutionts, tanquarnnbsp;Chrißi 'vicario accipit.Huicreiconficiiindayempits quocphabentnbsp;conßitutum-.quotannisenirnPaßhafeiioproeccleßasiica ordina-tioneßacerecoguntur,pleriqßamen deuotiores,ad celebriores ße-siiuitates exomologeßnauricularemßacereno negligant.ldß quisnbsp;conslituto tempore Paßcha,tisneglexerit^Anathema ejßeßolet ontnbsp;ntbttsabominaturq, ipß ab omnium conuerßatione adeoqiie abnbsp;rrs.fAr.t- Eccleßa ingreßt coercetur. Conßejßts itaque, quib digne parti cepsnbsp;poßdtantimysierq corporis ^ßanguinis Eomini^prius pernbsp;»Axjm. aliquot dies corptts aßfligat oportet,nbsp;nbsp;nbsp;inßeruitutern ^ßque redi-
-ocr page 199-¦ MO SC o VI T AR VM.
gaf cArnemßiam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gc^iiitcntiAßncln^s dignos inteßimo-
nhim afßiiix conßcienti^geragat.Proin iciunium illiidquadragc-fimale.AChrßo ^^goßoiisnobis iißitutdprorßitso-ffirrnanty lt;^ito tjiiidem tempore¦ c^itoniam omnium procrcStium ~ Vcnericom-modißintum cß^atc^ue pruritus acerbißimos ,a.nimiintium cuncdo-rumnonefl.tpucdpluÄprouocet lOpsis cftßtmme'vt v et cris illittsnbsp;\gt;idi!t infultiis y perdosnesjiits carnis ä bßineniiA, qu£ certe a.bßi-ssentia, ap:td hos quidem fiptctn hebdomadis ßumm/i diligent innbsp;perßeitur, adco ojt hoc temporein perpetuum nullißior nm homi-num carnibiiSyOjiis caßo. ^butyro ojeßei liccat. Prater hoc etidm a,nbsp;décima, die Nouembrisyad fesium 'ißque Natinitatisßiluator'is no-ßri leßi cbrßideinnantyhabent alias hebdornadds continuas ynbsp;quibus ieiunant y vt in lunio ad feßtim Petri ßy Pauli, i^liqnotnbsp;Item Hebdomadas in Angußo adfeßum \..gt;4ßiimplionis fJMaru,nbsp;tnmdiem Veneris per vuiiierßim annum y quidam tJ^Percurßnbsp;Votumproinfecerant oclo ex percgrinistllis y qui cumßta Sereni-tate fuerunt, vtßingulis hcbd.omadis tres dies ab eßt carniurn ab-ßinerentyLuna ßcilicety Mercurij ßy P'encrisßd quod Dinina gratia h.icîentts obßruatum aiebat interpret. Tanta ePt aut em ilüsnbsp;har um conßitutionum obßruatia nst quocunqueieiuniopiaculumnbsp;eßet all quem carnibus 'veßi aut ouis. Narrabant interim quoquCynbsp;exfuisinueniri, qui cumieiuniaperfolunnty nihilquod uonquamnbsp;'uißirn fit vita fungi -, neqtie pißces ipßjs ederent. Inueniri ßy aliosnbsp;qui ieiunioß at Iltis diebtts y neque vinum y neque quicquarn aliudnbsp;potuu bibant.^a re audita ita moti, vt mente y «eovo iäo-/.lw cor-reptiydcßitnti videremur y quod admodum iniquaeßfe noßroruntnbsp;Chrißianorum curn Ulis yin rebus iß 'is Chrißi rcligionem cocerne-tibus comparationem appareb.at. Nec magis vnquam quicquarnnbsp;animis noßris tenaciusinhafit, quodnosqui nobis ipfis multumnbsp;perß.ademits dearboreßdeinosird .ßuelu quidem detenoresUlis
2
-ocr page 200-180. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
eße contingat. Tuentur cy cLliostinitentixgridiis- c^^uilu'S'DcanT' nohiireconciliari credunt.iExquibfis^potißimfucdiOratio-,nbsp;quafieq^nentünda. nonfacilefimilcsreperiri cenfeo .Omni natnc^uenbsp;diluculo cuncii eorum, toto corpore inpuluercm ipfim proflratitnbsp;prolixoi orationesnbsp;nbsp;nbsp;ipitotidianics ad D cumftindunt, ferè abf
que omni temporis interc'apedine or ant prccibm. ^uarum pri~ mum locum obtinct oratio dominica , dein cum t^rchangelo Ga-briele-tdiua virgofalutatur. Dicunt ^fideiprofeßionemfmbolo,.nbsp;quodi^poßolorum eße à veteribusperßuaßi fumus : nullus eo~nbsp;rum eß,qui nonßngulis diebus litaniamperßoluat. ^Qtti 'uerb di-tioresßnt,e quorumfacultatibus eß magnospro ijsfumptu-s paffefacer e Ruthenicis Uteris imbutidibros orationufibi comparant,nbsp;earum folum turn qua ab Eccleßa receptaßint,cuiufmodiapud 0-etuiitu i. rat ores uidimtis.lmaginum 'vero non tarn leuis cura,aut contem-apudipßs 'viget, vclutiapudnos hisfaclionibus huitu fecuUnbsp;increbruit,prateromnempietatem -.'verum 'vt monumenta, qid)nbsp;necvnquamimmemoresbeneßciorum O ei fieri conttngat,prao-culis habent.Frequentes coueniunt in Eccleßis qncts eßipfi magnisnbsp;ßemptibu^ extruunt, Orationis domos ex Euangelto 'votitantes,,nbsp;quas^ imaginibus varqs Crucißxißiua ujirginis, rtpcßolorumsnbsp;aliorum quorundam ornant,id quod licereßbi ex moribus ite-tußißimorumChrißianorumpradicant. Nequetam factie ipßosnbsp;mouet,quodapud Gracos Conßantinopoli ante feptingentos an-noscxtiterunt,qui imagines idololatr 'is conuenire docuerunt.ne-que fas eße, vt cum uere Chrißianis reperiantur.^ui certe fecun-da dein' Eißena fnodo damnatifuerunt. quotquotpcrtinaci animo hanefintentiamfant tutati.Neq^ eïi vt vclvnü aut alterum,nbsp;qui bis vt monumetis utitur,adorare,facile reperiri queas. Sanlam nemo eß qui velignoretalegeprohibitum eße ne vencremurnbsp;bipides. E contraettamnullibißcripturaloctts ßi,quononvtili-ccats
-ocr page 201-M O S C O VIT A R V U. i^r
eut ÿsinonnmetis^^ vet et. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in couiu^silli ob oculos ponere
unfit eueruntrnoTiumentAhuiufmo di, vtin pcrpetuuin animo ob-uerfentur,qu£prAsiitit nobisDeui,ati^faciliu( rccordentur vni-iierf vita, noflra exempli,Chrißi. At quodecamp;remonijs eß,communes habent nobifiiim vßtm ,infacris candeUrum. quoniam cera opulentifimi funt ßugibuS verb terra, amp; f omnibut, qua:nbsp;ex/ubßantiafint alicuiii.s, vencrandum ducunt Deum, qua candela tunc pot if imam accenduntur, quando totittiredemptionisnbsp;noßrampfierium corporis fanguinisDomini, Mijfaà Sacerdote contreclatur .¦ In organa verb ilia Pipiniana, qua tarnen nobisnbsp;primo a Graciafiint tnijfa,.nullos omninbfimptusfaciunt neq^nbsp;hallenus vfi.
'Plcq^illad quidemminori, quam reliquaqua egregiè faci-untfco habendum erit, quod plurimum commendatos habent pauper es, qutbus quijq^ pro fiafacultate, at^ quantum Euangelijnbsp;piet as conflit, exp onit elem efnas, veßit ,potat, pa fit, hofitesnbsp;colligit, reliqua agit huiujmodi, quibus Ftlios Dei in vita pro-ueherepotefl. Conßituunt adhacperegrinationes, adprafcriptanbsp;quadam ac f ncia loca, quam rem nunc lubcnspratereo. Is quoq^nbsp;quimorbo atiquopragrauatus esi,cuiufinodiin extremummortisnbsp;periculum ducere videtur,nonfiliim auriculari confefionefianbsp;peccata enurnerarefolet-.verum ad hoc etiam,vtfidemfam teße-tur in Chrißu qui hocmodb t eß amento reliquitf remifurum no-xam, Sacramento Eucharißiaprouidetur^ Extremam item vn- ^xtrcm^tnbsp;Hionemminimenegligit. Turn pro agrotante fiequenter fiunto-rationes, at que Utania res agitur. Sicque ta ndem exact a exomolo-gef, pro rituque communi Chrißianorum omnibus perpétrât is,nbsp;confejfus tile a Sacer dote ah fluit ur. Septem igitur numero Sacrament a habh,velut ea quafne omnifiaudepromifionumfarumnbsp;vtmquipro Chrißianapietateipßs vtitur,participem,accompo~
Aa
-ocr page 202-ï83 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio
temfaciunt. Pracepi.f. item decern cadem aut hort tâte ten ent, aua CAloJiprimo traditafunt, quaftntinquam intermoritura , certinbsp;per verbtfm eiitt-quod 'venerit ut impleret lefr^em anintmè utfol-iaatt!pcriamp; uer et .Indulgent ia:, abt^rchiepißoponbsp;nbsp;nbsp;Eptßcpis accipiunt.ma-
gistamen caß^forßtan ab ipßs agitur in ea re,qti-am à noßrd. Im-pqßimum enim eßedicunt, utqtiaipßgratisacceperintßbima-gnUßimptibus redimenda eßent. Neque fas eß ulU Epißopo dare poteßatem ueßcendicarstibus. dVUtthatts., tJMarcus, Lucas, Johannes , Epißola Pauli,nbsp;nbsp;nbsp;reliqua a nobis rccepta cum c...-Lpoc.ali-
pfidnter canonisas noui Teßantettßcripttiras recenßcntur. Deca-nonicis 'uerb ueteris Teßamenti idem aßferunt, qttcd decrcuit E.cclcßa Catholica.Pontißcem Rom.ut Chrißi uicariurn epßicceßnbsp;ßrem Petri agnoßcunt. Propterca S. Clertientis S. Leonis, ci diuinbsp;Gregorq feßa apud AJüßouitascelcbraricbßteuertint.^^nodautenbsp;abeo uelutiapoßata acßchißniaticidamnenturhocßeitidicio tuf i,nbsp;iudic'is Dei committere,diccbdt. Sapi/f. certe tent at um eß eospcr-ßaderi, quoad occidentale in Eccleßaredirent. ^uatarnenßte-rint, quamp; infe licites homini ßtßr at aßnt, forte plus profilent ob-ticere quam commemorando uelfcandalum infrmionbusprabe-rc,uel odium quor un dam in me cont rah ere. Esijfentiunt à nobisnbsp;in Sacramenti confecratione aliqudtulum,acßaelionepanis, Spi-ritum SdctumafoloPatrenecaEilioprocédereperinde atq^Gra-ci tuetur. ^^nquam uerbfint apud Gracosplcriq. qui purgatorium negdt, er alq qui purgatorium feripturis prebare conentur.nbsp;Inhoc tamenßenonfacile ßißtram p at i affirmant, quin tdipfumnbsp;fr mit er cu Romana Eccleßa teneant. PAiffas noßras animo prem-ptißimo audiiint neq, aliud magts cruciari aiüt, quarn quo da qui-bußla m quaßalieni à fide uitentur, qtiando omnia fiere noßraß~nbsp;era cumftudio obßruent. Eefta item quatuorfilennt.i celebrant,nbsp;Ilatalisfcilicet Dornin i,Paßha,nbsp;nbsp;nbsp;Pel ecoßes, atq^, diet quo PI.it er
Domini
-ocr page 203-MOSCOVITARVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;183
DaDiifii ajjiimpta eß in clllm.C^^agno locohâbent t^poßolosj pr£r,igi!e tAmen S-in^urnT^icolcium ¦, cuttern celchrAnt, h a nor antnbsp;atij^ intiocAnt.Dicm PAlntArum AdimitAtionem EcclefiA E.om. ce-levrAntypAbnAf cToIihas , At^^rclipticas hniufmodi Arboresbcne-dicentes.UAncn.^ henedicliomm cneAtur-Areim,nonßliirn ab EccLc gt;nbsp;Jia pie recept am,fed fàcris Uteris reclefundatam probant. Exnbsp;qtiaenifn quAcjiinNumeris Cap. quinto decimonono apertsnbsp;monßretur, quidcxccrationespoßmt. Et e Paido ad Eimotheurn,nbsp;fandUficari creatiiramper 'verbumnbsp;nbsp;nbsp;orAtionem,notißimumeß
omnibus, t^pud ipfis dcniq^per 'verba incantari ferpentes, per 'verba ciici dnrnones, tjr Uber ari obßßs communeßt. Per ieiu-nium enim eß oration em expelli DAmoniu Chrißsis poßfe fcriptunbsp;reliquit. Sii^num crucis ac imagmem crucißxi.ßtiam contra hoßesnbsp;pugnaiurifecum déférant,indetriumpharideßderantes 'vnde ßnbsp;Cbrißiis. SanPios vercpro nobis apudDcum intercederspoße cre-dunt.,accpfidulofaciAntßerdt,quoruetid'votA ficilius exaudirinbsp;autumdt .^uarc ßeosinuocant ß ¦veneratur.Eosquoq^qpublicenbsp;peccant,excomKnicatione pßquutur, q eoru lingua obfcha 'vocat,nbsp;qßquis incurrit, e comuni omnium hominum confirtio, ß con -uerßtione EccleßAßicaeiicitur.Vnicum eß qtiod à nobis fine pro-ban nv pot eß, ß a noßrisinßitutisalienißimum,quodpuer is 'vixnbsp;dum tresannosnatis, Eucharißiez Sacramentum prabent, quod-que in paneferment at o confidant, ß esc co cleart pancm 'vino in-tritum pro corpore ßfanguinepopulo minifir ant. Hifiint itaq^nbsp;mores Mo fouit ar urn,hac religio,iliapieta-s, Serenißimeprinceps,nbsp;qua in 'vniaerfim inclita tua in rebus Diuin'is procurad'is fidult-tasignorarcom'ni'ncdoluit,ideoq,iußu tuohac certeillorunbsp;hominumperquifita ftnt. Data Tubinga XEIlI-Peptcmbris, üdnni CM. D. XXV.
Aei 4
-ocr page 204-ELVCIDARIVS ERRORVM RITVS RVTHENICI, lO ANNISnbsp;Sa CRA NI Cracouienfis Ecclcfiæ Canonici,nbsp;Anno Do. 150 o.fcriptus.
tituluTH-prxcifii Fab 'unione Eccleßa, in defenßoneßui errorisnbsp;îq ß(^bißnatici.,nullapertinacior inuenttur gente Ehu-l'M tena.K^deonam^ßnßecianbsp;nbsp;erroreßio., dura ^in-
fßScripturartim vcritati, nulli EccleßaßicA determinationi.,nulli docîorum Catholicorum ¦,nbsp;aut conciliorumßententi£,aß['enßu cedit ^jnc^uarn ,quando fotiuinbsp;viße^ßagnita, veritati,-^roh dolorpertinaciter contradicitnbsp;doPlos Catholicos,etiaßui ritus uiros refugitfinam^^ doclrinamnbsp;eorum oditßemper-,ac dtßciplinamßalutarcmexhorret.Et hareti-raUcnßs. (Ofuni Valdenßum more (c^uorum temeratißima ruslicitas Jnno^nbsp;ceronatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcundi/cmporibus, 'Viruspeßißcrum admodum in Ecclc-
tJecdum eß in Bohemia conßepultum} ambt-¦^n- ii?o tionisfaßuinflatißeduntaxat verosApoßolortnn,(ß Eccleßaprf tnitiußßeSlatores audentaßruere ^in eo quodabßciß ab Eccleßanbsp;annos.nbsp;nbsp;nbsp;'vitro diß'ident ,eius excomunicatione contraße tun au.imßchißna-
ticosßternam reputant benedi^ionem. C^Edta contra Eccleßst CatboUcamp;ritum,ordtnemat(p^authoritatem blaßhemantes,quanbsp;ßccpuenti capitula notabütur, qui tarnen eß Cracanico ritu in plu-rimis äbutentcs ab eisßetnper, ß 'vßq.modo pro hareticis eorumnbsp;habtti
-ocr page 205-RVTHENI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1S5
habitijàntjteth amp; reput.itùHi ChrißtAnumfinguinem non minus h oflibt^crucis Cbrißifitîuntaßtdue,toto nißiconAnteSjVte medioßdelesq^iiof^^exterminent, 'utßcnomen EcckßaßicAreli-gionis,apitd (ß inter eos abolitioneprorßiis interiretmetprobatio-ne aut eKemplisexternis nobis Opus eß. Mijß quidem execrabili,nbsp;nullatameoblitcrattoneprxteribilißcrilegio, quodin Dominumnbsp;Jßdorum Kyoutenßent öitetropotttamße concilia Fiorentino miß-ßitn cum collega quodam Epßcopo adße ajcnientes, 'vt iuxta Florent ini conßlßdeterminationem cum Grads, OccidentalißeuEc-elcßamp;Eomana concorporarentur 'vnirentur, commißerunt,op-pugnationerabida conßenticntes nequaquam.,tum décréta vnioninbsp;recens hoc de '.^nno Domini i o o. ßacinus admißiswuniuer-firum obtutibUS antepoßtum innoteßcat. Diuus ac Reitgioßßimusnbsp;Princcps. Dominus\ßlexander magnus Lytuania Dux modernus dgnitus Catholicaßdei amore zelotipo dnßar Fitoldiincliti a-uißü^quiprimafideiEccleßaßundamenta in Lytuaniaiecerat.ß- drdternbsp;tum délibérant^quemadmodumin amplißimoDucatußuo honeßanbsp;quapiamratione.ad 'vnitatem Eccleßa ditionis fia Ruthenos reducer et. Dum itarp pia benigna acpaterna adhortationc adorien ¦nbsp;dosßatueret, ipß^praßcntirentpropoßtum deuotionufita in eiuanbsp;tunciorurn^ßbißubieclorum,fideljumperniciem, dr exterrnini-urn, rabido ßurore coniur.tri duces,nbsp;nbsp;nbsp;certiprimores eorum, ad
magnum zMoßcouitarum Dueemßchißmatis eorumßeela tuto-rem, e veßigio deßecerunt. Cuius quidemßliam inßedam paterna tont agio. Idem Deo deuotusnbsp;nbsp;nbsp;innocentißimus princepsfitorum
optimatum armigerorum fiafi , équot; inßantiacoaclus, pacis amp; affutura aîniciti£fiducia.Paulo ante thoromatrimonialiterfi-bi conßituit. Sane praßatus Dux CMoßouitarum adiniuriamß-bi reßeres, religioßßtmi Principis huittßmodipropoßtum, gaudensnbsp;hac occaßioneßibi ( longe antepraconceptam}prabitam licentiam.,
-ocr page 206-ïS6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G Î
ßdhfiiidetida, deturbßndä^acpüpuUndi eiiii dordlntA-,^ ßdp.i-eern unionemq.^ Chrißifidelium conHttbicrAndAr», mox neruii 'ih^rtAricArii'iXgeatium vicinarum obßrmat:ii4.,ß)cergenera patent ibti-s in di ci is inßdijs -, non ante cruentum plenefaginauit affe ¦nbsp;cltimß.onecinn!imeramilliaChrißianorumiampsrßtosexLy~nbsp;tuanoDominiodamperfitbindudlos ThartarosexDominiisSerenbsp;nißimi Chrißianißimiy^ T)ominiIohannis '^iberti Polonia Regis inperpetuamyAtg^ infamemfèruitsite abigeret.Hae enimfchifnbsp;matis huiits RHthenici-,vna eadem^ eß vohentas omnium, vt ad-uerfts Romanam Eccleßam,dP dus ritum odiofremant ,^nfeci en-turj, ea male didi isfits, dl'fideles de obedient ia eius,fide, bonis,gio-ria, vitay^ nudare,ac priuare molitinturfimper, nec mirtim. Ham-cumnonfint de vnitate dd ficietatc Ecclefia, dr per confiçiuensnbsp;nec de regno ehrifii,aliitdagerenee^ueut,nifi vt adintientionibusnbsp;varijs, molefient chriftifideles, ef perfeyuantur blafihementfnbsp;fanclam matrem Ecclefiam. Non habentes iliudinprojpeclu,qiiodnbsp;fcribit Hieronimusfiiper Epifiolaad Eitum i.dr habetur XX llll.nbsp;qaafiione III. capite. Siigitur ytiomodo CMichal lt;..^r ch angelus,nbsp;non flit aiifus Eiabolo certa malediciion'is dignifiimo indiciumnbsp;inf er re blajphemia,difutans de corpore ijldoyfi, vt in Epifiola lu-da^^pofiolifcribitur,fed dixit imparettibiPieus. Siigitur Ali-chel nofuitaufusblalploemiaiudicium inferre Eiabolo,per cuiusnbsp;os malediciumblafehemi£,ipfius ixirenon debtiit ,ciuomodo ipfinbsp;Rutheniblafphemare audentferuos Christi, dr Ecclefiam fuantnbsp;CitthoUcam,cpia vnicaefi, dr in duo velplura diuidi non potefi,.nbsp;^uacorpus chrifiiefi, epuivnusdrindiuifuseß, vth.ibetur24.nbsp;qusfi I.ca.Didicimus c.Schifma amp;feipervnampetramadificatAnbsp;efi,vthabetur2^.tpusfiione.i. capite,loa^uiturEominus. Ctimdrnbsp;2lpofolus cuiusfingtitfeimitatoresfieri,ad Titu-m?. dicatadmo-».eado.mneQpus bQnumparatosejfe. Neminern blafihemare. Etnbsp;cjuitt
-ocr page 207-R V T H E N I.
(liât nc'tr.incm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non tantum hominem Jèdnullam crea-
turam T)eii ait exponit Hieronymus ibidem, ^per cifee^uens, non Eeclcßam Catholicam in qua fola efl Chrißi regnum. Nam diatnbsp;Ecatw ^^uguflinuefuperlohannem, c^uodfilifideles Chrißiani,
ptis deßgetc, qua nonßmiliter cüfiumento intrant inpromptua-ria dominer um,(mtra ibidem Gregorius dicit eos eße Zizania, nec in vnum concludißagena Eccleßa, in qua régnât Chrißus,^nbsp;non obßante quod ex eodemßemine Euangelq eit nomine Chrißinbsp;procreatißunt.Nonhäbettameßdei autEceUßa nißßolius Chrißiani nominisßocietatem, quamobremhoßes 'vnionisßaEli,pacisnbsp;veritatis,ac in diuerßrum errorum pracipicium lapßcomme-tis -varijs,qua monßroßa amp;peßißera hareticorum ingenia ab initio conflauerunt,ßatum auEloritatem ritumq^ßanHamatris Ec-eleßa deprauara non formidant,nbsp;nbsp;qua qualiaue ojomant audia-
mus.
CAPITVLVM II. DE ERRONEIS articulis Pvutenorum q-ai in hoc capitule demon-ftrantur cfle quadraginta. Quamuis multonbsp;plurcs fint,quos infcrcrc tdiofuni fuit.
PRIMVS.
'Egant Euteni Sacium Petrum,verum Pap am verum Eo-manaßedisantißitem amp; P-eeleßiA miUtantiscaputvnicum
ßb ti
188 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
fuifè^necaccepifèplenitudinemauéforitatisa Chrißo,quod^ de quolibet RomAno PontßceJùcceJJore eitntenent, amp; tommunentnbsp;eum cum alqs Pontißcibusejßdicunt.
S E C V N D V S,
NegAnt Pcclcßam Rom.'tnAmcâput ejjè Pccleßarum omnium frinetpem re^ricem amp; mägißrAmßecundum quodßribitur diß^nbsp;2$. c.ßicroßn£lA.
T E R T I V S,
Dicunt omnes obedientes Eccleß^RomanXy 'ueros Chißia:' nosnonejß ,neq^filuandos., eo quod Ab Eccleßa primitiua dißere-p^entSe 'ueroßlos eße'ueros^ChrißiAn-os-AßeueratßeclAtores Chri-ßi amp;¦gt; amp;ßlt;^ßße de numeroßaluandorum, Imm'ffnbsp;Dominum PapAmeum EccleßARomAnA, dicunt hAreticumeßißtnbsp;l)Areß\^rriAnA,lt;ß Catholicos omnes ^rriAnißas'vocAnt.,^A'nbsp;HathemAtifant ipßumteborecnABominictimßuocleroßicunt^nbsp;non habereßenamfoteßAtem ligandi ßoluendi, quodßumpß-runtexcfiÜioneßudiuißone GrACorumdecimaAh Eccleßa RomA'~nbsp;nadequa infia..
QJß A R T V S.
Bicunt omnes Latinos EcclefiA doÜores nullius 'veritatis ßf efftcaciA ejßfuijß^., hinc nec alicuius eorum diel aßtßipiutyquan'nbsp;tumeum^ forentab Eccleßa fußepta^ approbata, neccreduntnbsp;afßatu Spiritus Saniîi locutos fuißß autßripßßßßincneclibriinbsp;gutßriptis beatotuniflieronqmit ß^tigußini., Gregory, t^mbro'
-ocr page 209-RVTHTNl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;189
exconßeojttenti aliorumdoBorumßdem dMf-, ^eoritmau-ümtatem nulla modoßtßipiunt,
V I N T V S.
TifEiAdo^orum Grdcorxm/ttßipiunfßuwniodo nihil Adtier-ßü eorttm error em ineisinuenerint. Si 'uero quid ex ei^ quod ud-uerßtsßciionem ^ritumeorumerroneumßeret Acceperint,cor-ruptAdicunt^'^itiutxeßßeacfident eiiAdhibcrCj nondebereuße-rterunt.
Sincîos exEcclcfii ^ßde CAtholicu,RomAn£ profeßionls amp; obedienti£blaßhemAnt ,(ßdamitAntßcut infiupAtebit inßepti-moßhißnAtc,
SYVTilAN S.
TmAginesoperis^ ^urtißc^ cutholicorum horrent-,^ quAn~ tum ex eis eß, inhonorunti etiAmßcrucißxi, Aut eoru SunEiarumnbsp;fièrent. Sui 'veroArtificij venerAturßummodo' infinugogis eorumnbsp;locAtAAUtpicd/eßuerint, Alias non.
O C T A V V S,
Ecclefias Cutholicorumfier nut, confutAnt, inhonorAKt, ac blafihemAnt contrA cAnonemInnocentij tertijde^Aptifimoc. Licet Gracos. Ncc vllAinin eis exhibent reuerentiAm Sacerrimo Sa-trametanißcoA^i,autmet'a nfAiorum oßenfo,AufßmulAtA Ajßnt^nbsp;Bb i
-ocr page 210-190 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
tAl tone, ^ficdeearttndemEcclefiiarunt conficcratione, nihil It nent. Sic de confieraiienc corporis chr ifti dicentes, in azin^nbsp;ipfium confierari non pojfi-Eorum verofinagogas perfimpliccs eo^nbsp;rum, Sacer doles confiecraripofi[edicunl-f rout defiaSlo confiecrant.
N O N V S.
StatHtaEcclefiAeh^laj., aulfiripta fiu Canones, Conci-liorum detcrmivAtiones-,acdcreta-,ntilla eße dicunt, etiam de primes Concilijs dicunt, tpuod afieptima Sy no do omnia Concilianbsp;nullius efftcaci£fuere,nc^fie iure Catholieoytpuedfime eorum eon-finfit agebantur approbalione^.
D E C I M V S.
Omnia Ecclcfia Sacrament a profanant blaßhemant, ri-d,ent^ inhonorant ipracipfte Sacrament a Bapufini fiacra EuchArifiia,eb quod nonficundumformam ritus cor urn fiant.
N E C I M V S.
Ifjjtllum Pontificem Catholicttm habere pot eliat em dicunt, chrifina conficrandifilum Patriarcham, quernfi habere iaêlantnbsp;ConPiantinopoliper quemfifiemelconfieratumfuerit dicunt, adnbsp;an nosplurimos illudefiieaciam habere ad vnEîionem.
Ordines ¦,benedil{iones,pontificia ¦,fiacerdotia,orationes,ie iuniadndulgentiasjiubileosomnia EcclfiaPiica oßicia,(^ea
-ocr page 211-R V T M E N I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^1
([ux autoritate clausam dij^enfit Ecclefia, damnant ¦, nee 'uUitu efftcaciiS dieuntejje. Similiter obedientiam EccleßoflicAW autho-ritAtemcj.rident,cßficut de indulgentÿs,fic de excontmunicAnbsp;tionihu'S Bccleßei nihil tenent.
TREDECIMVS?
Hicttnt conßrniAtiond SacrAmentum nullum ejße. Jde'b nee illud Accifiunt ßne quo promouent SAcerdotesß9s,nec hAbent te-forA limit At A Ad, or dines ßed pAßint vno die promouet^è'plu-res ordinesconferunt.
ÇlN \ RTVSDECIMVS.
jyieunt SAorAmentum extrem« vnUionis,, nullum uduer-ßiupeccAtireAtummedelAmconferrepoße^el^ B.lAcobum unclio-nern intellexiß^eytAmen Ad medicinAm lungoris corporAlls.
SicutquAndoq^ljAptizAntinAcetAbulo^ ideîi,in quA AcidAj exprejßide (üccopomorum-,autfiulduum,confe£iA cum AquA nA~nbsp;turAlifermento-.dumAquApro tepore CAruerint-, dißeretionemnbsp;inAquAnonponentesßcindefeclwviniineodem AcetAhuloßicri-ßcAntjmb execrAnt.
SEDECIMVS.
Inpr«pArAtionecAlicisdu(KAuttres lt;/Uttas vint uqux im-fniß ent CAlidA,ncc '¦jinumßntiturin AquA «hfimptum, edtquot; dAm-ßb 4
-ocr page 212--RELIGIO
Tia.rit'Eccleßizritum quodaquamßigtdäm ad calicisprdparatïamp;^ new accipiant, (^panent fermentatum pro facrifcio recipientesnbsp;diuidunt bifariamfitpertorempartem inpanis medio triangula-riterdn profiindamexcidentcsdti corpus chriîii confecrant .Ueli-quit P anti Beats, 'virgints corpus deßgnare dictit, in ven eratio-\nbsp;ne conßruant, in ctiiuspantsprsparatione farina rccipiunt In nomine Patr'ts, ferment am mitt tint in nomine Tilq, calidamftin-dutaqtiam in nomine Spiritus SanlUi. Item adpanis facrificiuntnbsp;plttrespanes ajfociant é ¦ppo^^tnt, vntim in nomine Claris., a-littm innomine prscttrforts, aliumin nomine Baßlft andern Leo^^nbsp;nis,IIelis,^fic confiquenterßngulis pantbus fanil osfin^iios in-uocatione attribuant. Vnde amp; in Calicibus ligneisdn locispLuri-^nbsp;m'lsfacrificant,Vloi pane ex pluribus yVttaHiurh eßpolentis exemynbsp;ptOfOffam quandam faciunt, dl confecrat tandem in confumptio-nem coclearibus ligneis,dsfindidis vor atdr micasfeu relit qui asnbsp;panniculisdetergunt.,eijciuntq,.Sicquoq^communicant, ^popu-ium coclearibus^ex calice expr omendo, ds in efum offerendo,
DECIMVSSEPTIMVS.
Sum tint experientiam de calic'ts confer at ione,t anquam du-bit antes de conferatione eius. Nam antequam communicant in facrifcio, faciunt e'ls dart aquam calidam quant infundtint in ca-licem conferatum, vndefi vapor exalauerit,creduntvere illic efnbsp;f facramentum,tumprimo communicant.Btftpars in calicereli-idafueritferuatury dlptraci'is prandffa facer dote redeunte vo-ratur.
DECIMVSOCTAVVS.
Confecrant pro bellantibus pancm fmilagineum'-,in corpus. Cbrifi
-ocr page 213-RVTHENORVM. i93 Cbrißi,amp;'luids in bdUproceddibsss tradunt in mantts-,(ptii cfttitnbsp;ßtntcumhoße conflicîuri dr isimmsinu^conßrturi^ rcplent 'ua^nbsp;fßcirium dut pocuhrium,qHod in prompt» fuerit diquoliquore,nbsp;qui tune occur rent y ôquot; ^dic paneillo poßto ßfeipßos or dine communicant.
DECIMVSNONVS.
Sacrainentum Euch ar ißia^ quod die ccenaßacne conßccrant illudÇûliim dicuntpro inßrmisprocurandis 'ualerc^ dr non aliud,nbsp;quod diebiis alß conßecrattir. dr tale adanni decurfum conßruantnbsp;tn calice praparato,quod vermiculoßumdr tabidum linfirmiorinbsp;imprimant eocleari.
N \
i._yint praparationem calicis incenfis cerds, panem confe-erandam cum vino dr aqua calida in calicem fußa, 'velut dictum eßycum reuerentiaßimmaJpedandumpopulo offerunt^dr circun-ferunt vbipopulus pronus cadit veneratur dr idolâtrât. Etpoßnbsp;tnaltaripoßtiim^ dr confecratiimnemo 'veneratur.,neq^ eleuatur.
VlCESIMVSPTvIMVS.
lionßolum informaBaptißniab Eccleßadiferepant,ßde-tiam in materia, ^^anquam vt fiiprain Articiilo i^. did urn eß dtfacro Epiphaniarum die,locofont is Eccleßaßici flumina rapidenbsp;manantia, dummodo haberipoterut,proBaptiJmateinfantiumnbsp;(onfecrantdnßar lordand. Et quern puerum inmerfioneibidemnbsp;morifiigorCy aut e manibits elabi drtnergicontingat, ab lt;.^ngeionbsp;Co
-ocr page 214-194- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
raptum dicant in clum, »e^mtindum siitspr^ßntia faijjc di-gnum aiunt.
Sacer dotes eoruTn communiternon orantmifi i^uindo mijpt offitiumßio moreßnt habituri, qus. aut quales hora ear umßintnbsp;I)eus vtdeat.Et dicuntpresbyteroßtfficercadcontienti£purifica-tionem, cum zgt;xore cubanti celebrate volenti,quodßfermen'nbsp;tat a aqua calida abluatf verticecapitE adpedttm veJitgia.Hantnbsp;loturain tanta, dlcunt efficatia quantaforet ccnfcßo^
ST'E.KTliN S.
St cafli quit Catholicorum prcsbyterorum in altaribtts eorum celebrauerit,,mox velutexccratum violant d}iffringtrnt-,nbsp;drdicunt quodin vno altaritantum miffa vna debet in die eidi-brart.
VICESIM VSQJVARTVS.
Tticunt populum mereri, df tnagna indulgentieferi^ quotient quit hominem Catholicum ohedientie Romane int er enter it.
V I C E S IM V S Q_y I N T V S.
Tticuntflos presbyter os irregular it atom incurrerey cumpaf ferem,aut aliquod volatile occiderint. qui no pritts regularitaternnbsp;acquirunt, donecidem volatile fib afcellis geflum ab ees, totalitefnbsp;computrefat. Hec eorum eiipoenit entia. que non effet adeo dtt-raf chrifianumhominem occiderint.
VICE-
-ocr page 215-RVTHENORVM.
195
V I C E S1 M V S S E X T V S.
'Falfi turareaduerßi^ inimicum amp; prAcipue contra vir um Romanamp;profeßionis non ej]epeccatum dicunt. Similiter amp; deci-pore damnißcAre autßaadare cundem.
Sicut Sahbatum in Quadragcßma-^ntdlo modo fore ieiunan-ßu nbsp;nbsp;peccare eos mortaliter,qui ieiunauerint. Neq^ Mijfim cele-
hrandam in tot a ,^uadragefima^nifi Sabbaticis diebm nbsp;nbsp;Domi-
nicis.Vndedamnant Ecclcfam Romanam celebrantemalqsdie-btts ^^^adrageßmalibusprAtcr Sabbatum Dominicum. Etß-milt-errore ante ieiuniaßta o£lo diebttsßlennifant. Similiter postieiunia,carnes vor antes quotidieferÿsßextis.Imo amp; in Eigi-IqsßquAtumoccurrerint.Necpißcibits Heere vti dicunt nifi eo-rum int eß mH,cum ieiunia ^uadtageßmaliaperagunt.
VICESIMVSOCTAVVS.
ebrißißdeles peccare mort aliter dicunt -, quod barbas radant (f manducantßiffocata.Etßmiliter damnant Chriitianos Carnes edentes vltima Eiominica ante Carnißriuium, confe-quenter.
VICESIMVSNONVS.
Tiicunt licite vendipoßepramp;laturas, ac beneficia, aut emi. Similiter e^facros or dines, (fqux beneficiapatres tenuere dicunt^nbsp;filij adea ius hAreditariumfihabere..j.
Cc 2
-ocr page 216-196
RELIGIO TRICESIMVS.
Fticunt vine/item hominem,mort aliterpeccarenon pojp,
TRICESIMVSPRIMVS.
Tiieunt formcationemfimplicemnonejjèpeccâtum mort a-te-fimiliter vfuram.
quot;DicuntfurißifftcererAtionem fnrtißii,feptem S Acer dot hits repraßntAri, fat cri crimen, amp;pet ere olei vnclionem ab eif.nbsp;Nulla tAmenpoHhocpecuniA,necrefiitutionis debito debere cne-rari.
TRICES IM VS TE R TI VS
(^JJèrunt non efèpurgatorium,filtimefèduoreceptacuU animarum clum ^infernum^
TRICESIMVS Q^V A R T V S.
Tiieunt animam antediemiuditijbcatitudinisgloriamnoit habere,quodcredunt. Corporeinterramanente.Qmniahamp;cinnbsp;eoncilio Florentino caffatafunt, (^perBullam Fugen^ correct a.
TRICESIMVSQVINTVS.
Dicunt c^uod viuorum fiffragiA profntdamnatisininfer'^ »o,Etnonalß.
TRI'
-ocr page 217-RVTHENORVM. 19,7 T RI C E S IM V S S E X T V S.
BicuntS^iritum SanUumnon'proceâcreciperfonnJF'i^ijni-ß(oliiii Pafris. Alias duo ejßntprincifgt;iu-,amp;diußimtiones~quod tamenßtfficsenterexplanatumeiiinConcilio'plorentino 143 P*
TRICESIMVSSEP TIM VS.
TiiuortiAfuciunt in mAtrimonijs nulU rsttion^îhili cnuß in-teruenienteiprofoUauuritia. lihitu,quAUicißniplicesinter coniugesfaciunt. Et die tint qucmltbet quipetitfepururi licere.
3Q QU WN S.
Eieuntßctindas amp; tertias nuptias, ae deinceps, ejß illegitim as neefacere'veruin mAtrimonium, necinde fequi prolem legitimani.
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TRICE SIMVSNON V S.
lydorttiorum ttrmulos peraHaßptibtira iubenturßngtili per Saeerdotemfios ofctiltri, ejppöß ipfimfep tilt tir am conuittan-tur, vor antes quafdaw polentas ab ipfis presbyter is benediilas.
i. ¦
QVADRAGESIM V S.
Dictintßecularibas Bomin'is eortim praßdibas, licereßne nota excommunicationis maioris verberare deponere eortim Pa-triarchas Epifeopos, Sacerdotes cuitss rei origocapit, vtdicettir in 10. dtuißone Graeorum ab Ecclefia,funt aliaplures leuitatesnbsp;amp;ßultitta eorumdr errores ,qtiospraßentibns obmitto infer ere.
Ce 3
-ocr page 218-108 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R L I G I O
SÀtit hint liquidspAt erepoPeritqnocl hsrrcfjdls errorih'tj.ßvt' terâtores (ßfectatorcsprophxnAmk verititc fâl'.{i.îri Eccleß/tnbsp;C.'itholicjt dctermifiat 'toncdiß.rcpentßccti ab vn 'itateßdeiortho-doXi^.Vndeinßmplicitatc humiUtutcßmuUta., 'vcnientïbusnbsp;amp;d Apojtolicamßdem.ancueUigio crcdfdmn dißenßindumq,ßtnbsp;cum cis äsplxno^non deßmo.
TERTIVM DE PERTI-nacia Ruthenorum,quince in obcdientia,neqj iniurifdictionc petendaab Ecclelia,
Græcos redeuntes voluerunt
vnquamimitari.
Et qui A in Grsscor um AtqueRuthsnorum ßhiJiwAte clAruit ßemper^ xßq^ modo liquide cernitur ¦. inobedientiA pertinActAnbsp;WAior ejße in RuthenisquAm in GrAcis.quinoßolum AniwAduer-tere 'uoluntpoteßAtem iiirißdiciidnem omnem^non nß Ab Ec-cleßA CAtholicAAuäloritAtc mAnAre-.ncc Aliunde conßqui earn Ornbsp;portere,^uin potitts imperium Author it At emq^ eius ornnem nihi-li ducentes,A tertiA GrAcorum eb EccleßiAßecltoneßeu ab EpheßnAnbsp;SynodohAreticA diuiß cum eit ab Elt;^cleßA. j bi Dioßcorus f,^le-xAndrinui EpißopusLeonern PApArnprimum contumeltoßs verhit Afficere,(ßcxcommunicAreprimtts temere atißtts eß. Pott innbsp;ChAlcsdonenß CAihoUco Concilio dAmnAttit,nunquAm dcinceptnbsp;vniri Eccleß.t voluerunt.
P°ß eAndern diuißonem tertiAm, redirez feceruntà ttouiespcrhibcntur.De quorum Ahitione (ß reditiombutprsfintnbsp;£cc. quoq^ CApitulum introducitur incident Aliter .GrAcot it Aq^.ßu 0-rtent Ales Eccleßits ARomAnußu Occident AliEccleßa omnium Ec-cleßArummAtre cß WAgiPlra , cutßnguli qttiq^ omnium condi-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tionuttt
-ocr page 219-R V T H E N O R V M.
199
Ipfam tarnen Romanam Ecclcfiamßemperin 'vna'uera ^'filtda ßde Cat hold a persiitijjè,persiituramj^ adfeculi confummatio-neniiiixtailludLhc£ 22. Ego rogattigro tevtnon deßciatfidesnbsp;tua. Secundum quod beatmHieronynim ad Damafium Pafarn dicit^^habentur verba eim 24. ^igamp;siione.i. Carj:. Hacnbsp;efifidcs.Sacra Romana Eccl(fia,qui£fi]nfcrirftmaculataferman~nbsp;ualcntc,atq^firrna (fi immobilis omni temporeperfid et.
Vndè huiufimodi pracifioncseorum,pofitranfiatamlmpe-rqJedem ab vrbe Romana in CorfiantinopoUmper Cofiantinunt Imperatorumficiitas legimm ad iüam vLttmam.,in qua nunc ob-fiinatiperfifiunt qua pofi Florentinum Conciliuon accejiit. fifiii-bm redetintibm, tarnen rninm fiuficeptionis ab Eccleßa gratiojenbsp;impendfiatur^ fimper vt habetur 22. Difiinclione. Ca. Sacro
Sandia, fifiu quidern Orientales Ecclefiia,principales patriar- 4' p.tirR chales fuerant quatuor. Confiantinopolitana , ^.^îlexandrina,
y^thiochena, Hiercfilymitan.'i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iam diuißm., iam quan-
doq^ cooiiunciimßab obcdientia Eccleßa Rornanafiubtrahebant. ConfiantinopolitanatamenEccleßafiebatßemperaljs occaßohu-iußnodt ahcfiionis.
EndePrimaßeeiiofuit ^...^nnQEomini 33 s. temporilulj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di,
PapA nbsp;nbsp;Confiantrni Imperatoris., Confiantinimagnifilii., Arria-
nahArc(lpl.iirimuinfeeii,oiuireduclm toerEuEebium Anthtoche-
zûo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELT GIO
tim diccbât eum crtatn?»ejp ncnTiomiiium tton toAtcrnttnty n(c eiußem fiibfluntits. cu-n latre, ^a.lia. nefandapltira. : mullMnbsp;gmuesperßcutiones intulit ownibm Cuthciicis,t'iiOricntaliLmnbsp;Occideatalibmyquoßdißiffocäsquofdam exilitim ccndemnans.
Eitts igiturfauorisßduciadde^n Eußbim Patriânîjd tiochctiifi -.non quaßta Paplt;e liccntia : 'voltns detirminattoKtmnbsp;Eticeni ConciUj tn Symbolo damnare de tonßi,bßantialitate P at risnbsp;dtp Filij: Conctltunt in Antiochia congregautt. Et ad illtid cuncîosnbsp;Fpßopäs Catholicos citarißecit. Vtpote \^nataßum ^Icxan-drinuni Epßopiim df Patriarcham Paulum ConPlantinopoltta-nurnyfjt\ îarcellum Anchira Epißcopum CP Lucian um Andrtpoli-tcm. qui Orthodcxaßdeierant veri zelatores.
llli 'vcr'opro eo,quodfine Papa conßcnßi interuenientefaciuin ejßet: ad tale conciliabulttm venire contempßrunt. ^uapropternbsp;per eum excommunicati adluUum Papam appellarunt.Eußcbiusnbsp;veröl it er is Papamp;deaudaciatemeracorreptus atq^citatns adred-dendam detanta prafimptionerationcmyßrcto mandate Papsnbsp;ab obedientiaßta dp Eccleßs Romansßeßblraxit. tdAïcxin exilionbsp;Paulum Conßantinopolitanum Epißcopum, eins ßuggeßu Imperator clam ßib alt art in Enßa ciuitatc ßuffocari prscipiens,nbsp;Eußbium Nicornedienßm Hsteticum tranßulit inßcdem Con-ßantinopolitanam. ^^sab eoannisduodecim.poß a Cdlacedonionbsp;hsrcfiarchaSpiritum Sanel um creaturarn aßeuerante occupât a,nbsp;anno vno. Landern atribus alß IPsrcticisEudoßoEemophilo,nbsp;Euagrio lt;^nnisvißnti tribus reßdentibuSy vßq^ ad Fclicis Paps-,nbsp;dp Fheodofii Catholicilmperatoris temporaßtbßßione tenta eiinbsp;dp gubernata. Fioneca Gregorio Nazianzenoßußcepta-,ab huiuß-modi erroribus dpßchißmateßuerat ptirgata dP reunitaEccleßanbsp;Catholiesy aeßb obedientia Romani Pontißeis tenta esl. Poßhscnbsp;annis 4 s ßub qtiinq^ Pontißeibus Catholicis videlicet Elediartojó.
Chryßo
-ocr page 221-RVTHENORVM.
.201
ChryJofioWO 6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2. '^chito 20. S/ßttio ï.
Secundi diuißo fuit tempore Cxleftini Papit (^Theodoßi Jmpcratoris inniorit.'^nno'Domini4o6. CitmSißnio Ëpifo-po ConßaKtinopolititf}!) mortuo. Neßoriiu pr^hyterHArcßurchünbsp;occultus,de'-^iithiochi2a.d ilUm federn vocAtu-s effet,quiincon-r.ionAndo doymatiz^AhAt primo.
^ßtpd mdUis AudeAt he At Am virginem diceremAtremTgt;i^^/^''i fed Chrißi, qui a no» genuit Deumfed hominem,cum Tgt;eusgene-rArinequeAt Ab homine. DiccbAt quoq^duas in Chrißo perßnatnbsp;dißinÜrcs vnAm PilqDei,AliAmFilijvirginis.
Jdem dogmAtizAbât Spiritu?» SAnFium, nee effe a Filio, nee hAbere cxißentiAm à Filio, fid À PAtre folo procederen.nbsp;Hunc errorem Phociuf niAximephntAuitinGrAcist'vtinßApA-tehit de proeeßione Spiritus SanFïi,qHem'vfq^modo GrAcierro-rem defendunt cum Rutenis. Hunc Cyrillcu nilexAndrinus E-pifiopus, vir CAtholicus 'venerAtionisplurimA ApudGrACos,plt(~nbsp;rimis FpifioUs reprehcndit,de tAm impio errore. Detulitq^ euntnbsp;PApA Celeßino, quißbi mAndAUtt vt CyrillißriptA CAtholicAß-feiperet,!^ corriger et errAtA,(^ in crededis, EccleßAm RomAnAr»nbsp;fequeretur. ,§ui tandem mandat a PapA refuit,eiq^ contempßt o^nbsp;b edir e. Et quia null a alia orient alis Ecclefia etimßcutafueratßdnbsp;nec tot A CoflantinopoUtana.^uiA multi clericiêf laici reßßebAntnbsp;fis erratibus. ideireb dur are non potuit Schißna ^illeerror.nbsp;Nampoß triennium Sy nodus 'vniuerfalis per Pap Am Celeßinum cenditn»nbsp;in Ephefi célébrât a eß. pbi congregatione ducentorum Epißo-por um eadem eïi hareßs reuocatA.Et conßitutum vt nullus AltAntnbsp;fidem exponeret veldoceret,qHAm iÜAm quafiripta Hl a, fAnSlisnbsp;Patribus }2S. inHicena Synodocongregatis de quA Synodoin. C.nbsp;Ganones.dtf if.
T';rtiA diuißo fuit,generalis omnium Ec^eßArum Orienta^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dd
-ocr page 222-202 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
Hum tempore L eonu Paptt,primi pr^fati Teodoßiianiorif Im-, perAtoris Anno jyomini^updringenteßmo qnAdrAgefimoquAr-to: dum poß mortem Cyrilli AlexAndrini Epifiopt dosons CAt holt ci, amp;zelAtorufidAt Orthodoxe, Etioßortti federn eins Accepißet, EccleßAm ConflAntinopolitAnAm FlAuianns CAtholicns Epißnbsp;coptis tenuißet, MonAchta c^ttidAm Eutyces nomine ^^rcbimAn-dritA, id efl.plurimorû monAfleriorumprAfisßett Abbas,qui Ne-florq hareflm 'vehementer im^ugnAns,duasinChrifloporßonasnbsp;mnßs tß'euerAntis in alt Am iUi oppofitAmincidit ,dogmAtißAndo 'vnAntnbsp;Ztttjeaii. tAtfim in Chriflo nAtura ftiiß DiuinAm,^humanAm AbßmptAntnbsp;effijö inillam conuerflim. Eiumq^ ElAuiAntts ConflAntinopo-litAnnsfllum hACpAlam concionantem redArgueret,^ eins perti-natiam nequiuißt moder Art ,vt hxreticum de Eccleflaeiecitnbsp;abflulit monAfleriorumgiibernAtionem. ^ui dum AppellAßetpe-t^JP^éî ^ociliumgenerale,Acße iudicarißuper erratis ab Dtoßcor»nbsp;flflilcxAndrino Epifiopo, Leonis PApadiEliAuLloritAte, Synodnsnbsp;congregAtA efl in Epheßo,^ legAti mißt qui nomine Papa iUipra-ßderent, Dioßcorus monachis 'VAÏlAtus amp; militibns, 'veniens adnbsp;Synodum, contra PApamAndatum violacr SynodalipraflidentiAnbsp;vfarpAtAiCogebat omnes vtßubßcrtptione faterhur Eutycet 'isß-dem eße Catholic am.
'vißo legAti Papa ßugerunt, ne errori tali eins teme-ritudini conßntirent, qui tandem Flauianum Epifiopum moK detinuit, proßntentia aduerßts Eutycetetn lata tanquam in-itifla, coniecit in career em ,appellantemq, ad. Pap am noclu fecit iu-gulari.ßßp quidem itioulatOyArchidiaconufium nomine Anato-,nbsp;Hum fi£ opinionispn Epiflopum CorflAntmopolitanun'i confiera-uit. EtEutyectem reflituit oßieys amp; monafteriys. Similttcrnbsp;Anthiochenumtunc Epifopum reflituiticß alios quatuor.Etittnbsp;einsfidem quedam nomiAS Maximum t^qus haretieum inflituit,
-ocr page 223-RVTHENORVM.
20?
utfie contra Papamfirm^retur. ^itb tempore Hieroßlymita-Kamquo^ Eccleßam admrniflr/tb.itIftitemlisEpifiopîts-,amp;puri-formiter in omnibus confent tens. Sic ito-q, Ecclefias Orient Aies omnesßbi conciliAns-, Adinobedientiam Pap£prouocAuit.'-indiens Leo PApA tßrgeflA omniA ilbus Synodi irntA faciens ^firipfitnbsp;Imper Atari vt Anntteret AliAm Synodum fieri intrA ItAÜA'.vt efi'
error b A uit.
Idc Dcro nonfolùm non tnnuit-,fed nbsp;decret a diSÎA Synodi
potenter défendit. Sic itAq^ Diofcorue ab obcdientiA PApx cum Ec-cLefiis OrientAltbus fefùbtraliens, omniumprimus contra Papam nonfolum libeUumfAmofumfcripfit, caput eumputridum nuncu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*
pansfidetiam temer a prafiimtione at fus efi PApam excommuni-cAre.Etifta fecdio fictif toto tempore Theodofii amp; durauitannis
C. Nosadfidem Ecclefiasipfasad'unionecumeisftf epit, Eu-tycet 'is harefim damnauit.Et declarauit in vnaperfona lefit Chri-fii,duasefe natur as difiincias,amp; conflit uit beat am 'virginem matrem Dei did debcre Gracenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Toleratif^tribus Epi-
fiopis in Ecclefiis eorumfcilicet Gonfiatinopolitano ,Antiocheno, amp; Hierofolymitano, folum Diofcorum Alexandrinum codemna~nbsp;f*it,exeopracipue,qu»dfuerit aufusleuape contra Papam excom-
Egt;d
2«4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
rnunicationém,'vî habetur DiH. 21. C. JntAntum, extnde fuit aliqualh turhAtio in Alex Adr in a EccleßA expArtc eleri po-Petrtis pulifArticulAris, ^ui DiofcortpArtibus fAuebAnt. Hie L eo epi'nbsp;dAturta pAbiAno ConßAntinopolitAno Epißopo, cotrA hA-ßrifßt- Neßorijnbsp;nbsp;nbsp;Eutycetis, pritts CAm poßiit fuprAßpulcrut» bea-
tiPetriApoßoli petes err At a corrige^ nbsp;nbsp;cßiAdeßcerent in eAßtp-
pieri.Tgt;ietAndern tytiAdrAgcßmA beatns Petrus idi App Ar ens dixit: L egi amp; entAndAtii-, vndè quot;vidit in eA aU^ua msnu Apoßoli emen-dAtA, AliquAßppletA.
^UArtA diuißi fuit per AchAtium CQnßAtinopolitAnum E-pißopumdn OrietAlibns Eccleßisconcit At Ay entpore Simplic^ Pa gt; pA edr Zenonis Imper At oris. i^nno Domini ^ujidringenteßmir,nbsp;ßeptuAgeßmo.Cuidiuißoni SeSîioin lt;^lexAndrtnAEccleßA occa-ßonemprAßitit. In quAßede njACAnte., CAtholicißuum elegeruntnbsp;Epißoptim,nomine Timotheiim pAfciolum, ^ hAreticifuume-tiAm nomine TimotheumElurtim-, tpuidurn 'vixAnno quot;jno 'viue-retßubßittterunt eialtcrumßcilicet Petrum t^Iongium. K^chA-tiustAndern ingrAtusprimum de Petro tJMtongio APApASimpli-eioUterisobtinuit,vtnullornodo Petri Afogijßßioniconßenttret,nbsp;fedgot ins Autor it At cm ei conferret, Ad eßiedum eum de ßde tun-opuAm hAreticum. ^ua conceßA vfUsßißrAgio (jr poteßAte Impe-rAtaris,Petrum lAMongiumeiecit, ^drfilu Eimotheum EAfciolumnbsp;CAtkolicum infedereliiyuit.,^uobreuimortuo,clerus loh Annentnbsp;to'porßmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;holicum -virum elegit in Epifiopum. Et qui a conflict umfuerat
Epifcopis nouiter conßrmAtis,PApA PAtrtArchis ac Coeptßopis flies'liter AS Synadules mox mit tere,nbsp;nbsp;nbsp;in eufidem prcßterf.IohA-
nesfAciAfuorum SynodoyxCAPApAliterAsSynodAlesmßt. Mißt inßper t^ntiocheno edr HierofolymitAno Epifiopis. ty^Ii-firAt non minus nbsp;\^chAcio ConßantincpolitAno, qtiAnegleffu
nunsq redditAßbi nonfuerunt. Ille verh deßecium huitifimodi
Ali
-ocr page 225-RVT-HENORVM.
205
ßSiione Pap a p lures illi mifirit Epißolas corripuit^^ eum de terne-ritAte éP ide nihili duceret omni a., depoßit eum. Ille vero nihilo-minusConßAntinopolitAnAmfedern Imper At oris fauore dio occupAbAtdiutius. ^up deinde mortuo FÎAuitiusinEpifco-pum ConflAtinopolitAnum elcdtus^noluit nifide Approb AtionePA-pAin federeßdere. l^o vnico Anno fedente EufemiAntueleeiits^nbsp;cumfimili confinfu Pap a petito fedem accepit, amp; Annis ßxin canbsp;fedit.Donee ab Anaßaßo ImperAtorchArctico, quiZenonificcef
circa AnnumDomini ^uingenteßmu
Ocioqefimum,tempor ePapA Pelagq Imperatoris Mauritfqua venit exfasiu ^fuperhi a tumore ciiiufdam Iohannis Confiantt- idianfet
debetejfeetiamfides Pontificisfipremi. nbsp;^emadmodurn Ro-
Dd 1
ao6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G I Ô
Tnnfucnt ante.
FfidènoH ex allqii Ahxrefi.fidficla fitperbla h^e fifilo prO' ttcnerat,vnd'e Pelaglus I'apacorrtpuit eumeplfiolisfitls cjfriuo-lameiiu ratienem elißt. Similiter beat us Gregorius prisKtss t^uinbsp;Pelagio Domini fiuccejfirat ^firipfit ei, Impera-tori Mauriciofiuam fiuperbiam redarguDis, vt pat et tn Segeflronbsp;flio-efi Difl.çQ.ca. Nullus .^adfiapprtmendam tam temer amfiii-perbiamfiiam, humilitatis titulumfitbiapponens fie in lit er is om-Struta nibusßeruumfieruorumDei intitularecpit. Duem iaßgt;,modb fè-Jcrxoramnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
qiiutur omnes Romani Fontijices, licet ctmaem put ent Damafiutn Papam hunc primum titulum afiumpfijfi, efi ab alfi fiucefioributnbsp;fuijfipr£termtjfim,donee à beato Gregorio continiiaretur. Hacnbsp;diuifio pauco tempore durauit- quia mortuo Ichannefiuccejficr einsnbsp;in ilia elatione nonperfiitit,fiedadDcclefialiicam 'vnionem accefi-ß^- ^idbus temp or lb us fuit GMrtenius hareticus Epifeopusnbsp;Confiantinopolitamts -, qui dogmatizabaf vnam tantumfuiffitnnbsp;Chrifio voluntatem operationem. ^uem Papa Pelagius ojeni-Qult;nt.t ens Confi antinopolim eiecit de fide, fib yfide temporihtts quin-sjtttdiu. fn Synodus célébrât a efi auEloritate Papa Figilq Imper ante lu~nbsp;fiiniano.
Sexta diuifio fuit, cr expt a esi Sergq Papa nbsp;nbsp;Uamp;raclij Im
perat or is t empor ibus f^nno Domini Sexingentefimo Oclogefimo durauit annis 6s fere 'vfi^ ad tempor a \Mgapitt Papafs Confi antini quarti Imperatoris Catholici, filiq Confiatini tertq omnium Imperatorumpefiimiex Heraclio geniti qui Papam iJMar-tinurn ab 'vrbe,Cofivtinopolim tractum ,damnauit exilio in Cer-finam, quot;vbi loci 0 beat us Clemens exulabat. ^uam diuifionemnbsp;amp; fitfiionem fecit Sergius Epifeopus Confiantinopolitanus Ha-reticus,quifimiltter vt Artemustenuit vnam 'uoluntatemnbsp;nbsp;nbsp;o-
perationemfuijfiinchrifio ^pertinaciterfietitfubinobsdientia cum
-ocr page 227-R V thenorvm;
20/
ctfm al^sfixEpifcopis videlicet,Piro,Paulo,Petro,ThomA,Tiro, Theodorefe fequentibtu hisreticisfiducie Heraclÿqui Heracliufnbsp;Jgt;ofi multâ f,ïHu cgre^iA, de quibta mcntiofit in legenda exalta-tiandjanclix. crucis, qux profide amp;Ecclefia.fecerat, lapfin er at innbsp;eundem err or em Artenij ifiiggcflu Ser gijfieducîtts,donee temporenbsp;K^gapiti Psp£ Theodora, in Conflantinopolitanafide, Georgiusnbsp;vir, Cathobcus fitccejfierat, Conflantino tertio Imper atari fi-lio Her adj détérioré patrein hamp;reß. Con ft ant inns ^uartusßliusnbsp;pora Iohannis Papa Sexti tenetibusfidem Conflantinopolitanamnbsp;fitccefiiue quatuor Epifiopis Cat holt cis, Georgia,Theodora, Paulo,nbsp;Calonico-.donec Titusfitccejfierat eidem Calonico hmreticusdeer-rare t^rteni.
haretico fiere tatidem annis durant vt prsecedens. Incipient tempore Iohannis Pap si Sexti, qui Gracus fiuit, durauit ad tempora ^^driani Pap.t primi, Confiant ini Imperatoris ^uinti, quinbsp;cumHirene matretunctenuitimperium.,^ui Titus,cum duobusnbsp;Jùccejfiribus lohanne dP Germ ano Jeditfidi Romans inobediens
fire Germani ftnem accepit. tarnen alia confiurrexitficilicet fiib A-nafiafito, quiannis 2 4. fid!i infiedeConfiantinopolitana Ecclefis ¦ Ramanainohedient, cumjuccejfiribusduabiss Conftantio.nbsp;ceta. Vndehsrefit Iconomachorum confitrrexitindefiruentium jeenem^nbsp;amp;perfiequetiurn imagines,. Contraquos eli Capitulum de Con-^ lt;- hgt;.nbsp;fiecrationedtsl. 3. penerabilesimagines. Henbsp;nbsp;nbsp;nbsp;harefifiut Ana-
-ocr page 228-SO* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R B L ï G î O
Tera.ßotAnde'Epißo.Catholi.co'iSlkcußictedentiin Ecc. Con-ßa,ntinofolit An A.,quiin eaßdit An .12. Et hnp. ConflAtino. V. cujn jnoG-Kf.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ca,td]olico^Eynodw
ferK^driAnumEApAnt-primumyin EUctA ciuitAteAßA cdchrA-tAed.Anno'Domini Septingcntcßmo SeptuAgeßmo quinto,(ß v-nitAEcclcßA.lhidemßuerAt Synodm iÜAquAm tempore ConßAn-Uircnc im ImpErAtorii Sylueßer PApA congregArAt. Et durAuit vnio Ad re^ta.t tcmporA Lconit ImperAtoris^quiffiitt^rmentu generc, amp; Bavonbsp;fJMichAelis lmperAtor 'it.Etoccißo CMichAcle, qui poß ConfiAnti-nurn ^tßntuw amp; Hircnem imperauerAt, quA filium ConfiAnti-ntirnCündemexoculAturndncArceremconiecerAt ,quod exm pri-UArAtimperio. Imperium tyrAnnice inuAfitnbsp;nbsp;nbsp;occupAuit, acßo-
pitam hAreßim IconomAchicAm À Concilioßeptimo reAccindit,tem porilntsEdicephori PAtriArchA ConfiAntinopolitAni,qui Teraßonbsp;. ßueceßerAt, (^fidit Annis nouent.
OdAUA dluißo cire A Annum Domini Odingenteßmum tri. geßmumytepore didi Leonis ImperAtaris fuit.ßbtriktts PAtriAr-(bis ConflAntinopolitAnis hAretick,IconomAchicisßoiUcet Theodor o,quißedit Ann 'isßx,^ Antonio,quißdit Annis tredecim, flynbsp;loh Anne y quiAnnùnouem.
pitres nominAtimAnAthemAtizAtißunt.per ociAUAm Byno-dum,^durAuit Annis quAß 27. Donee CMethodius'vir Chri-liiAnißimusinßede Confi AntinopolitAn afedit. Sub quo tot Aliter deßecit hAreßs IconomAchicA,qui Ann 'is quAtuor reßdes EccleßiAmnbsp;iniuit. Cui Methodio cum Ignatius vir SAnPlusfleß conliAns, mi-rAculisfiiccefiifièt, ^cumiAmfidißet annis it. per Imperator'isnbsp;MiehAeliSyqui Leoni in imperium ßcceJßerAt, Aiiunculu, VardAmnbsp;nomine, cognomento E brioßum,deßdepulßts cfi.
^^i excomunicabAt eum,^fliretA legitim a vxorc nur umßuAm ßuperduxerAtynee Ahßoluere voluit,nifirediret ad prifiinum eon-iugium
-ocr page 229-RVTHENORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;209
.'Et per 'violentiam fecit eligi q^uendam Phocium laicum PhtctmV.^ fcelesium hominem,in PeitriArchAm ConßantinopolitAnum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßia^p^i^e
T^na dïttifio ccepit à prAnominato Phocio Ntcolai Papeepri- frocedct fni amp; C^.ïichAeld ImpcrAtoris teporibud circA Annum Ü ci in gen-tcfimum J^inc^uAgefimum öcpAUum.
PiAmpetente didlo AiichAéle ImperAtore ut pApANicolAUi Phocium Adfidem Confl'AtinopohtAnAm confirmAret PApA^^horquot;nbsp;tAretur , è tontru plunbttt eum litererü ut IgnAtium iniuße^nbsp;Àfuisinfcrioribiu, contra Canones depofitumrflitueretfedi ftiA,nbsp;ut habetur 'ei.Diii.C. Inferiorßdes,cum $.capituliifquenttbus.nbsp;Ttumcf^ cerneret ea in re obßinatiorem Imperatorem, Phociumnbsp;depofut .,cr multas contra eum excommunicationum fententiatnbsp;promulgauit.
Ipfe uerofauore praßdio Imper aborts ßdem occupabat ^utolenter, modum uiam queres conatu toto^quo fiab obedien-tia Papa cximeret. Et quia ueteres Hareßsßnßt ea in re non forenbsp;ßbiprofuturas,nouam conßauit.
Pi am u er fut A cadiditate conßituit quafgener ale Concilium eomportare, utpertinaciter deprocefioneSpiritus SanEliPießo-rÿ dogma de fen der et. ^upd quiaßne Papa aucloritate CP i^ofinßnbsp;ficere nequiueratiftbduxit ignotos ùiros^etosejfelegatosfimulas,nbsp;nonfilùm Romana Eccleßa,ßdetiamprincipAliumßdium alia-rumßilicet A^lexAndrina, t^nthioihena, Ilierofolymitanx.nbsp;Et congregans d^Ietropolitad Epißopos perß agebat omnia.nbsp;Piicolaum Papam. multis criminibus Accufando, maxinde quodnbsp;exc'bmunic.Uus (.Jßt, eo quod ad Symbolum addiderat Sptritumnbsp;Sand urn amp; ftlio procéder e, amp; eße dcpoßtum gcrlis tertiy Con-cilq contra cu'iui décrétafecerat. yQ^a pert in at ia magis imbuienbsp;Gracos in hoc er rare, CP eos irritauit contra Latinos qui ^Ppluresnbsp;¦*c varios accufatores cum teßibits fubduxit, ut cor am Concilie
-ocr page 230-210 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
?¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conti'.iP'äpäKic.cclar^^rcKt. Etßc a.dii:dic.''.!tit coKfra. Tapatnifî
?, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feSthiztui' .Eth£rßcißiößstitdnrdinouent àiir..nt:eûdcm Phs-
; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cio ißE'fiptrAtore tjt\îi(htcls. ^^o deinde GEiit.hadecccßo per
H rbrietati, Eßdium coilc!^ß:um qiii vcritii.s ne in ebnetate fares eiimali-j w^:Iæ. qnddscccideret aytidch.zrißimosßios inbocfiirorefoUttafuereit occidere,eti,OLcideremdiiit,ßpoJßfßlrKpsrio,voto Papamp; Nicolainbsp;parens. Ehociii de CoußAntinopolit.inafede exp!ilit,iß Ignatiu'ittnbsp;reuocatnrn in ca collocauit.ißeergo Phocinsprocuraait diuißoncmnbsp;pltts alij:s inter GracAmyß Latinam Eccleßum oecaßoneproeeßio-i :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nts Spiritus SanEti tantum a Pâtre, ß Grecos in eo feduxit citnt
eorum ßequacibtts Ruthenii. Interim Papa Nltcolaa.s moritur dl Adriannaßecundns elegiturinPapam.,quißmiliteromniafa-cta contra Phocium per Nicolaum confrmauit. Et mißis nihilo-minus legatis tribus in Graciam, Donato Stephana Epißepis (ßnbsp;maxima Diacono, dißernere camrnßt eh inter Ignacium lt;ß Phocium.Illi conuocato Concilio inuenerunt detedlas f.iudesfalßta-les.^ß'varittsßcliones Phocij. Vndè cum nolletfatcricrimina,nbsp;neq,peeniterepro tot reatibus anatematizauerunt eum cusn tetanbsp;, 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Synodo duodecim lt;^natematibus , ß expuleruut a Synodo^
vnde 'vnita fuit Eccleßa. ßiui Phocitts nihdominus das-,lvarias maehinationes inßruens: dolo cuiufdamaß^ corfeela. ß
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanqu-im veteris Prophetia in vulgus emijfe, eß velutßbidiui-nitusrcuelat£adintelltgendurrt,gratiamC£ß.ris adquißuit. Sicnbsp;quodpcßmortem ignaefviquadam cum inßdern Conßantino-poidauam repafuit. Ipß verbfalßtateflit.a litcrai io hannis Papanbsp;OqIau! fuperfi.e cofirmatione taquam ad petita Imperatoris con-
ßnxit ß federn occupauity donee Stephanus Papa Iohannis OEia-
¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiftccefor euinpalam deiecit ßexpulit.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Décima diußo fuit tempore Confiantini Sextißlij B.aßlf
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui ditto nath tts dîEl US cfi. Et Leonis Papanoui,qui fuit t^nno
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Millßma
, r
-ocr page 231-dlamiUiteratits homo amifitioßti, Patriarchs Conßantinopo-iitantis. Cui Conßantino dum Sicilia ftiißßtßihitHa 'veniensj^ adeam lumthtßiurif multis (ßgcmmiîvrbtm amp; Eccleßiunbsp;Clusßohaßet, mißjjit^ Conßantinopolim adcanßruHionem mort aßcrij fan ^i Gregorfmox ineiics cgrcßurehellarunt,eß regemnbsp;ßbiconßituerunt, Leoni Papxquetrilajifber tyannica Conßan-
Paparninßaret, vt eos à defeclioneper excommunicationem retrait er et ab vria ipfi quotp. ab altera parte-, armis huiußnodi rebel-lioncrnfefrenaturum difoneret : Pap t referibente quodidfacere ßbinolicereteo quod iuxta querelam Siculorum occaßonemßolusnbsp;praßitit rebellandi.
Et non
Indignatiis Imperator iudicauit Pap am corumdefeHionis Cftri.teie^ dicarecum Gracia tota ab eim obedientiaßeßibtraxit. Ad quad o.nbsp;facintaparatißmper Grad extiterunt.
Conßituens igttur Patriarcham Conßantinopolitanum v-niuerßilem Papam facere trail atu ßtper ea re cum Michaele Patriarchs ConßatinopoUtano habitodpßoq^homineambitioßßimo annuente, votoßuoconuocato Concilio, Epißcoporum omniumnbsp;Grientalium-,coram eis diclum Michaelem vaiucrßilem Patriarcham orbit totius pronuntiauit, CA dextrauit etiinßuper equumnbsp;inßdentemperhypodrontum palat f preut Imperator facere Pa-pafolittis eß, ducensfrenum e qui fui aliaq, omnta inßgna Papalis -tqnbsp;ei contulit.
(Jilox mißrfinita elatione infiatus, Rommanum Papam in illo Conciliabulo cum omnibus occidentalis Ecclefia Epifopis acnbsp;clero vniuerßdenundauit eßdiptfrtos (fr excomunicatosnbsp;contra PUceni Conctlÿ determinationem addiderunt Symbolo^
-ocr page 232-RELIGIO
2T2
Spirit um SMciurn a Silio procederc. quad. I^icenâ adern Syno-dirs non pofuerat. JEt infe/yuente Eynodo it er um deer et um fusrat:
0 mnem qui alamfidem t ener et vel doceret ß foret C!ericas de-
poni. Si Itiici exco mmunie^ri debere: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fteio dixit eidß m.e
pertinere rcgi/nen 'vniuerfilis EcelcßiH cum effet rAtriarchnpri-rntaposiRomanum Pontißcem nec depoftu-s nec excommunicA-tu$: ItAp^ßtdtA praßdentia ctus pro ceres milites fr pcpultu quißp cperunt in omnibus occurentibusAdetim velut ad Papam recur-rere fr honorem ac r euer ent iAm exhibere tAnquAm PApA. ^iu-dienshoc Leo PApAduriter UterisexprobrabatÄRichAeUi redar-
quA tempore ConßAntiniiuniorisfuit.Omnes hx Concor di ojoto fr fubßriptioneconfirmAruntfAnUfAnt RomAnAmEccleßAm. frnbsp;ApoßolicAmßdempofiDominum Jefiim ChrifiumcAputeßeom-niumEcclefiArumhAC frAÜAplurA Uli obÿciens. lUe^ tAmennbsp;'n élut temer Ar ins nullU decret is At ten tus in ß a pert in At Ianbsp;perm unfit,propter quod iufio Dci iudicio breui 'vindiclum ac~nbsp;cepit.
Num ConPtAntimis Lmperutor videns tuntum ei deferri honorem ub omnibus, vehementereumexAltAtion'is fiiApnituit.
ff Eimens quvq^ neßmptA uliquA qccaj
f«rAt«rtè, cum, fr ne propres in eitss defiedionem eeit csftomrnunicAti aU-
^nebata, intraß.quoclji Papa remotuiRomanus hoc facerepotuit.
quando co ger et, cùw pr^ßrtim hubeatur pro P dp À vniiierßili : ar-quid non faciet Papa praßns:f'Qcatoergo ipß Patriarcha (J^îi-chaele-,^a/ßEpißopisßcut coram eisetcm tnßituerat:ßc coram omnibuaii citnvtis dtgnitamp;tibus eum deiecit., ßoliaiiit non ßlitrn inßgnibuf Papalibtis, collates prittilegß :fed eß alß cjUAnbsp;dudam ante Patriarcha ConßantinopoUtanus habebat, ab aßsnbsp;Imperatoribus concejßa,qtioßbi audaeiam omnem agendi contra,nbsp;ß amputauit,libertates omnes adimendo.
Iiisie igitnrDei iudiciofaclnmeßtVtcareret proprß,ijui a-liena iura contra fas ^ius 'ußurpationeinuaßerat.Et exind'e Gra ci Imperatoresßmiliterius cceperuntyVt Patriarchiesnbsp;nbsp;nbsp;Clericos
omnesteneantßibiugatos,quascpuando 'volunt inslituunt, ttiam desiitHunt.
Similiter Rutheniprincipes faciiint, cb' idempeßimtts homi-num ConliantiniisyVolens Gracoscum Latinis inperpetuo pone-
velut aduerßus Eccleßam PiOm an am blaßhentia. ^nde etiam Ec-c[eߣconßuetudinesomnes.,quas habet Romana Eccleßa^qua non esnenitw ßunt apudeos.tenentpro hareß.Sicutcoßcerein azimisycomederenbsp;Carnesferiaßeunda ßtertia Carnißriußradere barb as eß alianbsp;plura.Exindefamain vulgttsdißerßafuit^qubdLatininonagin-ta nouem articulaserroneos haberent.Hinc Grad obßinatißs'iminbsp;ßebant ß contra Roman am Eccleßamfuiebant. ,^uorum perti-tiaciamßequentes Rutheni adusrßts Chrißicolas omnes ^maledt-
-ocr page 234-2Ï4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
ciiones, bUßhsm'ioi CAlUmnioie amp; mcnduciter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I/t-
tratibtrs ruiinant. Et fcißifimel ac cliuiß ab Ecclsßa, RomaKA, niitJiquaredire necdeEccleßaaliter^nifitmpießentirC 'valncrunt.nbsp;Ethiiiiisrnaii occaßo non minus etiainßimptacß. PoßquamCi'nbsp;tmpcriKm rolus ma?nus,Orientale Imperium in Occident em tranfiuUt cir-«X Orien/e cj Annos Domini OEHngentos. Et hxcnephandaßßio duratiit,nbsp;Latini Imperium Orientaleßßcepcrant circa annos Domini Milleßmum Ducentefinuim tempor thus Innocent ij ter tij,nbsp;Alexiofilio ißaurij Gracorum Imper at oris cum pat re occißo. ^osnbsp;Latinus quidam cum claße maxima Galloriim cjp Venetorum tlnbsp;Venetis impetrata , promißione aßalurie unioni-s EccleßaßicAnbsp;procuranda
, dum Alexius ConfiantinopoUm vcrfult;s educeret Im-
perium recuperaturuSy (ßcaptiuo patri auxdium prabiturtts at dimicaturus., contra gernianumpatris^ quicodcmpatreßio rap tonbsp;(jr exoculato ac conieclo in Car eer cm Imperium 'vi occupauerat-Cum quihus conßerto hello cum oc cup at ore imper ij eum in ßugarnnbsp;conuertit Imper io reElitutus.Vnde pro gratia Latinta reddend Anbsp;homo P eß if er nit eb at ur primo c laßem eorum exuere : aihi prapt'nbsp;dit us, conßerto cum cis apert o pralio 'vna cum patreoceißss eß. EInbsp;Cracis hincinde dißerßs, Imperia Confiant in op o Ut ano potittnbsp;fint Latini Annu so. efi vnio faEtaefifiequa vnione h abc tuf-Extra de hap.Licet Grecos.
ert-iCal nbsp;nbsp;nbsp;Et creatus Imperatorprimus comes CallicusnomineEalduh
^G:üfs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patriarcha Cofiantinopolitanusquidam P'enetus. Pofiart'
tandcm ^ujnquagirtta Grad recuperauerunt Imperium I(' nuenfiumadiutorio de manibusLattnorum.EaElusj^efiImperil--*».uoo fQf GracusMichaelPaleologus,quimifitadConciUü Lugdunenßtnbsp;per Gregoriumdecimum celebratum, efferens Je veile concordatnbsp;OAvnirecum Ecclefia Latina.De procejßone tarne Spirit (S' fan EUnbsp;cupiuit crudirifiprocedesa EiUo nbprocedat a duobttsprincipijt¦gt;nbsp;to
-ocr page 235-R V T K E N O R V M.
eo o^zuiaah v:iopr3cedu»tprincipto.
l^)idc ineodem Concilia declar At nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dccretum Spirit um
Sa» cl um proccdsrcÀ l\itre nbsp;nbsp;Filionon ficut a duobtts principijs
Jidßcut aÓ vnaprincipio (ßnon duâbtts SpirAtiombutßdunA)-vt hubeturdefum:tri. d'fldeCA. lib. 6. ca. j. Et hune*
nem fecerunt UpAtiMichiidis JmperAtoris Gracorum,(ßrocpe-runîy AC reiiofi publiarunt in populis decAntAntes Symbolum LAtitiiiy'dicet ia Spiritum SAticlum qui exPutre Eilioq.procedit.nbsp;Jndècx bac Symbslo Nicenonihd Additur ^ßdpotiuißt deiUrA-tio veritAtis.
Et ßc quAmuis EccleßA OrientaHs in 'unione pertnAnehat tA-men deerAntquicantrAdicerent unioni^ Ally pAUrny aUj occulte. TAmen JmperAtor multos hstreticos obßinAtos IaUs¦ Ebb At esnbsp;MonA bas occidifeat ydlios mergiyqui nec rAtiombus necAutoritAt tbusfAnciorum ¦¦ualebAnt ÀßuA p er tin At ia reuocAri,qui etiA'ntnbsp;Joßeph PAtriAfchAm ConflAntinapolitAnum hxreticum depoß-tum ei cat eß priuAuitßede UIa, ß lohAnnem ddeium VcchurUy hominem CAtholicuniinßcde collocAuity ßßibeius ^litA totAyduru-uit 'vnia.
riA-.pAtrctAndemmortuoßlusgubernAuit Imperiumyho lAnimis, timidus (ß peruerßM.. quifiAtrem AnheUntem
CsronAtudp hic
VndecimAditiißo ccepitper EndronicumflUum CMichAeli PonperAtoris, qui oAttA cumpAtrein Imperium C.ronAtus fuit ubinbsp;Ci egerio decimo iurAucrutdefidelitAtefldeießobedientiARomi-rium ß' CrAcorum Àfi defeclionem Ad cum^ rnetuens cum y ine Ar ¦ 1x71.
Cerauit.
Et animAduertens CrACosin 'nnionejidei ß Rom An a obediëntie VAcdlAntes A-C ud defeclionem p Ar Atos, congregAtis omnibus in E ccleßA mAiorißnclA SophiA ConflÄtinopoli contrA iurAmentumnbsp;fAÓlum EccleßA RomunA pAUw dixit,Vobißumtenuifempcr-te-
-ocr page 236-Tarct Tdurcinarnq^totamßtb co Minorent ß^ßam raf/ucrunt. EtcitrA dorntnta 'vabiartint, alÿs quoq.^ cmitaiiL w un': à Eart at is,nbsp;lAm etiarn à varys tyrannu dircptis, Conßantinopoltmum pau-cis ciuitatibfi-spojßdit. ^injhtlominuóßacim cbsiinatior-Önbsp;vtaduerßus Romanam Eccleßa Cracos loncitatiores ßpertina-tiones cßiceret -.lohanncm Eechum P atriarchamCorßantiriopoli-tanum 'utrum CaiholUum.deßcdeturpitcr eiecit ßaanacum ali tsnbsp;quosad erroremßuu dtfledlere nequiiierat coniePluni in career cmnbsp;ßame necauit.Et loßeph perßdum ante depoßtum hareticiirn inße-demeiti:ßubUituit, qtiern ex eo quodpertinacißime 'veritatißdeinbsp;EcileßtARomanareßßeret, rnagnam calumniarnßdciappeUauit.nbsp;Einaliter tarnen pcrncpotemfuum conßricEus,lt;ß ImperiopriuS'nbsp;tus 'uitam mißerabibterßniuit. Durauit bac it er um diuißo adnbsp;r^nnum Domini CMilleßmum ^ßiadringcntcßmum Trigeß-mum adElorentintim Conciltum, à tempore Phocqß. ab Anno
ciliumßetitKennis sSt. 'vclcitra.,quoten,porevcnitadConcb nos ^bimFlorentinum per Eiigcniurn Papam cekbratum lohanncs,nbsp;\,^He lt;tii Paleologogcii Imperator Gracorum cum German cß-.o ß Patriar-
bui.
^i audit is termittatiönibai luculent'is ck 'varijsßripturis éP praßertimdoctorumeorum \^naflaßßBaßiij Cyrilli, (Altaximf,nbsp;Dydimi, Chryßßomi quad procedat Spiritus SandbHsàjèatre amp;
t'tliOf
R V T H r ÎT O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217
f/'ZwAdquieticruht Andern confeßionemßißipei'ttnt curn Ec^ tlsfia Lutina. Liftcdennofait -vnita Eccleßa Graca adLati~
^am.
Duodeàwa l'Itima diti'tfio. Nam ^uamuts Imperator tum fuisdomumndijfet ainitusEecïefiA, frans dogmaprofcßks,nbsp;tum indepaucisprofecltisacceßtt. N.Amctfiordinatifueruntdo-Liores fpradicaiores, quibac populo ätlfererent: clerici tarnennbsp;eorum frpraßrtim UCtonachi à quihnipopaliinformdbanturinnbsp;do ci nm credendt 'viuendi, pro maiori parte pertinaces exi-ßcntes in errore^ fr perfdia aliud dogmatißbant fr indu-rahant populum., Quaprcpter Dominus Dens malumbocam-plius non toller ans fr Eccleßam Catholicarn trrideri toties nonnbsp;ßnensypofl Annos ^uataordccim per mißt in eos exterminium,nbsp;vt capta Gonßantinopali à Tur cis, mißri impio tyranno fr ini CenplantLnbsp;mico crucis Cbrifti curuaret ceruiccs fuas. aut chrißi vicario Ro-
¦r dl rr » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ n ¦ i ? ..Snn,
mano Pontißci fubcße ^joluerunt err qui Chrifiianis Occident alts Eccleßa contmtßcri fr toniiiuere.mutua t'nionefuerant dedi-gnatifuße commeruerut.vt qui miferabilemmortem euaßruntnbsp;cum ludxis fr inßdelibus in ignominioßferuitute 'vnitipermane
unt.
^ui Tur eus nuc Eccleßas Orietales omnes njeraciterßparauit. Redprob dolor,homines mißri tarn horrendo exîcrntinioferè imper territi ußq, modo permanetyinßta pertinaci obßinatione. Maluni calamitatemomnem perpeti.qnamEccleßaflicxconcorpo-rari vent at i, faptentiaßtorum maiorum prorfus fatuati non attendent es qudtam eisreuerentiam Ecclefia Caiboiicacxbibuerit,nbsp;amp;zfp^modoexb!htt .Itaq^eoruinfpientiadansbonorem-.frcul-t ui tujlitia ab cts e.^orta-AC recogKoßens,quod Cr act fidernfaluta-rem. Vrimum a Paulo f Barnabafifcepet unt vt fibiturAiluum renuatoi.nbsp;jpaquibus adEcccefiam Romanam deriuata eft Petro fr Pardo
-ocr page 238-RELIGIO
J^tb etas obedientia cernunt cor.Jijirre¦,quonitim ti iufliciti.cari-tate ^(d^humditAtc prorjks funt alietti, cum omnibia ßti rit ut Shhißnaticts Ruthtnis.
iußttis. iuqianri : dicil CKtm bctitta .^ugußinus-, htt-bentitr verbi in Canoitevigefimi quarti quxß.i.caj). vbi. Quad quot;vbißinaßdes non esi, nonpotefi ejßetußitii qit£(enbitur t^bi-cueßrundo ad Rom. i. Ittlius cxfide viuit^vbtßtbdttiirneq^nbsp;ß hißmatict alt quidßbi ex iß amer cedepromit t an t .Et quodnbsp;gts esi de quo conßat., quod caret vir tute verafideipraßumiturnbsp;quod non caret omnt vitio,^ prsißertimßdei oppoßto ,ßcilicet
Huie Ecclefia veramßdem praßten di-, moleslißnt ö'inßen^ ß aduerß vera piet at t Religtonis Catholic amp; qua printa (fißini-maiußieiaest.^uodautem charitaie careant ßola diuißone abnbsp;vnione Ecclefiafitca demoßraturquaexodio charitaticantn-rio procedit. Charittis namqßmpcrat concordemß at er n am vni-tatem.quiadtleclioproximi, malurn non operatur Rom. 13. eßnbsp;inclinât in aclus ornnes virtulum onininm,qu£ vbideßuerit, irttnbsp;(ß odij remanet incendtum-, neenon contentiones rixx dißordht-,nbsp;detracliones. contumaUayblaßhemieeyß cHeriquip^ aclus victo-fimeritbfiuccedut. dicititr enim in otusifl. ßcap quo fitpra Cuedfi
RVTHENORVM. 219 rtipijit viitcuîa mix^dixtßi nonßrummßcihcet cünßitutiijuibasnbsp;(^ordiriitticniltis, ritui ^facramentii tun Arguant ttmn!itittnbsp;tua. (ßauerfiotuaincrcpabtt te.Hacihi, (ß24.g.c. Audiuimnf.nbsp;T^icitur Chriftm non habitare in cordibnseorum quißiperbiAßn-gularitateßecutiyACorporis Chrißicompagcßemettpßos abrumpufnbsp;hint ^rAcißoneßua lab or at es .ad Eccleߣ Cat hol; ca detriment um »nbsp;f ima ijlori£;j^ confaßcationemßemettpßos infames reddiderunttnbsp;iuxta tllud Dion iß; Papa 29.7.cap ßAlieni. Vbi dicitur. Infamesnbsp;cffeomnes cenfimus qut Chrißianam Legemprauaricantur,autnbsp;foipoßolicam vel regulärempoftponunt auctoritatcm.,^ambientes fuperioritatis (!sprioritatù titulumin Eccleßafetanquamnbsp;primitiua Ecclefta fielatores-tprimos (ß ueros Chrißianos exißi-m antes infimifaciifunt Chrißianorum omnium duxt a tllud Ale~nbsp;xandri 2. 24. q. i. cap. Audiuinifts.ItemcùmDominus.area ßnem -, liquida confi.it eum, qui ab int egrit ate Cat halt atnbsp;ßdeirecedit maledicendinbsp;nbsp;nbsp;benedicendi pot eß at em
minime habere. Catholicum nanq^, vtpotefi ßpertore maledicere non valetdd,nbsp;eß excommunicare.
* * *
* *
*
-ocr page 240-APPENDIX DE ERRORIBVS MüSCO R VM.
¦Hr *
*
S' Lum etupnodi, qux-Sicr'inas Rußca réfutant, ex' fcholalitra.profert 1 heologia. fxidin.xti- perparuntnbsp;emolamenthfi hicponeremur Lectori altAtura cjjè^nbsp;^erx' argutix kurgt;,anitc, fel raru , fclnbsp;nulldfirmdtxteHinionijS Ijminis'.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fulis oni~
vlf redurguiturïnßdc error. Jdc^xmohreyft ;js om.'(i'ti,Pe't^i(r/'! quotité Scargdm Ieß!ta.m Vilner/JenrJimiLi.rrecer,ßnlcm nudidmu^. Faßt is tarnen tn primls Graccrumr.iti!jn;btte,'p!iebic.lt; ßiam à Ro^nbsp;mana Eccleßa defectunetn cxcufarecon.entur. Primitrn incjutt.,nbsp;octo capita deinde nouem.posicafexd? vigintiGrset Rußis ad~nbsp;«erfus Eiclißam Romanam edidere Photius PatriarctraCanflan-tinopahtanus., oclo conf.ipßtIdtcolaus Papa ad Ignatutn ar~nbsp;(hernystamRenenfem feripto recenfet..
Erimotpuia Romani fabatlio ieiunant.
2. Rptritm S. à Filia piiocp, pracedere aJfcrttnP..
?. A matrimonio abhorrent.
4. Saeerdates conprmationem Baptifmifacerecje norr permit^ tunt.
Intcruallum temporis ante Guadraireßmampraducunt.
d. nbsp;Agnum Pafchale vnà cum corpore Ghrilii-Jn altartcoßcrdt^
LÜaeer'
-ocr page 241-M O S C O R V M.
22t
Eryaret Launurû^
7 Sacerdùtes îÏÏsrtun barbai radunt.
Hiaconai abj7j^sacerdatia,Bprßo.^oifaciunt.
Pofthacducenttiferme interieéîis annis^Papa Leonii^. tem-forcIjoe etiAranaunm caput addddere. ^3ppta.ifdem Romani, pane ^zymo in Sacramento corporis Domini 'vtuntur. Piuradeineeptnbsp;^iiadra inuidta^ßaprantes comment/fint harefesvocarunt,
eomapis Sufs, gentcm fimpUcemt e tjitorum monument if hacproduci/nuf deiiperent,
Romani Pontjfces in be Ha prodettnf.
t. Jeiunif tempore puer os, lacltcinijs vefci finunt^ t2.nbsp;nbsp;Non contentiprciis imaginibits,fciilptisetia}n quot;Jtuntur,
tî. nbsp;nbsp;Crucem digito humt fact am pcdibits tcrant.
14- - p'irginem CAiariam Dt igcnitriccrnnon votant.
f. nbsp;nbsp;K.yfd alt are mull er es admit tunt.
t6. nbsp;nbsp;Suffotatis ambus .a 'ÿfj^ cumfingiiine, item ranis vrfs
vfuntur.
^7 Ori Saptiznifalingerunt, çy luto' exßutofacia taures il-linunt.
Aquaf ciuotidie^r/tu [udaico af^ergunt.
^9 Tot a manu bcnedicunt .fignum autem crucis vna digit a exorirnunt.
tempore ieiun^^ 'vßue ad Pafthtif Hallcluia non ca-nunt.
CadaueramortuorumP.pifcQporumT aliquothebdotnadas infepultafruant y nee tllorummanus tranfuerfim yfgurAnbsp;crucis componunt.
Sacerdotes eoruni.tresvnodie' Mtfes celebrant.
^ï- Confanguincns inmatrimontum ducunt.
cJ\,Py;ij,.hc ipforumcarnescomedunt.
rf d
-ocr page 242-r R R O R E S
Temport ci!tlt;idr!igefim£ fundi am crueem Ahfccndunt ,nejf fîtxttpopbtum AilorAnt. .
2 Ó. Loco pArticipAtionis CAii£ Domini,fccrdotemficrißc Antern of ttlAntttr.
l-j£C ScArgA CAp. 12. libri 2. T'olcmci, Anno 1577 l Un £ excufi dt vnopAfore -, 'unitAt e Ecdefix,nbsp;nbsp;nbsp;Gracortim AbiÜA fecifio-
ns.CApite'vero2.pArtisj. hofecrrorestiGrxcorum tpuAlt;n LdforumenumerAt.
T. nbsp;nbsp;nbsp;Dcprocefonc Spirittts S.perperAmfentiunt.A/piiAlitAtiFi-
lii cnm PAtrc hac rAtione detrAhentes.
RnJJcrum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,j
2. DAîAm efe A Deo EccleJiA Fom. cAin AnctoritAte, 'uttotitü mundi Ecclefiiiprxft negAnt.
i. nbsp;nbsp;nbsp;JSiondunî- ejfe fAnctos in clii,nt( dum fiaiftciei afccluDd
propterea qttddnondum refirexcrint iredunt.
4, nbsp;nbsp;Hullum eßepurgAtonÜ Aiunt,nihilominw t Amen pro mor-
ruisorânt. gt;
J, UUAtrimonium 'voce DiuinAindiJfolubile prontintiAtunti pojfeP hominefûliiiputAnt.TnKsiUornm Aliquot vxoresfirn ul h Abet, Pûp£,id cflyfAcerdotes At que Eptfopi, 'votA Deonbsp;nuncupAtA, Acidipfim fier Amentum difiungunt dijfilu-untq^.FotentioresAutem,tonfts monAchas in WAtrimoni-umfiimunt.
nbsp;nbsp;Septem t An tum ConciliA ejfidebere. Si vero 'vel odiAunm vtl
nonumforetddpro AnAthemate hAbendum dicunt:
7- nbsp;Corpui chridii,in pwe infirment At 0 confier ari, nefiu ha-
bent.
t. In Mijfa,pAnem nondtim confieraîum, genibut flexis ado-rant-.cum AutemconfiterAtui fuerit ) nullum honoremfi/f' di iß. ehrt Ui corpori exhibent.
9- Ft
M O S C H O R V \T.
223
Zz corpus Jinguinem chnßjtn am, non Colo Tiei verbot Jedfccrdutis ctis-nt precationibus fieri exifliimint.
läcn-ißura.mcMHm .feria guarta tantum ante Paß ha con-facralum, propter agrotos., totum annum conßeruint^ ne-gantes altjs diebus idem confecrare darij, ijfdem iiccrcy cunt' tamditi haudpoßit panisjpecies falua dur are.
Ppp£_idofuod reltipiiurn cjicorpotisChtißt, àßdelibt. abßtmti. peracdû pr audio templum ingrcßi int er dum
Extremam olci quot;jnclionern., errore intolerando., homini mort HO adbibet, quaßßjlt cor port anima .deßituto,accomo-dandaßnt Bacrarnenta.
Neminem .,'vxore c.irentem adßicerdotium admittunt.,nee tem-cxcißim noui Eest.imenti a/irtutecontemnunt donurnnbsp;Dei corrupunt quodq^ idem Deus large no nullis dare pot eß,nbsp;id omnibus detrahunt (ßaßacerdotali dianiiatereßtunt.
-ocr page 244-'E R K O K E S
224
/
it. Negant chryßna, Epifeopo ß»e Mctr opuit tn ,prnter ßclur» Patriarcham conßirarefoi e/fi.Attierotatn Mt'^petttum,nbsp;aut in itinercperit,atitaduttcratur-iWlatate conßmitur-Idautem apud Catholicos -, Epißcptfs qustannii rencuatfnbsp;Sacratnentis quibußlan) adhibendum.
ip. Canmonijs ritt bus plta quam par rß ronßdunt. Ad hcc in Imaginihtts.,Sanflistntiocandis, alqsq^ E,cclßjßitis^'pbus-,nbsp;jnttltainique committunt. Hacßint Scarga 'verbapaucitnbsp;comprehcnßa,quicapitetertio ait 'iAlnßos.adeo abcniinatinbsp;deteflAtiq^Eccleßa Romanamp;homines ¦t'vtillospra Ethnicis ,nbsp;habeant,^fi occidant,obfiquiun'ißc Dcoprs fiareßbiper- |
lans.quodtuwireipßadeclarautt,cum Anno teto. Luthe-rianosdia ejß omnibus exoßs debere .ßtos Vilnadcceret ,'vt ^obuios conßuerent .Cutus rei,cum fpßemerebuiusccncio-natoriEuangclioßaElus ,exemplum edit alqs imitanduin,nbsp;{auditareßero^contußumOS~ex quoIputum exierat ,n/anttnbsp;cuiußdamddff celant ispy Nobilis ßorno malcdictts domutnnbsp;retulit.
AL^'
-ocr page 245-^ALEXANDER CrAG2{JNrS FEROT^ENSIS, Eques Au.raUis,q)cdïiumq, prxfeElw.In deßriptioncjnbsp;Sa.rma.ïu Europee.
De Religionen tJïEofcouita.runi omniumq^ Ruthcnorum.
Nrhcni omnespoftquam femel fidem Chri- Rutheni ftianam Græcorum ritu anno reftitutæ nçfnbsp;Chriftum falûtis 942. fnfeeperunt fubnbsp;Olha Ducifla amp; Volodimiro filio cius Mo-narchaRuiTixin eaadhunc vfqjdiem vnani-
mitcrfortitcrq;pcrfeutrant. Quamuis quidam proceres Rufliæ Polono Rcgi fubiedæ dodriaam Lutheranam, amp;nbsp;Zninglianam fequâtur fed vulgus omne maiorq; pars ma-gnatum nobilium fidem antiquitus Græcorum ritu fu-IceptâfirmiterretinentjSicquoq; omnes regionesRuflîænbsp;quæaîba dicitur Moichorum Principi fubiedæ Chriftia-na fidei quamàGræcis fufeeperuntveftigijs firmirervna-nimiterque infiftunt. Vnus autem totius RuifiæMetro-poliranus olim erat tam Mofchorum ,Lituanorumquenbsp;Ducibus Regiq; Polonorum tributarius quifedem (uamnbsp;primo in KiotiiaRufiiæ Lituanorum Metropoli ciuitatcnbsp;retinebat tandem inVolodimiriam poftremo in Mofcho-üiam tranflataeft.Cùm autem Metropolitanus Mofcho- 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
uiæ fcptimovnoquoq; anno Ruffiam Lituanis fubiacen-tem caufa cxgcndarum pccuniarum inuiferer ablataque magna pccuniarum fummadifccderct.Vitcldnsmagnusnbsp;Lituaniæ DuXjrcconfidcrata,pi-ouiuci;s fuis.ne thefauris
Gs
-ocr page 246-u'ima dquot;Ä..Jis)'aabcr inBafilica Jiucvirginis,quæRuthcnisP;eczifla,. caftiilnnadicitur. Hic aute mctropolitararoVilnxnbsp;coiiiinoratur.Eft verb Epifcopus Vilnenlis præcipuiis fc-ciinduni ordincni Ecclcfiæ RoinanæJpfacnini VilnaRo-inanum ritum fequitur:fcd media pars Rutcnorum camnbsp;incoüt plurcfquc Ecclefiæin ca Rutcnicæ quam Romanænbsp;confpiciuntur.Porró omncs Metropolitæ Ruthcnorumnbsp;àParriarcha Conftanrinopolirano autoritärem fuam ha-bcnt,amp;primo omnium EpifcoporumAbbattim Sc totiusnbsp;crdinisfpiritualisiudicio,amp;confcnfu Metropolitaciige-batur,fednüchancautoritatcm magnus Dux Mofehoui-tarumfibi afeiuit fuoq: iudicioMctroplitamin Mofeho-uiaconilituit.
Afanäo Andrea ApoiloIoFkUtlreni fefidem Chrifba-namiufccpilleiaftant,adhuc ante Olham,amp; Volodimi-rum,qucm ex Grecia per Pontum Euxinnm adoftiaBorrgt; ftenisfluuij, gêtiliter Dnepr difti,apuiiffeannalcs corumnbsp;inP.ußa teftantur^amp;indcadKiouiam,tunctemporismerropolimnbsp;i^yffjæ,;.jLicr(ofluuio peruenifle, atqjibiomnem tcrraninbsp;RufTic,bcncdixine,amp; babrizafle/ignumq; crucis cü illicnbsp;conftituifle.ExKiouiatandem aiunrenm ad fontes Bori-ftenis Dneprisko didos peruenifle. Indcq; in Nouegio-diammagnam deinde per marc Gcrmanicum Roraä vfq;nbsp;ch'icpiC nauigafle.Poftremo inPeloponcib Græciæ, fub Ago hu-(aw Mif- ins nominis Rcge,proptGr Chriftücrucifixum luiOc.Ar-
ebiepifcopi in totolmpcrio Mofeorum duofnnt,vnusin
Nnuog.ndia magna, qui habet prærogKiuam ir.fulam al -
tarn
M O S C O V I T A R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;227
bam bicovnera noftrtïrû Epifcoporum morcgeftandi. Sc-cûdiis in Roftouia.Epifcopifuntniuiti,videlicet Pcrmiæ, SLifdaiiæ,Ttt)efenfis,CoIumniæ, Ccrnjgouiæ,Rhefanen-fîs,Smolenftenfis Plesk.ouienfis,amp;c» Veftes Gornmfuntnbsp;fient aliorum Monachorum nigræ,nifî qnod aliqnandonbsp;fcriccas ferunt, amp; præfertim pallium nigrum, quod habetnbsp;à peftore tres fimbrias albas ,ad fimilituditem riuuli fluc-tisinflexas,quod fignificatexcotdibus eorum tiuulos doctrinal fidei, Sc bonorum excmplorum fcaterc. Metropo-htaantem, Archicpifcopi,amp; Epifcopi,Abbates,Monachinbsp;rarnibusperpetuo abftinent.Prouctus neceflariosexpre-lt;i;js,amp;alijs cxtraordinarijsaccidetibusamp;beneficijs habet.nbsp;Arces veto vel ciuitates, ôt omîtesadminiftrationes fecu-larcsjcisadempræfunt. Sednictropolita Ruil'iæ Polononbsp;Rcgilubieólxjamp;alijEpifeopivillas ciuitatcfq; poffideut.nbsp;/xbbates qui Igonomei priores quix\rchimandrirædi-cuntur,amp;omiicsMonachidurifllmas, molcftiffimafqjlc- Miwacht^nbsp;gcsamp; régulas præfcriptashabent, nullo folatij genere re-crearieis coceditur. Omîtes non foInmPrincipis,fedca:-rerorum nobilium madatis parent: Plurcs eorum ex Mo-itafterijs in hæremum fe conterunt,ibiq;inarftis tugurio-lis,autfoli,aut cum foeijs mancitt,viduntde radicibusnbsp;arboruni,amp;varijs terræ herbis acquirunt.
In iacerdotij gradus hi tantum promouentur, qui din apudEccleliasfcruierflt.InDiaconum autem neraocon-fccratur, nifi vxorem habuerit,vndc interdum Sc matri-monio copulantur, Sc in Diaconatumconfecrantur. Præ-rcreaqui virgin! ftuprumaliquadoobtulerit,aut vxoremnbsp;fuamprimoconcubitu viciata animaducrterir,in Diàco-natum non ordinatur. Mortua vxorc facerdos à facris
Gg a
-ocr page 248-228 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
prorfusfufpenditur, nili monafterium ingreflusiuxta rc-gulamviuatjOfRcijs etiaiuDiuinis peragcndis fi caftevi-vixcrit velut niiniftcr cum cærcris Ecclcfiæ mini-regniA. ftrischorointercfic potcft. Siautcviduus faccrdos aliam vxorera, (quodcisiiberuijaeliyduxent, is munerc facer-dotalipriuatur, nihilq; commune cum clcro habet. Nullus facerdotum Monachorumiic, horas canonicas dicitnbsp;nifihabeat imaginera alicuius Diui præfentcm ,quame-tiam ncmonifi cum magna vcneratione atringit.Q^i au-tcmeamin publicu. profert, manucaminalt'um cxtollit,nbsp;quamomncs prætereunrcs cruce fe lignantes inclinandonbsp;plurimumvenerantur. Libros Euanglij maxima venera-tioneprofcquuntur,ncq;,eos manibus tangunr,nifipriusnbsp;caputmultotiesinclinando, cruce fe municrint. Omnesnbsp;lacerdotcs ex contributioncquadam certa fuftentantur.nbsp;Allignantur etiam cis domunculæ cum agris amp; pratis,nbsp;vndè vidura fuis vel famulorum manibus,moreagricola-rum acquirunr.
Sacerdodcs Romanos confundunt,quicæ!ibcm vitam ducercfefciuramentoobftringunr, cum fancta Synodusnbsp;quæfui t iu Gagra fcribat in quarto Canonc,qui Jpernit fa-ccrdotem lecundum Legem vxorem habcntem, difcensnbsp;quod non liceat demanibus eins Sacramentumfumcre.nbsp;Anathema fit, id cadem Synodus dicit, omnis Sacerdosnbsp;amp; Diaconus propriam vxorem dimictcns Sacerdotio pri-uctur,
Habituhaud diffimili à fecularibus veHiuntur foluni modo pileolum nigrum rotundum quorafuram tcguntnbsp;gcftant. Comam ad brachia protenfam nutriunr, omnes baculos didos,quibus innitûtur,cummanu-briis
-ocr page 249-MOSCOVITARVM. brijs incuruatis geftant.
229
Ruthcnifecundnm Calendariumfuum, plurima fefta ^efle Diuorum,nonhis diebusquibusRomanicelcbrant.Tri-nitatisfeftum celebrant fcriafecüdaPcntecoftes,in oóta-uiautem Pétecoftes feftum omnium làndorumobeunt.nbsp;Feftum verb Corporis Chrifti more Romanæ Ecclefiænbsp;non venerantur. Viri præftantiores peradis facris, ebric-tatcamp; commeffationibus, feftos dies confumunt.Ciucsnbsp;artincefqucDiuinis peragendis interefte folet quibus per-aefis laboribus domefticis, cætcrisq; negotijs incûbuntnbsp;dicentes feriari amp;à labore abftincre dominorum efîc.
Nicolaû fanctum inter cætcros diuos præcipuè venc-rantur, eumqjDiuinoferècultu profequntur,Templaq; præeipua nomini eins dicata erigunt, de cuius plutimisnbsp;miraculis frequenter prædicant,
Habent.etiam in Catalogo fanftorum Romanos quof-dam Pontifices,quos inter fandos venerantur. Cætcros Verb qui poft eorum fchifma fucruntfquando à Romanisnbsp;difiuncfi funt)execrantur,amp; prohærcticis grauiflimis cosnbsp;habcntjcofq; fcifmaticos appellant.
InfeptimoenimgeneraliConcilio, quod fub Adriano Fapacelebratum cft, conclufum efle dicunt, vt caquæ innbsp;præcedentibus Synodis conftituta conclulaq; fucrint, infiinbsp;pofterum quoq; folida rata,acceptaq5 amp; perpétua tenean- quot;°nbsp;turmcc pofthac cuiqua fub graui anathemaîis pcena aliudnbsp;Concilium celcbrarc,autaccedereliccre.In hisautcm fc-ptem Concilijs, hos Pontifices Romanos fuifle conftar,nbsp;quos Rutheni inter famftos vcnerâtutjdignofqj Cathedranbsp;fandiPetridicunt.Idcb quod fccufentirent,in prima Sy-nodOjPapam Sylueftrum,infccunda Damafiim,in tertianbsp;Cg 3
-ocr page 250-239 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
Celeftinum,inquarta Leonern,in quinta Vigiliu,infcxta
Orphanium,infeptimaAdrianum:omniaq5 Concilia amp; Synodos. Poft hos icptcm prædiâosSynodçscelebrata,nbsp;malcdicla,pcruerfa,amp; hærcfî turpiter dGprauata,efle dLnbsp;cunt.Eratquide Metropolitanus Ruffiæ, Ifidorus nonai-t^e,quiledcnifuam in Kiouia rctinebat,isad Conciliumnbsp;vencrat,nbsp;itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vbiEcclefîas Ruthcnicasabieâ;is Gtæcorum riribiis,cum
RomanaEcclcfia vniuerat. Tandem in Ruftàam reuerfus cùm propofttuni fuum, amp; remiam conclufam Rutheni»nbsp;ptoponerct,.illosq; ex vcrboDci ad vnitatem amp; ccncor-diam fidei inftruerct captus, omnibusq; bonis fpoliatus,nbsp;in carccrc coniedus cft.
Doaores quorum dogmata Rutheni fequuntur funt hi^BafiIiusMagnusjGrcgoriusNazianzcnus, amp; lohanncsnbsp;Chrifoftomus,quemilliZlotovfti,id eft,aureum os ha-bcntemappellanr.Grcgorij etiam Pontificis Romani li-brosjderaoralibusfcriptoshabcnt.
^teram. g^çj-um liuc milia Sclauonicalinguaapud illos peragitur intermixtisctiaraaüquadocantionibus Græcis, Epiftolanbsp;dk x_lt;uan^chum quo magisà populo percipiantur extranbsp;choram in medio Eccicfiæ aftanti populo clara vocerccinbsp;conciena. t3nturConcionatoribuscarcnr,fatiscnim elle putantfa-fftrdtuab crisinrcquot;fuiiIc,acEuangelij Epiftolarumq; vetbaquever-Ä.VW. naculalingua récitât ûcriftculus audiuifle, concionariq;nbsp;in fui-,Ecclefijsobftinatiftîmè prohibent, dicunt cnim fcnbsp;hoc modo varias hærefcs ôcdiuerlàsdefîde opiniones eft-fugcre,quæ ex côrionibus amp; fubtilibus argumentis fophi-ftkîfque quæftionibus oriuntur.
Panem ad facrificandum hoc modo facrificant, vnus
eorum
-ocr page 251-M O S C O V T T A R V M. 25t corum præparatun.) panemadfacrificandum in patcnafu-pcrcapite ,pcrminorcm portam de facrariocgrefluspor-tar,alter veto copcrrum calice vino rcpletum cærci isDia-conis vcl ftccidoribus imagines fanâ.orum,Peri!, Pauli,nbsp;Nicolai, vcl Michaelisavchangcii, magnapopuli circun-ftantisacckmiationc amp; venerafionc prierunr,quidam exnbsp;circûftanribus acclamant vulgaii oratione. Domine mi-fererc,alij honte rerram gentili more pcrcutiunr,quidamnbsp;ie figno crucis fiequcntius caput iniclinando muniunr,nbsp;varia dcniqne veneratione ac cuitu circunlata ßgna ve-nerantur. Poftca finito circuitu per mediara chorinbsp;portam Sacerdotes in iacrarium ctiam ingrediuntuisfa-crumque peragunt. Quoties fe iigno crucis muniunf,nbsp;id manu dextra hc faciunt vt ftontem primum,deindenbsp;pcflus,mcx dcxtramac demum fmifiram pedorispartem punólisin formant crucis rangant.Qucd li quis aliter fe figno crucis munierithunc velut hærcticum obiur-ganr.
Gioriantur Ruthenifefoîos cum Græcis veros Chrifti-anoscfic, Romanost e;ô amp; alios Chriftiancs damnant amp; excerantur, tanquam priniitiuæ Ecclcfiæ defertorcs amp;nbsp;feptcni fmflarumSynodorum præuaricatorcs.
Baptismi SacramentoRuîheni hoc modo vtunturma' to infante, faccrdosftatimacccihtur, quiantcforcs pucr-pcræhabitationis, certasorationes diccrc folct infintiq;nbsp;n O ni i n e i m po fi ro d O m U ni rc U c r ti t U r. Poftca P U c r in te m -plum defertur, hocqiic modo baprifatur, in aquam im-merfus, Crifmathe qnodhæbdcmada, feria fexta pafeha.nbsp;præccdcnrc , confecatum cft vngitur, deindè Myi tha:nbsp;reftcacjp:i;ctir.h,i;tilaccrdcsabkindit, ccfquecc'c.; in-
4
-ocr page 252-332 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
tricatosiuEccIefiacertolocodcponit.Sal autcm amp; Sali-uam Romano more,cum pulucrc mixtam inter Bapti-zandumnon adhibent, aquam veto baptifmatis pro fm-gulis infantibus confecranr, amp; continuo poft baptifmum infoueamadidpræparatameam cfFundunr. Eideiufibresnbsp;veio vel fufccptorcs infantis, quotics circa baptilmumnbsp;facerdotiinterroganti an Diabolo infansrenuntiaret co-rcfpondent,toties interara expuunt.
CoNFiRMATiONis, fcuinunótiouis Sacramentum maxi-meabhorrcnt,hocq; argumentov.nam,amp; damnabilem confirraationem, efle approbant, quod in Synodis omnibus ferèdidlura fit præcipuè verb in Nicæna, confiteornbsp;vnumBaptifmain rcmiflioncrapcccatorum,cùm auremnbsp;vnum fit baptifma vnum eriam cfte Crifma, amp; virtutemnbsp;eandem Sacerdoris amp;EpifcopicircaSacraraentadiftribu-ta, dicuntefle.
FvRGATORivMjGræciamp;Ruthcni negat, fcddicuntvnum quenq; fecund um opera fua, poft mortem locum defi-gnatu habere vbidieiudicij cxtremiexpedaret,piosquidemeu Angelisplacidisjnlucidisamp;ameniftlmis Aelyfijnbsp;viridiferis campis recumbere, impijs autem in obfeurisnbsp;cæcis, nigrifquc caligineobduflis voraginibus, cum Angelis tcrribilibus deftinatam effemäfionem, adcxpeâan-damiudicijdiem,vndèillæanimæ quæin Iccis amæniffi-placidis bcn'gnifque col-*9,maint locatæflint,gratiara Deifibi futuram cognc!cût,aftidue-que indicium extremum fieri petunt. Aliæ contra con-demnationcmfibi imminere amp;pænas terribiles in caligi-nofis voraginibus fitæpræfagiunt, idquecb maxime allc-gantquod animæ poft mortem iuclû ftatimnonafeen-dunt
-ocr page 253-MOSCHOVITARVM. 233 dunt ncque in infernum. Quibus enim illud verbum ànbsp;Chriftoinnouiffimo die diceretur, venire benedidi pa-tris mei poflidcteregnumcIorum,amp;c.Cùmiamomncsnbsp;anrea in clo fint, amp; contra, ite maledidi in ignem æter-num,cùmiamolim in inferno condemnati fuerint. Ncque etiam aniinam à corpore feparatam poenis obnoxiaainbsp;effe credunt, namcùmanimafe vitijscum corpore fimulnbsp;contaminaucrit,cumcorpore etiam expiandam putant,nbsp;quod ego Theologis difcutiendum rclinquo.
Funèbre autem fiictum prodefundis ideófaciunt, quodijsfufragijs rolierabilioremanimabuslocum impe-trari fperant, vbi ficiliiis extremum diem iudicij cxpeûa-repoffint- Imóetiamcumaliquis magtiæ autoritatis virnbsp;moritur, tuncMctropoliranus fiueEpifcopus,Epiftolamnbsp;ad Sandum Petrum fcribit, figillofuo amp; manusfubfcri-ptionc munitara,quamfupcrpc£tusdcfundi ponit,dansnbsp;tefiimonium debonis pijique operibuseius. Vtqueinnbsp;clumficiliùs poft diem iudicij admitteretur, amp; Chri-ftianæReligionisCatholicæ agnofcatur,fubfcribunt.Pra:- M»rtKer»nbsp;terea agrefte vulgus circa mortuorumfepulturam, varijs«r^«lt;?»Mnbsp;exremonijs amp; fuperftitiofis plerumquc vtitur. Scpul-turæcorum inßIuis, amp;vbiagris tumulosaggeftislapidi-bus muniunt, fignumque crucis fuper imponunt.Loca»nbsp;pro fepelicndis defunftis non confecrantiaiunt enim cor-poribus Baptizatis Sacramcntifquc Chrifti dicatis,5c con-fecratisjterram ipfamSc non corpora terra confccrari,
Spiritvm quoqueSanctum à Pâtre tanrumamp;non à Filioprocedcrcconfitcntur,ac Romanos dicentes credo in SpiritumSâ(ftum,quiàPatre amp;Filioprocedir,con-funduntjcofque conformes hærefî Macedonia: amp; Arianæ
Hh
-ocr page 254-234 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
dicunt:hac dc caufa quod d iio principia duafquc volunta-tesdeSpiritu Sanóto amp;duasvirtutesadducercnt, amp;ho-nori Spiritus Sanfti dctrahcrcat. Hic autem Ruthcni jnonintclligunt vnamcfle Diuinitatis voluntarem,porc-ftatem,gloriara,3chonorem. Sicquefccundum Concilium Nicænum,contra Arriuin,amp; Conrtantinopolitanumnbsp;contra Macedonium cclebratumdicüt: CredoinDeumnbsp;Patternamp;Fiiium 3c SpiritnmSan3Iiim,Dominumnbsp;verum amp; viuiftcantcm à Patre proceden-tcm,qui cum Patre amp; Filio fimulnbsp;adoratur amp; cöglorificatur.
* * * *
* * *
* *
-ocr page 255-DE R V S S O R V M RE-ligione. RITIBVS NV-PSIARVM, FVNERVM,
Vidu, Vcftiru, amp;c,
E T
J) E T A R T A R 0 R TAt RELIGI0 NE AC MO-ribus'vera luctilentanurtiitio.
AD
D. DAVIDE M CHYTRAEVM recens fcripta.
eiufdem argumenti
de RE LIG IONE ET SACRIFICIIS veter um RoruJJorum
Ad CL. V. Georgiuin Sabinum olim miffà.
NepifiolAmcA, XTII.Kal MasjAdternijpi follici-tuifum^deRuJJtirum rehgtone dr rttihuipAucA me tibi ferßripturum. K^ccipe igitur cre^A frontenbsp;(puodrntttimut,nbsp;nbsp;nbsp;hoc tibi perfuAdefert pejf vt
verbA quidem nofAtis RomanAfcribum. Res Autem ipfis medAcijnbsp;nbsp;nbsp;'VAnitAtispcenitits fore expertes. Nihil enim ex a^
lijs AiiditÛ nthilex âlioru libris hAufuinihil^^ ineognitu comemo~ fAbimitsfcd^uid^ufd oeuht vidimits nofr is,de illo coteßAbimur.,
23Ö
RELIGIO
PoLociA JeditioKe récupérât A, SoccaliA ,Czitßa -, T'ircbla al^s faibli Riißdi opptdU ferro flAntma funddifi euerßs. Germant omnes, quißib Chrißophoro Bomlßorffio mibitabant, di-mißißunt.faitsBorußis, in Rußta manendum fuit, gt;ut aliquo tarnen priamp;ßdio iftarit tcrrarum incoU defenderenturß quamfortenbsp;eruptionemfai ere vicini u dient Moßhi.
Ego itaque media in h-trharie harens,amarettanimimoleßi-asiflafererationsfemperexcußi-.Flamincs Rutentcos adfcumgt;^
Ulis per int er pret em dxßde nbsp;nbsp;religionecollocutusfum. Si zterb in-
Oßorocenfes impreffurn Excel, tuizmitto oßendunt. Nottum prn-terea Eeßamentum. Apoßolorum res geßas. E). Pauli Eptjlolas omnestitem Hornilias Chryfoßomi,Baßlf Gregorij Naztanzeninbsp;ex Grsxo contterfas cfquot; manttßripfnshibentjcumpreculis quibus-dam ad beat am Detgenitrtcem dpS. Nicalaum dicendis,neque tarnen quarehos ltbrospoßtdeantßirepoßttm,cum diebus Domtni-
Matrem'uer'b ciim (ß ipfa nihilhaberct argent'sfiltnm Chrißum cum dolorefuo dimißßee conßeciii. Vides qualibits ntigß decipi-ii'ntmißramplebectilam,ßdnecipßDoclores meliora f iunt
R V s s o R V M.
F.ipt£ Fomuni nomen ingre in aures dimittuntßiat,fiij^ Grlt;z- ¦^chie/n.
neraricliimiinttqutqnideinfuumÂictropolitA in 'urbe MoßouiA habet, 'vintm npudloannemBAfilidemfnmmttiiuBoritatis dyex-ißimitionUyCitiodex Chrißinno Boccornio,Magni Dttcis condonut ore,qui trienniumtnuulAMoßchorum cumßto principe vixitnbsp;intellexi.
Buteni vero,qui B.egtsnoßriJmperio par ent,Metropolit um ßu Vilne. hitbet,ctii nomen eß Antcephoro Hunc mugnifico (^ßle-didißimo habitu indutum ßeniot^ (X barba venerabilem,nbsp;quot;2.0dunij Vtlnaßcraperagentem 'vidi.
Rußt delubra habent plerumq^ lignea, teBioßandulari, in ßmmitate templißgnum Chrißiin crucem ßublati conßidtur^nbsp;Horoloßjsßiotericisplane deßituuntur.Et tarnen die Rolii cireiter quart am matutinam iw^oßaiijK eorum tintinnabulépulßinsnbsp;populum adßtera ajocat.Tunt veri)matresatq^viripueriinnu-ptaj^ puellalecio valedicentes 'ueßemßumunt,lt;diadEccleßaßum-ma cumßeßinattone proper ant.
Verum enimuerbpedem domo non efferunt,nifi pritts geni-um ßuum didiiprecibus mitigaucrint. Habent aut em tabcllam
deprecantur, atq^ interim tant a eu deuotionc petits tundunt,'vt tuiuu aßanttfacile cordoliupa excitent.
lam^penatibittplacat 'u ad Sacram atdem difeedunt, cuius liminaquamprimumtetigerunt,magna cumreueretia caput tel-luri Uitdunt Etßneß frons animi ianua rede dicitur,non video quail fub[idere homines Dei numen religiofius adoraturißnt,
-ocr page 258-î38 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio
leflis veritAtem Aliquändo cognofcAKt. Dolfndunt ant em magno^ fereeïiy lucem cUrtßintAm Euangel^ lUù nondum pnitmiUit'
LocumtemplißecretioremFlamines bint occupant h te arct fan^iuNtcolaodedicatnvtdetur ci eitadem imagine. Auditoresnbsp;Ü popultisinambitutempltßß continet. Fcemtna quot;vero qua prater tt a nocle Veneri mtlitârunt tnpenetraliafanFhx. adù non 'veni nbsp;unt,ne locum profanent. Cat er a accèdent espropitts candelas cerc-Of infirmant ßairtßctilo ojferunt. lUe Candida veße bornbycininbsp;induttts eß, caluitio^pallidafacie deformù Crucem ßngutneinbsp;coloris à ter go penfilem habens.
Tandem è Sacrarto egredttur, thurribulum dextra tenens, tamforti odore Diabolus ex locofanclo ab/git.Mox rituales hbrosnbsp;Cenctones promitaliquamfabetlam de S. Nicolao récitât, quern iUi tan-qtiam Deum tutelaremßmper colunt Euangelq leciionem 'vnamnbsp;nunquamhicaudiui.Interea adytum clauditur. Sacerdosft internbsp;legendum aut err et, aut lingua tttubet, aut 'vocem aliquam de-prifitis enunciet, grauifime propt er eà ab auditoribus obiurga-tur qui eum amp; fact o loco indtgnum, hbros ally tradendos vna-nimi voce pYo'.lamant.
Leclionefinita adanticum facrariy in quo imago Tgteolaiaßer-uatur,ßß conuertit, Deùmque p atrium mult is ßßirqs rogat, vt commoda Rußorum gentemßbi dédit am centra hoßes tn columen ßruare dignetur. Orantem lamentabtlt vociferattone amp;nbsp;quiritatu cxcipiunt non tantum fholaßiei. fedomnes quotquotnbsp;tßo vtdenturinfano'.ßbinde itéranteshanc vocem Hoßody po-myloy hocelipropitiarenobubDomine Dumhacaguntur,anticum facrariy non aperitur.
i/iypt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Myßa autemperpfeudothyrum in illudingreditur daduchis
tribitspracedentibuf. Ci in aditum vaiturn est facram Ceenant verbis
-ocr page 259-RV SSORVM.
verlis ab tpß Chrifio e xpreßa confecrat fed lingua tantum atria.
at qua h acfiunt in ar a Nicolaofacrata.
Moxfires patent. Populus wro quia certum numen in ißo loco habitare exiflimat^egredienti Sacrifico magno eiulatu occur-ritfxcentieshanc vocem detatans^S^ts^tft'^^nbsp;clamorem ß cymbalorum tinnitusmtrum in modum auget.
Vt wro in toto iam fa^afiilsntia templo^Sacerdospedeten-tim procèdent., arcana fiera toti populi commonfrat, calicem^ plumbeuna,cum Operculoferico in dextra,^fiutellam ex codentnbsp;métallo inßnifira tcnens.dum ingenua procidunt auditores, illenbsp;lingua Rutenicabac 'verba proloquitur-.Hoc eß Corpus ,0 hie ellnbsp;finguisDomini left Chrißi,quern ludai innocentem mortemul-clarunt. Turn denub intergemitus fifiiria muliebriter lamen*
tantur, amp; tun duntpcHorapalmis.
I'lamentllicoinficrariumregreJfuSyinara T^colaifiera-mentumdeponitfonecventantquieo vtantur, quodinterdum fitfequenti die. Calicemf vinum non habent,ex calido Aïedo^enbsp;confecrant.Panent verb azymurn domifuapinfintciuesamp;deindenbsp;quoties coelcßeilludconuiuiuaceedere gaudentfacerdoti ofiruntnbsp;vt confecret, cum calice dißribuat.
P er actù faerisjibro admanum refimto Pftlmum vnum
-ocr page 260-RELIGIO
aUas (XUU!Of dono dedtrunt, lias cjuoQ^pichtras, tan^ numtnis alijuidhabentes religiose colunt,d5txf*otttnnis inDuna fiimiohiinbsp;abluuntyAtq^iie tandem magna cum fomfa. frißinum redticunt adnbsp;locum.
frAttreAmyßicamp;(dgt;lutiontsßicramentuminßto ctu rtti-
tjd i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
mdtgno imfetu fer 'vihrat^ (^nißteßes baptißni nudianh indignanturpropterca,nequepucrumreFle facris initiatum cre~nbsp;dunt. Sacro finit o Flamini tres panes (quos a forma pyramidalinbsp;Firaeno vacant ^porriguntur cum numis aliquot argenteis, tern-
Racer dot es Ruteniciproprias vxores habent. fiftt contages. Si quit dicit à Papa matrimonitim clericorum tmprobarh excandefiunt vti rapides cum ferrea flammis lamina Cydopumnbsp;ex co quiturflagrante camino.Redittss cert os dfct^tafiipendia nonnbsp;accipiunt, df tarnen audit orum beneficent ia liber aliter aluntur.nbsp;CucuUosprorfitsignorant. Carulei coloris tunicamplerumq^du-'
-ocr page 261-KV S S O R V'M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;241
¦aîioqtti adèb imfitrxexccrtibilis -vtwn delubrîs Tgt;eoru'm,fed pißrinis molitorum dtgnos adfirmurepoßü,. Si quoties enormenbsp;ali quod ßagitium ferfetrarunt, adfogul-umfe fitis arroganternbsp;excufant,ß^ Deorumfiatres ^ 'uicariosejfeaiuntyitaquidem,nbsp;vt quidquid egcrint^d cli ^uàritibus gratum exßitijß minimenbsp;débitent. Intabernisgublicis vinumaduflumtotosdiespotant.nbsp;Cumq^iamnecmens necpedesofficium faciunt,fiqgt;e 'velutemDr-tui in medijs plateis toncidunt obdormißcunt. Cermani certenbsp;milites nonßemeliacenttsperminxerunt. Voßcro die cum adpe~nbsp;ragendajacra in templÜ redeunt-,non aliter coluntur a populo (ßnbsp;amant ttr ^quam ßn up er ex concilio immort alium Jieorum mißtnbsp;suenißent legati.
Scholasßmper templis adiunedas hab ent, in Ulis triginta Schuht, annorum itiuenis prima Uterarum rudimenta pueritiam docet.nbsp;Litera ipßorum alphabetica 'veteribus Grads quam ßmilimanbsp;ßint. CatecheßnuUa 'vtunturßedpreculas adheatam Virginem td}nbsp;L). iLicolaum inItbrisdeßeriptOSpuer 'isproponunt.Symbolum tarnen Apoßolorum verbisquibusdamimmutattsaddißunt. huicnbsp;adduntur Hymni Dauidis,quosilli noSlurna verßantque manu,nbsp;^erßantq^ diurna.Pueriann'orumtrium quatuorßforte inua-letudinealiqua corripiuntur ßatirn Flamen aduolat ^ßacr amentumfub vtraqueßecieillis etiamdißribuit.Tumvero iuffußaccr-dotisferioprouidendum eßparentibus ne ißepuerßacra qui vßanbsp;eil coena, toto biduo or is excrement a in terrarn exßuat.
F er ij s eßirialib us plebes mißre obnoxia eïi.Cumque tot us iam pratcrß annus vixpaucis diebus tilts carnes comedere li-cuit.
Alatrimonij cotrahedi ratio talis eli.Iuuenisß cuifauet puella propinquos trois quatuorûe ab légat,qui parentes de elocanda virgin e interpellent.hi vero vt vehementiusanimumprociirritenttnbsp;li
-ocr page 262-minißriin inßdijs collocati inca-utarn nbsp;nbsp;mbtl talc timtnttrH in
caßesßonß venatoris conßiunt-.tjihx.ßmul at que à ßora taßuerit, mitt tint ttr al^ ad parentes legate, qui partim cup am dcprecen-tur partim arnoris ajchementiam acciißent. Tu dem um parent umnbsp;impctrato conßenßu nuptigs dies dicitur.nequc cnim illis cchabiia,nbsp;Ntpna. re licet nißßalinit ate publica copulentur.lgitur circa huramnoclisnbsp;ruM ruiu. .iffjilgciffianhßonß tumßdibit} ßacibtts ^fiHuiis ad delà brum de-
ducuntur Antetlloritm adiientum, aliquot vafcula.,ßcerhi me-licrato amp; cereuißaplena hueadueclaju/it. Conuiua itaque attri
ns queßxusßaltandoßudendo clarnando (ß ridendo bonam noct it
ejficio, nee tarnen récits pedibtts corßßere pot eß ,ßtpe cone t dit tn medio templo.Exoritiir igitur damnabilis rißus eß barbaries, vtnbsp;niix opiner,ethnicos Veneris Sacraßurrilius peregifße. Accurruntnbsp;illico qui lurconem teneant,nc eollabatur. Tum primo panesßbinbsp;débitas adßerri iubet.
Deinde libro apertoflentorea voce aliquemHymntimDa-uidicum cant at. Toflea intort am ßionß caßariem manu compra^ bendens in hancßutentiam cundem aßfatur. Die mihi ôJponß,nbsp;bßater, b amicc, ntimquid tu huit t ener a vir ejße potes? numquid
earn
-ocr page 263-R V S S O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24Î
enr/t fuß {bus âliquAnda rmiWiiihis? n.iN'ignidtf.groiafn ßabiofint decrei)!(Am derelin^jaes? Hießneis iurAtIpanfi-sJefactururstnbsp;viribani officium .Adßonfim igiturftrmonem cornier tens -.CAmnbsp;quoj^ interrogat. An viro ferendofufficiat? {nampuelU decentnbsp;(J vndecintAnnorum hienubunt^an reifAmiliarif curam Agere?nbsp;An cco, curuo (Jdecrepito niAritoßda, 'velit ejjè cames? AtffrmAfnbsp;ili.t. Mox 'PI Amenfer to Ugneo uiridi njtriuf^ CAput coron At. In-circemferenttA cor on Ar urn deßriptA ßunt Ruthemcè h^ec verbA:nbsp;Creßite eß mutiplicAmini. Ille dun: h^c Agit, inf trnmAntur abnbsp;omnibus cerea CAndeU, ffpAterA medoneßumAnsßcrißco trAdi-tnr, eAmnouisßonßs ^jnopropinAthAußudüifimili AlAcritAtee-UAeuAnt.,fx viro rtlißofi reddunt. t^biejio iAmligpieo caßieu-la eßpedibtts contriioynouas inflituunt choreas, hiePUmen cho-ragiis eil, eateri longo or dine cundem inßecpuuntur. Poeminamp; etiAntnbsp;lupulumin temploJpArgunty ßlinum , cum îaU AcclAmAtione'.nbsp;HP noflri tutelAresfaciAnt, ne noui coniuges zdlo vnquAm deßi-tUAnturbono. Sic t Andern tumult uumfinis eit. SAcrificalusdo-m»m reducitur: conuiua fionßos comitAntur. ß- in tali contientio-ne egregiè pot ant,ß mchantur. Viri aut em qui e.x coniugefatonbsp;fiuntia maficulamfobolem fiifceperunt,perßape impuberifiliofon-ßam quarunt,cum qua tarnen illidormiunt ß liberos procréant.nbsp;Halo deinde ex ephebis egreff nouam nuptam àfi ccnjlupratamnbsp;ßfiibelemvnaadducttpater, ita inquicns. p'ides fill ttiamcon-iu/semßtuosliberos? Patrisßcortumßfilioplacet,Accipitillud,nbsp;Jinfiectis,pradAm aß/crnattir ß de alia ducenda cogilat.
lam de Sepulturamortuorum quxdamannotabimus. Ho- Fnaa-unt mines rebus hum-anis exemptas in menfam nudos depantint,ßnbsp;calidis vi'idisper integram haramabluunt, idq^tantiim faciuntnbsp;naltu. Sordibtis ita abj'lerfis,infella media damns confiituunt eafnbsp;dem,propt ere.t nimiriim, quot;Jt patremfamilias etiam mart num oje-
li 2
-ocr page 264-244- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G I O
nerentur, nbsp;nbsp;metuunt quotc^uot ißi degnnt inhabitatione, Vidi
fimel nbsp;nbsp;iterußed obsiupuißeterut^ com a, O if ox faucibtu hx-
fit. Funw tändern tertio die eßertur,prlt;£cedunt in ordineßhola,-ßicigt;hiUmcntäbtle cärmen ingeminant,ctiittsßenßui eß. ./ißieite 0 dues hoc cädauer amp; ifobis cauete. Näm nos omnesßc ibtmstStnbsp;ibitit, ibunt. Sändäpilarios tresinfequuntur l'Umtnes, médiusnbsp;thurribulo circum circaßimat. Exißimat entm huncodorem main gen ijs it a contrarium ejfeut per inde eumfugiant.,acßnda cru-cisfignum. Cum iam 'uentiim eß adßeptiltura locum, Orcinianxnbsp;ißaßondadeponitur. Fmina vero,qult;e 'vtflerentoculoserudie-reßuos, magna cum lamentationead vrnam feralem,qu£hicape-rituraccurrunt,nbsp;nbsp;nbsp;cadaueri oßeulaßgunt,ita interogantes. Cur
noßro abijßi e conße^iu b carißime'i numepuid cibi(ß pottts inopix te occidit? numepuid infelicis coniugtj capißro caput ßubtraherenbsp;voluißi?Fatercnobis,epuifite resmouerepotuit,vt no tantum fua-uißimamthalamicoßortem , df Hheros dulcißtmostuos deßereres,nbsp;ßdetiam delitijs pulcerrimihuiusmundi,tuispratereaßortunisnbsp;familiarîbtn omnibus abrenuntiares? Sedhic uerum eß tUud.
Sur do narratur fabula, ^^ccedens igiturfacrißeus, plorantes fminits arcet dferetro, Deoj^ maniüimperat,'vfne ßUaremor-tuum impediat hominem ßed liberèeum abire per mitt at ad It cumnbsp;iß um beat ar um mentium, ad quem maiores ipfitss iam olim pra-eeßertnt. 'uti^ expeditus, tarn longum necfatis tutum it er conßce-repoßit,qHidquid in omni vitaprecioßee fuppellecitlis habuit,illudnbsp;in vrnamferalem inßerut, iamq^ antea domißua recenttbiis ocreisnbsp;fr veflenouxabeuntem herum induerut. Mortuo etiam ceruicalnbsp;ßubßcrnunt ,ßcca terra refertum . Cumq^ iam ferale murmurnbsp;Flamines abßoluerunt, defunFli coniunx iteruin accurrens cumnbsp;eiulatu fr clamor e maritum ad vit am reuocat. Huius gemitumnbsp;ipßßacrißci cu cantoribus excipiunt,fr feßquihoram vociferando
-ocr page 265-RVSSORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24S
perdantadferturdeinde amp;a,rgenteiLcrux,eiinicupulofuperim-ponunt,^ demortuum monent, vtnefuimpatriam inconfuetu-dine clefiitim animortnn obliuißatur-, ßdpro ea apudclites aß ßdae deprecetur. Rogant etiam vt ante omnesD. Nieolaitmfibinbsp;conciliet, hunc nam^ Deum eßß tutelar em omnium Rojßrum.nbsp;Tandem cadauer infißam demittitur,Flamen 'verbßccipuluerisnbsp;tantum vrnxßuperinißit.quantummanutenerepotelt. Caterinbsp;deinde mortuumßcpeliunt^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piaeulariafieraßuumßor^
tiunturfinem.
Bodem diecnam fit 'isopipare apparate inßruunt ad haneChriflianiÇita7nendicosappellant} vocantur y vtnimirumnbsp;tancf^uam ociofi pro mortuo Deosinelament.Flaminesitem ^om-nes conßanguinitatepropinquos inuitant. Cumq^ßttnihi huncnbsp;haberent honorem lubenter ecaßor eosadf eapotißimum de caußnbsp;ßa, not mores cor um redlius contemplari obßruarepoßem.
Hoßitesofiulo blandißtme eoecipiunty^quemq^yVtdignioryeß admenßam colloeant .Sedhictibi illud ad ment em reuoces 'velimynbsp;RojßosomnesS.Nicolaum tanquamDcumadorare, eiu^que ima-gtnemin domibiis 07nnium 'videri. Aceumbentibus conuiuis ardent emßatim adßerunt candelam eami^Nicolao conßerantydenbsp;precantesßedulb proßalute beatitudineamieidemorttii. Poßeanbsp;inßcuteda argentea tritieum cumßtperinfuß melierato appo-nunt.
Singuli liguldßimentesymanibusdeßundli reru abundanttamy amp; nepottbstsßupelleSHlem copiofim vno optant ore. Alox calixnbsp;'vino adußoplenuiobambulaty^hucliquorenonaliterpotantßnbsp;'vacca algentes 'vndasy'vt in prouerbio dicitur. Neq^tamen hocnbsp;ipforumfaclu certa ratione car et.Fix enimillos ob ciborum crudi-tatem 'viuere pojße arbitrer ß tarn forti potußomachi frigidtta-temnonpropulßarent.Fereulisdemum appoßtis ßnior inter Flcc-lio $
-ocr page 266-Î4-Ô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R ï L I G T O
iviinesïterumpingui.ithtiri'idilnt^ Imnirss cjc'ttfôrâspode/gt;' fcripto Crticisßgno cibo benedicii.rercgrinis hyrfii}}ibt:s Elepha'fi^nbsp;iem honor i( gr/itiipr xbihfcnt dd'jfgji idicuù!.!ßtnt dignxtionh (dnbsp;pr^emiminenti^, wuneribn^ ndßoiunt liber aliter. Dur/ni, omnctnbsp;preßilutefui Regit, pro beatitiidine amici mortui, pro /elicitattnbsp;adßmum (-r cognatorum.plenit cantharisbihunt:ßtßere,'vt vitenbsp;duo Tjeltres ißit ab exequp sßbry domum di feedant. Eleemoßnitfnbsp;ilit t^ui lantiorisfortunaßunt,die Kencris dißribuiit,ßdexiguaittnbsp;tantum gregarij pandparticiilam.
Ait apc-nef»
Porrb deojanis ßipersiitionihus, quibitt hu gentesdedit^ ßint,quidattinct dicere? CMulti ßerpentes in domibuifamiliii'nbsp;resbabent dpalunt.
Eamonem lt;^uod, mcridiantim metuunt dp coliint. Ille enh^ cum tarn maturte reßcanturßuges, habitu 'uidua. lugentisruriO'nbsp;bambulat, operar/ßp^ aani velplitribie^, nißprotinits zißßectt^nbsp;in terramproni concidant, brachiafiangit dp crura, nep. tamefi'nbsp;contra hanc ptiop^ plagam remedio deßituuntur. Habent enitttnbsp;in 'vicinaßlua arbores religione patrÜ cultasjharumcorticevul'nbsp;nerißiper impoßto ,illudnon tantiimfanant facileßd dpdolortti^nbsp;loripedieximtint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Litem caftrenßem, tpuam noßri milites hue adtiexcrant,tab modo eospropulßare 'uidi. Eunem accipiunt, etimp.per forante)^nbsp;ßcamniin domo 'uetußioris tantiff er trahunt (ß retrahunt .dottednbsp;ignisßcintillam ex arido aßre eliceant-.ßamma conßedla, cerctitt^nbsp;tn deltibro 'vndis lußralibusperfußum aecendunt. Omnes deinibnbsp;qui exhaefatiillaprunas oj eit or rem domi concernant, tut osfortnbsp;credunt apedtfera contaßone,dsßtnonnunquam,vtcuentutß'nbsp;deireßondeat.
Loloribfis dorß talem adhibent medicinam. Piierosilleg}' timos,quorum hic ingens est numerus,eer to are conducunt.Hßnbsp;rum^i
-ocr page 267-R V s s o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;247
rumq^ tcrgnm pedibm fcx sentiespremunt conculcAnt. Hoctne-dicArnentum anadynum îmiorihits profmjjè abjarunt.
/rîAgiflratum de valant^te Regtf .iccipiunt.Oppidii Staro -ßx haceß. CapitAnci imper ant dj; praßia arbitrio Legesßgunt .eß t» plebecuumJecuri dornt»Antur. Caußß crtminAlts ad iitdici.inbsp;rarbdeferuntur. ß cor/uiciadtxijßcnegAt.abßiluitur. NA-,nnbsp;PAltnodiAmprop«/iA trrogAtA reptttant. Iuris Romar/i fcriipulofÀnbsp;volu'fntnA.BArtolts ßBAidosßuftrA cuolutßißbic cjße voles- StA-tiitisentm. ideH, legibt^sßrtptis vtuntiir. Inillis ßhacßanci-tumeß: Homiddam.nß!» ipß) faclo deprehenj'nsßr. quin^flo-rcnis vit Ar» redtmere poße. Homini autern qtn ulterttis canentnbsp;cxtidcrit.mu'clAi»deccn/ßorenorumirrogAtidAmeße. FttßuArynbsp;pee»A ipßs interprxcipua tor met a eßi. Nob; les cnimßtos agricolsts.nbsp;BlerimAiîcipiAßiAß tpuAndo peccarunt horrendum in modumfti-ßibits dalAnt. ßdß verbgrautu^ delitpuerunt. virgisferrets luce-
TAntitr.
Gens esi»AturA ad annApropenfor. Ä'lAebxris .frArneis, (ß file At ts enßbtts pugnAnt-.psrfxpx ctiam cIaua ligne a quAm fempernbsp;ud7»znum hAbcnt. Si ms Aveut. Goßram in dc xtrA tenent.Arcuninbsp;aut em TArtAriciim ctimpbAretrA ß Arwidinibtu veneriAtis late-ri alligAnt.
In commefAtionibits non tantum rubri charthACca fnibola Regts Lubenter tracîant .fid ß ludotejßrario gaudent. SttnirnAnbsp;aut em folertia prxlta latronumludunt. Vt gemini inter fi Regesnbsp;ttlbtaf ni^erq^ pro laude oppoßti certent bicoloribtis armis. Innbsp;h.uprofecio arte ita excellunt.ui hatidfitAtn an vllagens eiirnilhsnbsp;compAraridebeat.
Cumpax eß.ferarttmpelles ex Adofibouia in Roloniam ß t-isiset-' Liiioniam venalesafiortant. Alel-ierarn.ßcoritimmagiiA copianbsp;peregrinis vendunt. Camp;teri venando ßlatrocinia exercendo vi-
li d
-ocr page 268-quot;Genatte. ptißnt.Lupos, Lynces, ^Martcsfipeintrail^ßtoppidürumitfiiA 'venantur.MArtes quidem in ßimmitutibui arharum plertim/yfnbsp;manent^^ mei ah apihus congeßum auidißime lingnnt. Rußt cinbsp;igitar canes aîiint 'veßigatores-, odorat» produnt animalinterar-h or umßr ondes abßconditum. Tum senator magno i£l» arborentnbsp;per cut inens Marte deßummo 'uertice deijcit: quem illiconbsp;nie dentium morßs necat sas-aquod^ in locispaludoßs habitâtes
rationedecipiiint.Hoc aritmal. qttia in extremis amniiim
rumtrullas ames.Nam interpocitla homines ejße deßnunt.
Veßitw. Viri fceminxßaßortuna bonisßrmioresßint.eodeßere habi-tuvHiiuntur. Tunicam talarem varq coloris ex panno Britan-nicohabcnt-.limbisveßium taniasßericas,^globulos deauratos intertexunt: v ter que c er eis calceatas.Tmina vittis ^mitra ca -put tegut,viri cudonepileoue coloris diuerßßimi,Rußicorumfilianbsp;excapitibusfer^entumtorquem collo circumdant. Tulgus autemnbsp;ex pellibusßerinis tunicas,ex cortice arbarum calceosparat-.Rt totnbsp;hicßuntßutores quot ruß ici.
Na-
R V s s o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;249
'Nafura pyofecîo ßib ajpero''clo homines etiam eïegintes froducit. Corporaplerunip^folidahahent ^fticciplena.ldeg^adèbnbsp;inform is esifexus mttUehris.fiijuisformariim nielt-t ejf/pi'ilator.nbsp;Omnem aus cm decoremfuum vnico potandi noitio mulieres obfitfnbsp;doit. Jnhaceniinrefimaritosnon vincunt, certenonfuntilhsin-
Mn/Sca-
Miißcaß'tbtilioris ignarifunt.Pandur as nulla arte tract ant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
tantum ttbias vtnculares in délitashabent. In nuptijs alß ßolennitattbusperfape admanuum complofaru fragorem choreasnbsp;ducunt.
Libros latinos équot; gtecos nunipuam vidpfunt,^ tarnen de ^'^^' Peligione Gra:corum multagloriantur. E^cumfmcl nouum in-ßrumentum Tiguri grace imprefum mecum hab erem rogarem-^^Flaminesvtaltquamperiodulegerentdlli hoefiß faiturosper-negabantfmeie adßrmantes, eiufmodi typos nuncpuamßbi ante
Menfa elegantia non magnopere curant fed crudos cibos Deos ¦dEgyptiorum.porrum eßcpe auidißime ingurgitant.Ditioresnbsp;'vinumßmedonem^'vulgus^iufltim, hoc efi^ aquam bibit ad-mixt ofate vulgari. ß pane mucidoßuarofi^ quot;jefeitur.
DomusRutenicalgneaßtnt.iG e^uide male materiata.lta tarnen deßpiunt^vtexißtmentparietem cratitium laterittopra*nbsp;ferendum ejfe. Camenti apudeos nullusfere 'ufus ePt. Polocia tantum tria templaßint,operelateritio exflru^a. Exhis tert tummo-re Italicopulcerrime expolitum nunc ibidem conßieitur. Cat er anbsp;Moßhorurn Dux loannes Paßlides deuaßauitycu anteannos o^o-decim Polotiam deditionein fuam accepitpoteßatem.
Pads tepore opimos accipiunt ex agri.sprouentusmec vUisfere uicius. ßugihus homintc vtilttatißruietibus carent.Aues omnis generisnbsp;per dices put a, phaßanos, attagenes erythrotaones fumma ßler».
Ek
-ocr page 270-250 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
tiaper inßdioicapiunt,leiii^zre âùiendunt. Pifcitim lattiißirao' rum admirahilem copiamperenni.nidißipeditantflumimit Bary-ßhenes.,DunA,T)rifiiADri]J'n,PolattA ex auihiis innumeri lictti ßnbsp;effundufit. ExcaBio fais ibenco ciboscodiunt.
Mctallum epuidempatrio in foLo nor) effodiunt, tarnen au-ri obryzai fignatup^ argeati niaximo deßderio tenentur, atp, hot euitium cum cater is mortalibfts commune habent. Piumos ear umnbsp;Atgenteos oualißormaprocttfis adtuam Excell. mitto: ij vno in latere CataphraBloßgnanturdn altero deßnptaßunt Ruthenice hatnbsp;'verba:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc ePifprincepsmagnus loannes.
Hacferè eaßtnt^Dauid Chrytramp;e,cpuamp; in Otientaliori Rußia obßruatione digna putaui-, cpua quidem, ^ut tua cupiditati ßtufa-ceremdibenter in haspaginas conieci.Nec tarnen omnia attigtßednbsp;tantumßimmaßeipuuttisßumßaßigia rerum Apes vt tcneroßu-dens Uquori libatßimma thimi aut crocon rubentem.
Armentj. Armcnß quoque antea adteperßcripfi, necpue dubito Itter as tibiredditas ejße. Hosfiequentes habit are Leopoli.,atq, ibidem pulcerrima templa habere, ßtdemanus Gißus-, 7. luny Cauna tnihi dixit. Ego quidemßaliquando officq ratione hoc ipßtm b-ccbit.,Leopolim excurramy ds' 'vitinam \.^rmeniamperlußrabo,nbsp;ßtißiisq. deinde omnia Uteris tratiabo,
Tartari. Reßatnunc ut de Tartarisperpaucaßtbßiamtis. Cum 'veria cpißolam adteßcriberedecreuerim, non eßqfiadhisioriam expédiés. NoUranamq^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eartarorum quidera
copias minime contemnendas regß in caßris'perßepe 'vidi,atqut hi ex Pracopienßum Horda aduenerunt, ex quanunc quoq^mili-tem conßripßt Stephantts 'viblor. Cateri Polonis notioresßuntnbsp;Tauricenßs, K^ßurcenßes, Naianenßes.^ Rcz,ihorenßes, CP Circaß-ßi. Principem Hordäßa lingua Cz.arßoc esi. Imper at orem appellant .PioviUs aut ent, quibttsresmcdiocriterßuntßecudamp;-, Cneß,nbsp;idehi
-ocr page 271-TARTARORVM, _ 25Î id esî,Pr incites 'uoca.ntur. TAntu^ntniiram barbarAgentlrfaßwnbsp;(Pi, ut ettAm titulos amp; f^AgriA miferi Aiicupentur norninA. Religionbsp;eorum ßnedubioditierßßimAePi.
Ego illorum ritus^ quiRegunoflrifceptrtim Agnofcunt,bre-niterAttingAm.RellicifAnettimultuseosA numintscultunon auo-CAiJt. Naw Venerisdu.c'um vixßilipfinitentesßArgereiAm c«~ pit rAdios, in medio cAmporum Aquoreireojuentes conuoUnt. Hfcnbsp;t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J- !nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ r t rt 1 ! Tattjr*
PAgAmido 'verttce^pedibuscomglicatishumtJedens JcheaulAm ßnißrAin mAnu tenet, in häncdeßrigtACX t^lcorAnogAradoxAnbsp;Aliquot ccngeßit,qti£ voce cUrA Ad ctrcufiAntes récit At tlliß qu Ando nomen Dei amp; MAhometis Audiunt,gemitu cAgit is inßexio-nereuerentiAmfuAm declArAnt.LedioneßnitAdnßAtionem quif-queßiAm reuertuntur. Cxteri tAmen, quigAcem hello, (rcono-tniAm militiAgrAfcrunt,Alijs quoq^ ceremonijs occugAntur. Hi v-noA VilnAmiliAri, Adßuminis VeliAripAs ,gurguPliA Aliquotnbsp;gAgum Amanißimo locoßtnm hAbent. Hue ego XU. KaI.IuI cumnbsp;JjAnne GAmrAto StrAlßindino, mercAton due PilneßexßAci-Atus ,dclitbrum eorum intrAui.în Ulo certè,nec Alicuius Diui, neenbsp;Atri DAfnonisßmulAcrum vlltim videtur. Hudi vbiq^gArietes.nbsp;v^reA tAmen gi^is tAget'is inßrutA ePt. Die Veneri die At afemgernbsp;AdßicrA CDnucniunt,eA-, vti oginor,de CAußA,vtßgnißcent neq^ itt-dAorum ßigerßittoncs, ncq^ ChrißiAnorum nomen Ut rcligionemnbsp;ßbi g rob Ari. Dclubrum nulli niß dißAlccAto ingredi licet. CtmgA-nArum boAtum minime tolerAnt. Pag.a Autem,exortofoie, inßtm-rnitAte tcmgli cxedrAinßßensßentoreA vocegogulii Adcodones .nbsp;vocAt. Cumcj^ lAmßequentes Adßnt,ß(mto Ad mAnurn »...^IcorA-no quern ^...^drAbic'ts Uterisfrig turn mihimonßrArunt, nurnin'isnbsp;colendi quot;Ationem Ulis exgonit. PoßeA de Agotheoß CldAhometis,nbsp;de.j^iUius mAießAte d?grAcellentiACArmenAgreßedecAntAnt,dPnbsp;tunc Comitiorumßnü eß. Si ^.^IcorAnum, vel olium quemuis
Kk 2
-ocr page 272-252. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO^
libritmtjpis.editumhic 'uiderclicnijjitcu eerde rnngno t'clprct 'K^ comparatum, ad te mißjjcm. In tant o ant etn Itbroritm defect nnbsp;nihilfe venderepejße dicebant. De Deo Icfu Chrißo Spiritsnbsp;Sanblo ßtißra eos tnterrogabit. Ver am enim piet at em it a curant,nbsp;'vt numerttn'i lupits aut torentiafiiimina ripas. IS^ortßemeligiturnbsp;admiratusßum dim inter Chrißianos habitentcur adeo durißntnbsp;(ß chrißiana reltgionem aßiernentury dr quot;video fane lefuitarartitnnbsp;niigas, qui de conuertendis ad Romanam Exclcfiamgentibtia mid-tn drgt'^tndia fabidantur. Cum neqiiaquam hos,qut vicinisinpa-riet lb us commoraiptur.a uanafiperfiitioneabducerepoßint. neq^nbsp;tarnen dr hoe negare außrneßfein Scythia homines leßu nomcna-dorantes, ctim did umfit per Dauidem de quot;voce Eiiange'ÿ per Apo-ßolos in gent esfpargenda tn omnem terram exiiiit amußis eoruntrnbsp;dr infinem orb is oratio eoriim.nbsp;nbsp;Porro nonfugit cxellentiam tu-
im dogma iSPL th omet ar urn magna ex parte ludaorumfupcrsii-tionibii-s dr fomniys eße refer tum. Tartari igitiir Ctrcumcifio^ neni quoq^ ret inent, fed diuerf ab Hebrats rat io ne. Secundo e-nim d'tertio annù a. natiuitate,prout Papa 'utfum csi.., circurnei-duntur..
Linguaeorim aPolonoidiomatetamlonge abesi^ojt inScy^ thiam-.iUiin Sarmatiam commigrantes, ranaSeriphisi non iniu-riadiciqueant. ^uitamen in Polonia,dr Lithuania cß'vtraq.nbsp;Rußt a louß late^ dißerßßnt,plerumq^ hominum,qu:bußcum de~nbsp;guntdinguam addifeunt dquot; callent.
PratereatllorumPapahoc mihi inßermone dixit: In multis fuagentisregionibiu.ßolem, ignem, malos item genios,tanqtiamnbsp;Deos coli. cJMoribtisferisfunt,dr duri labor is paticntißimimcc e-tiam quot;vna quot;vxore consenti. ISIamplurimas ducisnt. quarumpenenbsp;miranda domi esi concordia. Sedprior cat crisgratiorh.ibetur eßnbsp;accept abilior.
Moftuos.
TARTARORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25?
/idortuss htcnoa cremunt,feddefodiunt. Spsnfos ctiumfito^ fundi üs addd.ï dote reht-is Oeconomix. neccjfrijs: matrimonianbsp;iun^t ridictdis wehercle ceremonijSyquos alio in orbe idtquot; reiutlu-ros^^vnd fem^^fiittiros autumit.Deundnabui demortuoruitunbsp;fentiunt -,00.5 Tjidelicet ex vno corporein aliud tatiferdemigrare-,nbsp;doneepnzcellente ali^ diu qtixfitam inueniant habitatione^atcf^nbsp;hincmagnaißamudilurninaCafiresfuirasprincip en^tosejf.
Viciusilloritm fnifrrimus Cydopicm-.Namprandentes aliquoties cum hor ore aßt xi. Carnes certè etytiinas acfemicoclasnbsp;aitidifnne deuorant. nullus illis menfarum (^fidilioram eß quot;jftts.nbsp;Cutes eejuoru?n iam turn fumantes, reeens beßia detr adios pronbsp;famnis confißtri conßernunt. Lac equarum tanquam vinumnbsp;Cretenfeadmiranthr cbquot; epotant. Hi bellis^acynaeibus,arcu ßfi-gittis pügndt foellatorumpraßantia eq^uorum omnibus facile an-teponendi.
Proeopienfiumlegatiis XIX. lunÿ rilnam aduenicns Regi Euangelionadferebatfde reaßiis contra HMofcosamp;nirtjose ß'for-titergeßa. f^od videlicet non tantum maximoshoßisprouin-ciasferroflananad^feliciterperuagatifintfedei' ad ipf CMetro-polis cydofchouio mænia penetrarint. Horumßudium voceßionbsp;Rex collaudans ,magnam fe ipfisaliqitando gratiam habiturumnbsp;dicebatß deinceps c^Hoo^ magnanitno conatu irt aduerfarn geniernnbsp;artna fy bellum inférant.
lam de rebus Polonicis tyuales ex nunc fint, feribendum ali-quidertt.^iamhdenim abste literarÜ tribuspenè mefbus actef, mcas eptßlt;jlos,oju.'is Mato fj^Iulio exaraiiidntercidtffe video.. Rex Stephanus vtèlor, 2 ç. Apr ills ex Cornitijs Warfiuienfhusnbsp;Vtlnam reuerfus esi.VIILautem Kal. lun. Eogdanus Bielfctus,nbsp;Mofhusnobilifmus.àfioprincipeprofugusadregem vend J'tl-nstrnquinontanfumhumaniffime nouudy^ inférât um hof dem.
Kk. i
-ocr page 274-R E L î G I o
exapit ,ßd nbsp;nbsp;THUMeribui adfscit liberAÎtter.Sunt homines ^ui
ominis loco illius Aducntum excipient, amp;fore confida.ty'ut exfoltus confilio Rexplurimis in rebus adiunetur.
Sequenti die.,qui erat 26 .Maij^LegatosMofchUosaduen-tare 'vidimus, comitatum hab ent es fatis Jplendidum. Cum Ulis aliquot diebus de pace tra^atum efieffeSlum 'vero nihil. Coditio-ncs a Regepropofita tales funt ; Mofchus Liuoniam tradat. Impedimenta bellica^ commeatum in ar cibus déduis relinquat. Sumpt us etia duabus expedttionibusfadlos perfoluat.Pace perpetuamnbsp;fntiat.'Danoriim amp; Suecorum Reges hoc federe compreheridan-tur. Captiui âvtÇûj 'velpermutatione redimantur. Ipfe Priuccps innbsp;fnibus vtriuf^ regni ad colloquium fe fißat. Internuncy cumnbsp;dicerent nihilhoru fuis in mandatis annotatum ejfdnterceßtonenbsp;Procerum,decern dierum faciumimpetraruntj'vtinterea per venbsp;redarium Principisfimentem cxplorarent .llle quia diediclo re-uerfits non esi, Rex quidem Legatos dimifit.
Ipfe uero içtJunij ,equumingyros tortum cofcendens,Vilna e-grejsus elicirciter decimadiei horam,coelo itafereno (ftam fauß-is hominum acrlamationibus y'vt dubitarenemo poßitßunc Prin-cipem diuinitus Polonorumgeti datum,ex hydra ißa Lernaaféliciter debellatafamdreportaturumeßeimrnortalem.Equitabant in agmine 'variarum gentium Proceresdnter quos nonpoßremusnbsp;erat légat us pontißcius Ioann es Andreas Caligarius, Epifoptssnbsp;Erittonorienßs ,qHipro confrmaticne Regni pecuniam Papa debi-tam depofiens, indulgentiasßmulnbsp;nbsp;peccatorum remißionem
larg^ßimam attuliî. Proximum ab illo locum tencbat qenerofus 'vir, Leuinus Bulouius, ah illulirißimo Marchione Brandebur-genß^ßBorußorum Duc ein Icgationehuc mißts, ^uipoßea Cau-nam rcuerfus, cum ad prandium me inuitaffet ,amanter hoe Ànbsp;me petf, vtßto nomineefalutem tibiplurimam adfenheremnbsp;addens
-ocr page 275-POLONORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 5/
ad/^ens illitd.In Borußiam quidem te hoe tenspore non 'ventu~ rtisnyidquodegoßimmo cum dolore audiui : StatuerAtn enimÇaIu-tAndigratsABegiomontemAdte excurrere.
TidcnsAnnsis qttoq^ Gifiui, I. V. D. Regu intimus Seer et Arius,homo omnium hominum hunsAnißtmus, optimis h-ter is egregiè exultus.2i. lunij Mi^ioriAm AugufiAtiA Confeßionis tuAm. Ab Rittero UtinA ciuitAtedonAtAm, VilnA mihi moßrautt.nbsp;Cumq^ßumtoßemel iterusnq^ CAlAmoßcriheretihtvellet,neq.tA-mentAntA tndicibilinegotiorum mole opfsreßusßbi ipß fetis-fAcerepoßet-.inuitus quidem hoc tempore officiumtUA excellentienbsp;debitum int ermißt yine^ per Apollinem rogAuityUt hAnc candi-dißtma mentisßuA Adfeciionemper epißolAm tibt ßgnißcAremddnbsp;quodinefAcîurum^ojtidebuidtÀ lubenterpromiß. De omnibusnbsp;t Amen rebus y qu£ h Avenus gefi^ ßunt, (ß quA deinceps numinisnbsp;Außieio gcrentur-fAcicttepAulopoß certiorem.
RegisnoßrifrAter-,i:rÿyluAni£ Prtnceps,nnper deeeßitiCuius obitumRexgrAuitertuUt.,vtpAr eß.metuitßortaßis uliquAm innbsp;ißislocis snutAtionemyquAnqiMmfilius d,emortui, decie Annorumnbsp;puerßßtbditispAtrisßicceßorßominAtus eß.Eodedie quo TrAn-syluAnorwm Dominus exßincius ePt, Generoßßtmt^ Regis equusnbsp;exAnimis conciditßperß,quinonproculAbArceVilnenßäefoß-ßts ePi-(ß column Am habet ligneam.
Belli ßußcepti moles hacAptAteRleßcouiAmtAnget. CMilites vn-diq^ hue conßuuntßleex GermaniAyAlter ex CalydoniA,tertius ex BritanntA, vt nimirum ujenales animas tan tb citius R lui ont pro-pinent.Nam vndtq^ ad inferos tantundem via eß.
Rex dumfor is ho fern quarit^nos domi pro piet at e bellum geri-mus.Proceres quidem Polonici, qui purioris doclrina profeßfori-busfauent, ßpartim Zinglianos defendiit., partim Augußanam Confeßionemfequuntur'.antCAbitumfuum deineunda con cor di anbsp;Kk 4
-ocr page 276-RELIGIO
256
ßtaßerunt ^certum eße adßrmantes ,q} N. Ro:d.e crentus in fernicicm Lutheranortimiurnmentur/i pramp;Hitcrit Psnt. (J7,îax.nbsp;¦ Hut Its vero tyrttnmdem non adeo mctuendatn tjjeß nos fgt;iè in re-ctmusnihil.SummdaLiionisudiunctst continh figintt. Ipfc Deinbsp;flitisyVitnumglorioftßimoäduentufio 'vulneru EcclefiJi citoßt-net,^beatitudinem nobis dienetßempittrnarn.In hoc quidern fi-culo ftnceramßerare pacem non licet. Anabaptisias 'vicinos pernbsp;occaßonem erroristtdwonui. Horumßuperintendentes Laurensnbsp;CrißcQtiius ihsireßnß defenßirumfiribit .cum prodierint chart stynbsp;habebintiisßaneautcontemnamus.autetiam qttod auLioritatenbsp;ßanLlarunißcripturarurn reßutemus. Literas ipßtss Crißouij adnbsp;tuam Excellent tarn tranßnitto .lamq^Colophonis vice et tam atq^nbsp;etiam vehementerterogo,vthaßcepaginas tuoiudicio emendes.
ac vel legasjvel diuulges, vel abÿciasquidquid herum feceris.
meofacies conßenß.Summu Pontißcem Eccleßadeßum Chrtfum, Hei ac virqtnisßlium,quißolus ePi longitudo dierurn neßrorum,nbsp;totopePioreprecor yVt tuam Excellcntiam ßiritu ßanllißimo ßonbsp;gubernety^diutißtme incolumem conßeruet, meq^ tua be-neuolentia^amoritotumtrado. VIII. Kalend,nbsp;i^uguPi.\^nno. cjAL. H. LXXXL
* * * *
* ' * *
* *
-ocr page 277-DE RELIGIO NE ET SA-
CR IF IC IIS VETERVM BO-ruflbrum,cpiftolalo. Meletti
GEORGIVM SABINVM.
Vmelcgiamillumttianiyqtnim Ad Petrum Pcmhum CardinalemßrifßHi, mihi legen^àAm exhibuijßtnbsp;Hier onymuefilms mens, c^uituisficriptis plurimumnbsp;' i deleclArifioletdn q»A defAcrificio capri-,^ Anguiumnbsp;cultu,(^ux nonnulU S ArmAtic AgentesfiAciunt, com-memoras-.continerentenopotui^quin caquA de-vAno eultuCArumnbsp;gentium comp er i ^Adteßriberem, tibi tj tique non ingrAt um fo nbsp;fefierAns -tfieArumgentium , Ad quoi fato quodAm njocAtuses,nbsp;amp;inquArum viciniA 'uitAm Agu^mores'^ idolatriAm flenittsnbsp;cognoficeres .Multi enimfiuperPiitioßritus ydolAtricidcultuspAfinbsp;ßm in his regionibtts Adhuc occulteßeruAntur,qui tibiAduenA no-dum forte cognitißunt. JtAque quot;vifum epi communicAre tecum,nbsp;quic quid de Ulis compertum habeo.Acne longiore^tArpromiOynbsp;referAmprimofAcrificiÀ, quibusolimBorußi, SAmogitA, LithuA-nijRuteni Liuoncs, coluerunt dAmoniA pro dijs, At que etiAmnbsp;nunc tnultisinlociscolunt occulte'.deindeßepersiitioßs quofdAmnbsp;ritm, qiiibus nuptilt;, funerA amp; pArentAltA Apud CAfdem gentesnbsp;celebrAntur.
P)ie GeorgtjfAcrificium facereßdent Pergrubrio^quiflorum
Ll
-ocr page 278-258 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
plant Arum ¦,omnium^.germinum Tgt;eia er edit ur. Huie Pergrubrio fAcrißeunt hoc modo. SuerißeuUes quem piirßehAyten AggellAntyC'nbsp;netdextrAobd.'im cereuißxplenAm, inuoeAtoq, damp;rnonij nomine-,nbsp;dccAntAt iUita Uudes: Tu^inquit )Abigis hyeme ,tu redueis Amæni-tAtemveris'.p te Agri hör ti taretpte n em or a eßßlti^fr on dH.nbsp;Hao catilenA ßnita,deeibeM apprehfdes obdA-ebibiteereuifiAnullAnbsp;adhibit A mAnu-.ipfamq^ ob dam it a mordictis epot am retro fugr-tnbsp;caput iaett.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eum e terraßtblata-, iterumq. impleta tH, omnes
quotquodadßint ex ea bibunt ordine-, at que in laudem P ergrub; q hymnumcanunt. Poßea cpulanturtotAdie,(ßchoreas ducunt
Stmiliter quando iamfigetesfuntmatura, ruftieiin agris adfaerifeium congregantur,quod lingua Rutenicanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'vo-
CAturdd esidnitium meßis, Hocfacro peraHo .^'unuse multitudine eleclits ^meßem auficatur.,manipulo demejf que domtim adfert.nbsp;Poßridie omnes,primo Ulins dorneßici,deinde camp;teri quieunquenbsp;volunt ,meßemfaciunt.
F Apia autern mefefolennefcrifieium pro gratiarum ect ione eonßeiunt, quod Rutenic.a lingua OSlttCf, id est y cenßimationbsp;meßisdieitur. in hocßicrßcio, Sudini Borußiapopuli,apud. qtiosnbsp;fuccinum colligitur ,caprolitant ,ßeut in el^a tuaadBembumnbsp;ßenbis.
Litandi ojero ritus est tails. Congregafo popuîl ctu in hor-reo,addueitur caper, que Vurßehaytesillorumßi.erißeultism.icÎA-turns, irnponit uriciima 'vtraq, manum, inuocatq, ordtnedamo-nes, quos ipßDeos eßecredunt-.vidclicet, Occopirnum, deum ceeli (ß terra. Antrimpum,deum marls: Gardoaten, deum natitarumnbsp;quails olim apudRomanos fuit PDrtunnus.Potrympum,deu fluui ¦nbsp;or urn aefontium. Piluitum,deum diuitiarum,quem Latini Plu- 'nbsp;turn voedt.Pergrubrium,deum veris.Pargnum,deairn tonitruumnbsp;^cternpcflatuni.Pocclumßeum infer nt eßtenebrarum.Poccollum
Deunt
-ocr page 279-B O R V S quot; O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;259
Acu-fi Aêriorumf^irùuum.Putf um .deur» quißieros lucos tue-tur Außeutuin, äcum incolumitatii £grttudi»is: Marcoj?!)} inm,dcummagnitum nobiliu-.ßarßuccasquos GermAni Vλnbsp;hocesißuhtcrrAneosvocunt.
His dnmonihM inuocAt(s,quotquot Adßtnt inhorreo.,Dm»es fimul extollunt CAprû,fublimemq,tenent, donee canAturhjmnnsnbsp;quoßnito, rurßus demittunt acßßunt caprum in terram. Tumnbsp;ßcrißculus admonetpopulum, 'ut folenne hocßaerißeium à ma-ioribuspieinßitiitumßummactim venerationue faciant, einsq^nbsp;rnemoriam religiose adpoßeros conßeruent. Hac conciuncul.t adnbsp;populum hibitajpße mallat 'viclimamßanguincmq, patina except um dißergit.Carnem 'verii traditmulieribus eodemin horreonbsp;coqttendam. Hamp;intereadum carocoquttur,parantcßArinaßligi-neapUcentaSy quasnon imponunt inßurnumßed ajirißoeurn cir-cumß anteshinc illincper ignem iaciunt a bßue cejßatione, tandiunbsp;quoadillainäureßcant.dr coquantur.Hisperaclis epulantur atq^nbsp;hellaantur tot a die acnoPle ißque ad 'uomitum.Ebrij deindeßum-rnomane extra villam progrediuntur, vbi rcUquias epularum-qua remanßerunt,certo in loco terra operiunt,ne vela volatiltbusnbsp;velaßerisdtripiantur. Poßea dimijßo ccetußtam quißque domumnbsp;repetit.
Caterum, exomnibtis Sarmatugentibitsßpranominatis, multiadhucßingulari veneratione colunt rnißcutum^quißacrisnbsp;arboribtis lucispraest.Tsßtb arbore Sambueo domicilium habere creditur. Huie paßim hominesßipeiTiitioß lit.ant pane, ccreui-ßa,alijsque cibisßib arborcßambuco poßtis, precantes a Putßatonbsp;vt placatum efficiat sTrlarcoppolum deum magnatum amp; no-bilium ns-J grauiore^ ßeruitute^ a dominis ipß premantur:nbsp;vtquf_jßbi mittantur Barßucca, qui(vtßupra dißftm cslßub-terranei vocantur.His eniin damonibits in domo verßantibitsßnbsp;El 2
-ocr page 280-260 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO
ßcricreduntfortumtiorss : coflocänt vefperi in harr enfiiper ntenfan mappAßrAtAm pAnes, caßos^butymm, cereuißAm : necnbsp;dubifAtit de fortan Arinn Accefionef mAne reperiAnt cibos illicnbsp;Ajßimtos. Etfi qaAndo intAedtts cibns in menfA rewAnettunenbsp;WApnA -Attgantar cur a nihil non udaerß metuentes.
Eamp;demgentes coluntßirittts quoßlAm'vifibiles,tj^uilinguA EutenicA Colfp/ CrAcaCoboliCermAnicAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^ecAntur.
Hotßirititi credunt hAbitAte in occultis Adium locis, vdincon-gerie Ugnorurn: nutriunt^ eos Uute omniciborttmgenere-,eo quod afferreßlcAt nutritoribtßßisßumentumexAliend horreisfurtonbsp;ablAtum.
modoßta
Cum vero hißiritds Alicubi hAbitAre Acnutriricupiuntfjos ergA pAtremfAmilioi 'uolunt Ate declArunt .In domet conger unt nodußegmentA Ugnorurn yamp;'tnuldrls Udeplenisimpa-nunt VAriA AnimAlium ß er cor a . ^^od'vbipAterfAmiliasAni-WAduerterit,necdißpAaeritßgmentA,necflercorA e muldris eie-ceritßd deinquinAto Ude cum omnifAmiliA fuA comederit,tuncnbsp;Uli App Ar er e eß perntAnere dicuntur.
PrAtereÀ LituAni ß SAmogitA in domibusßbfirnAce, vel in AngtiUVAporArÿ vbimenßtßAtßrpetesfouent, quoi numinisnbsp;infiur colent es, certo unni tempore precibttsßcrißculi euocAnt Adnbsp;menfim. Hi vero exeuntes,per mundum linteolum conßendunt,nbsp;eßßper menfAntAßident. ybi poßquAmßnguU fercuU delibA-runt,rurßn deßendunt,ßeq^ Ab dunt in CAuernis. Serpentibus di-greßis homines Utifer cul A ill a prAgußAtA comtdunt,AC(perAnt ilia Anno emnia proßereßbi euenturA. ^^odß adprecesßcriß-culi non exierintßrpentes Aut fercuUßiper menfAmpoßtAnonnbsp;delibAuerint,tum er e duntß Anno illofubituros mAgnum caUmi-tAtem.
4d bAe eadem gentes hAbent int erßfirtilegos, qui lingua Euteniea
-ocr page 281-BORVSSORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;261
P. tl te ni Ci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'U 0 cant tir .qui Potrirnpuminuöcuntes^cemrn
inaqutimfuadunt,at'qtieexßg»isßuei'/»agi»ibt^i inter fundent dumfiguratis, fronunciant as vaticinantur de qiiibußünqtie re-bii^sinterrogiii fuerint. NouiipßemulierctiUni, qUiH cum diu redt ttitn abßentisfilijßtißrAexpeßeißet-.erutcnimßlitis ex Borußiinbsp;in T) uni Am profeßw.conßulitßortilegumß quoedoéÎA esi^ iUumnbsp;natifiagio perijße, Cer a entmin aquAm ßußuiexpreßtformAmnbsp;fiAc}A nAuis, (ß effigtem reßupini hominis, iuxtA nAuim fiui-tAnt'is.
i^pud SAmogitaseli mons AdßuuiumNAUuAßAmßttis,igt;t cuius 'vertice olim perpetuus ignis ÀfAcerdote conßruAbAtur .,innbsp;honorem ipßus PArgni ,qui tonitruum tempeßAtum potens Ànbsp;ßupcrßitioßA gente Adhtic creditur.HAclenus deßAcrißeijs.
Nunc de ritibus Nuptixrum ,funerum,, ^pArentAlium, nxrrAbononminusridiculAquAmßperßitiofi. t_yipud Sudinos,nbsp;Curonenßsj SAmogitus, LituAnos mobilespuelU mult'is in le ctsnbsp;geßunt tintinnAbuliimy quod funictilo AlligAtumecingulo depen-det vßq^ AdgentiA.necducuntur,ßedrApiuntur inmAtrimonitim,nbsp;'vetert LAccdemoniorum more a Lycurgo inßituto.RApiiintur au-¦ tem n on xb ipfißonfißdÀ duobusßonßcognAtis. ißicpoßquAmnbsp;rxptAßint,tucprtmumrequißtopArentum conßnß mAtrimoni-um contrxhitur.
Cum nuptiA ixm celebrAnturßonfi ducitur ter circAfotum. 'DeindeinßellAmibicollocAtur. SedentißuperßellAm,pedes UuAn-tur. iE A 'verb Aqt!A.,quAßenfi IxuAnturpedes iConßergitur leclusnbsp;nuptialis AC totrdßupellcxdomeßicAy Conßerguntur itemhoßitesynbsp;qui xdnuptiasinuitxiißunt'. Poßexßgt;onß os oblinitur melle, amp;nbsp;oculi teguntur velxmine, 'velxtts ocnlis ipßa ducituradomnes adi-,nbsp;Um for es, quas iubetur contingere xcpulßare dextro pede. ^idnbsp;ßngulasfores circurnßergitur triticoßltgine,AuenA,hordeo,pißs.,nbsp;Ll }
-ocr page 282-flunt omni gener e fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tllam circumffergit.aitmhilho-
rtit» dcfniitrum fonf'ty ßrchgfcnempi'e colucrit-, remj. dorneßi-cem cur.ïiarit ea dtitgentia, qu/i debet. Ibis aCits außerturßonßt 'jeliimeri .ib octdis, conwtunm celebratur.
reßericHmßotßi adlecîÜdcducendaesf interßxltAndiim éi .'ibßinduntur crines, qnibtts abßißu, mult er es imgonunteißr'nbsp;titm.,niiieo linteolo adornatum.quod ueeorihtts geßtire licet .doneenbsp;ßlnimpepererint.Tarn diu enim 'uxorespro virgpnihttsßegerunt.nbsp;/idextremuintroducitur in bubiculu^'vbipitlßittifj' verbernta-ccijctiurin ledtu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traditur. Tu pro belUrijs .tfferiintur teßi-
InFuneribfis hlcßerueitur ritus a rußicAnls defun^fyrum cudAuera 'ueßibu^ fy cAlceisinduuntur cd ereSla locAturßuperßel-lam, cui ußidentes illorum propinquiperpotat ac beUuAntur.,epotAnbsp;cereuißtAyßtlAmentAtioßunebris, quAinlingua Rutenicaßeßnatnbsp;^alelc/(ek/p proq tpwcncnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;njnù mif(
pcfîp rt(bo i;prcf5 fjjvnuirif icl(/ Ukij^a ttj nie tniclfvG^ j/fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tj proc? tij idesf Hei, hei
ergo mort aus es ? Het hei mihi.
mihi, ^uare mortuue es ? Hum tibi deer at eßea aut petits ? pQuare iugem?^Mre ergo mortutts es?fc.Hocmodo lamentâtes énumérant erdine omnia externa Ulins bona, euius mortem déplorant:nbsp;nempe, liberos,cues, boues,equoslt;, anßeres, gallin as, ß'c. e^dqujtnbsp;ßngularcßbdentes, occinunt hanc F^niam, Cur ergo mort uns es,nbsp;qui hac habebus?
Foil lamentationem dantur cadaueri munußcula, nempe, ¦ triuUerißla euacu-.utro Unteolumddq^einscollo impUcatur.Citm
ad
id eH,aafagite vos dxr,/ones in infernum.^td fttntts tnortuo fa-
ciant,nummosfroqdunt in fefal.chrum,tanqaam viatico mor-tuamprofeqaentes CoUocant quoqttepanem, t^lagenam cercuißA p len am ad cap at cadaaerisinfepulchrum illati,ne anima velftiatnbsp;vel efiriat. Vxor mane veferi, oriente accidentefo temper extvndli coniiigis fepulchrum (edens vel iaccns, lamentaturnbsp;diebastriginta. Cognativerl/incunt Conuiaiadie tertio ,feexto,nbsp;nono, amp; quadragcfimo.\^ Fun ere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qua conaiuia ani-
pis domum pur gat. animasque mortuorum cum pulsiere eijcit, tanquam pulices, at que his precatsir verbis, vt e domo recédant.nbsp;Zelp/'Pllp öuflffcuiu tVCUïtlU xozw.hocesi,eäißisaebibißisani-mx diledt£,iteforas,ite foras. Posihamp;c incipiuntconuitu inter
mam defuncii inuitant .pre cant es ante iamuam, In his conuiiiijs, quibusmortuoparentant, tacite afeident menfextanquarnmati,nbsp;nec vtuntur cidtris. ^^d men fam verb rniniflrant dux mulie-res, qiix hofeitibus cibum apponunt, nulla etiam cultello vten~nbsp;tes. Singuli de vnoqttoqaeferculo aliquidfetb menfam iaciunt,nbsp;quo animam pafei credunt, bisque pot am effundunt. Si quidfar-te decider it de men fa in terr am , id non t o Hunt ,fed defertis (vtnbsp;ipfeloqHuntur\animabus rcUnquunt, mandueandurn, qua nullosnbsp;habent vel cognat os vel amicos vitientes , a quibus exapianturnbsp;c onuiuio. Pcr.teioprandio ,facrificulitsfeurgtt demenfei, amp;c feo-vicifetrn mulieribusffeque mutuo ofeulantur.
Dehac oblatione ciborumfuper tumulos defunclorwm me-minit etiam lt;lt;..Augußinta ßermone i $. de Sanctis, cuius verba
Mir or cus' apud quofdam inßdeles hodie tarn perniciojus Ll 4
264- RELIGIO B O RVS. error increucrit, it ßipcr tumidos defunclorunt cibos vimnbsp;coferdt,quaßegrtjßide corporibus amm£,carnales cibos reqraitt.nbsp;Eptdas enim ds reßecliones car.o tantum requirit. Spiritus au-tem ^AnimA^s non indigent. Parare aliquisfiis charts dicitnbsp;quad tpß deuorat. ^updpraflat ventri ^rnffttatpietati, ^c.nbsp;HaUenus ^.^uguPiinus.
Hac, qua de faperPtitioJis ritibus, nbsp;nbsp;ceremonijsillarum
gentium narraui -, partim ipße vidi,partim ab hominibusßde dign is audiui.nbsp;nbsp;T't veropraPianttßime vir qui variarum
rerum cognitione deleèfarißolittts es, pro ea qua ex-eedis humanitate, meum hoc qualecunqueßri' ptum abhomine tut amantißimo,nbsp;proßetlum bont conßlas
oro.
ALIA
-ocr page 285-ALIA Q V AE D A M
DE MODO lEIVNANDL ,
CONFITENDI EVCHARI-
ftiæ vfu, item dematrimoaio.Alc-xandriGtuagnini, quæfupra . folio 2 3 4nbsp;omilTa,
* *
*
rhcni inïeiunio,putin cæteris cçrcmonij?, àRonianisdifcrepant,quaruoiq; ieiiiniania-gna,qnibuscarnibusabftinct habent. Priniunbsp;inquadragcfima fepte intcgris hcbdoniadisnbsp;ab cfucarniutnabftinët.In prima autcm hcb-domada quam nos vltimam Bachanalium diciraus, illinbsp;laâarijs amp; butiraccis cibis vtuntur, eamq; Mafma qualinbsp;butiraceamappellant,reliquisvcrófcptemintcgris fepti-manis ad Pafcha vfq; etiara pifcibus abftiner, oleribus,nbsp;cauliculisraphano, fungifq; content! Qiiidametiam dc-notiores Dominicis tanrùm amp; Sabbatis diebusfquibusnbsp;ieinnare peccatum purant)cibum fumunt,rcliquis dic-bus,nifi fruftulo panis in mcridie confortati ab omni ci-bo abftinent.AIij die Dominico^feriatcrtia, quinta ôc fe-ptima,cibiscoâisvefcnntiir,reliqu!sfruftnlo panis, cuin
Mm
-ocr page 286-ïamp;s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K B L I G I O'
aqux fcrmentatâ. fumpto, totics diebus inædiaiîî tollù* rant..
S'ccundoiciunantpoftodauam Pentecoftcs vfq; ad fcriasPetriamp;'Pauli Apoftoloruni,appeliantq;hoc ieiuni-unr Dini Petri.
. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Terti6aprimax\uguftivfq;ad AiTumptioncmBea-
tiffimæ vitgiiiis Mari£E iciunio fc macérant. Quarto lex feptimanis in aduentu Domini carncnr amp; butirum abhorrent, vocaturque hoc ieiunium Philippi fecundumnbsp;Rutenicum Calendarium. Omnibus verb diebus fabba- tis (exccptis temporibus ieiunij) carne vcfcuntur.. Scdnbsp;feria quarta amp; fcria fexta grande peccatum carnibus vtinbsp;ereduntjitavt fi Petri amp; Pauli AiïumptionifqueMariæfc-ftum feria quarta vcl fexta contigerir turn eaquoqucdienbsp;earnibus non vefci peccatum putantjRoma'nofquchac denbsp;caufa maxime redai^uuntj argumetö Clementis POntifi-cis Romani idcoprobantes,qui dicit in ftatutis Apoftolo-runi Canone Lxiiij. Si Ecclcfiafticus die Sabbato vclnbsp;Dominicoieiunansinuentus fueiit,exccptis ieiunij Sab-batisab Ecclefiapcr(criptis,faccrdotio dcgradcrur.Si au-tcm fæcularishomo fueritcxcommunicetur,amp;ab Eccie-fia fciungatur; Nullius fanftivigiliamiciuniovcnciârur,nbsp;præterfantliIohannisBaptiftæ quamvigelimar.onaAu-guftidic/ex prælcriptioneCalendarij fui) celebrant.,nbsp;Monachi grauioribus ieiunijs,præ cætcris oneran-tur,quiaqua fermentata cum fruftulo panis fcmelindienbsp;Iiunipta,contenti effe coguntur..
CON-
MO S CO VÎT A R VM. C Ü N r I T E N D 1 M O S.
2S7
fo-Ppftcacoafifcndi fccundum pcccatigrauitaLeminiun-fta pnitentia,antcip(âm imaginem confeflbr,amp; confî-tens magnacuni deuotione reucrcnter fefe inclinant, fî-gnoquecrucisfrcquentiusfrontem pectusqueamp;brachia niunientes,altocumgcmitu confuctam orarionem pro-ferunt. lefn Chrifte Fili Dci viuimifcrercnoftri. QnpC-dam etiam, qui grauius aliquid deliquerint aqua facratanbsp;abluunt,quàminEpiphaniaDominitoto fluuio,vcl fta-gno(fecundummorem) confecrato hauriunt,amp; pronbsp;ftcrgendis noxialibus delidis , per integrum annumnbsp;Temploïcfcruant.Quibufdam verb pro pnitcntiaieiu-niajamp;breucs facilesqucorationcs,iniunguntur. Domi-nicam cnim orationcm pcrpauci ex vulgofciunt, dicunt-que orationem Dominicain feire, Dominorum amp; Sacer«nbsp;dotum qui nullis laboribusoccupantur opus efîe.Confcf-fionem etiamquamuisexpræfcriptohabcanteam tarnennbsp;ad dominos pertinere agreftes dicunt,fibi autemin Dc-îim amp; filium eins lefum Chriftum amp; Spiritum fanftuninbsp;fimplicitercredercfatiseflc. Hacque orationcom-ncs Ruthenipromifcuè,amp; pcculiarirer vtun-
tur, Icfu Chrifti Fili Dciviui mife* rcre nobis.
1:1 3
-ocr page 288-26S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio
SACROSANCTAE EVCHARISTIAE
V s V s.
-S
AcramentoEüchariftiæ Rutheni fubvtraquc fpGcievtuntui\aliudautcm pro infirmisamp; aliud pro communicantibusfecundum confuc-tudinem babenr. Pro infirmis ücramcntaninbsp;in hebdoniada magna ante Pafcha,die louis
confccratum,in vafe mundo per integrum annum fcrua-, tur. Dum autcm id Sacerdos pro infirrao darurus eft, tfnflexa.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
fndR-fte. tumparumvini amp;aquæ tcpidæaddit,portiuncuJamque Eucha bene hunicdatam cgroto cocleari de calice porrigit. Sinbsp;autem puer infirmas fucrit, adco vt non poflit de pane fu-merc,tuncinfundirurcigutta vinicöfecrati inosdecali-cc. Pro communicantibus verofecundumconlnctudi-
ncm,Sacramcntum dum Sacrum fiue Lyturgia pciagi-tur confccratur, quod facerdos coclcari cx calice in porti-imculas minutas redaftum , amp; vino eommixtum communicantibus diftribuit. Præfcriptum communicandi tempus ante feftum Pafchæ f vel quotiefcunque aliquisnbsp;volucritj^modo confcflus fit ^liabent.Pucrosquifeptemnbsp;annos tranfigcrunt ad Sacramentura admittunt dicunt-q ue hominem fcptennio tranfado contra Dcum pcccarcnbsp;incipcrc
Porro omncs Ruthenipanefermentato amp; non azy-mof'prout RomanæEcclcfiæmoscft)vtuntur,idquchac rationc approbant, quialudæi in memoriam liberarionisnbsp;fuæ cx Egypto,fecundum mandatum Diuinum azymisnbsp;vtmuur, ic verb femel Chriftianos fados nunquam innbsp;laborc
-ocr page 289-M O S C H O V IT A RV M. 269 Hbore Acgyptioruni taifle, idcó de huiuûnodiludæo-rum azyiuis. Sabbatoamp;circumcifioneobfcruandiSjfeli-beroselïc dicunr,fi cniin aliquis fequatur vnum ex illisnbsp;(Paulo arteftante)totam legem adimpleretenetur.nbsp;demque Apoftolum dicentem,fratres ego euim accepiànbsp;Domino quod amp; tradidi vobis, quia Dominus in qua no-ftetradebatur acccpit panem benedixir,amp;c. de panefcr-mcnratoócnon azymo dixiffe intclligunt, eoenimtem-pofe necazyma nee Pafchafuilïc cü Dominus cnarer,nbsp;dicunt. Idquc hoe argumento maxime approbant, quianbsp;ludxorura Pafcha ftando fit amp; comediturfecundum legis prælcriptum,hocautemincnaChrifti non erat(vtnbsp;EuangeliftadicitJrecumbentibuseisduodccimjamp;c.
Item amp; difcipulus recubuit luper pedus ipfius in c-na, amp;c. Q£od etiä Chriftus dicitibidem defidetio defide-raui hoePafcha manducarevobifeum,non deludæorum Pafchacum dixiflcfcntiunt ,quod antca femper commenbsp;debatcum zïpoftolis.Neque azymaChtiftum Apoftolisnbsp;dedifiejfed panem fermentatum crcdunt,cumdicitj,Eccenbsp;panis quem ego do vobis.Similiter ad Iudam,cui ego dabo panem intindumjpfetradituruseftme.
Romanos autemin azymis communicantes con, fundunt, dicentescosludaicos ritusobferuarc, in hæreli-que luliani Apolinari?Laodiccnfis,amp; Pauli Syri, Samo-farenlis Machometi, Euthychij Diafterij ambulare,nbsp;qui étant in fexta Synodo deprauatifl'imihærctici,amp;. fpiri-tuDiabohcorcpleti.
Mulicres autem apud Ruthenos panem ad facrin-candum Profkuradidum conficerc folent. Scliguntuc autcmadidmulieresprouedæxtatis quæ rnenfibuspati'nbsp;Mai 3
-ocr page 290-b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It T L î G I O
«adisampîîusnon funrobnoxiæ, præci pue verb vidusîa-cerdotiim itLcIæ, id.niuncits obi/cloiciit.
DE MATRÎMONIO.
^Ta Rutheni Mafrimonium contrahunt -, vï ^qnavtum confanguinitatis graduin nô attiii-'^gant. Tertiam duccre vxorcni viro vix con-^cedunt,amp; non admodum legicimum matri-'moninmeffe pntant.Quartam verb nee con-cedunt , ncque etiam Chriâiannm effe indicant. Pronbsp;adnltcrio non com purant,lt;î vir habës vxorem eum folutanbsp;conenbuerit,exceptavxore alterins.
Diuortia inter fc frequenter celebrant,Epifcopisper-niitttcntibus, Jitcrafque repudij dätibus.
Qn,idam efiam agreftium , qnibus ad Epifcopos propter iongain itincris diftantiam aditus difficilis cft.nbsp;Diuortium etiam tali modo ( more gentili antiquitusnbsp;obfcruato^pcraguntjcùmfibivir amp; vxor vtrinque difplinbsp;cent, tune extra pagum in triuium ambo prodirc folcnt,nbsp;naantiliacceptoquod interfe manibusvtrinquetenendonbsp;per medium diieindunt, hocqueintcr fe diuifo matrimo-nium etiam,inter fediuifum efl'e pufant,amp; vxorirepudia-ta: vir dicerc folct, vadc tu hac, ego iliac pergam. Sednbsp;hicpcruerfusDiuortij modusnunc prorfus abolitus cft.
HocautemrituMatrimonium inter fpöftm Sefpon-fum contrahitur. Imprimis menfa in medio templi adornatur,ingredientibufquctcmpium facerdos præcc-dens certas récitât orationcs ,dçindè proPatriarcha, Me-tropolitano. Epifcopis,lt;Sc toto clcro,promonarchaqucnbsp;fuo
-ocr page 291-MOSCHOVITICÄ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;27lt;
firo,amp;omni ordincequcftri, amp; plebcio, qui ritusfuæ fîdet fequunturfigillatimfacerdûscum Diaconoclara voce o-rant. Hispcraâis fponfusamp;fponfamcnfampræparatainnbsp;accedunrjn liiitcoquc fecnnduni niorem pedibus fub-ftratovtcrqueftat. Poftea fjcerdoscxpræfcriptoan alicuinbsp;olim non fpopondcrcntinterrogat, ftolaque manusvtri-,nbsp;ufque annulos commurans colligar. Dcindè coronasnbsp;ligneas velextiliæ libro pidasadidinunerisinEcclefiarc-feruatascapiti vtriufquc iraponit,diccns.Pofuifti Domine coTonam fuper caput eins de lapide pretiofo ,amp;c.Euan-geliumque de nuptijs in Ghana Galileæ celebratis récitât. Deinde panem amp; cereuilîam confecraram dcfponfii-tisadpræguftandum porrigit,poftcaftolam(quafacerdo-tcs collo appenfa vti videmus ) Iponfus amp; fponfa ab vnanbsp;parte,amp;ldccrdosab altera tenet,Qccrdotcmque præcun-tcm fcquuntur C hæc verba dicentem.. Circuitc populinbsp;Sionamp;datcgloriam nomini Dei altiffimi,terque mcnlaninbsp;circumeuntes loca fiia occupant, amp; Sacerdos Plalraunxnbsp;Milercrenoftri Domine fecundum magnam mifcri-cordiam tuam,amp;c. récitât, SülFragijsq; pro omnibus, ram fpiritualibus quam fæcula
ribus Deo perfolutis de tem-plo egrcdiuntur,
Mm 4.
*
-ocr page 292-o VAE DAM DE LI
VONIA ANNO M- D-
LXXXII. POLONOE.VM
Imperio fubicda.
E qtiodrcliquuf!} chartii,bequot;igfic IcCtar 'VACUumfit ^^lt;^^^^tbjeolcaicistin cauJaplacet eA-,qt{Ahisowni-Ins adfriCni per dull is ¦. a ralatir.oquodam prima-riOjdc bcho cum Mcfcis,ob Liucniamfifcepto, tam-qtieccmpofito accept, ibiDuct illorum JchanniBa-
Ji lio , extrema neceßitas Ucrymas expreßit, cum rejjouium lega-tttm Vontifeium obficraret, z't in paeem omnibtts ingenij viribtis incumherctßallorßiisßenatorfallitur, qui id ex legal in CMof-couia audiuit .^nec indy tus Bex St ephanus Jicetßeliciß,mus-fo tuna. memcr humana, hemintßatisßupcrq, ojndtq^ exagitato,admo-ditm dißtctlemß prab it it. lam igitur Liticnia,fiu mauis Lt bent anbsp;[a Libone quodam Duce,adtierfa tempeflate cum Italisinillas o-ras nauibus délai o, cognomen adept a} Deoßc volcnte,nbsp;nbsp;nbsp;régna a
gente ob dus aait ia, in gent cm transßerente neßra eß. In qua citm Bex Sitecorum lohanncs nobis belle dißentis, aliquot ar ces oc-cupauit (nc ca qua patte aßunt Daeis cJMagni, Fridrid Begibus Da-norumßatris commemerem'} fact lis er it cum ipfi bac de re cempo-ßtio,eiimideb quod ajfinis Stephani Bcgisßt, 'uterq^ enim Sigif-wundi
-ocr page 293-DE LIVONIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2-3
mundi .U:n-! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tot'viîlortjscla.ngtner') tûm qiàii Liuonia.,
»rm li fiojlris iuJießimtUterrita.,\^nguß^i) Sigißi/tindifho, anno IS i ßß deäiderat-Regio A^ußonaf ^yU-ra cßjea^gradum Zt-titudinis 00.ßgnrlt;!etri(ij,netr'amp; i^uam.aiXwßfatet Slt;)..a)n^liitsnfil'nbsp;liana Gennanica longa, duceotßi^propcmodumartßu^sinßgms.nbsp;^JMoßeis ah Orienre^ Prußisnbsp;nbsp;L ttua^is à mendießnu P'encdico
ßu Oceano Sannatico ab Qccidcnte amp; Septentrione c;incla,quA hodie., maxime à, C^Poßis infeflatur, ancea hoßes hahuit,eosdemnbsp;C^iojcosßaeRußßs,Lituanos, Ramagitae, Semegallos^Curones,nbsp;atipßntjßsdn qua Ungu£ dnierßu. ^t^atuor in pagis,'videlicet Liuonnm ( Latina qua dam, ctß deprauatahabentiitm^ E~nbsp;ßonum, Lottonum,atip^Guronum,Saxonicamciuitatesfihi vea-dieant,inde ah aduentu Germanorum Chrißianoruin Liuoniam.nbsp;Suntiutem ctuilatesprimaria Riga,Derpata, Pernauia^ReuaUaynbsp;Harua.Portui item aliquot, ex quibits mull um emolumentiper-cipit totaregio. Toißatautem Riga abReualia,so,milianhns Ger-manicis a Derpata^o.ahRcgomontePrußico óo totidemaPlcfco-uia CMjßouitica, a pitna Lituanica 4 0. Fluuiorum duo nehi-lißbni habentur alioqui traclus Ule vtßyluoßssdtanbsp;nbsp;aquoßus esiy
vnusDlsotAyal^sLunaßridano Italicoamplior,quiexlacuema-nans CALßouitico eiußem cagnominisyo .a Boryßene inßlua exoriente milltarihuaßupra Rigam in mare illabitur. alter Emhe-iicieß,exingeticrtiislacuPeibas vocato,nbsp;nbsp;nbsp;Liuoniamah Orien
qui Gott 'isßicceßerant, Aleinardus a Zegemberg i no Domini 11 S d. Lubecaßluens cum mercator
te ßole terminante quiinidemmarepropePernauiaminßuit, Hac olim Gottia Orientalis erat : vt illa altera, Suedica , quam vndiq^nbsp;alluit Oceania Occidentalis. Ex vtraque Gotti, ßinno Chrißinbsp;3So.effufipertraclisßecumfinitimis, Imperium eitaßanint Roma-num, quodadOccidentem vergitßolem. Pri.musautem Liuones,nbsp;'^^heologus, Anrnbsp;ibus.ad vital»nbsp;lln
-ocr page 294-27 lt; nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Q V 1 E D A : ï
t»^}ißtet/ü}-e;:-:i lißionen: Ch.-ßhiniinpenluxit - Ungut vcT-nacuLt din!ur/}2 U.b:)re ferctptt. qu.r,'t-)de'ih}}!gt; paß anno dtstis itgt;ßs,atqiic Riga cnnßttutm Epißopus , ab Hardnuofecundo Bre-n/cnß '¦L^rchtepifiopo,créât i alp cfuoque po/i hüt Derpatc-Reuada,nbsp;'^abbi. zMeinardopio poß muUosex'intlatosl.ihoresßnisab-ßtmpto, qui arcendoriirn aßtis caufa, ferorunt tune Lituanorui'nnbsp;ar ces nonnullaa prape Rigam,ad ripas T)ixgt;in£ crexerat:Bertold»inbsp;CißcrcienfiuT» abbas., 'uir eiufdemfiudipßirrogattes eH Iduic 'ucronbsp;t^lbertusBremenßs canomeus \^nno J2 4 6. alqq^poß.Is antics i 0. cum idolclatrts tarnßiis qua, externis beUageßilße^ amp; ordi-nemßeußoeietatem eußferorumnitlitia Chrißi^ccnccjßi ipßtertianbsp;Epißopaßaparte eo coßlio irßitniße dicitur,, vt in promptußm-per haberet,adeterßiis barb aros auxUium. Porrb tnagißrorttm, idnbsp;eß praßebiorum Liuontenfitim pritnu.s ßuit Vinnenus, qui trees Segeuoldam,yendamyeß Aßcherodam eondtdit Kokenhaufi»nbsp;expugnauity sj^oßchorum Principem acie uicïttm intcrßecit.occi-fits er ipfipcrinßdiasa P'cndenßpraßePio quot;vaa cußio cocionatore.nbsp;Secüdns erat KolquimtSitertiits Hermanus,quo ret um patiente,nbsp;VoldemarusDanorum RexOrdinem Teutonicum terra leruenfi,nbsp;qua, eßLiuoniapars, donauit. ^narth-s Pheodarus,cateriq^dein-ceps.qai Goldingam^Curonam ór Ampote ar ces exßruxit.Litua-norumßbimoleßorum terram depopulatus eß. Verum.neomnesnbsp;recenßeamßecundus ille Volquintts Felinum aßundamentis crexit,nbsp;cum CMofiisfiepe decertauit. Semegallos,amp;uftralis Liuonia incolasnbsp;atq.^ inßtlam Ozeliamßbegit. Reualiam Danis eripKit,nam hinbsp;tune aliéna inuadebant. Ordinemßuorum crutigerorurnßuaßu Alberti antißitis,maioris adiumenttgratia,Ordini Peutonico Saneis. C^Iarisfidereperpetuo inßeruit. Lim enim cuocati ex Germania erant milites (JAIariani, Anno 1226.0, Conrado CàPaJo-uisduce, adtierßus ojim Prußforumidclolatrarum ,in Maßouiar»nbsp;atqj
-ocr page 295-DE I i V O N î A.
Pùlsniim incurßznesfiCeritium, qtnbtupars Pruß^ßbar-hlros d£hell3.ßßcntnßignAti. Vt auîem hiprogrejßt tempord Pruf-fiam, itA iüi Liuoniaw, ex iactîltn feceruf/t cult/ßimarn, Vtri^
vtfit Juperbiores faiii.adeb vt a CM^ariAnis
Prufit afitio J 4 $ 4. ad Polonos defiecerint, quorumpofiremua fitat t^lberlUi^Afarchio Brandcbtirgenfis ^quem Rcx Poloxta Si-gifinundns, fiepe quot;vsno conatu rebcllatetnßbolito niagiflricogno-t39i»e,Duce}» partit Prufiia,alterapibt relitia anno i s zó. Cra-conia appellauitfiuumq.,ftipendtarium feeit. Liuonienfium itemnbsp;^tgiflroru7n.4p. hoc eft, vltimus erat ^f ilhelmits Firftemberg,nbsp;qui proditione mtlttum Germanorum in ar ce Fehna anno 15 ^S.nbsp;à fiiioftis captut ,in vinculii quot;vitamfinqt,cuiquifiucccjfierat Fet~nbsp;lerut nobilis Feftfalm ,eum Sigifinundut '^uguftut Rex noft ernbsp;t^nno IS^4. jyucemCurlandiafibi'vePiigalemRigadeclarA-uit. K^tqftta vterquehic ords'fits cum terris^quamagn»nbsp;fttnt,in poteftatem Regutn Polonia 'ventt. Sequitur
-ocr page 296-CONDITIONES PA
CIS. A MAGNO MOSCOVIAE dvce petitae a SERENISSI-nio Poloniæ Rege Stcphanoconccllæ^amp;pcrnbsp;Sanftiffimi Domini noftri Icgatum rran-faâæ in Zipolftra lama, Annonbsp;Domini 15 g 2. i j.
lanuarij.
T fuæ Maieftatis cxercitus, folufa Plcfconix obfidionceditionibusMofei dedneatur.
Incendia amp; agrornmpopulationcsprohi-beantnr.
Vtdécennales indnciædentnr.
Vrarces in Mofchouia, anno fupcriore capræ Vicli-cokicum, Chclma,ZatvoIoczc,Nctt?cna,rùm amp;quæhoc annOjOftroW, Krafihihorodek, Voronccia, Vcliza, cæte-teraqnc caftella ad Plelcouiara pertinentia cum tormcn-tis,amp; apparatnbcllico,quæ exuffænon eflcnf,reddanriir^nbsp;In pi-æmiiim ho rum, Magnus Molcouiæ Dux, omnibus arcibusSc ponelTionibus, quas in Liuonia quoenn-quemodoquæfîtas habuir, cum tormenfis bcJlicisamp;ar-manientariis, cum quibus cas ceperat cedit.
Non
CONDITION ES. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;277
Non rcpctct arccs Vielifiam, Vftviatunijcziccifcc, SokolLim,cætcraiquæ bellocaptas,amp; ad Polocziamfpe-ftantcs-
Arces inLiiionia ftarim acprimoloco Derpatum, Felinum,PcrnaLiia,amp;Notvohorodek ex parte Mofei tra-dentur.Reliquæ verb onincs anteproximam dietn^quar-tamMartij,quarum (cries eftifta. Kokenhaufen,Krentz-borg, Lande, Roiiten,Lufen,Feften,Scfltt)egen,Schtvan-tzburg, Marienhaufen, Runtzborg,Adzel, Trikatcn Ma-rieinburg, Woln nr. Perchci, Sales, Srarapernaua, Andernbsp;Eikel,Margcma,Kukëhaim,Leal,Lcde,Hapfcl,Sää:a Brigitta,Fcg(reiver,Liel,Borcholm,Neifclos,FalkofFen:Bialinbsp;kaniiê, Narcn?,Talkinaw, WQrbeth,Kcrcmpc, Oldëtorn,nbsp;Ncihaus,Odempe, Soæmerpal,Kauelichr,Vltzen,Knn-tzteth,Randen,Ringen, Oberpoln,Lais,TcttVcfs,Lcn-Warth,Afferath.
¦ Ex parte Naruæ amp;aIiarnniarcium,perSercnifr Regem Sueciæcaptarum, proteftati funt legati Sereniffimi PolonixRegisfuam maieftatem- nonobftâte pacificatio-nc,iusfuum profequutnrnm.
Antcpræfcriptani dicra qnartam Martij,ca quæSe-reniflimi Regis, turn amp; qnæMofci funt,exreftiîueiidis v-trinquearcibusdcducidebcnr.
Siquid per temporis breuitatem, deduci forte non po(rer,reliclumfubcuftodia,doncc dedudumfucrit ma-ncrc debet,
Cun:odcsamp; redores, vtrînquc fêcuri cfTedcbent.
In dcducendishominibus,tormcntiscæterifquc rebus,vis atqncornnis dolus abefiedebet.
Ad prirflandum àMofco iuramentum in ratihabi-
Nn 5
-ocr page 298-»78 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PACIS
tioneni conditionum pacis, ScrcniH'.Rcgis Poloniæori-toresin Mofcouiam prodicdecima Iunij,Orarorcs veró Mofcouitici in Poloniam,ad qui ndcci-maai dicm Augufti venire dcbent.
Tranfââio dc captiuisintaiïïa adtradatio-nem per Oratores reie-da eft.
-ocr page 299-^7^
îS-.^AA,*! , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 i pi
iê^©;^e:^MiSÆ^ââSgt;âA!Â^'0^ïâamp;
AD S E RENIS S IM VM
STEPHANVM. REGEM
P o L o N I AE ,
CHRISTOPHORI WARSEVICII
Oratio.
j^4, expcßto tot ob ein negotio cum loanne, MAgno Mofcorum Duce-,X y. lAnuAri ad ZaplfciAm confe^Ant pacem grAtulitstr.
SERENISSIME REX.
CWM nttperex caßru ad conuentum tramanda pact Zapol-ißi£deßtnatum,me mißßes:^ confeSlapace .rurßis adtein viam mc de diß[em,fallen di teporis gratia,coßripfi oratione,nbsp;^ua de hoc tarn terato magnifico munere, diuinittta tibi datonbsp;oblato,gratularer. ^am, amp; adeo Vilnam cumvenißem, tjßsnbsp;diuulgandam eße duxi. rt velin -variaspartes non filkm famanbsp;verum ctiam lamp;titia de ea pcrucUre facihuspoßtt. eßet^ inßarnbsp;epißola alt cuius qua tum ad tuos, ttim amp; ^d ex t eras ÿs de rebasnbsp;^ua hicgeruntur, officij ergoßrthi poßt fß deberet: (ß deniquenbsp;vt -vel hac teßificatione memorisnoßra mentis bene^ciorum tud-tum erganos, eorum qui -viuuntnbsp;nbsp;nbsp;poßerorurn gratijßmus
fcrmodetuo regio nominenifquam conticefiat. Bene vale.vdnit llll. Februarij. Anno Domini M- D. LXXXII.
B. B.'JXIugeßatii'veßriX,.-
Ticleliffunus jtddfllßitnut/nd-. ~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fir Hit or. rWHrfiHICIffS.
A» H
-ocr page 300-AD SERENISSIMVM STEPHANVM Kcgeni Pcloniæ.
Chriftophori Warfcuicij Oratio.
ntintium Stphune Rex habcs , quam Chrißo Angeh vénérantnbsp;^^¦^quot;^/eihm nuntiatunt Perfe^um eH tandemßimmi Deinbsp;.benignitaieerganos éptuaqtiadam vduti vigilianbsp;rcgali, eximiad.virt Ute ut contra magnum Aicßo-
nixDucemdufièamp;legitimebcllo absteßußcepto , proßereßor-titer^gcßo, in tot annis btllatoribu^s, qtiibus ctnn beHa gßit, pene omniumßolus, ad pacis conditiones quas voiebas accept an-das adeßße cum vide are.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e qui dem nomine tibi Reipub.
inprimisgratalor, amp; praßanti virtuti felicitat'i^ tua, omnia pramia inßgnia honoris, ornament a laudis ac gloria, iurenbsp;cptirno deberi, agnoßo proßteor. J^fhd enim aut beneßcio ca~nbsp;rius, aut fama amp; opinione maius acciderepotuit quam quod vtnbsp;diuturnam quiet em , pranunciam tempeßatis , maximum équot;nbsp;grauißimumbellum ßc deni.um inßarßlisjpoß denßßtrnas te-nebras, optatißimapax, terrorem belli csf ßbßcuta? Et verbnbsp;iucundum esifimper nomen pacis, res ipßi ßalutaris , qua dpnbsp;deßdcrio expcclantium voluptate exultantium , cz eorum,nbsp;qurßunt eiusßruatvresgloria ,vix admirabilius aliquid dixcris.nbsp;Sednimirumßert hoc humanarum diuinarum ius legum , connbsp;ßtetudogentium, ratio ipß munerit (^dignitatis regum, vtßuAnbsp;fubiedos
-ocr page 301-AD REGE M.
281
fuhle^jSpQttß.iti.ontniiniitna calAmitaie,frohïheamp;nt eßiie-fea'la zt. B.es porro bc-llo geßa^s -, fini ^narn päcew ad^rewir. veritinß caßt non conßlio: temer il ate -, non necejßitate-, bella ßißi'nbsp;fiAntur ZSquot; gerintur yVel mAZximx q(i£^ vii expert rationsnbsp;conÇilij rnoleßia. ruit,neefine vicifiitudine »liquidpot eß efifie diu-turnum. ^uo tnagit venerArirfi fiufiicerete cuneii debemutynbsp;/qui vt ocitim rnetiru dignit ate, it a bcila geritnbsp;nbsp;nbsp;admtnißrat ne-
cefiitAte: amp; vt armor um capiendorum certam tenet rationem fie deponendorttm modum.dififippe citmnoncamentinßituturnq^nbsp;tuur» fit velfuerit, vtin luciuzSfiangutneeortim-, qaot ex prx-firipîione diuinx legit non min ut ac te ipfitm diligere debet,nomi-nit (^imperq tiiititulot prefer M, (jr per omnia diuina, dsquot; human a
quot;Qtmhahuerint, (^tjnoexitu terminât a fint, nullus esl, vtlß^''^'
282 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORA TIO ,
centisßngniatf profußonern .fsdndßtißioriimij, deßeßünem-.nsn adinuidioßi^opes mimine^ßerendantpoie/itugt;»,ßdadDet Opt:nbsp;fj\îax:cullum, gloriam^propagandas. Reges (y' Principes cape-rent at que conuerterent. ^Qpßdtum nt el maxime pat uit ,cumadnbsp;jirc:-.! frKi eius vicloria monimentum, nonflatuas nteltrophaa, non tnutÜnbsp;fh.ihi Oiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taciturn ali quid-fed domunrorationis ficrarium pactstem-
vJft 'it.. ' plitmDeo Opt-.ûl'îax-. Soietatisleftextruxifes:vtcuitueßet Victoria. eidem daretur da honos ^aquo profeclum^ eidem fcrri acceptumbeneficium videatur. Etenim mult a mtdtis foli Tteanbsp;In expffh. Opt: CMiX:cuncla debentur. Tindem vero in fquentianno, ccn-twneßiii.^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(j^t.ofumßbfcutaesicxpcditio tua altera Ve-
Ï y s o- nbsp;nbsp;ticoluccnfis, ^mtiltarum altar urn arciitm expugnatione clarißi-
yeticabicü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffiquo, quam longum amp; difficile itci' cmenfts fucris, quo-
^ce^ex^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teerga captiuos gtjf^is^ amp; quidpot iff mum in eo fpeclaueris
longum effet comtnemrare.llludquidcm non prateribo, etiarn in medio curfu,^quaftardorebelli-,affdepactsconditionibus alienunbsp;Orat^ret fg fuiße: ö CMtgni duc'is Oratores(ß Or at or esnbsp;nbsp;nbsp;non fccu-
evbLT^/o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pot ills appellandifuerant^in ip fa cafira ad te admtfße. Sed
rci Maßt, dicmillo^de die ducere, (ß nihil nonfimulate agere cognitum eß.
Velicoluco hoßdibits copfeis Turcpeci-mPteitff itmfaßs (ßfugatis, t'clifiaIßeuelia, Zauolotia, lezerifia in po-jtcx r.tr/s tefiatemtuamreda£la,Vilnam reuerftts, tß mox Varfouiam ad 31!x ad co. oomitiaprofeolus es.nbsp;nbsp;nbsp;£ßto vel legatos quod, iltos ducereplacuit,
uerh/tir- t^^ddHUpoßularent ,^1 tu velles, amp; Retpub-.expcdiret ah ordinibtts regni cognofieretur amp; dscerneretur. Sed vix in illanbsp;3»! cöß^ttß tanta, non dicam or dinum fed hominnutn multitudine alt qui snbsp;dmti Rex repcriebaturquiijs, quasilliofferebant conditionibtts acquiefnbsp;itemn)- tn ccndumdpabcllo defifendium arbitraretur. ISlonobfctireprafi-ferebant omnes Liuoniam prouinciam, pro qua bellumfufeeptumnbsp;tur-..nbsp;nbsp;nbsp;amp;peßum eßet,ftib ^ß^ofeho recup er art oportere: àquot; '^el grauißi ¦
mat
-ocr page 303-AD P. E G E M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2Sï
in Ai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clifiiultAtes, iamp;illirasnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dctrbncntapoiitss fùbamdaz
quam 'vt nomitieinßdiojapacis^faciio feruitutis Liuonia afferre-tur.Necno» totpraßaatiuKi vircrtim tnilitumij^ caßiss in bello, cumg!mitn(^lachrim 'u notahitur'.ßquidcm omnium laEînm-rum tabiura maxim a hominam eft -,nbsp;nbsp;nbsp;'n iden debet.,^^circa in
eam cur am potißimum inarbuißi, 'uttertiam belli cxpeditioncm contra (^oßtrm,vel quam primum apparare potuißisyncque aut inbsp;nbsp;nbsp;t.
tenait OS ararij, aut anguflia temporis,aut tadium (ßfielet as belli ..aut itineris longitudo ft. perßquenti hoßis celen täte te retarda-uit. Duxißi exercitum haudßio an etiam quam antefiorcntlo-rem, coptarum numero, 'varietate gentium e^r nationumyvßu exercitatione belladiplanè mirand.um : it a tt Plcßcouia, ad quamnbsp;^is amp; ratio ar mor um tuorum conuerti Inprimis debuerat ^poft-quam Oßrouia paucis horis oppugnata per deditionem eßet captanbsp;breui etiam in poteßatemtuamredigi pojfi'videretur.óhacde-mum occ!fpata,nonmodo Liuonia hoßiertpi^ajerumetiam adma- pi^ß^u,^nbsp;ioraaudenda^moltendaoccaßo eßmateriapraberipoßet. Sufti-neßußineRexßDeus Opt.Max.ab imminentiinteritumultitu- ¦*quot;'*nbsp;dinem conßeruauiteam, quamnccconfietudo benignitatis., nequenbsp;iuditiumclementiatua., cotrafurorem Cc^iartisßiiperbiamqßai-üoriafiruarefortaßepotuißet. Hoc quidem tibi ademptum esinbsp;nihil,quinetiamidyqttodquaßeras,habes,^Liuoniapro qua bellumfiuficeptum geßumq^abs tefiuerat .potire.. Nemoßßapienscul-papotius, quamfortuna, idiudicabit telum. tJl toj'cis 'vero, quanbsp;vnquam latior illuxißet dies, quam ea, quapraterßudomniumq^nbsp;opinionem ßunt diuinitus ab int er it u confieru at i? fiiquidem -vit anbsp;lcticia,quemnaficendi conditio certiorfiitßemperq^fiucrit. Oppu-gnauitolim terror i Ile gentium, tot mold or cladium, Aquileiamnbsp;per triennium Solimanus Turca cttminnumerabilibus copfi T^i-ennam: Carolus ^ißnt as Cafiar CMettimßußratent.iuit
Oo a
-ocr page 304-284 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO
num quod conatibus corts tuen tus nun rejj/on slci'tnt in ea quo torn-fori neceßitatiq^ faruerA/tt ç^fjtljtudintsÎAudeinfe^ui.i fuera.t fr ot intis honoremnbsp;nbsp;cxißunat tönern concoxeruntßnnt^iJMini-'
wegentium. CÄ'Ltgnorum enim hominumgejinsres, exitu me~ tinpar non eft .fed tujlicia aquitate^. Et quanquam frojjternbsp;(h stquabilisßne ojlLe oftftenftone belloru curftisinprtm 'isdelectat.,nbsp;tarnen neßio quo modo adutrßs tn ter dum caßbtts in hello etiamnbsp;iHuftramur.-^ nonßmper cur» volumus ob lat aaltquando etiantnbsp;dßderata res magis nos retreat at que reficit. ^hio magis hoc taunt Pleficouienfie bellum fforiofiim esi.. (ß videri poteft, in quo necnbsp;tent atm irruptionu: infeßua caßus, neq^ altenum anni temptis,neqjnbsp;malta alia incommoda de ft atu mentis folttaq^ conßantia animinbsp;Maßt elà- tedeturbauerunt. ^ujn etiam 'virtute ^furtitadine tua talem
lt;^^d^'gt;^^ß^ttitum ell, quail bus iußitisi nbsp;nbsp;aqaitatisradtcibuSyOjel
mMaife. inde ab initio innixumfuerat.. nbsp;Petß tandem is abs te patem,
tendam qui intra quadraointa annos nullos ad te liter as datura ft, mißt-pacem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
jtdluur- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intcrnuntmm^pdullQ ^ntc nitnnb^tur. Cejdt Ltuontti iS,
qui nc Liuonia infiereretur Uteris pacis ,mentiouc atlla de^ ea fieret , a legat 'u tuis ante omnia foßulauit. Denique is qui tamßo-riose nbsp;nbsp;magntfiie efi loqui,^ fientire de fie muba atifius finer af.
quitj^difftdensfiua, aliéna virtutie^amplitudinifirufira inuide-rat,ßpplcx tibi e^ifiacius'. nbsp;nbsp;easconditionespacis poßremoacce-
fit, quas tot latebrufiadaciaritm, nbsp;nbsp;mifitone legal tonumfiu bter-
fiugere videbatur. At quomodo idnonfiaceretitua Rex^ celeri-tateAfparandi,^ficientta adntinifirandi, nbsp;fiortitudineconti-
nuandibelli, tui^ exercitus fiimis ,firigoris, difficult at umq^ omnium, incredibilitolerantia adacîus nbsp;nbsp;compu fius? fißiid enint
ftr Deumimmortalemexeriitu illo laboriofiam? ^uid adornnes difficultates^dficriminavitaferenda, obftrmatum magis fuitnbsp;Aut efie fotuit. Eqtitdem quoad fer aiatem graufiimasif occu-fationes
-ocr page 305-AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;285
pationeslicuitlegi, tè vidi âliquid^ nee non tnc-nin/ße poßam äitcumnbsp;nbsp;ex er 1.1t um multorumquorum in omnigenere bellt ge-
rendi nobdi:atacHputientiAiitA tarnenflatua , netpabult vel cammeattt^ quxrcndi difficult ate'.nec lorigitudinc via rtim-.nec inten fiffimi frigard magnitudine-.nec fera eia (ß erudelttate hojli-umergaeaptiuas, vUitts exercittu labores éf fericuli, eit tua paffenbsp;conferri.nbsp;nbsp;nbsp;(JAlemarabtlü illa eit eritq^fimper, Alexandri Mag-
nimiittum perleuerantia: quaru apulentot Verfat inopia Gracas luxuriopis continentia : Indes deßdes vigilantia: Caucaßmnbsp;poflremo ipßim ffti, labore, inedtaßuperauit. Ac ne vetera memoria repetere videamur,quam graue difficile bellum Carolinbsp;V. Cafiris ad Alligerium: quam malißa cxitialis iJAÏetenfisnbsp;obßdioßuerit, quisignorâttVttattantoruc^ aliarum bellatorum.^nbsp;eorumq^ exercituum incommodaßilentio tranßeam. Sed inter ho-rumgeßas res, erit etiam, vt opiner, aliquid loci tue, tuorum^nbsp;nomini:nbsp;nbsp;nbsp;baudßcio, an exercttits fortitudinemnbsp;nbsp;nbsp;conflantiam
legens audienstui, non aliquis ohßupeßcat. p^ffts enim media hyemetn media iJdïffeouia in caßris vnquam permanßtliJPIanßtnbsp;miles tuits. ^Qtdsinpraduronbsp;nbsp;nbsp;immenßsfrigoribits concretofi
lo 'vallumtulit, corbes vimineos contexuit ,munitiones exßru-xitlcuncia hac mdes fecit nbsp;nbsp;per fecit tuus. ^ffs adeo totes, (f
tarn longis.tam^ int empefits nodlibus hjbernis excubias egit.egit miles tuus. ^uis non modo cum hoßibus,fedetiant cum element 'isnbsp;ipßspugnam fibi defampßt. fumpfit miles tuns. Ac breuiter,nbsp;nullum difficult atum,nullum labor is, nullum tadijtß patient ianbsp;efl genus in quo non exercuerit exercitum tuum hamp;cbellorum absnbsp;t e geft orii ratio aut con ditto, flue queer en di viel usnbsp;nbsp;nbsp;pabuli gra
tia longßimas profecliones flfcep tas: flue tot man if efl a mortis amp; frtunarum pericula adit a à tuis, quis conflderet: fiue cumfe-foeißitna gente, varia tor um ctrtamina, leuioraq^ pralia.nbsp;nbsp;nbsp;ex-
Ó 0 j
-ocr page 306-I
2S6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oratio
curßones Ijoßium infinintueatur, in quihw milites tui duct (fi authore teficrèfemper -viSioriafn reportarunt. Cfiit malitittnbsp;iuflitUfiraus fidolttâ 'ventati:temcritat ratiorii.furor 'virtuti:nbsp;vis eieniq^ ipft vi 'uilda est:nec quofé contra te ^ïcfius iacîet vclnbsp;excufet habet.Tac Plcfiomarn irrupt tone tentatä, in pot ejlat emnbsp;tu am non 'venijfc. ^uid tum pofiea?Enimuero ignoramus cpta-hilitucjfefemperctgfuijfe^nhofliliditionearmorum fuorum 'vintnbsp;fi terror em lon^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proferre, qua 'vnitts 'vel alt er ins expug-
natAciuitätts moentbuiincludi(fimancipari:ita 'vtfi.optio elt-gendidetur , capicnda 'vrbisße, nonminquam excidcre ,quàm capta (fipojfejfa aduetui hoßitim opponere fenonpojß, malle Z'ide-res non neminem, fi quidem omn 'is belligerendi fi adminifirati-di ratio dificilis eit., capiendarum arcium fi ciuitatum difftcilldnbsp;Sfitdlfi er it qui nefciat, tn quanta trépidât tone fjlïofihtisnbsp;fusrat, cum tit hac eadem in bellum expcditione Plefcoutasn ipfenbsp;profeet Mi, aliquam exercities tuipartem in pccnitiora i^dofcouianbsp;Pclotia dimifijfes . ^ux fane pars cum Chrifiephoro liadiuilonbsp;Caßellano Erocerf.duce, tmitatoreauitx fipatria 'virtutisfingu-laris, maxim is fi difficilitnis it trieribns Stariciam prope 'venifietnbsp;incredibile diciu est, in quant am deferatione ijdoftts adduHutnbsp;lOnxtSfi fucrit fiquidemin fu7am 'verßim biduo triduisue latuife Cunt,nbsp;iSofioutx. J J 1 rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i II
nimio qut ajjeuerent, Juam certeßnorumißfiorum coniuges, amp; anciUa-terrirc m mmgrcgcs,cumamandauiffe Stariciaconfiat-.quandoquidemnDtt quot;tincArumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;-^fidtite agrorum,tantis^fuorum eadibtfs.adipfinsaU'
leca de., rcs conftans fiperpétuafarna quottdie peruolaret:Sed adeb flam-tradnnr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi incendia a tuis ex citât a efeneflra ipfe intueretur, fißngu-
lismomenttsijsadhucdetcrioracurnmetu fi horrore expedlaret. Hamp;cfimiUaq^ 'vulnera, ac (quod herum nonpoflremum efiperpe-tuailla confident ix carnifleina iJMagno T)ud de pace ccgitadonerrsnbsp;iniecerunt, cum 'videret, ne eiquidem extreittss tuiparti reflfte-refl
-ocr page 307-AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2S7
reßpoimjje:^î:iqaoj^einponebat maximum , menfes aliquot effluxijjc, quibu'S velmaximis illis frigoribus durantihus-, vtiquenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
obfidio Plêfcouia nonfoluehatur. ^^d defefuturum ejfet faut Plefiouia caperetur, aut ea relilda inpdenitiora CMof.ouiamp; ingre-derctur hofld jproficiebat animo:^ turn externum, turn dp in-ternummilummagnopere 'verebatur-.nempemorbifqui in loe-nis ^ziifceribifs inclufi lat ent,qua qui apparent^agriiis curantur.nbsp;liimißt ergQadteintèrnuntium-,d3''Jtpa':ificatitin 'iseumeo gra- tgt;nernvn^nbsp;tia ,LegatosZapolfiammittcres,quopropediem ejfnt '^tnturi^^ß^^^^^fnbsp;fii , magnopere contcndcbat. Cutus tu poßulatis, ne tui ipfius ce tr.ui^nnbsp;dißimihs viderere, quifimper honeßam pacem , vel explorâtes, »ft-. 'uioîoria, antefrre te veile te flat us es, refagari neepotußi,nei^nbsp;dcbuißi: pra/irtim cum adel) Pon. c^Æix. authoritAS eo quoq^ sdejuiaenbsp;uccefqfet.quià CMiofo literis^ legato habitis ,Antonium Pojfui- ctjZt att,nbsp;»um Societaiis leßiftcerdotcm, maximisquibusq^dpgrauißitnisnbsp;rebus recie dpßtenter tradlandis, inprimisprobatum, ad te, dPnbsp;^oßeui fùo nomine ablcgauerat, dp ad Chrißianampacempater- les-itü fuanbsp;rte vtrumd^hortabatur.Proinde biduo ante', quam ipfe ex cäßris^'^'''^nbsp;dißeßijßt,mißßi Zapolciani legitionem amplißunam cum man-datis ,non obfiurepra(eferens,ßcaufi belli, qua ejft Liuoniaa tA zßf.nbsp;^ZMagnoDucee medio nontolleretur, bellum etiam ipßm cejfre ft »f-rtonpojfenecdebere. Lfiflat verb Zapolcia vigintiprope à Pießo-ttiamilliaribus: via, qua cJMagniducis inßiiuto, equiadcelerita-tem Nouogardia, Zauolociam dp Velicolucum , alitis dißoneban-fur. Cuius circumuicinam regionem Qmnem,ma^nc dPi^tredi-bilimetu,hoß!bus incußo,miles tuus it a occupauerat.ut nejeio quonbsp;modo in medda Polonia feu Lituania quam in tCMioßouia ipfi ver-frißeurius potuißet. J^i^ ojuidem ipfo tj^agni ducis legati,nbsp;rion nihil defe follicisi,adloc 'u tradiandespad deßinatum al 'tquan-to poßerius,quamtuiaduenerant, dPdojßuinus,quaßedzeupi-
Qo if
-ocr page 308-288 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OR ATO
àitate cönßitKcncLt puis cx.irßrxt, s J c:s prafci^yAfu^nt, vt 'i^raciattir interpofitA mom , pHLÜlrdllatioßquersiur. ldadeochnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;varqsßf we-nibf/4 , aiq^ difciptationibus-, dies
quumpltn'imi da.ti, tandem deLiitonia tibireßituenda, qnxanti emnia ab ß poßulabatur, mandata habere C^iaßci Icgati con gt;nbsp;ftßtßnt, 'ut uicißtm arcesahqast eobcUo abs teoceupatxnbsp;Magno duciconcederenturTcßflagitsuerufit. Est tMoßcisßdeSnbsp;Grxca ßueritumnbsp;nbsp;nbsp;doctrinam ßiuemoreseorumßeiles. Itaq^
quidqiitdinquxßionem dißceptationemd^abeis 'veniebat, iddili genier verßare animo circumßicere cogitatione opertuit.nbsp;Ttirpe namq^ tabi (dt decipi in iis . quxmutare nttnquampeßis.nbsp;Erat prxterea memorix proditum^ Icannem magnt ißitisdueisnbsp;auumßb Caßrniro Polonix Rege.(diquot; CiïîagnoLituanixDuceprx-terßoedtisicium-, CM,agnam Nouogardiant poßedtße. ^ux abasnbsp;liberanbsp;nbsp;nbsp;immunis perße ex padiionefeeder is, à neutre corum infe*
Jlari nbsp;nbsp;fibigi debucrat. Uuius veroflmm,nbsp;nbsp;nbsp;ißittspatrem Ba- lt;
ßßiumßib AlexandrOfStarodtibumfßub Sigißmundo J, Regtktts Smolenßeumtiurisiurandirehgioneviolaia occupauißememora^nbsp;bant,neenonßr ipßtm hunc fib Rigißnnndoc^dugißo Eolotiam-ßub Henrico Pernauiarn, pßdem artihuspDjfediJß. ^tutbaa 'veßi-gqsnbsp;nbsp;quaß impreßisßgn is improbitatis atqßaudis ter ritus, vel
légationis illius fidemßßeHam habere aliquis potuißet, ßdti-midi (^ßßitioßcogitatio impeditfeipßam, eum maxime dißicit fsquot;prouidet eunlia. Dandunt erat temporibusaliquid: dandur»nbsp;rat tont morique commttnixum i:erumfitillud,quod dicitur ^millies licet homofiaudetttr ab homine, vtiqßiominem cum hommenbsp;vittere debere:dandus Pcnt.z^l'.ax ßus authoritati edfpßultitisnbsp;locus:quidiuino natu (dp poteßate, in altß,maßectda paßoralßnbsp;vigiltxpoßtus, per longßimam xtatem qua vixßet, maxima-rumrerummQment'ß,adcertam rationis normam toticsponde-^nbsp;rat'ß.
-ocr page 309-AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;289
quot;ratiS ,Amplißimis legationihus pro Ecckßn obit is, nbsp;nbsp;tot deni^ re-
gnorum cladibtis mutationibus cognitis amp;fegt;ße£iis,nunci» hnnc,nunc inillumpartem Chrißiann Reipub. inferet oculos'.i^nbsp;tAnquAinßolers quidAm prouidtu^ nAUArchtts, ChrifltAnos regesnbsp;^principes in bisprocellis tempeßAte.,AdconcurdiAm hortAre-tiir. ^cro fletu ipfo lAchrimisq^ legstorum tjUAgni duelsnbsp;'velferretts Aliquis cotnmouerinon potstißet. ^^ui de C£de inter it ttßiorum.ciim sltquidiüAudijßnt, {pnAudiebAnt Autem quo ¦nbsp;tidte 'jAut cumfios CApriuos ducs ô' Icnß apAtriA Auehi ccrncrenlnbsp;{quodeernebAntßpißime ßupplicessnAttusincalutn tendcre, ctnbsp;Ad nomen pAcisßißiriA^minAre videbantur. Et hör um quidemnbsp;(vt opinio mes fert)ßdie Autßmulute nihil. ^^^inetiA fi quis ri-ßfsfuerAt,fucrAtA cordolio .,^uis enim no ingemtßceret^tAtA UAßi-tAte Agrorum, ex it iofAcultAtum, direptionibus Artiunt, coedenbsp;int er itu ciuium, euerßone pAtrix, coitsmotus dr excitAtsss.GrAuenbsp;erst tJAloßcisPolocenßebellu-.ncmo eoru nonindolssit cUdeßsorumnbsp;ad 'Socolum. Velicolucenfi excidto quid mißrAbilius fuit aut ejßnbsp;pötuit?Ad Turopecium fuorum copiasfußts (ßfugAtas ,pracipuosnbsp;njiros CAptos, totArcium prafeSios, tut Am commeAtstsamp;AppArA-tsis bellid, osnnis generis vim intercept Am meminerAnt. HArumnbsp;reruns exer.ueiAbAtnbsp;nbsp;t orqueb at eos recordAtio. Hoc Aut caßs gra-
uiits, Aut conditione peius, Aut iudlurAfAmadphominstni,mAists nshileis videbAtur. .^uid vero debelloißo PleßouienßloquebAr?nbsp;dses me deßceretßquot CMoßci in excurßonibus ab Vrbe caß:quotnbsp;dum fuis opensferre CQnAntur,per Agro s interfedi:quot CApti quo'tnbsp;inforuitutCAbdueîifnt, velfuerint, comntemorAre velim. Nsmnbsp;df tiimaitm in eußris nsAnebas fereßnguli dies hof ibtts aut cAptisnbsp;Aut interfedis nouisgratulAtiombtss celebrAbAntur. Rosi difeefnbsp;fumtuum lo Annes Z Amo feists regni CAncellArists, dr exercituumnbsp;Quorum Imp er At or, vir perpétua lAtsdi dP maxim ss munertbttsnbsp;Rp
-ocr page 310-2 90
ohettn^ii m Rep.natttf,tot hoftibue eaptis. tot interfecbk tot con-ttnuii vtgil^ffame^.^f itigatis Juam nbsp;nbsp;cxeriiim tui perßueran-
ttamitaprubauerat, ut nonmodolegatis C^^oßouittcuadcenßi endawpacemßintuloßuiße.uer'umetia vniuerßa Aioßuuix?naxi-niu terroreiniectffè dtcinbsp;nbsp;nbsp;ut der i i^ueat: prißrttm cü Spitkone
lordanop)'aßeclo,uetußategeneris ßeclata uirtuteiornrrtendats cert o mtlttum numero, in pnitiora (^M.ß.ouia trnmtjß^agris-U aß at is,nbsp;nbsp;nbsp;hoß turn occtßs plurirnis, ar mor urnfuorum utm ff
Pion igitur mrrurn
Mt fiai ee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utdcri dcbet ßi uel legati ejifagni Ducis tamo deßdcrto
dit llt;h9. pacis quiet is, ut dixtmtts tenebantur:(ß ipß OïîagniM dux.
tiiit.re/ittts conditiones eas cittM J
üts csi tandem abquan
tor a torment a beUica,eß inommbtts ar cibus pcne trecenta nbsp;nbsp;de^
niqßtnßnitum minor urn bombardarum, ap'paratusq, belltii utftf
ct tmcaa, quißpeoruredtmeretumonrecußauit.Non mtrußVelicoluca Za^ fife tit ar. uolotia, Ncuelia'j^ abs te rcdditis, Pleßcouien caßellis quihußnbsp;f7e^'*èrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-»^^^(^ttalem fertre pacem tecum non dub it.oui t Non
nofirosta mirumfiprtrnibtUttrophxa nbsp;nbsp;montmhatua uicloria Polotiarn
ftt circa fiicßiz^erdam, Cozianam , Socolum , Pur oui; am, Stihno, Sußant
tur. nbsp;nbsp;autca tencbat, c unbl su in potißatetua reliquit. Non mir urnfifilb-
tat
AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;291
tasidecslicitatîonesqtposlulationesßias-, de Linonicizljdiredita-fis de CAzanij amp; '^dracanij iinperioritm titulis -, tandem fod: habuit dxnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnhumfi Legatos fiio s fijt ex 'verbis eo~
rum^cùm cjuidintemperantiùs loqtti cfijfient muU» fefi admo-nentiumyelitipotuttyn diliis-eiLfaciis ad moderationemesi prsc-ter morem adhortattu. TLon denii^ mirum^ Graci rittts cum fit^ atqueadebicîtmRex/acrorumquidamfiimuli^Impcrator viderinbsp;'uelit:^ cùm plufiquam Régi am, efi Pontificiam f^UiePtatem, innbsp;veditu-.confiJfit.^L f^liqttd prafifierens, admirabilis ne fit 0 cuiusnbsp;potesiatis tntelligentilt;trerum,diuinituifibidatis, qt coneredi-ta.apudfiios exiHimationem certe^' quadam arte^ô diligentiAnbsp;tue aturfi à Pont.CMiax cuius nontin 'is ^gloria amuli, leues^.nbsp;temerarij Gracifimperfiunt fuerunt, adconfiquendama te^nbsp;pacem, fiauorem authoritatem, implorauit: QP '^ntoniumnbsp;Pofifieuinum Pont.mPax nomine mififiim.,tanquam quendam ar~nbsp;bitrum ,i^ii«spacification 'ufieri pernàfit. ^^idenim illoftirnu-l'is confidentia compunLlum? ,^id infidicitate mifierum? ,^idnbsp;voliintateperditum'i^^dmetu abiedtim magisdici autcogtta-ri poteii? Vêtus eHprouerbium: Piullam efifie calarnitatemfiolam.nbsp;K^thanon 'vnaaut alterafied con/pirarunt in CVloficum infini-tt. Vida itle domifiua pro dit or em : in casiris defiertorem : fiociamnbsp;thori repiidiauitdiberosinomniturpitudine^ ôquot; ocio educauit.nbsp;Sentitfie ejfiefiufiecium O' odiofiirn finis, cùm ÔP ipjc fuerit fientpernbsp;ho Piesfiuorum. Grauifiemas habet infidtas cas, qu£ latent infi-mulationeofficfidiP^diquo vinculo finguinis velpropinquitat 'is.nbsp;Prxcepsinfiurorem agitur,(finupermortisfilijePicaufiafini. Renbsp;siittitttandem vel inuitus Liuoniam-.idp cum Prujfioneficioquo,nbsp;gentis fua authoreexcogitato et con^c1o.,Prufia ipfiadeo inhiafi n-cat , fa,nbsp;fit,de au a ne 'uerbum quidem apud fi 'vllum fieri 'voluit : amifit
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; n I' 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J '' J
et LittoniamDei Opt.^lax.tujioiudido,omntno^ aamiranâoe ^^tü.
Fp 2
-ocr page 312-292 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO
qmppequi appétit aliéna,perdtifif/een qua aflintat fua :ßcuti tu etiainhanctamnobilemprouinciam,quaniille^fimper üixit etnbsp;duxitfuam,fepinientumLituaniix,,decus et ornamentum Regninbsp;tui,t6t dîHintlam caSiellis,refertam portuhua, ex agger at am bonis omnibus,ex faucibus ipfius eripuißi-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß loqui poßit,ita
Jjaud dubiè ad te uerba facer et. Crates tibi ago Rex optime, quod poli tertium et vigeßmum annum, ex quo UVLofcus Libtdine do-minandi incitât us,me mea^ ag greßßis eH, dexter a tua forti, etnbsp;nonmagisin bellis acpralÿs, quam in pa^is etpromißis firuan-disßrmaet laudata,fublato metuet formidinc^ belli,in prisii-nam quandam dignitatisßem me^ reuocare^ dignatus es.nbsp;zMulta ego mult 'is debeo. Sed vni tibipoHDeum Opt. CMax.nbsp;acceptantfero Ubertatem .Praclare olim CM^enardus, ^poßeumnbsp;^..Albertus Epifcopus, Chrißiana religion 'is ^pietatis noßrx authores,non deterius Bremern .hoc eodem nomine de me meritißntnbsp;amp; flierunt. Grata Guilhelmi Cardinale tßilutincn.ex concilionbsp;apudLugdunum habito, in has or as mißi, apud mcviget memoria. Sedenim decora ef ornamentaomnium,ßtuiampridem ob-ßta,fqualorefordida,tenebris vetuflat'is inuoluta,tu inprißina mnbsp;lucem^dignitatempofuißi: vtcummultaillisplurima crucife-ris,tibidemtim cunliaiure optima debeamus. ^ßcuti eßiucun-diorajaletudoqs , qui graui aliqua inßrmitate impediti elj' leclonbsp;affixi diu admodum iacueruntßc nos tant op ere defiderata .pernbsp;te 'uero liber täte parta vehementius recreamur. Sit cloranbsp;commemorabilis Rlatembergij apud nos-.ßt Haßncampq 'uirtusnbsp;qui or dints Teuthonici CMagiflri hie aliquando fuertint, maxima grauißima^ bella pro comiinifalutefrdtgnitatecofecerunt.nbsp;Enimuero ea, qua tu pro nobisfufeipere ger ere 'voluifii:nbsp;nbsp;nbsp;ini-
tijslata, (^progreßiiglorioß, (f exitufalutaria magis cenfentur, Uteris manimentifq^ noßris infer entur, ad memoriampoßeritatisnbsp;tr an finit-
-ocr page 313-AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29,
trunßnittentar'. qiudoqmdemut pAter henignißimui, (^bel-la.torfipienttßtmftt anteis te^is ^domicilijs,in hoHiles Agrosa,r~ 9nis conuerßs ^prolAtis. qiiod iampridemßqtiutus -, idaJßequHtus.nbsp;es: vt ego A tot continuü bellisnbsp;nbsp;nbsp;CAlAmitAtibus reßirAre (bquot; tAn-.
demnullAnt non grAtiAmAmetibi debit Am ,ß non referte, Atte-ßAriergAtepoßim.Sisolim vt 'virtttsMoßsiUußris^pefttAgAtA ntAgis videretur,PopulAm ißAeliticumferuireferuitutem in Ae~nbsp;gytoT)eusOpt. lt;^ÏAX. 'voliiit.ßcvtrnAgnitudo Animi Cyri effetnbsp;clArior,PerfasA CMedis grAuidominAtu opprimi contigit:ßcadnbsp;oßendend Am uirtutisprAplAntiAm Thefit dißergi AliqtiAndo At-tenien.opportuitßcdeniq^ ( njt Adme ipfAveniAm }mAximisnbsp;grAuißimis mAlk affligi Liiionum necejßfuerAt: quot;jt de tuApreßA~nbsp;bili virtuteßortitudine, moderAtione, iusiitiA, nulU 'vnquAm-'vetußds obmut eß At. Vicit nempe is, qui non infolenter efferrinbsp;'vidioriAfuA fedcundlA AquitAtemetiri vidsAtur-.neq^ cunt Ciïîofnbsp;co immanitAteßbicertAndum,ßdomni genere benignitatis, ß-ipßm fip ertn dum potiùs ArbitrAretur.En ver o tibibonevirßt ¦nbsp;perbia tyrAnistuA'.quAtumens eß inflAtus, nefcio quem non de-ßicereprA te nuper videbtre. ^uin nee vides tpfe, tunquAm aU-euiPolyphemo oculo vno,LiuoniA,quo indiuerßs orbis terrArumnbsp;p Art es proßedlAbets, tibi udempto et euulfo-.nimirumintelligis,nbsp;qu Antas vires vir tos hAbeAt,et quam lange meliusfuerit,Hyero-ni SyrAcufano, cumpriuAtus eßet, quam Perfio CMtcedoni, iu:-nnbsp;Pex diceretur, eßeßmiliorem. Hic enimprater regnum, regale'nbsp;in filjAbuit nihil: Ule non tarn regno, quam regnum co, in di ger enbsp;uidebAtur. Cogita quant um intcrßt,inter verarn etfucAtAsnglo-fiAm,et quomodo dtligi-,quÀm met ui prAßet-.neqßuorum tantum,nbsp;veritmetiAm etcxternorumbeneuolentiA Adincertos ternporumnbsp;tAßss,et bellorum exit its expédiât obßpiri. terrent apud te veßi-gtamultos^vt aliquando dixitPo'étAille: introßeclantia nuda
-ocr page 314-£94quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO
retro {et ferrogeri rem, nonfe
mper aurum et argentum nerauntt be[liejfè,fnalatuoexl)erire. Denii^,ßfapii, tur nonpotius Agefi-laum,Tyn2oUonem, Dioneiquàm Nabtditn qua Fhtlarim quàntnbsp;Dionyjmm imit andum pûtes?fat iufq^eß['e Ziuere Utt am Scip t ont s,nbsp;quam deßderare principatum Cajaris. ^ß^rum tnim aliquisnbsp;tmitatur mores corum et exitum expeFÎare debet. Fide quomodonbsp;Tft us, 'N.eruaTraianttSy f_Adrianus, f^ntoniua .et fjàlarcus ap-paritortbta, et doryphoris non egeiant Roma et rurfasquomodonbsp;Calligulai^ 7^roni,Vitellio, neque Orientis., neque Occidetts exer-citMs » optm ferre potuertnt. f^nimeduerte Tyrannorum vimnbsp;etpotentidcorporibue noßris efcpcrßmilemTqua quoad bona v-tuntur valetudinedatet tn qs tncommodaßngula : nec facile mor-bum agritudtnemq. dcprathcndas-.fiatim 'verb 'vtgrauior morbuinbsp;aliquisincurrerit, et corpus aduerft valetudine 'vexari in cipit,nbsp;omnia etiam minima cum dolor is ßrfu maximo^ repente commo-uentur et exttantur. Ad cum modum tyrannsrum iniuria et con-tumeliaproferitate t'cluti felo obducta, délit efunt :ßmul atq^nbsp;increpuit bcllttin, autfeditio tyranncts cor ruit -.neque qtticquamnbsp;violentum pot eß eße diuturnum. Sed quid ego te admoneam? etnbsp;num humanitatemabhominuhoße,abimmoderatomodunty abnbsp;effieni difiplinam, à barbare expeciern dcclrinarn? cur no potiissnbsp;adtemea -unde initium cpitficonuertit oratio? Ego te Stephanenbsp;Rexproeoacdebeo,'vcneroretcolo-.neq^ vllumpramium 'virtutisnbsp;'vlluminfignehonoris^'ullummonimentumlaiidis ejfe feriq,pofnbsp;fi exißimo, quod tibi à nobis iure et merit o no debcatur. Tu ex fir-uitute in libertatem, exprofundißimis tenebris in Iticem a mortenbsp;( 'vt iiadicam}in 'vitamereduxißf.tu calamitate omnem etfqua-lorem mihi ademifii.tu etfuhßdia belli et ernamëtapacis attulißi.nbsp;Paruit olim orbisterrarü Romanis firuiutt Afi^rfifibiecilns fuitnbsp;Perfis.atenimetPerfariidifiiplinadignitate Aßyrtoru, et huma-nitate^
-ocr page 315-AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29J
nîtate 'Roynanaru 'uidcbAtur tolcrAbiltor codittoßruitutis. Huie 'uero ta.m fdo et impôt ent i domtnoßtbieliaßfutjßm^^ lucefola-y ptrfugiü piicit que por tu quiet IS Jperure poterivetdebebumnbsp;tn cuius regno mhil uLtudqu/im fligittoCißtmuluxurtA^quiim de-^nbsp;terrimu crudelitas^ quum contumeltoßßi/»lt;ißperbta:nihil altudynbsp;qmmdolor etgernitttsperpetuus audtuntur. Ergo quam maxi-mus po(ßtmgr alias ttbi ago, Rex, maiores et tarn habeo , eius^ be^nbsp;mfieq tui,memortamerga me, nulla 'vnquair/obßurabit sbliuio.nbsp;Tftfac, vtßcutißeramus et optamusfore ^pare concordia, tran-quillitatext ocio perte eß in teperßruamur .H^c Liuonia,Çipoßet,nbsp;aptid te hodte diceret. ^^uge quoniam non pateß, id à nobis tacit anbsp;requirit, 'vt praßati Tetr tute, rebußq.ahs tegeßis optimorum oltntnbsp;Regum ß Rrinctpu memoriam in Polonia tn anirntim nobts reuo-temut et Lechosfortes ,folertes Graccos Leßonesßrenuosßapien-tes Cazimiros, auda. es Roltßtos, rnoderatos lage^ones in le 'unitnbsp;tontemplemur. Deumq^Opt. CAÎax. cuncltprecemur, vt eum,nbsp;quern per omnes omnium honorumgradus adregtarndignitaterttnbsp;extuht quern poteßatts fua participem in terris, admtni-ßrum iußttix ~ aut hor em pacis i xterttadrnirabilern^nbsp;ßits venerabtlerrt hoßibusfectt formidabilem,nbsp;bonis omntbus auclum,ctßorentem, etnbsp;quam maxime diuturnum, et innbsp;omnespartes viblorern eß[irnbsp;perpetuoq^fieri,nbsp;patiatur.
UNIS.
-ocr page 316-SPIRAE NEMETVM, EX OE-ficina Typographica Bernardi Albini. C IJ. Ij, IXXXII.
-ocr page 317-If
o o -J o c c.
INDEX RERVM ET
ME-
rvVM IN HOC OPERE lïiorabilimw.
A. \.gt;ibrenuntiatio in Baptrßno cA\Po-ßcis tßtata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;177. ^.^chitiuf Fpißoptit Conßantino-207. 147- pol. Eccleßoi turbat. ^^dagium Mcßcorum.nbsp;t^doratio Italic a.nbsp;v^dorationis geßns.nbsp;K^dulteriorurn pæna apud CMoßnbsp;tos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^^Edi^ciaRußdirum. '24Ç). ^AEtioves Circucßonem retinentnbsp;ßrrndetiam Baptißnum. \-Alberttts Bnmeßs Canonic tu ter-tiii! Epißcopui Rigenßs ordinctn enfiferorunt inßituit. 274. 22. 276. enßferorttm inßit uit. K^idad.nbsp;^yin^biptißAin Volon IA. |
tranßmigrationcm 2SJ. x^nimArum Tart Ari credunt. \^nimaA niortuorum nt^ in cala ne^ininßerno eßß. , ^.^nimaßeparata à corpore non eß pcenucbnoxia. ^^nimArum conditioner qualcm t^Vn Apoßolißecumcircunduxcrint 'vxares. v^nniuerßaria binanbsp;t^uo terporeßant.nbsp;t^ntichrißus.nbsp;Antichrißuf qui ßt. ^55 tj^oßorum J75-tl. Antitheßs Chrißie^Antichrißi 76, 'lt;^ntichrtßi doclrina eßßacla. 77. 7^- 79- amp; ^0-'^ntichrißiani qui- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;So. K.Antichrißi Irperq fundamentu iaêtum Anno Domini 124tßcb |
INDEX.
|
lt;^nti0chenum Concilium. 200. ^..Antriinptis'Deits. quomodo 4 (^îojchisha-norenttiryamp;inuocattur. ^..^dpaßalos Aloßci 'vencruntur. . ^^^oßolicA tradittones.nbsp;t.gt;dpoßoli daSlores Ecdeßix. curnbsp;honaritndi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;120. lußrcilem quomodo Rußt confidant. i^rchieptßopt ^Moßcouitarumße-des. ^^rrianam htreßn eßfi '^CMoßchus dicif.credereDeum Patrem propter mentum Filij nos ingrati-amrecipere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^. ^.^rteniiishiretictis. 206. ^^rmeniorum metropolis 250.nbsp;^^.Aßecutns Deus incolumitat 'is R Andrea Rußifidem Chrißia-. namßeaccepißeiadant. 22lt;l. |
y^b'T.trus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12S. amp;124. v^lugufiinns deßscrißcß ad tumu-Los deßunidorum^ Itbationibus 2^4. B Baculis pro rrdtris vtuntur Epißopi cJiPoßcici.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jja. Bagdamts Bitlßdtcs nobilis iJU'toficut ad Regem Poloniaproßngit. 2s;. Baldus in l.ßtibtfilinsß'.de adop.. ineptit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\6o. Bapcißmus in acetabulo apudRujßs 191. In Eaptifino tolTi p ec cat um. nbsp;nbsp;nbsp;40^ Baptißnum nonfiernut Moßci. 176^ Baptijmi inßantiam negleFîÛ quo-modo zAIoßdpuniant. ijä.nbsp;Bapt/ßni apud iMoßcos non nifiß-cerdotib. adminißrandi ctiam.nbsp;tempore neceßitatis datur copia-.nbsp;17^- BaptizandiritfisapudMoßos. 77$. Baptifini Sacramento quom a do Ruth eni ojtantur. Baptifini apud Rußos materia amp; ßorma. BaptizoandimosapudRußos. 240. Bat bas rädere m or t aie p ec cat um a-pudRußos- Baß- |
|
I N 'n E BaJfiK cct 'Erätwetmlin Vy ßthtcr-rauei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2(!q. ^.ßlienß ConcHiatn Bohewis \JVlarAuis Caliizm Domini con-ctdtt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9Î. '^aßliM primut cltbatus au;thor ßßly Caßrienßs mirArulum.. 2 ¦^.nbsp;Bernhirdiquot;jicins dic^A. jó/.nbsp;ßertaldtis Cißcrtienßitm Abbausnbsp;ßtccedit C^ilxinardo in F.pßo-jgt;.uu Rigenß.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^4. Ferihaldus SchiiX'arfzFrancißanits Ältgi^ metallxridi periitn Ro-bit^asinuenit. Bihemorumßatramßententia dc^ Cana Domini. Bob^mi quindoßnt facîi ChnßtA-ni. Bohcmorum Apologie qttdia iciu-niaaqiprohct. Bähtmorumßätrum ministri qgt;lt~ riq^chbis. Bonabdrdx À quo quindo innentb' Bombardts quot;ubi innen tu. 164. Bonißciuf ocliutts. BrußihiiK. |
X. c Crdici Eucharisiiit rubrum vinun» inßundunt. Culicibtts , amp;ßutelld pliimbeis in administmtione cs:nx Domini-c£ vtuntur Rußt. CAlicibut linffne 'ts vtuntttr in ad-miniflrutione cn£ Rußi. 192 Camp inns TirtariAuerßintur. 241 nbsp;Canes pbiris quam homi')tes£ßim'i~nbsp;turapudRuß'as.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;247, Canones miff^ diucrß. Jti-Canonicaßcripta in Biblqsqu£Ado~ ßieß credant. Carnibns die ßtbbathi veßi G rege-riits in Concilio Romano primus interdixit. Caro Ckrßli certo in locoßemper csi.
| ||||||||||||||||||||
INDEX.
Cereorum vßiis Apud Moßos. 181. Ceßochouienßes^monAchi. Ji6.nbsp;ChxritAteinhxreticisnon eße. 218.nbsp;chérubin curfACÎA..nbsp;ehr iß us non przeepit ßolitAriAm amp;nbsp;monAßicAmvitAm. 162.
Chrißus non fuit odoß^ etixm in iuuentute. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;162.
chrißus ArAtrA fecit, C7 trAolAuit.
162.
ChrißnA cßecrAndi poteßAtem fili
PAtriurchA fuo tribuut Büßt' jpo . ChrißiAnA religio non esi hAreßs.
i6p.
ChrißnA olei cofedio Apud Moß
COS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171.
Chrißumfetpuiciuid. 162. Solus chrißus voluntAtiDiuinAß-tis fecit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4p.
ChrißiEpißolAAdÄbgArum, 134. chrißus -jnicus mediAtor, redern-tor iußificAtor naßer. 77.nbsp;chrißus nuüum hAbet collegAm innbsp;officioredemtionis. s6.nbsp;ChrißiAni curßbbAthum noobßr-uent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;61,
chrißus non PApApAßoribus Eccle-fiA munus doetndi confert. 82. chrißus nihil reticuit.nbsp;Chrißophorus RudiuUus.
Chryfoßomui a^probat imAginunt cultum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. j?2.
Ctrcuncißanem TArtAri retinent, AttAmendiuerßi rAtione ah Hébreu.
CnA lyominicA lyuibtu temporibtts populo Adminißretur Apud 7^6of-cos.
Cæ»A 'Domimcx inßitutioni ub ho-minibtu AdieclA.
ClibAtui cAßui ßngttlAre Dei donum eit.
Coboli Spiritus lAresdomeßici. 260. Coboli ^uomodoßßindomibttshA-bitAredecUrent.
Concilium Florentinum. i)Ç. Concilium Florcntinum dAmnAuitnbsp;ßmoniACos, fornicArios Epißnbsp;COpOS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T) Q.
Conciliar um deer et a McßouitA non vocAntindubium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jyo.
Concilium Epheßumprimum. 20 r. Conciliumßtb AdrtAn 0 PApA. 22p,nbsp;Concilium chAlcedonenße.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20j,
ConcubinAtus SAcerdotum pnu.
Conditiones pAcls inter Stephunum Rege PolontA,(ßIoIja. BAßliAde-,nbsp;üiioßcumfApÎAdn.tsSz, 2^6.
Condi-
7î.
236,
|
Conditiones p-tcis CM-'^fcho a. Rege Polonulat£. Confeßio quomodo à, (JMoßis coramficerdote. Confirmationis frerAmentum Rußt non hAbent. Confitendi mos Apud Rujßos. 267. ConßrmAtio. ConfirmAtionis ritw Apud C^oß-cos^ ConfirmAtionisßAcrAmentum Rußt contennunt. ConßecTAnt Mofioi aUo modo quAm RomAnAEcclefiiA. ConßecrAtiofAcrAmenti perßicerdo-tesnonesiApofioltstrAäitA. J17. ConfiAntinopoUtAni imAgines col-uerunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;139. ConftAntinopolis CAptA. 217. ConfiAntinopolis cxpugnAtA. loi.nbsp;Conßitutiones EcclefiAfitcit multipliées.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29- Couiuiorum ßunebrium ritus Apud Rußos. Coe num DominicAmp orrigunt putris trium Annorum S Acer dot es Rußtet. Crucem port Are quid fit. 162. CruxEuAngelicA. 44- Cucudos Rußici ßicer dotes ingno- |
IN D EX, 340-CucuUum induere no eßßqui Chri-fium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^2. Cur chrifius homines fit indicAtu-ßeeundum operA. Curnenßs Putei.nbsp;CzAr gloriA chrifius. î»?- ¦ïü rgt; 'DAmAßcenus intAginumpreco. 134. DAmiAnusAGoes. 36.^123,nbsp;EiAnielprintz. Decem prAceptA ü^Poifis retinent Deus trtbtts rebus colitur. 143: Deus RomAnum imperium conßi-tuit. Dei infiitutis nihil Addendum, iio. SolusDetiscoledusinuocAndus, lt;.nbsp;Dei don A nofir a merit a DecimA Apud (JVlofios cedunt Epifi- DecimA GrACortim diu 'fio. 210. Deformes sbufiu EcclefiA. 92,nbsp;Deorum fiubterrAreorum fAcrificiu Dêfcenfits Chrilii ud infernos. 12 0 ; (jr 122. Disbolus hominem decepit. Disbolum fi pnitentiAm Ageret |
index. per Chrisium vtniatn con-fiqni.
ViaboU colloquium cum 5. tdMar-tino.
Diaconinon niflcoiugati, Q- in tna-trimoiiio 'viuentes conjecrantur apud Rußbs.
J'jTcs humanHs-.tempUi hominis. 20. Exmcnia meridian a Rttjflrum 246nbsp;T)q Eartarorum.
22ies DominicHs curChridiianisflt facer.
E^tdarus Couarruuias Hiflgt;anit;.ic4 Eiifflrt Mffla Moflouttarum a La-tinorum.
Teignit as hominum in Deo eLl. ^4. Di liger e DeumyC proximum quid.
Dijpenfationes é ordinationes Ec-ileflaflicas Ruflidejpiciunt. iqi.
Diu ort ta apud RuJfjsjrequentifima ejß-
Diuerfl Canones Mi/p:. J12. Dtuerfltas opinionum inter doctores non obeft'veritati. st.
Diuortia apud Rujfos crcberrima. 279-
Diuortia quomodofiant apud Ruf
Dolores Ecclefiahonorandi, 4^ ^uomodo.
Docirina Damonum eflprohiberez nuptias.
Doctores corda hondnum ftueaudi^ torum fiorum, non illuminant,nbsp;fid SS.
Doctores verinonextitulisfidfiu-ciibtss agnofiuntur.
DoctoresqaosRufifiquuntur. 2-0 Dogmata CMonachorurn h.erctica.nbsp;164.
Dominicis diebus Rufii populofabulas prxlegunt.
Dorß dolorum medicina. Damon t ndè dicatur.
Duo potieriora pracepta Decalogi, de non concupfccndo male di-flunguntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;62.
Dtiodecima vltima Gracorum di iifloaRom.Ecil.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217.
DunafliKz Dltoia Litioniafluuius.
27D
2Slt;i.
24lt;l-
143-
E Ehrictatiimäla.nbsp;Ectlefï.i vrbi captxßmilu.nbsp;EccitßAy non John Pelrm habet fn)-t efl item ligundi flluendi.24.nbsp;Eoclefl^ Rornaru doilores non pro-fitcntnr
2 TO,
9^-
|
I N D l.cclefiA nunc^uarfi aruit ImAgin 't-bta. 'Eccleftam GrACAm a RotnAfiA àAm- EccleßA Mofcorum orAdionttm do-rnui di^A. EctlefiÀ Rom An Anon elt princess O' reclrix AliArum. EccleßA PAtriATchAles in Orienten quAtuor. Eccleßa Rom Ana obedient es no ß(»t veri ChrisÜAni. EcclcßAm dill Abßj^ ImAginibtfffutß 14^-ElcAnder, Eleclorum TieiAnte Chrißi Aduentti apitd inferos crnciAttAs. 119^20.nbsp;Embectis LiuoniAfltnuus. Enßferorum or do a quo, eoqnAndo inditutns. Eptphsnius Cypri Effcopiis Im Agi. nef» eoncerpit. Epißopt doccAnt o'pefcAnt cues, no régnent. EpißopiminiHri non Dornin ifunt. 149' |
r :x:. EpifeoporumApud Mofcos ernattts. 172. Epißoporumnouorttmmos. 204, Epißeopi Cyiofcorii 'villas c aß ra Epißopiplures in Moßtouiu. 170. Epißeopi 'vißtAtores. Epißoporum vicArij officiAles a~ pud Aloßos. Epifcoporum in Rußin uesiitus.227.. ErApni Rot er odArni teßtmonium de Eraßmi RoterodAmi de Luthero iu^ ditium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16.17. ErAßmus de MonArhis. 163. Er emit Ar u PrißorudßiplittA. 1Ó7.nbsp;Er em it a Prißi. Eremit Arum eum MonAchis nulla Eu An gelt Aß nofuißlntßripta quo- mod.verbum Dtuinurn potußet intelligi. EuAngelieosnoneß^ehArctieos. jj. EttAngelium pnitentîArn requirerenbsp;te'slAtur confßio Anguß An a ,nbsp;quomedo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;57. EucbArißiHn defeclu 'vini Rußtßte cs pomorurrt cclebrAnt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;191. EitchAriHin panem quomodo Rußi conßecrent,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;231. |
|
Euangelium quibus t emporibus, diebus annunSlietur plebtaß-cer dot thus. Fucharifitji vßus apud Ruthenos 26S. Fucharißiaßacramentu pueris ex-hibetur. Eußebij Tßcowcdießs^Antiochen-ßs dogmata. Ex tmen ßacerdotum apud Äloßeos. 172. Exempta varia de im agin ib. izS. Exeommunicationis ritus apudnbsp;Moßcos. Execrationes creaturarum non eße prohibitas in verboDei. 1S3. Exercitus Polontci commendatio. 2S3. F FuhuU de Chriflo obuiam faédo 3. ^JVLiriAmatri. Fefif' quatuor folemnia cum Roma nt Eccleßa celebrant Moßt 1S2. Furla quomodo apud RnJfospunU- |
inde X. tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tut!. Fides in malis prsmißis nonßertie^ tur. Fides à Gratis ad Romanos deriua- Fides ßßuna nenßt, nonpoteß inde iußttia eße. Filius Dei declarabit quinam ßnt orthodoxi,qni pro hareticis.ièg-Flaccius illyriius. Flauan US m careereingulatur.202 Fraeißus Petrarcha de Eccleßa Romana (ß Roma. Fr at rum Robemos'tim ßententia de deßcenß Chrißi ad tnßros. 123.nbsp;Fridericus Barbaroßa.nbsp;FruFlus coaPtx caßitatis.nbsp;Funebria cor. uiuia Rußrum.nbsp;Funerum ritusapud Etrtaros. 233.nbsp;Funerum ritus apudRußos. 243.nbsp;Funerum ceremonia apud Rußs. 233. I4^gt; G Gangrenßs Rynodus permitit Racerdotibus coniugia. Gardaotes nautarum Deus. Georgtus Caßtnder. 22S. 2iS.nbsp;146. Georgq Sabini Elegiaad Rembum de |
INDEX.
deßderßcio capri, anguium Geniciilariamp; xdorAre idem ejfe i4i Gilkertus CognAtui. Gilbertui Genaebrardui. if. Gottid Orientalis. Gottfiidfis yiterbienßs kq. Cradui confang. dr Affin, in connbsp;trahendis mdtrimon^s Apudnbsp;CMofcos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iff. Craduspxnitentix, dxfatisfA^io-nummodi npudC^foßhos. 1^0. Grdci lenuenßum Auxilio imperium recuperAnt a LAtinis. 214. Grdci mend Aces dfßuperßitioß. 6. Grdci quAÜA Aducrfiis Rom An Amnbsp;RcclefiAmedideritnt. 220.nbsp;Gramp;corum diuißo a Rom Anis primA. Iff. GrAciduodeciesA Rom aha EccleßA deßecerunt. GrdciÀ GaIHs dr Venetis viSii Im perium Amittunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;214- GrAci Spmbolum LAtiniimßußipi unt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2if. GrAciA deßecit a PApA RomAno. 211. GrACA EccleßiA concédant iAcerdo-tibiis coniugium.nbsp;Groffiss Polonictis. |
GuicciArditius de L uthero. çi GtiilelmuA CArdinAlis zMutinenßsnbsp;2Ç2. GymnAßum nullamper tot Am Moß couiAmeß. H HArdtiicus Bremenßum Epicopat 274. 108. HAretici ch Ar it At em non hAbent. 218. HAretici humilitAtem non hAbent. 218. HAreticißripttiras deprAUAnt. 61. HAreßes in PoloniA prAßertim Ebio-niticA. HAreßes in Eccleßd Chrißißemper ßuiffe. Helpis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ziA. HelcheßiitA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijti HAluetiorum de ieiunÿsßententia. 104. Henricusßptimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;114, HermAnus PAtriArchd ConßAnti-nopolitAnus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;129. Hißoridde K^bgdro. 128 Rr |
TN D E X. U'fiorta Trip-tr de (^onAchis.163. tl'jioria. bellt CMoJ'couitici adoii-u,^ ded^Hii die is laniiarif Ar.nbsp;IS^2.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;273. HiwicidifpæKinjtudRulfis. 2 i7. ^!3rnines quales nutum fint. 4p.nbsp;lijmrnetn operibut JliluArl Mofihinbsp;contendunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3S. HofM Canontcas SaterdotesRufiici non dtiunt.
leiuniA Chrfii.tnorumy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ó. Je tunt um duplex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6. leiuniu in nbßinenttA confiflere. 6. leiuntj quAdragtßfnalis ten/pus À Afofiis rehgtofie objèruAtur 17p. Jet uni A iuxtu cOffinJùn/ AugufiAnA |
leiuMOKuni 'uariafieetes apudAfofi cos. Jeitnium Pctri. leiunjum D vh'ginti. leiuniortim fi.'e'^tei. leiunia Turcatunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- lei-. leiunia apud RufiuS cr(berrtn2a.24t ifiiitix Cornutt ^uo auciore prodie~nbsp;rint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tPJ. Jefiuitx Tartaros ad ßdem Chrifiia-namionuertere debebant. 2S2.-lefiuitis Rex Polonta tetnplum Rulo-tia extruit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^2 Jefiuita herba mala cito crefictnttt, 166. lefuitarumpatroni nbsp;nbsp;promotordts^ J.fint arum hyp oen fi s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 'JóiJ. Ignu perpetuus in Samogitia fi ut apud Perfias Orymafida. 2ât. J/idt/lgentta Alofiorum. 1S.2. intetuniys Rufit ctiamptfieihus notinbsp;vefiuntur. Jn qutbus Rufiià Romana EccLtfii drfiideant. lü main promifits refiinde /dafides. | ||||||||||||
index. jSo. Interceßio SanSîortim amp; ^^oßo-lorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ng. loanees Papx'uniuerfilts ùtulum vßtrfat. îoannesde Rupefiißh predixït Monachat fis interitum. loamp;nnes Zamoßiua. loonnes Rochizananbsp;concionator. JodocfuChlkhtouens lodocftsDecws.nbsp;Jo. G^albertus. id 4. Bohemorum 94-. itf. 239 Imagines ludai non adorarunt. Imagines JJei Fontißcyperdüt. Imagines ejß idola. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;133. Imago Idolum idemfunt. . Imago B. C^'Iaria in Moßcouiaßon.nbsp;tefaFia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jzg. Imaginum differentia, izgamp; J3o. Imagines cur non adoranda. y.nbsp;Imagines nulla in templis Chrißianbsp;' nor um aliaust fictilis poß chri-ßumnatamfuerunt. ¦ Imaninibtts Eccleßa nun quam ca-rZft. Imaginum cultus apudMffos.iSo, |
Imaginum origo. Jmagsnum 'ufus in fcripturu nuf. quameßinterdiFlus. 1^1.nbsp;Imagines Diuina. Imagines quales Rußi venerenttir hg. Imaginum'ueneratio. t2S, Imaginum abußfs quando treuerii.nbsp;146. Imperium ex Oriente in Occidente redit. Imper at ores ïikovoa«X°* amp; quidam . alqpq homines. Impoßtio nianuum folis Epißcopds cone edit ur apud Moßcos. Immerßo trina, t inFl io, nbsp;nbsp;aßertio apud Moßcos indiffèrent, igd. Indoclagarrulitate nthildiffrctliüt t^t. Inßormaf^ materiaBaptißmiRußi ab Eccleßa dißrepant, Inßnite calamitatesfiibito Moßeum obruunt. InterccßionesßanFlorum non eßßei-nancs. Rr i |
INDEX.
|
Inuoeatio SunEiorum fpecies idolo-datriii prÆCtpua. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lug. jßodorus CMetrofolitA Ktouienßi à Rußts indigne exceptus. iS6. jßdorus CMetropolitanui Rußix, 230. Ifrdélit ica, Romana Eccleßa col-latio lier Sabbathi. nbsp;nbsp;nbsp;' Indaorum Sententia de miraculia Xjhrißi. lußicia aliéna nobis adfalutem opus ijß. lußifer Chrifium ab or co liber at i. iij. lußificatio hominis coram Tgt;eo. 2. K Kiotiiaßdes Metropolitani Rußici. 22S. L Lateis nulla datur foteßasin fraß byteros animaduertendi afudnbsp;CMoßos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji. LambertusiMßaßnburgenßs. is. Latina Ecclefia errores. 221.nbsp;Latina Eccleßa verßtißima. lt;iS. |
Laurentiiss Cißouius Anobaftißa-ruminRolonta Suferintendens, 2lt;)6. Leo Pontifex cur Indulgentias in Germania fromulgarit. ft Leges. indicia Ruffarum. 24J.nbsp;Leonardas Chiefs. Leofol'u vMrmeniorum metrofolts eß. Lex Mor alls ferf etua eß. 34. Legis Morales de^nitio. Chrißiani a Lege liberatilyuomodo Libert arbitrq homo ßcundum Libo Dux Italas a quo Liuones efquot; Libri S. ßriftura quibus Rußi tuntur. Litera Lutheri ad Maguntinum Liuones qaando adchrißianam re- Itgionemfnt conuerf. 2J4. Liuonia ad Regem Stefhanum gra-tiarum aHio. 2(fi. 2g2 . 2^3.nbsp;294. 2gs. Liuoniamrecif it Polonia RexSte-fhanas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2jf. Liuonum frimas conctonAtor.2j3. Li- |
|
I N D Liagii^ in Liuuma diuerßi quin^ ^73- LiuoniA cittititesprintAriA q^UAtuor Ltbrorum EuAngelij venerAtio a- LtnguA pAtrtA Apud RuJfosfAcrApe-rAguntur. Loyolas Hi/jfAnus lefuttArnnt pri-läy. J3Ó. I3i. I2p amp; 134. 247-246. I4-U. mnsAuSîor. Lucas non fuit piîlor.nbsp;Lucidus.nbsp;Luca piifurA.nbsp;Ludi Rujjorunt.nbsp;quot;Luis CAflrcnfs medicAtio.nbsp;Lutherus.nbsp;Lut her us À cjuo vocAtusnbsp;Lutherus non corrupit do^rinamnbsp;ehrt ft I-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16 Oflendit vitia Rom. Eccl. ibidem repurgAt doSirinam. Lutherus coAclus repurgAuit do- Lutherus epuAta praßiterit hife fe- Culis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I'2-4-amp;I2f. Lutheru Monachiproduxerut. 16y, LutherusDecretÄles comburit. qq.nbsp;Lut heri Etymon. |
E X. LutherianiEpißopi an reBe fty legitime vocAti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20. Luth. vbinAtus quibusparent. 14. quo tempore mortuus. 13. Lutheriani a Catholica Ecclefia nonbsp;defecerunt. Latinam Eccleßam À CatholicAdi-ßtßijje. L utheri duo magna peccata. 17, Lutherus defeipfo ad Regem Anglta Lutheriani truculenti. ip. Lydarum templum ab Apoßolis co.nbsp;ditum. LyturgiaMofcouitarum. 173. Liturgia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107. no. Liturgia Boh emica Mofcouiti-ca collât io. (Jitar coppt lus Deus magnatu.267. tJ7\4.agißri nomen lt;^lßerto Mar-chioni Brandeburgico in Prußianbsp;ademt um.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;273. (.Meinardus a Zigenberg primus Liuonumconcionator. 273. Malaconfiliamutanda. 160., TAaqueda Regina AEthiopum. ó.nbsp;Marta virgo, nulla fua dignttatCy 3 |
|
I N D ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l)iuinAesiEleUa. ij. amp;S4. f^itriAheata.qaiacredidit. i^. lt;J^Ï.Arîx. Virginis veneratio. 42.nbsp;eiufdem inuoatio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4j. Per Afariam T)eo nos réconciliât os eJJè.A4ofciptttane.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4Z. tATsriaob^t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijj. CAlAriâtnediAtrix Çilutishomind. AiAruimAgoinPoloniA. 136. CMariALorettAnA. CMArix Virginis reuerentia Apud tJ^^ArtintisPielfiius. io. UMaJJaus de indulgentijs, Luther o. tj\îAriAcurvirgo,^ muiter dicA-tJiîAtrimonium duo dirimunt tA- t^tAtrimon^ contrAhendi rAtio a-fud RuJJos. CMAtthias Adiechouienfis. i4t. ^ÏAtrimoniorum contrAhendorunbsp;mosapud Rujjos. ALAtrimonio SAcerdotibus interdi- |
E X. . CAledicAmentunt Anodjnitmgt;.^con-. f^tLemoriASantiorum. 43. CMemoriAm Christtßeri nonpojjt Abß^Liturgis. MerccspiorumgrAtuitA.nbsp;tS^îeritA n oPirA Dei donA. 3S. CMciropolttAniRußiA quomodo e-ligAntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;226. CAletropolitAnusRußA^ Mo[co-uiAolimvnusfuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ tJrLetropolitA, \jArchiepißopii E pißopi,lt;^bbAtes,AionAchi cAftr^nbsp;nibusperpetuoAbilinet inMoß-couiA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;22'7\ (Jülinißrorum EuAngelicorum officium. CMiJße S.Georgÿ Apud Mbßcos de uotio mAximA^ fJ^tißßnt vnicAnt in die Rufi celet bran/.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jq4' CMifiio Filß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43:4 6 C^îtffapro ^uACttm^ neceßtate^» 112, ej^fifîa quomodo peraaantuf Apttd Rufios.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 2)Oi tJ^irAculafalfA adlt;puidfiAnt\^39 Miracttl^ |
|
î N D tMirniula. Ethnùxaiidala eduA. Afî^r/icttU cur bidienon fiant. 6.j2. ulum adfpuL bruni ^^b-diiiis Sergù. diiirACulat^un hidießunt in nojtris Ecclefiu. tJ^-raculafalfiEcci'eßit quantum \naceant. ty^i(ßlt;7iito»esdiuerß. 112. ^..^anachimendicantes. 164.nbsp;tJM.jnichi.tta intcritui. 164.nbsp;iJMinaLhi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(gt;. iJMinathi ^xores duxcrunt. is3. Mjnacharum varif ordinetßtbin-de ex ogitati. Jüonaibuf bombarda inuentor.iôs tMonialibtis apud Mofeos nuberenbsp;denegitum. tS^îmarbi nonßunt cibo digni ié3. tJdjttatbt tn India ojxores habent,nbsp;^laborant. ty\Æonaehorum impudentia impu-ht Luiherum vtfcriberet cbtra Jndulgentiaa. j^'lonacbJrum Prifeorum dßci^lina quomododegenerarit, 1(17. JPtonaib: Pr'ßl. S^ionaiboi uni in Rußia dißiffma, £27. |
E X. ÄPonaebis vxoyes durtrt non ton--cediturafiud Mafios. Monacborum'veterum'vtcîus 16j-Monafiica vitaaMhores ApjjioloS Mofieiafiomniat, Monißertum non ^rncul ab vrbe Mofirouia 330. fiatrum Rafiilif /elagni. Mo 'tuorumßatw ante Cbrtßunt nat umfècundum Maß. os. 36.nbsp;Mofiorum Romanorum inion-ficratione Sacramenti dijfinßo-\S2. Mafia deteßantur Idolorum cultfi. J27. Mojebiquamodo cxcifitant Latinit Ect Itfia homines.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;60. Cur Mofii eXPiiment SanEtos mor tuoseffiinuocandos. 124. Mfici fiilaces libidinofi. léi. Mafiiti fieruertitficnpturas. 47-Mjfiborurn gt;eiunia tnpliaa. 133,nbsp;Mßouix amplitudo. Ml fi tes tn ab dit a fieluncarum detruditur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2S6. Mofichicrudelitas. A4oJ. ha rü de ieiumofint en t ia ÿS-Mofiorum viaa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;64. Mofiouia Arcbiefiefi Fp:fi^:ofi 22 Rr 4 |
|
Mofcu^ CDgîiur pAcem petere. 2S4.-Alofcielatfts Animus. MofcouitArum eß- LAtinorum Mif-JxdißrepAntiA. MoßcouitA quot;vtuntur pAne ßermen-tAtoinmißßA. Jidoßi quomodo LiturptAm celebret 114. MortMrum per Chrißum ex Ado UberAtio. MoßouitA PAtrum decret A rAtA hAbent. MoßcouitArum Archiepifcopißdes in vrbe MoßouiA. MoßcouitArum Epißopi Archie-pißcopiin perpetuum Abeßu CAr-nium Abfiinent. Moßcus ßias -uxores detrudit in MonaßeriA. Moßchi ojßißAnPiorum mortuorum rj ener Ant ur. APoßus cedit LiuoniA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^0. APoßcufdecennAlempAcem Cum Rege P o lom A ßAcit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;290 Moßcus cone edit Polono plures ciui- MoßusquAmdiu LiuontAtn tenue- |
lt;Jp[oßouitAdubiA religion is, (ß rt tuum AdArchiepißcopum re-liquos F^pißcopos deferunt. igo.nbsp;Moßci cur imAgines coUntj^j- quitnbsp;ßtAutor tAntißudq.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14^ Moßci quAmßperPiitiose de im Agir nibus quArAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14g. MoßouiticiEißcopi omnes PAtriAt-chAmConßAntinopolitAnttmpro Archiepißcopo Agnouerunt. igt.nbsp;Moßi quomodo capitA Noui EePiA-menti disiinguAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6}. A quo Moßcireligione ChrißiAnAtn Acceperint. MoßcouitAgloriAntur quod Acceperint ßdem ChriPÜAnAm Ab Apollo lo S. Andreu. MoßcouitA quo teporefidem Christ an Amr ccep er int. Moßci in colendk imuginibusßuper-Piitioß. Moßcifultra in imuginum prAßdio conßdut, in expugnutione eußrinbsp;Vtelcoluco. Moßchorum Ingenium. ¦ loi. Moßchorum Principis ieiuniu. 102.nbsp;APoßhi EyrAnnita Eilius Moßchiputrem défendit .102. Mßhusfilium propriii eccidit. 102.nbsp;Moßchustrecentosc'Aptiuos Polonosnbsp;nobiles |
index. vol îles in ar ce Isborg inter emit. J02. Mulieres RuJTtex bibula. gt;49. 2\r Pi ab ides. Piaianenßs. JU eß or ij error. 2(eßorius.nbsp;Plicena Synodus. 394. 2S0.nbsp;20[^nbsp;Ij-293.nbsp;micena Synodi décréta Mofeoaita.nbsp;ampleÓittntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;179. 'Hicolaum Mofeipre caterts fanHis cobftntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;183. 'tdicolai Hemminq^ encomitint 146. Non vßa ,ßd abußa rerum a Deonbsp;creatorumprohibitui. 161.nbsp;Idouogardiant quomodo Mofchmnbsp;occuparit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;288. 'NonaGracorumdiuißo. 209. Jioßrumßculum fa^ltßimum. 724.nbsp;î^uptiofficundas tertiai Rußtnbsp;non concedunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(gt;7. Nuptiarumritui apud Rußas. 242. jtjuptiarum rittts apud Samopit annbsp;26Ï. ^duduißanidus adorandtu. 242. Q Mari». |
J27. 2^3.nbsp;2c3. Gblatio ad imagines. Occopirnua Deugt;s. G^aua Synodus. Oleo chrißmate in Rapiißno in-fantum nttuntur Moßi. jyü. Oecolampady de Luthero iuditiu tfnbsp;G per a quib, Deits honore afficitur 3.nbsp;Gpera precedent ia iußißcationemnbsp;44.^5'7. Opinio Rußornm de animabttc 232. Oppidum Anglia Lutherii»ort. 16.nbsp;Ordinatio Minißrorü Ruangelÿ. 7.nbsp;Ordinandi conßrmandi praiby~nbsp;teres apud fJMoßcos ratio. 271.nbsp;Ordo Monaßieus edidit miracuUnbsp;nonApoßoli.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;233. Ordo Teutonicus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;274. Origo fiatrun» 'Bohemorum gt; quos Ricardos vocanK Orens Moßd Adtts. Oßrouia capta. P Palmas conßerant Moßi. ii3. 23 Pane azimo iriCoena vturitur Rußi 237. Panis Eucharißia apudRußos qualité ^quomodo formctur ér di-uidatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J 72. Panem Similagineum pro bellanti., bftspußi in corpus chrßi eonß-St |
|
ïN n 'tfißctitl Berußt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25 S. ^ermiuum t^uomodo poßt^eat Mß eus. ^eregrinatiofiei ad ßanchs J^oßi inflituunt. Betrui Apaß. mortuuifcripßt. 304.. ^etruifignificat 'Eccleßiiim. 24.nbsp;fetrum car Chrißus ter compcUet. Betrus negaturßdüRomane Anti-ßes EccLmilititis caput. iSj. Berfecutio Chrißianorum in Bohemia. Piluitm é' Plutuiidemßunt. 23S. Bleßcouia oppugn at a Bolocia Lituanie iterum adtungi-tur Tocelus'Deus inferni. 2sS. BoccolasDeus aèriorum Spirituumnbsp;. 2S9. Buißatw lucerum ToeUs. 259. Bolotiantquomodo Mofcuaceperit.nbsp;aSS. Polonicorum Regum pretipuorum nomina.- Bolydofus Vergiliuf de monacho-rum dißiplina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;là g. Bolidorns Bergilitade Euangelieii', ¦^9' |
Pontißcq imagines quot;D ei dißerdutsit Bontificem Romanum pro vicario ChrißiMoßiagnoßunt. 1^2. Pontifex Romantts legatum mißtnbsp;ad Polonia Regem, qui cum ipfinbsp;ageret de pace cum Moßo facbnbsp;endanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aSy, Boß edits. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!. Brecandi ratio apud ChrißianoS. 7. Brxparatio ad SacrdSynaxin. 17S.nbsp;Pracepta de ieiunio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;106. Breccpta etiam non ßripta obßr^ uanda.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;àà. é73~ Prima diuißo Cracorum à Roman« 199. Procopius Lupatifts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I39. Propoßtiones de in duigen ijs. S6, Pro imaginum ajßrfione adpontifianbsp;ciorum argumenta, i4à^nbsp;Brußia quado regno Polonicoßt ad~
| ||||||||||||||||||
INDEX
RexPolonJA proficißitur tdobß-dendam Pkßouinm. 2^4-ReginAcli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144
Regis PolonicifrAter priace^sTraH' jÿluAnÎA moritur. 2sSnbsp;Reges Regia A oßulAntur fedesnbsp;PapA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i49gt;
Religio ChrißiAnA hAreßs appelU-tur.
Regnum C^doßcouiticam quam late pateat.
Regiones ditioais CMoßouitica. 6g. Regum Adoratio.
Reliq^uias. caticis Spants Rußi ajjer-uant.
Ritus porrigendi Sacramenti C«nA apud Rujjos..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t2g.
Ritus baptizaadi apud Ruthenos^.
Robertus Gagninus. Rex'Wladißius lagello..nbsp;Rezihorcaßs.nbsp;Rohita..
R ohita elogium^
Purgitorÿopinioaem Faberßfi pro-bare 'velle putat. etiam apud Moßcosejß,.
^^omodo Chrißusßt mediator 118 ^.wg.
J^^ndo ceperit reformare Ecclefi-am Lutherus.
^ua a quibus iaßitut:Ceena Do -minicaßatadielda.
^^ndoßt aDontinopoteßas data ßcerdotibus.
^^ntam fibi pontißces Romani authoritatemarro^t.
Quatuor conciliaprincipalia. ,^0 ritu ordiaem ficerdotes igS..nbsp;^uàdamnentur..
^wdßt Deus alienus. ^^arta Cracorum. diuißo.,nbsp;^^wnta Graeorum diuißo.nbsp;^wnta Syaodus.
14^.
20S^
Zu 6,
ß^artu conßanguinitatis gradum in fontrahendis matrimanipsnbsp;Rußt non attingunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2g0.
^c^modo. Petrus nbsp;Angelus in A-
pQcai.noluerint adorari. vt.
jr.
250. ji. 12.
16g.. R ont a omnis impietatisßentina. 84.nbsp;Roma Occident alts Babylon. g4nbsp;^uomodo cu Patre amp; Filio,^ SS.. Romanorum Pontißcum praßmp-vnum ßmus^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 g.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio,^ arrogantia.
R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rontanuntimperium à Deo coßitu-
Rakaquidßgaißcet^atthy. óa. tum^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no.
Rämantti
-ocr page 337-|
I N D KomoMACum JjrAelitica. Eccleßa col-latio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70.. EomAni .Imperatores^ igmuiores^ 2Q4- KowAni ImperAtoresbellicoß. 294 EowAnum Fontificem vt Ietrißic-cejjorçm agnoßunt ^Ioß:i. 17i\,nbsp;tiomAni Epßopi non ßint Chriflinbsp;K^poflûlorumßccejßres. jS S. RontAno pontißci omnes ficerdotes tot ins or bis ChrifitAnißubfint .212nbsp;RomASodomAamp; BAbylon. j6o.nbsp;Ritßoru ßicerdotes inperpetUA.vi-uunt AfotiA. 241. 242^nbsp;Rußi 'vinum Adußd copiose bibnntnbsp;amp; cur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;241. Rußt in Acießipßs communicAnt. J9I' RttßicA fides. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67. Rußorumerrores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;222.. Rußt libris ^ßriptispAtrum LAti-nA EccleßA ßdent non habent.. iSff. Rußi quAtentis GrACoru do^orum ßriptArecipiAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1S9. Rußtduas Aut tres guttM 'viniim-mißent AquA calidA quAdo CnA Domini AdminißrAntur. jqi. Rußi quibns inßrumentis Mußces dele^entur.-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^49. |
E X. Rtißorum vi^us. Ruthenorum leiuntAtn. 26y. Rutheni chrißiAni quAndo fAlIi. 22^. Rutheni Regi PttlontA hodießbieUi pArtim LutherAnipArtim Zuin-liAni fint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;224. Rußi non nißde caUcc AquA euApo-rAntis bibunt qiiußdo CxnAm perAgunt SAcrAm^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T92.. Rußrum progenitor CzAr'Wlodi-mirttspnmus ,hAptißno tnitiu- Rußt fornicAtionem ßmplicem dZ vfirAmnon cscißimAnt eße pec~nbsp;CAtum mortAle. RußiquAlesßntergA hoßites. 24^.^ Rußrum 'ueßitus. Rußi nonßtnt de regno Dei. 1S7 Rußrum erronei Articuli. 1S7..nbsp;Rußi GrAcis pertinAciores Aduerßts Rußi cum Grzcis confientiunt. 27 Rußi RizAiitinum potißcemAgnoJI Rußi dupliccm hubent EuchArißL RußiintegrA EuchArißiA 'vtuntur,. |
INDEX.
|
Rußietrtiam vxortmvîroducere xgreÿt^UAriAm ornaino tio concédante Rußarttfnprecesjgt;ublici!t tijS. Rußt quo modo mißus celeb rit. 2iS,nbsp;Rußorumludi. Rußi 'venutores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21^3. Rußi concionatores non habet.z^Oe Rußi tintinabulis fopulum äd ß. Rujßortimßmmadeuotio. 2^7. Rußipertinaciß. ßchißmatici. 1S4.nbsp;Rußi ehr ißtAnißnguinisßtientißnbsp;ßnü.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i3s. Rußtxmetropolitantü in LitUAniu eligitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;226. Rußt Sacramentum in az.^mis non conßecrant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipo. Rußt Cociliorum decret a ßernunt. 190. Rußi baptißant in aqua acida ex-freßadeßccopomorum. lÿi. S 5. Anäreäi diciturin Rußiaeßc^ quomodo eb venerit. SacerdotesRAoßorum ante amp; poß telebrationem Mißaa concubt- |
tum 'üxorum vna neUe prohl* bentur. Sacerdotum or dimt io apud C^^of¦¦ cos. Sacerdetes in Indiaßint 'uxorath 163. Sacerdotum vitiapropria. 148. Sacramentum poß conßecrationettt. in ar A S. Nicolai reponunt Ruß- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2}tt. Sacerdotis in celcbratione (JAißa hab it Ui apud Moßos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17 f. Sacerdotes Moßcorum vnde viuit älanturenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;172. Sacerdotum in Rußiahabitue.228-Sacerdotum régula apud Rußbs. 228. Sacerdotes Rußßiigratiores quißnt 240. Sacerdotes Ruthenici 'üXores habens Sacerdotibut licet ducere vxores quales. Sacerdotum authoritas. Sacrament a Rußi contemnunt.iÿo. Sacramentü Rußi nuüum honoremnbsp;exhibent. Sacrament um pro infirmu Rußi in die Ccena Domini coßecrant.ipit |
IN DEX. Sacretmenta Sept cm Maßt credunt iSi. Sicrißcitimcupri. ^unguium ctil-tui ApudSarmutas. 257 San^iotpro nobis apud Tgt;eum in-tercedere Mofcicredunt. jSj. Sin^inonfuntinuocandi. J09. Ssnüi peccant. San^ic^uid impetrarintßis inter-ceßtonibtts. San^inihilperfc ßdgrattant Dei agunt. Sat^i nonßatisfecerunt voluntati Diaina Sarmatia Europea deßriptio per K^lexandru Guagninum. 103.nbsp;Satisfacîionumniodi apudMofcos.nbsp;jio. Scarga odium in Lutheranos. 224. Scarga conßuit concienatores Eua- |
Schytanomenleßi adorant. 232. Scriptura Diuina abßlutam 'viue-dirationemtradtt. Sec un da Gracorum diuißo. 201. Secundum praceptum de non ada-tandis faciendis imaginibtts per per am omittitur. 62.nbsp;Seculum noßrum famp;bulis deleHfa. tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JÎ4. SedesRußici metrepoUtaniKiouia. 22s. Septe Sacrament a conßtentur Meßt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J S I. Septem gener alia cocilia Rußt tantum ample Guntur cat era pro hxreticishabent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;223. Septima Gracorum diuißo, 207. Sepulturaritus apudRußos. [ I97nbsp;Sergi) Abbat isfipuh hr um. SerpentesfamtUares Rußi domia-lunti Serpentum culttss apud Lituanos Sigipnundi Regis Polonit pruden-tiainadminißrando bello. zSi. Sigißnundus Polonia Rex Magt-ßrum or dints TeutoniciinPrußnbsp;ßa ßium ßipendiarium fecit^nbsp;273- Ss 4 |
SigKamCracis tMoJci contrAhofles in acte gerant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jSj,
Simonia apadRuJpis non ^rohi-hita.
Sf/iritus. S . a Filionon procedere car Rußt dicant.
SS. a filo Pâtre Procedere ßcut CrAci (jMofii credunt. 1S2.
S. CMartini cam diabolo cotlocpai~ am.
S^olenfciim auandoa, z^ofeo cap-turn.
S. ' Piicolaus perctpu^ apad Rufifis, dx CMoficos colitar. 22p.nbsp;Solafiidenos iuPiificari. jj.nbsp;Solon ter in menfie cam mulierihusnbsp;congrediendam volait tantum.nbsp;jlt;gt;6.
Solitus GäUicits Solas Toeas inuotandtts.nbsp;Sonetii.
Sdrtilegi Rufifirum Ritrty diSii.iôi. Sortiùrn ratio quibus firatres Bohe-mivfifitnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pö.
Sortes tßipofilolorum. çô. Spirititalis cognâtlo in tontrahen-dis matrimonijt obfieruatur.ijj.nbsp;Spitkon ïórdanus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2ßo.
Sponfilium ritus apud Rufios. 2 jt.
t9.
Sponfos c^aomodo Tararifipeliani ^S3-
Sponfie a Raßisrapiuntper cognatos fiponß.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;242 F
Statua Jeßu dp bermoroiß^. ijs. Statua nallxfidߣia imaginesfiantnbsp;in Rußia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^p.
. Statura forma corporam num in Rußia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 24p.
Starodabu c^uomodö in poteßatenr t^ofici V ener it.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aSS't
Sadini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'¦'2^'Sz
Sudini capra litant fip eßtemodoF a^S.
Superßitio CMlofeoru delmaghmtnr inyuißtione.
Succinumvbicolligatur. aySr Summaßdei Rußtest. 'nbsp;Summa indulgenliarum. '' ' sfi:nbsp;Surius de Lut hero.
Si»atoPiauus Dux LPouofiodianùs: S2.
Symulacra nuda apud Tartdri^ 251.
Sy mb 0 Ium __ Apoßdorum Altana il tum vetbis irtirnutatumpuerds^nbsp;Rußt docent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24}^
Sdnßdus Cangrtnßs ßacerdotilut côneedit vxores.
Synodus îiieeena.
iot'.
Sjnodui
INDEX.
Sy nodus Epheßna LyflricA^ 202. Synodales litem.
Syr iß lex,
t
Tartars (^rißianam religionem aß
Tartarorum lingua qualii. nbsp;nbsp;2y2 t ~
Templum ißfeßculapq in Epidauro.
I?!. Tetzeliut.nbsp;Tertia Gracorum diuißo.
Traditiones humana ßruanda. 6é. 7?.
Trinaimmerßone,amp; tinElione.ra-roautem aßerßone in Raptißno vtuntur erfaßt.
Turcamp; Aßam minorem 'vaßant.ziS Tyrannorii vis potetia humantsnbsp;eorporihfts Similis. 294.
-- r
Veneratio Calicis.
Venenumjn Sacrameto porreüum.
114-
Veronica imago.
VnElionem extremam retinent Moßei.
Veßes ßicerdotum Rußieorum qtta-lesßnt.
Veßitus Rttßici ßxcerdot 'is quando .vult celebrareßacra.
Vilna 30.templa habet. 23p. ytpinenus primas Magißer Teuto-nicus iu Liuonia. 274.nbsp;Vinum adttiiitm à Rußis largßtmenbsp;bibitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;243.
Vitalianus Rapa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf.
Vita tAAionaßiea ^.^poßoli autores ipß ehr iß US.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1$ 3 ¦
Virginitasnon ta virginum quam etiam mulierum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ i.
Tt
-ocr page 342-I N D E X. Vincent^ Specttlttnthißoricitma^^, VndecimA Grxcorutn dtuißo. 21^.nbsp;VKtiui noui TeßAmenti Set^ueßernbsp;Chrißw.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lOQ. FocAtto minißrom BuxngelicQrum i2I. Volitile ocüdens apttd Rußßsgraui~: ter peccatnbsp;nbsp;nbsp;quomodo eiußnodi peccatum exptetftr. . 194-. VotA caßitM tJdanAchorttm^nbsp;250.1$!. VotA cAlibAttts amp; aUa in genere, 157. Votorum prAUAricAtores qnomodo pttntAntnr 'a pßu imAginnm infiriptttri^ non eH interdiäm.. |
VxorAti fuerunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FattkiA WAldenß! Bohemi dicii PicArdt. 65. '^Aldenßes tpuAndo ceperint. 21. ''N it eb ergo; ''Nilhelmtes Firßenherg 'vltimue CM A giß er Liuonienßs. 275. Z ZApolctAm legAti mittuntftr depace vt trASent. |
FINE
SQLl UEa GEOtlïdt.
-ocr page 343-¦r-
|
o'iJsi'Afii'l itÄdiA'»* quot;-¦- ¦ .IS, AïCxX'5lt;S^'i ûVrva^ -ÿuwx\\W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; - nsgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;, a'^i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cc'ii'è;'quot; X. ¦'Z-f Vi rA'P', ' ' .Wgt;gt;Ur: |
) ¦ ¦ -4: 7 ; ¦V ,i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W'S^mjsi'A ' t ; 7 :-vÄ AAA'^'ihiviV \»i?îs ï^VîTl, lt;v.i. ; : ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ . ' -¦ ' quot;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- i »lt; ...'lt; T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SAlvXt,''^ lt;¦, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â--- '¦quot;?¦ ' V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3lt; ! ; /'¦ ;. ' '. ..' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-..X^rî-.Àijî-.-.¦ J', l. |
.?
J.
s ¦ *gt; K?/ V:,'
'j;
SPIRAE NEMETVM Ex officina Typographica Bcrnadi Albini.
Cio zo lxxxii.