-ocr page 1- -ocr page 2-

Dit boek hoort bij de Coiiectie Van Bucheli

Huybert van Bucheli (1513-1599)

X

V

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn innbsp;volgorde waarop ze getoond worden:

• de rug van het boek

This book is part of the Van Bucheil Collection

Huybert van Bucheil (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order ofnbsp;appearance:

• the spine

• the bottom edge

-ocr page 3-

H. q“'

193

-ocr page 4- -ocr page 5- -ocr page 6- -ocr page 7- -ocr page 8-

1 •- -

Historia EccleSastica

Qjarto n®. 193,

-ocr page 9- -ocr page 10- -ocr page 11- -ocr page 12-

J •

)■ :

1- gt;,

■ i’ ’i'

-1

-ocr page 13-

DE RVSSORVM MOSCOVITARVM ETnbsp;TARTARORVM

RELIGIO NE,

S AC RI F IC II S, NVPTIARVM,nbsp;FVNERVM, ƒ

E' DirERSIS SCRIPTO RIB rS, RFJld NO-mina ver fafa^na indicat.

Hisinfine quædamfuntadiçôta,^deLiuoniapacifquc conditio-nibus, amp; pace confcéla hoc anno, inter.SercnifïîmumRegem Poloniæ ôc Magnum DucemMofeouiæ Ntificprimuminlucemédita, cumindicecopuffimn.

-ocr page 14-

Contenta huiuslibri,amp;nomina authorum.

I. Colloquium de religione Magni Ducis Âlojchorum cum Rohi-taminifiroBccleß^fiatrumBohtmorttm-, quosmali Picardat 'vacant.

Z. Rluviße colloquq Uteris mandati ab eodem Duce Refutatia.

. Laficij Poloni, “vera religionis ^^gologia ßalße confutatio.

J Z ßceßiones GracorumaRomana Eccleßa oßenduntur.

C. ^^p^endix Scarga leßiita deqßdem Rußorum erroribtu , tji* caußsyproptcr quas Grad à Romana Eccleßa defecerunt.

‘7- Alexandri Guagnini Veronenßs, Equitis aurati, de religione U\4oßouitarum omniumq^ Ruthenorum.

tMlia eiußdemargumenti-,dereligione-,amp;SacrißcqsVeterum Borujßrum, ad Georgium Sabinum olim miß[ä.

10. ^uadam de L^uonia , nbsp;nbsp;cenditiones pacts, compoßta inteTt

Sereniß. StephanumregemPolonia)(ßIo. BaßliademEiucem ^JiEoßouia.

ti. Oratio Chrißophori'^arßeuicq adSerenißStephanum Regem Polonia.,quagratulaiur depace conßeda cü loanne Magno Moßnbsp;eorum Huce ad Zapoldam X V. lanuarq.

-ocr page 15-

ILLVSTRI DOMINO D. lOHANNI HLEBOVITZ,nbsp;MINSCENSI CASTELLANO MAGNInbsp;Ducatus Lituanisc thcfaurario,Onixtincnfi ARadofcoiii-cnfiCapiranco: Dambrownj,Ilæ,Zaflaniæ,W'iefouiefij,nbsp;ac Keblouij Domino hæredirario,Senatori di-gniffimo: Johannes Lalïtzki perpe-tuam lelicitarera à D eo

prccatur.

OS'

Diturummeètenebrisin luccm,thcologiani Mofcouiticam,Hlcbouici heros magnanime,nbsp;multa impellebant, vttara nouo operi, illu-ftrenomen tuum, Ahonoris amp;'tnteiæ caufanbsp;præponerem. Primhm antcm obtinct locqm

amor in te magnus thcologiæ purioris,hoc tandem leculo Diuinavoluntate in Europa patefaâæ. Dcindè hand


vulgaris tuacrgamebeneuolentia , atq^beneficentia ,nc totannorü in LituaniamRemp.mcritaTempiternalaude


dignacommémorera infuper,lundis tuis perampliszno-xiacumMofcisviciniras ôtcumilio fynccre lenatore, lo-nitas. Qtiæ fingula, eufn fint per fc magna , nolo maiora

hanne Kroftoskio raei dura vixit amante, co’ntradaaffi-


A a

-ocr page 16-

PRAEFATIO-

facere orationcmea. Nee illud nunc multis attingam, quibus tc cum niandatis,ideniMofcoriini princeps,cuiusnbsp;cft hæc Theologia, in patham remifit rpoftq^vi captus abnbsp;co,alteroanni 156 3.menfc,in arce Polocenfi, iam cùtnnbsp;omnifuo territorio à vobisreceptagt;aliquot nurnuna au-reuni millibus, viram libertatemq; redenufti. Qiwruittnbsp;mandatoruni iftbæcfummacrat,vtiplîrcgnumapudnosnbsp;fi forte prior fatis cöcederet Rex Sigifrnüdu's Aiiguftus, qnbsp;maximèpofles paratas amp; matrimonium cum Annarcgianbsp;forore conciliates. At homo immanïs vtroq; excidit Deonbsp;vtregnum, itavirginem rcgiani feruante Stephano Ba-thorioaSzomlio Hungaromeliorbprudcntiorifeliciori-q; ipfomet quoq; MofcOjU une id fentiente amp; fàrente, licetnbsp;inuitiffimo .• Porró , quæ fucrit huius kripti, quod tibinbsp;do dcdicoqjratio,id tu quidemnon nelcisdedaliJmultinbsp;ignorant. Etenim 3nnoredemtiorbisi5 6 9.quo eftfadanbsp;Lublini in comitijs Lituaniæ veftræ magnæ, cum regnonbsp;Polonia; ardiffima atq; perpétua confotiatio (vnioneninbsp;vulgus, vocat)ablegati inMofcouiaminduciatumgratia, ànbsp;rege noftro, amp; duceveftro Sigifmundo Augufto Ligello-nidc, /.dielulij, 15 72.mortuo,viri honoratiffimi tam Se-natorij q equeftrisordinis, lo.Kroloskius Voiuoda Wla-diflauienfis foccr tuus,Mofco ob fapientiam amp; animican-dorem in primis carus Raphael Lcfcinkius,Radticouinfisnbsp;prædiues præfedus: ac totidem Lituani,Nicolaus Tai-'nbsp;uoffius Caftcllanus Minfeefisf cuius tehac in dignitate vir-tus tua fuccefforem fecit) amp; Andreas luanouicius, cumnbsp;magno amp; fplcndido comitatu: vfi funt in ïàcris concioni-busopera Iohannis RohitæLitomiiïenfis,miniftriEccle-fia: fratrum Bohemorum maiorcriiPoIoniam ab anno

154«-

-ocr page 17-

pràebàtîô.

1548. quo füllt Bohemia à Ferdinando rcgc ob rthgiöUèm ciefti incolentium. Qupd Vt gentis illius Dux intéilexitnbsp;in colloquium cum minilho vcnitûdcmq; confcriptû ha-^nbsp;berc voluit, vtrumqj faéïum. homine terribili fubindenbsp;animos Rohitæ addëte,vtadomniaintcrrogataintrepidcnbsp;rcfponderet.Mctus cnimcunôtisinicftus non mediocrisnbsp;cratproptcraçpcertis in du fi feptis,quætranlgrcdinon li-cebatveluti captiui,dies amp;noéicsfcruabantur:illiabundènbsp;omnia ad viétum , è fifco principis fuppcditabantur, acnbsp;Mofcusquidênoftratesiure gentium violato tunctcrruitnbsp;quofdaetiâ pro fua barbarieignominia afFecit,amp;malè tra-ftauitjVeru multo magis terrori ipfi fuerût.Vere anni infe-quëtisopinor ex cÔpofito,Tartar! Præcopëfcs,cûigni ferro,rapinis magna rcgionis eins parte vaftata,amp;4o.milibusnbsp;hominum dudlore Bielfcio fccti côgreflbrü fufîs multisfq;nbsp;ab aûis ,Mofctvam quoq; vrbe, gentis caput diripuerunt,nbsp;’ Scarce excepta concrcmarunt. Quoniam verocontrari-um fcriptum , datum Rohitæ eoconfiliovidebatur, nenbsp;nos,qui Lutheriani cognominamur,qualis efletMofco-rum religio ignoraremus: dcdioperamLutherumiticonbsp;imiratus, qui pro verita te E uangelica ab hinc annos duos,nbsp;amp; fcxaginta , aducrfus Hcnricum 8. Anglorum Regemnbsp;imperterrito animo fcripfit vt vtrumq; ad eofdcm cum fæ-norercdiret. Quodquidem lcgati,cuminducijstrienali-bus ,hofte décennales expetente reuerfi ita fparferunt vtnbsp;Scadme pcruencrit. Hoctu linguæpcritusLatinæeiuf-modi fit quan turn per negotialiccbitcognofcesacfiquodnbsp;vellcm placebit,ad finitimos tuos perferri curabis,facilisnbsp;cnim nunc cft cuiuis, vt tute ifthic vides in Mofeouiamnbsp;aditus.Graffaturiamdiu in earegius miles,vrbes,oppida,nbsp;A 3

-ocr page 18-

PRAEFATÎO

pagos comburit, arces cxpugnat, incolas facram ento rcgi addicit timcntc in aciS procure amp; manu conicrta rem.nbsp;agere, quondamnimiumgloriofo tyrannonunquam an-tchac quod feiam audituni regis Poloniæj amp;(iï Viroldumnbsp;vcftrumà Tambcrlanciiloprofligatumcxcipias_}ducis Li-tuaniæexercitus fexaginra amplius milliaria Germanicisnbsp;longiora, à finibus Liruanicis progreiïos in Moicouiamnbsp;clTe Scythasq;ôcTurcastantopcrc vtnunc terruifle. quinnbsp;audorena habeo fenatorem quendam, nuper ex caftrisnbsp;rcuerfum,q.airnoftrosti-aieö:oTai3ai Jllufiri amp;gcncrofonbsp;DuceChriltophoroRadzuiioTrocenfi Caftcllano Si. co-piarumLituanicarum præfedoiam Afiain attigifîc.adcônbsp;profperèRcxnofter Stephanus,Dco vindicc iniuriæ con-tumeliammali tuneacceptorô anteceflbris fui legatorumnbsp;vlfciffitur tribus iamannis olim araiflarécupérât fines Imnbsp;péri) fui, ôcLituaniæ vcftræ totniala à Mofeisppcffæ, ma-gisacmagis dilatât,Liuoniam violenter occupatam,duranbsp;feruituteeximit. Quem tu, pro tua ergapium pietatc,nbsp;anno 1580. digno tanto rege conuiuio Radofcouicijsnbsp;excepifti,familiamquoquc maieftatis ipfius,muncribusnbsp;cxpicuifti, amp; afcriptisfumtibus tuis copijs cius fexagintanbsp;millia feledifimorum.virorum fuperantibus , trccentisnbsp;cquitibus,quinquaginta verb pcditibus,ipfemet quoquenbsp;cura alijsproceribus,f quos inter hand poil remi,Ioannesnbsp;Kifica Samagitiæ præfedus,amp; Alexander Pronski,Régi ànbsp;menfa) euntemin bellum profequutuses,vndèhofti tan-tus ineuffus cft timor,vt ad Papam Romanum,licet fibi,vtnbsp;hinccognofcesfubinuifum,fupplexconfugerit,modoau-doritateipfius,quam fummam effe inEuropanonigno-ratjco citiùs pax componeretur. At nondum huius ad Re-

-ocr page 19-

P R AE F A TI o.

gëperuenerat legatusinMofcouiä póftirciuflus,cutyra-11’ belli fibi grauis tçdio,tota jipemodä Liuonia( ctfi omnia fallacitcr)régi cædcret. Cætcrû vos Impcratorc lohan-nc Zamoifcio prudétiffimo acRegicariflimorcgni Can-ccllario, Mofcos manus ab alieno cohibere,armis docete: nos dcditi literiSjinendacium calamis oppugnabimus,vc-ritatem dcfcndemus. Qiiod reliquum cft,faxitDeus, vtnbsp;amp; victor ( iam enim nuncij certi de Liuonia nobis conccf-faafFeruntur)amp; faluuscum inclytoRcge,cuiLafici-us notas,domnm rcuerfusjdiuturna voluptatcnbsp;ex filijs benecducatis, vna cum Catharina coniugc leûilTima fruaris, tuaqjnbsp;àMofcisaliquando récupérés.

Cracouiæ, mëfe Februa-rio, Anno vltimi temporis 1582.

* *

*

-ocr page 20- -ocr page 21-

QVAESTIONES THE/ OLOGICAEgt; IOHANNIS BA:nbsp;SILH, MAGNI DVCIS MOSCORVM, ADnbsp;Q_VAS lo. RohITAM, MINISTRVM ChRISTI,IN C O N-fpeâ:u magnificorumLcgafoium,SiGisMvNDi Augu-ûbScrcniffimiRegisPoIoniæjamp;Magni Ducis Liruania^nbsp;Kufrîæ,Pruffiæ,Mafoviæ,Kioviæ,Voliniæ,Podlaf-âæ, Livonix,in vrbc Mofcuua, incuntc.nbsp;Anno 15 7 o. xcfpondcrenbsp;iuflit.

PRIMA.

QVis tn cs- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sum ^'iKißer concioTUCtvr

Ecclfßji Chrißi.

Quid ergo tuos auditorcs doccs? idvtßrmo »Jßnß arnpleSiAntur 'uniuerßim Dotirinam, Propjjcticis at^ttenbsp;K^^oSiolicis monumtniis tomprchet/fammiraculorum tßi-monijsohßgnatunt.cuiK!ßumniA Tiecalogo, Symbolo x^posiolo- Sttmm»nbsp;rum,Precatione Egt;ominicA Paptißnonbsp;nbsp;nbsp;Cana. Ticmini, duel us

SAcramesitiSiAsdoitrinAdc vßßiits 'uniußuinjy^ chrißiani rc»- ” tiitetiur.

-ocr page 22-

». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;theologia

TERTIA.

eft fidci veftr2e,de hominis apud De um iufti-ficatione fundamentum? Jl. Primiim (loceo.,vt fequili-bet merit um eßipoenof at ernaf,fr opter deliciumprim or um fuo^ rumprogenitorum Agnoßat:quofi nemo ipß ItbérAre, nec pro illinbsp;•vllit benefaèîii er eat or iß oßitißicerepoteß.Poß hae, conßienti^^nbsp;multitudineptccAtorum cognitorum conßernAt a,dolore^^ ebma-'ijeßAtem DiuinAm oßenßm affe£Pamp;, monßro cam loh Anne Bapti-ßa, AgnumillumAcFiltumDei leßm Chrißam,peceAtAmundinbsp;toUent em,omnium ipfißdenttum iußitiAm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidemßila-

tu no^iracAußiConeepttti eß Bpiritu S.nAttu CM. An a Firgtne^t päßusmortufuj^propterpeccatAhominum'.deindetertie die, noinbsp;iußißcAturus reßrrexit,Ae Cœlo conßenßo, ad dexter am Dei Pa-tris conßdit, deprecAtor atque MediAter naßer: ’veni uras Ulmenbsp;iudicatü 'uiuosßpmortnos,deßu)he:cÄpoßolusi.AdTi,..oth 2.

ib. gß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CèïPediAtor J-gt;einbsp;nbsp;nbsp;hominum,hcK.gt;o Chrilitts

leßu.NeceJß ePi Autem .^vt homo credst ße à Dee Patre eœlePii\, fttr leßtm proptcr mcritum huiusßoliusFilij. ipßiu3,reeipi in grnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: peccA-

cbri/litm. i^jßna,^nonob'vllapiAoperA,qu:tb!Us niiüiu 'vnqnam eorsm De» iiißusßuitßedgrAtuitocondanAri,iußitiAmßbißdein Chrißamnbsp;obuentre. Omnem enimßcripturAmßanPiA::' teßAri,nos propternbsp;ßolurft Chrißam,ApeccAt‘u abßolu,i,poßmodnnt vit A h te traßiciA^nbsp;at er num cam codent degene.

SifoIagratraDiuinafaluifiunt homines,cur cos ChrE* 9ttr tdt ftiis fccundura opera ipforum iudicaturus eftï Fidesnbsp;ladiitfuH. lat et in cor de,AtßuFius eins,hoc eß,bon a op er a,inc arrant in ocu-lo f omnium. Porrb cum in publico iudteio opettßtprobAtionihuanbsp;snAnifeß 'ußet vtUloßpremo dieiudicetar Arbor ex fuis ,ßue ko-tiußuemAlisßu^itbaf. pideiAUfem Petentißime Princeps, nosnbsp;apai

-ocr page 23-

MO SCO VIT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1

te äduerßtr^s nofiris deferri,qui!ißhomints tb a^fndu feribffs bonis abduceremusßum eosJola mißricordi/t DiuinAipe^nbsp;ßductAm in Icßtm ChrtHHWyitifloi .fieri docemm.At vero ego hienbsp;conmDeoyófngelifq^fians dm profiteerne tibi confirmo ,notnbsp;fientirc docere,hominem Chrifliannmfinguine leßi purgatü,nbsp;Tgt;d)i}. reco»dliittitm,non umphns prauis cHpßiitAtibusfienum In-XAre neefreti^mhacmifiricordia^regnumpeccAti.,confirni!ireit»nbsp;ßdebere.Sedtotum vita curriculum it a ttdnßgere oportere, vtnbsp;fierutAtDeo oninjß(::ditAtedußitiA,'veritAte. Etenimfides ubfiq^ Tilt;lesm»r.inbsp;operibm bonis,tcjfe I,rcobo f^poîialo,morttiA eß,no prodeß, nonnbsp;eßßslmi hominifißids.fidddußitiAm piarunt Adiionum Accede-renecejßeej:.

C£ttrùmoperA,quibtesDeusÀreconciliatis honore Afficitur^ aimus ejß, no tdA ,q::A rAtio excogitAt humAnAfied qtts fiunt prst-ceptAlegeDiuinA-.tAm deCAlogo,qaAmillis Chrifii dicl 'u ,Diligesnbsp;Dominum tua,a toto corde, amp; proximttm tutirn, ajti tdpßum,nbsp;fumwAtiui coKtpnhc.ißA .De opertbus 001x0,extra normam 'uerbinbsp;DiuiniinuenîisdlludiderrhquodChrifins, (^atthai Cap.iDnbsp;dicimxsfi-ufira me col,-nt,docentes dodrinas, amp; madAta homi-num:Atqua afidudain Itfium Chrifium,auciore Spirit» Diuinonbsp;proficificuntur-.hActantopcreplAcereDeo credimus, aoteatarnhacnbsp;in ’vita.quà.minfuturaremuneretur. iddrcb omnes hypocritas,nbsp;quifiubprsctextunominisChrtfiianifiagitiosè'utuutineq^ •vllamnbsp;morum emendationimf'adut.gratia Dd excidereaitnus, àfiicra-rnentis arcemus ,nec condonari illis peccata,tefiari poJfitmtts.De^nbsp;quibus I, •€ Paulus i Cor .6.Anignoratùdnquit,iniques non eßenbsp;regnunt Dd pofiefiùrss?niq^ficortatores, neq^ adulteri, nec ij quinbsp;concubunt cummaficulis, neq.^ idolorurn cultores fares .auart, e^nbsp;hriofi, maledid,rapaces,modes)Regni J)ei hxredes erunt.

d 2

l\

-ocr page 24-

4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

QJV INTA.

QuamtuReligionem profiieris?eam;opuior,quanx ^Martiuus Luther, qui dcfcci tab antique gt;Chf’iftiana amp;cnbsp;Cathoüca E'ccIe(îa,quQ tarnen vos in fide vcftranitimini.nbsp;S. Nos fundAmentum religionis, in folo ChnHo^nbsp;nbsp;Euangelio

€ius-, vclittïnpetnfirmißimi ftAtuimsis. VerumtAmen,fi veLLuth er ws, TjelaititßtAmatiifs.,doctrihimßiam,verboDei congruen-tem ejje nobisprobet-.nonfecusilUm,qHAm ipßim 'verburn Diui-num Admittimiis.SincirepugnAntindoceat, is,,'vt Aposiolusprn-ßripßt:,,anathemA nobis eß. Porrv,num 'veflrA Rußica Religio ßt per omniAßriptis Diuin'is confcntAneArnolo in pretfentiA dccerne-re.Dcum. toto pecloreoro.^'vt 'vbiuis gentium,Adcoq^ h.icin tuA di-tione-.omniA it a AgAt^vteAßntfAluti populo ChrißiAno. Tpos Lc- *nbsp;^.-ncleßa tleßAtn.CatholicA-in,necloco.necgenti vniAlligArnus. Eß cnintnbsp;' ‘ hifs ccettts.pernjniuerßim orbem äißerßss,eorumqiiiin nomine^.nbsp;EAtr 'issEilip Spirittisq^ SAn^i bAptizAti^ex EuAngelio viuunt.nbsp;AbhAC EccleßA.,nosneqtiaqttAm deßcijnusßd ALAtinA, cuius ca-put eßpApÀ.Romanus-. ideo quod ipßprior cumßiis deßciuerit,^nbsp;dtfiiplinA.jnfiitutis^atq^cxcis'tplistAm Chrißi qucim t^poßolo-rum,çtiiiis tAmenfaciLneminiplAcide, 'vticonueniret, rAtioneminbsp;reddit-.nonß.ipßecorrigit.nec corrigi a quoquAm ydoccrîuepAti-tunquin imo.emni‘violentia-.^erroresfuos(ßfAclAomnia defen-inEfcleß'A.ßummA contentioneAppetit.‘^enbsp;cum Gramp;CAolim. iugoß illiusfibtrAheret yidem/^quodnos Ab‘nbsp;eo repofi'eretpercußA eß ab ipfo AnAthcmamp;te. VndenAtum td,quodnbsp;etiAin hodie‘videntus ginter has duosdißidium tfAciurnq^ eß ‘vf:nbsp;hAC Kern annbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RomAnsi htiicficßhißnAticA AîctâhjtrcticA.

S E X T A.

Qua nd'oqui d'ctiT vos à vc tere Eccl c fi a feiu n x idlis tag,c ^Ciàlt;i!ioXuïIïcr,atqj tuipfe,,cunxcxteris,,vocati ad. mu~

aus

-ocr page 25-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

nus Ecclcfiafticum cftis? Quoniodo cnim prædicabunt» fcribit Apoftolus, nifimitrantur?ad hoe, nequevUismi-racul!s,de quibus Chriftus ad Apoftolos, dogmata veftranbsp;confirmatis»

R‘ Teßis eß Puttltit Chr 'tßtmt cœto conßenß), d^re dom tninibits, ita ue alios facial Apoftolos,ahos Profhctaf-,alios Puan^nbsp;gélifias, alios Paßores,fp Dochres^ad adtficationem fini corporis, five EcclcfiaEöhefi 4. ^uapropier ckm vel Luthertis, velnbsp;altiminißriEcclefiaEuangelium puretradiint. \tixtafs‘ Sacra-meta Chrifio injlttnta /fidclitcr adminifirat-.hi nofira opinio tie,nbsp;verijinfervi lefit Chrißti,falHtis hnmana canßt,A Duo excitatie Eerinbsp;etDoclorcspopulo mifii.Nam nos,c^uemadmodum dixi,nec Eccle-fiam Catholicarii. nee autoritatem inaugurandiminifiros Eccle-fiafiieos, fli capiti Romano tribuimus. cjuippe perficafi, D t v mnbsp;ßmper, et ubt vis loeorum habuifife,atcp^etiamnum habere eicel osnbsp;'uocifiix obfiquentes, Chrifium,unicum falutis fus. caput agno-ficentes. ^pfiin nomine Chrifii coaUii^poteflatem habent, legendi minißros verbi Sacramentorum. Habet,tnquam, D e v s,nbsp;e]ufmcdi homines ,qu.'imvis nomiunquarn mundo ignotos,ffnbsp;Kinnero paucos: vfq. eb, vt ncElisquidem Prophets olim notinbsp;fu’ffent,nifi oraculo admonitffs, illud audißt : Reliqui mihi fi-pt em millii hominum, Ra.alo genuafua minimeflecientium. Rom.

ti. Ad mequodattinet,facile idpiisprobare pojfum, me prius in Qrdina.. vita, moribiXyßs'doldrina bene exploratum ficundumnbsp;nbsp;ex em- thtUorur»

pla fr prscepta Apoßolorum, à fnioribus Ecclefis, in nomße Chrißicongregatsclecdum, mijfumq^ad idejfe, ut pænitentiamnbsp;fr ebriߒim prsdicem crucßxum'.incti}us nomine,ofièrturho-tninibuspeeeatorumremffiio.Gala.t}. Lucs 24. Csteriim, quinbsp;hsin: in Fxclefia ordinemfrande, potentia, Simor/ia aliisve arti-^it^itinfeqtsnntur::eQSiPetrumApoßolum imitati, exfecramur.is:

Es

-ocr page 26-

THEOLOGIA


enim Slmontmägo-, idem precio ambienti dixit Acic. 8. Peeunii

in]uriA tt ferimte^.

SEPT IM A.



^tratult. , tecum una pcreat. Fucultatem edendorum mirAculorumt datum ejfeä Cdirißa Apoßolisnon neßcimm. quippe quad initio»nbsp;TfoFlrinAin EuAngelicAm confirmari e}ußmodi prodigijs necejjinbsp;fuerit, quApoftcrioritemporeedi defierunt-. necnos hodie illit fa~nbsp;cereopw eß^ ut qui non no va quApiam dogmata yßed a Chrißo (dp-Apoßolis tradttA, mirAndiiq^teßimoniis obßgnata, poßea versnbsp;hocePi^Ameeleclum ieiunium ,vt dt^luatit nexiiS improbitA-tii,filuAtis faßet graves,(ß dimitt AS conquajßtos^utßnt hberitnbsp;cmneq^lorumdißumpAtis?Nonne utfiangas eßj,riettpanemtu-fim,^pauperese\eüosintroducesin domum tuam? vißtmnu-dumutoperias, ACArnetuAnonabßo.-ida: teiHacdeßtrituA-li ieiunio. quod abßinere fe a peccatu, mißricordiam erganbsp;proximumdeclArare \ubet. alioquinilludAbß^^hoc aliud, abomi-natur D svs. Deinde id ex facris lit er u, auditoribus noßritnbsp;inculcamtts, vt parce femperdr abfq^ luxu,comedant achtbant.nbsp;Imminentibus veri) adverßs, iram divtnam nobis denuncian-tibuf, publicum plebi ieiunium^quhnadmodum id cenfuere Ionasnbsp;loelProphetädndicimui.quofic onuses ieiuni etflentes, Dev mnbsp;per Chrißum invocent, (df necejfaria ab eo implorent, tale ieiu^nbsp;nium non minus quam preces, elemoßnas, aliaq^ in nominenbsp;leiaitiuM chrt/li benigne facia, Deo cor humile df fraUum aßieienti^

tm,amp; carnu


-ocr page 27-

moscovitica; T Cayn'ii'âJortificatione conßßert. i. Timsth. 4.reßeriürihm,in-e^uit,te}fiporibMS, Attendeittes quidAW do^rinis DxmoKiorum,nbsp;frohibebunt contrAhcrematrimonium abßinere iubebunt Ànbsp;cibii, quos D e v $ creAvit^adpArticipAndum cum^AttArnA^iO'nbsp;ntfidelihns, (ßiûquicognoverunt veritAtem.

KN K.

Quxcftapud vos precandi ratio? R. Conßat,unictiHt: D E V M, ƒfr Filiu ipßtts leßm Chrißum invocAndunt eßß. ldnbsp;enimnos ipßemethiße verbisdocuit tßAl. si. InvocA nte die ne-teßitAtis ßeir ego te exmdiAm. Hoc etiAm Chrißus fAcere nosnbsp;yißit. PAternoßer cceleßis-, da nobis PAnem, remit te noßrA pec-CAtA,^liberAhosArrtAloAtem,Egoßim viA-,veritas vitA.lo.nbsp;14, ViA nimiritin ta ceelum ferveniendi. SAnPlos verb defun-dos proptere.'.non invocAmiss, qubd nullum Ijac dere exßet divinum m indAtitùi,nullumßt in libris CAnonicis excmpltim, nul-Iafuda deprecibns eßßnodi exAudiendispromißio. ^^id? qubdnbsp;T) ï, N 3 fe tAntum coli iubcAt ? D e v m, inquit, tuum Adorabis,nbsp;huicq^ foli ßrvies. Mat. 4. idem cum nullo aUo gloriAmßuAinnbsp;communem eße pAtitur. Eßx. 42. Conßmiliter Petrus in ßoliuAnbsp;duntAXAt Chrißi nomine, dAri hominihusßAlutem Ait.Aci. 4.nbsp;SaIva igitur gloriA divinA, deßtndis ca omniA fintimus Atq^nbsp;credimus. quAßicrAlitter,t credendAdocent. Ad DodrinAm tllo-rum pur Am, amp; vit um fundemnoßros mores pro virili compo-nentes.

NONA.

Quam ob canfam non adoràtîs imagines fanÄomtir? JÎ. ,^ßiA non idßolum, verum etium fAbricAri quoq^ etts,^ Adnbsp;cultumproponi D e v s vetuit, Levit26. Neeidolu, neefiulptilenbsp;Vobis fAciet 'is, neeßAtuAm erigetis,nec lApidemfigurAtAmpone-tu in terrA veßrA, ut vos cis incurvetis, Ego entm Homintssnbsp;B 4

-ocr page 28-

» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

D'EVIS 'vefl.CTy Io. I. EpißoU. ElUol^^ cAuete v ob is ab idolif, Horum aliorum^ mandAtorum mernores, null^ omnino imagines in templis noßr 'is hAbemus, non ignaripœnarum, (j^uas quon-dam D e q,cult or es illarum dederunt. Chrißus in loelum.palamnbsp;aßcenßirus.,pollicitus elißnob/ßumper Spirit um San^lum,nbsp;adconßummationemmundifuturu. ^^am ob rem F stilus i. Cor.nbsp;i.corporanoßra^templaßiritusS njoeat, in quibus is habitat.nbsp;Cum aut emfciamus Sandiosy dum hie •vixerunt,ße adorari nolti-ißß:ßt'}'gtCorneli,inquit, Fetrus-.nsmcgohomc fum.dclo. lo.nbsp;Et Angelus lohanni anteßepro cidenti, 'uide ne idßeceris D e v mnbsp;adora. Apoca. 22. minime credendum eli, id nunc eos libentiusnbsp;accipere, {fimodofentiunß ctim a dße homines auxilii caußa màgtanbsp;quam ad tpfum D e v m confugiunt^ munia ßhi, hoc •vel ilhuinbsp;agendi, quaßX) e v s omnibusßatisßacere, 'uelnoltt ojclaonpoßit.,nbsp;aßignant. Notaßnt omnibus, qua Da vid de imaginibusßri-hit. Octtlos, inquit,habent,att.mten non 'vident,nbsp;nbsp;nbsp;aures, fed

nonaudiunttßmtlesillisßant fabricatores earum, quiq,ßgt;emß-gunt in lUis. Has ob caifas, nulU imagines in templis Chrißia» Dltt nulU norum,aliqaötfecuHspoStchrißiimnatum conjpiciebaniur. idnbsp;^^°^^^^gt;^°t'iaprodilum‘eîi, Epiphanium 'utfimin templo pen-fttrunt. dentem depiclam imagtnem toncerpßßfe, acaditu« dixife, nullum eo locoponi deberec'}usrei, qtia eolereturßmulacrum. Quodnbsp;ßaquibufdam noßruminficris ad.ilus imagines toleranturznbsp;noneSthoeperpetuumfuturum. ToHenturenimpoßquam rx ani-rnishominum, verboDi'vinoe]edtafuerint. Nosidmagisneccjßi-riumeßdicimus, ut voluntas Divina,nbsp;nbsp;nbsp;diligenter fde lit er

populo exp lie etur. un de multbplura eommoda, quam ex imagi-nibus, Auditores periipiunt. ^tfo Petrus, illud dicens reßexit. ' pracepitnübisIeßis,ittpradiiArtmtispopulo. Adio. te.

DE CI-

I

-ocr page 29-

MOSCOVITICA D E CIMA.

De coniugio Saccrdotum atq; coelibatu,quxnim eft vcftrafcntcnria? R. Haciare.,'vti inalijs ^feruAturAnohitnbsp;difcipli/ïa ApoßolicA.nbsp;nbsp;LAudAmut enimJacAtumj^dicimuieum,

lt;J!ti hoe donumÀ Deo Aceefit, vt tAm ßiritu quAm corpore pure-, Caniugi, ßeruiAtChrifioinEcclefiA. ^ißficAretfAcitmelita,cum idemnbsp;mMnuó obit in coanubiomeforleßiA impuriïAte-,tum Deum effett-dzt^tnm SAn^AmeiusEccleßAm.Vt AHtem DeitiquondAm,igt;odo-mAm df GomorrhAm perdidit propter libidines : it a idem rur-fus Adult er os AcfcortAtoresiudicAbit. Heb-ij. ^o mAgts Ante'nbsp;ferendA eßLAtinA,GrACA Ectleßi: in quA licet SAcerdotibta innbsp;mAtrimonio viuere.^uodRomAnA^ AnAthemAte., e!}’ ferroßerinbsp;'vetAt. De^JïïonAcfMs,quidfiribAm,ignoro. ISljhilenim deidis Mtmuhi,nbsp;ChrißuA^ihilK^poßolifAnxerunt. Densßt vniufcuittsipj Iudexnbsp;amp;propitittcomnitftts.Filiumeiusßiritu fr 'veritAte inuocAnti-bus,qui cum PAtre Spirit», eit Deus, in fecuU benedictusnbsp;Amen. Hac habes megne DominAtor, Ad tuA interrogAtA,nbsp;quAntumteloquentemintclligerepotui:foßesAbste,ut intrépide •nbsp;reJponderemAnimAtut.i^uAiuJßituo breuiter conßriptA, tibi ofnbsp;fit're. ^uodß quid À me, non omni a reor ‘verb a tuA ÄJßcuto, pre^nbsp;termißumesi: quAfo vt idinmeUorsmpArtem Accipere dignerit.nbsp;Cttm 'verb,quibusfirmAmentunitAtur doItrinAnoßrA,'videos:nbsp;ne oro Ahs te habe Ar Hör eticusfacris rebus, morgAritisq^ coeleßi-busAudiendisindignus’.'vtquieasnon colcAre, cum mihi 'verbonbsp;diaino oßenduntur,fedhumo tollerefolitusfum. Ad hoc,eil nobisnbsp;omnibus communis iudex iußißimus, Jefus Ghrißus, Dei Filius, vnut m,nbsp;quifolusAgnosAbhodis,Ztz,AnioAtriticoßultAS'virginesApru-dentibus 'verè fèpArAbit,AC mercedem 'vnicuiq. pro merit is dobit:nbsp;eues voeißto hicobfequentes, ingloriAm eeelcßem rectpiet-.itnpiosnbsp;Mtem, oternispcenisAddicet, 'vbteritßctusoculorum,^ßridor

C

-ocr page 30-

Id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIÀ ¦

dentiujn. relic^uum Deum id indigntu eitufirutts oro, vt tenagnumfrmcifcKi, dr AdonarchAm,generd Slaaini-ci,per Spiritumßtum omnibitt bonit attgeat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regat.qiib tua

«mnes A^iones-fint mai eß at i ipfiut llt;^udi, CbrißU»£ Reipub. sommodo^hoßibui atitem generis Ethniciexitio.

De het nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiter tint trtidita., principi Aîofioram, Ann» Chrißi

/crifte. 1 S 2 S. 2 S. Dtc Augiißi, tn pernieiefn hominum nuto. V/dcs pie le^or quïm 'verè, quÀm modeße. Adcpt^ vt ts, dsquot; inepte, dRnbsp;fitperbè Reßondit, dato eidem Rohitmßripto Rußico, eleganternbsp;ornatOiidfiacHe erit htnc cttiuisfiini itidic^ cognôficere. ego^nbsp;extncultoac horrido Moßouitico, verbis qttidem Polonic 'is^atnbsp;non Phraßbus expreßo : inculte etiam fiat cor-, ne qufd videlicetnbsp;verbutn, adeo arguti Theologi pratermifißim ejfie, aut purumnbsp;propriè redditum videretur : tame» bona fide, quantum fiemi-rufiica percipere licuit, interpretatusßtm, additifßngulis ca-pitibus Apologiis. adiunxi df tilia Fabri, Sacrani atq^ Scar-quibus omnibus, tam ver A, quantfialfiareltgi»nbsp;Rujfiorum, fiacili negocio eognafici ànbsp;leciore poterit.

* *

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RESPON-

-ocr page 31-

*

P R AB F A T I O.

antca corâm -, quod nunc cfiam rcpcto, 0 nolle me tecum vilum colloquium inftirue-re.NoncnimeofcifcitarisanimojVt aflcnria-noftracxp’ilorcs.Faciendumnbsp;igiturmihi cxiftimaui,idquodnosDominusnbsp;jnoflcrdocuit;Nolite,inquicns,fiicra dare canibus,ncqucnbsp;Jjoftras margaritas ante fucs proiicite, ac fi dicat, nee Deinbsp;verbum,cumcanibusinfidclibus, Sacræ feripturæ credere nolentibus communicandum, ncc Dinina myfterianbsp;-ii fdem effe ponenda. Vtpote qui hi fee arcanis cognolcen-disjindigni ßnt,acinnatamalicia,vcluti canes, eaallatrët,nbsp;amp;dilaccrcntinq5fuisfordibus,ccufues volutentur. Pro-indcindignarcs eft,vtprctiola verba,anteiftiusmodi homines fpargantur: quippe qui ca non tantum difîipcnt,nbsp;verum ctiam docentem mordcant:eôq;infolcntiæ deuc-ncrint,vtnGndumperccpta,aÜosdoccant, acita in dete-

»

-ocr page 32-

12 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

riusruant. Q^i^o fitvtverbum faluificum,vertaturillis in pcrniciem. PrætcreaApoftolusPaulus, Epiftola ad Ti-motlicum,iubetnoshærcticum hominem,femel vel bisnbsp;admonitum vitare:quód taliserret,amp;peccet,damnatus ànbsp;feipfo. Itaq;hæctua,filentio prærcrirc volui, Hucilludnbsp;accedir,quódinmultisnoftris regiis negotiis occupato,nbsp;non liceat, de his, è fcripturis ündis viritatem tibi dc-monftrarc.alioqui me dicentem, æftas affequeretur. atta-mennonnihilrefpondebo. ne mefortè, vel non intelle-xiflc/quàtn lethale effudcris venenum :vcl adeó rudemnbsp;Kjsmit. ficrarum litferarum efle exiftimes, vt veftra refcllcrc ne-queam : nevie me ad tam dolofas tenebras, negligentianbsp;dcflexifle,aurgratè tua dogmataacccpiffe putes, verienimnbsp;cp£ Chriftiani,Myfteriafuæreligionis teuere.Quaproptcrnbsp;confeientiæ veftræ caufa, paucis mihi compellandi eftis.

L A S I CI V S.

Qualiafintfuturaiftiui hominis, ea quæ fcquentur di6ta,fatis oftendit ipfa prxfacio. qua omifla, adea quænbsp;infrà, non minus perperamfcripfir,pro ingenii m ei tenui-tateRelpondcbo. neutiquam prætcreundam filentio ra-tus, tantaminhominebarbaro, Chriftianitatis arrogan-tiam. Ncqjenimcau/am video, cur nobiscompertioranbsp;traderc,verumq; tucri nonliceat,fiiftiinccrtafalfaq;fcri-berelibuit. Quæ à Chriftiana Rcligionc,nonfuntalic-na,vel laltemnonefle,mihi videntur : ca non rcfcllam.nbsp;Sicubi prolixiorfuero, Zclo id pio aferibet pius Icftor.nbsp;Impiorum hoftiumq; veritatis iudicia , nihil motor.ve-rorum Chriftianorum iëntcntiæ, mca omnia ßjbijcio.nbsp;Sed prætcrmittendum non videtur, quod Rohitam nihilnbsp;minus quàmhærcticum,iftc tot errorum dcfcnfor,in numero

-ocr page 33-

MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13

mcro ponat hccrcticorum,ab Apoftolo vitari iiifTorum. «lelius dc hærericis Aeneas Syliiius,ingeftis Concilii Ba-filienfis.Hærcticus,inquir,ncmocft,nifi^Catholicâ fidenbsp;refpuit.Côftatautëhâc la.aiticuliscÖplcxoscITc Apofto- turaiciu.^nbsp;los. quam nos, qui Euangelici vocamur, fubferibimus,nbsp;pure confîtemur, acmordicus defendimus, Præterhæc,nbsp;prima ilia quatuor Concilia fulcipimus. videlicet Nicæ-num. Anno Chrifti (etfipaulo plus triennio dura-nbsp;uitj contra Atrium, inæqualem Dco Patri Filium ftatu-entem : Conftantinopolitanum 3 83. contra Macedoni-Ânbsp;um, Spiritum S. Creaturam efle dicentem. ^Ephefinumnbsp;primum. 434. aduerfus Ncftorium,non Deum,fed nac- **nbsp;turn hominem Chriftum, Maria effe natum aientem : amp;nbsp;Calccdoi^fc.453.aduerfus Eutychetem,corpus Chrifti,-/-poft eius cum Deitate coniunftionem, in Diuinitatemnbsp;effe conuerfum fomniantem, ccicbratum, à quibus con-cilüsqni diflentiunt,ij Imperatoris quoque iudicio hæ-rcticifunt.Quicunque,inquir,itanoncrcdunt,vt 3 1 S.nbsp;Samfti patres tradiderunt, Catholicam fidem in ciuitatcnbsp;Nicæafundantestcentumquoq; amp; qninquaginta alij vc-nerabilesEpifcopi,quiin almavrbeConftantinapolitananbsp;poftcaconuenerunt;amp;ficut Athanafîus,amp;Theophilus amp;nbsp;Cyrillus lândæ rccordationis, Epifeopi Alexandrins ci-uitatis,crcdcbâf,quos ctiam Epheff na Synodus,(cui beats memoriæ Cyrillus præfuit,in qua Neftorii error expul-fuseft)in vniucrfis fecuta eft; quos amp; nuper venerabili«nbsp;Chaiccdoncnfis Synodus eft fecuta, prioribus conciliisnbsp;Saccrdotum,cxomniprorfus parte confentiens,nihilqjnbsp;adimensSaerofan(ftoSymbolo,ncq5adiicicns,fed Euty-chctisdogmatafuneftacondcmnâsikiant fe effe hsreti-

-ocr page 34-

14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O G I A

cosîuftinianusCodicisIib.i.tir.5.dc hœreticis. Quod de nobis hifcc omnibus fubfcribctibusjirdnimè dici pored.nbsp;Carpere viri-btamdoftrinaequam raorû.quæ nanto æuo,;nbsp;pra;rcxruvcligiouisirrepferuncinEcelcüain,ncquaquatnnbsp;cft hærcfis habenda.

autenaprimum dcLuthcrododorevcftro, laacum verbum,quivt vira,ira cognomine fî-vfurpato ( Lut cnim fernaonc noftro, tru-trux erat. Etenim impetu innbsp;Chriduna, lapidcniangularcna facto, tana in-ftitutaeius cucrtit,quàna Apoftoloruni fanftorumq; Pa-truna doctrinam diftrahit,deftruit,inobliuioncnaaddu-cit amp; facras feripturas inuertit, fenfum illis affingens,nonnbsp;quena ira fc habent, fed qucmipfi dcprauatâ mens atqjli-bidofuggerir. Cætcrùnavæillis,ait Efaias, qui fratribusnbsp;fuis turbidamaquam dant bibendana, id cft, qui eos, àvc-fa fido, doôlrina inconuenienri abducunt. hadenus denbsp;nomine, nuncrenaipfana magis deciarabo.

LASICII APOLOGIA.

Vldcsprudens Ic^or-, qitàm imperite k' homo, etymon Lit* t b eri,media Germania in ofpido lsleben,ComitumMans*nbsp;feldenßum. Pâtre lohanne Luther» Maire vero Margareta

-ocr page 35-

MOSCOVITICÄ.

If

r {ta 10. Die Nouembris Anno J4S 3. nati., as ibidem iS. Februaris



ßum, exoriturum , duos tantum ac quadraginta menßs-

tarnen negat ea qua in Daniele , Euangeliis E.pifi. ad

4 6.fligraKtebelHiGermaniamortai., elinguaderinetAFoJco- ”***quot;' uitica-.cumfiorigoilliHi injjiicienda foret, non ab afkeritate^ßdnbsp;* furitate tradiam eße 'videatur.Lauter enimfiperieribiss Cer-manis, Luter Saxonibtts, furus slaruß^ esi. aut fi bterant h,nbsp;interponM, Luther fofuli Dominum fignificat. ^u»d nomennbsp;gem ^certènegari nonpoteFi quinfato quodam, huiits 'uiri ope-ra, dodlrina Lccleftaredditaftjiurior. NonmintssMofco ine-ftit Gilbertttt Genebrardns, Lbeologut Parißenfs, cum eun- dutem ftnnbsp;dem 'virum, lib. 4.ßua illius Chronographu malediea, Hcbrai- *^''fd^'''^'^nbsp;Cé Luther cognominat. nifi forte cultorßribere 'voluit, ex quo Temtnidnbsp;fOjßelisi ilium Antichrißi numerum óóó.Af/oca. 13. pueriliter lt;quot;nbsp;ratiocinatur. contra lib. 3. Anno Chrißi óji.F'italianiPapa res **“’*'***'nbsp;geß.ts commemorans , ex mâg/xiti? •verbo , ßcutus tfnornbsp;Poßellum, eundem numerum exf/rimit. At,quodilli Antichri^nbsp;flo indet cognomentum,quemfubßnemmundi, fti ludaichri-regnaturum, cum Romana Ecclßa credit ? Cuius ofnionis, et-ßut,nbsp;ßfit lodocusquoq^ Chlichoueus, eiußlcmßholaalter Magißeri 'nbsp;de Antichrißoßribuntur, poffe facile RAahurneti accomadari:nbsp;Autineo compléta complendaue 'vidcri.'ut de graui-iima tribts-lat ione, 'Ventura circaßnem mundi, de arrogantia diutni numi-n 'is, qua extolletur Antichrißtts dtcens fe Dettm, de diebus abbre-uiatispropter eleclos, cum lex corruptißima Aiachumetana, itt.nbsp;dies maius fumat tncrcmcntum, de Elia Enoch mittendit 'nbsp;contra Antichrißum, de ludats ipßmpro ßao Chriflo recepturit^

-ocr page 36-

16 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘ T H E O L O G I A

(^rclio.uls. cjimtUeßribit in Cap. 2^. DAmaßeni lib. 4. Adèb tiimht,cjUAm Mßh»i,ofinionede Antichrißo errant.^nodßnbsp;hoc Moßcicum Argumentum, alicuiiismontenti habendum eßet:nbsp;tumßine ßdlud oppidum Anglicum Luteriiort, hocesipuri ver~nbsp;riAextu. bl in quo lohannes ricleuus Luthero puritate Vocirintt penenbsp;par, ducentii ab hinc annu concionatws eH, attrox iwirttitenbsp;habendumforet. Cater a à Mofco ßmpliciter dicta, eodem pa-cio negamut.adßecies corrupt a a Luthero Chrißiana Doctrina,nbsp;euerßorttmq, Apoßolicorum inßitutorum, ß deßendtjfet, nosnbsp;quoq^reßonderemus,Lutherum id fec!ßi,6mninb negamtu. “vi-tiaeum Eccleßa Romana oïiendijfe, corrupta emendaßi,fiperßuanbsp;reßctiiße aimus.^uiß tarnen dißutationipublicaßmper offere-b.it, ludicibus nonßßeltisßbmittebat. Verum vt a Papa Leone x. Anno Chrißi i^20. ij. lulij condemn at US eß, non conui-èîttf.ita nunc damnatur a Mofco non vißts non le£îus, no expen-fus. Cuites rudipraiudicio,ego hocmultbgrauiùs oppono Erafminbsp;Roterodami,de eodem iudicium.Anno 152 a. Colonia typis editu.nbsp;Gptimus ^uif^ Euangelica doctrinaproxim us,minime est in-fenfits Luthero, is omnibus aquis,aquumpetere 'videtur,e^ quianbsp;nihil ambit :ideb minusßßellus eß. ^ui haHenus ßripferuntnbsp;^’^^^^‘^^^^^^^^^Àtnprobantur etiam à Lheologu. fMundusß-

' tit 'veritatemEuangelicam,^ fat ali quodam deßderio •videtur hueferri. Vnde quia id forte a Deo,non oportet odijß, rtßßi. idemnbsp;Eraßnus, Marino, é' Eleandro,legatis Leonux.Papa poUicenti-busßbi,magnorum cenßum at^ 'veciigalium Epifcopatumßad-nefus Lutherum,proßde Romanaflylum ßringeret. ^..MaioreLi,nbsp;inquit,Lutherus,quam vtegoinidumßribam'.maior eß, quamnbsp;»ütameintelligatur. Plane Litt herus tantus eß, 'vt plus erudiarnbsp;proßeiam ex lectione vniuspagella ipßus,quam ex toto Thomanbsp;yjdquinate. EtUir,22.Epiît.Adledofuml)ecium. Sigtfmtmda

-ocr page 37-

MOSCOVITICA.



BlitherAïiA legi,non enim omnia legi.Adeo immerido reijciuntur, njtfat etiam iniuriaficris literis,quaA ipfefnceriuc exponit.Ple-ab eo dicia-tam cert afintapud me, 'vtfi etiam cceleßcs ^^n-geli eon-t rädicant ,non mefint afintentia rnea depulfiiri. B. efert ds*nbsp;lo.Manlitt-sinlociscommunibiiiMi\EAximiliano 2.Imp. \Mnnonbsp;t s Ó 2. dicAtisyhacPhilippiMehnehtonis verba:Dux,inquit,nbsp;BridericuiEle£ior,Erafmum Roterodamuin eo conuentu, quemnbsp;Carolits s- Imp.pcßcorcnätionemColoniahabtiitfamanterora-tiiti'vtlibérédiceret,numerraretLutherttsiniisße quibttspra-


re Lutherum. nbsp;Interrogans ‘vltcriwPrinccps ,quid tandem 0

Erahne peccauit is mens mfer Monachits, ctuod ipCitam infedi DuofeccA rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦¦ ‘1 -gt;¦ o r, ¦ t A Litt hen

Jint omties, fic cum perjequerentur^Duo in quit,clem et if. Prtn-cepspeccata commifit .Nam corona Papa dP Epifopis,iJMonachis itutem'ventrem abßulit. Hac doel iviri de Lui hero.

ipfimet ita défi adHenricum S.^Mnglorum Regem, Anno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lmhirut

lomo a.Vtttcmbergenfi-.Tiia Maießrtsapudfie cogitet,quidnam defi. malipofitrn dacere,quinihilaliuddaceam,q^uamßdelefu Çhrifii,

-ocr page 38-

IS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

ptltjDci fro nobis faßt ^fufcitati,nosjaluos ßcriofortere.ßcut teßantur Euangelia Efijlcla. Hoc enim tß eafut funda-menttim docJrina me£ßtferquodfoßeatedtßco dr doceo charita-tcm,ergafroximum-,obedietiiim erqa-folittcosmagißrAttts., tumnbsp;cructßxionemfeu mortifeationem cor forts feccatt, •vt itide frst-fribit do^irina Chrißta.na..Porro abußm dr tymnnidefontiß^nbsp;cumtaxo,quta,liAqtiimißafr£dtiiAdtno contrAria docentdnte^nbsp;rim cenßbus,fomfA, 'ventribusdmb rsgnis ^frincifAtibns.om’-nium^ ofibits inhUtes nónne idiffum dr^tdgnsfentit dr danAt.nbsp;cofuturfAteri?curno emcndAtffe.dr r eHa docent »nbsp;ßodio dr correftione liberteß volunt? videt mAießos veßra^nbsp;quot 'vïrt fAfienttßimi, quot iltußrißimi frincifes/dr ciuftAtesnbsp;Aocirgt;na.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EiogrAtiAßocirtnA EuAngelffingnlArt Chri--

ßi beneßeio fer me ref urgat Am, cufiAnt indemnAtAm.


CAPFT 2^ T)E LFTHERTANIS C 0 H-ClONATORIBrS.

0 Ltcrum efto meum verbum, dc cognominc vcftro,nirnïrumquód imitari magiftrum vc-ftrum Luthcrö, Kaznodzieie vocamini.ncq;nbsp;idab rc.Etenim nimiapræditi callidiratc,verbum Dei falso cxplanatis. Vt autem Diabo

lus cœlo deleft us,pro Angelo lucis, nomen tenebrarum amp;deccptorisacquifiuir,AngcIiq;ilIius,Diaboli appeliatinbsp;fLint;eodemmodóetiam vos,acquemadmodum Satan,nbsp;’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;origo


-ocr page 39-

MOSCOVITÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï9

origocft diaboloruin,amp; Angcli ipfiusdiaboli dicuntur: -lie 5c vefl:eraLiclor,vocaturLuthcr:vofq;Kaznod2ieicdknbsp;ciniini. Q^a de rchæcPaulus,clcâ:um illud inftrumcn-tam.Non niu-umjnquit, nam ficutfe Satan in Angcluninbsp;Jucis transformât: ita miniftri ctiam eius,fernos fc effenbsp;veritatisdicnnt. Similiter præceptor amp; Dominus nofternbsp;IcfusChriftus: CauctcàfalfisProphctis,advos in vefti-bus ouillis vcnictibus,qui intus funtlupirapaces:quos ex Truiitanbsp;fructibusipforumcognofcctis,id eft,ex doctrina, qui ànbsp;Deofint,quiq;fal(adoccantintcni'gctis,nôex titulo do-ö;orum,quotanquam vefte fimplici ornati, intus fouentnbsp;fpiritum rnahtiæ,falfas,fraudis plenas ,amp; inhoneftas do-ftrinaSjIohanneid feribente;. Qtii non intrat per oftiumnbsp;in ouilCjfed caulatn tranfeendit, is eft fur amp; latro. Similinbsp;modo vos fcptavcrbiDiuinitranfiliiftis:occupatifq; do-dorumcathedris,ouesChrifti, pretiofo fanguine quæft-tas,do£lrinisveftrisdeprcdamini:5cveluti fures,nequa-quam peroftium ingrefli, nec id à quoquam agere iuffi,nbsp;furripitis maûatisqpAtillcoftiarius dixitPetro fuperiori Pefrum.nbsp;Apoftolo; Pafee ouesmeas.Idq;tcrideôrepetiuit,qubdnbsp;ipium toties abnegalfct, initium pœnitentiæ omnibus fdUt,nbsp;.oftcndens.Quamfalutemvosreicciftis.Sicalio ctiam loco eidem dixit. Dabo tibi regni eœleftis claucs, quicquidnbsp;-ligaueris in terra,id amp;inccclo ligatumdi quid folueris in.nbsp;terraddquoquefolutumincœlis manebit. Poftea idemnbsp;bcatusApoftolus,poteftatem àChriftoomnium redorenbsp;accepit, qua fuis difcipulistradidit, amp; per oppida Epifeo- if'ßofi-pos,ideft,vifitatores,quivfqueadnos perucnerunt,con-ftituit. Hi veto per oftium introicrunt,amp; Chriftusoftia-tiusjforcsillisapcruit.-cuius oues, pro viribus quifq; fuis

D 2

-ocr page 40-

20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

paucrunt. Atvosncquaquam pcrhoftiumingrcflijpcta-lantervobisraunus doccndi arrogaftis. ideoqjfuresacJa-trones appclhmini.fedde hisfatis.

LASICII APOLOGIA VOCATIONIS

MiNISTRORVxM, reformatarvm ecclesiarvm.

SïmihifingiiU 'uefba aßiws ifjfulß hominis con fut a. nd a eßentt AC CA quorum nos inßmulAt diluendAdtt imntenßtm opus ex~nbsp;creßeret-. nee id fine bilt, cut ipfie tndulfit,fiten pojfit. qtio-circA mult A, tAm hie quAtn alibi, ex induliria prAtermttto.Aliunbsp;eaiudicAndA relinquens. nec minus rurfium inepte ludit,in 'verba' minifirsrum Ecclefiamp;: qui Kaznodzieie linguA noftrA, no»nbsp;Acorrumpendo, 'vtis egregiusficilicctgrAsnmAticusAittumAf. fednbsp;A contionibushabendis, Appellationemfiortiti fitnt ,toto.hoc.fieri-pto,injigniiniuriA AbillograuAti,CAlujnnys obruti. CAterum jict.

« nbsp;nbsp;nbsp;illud tempus fiuturum aliquandofier am us, quo Aetuiorim'Ghri-

fiusfieret,de 'veris EcclefistfiuA Adtnifiris (èntentiAtn. Nanxanus» nit vt con fieruus damnet confieruum.Dei enim efi hoc ornne iudt^nbsp;cium.,cuiomnes velfiAmas velCAdimus.Non ejfi Ante tempus iurnbsp;dicAnd!itn.^^pofiolfssmonet:AcdetAlibusitidicibus,quAHs Adofinbsp;chus vnus efi.HAC ad Corinth ficribit.Ego,inquit, minimi fiacic:,nbsp;de me, velÀ vobisyvelab humano die iudicAri.Diem,tfius homirnbsp;numtntelligens,quo aIij dealfidplerumq^perperAnt) indicAre fi^nbsp;lent.Omtfiisigitur alienifiimiSA verbo criminAtionibus, ad remnbsp;rot Mm, ipfium Accedamus ^lA ratione Adinifiri EcclefiArum refiormatA-funs cxtitcrintyVocAtiq, ud docendumfint, refionfim edi pAticifnbsp;ticiiejï,irùqu.fst!one 6. Plur.t dicentur ad caput p.Eeritm hicaliquid.

Etenimnos qwatquotnominA Chrtfio dedimus ,ficripturasficru-tAri,SpiritusprobAre,f^ idquoddtceptufitt domino ,qult;eq^ eius •voluntiu

-ocr page 41-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21

valuntoisjjètexplornre.ProphetMcxfiu^ibuf ijifirum cogno-ßere, Bnhylone flgt;iritUAlt excedcre^ac ut Pater cælefiis operarios itt tncjjèm fuam extrudcret,petere orarej^ iußi,idcorda no-ßra(ahßtdi^o inuidia}adea omniaßiritu Diuino imfedentc^.nbsp;Tum verOfCognitisfalßsßiritibusnbsp;nbsp;nbsp;Prophet is,id eß,legis Diui-

natnterpratih((s,admeliores,(ß adillosßapietes tranßmus, c^uos ße ChriPlus ccecis Pharißis,^uinec hodie c^uidem nonßnt, mißu-rum recepit.zMatth.2^.Accepts hià veraEcclcßa,reiectia falß.nbsp;Haudaliter quam, vti olim amp; Chrißus:^ c^poßoUßreti a lu-daknoneleßltsfitere.c^evteorumßeries,a'^aldenßhus in Sa- o^da Ult.nbsp;baudia,circiter Annum Chrißi i i 6 o. à Fratribua Bohenttsf’*”''nbsp;in Bohemia,Anno i 4 6 y. aLiitheroin Germania . iy.2y^inbsp;Semei inflituta eß-.ita adhticßtcceßione dollrina eiußdem,intégranbsp;durât.Hiporro,dum accepta à Deofapienti£dona,ciim alßcontfnbsp;munia faciunt ,popiilum Dei captiuum Baby lone educunt-, edult;-Humrudimentispiiraßdeiimbuunt, Antichrißi, tam diu latenbsp;dominantes .ßaudes ,ßelera, err or es detegunt : manet penes il-losßadem ligand!ß/ntes,ßjluendi^ reßpißcentespctePtas,qua 'vers antseeßores tpforum,idem agentes pr/edicii fuerunt. Enimue-ro Petri,Pauli, Tisssotheißeeßfor habendusefl,non qssi in cathe-dris eorunde/n, 'vt do ttrina dißimilis, it a moribsss dßar fidet:nbsp;fid qui 'vsrtutes exprimit, officium exequitur :nempe 'Vt Turca,nbsp;noneii idci) Caßar habendus, quod Cotiflantinopolirn'^Cafarumnbsp;fist Imper atorumfidem occupauerit : fidfilttsRudolphsss 2. quinbsp;nunc Remp ublicam Chrislianamféliciter admtniflrat .Licet sgt-turtalcm^..yfpoflolorumßccsßorcm,homo 'vetei Euangeliam a-lÿs niinciare.tamen quia minifl er Dei cft.praflare id, 'vel vitafustnbsp;pericstlo debet. Clama,inquit,necceßato:attolle tanqusm tuba,nbsp;vocemtuam.Eftia I S. stempradicafermonem,infla tempefli.nbsp;ueÀntempefliuefincrepa^exhortare.1. Tim.4.Ita Apofloliprobi

ts $

-ocr page 42-

¦Atz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. THEOLOGIA

i)iti ab illlsjegitimiitßcceßionisßcerdotibiff,}ie in nsmineDomi-nileßdoarent-.nonparuerunt id'vetantibin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\_yildad

Medady^ßLui kßirituDiuino prophet arnnt-non petite À dioßidagendtfACultate.Nume.ti. Prophetauit etiAinSauI,nbsp;quAmuis extrA '•^Aium numerum. idem feceruntilli quosfilosnbsp;jpirittts Domini inuAfierAt ,pr£teritüfiuperbis Epifiopis PijAri^nbsp;fitis.lt;^cl.2. Tantomintis hodie,minorMofi PApA,Ànofirisnbsp;dAdis AtfD^ÏIedadis-Ab eodetnßiritu 'voluntAtem DiuinAm cdo~nbsp;eiltàpAtreillofiAmilias adAjineAm ipfitsts^melttssprioribusconbsp;lords excolendATH mfiSfConfidcndstsfiuper hAC refutt. \^d hxc,nbsp;fii quid hoc ad rem pert inet, vnclt rafiiq^ in pap atufuerunt,nbsp;nbsp;nbsp;do-

cendis alfi deßinati.quiprimiim 'ueritatem EuangelicAm,e tene-bris,in quas conuerfius erat mundtts ,Dei beneficia, in aper tu pro-t filerunt, vtßonfio hreui venturo,fionfiam Ecclefiam, ver afide^ Atq^carit ate exornarent, qui tandem confient lent e Ecclefia,colle-gasfibifiäcro ritu afiiuere-.delegati^ fiibi a Deo muneris,alios participes fiecere.Vcrum licet q tales non cjfient-.tamen Babylone, voce Angelica exire iufiis. K^poc.iS. tacitepermittitur, mcliorumnbsp;du^orum,minifirorum^ notius or do.Cæ tus cnim omnis tamdiunbsp;durarefilet,quàmdiu capita habet. Cognitafimel voluntate Di-uina,opus prAconibus er at.per quos ea ad poft er os prcpagaretur.nbsp;Jnfifper,nemofiana metis inficias iuerit,dAtam efie Ecclefia Chri-Jli, duocîlcim capita catholica rcligionis profitenti, {quod certinbsp;nos, vt ante dixifiacimus,)fiicutpeccata remittendi,tenendiq^,nbsp;indices idonees ,camp;teraq^.quibus or do confieruetur consiituendifia-cultatem : it a homines ad docendum accommodas, eo quo id innbsp;.^^clisfecerunt \^pofloltmodo,(fi Pauluspraficripfit, ad mini-sieriumpublicum vocandi. cJM.itto Pharifiaos,fiibifiolis Ecclefiam,nbsp;a qua tarnen fiunt remotfßimi arrogantes, amp; hac omnia negantes,nbsp;¦^qdd enim ampltus cum ijlisdificeptaremus,quospridem infiin-

-ocr page 43-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2î

üuDïuino^haiidtemeremijßsfecimtis? fJMortuifuntnobis3'vt nosipßs.de vtrify^ autemdudicet Dens,iudex incorruptißimus-Porro,quihosn'jfiroSi'ut vacatosejJèaDeo AppArextfuimuneriSynbsp;mir And A aUi^ua teßimoniA edere 'volunt-.illi eodem iurCfAb omni-bus,(jttihodteßnt ChriHiAniSymirActdAexipAnt-^ipuii!. crediturosnbsp;in PAtrem.,Ptlium (ß Spiritum. SAnelum ßecuturA chrißus prst-dixit.MAtth.16.lohAn.14.Antnepetillosftiiße chnßi dtßcipuloSynbsp;quiDAmoniHmlunAticoeijcerenequiHerunt. MAtth.ip.nbsp;uispoteßAteminDAmonAsdunt AnteAcceperAnt. MAtt.io. Verttinbsp;TleilegAttis Atp^ mintßer er At loh Annes BAptißA :tAmen nuUuntnbsp;ßrnnm fecit.h lo-^^ddenimnnne mirAcnlis opuses^qui nihilnbsp;diHcrß Ab ill: s .idfernnt..quorum tot prodipÿs firm At a roborAtA^nbsp;esi diêlrinx En.ing die Ai ' Pulchre Autem Iohannes Cal erAnanbsp;VIN y h'jcnono Minißrorirm ordinc Cnm inquit^nobis Spi- gt;rii»iflra,nbsp;ritits Dsipper, osPahHprAßeribat, 'vt decenter f;;“ compoßteßsntnbsp;omniA-.orditïArinm Minifieriitm rciierenterßemper colendiim eßenbsp;cenßeo. Sic igiturfert, ver a ratio ff Dei man dat um, vt nemo ße^nbsp;temere inkier at,nee priuatiis quißquam -ßbi paßoris mumts vßur-petßd vtpasiorum iudicio electus., ff gregi oblatns, ipß conßen-.nbsp;tienteapprobetur.ßiic accedatßolennis manuumimpoßtio, quamnbsp;ordinationem vacant.DequaßolA,cum tantopere nobißum liti-gent Papiß^ ßatis ofien dunt, quodpracipuum erat ß negligeren,nbsp;nernpe cleelioncm. Et inßa. ^^a PapAtyrannidc, abrupt afuit,nbsp;veraordinationisferies nouoßubßdio nunc opua eß, ad E.ccleß.tnbsp;inßaurationem.Remedium vefo aßert Deus ipfeßttm idoneos ffnbsp;prob OS dolores excitât, qui Eccleßam in deformibus papatus rui-n ii iacentem sidßcent. nftq^ omnini) extraordinarium fuit hotnbsp;muni^,q!tod Dominus nobis iniunxitßum opera no fr a ad colli-gendasEccleßasvßusePi-^uiergoitaprêterßem hominumftn-ßilit 0 morerepenfeapparueruntßyncera pietatisvindices: eorum

lgt; 4

-ocr page 44-

24 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO G IA


fuhßjtKAflt in fuum locum. hlt;xc ille epißolaad Sigifmundum Au-gußunt Rege P olomx,Anno nuti 'vnici Sucer dotts cmnium iss 4* AitMoßi4sexdocirinAiudccandü de dolore ejß accifimuscon-Strutnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(.ßfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudex.At quis cœius ni-ridiiAmdoclrinAmprofeclA. Nos ouilc Chrißi nequfl.qnàm traßnbsp;g^ß{ß^'Pi^^AA fnres dictiuße poßimtis Sedndti in co duesA'tri-tAtem EHAngeiicAmAßeriifttts Aitet Chrifli^ quorum hoc intereß^nbsp;tneliiis mercenAriispAßeimus. De Petro quodadducit, nihil adnbsp;rem fAcit.fAtemur cum Augußino^chrißum non foliPetroßedio-tiEccleßu, quAm PetrnsßgnßcAbAtßocutumfuigße.trA^Atußtpernbsp;lohAü.ti gs^'i 2 4. Cap.2 i. C'onßitiitos e/ßab ApoßoiisEpif-



CAP. 3. NE G AT R O HIT AM ESSE Chrißianum.

quot;^Hriftianum te appcllas,at nos cade refiliustonitrui _gt;(k'cdocuir. Qui non confitetuiTcfum Chriftnm,in

cai'iic

-ocr page 45-

MOSCOVITICA.

carne vcnifîe,nee häc doétrinaadfert; hune vos gratuîan-res ipfi,ne quidena alloquamini.alioqui qui hoc feccritjs particepsfiet, malorumeiusoperum. Sctûdumquoddi-dû,noncstu Chriftianus.nani quemadnaodum Chrifti,nbsp;ita Sanctorum PatruniDoélrinam amp; peruertis,amp;reücis.

LASICII APOLOGIA, ’

LiuonesfoloiUorum exuity(^ Litutnifpridimulti ibßulit^ Deinde, txm boe -uere dicit, quamilludiu-

d/tideCbrtßoin Tilmud,Niz,aho ciip.2cçs^tinquitnouerunt,


qttod muleßcus tnagusfuit nbsp;nbsp;omni a tnirAculâ eins fuerunt 'uene

ßeium .prepterea fsntenttA ntertis,itfrein eum lata eßßcutprace- nbsp;cknßt,

fit nobis Detts noßer. hac Io. Reucblin in defenßone contrx caltim-niAtoresßtesColonienßsyTiibingsi.ii 14.Poßquot;e AutemoÄloßede-moßrareperuerti a nobis diciflinAnt CbrißiAnAm, nee nos facro-fAnÜKfn hAbereßrifturArum ditiinArum AuthoritAtenSyboe ofus hie labor cßßtne hicfAcilius nobis,a malis obßiuntitr,quant pro-bantur.Nos cum lohanne leßtm in carne in mundii t'enijfe, eam^

debant.Profellb nimium ridicultss es, qui adeo inßite,orAculA di- dtcuitn. uina contra nos inflecîis.nbsp;nbsp;nbsp;Proinde tat» his,quÀm alÿs crimina-

tionibtes tuis,illud bona cotßientia opponimus. 2 Cor. 6. vt deceptores,nbsp;nbsp;nbsp;tarnen 'veraces. Pt ipfe Dominus Mat. f. Beati

eritisciitn conuiciati fuerint 'vobis,(^perßecuti fuerint,AC dixe-ri»t omne malum aduerßem 'vos,mentientes,propter me.ident a-tudLucam.cap.^. Bealieritisßum i/osoderint homines,é'fepa-

-ocr page 46-

' 26. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO GIA

rAuerint 'vos^ coKnici.itjfue-ririt.,nomen j. veßrum^'vtmahim eicecrinï^^ro'^tcrfdinm homïnjs.G.i‘.idcte illo die amp; ßdiiC.SAtünbsp;aatem ccnßät, iß a omniAeiiâm hodic-, ver es ChrißiAnas cx^eririnbsp;falfos,AltA fAseßfüi.

—=T

Vgt;-gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o;iJt;£iOxX.”-'Vgt;-înbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lt;y€(ÿ’3^

O oquot; Ö


ç ? O -¦ O


'i


J¦ c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;


CAPrr 4. DE P ATRIBV s SEE Docioribiis EccleßA.

qnilibct Chriftianus, iirmè credat onirribus feripturis, à Varibusnbsp;(SrApofiolis,nobis tradiris,magnjsq; miracn-lis confirmatis. Atvcrovosipfit ca quæaliosnbsp;docetisfran(gredimini:omniaàSan6tisPatri-

bus accepta peructtiftisatqiicabiccifl.is. Ite, inquir, lefus, acPaganos oranes crudité,Baptizates cos in nomine Pa-tris,FiIij amp; Spiritus Sanfti. Doccntcfqueferuare omnia,nbsp;quacpræccpivobis. Ego autem vobifeum Eim vfque adnbsp;confummarionemIccuii.Hîcaduerte,quam diufe nobisnbsp;afruturumpolliccatur. Vbi autem nûcIuntApoftolijiilænbsp;diuinæaquilæ? An non fecundum didum eiufdem, ibidem vbiiiludcadaucrDiuinçincarnationiscum Pâtre fe-dcr^EiTe cam nihilominus hodiccum credentibus, futu-folùmvfquead exitum noftruni/cdctiam do-tei». nccfecuîafiniantur, id quod dixit déclarât.Et illi quidamnbsp;tanquam boni ædificatores explctç muucrc:a fuo redorenbsp;ûbi

-ocr page 47-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïy

fibi demindato, ad coelcftiagaudia commigrâruntjcius cnimChriftus,pofteaquàniimplctum fuitillud prædefti-narnrn rayftcrium midt prædicatum Ditiinos dicipulosnbsp;ApoCïolos.quibus cum fuit,ac ctiananum cft cum fïdcli-fcus.quinfuturus cum iifdem vfqne dam mandasnbsp;bimmarar,amp; ipfe vcniat iudicatum vinos amp; raortaos. Adnbsp;hæc, cam pro nobis pœnaslacrct, natura corpóratis ex-plens ai'cânam camqac patri pro dic!pal!S-amp; mando vai-nerfofupplcxcGer, dixit fs iilos itain mundam mittete,nbsp;ficuripfe in cam demiflus crar.Nec,inquitppro his ioihmnbsp;teorotveramctiam procrediturisin me,ad horam ver-ba.Vtomaes fmLvnum,quemadmodam ta inmc,ô Pater es; de ego in te.Donee,inqaam,omnesidem fmt in nobis,amp; mandas fidemaccipiat. Vides Sanciotam Patramnbsp;maltiradincmirqaodq^Chriftusgenitorcm faam pro il-lisetiam'orarif,qai propterverba Apoftoloram,crcdita-i•î erantinipium:qabvnamneiStcam Patte Filio amp; Spi-‘nbsp;rituSan€lo.AtnonciTentia,fed fidc,mandatorumq5 Di-uinorumobfcruatione,vtdcinceps cœleftibus bonis ex-fatararentar.Patcr cnim inPilio,acisin Patre, ficiant, vtnbsp;homo præftandismandatis idoneus fit,habiterq;in Deo.nbsp;•'ApadMarcumquoq;hæcidem. Credcntcsdftafcqaen-tutmiracala. NominemcccxpelientDa’monia, exterisnbsp;lingais lpqiieatur,fcrpcntcstollcnt,ac toxica ilixfibibct,nbsp;ægri adimpofitas fibi manas iiloram fanabantur. Maltanbsp;verb taliafccêrcSanâi Patres. Magnas illc B.;{lliasCæfa-rcæarchimyfta, praderiptam Theophoro arq; Ephremonbsp;Syroprccationcmlingua Syra,mandauit vt recitarct fer-monc Helcnico ,qaaram rcram malta fimilia, fi voles,,nbsp;in Diuinis monamentis reperies. Qiabd fi illi falfrPa-

E 2

-ocr page 48-

28 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO L O GIA

ftorcsfuifTcntjnccperoftittmad pafcendugrcgemChrifli ingrcllnnullomodoiftaftupcada, dcquibus Euâgelium,nbsp;pacrarc potniffent. Qjaomodo autem liabcndam fldctnnbsp;cfle, Omni facræ fcripturædicitis,quam ipfi amp;dcprauatisnbsp;amp;refpuitisï'Quod dsmiraculis fcribis,dc lus Paulus,mif-faadCorinthios. videlicet rairacula amp; Pfophetias fieri,nbsp;nou crcdeutiuni,feà infidcliuui caufa. propter fi vosnbsp;è numéro credcntiuiiicfletis, Sacris litcris fideroadiim-geretis, miracula non fpectareris. Sic amp;apudlohannemnbsp;Chriftiis. Quæritis me,non ideoqubd miracula videritis,nbsp;fed quia pane faturati eftis.Et vaseleélu ad Hebræos,Sa-puiftis veluti pueri, iiquequibus laótc, non folido cibo o-pus eft.omnislaftensiuuenis cft',necin verbo exploratus.nbsp;Sic igiturvosetiamdemiraculis petfuafi eftis,eaquetan-quam lac requiriris,ignari potentiæfcripturæ,qui lolidusnbsp;cft cibus.Idem Paulus priore fua mifia.Iudçi figna petunt,nbsp;amp; Græcifapientiam quærunt.nos verb prædicamus Chii-ftum crucifix um.at de his fatis.

LA SICH APO LO GIA, DE PA-TRIBVS ET MIRACYLIJ.

Rofertndu erunt g homOthM Putrum plitcitA.). hamp;bu Noi tnim nihil Agimm aliud,nbsp;findet Pater '^ugußinus, nei^ induit,nbsp;^^^^^^quot;'^^libetdifiiitationes, quamuû Caihelicorum

haberedebeffî((j,vtnonliceatfiluahonorfietia^qua illls de-trtdtndi. betur^iquidinegrum firiptis improbare atq^ refitterc.fiforte ¦ inue»erimtuqfiodaliterfinfirint,quam ver itm habet ,J)iuinonbsp;tdintorio

-ocr page 49-

MOSCOVITICA.

tditttorio, vel ab aliji inteUel^la. vela nobis.Hac ille ad Bonifactu. EtinPrologo Lib 3 DeTrinitate.Noli meislibris,qtiaßCanoni ~nbsp;tisßnpturisdeßruire.ßdin tllis,^i^usenon credebas, citm inue-nerisdncuncïa?iter credi.ln ißis auttm, cjuodcertum non habe-bas^niß certum intelltxerisy nolißrmum tenere^.

l^odß eaintelligis C^Ioße.qua longo ^oß A^oßolos tempore y faflores Eccleßarumy ncc inß: à Deo, nec vlla neceßitate adaili.,te-nendi Eoclcßji obtrußritnt (qualiaßunto^ua enumerat Eraßnnsnbsp;Epiß. lib. iS. ad Pißorium. Conßitutiones y inquit, EccleßafiicA, canjln»,nbsp;quadamßintConciliortiingencrali!im,velperpétua,veladtem-pus data, alia imiioUbileSyVtputa nixa diuinis Uteris.alia pro re- muitten.,nbsp;rumpraßntiumflatupoßiint mntari. quadant ex reßcriptiSy^ua- w-datn Epißoporum pecidiares qu.^dd Romani Pontißcisßedinßarnbsp;plebißcitorum,ciualcsßint coßitutiones Imperialis Camera)ßin-,nbsp;quam jfta adeo varia inteüigis, verum eß. Placuit ennn Spirituinbsp;Sanclo,diP’^^pofloUs-.ne'graueturEccleßa multis onertbus ^^Ho.nbsp;I I.acipß Chrißus, va ait legis interpratibus homines onerihusnbsp;portätu dißicilihus oneratnibus necea ipßs 'veldtgito attingen-tibus.Lucaii.Sin de'^fpoßolicisßatutis hocaccipisfalßßimum stSla £.nbsp;eß.nameanositaaßerinius,vtnon aliamobcaußam,in odiumi- aaniekc^nbsp;ßorum legis interpretum incurrcrimus, cognomen Euangelico^nbsp;k rum na£lißmtss.Selda inc^uit,breuttcmporemirabiUter creuit.

quaEuangelicadicla eß.eo quod haud vllam aßßueret recipien-dam eß legem ,q!ta ad animarumßalutcm pertineat ,nißquam ChrißusautJpoHoUdediJßnt.primumq^ ^^nno if ip.ßumnbsp;vsßfgium interrupoßuit. manßirum vtvidetur, quoad Chri-ßusipßpopulumfuum.culpareclorum yita in duasßeSiasßiun- p.,trti.nbsp;Piumyrurßtscoiaerit.hac presbyter Polidorus Virgilius,libro denbsp;inucntoribus rerum S eap.4.Eß Patribus apudnosßia authori-tas:ita tomen ut chrißi,magißri omnium mAior.audiuntur,hi t

i i

-ocr page 50-

. îp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH E O LOGIÀ

nabisyZ-t'ipißoresDoctores Ecclefu-.fidqustentis¦,confo'nsGÏ' liinu arscïilis trsdunt.Homines :ràmßint-ßindiiilii'stadem ni-

- tumen Apeßolis nequaqtiam conferendi. Ita. imitsstdos ejjè^ ntaiorcs, Cicero i. opfi.monet;netdtisimite?nttr.,qf!odmaximènbsp;in religioneßectadum efl-i^M 'ueri, quifatß PAßir(sßnt,qi:ibtanbsp;•nitqsUborArint¦,'virtutibtis ornstifuerrnt quaperiUqsmiracu-Ia Dens dnfideUnm cätißa ediderit, nos id non I st et. ^Cptin ipfinbsp;Chrißiis 'vrtiss omnium doctor, it a nos ßcribis rhsrißeis in ß:denbsp;OHoßsßdentibas morigeros ejße •voltat, totßrmcntsm iUorum,nbsp;tam doelrinA 'vitiatx, quitm corrupts, csueretv.ns.Ä'iult'b msiorenbsp;ilUsP At r thus honorem exhibera ta : qut ante quàm ‘vinculùfoluttunbsp;ejßt t^pocaljpticiis Satan 'vixere.t.^Pt,, qui hocpcßtniiie annosnbsp;ßhito fuerunt ^qusque tninndafecerunt., h se nabis meritefiße-cia,tpß:'(, rrànoris apttd nos aucioritatisßunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F atemur Baßli-

um.alioßi^ eißmileSy'veros EpißoposEccieß.eChrißi fui^è-ooeru-tamenexprodigießs illorügeßis,vcritatedoctrins legitimumq. in Eccleßam ingrejßim colligere veile, infirmum admodnm argumentum eß. qtappe quodea communiaßtnt, ta. Moß, quhn mages lanni eßlambri Exodi j a. Eimo. 3. tarn Chrißo,ßta m An-tichriito2. Eheßal.2ßveilltbeßis Apoca.ij amp;ßiritibus demo-iiiracttta. niorum cap.i6. multi lUo poßremo diedicentmihitnquit Chri-ßttsMat. j. Domineannontuonomined£moniaexpulimu.s,ßnbsp;tuo nomine,multaprodigioßefecimus? conßmiliter cap. 24.ßur-gent pßudopropheta, qui cdent ßgpna magpna ß miraeula.

¦- I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemin Eccleßa.hsciampridemßant,qeiisnon vidctilnnoßra,

nullaßent maiora, quam quodimpotentes ß rudes potentißimi verßitißimiq, regnum '^ntichrißi. adel)ßeliciter demolisntur,nbsp;vtnon aliter nucexißimatioßedisRomana rninuatur,quam que-admodum nix,ßle mages aßcer,dente liqueßit. Ctttiracula, vtnbsp;iamdiee veraeffedeßerient.au^avbiq^ßdeinChrißurndta Anti-chrßiana

-ocr page 51-

M O S C H O VITIC A.



jgt;ere i^uidAm has tempeflate oßenduntur, vt quAnmis idquod ve


rtus rneln/sj. eßinte'digAnt-.tAmenAb eoßtnt atterß.concors adno-cendum aUjs error,illis eßmelior, confinßss cum malis iucundior multitudo cœcorttmp.îi{citAtefApientù,viAmin cælum certioremnbsp;monßrAnti:{mpotiür.Sunthodie,fAteor,^UAdAm h^reßs in Ec-cleßa. Sedcnitn temptssdaripoteßnullum,/juando e£nonnbsp;fuerint. \^ugußinus inde ab initio EuAngelij, vßj^nbsp;Adßiuwßiulum, quAdringentorum à Chrißo


Annorti S 7 .reeenßettomo i.opufculornm EhilaßerBrixiAntiS-.ibidem 12 S.nbsp;ponit AttAme yperßiteruntnbsp;in SA docirinA ortho-doxA, quam


ISiTtfit /impernbsp;fuerunt


temur. etfiiam


tum dotlrittA huma-napullulArein-



-ocr page 52-

CAPVT 5. QVO DECALOGVS Abrooatvr.

* *

*

Vod exlibro Moifis fecundo,deccm præcepta Diui-na profers:fcitoca,præterhæcduo, Diliges Dominum Dcum tuum,toto peftore ruo, proximiimque

fuum,vti teipfum:abrogaraab Apoftolis efle,quænevos quidcm ipfi præftatis.Sic aurcm illc bcatus. Qui fe dicit innbsp;Deo pcrmancrens ita incedat oportet, quemadmodumnbsp;Chriftus Dei Filins inceflit.Quid vos ad hxcrennfta abic-ciftisamp;dcccpram vitam veftram concupiiccntiis cordis,nbsp;peflundediftis.Qu^od atcinetad alias ,altcriuslcgisdoótri-nas:hæfiobferuandæ forent,necefle effet nos cùrn omnianbsp;ciufdem præccp.ta,tum verb Circumcifioncni retinere,nbsp;atq; adeb ludaizarc, quod veris Chriftianis, nequaquantnbsp;conuenit. Chriftus cnimprædeftinatæhumanitatis, Di-uino myfterio,Legcmdcftruxit :acin locum veteris,no-uamiuftituit. Qiiaderehæclohannes, LexperMoifem:nbsp;gratiaverbeum veritate,perlcfum Chriftum exhibitaeft:nbsp;amp; A poftolus ad Hcbræos, de altera Icge.Si prima Lcx,in-quit,inculpata,fcu perfe(ftacflct,non quæfîtusfuin’ct fe-cundælocus.Porrb noua LcXjCftChriftianagratia,nobisnbsp;pofteafaifta.Itaetiam protomartyr Stephanus in fua ilia,nbsp;Ytcftin Adisconfeflionc,dcvctcrcle§c. Acccpiftis,in-qui5

-ocr page 53-

MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33

quît,Lcgcm mandata Angcloruni,quàm no cuftodiiftis. Similitcf Apoftolusad Hcbræos. Moifesfidelis crat fer-uus in omni domo cius,intcft,imonium diccndorum:aCnbsp;Chriftusjtanquam in domo fuafiliusîquæ domus, nos ûigt;nbsp;mus.Dcdecetigiturveros CliriftianoS;àdodrina Euagc-lica,ad veterem Legem tiâfirio:quinis,qui ad illam tran-lit:dcplorandusapoftataeft,amp;vnàcumïudæis, Chriftmnnbsp;crueifigit.Dc Circiiincifione vero ira Paulus ad Galaras.nbsp;Si circumcidaminijChriftusvobisnihil prodeiir. Ideoq;nbsp;qui prxrcrEuangelium,vel parum,vel multum, quod litnbsp;legisalterius obfcruat,is Chriftum abnegat-Scripliftictiânbsp;capitumMatthæivfus teftimonio,defide,precationc,cul-tuDiuino,quemcumBaprifmo,amp;cœnaDomini confu-difti.Cæterùm nos, Apoftolica doclrina,Sanélorumqucnbsp;Patrum inftitutisedoÂi,nô nefcimus,quid dchisfenrië-dumfit,tevero percontatifumus,vt quomodohîc tege-reres,aliofquc doccrcs,nobiscxplicares, quod non præ-ftitiftiihæchadcnus.

AD CAP. 5. L A SICIVS, AS S-ER-

TIO DeCALOGI.

Gn ohßure htc Moßui,ßiam prodidit iußitiamt (J ^tinpriorihtfi con'uicijsyinalitinim. ^jüenimnbsp;\ h£c fenbit.nbsp;nbsp;Ergo induit legem deflruimus perfi-

dem?abßt. im o legeßatuimtu: un is abrogat legem? Romj. Simili modo. Scimus bonum eße legem-.ßnbsp;^gt;*’sealegitime'vtaturnoniußopoßtamßdiniußis. i.Timo. t.

Etrnrfuiad Rom. •^.'vocat eamfinllam.,ß^ipßßeruiremente^ M dclecldtienem ex ca capere ait. ßßßn ipß chrißfts.,rtegatße tte^nbsp;E


-ocr page 54-

3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'THEOLOGIA';

itiffè-, ad dißlttendum legem Mai. 5. £ƒ qucndam veiîentcm ad , 'uitam ingredi, mandataßruareiubetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M'-reiis. e-

numcrat.vbilocopoftremi de coficttpißcnfia rcrttm älienaritm, d.amnumproximodare ojetat. quodMoßiceeiKSXplebilihahe/idtnbsp;cupidtialt, omnino aduerßatur. Excitani nos ad legem praßan-dam,KMpoßoli lacobiis Cap. 2. cßraulixadRoma. 2.item i. Cor,nbsp;p.nihil eji Circucißo^nthtl Pr^putiu :ßd obßruatio onandatorirmnbsp;Dei. Inßtper loahnnes. Per hocßtimm nos Deiim nojßeßmandatanbsp;ipßi^sobßertisiniis.i.Io.a. ^lomodoautemea obßruabisßnul-, la cfße dices? Si igitiir hac nohisßtadcni practpiunt^ '..Mpoßoliynbsp;a i hi aboient legem?Etßcruator homittum tuidamjummamlegitnbsp;Ltx mlt;3. recenßenti.idfacviuesreßondit,Ltic. 10.Adeoillammnßqnarnnbsp;r.iln eß innenio abolitameße Lexenimhac moralis.ellDeiunitxriteca-fd-fetna..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r \nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t n 'nbsp;nbsp;nbsp;¦ J-

lendiyhomtnisjynccre amacii.noneicecK ajinendi perpétua norm-ty animis omnium mor taliam. nat tira imprejßi Rom 2. Eß eß p.i~nbsp;clum Dei cum ißraelitis ici um Deut .p qinbits ChrißianißtbßEnbsp;tutißunt.Rom ßblata,necpcccatumcognocitur-.Peccatumnbsp;inq}iit.,noncognouißem, ntfiper legem Rom. j.necChrilltts quinbsp;eamßoltte pro nobis impleuit expetttur. Cum ergo eiußnodtßt,nbsp;minime eß tollenda. Moßs ad carimoni^pertinentes, fß ad tempus in ttna ilia reptib.duratur.ts,aducntus Chrißi aboleuit.Legemnbsp;mandatorum in ritibusßtami-ait Paulus, carneßtt.t ßißulit Ephe.nbsp;Ziterxti 2. idemßribit de chirographo deleto. Coloßa. Liberauit nos igi-fimt» .tlgt; f^.jrQhrißiis:''jerumabexecratione legtsGal. 3. Deut. 2y. lere,nbsp;jl. it a ut et! nos non damnet amp lias :nec trarnD iuinam in ijs opc-retur ^quifdc in Chrißttm, iüßifaclißint.,P,om. ƒ. at tarnen exnbsp;leges,nos eßße nolutt. Non ego idnego .complexurn ejße Chrißumnbsp;ßummd legis, ta Dei qukm hominis amore :nec co inficias PaHlum,nbsp;caritatem explctionem legis vocare.i Timo. ƒ. totamq^ legem hißenbsp;verbiscontinet'i} Viligesprox.imum tuum vti teipßim. Gala. ƒ.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedis

-ocr page 55-

MO s co VIT ICA. , nbsp;nbsp;nbsp;35

Se J Zf Amof-Jitas in partes dcdtichu. quid aliudeß ,quÀm decalo^

? .Quiddiligcretoto animo De um quam fefimulacro non incur u.ire-in nerhine prater rieum ,ßem auxilij habere, neminent Ahum, temporepericuliinuocare. ^tid homineamoreproßqui^nbsp;quam mhilfalßdetllo (quodtarnen hic oblitus eß CMoßtus ) vn-quem dieere? nullam rem altcrius concupißecre, quamnbsp;rnamts a Liuonia, Lituania , Rtßia , noßra pridem dttionis,nbsp;noßri impeß prouineß , abßmere ? Relle autem eJ^RoßtiSynbsp;ne'^at nos exequt legem atipßemet eodern tenttur criminel :necnbsp;rneiiiis cor noßris habet.idarco omnihus nebis Qihrißonecejßcß,nbsp;ad quem nos lex deducit .Gal opus nobis alienaiußitiA,cumßal~nbsp;uießenequeamus propria. lußumßdes .non lex facit gratia.noftnbsp;rneritum.iußusnon legeßdfide z iuit.Habacuc 2. Nunc inquit»nbsp;abfiplege, iußitia Deipatefallacß'perßdeleß'Chrißi, in omnesnbsp;quicredunt.Rom.^.^a verba, non abrogani legemßd infirmi-Aatem eins, feu hominis potins, ad viuendum txilla oßendunt.nbsp;Bt alibi, cum lefts imp otentia nihil paßet in car ne.De tufiuo ipfiusnbsp;ßlio miß,condemnauitpeccatuin carne.Rom.S. item,mandaturnnbsp;pracedens abrogatur, quodnulhsßt viribus praditum.ff inutile Hebre. y.^od deCircumcifioneobßruanda.admiß'odecalogonbsp;Aioßusfiribit -puerile eß.alia enim eß legis naturalis-,relia perpétua imperantis prohibentiscoiraria-.aliatemporaUs,morteChri-ßt finita ratio. Eifi Ceirumeßonem qued cbfirucnt,ßmulcumnbsp;R-aptißno AEthiopes,quitamen ideo Chrißiani ejßnondeßnunt, 'nbsp;idq^eam ob cnufairi,quo hac nataßlij credent is ’^.^braha à cat er esnbsp;nationibus d/ßernerentur. id quad illi ab v.ylnn’is 264Ç ficiuntnbsp;Baptiflßm myßerijs, ab eunucho AEthiope, de quo Allo S.-Int-tiathvt autem h.incipfi tueantur ceremontam (ßprater rnares,nbsp;fxminas etiam cireumeidantyMaqueda. Regina. inßttuto,qua au -ditufn italomonis fapientiani verier at, ßliumq^ Dauidem ex tll^

-ocr page 56-

35 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

JußeperAt:tdquin 'is legerefotefl in libro DumiAniÀ Goes mori'gt; btis^ßde AEthiopum.DeCAnADominidicettircap.il. Bap-tißnus eflyCiiltiis Di nini,prima par s. qui apudfratres BohemoSfnbsp;Ticardu quos vulgtisN^aldenfis.moiliPicardos ‘vocantßatiirinfantuliSynbsp;quorum ejjè regnum cœlorum, Chrißtts teflatus eß,in nomine Pair is,Eilq uß Spiritusnbsp;nbsp;nbsp;Ab his tribttsdnquos pie creditur,quiq^

inBaptißnate 'vt nomin ant ur,it a inuocatur, omnia^ita neceß fir ia qdem precantur:his in hos,de hisphraß Eccleßaßua peculia-ri credunt.hi. Dette Hits fint.pares inter ße natura ,atcrnitate,nbsp;potentia^maiefiaAe. Itaq^, non confudit hac Rohitaßedqua benenbsp;dixit: ea CMoß»s, alia tum cogitans, male intellexit.

CAP FT d. DE STATE ^ÏO RTKORKAd antenatum Chrißum,Bonis operibtts,Sandlis Patribus,nbsp;tJMariavirgine- S. Hrinitatu ^qualitate^.

Cribis ctiam nos omncs,proptcr Adami pec-W tum,nafcimortiobnoxios,atq; ob hanccau-’¦ Dcum verbum, carnem efle fadnm,lt;k SiccnimDcus dilcxitho-minenijin errorem abdu£lum,vt ipic fad usnbsp;fithomOjUatus Maria virginccaftiffima. Nä mors domi-nabaturab Adamo,vlq;ad Abrahamum:ôcab hoc,vfqucnbsp;adMoifem:abifto,vfq;adIcfum Ckriftum ,etiam iis quinbsp;pcccaucrant. lufiiquoqucdonee Chriftus natusfo-dfcudeéât rer,mortisdamnabantur,amp;ad inferos defeendebant. Atnbsp;verb Chrifto in luccmedito^frada eft vis mortis.- Is cnim

jeno-

-ocr page 57-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37

rcnouâuitvianîjbcncagcntibus comniodam ,amp; crcdca-tibiis vcritati falutarcm.Niallæ iam nunc niorti vires funt. omncsiuftijtanquani fomno corrcptijpoflelïïoncm rc-gniætGrniadeunt:tcncrc illos aërei Cacodæmoncs noanbsp;poffhnt. Anima bonis corrufcans opcribus, lucidius folcnbsp;fplendetmonpotcftàfpiritibusfibi inimicis, vtpote quinbsp;nihil (ai ineainucniantretardari. Principes huius mun-di,inquit,apndIohanncmChriftus,vcnit:fcdin me nihilnbsp;habet,ficnec in illos, qui Chriftiveftigiis infiftunt,idemnbsp;quidquam iuris habet.-nec mord eft in eos poteftas. At illinbsp;qui fe vitro,huic Principi dedüt,fallaciafq; ipßus fcquun-tur:hi feregnomortis fubiieiunt. Qiiorum animæ cumnbsp;ingenriaccrbitarcjàcorporc auulfæ,in cruciatus perpe-tuosdeferuntur.Liberienimarbitrij homincm,Chriftusnbsp;Dominus noftcr creauit,quo ipfius veftigia imitaretur,nbsp;quemadmodum Adam, pcccato obfequens fadus eft.nbsp;Tranigrclïio Adami,vitaiuftorum foluiturmequemorsnbsp;habetinhos Imperium. Contrapcccatoribus,vclapofta-tis,non modoillud Adami delidum im putaturiverume-tiam,fuis idipfi augentfc'clcribus.propterquæ,tanto ma-gis torquetur : iique funt, quibus mors dominatur,quódnbsp;mandata Chrifti præftare neglcxerint. Scribit autem adnbsp;RomanosPaulus,tamludæos quam getes peccato teneri.nbsp;I am verb antchac didumeft,vt apud Deumnon fit delc-dusperfonarum: nulla inter Barbarum amp; Paganum,liberum ac feruum,virumatquefceminamdiftcrétia: omnesnbsp;hosvnumcneinChriftoibenefiidis diffère inter fe.Quodnbsp;feribis, neminem bonis opcribus, feruari pofte, fimulôcnbsp;oftendisea de rc Pauli ad Romanos amp;Galatos teftimonia;nbsp;ycrbigratia,opcrantibus dari mercedem, non gratia,fednbsp;Is

-ocr page 58-

TKEOLOGTA

in c ri to : i ft i verb q u i n on o pera t ur, fed cred i r i n i u fti fica n -¦ t cm i m p i u m, fi dcm p ro i o ft i t ia i m p u ta r i ; fcr i b i r u r h ac d c readHcbræos.quoquc.Iiiftiis, inquir, tide vii it.qubdftnbsp;'dubitauerit,non bcnedicetilli animamcj.amp; cxrcraquacnbsp;ibi Apoftolusde fide tradit. vciiini amp; hoe confîdcrâduinnbsp;cft,quod lacobus in fua cathoiica point. Qnæcft vtilita’snbsp;fratresinci,liqnisfchaberefidein abfqiie operibns dicai?nbsp;num hune fides abfque opcribits fiiruarc poteft? Er poftnbsp;haud mulra fic concludit.vidctis igirur,operibus iuftinnnbsp;Cirihatia fij»ri homiucm. nonvniea fidc. Qnidcigohîcnobisfa-ciendum eft,Paulodefidc,Iaeobodeopeiibus feribenre?nbsp;An putasefleinter Apoftoios diffenfioncin?nullacft,imbnbsp;verb magnaeft, hos inter eoneordia. vnusenim opera,alter fidem firmat.vtrifquc nobis ftudêdum :qubd illorumnbsp;eademfitvtilitasjalushominis. An;muaducrtc,vtidctnnbsp;Paulusfidemdcprædiect,opera verbftabiliat. Nifiemntnbsp;Abelfacrifieiumfeeifler,nonfuiftetiuftus pronuntiatus.nbsp;NetEnoch fidclis fiiiflcr,ni tranflatuscircrtae nifi Noe na-üeinxdifieaftetjiioneredidiftef. Ni Abrahamuslfaacnninbsp;cxdiobtiiliffet, hand credidiflet,pofte Deü mortuos exci-tarc.idebacccptuscft,amp;amicus vocatus. Videmihi cun-dem Paulinqiiid prætcrcatradatdcopcribiis.vbi, inquif,nbsp;abûdauitpeccatû ibi fuperargratiaDei. Effieiit per moi rSnbsp;dominatur pcceat û,ita amp; gratia. Qi^cmad modu m au teninbsp;Chriftus àmortuis furrcxitjcft gloriaPatris: ficeriam hosnbsp;innouitatcviræambulcmus.Animaducrtc hievt fit riiosnbsp;Deo gerendas, bonis operibus. Inculcashocidcntidcm,nbsp;dari falurcm hominibus,per vnicum Icfum Chriftum; c-amqueobrem tradirioncs,amp; eöftitutiones Parrumcon-Umnis.verum quid dicas,non intelligis.,ncc te hie fi r mas.

Scrip tura

-ocr page 59-

MOSCOVITTCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59

Scripruracnimnegat poffciaci aliud fuudamcntum pr'fe-tcr iam pofitum,quicftChriftus Icfus. Poiró cum San-ftxFidci fundamenturn, in lege fit pofitum,amp;. præfcripta Chriftianitatis formafidcircotam Apoftoli quam Patres,nbsp;tanquam boni ædificatores,Slt; manuduétores, hominesnbsp;ad obferuanda Dinina mandata adducunt, ignaris myftc-riaapetinnt,mentes illorum ad Diui na cognolcendacru-diunr, Tueigomifilii Timothcc,{cribitPaulus.Corro.nbsp;borate gratia,qux eft in Chrifto Iclu.quodautcmcxmenbsp;muitisreftimoniisaudifti,hoe exponas fidelibushomini-bus,amp;addceendos alios idoncis.Confiderâfne vt duces,nbsp;cxemplaria aliornrn , doârorclquc effeiubcat?inter quos,nbsp;nullus cfi,qipfc fundaincntö ciTevoluerit.Omncsdcdu-cebat homines adChriih'i balim Iblidam.ldcpillisverbisnbsp;Paulusdoter. Deifumus imitarores, Dei CGetus,Dcix-dificium efiis.iuxtagratiam mihi datam, vclutfapicntifli-mus architeefus fundamentum pofui,(upra quod,aliusnbsp;œdifieat,atquilibetvislcat,quomodo ardificet.Nafunda-,nbsp;mentum alind'psæteriam iaéïum,qui eft îefus Chriftus,nbsp;nemo poncre poteft. Er adTimoihcum. Gratiam illi ha-bco,qui me fidelem cxpetiit,quern miniftrum faceret.nbsp;quianteablafphemusperfccutor, obtretfatorfui ,Ycrùmnbsp;dilcefus eram ignarns: quod feci,cum elfcmin incrudelinbsp;tate.Exuberauitautcm gratia Dcifupra modum,eumfi-deacdileftionc, quæ eft in Chrifto Icfu mediatore internbsp;Deum Patrem amp; homines. Et fane pcrfcctionc carnalisnbsp;prxdeftinationisjfublatura eft Adami pcccatum; iuxtaScnbsp;id,quodquisantcfufccptum baptifmaignorans fecit.hæc Hsminitnbsp;omnia, gratia Chrifti purgantur. poft fumtum baptifma.^quot;*^nbsp;fit homo expersneccati,ac velutiinfans fuo inlauacroab-/XjZ ”

E 4

-ocr page 60-

40 nbsp;nbsp;nbsp;• T H E O L O G IA

liitas«cuiian.i{eruanda funt omnia piæcepta. alioqui pcc-cantiuiihilprodcrit Chrifti natiuitas.Erenini ß Dominus pro feruis paffus cft:ciir iivicillim proptcrcnndem nonnbsp;parcrcntur,nequcpræccptaeiusexcquercnturr Dicit hocnbsp;is ipfc.Siquismihi fei'uit,mc fcqnatur. Er. nonomnis in-trabitinrcgnum cœloriim. qui mihi dicit Domine,Domine,lcd quifacit,qiiod vult Parer meus cœleftis.Ccrnis-ncvtnos minime pigrosclïcjin bene agendo vclitfEtali-bi.Niljveftraveritas Pharifaicumlupcrauerir, noninrroi-bitisinregnumcœlornm. Qiiod reftimoniücxepiftolanbsp;adGalarascitas. Tntc tibi contradicis. Apoftolns cnimnbsp;ibiabolens lcgcm,ad quam tu confugis ,de altéra loqni-tur. Addidifti etiam Baptiftam Chriftum monftralTe,nbsp;eundemque agnum Dcipcccata auferentem appellaflc.nbsp;Ego vcrofupraiamoftcndijvri Chriftus peccatafuftulir.nbsp;Timeoenimmulraloqui,necü luda damner fi hoftibusnbsp;myfterium parefaceic. De quibusdiuusPaulusad Philip;nbsp;Sçpc vobisdixi,at hodiefles dico,de hoftibus crucis Chri-fti.quorum finis eft interitus,Deusventcr,amp;gloriaad pu-dorcm:quôd in rebus mundihuius, ingenijs indulgcant.nbsp;Prctcvhæccommemorabo tibi verba triû adolclccntumnbsp;àd Regem Nabuchodonoforcm.Scirofinquir, óRcx,De-ùm elle in coelispotcntë,qui nosfornaceardentcliberarcnbsp;poteft: nos cnim Deos \cftros’non colimns, ncccoloflbnbsp;abs tecrcólo gen na fledim us.Fancis hçcdico,volësvince-rcfilentioimpieratcm vcfträ Chriftum hacin reimitatus,nbsp;qui cum Pilato amp;Seniöribus Sacerdorum panels verbisnbsp;cgir. Vtautcmfupcriora rcpetam,aio vosefFrcnatiscu-piditatibus vcutiifetuireAhifcnoribuspartibusconnu-biafolucrc.

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hacrefi»

-ocr page 61-

MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41

Hærcfis eft, quod fcribis de incarnationevctbiDei, qui filins eins cft.hunc conccprumc(lc,cxvirgiiic pnrifii-ma ApoftolusPhilipenfibusbifee verbis perferibit. Idemnbsp;fapitc,qnod ctdcCbrifto îcfn.quicùm informa Dininanbsp;effet,non reputauit pro rapina,elfe Deo æqualem; fed fei-pfumeffudit. Et aflhmra ferui figura,in fimilitudinc hu-nunafutr. habituq; repertns eft, tamquamhomo.Vide«nbsp;non alinra genitü Mariaefie,quamillud,(empcr cxiftensnbsp;Verbum Diuinumeura Patre amp;Spiritu SandoHs vnicnsnbsp;àPatrefilius ,primogenitn£ principio carens, ex illibatanbsp;virgine ,noftrx falutiscaufa,corpus lumfit.qucmadmo-¦dumomnismafculns,vtcrnm apcricns,Sandus fitDeo.nbsp;Vocatus amp; Deus amp; homo perfedus. De cuius fupplicio,nbsp;refurcdionc,incœlosafccnfionc,ad dexteram DeiPatrisnbsp;cöfeffu ad iudicandos vinos mortuófq; reditu, nos nonbsp;ignoramus. At tn vthaecintcligas,nonexpofuifti.Mcdi*-

' torcmeumefl’c,acfepro nobis, vt Paulus fcribit interpo-nercais.Sedheusturfi hxc legens. Apoftolorum fcriptis crediSjdic quo cofdem,illófque honore afficies,qui nobis ciufmodi myfteriûdeclarârunt,quiq ^errantes in veranbsp;via induxcrut,amp; dtKuerntiProfedo cnim honore meren-tur.Colimusaurifrabros,geometras,philofophos,çdificanbsp;tores, iapicidas,acquofuis alios mundanos opifices ; vein DeDeBt,nbsp;quatomagishonorâdifuntdodorcs,acpræfedi noftri,qquot;^nbsp;nobis (ummafapientia dctcxciûr,amp; ad poflclTionc eius conbsp;fcquSdâpræceptatradidcrût'.TutcnoftijVtin regionibnsnbsp;veftris aurifabrialiiqjingcniofi artifices,pro opercbcncnbsp;claboratojduplicera mcrccdcm capiant, qua fidignifuntnbsp;nihiliatquc caducarum rcrum fabricatorcs : multo illisnbsp;maior honor debctur,qui nos ad veram beatitateminfti.-

G

-ocr page 62-

iiz' ¦ THEO! O G IA'

taunt,cognitione Del imbuunt, ôc quafi inanuatf Gliri-tum pcrducunt.Efto autem,vt fcriptoruo,deaudoritate vcrbî Dc!, fîdem habcam.quid? fi Euangelia nonfùificncnbsp;Scripta, dicito quo modo verba Diuina intclleda eflent? finbsp;Apoftoligt;nequc docuiflcnf^ncquclegationcm fuam (cri-ptis mâdaffi:nt,qua id ratione, quodablcgati ad hominesnbsp;crant, cofdcraadobcundamandata, amp;ad ipfummet De-umadducebant,notum mundo fuiffet ? Beati nonfunt,nbsp;neque honorem,vcnerationcra, laudera merentur turnnbsp;Apoftoli tum patres Sandi ,qui taie lumen cordibus no-ftrisintuleruntjCrcditum fibi à Domino thefaurumau-xeruntjamp;fruftum nobis ingentem attuleruntrQnamob«nbsp;rem nos veri Chriftiani, credimus Chriftum Deum, de-pi'ccatorem noftrum apnd Patrem, falutifque originem',nbsp;¦amp; mediatorem efîc. Cuius fupplicio redemti fcruatiquçi.nbsp;veneramur creaturaeideo eum, vti amp; Patrem Spiritumq;nbsp;Sanâ:um,vniusefientiægt;fcd trium perfonarum Deum-prccamurquoqueeundem,cclebramus,omnipotentiamnbsp;ipfius perpetuo cxtollimus , remifllonem pcccatorumnbsp;regni cœleftis hæreditatem , amp; omnia cùmanimarum:nbsp;turn corporum noftrorum ncceflaria , ab hoc codemnbsp;rerumeondirore omnium, cunfta manibus fuis tenen-tepetimus. Quod ad Mariam fandiflîmam amp; vir-intemeratam , fie habeto. Hæc cùm fit dignanbsp;inuenta, quætantorum myfteriorum miniftra foret,nbsp;igncmDiuinitatis fuo ventre innocua compledcretur,nbsp;incomprehenfibilem Dominum comprehendcret:cùm-queper eamreconciliatiDeo fimus,amp;illæ Adami inimigt;-citiæfublatæ fint:merito cam:quippe matrem gubernato-ris oiuniiiih*rcâriççni^re2inam»dciparam,côfidentia mar

teraa

I

-ocr page 63-

MO s co VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45

tcrna Jipud Fi'liumpoUentcra,dcteftasuoftros, ciusdeiu graria fupplcntem, (prout Apoftolus potentiam Chriftunbsp;ininfirinitatcpcrfcilionem accipcrcfcripfit ) provniucr-foChrilhanoruni gcncre orant6,illudquc protcgentem,nbsp;inuocanms,auxiliuin ab eaitnploramusgt;acvtnobis vcni-anipcccatorum , falutcm,dulcemque futuroruin bonorum pcflciiîonem àfuo natoimpctrct,rogamus. A.ccipenbsp;eiiamdc Apoftolis. quos abfitvt pro diis habçamus.Ait itnbsp;cnim virus illorum.Ego phntavi,Apollo rigauitiCbriftusnbsp;vetóauxitjidcó nequcis quidquameft, quipkrntauit,nc-:nbsp;que quirigauit,fedquiauxit.Honoranrus verobeatos A-poftolos,quôd fintverbiDiuini doftorcs, Icgati, falutisnbsp;noftræadiutores,viæduâ:ores,hosoramusatquc invoca-nr us,vtq nobis tradiderûfjCapercipiamus.Simili honorenbsp;profcquinrur,cumSanftos Patres, cnrcndatorcs,amp; in ve-rabcatitatc noftros magiftros, turn martyres,multapropter veritatera atque beatitudincm perpeffos,quorum ac-mulationc inflammati.eo ftudiofius piis moribus incum-bimus.Ncc minori honore à nobis coluntur cætcri cledi,nbsp;quidoéirinam Apoftolicara rcapfc præftitcrunt, quosac-mulati, viæ ad bcatamxûtam ducentis, co impenfius infi-ftim'us.Summahacccft.EtlcfumChriftü.vnicum clTc no-ftruminterccfibrcmiSc huiuscartift'imam matrem inter-ccfTionc fua opitulari omnibus Chriftianis credimus.nbsp;omnium etiam Apoftolorum,Prophetarum,cæterorum-qucordinem Sanétorum nobis in veri ceguitione feruhnbsp;cntiumiamp; noftrorum adChriftum ducum,mcmoriasco-limus, adoflaillorum genua flcótimusivt co maius au-xilium ipforum fentiamus. Ita pronunciavit Dominusnbsp;noftcr lefusChhftus.Non-cftdifcipulusfupramagiftrum:

-ocr page 64-

44- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

fed pcrfcótus eft futurns, fi fit magiftti fui fimilis, vides vt id veter, ne nos fupramagiftrunt cfFcrainus,fcd foiumi-pfum imitemur. amp;bcatus Apoftolus Paulus. vnicuiquenbsp;da tur declaratio Spiritus ad vtilitatem. vni quidera daturnbsp;Kofitcon, Spiritu,fcrmofapienîiæ,aiiiintelligentiæ,alii fides abco-Spiritu,quot;âlii donuni ûnationû,amp;aliapluraibidcm.nbsp;Satis iam dcmonftrarum tibi eft,quo fint afficiendi hono-rCjtatn Apoftoli quànv patres iiluminati, Quod denbsp;nrediatore Chrifto deque huiusfolius,quo feruaniur nomme,pcccatorum remiflîone, acvitaæternafcribis,cadénbsp;nosquoque credimus.fic tamen,vt nos ad ea,vianiqucnbsp;veramab Apoftolis, amp; beatis patribus perduei confitea-mur.Dixiftietiam de fundamentis. verùm ipfi Apoftolinbsp;non fc fundamentum hoininû: fed miniftrosgratiæ fum-inireóloris,atquc asdificatores, Chrifto fundamento in-nixos,eirefaffifunt. Scripfifiiamp;id,condonarinobis,dcle-rique peccata noftra gratuitô,non propter vllahumananbsp;opera; amp; defeâ us gratia lupplcri, Cætcrùmnifi praécede-rentopera,curillud ChriftusdiceretinEuangcIio,fi quisnbsp;nonreIiqucritparente$,vxorcm,libcrQs,bona,necfcipfcnbsp;abnegaucrit,nonpotefteffe meus dilcipulus,ac nifi quisnbsp;fumtacruccfiiamcfcquatur,nÔ eftme dignus^Vocatau*nbsp;cruxCi'inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rebus omnibus mundihuiuscrucifixum efîe .

UtMta, ' hoceftomnes mundanas cupiditates pofthabcrc, àcon-gcrëdis opibus,poflcfllohibus,paftu, potuabftincrc, nulla rccgere,iis tantum quæ fortuite acciderunt cum omni continêtia,fortitudine,continua precarione contentantnbsp;efle, inimicosjcofqucà quibus opprimarisdiligcrc, Dc-ura profibi molcftis orarc, quæhabcs quafi non habeasnbsp;iuxtafaccrc,follicituni de illis non eÛc^aÛiduis prccibus,nbsp;iciuniis

-ocr page 65-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45

iciunijs ,obcundifque Diuinisn-iädatis,niagnocum Audio incübcre, vt peregrines dccct viuerc,ac vtdicit Paulus, futura bonaexpetere, in ætcrnaillatabcrnacula veile migrate,id elle crueem fuani portare,id mundo crucifîgi,nbsp;hocChriftum fequi. Quod ais Deum Patrem, propternbsp;méritafilii fui,hominem in gratiam recepiffc,peccatifq;nbsp;illius gratuite ignofcere,hærefîs Arriana eft. Filium enintnbsp;obligatü Patri facis nos aute filius tonitrui fic docuit. Innbsp;principio erat verbu,idq; apud Deü.Et Deus erat verbü,pnbsp;quë omnia fada funt.Nû cernis abfq; initio Filiü cû Pâtre,nbsp;propter huiusergaeu caritatë,indiuifum,nec tame eöfu-fumcffeïQnadcDiuinitatc funt,illa etiâdida.verbaqvonbsp;bis dico.nô de me dico, fed Pater mânes in me facit operanbsp;crédité mihijVt ego in Pâtre fum, fie amp; illeinmceft. Si qdnbsp;à Pâtre race nomine peticritis, hoc faciet: vt inclarefcatnbsp;Pater in filio. AÜoquoq; loco id dicitur.Pater diligit filiû,nbsp;môftratq-,ipfi omnia quæcnnqifacit. Et ficut Pater excitâtnbsp;mortuos,amp; vitadonat,itaamp;Filius quos vultviuificaf.necnbsp;Paterquenquam iudicat,fedomnc iudicium déditfilio:nbsp;vt oranes honorent eum, fîcuthonorant Patrem,qui mi- Mißiofö»nbsp;fitipfum. Miirionemautemintellige,nonhumilitatem,nbsp;fed vnicam Patris amp; Filii amp; Spiritus Sandi voluntatem,Y-nicus tarnen hacin trinitate filius verbû Dci, prædcftina-tacarne myfterii.fuipeperithominibus falutcm,cum Pâtre ôeSpiritu S. vbienim eft filius, ibidem amp; Paterae Spiritus. acvbicunqueis,ibiamp; Pater acFilius. Cuminquitnbsp;veneritcôfolator ,qucm egovobis mittamàPatre,Spiri-tus'vcrax, ée à Pâtre procedens de me teftabitur. En vt Pater abfquc ætatc, Filius fine principio,amp; Spiritus (ubftan-tiafemper exiftens; vnius funtgloriæ, honoris,poteftatis,

G J

-ocr page 66-

46 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA

adionis, voluntatis,quodcft opus Sanftæ Trinitatis.prêter hæc idem ait.Poftquam venerit verax il le Spiritus,in-ducetvosinomncmveritatem. Noaenini defeloque-tur:fed oninia quæ audir,amp; res futuras aperietvobis.Qu^e habetPater meafu^t;ideodixi,àmcaccipict.Animaduér-tif^ea:qllalita£c,amp; vt filins mitTus, paternafuaq; volutatenbsp;aeSpiritus Sand, opera,talutcmattulirhominibus.vtquenbsp;Spiritus Sand. non de fe ipib locutus fi t, ac ciufdem cumnbsp;Pâtre filio fit voluntatis? Proindc raiiTio filii,dc cor-poraiicôfpcdu ciusinteîligcndaeft.Ad hæcfcriptumcx-tatiiiEuangelio loannis, de vriaefientia,amp;Filioapud Pattern abfqueprincipio.Eamob caufam Diligit me Pater,nbsp;quodego animant ponam meam, rurfumque cam rccipi-am:ncceftquifquam,quimihieamauferat. Vitro illamnbsp;pono,præditus poteftate retumendi eam.quod manda*nbsp;tumaccepi àmeo Pâtre. Hîeobfcrua ilium qui apudnbsp;Pattern, expers eft, principij nemine egere perquemànbsp;mortuis cxcitaretur:fed ipfummet vi fuarefurgere à mor-tuis. Prout Paulus vas elcdumfcripfit. Non arbitratusnbsp;cftrapinam efle Dcoæqualë, fed fcipfe efFuditfcrui fimi-litudine fumta.Ita exitaturus Lazaru. Gratias tibi,inquir,nbsp;ago Pater quodmcaudias.ego vcroïciuiaudiri meabs tenbsp;verum propter populumcircumftantemdixi.vt meabs tenbsp;miflum efle credant. Et alibi idem. Si quis me diligit,verbum meum obferuat,amp;diligetcumPatermeus.ad eun-dë manfuri veniemus. Vbique viderc eft,quemadmod umnbsp;fit Patri æqualis, Filii potcftas ,non vlla demiflio. Rurlumnbsp;idem.Paterglorifica Filium,vt amp; is teglorifîcct.Plura einsnbsp;generis in Diuinis feriptis rcperies^dc Filio,vtnonfitnbsp;fcruus,fed honore Patri par.de quibus hadenus.

AD

-ocr page 67-

________WOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4/

lt;¦ o o 3 » Z1 ' o quot;quot;r\ ‘ . ? '• “n quot; ' ƒgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï-i'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r» •*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Û nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'J Onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O Ûnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;------ d

er- nbsp;nbsp;ü ;•

^1

'gt; C nbsp;nbsp;nbsp;O 0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;COnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r? cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o r

o o‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T Q .

j

AD CAPVT 6. LASICIVS,

vit o, hoe CAï)!:t habet ß/.^er!ficaKe.i, quidam etiam repreheKdenda.frim^^r/iqaodzyï-^ofiiis, cb'itus eo-rum,qu£pa.u.rofofi^erittsfmpßt. Peccatum origi-naletolli autnmet ßanPiimontA tußorum,^^foßülonbsp;diiierßttmß»tiefite,ad Rom .$ .Sicut dnquit ,psr 'vnd



dcltclumreatits zgt;e»it in omneshomines adcondemnationem-.ita per 'vnists iußtßcationem bonum in omnes homines aditißifica-tionan 'vitA.Et i.Iohan ^.Scitis leßm eße'patefaSlurn^i’tpecca-ta noßra toller et. '.^^Itertirn aß.,{alia enim alii notent)quod 'vt,nbsp;alibidtahteparum aeeomodateßicramßcripturam citet-.aeexea,nbsp;illa infer at gt;qiiig nihil ad remßaciiint, nee Diitinif hominibtesßacnbsp;ßntentia unqnaminmcntem 'venerunt. Noe print crediditDco,nbsp;quamarexextruendAfnannsadmonit dtanbsp;nbsp;nbsp;.alter. Credidit in-ßriptnri.

quitÄhrahamylchouai^eß inputatumeßipfiadiußitiam Gen.is. capite vero 22.poß.maelare ojultDeHuffufilium.ßed CAPoßetn ajtnbsp;Opera humana tueaturyperuertit teßimonia Dinina, ßertiumnbsp;minime toleranditm. non prodeße homini B.aptifito natiuita--temChrißißeruatordmundiynifiisantnia mandata Deipraßet.nbsp;^tquißipra CàïofcM^s negauitplnra duobiis eße,Dinina mandata.nbsp;Nece/ßfateory nos Deum atq^ homines.toto animo diligerey (f ho-enbsp;ipß mandata, qua ßint norma uiuendifniperob ociilos habere.nbsp;Veruntamen ,ß in quam maximo idagcndiconatUy 'uipeccatiininbsp;Kobis harentis.Rom. ¦/. a Tsiaßalutis abripi aliquem contingat, ne~nbsp;quaquam eß deßalute lapßs deßerandunt, ^^ujnimo, qui quid int

G 4quot;

-ocr page 68-

48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA

cperilttscredentîti,(fino peccauerint. Flcb.io.dejïderattir: îàim hcciilitAti illorum -propter Chrißii condonatur. ut i^oßm,nbsp;DiaiaU itu quondntti Diäholits, dtjccptas cum SAncio Aiartino Panomo,nbsp;cia^Mar-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dArtvsniAmcriminoßsy(ßßemellApßsnullAmADomino

tmt. nbsp;nbsp;nbsp;clementiAm praß Ar i contendebat. cui MArttnuißtu ipße o miß-

rahiUs, Ahhominum inßcclAtionc deßßeres, amp; teßAciorum tuo-rum 'uelhoc tempore, cum dies iudicÿ in proximo eß, pœnitereti tßo tibi vere coßßu in Domino, Chrißi mißricordiAmpollicerer.nbsp;rintipuA dcli£ÎA-,meliori vit a purgAntundx mißricordia DiuinAnbsp;peccAtis Abßuluunturi quipeccAredeßnunt, h£c Sulpititis Seuertfsnbsp;in vit A Martini-. verßimc.DAtm enim nohisßetneldüefilings vir-ginenAtitsßAlutieflßcmperomnibM^SyingrAtiAmcü eo perreßpißnbsp;cent i A redeuntibus ßbiq^ ipßumßde vendicAntibus.^uAre omnesnbsp;Adfe peccAtis onuflos vocAt, omnes nos P Air em coeleßem, cumjpenbsp;impetrAbilu ueniA,orAre iußit omnibus nobisdegAtus ipßuißAcienbsp;dum cenßuityprimum nep ec c emus-.deinde vt peccAtA confite Amurnbsp;comiJß.j.Io.i.Mißricors eß enim is PAterietidpditifiimis Uberis,nbsp;Adfrugem reuerfis.Luc JS.CouertiminiinquitfilijrebellesßAnA-borebellionesvefiras.Mißericorsßiim.Iere.j.BgoßAnenihilmAgtsnbsp;^-didiflehomo,quifiœuiendi in chrißiAnos tAmßii£nbsp;ditionis y quAm quosßbi violenti a ßubiecit, modumfucit nullum,nbsp;t Ant Opere vrgeut bonA operA-fiduciAm in ChrifiumyhominuniAb-‘ ßolutAmiufiitiAm.Iere.zj Eßu.$6.i.Cor. i.LeuiterprAterit. Haßes nos AppellAt.At cuius?fi Di Aboli et progeniei Agarenic£,om'nbsp;niumq^veritAtem corrumpentium, verum efifi CbrißiyAut vcri-tAt IS y tAm idfAlßum, quAm quod mAxime. Addit, dsquot; in lihidinemnbsp;CaeSitta. protedios nos eßß. verumß hoc de ommbus intelligAt, CAlluniA efl.

HabetßcAfienu, ChrtfliAnAlibertas, vericultüresDei,memores diSHidittSy NifiAbÜdauerit iujlicia veßrA,plus quAmfiribarum,nbsp;non intrAbitisinregjium cœlorum.^MAt.s.Et illius ,Reddet vni-

-ocr page 69-

MO s co VI T ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49

euiqficcund,um opera. eiua.Rom. 2. Tiantpro 'uiriti opérantowni •virtutum generi. alijsgHlayVenter, religio eß, wundua amicus,nbsp;hac vitafumma voluptaa. !:)amp; incarnat tone Rilÿ Dei, vt ds“ denbsp;qmbufdant alÿs hic tommemorat is, nos cjuoque idem fentimus.nbsp;Sunt no pauciin Regno Polonia, quibusfolus Pater coeleßiseßDe-tts:Pilius aut em huius,JeÇus €hrißus,merushomo,omniapreca-‘nbsp;rioàPatreadeptus.^^uitucprimumeße cœpcrit.quadoeum vir- tiAretiànbsp;gopeperit-.Deiappellationem, vti C^Poßs amp; omnismagißratus^ß^ßquot;^”'nbsp;fir tit fis. Negant iidem Spirit um Sanelum Diuina natura ejjè,nbsp;autfuam hjpoßaßmhabere-.neceuminuocat,multi)minus credutnbsp;lacfiumtum in Papatu Raptifinum influminibus renouant . adquem non niß adultos admitunt. CAnimai vna cumnbsp;torporibus dor mire, donee tuba Archangeii exitentur, opinati.

^wbus cum,nulla eß nobisfidei communio. iJMultus eß ^oß:usinpraconijsSaSlorum,quafinosDeo carosvituperemus',nbsp;Sed quod eos tam hie, quam capite tj. Diuina atq^ t^poflolicanbsp;'voluntatifiatififlcijfl putat:facit Chrißi proprium cumhomini-bus commune. De hocenimfiloidfiriptumeß. veni vt impleamnbsp;legem. Matt.s.Rt. fihùpeccatum non fecit, i .Pet .2.Contra,denbsp;omnibus hominibus iß a. Fraudidentum eß cor hominis. Jere. ip.nbsp;Cormundum créa in me Deus. Pfil. st. Nemo bonus ,nifi vnusnbsp;Deus. Luc. 13. ^tsfement epur urn,quismudum apeccato dicat?nbsp;Prou.20. Noncßhomoquinonpeccet. 2. Paralipof. Sidixeri- ç»aietnbsp;mus nos peccatum non habere, nos ipfis fallimus,nbsp;nbsp;nbsp;veritas in

nobis non eß.i.Io. i.Omnespeccauerunt,noeßqui redl^ facial,no ß ne vnus quidem.Rom j. Inmult is labimur omnes.Iacobi. 3.nbsp;^ifldeß mortalis vt mundus fitlfp vtiußusfit natiis muliere,nbsp;^mimbibit vt aquaminiquitatemllob.is. Conclußtßripturanbsp;'^^^fiiaßib peccato .Gal.}. Scionohabitareinme-dd eß,in camenbsp;fftfabonii.flrfacio malu quod nelo.p.Qm-p. LtipfichriHusad di~

H

-ocr page 70-

TÎÎEOLOCTA.


50


fapiilos. St fitls malt. Luc. îi Et Stilomnn. Sept tes cndit ttf^ ßits Pro 2-f.AcncitfdeMoß.Aiorere iiîJtiontevtt Aarott.T^eunbsp;culpAm !nmeio?nmifißii.Eteut.^2.Deijfdem dpEt^pftctit-Tiitia~

».tiszlt fee terpretesinitttdeltqucrunt. Eß. 43. Necßcm DAuidyttos'vitiO“ rum negotium fuperauer At ßcd tu delicia noßrAcondonaf.Pßi.64.nbsp;֓ 40 Pluresfunt iniquitAtes mcis^pilis cApitis met Et 106. Pccca-uimus eu PAtribmnoßris, deliquimw^ ttnpq ftiimus.H^c üdeßnbsp;turnen Petrus . ASdo. 2. eß PAtriurchumnbsp;ProphetAtnfuijß dicit. Rurßts Eßitas. CAp.ó4. Omnesiußttiitnbsp;noßramp;ßnt menßruutipunnißmtles.EtApoßolideßipßs.PAu-lus.chrißiis yinquit‘venitinmundum 'utpeccatoresßeruuret.

queßimus homines, qßdem Affectionihus quibusdp vosobnox^. Aefo 14. lAcobus.Elias homo erAt ijßdemAffecHonibus^quibuidpnbsp;nosohnoxius CAp.sJohAnnes. Etlexit nos eß lAuit ÀpeccAtisn»-ßrisßunguineßia. Apoc i. Liquet hinc nepluru eiußnedi Adferi,nbsp;rgt;t/EfiA ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neqiiAquAtnßitiß'ecißt: Legi Dei fAteAntur.Necßc res

^ 'iclfri!, hübet aliter. Dauid 'es,Ioßphi, Abrah.uni ^Zacharia, Ehßbeta,

Faulig aliorumq^ piorttm externa iußitia, remißione peccatorum perßeiebatur. Omnium noßrumßrdes teditimq^ animi. Chrtßumnbsp;ab lucre nee eße eß. Quorum aut em non abluit q non ßunt futuriynbsp;regni coeleßis participes. lohan. 13. Talesßunt Sancii fueruntq^nbsp;ßemper, qui hits ad Dcum 'voces attollunt. Remitte nobis débita:nbsp;'vel'vt Lucas habet cap ii Peccatanoflra: quiq^.Tum'uiuunt cre~

duntpeccâtorurnßiorttm remij


Pra

-ocr page 71-

MO s co VI T IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1»

frohacteomnis Sf7us arat-, terr.psre opportuno-VfAli3. Tela piAHi,in:^Kit.,Aupußinuspnid et'iAmprogrediuntur-,'Vt dicat Vhnbsp;tAtnitißoruminhocfecttlo,nullum omnino haherepeccaturn, amp;nbsp;txhisEcclßamin bacrnortalitAte perßci,'J}tßt smninoßnemA-tuUnbsp;nbsp;nbsp;ru«A. quaß non ßt chriߒt EccleßA,lt;pua in toto t err arum

»rbeclamat ad Deum, Dimite nobis débita noßra,Hac Ule libra 'dchareßbii-s. Sane nemo longitisabeßa ’vera religioneat^^ per^nbsp;feCltone,quam quifibi videtur-ßße bonus ac religicßss. errabantnbsp;peccabAt.fallebaturquiqjSanllißimi,mortui iam nopeccat.^ßjtnbsp;omnia ciimipßin ßße experirentur ,itadeßia iußitiaßcrtpsere^.nbsp;Eafilius,condone dehumilitate ^ui ßoriatur lin Domino glorie-tur,qKodChrißusnobisfaciiisßtßpientiaaDeo,iußitia, Eanbii-ßcitio redemptio. Hac enim eß integra perfebiagloriatio innbsp;Deo. ^^^ndo ney^proptcriußitiamßuam quis cffertur-.fedagno-fdtfibi deejß der am iußitiamßde aut em ßola in Chrißum tußi-ßcari. Chrjßß.incap.^.ad Go-latas Dicebantludai.^uißolaßdenbsp;nititur yexecrabtl'is eß .Paulus autem demoßrat^quißilafi^deniti- mm.nbsp;tur,eum benediclu eß'e.AmbroßusinepißolamadRoma Hoceti-simconßitutum eß aDeo,^tquicredttinChrißumßaluusßtßnenbsp;Oper eßolaßde,grat is accipies rernißtonem peccatorum .Hieronymus lib.i.contra Pelagianos.Eunc iußißmus, quando nospecca-toresfatemur-.e^iußicia noßranon in proprio merito fedinDeinbsp;sonßßitmißericordia.Bernardusin canticaßermone 22. ^isquisnbsp;pro pecc at is compunci us ¦,eßtr it acßtit iuftitiam,credat in te quinbsp;iußificasimpium-.eßßolam iußißcatusper ßdem,pacem habcbitnbsp;ad Deurn .Plura eius oyneris in ijßlem Ban£lis Patribus leguntur.nbsp;Honorandos eßeDeiminißros^Us“quidem duplicimodo,‘vt lubetnbsp;Paulus^quisnegauerir? At -venerandos, 'uelßmulatqßjomineseßenbsp;defierunt inuocandos,quis zeloDeipraditus cenßueritlhabetßiosnbsp;limites honor ihabit cftltueßabetvencratio, Sicitos aßimetho-

H 3

-ocr page 72-

TUK o LO Gl A

mo utminiîlros CJorißi dij^enfitoresmyfierîorït'Iieî.i. Cer.4, Itemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efi Patilits, qitis ^poflolia, nißt^inißriper quo s cre~

didßii.EtneckquipUtat^necquirigateß aliqutd,ßdqui naget Dew. Contemßt is ndorationem fui,qui nos de fe hamp;e fntire iußit,.nbsp;Nouerât enim, uti alÿ-.nihiLfe folum in homines conferre.De-u»i tnntumefe, qui mort nies quAcunq^^Gquot; qunndo vellet doceret,nbsp;cordncorumndbonn impelleret,nc multiplicibus beneßciqs njfice-ret.Itnqptntisillorum in hnc verbnprorapit. ^ujdb ifinèlstn mi^

rnmini,qunfiproprin vinutpietnte effecerimus, vthic nmbulet?

^ikit f,e,. yipfo.}. ÈtnlterdePnulo. Virtutes non vulrnres edebnt Deus per


docentibus, non plures dicits

• mnnttsPnuli.Acio.19

fois übedientet hnbuerunt,qunmquot ille voluit, qui eß vnicns do Si or omnium Mnt. 2 9. Et crediderunt, in quit, quotquot ernntnbsp;ordinnti nd vitnmnternn.ASÎo.ii.Et-.Per minißroscredidisiisynbsp;vt cuiq^D eus dédit.I. Co.4.Ite.E)ominus nddebnt quotidieEccle-foA,qui fnluifièrent. ASio.2. Sic amp; t^ofies olim, vos vidisiis om’‘nbsp;ninfnSin lehoun in AEgypto. Sednondum dedcrnt vobis lehouanbsp;ment em nd co^oficedam,vffitn diem hunc.Heut.zg. Nondificn^nbsp;tit ab his Augufiinus.nolite put are quequam hominem quicquamnbsp;difeereab homine,ndmonere no tojfùmusperfirepitu nofiravocis:nbsp;fi no intus fit qui docent,manivelle inanisfitßrcptiusnoßer -.hatnbsp;traEintu 4.in epiîi.Iohnn. Rognt CMoficus quomodo volant as Jli-^nbsp;nina,notahominibusfuififetffifoas fgt;Apofiolilegnti9nes,fcriptisnbsp;non mnndafifent. Ttignus prfiecîb, cuit um demum refoondeatur,nbsp;tsumfiriptn interierintEuangelicn.ldemiacio de SanEin Triade»

torum ba- bonofunànmentoprorfiuslignnfiænum,fiipulnm,ineoponit.Ait »*»•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim do Eiore s corda hominu illuminnfiè. Cotrn Paulus Spiritunt

S.datorem ejfifideifcribit.i.Cor it.ldquodapparet exilEisigne eœtefii,nh code Spiritu collufiratis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.2. Fncit hoc idem 0 cul-

tivi id alqSj adeo vi dp ipfemet zMofiusjPatres ipfos illumina-


tos

-ocr page 73-

MOSCOVITICÂ.

tos Doctt.3iiUufirAti:An non ah illo^detj^no hac Simeon(ffitta eßi LumenAdillufiritionem Gentium. Luc. 2. amp;Eßt.4-2. atque4Q.nbsp;îacobtts quo^ deeodemcap. i. Progenuitnosßrmone 'ueritatis.nbsp;Lt lohan.cap.i.Erut lux v er a .,c^u£ illuminât omnem hominemnbsp;•oenienteminmundum.^^uodßomnem'.ergoPatres. Vocaturnbsp;^uidemluxmundiApofloU.Mat.5. ^Pauluslux Gentiumdici^nbsp;tur.K^eio.fi. SedquamipßahUla'unicamutuatißnt, quemad-modum lunafuarnßumit a file. Sic idem nimius hominum ad-Tnirator,de dignitata beat a Maris, talia adfiert.,qus ipfi no agno-fitit. it a enim defi. Refiexit humilitatem anctUsfius.non dixit, vi-dtt in ea dignitatem.Item.fecit mihi magnißca ilie.quipotens eß.nbsp;Et exultât SpiritttsmeusßtperDeoßeruatoremeo. Jnßtper Ange~gt;nbsp;bts.AuegrAt 'isdilectadnuenißi^atia apudDeu. Nulla hic dignitatis vißi ante in ea, quam mater eße fiui Domini coepit, mentto..

ß in ipfifuijfit, caufi non er at,curfiiafitbmißionemßiidi-leliionemgratuitam,autfieancilli, Deum 'vero,firuatore ergafi beneßcuagnoficeret, atq^ab Angelo,gratiaminuenißeapudDeumnbsp;ntorealiorum.lud.6.Ruth.2. Gen.iS.d? 39.2. Tim. t. diceretur.nbsp;Seimus qui inire gratiam apud aliosfi leant.Etß alt a apud Deum,nbsp;•vbi omnia gratuita,aliaapud homines eß ratio.Nec id nosfu^it,nbsp;fieruatorem dici,'uelpereuntium 'velperditorum refiellu. Chri-ßus ,inquit,venit inmudum,'vtpeccatores (eruaret .1 .Tim.i .Ea-Utts eß nobts redemptio i. Cor. i Eos quißtb legeerantredemit.nbsp;Gal.4. Seruauitpopulumßtumàpeccatisipßus.Mat.i.Hinccon-fequinecejß eß, 'uelnoneß'e confieruatarcdemtarnq^Mariam,ßhnbsp;legeitidemnatam,quodcrederenefiits:veleam è numeroillarumnbsp;ancillarum Deifuiße, quasChrifltts ,vti alios omnescleclospecca-tis liberauit.Sicut igitur iUitatum beatifiunt, quoruremilfiafintnbsp;peccata.Rom.4 Ita Maria beatißima eß fœminarum,non filsnbsp;merit is,fid ob Detin fißngulare gratiam: quod Filinm ipßtts amp;nbsp;?

/

-ocr page 74-

$4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T UEO LO GIA

proprium nbsp;nbsp;vaicsi»}pcpererit.Beata qua. credidit,i»quit,Eliß!^

betha.Namperficientur ea qua ipßaDorKino diiJa funt.Luc.i.Et ipfamet ibidem.Ecce ex hoc, beatatne dicent, omnes atates. Bro-ßigHttM ße^o omnis hominïi dignitaadn Deo eß.Roi^ate,i»quit. omni tem-digni habeamini, qui effugtatis ßa omnia futura.LuC:

2i Proßeclißuntaconßeclu Concilijgaudentes, quoddigni habiti ejßnt,qui pro nomine leßu contumeliaafßcercntur. A^.s.Iuditi-um certum eß,iußi iudicij Dei, vt dignicenßamini Regno Dei',nbsp;pro quo etiampAtimini.2. Theßal. t.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de eadem 'virgine

ty^Boßeitsaddit'vtßolet cap.jg. repeiit, quaßoperaeitts recoci-liemur Deo quaq^ nobis deßunt ab ea coßequeremur-.iniuße trasßert ßlq beneßciüingenitricem.Clar}enim tradidit Apoßoltss.jycumnbsp;ßbi omnia in cœlis (ß in terrisperßliumßum reconciliaßße. Col. i.nbsp;Et Deus in Chrißo mundumßbi reconctliauit,non imputando eunbsp;peccata.3 .Ccr.s .ac ad Rom.^. Sicuminimici 'eßemus reconciltatinbsp;fuimus Deo per mortemßlq eius-.multomagis réconciliât ißerua-». Mana bimurper 'vitam ipßus. ConfiâtauteManam quoq^ iUam,ioßephonbsp;' pit^^^J^petttem mundißuißi: ergo hac etiam réconciliât a Deo eit,nbsp;olim omnibus inßenfi-pereu cuius ipßametparensßutt.Idem Apo-fiolus difirtisteftatur verbis.no aliü hominem,quam leßum Chri-fium,eßßeDei hominum^mediatorem.^uißemetipßum deditre.-demtion is pretium pro omnibus.i.Timo.2. Cur igitur ingrat utnbsp;bic mundus, aliosßbi hominesflatuit,per quos rede at tum Deo trtnbsp;gratiam?Nec CMoßcus minori erroreeam reginam vocat,^ omnia materno iure apudßlium agerepoßeq^, peccata nofira tegere,nbsp;Eceleßapatrocinari,ßceleruhufnanorum expiationem ejße, cumnbsp;latina Eccleßaputat.^^ua omnia ex vno et eodemßonte,veligno-rantia^velmalitiapromanarutßmulatq^Satan hominesa crea-^'rl^emdtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^^^^tarum cultum,propter ear um quandam

ytilitatentieAcellerAtttm atqpvita ßan^ttatern autrtit.Is enimß-ducit

-ocr page 75-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff

duàî totii-m terr Arum o rif cm '^poc. j2 Jta ut hsdie, À multitut- ' dtne credeatium rAciocifiAri, ad rei ueritatem dtmonßrandamnbsp;irßrmißimiim ßt argumentum. Cat er um execrabilis eß omnis,nbsp;^uiconßdcthamini.lerem.ij. Feris chrisiicLnisßltis Detiseßcslinbsp;terramp;'j^ re^or. Neefocium creatum., in admintßranda hac r/fundinbsp;mirada machina.habet ulltsmy nec aliquam patitur adiutricem-,nbsp;Aut nattts eitts^aliampraterßipßtm expiatione. Solus eß/pes omnium finiumterra.lßal öf.Huicßli ßeruiendum efi.Utïatt 4. Isnbsp;tantum in auxilium uocidits.rßal.fo.Is nouit t^uibusßtnä^ rebus Opus pritis cjuampetamus ab ipß. CMitt. 6. Abraham non no-1titnos.Efa.63 Hunceundem inuocauerunt Patresnoßri,lt;d3‘lt;:oti-ßruatifuntfpemin co ßsampofueruntmecfiußratißint.Pfal.22.nbsp;Nonfalso id. Hie emt» N^e à diluuio, Lot hum à cælefli incendia,nbsp;jfiacum äbimminentigladiojJofiphumà calumnia,lacoburnabnbsp;Eßiu,Mofen, Aaroncm, necnon omnes ißaclitas ab AEgyptijs, tcnua.nbsp;Danidem à leonibus. Sufannam afdßs teßibus,aUoßy^ innumera-bdcsfiinuacantesfimper Uberauit. Diues enimeß mifiricordia.

Ephe 2.Diues inomnes inuocatesipfum. Rom lo.propinquus ßf dem .Deut 4. Falde clcmens Pßi. Só.Exorabilis ^d tram tardus.nbsp;Pfali4f .Nonagit nobßum pro noßrispeccatis^ney^ prodeliclisnbsp;noßrismali nobisreddit.Pfal.103¦ Credentes cußodit. pf 31. Cur4nbsp;eß illidenobis. i.Pet.f .Confiruator eß omnium hominum, maxi-tneßdelitim.i. Eim.4.Huiusfolusßlius,propitiatio eßpropeccatisnbsp;noßris uita hotninum.Io.i.Solus complacitus eß Patri Matt. ly.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctid»

CAtifarnnoßrarnapudeumai^it.1 .lohan 3.Vnictsseß ii^tcr ipfmii^”' C? homines mediator, a. nitus nouifeeder is pacißcatorßeprecator.

Tim.2.Hebr. 8. dEi2.Lumenadillufranda.sgentesca:litusde-^^iffum.7tfatt.2.Fiain cælum.lohan.io. Per huncpatet aditusad Eutrem.Ephef2 (ß'3.Jnteligcntiacontingitfriptiiraru.Luc.24.nbsp;Cognttig uerac'ts i lohan.^ dSx hustisfliusplenitudine omnes ae-

H 4

-ocr page 76-

S6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE OL O GI A

cepimw.lohAn. t. Plttresei hts in ofßcijs adäidit toHegds, hojnt~ numpartimßiperßitio ,fnrtim aduhttio. At tibi o homo,perdi»nbsp;expeSÎAndunt erity antequaw Petri, Pauli, Nicolai -, Bafilij alio-beneficia, tradita nobis Ttiuina mjjleria, cognita habeas.

In quorum auxil^sAttmJpem fixerutuam^f rohe ’videmtss vtfiter a inteüigas.Et tarnen tibi tuisfi tot erroribus ficatentibns nomen ver or um chrißianorum, fiuperbe arrogas, diffentientes CruJ titiunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnortuorum ,interea viuos

Ma/tf. nbsp;nbsp;fian^os contrucidas? Signum crucisfionti, peSioriq^ toties adhi-

bes,eß de collofitfiendtsdnterim.tot immérités,in cruces agis? A-lios vrßsfamelic'ts difeerpendos, crudelifiimeobfiis?b infignem viripietatem? ^uifiuntij,quaresfortafiis'i Sunt SanEli CMofice^nbsp;fimper,non tat um vt vulgus put at in c cells, verum etiam in ter-ris,quibus cum tolendum eß nobisßdei vinculum. Sunt Uli omninbsp;tempore inter nos, de quibus hac omniumnoßrum iudex. Amennbsp;dico vobts-.quatenus idfeciß'is unifiatrum meorum minimorum.nbsp;mihifeciliis.ty[Patt.2S‘.^^rum,quotmilita in Liuonia ,Litua~nbsp;nia,acin tuo regno,velnulla, velleui de caufia interficceris ,neenbsp;tute ignoras,neq^ nosprater it,qui hac prodit a liter'isLatine,Polo,nbsp;nice, Gcrmanice legtmtts.Huius nunc crudelitat 'ts,Detis a te expetit pœnas,per Regemnofirum Stephanum ,lt;eterna memorta dig-num:grauiusfibiillud iudicium in poli er um relinquens, de quonbsp;Çai dam- htc '^poßoU.Damnatio abfiq^ mifiricordia erit ei,qui nonprafii-vaititttr. teritmifiericordtam.Iaco.2.^ ƒ Agitenuncdiuites fiete vlulan-tesfiuper mifierfi veßris fiupetuenturls. In delicqs vixiß 'isfipernbsp;terramamp;ïaficiuijs, condemnaßis ,occidißls iusium-. non refitUitnbsp;vobis.Item.Opera carnisfiunt,adulterium.ficortatio, idololatria,nbsp;inuidiayhomicidiA,ebrietiitcs,c'omeJfiâtiones,quitaliaa^t,Regninbsp;Tteinoneruntharedes-Galat.s. Hisaddttauaros,maledicos,rapaces.i.Gor.ô.ficcerte talesfiunt Mofici,quitammulta aliéna ra-piuntf

-ocr page 77-

Mose ovrTic A.


omncsnosadßinvitantesChriflilan nonDeum funmhomines conßtlere debent?Efi.S. T'ta eßpernicies ißaelitafedin me eßau-xiliu tuii.oßa I], b Beat urn tllum cuius efl auxilium Deus lacgbi.nbsp;Efalm.14-6. Conatur idem, allato in medium teflimonio de ferenda crucc, quam Monachorum more definitfententiam orthodo-xam de gratuit a pcccatorum remifiioneinfiingere:Deum immor-talem, quam inepte. Multb aptius verius. Auguflinus.cap. 14.

ciorem effitnderc.non



iuflificandumfenflt .oitenfum etiamßpra efl,ne vnumquidem eßeiuflum,quißtisfaciis,uitamaternamereri queat. Plenafitnfnbsp;San^aLitera huiufinodi diElorum, Deum iuflificareimpium.nosnbsp;prius dilexijfi.in dilecios fuos,Spiritum 5. bonorum operumau-auteminutilifiruopremium iureperfiluerit?Itaq^verafitntilia, vtaliaconflefitonisx^ugiiflana verba. J^ianquam Euangeli-umrequiritpaenitentiam -.tarnen vt remtfio pcccatorum certa,nbsp;fit, docet earn gratis donari,hoc efl,nonpendcrcexconditioncdi-gnttatis noflra,nec dart prop! er vHa pr.ecedetia opera, autdigni-latemfequentium. H,zear[iculo.4 p'era ó' hac Anguflini. Tanti

-ocr page 78-

5« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LOG IA

eßergao^nneshominesbomtM T)ci.,ut noßramp; uelit cßßrrierifit.f qtiamp;Çu'itî ipßus dornt: pro illdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lArgitta eß Sternapr^itiiaßt

donAturtts.c. j2 .Lihri de Eccleßaßicis dogmatibits .(ß cap.z ó.oïn~ op^fiiamp;rneritASAndlQrtirii.,AdDeigloriAtnUudemj^refercn~nbsp;daßini. JßiJ.i. nemo Alitmdeei pUeet,mfiex eo quodipfedoriA-tterit.Sic. ^epi.t^^ßtp.Iohan. TrA^.^Xie -verbisDominißrmo-ne. 6. De Aq^uälitAte 'venerAndx, Trinitatis perßnarumno»nbsp;fuit tjlioßo necejß cum eo difutarCy/jui ipßm adeo non negnt, utnbsp;EatremFilium amp; Spirit um Sandi. vnumeJfeDeum profiteatur.

^^rrij c^uo^ hlt;»refim maligneidemobßit, minißre Chrißi, ^rtAni. nihiTmagßquam Arrium deteßanti. Arriani yinlt;puit.^.^uguß..nbsp;de hatreßbus.nolunt eße Fatrem Filium Spiritum Sanel, u-nitis eiufdeme^ naturaat^fabßantict,nonpoteßei^uidemFilius:nbsp;eßi genit ori, naturafua par : ueruntamen, qui a dittes cum ejfet.^nbsp;noßra caufi pauperfacias eß. 2. Cor. S.ßq^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad mortem crucisy.

niltrodemißt.Philip.2.SeruusabEfaia cap. ^3.min'ßer abApo-ßoloRom.15. uocAtur.cuias myßerijreßeFlu Patrem,nunquant in carne conßieuumfacitim loh an. s-jèejjè maiorem dixit^

CAPrr 7. CÎFALÈDICTA CONTINET. Item quomodo zMofei Biblia diuidunt.

Erfcripfifticaufasfuturi aduentus Chrifti,ad homines tam vinos quàm mortnos iudican-dos.Dequibusfupràmemoratumcft. Etfl tunbsp;fentcntiamnoftramnoncsaflecutus. Nos e-nimqn.iddeiudicioDci,mortuorumq;rcfnr-

redionefentiresquærcbamus. Verum tu aliud quidpiam loGutus,admeanon refpondifti. Qubd autem ncgas,canbsp;ppera effç habende bQna,quæ ßbüpfehQUioexcogitatädnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abi

-ocr page 79-

MO SCO VÎT I CA.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5^

abstc,de Apoftolis,SanÜifquePatribusfcriptum cft.Dc . qnoiainantediximuSjVtiamp;devcrbisdece.Nam filcgeni-îviofisrccipis,æquumeft,vtiabbathum ctiam ritu ludai-€o obeas. Paucis quidcin dc his fupra;fed tarnen accuratenbsp;explicarum eft,etcnim cumfiscanis,amp; crucisChrifti ho-ftis, nolo tccü multisagcrc. Q^æcapita exepiftoHs Apogt;nbsp;¦ftolicis,atquc cxcuangeliisinmediüadducis,cunanoftrisnbsp;noncouucniunt, ea vobis tradiditLutherus,csetcra mcu-tiris. ScribisetiShaberi hæc in Matthæo. Cur me colitisnbsp;inucntishominum? Vcrùm hæcin eo nufquam Icguntur,nbsp;præterquam in Luca.ldq; aliteractufcrrbis.Nam ibidici-tur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mecompellatis, Domine,Domine,neeeaquæ

vobisdicoperficitis'Sed tuhoftis, Chrifticrucis, in medio triticipaleasleminas,amp;vtChriftusait,mendatium in veritatem trasformas.vos inquit, ex patre veftro Diabolonbsp;eftis,dcfidcriifq; eiusvultis obfcqui.Isciiloquitur men-•dacium,de iuo loquitur,amp; fanemendax eft, mcndaciiquenbsp;pater. Citas amp; Pauli verba ad Corinthios.non effc regninbsp;'cœleftis heredes futuros,adulteros,illos qui vel manu, velnbsp;alio modoobfcœnaâgût,Sodomitas,furcs,cbriofos,ma-icficos,obtreftatores,latrones.Quæ omnia, apud vosnbsp;Lutherianosfiunt. Quævcro dicladeidolis,V08nbsp;Luthcriani ad cultum imaginum refertis,nbsp;de his infra. Ncc minus inaliis quænbsp;fcribis mentiris. Hæcenimin

Diuinis fcriptis non Icguntur.

*

I ’i

1

-ocr page 80-

THEO LOGIA

CAP. y. LASICirS^


AppellAuit. iUiu^^'ut mult or um Altorum e cAnt Ate profictfcent 'ium Corint ii. oblttus. dtxerit

JrAtrißio, Raka tenebitur cotijljju. quifAtue-gehennA ignis.Mat..


i RAkavoxindigHAntis Jam Hebramp;is quAmChAld^tis hominem nihili inunem ^vucuumfignificAt 2.Reg.i6.fedquAntogrAvit-isnbsp;eß beßiit feu obfc «ni can is in eum iuSum conuicium., quern Deusnbsp;iibeluis rAtione dißinxitChriHus pretiofofuofAnguine re demit,nbsp;Spiritus Sun SI us domicilium efèfùum voluit? ^...^ft minimnbsp;noneßdtAc/fe huncvirum À fiperbifimo Principe Appell At urn,nbsp;çtimAFfcis, omnes Lutin a Ecclefxhomines, prof unifnt ef im-mundi. Scribit CAîurtinus Biefctus^nobHis Folonus,CApite tertionbsp;amp;feptimolibrideCMo[couiAfe vidifè BAfiltiim, ißius quih^cnbsp;Opinio cofArcinAuitj’vel idfieri mAduuitputrem fulutAtis Regis Polontst

.ßerum Rigiff/tindilegAtis^lquorurrt enumero

cciefit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abluentem idemq^ fierefucere omnes CMoforum Duces,

smtmi. quetiefunq^ ulicuius princfis Registie^RomunA EcclcfiAlegutiSy tAm in uduetuquum difejfu illorum.dexterasporrigiit adeo Ulisnbsp;hiomnesimpuri.atq^ h.ereticifunt. ^uidAdh^c Sanctus Petrus?nbsp;Adihiy inquit ..oß en dit Deus, ne quern hominem impuru dicerem.nbsp;Aclo.io proinde haudincredibile eß,quod tamper omncm Polo-niam diuulgatum iaclAturßunc eundemprincipem,\^nno quo


-ocr page 81-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6i

ft IS decalogL.chrißi Jmobi,Iohannis,C£ter or umä^lt;^p6ßulorum man dat o, dit! urn eß in /Ipologia ad caput ÿ Sabbathum quo^,ßt-cro cultuûbirernus ni Dominus fabbathi. Mar. 2 eins 'vacatio-rem,fit A refitrreSiione infiequentem tranßulißßt. Feriatum meri-tohabendum-.tamenextraßuperßitionem ludaicam,^ Domini-cum.Apoc.i.vocatumproptereaquod eo Dominus Deus^ nosiernbsp;carofacitis quieuerit,nouacreationeabß)luta Necego 'valdcmi- nameu»,nbsp;r or,non efiètn Matthao lingua Eufitcafiripto ß quid modo Mofinbsp;Cus,rabiec«cus,'viderepotuit .hacquanoscap it .De inani cultunbsp;Dei inßitutis humantslegimus:aut illud Iohannis, quod cap. ij.nbsp;commemorabituryFilioli cauetc z/obis ab idoris-.tum maiores Rufi-forum,quosißctoties Patres Sanclos vocat,Er.cleßamßuis inuen-tis intantum obr tier int ,vt de ten da non dub itatter in t, qua fit isnbsp;tonßlqs contraria efiè 'uidebant ,qua in dubium 'uellc vocare^,nbsp;Aut ojUo emcndarc modo.religio Moßc'ts eil .P lane utfier ui, ac ßlqnbsp;Deifiaciifiuntfièruihominum.Similiter a Socrate Htßo. Eccleßa.nbsp;lib y.capsa.memoria proditum est. Omnes quiDiuinitatcm abnbsp;humanitate Chriliificiungereßudebat.ßac uerba episiola lohan-vis Caiholic£,Omnis f]riritus,quifioluitIefiim,ex Deononeli, exnbsp;uetußis exemplaribus delere, toilereq^ non dubitafie, a quorumnbsp;non ferend.a .at:dacia,noßrihodie Ebionai atque CMacadoniani,nbsp;fiioperuicaci errori,patrociniapetttt. ^eriturnbsp;nbsp;nbsp;Optatus. Afier.

libr I de fimili Donatiftarum in legem Diuinamfiurore:tdemq^ olim Arrianos fiaciitafiètefiatur-Eiclor. lib.i. TSleceßalia ueriornbsp;taufia tanta in Ilabraicis, Gracis Latinis utriusq^ fiæderisnbsp;codictbus uarietatis .Sublatafiunt enim qttadam in Hits abhare-ficis:qHadd partim comtitata,partim ad dit a, Suyda quo qß dem,nbsp;inverbo Lucianusaffirmate.obfiruartint hac Sacrorum Bibliofilm int erpr et es,Er afimus, Pagninus, Beza, Call olio, Franefiusnbsp;ItHtas Francificus lunitis ^uin necaliam maiiis ob rem, ijdem

‘ / i

-ocr page 82-

THE OLO G 1\


prxeepto poliremum defienAndA rerum àlienArum concupißen-diuidunt,primA duo in unurn conflAnt. Scilicet, Deus tut a bre-/ccunJum uitAtcßuperßtium allquid dixit,quodanobisprjitermitti debeAt: fricepta.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;digeßit,vtnosidredlitûfAciAmus. VtDeusi-

dolumdongediuerßAßtntßc vxor proximi noßri liberi, fAmilÎA omniAq^'vtenßliA,nihilAÜudquAm domus eiußdem habentur.

^uAinre,nulliusneq,conciliqAntiquitheologi,eo modoprsece-ptApartientis mAior eß deberet,quÀm diuinA AUclorttAs. VtAU-tem CMioßci,itA fhArißnijtrAditiones mAiorumßorumpIurisfa^ cicb.înt AJoluntAteDiuinA.fJiÎAtt.is. sJ^dArc.ij.SedquidDAuid.

-ocr page 83-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;63

'9iti,quànidi^orum diiiwontïfi-.maiGr Eccleß^dd, Jjominuntf •qu 'af» illiits ancloritasße quo id ceslituiexißtt ormculum. Hic eßnbsp;ßliuc mem diUHtcs.hiinc Audite.zMiitth.ij. ^t^em er raremcater deprauatHyqui corredta eße optant, aut nolentibm ÿs quorum id maxim è tnterefi ,ipßmet corrigunt : Hißi»t h ar et ici faißnbsp;Propheta,heîiia, canes,liipißuresdatrones. Hepe quodßcomnes Qîdnbsp;fanêliones ApoIioUcaßdis accipiendaßnt^täquamipßusHiuina.nbsp;'VocePetrießdntßrmata. Agatha Papa^omnibus Epißopis Dist.nbsp;i().£timmanis ilia beluaPonifaciM ^.Extrauagant. Com.lib.i.nbsp;tit.Demaioritate ^obedtentia.SubeJß Romano pontifici omnemnbsp;humaHamcreaturam,declaramus,dicimui, àefinimtts pronu-tiamm^omninoeßedeneceßitateßilutu.En tertiumdecimum fi-dei'vniuerfiiltsarticulum,quodamntultisignotum,tam in Aßi-ca quam in AßAEcclcßis. Aliter dtHingui 'a Rußis Apoliolicaßcri- ’nbsp;pta,quampridem a quibußamlnon à Luthero, 'n! isie blaterat)nbsp;toUendi lector um tadÿ caufi,diuißAßtnt.Apparet ex cap.14 .huinsnbsp;ßcripti.Quorum Itngua,habet.Matthaus capita ii6.ß)^ Zacza-lasßoc est,incaptiones cognominant. Pltra^ adeoparua, vt ex -j-cß.nbsp;tribtts confient 'verfibtu,proutfertfi:ripti Diuinißere 'vnaßen-tcntii.ïnMarcofimt.jï.lnLHca.j14.In lohanne.öj. In Altis.si,nbsp;Paulinas epistolas,caput.70. Inchoat, qui numerus ad.5.Colle-Etus finitur in ea qua ePi adHebraosßripta. ,^uem rurfim exci-pit.si.ab initio lacobi Canonica.Definitq^ in luda. z^ipocalypfimnbsp;quoq^Iohan.fe habere,rogatiàme Cracouia,cum Anno.ifjS.bellonbsp;exardefiente,Legati ad Regem Stephanummifiifiperbefe geßißnbsp;fint,dixerunt.OmniAhifi:ecapitibusdifireta,a quodam Cyrillo,nbsp;ConfiantinGpolitan£Ecclefificuiparent,}fiacerdotedinguagnaronbsp;ReUuonica.lde credo Marauis ^Bohemis,'vttradit Aeneas Syl- nehiminbsp;titusHifio.Bohe.cap.i2.Anno nati Meßia.905 .Eidentin Chrifium‘^fi^fi^-perfitafit, Oftuphriusfiolottorum etiam Apofiolam appcUat. ç^t e-

it

-ocr page 84-

lt;Î4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

rttm^quodprAcepsfurore Aiofui^ totflAgitia LuthertAnîs olfijcit certèpertrabemfiAWyVidetfeHucamaliénant. Non enimmen-tiar.Ji vtferes habet dixcro, in MofcouiayhacfermeomniA^non-nulla^alianon'vigeretantum-fedetiamregnare 'vitia.^^ode^nbsp;go ex ij s habeoy^ui in bellis CApti,cum C^ïofcis complures annosnbsp;'vixerunt.FurtAebrietates 'rarbora apudeos. Cultros illorumnbsp;cubitales y quib(ts,ftb intimis vebiibus latentibusyfe inuicem ira-Mtßoritm hoßerrt vero incautum confodiunt,fimper exhorrui. In technisnbsp;fallendi alios,pre eo quo pollet ingenio funt 'vaferrimi. in 'veden-do Autem y mercem decuplo pluris aßimant y quant confiât,modo,nbsp;emtorem decipiant. Nec mtnor efi illorum caUiditas at que muta-bilitas, inpaFiionibus quibufq^ conslituendiSyJn congrejfitamico,nbsp;cuni noHris nihil illis tumidius. ni prior ipfifAlutaueris,nonfalu-taber is. Honoreprauenirel^ vt Paulas iubet) vel honoratißimum,nbsp;dedecas habetur.Mendaciû verb,adeo efi vulgare omnibus, vt il-lud infimifuperioribus,ac ipfimet principi more prorfius barbari -coyimpune obqciant. Rei huitss hic quoque leguntur aliquot exem-pla.^uodenim vrbaniores ChriPiianiyVeniam prafati,per ver-bumnegandiyVerecundeefferunt-.ldiPii Ryluesiris ingenij homines,mentirisfmpliciter dicunt. At qui in promtu efi cuiuis. velnbsp;hocediofum uerbu,velaliquod crimen alteri impingerefid chri-Hiano dignus ePt.mifits conuicqs folidisrationibus docere errantes, conuincereargumentisperuicaces. De idoltsfeu imaginibas,nbsp;dieetur ad capnbsp;nbsp;. ^^ubd fi feripta Diuina,de idolis Ethnicis, ad

^^i***^^falfigt;rumChrifiianorumimagines,verisvt olim,it a nnne igno-tuSyreferimuiùdfit ideo,quod ij Ethnicos ,maloillaruin vfuimitentur.adeoobliuiofi facit, vtneefitp-plicare/ùperis, neefera celebrare...jnbsp;queant .nfiifignis admo-

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neantur.

CAP.

-ocr page 85-

CAPvr g. INTEHITFR IN LETHE rinnos:nonnihila.ttingit de Ru^ica Religionen inbsp;Romnnn Eccleßn,

Q£.d fcribcns de Luthcri doärin3,ais vcftros fidcm,noninLuthero,fedin ChriftQ Domi-noftro figere. Atramcn fi vcl Luthcrus velnbsp;pi'oponat,quae ciim facrijnbsp;conncniant'.nÖ fecus vos iis, qiiàni vo-ci Diuinæafienfuroselle.Sin pugnantiacum Chrifti Aponbsp;ftolorumqncdifciplinadoccat,eum licet fit,vel Angelusnbsp;cocleftis,proanathematehabendum eße. Audi verb quidnbsp;de his feribat Apoftolus.Miror, inqui t, tain cito vos à vo-cante gratia Chrifti,tranfite adaliudEuangcIium.Etfi nonbsp;eftaliud: nifi quqd vos quidam turbant,amp;ab Euangelionbsp;Chriftiauertere volunt.Verhm,fiautnos, aut Angelus ènbsp;cce'o,prædicauitvobis aliud, prætcr id quod eft à nobisnbsp;prædicatum, anathema efto. Notum autem vobis facionbsp;fratres,prædicatam àme doclrinam,noncfle humanam.nbsp;Neque enim ego ab homine accepi didicifte, (ed è reucla-tionelefuChrifti. Videmihi,vt non fuavoluntatc,nccnbsp;absfeexcogitata ,nec quæfctipturæ Diuinæcôgruantin-ucntajf'quemadmodum vos, quia concionibuseftis,ve-ftrocumLuthcrofcciftis,)fcd patefaciente fibi Dominonbsp;aliis tradideritiamp;inChrifto acquiefccns;,ncquaquam ip-

K

-ocr page 86-

6lt;S


THE OL O GIA

feinet fundamentum effe voluerit. Super quod fundame-tum,fi quifpiam exftruataurum,lapides pretiofos Jigna, fœnum,arundincm, vniufcuiufq; opus manifeftum erir.nbsp;Dies enim ipfis declarabit.En vt nemo ponerc queat aliudnbsp;fundamentum,præterChriftum iam pofitum. Qu; redi-uiuusjdifcipulosjbeatolq; Apoftolos ad nunciandum al-legans Euangelium, dixit vt irent, ac omnes nationes innbsp;nomine Pattis,Filij,amp; Spiritus S.Baptizantes, docerenrnbsp;feruare omnia fibipræcepta.VbianimaduertiSjiubere eunbsp;ot)fcruare,etiam nonferipta præcepta.Scribitidcm Filiusnbsp;tonitrui. Multa,inquit, alia fecitlefus coram difeipulis,nbsp;non fcripta in hoelibro, quæ fî figillatira fcriberStur, opi-nor,nectotum mundumcomprehSdereca pofle» Atten-dantautem ij,quifedidisApoftolicis, nonpræbent ob-fcquentes,id quod Chriftus apud Lucam dicir. Qui vosnbsp;audit,me audit.Qui vos reiicit,me reiicit.Erenim Apoftonbsp;liadprædicandum Euangelium digrefTbfurrogarunt ßbinbsp;feptuaginta Vicarios ,itidem A poftolos:ac fecundum hos,nbsp;ordinêlpiritualem,àquogt;vfq; adhuc, facerdores, doâo-resq; populi propagati fiint. Qua de re Paulus ad Titum-Propterea te in Creta reliqui,vt nödum abfoluta perficiasnbsp;amp;infinguli$oppidis, Sacerdotes conftituas. Quod fi hacnbsp;renö effetChriftianisopusnófcripfiflent de ea Apoftoli»

tatenon inceditis,magisfeproditperuerfitas,Petro fupc-rioreApoftoIOjfecunda epiftola,id aientc. Quemadmo-dum, inquit, dileftus frater noftcr Paulus, pro iapientia fibidata vobis fcripfit,ac in omnibus epiftolis,deiifdemnbsp;lóquitur» Quibus in cpiftoiis, funt quædam diflScilia m-

telleólu

-ocr page 87-

MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47

tclledu:qux indodi ôc infirmi,vti alia omnia fcrip.ta,fuo exitioperucrtunt. Defundamcnto, dixi iam antca,in quonbsp;ædifîcata aurum, argentum, lapides pretiofi,funt bona o-pcra.lignaautemfœnum. harundo fragilis,funt opera vi-Jioraatque peccata. ovos pcrditos, qui fecundum Petrinbsp;didum,fcripruramprolibituveftroperuertitis,Similiternbsp;Paulus,negataliudfundamentum,præterChriftum iacinbsp;pofie. V^'os ergo prætcrmiflis Sacerdotibus, pofthabitisnbsp;dodoribu5,amp;facrati ordinis viris,adeoquc ipfis Apofto-lis, Chrifti mandatum peruertitis, eundemqueapudvosnbsp;ipfos crucifigcntcs, diflbluti dodores fadi eftis. Atquinbsp;ApoftolusfcribensadGaIatas,ne Angeld ipfum quidem,nbsp;aliamab ilia quam acccpcrant dodrinam tradcntcm,au-diendum efrcdicit,abieciftis,vt omnia itatraditionem A-poftolicam:idcoque ipfimctvobiscxccrationeminduci-tis:ac nos in vos tcritatishoftes,amp; inhoneftos quæftores,nbsp;fulmcn anathematis iurc optimo torquemus. Antichri-ftiani enim eftis.Antichriftus autcmiscft,quifeopponitnbsp;Chrifto.Fada eft à tc Rofliacæ noftrae fidei mentio, de quanbsp;hæchabcto. Baptizantur noftri in nomine Patris, Filiinbsp;amp; Spiritus Sand:, nunc amp; in lecula benedidi, poftquamnbsp;primus noftcr progenitor, beatus illc amp; magnus Czar -R*/»«*nbsp;WlodimiruSjdiuinitus illuftratus,nome Bafilii ad myfti-camvndamnad:useft,à quo tcmporc,vfq;adhancdicm,nbsp;nonRoflîaca.fedChriftiana,appcllaturfidcsnoftra.Quâ-obrem,vbicunqucinorbcterraruni eftfidcs Chriftiana,nbsp;ibideamp;Ohriftiani nominanrun Atvbiiialitervocantur,nbsp;ibiverafidesnôeft:fedfunt.hærcfcs,diiridia,apud Gétes,nbsp;inquit Paulus,multi Dei amp; Domini funt.Sed nobis vnusnbsp;eft Deus amp; Piter, ex quo omnia,ac nos in illo.amp; vnus Do-

K 2

-ocr page 88-

68 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

£.ccleßa

minus noftcriefus Chrill:iis,pcrquem oninia afqucnos.--vnus Spivirus in quo omnia acnosinco, vnafides,vnum baptifma.Si Pagani invniucrioorbecredütamp;facrificant:nbsp;li liccffe id Deo taccre fibiperfuadeant. tarnen Diabolisnbsp;credunt,ócfacrafacifit.Quocirca Dcumin TrinirateJan-dandum,etiam arque etiamoramus, vt tarn nos, quàninbsp;omnes vera Chriftianitatcccicbres Roffiacas terras,ab ininbsp;micis tcncbrisincrudelitatis veftræ confcrucfQuibusinnbsp;tcrrisjfi quos vides infira infirmitate fcgnicie, non omnianbsp;mandata exequi : id non Legi, fednegligenriæillorum aß-cribito. Quæ autem nobis défunt, qiiæquc ipfi implersnbsp;non valemus :ca Chriftus fua gratia complet, qua fi quinbsp;freti negligetes fint,ii adverfura fegraucm Dei iram cou-citât Scribis nequaquam vos Ecclcfiam vninationi,loco,nbsp;linguæ alligarc. Qiia^prervnacftChriftiana,cathcdralis,nbsp;amp;Apoftolica Ecclefia.Necobftat,quod vrbein vna.inavec,in villa,in toto denique mundo fint mulræ. Cum omnium vnafitconftitutio,vnaaâ:io» Quódveródc Latinanbsp;dicis,non Itrbetdc eamuItisagerc.Vr enimhæc verfutifli-ma eft, feu aftutc decipit: ita vos tenebræ eftis. îam fi quia

aliquem è carccre tenebrofo edudum, inducat in obfcuriorcm , impoftura cft, non vtilitasha-bëda; Haud alircr,qui è tenebris proditcnbsp;in lucem volens, rurfus in cas inci-ditjfeipfum feducit, neque eftnbsp;verax. Arque délaisnbsp;haftenus.

** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AD

-ocr page 89-

AD CAPVT 8. LASICII ApologiaLutherianorum vbi ócde Ifracliticanbsp;Eccleßa, Chriftianæcongruentidcnbsp;tradirionibus arque denbsp;Antichrifto.


Tgt;eo ^ïofcttiflagrAtodio Lutheri, nbsp;nbsp;iußicixßdei,

amp;Theologi£ purtoris fortißimi {r3ßaurAtorii,Liher^ tAtif^, ChrtßiAnx Acerrimi 'uindtcis, 'vt cjuit de ipfinbsp;Attpfe^ÎAtoribtisßribit eiu^plane non intelligAt:^nbsp;ignarw Artis diJJèrendiyWultoties pucriliter répétâtnbsp;quodßmel dixiße fatis erat. ¦ Ne illudrurßus dicam, ineptißime


idurn omni A eßicris litcrn-,Aduerßim nos tor quer e,Ac nos ea docere 'Uelle,quamp;pueris noßrisßint notißimA patere diciturißiiss Domini imperium in longitudinem, quin genta milUaria Germanica.nbsp;idquod confirm At. zj^lat. Miechouienßis,Mathematicus.libro z.nbsp;de Sarmatia.vcrifimile.lHamlohanncSyhuiusquo cum nobis resnbsp;eflauus, ^Bafitlius PAtcr,Lituan 'is quot;viadenieruntacdoloprouin'nbsp;das amplißtmas. 'uidelicet Plescouienßcm.qua nuncrecuperatur,nbsp;Nouogrodenfiem,Smclenßcenßem, Viclcolußcenßem ,iam recept am,nbsp;Sueuiertenßm,^ O^Loßaifienßem. verb iße etiAm,neßuisnbsp;maioribftsinferior iniquitateforetfijdem Lituanisfinitimis fuisnbsp;*bßulerat,eaiAmadipfos,Opera optimi Regù StephaniintrahoG .nbsp;triennium t cdierut. Et tarnen in tantaßli magnitudine. ne vni-cumquidem eß,GermAnicisfimile Gymnafium, in quo iuuentus.nbsp;in fheologiafalteinßituerctur.Qmnes deditißunt armis: notam

K i

-ocr page 90-

'T HE OL O'GIA adßtndefiniiendit,qua.m ^daliéna ..pernefasoccitpanda. Tarnen-hicprinceps -, nihilnißChriflianam iußitiam crépitât. A qua tamnbsp;procul abeß, quam iniqui à regno cælorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis vero (^la

ße, quos Lutherianos,vttuostantum^ChrißianoscognominaSt nihil reorpeccatum efl.quodimpulßre Spiritu Diuino.'vitia Ëc-clefi£,multis contracta annisnotauerimus :quodque ÿsiollenditnbsp;hatîentts tncubuerinttis. IStam quidnos aliudfacereoportutt,illisnbsp;f urgent quorum hoc maxime officij er at,partim id negligentibtts,partimnbsp;nccießam fi; tam pr£claro opcrt manus admoueremus prohibentibus? Sed.nbsp;nihil hi,àßiis diuerfum maioribus egerunt T£,inquit,'vobis Scri-ba Pharißti hypocrita: quoniam claudit'is regnum cælorum coram hominibtts vos enimnon introitis ,nec introeuntesßnit'is in-troire. C^latt.2^. Eaenim certenunceß ratio Ecclaßsi, hicq^eiusnbsp;ßatun qui fuit Chrißi Apoßolorum ,ßtperioribtisq^ temporibtts.nbsp;Tlam vt parumper àpropoßto digrediar. Pharifii, deuinEt 'isfibinbsp;hypocrtfivulgianimis,eolocofuere,vtipßsau£toribtts omniaße-r ent .primas vbiqßenerent, acßcutiuuare( loßpholib.iS cap-aj.nbsp;teße )ita lader e quo fuisfacilepoteYdt.idemfacit hodiè or do eorundem. Longis precationtbtts, laxis veßtbtts, crebris ieiuniis.auEio-ritatemfibi ijdem parabant-.humanas traditiones,uerbo Deiferi-pto,plurisfaciebant, mult a oner a plebiferenda, immunes ipfi eifnbsp;fit a nofirù noui Tefiament i Pharifitis. Se£la ibinbsp;sscdeßt praterfiacrißculos, Pharificorum, Sadducaorum ,Ejfieorum Sama-enm R»m. ritanorum Herodianoru, dogmatis interfe diuerfiefuerunt. Buntnbsp;eademprater facerdotes,intermonacbos hodie. Multituncpfea-doprophetaexoriebantur,non pauciores flint hoc tempore. Ojfe-rebaturtumDeopro peccatis hoßia,licet iam Chrifittspro omnibus ejfit mortuus, ^mult 'is cerimonijs res Diuina peregebatur.^nbsp;Ojfertur nunc eidem eadem,de qua ad caput u.Nec minoribus ce-nmonijsgrauati efi Ecclefia. ßAißi olim DiuinitusPropheta^re-ligionu

-ocr page 91-

MO SCOVITICÀ.

lisants moriiTnj, popttli in ft nur at or es .male nccipicbntur.nec me-liitinHnctrii,ctAîïtur.ei(citâtia Deo^reruin EccLefiâ corrupt arum èmendtitores. S^pe ißaeliticA Eccleßn, ob imaginu/n cultumßcor-tünpue^etfi non[entity ChrißinnA. oblectArutß JßAclitA operibtttnbsp;manuumfuAruWy'vt StepfiAnttsprotornArtyrait,cf trAditiaDconbsp;ßunt y'utßeruiret cxercituicotli.HAud minorent hodie 'uoluptAtetnnbsp;ChrifliAni in fabric At csftmulacrisponunt. Angelos CAterofd cœli-tescoluntyVirginemMariAm, reginAmcoeli(ß vacant intto^nbsp;cat.tuit ißaelitisßuntmwßacerdos,paries dealbattssa Paulo. A ci.nbsp;2j.VocAtus fuerunt amp;alÿpontifces. A£i.i.AdhAcingensturbA

ro.Haudaliaeius incrementa.fiquis attendat,'vidimusnoßroß-: culo. Omnium tune iufiitia, quot;jicio doet or um, in opsribus legisfit anbsp;trat. Fit pene idem hoc tempore. Coecos duces, cœcus illepopulus ha-bebat.necqnuncperfpicaciores eß'videntur. Chrifiusolimpra-terito fuperborumfacer datum or dine,alios voluntatisßia,mundo pate facienda pracones delegit .idem prorfiis ah eofactum, cer-nimus ho die NulU turn alij magts quamficerdotcs,Chrifio ho-minum iufiitia aduerfatifunt, nulli alij difiipulos eius Synagoglsnbsp;fuis exigebant,puram DoEtrinamfiargere 'vetabant. ßua cun-£la,fimilium or do facit hodie.

Erant ilia tempefiatepafiores, qui oues fibi créditas nonpa-fiebant.Ez,ech.34 fient nunc etiampermulti titulotenusFafiores iuùencs,aulici,illiterAti,impq. Gerienim omniaconfus'e neeeße^

-ocr page 92-

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O G î A

eß,m Bâhylor.iA h(jc cft, confnftene. Ex^eSÎAhAlur tant uulgo ali us prater tlliiti'! ChriftHS,quem omnssintHcbatiturnbsp;nbsp;nbsp;audiehant.Si-

¦uiilitcr iîtinc cxpcéÎAtur AliuspriZter hune ^^utichrtßus, quem bmnes aßtciKtttyoßulüpedis ^jcueraiitur.^ß^ vt qua vtdi teßor-,nbsp;tarnjitmniße quàm ipßr,~, Deum compellaut. Tewplum Domini,nbsp;Tcrnpliim Domini ißraeliliM quondam 'vocifirabantur, eodemnbsp;paBio nunc C.'iColyci^EccltfiA.,EcclcfiA damit ant. Deport ata (rutin Babylontam ißaelitariirn Ecdeßa.Dcuenit (ß Latina inßerui-tutern ilbtis alter ius Baby Ion is Apoc. 17. ideoq^ Pap am Dominumnbsp;appellat. Solo bisnbsp;pajja aliquoties caput Latina Borna.. donee illudeius 'veniat exidiu,nbsp;ßmile Sodomitico. ^^poca.iS. Habiterunt ißraeltta hoßes Aßyrios

aquata eßßedes ißradttica Hierußde. idem

Chald^os, viryäfuroris Dei habent nunc Chrifltani, urca-s Scythas, ztroßqßnßiperabiles.Fugere Babylone ludaos hort at urnbsp;ujates leremdtscap.penultimo.Exirealtera Deutßtosiubet,nipe-riremalint.lt;^poca iS. Aplantapedis-, tßq^ad 'verticem capitis,nbsp;morbosillius infitranßulit Chrißus idempaßorfua PapaAdria-fius 6. de morbis or dints Eccleßaßici fajßts eß, Icgatione ßua adnbsp;conuentum North ergenßm K^nno 'i^22.Hti Andr. Fr iccius Polonits,cap.7. libriI.DcEccleßamemorat.At Platinain iJPParcel-linoprimo Pontißce, Ctißintanus in vita Sigßnundi Impe.Picttsnbsp;t omes C^drandulantis oratione ad L eoneni 10. De reformandisnbsp;moribus Ecdeßu, alijq, plures, hits tant as corrupt das, ad omnenbsp;Chrißianum nomen referunt.Ita vt nonfalso ßingdus ille, mo-nacham Elißabetha, Abbate Trithemio in ChronicoHirßuigien-ßidtradente,Anno 1162. affatus hißce verbisßt.Clamaßortiter,nbsp;(ß dicHeu,adomnesgentes,quia totus mtindits, in tenebraseßnbsp;CO nuerßis.exite ille vos vocauit,qui de terra vosßormauit.paeni-tentiam agite, quia prope eß regnum. ^uid m ult is? ouum ouo nonnbsp;tßtamßmilejqtiam ißraditiea Fcdeßa ChriLiiAita.His nos mott

-ocr page 93-

MO SCO VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75

huiui generispluribii^s -fAd emendAtionem,ade'bfœ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

de centAmiMtA religionis,fi,luti proJJ/ic ientes noßrAtAnimum Ap~ fnUmiss,excogitAturn AnoblinihiliCiuodnon frius mentibm no~nbsp;ßrii-, vnicta iüe 'veritAtis do cl or inferuit.

'Denonfcriftis'^poßolorumfrAceptiSinoneßhicdifferen-di locui,ncc lo Annes de tUn Agit fednArrat 'veluti hißorictii,mul~ toplurA lefum fecijf, qiiAm ipfe fclaferipferit. quibus^quomode en.nbsp;credAmus,nifieACAnonicifcriptorcsprodAt literulCAteriirnfAtunbsp;id Uquet, nihil Proph Atas,nihil Apoßolosfis inferiptisprater-tnißße, quod I fr Aelitas tenere, ChrißiAnos credere necejfim efßet:nbsp;^uin,quodchrißtisAtq^iz. Apoßoli, homines docucrunt, id4.nbsp;EuAngeiißa,Paulus item Pctrm ,loh Annes ,Iacob ns Judas Apoßoli, literii mAndAuerunt. Lex DiuinA vtriusquefœderis,Abfilu-tAm trAdit normAm be Ate viuendi,bene credendi,^ Eccleßamnbsp;reLte AdminißrAndi. OccultAyinquit, Jehoua L)einoßri,ßintre^nbsp;nelAtA,noßrAq^funt, filiorum noßrortim inperpetutimAdom-niAlegishuinsdicla exequenda. Deut. ag. Etnouilnßrumentinbsp;AuHor. Vos dixi non fr nosfed Amicos, quia omnia Audit a a Pa- ¦nbsp;tre,notA feci vobts. loh. ts .Et PauIus. Non fubterfugi„quominusnbsp;•uobtSAnnunciArem,omneconflium Dei.Acio.ao.Jijpd coftliumtnbsp;ds’illa Chrisiiomnia^îosetiam hodie,ex monumetis, cumEuan-gelißArumjum eiufdem ^^poßoli cognbfimits.Namvtplurimumfcripfit,^ lAborauit in plant ando Euangeliodta eadem omnibus tradebat. Reducet jnquit, ‘vobis Limotheus in memoriam,nbsp;qua fint via meamp;in Chriliofcut 'vbiq^ in omnibus Eccleßisdo-ceo.i.Cor.4.fic cap.pitain omnibus Eccleßnconßituo.Eodem has.nbsp;reciduntiliaeiufdem,deferuAndis trAditibus,ßueperfermonemnbsp;ßueperepißolAmexpoßtis.a.Theßß2., cutiliai.Corinth.ti.Re-liquA ciim 'uenero conßituam. ^uadam parui momenti in cœnanbsp;Dominiferuanda, vt eß or do, locus, tempus, éfquafunt plitrA

L

-ocr page 94-

7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA

eiufinodi, allaife conflituturumpoUicetur: rem ifgt;fàm perferîpfit. Ego inquit,accept à Domino quad tradidi vohis^ Dominum no'nbsp;Cte qua prodehaturpanem accepijfe.gralijs a^is ¦fiegijj'e-.accipite,nbsp;ecLite.hoceß corpta m eumpro 'vcbis prangendum dixijjè. Similiter capiteii .adeofdem Corinthios. Eradidi ai oh is in prim is quod.

acceperam. Chrißum mortuum eße pro peccat 'is noßris, eßfi-p ult um ft er t io die reßtrrexijß. Ea igitur qust non ßunt fcripta-, abqs ^^poßolis, quialiquid literisprodiderunt,fidtamentrtt-dita: ad Cinrimoniasnon ad fundamentum ßdei, quodßriptun»nbsp;Spiritus S. ejfe 'voluit.pertinent, qurt carimonist quam v/artafue-rint in antiqua Ecclefia, docent nos qhißorici,quiEccleßaßicit,nbsp;Ster Sai. ßriptts perficutißtnt. Ttlia et tarn apud ludieos fuerunt. iterfab-bathi Mat. 2 4 .ideß, quarts partis miliaris Germanictßaciumnbsp;feu quad idem eß, bismille cubiti,hoc eß .pajßts minores, 'vt Chal-dausparaphraßes in Ruthponit.Etpugillaris manuum,qttodipßnbsp;vidi,atvtenßUum crebra lauatio. zMarci 7. Eonunt auter»nbsp;hoc in numero veteres,praterß/mbolum Aposiolorum,Raptizan-distradifolitum.'.Mugudinodeßde dr operibttscap.ii. teße, id,nbsp;quodaPafihate vfq,adPentecoßen,genuainterprecandumolimnbsp;nonfle^ebantur, verfiaderientemfolem fade in templis,Dettsnbsp;etiamnum adoratur, dies Dominicas confieratus religioni habea-aet. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}t-ediuiui, in ceelum refumti Chrißi,Spiritufq^S.

illinc dernifiißatis temporibus memoria recolantur. item Raptif mainfantum, Baptizandorum trinam immerßonem,vigiliananbsp;nociis Eafchatisfignum cruc'is.,§tiadrageßmam,diebusMercuripnbsp;Cf Venerisieiunium,cateraq,pauca, qua ne^ nosomnes,planere-qcimus. Licetnegligendi quadam,non defint caufie. ^ua veronbsp;antiquitésinßitua,inabufum dfjuperßitionem,'verfa iam longonbsp;Auo erant-.in qs ipfumChrißum,E2oechiam,aliofißhuiuspietatenbsp;ßmiUsimitAnnur^ ^ttprttm iUeimepeatoresttmplo Dei eiecit-.hicnbsp;ßatuat

-ocr page 95-

MOSCOVITICA.

fi'attiai idololAtricM contriuit Lucosßtccidit,ferp^entem 'illunt C^iofiicum dieet Chrißi pA^krifgurAtn-, ah ifraelitisßiffitucul-tum, commintiit. 4. Reg- iS. OmntA enim aderudittonem neßrinbsp;ßripta eßß^ omnia^noßra effe docet Paulus. Proinde nos etid,mcr-catorcs Mijjarum, templis exturhamusyartisChrißum in pane,nbsp;pro 'vinis mortu 'uDeo oßßretium difiieimus ,fimulacra ad 've-nerationemproßituta perßingimus. Malum ptoißcem cum Apo-ßolo pariete dealbatumßacerdotes 'vitiofos-, hypocritas cum Chri-ßo, 'unico omnium eodem^^perpetuo Sacerdote appellamus. Cate-ris ,ijua Ecclefia in captiuitatem Babylonis Spiritualis abducla,nbsp;cointauinatafuerunt,innouatisperpurgati/gßutolim îudaiBa-hylone liberati)melius utimur. traditiones hiimsina^, monitiabnbsp;ApoßoloColoß'a. Omni cura cauemus. Pharißaicutn cnim eß,populo Dei aUijuidaliud,quam lex Diuina traditpraßribere-Phari-ßdßribit loßphfss ,multa inßituta a Patribus accepta populo tra-debant,non in CMoßs Legeßripta, quaSaducai negabat ejßefir-ttanda. Haclib.i^.cap. iS. Anti. Iuda.^^crcueratumd,emumpujnbsp;raatqßcata eß futur a Eccleßa,cum in ea,omnia ex praßriptisnbsp;Chrtßi '^poßolorumq, age/ur. Religio adipßs fontes reducetur.nbsp;Hon alia eiusforma, prater ea qua in Diuinis Legitur craculis,nbsp;conßitueiur. Hxc qui inßsis ccetibusfaciunt,‘uel vtitafiant co-nantur,an hi in tenebrisverfariperirefalutiq^prorfssexcidcrenbsp;dteidebeant, iudicent illi quorum mentes ojt 'ueri lucem cumnbsp;Paulo videant,illtißrata diuinitusßint.t^it fj^lcßus Apoßolos,nbsp;ßptuaginta alios eiufde digpoitatis ßbifurrogaße. reritm id ipßtm-met Chrißumfeeiße, Luctü.cap.io. teßatur. Horumnorninare-fertDorothcus Gracus. idem'verbailla^^poßolißeaurogem-misßipulalignis.debonis^ mails operibus accipit.Dicas hominem 'uere operarium, inquo tarnen per paru eß bonorum operum.nbsp;^^elius Tcrtiilianus lib.^. aduerfus C^^arcionem,dedoctrina,p,^,^^,

E 2

-ocr page 96-

TttuinA trahut.his omnino,qubmeliuißapiant, iieüeboroofii$efl. Q^t amen opinio,mentibushominum aßute inßillata,ingentesnbsp;«pes attulitßcerdotibus.

t^ntichrißiani ^^oßo eße videmur, tarn vere, quam ego ßim Moßus. Age igitur Chrißum ^aduerßarium einspaucis de-pingamtis.Ne quihabendißnt Antichrißiani, ignoremus. Chri-Piusßeßolu viamnbsp;nbsp;oßium eß,per quad ad Putrem coeleßemper-

uenitur aitAntichrißtts Uli tot milia cœlitu, nbsp;nbsp;absßc facratorum

hominum,eodeminmunereadiunßt, Eßenim Antichrißtis if lodoco ClithoucoParißenßtheologo incap. 2'^, Rh. 4--EamaßenUnbsp;quisquis oppofttns eß aut contrarius Chrißo,doclrinailli autmo-ribtts contradicens. Chrißtisßruator hcmintim dicitur. lt;^nti~nbsp;^Htithe- chriUuSyßius perditionisappellatur.a.Eheßi.z. Christnscre-


multorumpeceata tolleretadHcbr.p.eßio. vbiesipeccattremtß-ßo, noned amplinsoblatiopro peccato . t^ntiehrißiana Canon Mijßi, it a inquit, Sußipe San£îe ?ater,£terne Eens,banc imma-

culatamhoßtant,qi(amcgo tndtgnnf]'amulns,oßerottbtpro. omnibus ßdelibns chrisiianis, viuts atq^ defundts, ‘Vtmtbiacillis proßeiat adfalutem,in vit am aternam.çbriUns author coniugÿ.

ßt.ei

-ocr page 97-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77

{Deienimfèrmo eß,qiio omma.fi^ci)h£c dixii._^ß poteßcapere cupiat.f^ntùhrifitü tanquamneituriii humans. Domintii,omnesnbsp;ßtüs Sacerdotescaperejdesißne 'vxoribtis eßi,vtcapite 'ultimonbsp;docehoduhet.Chrißu'iillumA tpuo 'vocatmerAt bonus^Arguitmo-defle.Etfiis 'uerumdmprudens dixerat. K^ntichrisius,tpuAmuisnbsp;fitmAluSitAmengAudettitulo SAn£iißimi beAtißimi. Christusnbsp;AureAmcoronAmreßuitjAccipitßineAm.^^ntichristus hAnc fu~nbsp;gitdllAmgeHAt triplicem,Ac ‘veluti rex coronatur. Christus mun-dAnArtimcurAm rerum itA'uitAuit, 'ut ne de hsredit Ate o^uidemynbsp;interfrAtres deciderc “voluerit. \^ntichriHus ^omniA politic a cu-TAt. Imperium AGrscis ud GermanosßetrAnßulißeinDecretisnbsp;gloriAtur.IrAttis Georgio,RegiBohemis,Philippa GAllis,Albretionbsp;HAUArrs, Régna illorum alijs re gib us addixit. Ducentos ampliusnbsp;Anno sregesnoßr os, propt er crimeminius^qui Stanißau Epißo-pum CrACouienßm occidit^coronari 'uetuit,hoc eit,Duccs tantumnbsp;non Reges did mAndsuit. Chriltus minißer fuit. Rom.is.Mat.nbsp;20 OS't»iiitere docendi ipfemetfunctus eß. '^.Antichrißus,dominus Ab omnibusIjAbetur,cunciis imperAt,nunquAmipßcocicnA-tur. Chriftus crucem ligneAm humer isgeßauit. Antichrißus Auronbsp;gemmifif nit entern, crepidsfits tmponit. Chrißuspedes Unit di-fcipulorumfuarurn.^Antichrißus, adpedem fuum oßulandum,nbsp;ipfis etiammonarchas admit tit. Chrißusße’vßp^admortemcru-cis demifit diuesnatura, nofir a caufia pauper fuit. Antichrißus,ex paupereEcclefia Romans pastore, utpiosopprimerct ,di-tifiimusfact tu,fefiipra omneid,ciiuod Deus autnumendicitur effort 2. Rhe fa. 2.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tit ulus regibus tribuitur Pjatm .Si.fr Codi-

ds lib. I. tit.14.1.8. tnfiler 0 inepuit numinisnofiri conflit orio recite-tur. chrißus,hominesfioliim credent es Rapt izariiußit. Antichrißus Campanas quop, Raptiscat. Chrtfus, omnes cpuibufiiis cib'is 'ue-fdfinit. Antichriltus teporeieiunf adco certis interdicit,vt pui

-ocr page 98-

7S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O GI A'

feem faxit peenos capite lu it. Sex dieSy deditot nos ejf lahori de-here Chrijtm dixit .\^ntichrifliispcrmultisfefiis i/iftit ut is -i ociu illudSodomiticuminduxit quo resmitl^diftinttir ßiint.Ezec.nbsp;i6. ChriflumefecAputEcdefA, Apoßolmfripft. At lionifAciusnbsp;tertinSi vtßta fedes RomAKAy cAput foret omnium EcclcfAru'm.Abnbsp;PhocA ImperAtore Anno ócj.impetrAuit.Chrißits. beAtiuscjßdA-re,quÀm Accipere-, inojuit^Aclo.zo. AntichrißusßoeAtimeffeAcci-pere duett-jAc hencßcentiA regum, Atq^ dominorum opidentißimttsnbsp;fAdus^emnihmpridem terrors eli. chrißmfimper 'uoluntAtemnbsp;lieiPAtrisßticxecutfisiß. Antiehrißm in cAmirAttdisdißienfi-tionibus vtitur.nuptiAs lege 'vetitasßerißnit. Pueros jAeit E-pißopoSjCAnonieoSiAbbAtes.Petro CArdinAliyHieronymoßßAtrinbsp;eim^eum vniuerfi, ipforum fAmiliA'ßorreßo référés )Iunio, lulto.,nbsp;Atigußo^ tribfts Annimenßbus eAlidißimis. mAfeulinum eoneubi-tumßAC eum oIauÇuIa-, Ei At vtpetiturpermißt. .Quad de Six to 4.nbsp;PlArrAt reßlltis GroningenßstrAdAtu deindulgentijs. ChrßuSinbsp;lezAbelmeretriee in EedeßA ThyAritenß.,^iehementerojfendilurnbsp;K.yApo.2. AntiehrißiußitA in •vrbefeptieolUdnntimerAbiles eJfepA-titur^AoquAßu ex illisßuitur. Gerte Anno ^quo RomAm adij i s 6 0.nbsp;Duodcuigintifcortorum miliA,in eueße dicebAntur. Chrißus,re-gnumfuumßtiitts mundi efe negAbAt.,nee vbi oAput reelin Ar etnbsp;habehAt.Antichrißm eontrA, tot prouineiArum rex eß, tnßlen-didishAbitAtpAlAtiisßortorum Ameenißtmorurn fiuiturdelicqs.nbsp;Chrißm veris fuis dißipiiUs-,vniet{s ÄdiioeAtus eß.,vnicAillorumnbsp;vitA,ßes fîtes. Antichrißm lt;JAt[AriAm virginemßAe omniA eßenbsp;vult,AeinfAnis plsteif^ deeuntAt. Illefoltim Deum PAtrem inuo-CAt Atq^inuoeAndum difctpulos doeet. Is Aliorum etiAW P At rum,nbsp;quorum mAgnns texitur inLitAnijseAtAlogus,AuxiliA implorAt.nbsp;Chrißtss.iPetrum eondereglAdium in VAginum iubet, 'vißff duo~nbsp;bus glAdiqSiftis eßb dicit .At RonifieinsS .'ueßem ImperAtoriAmnbsp;dnno

-ocr page 99-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;79

Anno. lioo.indutmdiademate redimitta,portariante(èflri-Hum enfcm mundat, Acin throno refidens cxclamat.,Eccehicduo glAdy^'ut Goltiti^s invitA Adolphi Cafiris commemorAt.Chrißttsnbsp;P At ris tAntitmßti id m tin ta eße teßAtur, vt quis Ad dexter Am amp;nbsp;finißrAmin regno ipßitsßedcAt. Antichrißus .,quos 'vult^nferisnbsp;per indulgenties eximit, in SAnclorum numerum refert, in cœlisnbsp;collocAt. Chrißus.,nos obedient es eße mAgißrAtui,tributAjßuG e-xemplopedereprAcipit.Antichrißus,cpuAndo 'vultAmperAtoremnbsp;grudii mouet,isißinci q6.duo.Clericas fuos militiA immunes iter»nbsp;uh omnibus uectigAltbus dAndis liberos fucit.,nbsp;nbsp;nbsp;ex iiirifdiclione

mAgißrutus ciuil'is eximit. ChrißiPAterßAcerdotes hamp;reditAtent' hsbcrecum ifdclitis prohibes Deut.iS. Num. 13. Antichrißusnbsp;cumfiis^regespoßßionibusßperut, RomAin cumprAcipuA ItAliiZ,nbsp;pArte,CQn(lAntinumImpßbi donodedißA» librisDecretoruntnbsp;futetur^AC mortuo Imper At ore, hAredem fe imper ij Rom.iAclAt,nbsp;Clement, lib. 2. tit. ii. cup. 2. Chrißus venit,non vtperderet.fednbsp;quo per dit A feriiAret. Antichrißus, Henricum 4. Imp. •vtBenonbsp;CArdtnAlis teßis eß,toties per dere con At us eß. Ludouicum 4. iti--dem Imp.Ad Concilium AbsfeprouocAntem, 'vt eß Author Goltiustnbsp;Set An A trudidit ,(^3-cum omnibus etim fecutis burAthro Adiudi~nbsp;CAuit.plus quAm centum milliA ChrißiAnorum'ßuius enim inßin-El A omni A 'vbiq.geruntury.nde Ab exorttiLutherijn Europ a per^nbsp;didit.chrißus AdfuAmdoEirinAmAmpleclendAm, neminem vn-quAm ui compulit. ^Antichrißus udfuA omniAplucitA credend a,nbsp;Armis homines cogit, nonprob Ant es HIa , immAnißime trucidAf.nbsp;^poßoli ChrißiprAceptu meß,^}!fint Epifeopi, ad docendum a~nbsp;pti,continentes,Ab AUAriciA Alicni. Inter ÄntichrißiAnos Epifnbsp;topos rsrifimiflint,quidocerepoßint. Pleriq^ omnes dediti ocio,nbsp;'uoluptAti,AUArittA libidini. Chrißi minißri,eode Apoßolo prAci~nbsp;piente^vnicAfinguU vxore contenti^non fe rebus impltcampoli^nbsp;b 4

-ocr page 100-

It) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

ticis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verb plnriwifiruorugt;n Antichrtßi,äliqnotßorta alutt

omnium principumfamiliar oicupMit ^mud^^nisfincgocÿ $ immi-ßent. chrißiani vt nomine it a refin^è viuuntßominem occidc' re-,nefapejß ducuntyCAtechißnum tenent -, cuiuisßpercontAntitnbsp;TAtionemfideifAcilereddut. AntichrifliAni iniqui, crudeles-,mA~nbsp;litioßßuntnbsp;nbsp;nbsp;de verA rAligione interrogAti.Aßnis rudiores.chri-

ßocumSAtAnAcongreJßuro, cumßcerdotibttt PhArißit,SAdu-' nbsp;tAißq^ dtf^utAturo, verbum Deigludius crut, t^tichrißo cum hte-

reticis,quositA vocAtdißeptAturo,AquA.,ßerrum,igrtdgt; Uqueu^ prAstoßmt. llleomnes-,multitudine CArimoniArum-,mortcßuAnbsp;liberAuit.IsEccleßAmpermultis obruit. Illeß à nobis aliquAndonbsp;Abfuturum pr^dixit. Hie eum inpAneßacrAto ßmper Adeßeajße-rit. Ule nosßepArAtim bibcreßAnguinemßtum vult, iße UicosyÀ bi-iendo eo Arcet .lllepdnemyCorptisßuumeßßepronunlitAt.IsiepAnemnbsp;mut Ari in corpus Affirm At. Canam UleßiAmdinguA omnibtts notA,nbsp;cum dißipulisßmp licit er per Agit.is À cccnAnomine Abhores,Mißnbsp;ßtm quAndam dn quAßolus edit ac bibitßicrificulus, veßitupiciu-rAto, ridicules geßiculAtionibus ^ßrmoneperegrinocelebrAt.nbsp;Jllumoportere calo cApivßq^Adtemptssreßitutionis omnium Petrus CAH^o.^.Ait.ContrA Antichrißusßnguliseum CMißisillincnbsp;deducit. Nos inquitAgnum tollentempeccAtA mundißominAto-^nbsp;rem terrA,deloco coeleßi verbis Hominids veris.non methonÿmi-cis deuocAmus ud Ar Am y mAdAdum myßeriAliter AdorAndum hu-'nbsp;militer,ßumendum hiUriter offerendum toti TriAdireuerenter.nbsp;AndreasLubelcicuscontionAtorLeopolienßs 1^49. Praßatio-ne in liturgiem lt;^rmeniorum. Sex cent aßtnt alia, qua iß a malus, contraria illi facit, cuiusß vicarium effeßmulat. It a vt eumnbsp;verißtme Apoßolus vocarittalemyquife oppon at, Hei numinifq^nbsp;.4ntichri ^otnenhobcnti.nbsp;nbsp;nbsp;Hic ePi'iAMofce ^ntichriUus, alio nobis loco, ,

jfiiam. fl vitafuppettat defenbedus,cuiusfuperßitionupars,ad vos quo-qui

-ocr page 101-

MO s co VIT I ca; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;si

«quePcrtientt. Ht fint AntichriHuni i qui h^c agunt, apfgt;robanf Jcientesatq^ defendant. lS{eq^idinfciamtir,ita effe ifiosqttihodtenbsp;funtficr 'ficulos,a.b lt;^foßolis prop^gatosquemAdrnodutnilliynbsp;qui Chrißtint in crticctn egertint, à quot;verisLeuitk originemduce^nbsp;h^t. Veriitnnechocignorumiu, exorituros aliqutindofuiffe.,Do-cdores,Prophetas fiatresfAlfôs, atq^ ißortim anteßgnanos An-tichriîios, qtios hac ternpePiAte, mAxime deprehenjos,cognitojq^nbsp;¦ejfein confejjo eß.PAttcoritm enim Epifioporum BAiiArixfintillAnbsp;'VerbA Apudlo.Auetinum Itb.p.Annalittm Boiortim. Anno Etomi- .AnAdri.nbsp;nil 2 41.mult oplure s CAdem hodie dicttnt .EUldchrAndmdnquit ) fi‘nbsp;Ante Ann os cet umfep tuaginia,primusßecie religionis, Antichri-ßi Imperij fundAmentA iecit. Hoe bellum nefindtirnprimus au- .AnnoD*.nbsp;fiicAtttsesi,quodperficceforeshucusq^cotinuAtur. PrimoilUlm-perAtorcmÀ comitijs pontißcAtibus extrtiferc. ^plurAAliAiquAnbsp;mult Afint in Auetino Pontißcio.IngolßAdi An.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excufifLti-

thertAnis vAldefimiliA.OmniA dePontificibus Rom Anis, ex ^..Au-gußarum CAfirum Imperio ortis.,^uocircA relie illudSibyllA lib. fiorumoTACulorutertiodeAntichrißocecinit 'ib cr£€«s-i,vcevi i»,nbsp;quit,hoc eii. Ex '^uguiiinis Autem, voluentibtts Annis,Adaenietnbsp;Belial. Proinde nosßriem continuAßtcceßtonis, fÀcerdotibus con-cedimtisfedeofdem,ApitsmAioribus,tarn moribtss degeneraße^fnbsp;quAmdollrinAditierfosefièAimus,AtcpdemonßrAmus. llltid bonis dolorem parit, quod octili hominnm totprAPiigqsnbsp;nbsp;nbsp;err ort'

bus Antichrißianis cœcAti,idquod verius ,puriusq^eß 'uidere.-f nequeunt.

DeLuthero,quem «.y^lofctts totiesnominat,dillum iamfiprA Zvthertu. eßyäieeturqßnfra. ^^ui.nonipfißbi docendi mtinus 'vfirpauit:nbsp;fidAcceptum afuperioribus melius alijsexecutus ell ac ficut illtidnbsp;‘^tcepit,itAAlqsritumeltoretrAdidit.Hecrefert quodei ademptunbsp;fuerit àfide Baby Ionic a concionAndi facultas : citm amp; ChrißtsSy

-ocr page 102-

Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA

C/ '-^poßolißmihßacricolarum maUtia,doccrepDpuîum prohi-hiti oߒtciftmßtumfdcere.neijuaquam deßiterunt. Munm pßlo-rum ntij^ dotioriim in Eccleßa.,no Pap£ eß,fed Chrißt inPiiteiium, ^^ocircadmpediriàrapa necdebet,necpotesi.Isverigt;idbeneo-bit,cj^tiiitAftcut mandat Domintis Ecclefix. FtautemquondAmnbsp;Erutiis, ciiiitAte RqmAnA expulit Regem EArcjuiniumfuperbumznbsp;iu Lut her U'S naßer eieait emit Ate Dei,quAm fœde tnceßArAt, Ar-rogAntißimum ^^ntichristum, reieeli ub eo.,omni^^ renAfentinbsp;EcelefiA doelaresfedfalfi, Acÿ quorum t Ant a er At,qu Ant a Euan-gclißArum Aucloritas cotemt;ficerdotes: At mAli fiiblAtAnonul-lA.VerumfuperßuA.EtPauIus'lt;^pollos,^ Cephas,fuprsfen-tiafeufuturAyOmntA 'vedrAfsnt,tnquit. idem Paulus t. Cor. 3-hac omnia nosir a: ergoiuris AliquidhAbentyAlq inAlics .licet vni,nbsp;montrealium.Ncfasferuum Chrißi.,eßiferuum hominum.

co^amm .S^odlt;JMofcusfcribitdeRußicaßde,^ ''NladirniroDuce,^,^-detur effepluribus attingendum. Cognomen Rojforum, à dijfmi-nando duClum eß,lingHA noßra. ISlam quodLAtinis difèminare esi,idnosomnes,generisSlauinici Roßiacum c htcraliqucfcente,nbsp;dicimus. Prop tere a quod gens HenetA ,feu Slaim nie ad errant quinbsp;hoe in verbo, Uteris s, dt'l, c, tertiAminterponutßbilia tiirri Ba-hylonicA prof eel a, ad aquilonem confideritindeq^in quot;'arios locos.nbsp;ac populos difperfa filer It .idea ctia Grad hos ipfis Roßios, dßer-fs vacant .Comemorat hoc Rofarum cognomon ( etfinan bene in-,nbsp;telleélum^Proculus Epifeopus Hiercfolymitanus,apudSocratemnbsp;E!icephorum,vicioriaEheodoßiJmperatar'isde ipßsrecitans.,nbsp;quibus,ÀRotzHebraicocognomen indttiitxißmat.Memineruntnbsp;etiam zJM.oforum ^fiaticorum, Berofss, Mela,Bolintis. Porronbsp;N^ladimiruSifiliusfuitilliusS^atoßAui Ducis Nouogrodenßs enbsp;cuius cranio patera, à viEloreprincipe Piecinigortim fad a. h.ecnbsp;verbainfcidpta habuit:l)ualit.taappetis,perdistua,q'! dßbuicnbsp;e ant ra

-ocr page 103-

M OSCOVIT IC a;


lönfr.iquem ißanunc Accidit. Isexcifisfu'isß.'itrib-M-,




exftruit, lt;ß more GrMortim exornut qua ipßuptid LutinoSt fur um or nutu ejße-, df caremonia Lutina.,Gracunicis, minitsßlen-dida Tjßaßint. Proinde etium Gracum religioncm, Lutina fra-tuiit, utq^umplexui eß. . _^uydtyiAoßcttsdeLutinußeuRomuneinbsp;ß^ribit Eccleßu,huudfrocul itero eß Arno ipß ojeritasßtquis 'uefe- ^cAcß^.nbsp;rumßcriftu legut. idem de illu cecinit ciiiis eius pruneißetts Petrar-6hu,\^nno Chrislinutii^gs-tnortuus.

Fons arumnurum,domus traf tenufur or is, Errorum ludus ßecturum mobile temglum.nbsp;Romuquidemßueras,nHnc es Bubyloniußudux:nbsp;Ex quutot luclus .gemitftsjj ßeruntur in or been.nbsp;O ßuudum muter,cur cer tet err imtis ira,nbsp;Curnificinubonißediniqui ßedulunutrix,nbsp;Viiiorum inßernits .mir uculum inßgneßuturum.,nbsp;Si nunquum contru te Chrißißeuiut ira,nbsp;Cußu in fuuferie.tuußuntßunduminu iuLtu.

Sed modoßunduntes oppugn as cornibus ultis.Et uliu epiqru-mutetertio.Sonettos ipße vo cat,qua exltulicisyotidem 'verbis la-tinis expreßu leguntur in libro Murß cuittsefl titultis,Etßebiits cuptiuus.idem Petrurcha epiliolu udamicum, qua tale habet ini-cium.Dia disiuli. Libetexte quarere,quidviro optimo,cupeßi-

-ocr page 104-

84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

vttiartumpm ulomnium, labor is ac tot ins miferixma^ar» dosnumi'vifi lóss^uor/ion audita.Nulla ibipictas,nulla Deircuc-rentia.de veritateßleo .Nam quitunquam uero loci{s,'vbiomnianbsp;mendaeijs plcnaßuntlAdiurote Paterper temctipßum,neilluc eat,nbsp;'vndenemo vnqttam exemplomeUorfacins,peßimcautemyinnu-merabiles rediere^.


Cripfîfti Luthcruin legitime munus doccn-diaggrefl'umclTc,amp;nos fæpèiamde illotulu musfentcntiâîoftendimusq;,tameiusquàiiî

Quin imó lient Satanas,fuis cumDæmoni-bus,homines vbique dccipitnta amp; vos in hilcc dolis Sata-næadiutorcscftis. DidumiamlupràeftdeLatina Eccle-fia.Hîc veto nobis oftendendum état,à quo leûus confti-tutiisqjaddocêdumLutherus,amp;, Apoftoliùc an Epifeo-pi dignitatepræditus fuerit.Nam Apoftolus de his qui lî-bi tcmcrèdoccndi partes fumunr,hæcprodidit, Quifquis inuocaueritnomenDomini,isfaluuscrit. Quomodo verb inuocabunt,in quem non crediderunt? Q^omodóvenbsp;crcdcntjdequononaudieruntr Quopadtoaudicntabfq;nbsp;prædicantc? Quaratione prædicabunt, nili miffi fuerint?nbsp;Cætetùm vos,àquônam vocati eftis,qui petuertendo ve-ritatein,hominesfeducitis?Scnbis amp;dc Ipirituali merca-tUtÆ

-ocr page 105-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;85

tara opnm,quç legibus Patrum prohibitaeft.Quód fi tibï. requapiamopus eft^amp;fcriptiscredis,curveiareligionernnbsp;nonainpleélcris?


LASICirS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CAP. 9-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OR TV

LLitheri,amp; Fratpbus Bohcniis.

i^^i^i^ärepetAmJegantureaojuxßtntccipttt ß^P^^^oreya.lyf(i,fcriptii.SedquiAide}n agit tte-rat (JAÏGpfif ßcribam (^egoidem.Vtßhac ad eumnbsp;^l'i‘if^^^^operferentur :rem omncm de ipßauratonbsp;irtEuropa Regno Chrißi^planitis intclbgat, ignanbsp;rttsveritatis inßruatur. Anno 15 17. Scribunt Peucertts, Pettrerm

Chronicorum Carionisauctorum libro (puinto CMclanchton ^Melanin '^Ata Luthericircttmfcrebantur titalo Alberti Archiepißopi ^lagdcburgcnßs njcnales indulgentiteinhisregionibn^s ,a Tece-Uo Dowtnfcanoßcophantairnptidcntißimo.Huiusimpß ^nefa-rijs conciontbus irritaties Lutheries ßfttidio piet at is ardens,cdiditnbsp;propoßtianes deindulgentÿs\ qua in primo Eomo monumhoriimnbsp;dies extant. Hie Tecelites nihtlßii dißimilis, ac (peran s etiamßnbsp;gratiam apud Romanu Ponttßcem imtiirum eße. ßutim Senatumnbsp;conuocat,motiachos aliquotnbsp;nbsp;nbsp;theologes.ßophisiicaßia vtcunq^

leuAertincîos. Hos componereali(^uidiuhetaduerßtes Lutherum. j ipßintereaneejßet Korp.v «rjo-o To ; noiamconcionesßdfulrni- fer/ana,nbsp;n.t in Lut herum torqaet, vocifer.’tur ''jbiq^, hiinchareticum igninbsp;perdendum ejße. Propoßtiones ettam ^0quot;concionemde indulgence ƒ

-ocr page 106-

Slt;5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

tij s Luthert con ij'dt inflammas. Pli fur orcs Tecclif'^ cicufitcïlt-tum,neccfitAtcm impofierunt Lutbcro,de rebecs ijflem copiofiut djjfrcr/di, df ver it at em tu en di. Piste initia fuerunt huiits con-trouerfiinlt;^uie inclinationem feat regnipontifieij. Sed Lutbe-rus tune nihiladhucfuf leans, autforrsnians defutur a rnutationenbsp;rit num, ne^, quidem ipfis indidgitief,s prorfus abiecit, moderat io-nem tantùm f.igitauit. Hae Cafar Peueerits, (JMeianehtonentnbsp;sleidanw ßcerumfiamfecutus. Sleldantts juop, hbroprimo,fuorum.z6.nbsp;commentarioruin def at u religionis, Carola j.Imperatore,fic ean^nbsp;dem rem..bona fdeperfcquitur.

Leo decimtts PontifexRomantts mifisper omnia regnadipdo-matts omnium delieiorum expiationem,acfalutem seternam podi cebatur,interHentupecunu, quaquuq^ dar et. Ad eamq, rem,quinbsp;mittebdtur qus!florcs.,ae huitts tanti bcneficq prxeones^amp;raria pafnbsp;ßmper omnesprouineiaseonfiituerant.neeidmodb, veruetiamnbsp;editisiibelhs, dogmatafua dcfendebant.jn Germaniaprsfertim.nbsp;Plane verb eondonationempeecatorum,nominabdt Indulgentia^.nbsp;Adhaeouis, laelc,cafeQ^rnc vefendifaeultatem diebus vetitis^nbsp;fretio vendebant. E^t turn Witeberga, quodefl ad Albim op^nbsp;pidum Saxonite, eJMiartinus Luther us ,theologus AugufinianuStnbsp;^^nno falut 'is humana 1517. Is eoneiontbus iiris,^quAftoruntnbsp;libellis excitatus,quu vider et vulgo crediquodilliiacîabat,cccpitnbsp;monere homines agerent prudenter,neq^ mere es illas tanti com~nbsp;parurent, ^updenim hts rebus impenderent,multopo(fe colloearinbsp;melt us.Et autem maiore eumfuclu, rem ageret pridie Calendasnbsp;Noaemb.Ad t^rchiepifeopum i^loguntinum, AlbcrtumBran-deburgieumdatis Uteris.quidtlU doceanîexponit, (irpopulofeefnbsp;indul^n ß' porftfim qucritur,quafipecunia comparât is illis d.iplomatis denbsp;utu-nm. faluîc nihil amplius dubitare debeant,quafi nullum pof it admittinbsp;tantum feeltu quodeiusrei benefieio non ft condonatum.^^uafnbsp;eormn

-ocr page 107-

MOSCOVÎTÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8/

ttrn à)i'imamp;,q:iï crucietur ignipnrgAtorh/nnuL'ic ntiTü'niu-s in ar-culamßt inic^lta-, in ca-lnm eueßigif} ßtkuolh .folHt£pænis .oßen-dît mandatum eße ChriHi, 'vt doccatur E.uangeliumFßßopa-rum eße proprium munua,'vtrecîe popnliim erudiant. Commonc-faeitigituroßtcij.ß^orat'vt profua autloritate libellos éditas a- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x

bolcrt iubcat,(ß dcclamatoribus Ulis melt oreßquirationem prst-cipiat^negrauius aliquodex eo dßidium oriatur quod omni nofuturum fit nifi eoerceantur .Cum ijs liter IS 'unamitt ebat themata, quanuperdtfiutandicaufipro}ÿulgarat.,numcroad ^s-lisnbsp;nbsp;nbsp;de

purgatorio'uerapeenitentia, charitatis oßtciofieq^indul-gentß f copiose dißutat, eß quafiorum tontiones immoderat oi im-pugnatfed indagandafolitm verdat is catifia. Nam ß ad dißuta-tioneminuitabat omnes,quivellerit in medium aliquidadferrcy ß eos quibus adejß coram non vacarct.,vtjcripto fient ent iam fiuanbsp;ofienderent orabat ,ß plura eitfimodi alia.,ad qua nihtl reßonditnbsp;f^rchiepifiopiss. Similiter Paulus Eberusin calendaria hißorico.nbsp;\^nno Chrifii 1517. 31. Octobres.publicßropofita, ßfioribus F-iertu,nbsp;templi adarcem ritebergenfem aßtxa efi prima dij])utatto,do£îo-ris ijAEartini Lutheri contra indulgcntia-s,impudentißim'is men-datijs ornatas, ß venditatns a Tccelio monacho,qua édita paula-t im do^rina cœlefiis depœnitentia, ß remißionepeccatorum ßdenbsp;accipienda,propter Filium DeiDominum nofiru lefium Cbrifitimynbsp;repurg.ïta ß illufirata efi ßpofiea, lux reddita efi, multis alijsnbsp;quoq^articuUsdoctrina neccßarisi in Ecclefia DeihacleniesEbenes Longurn eßet plurcs horumfimiles tefies Euangilicos.in medium prodttcere Satis hinc patet quid Lut herum., créât um l itte-berge_j ^.^nno Dom. i 3 i Fheologia doclorem ad pu-rioreni dacirinampopulo Deiproponendaimpulerit. ß^tn etiamnbsp;ffit Pontificijs teßimonia petamtisße primordtjs renaficentisnbsp;in Germania Euangelij. Primus aut em Erafimtss lioterodamus.,

CPl 4

-ocr page 108-

«8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLO GIA

ßtoßculotheologoru princeps, h.tsrei ißimc/iußis Atfj^occiißar.Vi referepißolArtm libro 12. ad e^lbertum Archicfßcopum Mo-gu'/itinjef^firri. Spe^andifnnt in quit JiaitM malifontes. CAïundtisnbsp;on er at us eß confliltttionibus humanis, oneratus efi opinianil us^nbsp;Munachi (ßdogtnatibult;ßholaficisAyrannidefiatrummendtcanttum,quinbsp;fint ßtelht eße dis Ro^nanst : tarnen eo potentis. ac7nultitudi~nbsp;niseuadimt, •vtipfii Romano Pontifict,atq^ipfisadeo regibusfintnbsp;formtdabtles.His.,cumpro ipßs facitPotifex plus quam Deus eft.nbsp;Inhis, qiixficiunt aduerßss eorun^ commodum, nonplus valt,nbsp;quam fomnium.Acperfiidtafionte iam cæperant omifo Chrtsionbsp;ttihilprAdicare, ntfifiianoua^fubinde impudentiora dogmata.nbsp;De indulgentßfie loquebantur, vt nec idiotæ ferrepojfent. Hisnbsp;eiufmodi multis rebus .patilatim euanefiebat, vigor Etiangelica.nbsp;doHrina. F.tfuturum erat,vtrebusfimperin deteriusprolaben-tibus,tandemprorfus extingiieretur illaßintilla chrißianapie-tatis, vuderedaccendipoterat extinciaeharitas.Ad caremonietsJnbsp;plus quam ludaieas.ßmma rcligionis vergebat .Hacßfiirantnbsp;déplorant boni viri.Hac ipfietiamthecloginonmonachi,^mo-nachiquidam,inpriuatis colloquijs fatentur. Hacopinornioue-runt animum Lutheri, vt primum änderetfi quorundam intole-rabili impudentia opponere. ,^uid enim aliudßfiicer de eo,quinbsp;nee honores ambit, neepe cun iam cup it? Außis ß de indulgentiijsnbsp;dubit are : fid de quibus alq prius, nimis impudent er afjèucraue-rant. K^ufus eflmoderatiusloqui,depoteJlateRomantpontficisznbsp;fed de quaijli,nimis immoderatepriusfcripfirunt.Aufusefl Dho~nbsp;ma decret a contcmnere:fid qua Dominic ani pene pràfertit Euan-gelqs. K^ufiis efl inmateriaconfifiionisficrupulos aliquos difititer e :fed in qua monachifinefine tllaqueant hominu confiientias.nbsp;Aufus est ex parte negUgire ScholaPiica decret a:fid quibus ipfi ni-wium ti ibuunt^ amp; in quibus ipfi nihilominus inter fie dijfintiunt:nbsp;pofiremo

-ocr page 109-

MOSCOVÎTTC a;


iamoiim frohatos authoreshabcrifro antiquatis^ttioinjàcrts co~ ciontbus,minimumaudirideChrijîo ^deVote^ate PotifictSideo^nbsp;ftnitnibus recentium fere omnia. Tit am orationem iam falam.,nbsp;^uiiifln.adulationem,ambitionem acfucum frafeferr edits imfu-


Scrifßtautem mult a tmfrudentermagis, ^uamimfiè: quoruna hociflos habetfefimè,^ Thoma non multumtribuit,^ minuitnbsp;^tiaflum 'veniarum,quodordinibus mendicantiÛfarum tribuitnbsp;uangelijs-, quodnegUgithumanasdiJJiutatoru argutiaslHanimi-rumfintharefès intolerabtles.hac£rafnus,iicet a Lutheri eau fa,nbsp;*vt ibidem froftetur alientftmus, L ouanij Kalend. Tl^ouembr.

I S I 9 C^ajfcusquoq^ita ^nno i s i i Francifcus'Dux^quot;*-^'^ Kalefus.RexGallorum afudBononia tcum Leone decimo.^mici-tias cofulauit^ffaccefit ab eo lubilaum diuut^dum ferCadiaStnbsp;^ui^alia Chrtfliani orbis climat a occufauit,abyfiis malorum.


quidfelucrtsfuferterram, eritfolutu fp in ccelis.quodfiveliota minusfuiffet, quam decemfolidi, nihilprodejfe concionatifunt. ^ifirt.nbsp;Dijplicebat hic quaßus Sancl 'is Ecclefiaflits., dr cio oje-tilari de foteflate ^icarq,nbsp;nbsp;nbsp;vndehacnouifimÏs dodtrina noua.


-ocr page 110-

90 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIÄ

GcrfmmÏA'tunc Cafard aus Luth er,qui nimisAcriteriii'-uectîis eß in h(ts indulgen-tias,^ inter Aliquu 'vern, qux.dam non •vcrA commißeuit. OppoßtitßilU lo.Ecciu^,vicißimej^ hiduoßeg-gediim conßcendcruntyCorAmpopulo contentioßßime dißutAntes:nbsp;tAndern 'vtriußq^ rationes Parißum ntißxyHt 4 Sorbonicis iudica-rentur.Terum quia nonfacile fuit 'videre, cui potißimum palmanbsp;da,retur:dum cenßra dtfferiurin longufn,Leo interim longo fuLnbsp;7nine,CMiartinum damnat hareßoseßdceetußdeliumproßit.nbsp;Illeprimum amp; Pentißcc minw edoElo, adeum magis edocenduna,nbsp;WOK ad futurum Concilium appellauit. Interim quiaLeoiußeratnbsp;libellos eins incedio tradi: ins Pontificum,quAs Leer et ales vacantnbsp;atq^ Leer et a publice Fitebergx combußitdicens. Sicutfecerut mihi ßc feci eis.Hac Mafßitts Cameraeßs Canonicsts,CronicimUn-di lib.20.quod ^ntuerpittexcufumeßab lo.Crinito i f 40.nbsp;snpidtrH! Polydortisveroßc,inqtiit, libro S. deiniientoribttsreriimcap.4.-CitmLeoX.Rom.Pontifex^^nno i s i y. haberet etiamp;m innbsp;Cerntaniaprocitratoresindulgentiartim,quas vacant : eß illifuetnbsp;quoq^ vt Hit at isßudio pradiearent eas indulgenties, nón fi Himnbsp;vaiereadßalutem viuortim,vertimetiani adfuhleuadas mortuo-rum animas,quain pHrgatorio,quoddicititr,ejfent. Lum Piteber^nbsp;gapraft 0flit Lutherits, v^ugußinianns CMonachns, homo innbsp;‘Thcologia apudfuam gentem primarius, qui illudimprobauit.nbsp;Procuratoresea re valde commoti,primo quoq, tempore Rom amnbsp;adMagißratiis deferunt nomen Lutheri. Is cotinuovtLeorumlt;nbsp;contemptor accufitur,citatur,caiifaagitur :fedqHia ad diem di»nbsp;Ham,non adfuit Roma prafens vt refionderetjpaulopoH déclara- ¦nbsp;tur hareticus. Veriim quoniam eiiifimodi indul^tiarurn quaßus,nbsp;iam in odia hominum cum proeuratoribns incurrerant,permultinbsp;wagni viriLuthero,protinusadiumento fuerunt, ^-inhis Pri-dericus Dux SaxoniAdlAC in aiipfortPolidoro Virgilio, Sic à“nbsp;unv

-ocr page 111-

MO SCO VIT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘çt

itr 'ittîlU'Si'Fra.KciJctis Ciiic'tiirdinttsHißori^ Jtitlic.slil}.i].'Seßü-JWy a,nnu4 152 s. doFcrinamp;.,contra P.(i7nan£ JPcclcßiautoritatem excitAtHyVehementemugeri cœpcruTiti qu£.nbsp;resirt. Saxonia Germaniaprotiincia, ex (J^^af¦tini Lutherienbsp;gußinianuntßodalttalemprofeßi concionibia -, maxima ex parte,nbsp;•veteris Bohemorumßecliit, qua Conßantienß Cocilio damnat a, eßnbsp;Johanne Hußio ac Hierortymo Pragenß duobus, huius dccirina.nbsp;praeipuisautoribusràufdemautoritate combußis, dm intra Bohemiafines incltififuerat,excitatoris originem habuit. Kt aut entnbsp;hacin Germania denuo excitarentursoccafionem dederant, Pon-tißcattts authoritas,qua Leo nimis lie ent er vtebatur, qui in qs,nbsp;quas Indulgentias votant ^qua ä Pontißeibusdn ßacerdotqs ß a-iijsrebwßacrisconeedißolent.Laurentq Puetq, Quatuorßancto-rum Cardinalis conßlmmßcquutits, niitlo temporum ß iocorumnbsp;habito deleciu per vniuerßim orbemamplißima priuilegia,qui-husnomodoviuisdeliPiorum veniam conßeqttendißed ßdeßun-Liorumanimaseitisignis, in quodcliPJaexpiari dicuntur, paenisnbsp;eximendäfiacultatem poüicebatur,promtdgat.^iM, quia pecunianbsp;tantum a mortalibus extorquendagratia.,concedinotum erat, amp;nbsp;aquaßoribushuicnegotioprafePiis impudent er adminißraban-tur,magnamplerißj^inlocisindignationem offenßonemq^ eonei-tarant, amp;praßrttm in Germania,Hbi à multis ex eins. Minißris,nbsp;huiufinodi mortuospœnts liberandifacultas,paruopretio vendi,nbsp;Velin cauponumtabernisaleaßtbqci cernebatur-.quam indigna-ttonem auxit,quodPontifex,qui ob natura fua faeilitatem, multis inrebusparua cummaiePiate, Pontißeio munerefungebatur,nbsp;multarum Germania partium, ex huiufinodi venia exaciionumnbsp;cmolumentum, t^iLagdalenafirorifit a do no dederat : qua cu ntnbsp;t^remboldumEpifieopumeiusmuneris,quodfcrtfiummam aua-titiamß extorfio^çmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; dignum minißrum huie exa-

JJ 2

-ocr page 112-

THEO LOGÎA

rantdnde fumpta occaßone, Luther tu primum in indulgentia-rumimmodtcos quoßlam^ßrdidot nbsp;nbsp;duntaxat quaßui fer-

Sunui uientes buccinatores, acriter inueSitts eß, dat 'u ad v^lbertur»

-ocr page 113-

MO s co VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;93

Jic es Ji^ihuerunt multos annosprogrejjùs quod nulla, apud Catholi-fos,etiam in ipfi tlero,ßcHta. efl ‘vitiz tn ntclnts commutatia. iflu funt Suriq ‘verba,,eo inlibro,,cuiusefl inflriptio,, Cammentaritisnbsp;rerum in orbegellarum ab anno Dom. / s o o.'vjq^ad 1574.nbsp;lam igitur darum efl.ne f lures flriptoresin teiiimonium ajocem^nbsp;quomudo Luther itsfatali illotempore^ quo Europa Latina diu-turnioremfittm Euangelij,ferre amplius nopotuir, necDeua pu^nbsp;blicdmorucorruptelam tollerarediutiu^ voluit.Diuinitua exci-tatus vocatui^flt,vt ejftpaflor at!^ doctor Ecdefla. Dedit Chri-LittSy^^firibitadEpheflos ^..gt;4poflolua}alios quidem Apoflolos, a-*nbsp;Itos vero Prophet as.alios aute Euangeldias,altos Pallor esd^Efo-(iores. Ex quibus quidem. ht duo poflremi, ijdem Augufltno funtnbsp;ep flola sg.JAam adpaflorespertinct docere.

Fratrumautem Eohemorurn.quorumhlc vnumtotiescarpit

jf r 'ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-r )nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i •

kjïujci/^.tjth£c origo erdt.Htdjjo^^Huronymo Bohemias in cojiUo hemor^m, Conflantienfl ido quidem. ^^nno nati confruator 'ts homtnum 7quot;”^nbsp;14 1!. Hos autemhuncfqueti crudelifimeexuflts.gliferein-^‘^fl^fnbsp;ter b or urn ip for urn, dr Pttpafed at or es primum odia conuitia,nbsp;detndebellar.ceperunf.Iiqut Hufffauentes.Calicem Cana Domini de fendebant.menfllanuario^^nni 1420. Plures tribusnbsp;milhbus in puteos Cutnenfis, vbifltnt ar gent tfodina, vtuipraci-pitattlunt.Captus Caltxtinorumfcer dos quinque florenis .vnonbsp;laictts vendebatur. quorum ora iujju lufli Epi flopt N^ratiflauien-fls, amp; Baronis Sesbizoffpuluere nttrato imp let a incendebantur:nbsp;quidamvero tnfornactbus torrebantur-.alif alijs modisenecaban-tur Natum hincbellum iriteflinum.innumerabilesmortalesab-fl^mflt ,'vfq^ ad Concilium Bafilienfl, t^nno 14^2. Célébra-turn. A quo Bohern 'is 'JMorauifq^y Calix Domini efl permijfus Cuius propugnafores, Ponttfeios vocare lt;.^ntichriflianos. ficrtle-gam Ecclefiamsmeretrtccm Babflonicam. Papam'^titiihriflumj^

K. i

-ocr page 114-

94 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

ccctdctt-^

Pßti4opropheUm,falßsniir/tculisorn.uum, tllnda'VâteZdc'rj/' riA prjiditifim, poßtum^ in templo Dei idolitmßulttim paßorentnbsp;cælißAcyorumj^ 'venditorcm'veritAtis ChrißiAnx. corruptorem^nbsp;horninumpiorumintcrfeciorem, Adeo^illum ipßum de quo lohd-ttesAbbadonemßu Apolyonem,hoc eß perditorem.Hi contra illojnbsp;apoßatiCiyhAreticosAraHsfugai,periuros:quißtorumßAcerdotumnbsp;conßcrationemßujßurAti,'verußAcerdotihu0CArerentßedfuresda-tronet-, dp SAcr amenta falßa h aber ent, vt Eccleßa : it a ^ieraßd»nbsp;excidißent.Puit ilia tempeßate-, Bohernorum dißertßimut concio-natorlohannes Rohitzana^Archiepißeopus Pragenßs-, Sißßnun-doImperatoreannuente,Anno i4iS’ deßgnattia.Itfaclapie-tatd hominumßiitemporis cum ea comparatione, qua Diuinis li-teristradita esi,qult;sq^ eße in Chrißianis debetperßicue demon^nbsp;firabat,quos in error es Eccleßa Romana deuenerityAc in qua ßcele-raprolapßßt,ex: quo tempore., Confiantini aliorumq., Regum ignenbsp;purgatorio territorum liberalit at epramp;diuesfaEia.,Phoc£ Impera-tordfiagitiofißimi 'voluntateprincipatumin omnes alias acquiß-uit.Egodnquit, aperte dico, Ecclefiam Romanam, B^bylonem eßinbsp;occidentalem An qua regnatpeccatum in Spiritum Sanctum. Pa^nbsp;pam ‘verb ipßßimum\^ntichrifium.quitotßuperflitionibusfim-plicem Dei cultti obruit fineer a religioni,multa deßuo aßiuit, mulnbsp;tismiraculisplebem credulamdn ojarios error es induxit. Damo-nem in omnia Sacramenta inuafiße ,eadenß^ •vitiata,facrificulîsnbsp;qusfiuoß fccijfi, ac homines per ea, in falßm falutis conßequendanbsp;Ppeminduxißß. ^uain^errorenbsp;nbsp;nbsp;mendatio ßtmta,latua pons ad

orcumeßent. Eos qui vider entur, it a eße Chrißianos, vtipicins Petrus, viuiis habendusfit Fetrus.rerÜ Chrifiianum,aque eßfie in-tietii difficilem, vt cum cornibus aureis in ponte Pragenfi ceruurn.nbsp;Sacerdotes omnes quidem eßfieraßos fiednb omnes Sanctos,Paucio-gt;nbsp;res, Chrifiißedtat ores,pleroßq^ omnes auarosßuperbos,ambitiofis.ynbsp;lu,xu-

-ocr page 115-

MO SCO VITIGÄ?


n did,dues flot omnes quifecuq^ 'vnquam dm-

tuxurteßs¦,ßmulAtores, ocioßos, qui falfa.pro 'vcrispopuloprcpo^ Kant,'vimfoUcomienientem 'Deo,Sacramcntisyhomiwirft(p^ meri-iis tribuamp;ntßceleribus auditores ßuperent, quoru dtices omnipie^nbsp;f^f^gCKerccJßdcberent, CMionachos, Satanis. infirumciitA ,poßnbsp;mille amp; Chrijio nato ai?nostcum foluendtts erat idem maltts,ad op--elaufira -, ejfent makficorum receptacuUj'uener'is lußra,fiipcrßi-tionis ßmulationif^ßeminaria. Omneslataad cœlum 'via tende-re,anguflam declinart. Magißratum fielera nonpunire fontesnbsp;abfiluerefobieclisgrauem eJfc.Paucosin ouile Chrilii,tamßiri-tuale-, quam politicumpcr ofiium introirepauci^imosßuts oßteijsnbsp;fatisfacire. In omnibusßdem 'oiuam extin^am ejfe,caritatemnbsp;refrixilfs. Vt rcminpauca contrahamßieebat e([eEccledam¦,‘vr-moderat a dominationi ip for um oppofuiffcntfalfis dodrinis refii-tißent,'vitia reprehendißnt, quorum omni feculofueritcundis'nbsp;iods,aliquis numerus. Sedquipropemodum omnes ,'velinterime--rentur, -vel 'vita confidentesfia,lat er ent occult i, Plura eiufmodiynbsp;pro ea qua polltbat facundia, in medium adferebat.Ecclef.e capti-uitatem demonßrans,acidentidem illud Angelicum auditoribusnbsp;cumannisfuperioribus, turn 'itedo i 4 s i. poferioribusq^in-csilcans. Exite Babylone-) exitedti‘.nepartiripei ftispeccatonumnbsp;plagarumj^ dus. ßua dum fqpdnunc Pr At res,more chr ißiano^

-ocr page 116-

9lt;î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE OLO G I A

rumpnfco vociintur.,dtutAcitè,ferpend€rent:fulytântmosîîlo-rumnouncogttAtio-.aliameffè 'uiAfilutii, amp;angufliore adcœlun» portAm^pr^aterearn o^ux. ’utdgo crcderetur quArendAW. lgiturco~nbsp;gnitts EcdcJÎAitAmin dodrinAquÀm -moribtts ’vitqsinAliudpo-puliDeicorpus-,metuAterniexitij14^6. coaIuc-runt. Pojlmddum recordAtiexemplo ^^poßolorum^quifiduntnbsp;lt;dM.AtdnAm,perßdo IudA,certisßrtibttsßurrogArAntdpßmetßbtnbsp;mifiißrot Eccleßx,ex qutbutpurum EuAngeliumAudirent^eodemnbsp;prorßtf quo illimodo creArunt, td quod ab Ulisfuel um Anno dccimtnbsp;poßfiteßionem À CAlixtin 'is,mAgnA cum dcUberationeßdmAiorenbsp;cumßductA .perßAßDeum moderAtoremßortisfuturum,quAbo-uo conßliodnnomineipßttstAceretur .SegregArunt Autem nouentnbsp;nitro s, omnium teßimonß or n Atos-, e quibus DiuinA m Ate si asßi-meret,quosreciores eße fia Eccleßa njellet. Er At etiAm ih Artulanbsp;duodecim conuoluta, in nirnAm eonieti£,ex quibtts,nouem vacuisnbsp;^Att»pSr,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inferiptum •verbum Esi, 'voluntAttsDiuina iudicium hube-

*frßtrls‘* bant^quA tribus obtigere niiris .-Adolefcenteßngulasßngulis por-jfuti nbsp;nbsp;nbsp;rigente. Horum igttur or donbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Adhuc dur At, ^cœtus mAiorem

in modum exereuit. Medullu Chrißlanorum, a quibußlAm appel-lAtus. Ea pietai,modeßiA-, chAritas, cocordiußoblrina^ inter eos puritasgenitrix bonorum morum,AntiquA illa dtßtpli-riA. ty^ultAßmper mtlu ab aduerßrqs, njirtutibus ipfirum quatnbsp;imitarinolueruntinuidentibusperpeßr.bis •vero exiliu. Primuntnbsp;Anno I 4 S I. EiediCM-otAuiA,AMAthiAPegeHungAriairtnbsp;VAlAchiam . Deinde i f 4 !. lußi ex Bohemia excedere-,FerdUnbsp;nandiPegis mAndatu, deuenerunt in Poloniam. Inter ßenioresß-cundi or dints-, quoshAbent. 12. njt primi.4. EiufdempoteßAtisnbsp;officy ß RohitA •vnus eßycuiusferiptum tdUoßeus ridiculerefellit.nbsp;Bed nos de Fratribus, libris odo copioßus ,quosß iße homo, quidnbsp;tredant, qtioriitiJ)eHmt:ßAiitj'uti^ viHAnt à'tiTnint interfeco-gnt

-ocr page 117-

MOSCOVITICA?

gnofcertt.melioi'ajpero deilüsfintiret.Fuxit De tu vt C^rumßmi-les Eccleßiis h abeam us ßiltem in nofir a SArwAttA.

CMtrAbitur Autem opinor, lt;y[îofcus,^uod Pontficam, qui •velLutherum, uelhosipjosAddocendumconficrArent,nullAhîenbsp;fiAtmenti». FerumnccRomanus PAtrtArchAtdeÿsrebusquAre-gnum ipfius, Chrifii Regnoiplane repugnans Atq^ contrarium^ démolit ur a erAnt, confit li debait : nec confiait us fillorumfiapientum^nbsp;(de quibus Chrifius ^ïatth. CAp. 23.) confiliA ApprobAjfit,quosnbsp;Denshocpofiremofieculo-, mirAbilimodoinmeJfiemfiuAm,iammA-turAm extrufit, ^indicestot uitiorum^ medicos morborumCa- rMdo n*»nbsp;th olie A Ec défi A ejfi volait. Vt qui hodieferronbsp;nbsp;nbsp;igné ( huius enim

impulfia Atq^ concefifiu., omniAgeruntur in EcclefiA )iüos omnes per-fiequAtur .quicanq^ prAuos ipfius mores corrigunt.,BAbylonemgrA-uiter AgrotAntemeurAntdodrinAm EcclefiA vitiAtAm ,egere emendAtione dicant. ItA quondam PauIus, it a CAteri lt;^pofioli.cinbsp;Chrifio adprAdicAndum Euangelium vocAtifie vocAntiextemplonbsp;pAruerunt. minime hac de re confiulto Pontifice HierofelymitAKo,nbsp;quem non ignoraruntfioc negotium extrAordinAriumtom-nibusmodisimpediturum fuijfi. Habes iam lt;^oficenbsp;vocAtos: habes vocAntem eos Deum, quorumnbsp;dodrinA veritas Atq^ certitudoArcAnisnbsp;fiandArum liter Arumnbsp;confrmAtur.

*

-ocr page 118-

THE oLO GI A

o O- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o


o o o 0.0

CAPVT 10. VE lEirNtis lt;jm:o scoriTicis..

Væ tudeieiunio, inhismentiris : nee rem. bene explanas.Chriftus enim ipfc, fimulacexa-quis egreffiis ell,quadraginta dies ac nodes ie-iunauit.-.vicitque dcceptorem prædeftinatafm corporali Diuinitate. itemteftes funt Marcus

amp;Lucas fuis in fcriptis, quid idem in monte tranffigura-tus,acdeillodefccdësdixerit difcipulis, poftquamadeos mutusDæmoniacusèturba addudus eft.Quotcporedi*nbsp;fcipuli nondum perfedi, neque donorura Spiritus Sandi.nbsp;compotcs,haud potuerut illud Dæmonium ciiccre, ipfe-met id Chriftus perfecit.Qm quidemdoniiab iifdem fu-perhacrerogatus refpondit, nonpofle id genus Dæmo-nii aliter quam prccatione amp; ieiunio expelli. Qua de can-famos etiam Chriftiani,Chriftum Dominum noftrum i-mitati,dics4o. ieiunamus hisaddentes Diuinam eiusdenbsp;pairionemamp;rcfuredioncm. Deinde ieiunium Apofto-l.orum,continentiæeaufanobis prçccptumdpontcobfer-uamus.Itein/honoreni Deiparæ ieiunamus* Quaautemnbsp;modo Apoftolicum,eodcm amp; aliud ante natalem Do(ni-ni obimus- Prætcrea ilia annua, diebus Mcrcurii amp; Veneris ieiuniaferuamus. Altero cnim horum dic,dc occiden-do Domino gloriæ confilium initum.altero idem crucinbsp;affixus eft,quæ nosmiramur.Deum célébrantes amp;vtcon-^nbsp;feruator, falutis humanæ caufà, fecundum ^rædeftinatio-neni!

-ocr page 119-

MO SC o VI TT CA. 99 licm,mortem fubiit pcipendimus .Doicntcr idfcrentcs,nbsp;quodcreaturæaulæ fuerintmanus crcatori iniiccrc. Ma-ioraveródurioraque ieiunia, inftituta-funtcontinentiae,nbsp;fubigendiquc corporis gratia.Sic cnim A poftoliis.Ego iranbsp;curro,non quafi aërem verberans: fed corpus contineG,amp;nbsp;infcruitutcmredigo.Itainquam nosquoqueieiunamus,nbsp;•quocorpusfrenemus, idcqiie fpi rinn hibiiciamus,amp;o innés Diuinasiuftificarionesfufcipiaraus. Sicutcnim denfanbsp;imbeSjConfpectü folis nobis aufert: itaonuftum cibo corpus,quod eft nubemultó craflius, præcepta Diuinaintel-ligere,ac Ghriftum veriim folem videre nequit.Citas verba E(aiæ de iciunio.SedaudivtChriftus.Væ,inquit,vobisnbsp;Scribis amp; Pharifæishypocritis, décimas aneri ac mentænbsp;dantibus,pofthabitis melioribus,Lege,iudicio,fide, cafi-tate. O cœcos duces, culicem percolantcs,.fedcamelumnbsp;'aleuorantes. Confimiiitcr Apoftolus. Neinebriaminivi-no,inquofirerror,arq; alia mala. Homoenim ieiuniofo-briusfactus,amp; aptiorfitadomnia bona opera, amp; admu-tandosaffeótus vitiofos, ftipem pauperibus dandam,cæ-teraqiie opera pacis,beneuolentiæ,concordiæ,caritatis c-xercendapromrior.Quiautem non iciunant, ii nihil ifii-ufmodipræftarc poffunt. Legimusamp;delonano, invrbcnbsp;Niniue, Aggeano , acde illo ab Acliabo indifto, poft-quamoccidir Nabotu dequealiis leiuniis. Quemadmo-dum Dauiddixit. Ctim cos Deus difperderer,tumcuranbsp;quærcbant, amp; mane ad ipfum reuertebantur ,runcquc re-cordabantur adiutoris fui. Quem orequidematquelin-guadiligebant: at in cordibus corum, non erat erga iliumnbsp;veritas,necipfi fidi,in teftamentoeinsfuerunt.Multa alianbsp;ciiisrcicxëpla^infacrisliteris repcries, Porrdquæcxepi-a

-ocr page 120-

ïoa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THE O I O Gl A

ftolis,PauîiaJ Timothcutn, de fal(ispvopbaeris,amp;dcce-ptoi'ibus ,poftcrioiibusve. uris remporibusadducis: hæc omniavosipfifeétamini,viuicapti,vtibidemaitApofto-luslaqucisDiaboIi, adeiusdcin volütatcm.PIuraibifcri«nbsp;bmitiir,qua de rcfatis efto.


AD CAPVT IO. LASICIVS DE leiunio.

Audanda fünffane ieiunia Chrißianaßabßtfiper-

M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c-____.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:n........ !.. f.____


t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^cris 3tblys tXcnifUt

nc bis std imitandum rch ci a ßtnt dcfcrttandii, a. blat» ab Eccleßaj^wfodtSta funt magnsi'vttlitAtes-.quainbsp;waximA 1 quod qs petulantia carports re-primitur,s^menshumiina,adfupera elcuatur. Keritmß eaabj^nbsp;ßdeßunt nec^ ÿ qui corporißuo pubulum ad tempusßibduiunt.,nbsp;Dei tunc Opern multbqudm ante magis implorent, non mores e-mendentfuos .nec in egentes liber altar esßntß non minus permit’-tant iraßtperbia libtdini,auAritia-ßmilem tüisßuCiumallatu-raßntßequibus lerem. i-f. Cum ieiunauerint ,non exaudtamnbsp;clamorerneorum. Et Fßiia sS.leiunauimusß:dnonaßexifli,af-ߒximusanimosnoßras^verumtunonnoHi.Siquottdte hue ecn~nbsp;ueniamusßribit chryßisiamus ,actotam ^uadrageßmam ietu-tiemus fed non mut emus vit am tn melius : rnaioris damnationlfnbsp;eceaßo nobis erit. Hac de teiunio XL*. Homilia jj. Similiternbsp;iuris Canonici Dist. S ü, ^tädprodtst h hm are vifer, In-Xitrin

-ocr page 121-

MOSCOVTTTC a;

ÎOI

quAnecedentes neebtbentes , 'ißque ad

yur art i'enatibui{ftu •venerihiisJ abïiinere à ctbls, amp; errArc_j f -ccAtU? Hahuerunt ohm Gentiles quoejueßtaieiu»ia-,vt ex He-ro4ûttlib.4. Deißäis teiunio, K^puley libr.ii. Senecs. EpiltolAnbsp;fenult'tma lib 2 alysjßriptoribitfpatet. Habent hodie Tur aznbsp;•veßerumobßruant:(^uomodo etiam t^ethiofes Chrtlitani mnbsp;India ieiunant}\^tquianequefide necjue{pe, neque earitate^nbsp;fraditrßntyno pojßtnt placereDto.Non propterietunium CMa-hometicum.vßque ad conßeElum veßeriproduHum Leonardonbsp;ChienßinHtlioria,expu^natlt;t \^nno i 4 s T ^9- lt;^aij



Camp;terumislhac corporalis exeriitatio.paululum habet utili-tat 'is-.pietasvcroadomnia'vtiTiseß. i. Timoth. 4. ^^^ejßein Konieiunantepoteß. Et Sanclus Nilus librode vitiißs S cogitation ib'us. Ad plenam, inquit animapuritate adipiß:edam,paruntnbsp;quot;itiriurn habet ctborum abliinenti/e, niß cat er a virtutes accédantnbsp;Ter ißt me hac vterq^. ^td entm iuuat absiinereß aliquot horos

animo deuores haudternere à te dtßlntien-

tem Lutheriantim'ï CÄ'lßricordu Deo magis, quamßcrificiinn f lacet. CMatth. J2.nbsp;nbsp;^uaporromißricordiaatquepietos eHift

^^oßTis, ut noltros nun c eontificios prateream? Nihil eß ill isßi- Qn.,ie, ferbius nih:l in contraclibus fallacius nihil vicints nocenttus,f‘*fgt;i tAn/tinbsp;ptneapiiriorird’gione, m.ißis auerߦ.nulltßtiperLtitroßores,

-ocr page 122-

et I am ipßmet Princess gt;ßue CzturiUortitn,


^acit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;int er eet nee 'vin-





Sauiciacaufamfuiffe ferunt, quod ipß imago


Sancta CMaria Tilnenßs, venuPle depiHa, quant tot capitibus emptam eße_j cupiebat,a Sacerdottbus diu denegari videretur.nbsp;Nec minus idem defxuire voluit intres Monachos, ver it ails E-tiangelicaamorecaptos,Anno js^^nifefugaccleria C^îofouia


in Lituaniam recepißfent.


i^^ßoru^^ OcciditidemvtiHerodes, CMacrobioteße.,Piltumßum,


8 I. exeunte, earn



adpacem cum Rege Polonia componendam, nbsp;nbsp;thoros alien ar urn


vxorum vitandos -, identtdem ab eo moneri videret.



-ocr page 123-

moscovitica:

^u^cuK^tiepoßtdeo,^Qt^xres,quantum conférant ad iußitiama-pudDeum confequendam, nßfit in ieiunante^ Chrifiiano, cor ¦fiimmifumß amoreproximiferuens,ChrißM ibidempronun-ciat.Defcendit hictelonaiuflusdomumfuam,potius quam Pha~nbsp;rifitiK.Legat quipotefi, de immemorabili iPiius hominis, in fuosnbsp;ßtbiecios crudelitate,librum ^^lexandri Guagnini de Sarmatia,nbsp;primo ßriptum Polonice, ad Sigißnundum ^^ugufium Regentnbsp;noßrum,ab k^lberto Schlichtingo nobili Germano,qui in CMoßnbsp;ceuia fiept em vixit annoswbi talia fiunt multa,extremiitfiauici^nbsp;exempla,qua Phalaridis, ty\Lez.entq, Herodis,Neronisferitatentnbsp;ßiperant.obßquuntur tyrannofiatellites, licet longa inedia penènbsp;cnecii-.qua quidem Chriflum, CMofiem , Eliam-.At allionibttsnbsp;ipfium Diabolum,aprincipio rerum homicidam falium imitan-tur. Nammagnam annipartem , id eß, viginti hebdomadasynbsp;ieiunqstranfiigtint,quo tempore,fingulisfieptirnanis, in diuerfisnbsp;tarnen templis,Camp;nam Dominicamfiuo more celebrant.

Primum autem,'vt dr ego dicam hac planius, ante 'Ppata^ lern Dominifiex hebdomadas ieiunant, a carnibus, butyro, cafio^.nbsp;ouisabHinentes,le.guminibus contenti. Deinde olio ante Fafi~nbsp;cha,^^ SanliusBafiiUtis,quemplurimifiaciunt ,pr£ßripfiße pu~nbsp;tatur.

Tertio quatuor,ab ociauaPcntecoßes, afque adfierias Pe-, tri^PnuU.

^u^arib a Kalendis ^ugusii, vfique ad obdormitionem., (fic ipßdicunt} C^taria ojirginis -, quatuordecim dies. Nos 'verb-,,nbsp;quos iPie oppugnM,quid hac dereilllud quodfirtbit beatus Hiero-^ymusin régula Monachorum,tomo quarto. Pareus cibus, tri-duanis ieiunijsprafiertur. ^J^Pulib enim melius eß quotidie pa-^i*rn,qua,ntrarb fiat is fiumere...j :nihilprodeïi, biduo triduóue^nbsp;tranßnißo^ryAcuumportare ojentremyfipar it er obruaturß com-0nbsp;nbsp;4^

-ocr page 124-

THEOLOGIA

fen faiurfdturitAteieiunium.EtiAm ex vilißimis cibls, 'vïtandi eßfAtietoi. Similiter Didicm Couarrttuias Tiletantis. S. Do-minici hiepißopn-s. Incidit. inquit, quxßio inßgnis,qux v-tinam neceJJariA non eßet an hifcruent ieiunia iure inßituta -,nbsp;fracepto Eccleßx fatkfAciant qui femel comedendo, tantum cihinbsp;accipiunt^totciharijs (ßcondimentis'vtuntur adingluuiem 'vf-que^'utnullam carnit affltElionemfentiant,imogulamimfenfißnbsp;ßme irritent libidinem excitent-, tantum cibi fument es 'vniconbsp;frandio, quantum fit tribus hominibits fat'is,adcongruameorumnbsp;fußentationem.

Etenim multurationibus ^non temerepoteß aßeuerarißo-ße homines ieiunqprsecepto nonfatisfecifè. HsicDidacus Hißanus 'uariarumrefolutionum-, exiurePontificio^ Cafireo.lib.4. cap. 20. P’bihasipfts rationes, male ieiunantium oßendit.

Proinde nobis perpetuum ieiunium eßdnquit, OEcolampadiut rfelHtfi». gt;i/t abßineamusa peccatisacinteperantia-.neuegrauentur cordanbsp;trapula ebrietate. Hefeimus expramp;cepto Diuino vel'nbsp;ttntut. dierum 'velciborum deleHum. Tametßquofineeriusprecemur,e-tiam acibis noninterdi£lis,nonfinefiueluabßinemus.quacaufanbsp;motipatres. 40^ diesantePafhaieiunioconfecraruntfedinhocnbsp;opere,necpietatem,necpropeccatis coram Deo fat 'ufaHionem co-ßituendamarbitramur,vtquidem,nequeieiunantes,neqj man-ducantes eondemnamus.Ieiunium enim ^cs.rv.v.a-itfeßßoceßixer-citatio,qu£non omnibus ex aquo conuenit. aliusfic, alius aliternbsp;ad orandum prapararifi magis experitur, alium inediaplacidio-remyaliuminquietiorem reddit. Viderint quique vteamviuen-di diet am deligant,qua adDiuina capienda magis idonei (ffici~nbsp;antur.

Enmoderatam deieiuniofententiamvniusiUorum.quiE-CMngeitci 'ymantltr, i»cap. sq. J)arii€l(i. 4 quo eaten minimi dififenti

-ocr page 125-

V O S C O VI T I C A.

105

‘dfjjcntiut. Sedfâtis eritpro omnibta, confeßioni-s Augußann ^er-gt;bA,ex cApitededifcriminsciborumbisadfiribere.VcrAdfiq’uit.i^ ¦rionfimuiatA mürtificatio cArgt;nis, -(sitolcrAre crucem^ verßiri Mnbsp;fericulis^ trumnanbsp;nbsp;nbsp;afflióiionibus.Huitff ge-nerii obedierttiae^ '^**quot;*'

cultM Dei,ld}* ogttsßirttualeßctit do cet Pßimus iSAcrificium Deo SpirtHit contribulÀtu^s .Docemtts pramp;tereA aliud genta exercitio^nbsp;ram neceß'itium eß'e. ^uilibet Chriflianasetiantcofporalidißci-pliKa,laboribuSite}'np£rantia,meditatione Diuinarum rerufn,amp;nbsp;alijs excrcitijs aptis xtati, cohercere carnem debet. Horumßmsnbsp;prcpritts acpraximta eße debet, nefaturitas aut deßdia extiwtt-let aäpeccandutn : (ß vt mens admonetur, ß^'ßat aptior adaße-Utafpirituales.Non eflßentiendum, hac exercitia cultus eße, ^»2nbsp;mereantur remißionem peccatorum ,autßatufactiones eße. Etnbsp;hac dißciplina debet ejß perpétua: nec poßtnt praßcribicerti dieinbsp;pariter omnibus.

Itaque non 'uitupcramus ieiunia




nibüs huius vita deleFlationtbusßeruet. Secundo ieiunandurn do^ cemus,cum-tcntatio ingruerit ebulientibus carnis eocupifccntÿs,nbsp;amp; regnumfibi tn corpore vendicantibuSyob nimiamrerum abun-dantiam. Tertio,vbivcltotiEccleßanoßra, vclpartieittsim-tninctpericulum,ac neeeßiEUyoboriturg^perßeutioabimpijs.

Tum vnanimi conßnßi conflituitur tempus, cjuo ad Deum omnis mißeratton'ts par entern recurramus ieiun:^s (^pradicatio-

Sed in ieiunijs nulla cfl npud

F

-ocr page 126-

c

io6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGTA

nos efcidentorum dijferent'u, vt nlios mundosMios imintusdos^!’ ^f/rophanos habeamus. nihdominus iuxta regionuni confuctu-dines, hominuntj^^ (juibus cum babdawus rationem quibufiun-queill'i vtuntur (fiaientis, c^uoüetempore,fjfidemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nesfiumu-s

eontentinecuifimtis offendiculo,a,ut tumultuam occafio. Exhif, euiuis colliger é licet,c^uafit Aptideos qui Euangeltcifitue Luth er tnnbsp;ni cognominunturieiunandi rittio. Et tâtnen ^^ofictts 'vni exnbsp;eisidemprofitentiKohitiH, inuerecundo oremendAcium obfiit.

^uodßqutsnoßrum libertate Abufius EuAngelicA,fiuum quoti-die AquAliculum amp; cibo nbsp;nbsp;potione ud fiitietAtem irrtpleAt, quis

hoc Ësei timens probauerit ? Eq enirn, tllorum ntAndAtorumme-moresfiemperfiant,Cauete,nequando grAuetur corda vefira^cra-puladE ebrietatç^j. Item, ne contridAte Spiritum Sancium, qui in vobis esi Et ‘vnufiuijque fiiat vas fimmpoßtdere^:nbsp;Eraterea, vt vacetis ieiunio precibus, rußus. Cum ab-Prirent,! ^^ttts fucrit ab eisßonfits,tunc ieiunabunt. Adhac, approbamnsnbsp;•ie ueuiate^ nos Vt Dci miniïlri in laboribus, in itiunqs. idem, In vigilqsnbsp;fiepe,in fame fitidn ieiunijs fiepen 2. Corinth. 6-(^ii. ^uodquo animo fecerit,docet 2.Eheß^nbsp;i ytnofimetipfiosdnquit^pro exemplarinbsp;txhibeamus vebis , ad nosnbsp;imttandos.

* *

CAPVT

-ocr page 127-

1

Î07

o c o o


CAPFT II. DE LIT^RGIA ET SAJTCTIS iauocAüdü.



Vod tu dc prccationcfcribenSjSandos in au-xilium vocarenegas,ncc Liturgiam audis: ad hæCjCtfi iam ante refponfum fatis fit, tarnen,nbsp;hïc etiani breuibus ageraus,Situ,qutgt;dele-dam ouem decuit,infundamcntoChnfti æ-


(I


dificio aefepitnento Apoftolorum pcrmancrcs, nequa-quam eorundem mandata violates,quæ fi violas,non tan-rumhædusvcrumetiam raptor es amp; lupus. Etenimhæc in E Liangclio dicuntur. Qui ouile tranfeendit, is eft fur amp; la-tro.Itcm Saniftus lohannes.Ex nobis exierunt, fed non e-rantexnobis,alioquin. mâfiflent nobilcum,Rurfum.Qiiinbsp;non permanetinDodrina Chrifti, is Dcam non habet,amp;nbsp;eft Antichriftus, memêro igirur illius q uod Lucas habet.nbsp;Speruerehune, Chriftumqui Apoftolus Ipcrnit, Cæte-terùmqubdàMatthæo lcriptülegitur. DominöDeo genu lied es, achuicvniferuics. Verba funtChrifti ad Sata-nam.Iamctiamfupra fcriptumànobis cft,fasefle veSamnbsp;dos inuocemus. Dc Liturgiafaris in Eiiangelio perferi-ptum.Deinde Sandi Apoftoli atqucPatres,amp; ptcceslt;5c ” 'nbsp;modum eins obeundæ conftitucrunt, nifi forte eam,fim-plicein panern,amp;vinum cfle cxiftimas.At quomodo mortis Domini memoria rccolctur,nifi cclebretur Liturgia.?nbsp;Apoftolias eniamepiftolaadCorinrhios, inquit. Accept


II


J;


1 jnbsp;'f


i

-ocr page 128-

îos: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGTA

â Domino „qucrd etiam tradidi vobis. ncmTCDominunï GJ qua prodirus cft node, panem acccptiim benedijiiüc,nbsp;£rcg.i!icae-diAißc,accipite,hoc eff corpus meum pro vobisnbsp;frangendum.hoc Licite in mci mcmoriam.Simi!irer amp; ca-riccm. Hic calix, nouaeftlexin nico (ànguinc. Hocfacire..nbsp;amp; vbicunq; biberitis -, mortis Domini memoriam colite.nbsp;Similiter lefus Chriftus-, antequàm pateictur requiekësnbsp;€um.i2, difcipiilisfuis,allocutus eos eft.acccptunrque panem,didis laudibus frangebar,, iifdemqnchifcecurn ver--bisimpertiebat, Hoccftcorpiis meum, quod vobis fradi-tur,hocinmemoriam mci facite;Confimiliter amp; calicenrnbsp;à.cænadiccns. Hicealix,.noua lex meo fanguine,quipro)nbsp;vobis profunditur. Ita.enim apud Lucâ,Mattheum,Marinbsp;cum. loquitur. Hic eft languis meus nouæ legis, qui pronbsp;multiscffunditur, propterrcmiirionempeccatorum.Ad-uerre ergo animum ,vt non poffit fieri memoria Domini,nbsp;nififitLiturgia. Quod vtfuos difeipuiös facere doceref,,nbsp;prcccs ad Deum laudans Gum,tam hîcquàm Lazarunxex-citaturus habuit, quarefiquisLiturgiam non obit,isnon'nbsp;rccolir mortem Domini: cftquc Anrichriftus amp; euerfornbsp;fidei Chrifti^næ.Ad hoccl'cdumillud vasait,omnia pura*.nbsp;fieri finguine fecundum legem,necabfque efFufo fangui-neefleremiflionem. Quacunque veró’re commemoratio peccatorumagebatur, non fiebat corum abfolutio fine (anguine agnorum,arque caprarum,rum’dixit,ecGc vernet, vtfacial voluntatcm tuamó Deus. Primum aufert,.nbsp;vtalterum ftatuat, qua volunrate.idefl:, oblatione corporis Chrifti Illuminati(cmelfumus. Percipifne quàm dignum fir,vrLiturgia obferuetur atq; audiatur?Quod fà-cexe;d'etredantes,.h3ccfequitur comminatio. Volimtari c-pcccaai

-ocr page 129-

10 lt;»

j!fCCCantibu5,inquir,poftaccGptamrationem amp;veritätcni non relinquiturhoftia pro peccato:fcdmanct cos tern bills expeâ;anoiudicü,amp; ignis Z.clus,aducrlarios dcu.oratU'^nbsp;rus,amp; cætcra..



AD CÀPVT II. LASICIVS DE INVO-cationc Sanclornm, M;iffa,5c Cæna Domini.


ter Deum. Ne id dtcam .fateri Auguflinum.nefcire morfuosc^utd hicaz^atur. cap. is. Igt;e curapro mortu 'ts. Commemoratum etiamnbsp;antehoc eft.vnicumeße noui fœderis fec^ueflrum^ cuius glortamnbsp;x'^ojue officium, transferre adfancioshomines nefM. idem^ à di-f iphnis, de ratione precandt compellatus, non vllum fanNumfnbsp;ßdEliim Patremcoelßieminuocandum eßeipßsdoiuit. Inucct-^^^ßßtibijfdem,ab idisde iiuibitsiriAU 'ußl.itrom amp; Stephx--

-ocr page 130-

no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎ-A

»0 msn'turtsfuit.nonfucceßtt ilia, diuiti epuloni Ahr ah ami inuo-catio.Porrofquiinuocatd Diuis, voti copotes fiunt:no efl ideo hoc hencficiumdpßs ‘vendicandii.Homo aiefanus^hominem ahfcntemnbsp;njtfe iuuet inclamat :Deus nuntpuaociofu'Spraflamp;t. Non Moifesnbsp;dédit vobis ^anemfed Pater me iss lohan. 6. Inuocat Pomu gt;nbsp;lus loaemyquo SabinoshoßesarceretyRomanorumfugamßßeret.nbsp;•vtLiuiUslih, i. memorat.^^dyetßitaacciditmoneßtamennbsp;credendum a loue,ßd ah loua Deo 'verb, die ente altcubi. Egofla.-refacio,,^infugAmconuerto-. amcßtnt corßliafp auxtlia-.qui-queiam quarta APonarebia fundamenta iaeiebat ^llam Romano.^nbsp;rumviÊtoriam pro feel am fmßfe.Huius enim fol ins prouidentia,nbsp;regit ur mundus. Nec quia Help is Ule tn Aß tea, tefante id Plinionbsp;lib. S. cap. j6. Conßeclo leonehiatu mtnari^LtberumPatremnbsp;inuocabat,,eius opeliberatus fuiffepericulo credendus eß, alius hocnbsp;auxiliumfuit.Deus,inqutt,prateritis atatibus, permißt omnesnbsp;gentesfuis ipfarum vijs incederc. tametß nonfe reit quit, non te-ßatum benefaciendonob 'is, Aclo. 14. item 17, Deusnonmani-hus hominum colitur, alicuius rei egens. ^uttm ipfi det omnibusnbsp;•vitam, eß' habt tum ß omnia, ad Eimotheum quoque cap. 6. De-tss viuuSipraß at nobis abunde omnia adßuendum.Adeb vbiquenbsp;acfimper,u vnicus dominator,dat omnia omnibus mortalibus.nbsp;^uamp; inepte (ß imperite profert APofeus ex arcanis Chrtßiananbsp;reltgionis,quaß denobisßripta, ea pratcreo.lAam alt er candi nonnbsp;tßetßnis.NumpatribuSjßmplicißima LiturgiA,(voxeaminiße-riumpublicitus exhiberifolitumßgnißcat} ä Paulo ßtribus E~nbsp;ttangelißis deßripta,addere quidpiam licuerit, dehpe in preßen-K)hd tRnbsp;nbsp;nbsp;}2Q]i dtßuto. Extat enimrégula vniuerfaits.Erußra Deum co-

li doclrinis bominum.extat ß alia.Hihil vcrb 'is Dci addendum, tbtm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihtldetrahendum effe.Non fecit hoc in antiQualege C^Pofes, non

siaron^necvllffpPropheta.ppon eßenim difcipulus fupramagi-, ßrum

-ocr page 131-

MO SC o VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îrï

eumquidcm t.ilcm.quinsce(JkrU non omißt.Ciirigitur hoc in nouA L egeftcerct Baß liters, Gelaß us, Innocentius, Tlrbanusynbsp;GregoriusPapA?7lt;{oiiinit{-(Autein,quodquù horum Caua Domini,deßuo Annexait tlicgloria in excelßsJllt,Surßitm corda.alx:s.nbsp;Te tgttnr.J^iddarrt, Saneltss Sanaas. Alifis.aqua-vino mßcen-dam.alix-s ignem,clara luce excitandum cenßuit .vß^^ eo, vi ho dienbsp;res Diuina.fgt;arumdißeratrttibus,a CMoßatco illo facrificio. Etnbsp;quidem omnia Latine apudnon Latinos, Germanos ,Hungaros,nbsp;SarmatM.7^tdadnquit,ahinitioomnialc^ßmpliciter myflerianbsp;à Chrisio tra dit a, inter ApoLiolos tra J?ab ant ur .Nuda omnis C£-remoniarum ratio ,plttspictat'is habens quam apparatus, auxitnbsp;inde h AC my fl eria lacobtts Hieroßolymitanus Antilles, Auxit Ba-ftlius,alqq^ aliaßtbinde tnïiituere. HacPolydorus de inuentori-bus rerum,lib ƒ cap to. Egregiamlt;verbprccationcm, memortttnbsp;oblatißernelpro peccat 'ts hominum Fitij Dei adiunctam. Ofliri-mus tibiDominecalicemfalutaris-.tuamdeprecantes clemetiam,nbsp;¦ ntt in conflteclum Diuina mai ell at is tua .pro noflraflFi otius mtin-dißalute,cumodoreßauitatisafleendat. VeniflanElificator omni-potens£tern£Deus,benedichocßacrißciu,tuoßanPlo nominiprseparatum.Suflcipeflanclatrinitas,hancoblattonem , quamtibi offer imus ob memoriam pafionis, refurreciionit (fl afcenflouis leftnbsp;ChriLti ,(fl tnhonorem omniumfanUi or urn. Scilicet, ojferendo,nbsp;nonautemmanducandoatq^bibendo,rnors Domini recolitur : amp;nbsp;Deoparandum est aliud,pr£ter ipßimmet Chriiium facrificium,nbsp;quod in cœlurn perferatur-.atq^calix pro mundi flute oflerendusnbsp;eidem O imp!etatem,eo minus tolleradam quod ojerbis,memorianbsp;'vniciilltft^ facrificij refiicari dicatur : reipfa aliud epane amp; vino,Deo offerendum conficiatur. ^od etfl 'fiuguflinus quoquedenbsp;fde ad Petrum cap.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eccleflam Catholicamfacere ditat-.tamen.

C-nfon

tbi nihilhorumquahtcaudimusmeminit.Scdid tantum. Inißo ' P 4

-ocr page 132-

THE or O GT A




rnentecapti.Sußipe Sandle Pater at erne Deus. ijAne immaeuïi^ tam holiiamequam ego indignusfamulus offero tibi pro innume-rabihbuspeccatismeisßd^pro omnibusfdeldus Chnflianisynbsp;'vitiis atquedefunEiis. vt mihi fl idu proficiat adfa Lutem in vi-tarnaternam horrefio hacreferens.,quihus tmputus fiicrifiuLus^




fie pro mundi pec cat is tarn prateritis qudm futur is Deo eb t flit', nullo omninofuper hac re accepto Diuino mandato. Adhac negatnbsp;homines.expiatos àpeccatts effi corpore Chrilii-.nifiidololatria






propitiatoria excogitauerunt. ^uamobrem re^e Gtlbertus Cognatus,ErafmiquQndam Amanuenfis.ltb.3 narrationum Adnbsp;Alijfelnquit.vfum funt Canonesdiuerficonditi. Primus a Gra-tiano-.quem Gregoriusnonus Anno i z 2 j-cipojieumBonbnbsp;faci us 0 cl atius,ar citer annum i 0 0. nouis fp terribiltbusnbsp;blafphemfi auxerunt. Eerifitme id Cognatus. Nam quid? an v/la


matorhacblaffhemiafingi potuit,qunin Canone Miffalis Craeo' uienfist


-ocr page 133-

tel'stcr.vtiicccgisL he.beas.érbencdicash^c elo/îsi^quet tibi offe-rimmpro EcciefintuA.Mementofimiilorum titorum,pro quibin tibi offerimits, velqiti tibi offerunt hocßacrißciumlAudis, pro re-demptioneanim.'irumßiArwn-proffeßilutisi^ii'icolumitntisßteijnbsp;memoriam vénérant es omnium Sactorumtuorum^ quorum merit is precibus'peonccdits^vtin ornnibits proteciionïs tu.e mtinia-


murauxilio.Hanc igitur oklationemfcruittstis noßrie, qtiffu'/nus


flacatiisaccipisis,benedicdam acceptabilemqffacere digneris, vt nobls corpus fiat, Filij tui Domini leff chrifiiiittbe hnc perßerrinbsp;permanus AngelituißinFi-iinßiblimealtäre twim, in confieFi»nbsp;Dinina maießatis tint, vt quotquotex hac alt arts participations,nbsp;ßtcroßinelttm Filqtut corpus ßanguinemßumpßcrimus, omninbsp;henedicliane cceleßi ^gratia repleamur. FFamp;cfiacroßanFia com-








-ocr page 134-

114 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÏA

tntmm^argentiiignïscUrA dieJplendirlOculos Aures^^ IpeSÏ rumprAßringieJ^fAcrum venerAbile midtis ctrimy tß fit: Hisnbsp;ßmplici mydy,nulliitt orgAni fgt;!tlfit,fiot3om?iibuiSAistii, pur is Adnbsp;foU ’n Deumgrecibtts.gerpAttcis ritibiis,re Diuin t, menfA infirA-tAficAgitur y'vtetiAm prof Anns ig/ÀfietAte hjminum moucAtur.nbsp;Jn M)fiou '!A( vt me cigUAdAm docitit^ 'vtr eximius D tnielPrintz-^nbsp;T^btlis Sleßus, ^^nno 157$. Ab ImperAtore C^iximi-It Ano, ad hunc ipßm CA'tofcoriim Dttcem legAttoncMy fl Anbsp;tXAdyto pArietibftsAplebedtflinilo foras prodiens-,mAntf in capi-te caliccm tenet populoflexis CApittbusHojfodipomtlui id efl.,Ky-rie eleyßn 'uocifirAnte .^^od (fitnnoflrARufliaz/tdi. Deinde pernbsp;J Alias, in idem fAcrArtum redit fores. Eodem^^ rurflts ad SAcrAper-

Agenda egreflo, pAnem fermentAtum cum 'uino rubro (tAlibtss tnim 'vtuntitr)confecrAnte, cAnunt doéîiores tjuii^, linguA 'uulgA-ri vnA cum tlero, Addentesfmbolo Niceno hac ’verba. Et in Spi-ritum SAnSlum,'verum (f 'viuificAntem, qui ex fAtre proc editsnbsp;quem cusn PAtrenbsp;nbsp;nbsp;Filio AdorAwius. Durante liturgia, populuf

identidem cLira 'vocerepetis Flofiodipomilui. Si rubrum dcflfvf-num fliccum expomis expreJfimflAccisqudifda rubristingut^ vino aquirn cAlidAm,quodtAlise latere Chriflifluxerit, infun-dunt.Panemfacratum CAltciintritum, cocbleariargenteo., è ns-nibusmyflacalicem tenente hAtiriunt,quem puerulis triennt-buiflac dicetesingerunt : Tdo kriflouo przimite, i Stocz,nikA bs-flnertueho vkujftte.idefl,CorpusChrifliAccipite,(fi‘exfonteim~nbsp;mortaliguflate.Nam verbis confecrandi earn vim tribuut. Seri-bit loannes Faber, vtpoflquam prolatAfuerint,-creAturamcreAgt;-tori cedere exifliment. ^if)d,flvereflt, quaro curnou ceflit crea-regt;it»uM tori venenum,ACMonacho Dominic Ano Senenfl,pecuniacorrup-*quot; f*rra. ciAmincalicemimmifrund^nnuserat I i }.)cum Hen-ftSii. netts J. ImperAtorflAuflojAcrtvnentoperqtsSi quisid,quAm‘

-ocr page 135-

MO SCO VI T IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïT5

ttü Tiifioncïs nientibui negatteri* y isfâciüt licel eins rtietiaTn ho~ dte fericuluni : 'vbi 'uidemns no»Jpeciem tintin» •vininbsp;KÎs ßd igßtmmet 'vinumnbsp;nbsp;nbsp;ga.nem perntancre inßcramcnto.

^npdCMofcinoneircunferuntiita, 'vtilatinifilent. rereErsfi-ttmsRot-erodamns yAdlodocumDeciuni Ub. epifio. 22. Nullunt ÎKquit, rcperio locum in firipturis Diuinis, vnde certo confiety A-pejlolos confierajjèpanemnbsp;nbsp;'vinum in carnem Icngutnem Ho^

tntni.^lib.26. AdCutbertum.Nuficj^uAminCAnonicis literisin-uenitur iifbi Apojloli certo conficrauerint corptss Domini ficut nuncconfierAturinAltari cxcepto vno loco. i. Cor. ii. ^tA-meninio. CAp.vndeßuxerät hic faulifirma ynonvidetur Agi denbsp;eonfiecr Atianefilter dot aU.P Anem liturgist defiinAtum, epuerne^^ nje,nbsp;tulApinfiit,PrAficurAm i^îoficiAppellantyopinor À Gneconbsp;oblAtione, in cuius circuitu ^fiuprA crucem h^c le^ntur. Icfiusnbsp;Ckriftus Cz.Ar gloria. Czar aut em Ulis nomine à Cafiare deduHo,nbsp;Rex efi:amp;hunefibi ijiiofius titulum vendicat.PeraëlofiAcro.panes, ex au I o usfitnt particule, excifia, ajlantibus difiribuuntur.nbsp;^ua autemfiuperfiunt confiecrata-.aain 'vfium,peregrècuntiumnbsp;Uxmorientiumficruantur. Tum enimfinjîulumt'vinofiuperinfiufinbsp;emollitum^t^U-iJiquoddam uiatictim expethibus datur.Hacpait-cis lecîoris gi'atiAyde liturgia i^iPoficouitica. i^t vero Fratribusnbsp;Rohémis,partisnbsp;nbsp;vinum inficrafinaxifioc album velrubrum, PrsfttrK

àlleinfiermentatus ,amp;ctriticeus, corpus fiunt ^fianguis Domini.

Fion miitâîisad verbafiicrificuli,fiuisnattiris)alioquifiacramenta D^tnixi, ejfiedefinerent ; ver um ideo^quiatum ea Chrifius,idejfi voluit, t-dertî credituri velde lapide fiieum Chrijlui corpusfium appellafi-fiet. non natur aliter, dixereipfimct in Sinodo LipnicenfiC^dnnonbsp;r S P S. Cfirn hoc anaiurafiianonhAbedt,fiedfiacr ament aliter ynbsp;per atributionem Domini atq^ injîitutionem.autoris.qua facit vtnbsp;ffi^iCAciterfignificent.,reprefientent aiq^cxhtbeant id.quodejfiedi-

-ocr page 136-

116 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

cuntitr.Sedet tumen Hits in cœlis hamo Chrifin'S-.nan iUinc dntcßf-f remum diem in terras defcenßirus. quem hie ejje corpore, quihus-d.'im monßruntihtcs .,edo^i ah ipßometnon credunt, Coniuneiionc hppoflatica,confundi naturaa in eo negant, dicentiße aliquandonbsp;ahßuturum à nobis, amp; tarnen futurum nohißcumßmper,ßdem h.t-hent.Rediuiuo datum eßfe ciußmodi corpusßntiunt, quod quidenrnbsp;humanasinßrmitates ,non tarnen ipßam natur am exuerii: nonnbsp;liiuinum,‘vtvhiq^ßt ,ßedßiritualefaidumßt, ojno in loco tarnnbsp;ante quam poß reßtre^ionem fueritßurßum vere aßenderit. Vi-ßus in ccelo a Stephana,auditus iüinc loquens a Paulo , indidemß-melexßeclandus ab ornnihamp;redecalcßt. Superefi, ojt quot;jnußquifq^nbsp;prudens conßderet, numij quihacitaagunt'verba Chrijit,ßm-pliciter accipiunt,populo Euangelium, magna cum innocentianbsp;nttnciiant,^:^ntichrißiinfideles hareticißnt,in tenebris'verßennbsp;tur, t^poßülos afpernentur, doElrinam eorum violent, atq^ ouiUnbsp;Chrißi.furtim tranßcendanty.

CAPET 12. DE SANCTIS ANTE CHRISTI aduentumac deiqßdemßmul cum chrißo,media~nbsp;tor thus venerandis..

mcdiatorc lefu Chrifto incul'-wwW cas. Tuverbhæcâccipc,quætanidc Chrifto, difcipulis eius,Patribufq’Jc landis ianbsp;Bibliislcguntur. Videlicet, Deuni principionbsp;’ ' creaflecoelunaSt. terrain, omniaque quæcun-que

-ocr page 137-

MOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nz

gucvel videntur, vól vidcri ncqucunt. Deinde Adamunx cum Eua,datis ipfis vdvendi niandatis, quae tranfgrcffi,nbsp;morte funtdamnati,è dcliciis paradifi pulfî,amp;æruainisnbsp;fnbicdi. Tnm Chérubin, ignitoferroinftruiius,portasnbsp;Eden,nequisintroiretcuftodirciu{Eïs. Non tarnen ideo,nbsp;('ne id forte exiftimes)quafi quis Dei aduerfiiriusdhudpa-radili domicilium, vi occuparc pofrct:fcd vt Deus iramfu-am aduerfus homines oftêdercr A quo tempore mors amp;nbsp;pcccatum, dominata funt,etiam illis hominibus, qui nonnbsp;pcccauerant, ncmpcab Adamo vfquead Noc. amp; ab hocnbsp;ad Abrahamum,hinc adMoilcm,abhocad tempus nata-lis Chrifti. quemadmodui??Paulus ad Hebræos diiTcrir.,nbsp;Sanefi, inquit, omnes, qui fide dcbellarunt régna, confir-mati fide,nonfunt compotes promifl'ionum faódiüdcó denbsp;nobis, quiddam melius prouidentc, ncabfquc nobis pcr-fedionem acciperen t. Licet cnimquidam vfquead Chri-ftiadfientum iuftifuerint,nequccontaminati: nihilomi-nusramcnomnes propter Adami damnationemmorie-bantur,ac in Adum dcfccndebant.Cùm verb Deusnbsp;turam fuamjàDiaboliscruciariicirct, motuscommifera- dumßnnbsp;tionc,mifitnatum fuum,vtfalntishumantecaufi!,epurif-fimavirgine Maria,Pauloid tradentecorpusfumerct.Mi'' ’nbsp;fi t, i u q ui t, D e u s Fi li u m fu u m vnigen i t ü, m ulierc n a turn,nbsp;vtfubLcgc viuetcsliberarcf,vtquciidem adoptionemfi-liorumaccipcrcnt.Rurfumidcad Hebræos. Cum,inquit,nbsp;fratres patcat nobis iniandaaditus,per fanguinemlcfu,nbsp;viam nobis rcnouantcm,amp;per velum, idefi, corpus ipfi-usjhabcam vfque facerdotemmagnum,dominiDcipræ-fedum,amp;cætcra.

Hæc igiturcfl interceffio Chrifti, quonato,extitit

-ocr page 138-

n«- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T.HEOLOGIA

cura Angeloturba excrcituura cœleftium,vtLucasme-nwriæprodidit, Deura collaudantiiim acdicctium,Gloria in fuprcrais Deo, ócintcrrapax,ergahoraincsbcnc-uolcntia.Cætcrùm qusenaeffebcneuolcntia potnif, Deo horainibusab Adamo,vfquc adnatiuitatemChriftiiratonbsp;a tque inimicorid verb totum,Diuina illa corporis Chriftinbsp;predeftinatione diffolutam cft,Faä:i fiinthomines,gratianbsp;Chrifti liberi à morte,peccato,Diaboli po teftatc: ac dodinbsp;rationcra vincendi principcm tcnebiarum,amp; huius fccu-li reótorem.Itavt verbis comprehenfara Diuinamvolan-tatcrn,auxilio Spiritus Sandi cxequuti, Regnum cœleftcnbsp;adipifcantur.' Conrtàdifoluta: vitæhomincs,quifpretisnbsp;Chrifti præceptis,Diabolo fpontc obfcquütur, ad pœnasnbsp;dcfcenduntfcmpiternas.Quandoquidem igitur,ad vfqucnbsp;Chriftiaduentum,iufti quoque propter iram Diuinam.nbsp;amp; latamin Adamum fcntentiam,in Satanse fueruntpote-ftateüderaquemalus, animas iliorumin orcumdcduce-bat:Fadu$Chriftus,pro nobis execratio,illam ipfamcxc-crationemnatiuitäte, morte amp; refutedione fua fuftulit,nbsp;pacemcompoluitjiram Diuinam ob Adamum,fcdauir,nbsp;vires Satanse retudit, hominem in libcrtatem afleruit : Ttnbsp;vel benével malèagerc,quamadmodum olim Adam pof-fir.quofic,vtfcribit ApoftoluSjLausamp;honor bene agen-tcm,fallbautcmobfcqucntem,fcruor iræ,afflidio amp;an-guftiafequeretur. Prsefcripfit idem horainibus modum,nbsp;fua,Patris,Spiritulq5 Sandi præccptaexequendi, regnoq;nbsp;coeleftipotiundi.Hocetiamincoelum afcëfurus,difeipalis Apoftolisq; fuis tradidit,amp; corroborans verbi fui nuncios futuros,qubeadem alios doccrent,mandataiplis dédit. Hoc, Hoc eft Chriftura mediatorem efte:quod amp; innbsp;templis

-ocr page 139-

MOSCOVITICA.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1T9

tem pliscanitur. Venire,dies adeft nati Chrifti :quod my-ftcriumlætiannuncicîrius,gladiusignitiistergumobuer-tir,Chcrubin ab arbore vitæabfccdir.Egoautcm cibopa-radiii perfruor,àquo obconrumaciam expulfusfui.Nani imniurabilis imago Parris, fimillimaq; effigies fempirer-næ(ubftanriæcius,formaæferuiaccepit,ex marre conn ti-bij expertæ prodiir,Deus verus, qui fuir arque eft, nuncnbsp;(quod anrea non fadumjhominisgraria, homo fir. I re innbsp;de refurreclione,ifta funr Canrici verba. Chrifte, crucemnbsp;tuam,vitam noftram rcparanrem fineintcrmiirionc ado-ramus:tuamq; rerriæ dici refurredionemcclcbramus,cuius virture renouara eft hominis debilirara natura. Tnnbsp;omniporcnsamarorgencris humani, cocleftia nobis rc-duxifti. Hatcdiccndaeftinrcrcefiio,Domini noftrilefunbsp;Chrifti, Prxtcr hxc autem, plura ibi e.x arcanis lircrarunbsp;faniftarum proferre poflem,quibus tu onager non crcdc-res,vtqui nonaliter,quàmfurdaafpisauresobduratfuas,nbsp;voeem veritatisàmonitoreaccipis. De interceflione A~nbsp;poftolorum,SanótorumquePatrum, dixi antea,quiqui-dem,amp;homines erudiebant,amp;cofdcm ad mädataChri-- fticxcquendainuitabantmccaliudfundamentum,quamnbsp;vnicum Chriftum ftatucbant.Erlane, nuilum quifquc a-]ius,aitPaulus,iacercporcft. Nosquoq; indeànariuiratenbsp;Chrifti,vfq5adhoc tempus Chriftianinuncupamur: ncq;nbsp;in aliud nomen quàmPatris.Filij,amp; Spiritus S. baptiza-mur.NamomncsilliPatresfandi atq; iliuminati, homines vcluti manu ducebant, adfalutaria Chrifti prxeepraznbsp;res inteliccfu difficiles iifdem enucleabant, amp; quemad'-modum credendum fir,mandataq; Dinina præftandado*-, cebant,Dequibusomnibus,fuprafatis didumeft. Quodnbsp;0^ 4

-ocr page 140-

320 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

11 hos ncc vcncrari,ncq; manu nos dacentes fcqui, nequc daccsfalutis appellate vis, non eft confentaneum vt fcii-ptisillorni'nfidemadhibcas.Idaufeni (ifacis.dic quomo-do idcognofccs,quódDcus lit,quopa£to inTrinitatc cc-lebretur,qnaniobcaafamriiius Patris defeendciit,cor-pusaffumferit,mortem fabiecerit,renixerit,acin ccelumnbsp;alcenderitlBreuifcrni horum fcriptiscrcdas,quarationcnbsp;Diuina mandataintclliges:Certùnieftautem,ver{arihücnbsp;intcnebris,quifidemdcDeonontenef, cuias fidci haudnbsp;futurus eftcompos,nifi cam ex do£trina x'\po(Lolorum,nbsp;San£torumq;Patrum hanriat. Ex hac enim Inmen fidcinbsp;ccrnimus,ÖpaderéhaecIohanncs,Filius Tonitrui.Qninbsp;Dominum cognouit, mandata tarnen eins non præftat»nbsp;hicmendaxeft,ncceftin co veritas, vfpoteobcoecatusànbsp;tenebris. VtvcrónonvidcrcLcgcmDininam tenebrænbsp;funt:italuxcft,fi quiseam ciim intelligat,tumvidcat quainbsp;quoham modo fineadminiculo« fine fcriptnræ,fiue alte-rius,quiinviam inducatpcrcipicturÆrgo bcati Apofto-li,Sanâ:iq;Patrcs,pœdagoginoftri, ncccffario honoradi,nbsp;inuocandiqj funt,lcriptis illorum credendum, ex iifdemnbsp;doâ:rinæpctendæ:qui,fî in numéro feniornm manu nosnbsp;ducentium nonponerentur:confequcrctur id,vt ncquenbsp;hisquælcripfcrunt crederetur, neq; dodrina ex illis fu-merctur. O te hominem àSatanaafflatum,actui ipfiusnbsp;deccptorcm.Id cnimficret,vtomncs homines, tanquamnbsp;iumcnta,expertesintellcduseficnt. Animum igitur ad-ucrtcadhæcChri{l;idevobis,apudIohannem diéla. Nonnbsp;mißt Deus Filium fuum in mundum.vtcum iudicet, fednbsp;vtfcruetmcueisquicreditinipfumcondcmnctur.Atquinbsp;non créditais iam iudicatus eft,quôd nô credat in nomennbsp;vnigeniti

-ocr page 141-

MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I2I

vnigenitiFiIij Dei. Hæc eft au tem condemnatio,quód poftqiiam lux venitin mundum, homines magis dilexe-runttenebras.Erâtenimoperaillorum niala.Omnis quinbsp;male agitgt;oditluccm.Dequibusfatis,


AD CAPVT 12. LASICIVS DE Sanclis ante Chriftum, Chrifti ad Inferos dc-fccnfUjPatrnm autoritäre, Sc fcculinbsp;noftri felicitate.

ifißcile eft certarnen cum ignaro rerum : vt ciui-dam ait,Nihil efl inui^ius indocia garrulitate^. fie ehriflomediatore,meliusCMoficis ‘vtflgt;ero fin-timtisperfiiafldfiumfts.Ita enim huicfitlifimulcumnbsp;illis innumerahilibus 'vilioribus ^...Apoc.y.filutem


'noßram tribuimuS) vt hoe beneficium¦,cum nuUu re alia co-niunefieripatiamur.ciuod^Patresf ijfienfiereomnes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in*

^uit^ tentatis Deum, vt imponatis iugwn ceruici difiipulorum, ^uod ne^ Patres nofiri,ne^^ nos port are potuimitsifid per gratianbsp;Piominilefiu Chriiii,credimus nosfieruatum iri -, ipuemadmodumnbsp;ÓHli.Alïo.is.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur hic.nonfinefafiidio le^orisy dehac refirnfnnw

C Sanéiis Patribttsrepetenda ejjcnt,ea in apologjsadcap. ó. nbsp;nbsp;S.

legipofiiint, ^ua aut em CMofius de truciamentis ele^orum Pgt;ei in or CO.ante Chrißi aduentumficribit.ea cü illis minime conueniiitnbsp;‘Verbis Sapi,^. luflorumdnopuit,anima.inmanufiuntDeiy’Vtmi-nimeattingateos cruciatw. ^aa^apudLucam de Lazaro ejs“ rl*

-ocr page 142-

THEOLO GlA

122


hrah.vftocleEits atc^iiefanSi 'is leguntur. ihiemtncilue'^ ille epiilo iriiciiiri-,LAZ,arui ncro cnm t^^braljArDo foUtiojrui: y-inipfo «iT'K oculosAttollcre-^hialus^^m/t-gf2(i-$ interpîjs é“ ir/ipios effèdicitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tAmenfinus'^hrAhx

Loc lts 'Vide tui’ non in cælisfiiijjè. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chr iflus prodromtts ejfle in

(oduinßrihittir Hebr. 6. cuius Chrißi typstm gerebat loßieLlefns Allo. j. Hebr. 4. ajocatus)c^uiprimus iflrAelitas interram profit cum muit is Aifi EpiphAnius hArefi 7^- Anteq^uAmdnquitfiil-HAtor afienderet in cœLumynerno Aficendit^ donee cum ipfio Aficende-runt.Nemo entm Afiendtt in cœium-,nific^uideficendit exeo fiUusnbsp;hominis. EtAdEphef4. Afiendendo tn AltumyCAptiuAmduxiJfinbsp;tAptiuitAtemmemorAtur. SicAptiui er Ant,fuit (fl hofiis, tjuieotnbsp;AbegerAt. EtfiAfiendcbAnt, in inferior! loco er Ant, qui Hebr Atcenbsp;Scheol dicittir-MonfuprAfed infrA terr Am. id 'veri) potefias iife-rorum,quAfuos Deus liber Aturus er At, Ab Of-i cap. 14 ‘vocAtur,


promifiionem ,quArn cAp. t). AppellAtAternArnhAr edit Atem.quit

uufquAm Alibi,quAm in cceloefl. In infernttm defeendit folus in-quih^ PhAddAt^fi Chrifio Ad 4ftg‘ttum liegtm Edejfenorum mif

-ocr page 143-

MO s co VÎT IC a; ni

1 amp; dirupitfi^em, quem fecttlo nemo äiruperät -.ßtfcitAtifq^ mortuisyAfcendit adPAtrcm fuum cumgrundi multittidine-,vtnbsp;h^c récit At Eufibitts Eccle. hiflo. Itb. i. cdf. 'vltimo,idemfcrihentenbsp;IgnAtiOyPetri in EcclefiA ’.^ntiochenAfucceßorc epißcia xd EtaI-ItAnos. Senßßeidem Hebroos teßis efiHieronymui AdPAulAmßenbsp;dormitioneBlefidA. Hebrjei, inquit-, mortuos lugent.,quiA Antenbsp;Chrißi Aduentum,Ad inferos nouer Ant ejfedefcenfuros. Crederenbsp;idem Syros,AuEtoreß k^lbertfts'WidmAnßAdiusßnprAfAtionenbsp;lEoui teßAmenti Syriaciße SnbbAtho PafchA. SAbbAthum^inquit.,nbsp;AnuntiAtionii idcirco ApfeUAtur,quodeoChriß(t5 PAiribus Ap^nbsp;inferos Agentibus AnutiAuit extremoßtoftppliciofilutetn eispar-tAmi Am eße. Non dißentiuntab Syrit AEthiopes.,'ut D Ami Anus a,nbsp;Coes de moribus illorum fcribit. Augußinus cquoq^ EccleßAßicumnbsp;id eße dogmA Ait. Ante pAßioncmßnquit, Domini,omnes Aninistnbsp;fAncîoriim in inferno ßb debitoprAUAticAtionis K^dAtenebAn-tur,donee AucloritAteDominiper indebjtAm eiusmortem,Àfer-»ilicondittone liberArentur. FrAtrum etiAm Bohemorum fen-fus eß.,Chrißum AnimAfuA À corporefepArAtA,Adinferos defeedifnbsp;ßiAd triumphum de SAt An a , incrcdulu etiAillifqßiritibus^qui-bttsNoe^ArcAmfAbricA'as,de Ijacfutur afemtnis Eu a 'vicloriA con-cionAb.ztur,pAlAm oßentAßfe. CAterum AnimasiujïorHm.,omni-hiis à: Chrißo diêfÎA cert a cum ße er edent ium, in pArAdi/oßu vt-tA AternA, refurecîionem expédiantes fuife. tbidemq, etiamnumnbsp;eße. Hac ad me quidam E.pifcopfts illorum. ScdhAcdifquiranta-Jtj. Nos CMofcouiticu tradlensHS. idfolu huic loco addentes. or cumnbsp;Adurn effèt quot;Vt eß Aclo.cap 2. legitur.Porro Sibylla lih.i.nbsp;fuorutn oraculorttm. nomennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab lt;^AdAm deriuat quodeupri.

msis mortaliam dfender it Adam .Infient er autemhlcrurfiim ‘Zttßcap. 6. ratiocinaturis^^ßatictufandlos'vitafur.dlosinter cejfores eße, uenerAri, inttocariq, a nobis debere proptereaepnbsp;R 2

-ocr page 144-

Î24 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

eorttm opera, ccsteßis notitiam veritAtis confetpuAtnur. Jd enim nihil aliud eft, (piiam Diuinis orAcuUs, de hoe fient ibtts, humantnbsp;fcnfacontmentaattexere. ^fiodf^entum, citm'verisfrma-mentisfulcirinonpofit-.fit'vtnon minus hïchallucinetur ejlïofnbsp;eus^necmagtsadrempertinentiaddeat, quamidfeeitpleriffo-

De autit- c'^ftperisnbus.Pergit morefo,defancisargumentari.'^t nos ,1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feoj.uiindifiplina Duces /.poßolos,abf^ omni cunclatione refon^

demus. In alf patribus eptii Apofiolos nort attigerunt dignitate', cautione 'vtimur. Aliud emn-i efl d.icltir/ifoc itacenfat Apofiolus:nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliud, de hocßc fenfit Chryfßomus. Inter teßimonia Diuina at^

humana, permtilt nm inter eit. Scio •ver'b aliter habere Apoßolos, Scribit tomo 2.ad Pammaehium Hieronymus^aliter reliquos trait ator es. illosfemper vera dicere, ißos in c^utbufdam 'vt hominesnbsp;aberrareJOrigeni interpretationem , eß idiomataßripturarumnbsp;ßmper attribui,dogmatt(m conßantifime abßuli 'veritatem. Etnbsp;^ugußinus epißolaadeitndem Hieronymum, quaddißinel,nbsp;Ç.iuris Canonici habetur .Ego inquit,ßlis Ulisßriptoribusqui Canonici appeltantur,didici hunc timor em amoremq^ deferre,'vtnbsp;nullum eorumfribendo aliquiderrafe frmißime eredam. Aliosnbsp;ûutem,ita lego, 'vt quantalibetßnititatedoiirinaq^ polleant nonnbsp;ideo TJerumputemjquiaipffnfrint'. fdquiamihi yiel per aliosnbsp;autoresCanonicos, 'velprobabili ratione,quoda 'verononabhor-reatper faderepotuerunt.^ Itaibi. Hacnimia 0 c^ofehominumnbsp;HoAri/t^admiratioy Luthero lt;JMtonachooculosaperuit. Ofelixfeutum,nbsp;(uhfehei- quo fia Deoredqt veneratio, Chrifo hominum iufificatio. Abijtnbsp;religionefucatafperfitio. 'uerilfiaeltta, Chrifum caput Ecclefanbsp;fequuti-, Baby lone egrefifnt. tot idololatrix deferunt. mendaci-umadlumenEuangelif difaruitiCaligo errorum, luciDiuina cefnbsp;ft,Mercatoresfacrorum,templo Dei eieiii. Hypocrita dcteili,lu-f IS Ecclefa,pelles Ottilia detract a. Turpitudo meretricis Babylonien dents

-ocr page 145-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;125

C/t detîiid.îta. libUo derifuco caßitAt 'u fa,Uia.tigt;,, ofnnibui oßenfi. '^^intichr'ifluf .cui tamditi imprudentesferuiebAmus, ille inc^uAmnbsp;DomintisDominorum, quorumßfiruum ejjementiebatur cogni-ttts.imtindA ab eo omnibits,Jpecie obedient iaferuitïts, Deo propi-tio excufapermulta in meliuspint mut At a.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen omnia,

malafunt CMoßo,^ Pap x. tant us tenebras, obßurus mundi hu-iusprinceps,mentibus hominum oßudit, vt quodmelitis eß vide-revelnoUnt,velnonpoßint. ProbratyiPoßiininßntem ^lini-ßrum Chrißiprxtermitto.ß^isenimmeliora ab homine,leonefe-rociore expedarid ^^modopoteßis bonaloqui ait Crißus Mat. 12.cumßtlsmalti Gerte animaduerßs tottantiß^ Ecclcßx vitqs,nbsp;pedemabeisretrahere, non Satana eß,ßedalrnißiritus afflatus.nbsp;nec,qui hoc facit onager aut aflisdici debet: ßdilleipß, dcquonbsp;Chriflus,Iohan. S. ^uiexDeoed,verba eiusaudit, fpcap. 14.nbsp;^uitneatenet praceptanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;is eßquidiligitme. ißque^ À.

Patre meo,fpa mediligetur. Sedquoniam arbiterhuius contro-uerßjidnueniri a nobis nonpbtesi: idea leßu Chrißo, omneillius iu-dicium relinquamus. Huius enimßrui omnes fumus. Tu quis cs,qui alienumfamulum condemnas? Roma. 14.

0

Ou 00

0 nbsp;00nbsp;nbsp;3nbsp;0

00 nbsp;nbsp;00nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;'»nbsp;nbsp;.•)nbsp;nbsp;nbsp;'3nbsp;nbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;O'*nbsp;nbsp;nbsp;0

CAPTT J3. DE VET^ERATIONE IMAGINFM

Væabstc dcnon adorandis imaginibus fcri-ptafunt, ea tuam arguat infcicntiam.Dc qui-bas me tibi paucis diccrc neceflc cft . Quod fl vcri cognofcendi, aliqua cupiditate tcneris,nbsp;R 3

-ocr page 146-

12« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGÎA

Salomon tdoloLt^nbsp;tria.

legcca.quæ funtliterisprodita,dc LeoneIQuricoImpcra torciconomacho, achuius filio ConQantino Çoprony-mo,Leone Armenio, amp; Théophile Deo cxofo,fanlt;Sto-rumqueciasdetradori. Ibi enim omnia, cxplicara inue-nicsjdevcncrandis Diuinis fimulacris, amp;horum Deoin-uiforani regamftndiisiniisdelCdis ,quibus.vosvltrôad-iunxiftis.Qnodlegcmvcfcrem commémoras,refponluninbsp;cftiam antea. Nimiram fi earn vrgere voies, nccefiarionbsp;tibiomniaquæ hæc ipfapræcipit feraadacrnnt. Sinnon,nbsp;omnia,led foiam circumcifioncm admiferis, Chriftus tibi vt Paalqs ad Galatas feribit,nihil proderit. Adducis eti-am illad de non fabricandis vllius rci,qua: in cœlo qaæqacnbsp;in terra fit imaginibas. At ego hæc aliaqae Prophctaraninbsp;verba,oftcndam efiedeidoiisdiôla Itidcmillndexfecnn-do libro Mofis,dc conflato ex aaro atqac adorato ab Ifrae-litis vitalo.Iidc ingrefli terram Balaci Regis Moabiratnm,nbsp;inqainauerunt fefe,forma mulierû capti fcilicerqacmad-modumamp;vos,qainihili pendentes virginitatem, fœmi-niscopalamini.Illiigitar capti fpecic earum,feruicrantnbsp;idolo Belphegor, comedcruntque viftimas mon aoram.nbsp;Sidonioramquoqae idolam coluerunt, Chamofam de-fleaerunt.qaa de rc fie Dâuid.Tetauerunt,«5c irritaaerun tnbsp;Deam altiflimum,necinftitatacins feraarunt. prætereanbsp;aaerfi, maiorefqaefuos imitati,corruperant viasfnas, amp;nbsp;fadiareas peraerfus,collibus idolifque fuis, iram Diai-nam concitaucrunt, raifti Gentibus,moresiilaram didi-cerunt,conflatas imagines adorarunt.QuinimoipfeSalomon,vxoriscaufa,genuflexitidolisamp; à Dcoviuo defe-cit. Eodem modo Ieroboamapoftata,fufis Samariæ duo-bus vitulis aurcis,vt ^dorarentur ab omnibus edixit, quænbsp;adoratio

J

-ocr page 147-

MO s co VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;127

âdoratio,durauitv{quead cxcit i un Sainariæ.Mukafunt iftiufiuodi alia,Hæcde idololatiia: cótra quani Proplietscnbsp;dctonarunt, amp; Apoftoli coacionari funt, vcrùm tu remnbsp;f'incram.ababominanda minime di(ccrncns,eodcmioconbsp;babes Cnnfti,amp; Apollinis,Deiparæ, aliorumque fan£to-rum, ac Diana: imagines.Dctcftanda eft Etteor,nec fit abfi-qucpeccato idolorum Genriiium vencratio : atCbriftinbsp;lernatoris,Manx, Diuorumque imagines, nequaquamnbsp;flint cum in numerum refcrend c apud quas,nullæ hodicnbsp;cæduntur vidimæ, nulla fit fimilis vetcri il I i idololatricæ,nbsp;languinis profufio. An ego,inquit,Deus carnibusagninbsp;anniculi vefcar?authædorum fanguinem bibamfimmolanbsp;Deofacrificiü laudis,acreddcalti(rimo prcccstuas. Quænbsp;omnia de imaginibus intelliguutur, olim ad idolaôcaras,nbsp;oblationcsfrigcbatur,amp;fmguis profundebatur, adima-ginesautemEcclefiafticas, fit fpiritualis prccatio, atquenbsp;profieifccns ècordeoblatio. Neergo cxiftimes -, Dei nosnbsp;baberc loco hxciplafigna. Neccolorcm,nec tabulam,fednbsp;ipftmprimamimagine vencramur : depidæCbrifti-,Dei-paræ, omniumque fandorum cffigici honorem cxbibc-mus. Qupniam verb legem Moyfisinteftimoniumad-uocas , producam amp; cgotibi ciuldem Moyfis hac de renbsp;cxempla.Non cnimncfcis,qncmadmodumis,fufos Cherubin aurcos,in loco fanähfimo ftarucrit; velum cum i-conibus omnium poteftatum cœleftium,acupingicura-uerir: arcam legis,vndiqueaurorcdamfccerit,inquapi-xis aurca, manna continens,baculus A.ironisquifloruit,nbsp;actabulæ Icgis fuerunr. omnia à ludæis flexu poplitumnbsp;culta.cum tarnenea, nonaliudquàmfiguræ,futuræveri-tatiseflcnt.Adcöfandifimumiilud facrarium, magno ianbsp;....... K 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

-ocr page 148-

Î2S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

honore erat.in quod ludæi ingren'un,alias velat i inceden-tcsjfacicin difcooperiebant.Qiiid? tempore Verbi incar-nati ,annon AbgarusEdeflenorum princeps,ob paralyfin lefto affixus, accepta imagine Chiiftijfudarioloimpreflanbsp;rt »ißertanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 jj itaiuualidus, vt fe Icdo mouere non poffer*

tarnen Thaddæo Apoftolo, à Chriftoadfc cum imagine miffojiamquc tribus tantùm ftadiis ab oppido diftanti,nbsp;proceffitfuispedibusobuiam, vfque ad arcis portam, vbinbsp;iliioccurrit Diuinaimago, apudquam, amp;multa amp; varianbsp;edebanturmiracula,vfquead cuerfionem regni Gracco-rum.Cuius regni chronica,te de his rebus veritate docercnbsp;poterunt. AEgroti cnim fanabâtur,Dæmoncs fugabanturnbsp;impiihoftilesexercitusprofligabantur, piirurfum vitlo-riis potiebantur. Quid dicam de ilia oemorrhoufa,qujcnbsp;fanata à Chrifto,ftatuam ipfiftatura æqualem, exære fierinbsp;curauit ? quæ ad ipfa tempora luliani ,execrandi Apoftatæ,nbsp;x.xem la Græcotum Rcgis,ac dajmouumcultoiis, permultotumnbsp;de infirmitates curauit.Similia habes de templo Lydorumnbsp;ab Apoftolis condito, in quo fuit ad portam aq uilonalemnbsp;fupercolumnam,Deiparzæterniqueeiusfilii imago,nonnbsp;humanismanibus, fedDiuinitus elaborata, amp;addifcer-nendos fideles ab infidelibus patefada.Nimirum vt huiusnbsp;religionistemplu foret,cuiusfuiffetmiraculum. Eodemnbsp;materquoqueDei,addedicationera ab Apoftolis inuita-ta,Itc refponditpucri, namamp;ego illicfuturafum vobif-cum.quofi profe(fti,confpc(ftaimagine, ingentilætitiala-chrymifq; perfufi, preccsad Deum omnium creatoremnbsp;fudcrunt. poft modum ipfa etiam Theotocosillovenit:nbsp;ac vifa fua minime fivta imagine »Gratia, in quit, amp; virtusnbsp;meahuic adfxt.HancpoftcafoetidusillcIulianuSpdemoli-ri eft

-ocr page 149-

MOSCOVITICA.

rîcftconatus.vbi fabris niurariis faxa frangentibas,ima* gincmque reuellerc ac deiiccre conantibus calx eius,inef*nbsp;fabili viDiuinajiiagis ae magis adco faxis adhærefcebaf,nbsp;Vt violatores,abimmotaamp;Icuiter tantùmincifadifccfle-rintjfletit namque immobilis, tametfî aliquot idibusnbsp;fcrri acccpris, quibus potins poliebatur quâm corrum»nbsp;pcbatur. Pofthæcmanibus quorundamhoncftorumex-politamanfîtamp;illa:faamp;coloribusfaluis,qualisantcafuir.nbsp;Eadcm rationc iîlc lenæus, à Petro Sclohanne valetudininbsp;rcfl:itutLis,perpulchcurn rcmplü erexit.InquoetiamMa-riæ Virginis imago,fponte fua fada, magna fiiciebat mira-cula,Beatus quoqueLucas, piâamadDciparam attulibnbsp;quam vbi h«c vidi t : Graria mca ait amp; porëtia,fi t hac cumnbsp;effigie mea. Qiiæ quidem dum Mofctvædn noftra regia,nbsp;maudatu Diuino feruatur, manctintegra Chriftianitas»nbsp;Qujdloquardeillo,eiufdcm diuæ fîmulacro/quod bea-tus Hermanus Patriarcha Conftanrinopolitanus, cxLy-diodepinxit, idemque Romamficcispedibnsperucnirînbsp;Veriim hæc vobis,EcclcfiæRomanxhominibus,notioranbsp;funr. Qu^bd fi corn memorare ]ubcret,per Diuinasima-gincs, Scillarum cultores,diucrfis teraporibus faôta mi-racula,morbos curatos, dæmoncscicûos tempus me obnbsp;return multitudiucmdeficeretjVti Paulus epiftola ad He-bræosdixit.Siverum cognofccrccupis,Diuinafcriptalc-giro. Age verb dicito mihi quæ fuerit origo, quis mo-dus,qua:caufæ idoloram adorandorüôc imaginum pin-gendarum? an non primus illc Sertich, memoriæ landißnbsp;que fortinm,faprcnrum,amp;aliis præcelkntium virtutibnsnbsp;Virorumgraria,id prudenter fecit?Cuius cæteri non iutel-letlocoufilio cofdeinYhQsDeosfeceruntJdola Deosapv

-ocr page 150-

lîo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

l’aruntjfeq; cisvti Dns incuruanerût.Rcin herclcabomï-nandaiM, amp;perProphetasdamnatani. Idolaenim crige-bâr,in honorem obfcœnorum hoininnm, adultcroriun, €brioforum,ktronumf!jrum accæterorum. Enimucronbsp;Diuinarum imaginum,prima cft Icfn Domini amp; fcruato-risnoftri, nepe/quomodo is dignatns {ir,corporealTunî'nbsp;tonosconferuate. Deindepuriffimæ gcnitricis cius,di-gnæ imicntæ quæ igné Diuino',vtero fuo eoinplcxa hocnbsp;3. arcanum exequerctur.EacftmcdiarrixIalurishominum,nbsp;acpereâplacatuseft nobisDeus.Qnapropterantefignumnbsp;eiusprocumbimus.Tertiumobtinêt locum eæ,quæfuntnbsp;potcftatumcœleftium Sâûorumqucomnium, falutino-ûræ opitulantium, quas propterea honoramus,quo.niamnbsp;ifti quos exprimant, voluntatem Diuinam pcrft.'ceriMrtgt;nbsp;nofqucinviaminduxeru.t,quosæmulati operam damus,.nbsp;vtmoribus eorum honcftis,noftrietiam parcs fmt. Habesnbsp;de imaginibus ,quxdcidolis dicinô-poflùnr.Aliud cnimnbsp;eftcoram imagine, aliudcoraidolodiabolico, popliteninbsp;curuare. Sed agcdum,proferfipoteslimiiia,apudidolanbsp;fada miracula, iis hominum fanationibus,qua: acceduntnbsp;ad imagdnes? at quid ego dchisapudtccanem nöcreden-tem, pi uribus agerem ? Nonlicet Sanda darc cani bus .Ad-ducis tcibmoniû ex Iohannisepiftolade imaginibus.vbinbsp;itaferiptum eft. Filiolicauetc facrificia idololatrie. Men-Titusigitur esctiamhîc. NamhæcepiUolà, nonincminitnbsp;imaginum. Sed neque id quod fcribis,vfpiam inf.icrisii-teris rcpcritur,Dcum (encre in illos animaducrriGe,quinbsp;ftatuebant imagines. Neque hucpcrfinct,quoddeafccii-fuChriftiincœlos (cribis: lcd illucvbi Paulus Apoflolus-ait^corpotanoüra, tcmplaelTc Diuinajnquibus Soir»ms

Dci

-ocr page 151-

MC SCC Vît I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;151

Dvihabitatjfimodoaclioncs noftras, ad voluntatcm Di-uinam compoïaeriinus.QnodPetrusamp;Angclusiu Apo-calypH,exhibitum fibi adorationis cultum re/puerunt, id propter humilitatem faóturn: cuius ipfc Chriftus, exem-pium nobis imitandum editurus, vetuit negioria illainnbsp;monte,cumtranfnguraretur,à difcipulisvifa,foras antèe-nuntiarctur,quam ipfc refurgcret. Quippe doccre nos voluit,ne requifquameffcrrct. Hçcinquâcaufacft,cur Angelus Iohannem,antefc procidcre volentetn crexerit, amp;;nbsp;Petrus Cornelium à venerationefuiprohibucrit.At lï fcnbsp;ita vt dicis res habet, quo id repones loco, quód terna Petri intcrogatio,tripIcxilIudeius,ChriftumfenGfl'encgan,nbsp;tis peccatum fignificauitr aut quointelliges modo,illudnbsp;quod ed dictum eidern,Pafceoucs ra cas? Si tolliturinflc-xioatq;adoratio,quæerit pafcediratio? lam igitur,quan-ta ft Apoftolorum Sandorumque audtoritas, ex hifcenbsp;Chrifti ad Petrum verbis confidera,Dabo tibi, inquir, re-gnicœlcibs claues. quiequid iigaucris in terra, ligatum i-.dem in ccelo manebit. quod hicfolucris,id ibidemfolu-tnm crit. Hievides, cœleftes etiam res, Apoftolorumnbsp;cerdotumque ordi ni traditas cffe.Ncc id te later,qucmad-raodum in vctcrilcgc Eliascoelum itaverbo (uo claufir,nbsp;vt totos tresannosamp; fcx menfes non pluerit. En vt Deusnbsp;folitus fit eos exaudire,qui ipfius, ohfequuntur volütati.nbsp;Paulus amp;Barnabas proptcrca fc adorari noluerunt, quódnbsp;ipfis facerdotes exhibituri honores effent, non qualcs decent Sandos,fed maââdis viftimisidololatrarum more.nbsp;Kegas prætcrea quenquam Sanduiti ,pra:tcr iplummetnbsp;Deum inuocarclicerc,atinEuagelioifa(criptumlcgitur.nbsp;Vifa, inquit, Icfus hominum naultitudine,mifcrtus cftil'*nbsp;S 2

-ocr page 152-

ij2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LOGT A

lorum,hifceverbisalloqucns difcipulos.McfïTs qaïdem magna eft, fedopcrarij pauci. Rogatc cigo Dominum cuius eft mcftls,vt in earn cducatoperarios. Tumconuoca-tis 12. difcipuliSjdcditiHispotcftatêinimpuros Spiritus,nbsp;quócoseiicerét morbosomnesamp;inualetudines fanarër.nbsp;Vndeintelligis,quam Dominus poteftarcm,difcipulisfa-,nbsp;cerdotibufqucdederir,non quaftipic dare lalutem homi-nibus nonpofler, fed quiaii morbos hominumcurabant,nbsp;rudes ad intel!igentiam,viamq; vcram,ficut cftiam often-fumperducebant. Teftimonium abs te ex Pfalmo produ-étum, dcidolisnondcimaginibus accipiendum eft. Fal-fum amp; hoe, quód Eccleftam aliquot fecula imaginibusca-ruifte dixifti. Nam vt eæ à Chrifto efte cœpcrunt,ita adhucnbsp;durant. Addis amp; Samftum Epiphanium Cyprium Epifco-dum,Diui cuiufdam imaginem in tcla piâam confeerpfiftnbsp;fe,quodfidumeft,nec apud veros Chriftianos, fed apudnbsp;hæreticos locum habet. Qtmd ft Patrum dodrinam adnbsp;mittis,rcuoca id tute tibi in memoriam,quam mùltæftie-rinthuius ipfius Epiphanii fcculo imagines adoratæ, acnbsp;omninó admiranda fuit huius Archipapæ eledio.Nana,nbsp;monitià SpirituS. bcatiPatres,inuencrunteum in foro,nbsp;vbi turn imagines Dei emebantur. Eiufdemtemporislo-hannesChryfoftomus, egoinquitjvel ècerafufasimagines colo. Et his antiquior magnus Bafilius dicebat,honorem imaginibus exhibitum, ad cum cuius elsëtrefcrri.nbsp;Porrô,quæ in regionibus noftris imaginum ft t ratio, nihilnbsp;quidquamdicam.ConccftiflevosvltróinlaqucosDiabo-linonignoratis.Verùm,vtfcribitbeatusPetrus,neciudi-ciumveftrura minuetur,nec ignis extinguetur. Quæexa-ftis ApplTolicis- dc Pc tro Apçiblo adfcribis^hxc neque adnbsp;rcoi

-ocr page 153-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;în

rem Eiçiuntjncque ibi repenûtur,itaque mentîris,dc qui-bub Elfis.

AD CAPVT n. LASICIVS CON-tra imagines.

eJMoßeus quam in tttendis imaginibm di-fiertior,adeo vt illis obfiatem legem Eiuinam, quA \ßecunda numero eß, tollat, laude dignos Impera-'ßores,noßq^ vna cum e 'is,impietat 'is ob Ulas damnet,,


Acignifimpiterno addicat. Metuendamhominii ßquAntuminterrü^ tantumpojjct in cœlts .Negatennbsp;diet idala, at beatm Hieronymm non negat, in quAflionibm He^nbsp;br/àcùyfuper ilia Geneßs Tjerba. Fur at a eß Raeheltdola Patriißti.nbsp;Fbi nïic.inquitddola legimm, inHehrao Teraphimßriptunt e/i.nbsp;^u£t^quilonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ideßfigurai-, vel image nés interpre^

tatur. Et Cicero Itb. i. definibm, atomi, van a imagines, Cfua id«la, nominantur.Si eut hxenonfiatisfiaciunt-.istamennegarehaudpo-iefi,quin ftmidimafit imago idolo Gentili. namvtra^uefiunt vtnbsp;docet Pfialm. 115. opm manuum hominis materia,aurt,argentida~nbsp;pidisfigni Pleut. 29. vtraqtie os, oculosaures cateraq^ membra^nbsp;hominem exprimentia h ab ent. Et raque in venerationsßunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jma^a itta

^uidtgiturhicpÿs agendum? nihil tutim qnam quadpraci~ piunt Aposioli,^ quidem aliquot illud Aoi0. je abfiinete ab ido-lot hit U, hoc est-q s rébus,quüidolis offeruntur ,qu£ plurima effè,nbsp;fliamhodiçvidemm pendattiamp;fiatuunfitr ‘fUte ea,multa, Et

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- S 3

-ocr page 154-

X34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L 0 G î

i'aa.i.aâ Cor.io. 'FugitCidgt;idQlolAtrti,i^nod-vouhtiluni.,q5i'SmMi cultd iwAginiffignificat.Et lobannes vltimo CAp.prim^ fu£ Ca-thoUcA,quode^}fîfini commcmorAboiFilioU CAuctenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab tdo~

lis-.q^uAtnafiocq^no^te}npore^c[^tomore GentUi inttccla funt in templA.,SancîoruwfimulAcra, 'vitAnda nobdfunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defiittitus

eJFLofiîts de iii 'venerAndis prxcepto Diuino-, 'vcrtitfi; ad ex:m-flAitnagna ex parte fiabulofiz,qufii exempld, Aut F at rum aucia-ritAtc,Agendafit res in reltgione., vbinos oracula Dinina âeficiit. Futurum Apofiolnspradixerat tempus quo Chrisiianifiinam do-Tdirinam ^non er ant toLeraturi :fied co accru at ùfithi pro Libit u ma-^fi^^A'i'iimumaveritateauerfitm,adfabuUsconuerJùri Timo.4.quoâ tempus nue ejfie 'videmus AnteLutherifi:culum,pcr-finabantfabulis templa ex DificipuloyDormifiecure-, ntitis P at runtnbsp;petitis^quas hodieietiampucri rident. H arum hic non nullos auditnbsp;pieLecîor.Impiohacoraculafiint.In CMofieorum enimfianisloconbsp;'verbiDeihomiliAChryfesiomi,aliorumq, Sanclorum. Plurimunbsp;sverb HiPtoriafiue legendA Dittorum, publice legiintur. qnibuSjnbsp;eafer me,qua Euangeliofides habetur. Verum Patres, mult a fiu'nbsp;perßitiosc ëgerunt,plura de illisfalsbficripta/unt.quorii omniumnbsp;ttepcndA fides,adnormam tterbiDiuini tanquam adLydium lapidem re-jpwS orxm ferenda esï. Scilicet nat us illius, qui imaginesfieri int er dixit,nbsp;fiaamipfie linteoexprefiit,^ Abgaro ToparchaEdeJfinorum mi'nbsp;' fit,Epiitolam i-pfiius ad cundem, (quam tarnen Gelafiuss primus

Papa inter Apochryphos refert libros , tomo i. Confiliorum) rech ^c/nißi ItitEtifiebiushifio.Eccle. lib. i. cap. 'ultimo, exipfitsarchiuisEdefi-fina ciuitatis: dp Catlius Curio Hiftoria Saracenica lib. tertio,ex-pugnataab Geogio ^laniace Edejfa,mijfiim ejfi ad Imper atoremnbsp;hanc ipfiitnepifiolamfiribit,de efiigie neuter facit mentionem.nbsp;Gracorum hacfabula efi,'vtmulta alia,tradit a à Damaficeno mo-nacho nintio imaginumlaudatoreidp i^b alfi eiufidemgenerisho'nbsp;minibus

-ocr page 155-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ï55

'iKtHilus.quo ititfîJiind'itoßmulacrji. ftbricandi deßitati.fuliem ßCh exemßo.püirtarcntß^m AHditium idoloLttrtAm.Sitni-Ifierde cur at oper Tätthaum ^ibgaro, multo aliawatJMQßcouiti-ta.narrAtionevi cofttexit Eußbita. i^Magnutn Romanis harpyknbsp;qvsßum adfert,altcraeittßitm Seruatoris jmago.,cui J^efonica nomen. ßti-t} ^tpßeea'veneratione coli 'uidi.'vtßperßitioßorcjßnbsp;nequeat.Af interim Lutherianosmulto Toeriores imagines Dei,nbsp;templa Sacri Spiritus.anguepeins oder ut, ojeluti tœci idolo-latrtü.tmmißericorditertrucidant. Citm vero Papa Romannsnon’^^ßßßnbsp;ignoraret, zMoßeum magnopere dele^lari imaginibus ,mißt ipßjperduiu.nbsp;donctypttm huiusipßusßta Romana,Anno i s S t. ^apoßan-nosnon multos,credeturà credulis,adßudorem Chrißiabßerßtmnbsp;tails extitijß. t^oßs accepta fern elle ge imaginisßeri vetantCynbsp;Exod. 30. nequaquam Cherubinos, ideßßguraspuerilesfecißt,nbsp;niß hac de reßngulare mandatum poßhac habuißet Exod. 2S,nbsp;^upd quidninos etiam expeEiarernits? adhac illa intra velunxnbsp;poßta nonpatebat hominum eonßeclui:.at nunc contrariumßaciinbsp;corrupt a eccleßa Tppn imagines,ßd leoemßiam Detss pinß,etiamnbsp;inpoßibus domus iußtt üeut.ó.Nec Sßraelitse Cherubinos,aut eßnbsp;aliud in tempLo, vt CMoßciss put at,fed Deum ibi praßntem fae^nbsp;peqßoquentem.demißrßtmecoluerunt. Exod.aÿ. pftlm. So. Alio-Pgt;“^-^1 ’•••nbsp;quinunq idpaßissfuijßtßeri zAEoifiSitaMti vir z,eliin DeumyVtnbsp;canßeUaßortim idololatria,tabulas legis,non artßcis fdDeifi-biisdigitoßriptasperßegerit. Eiufdem psnderisßint,catera Ah-fitdici'a,Eeinceßii ludasrum velata facie,negaiiir. Solus i(I.Moi-fesfecit. Deßatua adjimilitudincm leJii,Rb ill a muh ere prißeuionbsp;fnguinis diu laborantefrm.it a eademßribit Eußbitts I-.ccl.Hf.nbsp;li.y .cap 14.. Tp'.n rnirum.N.'.m qubdolim Deus hommes ab errori- lefM.nbsp;bus ad ver’tatem Euanvlieain -.nultifariam pellieere foht usfuc-tit id app^D i^^i i x h.ßöi i t. de Chriflo,^ Apoßolorum aciis^

-ocr page 156-

10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

l^iicßdettt Chytßumjparfi,'vbi^-, tdlibftshanii^,n3tn'i?nctßtpM4. J?niîgiftcim niterâmA Deo^ Ahern nh LncAEuAngelifiAdepièiAntnbsp;fuiJße,tertiamßontefnAextitijße,conimentuw eß illiui quicd’H-ttis ad Tartara det rußet, poteßatem in aèrent accepit:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omn*

pramp;fligiarum genereper imaßnts îlk9d:t mortalibus. Simili fr-perßitioneilU homines ßmulacrü Diana Epheßna ccelitui frßi delapßtm opinabantiir Aelo. i(). qui error, e^inillis eratHelche-faitis,PauliApoßolißriptareßgt;uetibt:s qui hbrurn quendam cir-cumfsrcbdt,rati eum de ceelo lapßunt,cuitis verba quiaudiret, re-fnißionenipeccatorum acciperet.Eufeb.Eecl.Hifi. lib. 6. cap 2S^nbsp;TTeßcio aut em,num ridendaßt ißhac fy^Eoßi credulit,ts,an dolen-da animi cœcitas, quod ver a efrè putet omni a,aßiperßitioßs atq^nbsp;Crtàmen rnendacibtts Gracisfcripta,quino terramfoîum ,J'edctiam cœlumnbsp;fabulis impleuertmt, tot Deos deafr^ finxerunt, veras hiß ori ainbsp;tnendacijs contaminauerunt. Luc amfuijß nonptSlorem ßd me-dicum ,docet Epißola adColoßßnfes cumq^nbsp;nbsp;nbsp;comes Pauli fiter it

ss. Tint, 4. 0quot;adiutorinpropagandoregnoChrißi.^^Aclo.16. dl* in F,pißola ad Philamonem.minime crededus efijmaginibus pin-gjfe^'„g„^^^dis dediße operant ,quibus ex cordibtis howinum euellendis^nbsp;/uit fiüerßrnul cunt eodem,ßdulo incubuit.^,^Andoquide}nigttur CMofinbsp;tsus eorum qua afrèrit,tefies nullos probat aßdei,qui hac pro cert9nbsp;efftrmh adhibet:tam hac ver aßtnt omnianbsp;nbsp;nbsp;in Polonia Mona-

chi Ceßochouienfis^abregeWladißao An.i^ç^. inßitutißeßmi-liimagine APamp;ria^ds“codent Luca piSîore impudcnter ntenttun- nbsp;nbsp;I

tur.^a arteprapinguesfalLifiunt. intet idolu itlorum ,preti3ß5 tmiga Ma donariii exornatu, qua clam libido abfiumit hppocritica. confiait [nbsp;vndiq^adfie^andum cæcum vulgus careos accenßosßgit num-mos dat fContingere illud vel lint eolo gaudet, honores ipßvarijnbsp;generis impendit, fimulantes furios Diabolicos-, ad idem adducit.nbsp;^radixit Dan isi Prop het a cap. it ^ntichrißumTeummaiori-bitt

-ocr page 157-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î3gt;

^a^fitisignotufn, auro, ar gent o gemmis culturum eße. Eat quit adhocCeJlochouiße MonafieriuTn eat in CM.ofcouiam,adeAt Ma~nbsp;riatn Loretanamytota célèbrent Italia,^idehit hue ipßtw cult umnbsp;prißis Chriflianit ignotum in pane, ciborqs ,atq^ intaginibusnbsp;Tieum. Beatam Mariam Raphael Volaterrantis, fcriptor diligensnbsp;lib ƒƒ Anthropologie, aanum tant 'um annum,pofifilijfuiobitum,nbsp;ßiperßitem fuife,apudreceptum auciorem fe legife teßatur,idcmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

aienteMafiolib.S Cronicimundi.etfili.btticanno,qtiinqßerme nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jt,

énenfes addit,obijf[eq^tllam Anno atatis49. {Volaterranoeß st. qnintodecimo die Augußimenfis ,Anno Domini 36. tradit. Intranbsp;qitodteptis vixßeripotuityUt Apoftoli hominespauperrimi,tem-plum aliquod examp;dificarent, ad cuius dedicationem, Matrem Do~nbsp;mint vocajfnt.neiddicam mandata eos ab Chrißo,nondefaxeis,nbsp;fed viuis templis Deo extruendis accepiße. ^^ujisprobabile efl,citonbsp;in orbem terr arum predicatum Euangeliii iuißc: paucos, aliquodnbsp;tempus Hteroflymts, mor at os propter tudaos eß fabula t nr morenbsp;Gracoru Damafenus,in oratione deafimptioneB .Maria, ApO'nbsp;flolos pafimper orbem diflerfos ,nube inflar ret is citiufda, ad mo^nbsp;rientem apport at osfuißeaaeriimneq^ interner at a virgo,eiusani-tnifitiß ex flimanda efl, utpiclura eamgratiam, qua ipfapradi-ta er at optauerit. H aud ignarafeuturam hinc aliquando fuißnbsp;idololatriam. It a necilludferendum elimendaciumferuariMofnbsp;c^a.Dei iuft, eiufdem virgin 'uimaginem-.eandemtg^ conferuare ,t„, Mofi»..nbsp;in tj^i fcouia Chriflianum nomen Gußenim Angelin, quts ’va-tes.hoc adillos mandatum attulit? St fjAIoflt feruantur ojllo Mafia patrocinio .quid feit fruator omnium Deus ? niflquit eum e-xifltrnet ,condit urn [emcl mundum ,aliorum adminifl rations per-éniftjfs. Seâproculfaeeßat, à chriflianis ta Paganaperfuaßo. Ger,nbsp;manus, Patriarcha Conßantinopolitanus, imaginurn defenfor-tnareflccispedibus fupcrarepotuitfedvelgelu concretum ^vift

T

-ocr page 158-

I

THE o L o GI A

ƒ« Septentrfone: velfedens innuui. Solum Petrum Atij^ Chrrßum idfccijjè credtrnuâ CrÆ'itth ï4.'uttum quo^^ fideieiwsmflrmitas„nbsp;Chrißt autem trotetiA appAreret. nonpAucA de hoc Cermano, PAtt-lits DiAcontts lib. 21. HißartAntm commémorât, dus tAmen rednbsp;^uApr^tereundAnon erAt ,nequAlt;ijHîmmeminit Let^operculßu^nnbsp;anAtbematetn Synodofutfije^ux pperA ConßAntini s Annoßibc-tu coAcÎA 24-6 ßAt uit neßts eße ChrißtAnu 'vUtus rtißmu'.A-.rnbsp;cultuiprAitA intemplisponere. Requirtt tj^toßus exemplA mtru-culorum.,AdidolA EthnicAfAbiorura. yeram eAnonejßit d’ß^'icd.enbsp;fonquirerejnodbtdAd tun tum eins error em deponendum AÏquîdnbsp;forßerret PuucAtAmen exmultisAudiAmus CtceroAciiane 6. tnnbsp;Verrem deßmulacro Cer erd rr, Armor eo ,Apud Ennenßs in SictliA.nbsp;MultaßepeprodigiAdnquity'vimeitnnumeng^declarAnt. mubdnbsp;dtffidlimisrebni prißriS Auxilium etns oblAtum eß Etnbsp;Atu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;StrAboi lib. S. Mos fuit Apud Grtecos, in templo eins Del, yui auxi~

liAttxeßetßpprißerttm AEfulApÿ quodmEptdaurainßgneex~ ßAbAt, t Abellas Appendere, in quibns morbifnAtt erant inßripti,nbsp;Scribit etiam Virgilinst. Georgicorum,pofl ilUm nefAndiim Cotft-rii cadem, lacrymaßfe ^fidAjfeintempldeburneiAtq,£rcAfimu--lAcra'ltem^^uoujtiniudevnitAteEc(.lsß« CAp i6 Audiant tn~nbsp;quit qua n Arrant PAgaut de temp Id (ß Diudßtd, mir.ibtltt er velnbsp;fteia vel 'egt;ffi Et tarnen diy Gentium DamoniA.Domtnus auternnbsp;cœlosfecit Exiudiunturmultinonßolumchrtßi.tnica1 h lici.fednbsp;CP Paganinbsp;nbsp;nbsp;ludai. Cf haretici varqs erroribus (ßJuperfitiunt-

huedediti 'uelAßiritibnsßdubloribus Deo permttteteßue ab i-f-V Di o^ItA Eufbius depraparAtione EuangebcA lib. 4. cap.t.ld txouyt qualeseas -virtutes quatnßmulA'ns haJoitAt dicereopor-te it Pd ba ApoßolicA qua corrumpit tJAtofeus ,tnipffie primxnbsp;lohannu EpifolafichAbenturßltoli cauete bis ab idold. ac it4nbsp;tA legit Atttiq'dßimua ihealogtis 'TertuliiAnns l:b de coroxA mtf

-ocr page 159-

MOSCO VI TIC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎJ9

i 'ft. Altitis Ïohannes FiLicli incttiit, cuftodite vos ah idolis- Non iam ab idololatria,ciuifiab officio JèdAbidolis,ideß,abipfa ffigitnbsp;i)eorunt, alia, ^^odß qua ad imagines, rcsßupendafitint ßnbsp;TiamoneshomjnibusptlluntHr, morb^diitur, 'ualisßduld.qui'nbsp;•damrebfcs optatif potiuntur : hauddubie idaßnßt Diaboli, huitunbsp;ßcfdiDel2. Cor.4.ßcin Angelum quo^^lucistransformants2.Cor.nbsp;si.id^ideo, vthinctanto maior crißest picîura ventratio, minor inDeumßdes.^isenimdubitet^qudto in honore imagines,nbsp;apud Cbßantinopolitanos fferint,poßquaex t-Ua Chrißiß. ludaonbsp;.cquodantyannosio.telopetita, vtrefert CMsffiensßanguismana-uit ? créait ilUus honosß cuinspedeßilla fanguinea cadebantnbsp;Prags in Bohemia, Anno 12 So. Ft Procopius Lupacitts in ephemeride aucîor eß.Et illitts Florentina,qua orante antefe lohanne.nbsp;¦Glspalberto, caput inclinauit, Polydoro id affirmante lib. y. cap..nbsp;2. Nam quid? Deusnemirando aliquoopcre,imaginibusauciori-taiempararet, quaspingi, fundifculpiprohibutt ,piFias deleri.nbsp;Num.y.comburi Deut. 'y.mandauit,G'omnesin vniuerfum,do-eere mendacium dixit? Habac. 2.Si is imagines hominibus vfuinbsp;effi in temp lts,ßßßoffue SanFloshonorari illispoffe vidiffet:nbsp;profeFÏo aliquapracepta de erigendis dediffet. Cum eßet Pagan ißnbsp;mus,Deusmiraculaadmonumentamartirum,camobcaußi,mfa’nbsp;ciebat, vt eb citius cateri in Chrißum crederent: vtque iy qui cre-diderantßdemmartirum,propt er quam vita priuabantur,ueranbsp;fu:ffe,animaßj^tllorum Chrißo carets effcßiret.Atnunchaeßvbinbsp;nößnt amplius Ethnicifiant-.videndu etiaatq^ etiä eß,cuius arteßnininn.nbsp;ßant.tepushoc, Antichrißianu eß,dißra^o}dpride Imperio Romano.^ atate Pauli,orbe terrarîi teneb at,de quo tepore ide Apoß.nbsp;2, Theff.2 .Exißet ,inqt ille Exlexfuo tepore cii is q nuc tenet e medio ßublat usßuerit.Cuius aduet us Sat ana opera erit,cu omni po-tetia ^ßgnisprodigijß^ medacibus. EatiMofcorn ergaimagines

T 2

-ocr page 160-

Ï4O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

caußi eß quidam Nicolattî, region'a illoru peculiar is Uiuuff dj- quaß tut dar is Deus.qucm ipft Czudot^oretz-, id eß mir am Lorum er eat or em cognominant. 0 bone Deus, excita qiisß. homines^nbsp;ab hoc pernicioß ‘u et er no, ac oculos illorum apert,ajt proßundita-tem Satana dolosßiritualium neq^uitiarum, niundiq^redorumnbsp;Damonum iam tandem cognoßant. Certc enim eßßtrdi adaudt-endum,^ cæci ad inucniedum inßeriptis Canonicis 'verttatem,nbsp;ßunt omnes imaginum fabricatores atq^ cultores : ex imprecatio-. ne Dauidis pereußi Diutnitus tanta cœcitate, PerbeUè origo. gquot;nbsp;feiußt imaginum Sapient ianbsp;nbsp;nbsp;atq^ 14. cult tu Baruchi 6. deßrtbi-

tur. Hic Lucernasillis accendi, port ar i'q, eus humerisdicit-.tllt: •vt homines abßentem tanquam praßntemfludioße colantßorma-riipßasdecipiq^ ab cisßribit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia ij quoq^ h o die ßaciunt,aco

inßßeßentiunt,qui eas inpretio habent: quiq^genu humi defixo, b fedoracoeca-,Diuisanteipßa4,ptane 'vt Gentilesidolisßupplicant.nbsp;quxquidem dDiabolo.manamtde tpßisperßaßo. Pratextu, inqt,nbsp;iuditilt;e,ßmperßibiens hominum mentes Diabolus,mortalem natur am in hominum oculis. deißcans ,ßatuas, humanus imaginesnbsp;pmßeßerentes, per artium 'varietatem exprcßit.Bt mortuiqui-demßintquiadorantur,Epiphaniuscontrahareßmy9. Aißtui-nus Petrus,cui claues codeßesßuntcreditamp;,cadere anteßeput cen-turtönern no eßpaßßus ßneq^ Angelus tot reru mirandarum mon-ßrator,lohannem tdßacereßiuit ßedDeu adora, bis dixit, (Et hni-cua erat ille eußos career is, qui tremeßadus, ad Pauli ß ^ylla pedes accidit Ado.i6.}tu huius'viuiDei-,'!jiuaimago,antemortuunbsp;te abjcieslquod Soli debetur Deo, creafura praflabisißnßt pradi-ta,coramßnßiu experte teproßernesd. operihominisßuppliciternbsp;honorempramp;bebis?adpedesßatuamp;pedestuoscuruabis?genupoß-to,eamadorabis ? ad conßedum eiu-s, caput nudabis^ int ent is innbsp;tam oculis, 'uerbaßadesl manusßurßumterd.sl oßula lignoßgcs?

Si h -sa

-ocr page 161-

MO SC o VI TI CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T4r

Si hoc adorâtionem ejjenegabis, conuincent teignorantu I-uan-gtlißamp;. U^îârcui cap. Jc. i^ßuehant ineuWidîquot;fi/nmißisgenibta adorabant tum.tJ^^atth.2 .Procidentes adorautrunteum.lbhan,nbsp;K^poc. IÇ. Et cecidtantepedeseiuf', ^jtadoraretn eum. Eeut. 4. .nbsp;Cauenecumajjxxeris folemdunam,aHtßellasdncuruans te eisnbsp;adores ea, Conuincent et tarn adj prater Etiangelßas. Augußinusnbsp;enimcap.i2.de moribiM catholic a Eccleßa^ ait ße multos nouißiynbsp;ßpulohrorumpicturarumj^adoratores. EtPItniuslib. S. cap i.nbsp;Elephantespnquit, qubd ad doctlitatem, regem adorant .genuanbsp;ßubmittunt, coronasporrigunt. Sic dp Polydorttspresbyter lib. ó.nbsp;Cap. li. Sunt permultirudioresßupidioresq^, qui imagines adorant-,non vtßgna.ßedperinde,quaß ipßßenßum aliquem habeant:nbsp;dr h 'is magisßdant. quam Chrißo -, 'vel alqs Ditiis qtiibus dicatanbsp;ßunt.iüis oßerant argent um,gemmas, dr quot;Vt ad idfaciendum complures ineßienturddi qui talemprouentum metunt,monetam perforant ßloq^pendente in collo, aut manibua ipßarü imaginumß-ßendunt,donaria in locis conßieuis collocant,titulos apponüt.qubnbsp;nomina offer ent ium, dpP^qtdp hominibusnotiora fiant ßebonanbsp;pars h3minum,impendtbper hac delirareinducitur, acinßper,nbsp;longa aliquot ies itinera conficere ,'vt imagüculam adeat ßofifio-nariafua relinquat .pratermififo cuncîo alio, aut piet at d aut cha-ritat 'is officio,plura ißiußnodi incommoda recenfit, qua euitarinbsp;poterant fi imagines noneffentinternplis. Ht verb fun t illi idolo-latra in Ecclefia,qui in lerufalem cceleßern non intromittentur. Miity/,nbsp;nam Ethnict ad illam non pertinent. \..^poc.22. Gal. 5. Sanel um c.hriß,.in^nbsp;ipfumauiisahocßgnumeß.teeogeßu colere.dpimagina honoremnbsp;adipfum exemplar referriais.Atquitarn audißi,tamfummiffumnbsp;cultum .dr eiufmodifuppltcum preces-àfi amouiffèneui Teßame-ti Sancios:nec vlla adducis voluntatisßiperhacreillorum,multbnbsp;minusDeiteßirnoni.t. Neq^ HeliM adorandnseß,etiamfiin viuis

-ocr page 162-

»

14-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th:eologia

i^uUtu ßt,ne^ Joannes,ThedA-,ne^ quijifuam Sandtts adoratur .nos^ 4^”râ»lt;ùnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominabitur antiqni^ erroryVtrclinqnarnU'S ’viuen-

tem.,eßAdoremtss ea qua abipfifadafunt^Epiphanius dia ipfa ha-reß. 79- Sandi funty'viuunt^adhucipßmmct Cbrißiteßimonio t_yEbrahaniy ißiac, Jacob, Sancîi t^poßeli.tamen it a pofl obituntnbsp;cultos, à veru Dei cultoribus,nußquai» leßmu-s,gratiß'imis Diuilt;Snbsp;cult Ui eß ,ß quis vit am ipfirum imitetur, ds'ptaccptis monttifp,nbsp;bonispareat.tantetßanullo certius exemplum vita petitur,quantnbsp;ab ipßometChrißo. Typoßueßguraalicuiusexbibereveneratio-nis cultum,Ethnicorum eß,non chrißianorum .C^Eaiores ,inquitnbsp;noßri,adg€ntiUs conßietudinisßmiUtudinem ,qtiam pr oxime acrnbsp;cedent es, eos qui tanquamfiruatores Ulisfuißfent, id eß qutillftnbsp;aliquidfilutis f^ßtbßdq attulißßnt, apudßhonore,adhunc mo-,nbsp;dum afftcere conßeuerunt.Eußbius lib .Ecclc.hß.7.i4.Et Ciceronbsp;non crederem hocdeßatuii, nißiacentes reuidßaßq^ vidißßm.pro-:nbsp;Œuodapudomnes Gracos, bic mos eß, vt honorem homini'nbsp;itum in monumentis huiußnodi, nonnulla religione Deonbsp;rum conßecrariarbitrentur. bac. lib.2 in verrem.quisigiturnji'nbsp;retur, imaginum cult um, ad Gentiliumßiperßitionem reciderttnbsp;cumeaab illisad Chrißianosperuenerunt? De qtiibtis olim dura-uit content io, centum amplius annos, ac qua pro Ulis argumentanbsp;adferebantur ,ea erudite confutat Carolus C^Jagnus Imp. librisnbsp;4-.^uitypisParißenßbus, \^nno 1746. inlucemprodie-4 Sara tunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'lt;^dorari Reges atq^ CMagjßratus non neß.imus, quippt

Regftm. quad hi propt er ipßam Maießatem Imperiy, qua conferttant acre-gunt cœtus humanos, intet Deos referantur PfalS2. G-isS.Exod. 2J.ttem 22. eamquc ob caufam in folio Dei,qHaß eins in terris vi-carijßderedicuntur i. Paralip. 2S. meritoigiturhacdeilUsfri-pta.Incuruaueruntfinbsp;nbsp;nbsp;adorauerunt Jehouam acregemj. Para.

2g. amp;de lofepho ^altero AEgypti Rege G en.4 2. vtp Iura prat créant.

-ocr page 163-

MOSCOVITICA.


ï î




^umi-nico-


iebatur Deus. Prxterea cacodxmon ,callidus idololatri« aulior., n'o magis deleciatur anteßmulacrumßinguinis ißußone, faJ.’-'-wv;

ideß cruhus filiteramd prxponasAam ob rem appeilatus) quam D£.!Mlt;initgt; Dtuinx imagin 'isgenuum tnflex'one. ^^^ocirca non aliud à chri~

Deum adora ,^jiidTJerb Detts ? Ego h mrem mei alterinon dabo Eßt 42 Et Deut ij. Si quu coluent Deos altenos ,ß:que Ulis incur-.nbsp;uauenti lapidetur. jp)uis Deusalienut, qutm altqu i etulmodi resnbsp;treat a in quajpem tuam ponas eam impeß antes, dg culru quptarn ‘nbsp;proßcquaris ? quis.prater lt;^poßulum, attarosidol htrusejß,dTnbsp;Ventremquorundam, Deum d x’jßet?Epheß ƒ. Phdip j quodfinbsp;ßunt tales Dij multi, idololatra multi multi et tam veritn tpßa Ec-tl ßainueniuntur idololitra, qut Inet perfäpe grauiterii, Deo puni.an tur: tarnenßia tdolt colere non eeßantnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tc p

TJecIudaiadeoßolidißuere -vt v.vijgenerisidola Ez^echielitn pariete tempi: Dtuinitus oßenßa c ^p S Deum eße ttßim qut coelumnbsp;CPterram oondidit crederent. Tarnen qu:a ilhsßijßubant, feq^^

-ocr page 164-

T O t O G I A

144-


ante ex religiose inclin ab.ïnt -,/euere in eos licet id inßcieturMop ciu,idoUo/or animaduertit Dimififti.inquitpo^iilut-n tuutn,quittnbsp;replet a eß terra, eins idoles operimanuumßiarumincuruaaeruntnbsp;ß Eßl. 2 itavero eosperßeriterat.,'vt etiamojltraBabylonem^teßfnbsp;Stephana Aclo transferet .qidoßertiirent milttistcœli ^^uamßnbsp;Moßu.s colerefatetur. hamp;c ludaisfoldunatCntera/^ßdera erat ynbsp;'Deut.Tg. lob.31. krem 4-4: Reg.2^ nunc ejïlßiiSyC^ Romansi Ec-cleßa homintbiisßunt omnes ccelites .notum eß, quorum hominuntnbsp;ßt hoc carmen. Regina cœlilatarealleluia, ôquot; iUud, Salue Reginanbsp;miß:ricordin,'uita0‘ßesnoßraßalue,a Gregorio $ Papa,cumi»-gentiiniuriaIe/uChrißi,'vitit^ßeinoßr^Anno 1227. com-foßtitm. Nos yinquity Polydoriis,C£reosoßerimMS,il!ißq^accenßSynbsp;cœlicoltis colimus,ßcutiad Saturniaras eß faciitatum. cap. i. lib.nbsp;i. Cum igitiir resße it a habeat. ntillo ßint ferenda modo in templis Chrißianorum qui ludais in ciuitate Deißtcceßruntdmagi-nes. Legiflatornoßerßcribit loßcphus^, interdixit totius animati-,nbsp;multo magis Deiinanimati.imaginesfab} icari,alß autemhono-ribuspoß Deum, colendos nonprohibuit bonos 'uiros. Hac lib.2.nbsp;aduerßis ^^pionem. Non multapi£lura,ßed viua concionatorumnbsp;njoce,plebs eß erudtenda. Omniumßngendarumßmilitudinuntnbsp;ratio ait LaSlantitis idcirco ab hominibus inuenta cfl, vt pojßfnbsp;¦ memoriaretineri,qui 'velmorteßubtracli,^^1 abßentiafuerantnbsp;ßeparati. Deos igitur in quorü numero reponemm? Si in mortuo-pturAtn

-ocr page 165-

MOSCO VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14^

ftnrAm'bluinitusinJ^irAtam\gt;fpoßoltis2. Tim.j. teßAtur.non ßgnaßed doctrine.f(iritas,fofuü tninißroritrnj^ SASiitof, ornAntnbsp;Adtm HiuinAfH-t-non inßAurAtionemifedAhoUtionemidolorum,nbsp;genu inßexo tolißlitorum yprxdixitfutur Am temforibtts fjt^deßnbsp;ßAEfAtMCA^.2. lt;^30. NecßtAficrA Chrißusferegit,^PAtripr9nbsp;nobis obtulit, ud vlUm imAginemyKeque ^^foßolosin orbem di-niiffurus, mAndAuit vt imAgines, cxquibus homines coeleßiA di-ßerentjpAfim coUocArentßtisßiperque imAginum DiuinumA-nuftllArum edi^ quo te run que vert er is etß idproprièft homo re^nbsp;gen er At us. Idcirco a It as non tuUt in templo Epiph Anius. Egt;e quonbsp;hicmorefuofAbulAm narr At t^Hofcus. Citm, inquit, iti EccleßAmfff^^^f^nbsp;intraßem vt orArem,inueni ibi velumpedens inforibus eiußiemnbsp;Eccleßa tinei um Atq^ depiHam,nbsp;nbsp;h Abens imaginem quaß chri-

ßi vel SAn^li cuiußdAm cum ergo hoc vidiffm in EccleßtA Chrißi cotrA Auclor it At/ßripturAr u, ioomin'tspedere iwAgineßeidi illud.nbsp;Hac epißolA legitur,in tomo tertioßriptorum Hieronpmiis enimnbsp;tAm eGraco in Latinum tranßulit. Sed Ageprodeant plures de Ùnbsp;mAginibus teßes, quo tempore in templisßAtui coeperunt. mittonbsp;illApriuAta exempla, quemAdmodum Settertss Imp.vtobfiruAuitnbsp;in vita eitts LAmpridtus,Chrßt,t^brAhAmi, Orphei eßigies, innbsp;fio tantum larario habuit. tj^tarcellinus, Petri amp; Pattli, occulténbsp;adorauitßtffitumqßpßsfecit, vtinarrathareßSo. in anacepha-^nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;ieoß Epiphantus. Similiter a quibußdamßolum coßeruatas Petri-,

Pauliatq^ipßusßruatoris,idq,ex Gentiliconfuetudine,EufebitiS ,nbsp;nbsp;nbsp;Eccl. Hß. lib. 7. cap. 14. oculatus teßiseß. p'ßq^ adatatem Hiero-

' nbsp;nbsp;nymißeribit Eraßmus in catecheß, erantprobata religton 'is viri,

qut in temprts,nullamfcrebanttmAginem,opinorpropter anthro-

; pomorphtßof. Paulatim autent imaginum vßusirrepfitin tem-Diufuit pla. Obqt diem Hieronymus vt Proßer annotauit t^nno Chrißinbsp;4 2 2. atatisfi, Polydoruslib. tS.cap. if .i^uteritAtednquitßie-

\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V

-ocr page 166-

ï46gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

Sjnodï-, qu£ Conftantinofoli hixbit»efl,ßiüutufnfu}t, vtifn^ gines Siicr^,T)iiiortim ia ttmplïs habereaturjma^na^ 'veneratio-necoleretur-i vtpate qttJtiinperitioribui litcofacrarum literaruranbsp;forent, fuit is annusfiliitis óSi. quo Agatho Romanamtenebatfedern.loan. Caluinus Infiitutionis Cht fßiana Religionis lib. i. cap-ti. deugnitioneDei.fiquidnosmouct Ecclefiaauthoritaa,mttni‘nbsp;nerim us quingentis circiter Aants, quibus magis adhucfbrcb.ttnbsp;Religio, faceriordodtrina. vigebat, Chrißiana templa fuijßnbsp;comm uniter ab imaginibus vacua. Ergo tunc primnm in orna-mentum templorumafcitamp;ßint, quum minißerijfyncerittta-non-nihil degenerajfet. ^uid? an pajfirosfuijfe putamusßnUos illotnbsp;Ratrcs,Ecclcßamtamdiu ea recarere,quam vtilem ac falutarera'nbsp;ejfe iudicaret?Confina his firipfitNicolaus Hemingius,T)anorumnbsp;huiusauidecus,infintagmateinßiiutionum Chrißianorum Ante f.^nnumUomini 4 2 7'. SdHipatres,qui dbdirinamfine Pon-tißciis corruptelis retinuerunt,nullaplanefimulachra in templiS'nbsp;ejfipermifirunt.fciueruntenim, quanti damns occaßonem olimnbsp;prabuifiè'nt ßinulachra. Georgius Cajfinder in con fuit atione denbsp;Religione , adFerdinandttm sydaximilianwH Ijnperatores.nbsp;Sane inquii ex Augußini verbis in Pfilm. 11 j. conßat, eius ata-tefimulachrorum vfimin Eccleßisnon fuifiè. Et infia. Necva-Vana Eth. Icbat tunc illä rat io,qua a nonuUis obtrudi filet, honores iß os,nonnbsp;fi quorumIpeciem reprefintant def erri. Hie endnnbsp;ßciotZm colora Paganisquoq^adferrifolebat,vtapudArnobium.Nonin-txcujTitit). quiuntmaterias aris,auri, ar genii alias, ex quibusfigna confi-ciunt,eosperßDeoseße, amp; Religiofinurnina difiernimsts-.fideosnbsp;inhiscolimus, eofi^veneramur ,quos dedicatio infertfiera, Veranbsp;fint igitur dicta Rohita,perdiu fuifie Eccleßamahfi^ imaginibus-falfa CMofii, adipßiprifnordia Chrißianinominis, eA referentitnbsp;fafaefDamafieni, cultumimaggnurn, ^poßolicarnefßiradi-taonet»

-ocr page 167-

MOSCOVITICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147

tfofttm äicentis, libra quarto capit.ij. Pÿfunt tJlToßo Craci Jm^crstores ^qui ima^nesin templaindu^erunt -. impqqui tUasnbsp;fropter^a quadoccaßo idololafria ejßent,exe 'iseiec(runt Diddicetynbsp;falens O’ Theodofius ‘VtCrinitus lib.g. reccnfit. 1‘hilifpus Annonbsp;Jii.Leoterttus \w.wóixacxo'^ diPltu^Conßantinuss. Copronyrndsnbsp;njocatw ,iUos quo^; perßc»tus, qui hac ncuaprecandiformula v-tehantur^Deigenttrix orap^o nobis^Leo 4. flycephorMS^Michaerfffffnbsp;Balbus., Theophilus, mult a hoc nomine a Romanis Potifcibusper-pefi. It a vt Gregorius . quemadmodummemorat abbas Veßer-genßs,Leoni tertio,ornnem Italiampenderetrtbuta,qua Chrifusnbsp;dariiußit Cafari,^etuerit. Atqui tales omnes zMoßedn vetertnbsp;legelaudsntur.Afa,quißrpentem tJMofaieum'Comminuit 4. Reg.nbsp;jS. laßas , qui omnia vajà .inhonoremcopiarum cœlefliumfaLlanbsp;(omhußit 4 Reg 23. Rachel,qua imaginespatrißtofurripuit Gen^nbsp;ii-Adhac ipfcGregoriusRapa i.Serumm Epißopum U^iaßilien-ßm collaudatpropterea,quodimagines adorariprohibuerit.Per-lat um , inquit, ad nos fuerat, quodinconfiderato zelo ßccenßss^nbsp;fanclorumimagines,fabhacfaltemexcufatione, ne adorari de-buijßnt conßegeris. Et quidemtetas adorari vetuifß omninonbsp;laudamus -fi^gijß vero reprehendimus. Nam quod legentibusnbsp;ßriptura, hoc öldiotispraßatpiLiura cernentibus. Conceßitnbsp;fatishic Gregorius Anno Chrißi 604. Augußinus verb 4 i f.

Eaautem tenetfuperßitio xj^loßos, vtingreßt domum alicuius SnftrJU.. prim 'umomniumimagincmDiui cuiußiam,oculisvbiq^quarat.nbsp;qua ßfinon fiatim oßerat,patremfamiliasde Deo, vbinameßetnbsp;rogant.in.de demonPtratu,corporeinflexo,acfigno erucisinfiontenbsp;acpedoreter manufacto venerantur.quanonpoteflno did ado^nbsp;ratio.In adorado, inquit ßextram ad oßulum referimus ,tatum^nbsp;corpusdreumagimus, Flinittslib. 2!. capj. ^HieroinymusJib i.nbsp;*otttraRufftnum.^weidorMtiDeoßularinjanum,0‘capttafub-

y

-ocr page 168-

14« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA

mitterefient. Citîerum^uid hacdereDetts?Execrabîlis zùrqtti fcuiptam Autconfliititmimâginem, eKoßimEeo maKuumArtificisnbsp;opits, inßcreto locopofueritnt.T)eut.2Y- Nißforte CAiofct.hicrA-tione, e/ts dirai cfptgere velint, quadtanturKpictaffiffii coloris i*nbsp;magines cotant. Sedoq^^us manuum artißcis, quo^aiio interqre-tahuntur? Tdli put at Ci/oßus, nonfolum idololatra, ver un*nbsp;etiam antropoUtraßicerdotum autîoritatemfiblatatllorum vc-neratione. Itane vero\ Ego autem dixerim, hacadmifa officiumnbsp;Protriäßi iUorum diminui.nam hoc modo inßleßuntßq, nonMinijirospo-eerclutum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proximos ßbiperfiadent. nota funt

omnibus propria tllorum vitia,votuptai,auaritiafperbia.Hem quam ilUintaleranda, de qua Blondtisfiniba Papalis lib. 6. deca~nbsp;dis 2 , Alexander Pontifex,Roma redijt, acfepopulo filutandtimy.nbsp;adorandum^pafim exhibait ^ frpuucis ante verfibus- /deeodem,. /nbsp;(^FridericoBarbaroffa,(^nno ri 7 7. Imperator ßnquit^cer.nbsp;nuîtsnbsp;nbsp;planeproßrattcs.pedesPontißcis fella ornatifimafidcn-

tis exofculatits eß.At Sabellicus EenetaHißoria lib. t-, decadcpri-fmfier-atDr nbsp;nbsp;additfdemaliorumfecutus pontificem, collo Imper at or Is pro-

fede Pafitßratipedeimpofto,illudPfalmiDauidici carmen dixiffe. Super taicatHr. afidcm amp; baßUßumambulabis, ^concilie ab is Leonenbsp;nbsp;nbsp;Eraco-

nem. TumFridericumdngentes adhuefiritns atentem dixijf. Non ttbißd Petro,cuiille tratoßmilisdttJpreßafortius planta. Etnbsp;mihi (ß Petro refonder it hac ille.ac ego tpß,rei huitss, Venetßge-ßaßepiHam in curia IJißoriam,atque Roma in ipfiPapapalatio,nbsp;ßepe intuittts fum. Eß tertins huiiss adorationis teßis lacobusnbsp;Spinola,Genuenßumorator ,ad \^lexandrum 6. Ponti. CMaxi-mum. Me inquit praßantißimi or at or es deer euere, tuum Sanciifnbsp;^'’quot;^’fic^^ßmumacbeatiffnumefalutari, ßuppl'icari, fltxifq^ ad terramge-^rdtur. nubttsadorari,hacin orationibus clarorum virorum. Haudaliter legit urinß^eculo HißoriaFtncentqlib.31. Eugenitaiaceth'mnbsp;quartft^

-ocr page 169-

MO SC o VIT I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;149

qitar fits,cor nobile,cuius teWitnr vitx ffleftdt,da. f.-icïaJßius anteftcrssßprjibutt alter ab ortit^alterab oe-caßi Caßtr itieYtjuenbsp;pcdes. Eaäem libro Vincentßts qtii ßtpp lern ent urn eimßripßt.nbsp;Fridericusdnqtüt^ertiasCxßarßonttfic'isNiceiAißiintidtißellanbsp;eburnect ßedentis,pedibu6 exoßcula.t 't5,ättri maffantobtulït. 'Tumnbsp;quoque Ladißaus Bohemix. àquot; Hungdrix Rex, lt;^lb(rttis Duxnbsp;^ußria,ac demum Leonora Imperatrix pedcm baßäuerwst.nbsp;Rurßim SabeUictiiinfineenneadd nona-, vntuerßalüHißoria-, denbsp;CMirtino t. Sigißmundta, adnoui Pontißcis conßteRlurm humili-terprouolutus rp^gregis paßorem ßjt Dominurnßalutauit,pedesnbsp;exoßculatus eß. HacHißorici-, 'uerti/n hie Bontifices meminißß o-portuit decretorim maiorumßiorum-,in quibus hac ii.Difi.Tlle.nbsp;9). Distinci.Eslo leguntur. Epifiopißiantßeminißros ejfi’,nônjûntMminbsp;dominos,recordentur:qu}idlt;^poliolw Petrtts,praeepit Saeerdo- ß''*-tibits ciim dixit,Paßite qui in vobis ^gregem Domini,praßden-tcs non coacie ßdßontanecßecundum Domini praceptum. Nonnbsp;dominantes in clero,ßed forma faciigregis ex animo. pluraeq^ afta.nbsp;De eminentia Racer datum ,fi modo ij ChriPtianisßunfnihil atti-,^nbsp;netßribere. mPagna enim ePi.Et tarnen no minor Exclefia, quamnbsp;minisirorttm eitts.ldem enim ipfidiPlum estquodPetro,de Uganda efißoluendo.CITatth.iS.Dic Ecclefia. i^cquidli'^ueritis-. Sinbsp;duo 'uesirtim conßenßerint. ^uanequaquam adfia los mi ni sir o snbsp;pertinent.'Namno hißolifintEcclefia,etfieaitaab RomanU adulât or ib us vocetur.Nunßoliconßentiunt,noninßoliuscleri media,nbsp;'^erfiatur Cbriftu. Rurßimf CMoficus ridendum propinat,oPien-dens Bandlos inttocare licere,quiaftApoPiolis poteflasein immun-dosfpiritus a Chrißo data.Baßlijoptnio dehonore Imaginum, adnbsp;^Pßgt;s quorumßuntfimilitudines redeunte ,noneß Diuinaßenten-tia.AlioquiEthnici idolatrafiac ratione excußabiles eßent, quodnbsp;ßilem colentesßalem illumiultitia cole rent. O mit to cat er a Mßi*nbsp;r $

-ocr page 170-

10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

haudntagntmomenti di^a. neniwis longA Agologra, Icnort umfariat. ^iefi verfatutinHiltoru Etiai'igd.icAdAziiéoinniiynbsp;qaxhuicjànt tontrAriitconfutabtt. Sedqu-(i:/’.’cs‘fj;'^e m sut nidi-menebi^. fifdi(dicaho (^ego eumipßußnet legibui. Oïïei/.tigt;is G'doße.qii!-tun que h ACßcripßßi-.nAtn iUa poHremA tui ßrtp:i quA tu ejß ßC-gas 'vtrba,capitedtcimo Aldorum Aposioliccrum, hoc tenorc le‘nbsp;guntur.PrAcepitnobis( 'Dominui}vtprAdicAremutpopulo,ac te-iiißcArewur tarn eß,qui definit usßt a Deo Iudex 'viuoru ac tnor-tuorum.Audis quidprAcipiAtur ApoHol'ti.PidiurA »ufiquAm. Ua-bes etiAmiudicem hominum.ItAq^ ne iudtcatc, no» iudicAbtnii-ni.,necondemnAteyé'tton condemnAbifnini-.Abfiluite dt abfiolue-nnni.LucA.^uo enitn iudicioiudicAtis,indicAbi}nini: dt quame-fiurAmetimini,’vicißimmetientur‘vobis. zPi'tAtth.y. Sedttt nuncnbsp;opinorhAncmenßirAwbenefientis. PIoseaquA reslAnt tognoficA^nbsp;mut.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;


cAprr z4- de castitate, fotis zPilonAchis.

Cripfifti etiam devirginitatc amp; coniugio.Scd noneaquæcxtedifccvc volebam. Mca cnimnbsp;pcrcontatiofuit, quid VOS fentirctis dc virgi-nitate3cmipuritatc;dcquibus vero tu,dc iif-dem amp; beatus lohäncs prima Epiftola. Si quis

credit IcfumÇhriftûincarnc vcnifle,ac(eineo dicit per-xnwrc,is debet iu vtiamp;ipfc iuccdcrc.Porto nee Chriftus

ncc

-ocr page 171-

RCC Apoftoli vxorcs habucrunt.Si Pctro Sc fbcrus Sc conr iuxfuit,idantc,quàmChriftiimfecutuscft Simulatq;verb Apoftolijfadi funtChrifti fcâarorcs,caflc vixcrunt.fo’nbsp;crus illis matreSj Vxorcs forores fucrunr. Eodena modonbsp;Philippus illc feprimus Diaconus,quatuor fi lias vaticina-triccs procrcarat:vcrùm prius quàm affecla Chrifti effet:nbsp;pofteafe caftègeffit,filiæ quoqj eius,virgines pcrmanlc-tunt,quæ virili eonftantiapr2Editæ,donum vaticinandi a-dcptæfuntzverbumq; Diuinû fimulcum Apoftolis prsC'nbsp;dicarunt. Quad dicamde illis mulieribus ,quæ vngucntanbsp;attulcrant?an non onrnes virginitatem feftatæ funti Quænbsp;virginitas, nonàviris tantum, vcrùm etiam à genere fœ-mininoferuabatur. Conftatautemapud nos Chriftiani-taSjÇxvirginibus amp;conîugibus. Cæterùm fado caffitati»,nbsp;feruandæ,extra coniugalem copulationcm, amp; abftinendinbsp;àcarnibus.A’oto,præftandum id eft, non tarnen deledus,nbsp;fed abftinenciæ caufii. Qui veto hæc non vouerunt,iis innbsp;matrimonioviucre,amp;earnibusvcfcilicet:modo manda- “nbsp;taChrifti obferuent. Eadcm enimfuntpræceptaviuendLnbsp;data,tam Monacliisquàm fccularibus hominibus. Atquinbsp;promiffàm non fcruantcaftitatem,de hiamp; Petrus Apofto-lus,præftabattalcsviam veritatis non cognouiffe, quàmnbsp;cacognita,à præcepto. fando ipfis tradito,retro labi, denbsp;quibus illud verè dicitur prouerbium, Canis ad vomitu mnbsp;fuum,amp; fuslotus,adcænum fordidû rcuerfus eft. Enim-vero hæc funt quæ lefus edîxit dematrimonio.Idcirco honbsp;morelinquetparêtes fuos,acfçfuævxQrr adiunget: erût-que duojcaro vna. Proinde non funtduo, fed vnum cor-pus.QuodDeusconiunxir,homo nc difîungat. Item alLnbsp;bi.Siquisfuamrcpttdiaii€vxoxem,ab£quçcaufaadqlteriiy

-ocr page 172-

Î5Î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H E O L O GI A

aliamqjduxcritmocchus eûdiutaôcisqui rcpudiatam,îft. niatrimoniuniaccipit. Decaftitatc quoquchæc idem a-pud Matthæmn.Dicunt igitur ci diicipuli.Si talis cft culpanbsp;hominis cum vxorc, præftat matrimonium rion contra-hcre. Tumiefus. Nonomneshæcveibacapcrepoffunt:nbsp;fed hi foliquibus datum eft. Suntenim quidam caftrati,nbsp;ab ipfo matris vtcro,talcs nati:funtalij abhominibus cor-rupti:alii feipfos propter regnum coelcftc caftrant. Vcrùmnbsp;quipoteftcaperecapiat.EtPaulus felcftum inftrumentö,nbsp;hæc ad Romonos.Hodie propinqua eft nobis falus. Namnbsp;poftquamcredidimus,tenebrx abfccflcrunt,lux propin-quior fa(fta.:abijciamus ergo aftioncs tenebrarum,amp; armanbsp;lucisinduamus:vt in die, ornate ambulcmus:non inpu-dendis narrationibus,necin ebrictatibus,ncq; in adulte-riisjimpudicisadionibus, Sed induite Dominumlefumnbsp;Chriftum,ncq;carnalesexequamini cupiditates. Itaamp;adnbsp;Corinthios.Dc illis autem,dequibusfcripfiftis mihi: Bo-num efthominifinoniungaturfœminæfted caufa vitan-di adultcrijjVnufquifq^habcat fuam vxorem, amp; quæqucnbsp;fœminavirum. Virvxori debitum amorcm declaret:fi-niilitcrvxorviro:vtpotc,quæfui iuris corpus no habcat,nbsp;fed virimec is fui iuris fit,fed vxoris : nc deferat vnus alte-rum,niftmutuo confenfu,ad tempus dierum fcftorum,amp;nbsp;propter iciuniumatq;precationcm. Poftcafimul conuc-nite,nc intretis in tchtationem Satanæ,ob inconrinen-tiamveftram. Quodmeaopinionc fcribo,non vt præci-piam. Voloenimomneshomines, vtiipfc fum,iracfle.nbsp;At quilibet donum habet à Dco,amp; plura ciufmodi,Habesnbsp;de ratione Icruandi coniugi j :dc quo ideo ex te querebam,nbsp;quod aliquos ex vobis inaadierjmus,adeo nihili faccrc inanbsp;puritatem

-ocr page 173-

MOSCOVITICA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;153

puritatenijVteani pcccatumcflc non diicaiU. Quos Petrus fuperior Apoftoïus,hifce verbis commoncfacit. No-tiit Dominus honeftos, ab ipforum lapfu conferuareün-iuftosautëaddiem iudicij £eruat,illos potiffimè, quicu-piditates feculi corporales,in immundiciis volutatur,amp;c.

Menacht-

Fafta eftabs te mentio,ctiam vitæmonaft:icæ:cuiusaii-. dores fuut Apoftoli:acdc quahæcapud Matthæum Icfusnbsp;Chriftuscap.19. QiiJ parentesliberosq; fuosplusme dili-gitjiïoncftmedignus: nifi quis fumpta fua crucæ,mefc-quatur ,non cft me dignus : amp; apud Lucam 18. Si quis adnbsp;me venir,nee fuos odit progenitores,vxorem,Iibcros,fra-tres,fororcsdeniqueanimam fuam,non poteft effe meusnbsp;difcipuluSjVtqui non pórtet crucem fuam,nec ponemenbsp;cat.Iraomnis veftrum.quinonrenuhciarit omnibus bonis fuis,bic nÓ poteft eße meus difcipulus. Eteledum vasnbsp;Paul.ApoftolusadRomanosdeeodcm. Quicunque Ba-tizati,fumusin Chriftum,in morte eins Baptizati fumus,nbsp;'ScfcpultifimulcüeoperBaptifmüin mortem.Vt quem-admodumis rcfurre.xirà mortuis,gloria Patris : ita amp; nosnbsp;innouitate vitæambulemusjamp;quæfequuntuigvfqjad ilia verba, VulncraDominilcfu in corpore mco gcro. Di-cito verb mihi,qui fuerint illi, qui morbos fanabant, dolores mitigabant,mortuos excitabant, potiones morti-feras failli bibebant,Diabolos illæfieijciebant,aliaq;vt cftnbsp;inEuangelioagebant? Annon abord inc monaftico hæcnbsp;omniagefta'Seddehishadenns. Quqd fcribis,vt nobisnbsp;loqui tibimandantibus,libéréidamp;audenter faccrcs,abf-que meru feueritatisnoftræ. Nos,criarn hodicdidorumnbsp;noftrorummemorcs,nihiitemetuere iubemus. Nihilo-minus tarnen hærcticus mihi es, propterea qubd tua om-

X

-ocr page 174-

154 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO LO GIA

nis doÄrina pôruerfâ Chriftianæ atq^ Eccîefiafticx difc!piinæj,planeaduerfa,ncq; hærericus tantum cs,verû-etiamfcrimsjVntichrifti.àDiaboIo cxciratus. Non folusnbsp;tarnen tu es Lutcrianas,fimt cnim alij te détériores. Qua-propter te hanedoftrinam, in regionibus noftris patèfa-ecre prohibentus.Iefum autcniChriftuin, dominum no-ftrumdiligenter orantus,vt genus noftrum Roffiacum,nbsp;itaconferuct,netenebris iituoluatur iitfidelitatis vcftra?.nbsp;Patri,coœternoq;eius Filio,amp; Spiritui Sdit gloria nuncnbsp;amp;pcromniafecuia,Amen.

AD CAP. VLTIMVM LASICIVS,

tMoJeottitiex, hxc eß arlHror Chrißumnbsp;nbsp;calibes i^poßolos

ir/iîtari debere-t'Vt ^ifßccElibem 'vita.m agawtis. Cetera quident reeleßed quod ad eiußnodi 'vitantnbsp;ealiumcaflibatmnßngularcDei donum,ßue opta Spiritui San-Üiejß. CM.atth.i(). Galat. ^.Et in aliis qu 'idsmperpetuum, in aliisnbsp;'ucrotemporarium.^^modoigiturquis ab omnibus idexcgeril?nbsp;vidit hoc acutius t^poßolus. quamobremtam Epißcopeo, quamnbsp;Minißroi^jnam 'vxorem,permißti. Eimot. Corinthqs qtioq^nbsp;idconßlq dat, vt unufquifq^propriant uxorem, quaq^mulicrnbsp;proprium virum habeat i. Cor y.quoproprq verbo, tolliturpolj-gamia, Sicnim vnus 'vir,aliquot habet et 'vxores,communis illa-rsütt

-ocr page 175-

MOSCOVITICA.

155


ruffî cjjèt, non propn^ KiAriius,,^^a jipridein ’EcdefiA 'RomA-

d^m Peitficuw A^cntAtcres nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-at 'veieretaiunt:(^ lo~

stts y vbi ta)2ti'.m fseltis perpetratum eß, ctiamnum Pontificibm abomiaabilis faciu?» ar quit.e teßibna hißufit .Sigeberttta Got-lß'

ßiduiViterb 'icnßs inpant^jeo -, z^îartinits Poloma ^^nnoS^s. Ceßret^slib. cap. i. Chalcondyla Gractu dcrebtts Turcorum,

PlatinA.,Sabellictisinexemphs,Baptißa Capofiilgoßts .,faclor}i}n memorabilium lib. y. Nauclerua.,abbiistritemiui ALitthcusPal-meriusitt Chronico Eufebiano. Vxorunî Petri amp; Pauli f^po- tysresJ-

¦urK,men2init Clcmcmßromatum lib.y.ac Citm Petri

plicium-, qubd Chrißiaita ejßet duceretur -, cohort at am ab eo hiße 'Verbis idem teßatur. Heus tu inquit, memento Domini. Ignatiusnbsp;^uoq^ adphiladelphenßs, tam Petrum quam P.tulum,ac cat er osnbsp;K-^dpostolos., operamdediße rei vxoria, teßis eß. idemßnticntenbsp;Eußbio lib.3.cap.30.Eccl.Htß. PMffinointerprété.^tßn- Chrißusnbsp;aüoquens eoßdem,inquit., Luc.ii. Si 'vos cum fit is mali/noßis bonanbsp;¦ donadareliberu'veßris.Siigiturliberoshabuerunt-.etiam dxo-res. Aliter enim tum Minifiri Deiy quam ho die in Pap atufiterfi-culi viuebant. Uli enim agglutinati coniugibus fiobolemprocrca-

regno \Mlntichrißi hypocritjK. Non ejfi aut em ^.^poßolos, vxo-


rumßkarum cefiuetudineinterdum 'vfios^quisdixerit alitss^quam cuimatrimoniumpeccatum eß: 'vel'ne htc Adofico ipfi impuritstSynbsp;qui error eA'lartionitarum olimerat,^ Encratitarum. Nee egonbsp;crediderim dieet quidam veteresficusfient tant 'vel 'viduas, velnbsp;coniugesaliénas,per totmttndi traEîusfiecumdudafifie^Mpofio- wxi;res.a~nbsp;lost. Corint. ç. Alulieresilla eMpoßolorumfiuerutit-, 'vtiillaRo-manorum. llludme,inquit jnouet.quodvideo omnes bonosabefiè 1'quot;'quot;'^'nbsp;Roma, (ß eos ntuliercsfiisasfiètum habere Cicero Epi fi. rS. bb-i-it..

-ocr page 176-

156 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

J^ûx tafn vxoremquhn mulieremßgnißcat jdsog^ Af/ibró-ßo lib. 10 Bpiß. S2. nbsp;nbsp;Hildiuino ia vita DionyßißlaDamaris A-

clo. ij.non millier ßed uxor Dionißi Areopagita.primi Athénien-ßum Epißopi -, Eußbio teße Ub. 4. cap. 22 -fuiße vißi eß Ptidorß-qui,noßitim vir um vetabat, dj'ßußidonem apud Gentiles parie-bat. Etiam tum tentabatur homines à propria cupid,itate lacobi I. quodPaulus deßipßo ingenue fatetur. 2 . Cor.12. Rom 7. Chrißinbsp;^uem mulieresmultafiquebantur Luc. S. amp; dißcipulorum eiu^nbsp;diuerßa eß ratio.Nam illeEictisnatura erat-.hi homines,non tarnennbsp;credo nunciaffeillas ^ita vtiipfis viros,Euangelium.Eadem omnium ^^poßolorumßententiafuit. Nonßnit aut em vnus, mulie-remdocerein Eccleßar. Cor. i4.i.Tim.2 .Euangelium vtnoncon-fundit or dines Eccleft£,ita noßparatßed coniungit copulat^ con-mto airi ^^ê.^^AdeoftriLle vt earn coiunliione dirimant, tat um adult eriu,nbsp;munt con. amp; inßdelisàfidelißeceßio. Nee ita impediment o eß vxor, vt ^s effenbsp;tfiimm. minißer Euangelij netpueat. Eß amplexandi tempus, eß ft^abßi-nendi ab amplexu Eccle. 3. ipfi quoy^ Ethnici infier is Cerealibus,nbsp;Ouidio idpr odente, a complexufceminarum abhorrebant. Liuiutnbsp;dec cm turn dies, matronas à viru ßcubaßi tradit. tjuihus cum,nbsp;ter in menfe congrediedum effe,Plut ar chus in Solonefiribit. ^titenbsp;tempora,nonobßeru:affeprimosChrißianos,qu'is dubitarit^SityuAnbsp;impur it as in coniugio effet, non illud Paulus honorabile, nee tho-rum eius impollutum vocaffet.nec id Diuina maießas inßituiffet,nbsp;conffcHußccrdotcs, quibus er ant vxores- verßtri, (f*nbsp;monta, hollios fibi offerri permißffet. Et tarnen CAPoßeus, foils virgini-bus caßitatem tribuit. Vbinunc es SanUe Paphnuti quiconcubhnbsp;tum cum propria vxore, caßitatem appellafli? tripart .Hiß .Ub .2.nbsp;cap. 14. Cuius viri,tanta olim fuit auÈloritas, vt dusfiententiamnbsp;fccutumfit ,vniucrfum illud413. Epißoporum Cocilium Nßenumnbsp;adcoelibatum clericis iniungendum,paullo propenfius Cratianusnbsp;Diß.jt-

-ocr page 177-

M O S C O VIT I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1/7

Diß 31. Permijpim voluntati VNiußuiußj,, dormir e cum 'VKore^ vdnon optimè hxc häuddubie enim,grAti{i-seßDeocaßumcon-iugium y ’virgimtAternultüiSißibiii incjuiriAtA. Porro PauIus ve-rAm Ajirginem,^ corporeAnimocaßumeße'vulti.Cor.'j.

p'ndeßiAfumAnt tJV[oßi,de^scjU£ Chrißiim fequebAnturmu- Mafii lieribi!^,melAtet.ldpro comperto hAbeo ßabiild eos duci'.(ß quid-uis Abßf^ omni iudicio^ quodper mAnas a mAioribuA acceperunt ad-mittere. Si muliercs,no fuerunt virgines. SoUmAriAmulier vo,nbsp;CAtur,quiApeperit:virgo-,quiA'virumnoncognouit. ^iprimuA,nbsp;pramp;ter votumßecoledA omni tempore vitinpietAtedn bAptißnAtenbsp;fAciti.,AliudperpetUA CAßitAtii dn EccleßAinduxit\^ quidd Bußlionbsp;Gtace tribuut) is hoceßextArpceptu Diuinufecit ,nußcpnim.cuiqnbsp;pcipitur vsrginitits,}amp;lA.qucu iniccit hominibtts feu ‘veriusipsunbsp;peccAtu. ^^^tufquifq^ enim virorüeß,qhAcinfimulAtApictate-,nbsp;creAtorefuPi cu cogitAtione, tumreipfinonmultopturiesqinmA-trimonio oßendAt? quod citmft, quo is Animo oculos Ad Deum pu-rißimum At tollet ? quaue idße quodpetit,fe ab illo impetraturumnbsp;ßbiperßiadebit? SeruAri abfp^ eiußnodi promißcs caßitO'Spoteß, acnbsp;debet non vouent eamminifiri Ecclefiafiatrum Bohemorum : Mtmßrinbsp;tarnen plerin^ omncs, in Bohemia amp; CMorauia viuunt cDeltbes^ß^d“’quot;nbsp;Sanelißime, at qui in Polonia funt, vbitutaeß libera, omniaß v- cahbês.nbsp;xoresducunt. Non ejfepracipitanter vouendum,monet Solomon.nbsp;At quapracipitantiafultitianemaioryquAm vouereinpueritia,nbsp;quod non poßis praß are in adolefcentia? votiere id quod in Di-uina^non in tua manu eß,nifiquodtibi AdtemptiS,quaß. quoddamnbsp;priuilegium, eftconcejftm?Notanobisfunt tJMofis, de votis in-ßituta, nota Samfon is,Naz.araorum,matris Samuelis, Pauli alio-rumq^ vota, ac tlla Rechabitis in leremia, data a Pâtre pracepta.nbsp;^ßus tarnen, neq^ coniugium, generi humano necefarium,neqf^nbsp;vßtscarniumj corpori hominis conueniens,neq^ votapaupertatis:

3

-ocr page 178-

T H P O L O G I A


158

clum Gregorium fiißeEiAßtmtitAdiutorem.^^zorum quidctnte-

'voluntnri£ tontinentur. Jmo^dicAm libcriu-s, niÎ3ilde eiuß modi ûblig.tHorJûPyS.repcru'i ut 'uniuerfis Biblijs. Adqi!,a timennbsp;faciendas,ßfKplex ^uerorwn, fuellarurnij^ it ets, 'v.irijs eethuis in-ducitur. Sed videimitsißita coAciiii^ eÿmiPrudcntefiuratœir-ginitAtisfiudtas. lehAnnes Peregrinu^sdn conuiuAltbits Sernioni-Fi-itiTift (fus. Eflinc^uityApttd GerntAnos Egtßopus quidAnt, qui dixit t»nbsp;ßßßßßquot;*' conuiuio -, vno Anno AdßdelitA vndecim nulliAßAeerdatum ,pA-lAmconcubinArisrum. Nnm tAlcsßngtdis Annis pendant aliqnzdnbsp;Epißcopo. Et Saneïus HulderiCfts.Epißopr/s \^iigußenßs,Adnbsp;colAamPApajn,circiter AnnumEom. S6o. SuntAliqui,qui Sau-merit At em rideo, igncnntiAm doleo. Ignorant enùn ,qu od periea -loßum huitss httreßs decretutn, À Sanclo GregorioßaeJum, condi-

gnopxnitentiißuclu .poßmodumabeodemßtpurgAtum. quip-


pecumdie quodArnin'viaAriHm ßium propter pißcesmißßct,^^“ tn, AÜAtAindeplttsquAmßexmHltAinßantum capita 'viderctdntimAnbsp;jttox du^titspuenitcntiA ingemuit;^facltim aJe dcAbßinenttA de-

9*eres äu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Alonachißne exemplo maiarutny vxares ducebant in

etmt, qaos idcirco Gregoritts nbsp;nbsp;Pontifex exeommunicationis fulmifit

Animaduertif-Et Lucidus libro de emendatione ttmporum.Ann‘gt;

-ocr page 179-

MO s co VITIC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;159

quot;Dom. I o s 4- celebrato 'Florcnl 'tA concilio, multi Epißopipro-fter Simoniam, fornicationcm dumnAtißwt .flurA ißiußmodi omitto.Sed(jUAntopräßAbAt.permitterecuiußuis arbitrio, à Deonbsp;fermijßum conitigtumi vt quiuislegiti7n£'vxori iuniîus liberosnbsp;Deo.quAm influprisDiAboloprocrcAret?'verùm vtirt aI^s rebus,nbsp;it A ctiAm in Ijac, oportuit Aritichrißum chrißo cotrAriAfiAtucre.nbsp;Ille ipße Hiedebrandiisßue Gregorius y. qui lt;^ntichrißi Imper ij,nbsp;iudîcio EpifcûporumBAUAriiii,^!! eß Ad citp. S.diclumßundAmen-tAiecit^ cArnibus die SAbbAihi vefiiinconfilio RomAtio, Annonbsp;I o g 4. inter dixit Annis 20. Abhocconfilio Florentino,fAcerdo-tibus coniugium Ad,emit. qucmAd.modum Abbas Trithemius innbsp;Annoiog}. ChroniciHirßAugienßsßcriptumrcliquit. Itidemnbsp;Gotß'idus Fiterbienßs-, qui Conrado .Fridericonbsp;nbsp;nbsp;huiusfilio Hen

rico 6. Imp.fuit Ab epiiiolis. Gregorius, inquit,g.PapA^Adclerico-rum incontinentiAm reprimendAm iConnubiaeorumaßbdiAco- SacerdetF. nAtu CugrA,per totum orbem RomAnum, editodecretAli, in a-termini prohibuit. HacPAnthei lib 17. CAp.Henricus 4. Trit he- tmerdiü»nbsp;mius hoccum.rnAgs'iA pænA excomrnunicAtionis additafeciße nar-rAt. id quod antedfecerant Syricius,^ Innocentius,^! efifcri-ptum dß.S2. CAp. quia. Cquot; 2S. cap. decernimus Nempe vt Prophet i a DAnielis defut uro eiußiodi Antichrißo impleretur CAp.ji.nbsp;He,^ inquir,Deum PAtriimßiorum, neqyntilierum 'voluptatem,nbsp;neq. vUitm omnino Dcttm curabit. quinßßßpra omniA extollet.nbsp;^dlpoßolus ad tempus ,coniugesprecum Aciciunij grAt id ßcubdrenbsp;'n ult. P dp A ^.^poßolofapientior, 'ußim conubij inter quojùis hsne-lit.inperpeîuti toUit. Chrißusnoniß in ccelo.pcß reßrreSlionemnbsp;facfam, cam ejß horninum conditionemfutur am ait, vt ill'is darenbsp;Oper am matrimonio nonfit neceffe dicat lt;^ntichrißus, hoc fierinbsp;mandat tn terris: necfæminarum .fedpuer or urn deleFiatura'mo-ribus: nullosprcrfum curat diuosßu Deos, \^ugußos Cafares ejp

X 4

-ocr page 180-

ÏÖO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

cut iNcredibilè 'videtur,i^ Romam fctat.lt a jnea-metTieas., nißibi Sodomam., nißAEgyftum.niß Babylonem nji-derit. Rentiunt hac inuita 'virginttatis mala omnes hyfocri-t£.,^ui tarnen vri,aut 'ui£liardorelibidimsfiortari:C^feßimo fofnUcxemflo, cocubinaaat^ßcorta domialere^iyuaminiucun-dißimoconiugio., f tyuodtameniUiscßßicramentum ) ojiuerema-lunt. Vrget vota tJMoßcus-guantoillißafientiiis,quinon vrgent.nbsp;Cautum efl, in quit, ne voue at ur cceltbatw,^ vt a comrnunionenbsp;ßdelium arceatur quif rafter Eccleßaßicos or dines ,ab vxoreßianbsp;fefifararetDifl.3'i.caf.quoniam.^ Cyfrianua lih.i.ef.ii. Sivir-gines ferßuerarenolunt, vel non foßunt, foßqtt'am decreuerant:nbsp;melius eß vt nubdt,quam vt in ignedelicqsßis cadant.certe nul-lumfiatribus, autßororihusßädalumfaciant. idemßuadet canonnbsp;MaU ernt, UleißdoridnDecretarelatua.^uyUi.4xaf.lnmar!S.lnmaUsfro-ßba mu. ‘Jnißisreßcindeßdem.inturfivoto,mutadecretum^ qiiodincautenbsp;gt;Tjouiliiyneßeceris;imfiaeßfromißio.,qu£ßcelereadimfletur. Etnbsp;Cicero. i-oßiciorum.^ui ad naturaßiamp;,nQn vitiofa gentu conß-lium vitaomnecontuleritisconßantiamteneat. id enimmaxi'nbsp;me decet, nißiforteß er raße inteüexerityn deligendogenere vita-^^odßacciderit.foteß aut em accidereßacienda morum inflitu-torumq^ mut at io eß. Rtfim mihi mouent illa Baldi ver ba,in lege,nbsp;ß tibißlius, digcß.dc adoft-Pafam faße f er mitt er e Monacho du-ccndavxorls adtemfusfoteßate vtßobole frocreat a,conßeßim adnbsp;monachißmu reuertatur.^id enimß iteru atq^ iteru,f rolls ededanbsp;cufidine inflammetur ? an toties id Pafa coneeßit ßaciet, quodnbsp;du£laßmel vxore, ßemferßacere foteß ? Inßtlse CMoßcus vtnbsp;multa alia, vota caßitatls verbis confirmât Petri Afoßoli, qua abnbsp;illode abnegata Chrißiana veritate frolataßtnt.Additidem cat'nbsp;libatui quo multis e clero virginibußq^ claußrahbus, nullus maiotnbsp;cruciatus imfonifotuit,ab vßu carntum abßrncntiam. nemfent

-ocr page 181-

titim conficientiem , prohibentium contrahere matrimoniunh abdinereA cib 'isitibentium.SiCiidColojJènfiesficribensfinperftttio-fir um ejfi h£c verbi dicit.Ne teti^eris ne gufiaueris. Salubre qui-

dem eß, mentiq^à“ carportpr

potione yfialtemid ne fiat eo animo, quafi eodem tempore, vinunt parce bibere, carnes,ouaßutyrum modice edere nef as foret. Nonnbsp;enim vfits reram,qua bona a Deo créât afuntfed abufds culpatur.nbsp;Nec ideo vel bruta animalia continentius nobis viunnt, quod hisnbsp;non vefiantur: velquidam homines,ab his rebus abhorrentes. P^tnbsp;enim C^iofciimipfiim mult IS fifiieiunfi affligent em , Stamennbsp;aliquot vxorum,prater concubinas multbplures,thorum exper-tum prat cream: videamus qua (JMatthias CAliechouienfis, de P.exvvta..nbsp;'Wladißao Rege roloni£abßemio, er ieiuniorum QbfirHante, c:ii‘'^ffiffnbsp;tarnen4. vxoresfuere,lib 4.ChronicorumPol3. cap 4S.ficribat.nbsp;Perfingulas hebdomadas, dient veneris mira abfiinentia, in panenbsp;craqua ieiunabat,homofimperfibrius, nec vinum necficeram a-liquddogußans,in orationibusnbsp;nbsp;nbsp;poplitutnficxiombusprolixtts.

^ubßnzmcap. Inl'enerem-nonpcrmiffimmodo,fidciiampro-itamproeiiuxs. vltimaCrdtij, Anno 1434. mortuus. ß

Itacap. Ó 4. de huilt! filioCafiiniro.quiPrufiiam Regno Polonia Paientfad.. ^dioc!t,lt;.^nno 14^4. vitafuneitts i 4 9 2. 7. lunij Pnbsp;i'Uithomofimperfiobrius, aquam bibens, vinum ficeram,ccrufi-èrpharmactimnunquamgifians-èr odorem corumexecransnbsp;^ßfffiidiens , in lenerem pro liuus ,b.:ineî amans,marcs fix.

'’’...e unt, èr fxrnin.rsßflemÇro'.rcauit. Similta

-ocr page 182-

THEOLOGTA

in venercnt fgt;rûna, ac bibacißimd. fœncmnt vulgo, neefi-audè efl cuiqu-vn^ne flcerdotibus quiclem.

Criintnatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quofelam e noflris qui tum in familij}




Demena^ Non minuA violetcridem Sacra teflimoniafleSiit.,adcomproban-damyVitammonaflicam.ItAeflfliUeetCMofle.eßChriflus^A-poflolipj-Aceperunt, vtnose confleldu hominum, in flolitudtnei reciperemtii defèrtifl^ carispignoribus,acipflA repub.inertesdnu-tilcfl'p Monachifieremtts. longe alia eft hor urn verb or urn, qua citasflntentia. Nuquam Chriftusflluas petÿt, vt in eis vit am bea-

-ocr page 183-

MOSCOVITÎCA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï63

quot;^oteßiclamßruitßmflicium homtmim.in catn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anno-

Kam dcuorAt ? Ego fàmp-itto, dicit Eräßnw, cucullatum 'vit£gc~ ^r-tßnf» i2n,i experttUy rem chriftianamnihiiodeteriuihAbiturAmßnonnbsp;eJfentJot cultuum ciborum ac titular um difiriminA. fr Avertiranbsp;cumrnonAchißnus fropemodum eo prolApßtsfil, vtßexternAde-trAhaißere deterioresßnt cAteru-. hon a verbpArs monAßeriorum.,nbsp;udeb nullam habent religionis dißiplinam -, vinufaiuam minutnbsp;liceAty religiofAm ^itarn Agere. ÜAcille ad Io. GACchumonAchur»nbsp;epß. lib.22 Detts hominem pAradiß) exturbAiiit'ut lAboreßtdo-rem eliciente, 'viciumfibipArAretxfuerurßtm monAchircpetunttnbsp;Amxnßtmis lacisclAuJlrAßta condunt:Attamen non lAborAnt,ßdnbsp;tAncjiiAmfucißuSlibui agricclarum in ocioßaginantur. ^tid denbsp;t alt bus Hßoria TripartitA cap j. lib. S? Monachiqui fuis ipfimi-nibtis.,nôn labor Ant, violent is Utronibtes habendi fint Äquales.nbsp;^uid\^poßolus\audimus qttofdam verfiriinter vos.,nihil ope-r'isfacientes,aquibiisvosßtbducite.2. Thefial. i eodemloco, cttenbsp;non labor at non manducet. Et Ephe. 4. labor et operando rna- £”•-nibfts,quodbonumfitimpertiri, cuiopU’Sfuerit. Item^nosnulUutnbsp;veßrumpanemgratis commedimus : fid cum laborenbsp;nbsp;nbsp;arumna,

noUedicrlt;^ operabamur ,ne quern veßrumgrauaremus,^vtnos Vobis pro exemplar i cxhibeamus, adnosimitandos.2. TheJfj.A-pudnos, inquit. A Ethiopes .,presbyteri vxores habent,idemq^ acnbsp;monachi, amp; omnes Ecclefiamp; Minißrifio labore viuut.quippe Ec-clcfianullits decimAS,necaccipit. Habet tameprouentus, amp; agros,nbsp;qtios ipßclerici dr monachifodtunt habet efeleemofinas.hacZa-ga EpifiopusAElhiopsjnlibroDamianiaGoes.LMeritbhac Indi faciunt.Nam ipfi natura doeet, viel urn efil labore quAredum.nbsp;Heefit is eß decere.CMonachos Deum p-'oa/ijsorare. Etenimnbsp;non bene or ant: neefilum Deum : nec per fl:tm eitts ßlium fidnbsp;Sanilos inautiilium vocantf Ópermerita tllorum Deuntcom-

r 2

-ocr page 184-

iSy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T HE O L O G T. A

pelLrat. Aàhoc or mit nbsp;nbsp;alij^ cgt;c^r.t htiioc ignauc rnm fhc-oYtt'n or^

diriem: qiiiden-3 ^rAtis izc meldîs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonfoiis mon.'ichdfimo-

do mQ?ùcb;s fidqiiibupiiihominibuSy-vtindcfineterprcceturdn-iuncîum c^t.ï ThißLuc.iS.InHibernia,{crib:t lo. i^uentinus, y. Rïchiirdui inßU eins Patriarchesy/tdnerßis •mcndicAtem rebgio-niiMcätes librum cdidiiye!(m(^,Innocctio 6.Pont.L^ÏAX.dedicmity'vbinbsp;ie si im on iisßi erarij eœlêjiis com pro bat, rebgionem mendieantem,nbsp;'uebtt cult or nmfalfirum Deorum proprinmyaduerfim cjjè •veri-tr.tiydPpbtAti ChristiAnA.Chriflusnij, ijpeins eomiteZynon fibtmnbsp;non emcndicAjJèfiipem hofliAtim y ‘vicltimj, emendicando quirfi-tbjjc'fid ne cuipSAm qui dem vel ChrisÜAnorum,beereßi a(pontesnbsp;proßteremendieitAtem. Hamp;ebb j.t^nnAliumBQiorurn,r.lAruitnbsp;Anno j^óó. lohAn.deRupeßcißßAordinis Aîinorum,'vt Trithe-Prtd'tRio mitts Auctor eß^qui mubAprxdixit bremßuturAy de Antichrißo,nbsp;de/ntenta cortculcAtionc Clerl,amp; MonAchortim mendtcAntium in-ruTn. teritu^dcij, toto orbeeidßdem Chrißtannmrcdiircendo'.quorumdt‘nbsp;ciorwm bon Am p Artem,poß exortum Lutherum ipfi AjidimMS, ni-mirum quod Dette ferre diutiusnon pottier it A Ant Arn hypoerißmnbsp;PhArißiicAm. Töt ordines AAonAchorumyprnter AntontAnos, Ra-ßbAnoSyAugufiiniAnoSyBenediciinosnigroSiö“ CluniAcenßes,poßnbsp;mille A Chßßo nAto Annos, BAtAn.A Ad homines decipiendosvinca-bsßoluto, Aßuperßitiofisy (ßßiAuiter dtbrAntibits hominibtts in-Mortdcho-..ßitutißint- dr Ajßenßi Pontißeum RomAnorumApprobAti'.cUrunt

°excö idefly'vclex'unico LKeidornonAcho,bbrodeemendAtione tempo- ¦ rumyomnesenumerAntc,ex quibtt-s conßci ingens exereittts, con-trA Tur CM pojßt.Peucertts ^ero,in Chronico CArionis Aubio, nonnbsp;ßciaSyßd dogmat A monAchorum hifee ver bis recenßt.Anno iatS.nbsp;nAtxßunthocßeculoin EcclefiA,plures ac diuerßzmonAchorumfA-miliAyverApietAtis.ßobirinA chrißiAnte,fr dißctplinArum, bte-rArumq^Artittmpeßespiibliesixutn animos hominu tarn teneret,nbsp;pro-

-ocr page 185-

prcßindaßiperßitio,(ß Pontificum tyrannis inmlu 'iffef. Tinxe-rmit himisjcs iuflos eße coreimDeo-nonfiaegral /-Sj^ropler mcdii-torcm Chriftumßedpropter opcrA.Sttitucrt:t hxiriiiicni^Lcgi Dci fitisßcerc-.deperfectioneahßrda comment’ ßnt, 'vttic monafti-C£gemesdtißttuttim eßeprxdic!trunt,ad. promcrSfidam rennßio-nem peccatoru m^cßßnxerunt cßcßAtum perfect tond plum eius-modialéeirefert cognitu neccßaria.Necdiuerjmb Ins narrant fnbsp;qui hypoer iß oßenfi, lußra illorum deßrunt ¦, nec quoniam Paparum creaturaßunt at que ßatellttesxernimtts, t’t omnia ßedis Ro-tnanee, (ßt honos aurthics ')ßercora,pulihrdeondiant zierbis,acnbsp;conditapro rebuißicrofanciisplebi 'venditent. ^^ui quidem tarnnbsp;longe a prißeif Aîonachis AEgypîits atq^Syrijs, Paido^ Antonionbsp;(quemßatiriim hominem 'uidiffè,Hieronymia in vita Paalt teßisnbsp;cjißlilarionc, tJAPacario, iJAPoße-t^rßnio -paneßceo radicibast a- i'cteretnbsp;qua, Ic’/uminibicsdn fpeluncis (f rnontibits fduieiam idololatra-rum deelinando viuereßolitis, Sanclitate reccjßerunt: quantumnbsp;verum abeß àfaßo.ßucia à reipßi, illudßeculum ab hoc noßro. reuera enim mundo, verbis tantùm ,nonfacld renuntiarunt domine tbiri tui, operibtts corpori vacant. Idullare aliameliiismeritinbsp;derepub. chrißiana, quam quodnobis Lutherum produxeruntnbsp;virum certeincomparabilem.^iicquidcontradicant caterimo-naihi,ran£ tlle Apocalipticee, exritube/liacgreßfe. falßsrniracu-lisinCilt;rncs belloru Eaan^elicisinfercndorü faces, a.tci~ noui Telia-nieti Ph.tr fathypocrit£.horu illepeftmtis, RerthoLdus Schito- („miarO»nbsp;artz.Francß:aniis magia eßmetcllaria per it iss, qui anno pacis in muenternbsp;miindum illat£ li So. Colonubon.bardas excogitatiit.quo tor-rnento vere Diabolico, inumerabiles homines,intra hoße ducen-i OS annos perieriit.Hos inter, primas nue lenent, cor nut i leßiita.nbsp;qui anil ore l.oyola ILtßano milite. Annoßalutis horninum i s i p.nbsp;Roma exßrti,numero eoruwdtti augißcente,vt malaiii o creßeunt

-ocr page 186-

ï6ó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEOLOGIA

ifjtüfï. herbx,prîmùma Panlo Pa^A.,AKao 1^40. deinde a IttUûitî dent î. tum amp; Paulonbsp;nbsp;nbsp;Pio 4.poßrenio,äb ipß Concilio Tridentino

approbatißifit. VtigiturreßerAntgratiam.cadentemPiabylonem Komanam, magno nißßußtnent ,ßa:ditatemßorti eiua, cruditAnbsp;hypocrißtegunt. MaießAtem Pontificitm coronatorum cjuos nottnbsp;vidit prißcA Chrißtanorum at at ,ßurioßo ar dore tutntur. Sincert-tAtem docirtna EuAngelicA ßophißicis argutß obßurant.Eudge-iicos ’vitiA, Pontificiorum detcgentes-, tncredtbili odio perßquun-tur.animosAud:terum,tendtculas ipßrum ignoranttum quo 'uo-iunt impellunt terras maria ißpersiiticnes atq^ orrorcs,ßmulnbsp;cumEuangeltoßeminaturiperagrant. demißb 'uultu fluxa quot;veße^nbsp;longuprecationibtts, crebris ieiuniis.ßmtilataßanelitate imperi-tos decipiunt.'vt Lutherianos euertant,principuni animis,callidenbsp;feinßnuant malum bonunitbonum malum ajocant^uelpaullulumnbsp;irritati leonihus iracundiores, laß, •vitra modum noccntiores.nbsp;(allidi in cclandis fuis •vitqs, ingenicß, tnpclliciend'is adß. homi-ntbw. quorum numerus, in collegqs centum quadraginta qua-tuor,toto orbe terrarum ftarßs., quinq^ millia •virum tarnßnperat,nbsp;breui tant US futur US ni Chrißusßo aduetu ßalßs Prophetaspcr-dat, vtfint facile cuicunq, •valuerint nocituri.nbsp;nbsp;nbsp;\^t ne tn ßne

quidem ^yPlofcus ,oracula Diuina, rei apte accornodat ^uis enim animaduertittvltimailla tyPlarci fiu ilia al;a Luca efy lt;^ÿV[atth£inbsp;•verba, nihilprorfus ad monachos, niß quis hosflos, Chrißianosnbsp;ejfcputetjpertinerc ? Erant fateor illo tempore Apoßolico, Philonenbsp;rAAi ludao teße, quidam eremit a Chrißiani in AEgypto.fanclimonianbsp;jircmtta. cd^berrimi, quosfiquis cumonachis, qui hodiefunt,nibilminHSnbsp;qttam monachi comparet-noElem cum die comparet.Singuli tnqt,nbsp;habent Sacras adiculas, quafemmea •vacant,fine monafieria . 'vbinbsp;flit arq fanEhifvitadant operam, temper anti a tanquamfunda-tnento irianintaia^o virtutes cat er asfuperßruunt ,nec cibumnbsp;nee

-ocr page 187-


mentoadßiunt ,aoiuam bibunt, car ni bits amp; 'vino fenittisabßi-ncnt.Plura Philo,libro de z/ita contemf latiua.lt em Robert ns Ga-gninusin Ludo Prouico cra((o Gallorum Rege.Rernardus,inquit, Clareuallisfrimns abbas, Olcrtim loco,fagifiondes deßimebat.nbsp;fane hordeaceo admixto ttntlio 'vitia 'vtebatur. talis dtufuttnbsp;religioßs hominibus 'viuendt außer it asnbsp;nbsp;nbsp;farßmonia. Sed vbi

fojßßtonibns aulli, frouenttbns ditatißuntafiidßtccejjores illo-rum,'virtus^rgt;eifietascldqttit. Itainluxum farßtncmiainßt-ferßuas of es faufertas, in fafium humilitas, in lafeiuiam conti-nentiaconfußonem om nis fere or do nunc 'verftts, parut habetur^ RtPolydaruscaf. i. lib. -j. deinitijs'vitamonaßica.ldtemfor'ts,nbsp;huiufee 'vitagentisßmf lex acliberum erat. Ftpoteißisomnibusnbsp;terernonijs minime obßriclum, qutis hodie monachi obfrudtj-ve-ßit urn h on eß urn fro arbitratu fuo qufq^ ßimebat. Item nullumnbsp;‘votorum 'vinculum. It a vt integrum cniq, foret manere aut fro-ßeifei, quo terrarum 'vedet. reiß quem eiufmodifui inliitutifœ-nituifßt, etiamfoteßaseffet adfrßinamredeundi'vitarn-.nortnbsp;abf^tamentnconßantianota. Petebatautemloca,flurimumde-ßrta. I nunc cJPIofce, ef noßrißcult tammonacbos quammena-



-ocr page 188-

itiniaari'olt;jes? mcliorefttn cof/ßeciuDei -, doKißi aniwt pubiica^ niiißipcrbo Pharifiioßbt ßacenti-, ac inßitiiamp;inniteniifu£.

Corenid'isloco.fertidemßententtarn2niquißimam,de taltmi-nißro Ch)ißi,cuinumpietate.rerum^^, rtintnarum ucraßientii, partum quisfuertt in G^Poßouia,'va[dedubito:£omagisdolcnda,nbsp;qubdßhißnattends fiDijsplacet de harctico.Nihil faalius Moßenbsp;quam har eßs crimen alicui irtipingere'. amp; id bonis doelis frobare

hireticitt. ^oeui qui dißentiebat ab Euangelß.22-Capitibits Catholic a rcli-gionis,(ß4.primis OEcumenicis concilijsmunciseß-,qui haccm-nia ccnccdcns,ab bis dißidet bominthti'S,qui de uctis dmaginibus -, ieiuniqs,cibis,tgnepurgatortomnjßa expiatoria.indulgßtß, mor

tui s inuocandisßummo -vrnus hominis in omni Eccleßaprincipa-


tußeptem Sacrament is-.deq, rebtos al y s-, ft noua it aßalßa dogrttata inuexcrtintin Eccleßam.Pratcrea qui ait dißiplinam accleßaßi-eamymultiimaßnceritatcEudgelicaprolapßam eße.populiim Deinbsp;multis modisgrauatum.,conßientias hominum farijs tricis tlla-queataS) Pharißaos denuo exortos .Antichrißum patefadlum^niu-dumper aßutum Satanamdn fartoserrores induclum. Sed mi-

ßuiß'e.Iamdiuenimdoctrina chrisiianadjareßs eße, cacis malisq^ reßs afpei ßjß ePtycUemtis exte Pauleaiidire quafintiets. Nadeharefi ißa:nbsp;notumePi nobistfbiq^eieoniradici.Aclo.uS. Et ipjimet Paulusnbsp;cap.24 Hoc ferotibtpnß'! r fißteoryie jecundum fiam illamynbsp;qu'amhareßmdicunt.it-ißru’re Patrio Deoyt qui credant omnibus qua in LegCj(ß iti Propkctisß riptaßmi. Idem nos 'JPAcßu

reßott'

-ocr page 189-

MO s co VIT ICA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;169

^eflgt;ondemus,vericonßcientiaßeti.Breui, 'vtJ^erâmus tempore, dttierfitm ab bacßntentiam,ex ore ommum noßrum agonotbetas.nbsp;dudituri. L ouge entm aliaßint T)ei-,aliahominum indicia. Aliternbsp;ipfa veritas de vero,aliter mendaxbomopronutiat. Dieetur ibi,nbsp;Jj^^^gogis malorum eie^is ivenite bene dich Patris mei,poßidetenbsp;regKum.rroiiide bas improborum diras-,naucifacimus.Adeo per-nerfa bomimim de veritate-nobißi^ eitss ajßrtoribusiudicia,par-(li ducitfius.erroribiis cœcoru Catbolicis, ortbodoxi minime mo-uemiir. multttudine perperam credentium, Cbrifli Regnum norsnbsp;metimur.Pr opter tot aduerß^^uibus nos diu Caini Progenies af-fl^gjf-’ ßntdicereßriberereligione mire labefahtatam,nbsp;prifiinAdignitatireßituere , Deo propitio ac rei buius aubîore,nbsp;nun (jouant intermittemus. T's vcho b bomo^ne ignores vclim,red-denda m tibi ejße aliquando, Cbriflo iudici or bis terrarum.,vt om-nis gefiorum, quamp;ferianonefifecutapœnitentia ht a buifisipßusnbsp;^eritatlsa P^obita minißro, ad vos dono Deimijjb indicata ,ßednbsp;abs te clero^ tuo^ngrato animo accepta rationem. Cuius viri, denbsp;DccleßaCbrißipuriore ypramp;claremeriîi, quod pro meo modulo,nbsp;eofiudio tueor innocentiam, bareßs crimine immcritb aßerßm,nbsp;darimibi veniamßidpeccatum efl oro. Ptenim non folum iufli,nbsp;fidetiam mifiricordis efl.proximum ab iniuria defendere. Tg^lonbsp;inquit,.Hieronymus ,infltflgt;icionebarefios, quenquameflfepatten-tem,neapud eos qui ignorant innocentiam eiusflißimulatio con-ficientia iudiceturfitaceat.H^cad Pammaebium aduerfus erroresnbsp;lobannis Hierofolymitanorum Epiflopi. Habes candideledlornbsp;paucade tJ\doßcQuitica,^ vt vocant Lutberianatbeologia,in Vjnbsp;traq^perfiribenda,abfq^ofnni cuiufquam,vt epinor iniuria,bonanbsp;confiientia vfus, dedioperam, vt CMofcesflquando bamp;c logent,nbsp;meliora docerem : amp; caufanoflra non mala,apudiniquos indices,nbsp;pro virilipatrocinarer.

-ocr page 190-

RELIGIO MOSCOVIT ARVMgt;

IOHANNIS FABRI, AD FERDI-nandura Plt;cgem Romanoruna cui à confeffionibus erat.

Ofiotiitx ßdetn chrißtAnxmße^ttuttir, quam k San-Üo \^ndreii K^poßolo fiat re Simonie Petrt,pri-mum eis pradicatam affirmant. Eaquo^ quafiib Conßaiiiino CMagno a CCC XVIII Eißopis,nbsp;BithyniAprimoNiceno Conßilio con~nbsp;cltifi, ac Æ Baßlio zMagno (ß Sanêîo Chryßoßamo tradita dvpftt-



dicatafiierunt -, tarn BanPia tarnfirma-,tamßncera eße creduntt 'ut ah Ulis hacienns nun quam licuerittranßuerßo digit ff vtaiunt}nbsp;rccederccuiquamßcutneq^ab Euangelio Chrifli. Ea quoq^modc-ßia eß cor tim, njt qua a Bantis Patribiis infit is conßlqs,ßemelßuntnbsp;decißi, ntinqttam atideat quifiuamßia profßionis, in dubittni de-niio VQcare.Verum ßqiia velßdei difficult as, 'velrititsrcligionisnbsp;inciderit, 'iwiucrßa ad ^^rchiepißcopum ac rcliquas Epißcopos,nbsp;per ipßiriim tant umfipiritur» dcßnienda refer tiir : neq, quiequamnbsp;inconßanti 'vulgo inconcordirelinquitur. Bacerdatis enim labia eußodiunt LegernEei, dp Lex ex oreeitssrequirenda erit.Ha-bent aut Archiepißcopum qui in vrbe i.^lofiouia in eo taco 'vbtfedern Imperator habet Cathedram Archiepifeopalem obtinet.Buntnbsp;dpEpifeopi quamplures in Nouigradia, vmts, in qua dp Ißdorusnbsp;txtitityfeib E Ilgen io Pontißcc Pom, Card/na'is, teße Raphaele Vo-laterraiio

-ocr page 191-

MOSCOVITARVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171

terr uno.In Jiofiiuiaal'Kts^ilittt in SuflaitynUftsin Otiferi, alitisin Smclnc-, nliuiin Reßwi, Colmum -, Valut, VrotiniprAficiunturnbsp;Epißopi, qui ßuoi hih£nt Diocteßs.Hi qui Jem omncs Epißopi-,nbsp;Archiepißopum velut ßiiprctnum agnoßcunt. k^rchiepißopttsnbsp;Autemille, antequ.zm P3.inxrch-i Conflantinopolitantu anbsp;chsmeticA tyrAnnid:ßpprßds eßltjßmpcr hunc PAtriArchAmnbsp;’vtßipsriorem recognouit.Pluic tAmen RoniAnum Pontifieem, ve-bai PetrißucceJßreprAceßjß ßemper ac rneritößAtentur .Neq^ha-die huit-i^s rei imtncmor Rutbenoru l7nperAtQr,Adhuc piet At is eiußnbsp;modi diligens cuPios-, quoi Annis enim ConflAntinop Ait sno PAtri-ArcbAinhAnc 'vßq^horAni quo 'uiuerenbsp;nbsp;AgqptiACAßruitut 'isfi-

nem AquA mente expePÎAre poßit elemoflynAin mit tere ccßueuit. A pud CMoficouitus calex ßincJio efl, vtpresb'yterss omnesnbsp;quotquot clerici ßntßli ordinent Epißcopi. Neq^ 'vllipreshyteronbsp;•vriquAm qaenquAm conflrmAre licet. Hoc enim rnuneris Epifioponbsp;ßgt;li in cum bere ußflerunt, quot;vt p oflenquAm tinPias AquA, udultfisflut,nbsp;perimpoßtionem mAnuum Epifiopi ^fignAculum crucis, Adept anbsp;fidei teßimonium reddAtflrmeturd per 'vnclionem quA infrontenbsp;flerißolet. lidem in CAnA Domini chrißnA amp; oleum celebrunt^Atipjnbsp;conflciunt. Cuitts dein vßitsßt in ßAptizAndo, confirmAndo ^Ain^nbsp;gendo infirmas. Solißint qui inßituutnbsp;nbsp;nbsp;deflituuntpresbyteros.

Heq^ vnquAm licet Uicisin ipßos AnimAduertere, rePle ob oculos habentes Pauli dodrinam aJ TimothAumqusdicit. ^.^ccufiitio-nem Aduerßuspresbyterum ne admifiris, niflßub duobus Auttri-bfss teflibus.ltA neefle vnquAin Imperator ipfi depcents dericortintnbsp;ingerit, hoc Epifiopalis tantum animAduerßonis conflant er Affirmant (fr pr Adie ant vt eos Ar gu At (fr cafligetquos flbißubditos E-UAngelictM ordo , AcinßortemDominivocAtioßecerit.HAbent frnbsp;Eifiopißuos vicArios fr officiales, quemadmodum fr noflri quinbsp;iurißdidionem inßubditos es:ercet,fr iufliciam in rebus Ecdefla-

Z 2

-ocr page 192-

RELIGIO

ßicisAdntinißrAtit. 'DecimisquentAdmodumADco decretumest quo^ 'vinuntEpifcQpi-.dominijs ’utunturiure conceßis. 'uiUai acnbsp;CAßrApoßtdent. ReliquAveroßAcerdotumturbAj Aliquibusdeci-rnifioblAtionibuitds'AlqsquAmflurimiAtAm 'uiuorum quAmor-tuorumAluntur. ProijsenintbeneßciA hAb€ntfttfidAta,quorun^nbsp;pAtronißunt tAmßirituAles quAtn Iaicî . Seueriori tAmen cur a hicnbsp;Agitur-,quAßoleAtintcrdumnobißcum^negli^ttuißcilicet. Nemi-nienimfAcileAliquod munus Eccleßaßtcum commendAtur, neq^nbsp;conßerturbentßcium -, nißgriushuicipßfitisfAcerefojße compro^nbsp;betur,per ena rei tAmeperitos ne lut Eßßofos Aut vicArios. Suntnbsp;EßßcopisßAfAmiliA, tum nobilibtts tum AlqsconßitutA. Hi certenbsp;fint Epißopi,per quosflAtq^ CAditq^ vniuerfi Ruthenorum religio . DiuinAßtpe -, quum cum Imp er At ore conueniunt per Agerefilent. Proinßgnibus huius muneris,bAculis vtuntur ßfntitris.Pe-rindeAtq^ noßrißtlentEpißcopi. Ea 'ver'o AbflinenÜA eß.,quAnun-quAmfiitd UudAripoterit,inßgnis Admodum mAgnA,tum Ar-chiepifiopitum reliquorum Epißoporum,cibiAtq^ potus, nec minorferè quAmmonAchiseius regiones, quibus ipfiAßolet eße reßer-tißimA, qui quidem CA lege obßriHißunt Abflinentu, nt nunquAmnbsp;in perpetuum cArnibus veßi lice At. lion procul ab nr be tJAoßco-uiamonAßeriumeßamplißimum,inquo trecentifiatres, perpétuaferèfib regulA magniBaßlij degunt. in quo et tarnßcpulchrumnbsp;fincli Sergq AbbAtis, quod ab ex ter is è longtßimis etiamagrisfie-quentatur. Multis enim mirAculis celebrefaHum est, Chrißiano -rumadmtratione nonparum dignis. E quibus nel nnicum in mediumprolAtumßufficiet, omnium illußrißimum, quod paucos ante annos ilUc contigit,duobus cacis quidem nifiudonatus eß. Cumnbsp;enim abbaside niueret, tanta nitafianlUtateextitit,ntfacileß-bi perßuaferint ,Atque credant iam multa ipfitm precibusfiis apudnbsp;EseumpoffiefficereAtqueconfequimortalibus.ldeoquemonumen-

tunt

-ocr page 193-

M o s C o V IT A R V M. t/î tumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;creiro miru cum deuotioneaccedum honor antnbsp;nbsp;nbsp;Vni~

uerfienimtum monachi turn virginesVeßalcs, quotquctfunt in monafterijs, 'unictregulA unique habitai obnoxtj ynigrofiilicet-,nbsp;quot;vßjue adeb religioß viuunt, 'vtnb mirenturfilùm.) verum etiamnbsp;ßimmo honore eosjjroßquantur.T^qae ipßstam vilistatio votinbsp;habetur velut ho die nobißum. Verum cum qudingreßttsfueritnbsp;monaßerium, nuquam inperpetuum quoquo modo, quaùe indul-gentia ei licebit exire,aut aliquo votum irr it umfacere. Vota verbnbsp;triaßtnt qua exhibet ceu noßri.obedientiafcilicet,paupertatis,nbsp;caßitatis .^uaß quispratergreßfiss, e monaßerio qui proßlqt de-prehenditur,perpetuo car cere in pœnam tantißceleris clauditur.nbsp;Tanta eß votorum fanëlitas. Vt etiam qteamuu multa apud Ru-thenos Archiepißopt Epißoporum author it asfit. in h is tam ennbsp;Ulis minime quicquam concefium eß.^uodvouendum^ reddendum Domino ,vtriußue teßamentißcriptura edoccat, imbipßnbsp;verttas requirat. Caßitatu itaque adeb ratio haberifiolet^vt nun-quammonachis vxores ducere, ne que monialibus nubere liceat.nbsp;It a enim a Paulo dr tot a Ec défia prohibentur.Is autem qui virgi-nembonafamaduxitinfiacerdotem ordinatur inmonachumtarnen nun quam recipitur.Epißopus aute vel Racer dos,poßeaquamnbsp;Calebs inßortemDomini vocatus at que conßriptus fiter it, coniu-gionon copulatur,ßdperpetu£ cafiitatiadßringitur. ^odß quisnbsp;concubinatus crimen admifierit ( quodtarnen apudRuthenos vi-tium eß rarißimum acerrimapcena ab Epißcopo afifligitur,ßoquenbsp;beneficiapriuatur. Cum^ vxorfiemelmortua fiueritqiiamprimonbsp;dux it,inperpetuum quoq^ aliam in vxorem nunquam ducit. Nonnbsp;bigamum ndq,,at vnius vxoris virum Epificopum infiituit Paulus.Et quodpietati coloquonium adfierre videtur deuotionisßiri-tum augere vt cum Racer dos Diuina celebraturus efi, in contugtonbsp;canfiitutus, maximeqfin Mifia celebrandaobfieruarifiolet, mini-Z i

-ocr page 194-

religio

tue fai ejfèpuîant pracedentino^e, cttm vxore dormîre-.perica-lum enim illic effe 'verentur-^finonemupzceAtoidj'ia.t .ideowo. queproplenioriretterentia no^efeipuetiâh ’vxonbusnbsp;nziît. Es. efzn hïs qüidemtanti corporisamp;fingubds rnyfierijre~nbsp;iierentiadn cnltuSihiecJpiritKi perfuafio. El deunt igitur mine no-firtqtmrn pollutis fnanihushocficroßn^tim myßeriunt,pigmisnbsp;cmnis rcdenfptionis noßrx. tranare foliant. C^iouerct optanntnbsp;'ve' vniciiw Dauidis cxcmplnmqui ciitn extreme tam fere inn-nio laborAretnon tarnen propoßtionis panes ab t^bimelech ob^nbsp;tinuißet ,mßipfi efferiiieituabheri (dr nudiußerius ab vxorbnbsp;bus aut alijs rnundifuiffènt. Cur igitur ni mundiciei Hie c^uc^.ßu-dent magis,q, 'uafa Dorninidmoipfum Dominu adminißratiirusnbsp;dr manibui contreEiaturtis ? Eß cr aliud officiumßcerdottnnnbsp;pracipuum, ut Euangelium chrißipopulo annuncient ffalutcmnbsp;fcilicet (dr pacem: id quodfieri confueuit ubiq^ on/nibas diebus do-minicis feßis quoq. diua uirginis tyeîaria-.dfipoficlorum item CTnbsp;quorundam Cofcjforwmmartÿrumq^. Verbum aut em Domtni pari deuotionc (dr pradicatur dir auditur. CMagnaquoip^eßiliisrc-uenntia uirginis Maria, crebris quideoraticntbtu,'veluti Chri-ßimaterpro interceffioneapudFiliu rogatur. Fereenimeaputa-tur,cum Fheotoc^sßt,qu£ pro nobis in terr is.plurima pofita Fi-lio confiqui.Feßa itaq,eitts ^^nniintiation 'is, Furißcationis, NA‘nbsp;tiuitatis,'eMffumptionis, dr quotquotdenique inci der it, ieiunßnbsp;indiilis,ornationibM'S,mißis,tum leciis, tum dec at at is celebrare,nbsp;procommunirituEcclefin folent Gracorum-. quemadmodum dinbsp;toto anniffatio,excepta quadragefimalitempore,quando S. Geor-Mtga. gq miffam theologi celebrare confueuerunt. Eß aut cm utraque^nbsp;tniffa ter prolixior, quantfit ea qua apudL at in os comm unis habe-tur.Deuotisqtiidemmentibus, accedunt ,illampopuli audituri,nbsp;tanquam participes futur i eins. Solet autem hoc differre illorumnbsp;CAiiffit

-ocr page 195-

MOS co VÎT IC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;175

lt;JitiffaÀnofirii,qaod lt;^4oßoui/.i in pane fermentât o, Gracoruw more confieiunt. Calici item tantum aqna quantum vint ruhetnbsp;rmfent-.quam aqiiam calidameffe volunt,quoä ex latere Igt;o-mini nonfine ntyfterio magnoprofiitxeritfmguü aqua-, quamnbsp;caltdamfuijfe credere fat eß: alio qui enim miractdum vix c enfin poJfit.Hoc^ Sacramcnîum corporis edrßnguinisaßolo Sacer-dote conficratur,qui ucluti noßrifereßola alha indutus^tota m?-te adDeum eleuataddefftcere conatur myflerium,quodproßiffi-cienti pignore omnium protnißionumfiiarum Chrßusdn vltimetnbsp;Coena reliquit,qucmadmoäiim vniuerßts or bisfatetur.Epißolamnbsp;item er Euangelium aque in Mißis hab ent .\_^t lelîo Euangelio,nbsp;non mox PPicenum illttd ^ymbolumßedpoß angelicutn cantum-,nbsp;qui Sanel tu a^pellatur. Prionumfides PPicena decantartßolet, cttq^nbsp;dominiez orationisßnisfadiisfuerit^moxantiphona dc^ Beatanbsp;virgine C^iariafiequitur. Confecratio itaq, aqueab ipfis verbisfitnbsp;4 Chrißoprobatis,qtiibtu (fi earn vim conccjfam credunt, vtpro-latis ipfis à Sacerdote-,Tnox creaturacreatorifuo cedat fidudque^nbsp;quafineceffiarium effie. Egt;um vero fic conficitur, ecce panis iußanbsp;magnitudinis hordeaceus apponiturdn cuius medio hoßia eß,cutnbsp;crucifix:formaperinde,vtapudnosytmprcjfacernitur.quam vinbsp;bcnediclonisin corpus Chrifii conuerfam, Sacerdosfibifumit drnbsp;manditeat, reliquum vero -^anisper fiufira diuißm petentibusnbsp;difiribuit-.quemfingulinon vtcorpus chrifi,fed veluti benedi-iiurnaliquem-,dr_qtttidammodofanclumpanem,cumfarmna de-uotione fufeipiunt. Solent itaq, has Aliffiis celeb rare de Erinitate,nbsp;dr beata virginefiecy^aliys Sanclls. Et quoniam illupuoaddubionbsp;Purgatcrqcpinio efi ,afiiduepro defundisordt,Mifiis fitbueniut.nbsp;In qua qtiidem re tanta illorum efi religio iVt pleriq^ binapro mor-t ids anniuerfiria, vt vocant, agant. lt;^lterum, qui fat alls quonbsp;tKortuus efi die agitur.dlteru autem, quo ah Ecclefia infiitutum,

Z 4

-ocr page 196-

,76 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

ßancliilliui,cuius nomen habuitproprium feßum celcbramp;tur. Ad h^eßuntfiequentes obliitiones amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChrißtAnortim. Hoc

quiequideßrttuum (^potißimum Äfißarii-,om}3S qtiide ex irßi-tutioneprim^äa Ecdeßtx. ejTc Affirmât, 'vti trndunt etii Chrffoßo-musyBAßUits Aîâgniii,AC Gregoritd^ theologiu A-htc ißttirßnt bre ui Ui dida quAm vclpArßt huic myßerio-.EuchArißia quidem Sa-ej^dßnw triimerîtH quant um ipßs in vßt eß populo Adminißrurifolet,tempore quo Chrißtii ipß inßituit : deinfiquuta Eccleßa, paßchdinbsp;ßciltcct. aUa tarnenßriefirßan quam Romana Eccleßa faciat atq^nbsp;decreuerit .Baptißnum pro Sacramento primo, adeoquepracipuonbsp;ducunt.p^apropter hoeß quißquam neglexerit derißcritq,,mortitnbsp;pœna afßigitur Baptißant itaq^pueros, In nomine Patris Eilijnbsp;Spiritui SanEli. Huic munerifungendo quaciinq^ neeeßttoi inci-derit,nemo hominufufficereputatur nifißacerdos extiterit. Priuinbsp;‘vero quam Baptifmus adminißretur, orationesfiuntfiequentesnbsp;acdeuotaßfacerdote,a pArentibfti,a patrinii,aproximii,amp;bami'nbsp;cd,nbsp;nbsp;nbsp;quicunq^ deniq^ adßint, quo Eeui Opt. Max.fefee cœloper

plenitudinem gratiaßtapuero ,per 'vniuerfum'uitaßta curriculum aßißere d!gnetur.,^ibui certeprecibus adHeumfußs,in Ec-cleßa ,adquodpcragendum UlicBaptifierium ordinatumeli,aut tempore brumali moleßiam fiigoris fugientes, in locoßecretiorinbsp;puer Baptizarifolet.In cuiui rei teßimonium adhibenturpatrini,nbsp;pro more etiamnoßro qtiibui expoUicitiijncumbit,'vthuiuiBap-tißnimctnoreseße'velint, 'vtpuerum olim,cumataspatiturautnbsp;(Xpoßularit, inßde erudire non negligant, vt Deupro tant a gratia lAudent,ac orent,0}!donum hoc Diuinißimumfidei datum,indies auger e dignetur. Praleciis itaq^ orationibus, atq^ etiam exor-eißnii,cum puer fortioribui natura ^iribtu apparet, ter tot USnbsp;immergitur, alioquin aqua tingitur, raro tarnen, conßerßo enimnbsp;minußufficiensiudicatur. Oleo df chrißnateinterim quoq^appo-

-ocr page 197-

MO SCO VIT AR VM. 777 fuis fr ont I fcApu'is. Sal vcro c^ttod à, noßrk adhihetur., lut umnbsp;exSaliua, puluere ,non admodum receptumcß tj^.iofcouititnbsp;Abremtttationem veTfo trinamfidcit^uo^^ confeßionem trinam innbsp;'ußi rainent. Intcrrogati dein fer nos tfu atum iffi Circumcifioninbsp;tribuerint^nuîn ifßin zßt haberent.Proculquidem ab cis abeßnbsp;ßereßonderunt, vt 'velßcintillam 'ucteris ^aboliti luda^ßniob-ß'ruent., imo in dcteßationem iUtus ncc quißttam ludaorum fernbsp;•vniverßm Ruthenorum Imferium adimittitur, ctiamfimultisnbsp;milUbus aurcorum hoc conßcfuifraßtmcrct. citm 'uerii iam adttl-tus eß puer. perfePlamatatem c'ißeipuutusdta ajtfujeßdeichri-ßiana teßinionia redderepoteß.ad Eptfiopum ducitur, vt conßr-mationis huiusmodißdei Sacr ament um rccipiat, quod é“ Chriß-mateinficntepcrßgnumcruetsconfertur. ßidminißratio 'veranbsp;huiußmodi Saeramenti.,nulli concejßa nßEpißopis-.qtto coieSiura^nbsp;re licet atq. argumeti loco haberi, quandoquidem omnem religio-nemßuamper manus traditamhabet ab 'f^poßolisdmpoßtionemnbsp;illam manuiim ajelin confirmatione^'uclin ordineßaeroßoliEpißnbsp;copotraditam ejß,ßcq^haclenus monumcnta omnia tentieruvtjnbsp;at^perpetua obßruatione cuModiturn est. Tie rnatrimonioßquanbsp;diccndaßint: hoc certum ejßc affirmarunt, conßanguinitat 'isßimulnbsp;atq^ affinitatis., multumcutaacßolicitudiniscßßtpßs, neque vnqnbsp;facile negUgi.,adco quoq^,vt nec ’vnq in quarto gradu repertusfit ynbsp;q cotraxerit.ncq^ indultUy'veruppetuoillicitu.Hocenimaßanel'isnbsp;patribttsfancitufernefnunq irritufacere conatur. Et plus eßfl-lud quicquid eß cognationis quod in Raptißmate,^ cofirmationenbsp;contrahunt patrini^ in atniiierfum aqueobßruarcfilent atq^Ec-cleßa Romana decretis caiitiim cli.^^updfiin bis deccrncndis conter tat io ob or tafucrit, lis ornnis Epifioporttm arbitrio dirimitur,nbsp;it at amen, ut nequaquamindulgentia caußam lenioremfeccrintynbsp;qusnullafiausfiat omnino conßitutionibus. i^dulterÿ abomi-Aa

-ocr page 198-

173 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

nail ofirtaßd niaior illif qt-irim fiobls exißit. llbid cnimfwiiiinx c-xecratio/ic deteßAri nbsp;nbsp;pcrfiqtiiJolcnt. Lex eß etUra ßrmAvt

quAwdtti 'uir ^ixeritßmulaUcïenubere'vxornonpoßit. Athoc (lefuncdaprimwmetiAmLege liberAtttr^Alioqtiin inditiiduA con-ßuetudine uitn cum ruArito commorändum eß^SAcri or dines quo-qtieapudipfisßiis quibußUm obßcrAtiombiisnbsp;nbsp;nbsp;cxremonß Sa-

cerdotibsis conferantur. Neq^illisclAuittmpotesirtstraditA cred(~ ttir-tnißAdimitAtionem ChrtHiinAurcsillorumdicAtur,Accipittnbsp;Spiritiim SAn^ii.m.,quoriim remißeritlspeccAtA.rcmittuntur eis.nbsp;Httiußncdi certe EtiAngelijßormAAChrißonobtsprsßcriptA.omntnbsp;huic qui ab Epißcopo 'vocatus^ordinatiisip in Fresbyterumßuerit,nbsp;authoritastribiiitur,qua uelapeccatißßoltiere,'vclqs ipfis obno-xicsßnerepotesi.Sacerdotalienimhoc rninisierio., Moßsouitis. adnbsp;pœnitentiam vtuntur .^uißqtiis namq, adprouectiorcm at at entnbsp;atq^eam 'uenerit,quainge:gt;]!jßui'uiribus vtipotesi,ac dißernersnbsp;interbonum^malum,reßumeßprauKm,lep^damp; non Icpratn,nbsp;per contritionemßeßepeccajße agnouerit:,recießiritfis contribuia-eonfcßio. tißacrißciumreddens,moxadpedes Sacerdot 'tsprociditin a:i-ycmiUiiVt quifidem Eeitcneatßcelera omniaadinijßaßgildatint^nbsp;quantH’nmemoriarecolligerepoteß.,ex ordine curnplanctii autnbsp;gemitu déclarâtt a quo posiea bencßcitim cbßjlutionts, tanquarnnbsp;Chrißi 'vicario accipit.Huicreiconficiiindayempits quocphabentnbsp;conßitutum-.quotannisenirnPaßhafeiioproeccleßasiica ordina-tioneßacerecoguntur,pleriqßamen deuotiores,ad celebriores ße-siiuitates exomologeßnauricularemßacereno negligant.ldß quisnbsp;conslituto tempore Paßcha,tisneglexerit^Anathema ejßeßolet ont’nbsp;ntbttsabominaturq, ipß ab omnium conuerßatione adeoqiie abnbsp;rrs.fAr.t- Eccleßa ingreßt coercetur. Conßejßts itaque, quib digne parti cepsnbsp;poßdtantimysierq corporis ^ßanguinis Eomini^prius pernbsp;»Axjm. aliquot dies corptts aßfligat oportet,nbsp;nbsp;nbsp;inßeruitutern ^ßque redi-

-ocr page 199-

¦ MO SC o VI T AR VM.

gaf cArnemßiam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gc^iiitcntiAßncln^s dignos inteßimo-

nhim afßiiix conßcienti^geragat.Proin iciunium illiidquadragc-fimale.AChrßo ^^goßoiisnobis iißitutdprorßitso-ffirrnanty lt;^ito tjiiidem tempore¦ c^itoniam omnium procrcStium ~ Vcnericom-modißintum cß^atc^ue pruritus acerbißimos ,a.nimiintium cuncdo-rumnonefl.tpucdpluÄprouocet lOpsis cftßtmme'vt v et cris illittsnbsp;\gt;idi!t infultiis y perdosnesjiits carnis ä bßineniiA, qu£ certe a.bßi-ssentia, ap:td hos quidem fiptctn hebdomadis ßumm/i diligent innbsp;perßeitur, adco ojt hoc temporein perpetuum nullißior nm homi-num carnibiiSyOjiis caßo. ^butyro ojeßei liccat. Prater hoc etidm a,nbsp;décima, die Nouembrisyad fesium 'ißque Natinitatisßiluator'is no-ßri leßi cbrßideinnantyhabent alias hebdornadds continuas ynbsp;quibus ieiunant y vt in lunio ad feßtim Petri ßy Pauli, i^liqnotnbsp;Item Hebdomadas in Angußo adfeßum \..gt;4ßiimplionis fJMaru,nbsp;tnmdiem Veneris per ‘vuiiierßim annum y quidam tJ^Percurßnbsp;Votumproinfecerant oclo ex percgrinistllis y qui cumßta Sereni-tate fuerunt, vtßingulis hcbd.omadis tres dies ab eßt carniurn ab-ßinerentyLuna ßcilicety Mercurij ßy P'encrisßd quod Dinina gratia h.icîentts obßruatum aiebat interpret. Tanta ePt aut em ilüsnbsp;har um conßitutionum obßruatia nst quocunqueieiuniopiaculumnbsp;eßet all quem carnibus 'veßi aut ouis. Narrabant interim quoquCynbsp;exfuisinueniri, qui cumieiuniaperfolunnty nihilquod uonquamnbsp;'uißirn fit vita fungi -, neqtie pißces ipßjs ederent. Inueniri ßy aliosnbsp;qui ieiunioß at Iltis diebtts y neque vinum y neque quicquarn aliudnbsp;potuu bibant.^a re audita ita moti, vt mente y «eovo iäo-/.lw cor-reptiydcßitnti videremur y quod admodum iniquaeßfe noßroruntnbsp;Chrißianorum curn Ulis yin rebus iß 'is Chrißi rcligionem cocerne-tibus comparationem appareb.at. Nec magis vnquam quicquarnnbsp;animis noßris tenaciusinhafit, quodnosqui nobis ipfis multumnbsp;perß.ademits dearboreßdeinosird .ßuelu quidem detenoresUlis

2

-ocr page 200-

180. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO’

eße contingat. Tuentur cy cLliostiœnitentixgridiis- c^^uilu'S'DcanT' nohiireconciliari credunt.iExquibfis^potißimfucdiOratio-,nbsp;quafieq^nentünda. nonfacilefimilcsreperiri cenfeo .Omni natnc^uenbsp;diluculo cuncii eorum, toto corpore inpuluercm ipfim proflratitnbsp;prolixoi orationesnbsp;nbsp;nbsp;ipitotidianics ad D cumftindunt, ferè abf

que omni temporis interc'apedine or ant prccibm. ^uarum pri~ mum locum obtinct oratio dominica , dein cum t^rchangelo Ga-briele-tdiua ’virgofalutatur. Dicunt ^fideiprofeßionemfmbolo,.nbsp;quodi^poßolorum eße à veteribusperßuaßi fumus : nullus eo~nbsp;rum eß,qui nonßngulis diebus litaniamperßoluat. ^Qtti 'uerb di-tioresßnt,e quorumfacultatibus eß magnospro ijsfumptu-s paffefacer e Ruthenicis Uteris imbutidibros orationufibi comparant,nbsp;earum folum turn qua ab Eccleßa receptaßint,cuiufmodiapud 0-etuiitu i. rat ores uidimtis.lmaginum 'vero non tarn leuis cura,aut contem-apudipßs 'viget, “vclutiapudnos hisfaclionibus huitu fecuUnbsp;increbruit,prateromnempietatem -.'verum 'vt monumenta, qid)nbsp;necvnquamimmemoresbeneßciorum O ei fieri conttngat,prao-culis habent.Frequentes coueniunt in Eccleßis qncts eßipfi magnisnbsp;ßemptibu^ extruunt, Orationis domos ex Euangelto 'votitantes,,nbsp;quas^ imaginibus varqs Crucißxißiua ujirginis, rtpcßolorumsnbsp;aliorum quorundam ornant,id quod licereßbi ex moribus ite-tußißimorumChrißianorumpradicant. Nequetam factie ipßosnbsp;mouet,quodapud Gracos Conßantinopoli ante feptingentos an-noscxtiterunt,qui imagines idololatr 'is conuenire docuerunt.ne-que fas eße, vt cum uere Chrißianis reperiantur.^ui certe fecun-da dein' ’Eißena fnodo damnatifuerunt. quotquotpcrtinaci animo hanefintentiamfant tutati.Neq^ eïi vt vclvnü aut alterum,nbsp;qui bis vt monumetis utitur,adorare,facile reperiri queas. Sanlam nemo eß qui velignoretalegeprohibitum eße ne vencremurnbsp;bipides. E contraettamnullibißcripturaloctts ßi,quononvtili-ccats

-ocr page 201-

M O S C O VIT A R V U. i^r

eut ÿsinonnmetis^^ vet et. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in couiu^silli ob oculos ponere

unfit eueruntrnoTiumentAhuiufmo di, vtin pcrpetuuin animo ob-uerfentur,qu£prAsiitit nobisDeui,ati^faciliu( rccordentur vni-iierf vita, noflra exempli,Chrißi. At quodecamp;remonijs eß,communes habent nobifiiim vßtm ,infacris candeUrum. quoniam cera opulentifimi funt ßugibu’S verb terra, amp; f omnibut, qua:nbsp;ex/ubßantiafint alicuiii.s, vencrandum ducunt Deum, qua candela tunc pot if imam accenduntur, quando totittiredemptionisnbsp;noßrampfierium corporis fanguinisDomini, Mijfaà Sacerdote contreclatur .¦ In organa verb ilia Pipiniana, qua tarnen nobisnbsp;primo a Graciafiint tnijfa,.nullos omninbfimptusfaciunt neq^nbsp;hallenus vfi.

'Plcq^illad quidemminori, quam reliquaqua egregiè faci-untfco habendum erit, quod plurimum commendatos habent pauper es, qutbus quijq^ pro fiafacultate, at^ quantum Euangelijnbsp;piet as conflit, exp onit elem efnas, veßit ,potat, pa fit, hofitesnbsp;colligit, reliqua agit huiujmodi, quibus Ftlios Dei in vita pro-ueherepotefl. Conßituunt adhacperegrinationes, adprafcriptanbsp;quadam ac f ncia loca, quam rem nunc lubcnspratereo. Is quoq^nbsp;quimorbo atiquopragrauatus esi,cuiufinodiin extremummortisnbsp;periculum ducere videtur,nonfiliim auriculari confefionefianbsp;peccata enurnerarefolet-.verum ad hoc etiam,vtfidemfam teße-tur in Chrißu qui hocmodb t eß amento reliquitf remifurum no-xam, Sacramento Eucharißiaprouidetur^ Extremam item vn- ^xtrcm^tnbsp;Hionemminimenegligit. Turn pro agrotante fiequenter fiunto-rationes, at que Utania res agitur. Sicque ta ndem exact a exomolo-gef, pro rituque communi Chrißianorum omnibus perpétrât is,nbsp;confejfus tile a Sacer dote ah fluit ur. Septem igitur numero Sacrament a habh,velut ea quafne omnifiaudepromifionumfarumnbsp;vtmquipro Chrißianapietateipßs vtitur,participem,accompo~

Aa

-ocr page 202-

ï83 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio

temfaciunt. Pracepi.f. item decern cadem aut hort tâte ten ent, aua CAloJiprimo traditafunt, quaftntinquam intermoritura , certinbsp;per ‘verbtfm eiitt-quod 'venerit ut impleret lefr^em anintmè utfol-iaatt!pcriamp; uer et .Indulgent ia:, abt^rchiepißoponbsp;nbsp;nbsp;Eptßcpis accipiunt.ma-

gistamen caß^forßtan ab ipßs agitur in ea re,qti-am à noßrd. Im-pqßimum enim eßedicunt, utqtiaipßgratisacceperintßbima-gnUßimptibus redimenda eßent. Neque fas eß ulU Epißopo dare poteßatem ueßcendicarstibus. dVUtthatts., tJMarcus, Lucas, Johannes , Epißola Pauli,nbsp;nbsp;nbsp;reliqua a nobis rccepta cum c...-Lpoc.ali-

pfidnter canonisas noui Teßantettßcripttiras recenßcntur. Deca-nonicis 'uerb ueteris Teßamenti idem aßferunt, qttcd decrcuit E.cclcßa Catholica.Pontißcem Rom.ut Chrißi uicariurn epßicceßnbsp;ßrem Petri agnoßcunt. Propterca S. Clertientis S. Leonis, ci diuinbsp;Gregorq feßa apud AJüßouitascelcbraricbßteuertint.^^nodautenbsp;abeo uelutiapoßata acßchißniaticidamnenturhocßeitidicio tuf i,nbsp;iudic'is Dei committere,diccbdt. Sapi/f. certe tent at um eß eospcr-ßaderi, quoad occidentale in Eccleßaredirent. ^uatarnenßte-rint, quamp; infe licites homini ßtßr at aßnt, forte plus profilent ob-ticere quam commemorando uelfcandalum infrmionbusprabe-rc,uel odium quor un dam in me cont rah ere. Esijfentiunt à nobisnbsp;in Sacramenti confecratione aliqudtulum,acßaelionepanis, Spi-ritum SdctumafoloPatrenecaEilioprocédereperinde atq^Gra-ci tuetur. ^^nquam uerbfint apud Gracosplcriq. qui purgatorium negdt, er alq qui purgatorium feripturis prebare conentur.nbsp;Inhoc tamenßenonfacile ßißtram p at i affirmant, quin tdipfumnbsp;fr mit er cu Romana Eccleßa teneant. PAiffas noßras animo prem-ptißimo audiiint neq, aliud magts cruciari aiüt, quarn quo da qui-bußla m quaßalieni à fide uitentur, qtiando omnia fiere noßraß~nbsp;era cumftudio obßruent. Eefta item quatuorfilennt.i celebrant,nbsp;Ilatalisfcilicet Dornin i,Paßha,nbsp;nbsp;nbsp;Pel ecoßes, atq^, diet quo PI.it er

Domini

-ocr page 203-

MOSCOVITARVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;183

DaDiifii ajjiimpta eß in cœlllm.C^^agno locohâbent t^poßolosj pr£r,igi!e tAmen S-in^urnT^icolcium ¦, cuttern celchrAnt, h a nor antnbsp;atij^ intiocAnt.Dicm PAlntArum AdimitAtionem EcclefiA E.om. ce-levrAntypAbnAf cToIihas , At^^rclipticas hniufmodi Arboresbcne-dicentes.UAncn.^ henedicliomm cneAtur-Areim,nonßliirn ab EccLc gt;nbsp;Jia pie recept am,fed fàcris Uteris reclefundatam probant. Exnbsp;qtiaenifn quAcjiinNumeris Cap. quinto decimonono apertsnbsp;monßretur, quidcxccrationespoßmt. Et e Paido ad Eimotheurn,nbsp;fandUficari creatiiramper 'verbumnbsp;nbsp;nbsp;orAtionem,notißimumeß

omnibus, t^pud ipfis dcniq^per 'verba incantari ferpentes, per 'verba ciici dnrnones, tjr Uber ari obßßs communeßt. Per ieiu-nium enim eß oration em expelli DAmoniu Chrißsis poßfe fcriptunbsp;reliquit. Sii^num crucis ac imagmem crucißxi.ßtiam contra hoßesnbsp;pugnaiurifecum déférant,indetriumpharideßderantes 'vnde ßnbsp;Cbrißiis. SanPios ‘vercpro nobis apudDcum intercederspoße cre-dunt.,accpfidulofaciAntßerdt,quoruetid'votA ficilius exaudirinbsp;autumdt .^uarc ßeosinuocant ß ¦veneratur.Eosquoq^qpublicenbsp;peccant,excomKnicatione pßquutur, q eoru lingua obfcha 'vocat,nbsp;qßquis incurrit, e comuni omnium hominum confirtio, ß con -uerßtione EccleßAßicaeiicitur.Vnicum eß qtiod à nobis fine pro-ban nv pot eß, ß a noßrisinßitutisalienißimum,quodpuer is 'vixnbsp;dum tresannosnatis, Eucharißiez Sacramentum prabent, quod-que in paneferment at o confidant, ß esc co cleart pancm 'vino in-tritum pro corpore ßfanguinepopulo minifir ant. Hifiint itaq^nbsp;mores Mo fouit ar urn,hac religio,iliapieta-s, Serenißimeprinceps,nbsp;qua in 'vniaerfim inclita tua in rebus Diuin'is procurad'is fidult-tasignorarcom'ni'ncdoluit,ideoq,iußu tuohac certeillorunbsp;hominumperquifita ftnt. Data Tubinga XEIlI-Peptcmbris, üdnni CM. D. XXV.

Aei 4

-ocr page 204-

ELVCIDARIVS ERRORVM RITVS RVTHENICI, lO ANNISnbsp;Sa CRA NI Cracouienfis Ecclcfiæ Canonici,nbsp;Anno Do. 150 o.fcriptus.

tituluTH-prxcifii Fab 'unione Eccleßa, in defenßoneßui errorisnbsp;îq ß(^bißnatici.,nullapertinacior inuenttur gente Ehu-l'M tena.K^deonam^ßnßecianbsp;nbsp;erroreßio., dura ^in-

fßScripturartim vcritati, nulli EccleßaßicA determinationi.,nulli docîorum Catholicorum ¦,nbsp;aut conciliorumßententi£,aß['enßu cedit ^jnc^uarn ,quando fotiuinbsp;•viße^ßagnita, veritati,-^roh dolorpertinaciter contradicitnbsp;doPlos Catholicos,etiaßui ritus uiros refugitfinam^^ doclrinamnbsp;eorum oditßemper-,ac dtßciplinamßalutarcmexhorret.Et hareti-raUcnßs. (Ofuni Valdenßum more (c^uorum temeratißima ruslicitas Jnno^nbsp;ceronatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcundi/cmporibus, 'Viruspeßißcrum admodum in Ecclc-

tJecdum eß in Bohemia conßepultum} ambt-¦^n- ii?o tionisfaßuinflatißeduntaxat verosApoßolortnn,(ß Eccleßaprf tnitiußßeSlatores audentaßruere ^in eo quodabßciß ab Eccleßanbsp;annos.nbsp;nbsp;nbsp;'vitro diß'ident ,eius excomunicatione contraße tun au.imßchißna-

ticosßternam reputant benedi^ionem. C^Edta contra Eccleßst CatboUcamp;ritum,ordtnemat(p^authoritatem blaßhemantes,quanbsp;ßccpuenti capitula notabütur, qui tarnen eß Cracanico ritu in plu-rimis äbutentcs ab eisßetnper, ß 'vßq.modo pro hareticis eorumnbsp;habtti

-ocr page 205-

RVTHENI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1S5

habitijàntjteth amp; reput.itùHi ChrißtAnumfinguinem non minus h oflibt^crucis Cbrißifitîuntaßtdue,toto nißiconAnteSjVte medioßdelesq^iiof^^exterminent, 'utßcnomen EcckßaßicAreli-gionis,apitd (ß inter eos abolitioneprorßiis interiretmetprobatio-ne aut eKemplisexternis nobis Opus eß. Mijß quidem execrabili,nbsp;nullatameoblitcrattoneprxteribilißcrilegio, quodin Dominumnbsp;Jßdorum Kyoutenßent öitetropotttamße concilia Fiorentino miß-ßitn cum collega quodam Epßcopo adße ajcnientes, 'vt iuxta Florent ini conßlßdeterminationem cum Grads, OccidentalißeuEc-elcßamp;Eomana concorporarentur 'vnirentur, commißerunt,op-pugnationerabida conßenticntes nequaquam.,tum décréta vnioninbsp;recens hoc de '.^nno Domini i o o. ßacinus admißiswuniuer-firum obtutibUS antepoßtum innoteßcat. Diuus ac Reitgioßßimusnbsp;Princcps. Dominus\ßlexander magnus Lytuania Dux modernus dgnitus Catholicaßdei amore zelotipo dnßar Fitoldiincliti a-uißü^quiprimafideiEccleßaßundamenta in Lytuaniaiecerat.ß- drdternbsp;tum délibérant^quemadmodumin amplißimoDucatußuo honeßanbsp;quapiamratione.ad 'vnitatem Eccleßa ditionis fia Ruthenos reducer et. Dum itarp pia benigna acpaterna adhortationc adorien ¦nbsp;dosßatueret, ipß^praßcntirentpropoßtum deuotionufita in eiuanbsp;tunciorurn^ßbißubieclorum,fideljumperniciem, dr exterrnini-urn, rabido ßurore coniur.tri duces,nbsp;nbsp;nbsp;certiprimores eorum, ad

magnum zMoßcouitarum Dueemßchißmatis eorumßeela tuto-rem, e veßigio deßecerunt. Cuius quidemßliam inßedam paterna tont agio. Idem Deo deuotusnbsp;nbsp;nbsp;innocentißimus princepsfitorum

optimatum armigerorum fiafi , équot; inßantiacoaclus, pacis amp; affutura aîniciti£fiducia.Paulo ante thoromatrimonialiterfi-bi conßituit. Sane praßatus Dux CMoßouitarum adiniuriamß-bi reßeres, religioßßtmi Principis huittßmodipropoßtum, gaudensnbsp;hac occaßioneßibi ( longe antepraconceptam}prabitam licentiam.,

-ocr page 206-

ïS6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G Î

ßdhfiiidetida, deturbßndä^acpüpuUndi eiiii dordlntA-,^ ßdp.i-eern unionemq.^ Chrißifidelium conHttbicrAndAr», mox neruii 'ih^rtAricArii'iXgeatium vicinarum obßrmat:ii4.,ß)cergenera patent ibti-s in di ci is inßdijs -, non ante cruentum plenefaginauit affe ¦nbsp;cltimß.onecinn!imeramilliaChrißianorumiampsrßtosexLy~nbsp;tuanoDominiodamperfitbindudlos ThartarosexDominiisSerenbsp;nißimi Chrißianißimiy^ T)ominiIohannis '^iberti Polonia Regis inperpetuamyAtg^ infamemfèruitsite abigeret.Hae enimfchifnbsp;matis huiits RHthenici-,vna eadem^ eß vohentas omnium, vt ad-uerfts Romanam Eccleßam,dP dus ritum odiofremant ,^nfeci en-turj, ea male didi isfits, dl'fideles de obedient ia eius,fide, bonis,gio-ria, vitay^ nudare,ac priuare molitinturfimper, nec mirtim. Ham-cumnonfint de vnitate dd ficietatc Ecclefia, dr per confiçiuensnbsp;nec de regno ehrifii,aliitdagerenee^ueut,nifi vt adintientionibusnbsp;varijs, molefient chriftifideles, ef perfeyuantur blafihementfnbsp;fanclam matrem Ecclefiam. Non habentes iliudinprojpeclu,qiiodnbsp;fcribit Hieronimusfiiper Epifiolaad Eitum i.dr habetur XX llll.nbsp;qaafiione III. capite. Siigitur ytiomodo CMichal lt;..^r ch angelus,nbsp;non flit aiifus Eiabolo certa malediciion'is dignifiimo indiciumnbsp;inf er re blajphemia,difutans de corpore ijldoyfi, vt in Epifiola lu-da^^pofiolifcribitur,fed dixit imparettibiPieus. Siigitur Ali-chel nofuitaufusblalploemiaiudicium inferre Eiabolo,per cuiusnbsp;os malediciumblafehemi£,ipfius ixirenon debtiit ,ciuomodo ipfinbsp;Rutheniblafphemare audentferuos Christi, dr Ecclefiam fuantnbsp;CitthoUcam,cpia vnicaefi, dr in duo velplura diuidi non potefi,.nbsp;^uacorpus chrifiiefi, epuivnusdrindiuifuseß, vth.ibetur24.nbsp;qusfi I.ca.Didicimus c.Schifma amp;feipervnampetramadificatAnbsp;efi,vthabetur2^.tpusfiione.i. capite,loa^uiturEominus. Ctimdrnbsp;2lpofolus cuiusfingtitfeimitatoresfieri,ad Titu-m?. dicatadmo-».eado.mneQpus bQnumparatosejfe. Neminern blafihemare. Etnbsp;cjuitt

-ocr page 207-

R V T H E N I.

(liât nc'tr.incm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non tantum hominem Jèdnullam crea-

turam T)eii ait exponit Hieronymus ibidem, ^’per cifee^uens, non Eeclcßam Catholicam in qua fola efl Chrißi regnum. Nam diatnbsp;Ecatw ^^uguflinuefuperlohannem, c^uodfilifideles Chrißiani,



ptis deßgetc, qua nonßmiliter cüfiumento intrant inpromptua-ria dominer um,(mtra ibidem Gregorius dicit eos eße Zizania, nec in vnum concludißagena Eccleßa, in qua régnât Chrißus,^nbsp;non obßante quod ex eodemßemine Euangelq eit“ nomine Chrißinbsp;procreatißunt.Nonhäbettameßdei autEceUßa nißßolius Chrißiani nominisßocietatem, quamobremhoßes 'vnionisßaEli,pacisnbsp;•veritatis,ac in diuerßrum errorum pracipicium lapßcomme-tis -varijs,qua monßroßa amp;peßißera hareticorum ingenia ab initio conflauerunt,ßatum auEloritatem ritumq^ßanHamatris Ec-eleßa deprauara non formidant,nbsp;nbsp;qua qualiaue ojomant audia-

mus.

CAPITVLVM II. DE ERRONEIS articulis Pvutenorum q-ai in hoc capitule demon-ftrantur cfle quadraginta. Quamuis multonbsp;plurcs fint,quos infcrcrc tœdiofuni fuit.

PRIMVS.

'Egant Euteni Sacium Petrum,verum Pap am verum Eo-manaßedisantißitem amp; P-eeleßiA miUtantiscaputvnicum

ßb ti

-ocr page 208-

188 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

fuifè^necaccepifèplenitudinemauéforitatisa Chrißo,quod^ de quolibet RomAno PontßceJùcceJJore eitntenent, amp; tommunentnbsp;eum cum alqs Pontißcibusejßdicunt.

S E C V N D V S,

NegAnt Pcclcßam Rom.'tnAmcâput ejjè Pccleßarum omnium frinetpem re^ricem amp; mägißrAmßecundum quodßribitur diß^nbsp;2$. c.ßicroßn£lA.

T E R T I V S,

Dicunt omnes obedientes Eccleß^RomanXy 'ueros Chißia:' nosnonejß ,neq^filuandos., eo quod Ab Eccleßa primitiua dißere-p^entSe 'ueroßlos eße'ueros^ChrißiAn-os-AßeueratßeclAtores Chri-ßi amp;¦gt; amp;ßlt;^ßße de numeroßaluandorum, Imm'ffnbsp;Dominum PapAmeum EccleßARomAnA, dicunt hAreticumeßißtnbsp;l)Areß\^rriAnA,lt;ß Catholicos omnes ^rriAnißas'vocAnt.,^A'nbsp;HathemAtifant ipßumteborecœnABominictimßuocleroßicunt^nbsp;non habereßenamfoteßAtem ligandi ßoluendi, quodßumpß-runtexcfiÜioneßudiuißone GrACorumdecimaAh Eccleßa RomA'~nbsp;nadequa infia..

QJß A R T V S.

Bicunt omnes Latinos EcclefiA doÜores nullius 'veritatis ßf efftcaciA ejßfuijß^., hinc nec alicuius eorum diel aßtßipiutyquan'nbsp;tumeum^ forentab Eccleßa fußepta^ approbata, neccreduntnbsp;afßatu Spiritus Saniîi locutos fuißß autßripßßßßincneclibriinbsp;gutßriptis beatotuniflieronqmit ß^tigußini., Gregory, t^mbro'

-ocr page 209-

RVTHTNl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;189

exconßeojttenti aliorumdoBorumßdem dMf-, ^eoritmau-ümtatem nulla modoßtßipiunt,

V I N T V S.

TifEiAdo^orum Grdcorxm/ttßipiunfßuwniodo nihil Adtier-ßü eorttm error em ineisinuenerint. Si 'uero quid ex ei^ quod ud-uerßtsßciionem ^ritumeorumerroneumßeret Acceperint,cor-ruptAdicunt^‘'^itiutxeßßeacfident eiiAdhibcrCj nondebereuße-rterunt.

Sincîos exEcclcfii ^’ßde CAtholicu,RomAn£ profeßionls amp; obedienti£blaßhemAnt ,(ßdamitAntßcut infiupAtebit inßepti-moßhißnAtc,

SYVTilAN S.

TmAginesoperis^ ^urtißc^ cutholicorum horrent-,^ quAn~ tum ex eis eß, inhonorunti etiAmßcrucißxi, Aut eoru SunEiarumnbsp;fièrent. Sui 'veroArtificij ‘venerAturßummodo' infinugogis eorumnbsp;locAtAAUtpicd/eßuerint, Alias non.

O C T A V V S,

Ecclefias Cutholicorumfier nut, confutAnt, inhonorAKt, ac blafihemAnt contrA cAnonemInnocentij tertijde^Aptifimoc. Licet Gracos. Ncc vllAinin eis exhibent reuerentiAm Sacerrimo Sa-trametanißcoA^i,autmet'a nfAiorum oßenfo,AufßmulAtA Ajßnt’^nbsp;Bb i

-ocr page 210-

‘190 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

tAl tone, ^ficdeearttndemEcclefiiarunt conficcratione, nihil It“ nent. Sic de confieraiienc corporis chr ifti dicentes, in azin^nbsp;ipfium confierari non pojfi-Eorum •verofinagogas perfimpliccs eo^nbsp;rum, Sacer doles confiecraripofi[edicunl-f rout defiaSlo confiecrant.

N O N V S.

StatHtaEcclefiAeh^laj., aulfiripta fiu Canones, Conci-liorum detcrmivAtiones-,acd€creta-,ntilla eße dicunt, etiam de primes Concilijs dicunt, tpuod afieptima Sy no do omnia Concilianbsp;nullius efftcaci£fuere,nc^fie iure Catholieoytpuedfime eorum eon-finfit agebantur approbalione^.

D E C I M V S.

Omnia Ecclcfia Sacrament a profanant blaßhemant, ri-d,ent^ inhonorant ipracipfte Sacrament a Bapufini fiacra EuchArifiia,eb quod nonficundumformam ritus cor urn fiant.

N E C I M V S.

Ifjjtllum Pontificem Catholictt’m habere pot eliat em dicunt, chrifina conficrandifilum Patriarcham, quernfi habere iaêlantnbsp;ConPiantinopoliper quemfifiemelconfieratumfuerit dicunt, adnbsp;an nosplurimos illudefiieaciam habere ad ‘vnEîionem.

Ordines ¦,benedil{iones,pontificia ¦,fiacerdotia,orationes,ie‘ iuniadndulgentiasjiubileosomnia EcclfiaPiica oßicia,(^ea

-ocr page 211-

R V T M E N I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^1

([ux autoritate clausam dij^enfit Ecclefia, damnant ¦, nee 'uUitu efftcaciiS dieuntejje. Similiter obedientiam EccleßoflicAW autho-ritAtemcj.rident,cßficut de indulgentÿs,fic de excontmunicAnbsp;tionihu'S Bccleßei nihil tenent.

TREDECIMVS?

Hicttnt conßrniAtiond SacrAmentum nullum ejße. Jde'b nee illud Accifiunt ßne quo promouent SAcerdotesß9s,nec hAbent te-forA limit At A Ad, or dines ßed pAßint vno die promouet^è'plu-res ordinesconferunt.

ÇlN \ RTVSDECIMVS.

jyieunt SAorAmentum extrem« ’vnUionis,, nullum uduer-ßiupeccAtireAtummedelAmconferrepoße^el^ B.lAcobum unclio-nern intellexiß^eytAmen Ad medicinAm lungoris corporAlls.

SicutquAndoq^ljAptizAntinAcetAbulo^ ideîi,in quA AcidAj exprejßide (üccopomorum-,autfiulduum,confe£iA cum AquA nA~nbsp;turAlifermento-.dumAquApro tepore CAruerint-, dißeretionemnbsp;inAquAnonponentesßcindefeclwviniineodem AcetAhuloßicri-ßcAntjmb execrAnt.

SEDECIMVS.

Inpr«pArAtionecAlicisdu(KAuttres lt;/Uttas vint uqux im-fniß ent CAlidA,ncc '¦jinumßntiturin AquA «hfimptum, edtquot; dAm-ßb 4

-ocr page 212-

-RELIGIO

Tia.rit'Eccleßizritum quodaquamßigtdäm ad calicisprdparatïamp;^ new accipiant, (^panent fermentatum pro facrifcio recipientesnbsp;diuidunt bifariamfitpertorempartem inpanis medio triangula-riterdn profiindamexcidentcsdti corpus chriîii confecrant .Ueli-quit P anti Beats, 'virgints corpus deßgnare dictit, in ven eratio-\nbsp;ne conßruant, in ctiiuspantsprsparatione farina rccipiunt In nomine Patr'ts, ferment am mitt tint in nomine Tilq, calidamftin-dutaqtiam in nomine Spiritus SanlUi. Item adpanis facrificiuntnbsp;plttrespanes ajfociant é“ ‘’¦ppo^^tnt, vntim in nomine Claris., a-littm innomine prscttrforts, aliumin nomine Baßlft andern Leo^^nbsp;nis,IIelis,^fic confiquenterßngulis pantbus fanil osfin^iios in-uocatione attribuant. Vnde amp; in Calicibus ligneisdn locispLuri-^nbsp;m'lsfacrificant,Vloi pane ex pluribus yVttaHiurh eßpolentis exemynbsp;ptOfOffam quandam faciunt, dl confecrat tandem in confumptio-nem coclearibus ligneis,ds‘findidis vor atdr micasfeu relit qui asnbsp;panniculisdetergunt.,eijciuntq,.Sicquoq^communicant, ^popu-ium coclearibus^ex calice expr omendo, ds“ in efum offerendo,

DECIMVSSEPTIMVS.

Sum tint experientiam de calic'ts confer at ione,t anquam du-bit antes de conferatione eius. Nam antequam communicant in facrifcio, faciunt e'ls dart aquam calidam quant infundtint in ca-licem conferatum, vndefi vapor exalauerit,creduntvere illic efnbsp;f facramentum,tumprimo communicant.Btftpars in calicereli-idafueritferuatury dlptraci'is prandffa facer dote redeunte vo-ratur.

DECIMVSOCTAVVS.

Confecrant pro bellantibus pancm fmilagineum'-,in corpus. Cbrifi’

-ocr page 213-

RVTHENORVM. i93 Cbrißi,amp;'luids in bdUproceddibsss tradunt in mantts-,(ptii cfttitnbsp;ßtntcumhoße conflicîuri dr isimmsinu^conßrturi^ rcplent 'ua^nbsp;fßcirium dut pocuhrium,qHod in prompt» fuerit diquoliquore,nbsp;qui tune occur rent y ôquot; ^dic paneillo poßto ßfeipßos or dine communicant.

DECIMVSNONVS.

Sacrainentum Euch ar ißia^ quod die ccenaßacne conßccrant illudÇûliim dicuntpro inßrmisprocurandis 'ualerc^ dr non aliud,nbsp;quod diebiis alß conßecrattir. dr tale adanni decurfum conßruantnbsp;tn calice praparato,quod ’vermiculoßumdr tabidum linfirmiorinbsp;imprimant eocleari.

N \

i._yint€ praparationem calicis incenfis cerds, panem confe-erandam cum vino dr aqua calida in calicem fußa, 'velut dictum eßycum reuerentiaßimmaJpedandumpopulo offerunt^dr circun-ferunt vbipopulus pronus cadit veneratur dr idolâtrât. Etpoßnbsp;tnaltaripoßtiim^ dr confecratiimnemo 'veneratur.,neq^ eleuatur.

VlCESIMVSPTvIMVS.

lionßolum informaBaptißniab Eccleßadiferepant,ßde-tiam in materia, ^^anquam vt fiiprain Articiilo i^. did urn eß dtfacro Epiphaniarum die,locofont is Eccleßaßici flumina rapidenbsp;manantia, dummodo haberipoterut,proBaptiJmateinfantiumnbsp;(onfecrantdnßar lordand. Et quern puerum inmerfioneibidemnbsp;morifiigorCy aut e manibits elabi drtnergicontingat, ab lt;.^ngeionbsp;Co

-ocr page 214-

194- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

raptum dicant in cœlum, »e^mtindum siitspr^ßntia faijjc di-gnum aiunt.

Sacer dotes eoruTn communiternon orantmifi i^uindo mijpt offitiumßio moreßnt habituri, qus. aut quales hora ear umßintnbsp;I)eus vtdeat.Et dicuntpresbyteroßtfficercadcontienti£purifica-tionem, cum zgt;xore cubanti celebrate volenti,quodßfermen'nbsp;tat a aqua calida abluatf verticecapitE adpedttm veJitgia.Hantnbsp;loturain tanta, dlcunt efficatia quantaforet ccnfcßo^

ST'E.KTliN S.

St cafli quit Catholicorum prcsbyterorum in altaribtts eorum celebrauerit,,mox velutexccratum violant d}“iffringtrnt-,nbsp;drdicunt quodin vno altaritantum miffa vna debet in die eidi-brart.

VICESIM VSQJVARTVS.

Tticunt populum mereri, df tnagna indulgentieferi^ quotient quit hominem Catholicum ohedientie Romane int er enter it.

V I C E S IM V S Q_y I N T V S.

Tticuntflos presbyter os irregular it atom incurrerey cumpaf ferem,aut aliquod volatile occiderint. qui no pritts regularitaternnbsp;acquirunt, donecidem volatile fib afcellis geflum ab ees, totalitefnbsp;computrefat. Hec eorum eiipoenit entia. que non effet adeo dtt-raf chrifianumhominem occiderint.

VICE-

-ocr page 215-

RVTHENORVM.

195

V I C E S1 M V S S E X T V S.

'Falfi turareaduerßi^ inimicum amp; prAcipue contra vir um Romanamp;profeßionis non ej]epeccatum dicunt. Similiter amp; deci-pore damnißcAre autßaadare cundem.

Sicut Sahbatum in Quadragcßma-^ntdlo modo fore ieiunan-ßu nbsp;nbsp;peccare eos mortaliter,qui ieiunauerint. Neq^ Mijfim cele-

hrandam in tot a ,^uadragefima^nifi Sabbaticis diebm nbsp;nbsp;Domi-

nicis.Vndedamnant Ecclcfam Romanam celebrantemalqsdie-btts ^^^adrageßmalibusprAtcr Sabbatum Dominicum. Etß-milt-errore ante ieiuniaßta o£lo diebttsßlennifant. Similiter postieiunia,carnes vor antes quotidieferÿsßextis.Imo amp; in Eigi-IqsßquAtumoccurrerint.Necpißcibits Heere vti dicunt nifi eo-rum int eß mH,cum ieiunia ^uadtageßmaliaperagunt.

VICESIMVSOCTAVVS.

ebrißißdeles peccare mort aliter dicunt -, quod barbas radant (f manducantßiffocata.Etßmiliter damnant Chriitianos Carnes edentes vltima Eiominica ante Carnißriuium, confe-quenter.

VICESIMVSNONVS.

Tiicunt licite vendipoßepramp;laturas, ac beneficia, aut emi. Similiter e^facros or dines, (fqux beneficiapatres tenuere dicunt^nbsp;filij adea ius hAreditariumfihabere..j.

Cc 2

-ocr page 216-

196


RELIGIO TRICESIMVS.


Fticunt vine/item hominem,mort aliterpeccarenon pojp,

TRICESIMVSPRIMVS.

Tiieunt formcationemfimplicemnonejjèpeccâtum mort a-te-fimiliter vfuram.

quot;DicuntfurißifftcererAtionem fnrtißii,feptem S Acer dot hits repraßntAri, fat cri crimen, amp;pet ere olei vnclionem ab eif.nbsp;Nulla tAmenpoHhocpecuniA,necrefiitutionis debito debere cne-rari.

TRICES IM VS TE R TI VS

(^JJèrunt non efèpurgatorium,filtimefèduoreceptacuU animarum cœlum ^infernum^

TRICESIMVS Q^V A R T V S.

Tiieunt animam antediemiuditijbcatitudinisgloriamnoit habere,quodcredunt. Corporeinterramanente.Qmniahamp;cinnbsp;eoncilio Florentino caffatafunt, (^perBullam Fugen^ correct a.

TRICESIMVSQVINTVS.

Dicunt c^uod viuorum fiffragiA profntdamnatisininfer'^ »o,Etnonalß.

TRI'

-ocr page 217-

RVTHENORVM. 19,7 T RI C E S IM V S S E X T V S.

BicuntS^iritum SanUumnon'proceâcreciperfonnJF'i^ijni-ß(oliiii Pafris. Alias duo ejßntprincifgt;iu-,amp;diußimtiones~quod tamenßtfficsenterexplanatumeiiinConcilio'plorentino 143 P*

TRICESIMVSSEP TIM VS.

TiiuortiAfuciunt in mAtrimonijs nulU rsttion^îhili cnuß in-teruenienteiprofoUauuritia. lihitu,quAUicißniplicesinter coniugesfaciunt. Et die tint qucmltbet quipetitfepururi licere.

3Q QU WN S.

Eieuntßctindas amp; tertias nuptias, ae deinceps, ejß illegitim as neefacere'veruin mAtrimonium, necinde fequi prolem legitimani.

K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TRICE SIMVSNON V S.

lydorttiorum ttrmulos peraHaßptibtira iubenturßngtili per Saeerdotemfios ofctiltri, ejppöß ipfimfep tilt tir am conuittan-tur, vor antes quafdaw polentas ab ipfis presbyter is benediilas.

i. ¦

QVADRAGESIM V S.

Dictintßecularibas Bomin'is eortim praßdibas, licereßne nota excommunicationis maioris verberare deponere eortim Pa-triarchas Epifeopos, Sacerdotes cuitss rei origocapit, vtdicettir in 10. dtuißone Graeorum ab Ecclefia,funt aliaplures leuitatesnbsp;amp;ßultitta eorumdr errores ,qtiospraßentibns obmitto infer ere.

Ce 3

-ocr page 218-

108 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R L I G I O

SÀtit hint liquidspAt erepoPeritqnocl hsrrcfjdls errorih'tj.ßvt' terâtores (ßfectatorcsprophxnAmk verititc fâl'.{i.îri Eccleß/tnbsp;C.'itholicjt dctermifiat 'toncdiß.rcpentßccti ab vn 'itateßdeiortho-doXi^.Vndeinßmplicitatc humiUtutcßmuUta., 'vcnientïbusnbsp;amp;d Apojtolicamßdem.ancueUigio crcdfdmn dißenßindumq,ßtnbsp;cum cis äsplxno^non deßmo.

TERTIVM DE PERTI-nacia Ruthenorum,quince in obcdientia,neqj iniurifdictionc petendaab Ecclelia,

Græcos redeuntes voluerunt

vnquamimitari.

Et qui A in Grsscor um AtqueRuthsnorum ßhiJiwAte clAruit ßemper^ xßq^ modo liquide cernitur ¦. inobedientiA pertinActAnbsp;WAior ejße in RuthenisquAm in GrAcis.quinoßolum AniwAduer-tere 'uoluntpoteßAtem iiirißdiciidnem omnem^non nß Ab Ec-cleßA CAtholicAAuäloritAtc mAnAre-.ncc Aliunde conßqui earn Ornbsp;portere,^uin potitts imperium Author it At emq^ eius ornnem nihi-li ducentes,A tertiA GrAcorum eb EccleßiAßecltoneßeu ab EpheßnAnbsp;SynodohAreticA diuiß cum eit ab Elt;^cleßA. j bi Dioßcorus f,^le-xAndrinui EpißopusLeonern PApArnprimum contumeltoßs verhit Afficere,(ßcxcommunicAreprimtts temere atißtts eß. Pott innbsp;ChAlcsdonenß CAihoUco Concilio dAmnAttit,nunquAm dcinceptnbsp;vniri Eccleß.t voluerunt.

P°ß eAndern diuißonem tertiAm, redirez feceruntà ttouiespcrhibcntur.De quorum Ahitione (ß reditiombutprsfintnbsp;£cc. quoq^ CApitulum introducitur incident Aliter .GrAcot it Aq^.ßu 0-rtent Ales Eccleßits ARomAnußu Occident AliEccleßa omnium Ec-cleßArummAtre cß WAgiPlra , cutßnguli qttiq^ omnium condi-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tionuttt

-ocr page 219-

R V T H E N O R V M.’


199




Ipfam tarnen Romanam Ecclcfiamßemperin 'vna'uera ^'filtda ßde Cat hold a persiitijjè,persiituramj^ adfeculi confummatio-neniiiixtailludLhc£ 22. Ego rogattigro tevtnon deßciatfidesnbsp;tua. Secundum quod beatmHieronynim ad Damafium Pafarn dicit^^habentur verba eim 24. ^igamp;siione.i. Carj:. Hacnbsp;efifidcs.Sacra Romana Eccl(fia,qui£fi]nfcrirftmaculataferman~nbsp;ualcntc,atq^firrna (fi immobilis omni temporeperfid et.

Vndè huiufimodi pracifioncseorum,pofitranfiatamlmpe-rqJedem ab vrbe Romana in CorfiantinopoUmper Cofiantinunt Imperatorumficiitas legimm ad iüam vLttmam.,in qua nunc ob-fiinatiperfifiunt qua pofi Florentinum Conciliuon accejiit. fifiii-bm redetintibm, tarnen rninm fiuficeptionis ab Eccleßa gratiojenbsp;impendfiatur^ fimper vt habetur 22. Difiinclione. Ca. Sacro

Sandia, fifiu quidern Orientales Ecclefiia,principales patriar- 4' p.tirR chales fuerant quatuor. Confiantinopolitana , ^.^îlexandrina,


y^thiochena, Hiercfilymitan.'i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iam diuißm., iam quan-

doq^ cooiiunciimßab obcdientia Eccleßa Rornanafiubtrahebant. ConfiantinopolitanatamenEccleßafiebatßemperaljs occaßohu-iußnodt ahcfiionis.

EndePrimaßeeiiofuit ^...^nnQEomini 33 s. temporilulj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di,

PapA nbsp;nbsp;Confiantrni Imperatoris., Confiantinimagnifilii., Arria-

nahArc(lpl.iirimuinfeeii,oiuireduclm toerEuEebium Anthtoche-



-ocr page 220-

zûo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELT GIO

tim diccbât eum crtatn?»ejp ncnTiomiiium tton toAtcrnttnty n(c eiußem fiibfluntits. cu-n l’atre, ^a.lia. nefandapltira. : mullMnbsp;gmuesperßcutiones intulit ownibm Cuthciicis,t'iiOricntaliLmnbsp;Occideatalibmyquoßdißiffocäsquofdam exilitim ccndemnans.

Eitts igiturfauorisßduciadde^n Eußbim Patriânîjd tiochctiifi -.non quaßta Paplt;e liccntia : 'voltns detirminattoKtmnbsp;Eticeni ConciUj tn Symbolo damnare de tonßi,bßantialitate P at risnbsp;dtp Filij: Conctltunt in Antiochia congregautt. Et ad illtid cuncîosnbsp;Fpßopäs Catholicos citarißecit. Vtpote \^nataßum ^Icxan-drinuni Epßopiim df Patriarcham Paulum ConPlantinopoltta-nurnyfjt\ îarcellum Anchira Epißcopum CP Lucian um Andrtpoli-tcm. qui Orthodcxaßdeierant veri zelatores.

llli 'vcr'opro eo,quodfine Papa conßcnßi interuenientefaciuin ejßet: ad tale conciliabulttm venire contempßrunt. ^uapropternbsp;per eum excommunicati adluUum Papam appellarunt.Eußcbiusnbsp;veröl it er is Papamp;deaudaciatemeracorreptus atq^citatns adred-dendam detanta prafimptionerationcmyßrcto mandate Papsnbsp;ab obedientiaßta dp Eccleßs Romansßeßblraxit. tdAïcxin exilionbsp;Paulum Conßantinopolitanum Epißcopum, eins ßuggeßu Imperator clam ßib alt art in Enßa ciuitatc ßuffocari prscipiens,nbsp;Eußbium Nicornedienßm Hsteticum tranßulit inßcdem Con-ßantinopolitanam. ^^sab eoannisduodecim.poß a Cdlacedonionbsp;hsrcfiarchaSpiritum Sanel um creaturarn aßeuerante occupât a,nbsp;anno vno. Landern atribus alß IPsrcticisEudoßoEemophilo,nbsp;Euagrio lt;^nnisvißnti tribus reßdentibuSy vßq^ ad Fclicis Paps-,nbsp;dp Fheodofii Catholicilmperatoris temporaßtbßßione tenta eiinbsp;dp gubernata. Fioneca Gregorio Nazianzenoßußcepta-,ab huiuß-modi erroribus dpßchißmateßuerat ptirgata dP reunitaEccleßanbsp;Catholiesy aeßb obedientia Romani Pontißeis tenta esl. Poßhscnbsp;annis 4 s ßub qtiinq^ Pontißeibus Catholicis videlicet Elediartojó.

Chryßo

-ocr page 221-

RVTHENORVM.

.201

ChryJofioWO 6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2. '^chito 20. S/ßttio ï.

Secundi diuißo fuit tempore Cxleftini Papit (^Theodoßi Jmpcratoris inniorit.'^nno'Domini4o6. CitmSißnio Ëpifo-po ConßaKtinopolititf}!) mortuo. Neßoriiu pr^hyterHArcßurchünbsp;occultus,de'-^iithiochi2a.d ilUm federn vocAtu-s effet,quiincon-r.ionAndo doymatiz^AhAt primo.

^ßtpd mdUis AudeAt he At Am ’virginem diceremAtremTgt;€i^^/^'‘'i fed Chrißi, qui a no» genuit Deumfed hominem,cum Tgt;eusgene-rArinequeAt Ab homine. DiccbAt quoq^duas in Chrißo perßnatnbsp;dißinÜrcs vnAm PilqDei,AliAmFilijvirginis.

Jdem dogmAtizAbât Spiritu?» SAnFium, nee effe a Filio, nee hAbere cxißentiAm à Filio, fid À PAtre folo procederen.nbsp;Hunc errorem Phociuf niAximephntAuitinGrAcist'vtinßApA-tehit de proeeßione Spiritus SanFïi,qHem'vfq^modo GrAcierro-rem defendunt cum Rutenis. Hunc Cyrillcu nilexAndrinus E-pifiopus, vir CAtholicus 'venerAtionisplurimA ApudGrACos,plt(~nbsp;rimis FpifioUs reprehcndit,de tAm impio errore. Detulitq^ euntnbsp;PApA Celeßino, quißbi mAndAUtt vt CyrillißriptA CAtholicAß-feiperet,!^ corriger et errAtA,(^ in crededis, EccleßAm RomAnAr»nbsp;fequeretur. ,§ui tandem mandat a PapA refuit,eiq^ contempßt o^nbsp;b edir e. Et quia null a alia orient alis Ecclefia etimßcutafueratßdnbsp;nec tot A CoflantinopoUtana.^uiA multi clericiêf laici reßßebAntnbsp;fis erratibus. ideireb dur are non potuit Schißna ^illeerror.nbsp;Nampoß triennium Sy nodus 'vniuerfalis per Pap Am Celeßinum cenditn»nbsp;in Ephefi célébrât a eß. pbi congregatione ducentorum Epißo-por um eadem eïi hareßs reuocatA.Et conßitutum vt nullus AltAntnbsp;fidem exponeret veldoceret,qHAm iÜAm quafiripta Hl a, fAnSlisnbsp;Patribus }2S. inHicena Synodocongregatis de quA Synodoin. C.nbsp;Ganones.dtf if.

T';rtiA diuißo fuit,generalis omnium Ec^eßArum Orienta^

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dd

-ocr page 222-

202 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

Hum tempore L eonu Paptt,primi pr^fati Teodoßiianiorif Im-, perAtoris Anno jyomini^updringenteßmo qnAdrAgefimoquAr-to: dum poß mortem Cyrilli AlexAndrini Epifiopt dosons CAt holt ci, amp;zelAtorufidAt Orthodoxe, Etioßortti federn eins Accepißet, EccleßAm ConflAntinopolitAnAm FlAuianns CAtholicns Epißnbsp;coptis tenuißet, MonAchta c^ttidAm Eutyces nomine ^^rcbimAn-dritA, id efl.plurimorû monAfleriorumprAfisßett Abbas,qui Ne-florq hareflm 'vehementer im^ugnAns,duasinChrifloporßonasnbsp;mnßs ‘tß'euerAntis in alt Am iUi oppofitAmincidit ,dogmAtißAndo 'vnAntnbsp;Ztttjeaii. tAtfim in Chriflo nAtura ftiiß DiuinAm,^humanAm AbßmptAntnbsp;effijö“ inillam conuerflim. Eiumq^ ElAuiAntts ConflAntinopo-litAnnsfllum hACpAlam concionantem redArgueret,^ eins perti-natiam nequiuißt moder Art ,vt hxreticum de Eccleflaeiecitnbsp;abflulit monAfleriorumgiibernAtionem. ^ui dum AppellAßetpe-t^JP^éî ^ociliumgenerale,Acße iudicarißuper erratis ab Dtoßcor»nbsp;flflilcxAndrino Epifiopo, Leonis PApadiEliAuLloritAte, Synodnsnbsp;congregAtA efl in Epheßo,^ legAti mißt qui nomine Papa iUipra-ßderent, Dioßcorus monachis 'VAÏlAtus amp; militibns, 'veniens adnbsp;Synodum, contra PApamAndatum violacr SynodalipraflidentiAnbsp;•vfarpAtAiCogebat omnes vtßubßcrtptione faterhur Eutycet 'isß-dem eße Catholic am.

'vißo legAti Papa ßugerunt, ne errori tali eins teme-ritudini conßntirent, qui tandem Flauianum Epifiopum moK detinuit, proßntentia aduerßts Eutycetetn lata tanquam in-itifla, coniecit in career em ,appellantemq, ad. Pap am noclu fecit iu-gulari.ßßp quidem itioulatOyArchidiaconufium nomine Anato-,nbsp;Hum fi£ opinionispn Epiflopum CorflAntmopolitanun'i confiera-uit. EtEutyectem reflituit oßieys amp; monafteriys. Similttcrnbsp;Anthiochenumtunc Epifopum reflituiticß alios quatuor.Etittnbsp;einsfidem quedam nomiAS Maximum t^qus haretieum inflituit,

-ocr page 223-

RVTHENORVM.

20?


•utfie contra Papamfirm^retur. ^itb tempore Hieroßlymita-Kamquo^ Eccleßam admrniflr/tb.itIftitemlisEpifiopîts-,amp;puri-formiter in omnibus confent tens. Sic ito-q, Ecclefias Orient Aies omnesßbi conciliAns-, Adinobedientiam Pap£prouocAuit.'-indiens Leo PApA tßrgeflA omniA ilbus Synodi irntA faciens ^firipfitnbsp;Imper Atari vt Anntteret AliAm Synodum fieri intrA ItAÜA'.vt efi'

error b A uit.

Idc Dcro nonfolùm non tnnuit-,fed nbsp;decret a diSÎA Synodi

potenter défendit. Sic itAq^ Diofcorue ab obcdientiA PApx cum Ec-cLefiis OrientAltbus fefùbtraliens, omniumprimus contra Papam nonfolum libeUumfAmofumfcripfit, caput eumputridum nuncu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*

pansfidetiam temer a prafiimtione at fus efi PApam excommuni-cAre.Etifta fecdio fictif toto tempore Theodofii amp; durauitannis




C. Nosadfidem Ecclefiasipfasad'unionecumeisftf epit, Eu-tycet 'is harefim damnauit.Et declarauit in vnaperfona lefit Chri-fii,duasefe natur as difiincias,amp; conflit uit beat am 'virginem matrem Dei did debcre Gracenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Toleratif^tribus Epi-

fiopis in Ecclefiis eorumfcilicet Gonfiatinopolitano ,Antiocheno, amp; Hierofolymitano, folum Diofcorum Alexandrinum codemna~nbsp;f*it,exeopracipue,qu»dfuerit aufusleuape contra Papam excom-

Egt;d

-ocr page 224-

•2«4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

rnunicationém,'vî habetur DiH. 21. C. JntAntum, extnde fuit aliqualh turhAtio in Alex Adr in a EccleßA expArtc eleri po-Petrtis pulifArticulAris, ^ui DiofcortpArtibus fAuebAnt. Hie L eo epi'nbsp;dAturta pAbiAno ConßAntinopolitAno Epißopo, cotrA hA-ßrifßt- Neßorijnbsp;nbsp;nbsp;Eutycetis, pritts CAm poßiit fuprAßpulcrut» bea-

tiPetriApoßoli petes err At a corrige^ nbsp;nbsp;cßiAdeßcerent in eAßtp-

pieri.Tgt;ietAndern tytiAdrAgcßmA beatns Petrus idi App Ar ens dixit: L egi amp; entAndAtii-, •vndè quot;vidit in eA aU^ua msnu Apoßoli emen-dAtA, AliquAßppletA.

^UArtA diuißi fuit per AchAtium CQnßAtinopolitAnum E-pißopumdn OrietAlibns Eccleßisconcit At Ay entpore Simplic^ Pa gt; pA edr Zenonis Imper At oris. i^nno Domini ^ujidringenteßmir,nbsp;ßeptuAgeßmo.Cuidiuißoni SeSîioin lt;^lexAndrtnAEccleßA occa-ßonemprAßitit. In quAßede njACAnte., CAtholicißuum elegeruntnbsp;Epißoptim,nomine Timotheiim pAfciolum, ^ hAreticifuume-tiAm nomine TimotheumElurtim-, tpuidurn 'vixAnno quot;jno 'viue-retßubßittterunt eialtcrumßcilicet Petrum t^Iongium. K^chA-tiustAndern ingrAtusprimum de Petro tJMtongio APApASimpli-eioUterisobtinuit,vtnullornodo Petri Afogijßßioniconßenttret,nbsp;fedgot ins Autor it At cm ei conferret, Ad eßiedum eum de ßde tun-opuAm hAreticum. ^ua conceßA vfUsßißrAgio (jr poteßAte Impe-rAtaris,Petrum lAMongiumeiecit, ^drfilu Eimotheum EAfciolumnbsp;CAtkolicum infedereliiyuit.,^uobreuimortuo,clerus loh Annentnbsp;to'porßmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;holicum -virum elegit in Epifiopum. Et qui a conflict umfuerat

Epifcopis nouiter conßrmAtis,PApA PAtrtArchis ac Coeptßopis flies'liter AS Synadules mox mit tere,nbsp;nbsp;nbsp;in eufidem prcßterf.IohA-

nesfAciAfuorum SynodoyxCAPApAliterAsSynodAlesmßt. Mißt inßper t^ntiocheno edr HierofolymitAno Epifiopis. ty^Ii-firAt non minus nbsp;\^chAcio ConßantincpolitAno, qtiAnegleffu

nunsq redditAßbi nonfuerunt. Ille verh deßecium huitifimodi

Ali

-ocr page 225-

RVT-HENORVM.


205



ßSiione Pap a p lures illi mifirit Epißolas corripuit^^ eum de terne-ritAte éP ide nihili duceret omni a., depoßit eum. Ille vero nihilo-minusConßAntinopolitAnAmfedern Imper At oris fauore dio occupAbAtdiutius. ^up deinde mortuo FÎAuitiusinEpifco-pum ConflAtinopolitAnum elcdtus^noluit nifide Approb AtionePA-pAin federeßdere. l^o vnico Anno fedente EufemiAntueleeiits^nbsp;cumfimili confinfu Pap a petito fedem accepit, amp; Annis ßxin canbsp;fedit.Donee ab Anaßaßo ImperAtorchArctico, quiZenonificcef




circa AnnumDomini ^uingenteßmu


Ocioqefimum,tempor ePapA Pelagq Imperatoris Mauritfqua ‘venit exfasiu ^fuperhi a tumore ciiiufdam Iohannis Confiantt- idianfet


debetejfeetiamfides Pontificisfipremi. nbsp;^emadmodurn Ro-

Dd 1


-ocr page 226-

ao6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G I Ô

Tnnfucnt ante.

FfidènoH ex allqii Ahxrefi.fidficla fitperbla h^e fifilo prO' ttcnerat,‘vnd'e Pelaglus I'apacorrtpuit eumeplfiolisfitls cjfriuo-lameiiu ratienem elißt. Similiter beat us Gregorius prisKtss t^uinbsp;Pelagio Domini fiuccejfirat ^firipfit ei, Impera-tori Mauriciofiuam fiuperbiam redarguDis, vt pat et tn Segeflronbsp;flio-efi Difl.çQ.ca. Nullus .^adfiapprtmendam tam temer amfiii-perbiamfiiam, humilitatis titulumfitbiapponens fie in lit er is om-Struta nibusßeruumfieruorumDei intitularecœpit. Duem iaßgt;,modb fè-Jcrxoramnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

qiiutur omnes Romani Fontijices, licet ctmaem put ent Damafiutn Papam hunc primum titulum afiumpfijfi, efi ab alfi fiucefioributnbsp;fuijfipr£termtjfim,donee à beato Gregorio continiiaretur. Hacnbsp;diuifio pauco tempore durauit- quia mortuo Ichannefiuccejficr einsnbsp;in ilia elatione nonperfiitit,fiedadDcclefialiicam 'vnionem accefi-ß^- ^idbus temp or lb us fuit GMrtenius hareticus Epifeopusnbsp;Confiantinopolitamts -, qui dogmatizabaf vnam tantumfuiffitnnbsp;Chrifio voluntatem operationem. ^uem Papa Pelagius ojeni-Qult;nt.t ens Confi antinopolim eiecit de fide, fib yfide temporihtts quin-sjtttdiu. fn Synodus célébrât a efi auEloritate Papa Figilq Imper ante lu~nbsp;fiiniano.

Sexta diuifio fuit, cr expt a esi Sergq Papa nbsp;nbsp;Uamp;raclij Im

perat or is t empor ibus f^nno Domini Sexingentefimo Oclogefimo durauit annis 6s fere 'vfi^ ad tempor a \Mgapitt Papafs“ Confi antini quarti Imperatoris Catholici, filiq Confiatini tertq omnium Imperatorumpefiimiex Heraclio geniti qui Papam iJMar-tinurn ab 'vrbe,Cofivtinopolim tractum ,damnauit exilio in Cer-finam, quot;vbi loci 0“ beat us Clemens exulabat. ^uam diuifionemnbsp;amp; fitfiionem fecit Sergius Epifeopus Confiantinopolitanus Ha-reticus,quifimiltter vt Artemustenuit vnam 'uoluntatemnbsp;nbsp;nbsp;o-

perationemfuijfiinchrifio ^pertinaciterfietitfubinobsdientia cum

-ocr page 227-

R V thenorvm;


20/



ctfm al^sfixEpifcopis videlicet,Piro,Paulo,Petro,ThomA,T‘iro, Theodorefe fequentibtu hisreticisfiducie Heraclÿqui Heracliufnbsp;Jgt;ofi multâ f,ïHu cgre^iA, de quibta mcntiofit in legenda exalta-tiandjanclix. crucis, qux profide amp;Ecclefia.fecerat, lapfin er at innbsp;eundem err or em Artenij ifiiggcflu Ser gijfieducîtts,donee temporenbsp;K^gapiti Psp£ Theodora, in Conflantinopolitanafide, Georgiusnbsp;vir, Cathobcus fitccejfierat, Conflantino tertio Imper atari fi-lio Her adj détérioré patrein hamp;reß. Con ft ant inns ^uartusßliusnbsp;pora Iohannis Papa Sexti tenetibusfidem Conflantinopolitanamnbsp;fitccefiiue quatuor Epifiopis Cat holt cis, Georgia,Theodora, Paulo,nbsp;Calonico-.donec Titusfitccejfierat eidem Calonico hmreticusdeer-rare t^rteni.

haretico fiere tatidem annis durant vt prsecedens. Incipient tempore Iohannis Pap si Sexti, qui Gracus fiuit, durauit ad tempora ^^driani Pap.t primi, Confiant ini Imperatoris ^uinti, quinbsp;cumHirene matretunctenuitimperium.,^ui Titus,cum duobusnbsp;Jùccejfiribus lohanne dP Germ ano Jeditfidi Romans inobediens

fire Germani ftnem accepit. tarnen alia confiurrexitficilicet fiib A-nafiafito, quiannis 2 4. fid!i infiedeConfiantinopolitana Ecclefis ¦ Ramanainohedient, cumjuccejfiribusduabiss Conftantio.nbsp;ceta. Vndehsrefit Iconomachorum confitrrexitindefiruentium jeenem^nbsp;amp;perfiequetiurn imagines,. Contraquos eli Capitulum de Con-^ lt;- hgt;.nbsp;fiecrationedtsl. 3. p’enerabilesimagines. Henbsp;nbsp;nbsp;nbsp;harefifiut Ana-

-ocr page 228-

SO* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R B L ï G î O

Tera.ßotAnde'Epißo.Catholi.co'iSlkcußictedentiin Ecc. Con-ßa,ntinofolit An A.,quiin eaßdit An .12. Et hnp. ConflAtino. V. cujn jnoG-Kf.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ca,td]olico^Eynodw

ferK^driAnumEApAnt-primumyin EUctA ciuitAteAßA cdchrA-tAed.Anno'Domini Septingcntcßmo SeptuAgeßmo quinto,(ß v-nitAEcclcßA.lhidemßuerAt Synodm iÜAquAm tempore ConßAn-Uircnc im ImpErAtorii Sylueßer PApA congregArAt. Et durAuit vnio Ad re^ta.t tcmporA Lconit ImperAtoris^quiffiitt^rmentu generc, amp; Bavonbsp;fJMichAelis lmperAtor 'it.Etoccißo CMichAcle, qui poß ConfiAnti-nurn ^tßntuw amp; Hircnem imperauerAt, quA filium ConfiAnti-ntirnCündemexoculAturndncArceremconiecerAt ,quod exm pri-UArAtimperio. Imperium tyrAnnice inuAfitnbsp;nbsp;nbsp;occupAuit, acßo-

pitam hAreßim IconomAchicAm À Concilioßeptimo reAccindit,tem porilntsEdicephori PAtriArchA ConfiAntinopolitAni,qui Teraßonbsp;. ßueceßerAt, (^fidit Annis nouent.

OdAUA dluißo cire A Annum Domini Odingenteßmum tri. geßmumytepore didi Leonis ImperAtaris fuit.ßbtriktts PAtriAr-(bis ConflAntinopolitAnis hAretick,IconomAchicisßoiUcet Theodor o,quißedit Ann 'isßx,^ Antonio,quißdit Annis tredecim, flynbsp;loh Anne y quiAnnùnouem.

pitres nominAtimAnAthemAtizAtißunt.per ociAUAm Byno-dum,^durAuit Annis quAß 27. Donee CMethodius'vir Chri-liiAnißimusinßede Confi AntinopolitAn afedit. Sub quo tot Aliter deßecit hAreßs IconomAchicA,qui Ann 'is quAtuor reßdes EccleßiAmnbsp;iniuit. Cui Methodio cum Ignatius vir SAnPlusfleß conliAns, mi-rAculisfiiccefiifièt, ^cumiAmfidißet annis it. per Imperator'isnbsp;MiehAeliSyqui Leoni in imperium ßcceJßerAt, Aiiunculu, VardAmnbsp;nomine, cognomento E brioßum,deßdepulßts cfi.

^^i excomunicabAt eum,^fliretA legitim a vxorc nur umßuAm ßuperduxerAtynee Ahßoluere voluit,nifirediret ad prifiinum eon-iugium

-ocr page 229-

RVTHENORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;209

.'Et per 'violentiam fecit eligi q^uendam Phocium laicum PhtctmV.^ fcelesium hominem,in PeitriArchAm ConßantinopolitAnum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßia^p^i^e

T^na dïttifio ccepit à prAnominato Phocio Ntcolai Papeepri- frocedct fni amp; C^.ïichAeld ImpcrAtoris teporibud circA Annum Ü ci in gen-tcfimum J^inc^uAgefimum öcpAUum.

PiAmpetente didlo AiichA’éle ImperAtore ut pApANicolAUi Phocium Adfidem Confl'AtinopohtAnAm confirmAret PApA^^horquot;nbsp;tAretur , è tontru plunbttt eum litererü ut IgnAtium iniuße^nbsp;Àfuisinfcrioribiu, contra Canones depofitumrflitueretfedi ftiA,nbsp;ut habetur 'ei.Diii.C. Inferiorßdes,cum $.capituliifquenttbus.nbsp;Ttumcf^ cerneret ea in re obßinatiorem Imperatorem, Phociumnbsp;depofut .,cr multas contra eum excommunicationum fententiatnbsp;promulgauit.

Ipfe uerofauore praßdio Imper aborts ßdem occupabat ^utolenter, modum uiam queres conatu toto^quo fiab obedien-tia Papa cximeret. Et quia ueteres Hareßsßnßt ea in re non forenbsp;ßbiprofuturas,nouam conßauit.

Pi am u er fut A cadiditate conßituit quafgener ale Concilium eomportare, utpertinaciter deprocefioneSpiritus SanEliPießo-rÿ dogma de fen der et. ^upd quiaßne Papa aucloritate CP i^ofinßnbsp;ficere nequiueratiftbduxit ignotos ùiros^etosejfelegatosfimulas,nbsp;nonfilùm Romana Eccleßa,ßdetiamprincipAliumßdium alia-rumßilicet A^lexAndrina, t^nthioihena, Ilierofolymitanx.nbsp;Et congregans d^Ietropolitad Epißopos perß agebat omnia.nbsp;Piicolaum Papam. multis criminibus Accufando, maxinde quodnbsp;exc'bmunic.Uus (.Jßt, eo quod ad Symbolum addiderat Sptritumnbsp;Sand urn amp; ftlio procéder e, amp; eße dcpoßtum gcrlis tertiy Con-cilq contra cu'iui décrétafecerat. yQ^a pert in at ia magis imbuienbsp;Gracos in hoc er rare, CP eos irritauit contra Latinos qui ^Ppluresnbsp;¦*c varios accufatores cum teßibits fubduxit, ut cor am Concilie

-ocr page 230-

210 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

?¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conti'.iP'äpäKic.cclar^^rcKt. Etßc a.dii:dic.''.!tit coKfra. Tapatnifî

?, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feSthiztui' .Eth£rßcißiößstitdnrdinouent àiir..nt:eûdcm Phs-

; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cio ißE'fiptrAtore tjt\îi(htcls. ^^o deinde G’Eiit.hadecccßo per

H rbrietati, Eßdium coilc!^ß:um qiii vcritii.s ne in ebnetate fares eiimali-j w^:Iæ. qnddscccideret aytidch.zrißimosßios inbocfiirorefoUttafuereit occidere,eti,OLcideremdiiit,ßpoJßfßlrKpsrio,voto Papamp; Nicolainbsp;parens. Ehociii de CoußAntinopolit.inafede exp!ilit,iß Ignatiu'ittnbsp;reuocatnrn in ca collocauit.ißeergo Phocinsprocuraait diuißoncmnbsp;pltts alij:s inter GracAmyß Latinam Eccleßum oecaßoneproeeßio-i :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nts Spiritus SanEti tantum a Pâtre, ß Grecos in eo feduxit citnt

eorum ßequacibtts Ruthenii. Interim Papa Nltcolaa.s moritur dl Adriannaßecundns elegiturinPapam.,quißmiliteromniafa-cta contra Phocium per Nicolaum confrmauit. Et mißis nihilo-minus legatis tribus in Graciam, Donato Stephana Epißepis (ßnbsp;maxima Diacono, dißernere camrnßt eh inter Ignacium lt;ß Phocium.Illi conuocato Concilio inuenerunt detedlas f.iudesfalßta-les.^ß'varittsßcliones Phocij. Vndè cum nolletfatcricrimina,nbsp;neq,peeniterepro tot reatibus anatematizauerunt eum cusn tetanbsp;, 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Synodo duodecim lt;^natematibus , ß expuleruut a Synodo^

vnde 'vnita fuit Eccleßa. ßiui Phocitts nihdominus das-,l‘varias maehinationes inßruens: dolo cuiufdamaß^ corfeela. ß

ßnxit ß federn occupauity donee Stephanus Papa Iohannis OEia-

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Décima diußo fuit tempore Confiantini Sextißlij B.aßlf

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui ditto nath tts dîEl US cfi. Et Leonis Papanoui,qui fuit t^nno

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Millßma

, r

-ocr page 231-

dlamiUiteratits homo amifitioßti, Patriarchs Conßantinopo-iitantis. Cui Conßantino dum Sicilia ftiißßtßihitHa 'veniensj^ adeam lumthtßiurif multis (ßgcmmiî•vrbtm amp; Eccleßiunbsp;Clusßohaßet, mißjjit^ Conßantinopolim adcanßruHionem mort aßcrij fan ^i Gregorfmox ineiics cgrcßurehellarunt,eß regemnbsp;ßbiconßituerunt, Leoni Papxquetrilajifber tyannica Conßan-

Paparninßaret, vt eos à defeclioneper excommunicationem retrait er et ab vria ipfi quotp. ab altera parte-, armis huiußnodi rebel-lioncrnfefrenaturum difoneret : Pap t referibente quodidfacere ßbinolicereteo quod iuxta querelam Siculorum occaßonemßolusnbsp;praßitit rebellandi.

Et non

Indignatiis Imperator iudicauit Pap am corumdefeHionis Cftri.teie^ dicarecum Gracia tota ab eim obedientiaßeßibtraxit. Ad quad „o.nbsp;facintaparatißmper Grad extiterunt.

Conßituens igttur Patriarcham Conßantinopolitanum v-niuerßilem Papam facere trail atu ßtper ea re cum Michaele Patriarchs ConßatinopoUtano habitodpßoq^homineambitioßßimo annuente, votoßuoconuocato Concilio, Epißcoporum omniumnbsp;Grientalium-,coram eis diclum Michaelem vaiucrßilem Patriarcham orbit totius pronuntiauit, CA dextrauit etiinßuper equumnbsp;inßdentemperhypodrontum palat f preut Imperator facere Pa-pafolittis eß, ducensfrenum e qui fui aliaq, omnta inßgna Papalis -tqnbsp;ei contulit.

(Jilox mißrfinita elatione infiatus, Rommanum Papam in illo Conciliabulo cum omnibus occidentalis Ecclefia Epifopis acnbsp;clero vniuerßdenundauit eßdiptfrtos (fr excomunicatosnbsp;contra PUceni Conctlÿ determinationem addiderunt Symbolo^

-ocr page 232-

RELIGIO

2T2


Spirit um SMciurn a Silio procederc. quad. I^icenâ adern Syno-dirs non pofuerat. JEt infe/yuente Eynodo it er um deer et um fusrat:

0 mnem qui alamfidem t ener et vel doceret ß foret C!ericas de-

poni. Si Itiici exco mmunie^ri debere: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fteio dixit eidß m.e

pertinere rcgi/nen 'vniuerfilis EcelcßiH cum effet rAtriarchnpri-rntaposiRomanum Pontißcem nec depoftu-s nec excommunicA-tu$: ItAp^ßtdtA praßdentia ctus pro ceres milites fr pcpultu quißp cœperunt in omnibus occurentibusAdetim velut ad Papam recur-rere fr honorem ac r euer ent iAm exhibere tAnquAm PApA. ^iu-dienshoc Leo PApAduriter UterisexprobrabatÄRichAeUi redar-

quA tempore ConßAntiniiuniorisfuit.Omnes hx Concor di ojoto fr fubßriptioneconfirmAruntfAnUfAnt RomAnAmEccleßAm. frnbsp;ApoßolicAmßdempofiDominum Jefiim ChrifiumcAputeßeom-niumEcclefiArumhAC frAÜAplurA Uli obÿciens. lUe^ tAmennbsp;'n élut temer Ar ins nullU decret is At ten tus in ß a pert in At Ianbsp;perm unfit,propter quod iufio Dci iudicio breui 'vindiclum ac~nbsp;cepit.

Num ConPtAntimis Lmperutor ‘videns tuntum ei deferri honorem ub omnibus, •vehementereumexAltAtion'is fiiApœnituit.

ff Eimens quvq^ neßmptA uliquA qccaj



f«rAt«rtè, cum, fr ne propres in eitss defiedionem eeit csftomrnunicAti aU-


-ocr page 233-

^nebata, intraß.quoclji Papa remotuiRomanus hoc facerepotuit.


quando co ger et, cùw pr^ßrtim hubeatur pro P dp À ’vniiierßili : ar-quid non faciet Papa praßns:f'Qcatoergo ipß Patriarcha (J^îi-chaele-,^a/ßEpißopisßcut coram eisetcm tnßituerat:ßc coram omnibuaii citnvtis dtgnitamp;tibus eum deiecit., ßoliaiiit non ßlitrn inßgnibuf Papalibtis, collates prittilegß :fed eß alß cjUAnbsp;dudam ante Patriarcha ConßantinopoUtanus habebat, ab aßsnbsp;Imperatoribus concejßa,qtioßbi audaeiam omnem agendi contra,nbsp;ß amputauit,libertates omnes adimendo.

Iiisie igitnrDei iudiciofaclnmeßtVtcareret proprß,ijui a-liena iura contra fas ^ius 'ußurpationeinuaßerat.Et exind'e Gra ci Imperatoresßmiliterius cceperuntyVt Patriarchiesnbsp;nbsp;nbsp;Clericos

omnesteneantßibiugatos,quascpuando 'volunt inslituunt, ttiam desiitHunt.

Similiter Rutheniprincipes faciiint, cb' idempeßimtts homi-num ConliantiniisyVolens Gracoscum Latinis inperpetuo pone-

’velut aduerßus Eccleßam PiOm an am blaßhentia. ^nde etiam Ec-c[eߣconßuetudinesomnes.,quas habet Romana Eccleßa^qua non esnenitw ßunt apudeos.tenentpro hareß.Sicutcoßcerein azimisycomederenbsp;Carnesferiaßeunda ßtertia Carnißriußradere barb as eß alianbsp;plura.Exindefamain vulgttsdißerßafuit^qubdLatininonagin-ta nouem articulaserroneos haberent.Hinc Grad obßinatißs'iminbsp;ßebant ß contra Roman am Eccleßamfœuiebant. ,^uorum perti-tiaciamßequentes Rutheni adusrßts Chrißicolas omnes ^maledt-

-ocr page 234-

2Ï4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

ciiones, bUßhsm'ioi CAlUmnioie amp; mcnduciter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I/t-

tratibtrs ruiinant. Et fcißifimel ac cliuiß ab Ecclsßa, RomaKA, niitJiquaredire necdeEccleßaaliter^nifitmpießentirC 'valncrunt.nbsp;Ethiiiiisrnaii occaßo non minus etiainßimptacß. PoßquamCi'nbsp;tmpcriKm rolus ma?nus,Orientale Imperium in Occident em tranfiuUt cir-«X Orien/e cj Annos Domini OEHngentos. Et hxcnephandaßßio duratiit,nbsp;Latini Imperium Orientaleßßcepcrant circa annos Domini Milleßmum Ducentefinuim tempor thus Innocent ij ter tij,nbsp;Alexiofilio ißaurij Gracorum Imper at oris cum pat re occißo. ^osnbsp;Latinus quidam cum claße maxima Galloriim cjp Venetorum tlnbsp;Venetis impetrata , promißione aßalurie unioni-s EccleßaßicAnbsp;procuranda


, dum Alexius ConfiantinopoUm vcrfult;s educeret Im-

perium recuperaturuSy (ßcaptiuo patri auxdium prabiturtts at dimicaturus., contra gernianumpatris^ quicodcmpatreßio rap tonbsp;(jr exoculato ac conieclo in Car eer cm Imperium 'vi occupauerat-Cum quihus conßerto hello cum oc cup at ore imper ij eum in ßugarnnbsp;conuertit Imper io reElitutus.Vnde pro gratia Latinta reddend Anbsp;homo P eß if er nit eb at ur primo c laßem eorum exuere : aihi prapt'nbsp;dit us, conßerto cum cis apert o pralio 'vna cum patreoceißss eß. EInbsp;Cracis hincinde dißerßs, Imperia Confiant in op o Ut ano potittnbsp;fint Latini Annu so. efi vnio faEtaefifiequa vnione h abc tuf-Extra de hap.Licet Grecos.

ert-iCal nbsp;nbsp;nbsp;Et creatus Imperatorprimus comes CallicusnomineEalduh

^G:üfs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patriarcha Cofiantinopolitanusquidam P'enetus. Pofiart'

tandcm ^ujnquagirtta Grad recuperauerunt Imperium I(' nuenfiumadiutorio de manibusLattnorum.EaElusj^efiImperil--*».uoo fQf GracusMichaelPaleologus,quimifitadConciUü Lugdunenßtnbsp;per Gregoriumdecimum celebratum, efferens Je veile concordatnbsp;OAvnirecum Ecclefia Latina.De procejßone tarne Spirit (S' fan EUnbsp;cupiuit crudirifiprocedesa EiUo nbprocedat a duobttsprincipijt¦gt;nbsp;to

-ocr page 235-

R V T K E N O R V M.

eo o^zuiaah ’v:iopr3cedu»tprincipto.

l^)idc ineodem Concilia declar At nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dccretum Spirit um

Sa» cl um proccdsrcÀ l\itre nbsp;nbsp;Filionon ficut a duobtts principijs

Jidßcut aÓ vnaprincipio (ßnon duâbtts SpirAtiombutßdunA)-vt hubeturdefum:tri. d'fldeCA. lib. 6. ca. j. Et hune*


nem fecerunt UpAtiMichiidis JmperAtoris Gracorum,(ßroc€pe-runîy AC reiiofi publiarunt in populis decAntAntes Symbolum LAtitiiiy'dicet ia Spiritum SAticlum qui exPutre Eilioq.procedit.nbsp;J’ndècx bac Symbslo Nicenonihd Additur ^ßdpotiuißt deiUrA-tio veritAtis.

Et ßc quAmuis EccleßA OrientaHs in 'unione pertnAnehat tA-men deerAntquicantrAdicerent unioni^ Ally pAUrny aUj occulte. TAmen JmperAtor multos hstreticos obßinAtos IaUs¦ Ebb At esnbsp;MonA bas occidifeat ydlios mergiyqui nec rAtiombus necAutoritAt tbusfAnciorum ¦¦ualebAnt ÀßuA p er tin At ia reuocAri,qui etiA'ntnbsp;Joßeph PAtriAfchAm ConflAntinapolitAnum hxreticum depoß-tum ei cat eß priuAuitßede UIa, ß lohAnnem ddeium VcchurUy hominem CAtholicuniinßcde collocAuity ßßibeius ^litA totAyduru-uit 'vnia.

riA-.pAtrctAndemmortuoßlusgubernAuit Imperiumyho lAnimis, timidus (ß peruerßM.. quifiAtrem AnheUntem

CsronAtudp hic


VndecimAditiißo ccepitper EndronicumflUum CMichAeli PonperAtoris, qui oAttA cumpAtrein Imperium C.ronAtus fuit ubinbsp;Ci egerio decimo iurAucrutdefidelitAtefldeießobedientiARomi-rium ß' CrAcorum Àfi defeclionem Ad cum^ rnetuens cum y ine Ar ¦ 1x71.

Cerauit.


Et animAduertens CrACosin 'nnionejidei ß Rom An a obediëntie VAcdlAntes A-C ud defeclionem p Ar Atos, congregAtis omnibus in E ccleßA mAiorißnclA SophiA ConflÄtinopoli contrA iurAmentumnbsp;fAÓlum EccleßA RomunA pAUw dixit,Vobißumtenuifempcr-te-

-ocr page 236-

Tarct Tdurcinarnq^totamßtb co Minorent ß^ßam raf/ucrunt. EtcitrA dorntnta 'vabiartint, alÿs quoq.^ cmitaiiL w un': à Eart at is,nbsp;lAm etiarn à varys tyrannu dircptis, Conßantinopoltmum pau-cis ciuitatibfi-spojßdit. ^injhtlominuóßacim cbsiinatior-֓nbsp;•vtaduerßus Romanam Eccleßa Cracos loncitatiores ßpertina-tiones cßiceret -.lohanncm Eechum P atriarchamCorßantiriopoli-tanum 'utrum CaiholUum.deßcdeturpitcr eiecit ßaanacum ali ’tsnbsp;quosad erroremßuu dtfledlere nequiiierat coniePluni in career cmnbsp;ßame necauit.Et loßeph perßdum ante depoßtum hareticiirn inße-demeiti:ßubUituit, qtiern ex eo quodpertinacißime 'veritatißdeinbsp;EcileßtARomanareßßeret, rnagnam calumniarnßdciappeUauit.nbsp;Einaliter tarnen pcrncpotemfuum conßricEus,lt;ß ImperiopriuS'nbsp;tus 'uitam mißerabibterßniuit. Durauit bac it er um diuißo adnbsp;r^nnum Domini CMilleßmum ^ßiadringcntcßmum Trigeß-mum adElorentintim Conciltum, à tempore Phocqß. ab Anno


ciliumßetitKennis sSt. 'vclcitra.,quoten,porevcnitadConcb nos ^bimFlorentinum per Eiigcniurn Papam cekbratum lohanncs,nbsp;\,^He lt;tii Paleologogcii Imperator Gracorum cum German cß-.o ß Patriar-

bui.

^i audit is termittatiönibai luculent'is ck 'varijsßripturis éP praßertimdoctorumeorum \^naflaßßBaßiij Cyrilli, (Altaximf,nbsp;Dydimi, Chryßßomi quad procedat Spiritus SandbHsàjèatre amp;

t'tliOf

-ocr page 237-

R V T H r ÎT O R V M.’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217

f/'ZwAdquieticruht Andern confeßionemßißipei'ttnt curn Ec^ tlsfia Lutina. Liftcdennofait -vnita Eccleßa Graca adLati~

^am.

Duodeàwa l'Itima diti'tfio. Nam ^uamuts Imperator tum fuisdomumndijfet ainitusEecïefiA, frans dogmaprofcßks,nbsp;tum indepaucisprofecltisacceßtt. N.Amctfiordinatifueruntdo-Liores f’pradicaiores, quibac populo ätlfererent: clerici tarnennbsp;eorum frpraßrtim UCtonachi à quihnipopaliinformdbanturinnbsp;do ci nm credendt 'viuendi, pro maiori parte pertinaces exi-ßcntes in errore^ fr perfdia aliud dogmatißbant fr indu-rahant populum., Quaprcpter Dominus Dens malumbocam-plius non toller ans fr Eccleßam Catholicarn trrideri toties nonnbsp;ßnensypofl Annos ^uataordccim per mißt in eos exterminium,nbsp;vt capta Gonßantinopali à Tur cis, mißri impio tyranno fr ini CenplantLnbsp;mico crucis Cbrifti curuaret ceruiccs fuas. aut chrißi vicario Ro-

¦r dl rr » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ n ¦ i ?• ..Snn,

mano Pontißci fubcße ^joluerunt err qui Chrifiianis Occident alts Eccleßa contmtßcri fr toniiiuere.mutua t'nionefuerant dedi-gnatifuße commeruerut.vt qui miferabilemmortem euaßruntnbsp;cum ludxis fr inßdelibus in ignominioßferuitute 'vnitipermane

unt.

^ui Tur eus nuc Eccleßas Orietales omnes njeraciterßparauit. Redprob dolor,homines mißri tarn horrendo exîcrntinioferè imper territi ußq, modo permanetyinßta pertinaci obßinatione. Maluni calamitatemomnem perpeti.qnamEccleßaflicxconcorpo-rari vent at i, faptentiaßtorum maiorum prorfus fatuati non attendent es qudtam eisreuerentiam Ecclefia Caiboiicacxbibuerit,nbsp;amp;zfp^modoexb!htt .Itaq^eoruinfpientiadansbonorem-.frcul-t ui tujlitia ab cts e.^orta-AC recogKoßens,quod Cr act fidernfaluta-rem. Vrimum a Paulo f“ Barnabafifcepet unt vt fibiturAiluum renuatoi.nbsp;jpaquibus adEcccefiam Romanam deriuata eft Petro fr Pardo

-ocr page 238-

RELIGIO

J^tb etas obedientia cernunt cor.Jijirre¦,quonitim ti iufliciti.cari-tate ^(d^humditAtc prorjks funt alietti, cum omnibia ßti rit ut Shhißnaticts Ruthtnis.

iußttis. iuqianri : dicil CKtm bctitta ’.^ugußinus-, htt-bentitr verbi in Canoitevigefimi quarti quxß.i.caj). vbi. Quad quot;vbißinaßdes non esi, nonpotefi ejßetußitii qit£(enbitur t^bi-cueßrundo ad Rom. i. Ittlius cxfide viuit^vbtßtbdttiirneq^nbsp;ß hißmatict alt quidßbi ex iß amer cedepromit t an t .Et quodnbsp;gts esi de quo conßat., quod caret vir tute verafideipraßumiturnbsp;quod non caret omnt vitio,^ prsißertimßdei oppoßto ,ßcilicet


Huie Ecclefia veramßdem praßten di-, moleslißnt ö'inßen^ ß aduerß vera piet at t Religtonis Catholic amp; qua printa (fißini-maiußieiaest.^uodautem charitaie careant ßola diuißone abnbsp;vnione Ecclefiafitca demoßraturquaexodio charitaticantn-rio procedit. Charittis namqßmpcrat concordemß at er n am vni-tatem.quiadtleclioproximi, malurn non operatur Rom. 13. eßnbsp;inclinât in aclus ornnes virtulum onininm,qu£ vbideßuerit, irttnbsp;(ß odij remanet incendtum-, neenon contentiones rixx dißordht-,nbsp;detracliones. contumaUayblaßhemieeyß cHeriquip^ aclus victo-fimeritbfiuccedut. dicititr enim in otusifl. ßcap quo fitpra Cuedfi


-ocr page 239-

RVTHENORVM. 219 rtipijit viitcuîa mix^dixtßi nonßrummßcihcet cünßitutiijuibasnbsp;(^ordiriitticniltis, ritui ^facramentii tun Arguant ttmn!itittnbsp;tua. (ßauerfiotuaincrcpabtt te.Hacihi, (ß24.g.c. Audiuimnf.nbsp;T^icitur Chriftm non habitare in cordibnseorum quißiperbiAßn-gularitateßecutiyACorporis Chrißicompagcßemettpßos abrumpufnbsp;hint ^rAcißoneßua lab or at es .ad Eccleߣ Cat hol; ca detriment um »nbsp;f ima ijlori£;j^ confaßcationemßemettpßos infames reddiderunttnbsp;iuxta tllud Dion iß; Papa 29.7.cap ßAlieni. Vbi dicitur. Infamesnbsp;cffeomnes cenfimus qut Chrißianam Legemprauaricantur,autnbsp;foipoßolicam vel regulärempoftponunt auctoritatcm.,^ambientes fuperioritatis (!s‘prioritatù titulumin Eccleßafetanquamnbsp;primitiua Ecclefta fielatores-tprimos (ß ueros Chrißianos exißi-m antes infimifaciifunt Chrißianorum omnium duxt a tllud Ale~nbsp;xandri 2. 24. q. i. cap. Audiuinifts.ItemcùmDominus.area ßnem -, liquida confi.it eum, qui ab int egrit ate Cat halt atnbsp;ßdeirecedit maledicendinbsp;nbsp;nbsp;benedicendi pot eß at em

minime habere. Catholicum nanq^, vtpotefi ßpertore maledicere non valetdd,nbsp;eß excommunicare.

* * *

* *

*

-ocr page 240-


APPENDIX DE ERRORIBVS MüSCO R VM.

¦Hr *

*

S' Lum etupnodi, qux-Sicr'inas Rußca réfutant, ex' fcholalitra.profert 1 heologia. fxidin.xti- perparuntnbsp;emolamenthfi hicponeremur Lectori altAtura cjjè^nbsp;^erx' argutix kurgt;,anitc, fel raru , fclnbsp;nulldfirmdtxteHinionijS Ijminis'.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fulis oni~

vlf redurguiturïnßdc error. Jdc^xmohreyft ;js om.'(i'ti,Pe't^i(r/'! quotité Scargdm Ieß!ta.m Vilner/JenrJimiLi.rrecer,ßnlcm nudidmu^. Faßt is tarnen tn primls Graccrumr.iti!jn;btte,'p!iebic.lt; ßiam à Ro^nbsp;mana Eccleßa defectunetn cxcufarecon.entur. Primitrn incjutt.,nbsp;octo capita deinde nouem.posicafexd? vigintiGrset Rußis ad~nbsp;«erfus Eiclißam Romanam edidere Photius PatriarctraCanflan-tinopahtanus., oclo conf.ipßtIdtcolaus Papa ad Ignatutn ar~nbsp;(hernystamRenenfem feripto recenfet..

Erimotpuia Romani fabatlio ieiunant.

2. Rptritm S. à Filia piiocp, pracedere aJfcrttnP..

?. A matrimonio abhorrent.

4. Saeerdates conprmationem Baptifmifacerecje norr permit^ tunt.

Intcruallum temporis ante Guadraireßmampraducunt.

d. nbsp;Agnum Pafchale vnà cum corpore Ghrilii-Jn altartc’oßcrdt^

LÜaeer'

-ocr page 241-

M O S C O R V M.

22t

Eryaret Launurû^

7’ Sacerdùtes îÏÏsrtun barbai radunt.

Hiaconai abj7j^sacerdatia,Bprßo.^oifaciunt.

Pofthacducenttiferme interieéîis annis^Papa Leonii^. tem-forcIjoe etiAranaunm caput addddere. ^3ppta.ifdem Romani, pane ^zymo in Sacramento corporis Domini 'vtuntur. Piuradeineeptnbsp;^iiadra inuidta^ßaprantes comment/fint harefesvocarunt,

eomapis Sufs, gentcm fimpUcemt e tjitorum monument if hacproduci/nuf deiiperent,

Romani Pontjfces in be Ha prodettnf.

t. Jeiunif tempore puer os, lacltcinijs vefci finunt^ t2.nbsp;nbsp;Non contentiprciis imaginibits,fciilptisetia}n quot;Jtuntur,

tî. nbsp;nbsp;Crucem digito humt fact am pcdibits tcrant.

14- - p'irginem CAiariam Dt igcnitriccrnnon votant.

f. nbsp;nbsp;K.yfd alt are mull er es admit tunt.

t6. nbsp;nbsp;Suffotatis ambus .a 'ÿfj^ cumfingiiine, item ranis vrfs

vfuntur.

^7 Ori Saptiznifalingerunt, çy luto' exßutofacia taures il-linunt.

Aquaf ciuotidie^r/tu [udaico af^ergunt.

^9‘ Tot a manu bcnedicunt .fignum autem crucis vna digit a exorirnunt.

tempore ieiun^^ 'vßue ad Pafthtif Hallcluia non ca-nunt.

CadaueramortuorumP.pifcQporumT aliquothebdotnadas infepultafruant y nee tllorummanus tranfuerfim yfgurAnbsp;crucis componunt.

Sacerdotes eoruni.tresvnodie' Mtfes celebrant.

^ï- Confanguincns inmatrimontum ducunt.

cJ\,Py;ij,.hc ipforumcarnescomedunt.

rf d

-ocr page 242-

r R R O R E S

Temport ci!tlt;idr!igefim£ fundi am crueem Ahfccndunt ,nejf fîtxttpopbtum AilorAnt. .

2 Ó. Loco pArticipAtionis CAii£ Domini,fccrdotemficrißc Antern of ttlAntttr.

l-j£C ScArgA CAp. 12. libri 2. T'olcmci, Anno 1577 l Un £ excufi dt •vnopAfore -, 'unitAt e Ecdefix,nbsp;nbsp;nbsp;Gracortim AbiÜA fecifio-

ns.CApite'vero2.pArtisj. hofecrrorestiGrxcorum tpuAlt;n LdforumenumerAt.

T. nbsp;nbsp;nbsp;Dcprocef’onc Spirittts S.perperAmfentiunt.A/piiAlitAtiFi-

lii cnm PAtrc hac rAtione detrAhentes.

RnJJcrum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,j

2. DAîAm efe A Deo EccleJiA Fom. cAin AnctoritAte, 'uttotitü mundi Ecclefiiiprxft negAnt.

i. nbsp;nbsp;nbsp;JSiondunî- ejfe fAnctos in cœlii,nt( dum fiaiftciei afccluDd

propterea qttddnondum refirexcrint iredunt.

4, nbsp;nbsp;Hullum eßepurgAtonÜ Aiunt,nihilominw t Amen pro mor-

ruisorânt. gt;

J, UUAtrimonium 'voce DiuinAindiJfolubile prontintiAtunti pojfeP hominefûliiiputAnt.TnKsiUornm Aliquot vxoresfirn ul h Abet, Pûp£,id cflyfAcerdotes At que Eptfopi, 'votA Deonbsp;nuncupAtA, Acidipfim fier Amentum difiungunt dijfilu-untq^.FotentioresAutem,tonfts monAchas in WAtrimoni-umfiimunt.

• nbsp;nbsp;Septem t An tum ConciliA ejfidebere. Si vero 'vel odiAunm •vtl

nonumforetddpro AnAthemate hAbendum dicunt:

7- nbsp;Corpui chridii,in pwe infirment At 0 confier ari, nefiu ha-

bent.

t. In Mijfa,pAnem nondtim confieraîum, genibut flexis ado-rant-.cum AutemconfiterAtui fuerit ) nullum honoremfi/f' di iß. ehrt Ui corpori exhibent.

9- Ft


-ocr page 243-

M O S C H O R V \T.


223


Zz corpus Jinguinem chnßjtn am, non Colo Tiei verbot Jedfccrdutis ctis-nt precationibus fieri exifliimint.

läcn-ißura.mcMHm .feria guarta tantum ante Paß ha con-facralum, propter agrotos., totum annum conßeruint^ ne-gantes altjs diebus idem confecrare darij, ijfdem iiccrcy cunt' tamditi haudpoßit panisjpecies falua dur are.

Ppp£_idofuod reltipiiurn cjicorpotisChtißt, àßdelibt. abßtmti. peracdû pr audio templum ingrcßi int er dum




Extremam olci quot;jnclionern., errore intolerando., homini mort HO adbibet, quaßßjlt cor port anima .deßituto,accomo-dandaßnt Bacrarnenta.

Neminem .,'vxore c.irentem adßicerdotium admittunt.,nee tem-cxcißim noui Eest.imenti a/irtutecontemnunt donurnnbsp;Dei corrupunt quodq^ idem Deus large no nullis dare pot eß,nbsp;id omnibus detrahunt (ßaßacerdotali dianiiatereßtunt.

-ocr page 244-

'E R K O K E S


224

ƒ/•


it. Negant chryßna, Epifeopo ß»e Mctr opuit tn ,prnter ßclur» Patriarcham conßirarefoi e/fi.Attierotatn Mt'^petttum,nbsp;aut in itinercperit,atitaduttcratur-iWlatate conßmitur-Idautem apud Catholicos -, Epißcptfs qustannii rencuatfnbsp;Sacratnentis quibußlan) adhibendum.

ip. Canmonijs ritt bus plta quam par rß ronßdunt. Ad hcc in Imaginihtts.,Sanflistntiocandis, alqsq^ E,cclßjßitis^'pbus-,nbsp;jnttltainique committunt. Hacßint Scarga 'verbapaucitnbsp;comprehcnßa,quicapitetertio ait 'iAlnßos.adeo abcniinatinbsp;deteflAtiq^Eccleßa Romanamp;homines ¦t'vtillospra Ethnicis ,nbsp;habeant,^fi occidant,obfiquiun'ißc Dcoprs fiareßbiper- |


lans.quodtuwireipßadeclarautt,cum Anno teto. Luthe-rianosdia ejß omnibus exoßs debere .ßtos Vilnadcceret ,'vt ^obuios conßuerent .Cutus rei,cum fpßemerebuiusccncio-natoriEuangclioßaElus ,exemplum edit alqs imitanduin,nbsp;{auditareßero^contußumOS~ex quoIputum exierat ,n/anttnbsp;cuiußdamddff celant ispy Nobilis ßorno malcdictts domutnnbsp;retulit.

AL^'

-ocr page 245-

^ALEXANDER CrAG2{JNrS FEROT^ENSIS, Eques Au.raUis,q)cdïiumq, prxfeElw.In deßriptioncjnbsp;Sa.rma.ïu Europee.

De Religionen tJïEofcouita.runi omniumq^ Ruthcnorum.

Nrhcni omnespoftquam femel fidem Chri- Rutheni ftianam Græcorum ritu anno reftitutæ nçfnbsp;Chriftum falûtis 942. fnfeeperunt fubnbsp;Olha Ducifla amp; Volodimiro filio cius Mo-narchaRuiTixin eaadhunc vfqjdiem vnani-

mitcrfortitcrq;pcrfeutrant. Quamuis quidam proceres Rufliæ Polono Rcgi fubiedæ dodriaam Lutheranam, amp;nbsp;Zninglianam fequâtur fed vulgus omne maiorq; pars ma-gnatum nobilium fidem antiquitus Græcorum ritu fu-IceptâfirmiterretinentjSicquoq; omnes regionesRuflîænbsp;quæaîba dicitur Moichorum Principi fubiedæ Chriftia-na fidei quamàGræcis fufeeperuntveftigijs firmirervna-nimiterque infiftunt. Vnus autem totius RuifiæMetro-poliranus olim erat tam Mofchorum ,Lituanorumquenbsp;Ducibus Regiq; Polonorum tributarius quifedem (uamnbsp;primo in KiotiiaRufiiæ Lituanorum Metropoli ciuitatcnbsp;retinebat tandem inVolodimiriam poftremo in Mofcho-üiam tranflataeft.Cùm autem Metropolitanus Mofcho- 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

uiæ fcptimovnoquoq; anno Ruffiam Lituanis fubiacen-tem caufa cx’gcndarum pccuniarum inuiferer ablataque magna pccuniarum fummadifccderct.Vitcldnsmagnusnbsp;Lituaniæ DuXjrcconfidcrata,pi-ouiuci;s fuis.ne thefauris

Gs

-ocr page 246-

u'ima dquot;Ä..Jis)'aabcr inBafilica Jiucvirginis,quæRuthcnisP;eczifla,. caftiilnnadicitur. Hic aute mctropolitararoVilnxnbsp;coiiiinoratur.Eft verb Epifcopus Vilnenlis præcipuiis fc-ciinduni ordincni Ecclcfiæ RoinanæJpfacnini VilnaRo-inanum ritum fequitur:fcd media pars Rutcnorum camnbsp;incoüt plurcfquc Ecclefiæin ca Rutcnicæ quam Romanænbsp;confpiciuntur.Porró omncs Metropolitæ Ruthcnorumnbsp;àParriarcha Conftanrinopolirano autoritärem fuam ha-bcnt,amp;primo omnium EpifcoporumAbbattim Sc totiusnbsp;crdinisfpiritualisiudicio,amp;confcnfu Metropolitaciige-batur,fednüchancautoritatcm magnus Dux Mofehoui-tarumfibi afeiuit fuoq: iudicioMctroplitamin Mofeho-uiaconilituit.

Afanäo Andrea ApoiloIoFkUtlreni fefidem Chrifba-namiufccpilleiaftant,adhuc ante Olham,amp; Volodimi-rum,qucm ex Grecia per Pontum Euxinnm adoftiaBorrgt; ftenisfluuij, gêtiliter Dnepr difti,apuiiffeannalcs corumnbsp;inP.ußa teftantur^amp;indcadKiouiam,tunctemporismerropolimnbsp;i^yffjæ,;.jLicr(ofluuio peruenifle, atqjibiomnem tcrraninbsp;RufTic,bcncdixine,amp; babrizafle/ignumq; crucis cü illicnbsp;conftituifle.ExKiouiatandem aiunrenm ad fontes Bori-ftenis Dneprisko didos peruenifle. Indcq; in Nouegio-diammagnam deinde per marc Gcrmanicum Roraä vfq;nbsp;ch'icpiC nauigafle.Poftremo inPeloponcib Græciæ, fub Ago hu-(aw Mif- ins nominis Rcge,proptGr Chriftücrucifixum luiOc.Ar-

ebiepifcopi in totolmpcrio Mofeorum duofnnt,vnusin

Nnuog.ndia magna, qui habet prærogKiuam ir.fulam al -

tarn

-ocr page 247-

M O S C O V I T A R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;227

bam bicovnera noftrtïrû Epifcoporum morcgeftandi. Sc-cûdiis in Roftouia.Epifcopifuntniuiti,videlicet Pcrmiæ, SLifdaiiæ,Ttt)efenfis,CoIumniæ, Ccrnjgouiæ,Rhefanen-fîs,Smolenftenfis Plesk.ouienfis,amp;c» Veftes Gornmfuntnbsp;fient aliorum Monachorum nigræ,nifî qnod aliqnandonbsp;fcriccas ferunt, amp; præfertim pallium nigrum, quod habetnbsp;à peftore tres fimbrias albas ,ad fimilituditem riuuli fluc-tisinflexas,quod fignificatexcotdibus eorum tiuulos doctrinal fidei, Sc bonorum excmplorum fcaterc. Metropo-htaantem, Archicpifcopi,amp; Epifcopi,Abbates,Monachinbsp;rarnibusperpetuo abftinent.Prouctus neceflariosexpre-lt;i;js,amp;alijs cxtraordinarijsaccidetibusamp;beneficijs habet.nbsp;Arces veto vel ciuitates, ôt omîtesadminiftrationes fecu-larcsjcisadempræfunt. Sednictropolita Ruil'iæ Polononbsp;Rcgilubieólxjamp;alijEpifeopivillas ciuitatcfq; poffideut.nbsp;/xbbates qui Igonomei priores quix\rchimandrirædi-cuntur,amp;omiicsMonachidurifllmas, molcftiffimafqjlc- Miwacht^nbsp;gcsamp; régulas præfcriptashabent, nullo folatij genere re-crearieis coceditur. Omîtes non foInmPrincipis,fedca:-rerorum nobilium madatis parent: Plurcs eorum ex Mo-itafterijs in hæremum fe conterunt,ibiq;inarftis tugurio-lis,autfoli,aut cum foeijs mancitt,viduntde radicibusnbsp;arboruni,amp;varijs terræ herbis acquirunt.

In iacerdotij gradus hi tantum promouentur, qui din apudEccleliasfcruierflt.InDiaconum autem neraocon-fccratur, nifi vxorem habuerit,vndc interdum Sc matri-monio copulantur, Sc in Diaconatumconfecrantur. Præ-rcreaqui virgin! ftuprumaliquadoobtulerit,aut vxoremnbsp;fuamprimoconcubitu viciata animaducrterir,in Diàco-natum non ordinatur. Mortua vxorc facerdos à facris

Gg a

-ocr page 248-

228 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

prorfusfufpenditur, nili monafterium ingreflusiuxta rc-gulamviuatjOfRcijs etiaiuDiuinis peragcndis fi caftevi-vixcrit velut niiniftcr cum cærcris Ecclcfiæ mini-regniA. ftrischorointercfic potcft. Siautcviduus faccrdos aliam vxorera, (quodcisiiberuijaeliyduxent, is munerc facer-dotalipriuatur, nihilq; commune cum clcro habet. Nullus facerdotum Monachorumiic, horas canonicas dicitnbsp;nifihabeat imaginera alicuius Diui præfentcm ,quame-tiam ncmonifi cum magna vcneratione atringit.Q^i au-tcmeamin publicu. profert, manucaminalt'um cxtollit,nbsp;quamomncs prætereunrcs cruce fe lignantes inclinandonbsp;plurimumvenerantur. Libros Euanglij maxima venera-tioneprofcquuntur,ncq;,eos manibus tangunr,nifipriusnbsp;caputmultotiesinclinando, cruce fe municrint. Omnesnbsp;lacerdotcs ex contributioncquadam certa fuftentantur.nbsp;Allignantur etiam cis domunculæ cum agris amp; pratis,nbsp;vndè vidura fuis vel famulorum manibus,moreagricola-rum acquirunr.

Sacerdodcs Romanos confundunt,quicæ!ibcm vitam ducercfefciuramentoobftringunr, cum fancta Synodusnbsp;quæfui t iu Gagra fcribat in quarto Canonc,qui Jpernit fa-ccrdotem lecundum Legem vxorem habcntem, difcensnbsp;quod non liceat demanibus eins Sacramentumfumcre.nbsp;Anathema fit, id cadem Synodus dicit, omnis Sacerdosnbsp;amp; Diaconus propriam vxorem dimictcns Sacerdotio pri-uctur,

Habituhaud diffimili à fecularibus veHiuntur foluni modo pileolum nigrum rotundum quorafuram tcguntnbsp;gcftant. Comam ad brachia protenfam nutriunr, omnes baculos didos,quibus innitûtur,cummanu-briis

-ocr page 249-

MOSCOVITARVM. brijs incuruatis geftant.

229

Ruthcnifecundnm Calendariumfuum, plurima fefta ^efle Diuorum,nonhis diebusquibusRomanicelcbrant.Tri-nitatisfeftum celebrant fcriafecüdaPcntecoftes,in oóta-uiautem Pétecoftes feftum omnium làndorumobeunt.nbsp;Feftum verb Corporis Chrifti more Romanæ Ecclefiænbsp;non venerantur. Viri præftantiores peradis facris, ebric-tatcamp; commeffationibus, feftos dies confumunt.Ciucsnbsp;artincefqucDiuinis peragendis interefte folet quibus per-aefis laboribus domefticis, cætcrisq; negotijs incûbuntnbsp;dicentes feriari amp;à labore abftincre dominorum efîc.

Nicolaû fanctum inter cætcros diuos præcipuè venc-rantur, eumqjDiuinoferècultu profequntur,Templaq; præeipua nomini eins dicata erigunt, de cuius plutimisnbsp;miraculis frequenter prædicant,

Habent.etiam in Catalogo fanftorum Romanos quof-dam Pontifices,quos inter fandos venerantur. Cætcros Verb qui poft eorum fchifma fucruntfquando à Romanisnbsp;difiuncfi funt)execrantur,amp; prohærcticis grauiflimis cosnbsp;habcntjcofq; fcifmaticos appellant.

InfeptimoenimgeneraliConcilio, quod fub Adriano Fapacelebratum cft, conclufum efle dicunt, vt caquæ innbsp;præcedentibus Synodis conftituta conclulaq; fucrint, infiinbsp;pofterum quoq; folida rata,acceptaq5 amp; perpétua tenean- quot;°nbsp;turmcc pofthac cuiqua fub graui anathemaîis pcena aliudnbsp;Concilium celcbrarc,autaccedereliccre.In hisautcm fc-ptem Concilijs, hos Pontifices Romanos fuifle conftar,nbsp;quos Rutheni inter famftos vcnerâtutjdignofqj Cathedranbsp;fandiPetridicunt.Idcb quod fccufentirent,in prima Sy-nodOjPapam Sylueftrum,infccunda Damafiim,in tertianbsp;Cg 3

-ocr page 250-

239 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

Celeftinum,inquarta Leonern,in quinta Vigiliu,infcxta

Orphanium,infeptimaAdrianum:omniaq5 Concilia amp; Synodos. Poft hos icptcm prædiâosSynodçscelebrata,nbsp;malcdicla,pcruerfa,amp; hærcfî turpiter dGprauata,efle dLnbsp;cunt.Eratquide Metropolitanus Ruffiæ, Ifidorus nonai-t^e,quiledcnifuam in Kiouia rctinebat,isad Conciliumnbsp;vencrat,nbsp;‘itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vbiEcclefîas Ruthcnicasabieâ;is Gtæcorum riribiis,cum

RomanaEcclcfia vniuerat. Tandem in Ruftàam reuerfus cùm propofttuni fuum, amp; remiam conclufam Rutheni»nbsp;ptoponerct,.illosq; ex vcrboDci ad vnitatem amp; ccncor-diam fidei inftruerct captus, omnibusq; bonis fpoliatus,nbsp;in carccrc coniedus cft.

Doaores quorum dogmata Rutheni fequuntur funt hi^BafiIiusMagnusjGrcgoriusNazianzcnus, amp; lohanncsnbsp;Chrifoftomus,quemilliZlotovfti,id eft,aureum os ha-bcntemappellanr.Grcgorij etiam Pontificis Romani li-brosjderaoralibusfcriptoshabcnt.

^teram. g^çj-um liuc milia Sclauonicalinguaapud illos peragitur intermixtisctiaraaüquadocantionibus Græcis, Epiftolanbsp;dk x_lt;uan^chum quo magisà populo percipiantur extranbsp;choram in medio Eccicfiæ aftanti populo clara vocerccinbsp;conciena. t3nturConcionatoribuscarcnr,fatiscnim elle putantfa-fftrdtuab crisinrcquot;fuiiIc,acEuangelij Epiftolarumq; vetbaquever-Ä.VW. naculalingua récitât ûcriftculus audiuifle, concionariq;nbsp;in fui-,Ecclefijsobftinatiftîmè prohibent, dicunt cnim fcnbsp;hoc modo varias hærefcs ôcdiuerlàsdefîde opiniones eft-fugcre,quæ ex côrionibus amp; fubtilibus argumentis fophi-ftkîfque quæftionibus oriuntur.

Panem ad facrificandum hoc modo facrificant, vnus

eorum

-ocr page 251-

M O S C O V T T A R V M. 25t corum præparatun.) panemadfacrificandum in patcnafu-pcrcapite ,pcrminorcm portam de facrariocgrefluspor-tar,alter veto copcrrum calice vino rcpletum cærci isDia-conis vcl ftccidoribus imagines fanâ.orum,Peri!, Pauli,nbsp;Nicolai, vcl Michaelisavchangcii, magnapopuli circun-ftantisacckmiationc amp; venerafionc prœierunr,quidam exnbsp;circûftanribus acclamant vulgaii oratione. Domine mi-fererc,alij honte rerram gentili more pcrcutiunr,quidamnbsp;ie figno crucis fiequcntius caput iniclinando muniunr,nbsp;varia dcniqne veneratione ac cuitu circunlata ßgna ve-nerantur. Poftca finito circuitu per mediara chorinbsp;portam Sacerdotes in iacrarium ctiam ingrediuntuisfa-crumque peragunt. Quoties fe iigno crucis muniunf,nbsp;id manu dextra hc faciunt vt ftontem primum,deindenbsp;pcflus,mcx dcxtramac demum fmifiram pedorispartem punólisin formant crucis rangant.Qucd li quis aliter fe figno crucis munierithunc velut hærcticum obiur-ganr.

Gioriantur Ruthenifefoîos cum Græcis veros Chrifti-anoscfic, Romanost e;ô amp; alios Chriftiancs damnant amp; excerantur, tanquam priniitiuæ Ecclcfiæ defertorcs amp;nbsp;feptcni fmflarumSynodorum præuaricatorcs.

Baptismi SacramentoRuîheni hoc modo vtunturma' to infante, faccrdosftatimacccihtur, quiantcforcs pucr-pcræhabitationis, certasorationes diccrc folct infintiq;nbsp;n O ni i n e i m po fi ro d O m U ni rc U c r ti t U r. Poftca P U c r in te m -plum defertur, hocqiic modo baprifatur, in aquam im-merfus, Crifmathe qnodhæbdcmada, feria fexta pafeha.nbsp;præccdcnrc , confecatum cft vngitur, deindè Myi tha:nbsp;reftcacjp:i;ctir.h,i;tilaccrdcsabkindit, ccfquecc'c.; in-

4

-ocr page 252-

332 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

tricatosiuEccIefiacertolocodcponit.Sal autcm amp; Sali-uam Romano more,cum pulucrc mixtam inter Bapti-zandumnon adhibent, aquam veto baptifmatis pro fm-gulis infantibus confecranr, amp; continuo poft baptifmum infoueamadidpræparatameam cfFundunr. Eideiufibresnbsp;veio vel fufccptorcs infantis, quotics circa baptilmumnbsp;facerdotiinterroganti an Diabolo infansrenuntiaret co-rcfpondent,toties interara expuunt.

CoNFiRMATiONis, fcuinunótiouis Sacramentum maxi-meabhorrcnt,hocq; argumentov.nam,amp; damnabilem confirraationem, efle approbant, quod in Synodis omnibus ferèdidlura fit præcipuè verb in Nicæna, confiteornbsp;vnumBaptifmain rcmiflioncrapcccatorum,cùm auremnbsp;vnum fit baptifma vnum eriam cfte Crifma, amp; virtutemnbsp;eandem Sacerdoris amp;EpifcopicircaSacraraentadiftribu-ta, dicuntefle.

FvRGATORivMjGræciamp;Ruthcni negat, fcddicuntvnum quenq; fecund um opera fua, poft mortem locum defi-gnatu habere vbidieiudicij cxtremiexpedaret,piosquidemeu Angelisplacidisjnlucidisamp;ameniftlmis Aelyfijnbsp;viridiferis campis recumbere, impijs autem in obfeurisnbsp;cæcis, nigrifquc caligineobduflis voraginibus, cum Angelis tcrribilibus deftinatam effemäfionem, adcxpeâan-damiudicijdiem,vndèillæanimæ quæin Iccis amæniffi-placidis bcn'gnifque col-*9,maint locatæflint,gratiara Deifibi futuram cognc!cût,aftidue-que indicium extremum fieri petunt. Aliæ contra con-demnationcmfibi imminere amp;pænas terribiles in caligi-nofis voraginibus fitæpræfagiunt, idquecb maxime allc-gantquod animæ poft mortem iucœlû ftatimnonafeen-dunt

-ocr page 253-

MOSCHOVITARVM. 233 dunt ncque in infernum. Quibus enim illud verbum ànbsp;Chriftoinnouiffimo die diceretur, venire benedidi pa-tris mei poflidcteregnumcœIorum,amp;c.Cùmiamomncsnbsp;anrea in cœlo fint, amp; contra, ite maledidi in ignem æter-num,cùmiamolim in inferno condemnati fuerint. Ncque etiam aniinam à corpore feparatam poenis obnoxiaainbsp;effe credunt, namcùmanimafe vitijscum corpore fimulnbsp;contaminaucrit,cumcorpore etiam expiandam putant,nbsp;quod ego Theologis difcutiendum rclinquo.

Funèbre autem fiictum prodefundis ideófaciunt, quodijsfufragijs rolierabilioremanimabuslocum impe-trari fperant, vbi ficiliiis extremum diem iudicij cxpeûa-repoffint- Imóetiamcumaliquis magtiæ autoritatis virnbsp;moritur, tuncMctropoliranus fiueEpifcopus,Epiftolamnbsp;ad Sandum Petrum fcribit, figillofuo amp; manusfubfcri-ptionc munitara,quamfupcrpc£tusdcfundi ponit,dansnbsp;tefiimonium debonis pijique operibuseius. Vtqueinnbsp;cœlumficiliùs poft diem iudicij admitteretur, amp; Chri-ftianæReligionisCatholicæ agnofcatur,fubfcribunt.Pra:- M»rtKer»nbsp;terea agrefte vulgus circa mortuorumfepulturam, varijs«r^«lt;?»Mnbsp;exremonijs amp; fuperftitiofis plerumquc vtitur. Scpul-turæcorum inߒIuis, amp;vbiagris tumulosaggeftislapidi-bus muniunt, fignumque crucis fuper imponunt.Loca»nbsp;pro fepelicndis defunftis non confecrantiaiunt enim cor-poribus Baptizatis Sacramcntifquc Chrifti dicatis,‘5c con-fecratisjterram ipfamSc non corpora terra confccrari,

Spiritvm quoqueSanctum à Pâtre tanrumamp;non à Filioprocedcrcconfitcntur,ac Romanos dicentes credo in SpiritumSâ(ftum,quiàPatre amp;Filioprocedir,con-funduntjcofque conformes hærefî Macedonia: amp; Arianæ

Hh

-ocr page 254-

234 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

dicunt:hac dc caufa quod d iio principia duafquc volunta-tesdeSpiritu Sanóto amp;duasvirtutesadducercnt, amp;ho-nori Spiritus Sanfti dctrahcrcat. Hic autem Ruthcni jnonintclligunt vnamcfle Diuinitatis voluntarem,porc-ftatem,gloriara,3chonorem. Sicquefccundum Concilium Nicænum,contra Arriuin,amp; Conrtantinopolitanumnbsp;contra Macedonium cclebratumdicüt: CredoinDeumnbsp;Patternamp;Fiiium 3c SpiritnmSan3Iiim,Dominumnbsp;verum amp; viuiftcantcm à Patre proceden-tcm,qui cum Patre amp; Filio fimulnbsp;adoratur amp; cöglorificatur.

* * * *

* * *

* *

-ocr page 255-

DE R V S S O R V M RE-ligione. RITIBVS NV-PSIARVM, FVNERVM,

Vidu, Vcftiru, amp;c,

E T

J) E T A R T A R 0 R TAt RELIGI0 NE AC MO-ribus'vera luctilentanurtiitio.

AD

D. DAVIDE M CHYTRAEVM recens fcripta.

eiufdem argumenti

de RE LIG IONE ET SACRIFICIIS veter um RoruJJorum

Ad CL. V. Georgiuin Sabinum olim miffà.

NepifiolAmcA, XTII.Kal MasjAdternijpi follici-tuifum^deRuJJtirum rehgtone dr rttihuipAucA me tibi ferßripturum. K^ccipe igitur cre^A frontenbsp;(puodrntttimut,nbsp;nbsp;nbsp;hoc tibi perfuAdefert pejf vt

verbA quidem nofAtis RomanAfcribum. Res Autem ipfis medAcijnbsp;nbsp;nbsp;'VAnitAtispcenitits fore expertes. Nihil enim ex a^

lijs AiiditÛ nthilex âlioru libris hAufuinihil^^ ineognitu comemo~ fAbimitsfcd^uid^ufd oeuht vidimits nofr is,de illo coteßAbimur.,


-ocr page 256-

23Ö


RELIGIO


PoLociA JeditioKe récupérât A, SoccaliA ,Czitßa -, T'ircbla al^s faibli Riißdi opptdU ferro flAntma funddifi euerßs. Germant omnes, quißib Chrißophoro Bomlßorffio mibitabant, di-mißißunt.faitsBorußis, in Rußta manendum fuit, gt;ut aliquo tarnen priamp;ßdio iftarit tcrrarum incoU defenderenturß quamfortenbsp;eruptionemfai ere vicini u dient Moßhi.

Ego itaque media in h-trharie harens,amarettanimimoleßi-asiflafererationsfemperexcußi-.Flamincs Rutentcos adfcumgt;^


Ulis per int er pret em dxßde nbsp;nbsp;religionecollocutusfum. Si zterb in-






Oßorocenfes impreffurn Excel, tuizmitto oßendunt. Nottum prn-terea Eeßamentum. Apoßolorum res geßas. E). Pauli Eptjlolas omnestitem Hornilias Chryfoßomi,Baßlf Gregorij Naztanzeninbsp;ex Grsxo contterfas cfquot; manttßripfnshibentjcumpreculis quibus-dam ad beat am Detgenitrtcem dpS. Nicalaum dicendis,neque tarnen quarehos ltbrospoßtdeantßirepoßttm,cum diebus Domtni-



Matrem'uer'b ciim (ß ipfa nihilhaberct argent'sfiltnm Chrißum cum dolorefuo dimißßee conßeciii. Vides qualibits ntigß decipi-ii'ntmißramplebectilam,ßdnecipßDoclores meliora f iunt




-ocr page 257-

R V s s o R V M.

F.ipt£ Fomuni nomen ingre in aures dimittuntßiat,fiij^ Grlt;z- ¦^’•chie/n.

neraricliimiinttqutqnideinfuumÂictropolitA in 'urbe MoßouiA habet, 'vintm npudloannemBAfilidemfnmmttiiuBoritatis dyex-ißimitionUyCitiodex Chrißinno Boccornio,Magni Dttcis condonut ore,qui trienniumtnuulAMoßchorum cumßto principe vixitnbsp;intellexi.

Buteni vero,qui B.egtsnoßriJmperio par ent,Metropolit um ßu Vilne. hitbet,ctii nomen eß Antcephoro Hunc mugnifico (^ßle-didißimo habitu indutum ßeniot^ (X barba venerabilem,nbsp;quot;2.0dunij Vtlnaßcraperagentem 'vidi.

Rußt delubra habent plerumq^ lignea, teBioßandulari, in ßmmitate templißgnum Chrißiin crucem ßublati conßidtur^nbsp;Horoloßjsßiotericisplane deßituuntur.Et tarnen die Rolii cireiter quart am matutinam iw^oßaiijK eorum tintinnabulépulßinsnbsp;populum adßtera ajocat.Tunt veri)matresatq^viripueriinnu-ptaj^ puellalecio valedicentes 'ueßemßumunt,lt;di’adEccleßaßum-ma cumßeßinattone proper ant.

Verum enimuerbpedem domo non efferunt,nifi pritts geni-um ßuum didiiprecibus mitigaucrint. Habent aut em tabcllam

deprecantur, atq^ interim tant a eu deuotionc petits tundunt,'vt tuiuu aßanttfacile cordoliupa excitent.

lam^penatibittplacat 'u ad Sacram atdem difeedunt, cuius liminaquamprimumtetigerunt,magna cumreueretia caput tel-luri Uitdunt Etßneß frons animi ianua rede dicitur,non video quail fub[idere homines Dei numen religiofius adoraturißnt,

-ocr page 258-

î38 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio

leflis veritAtem Aliquändo cognofcAKt. Dolfndunt ant em magno^ fereeïiy lucem cUrtßintAm Euangel^ lUù nondum pœnitmiUit'

LocumtemplißecretioremFlamines bint occupant h te arct fan^iuNtcolaodedicatn’vtdetur ci eitadem imagine. Auditoresnbsp;Ü popultisinambitutempltßß continet. Fcemtna quot;vero qua prater tt a nocle Veneri mtlitârunt tnpenetraliafanFhx. adù non 'veni •nbsp;unt,ne locum profanent. Cat er a accèdent espropitts candelas cerc-Of infirmant ßairtßctilo ojferunt. lUe Candida veße bornbycininbsp;induttts eß, caluitio^pallidafacie deformù Crucem ßngutneinbsp;coloris à ter go penfilem habens.

Tandem è Sacrarto egredttur, thurribulum dextra tenens, tamforti odore Diabolus ex locofanclo ab/git.Mox rituales hbrosnbsp;Cenctones promitaliquamfabetlam de S. Nicolao récitât, quern iUi tan-qtiam Deum tutelaremßmper colunt Euangelq leciionem 'vnamnbsp;nunquamhicaudiui.Interea adytum clauditur. Sacerdosft internbsp;legendum aut err et, aut lingua tttubet, aut 'vocem aliquam de-prifitis enunciet, grauifime propt er eà ab auditoribus obiurga-tur qui eum amp; fact o loco indtgnum, hbros ally tradendos vna-nimi voce pYo'.lamant.

Leclionefinita adanticum facrariy in quo imago Tgteolaiaßer-uatur,ßß conuertit, Deùmque p atrium mult is ßßirqs rogat, vt commoda Rußorum gentemßbi dédit am centra hoßes tn columen ßruare dignetur. Orantem lamentabtlt vociferattone amp;nbsp;quiritatu cxcipiunt non tantum fholaßiei. fedomnes quotquotnbsp;tßo vtdenturinfano'.ßbinde itéranteshanc vocem Hoßody po-myloy hocelipropitiarenobubDomine Dumhacaguntur,anticum facrariy non aperitur.

i/iypt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Myßa autemperpfeudothyrum in illudingreditur daduchis

tribitspracedentibuf. Ci in aditum vaiturn est facram Ceenant verbis

-ocr page 259-

RV SSORVM.

•verlis ab tpß Chrifio e xpreßa confecrat fed lingua tantumƒ atria.


at qua h acfiunt in ar a Nicolaofacrata.

Moxfires patent. Populus wro quia certum numen in ißo loco habitare exiflimat^egredienti Sacrifico magno eiulatu occur-ritfxcentieshanc vocem detatans^S^ts^tft'^^nbsp;clamorem ß cymbalorum tinnitusmtrum in modum auget.

Vt wro in toto iam fa^afiilsntia templo^Sacerdospedeten-tim procèdent., arcana fiera toti populi commonfrat, calicem^ plumbeuna,cum Operculoferico in dextra,^fiutellam ex codentnbsp;métallo inßnifira tcnens.dum ingenua procidunt auditores, illenbsp;lingua Rutenicabac 'verba proloquitur-.Hoc eß Corpus ,0“ hie ellnbsp;finguisDomini left Chrißi,quern ludai innocentem mortemul-clarunt. Turn denub intergemitus fifiiria muliebriter lamen*

tantur, amp; tun duntpcHorapalmis.

I'lamentllicoinficrariumregreJfuSyinara T^colaifiera-mentumdeponitfonecventantquieo vtantur, quodinterdum fitfequenti die. Calicemf vinum non habent,ex calido Aïedo^enbsp;confecrant.Panent verb azymurn domifuapinfintciuesamp;deindenbsp;quoties coelcßeilludconuiuiuaceedere gaudentfacerdoti ofiruntnbsp;vt confecret, cum calice dißribuat.

P er actù faerisjibro admanum refimto Pftlmum vnum

-ocr page 260-

RELIGIO

aUas (XUU!Of dono dedtrunt, lias cjuoQ^pichtras, tan^ numtnis alijuidhabentes religiose colunt,d5‘txf*otttnnis inDuna fiimiohiinbsp;abluuntyAtq^iie tandem magna cum fomfa. frißinum redticunt adnbsp;locum.

frAttreAmyßicamp;(dgt;lutiontsßicramentuminßto cœtu rtti-

tjd i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

mdtgno imfetu fer 'vihrat^ (^nißteßes baptißni nudianh indignanturpropterca,nequepucrumreFle facris initiatum cre~nbsp;dunt. Sacro finit o Flamini tres panes (quos a forma pyramidalinbsp;Firaeno vacant ^porriguntur cum numis aliquot argenteis, tern-

Racer dot es Ruteniciproprias vxores habent. fiftt contages. Si quit dicit à Papa matrimonitim clericorum tmprobarh excandefiunt vti rapides cum ferrea flammis lamina Cydopumnbsp;ex co quiturflagrante camino.Redittss cert os dfct^tafiipendia nonnbsp;accipiunt, df tarnen audit orum beneficent ia liber aliter aluntur.nbsp;CucuUosprorfitsignorant. Carulei coloris tunicamplerumq^du-'

-ocr page 261-

KV S S O R V'M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;241

¦aîioqtti adèb imfitrxexccrtibilis -vtwn delubrîs Tgt;eoru'm,fed pißrinis molitorum dtgnos adfirmurepoßü,. Si quoties enormenbsp;ali quod ßagitium ferfetrarunt, adfogul-umfe fitis arroganternbsp;excufant,ß^ Deorumfiatres ^ 'uicariosejfeaiuntyitaquidem,nbsp;•vt quidquid egcrint^d cœli ^uàritibus gratum exßitijß minimenbsp;débitent. Intabernisgublicis vinumaduflumtotosdiespotant.nbsp;Cumq^iamnecmens necpedesofficium faciunt,fiqgt;e 'velutemDr-tui in medijs plateis toncidunt obdormißcunt. Cermani certenbsp;milites nonßemeliacenttsperminxerunt. Voßcro die cum adpe~nbsp;ragendajacra in templÜ redeunt-,non aliter coluntur a populo (ßnbsp;amant ttr ^quam ßn up er ex concilio immort alium Jieorum mißtnbsp;suenißent legati.

Scholasßmper templis adiunedas hab ent, in Ulis triginta Schuht, annorum itiuenis prima Uterarum rudimenta pueritiam docet.nbsp;Litera ipßorum alphabetica 'veteribus Grads quam ßmilimanbsp;ßint. CatecheßnuUa 'vtunturßedpreculas adheatam Virginem td}“nbsp;L). iLicolaum inItbrisdeßeriptOSpuer 'isproponunt.Symbolum tarnen Apoßolorum verbisquibusdamimmutattsaddißunt. huicnbsp;adduntur Hymni Dauidis,quosilli noSlurna verßantque manu,nbsp;^erßantq^ diurna.Pueriann'orumtrium quatuorßforte inua-letudinealiqua corripiuntur ßatirn Flamen aduolat ^ßacr amentumfub vtraqueßecieillis etiamdißribuit.Tumvero iuffußaccr-dotisferioprouidendum eßparentibus ne ißepuerßacra qui vßanbsp;eil coena, toto biduo or is excrement a in terrarn exßuat.

F er ij s eßirialib us plebes mißre obnoxia eïi.Cumque tot us iam pratcrß annus vixpaucis diebus tilts carnes comedere li-cuit.

Alatrimonij cotrahedi ratio talis eli.Iuuenisß cuifauet puella propinquos trois quatuorûe ab légat,qui parentes de elocanda virgin e interpellent.hi vero vt vehementiusanimumprociirritenttnbsp;li

-ocr page 262-

minißriin inßdijs collocati inca-utarn nbsp;nbsp;mbtl talc timtnttrH in

caßesßonß venatoris conßiunt-.tjihx.ßmul at que à ßora taßuerit, mitt tint ttr al^ ad parentes legate, qui partim cup am dcprecen-tur partim arnoris ajchementiam acciißent. Tu dem um parent umnbsp;impctrato conßenßu nuptigs dies dicitur.nequc cnim illis cchabiia,nbsp;N’tpna. re licet nißßalinit ate publica copulentur.lgitur circa huramnoclisnbsp;ruM ruiu. .iffjilgciffianhßonß tumßdibit} ßacibtts ^fiHuiis ad delà brum de-

ducuntur Antetlloritm adiientum, aliquot ’vafcula.,ßcerhi me-licrato amp; cereuißaplena hueadueclaju/it. Conuiua itaque attri

ns queßxusßaltandoßudendo clarnando (ß ridendo bonam noct it

ejficio, nee tarnen récits pedibtts corßßere pot eß ,ßtpe cone t dit tn medio templo.Exoritiir igitur damnabilis rißus eß barbaries, vtnbsp;niix opiner,ethnicos Veneris Sacraßurrilius peregifße. Accurruntnbsp;illico qui lurconem teneant,nc eollabatur. Tum primo panesßbinbsp;débitas adßerri iubet.

Deinde libro apertoflentorea voce aliquemHymntimDa-uidicum cant at. Toflea intort am ßionß caßariem manu compra^ bendens in hancßutentiam cundem aßfatur. Die mihi ôJponß,nbsp;bßater, b amicc, ntimquid tu huit t ener a vir ejße potes? numquid

earn

-ocr page 263-

R V S S O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24Î

enr/t fuß {bus âliquAnda rmiWiiihis? n.’iN'ignidtf.groiafn ßabiofint decrei)!(Am derelin^jaes? Hießneis iurAtIpanfi-sJefactururstnbsp;•viribani officium .Adßonfim igiturftrmonem cornier tens -.CAmnbsp;quoj^ interrogat. An viro ferendofufficiat? {nampuelU decentnbsp;(J vndecintAnnorum hienubunt^an reifAmiliarif curam Agere?nbsp;An cœco, curuo (J’decrepito niAritoßda, 'velit ejjè cames? AtffrmAfnbsp;ili.t. Mox 'PI Amenfer to Ugneo uiridi njtriuf^ CAput coron At. In-circemferenttA cor on Ar urn deßriptA ßunt Ruthemcè h^ec “verbA:nbsp;Creßite eß mutiplicAmini. Ille dun: h^c Agit, inf trnmAntur abnbsp;omnibus cerea CAndeU, ffpAterA medoneßumAnsßcrißco trAdi-tnr, eAmnouisßonßs ^jnopropinAthAußudüifimili AlAcritAtee-UAeuAnt.,fx viro rtlißofi reddunt. t^biejio iAmligpieo caßieu-la eßpedibtts contriioynouas inflituunt choreas, hiePUmen cho-ragiis eil, eateri longo or dine cundem inßecpuuntur. Poeminamp; etiAntnbsp;lupulumin temploJpArgunty ßlinum , cum îaU AcclAmAtione'.nbsp;HP noflri tutelAresfaciAnt, ne noui coniuges zdlo vnquAm deßi-tUAnturbono. Sic t Andern tumult uumfinis eit. SAcrificalusdo-m»m reducitur: conuiua fionßos comitAntur. ß- in tali contientio-ne egregiè pot ant,ß mœchantur. Viri aut em qui e.x coniugefatonbsp;fiuntia maficulamfobolem fiifceperunt,perßape impuberifiliofon-ßam quarunt,cum qua tarnen illidormiunt ß liberos procréant.nbsp;Halo deinde ex ephebis egreff nouam nuptam àfi ccnjlupratamnbsp;ßfiibelemvnaadducttpater, ita inquicns. p'ides fill ttiamcon-iu/semßtuosliberos? Patrisßcortumßfilioplacet,Accipitillud,nbsp;Jinfiectis,pradAm aß/crnattir ß de alia ducenda cogilat.

lam de Sepulturamortuorum quxdamannotabimus. Ho- Fnaa-unt mines rebus hum-anis exemptas in menfam nudos depantint,ßnbsp;calidis vi'idisper integram haramabluunt, idq^tantiim faciuntnbsp;naltu. Sordibtis ita abj'lerfis,infella media damns confiituunt eafnbsp;dem,propt ere.t nimiriim, quot;Jt patremfamilias etiam mart num oje-

li 2

-ocr page 264-

244- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R E L I G I O

nerentur, nbsp;nbsp;metuunt quotc^uot ißi degnnt inhabitatione, Vidi

fimel nbsp;nbsp;iterußed obsiupuißeterut^ com a, O’ if ox faucibtu hx-

fit. Funw tändern tertio die eßertur,prlt;£cedunt in ordineßhola,-ßicigt;hiUmcntäbtle cärmen ingeminant,ctiittsßenßui eß. ./ißieite 0 dues hoc cädauer amp; ifobis cauete. Näm nos omnesßc ibtmstStnbsp;ibitit, ibunt. Sändäpilarios tresinfequuntur l'Umtnes, médiusnbsp;thurribulo circum circaßimat. Exißimat entm huncodorem main gen ijs it a contrarium ejfeut per inde eumfugiant.,acßnda cru-cisfignum. Cum iam 'uentiim eß adßeptiltura locum, Orcinianxnbsp;ißaßondadeponitur. Fœmina vero,qult;e 'vtflerentoculoserudie-reßuos, magna cum lamentationead vrnam feralem,qu£hicape-rituraccurrunt,nbsp;nbsp;nbsp;cadaueri oßeulaßgunt,ita interogantes. Cur

noßro abijßi e conße^iu b carißime'i numepuid cibi(ß pottts inopix te occidit? numepuid infelicis coniugtj capißro caput ßubtraherenbsp;voluißi?Fatercnobis,epuifite resmouerepotuit,vt no tantum fua-uißimamthalamicoßortem , df Hheros dulcißtmostuos deßereres,nbsp;ßdetiam delitijs pulcerrimihuiusmundi,tuispratereaßortunisnbsp;familiarîbtn omnibus abrenuntiares? Sedhic uerum eß tUud.

Sur do narratur fabula, ^^ccedens igiturfacrißeus, plorantes fœminits arcet dferetro, Deoj^ maniüimperat,'vfne ßUaremor-tuum impediat hominem ßed liberèeum abire per mitt at ad It cumnbsp;iß um beat ar um mentium, ad quem maiores ipfitss iam olim pra-eeßertnt. 'uti^ expeditus, tarn longum necfatis tutum it er conßce-repoßit,qHidquid in omni vitaprecioßee fuppellecitlis habuit,illudnbsp;in vrnamferalem inßerut, iamq^ antea domißua recenttbiis ocreisnbsp;fr veflenouxabeuntem herum induerut. Mortuo etiam ceruicalnbsp;ßubßcrnunt ,ßcca terra refertum . Cumq^ iam ferale murmurnbsp;Flamines abßoluerunt, defunFli coniunx iteruin accurrens cumnbsp;eiulatu fr clamor e maritum ad vit am reuocat. Huius gemitumnbsp;ipßßacrißci cu cantoribus excipiunt,fr feßquihoram vociferando

-ocr page 265-

RVSSORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24S

perdantadferturdeinde amp;a,rgenteiLcrux,eiinicupulofuperim-ponunt,^ demortuum monent, ‘vtnefuimpatriam inconfuetu-dine cœlefiitim animortnn obliuißatur-, ßdpro ea apudcœlites aß ßdae deprecetur. Rogant etiam “vt ante omnesD. Nieolaitmfibinbsp;conciliet, hunc nam^ Deum eßß tutelar em omnium Rojßrum.nbsp;Tandem cadauer infißam demittitur,Flamen 'verbßccipuluerisnbsp;tantum ’vrnxßuperinißit.quantummanutenerepotelt. Caterinbsp;deinde mortuumßcpeliunt^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piaeulariafieraßuumßor^

tiunturfinem.

Bodem diecœnam fit 'isopipare apparate inßruunt ad haneChriflianiÇita7nendicosappellant} vocantur y vtnimirumnbsp;tancf^uam ociofi pro mortuo Deosinelament.Flaminesitem ^om-nes conßanguinitatepropinquos inuitant. Cumq^ßt“tnihi huncnbsp;haberent honorem lubenter ecaßor eosadf eapotißimum de caußnbsp;ßa, not mores cor um redlius contemplari obßruarepoßem.

Hoßitesofiulo blandißtme eoecipiunty^quemq^yVtdignioryeß admenßam colloeant .Sedhictibi illud ad ment em reuoces 'velimynbsp;RojßosomnesS.Nicolaum tanquamDcumadorare, eiu^que ima-gtnemin domibiis 07nnium 'videri. Aceumbentibus conuiuis ardent emßatim adßerunt candelam eami^Nicolao conßerantydenbsp;precantesßedulb proßalute beatitudineamieidemorttii. Poßeanbsp;inßcuteda argentea tritieum cumßtperinfuß melierato appo-nunt.

Singuli liguldßimentesymanibusdeßundli reru abundanttamy amp; nepottbstsßupelleSHlem copiofim vno optant ore. Alox calixnbsp;'vino adußoplenuiobambulaty^hucliquorenonaliterpotantßnbsp;'vacca algentes 'vndasy'vt in prouerbio dicitur. Neq^tamen hocnbsp;ipforumfaclu certa ratione car et.Fix enimillos ob ciborum crudi-tatem 'viuere pojße arbitrer ß tarn forti potußomachi frigidtta-temnonpropulßarent.Fereulisdemum appoßtis ßnior inter Flcc-lio $

-ocr page 266-

Î4-Ô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R ï L I G T O

iviinesïterumpingui.ithtiri'idilnt^ Imnirss c’jc'ttfôrâspode/gt;' fcripto Crticisßgno cibo benedicii.rercgrinis hyrfii}}ibt:s Elepha'fi^nbsp;iem honor i( gr/itiipr xbihfcnt dd'jfgji idicuù!.!ßtnt dignxtionh (dnbsp;pr^emiminenti^, wuneribn^ ndßoiunt liber aliter. Dur/ni, omnctnbsp;preßilutefui Regit, pro beatitiidine amici mortui, pro /elicitattnbsp;adßmum (-r cognatorum.plenit cantharisbihunt:ßtßere,'vt vitenbsp;duo Tjeltres ißit ab exequp sßbry domum di feedant. Eleemoßnitfnbsp;ilit t^ui lantiorisfortunaßunt,die Kencris dißribuiit,ßdexiguaittnbsp;tantum gregarij pandparticiilam.

Ait apc-nef»

Porrb deojanis ßipersiitionihus, quibitt hu gentesdedit^ ßint,quidattinct dicere? CMulti ßerpentes in domibuifamiliii'nbsp;resbabent dpalunt.

Eamonem lt;^uod, mcridiantim metuunt dp coliint. Ille enh^ cum tarn maturte reßcanturßuges, habitu 'uidua. lugentisruriO'nbsp;bambulat, operar/ßp^ aani velplitribie^, nißprotinits z’ißßectt^nbsp;in terramproni concidant, brachiafiangit dp crura, nep. tamefi'nbsp;contra hanc ptiop^ plagam remedio deßituuntur. Habent enitttnbsp;in 'vicinaßlua arbores religione patrÜ cultasjharumcorticevul'nbsp;nerißiper impoßto ,illudnon tantiimfanant facileßd dpdolortti^nbsp;loripedieximtint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

Litem caftrenßem, tpuam noßri milites hue adtiexcrant,tab modo eospropulßare 'uidi. Eunem accipiunt, etimp.per forante)^nbsp;ßcamniin domo 'uetußioris tantiff er trahunt (ß retrahunt .dottednbsp;ignisßcintillam ex arido aßre eliceant-.ßamma conßedla, cerctitt^nbsp;tn deltibro 'vndis lußralibusperfußum aecendunt. Omnes deinibnbsp;qui exhaefatiillaprunas oj eit or rem domi concernant, tut osfortnbsp;credunt apedtfera contaßone,ds“ßtnonnunquam,vtcuentutß'nbsp;deireßondeat.

Loloribfis dorß talem adhibent medicinam. Piierosilleg}' timos,quorum hic ingens est numerus,eer to are conducunt.Hßnbsp;rum^i

-ocr page 267-

R V s s o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;247

rumq^ tcrgnm pedibm fcx sentiespremunt conculcAnt. Hoctne-dicArnentum anadynum îmiorihits profmjjè abjarunt.

/rîAgiflratum de valant^te Regtf .iccipiunt.Oppidii Staro -ßx haceß. CapitAnci imper ant dj; praßia arbitrio Legesßgunt .eß t» plebecuumJecuri dornt»Antur. Caußß crtminAlts ad iitdici.inbsp;rarbdeferuntur. ß cor/uiciadtxijßcnegAt.abßiluitur. NA-,nnbsp;PAltnodiAmprop«/iA trrogAtA reptttant. Iuris Romar/i fcriipulofÀnbsp;’volu'fntnA.BArtolts ßBAidosßuftrA cuolutßißbic cjße voles- StA-tiitisentm. ideH, legibt^sßrtptis vtuntiir. Inillis ßhacßanci-tumeß: Homiddam.nß!» ipß) faclo deprehenj'nsßr. quin^flo-rcnis vit Ar» redtmere poße. Homini autern qtn ulterttis canentnbsp;cxtidcrit.mu'clAi»deccn/ßorenorumirrogAtidAmeße. FttßuArynbsp;pee»A ipßs interprxcipua tor met a eßi. Nob; les cnimßtos agricolsts.nbsp;BlerimAiîcipiAßiAß tpuAndo peccarunt horrendum in modumfti-ßibits dalAnt. ßdß verbgrautu^ delitpuerunt. virgisferrets luce-

TAntitr.

Gens esi»AturA ad annApropenfor. Ä'lAebxris .frArneis, (ß file At ts enßbtts pugnAnt-.psrfxpx ctiam cIaua ligne a quAm fempernbsp;ud7»znum hAbcnt. Si ms Aveut. Goßram in dc xtrA tenent.Arcuninbsp;aut em TArtAriciim ctimpbAretrA ß Arwidinibtu veneriAtis late-ri alligAnt.

In commefAtionibits non tantum rubri charthACca fnibola Regts Lubenter tracîant .fid ß ludotejßrario gaudent. SttnirnAnbsp;aut em folertia prxlta latronumludunt. Vt gemini inter fi Regesnbsp;ttlbtaf ni^erq^ pro laude oppoßti certent bicoloribtis armis. Innbsp;h.uprofecio arte ita excellunt.ui hatidfitAtn an vllagens eiirnilhsnbsp;compAraridebeat.

Cumpax eß.ferarttmpelles ex Adofibouia in Roloniam ß t-isiset-' Liiioniam venalesafiortant. Alel-ierarn.ßcoritimmagiiA copianbsp;peregrinis vendunt. Camp;teri venando ßlatrocinia exercendo vi-

li d

-ocr page 268-

quot;Genatte. ptißnt.Lupos, Lynces, ^Martcsfipeintrail^ßtoppidürumitfiiA 'venantur.MArtes quidem in ßimmitutibui arharum plertim/yfnbsp;manent^^ mei ah apihus congeßum auidißime lingnnt. Rußt cinbsp;igitar canes aîiint 'veßigatores-, odorat» produnt animalinterar-h or umßr ondes abßconditum. Tum senator magno i£l» arborentnbsp;per cut inens Marte deßummo 'uertice deijcit: quem illiconbsp;nie dentium morßs necat sas-aquod^ in locispaludoßs habitâtes

rationedecipiiint.Hoc aritmal. qttia in extremis amniiim

rumtrullas ames.Nam interpocitla homines ejße deßnunt.

Veßitw. Viri fceminxßaßortuna bonisßrmioresßint.eodeßere habi-tuvHiiuntur. Tunicam talarem varq coloris ex panno Britan-nicohabcnt-.limbisveßium taniasßericas,^globulos deauratos intertexunt: v ter que c er eis calceatas.Tœmina vittis ^mitra ca -put tegut,viri cudonepileoue coloris diuerßßimi,Rußicorumfilianbsp;excapitibusfer^entumtorquem collo circumdant. Tulgus autemnbsp;ex pellibusßerinis tunicas,ex cortice arbarum calceosparat-.Rt totnbsp;hicßuntßutores quot ruß ici.

Na-

-ocr page 269-

R V s s o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;249

'Nafura pyofecîo ßib ajpero''cœlo homines etiam eïegintes froducit. Corporaplerunip^folidahahent ^fticciplena.ldeg^adèbnbsp;inform is esifexus mttUehris.fiijuisformariim nielt-t ejf/pi'ilator.nbsp;Omnem aus cm decoremfuum ‘vnico potandi noitio mulieres obfitfnbsp;doit. Jnhaceniinrefimaritosnon vincunt, certenonfuntilhsin-

Mn/Sca-

Miißcaß'tbtilioris ignarifunt.Pandur as nulla arte tract ant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

tantum ttbias vtnculares in délitashabent. In nuptijs alß ßolennitattbusperfape admanuum complofaru fragorem choreasnbsp;ducunt.

Libros latinos équot; gtecos nunipuam vidpfunt,^ tarnen de ^'^’^' Peligione Gra:corum multagloriantur. E^cumfmcl nouum in-ßrumentum Tiguri grace imprefum mecum hab erem rogarem-^^Flaminesvtaltquamperiodulegerentdlli hoefiß faiturosper-negabantfmeie adßrmantes, eiufmodi typos nuncpuamßbi ante

Menfa elegantia non magnopere curant fed crudos cibos Deos ¦dEgyptiorum.porrum eßcœpe auidißime ingurgitant.Ditioresnbsp;'vinumßmedonem^'vulgus^iufltim, hoc efi^ aquam bibit ad-mixt ofate vulgari. ß pane mucidoßuarofi^ quot;jefeitur.

DomusRutenical’gneaßtnt.iG’ e^uide male materiata.lta tarnen deßpiunt^vtexißtmentparietem cratitium laterittopra*nbsp;ferendum ejfe. Camenti apudeos nullusfere 'ufus ePt. Polocia tantum tria templaßint,operelateritio exflru^a. Exhis tert tummo-re Italicopulcerrime expolitum nunc ibidem conßieitur. Cat er anbsp;Moßhorurn Dux loannes Paßlides deuaßauitycu anteannos o^o-decim Polotiam deditionein fuam accepitpoteßatem.

Pads tepore opimos accipiunt ex agri.sprouentusmec vUisfere uicius. ßugihus homintc vtilttatißruietibus carent.Aues omnis generisnbsp;per dices put a, phaßanos, attagenes erythrotaones fumma ßler».

Ek

-ocr page 270-

250 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

tiaper inßdioicapiunt,leiii^zre âùiendunt. Pifcitim lattiißirao' rum admirahilem copiamperenni.nidißipeditantflumimit Bary-ßhenes.,DunA,T)rifiiADri]J'n,PolattA ex auihiis innumeri lictti ßnbsp;effundufit. ExcaBio fais ibenco ciboscodiunt.

Mctallum epuidempatrio in foLo nor) effodiunt, tarnen au-ri obryzai fignatup^ argeati niaximo deßderio tenentur, atp, hot euitium cum cater is mortalibfts commune habent. Piumos ear umnbsp;Atgenteos oualißormaprocttfis adtuam Excell. mitto: ij vno in latere CataphraBloßgnanturdn altero deßnptaßunt Ruthenice hatnbsp;'verba:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc ePifprincepsmagnus loannes.

Hacferè eaßtnt^Dauid Chrytramp;e,cpuamp; in Otientaliori Rußia obßruatione digna putaui-, cpua quidem, ^ut tua cupiditati ßtufa-ceremdibenter in haspaginas conieci.Nec tarnen omnia attigtßednbsp;tantumßimmaßeipuuttisßumßaßigia rerum Apes vt tcneroßu-dens Uquori libatßimma thimi aut crocon rubentem.

Armentj. Armcnß quoque antea adteperßcripfi, necpue dubito Itter as tibiredditas ejße. Hosfiequentes habit are Leopoli.,atq, ibidem pulcerrima templa habere, ßtdemanus Gißus-, 7. luny Cauna tnihi dixit. Ego quidemßaliquando officq ratione hoc ipßtm b-ccbit.,Leopolim excurramy ds' 'vitinam \.^rmeniamperlußrabo,nbsp;ßtißiisq. deinde omnia Uteris tratiabo,

Tartari. Reßatnunc ut de Tartarisperpaucaßtbßiamtis. Cum 'veria cpißolam adteßcriberedecreuerim, non eßqfiadhisioriam expédiés. NoUranamq^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eartarorum quidera

copias minime contemnendas regß in caßris'perßepe 'vidi,atqut hi ex Pracopienßum Horda aduenerunt, ex quanunc quoq^mili-tem conßripßt Stephantts 'viblor. Cateri Polonis notioresßuntnbsp;Tauricenßs, K^ßurcenßes, Naianenßes.^ Rcz,ihorenßes, CP Circaß-ßi. Principem Hordäßa lingua Cz.arßoc esi. Imper at orem appellant .PioviUs aut ent, quibttsresmcdiocriterßuntßecudamp;-, Cneß,nbsp;idehi

-ocr page 271-

TARTARORVM, _ 25Î id esî,Pr incites 'uoca.ntur. TAntu^ntniiram barbarAgentlrfaßwnbsp;(Pi, ut ettAm titulos amp; f^AgriA miferi Aiicupentur norninA. Religionbsp;eorum ßnedubioditierßßimAePi.

Ego illorum ritus^ quiRegunoflrifceptrtim Agnofcunt,bre-niterAttingAm.RellicifAnettimultuseosA numintscultunon auo-CAiJt. Naw Venerisdu’.c'um vixßilipfinitentesßArgereiAm c«~ pit rAdios, in medio cAmporum Aquoreireojuentes conuoUnt. Hfcnbsp;t •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J- •!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ r t rt 1 ! Tattjr*

PAgAmido 'verttce^pedibuscomglicatishumtJedens JcheaulAm ßnißrAin mAnu tenet, in häncdeßrigtACX t^lcorAnogAradoxAnbsp;Aliquot ccngeßit,qti£ voce cUrA Ad ctrcufiAntes récit At tlliß qu Ando nomen Dei amp; MAhometis Audiunt,gemitu cAgit is inßexio-nereuerentiAmfuAm declArAnt.LedioneßnitAdnßAtionem quif-queßiAm reuertuntur. Cxteri tAmen, quigAcem hello, (rcono-tniAm militiAgrAfcrunt,Alijs quoq^ ceremonijs occugAntur. Hi v-noA VilnAmiliAri, Adßuminis VeliAripAs ,gurguPliA Aliquotnbsp;gAgum Amanißimo locoßtnm hAbent. Hue ego XU. KaI.IuI cumnbsp;JjAnne GAmrAto StrAlßindino, mercAton due PilneßexßAci-Atus ,dclitbrum eorum intrAui.în Ulo certè,nec Alicuius Diui, neenbsp;Atri DAfnonisßmulAcrum vlltim videtur. Hudi vbiq^gArietes.nbsp;v^reA tAmen gi^is tAget'is inßrutA ePt. Die Veneri die At afemgernbsp;AdßicrA CDnucniunt,eA-, vti oginor,de CAußA,vtßgnißcent neq^ itt-dAorum ßigerßittoncs, ncq^ ChrißiAnorum nomen Ut rcligionemnbsp;ßbi g rob Ari. Dclubrum nulli niß dißAlccAto ingredi licet. CtmgA-nArum boAtum minime tolerAnt. Pag.a Autem,exortofoie, inßtm-rnitAte tcmgli cxedrAinßßensßentoreA vocegogulii Adcodones .nbsp;vocAt. Cumcj^ lAmßequentes Adßnt,ß(mto Ad mAnurn »...^IcorA-no quern ^...^drAbic'ts Uterisfrig turn mihimonßrArunt, nurnin'isnbsp;colendi quot;Ationem Ulis exgonit. PoßeA de Agotheoß CldAhometis,nbsp;de.j^iUius mAießAte d?grAcellentiACArmenAgreßedecAntAnt,dPnbsp;tunc Comitiorumßnü eß. Si ’^.^IcorAnum, vel olium quemuis

Kk 2

-ocr page 272-

252. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO^

libritmtjpis.editumhic 'uiderclicnijjitcu eerde rnngno t'clprct 'K^ comparatum, ad te mißjjcm. In tant o ant etn Itbroritm defect nnbsp;nihilfe venderepejße dicebant. De Deo Icfu Chrißo Spiritsnbsp;Sanblo ßtißra eos tnterrogabit. Ver am enim piet at em it a curant,nbsp;'vt numerttn'i lupits aut torentiafiiimina ripas. IS^ortßemeligiturnbsp;admiratusßum dim inter Chrißianos habitentcur adeo durißntnbsp;(ß chrißiana reltgionem aßiernentury dr quot;video fane lefuitarartitnnbsp;niigas, qui de conuertendis ad Romanam Exclcfiamgentibtia mid-tn drgt'^tndia fabidantur. Cum neqiiaquam hos,qut vicinisinpa-riet lb us commoraiptur.a uanafiperfiitioneabducerepoßint. neq^nbsp;tarnen dr hoe negare außrneßfein Scythia homines leßu nomcna-dorantes, ctim did umfit per Dauidem de quot;voce Eiiange'ÿ per Apo-ßolos in gent esfpargenda tn omnem terram exiiiit amußis eoruntrnbsp;dr infinem orb is oratio eoriim.nbsp;nbsp;Porro nonfugit cxellentiam tu-

im dogma iSPL th omet ar urn magna ex parte ludaorumfupcrsii-tionibii-s dr fomniys eße refer tum. Tartari igitiir Ctrcumcifio^ neni quoq^ ret inent, fed diuerf ab Hebrats rat io ne. Secundo e-nim d'tertio annù a. natiuitate,prout Papa 'utfum csi.., circurnei-duntur..

Linguaeorim aPolonoidiomatetamlonge abesi^ojt inScy^ thiam-.iUiin Sarmatiam commigrantes, ranaSeriphisi non iniu-riadiciqueant. ^uitamen in Polonia,dr Lithuania cß'vtraq.nbsp;Rußt a louß late^ dißerßßnt,plerumq^ hominum,qu:bußcum de~nbsp;guntdinguam addifeunt dquot; callent.

PratereatllorumPapahoc mihi inßermone dixit: In multis fuagentisregionibiu.ßolem, ignem, malos item genios,tanqtiamnbsp;Deos coli. cJMoribtisferisfunt,dr duri labor is paticntißimimcc e-tiam quot;vna quot;vxore consenti. ISIamplurimas ducisnt. quarumpenenbsp;miranda domi esi concordia. Sedprior cat crisgratiorh.ibetur eßnbsp;accept abilior.

Moftuos.


-ocr page 273-

TARTARORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25?

/idortuss htcnoa cremunt,feddefodiunt. Spsnfos ctiumfito^ fundi üs addd.ï dote reht-is Oeconomix. neccjfrijs: matrimonianbsp;iun^t ridictdis wehercle ceremonijSyquos alio in orbe idtquot; reiutlu-ros^^vnd fem^^fiittiros autumit.Deundnabui demortuoruitunbsp;fentiunt -,00.5 Tjidelicet ex vno corporein aliud tatiferdemigrare-,nbsp;doneepnzcellente ali^ diu qtixfitam inueniant habitatione^atcf^nbsp;hincmagnaißamudilurninaCafiresfuirasprincip en^tosejf.

Viciusilloritm fnifrrimus Cydopicm-.Namprandentes aliquoties cum hor ore aßt xi. Carnes certè etytiinas acfemicoclasnbsp;aitidifnne deuorant. nullus illis menfarum (^fidilioram eß quot;jftts.nbsp;Cutes eejuoru?n iam turn fumantes, reeens beßia detr adios pronbsp;famnis confißtri conßernunt. Lac equarum tanquam vinumnbsp;Cretenfeadmiranthr cbquot; epotant. Hi bellis^acynaeibus,arcu ßfi-gittis pügndt foellatorumpraßantia eq^uorum omnibus facile an-teponendi.

Proeopienfiumlegatiis XIX. lunÿ rilnam aduenicns Regi Euangelionadferebatfde reaßiis contra HMofcosamp;nirtjose ß'for-titergeßa. f^od videlicet non tantum maximoshoßisprouin-ciasferroflananad^feliciterperuagatifintfedei' ad ipf CMetro-polis cydofchouio mænia penetrarint. Horumßudium voceßionbsp;Rex collaudans ,magnam fe ipfisaliqitando gratiam habiturumnbsp;dicebatß deinceps c^Hoo^ magnanitno conatu irt aduerfarn geniernnbsp;artna fy bellum inférant.

lam de rebus Polonicis tyuales ex nunc fint, feribendum ali-quidertt.^iamhdenim abste literarÜ tribuspenè mefbus actef, mcas eptßlt;jlos,oju.'is Mato fj^Iulio exaraiiidntercidtffe video.. Rex Stephanus vtèlor, 2 ç. Apr ills ex Cornitijs Warfiuienfhusnbsp;Vtlnam reuerfus esi.VIILautem Kal. lun. Eogdanus Bielfctus,nbsp;Mofhusnobilifmus.àfioprincipeprofugusadregem vend J'tl-nstrnquinontanfumhumaniffime nouudy^ inférât um hof dem.

Kk. i

-ocr page 274-

R E L î G I o

exapit ,ßd nbsp;nbsp;THUMeribui adfscit liberAÎtter.Sunt homines ^ui

ominis loco illius Aducntum excipient, amp;fore confida.ty'ut exfoltus confilio Rexplurimis in rebus adiunetur.

Sequenti die.,qui erat 26 .Maij^LegatosMofchUosaduen-tare 'vidimus, comitatum hab ent es fatis Jplendidum. Cum Ulis aliquot diebus de pace tra^atum efieffeSlum 'vero nihil. Coditio-ncs a Regepropofita tales funt ; Mofchus Liuoniam tradat. Impedimenta bellica^ commeatum in ar cibus déduis relinquat. Sumpt us etia duabus expedttionibusfadlos perfoluat.Pace perpetuamnbsp;fntiat.'Danoriim amp; Suecorum Reges hoc federe compreheridan-tur. Captiui âvtÇûj 'velpermutatione redimantur. Ipfe Priuccps innbsp;fnibus vtriuf^ regni ad colloquium fe fißat. Internuncy cumnbsp;dicerent nihilhoru fuis in mandatis annotatum ejfdnterceßtonenbsp;Procerum,decern dierum faciumimpetraruntj'vtinterea per venbsp;redarium Principisfimentem cxplorarent .llle quia diediclo re-uerfits non esi, Rex quidem Legatos dimifit.

Ipfe ’uero içtJunij ,equumingyros tortum cofcendens,Vilna e-grejsus elicirciter decimadiei horam,coelo itafereno (ftam fauß-is hominum acrlamationibus y'vt dubitarenemo poßitßunc Prin-cipem diuinitus Polonorumgeti datum,ex hydra ißa Lernaaféliciter debellatafamdreportaturumeßeimrnortalem.Equitabant in agmine 'variarum gentium Proceresdnter quos nonpoßremusnbsp;erat légat us pontißcius Ioann es Andreas Caligarius, Epifoptssnbsp;Erittonorienßs ,qHipro confrmaticne Regni pecuniam Papa debi-tam depofiens, indulgentiasßmulnbsp;nbsp;peccatorum remißionem

larg^ßimam attuliî. Proximum ab illo locum tencbat qenerofus 'vir, Leuinus Bulouius, ah illulirißimo Marchione Brandebur-genß^ßBorußorum Duc ein Icgationehuc mißts, ^uipoßea Cau-nam rcuerfus, cum ad prandium me inuitaffet ,amanter hoe Ànbsp;me petf, vtßto nomineefalutem tibiplurimam adfenheremnbsp;addens

-ocr page 275-

POLONORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 5/

ad/^ens illitd.In Borußiam quidem te hoe tenspore non 'ventu~ rtisnyidquodegoßimmo cum dolore audiui : StatuerAtn enimÇaIu-tAndigratsABegiomontemAdte excurrere.

TidcnsAnnsis qttoq^ Gifiui, I. V. D. Regu intimus Seer et Arius,homo omnium hominum hunsAnißtmus, optimis h-ter is egregiè ex€ultus.2i. lunij Mi^ioriAm AugufiAtiA Confeßionis tuAm. Ab Rittero UtinA ciuitAtedonAtAm, VilnA mihi moßrautt.nbsp;Cumq^ßumtoßemel iterusnq^ CAlAmoßcriheretihtvellet,neq.tA-mentAntA tndicibilinegotiorum mole opfsreßusßbi ipß fetis-fAcerepoßet-.inuitus quidem hoc tempore officiumtUA excellentienbsp;debitum int ermißt yine^ per Apollinem rogAuityUt hAnc candi-dißtma mentisßuA Adfeciionemper epißolAm tibt ßgnißcAremddnbsp;quodinefAcîurum^ojtidebuidtÀ lubenterpromiß. De omnibusnbsp;t Amen rebus y qu£ h Avenus gefi^ ßunt, (ß quA deinceps numinisnbsp;Außieio gcrentur-fAcicttepAulopoß certiorem.

RegisnoßrifrAter-,i:’rÿyluAni£ Prtnceps,nnper deeeßitiCuius obitumRexgrAuitertuUt.,vtpAr eß.metuitßortaßis uliquAm innbsp;ißislocis snutAtionemyquAnqiMmfilius d,emortui, decie Annorumnbsp;puerßßtbditispAtrisßicceßorßominAtus eß.Eodedie quo TrAn-syluAnorwm Dominus exßincius ePt, Generoßßtmt^ Regis equusnbsp;exAnimis conciditßperß,quinonproculAbArceVilnenßäefoß-ßts ePi-(ß column Am habet ligneam.

Belli ßußcepti moles hacAptAteRleßcouiAmtAnget. CMilites vn-diq^ hue conßuuntßleex GermaniAyAlter ex CalydoniA,tertius ex BritanntA, vt nimirum ujenales animas tan tb citius R lui ont pro-pinent.Nam vndtq^ ad inferos tantundem via eß.

Rex dumfor is ho fern quarit^nos domi pro piet at e bellum geri-mus.Proceres quidem Polonici, qui purioris doclrina profeßfori-busfauent, ßpartim Zinglianos defendiit., partim Augußanam Confeßionemfequuntur'.antCAbitumfuum deineunda con cor di anbsp;Kk 4

-ocr page 276-

RELIGIO


256


ßtaßerunt ^certum eße adßrmantes ,q} N. Ro:d.e crentus in fernicicm Lutheranortimiurnmentur/i pramp;Hitcrit Psnt. (J7,îax.nbsp;¦• Hut Its vero tyrttnmdem non adeo mctuendatn tjjeß nos fgt;iè in re-ctmusnihil.SummdaLiionisudiunctst continh figintt. Ipfc Deinbsp;flitisyVitnumglorioftßimoäduentufio 'vulneru EcclefiJi citoßt-net,^beatitudinem nobis dienetßempittrnarn.In hoc quidern fi-culo ftnceramßerare pacem non licet. Anabaptisias 'vicinos pernbsp;occaßonem erroristtdwonui. Horumßuperintendentes Laurensnbsp;CrißcQtiius ihsireßnß defenßirumfiribit .cum prodierint chart stynbsp;habebintiisßaneautcontemnamus.autetiam qttod auLioritatenbsp;ßanLlarunißcripturarurn reßutemus. Literas ipßtss Crißouij adnbsp;tuam Excellent tarn tranßnitto .lamq^Colophonis vice et tam atq^nbsp;etiam vehementerterogo,vthaßcepaginas tuoiudicio emendes.

ac vel legasjvel diuulges, vel abÿciasquidquid herum feceris.


meofacies conßenß.Summu Pontißcem Eccleßadeßum Chrtfum, Hei ac virqtnisßlium,quißolus ePi longitudo dierurn neßrorum,nbsp;totopePioreprecor yVt tuam Excellcntiam ßiritu ßanllißimo ßonbsp;gubernety^diutißtme incolumem conßeruet, meq^ tua be-neuolentia^amoritotumtrado. VIII. Kalend,nbsp;i^uguPi.\^nno. cjAL. H. LXXXL

* * * *

* ' * *

* *

-ocr page 277-

DE RELIGIO NE ET SA-

CR IF IC IIS VETERVM BO-ruflbrum,cpiftolalo. Meletti

GEORGIVM SABINVM.

Vmelcgiamillumttianiyqtnim Ad Petrum Pcmhum CardinalemßrifßHi, mihi legen^àAm exhibuijßtnbsp;Hier onymuefilms mens, c^uituisficriptis plurimumnbsp;' i deleclArifioletdn q»A defAcrificio capri-,^ Anguiumnbsp;cultu,(^ux nonnulU S ArmAtic AgentesfiAciunt, com-memoras-.continerentenopotui^quin caquA de-vAno eultuCArumnbsp;gentium comp er i ^Adteßriberem, tibi tj tique non ingrAt um fo •nbsp;fefierAns -tfieArumgentium , Ad quoi fato quodAm njocAtuses,nbsp;amp;inquArum viciniA 'uitAm Agu^mores'^ idolatriAm flenittsnbsp;cognoficeres .Multi enimfiuperPiitioßritus ydolAtricidcultuspAfinbsp;ßm in his regionibtts Adhuc occulteßeruAntur,qui tibiAduenA no-dum forte cognitißunt. JtAque quot;vifum epi communicAre tecum,nbsp;quic quid de Ulis compertum habeo.Acne longiore^tArproœmiOynbsp;referAmprimofAcrificiÀ, quibusolimBorußi, SAmogitA, LithuA-nijRuteni Liuoncs, coluerunt dAmoniA pro dijs, At que etiAmnbsp;nunc tnultisinlociscolunt occulte'.deindeßepersiitioßs quofdAmnbsp;ritm, qiiibus nuptilt;€, funerA amp; pArentAltA Apud CAfdem gentesnbsp;celebrAntur.

P)ie GeorgtjfAcrificium facereßdent Pergrubrio^quiflorum

Ll

-ocr page 278-

258 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

plant Arum ¦,omnium^.germinum Tgt;eia er edit ur. Huie Pergrubrio fAcrißeunt hoc modo. SuerißeuUes quem piirßehAyten AggellAntyC'nbsp;netdextrAobd.'im cereuißxplenAm, inuoeAtoq, damp;rnonij nomine-,nbsp;dccAntAt iUita Uudes: Tu^inquit )Abigis hyeme ,tu redueis Amæni-tAtemveris'.p te Agri hör ti taretpte n em or a eßßlti^fr on dH.nbsp;Hao catilenA ßnita,deeibeM apprehfdes obdA-ebibiteereuifiAnullAnbsp;adhibit A mAnu-.ipfamq^ ob dam it a mordictis epot am retro fugr-tnbsp;caput iaett.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eum e terraßtblata-, iterumq. impleta tH, omnes

quotquodadßint ex ea bibunt ordine-, at que in laudem P ergrub; q hymnumcanunt. Poßea cpulanturtotAdie,(ßchoreas ducunt

Stmiliter quando iamfigetesfuntmatura, ruftieiin agris adfaerifeium congregantur,quod lingua Rutenicanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'vo-

CAturdd esidnitium meßis, Hocfacro peraHo .^'unuse multitudine eleclits ^meßem auficatur.,manipulo demejf que domtim adfert.nbsp;Poßridie omnes,primo Ulins dorneßici,deinde camp;teri quieunquenbsp;volunt ,meßemfaciunt.

F Apia autern mefefolennefcrifieium pro gratiarum ect ione eonßeiunt, quod Rutenic.a lingua OSlttCf, id est y cenßimationbsp;meßisdieitur. in hocßicrßcio, Sudini Borußiapopuli,apud. qtiosnbsp;fuccinum colligitur ,caprolitant ,ßeut in el^a tuaadBembumnbsp;ßenbis.

Litandi ojero ritus est tails. Congregafo popuîl cœtu in hor-reo,addueitur caper, que Vurßehaytesillorumßi.erißeultism.icÎA-turns, irnponit uriciima 'vtraq, manum, inuocatq, ordtnedamo-nes, quos ipßDeos eßecredunt-.vidclicet, Occopirnum, deum ceeli (ß terra. Antrimpum,deum marls: Gardoaten, deum natitarumnbsp;quails olim apudRomanos fuit PDrtunnus.Potrympum,deu fluui ¦nbsp;or urn aefontium. Piluitum,deum diuitiarum,quem Latini Plu- 'nbsp;turn voedt.Pergrubrium,deum veris.Pargnum,deairn tonitruumnbsp;^cternpcflatuni.Pocclumßeum infer nt eßtenebrarum.Poccollum

Deunt

-ocr page 279-

B O R V S quot; O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;259

Acu’-fi Aêriorumf^irùuum.Putf um .deur» quißieros lucos tue-tur Außeutuin, äcum incolumitatii £grttudi»is: Marcoj?!)} inm,dcummagnitum nobiliu-.ßarßuccasquos GermAni Vλnbsp;hocesißuhtcrrAneos’vocunt.

His dnmonihM inuocAt(s,quotquot Adßtnt inhorreo.,Dm»es fimul extollunt CAprû,fublimemq,tenent, donee canAturhjmnnsnbsp;quoßnito, rurßus demittunt acßßunt caprum in terram. Tumnbsp;ßcrißculus admonetpopulum, 'ut folenne hocßaerißeium à ma-ioribuspieinßitiitumßummactim ‘venerationue faciant, einsq^nbsp;rnemoriam religiose adpoßeros conßeruent. Hac conciuncul.t adnbsp;populum hibitajpße mallat 'viclimamßanguincmq, patina except um dißergit.Carnem 'verii traditmulieribus eodemin horreonbsp;coqttendam. Hamp;intereadum carocoquttur,parantcßArinaßligi-neapUcentaSy quasnon imponunt inßurnumßed ajirißoeurn cir-cumß anteshinc illincper ignem iaciunt a bßue cejßatione, tandiunbsp;quoadillainäureßcant.dr coquantur.Hisperaclis epulantur atq^nbsp;hellaantur tot a die acnoPle ißque ad 'uomitum.Ebrij deindeßum-rnomane extra villam progrediuntur, vbi rcUquias epularum-qua remanßerunt,certo in loco terra operiunt,ne vela volatiltbusnbsp;velaßerisdtripiantur. Poßea dimijßo ccetußtam quißque domumnbsp;repetit.

Caterum, exomnibtis Sarmatugentibitsßpranominatis, multiadhucßingulari veneratione colunt rnißcutum^quißacrisnbsp;arboribtis lucispraest.Tsßtb arbore Sambueo domicilium habere creditur. Huie paßim hominesßipeiTiitioß lit.ant pane, ccreui-ßa,alijsque cibisßib arborcßambuco poßtis, precantes a Putßatonbsp;vt placatum efficiat sTrlarcoppolum deum magnatum amp; no-bilium ns-J grauiore^ ßeruitute^ a dominis ipß premantur:nbsp;vtquf_jßbi mittantur Barßucca, qui(vtßupra dißftm cslßub-terranei vocantur.His eniin damonibits in domo verßantibitsßnbsp;El 2

-ocr page 280-

260 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RELIGIO

ßcricreduntfortumtiorss : coflocänt •vefperi in harr enfiiper ntenfan mappAßrAtAm pAnes, caßos^butymm, cereuißAm : necnbsp;dubifAtit de fortan Arinn Accefionef mAne reperiAnt cibos illicnbsp;Ajßimtos. Etfi qaAndo intAedtts cibns in menfA rewAnettunenbsp;WApnA -Attgantar cur a nihil non udaerß metuentes.

Eamp;demgentes coluntßirittts quoßlAm'vifibiles,tj^uilinguA EutenicA Colfp/ CrAcaCoboliCermAnicAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^ecAntur.

Hotßirititi credunt hAbitAte in occultis Adium locis, vdincon-gerie Ugnorurn: nutriunt^ eos Uute omniciborttmgenere-,eo quod afferreßlcAt nutritoribtßßisßumentumexAliend horreisfurtonbsp;ablAtum.

modoßta

Cum vero hißiritds Alicubi hAbitAre Acnutriricupiuntfjos ergA pAtremfAmilioi 'uolunt Ate declArunt .In domet conger unt nodußegmentA Ugnorurn yamp;'tnuldrls Udeplenisimpa-nunt VAriA AnimAlium ß er cor a . ^^od'vbipAterfAmiliasAni-WAduerterit,necdißpAaeritßgmentA,necflercorA e muldris eie-ceritßd deinquinAto Ude cum omnifAmiliA fuA comederit,tuncnbsp;Uli App Ar er e eß perntAnere dicuntur.

PrAtereÀ LituAni ß SAmogitA in domibusßbfirnAce, vel in AngtiU’VAporArÿ vbimenßtßAtßrpetesfouent, quoi numinisnbsp;infiur colent es, certo unni tempore precibttsßcrißculi euocAnt Adnbsp;menfim. Hi vero exeuntes,per mundum linteolum conßendunt,nbsp;eßßper menfAntAßident. ybi poßquAmßnguU fercuU delibA-runt,rurßn deßendunt,ßeq^ Ab dunt in CAuernis. Serpentibus di-greßis homines Utifer cul A ill a prAgußAtA comtdunt,AC(perAnt ilia Anno emnia proßereßbi euenturA. ^^odß adprecesßcriß-culi non exierintßrpentes Aut fercuUßiper menfAmpoßtAnonnbsp;delibAuerint,tum er e duntß Anno illofubituros mAgnum caUmi-tAtem.

4d bAe eadem gentes hAbent int erßfirtilegos, qui lingua Euteniea

-ocr page 281-

BORVSSORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;261

P. tl te ni Ci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'U 0 cant tir .qui Potrirnpuminuöcuntes^cemrn

inaqutimfuadunt,at'qtieexßg»isßuei'/»agi»ibt^i inter fundent dumfiguratis, fronunciant as ‘vaticinantur de qiiibußünqtie re-bii^sinterrogiii fuerint. NouiipßemulierctiUni, qUiH cum diu redt ttitn abßentisfilijßtißrAexpeßeißet-.erutcnimßlitis ex Borußiinbsp;in T) uni Am profeßw.conßulitßortilegumß quoedoéÎA esi^ iUumnbsp;natifiagio perijße, Cer a entmin aquAm ßußuiexpreßtformAmnbsp;fiAc}A nAuis, (ß effigtem reßupini hominis, iuxtA nAuim fiui-tAnt'is.

i^pud SAmogitaseli mons AdßuuiumNAUuAßAmßttis,igt;t cuius 'vertice olim perpetuus ignis ÀfAcerdote conßruAbAtur .,innbsp;honorem ipßus PArgni ,qui tonitruum tempeßAtum potens Ànbsp;ßupcrßitioßA gente Adhtic creditur.HAclenus deßAcrißeijs.

Nunc de ritibus Nuptixrum ,funerum,, ^pArentAlium, nxrrAbononminusridiculAquAmßperßitiofi. t_yipud Sudinos,nbsp;Curonenßsj SAmogitus, LituAnos mobilespuelU mult'is in le ctsnbsp;geßunt tintinnAbuliimy quod funictilo AlligAtumecingulo depen-det vßq^ AdgentiA.necducuntur,ßedrApiuntur inmAtrimonitim,nbsp;'vetert LAccdemoniorum more a Lycurgo inßituto.RApiiintur au-¦ tem n on xb ipfißonfißdÀ duobusßonßcognAtis. ißicpoßquAmnbsp;rxptAßint,tucprtmumrequißtopArentum conßnß mAtrimoni-um contrxhitur.

Cum nuptiA ixm celebrAnturßonfi ducitur ter circAfotum. 'DeindeinßellAmibicollocAtur. SedentißuperßellAm,pedes UuAn-tur. iE A 'verb Aqt!A.,quAßenfi IxuAnturpedes iConßergitur leclusnbsp;nuptialis AC totrdßupellcxdomeßicAy Conßerguntur itemhoßitesynbsp;qui xdnuptiasinuitxiißunt'. Poßexßgt;onß os oblinitur melle, amp;nbsp;oculi teguntur velxmine, 'velxtts ocnlis ipßa ducituradomnes adi-,nbsp;Um for es, quas iubetur contingere xcpulßare dextro pede. ^idnbsp;ßngulasfores circurnßergitur triticoßltgine,AuenA,hordeo,pißs.,nbsp;Ll }

-ocr page 282-

flunt omni gener e fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tllam circumffergit.aitmhilho-

rtit» dcfniitrum fonf'ty ßrchgfcnempi'e colucrit-, remj. dorneßi-cem cur.ïiarit ea dtitgentia, qu/i debet. Ibis aCits außerturßonßt '•jeliimeri .ib octdis, conwtunm celebratur.

reßericHmßotßi adlecîÜdcducendaesf interßxltAndiim éi .'ibßinduntur crines, qnibtts abßißu, mult er es imgonunteißr'nbsp;titm.,niiieo linteolo adornatum.quod ueeorihtts geßtire licet .doneenbsp;ßlnimpepererint.Tarn diu enim 'uxorespro virgpnihttsßegerunt.nbsp;/idextremuintroducitur in bubiculu^'vbipitlßittifj' verbernta-ccijctiurin ledtu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traditur. Tu pro belUrijs .tfferiintur teßi-

InFuneribfis hlcßerueitur ritus a rußicAnls defun^fyrum cudAuera 'ueßibu^ fy“ cAlceisinduuntur cd“ ereSla locAturßuperßel-lam, cui ußidentes illorum propinquiperpotat ac beUuAntur.,epotAnbsp;cereuißtAyßtlAmentAtioßunebris, quAinlingua Rutenicaßeßnatnbsp;^alelc/(ek/p proq tpwcncnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;njnù mif(

pcfîp rt(bo i;prcf5 fjjvnuirif icl(/ Ukij^a ttj nie tniclfvG^ j/fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tj proc? tij idesf Hei, hei

ergo mort aus es ? Het hei mihi.

mihi, ^uare mortuue es ? Hum tibi deer at eßea aut petits ? pQuare iugem?^Mre ergo mortutts es?f‘c.Hocmodo lamentâtes énumérant erdine omnia externa Ulins bona, euius mortem déplorant:nbsp;nempe, liberos,cues, boues,equoslt;, anßeres, gallin as, ß'c. e^dqujtnbsp;ßngularcßbdentes, occinunt hanc F^niam, Cur ergo mort uns es,nbsp;qui hac habebus?

Foil lamentationem dantur cadaueri munußcula, nempe, ¦ triuUerißla euacu-.utro Unteolumddq^einscollo impUcatur.Citm

ad

-ocr page 283-

id eH,aafagite vos dxr,/ones in infernum.^td fttntts tnortuo fa-


ciant,nummosfroqdunt in fefal.chrum,tanqaam viatico mor-tuamprofeqaentes CoUocant quoqttepanem, t^lagenam cercuißA p len am ad cap at cadaaerisinfepulchrum illati,ne anima velftiatnbsp;vel efiriat. Vxor mane veferi, oriente accidentefo temper extvndli coniiigis fepulchrum (edens vel iaccns, lamentaturnbsp;diebastriginta. Cognativerl/incunt Conuiaiadie tertio ,feexto,nbsp;nono, amp; quadragcfimo.\^ Fun ere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qua conaiuia ani-

pis domum pur gat. animasque mortuorum cum pulsiere eijcit, tanquam pulices, at que his precatsir verbis, vt e domo recédant.nbsp;Zelp/'Pllp öuflffcuiu tVCUïtlU xozw.hocesi,eäißisaebibißisani-mx diledt£,iteforas,ite foras. Posihamp;c incipiuntconuitu inter


mam defuncii inuitant .pre cant es ante iamuam, In his conuiiiijs, quibusmortuoparentant, tacite afeident menfextanquarnmati,nbsp;nec vtuntur cidtris. ^^d men fam verb rniniflrant dux mulie-res, qiix hofeitibus cibum apponunt, nulla etiam cultello vten~nbsp;tes. Singuli de vnoqttoqaeferculo aliquidfetb menfam iaciunt,nbsp;quo animam pafei credunt, bisque pot am effundunt. Si quidfar-te decider it de men fa in terr am , id non t o Hunt ,fed defertis (vtnbsp;ipfeloqHuntur\animabus rcUnquunt, mandueandurn, qua nullosnbsp;habent vel cognat os vel amicos vitientes , a quibus exapianturnbsp;c onuiuio. Pcr.teioprandio ,facrificulitsfeurgtt demenfei, amp;c feo-vicifetrn mulieribusffeque mutuo ofeulantur.

Dehac oblatione ciborumfuper tumulos defunclorwm me-minit etiam lt;lt;..Augußinta ßermone i $. de Sanctis, cuius verba

Mir or cus' apud quofdam inßdeles hodie tarn perniciojus Ll 4

-ocr page 284-

264- RELIGIO B O RVS. error increucrit, it ßipcr tumidos defunclorunt cibos vimnbsp;coferdt,quaßegrtjßide corporibus amm£,carnales cibos reqraitt.nbsp;Eptdas enim ds“ reßecliones car.o tantum requirit. Spiritus au-tem ^AnimA^s non indigent. Parare aliquisfiis charts dicitnbsp;quad tpß deuorat. ^updpraflat ventri ^rnffttatpietati, ^c.nbsp;HaUenus ^.^uguPiinus.

Hac, qua de faperPtitioJis ritibus, nbsp;nbsp;ceremonijsillarum

gentium narraui -, partim ipße vidi,partim ab hominibusßde dign is audiui.nbsp;nbsp;T't veropraPianttßime vir qui variarum

rerum cognitione deleèfarißolittts es, pro ea qua ex-eedis humanitate, meum hoc qualecunqueßri' ptum abhomine tut amantißimo,nbsp;proßetlum bont conßlas

oro.

ALIA

-ocr page 285-

ALIA Q V AE D A M

DE MODO lEIVNANDL ,

CONFITENDI EVCHARI-

ftiæ vfu, item dematrimoaio.Alc-xandriGtuagnini, quæfupra . folio 2 3 4nbsp;omilTa,

* *

*

rhcni inïeiunio,putin cæteris cçrcmonij?, àRonianisdifcrepant,quaruoiq; ieiiiniania-gna,qnibuscarnibusabftinct habent. Priniunbsp;inquadragcfima fepte intcgris hcbdoniadisnbsp;ab cfucarniutnabftinët.In prima autcm hcb-domada quam nos vltimam Bachanalium diciraus, illinbsp;laâarijs amp; butiraccis cibis vtuntur, eamq; Mafma qualinbsp;butiraceamappellant,reliquisvcrófcptemintcgris fepti-manis ad Pafcha vfq; etiara pifcibus abftiner, oleribus,nbsp;cauliculisraphano, fungifq; content! Qiiidametiam dc-notiores Dominicis tanrùm amp; Sabbatis diebusfquibusnbsp;ieinnare peccatum purant)cibum fumunt,rcliquis dic-bus,nifi fruftulo panis in mcridie confortati ab omni ci-bo abftinent.AIij die Dominico^feriatcrtia, quinta ôc fe-ptima,cibiscoâisvefcnntiir,reliqu!sfruftnlo panis, cuin

Mm

-ocr page 286-

ïamp;s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K B L I G I O'

aqux fcrmentatâ. fumpto, totics diebus inædiaiîî tollù* rant..

S'ccundoiciunantpoftodauam Pentecoftcs vfq; ad fcriasPetri’amp;'Pauli Apoftoloruni,appeliantq;hoc ieiuni-unr Dini Petri.

. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Terti6aprimax\uguftivfq;ad AiTumptioncmBea-

tiffimæ vitgiiiis Mari£E iciunio fc macérant. Quarto lex feptimanis in aduentu Domini carncnr amp; butirum abhorrent, vocaturque hoc ieiunium Philippi fecundumnbsp;Rutenicum Calendarium. Omnibus verb diebus fabba-’ tis (exccptis temporibus ieiunij) carne vcfcuntur.. Scdnbsp;feria quarta amp; fcria fexta grande peccatum carnibus vtinbsp;ereduntjitavt fi Petri amp; Pauli AiïumptionifqueMariæfc-ftum feria quarta vcl fexta contigerir turn eaquoqucdie’nbsp;earnibus non vefci peccatum putantjRoma'nofquchac denbsp;caufa maxime redai^uuntj argumetö Clementis POntifi-cis Romani idcoprobantes,qui dicit in ftatutis Apoftolo-runi Canone Lxiiij. Si Ecclcfiafticus die Sabbato vclnbsp;Dominicoieiunansinuentus fuei’it,exccptis ieiunij Sab-batisab Ecclefiapcr(criptis,faccrdotio dcgradcrur.Si au-tcm fæcularishomo fueritcxcommunicetur,amp;ab Eccie-fia fciungatur; Nullius fanftivigiliamiciuniovcnciârur,nbsp;præterfantliIohannisBaptiftæ quamvigelimar.onaAu-guftidic/ex prælcriptioneCalendarij fui) celebrant.,nbsp;Monachi grauioribus ieiunijs,præ cætcris oneran-tur,quiaqua fermentata cum fruftulo panis fcmelindienbsp;Iiunipta,contenti effe coguntur..

CON-

-ocr page 287-

MO S CO VÎT A R VM. C Ü N r I T E N D 1 M O S.

•2S7


fo-Ppftcacoafifcndi fccundum pcccatigrauitaLeminiun-fta pœnitentia,antcip(âm imaginem confeflbr,amp; confî-tens magnacuni deuotione reucrcnter fefe inclinant, fî-gnoquecrucisfrcquentiusfrontem pectusqueamp;brachia niunientes,altocumgcmitu confuctam orarionem pro-ferunt. lefn Chrifte Fili Dci viuimifcrercnoftri. QnpC-dam etiam, qui grauius aliquid deliquerint aqua facratanbsp;abluunt,quàminEpiphaniaDominitoto fluuio,vcl fta-gno(fecundummorem) confecrato hauriunt,amp; pronbsp;ftcrgendis noxialibus delidis , per integrum annumnbsp;Temploïcfcruant.Quibufdam verb pro pœnitcntiaieiu-niajamp;breucs facilesqucorationcs,iniunguntur. Domi-nicam cnim orationcm pcrpauci ex vulgofciunt, dicunt-que orationem Dominicain feire, Dominorum amp; Sacer«nbsp;dotum qui nullis laboribusoccupantur opus efîe.Confcf-fionem etiamquamuisexpræfcriptohabcanteam tarnennbsp;ad dominos pertinere agreftes dicunt,fibi autemin Dc-îim amp; filium eins lefum Chriftum amp; Spiritum fanftuninbsp;fimplicitercredercfatiseflc. Hacque orationcom-ncs Ruthenipromifcuè,amp; pcculiarirer vtun-

•tur, Icfu Chrifti Fili Dciviui mife* rcre nobis.

1:1 3

-ocr page 288-

26S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;religio

SACROSANCTAE EVCHARISTIAE

V s V s.

-•S

AcramentoEüchariftiæ Rutheni fubvtraquc fpGcievtuntui\aliudautcm pro infirmisamp; aliud pro communicantibusfecundum confuc-tudinem babenr. Pro infirmis ücramcntaninbsp;in hebdoniada magna ante Pafcha,die louis

confccratum,in vafe mundo per integrum annum fcrua-, tur. Dum autcm id Sacerdos pro infirrao darurus eft, tfnflexa.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

fndR-fte. tumparumvini amp;aquæ tcpidæaddit,portiuncuJamque Eucha bene hunicdatam cgroto cocleari de calice porrigit. Sinbsp;autem puer infirmas fucrit, adco vt non poflit de pane fu-merc,tuncinfundirurcigutta vinicöfecrati inosdecali-cc. Pro communicantibus verofecundumconlnctudi-

ncm,Sacramcntum dum Sacrum fiue Lyturgia pciagi-tur confccratur, quod facerdos coclcari cx calice in porti-imculas minutas redaftum , amp; vino eommixtum communicantibus diftribuit. Præfcriptum communicandi tempus ante feftum Pafchæ f vel quotiefcunque aliquisnbsp;volucritj^modo confcflus fit ^liabent.Pucrosquifeptemnbsp;annos tranfigcrunt ad Sacramentura admittunt dicunt-q ue hominem fcptennio tranfado contra Dcum pcccarcnbsp;incipcrc

Porro omncs Ruthenipanefermentato amp; non azy-mof'prout RomanæEcclcfiæmoscft)vtuntur,idquchac rationc approbant, quialudæi in memoriam liberarionisnbsp;fuæ cx Egypto,fecundum mandatum Diuinum azymisnbsp;vtmuur, ic verb femel Chriftianos fados nunquam innbsp;laborc

-ocr page 289-

M O S C H O V IT A RV M. 269 Hbore Acgyptioruni taifle, idcó de huiuûnodiludæo-rum azyiuis. Sabbatoamp;circumcifioneobfcruandiSjfeli-beroselïc dicunr,fi cniin aliquis fequatur vnum ex illisnbsp;(Paulo arteftante)totam legem adimpleretenetur.nbsp;demque Apoftolum dicentem,fratres ego euim accepiànbsp;Domino quod amp; tradidi vobis, quia Dominus in qua no-ftetradebatur acccpit panem benedixir,amp;c. de panefcr-mcnratoócnon azymo dixiffe intclligunt, eoenimtem-pofe necazyma nee Pafchafuilïc cü Dominus cœnarer,nbsp;dicunt. Idquc hoe argumento maxime approbant, quianbsp;ludxorura Pafcha ftando fit amp; comediturfecundum legis prælcriptum,hocautemincœnaChrifti non erat(vtnbsp;EuangeliftadicitJrecumbentibuseisduodccimjamp;c.

Item amp; difcipulus recubuit luper pedus ipfius in cœ-na, amp;c. Q£od etiä Chriftus dicitibidem defidetio defide-raui hoePafcha manducarevobifeum,non deludæorum Pafchacum dixiflcfcntiunt ,quod antca femper commenbsp;debatcum zïpoftolis.Neque azymaChtiftum Apoftolisnbsp;dedifiejfed panem fermentatum crcdunt,cumdicitj,Eccenbsp;panis quem ego do vobis.Similiter ad Iudam,cui ego dabo panem intindumjpfetradituruseftme.

Romanos autemin azymis communicantes con, fundunt, dicentescosludaicos ritusobferuarc, in hæreli-que luliani Apolinari?Laodiccnfis,amp; Pauli Syri, Samo-farenlis Machometi, Euthychij Diafterij ambulare,nbsp;qui étant in fexta Synodo deprauatifl'imihærctici,amp;. fpiri-tuDiabohcorcpleti.

Mulicres autem apud Ruthenos panem ad facrin-candum Profkuradidum conficerc folent. Scliguntuc autcmadidmulieresprouedæxtatis quæ rnenfibuspati'nbsp;Mai 3

-ocr page 290-

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It T L î G I O

«adisampîîusnon funrobnoxiæ, præci pue verb vidusîa-cerdotiim itLcIæ, id.niuncits obi/cloiciit.

DE MATRÎMONIO.

^Ta Rutheni Mafrimonium contrahunt -, vï ^qnavtum confanguinitatis graduin nô attiii-'^gant. Tertiam duccre vxorcni viro vix con-^cedunt,amp; non admodum legicimum matri-'moninmeffe pntant.Quartam verb nee con-cedunt , ncque etiam Chriâiannm effe indicant. Pronbsp;adnltcrio non com purant,lt;î vir habës vxorem eum folutanbsp;conenbuerit,exceptavxore alterins.

Diuortia inter fc frequenter celebrant,Epifcopisper-niitttcntibus, Jitcrafque repudij dätibus.

Qn,idam efiam agreftium , qnibus ad Epifcopos propter iongain itincris diftantiam aditus difficilis cft.nbsp;Diuortium etiam tali modo ( more gentili antiquitusnbsp;obfcruato^pcraguntjcùmfibivir amp; vxor vtrinque difplinbsp;cent, tune extra pagum in triuium ambo prodirc folcnt,nbsp;naantiliacceptoquod interfe manibusvtrinquetenendonbsp;per medium diieindunt, hocqueintcr fe diuifo matrimo-nium etiam,inter fediuifum efl'e pufant,amp; vxorirepudia-ta: vir dicerc folct, vadc tu hac, ego iliac pergam. Sednbsp;hicpcruerfusDiuortij modusnunc prorfus abolitus cft.

HocautemrituMatrimonium inter fpöftm Sefpon-fum contrahitur. Imprimis menfa in medio templi adornatur,ingredientibufquctcmpium facerdos præcc-dens certas récitât orationcs ,dçindè proPatriarcha, Me-tropolitano. Epifcopis,lt;Sc toto clcro,promonarchaqucnbsp;fuo

-ocr page 291-

MOSCHOVITICÄ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;27lt;

firo,amp;omni ordincequcftri, amp; plebcio, qui ritusfuæ fîdet fequunturfigillatimfacerdûscum Diaconoclara voce o-rant. Hispcraâis fponfusamp;fponfamcnfampræparatainnbsp;accedunrjn liiitcoquc fecnnduni niorem pedibus fub-ftratovtcrqueftat. Poftea fjcerdoscxpræfcriptoan alicuinbsp;olim non fpopondcrcntinterrogat, ftolaque manusvtri-,nbsp;ufque annulos commurans colligar. Dcindè coronasnbsp;ligneas velextiliæ libro pidasadidinunerisinEcclefiarc-feruatascapiti vtriufquc iraponit,diccns.Pofuifti Domine coTonam fuper caput eins de lapide pretiofo ,amp;c.Euan-geliumque de nuptijs in Ghana Galileæ celebratis récitât. Deinde panem amp; cereuilîam confecraram dcfponfii-tisadpræguftandum porrigit,poftcaftolam(quafacerdo-tcs collo appenfa vti videmus ) Iponfus amp; fponfa ab vnanbsp;parte,amp;ldccrdosab altera tenet,Qccrdotcmque præcun-tcm fcquuntur C hæc verba dicentem.. Circuitc populinbsp;Sionamp;datcgloriam nomini Dei altiffimi,terque mcnlaninbsp;circumeuntes loca fiia occupant, amp; Sacerdos Plalraunxnbsp;Milercrenoftri Domine fecundum magnam mifcri-cordiam tuam,amp;c. récitât, SülFragijsq; pro omnibus, ram fpiritualibus quam fæcula

ribus Deo perfolutis de tem-plo egrcdiuntur,

Mm 4.

*

-ocr page 292-

o VAE DAM DE LI

VONIA ANNO M- D-

LXXXII. POLONOE.VM

Imperio fubicda.

E qtiodrcliquuf!} chartii,bequot;igfic IcCtar 'VACUumfit ^^lt;^^^^tbjeolcaicistin cauJaplacet eA-,qt{Ahisowni-Ins adfriCni per dull is ¦. a ralatir.oquodam prima-riOjdc bch’o cum Mcfcis,ob Liucniamfifcepto, tam-qtieccmpofito accept, ibiDuct illorum JchanniBa-



Ji lio , extrema neceßitas Ucrymas expreßit, cum rejjouium lega-tttm Vontifeium obficraret, z't in paeem omnibtts ingenij viribtis incumherctßallorßiisßenatorfallitur, qui id ex legal in CMof-couia audiuit .^nec indy tus Bex St ephanus Jicetßeliciß,mus-fo tuna. memcr humana, hemintßatisßupcrq, ojndtq^ exagitato,admo-ditm dißtctlemß prab it it. lam igitur Liticnia,fiu mauis Lt bent anbsp;[a Libone quodam Duce,adtierfa tempeflate cum Italisinillas o-ras nauibus délai o, cognomen adept a} Deoßc volcnte,nbsp;nbsp;nbsp;régna a

gente ob dus aait ia, in gent cm transßerente neßra eß. In qua citm Bex Sitecorum lohanncs nobis belle dißentis, aliquot ar ces oc-cupauit (nc ca qua patte aßunt Daeis cJMagni, Fridrid Begibus Da-norumßatris commemerem'} fact lis er it cum ipfi bac de re cempo-ßtio,eiimideb quod ajfinis Stephani Bcgisßt, 'uterq^ enim Sigif-wundi

-ocr page 293-

DE LIVONIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2-3

mundi .U:n-! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tot'viîlortjscla.ngtner') tûm qiàii Liuonia.,

»rm li fiojlris iuJießimtUterrita.,\^nguß^i) Sigißi/tindifho, anno IS i ßß deäiderat-Regio A^ußonaf ^yU-ra cßjea^gradum Zt-titudinis 00.ßgnrlt;!etri(ij,netr'amp; i^uam.aiXwßfatet Slt;)..a)n^liitsnfil'‘nbsp;liana Gennanica longa, duceotßi^propcmodumartßu^sinßgms.nbsp;^JMoßeis ah Orienre^ Prußisnbsp;nbsp;L ttua^is à mendießnu P'encdico

ßu Oceano Sannatico ab Qccidcnte amp; Septentrione c;incla,quA hodie., maxime à, C^Poßis infeflatur, ancea hoßes hahuit,eosdemnbsp;C^iojcosßaeRußßs,Lituanos, Ramagitae, Semegallos^Curones,nbsp;atipßntjßsdn qua Ungu£ dnierßu. ^t^atuor in pagis,'videlicet Liuonnm ( Latina qua dam, ctß deprauatahabentiitm^ E~nbsp;ßonum, Lottonum,atip^Guronum,Saxonicamciuitatesfihi vea-dieant,inde ah aduentu Germanorum Chrißianoruin Liuoniam.nbsp;Suntiutem ctuilatesprimaria Riga,Derpata, Pernauia^ReuaUaynbsp;Harua.Portui item aliquot, ex quibits mull um emolumentiper-cipit totaregio. Toißatautem Riga abReualia,so,milianhns Ger-manicis a Derpata^o.ahRcg’omontePrußico óo totidemaPlcfco-uia CMjßouitica, a pitna Lituanica 4 0. Fluuiorum duo nehi-lißbni habentur alioqui traclus Ule vtßyluoßssdtanbsp;nbsp;aquoßus esiy

’vnusDlsotAyal^sLunaßridano Italicoamplior,quiexlacuema-nans CALßouitico eiußem cagnominisyo .a Boryßene inßlua exoriente milltarihuaßupra Rigam in mare illabitur. alter Emhe-iicieß,exingeticrtiislacuPeibas vocato,nbsp;nbsp;nbsp;Liuoniamah Orien

qui Gott 'isßicceßerant, Aleinardus a Zegemberg i no Domini 11 S d. Lubecaßluens cum mercator

te ßole terminante quiinidemmarepropePernauiaminßuit, Hac olim Gottia Orientalis erat : vt illa altera, Suedica , quam vndiq^nbsp;alluit Oceania Occidentalis. Ex vtraque Gotti, ßinno Chrißinbsp;3So.effufipertraclisßecumfinitimis, Imperium eitaßanint Roma-num, quodadOccidentem vergitßolem. Pri.musautem Liuones,nbsp;'^^heologus, Anrnbsp;ibus.ad vital»nbsp;lln

-ocr page 294-

27 lt; nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Q V 1 E D A : ï

t»^}ißtet/ü}-e;:-:i lißionen: Ch.-ßhiniinpenluxit - Ungut vcT-nacuLt din!ur/}2 U.b:)re ferctptt. qu.r,'t-)de'ih}}!gt; paß anno dtstis itgt;ßs,atqiic Riga cnnßttutm Epißopus , ab Hardnuofecundo Bre-n/cnß '¦L^rchtepifiopo,créât i alp cfuoque po/i hüt Derpatc-Reuada,nbsp;'^abbi. zMeinardopio poß muUosex'intlatosl.ihoresßnisab-ßtmpto, qui arcendoriirn aßtis caufa, ferorunt tune Lituanorui'nnbsp;ar ces nonnullaa prape Rigam,ad ripas T)ixgt;in£ crexerat:Bertold»inbsp;CißcrcienfiuT» abbas., 'uir eiufdemfiudipßirrogattes eH Iduic 'ucronbsp;t^lbertusBremenßs canomeus \^nno J2 4 6. alqq^poß.Is antics i 0. cum idolclatrts tarnßiis qua, externis beUageßilße^ amp; ordi-nemßeußoeietatem eußferorumnitlitia Chrißi^ccnccjßi ipßtertianbsp;Epißopaßaparte eo coßlio irßitniße dicitur,, vt in promptußm-per haberet,adeterßiis barb aros auxUium. Porrb tnagißrorttm, idnbsp;eß praßebiorum Liuontenfitim pritnu.s ßuit Vinnenus, qui trees Segeuoldam,yendamyeß Aßcherodam eondtdit Kokenhaufi»nbsp;expugnauity sj^oßchorum Principem acie ’uicïttm intcrßecit.occi-fits er ipfipcrinßdiasa P'cndenßpraßePio quot;vaa cußio cocionatore.nbsp;Secüdns erat KolquimtSitertiits Hermanus,quo ret um patiente,nbsp;VoldemarusDanorum RexOrdinem Teutonicum terra leruenfi,nbsp;qua, eßLiuoniapars, donauit. ^narth-s Pheodarus,cateriq^dein-ceps.qai Goldingam^Curonam ór Ampote ar ces exßruxit.Litua-norumßbimoleßorum terram depopulatus eß. Verum.neomnesnbsp;recenßeamßecundus ille Volquintts Felinum aßundamentis crexit,nbsp;cum CMofiisfiepe decertauit. Semegallos,amp;uftralis Liuonia incolasnbsp;atq.^ inßtlam Ozeliamßbegit. Reualiam Danis eripKit,nam hinbsp;tune aliéna inuadebant. Ordinemßuorum crutigerorurnßuaßu Alberti antißitis,maioris adiumenttgratia,Ordini Peutonico Saneis. C^Iarisfiœdereperpetuo inßeruit. Lim enim cuocati ex Germania erant milites (JAIariani, Anno 1226.0, Conrado CàPaJo-uisduce, adtierßus ojim Prußforumidclolatrarum ,in Maßouiar»nbsp;atqj

-ocr page 295-

DE I i V O N î A.

Pùlsniim incurßznesfiC’eritium, qtnbtupars Pruß^ßbar-hlros d£hell3.ßßcntnßignAti. Vt auîem hiprogrejßt tempord Pruf-fiam, itA iüi Liuoniaw, ex iactîltn feceruf/t cult/ßimarn, Vtri^

•vtfit Juperbiores faiii.adeb vt a CM^ariAnis

Prufit afitio J 4 $ 4. ad Polonos defiecerint, quorumpofiremua fitat t^lberlUi^Afarchio Brandcbtirgenfis ^quem Rcx Poloxta Si-gifinundns, fiepe quot;vsno conatu rebcllatetnßbolito niagiflricogno-t39i»e,Duce}» partit Prufiia,alterapibt relitia anno i s zó. Cra-conia appellauitfiuumq.,ftipendtarium feeit. Liuonienfium itemnbsp;^‘tgiflroru7n.4p. hoc eft, vltimus erat ^f ilhelmits Firftemberg,nbsp;qui proditione mtlttum Germanorum in ar ce Fehna anno 15 ^S.nbsp;à fiiioftis captut ,in vinculii quot;vitamfinqt,cuiquifiucccjfierat Fet~nbsp;lerut nobilis Feftfalm ,eum Sigifinundut '^uguftut Rex noft ernbsp;t^nno IS^4. jyucemCurlandiafibi'vePiigalemRigadeclarA-uit. K^tqftta vterquehic ords'fits cum terris^quamagn»nbsp;fttnt,in poteftatem Regutn Polonia 'ventt. Sequitur

-ocr page 296-

CONDITIONES PA

CIS. A MAGNO MOSCOVIAE dvce petitae a SERENISSI-nio Poloniæ Rege Stcphanoconccllæ^amp;pcrnbsp;Sanftiffimi Domini noftri Icgatum rran-faâæ in Zipolftra lama, Annonbsp;Domini 15 g 2. i j.

lanuarij.

T fuæ Maieftatis cxercitus, folufa Plcfconix obfidionceditionibusMofei dedneatur.

Incendia amp; agrornmpopulationcsprohi-beantnr.

Vtdécennales indnciædentnr.

Vrarces in Mofchouia, anno fupcriore capræ Vicli-cokicum, Chclma,ZatvoIoczc,Nctt?cna,rùm amp;quæhoc annOjOftroW, Krafihihorodek, Voronccia, Vcliza, cæte-teraqnc caftella ad Plelcouiara pertinentia cum tormcn-tis,amp; apparatnbcllico,quæ exuffænon eflcnf,reddanriir^nbsp;In pi-æmiiim ho rum, Magnus Molcouiæ Dux, omnibus arcibusSc ponelTionibus, quas in Liuonia quoenn-quemodoquæfîtas habuir, cum tormenfis bcJlicisamp;ar-manientariis, cum quibus cas ceperat cedit.

Non

-ocr page 297-

CONDITION ES. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;277

Non rcpctct arccs Vielifiam, Vftviatunijcziccifcc, SokolLim,cætcraiquæ bellocaptas,amp; ad Polocziamfpe-ftantcs-

Arces inLiiionia ftarim acprimoloco Derpatum, Felinum,PcrnaLiia,amp;Notvohorodek ex parte Mofei tra-dentur.Reliquæ verb onincs anteproximam dietn^quar-tamMartij,quarum (cries eftifta. Kokenhaufen,Krentz-borg, Lande, Roiiten,Lufen,Feften,Scfltt)egen,Schtvan-tzburg, Marienhaufen, Runtzborg,Adzel, Trikatcn Ma-rieinburg, Woln nr. Perchci, Sales, Srarapernaua, Andernbsp;Eikel,Margcma,Kukëhaim,Leal,Lcde,Hapfcl,Sää:a Brigitta,Fcg(reiver,Liel,Borcholm,Neifclos,FalkofFen:Bialinbsp;kaniiê, Narcn?,Talkinaw, WQrbeth,Kcrcmpc, Oldëtorn,nbsp;Ncihaus,Odempe, Soæmerpal,Kauelichr,Vltzen,Knn-tzteth,Randen,Ringen, Oberpoln,Lais,TcttVcfs,Lcn-Warth,Afferath.

¦ Ex parte Naruæ amp;aIiarnniarcium,perSercnifr Regem Sueciæcaptarum, proteftati funt legati Sereniffimi PolonixRegisfuam maieftatem- nonobftâte pacificatio-nc,iusfuum profequutnrnm.

Antcpræfcriptani dicra qnartam Martij,ca quæSe-reniflimi Regis, turn amp; qnæMofci funt,exreftiîueiidis v-trinquearcibusdcducidebcnr.

Siquid per temporis breuitatem, deduci forte non po(rer,reliclumfubcuftodia,doncc dedudumfucrit ma-ncrc debet,

Cun:odcsamp; redores, vtrînquc fêcuri cfTedcbent.

In dcducendishominibus,tormcntiscæterifquc rebus,vis atqncornnis dolus abefiedebet.

Ad prirflandum àMofco iuramentum in ratihabi-

Nn 5

-ocr page 298-

»78 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PACIS

tioneni conditionum pacis, ScrcniH'.Rcgis Poloniæori-toresin Mofcouiam prodicdecima Iunij,Orarorcs veró Mofcouitici in Poloniam,ad qui ndcci-maai dicm Augufti venire dcbent.

Tranfââio dc captiuisintaiïïa adtradatio-nem per Oratores reie-da eft.

-ocr page 299-

^7^

îS-.^AA,’*! , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 i pi

iê^©;^e:^MiSÆ^ââSgt;âA!Â^'0^ïâamp;

AD S E RENIS S IM VM

STEPHANVM. REGEM

P o L o N I AE ,

CHRISTOPHORI WARSEVICII

Oratio.

j^4, expcßto tot ob ein negotio cum loanne, MAgno Mofcorum Duce-,X y. lAnuAri ad ZaplfciAm confe^Ant pacem grAtulitstr.

SERENISSIME REX.

CWM nttperex caßru ad conuentum tramanda pact Zapol-ißi£deßtnatum,me mißßes:^ confeSlapace .rurßis adtein •viam mc de diß[em,fallen di teporis gratia,coßripfi oratione,nbsp;^ua de hoc tarn terato magnifico munere, diuinittta tibi datonbsp;oblato,gratularer. ^am, amp; adeo Vilnam cumvenißem, tjßsnbsp;diuulgandam eße duxi. rt velin -variaspartes non filkm famanbsp;•verum ctiam lamp;titia de ea pcrucUre facihuspoßtt. eßet^ inßarnbsp;epißola alt cuius qua tum ad tuos, ttim amp; ^d ex t eras ÿs de rebasnbsp;^ua hicgeruntur, officij ergoßrthi poßt fß deberet: (ß deniquenbsp;•vt -vel hac teßificatione memorisnoßra mentis bene^ciorum tud-tum erganos, eorum qui -viuuntnbsp;nbsp;nbsp;poßerorurn gratijßmus

fcrmodetuo regio nominenifquam conticefiat. Bene vale.vdnit llll. Februarij. Anno Domini M- D. LXXXII.

B. B.'JXIugeßatii'veßriX,.-

Ticleliffunus jtdd’fllßitnut/nd-. ~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fir Hit or. rWHrfiHICIffS.

A’» H

-ocr page 300-

AD SERENISSIMVM STEPHANVM Kcgeni Pcloniæ.

Chriftophori Warfcuicij Oratio.

ntintium Stphune Rex habcs , quam Chrißo Angeh vénérantnbsp;^^¦^quot;‘^/eihm nuntiatunt Perfe^um eH tandemßimmi Deinbsp;.benignitaieerganos éptuaqtiadam vduti vigilianbsp;rcgali, eximiad.virt Ute ut contra magnum Aicßo-



nixDucemdufièamp;legitimebcllo absteßußcepto , proßereßor-titer^gcßo, in tot annis btllatoribu^s, qtiibus ctnn beHa gßit, pene omniumßolus, ad pacis conditiones quas voiebas accept an-das adeßße cum vide are.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e qui dem nomine tibi Reipub.

inprimisgratalor, amp; praßanti virtuti felicitat'i^ tua, omnia pramia inßgnia honoris, ornament a laudis ac gloria, iurenbsp;cptirno deberi, agnoßo proßteor. J^fhd enim aut beneßcio ca~nbsp;rius, aut fama amp; opinione maius acciderepotuit quam quod vtnbsp;diuturnam quiet em , pranunciam tempeßatis , maximum équot;nbsp;grauißimumbellum ßc deni.um inßarßlisjpoß denßßtrnas te-nebras, optatißimapax, terrorem belli csf ßbßcuta? Et verbnbsp;iucundum esifimper nomen pacis, res ipßi ßalutaris , qua dpnbsp;deßdcrio expcclantium voluptate exultantium , cz eorum,nbsp;qurßunt eiusßruatvresgloria ,vix admirabilius aliquid dixcris.nbsp;Sednimirumßert hoc humanarum diuinarum ius legum , connbsp;ßtetudogentium, ratio ipß munerit (^dignitatis regum, vtßuAnbsp;fubiedos

-ocr page 301-

AD REGE M.


281


fuhle^jSpQttß.iti.ontniiniitna calAmitaie,frohïheamp;nt eßiie-fea'la zt. B.es porro bc-llo geßa^s -, fini ^narn päcew ad^rewir. veritinß caßt non conßlio: temer il ate -, non necejßitate-, bella ßißi'nbsp;fiAntur ZSquot; gerintur yVel mAZximx q(i£^ vii expert rationsnbsp;conÇilij rnoleßia. ruit,neefine vicifiitudine »liquidpot eß efifie diu-turnum. ^uo tnagit venerArirfi fiufiicerete cuneii debemutynbsp;/qui vt ocitim rnetiru dignit ate, it a bcila geritnbsp;nbsp;nbsp;admtnißrat ne-

cefiitAte: amp; vt armor um capiendorum certam tenet rationem fie deponendorttm modum.dififippe citmnoncamentinßituturnq^nbsp;tuur» fit velfuerit, vtin luciuzS’fiangutneeortim-, qaot ex prx-firipîione diuinx legit non min ut ac te ipfitm diligere debet,nomi-nit (^imperq tiiititulot prefer M, (jr per omnia diuina, dsquot; human a




quot;Qtmhahuerint, (^tjnoexitu terminât a fint, nullus esl, vtl’ß’^''^'



-ocr page 302-

282 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORA TIO ,

centisßngniatf profußonern .fsdndßtißioriimij, deßeßünem-.nsn adinuidioßi^opes mimine^ßerendantpoie/itugt;»,ßdadDet Opt:nbsp;fj\îax:cullum, gloriam^propagandas. Reges (y' Principes cape-rent at que conuerterent. ^Qpßdtum nt el maxime pat uit ,cumadnbsp;jirc:-.! frKi eius vicloria monimentum, nonflatuas nteltrophaa, non tnutÜnbsp;fh.ihi Oiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taciturn ali quid-fed domunrorationis ficrarium pactstem-

vJft 'it.. ' plitmDeo Opt-.ûl'îax-. Soietatisleftextruxifes:vtcuitueßet Victoria. eidem daretur da“ honos ^aquo profeclum^ eidem fcrri acceptumbeneficium videatur. Etenim mult a mtdtis foli Tteanbsp;In expffh. Opt: CMiX:cuncla debentur. Tindem vero in fquentianno, ccn-twneßiii.^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(j^t.ofumßbfcutaesicxpcditio tua altera Ve-

Ï y s o- nbsp;nbsp;ticoluccnfis, ^mtiltarum altar urn arciitm expugnatione clarißi-

yeticabicü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffiquo, quam longum amp; difficile itci' cmenfts fucris, quo-

^ce^ex^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teerga captiuos gtjf^is^ amp; quidpot iff mum in eo fpeclaueris

longum effet comtnemrare.llludquidcm non prateribo, etiarn in medio curfu,^quaftardorebelli-,affdepactsconditionibus alienunbsp;Orat^ret fg fuiße: ö“ CMtgni duc'is Oratores(ß Or at or esnbsp;nbsp;nbsp;non fccu-

evbLT^/o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pot ills appellandifuerant^in ip fa cafira ad te admtfße. Sed

rci Maßt, dicmillo^de die ducere, (ß nihil nonfimulate agere cognitum eß.

Velicoluco hoßdibits copfeis Turcpeci-mPteitff itmfaßs (ßfugatis, t'clifiaIßeuelia, Zauolotia, lezerifia in po-jtcx r.tr/s tefiatemtuamreda£la,Vilnam reuerftts, tߓ mox Varfouiam ad 31!x ad co. oomitiaprofeolus es.nbsp;nbsp;nbsp;£ßto vel legatos quod, iltos ducereplacuit,

’uerh/tir- t^^ddHUpoßularent ,^1“ tu velles, amp; Retpub-.expcdiret ah ordinibtts regni cognofieretur amp; dscerneretur. Sed vix in illanbsp;3»! cöß^ttß tanta, non dicam or dinum fed hominnutn multitudine alt qui snbsp;dmti Rex repcriebaturquiijs, quasilliofferebant conditionibtts acquiefnbsp;itemn)- tn ccndumdpabcllo defifendium arbitraretur. ISlonobfctireprafi-ferebant omnes Liuoniam prouinciam, pro qua bellumfufeeptumnbsp;tur-..nbsp;nbsp;nbsp;amp;peßum eßet,ftib ^ß^ofeho recup er art oportere: àquot; '^el grauißi ¦

mat

-ocr page 303-

AD P. E G E M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2Sï

in Ai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clifiiultAtes, iamp;illirasnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dctrbncntapoiitss fùbamdaz

quam 'vt nomitieinßdiojapacis^faciio feruitutis Liuonia afferre-tur.Necno» totpraßaatiuKi ‘vircrtim tnilitumij^ caßiss in bello, cumg!mitn(^lachrim 'u notahitur'.ßquidcm omnium laEînm-rum tabiura maxim a hominam eft -,nbsp;nbsp;nbsp;'n iden debet.,^^circa in

eam cur am potißimum inarbuißi, 'uttertiam belli cxpeditioncm contra (^oßtrm,vel quam primum apparare potuißisyncque aut inbsp;nbsp;nbsp;t.

tenait OS ararij, aut anguflia temporis,aut tadium (ßfielet as belli ..aut itineris longitudo ft. perßquenti hoßis celen täte te retarda-uit. Duxißi exercitum haudßio an etiam quam antefiorcntlo-rem, coptarum numero, 'varietate gentium e^r nationumy’vßu exercitatione belladiplanè mirand.um : it a tt Plcßcouia, ad quamnbsp;^is amp; ratio ar mor um tuorum conuerti Inprimis debuerat ^poft-quam Oßrouia paucis horis oppugnata per deditionem eßet captanbsp;breui etiam in poteßatemtuamredigi pojfi'videretur.ó’hacde-mum occ!fpata,nonmodo Liuonia hoßiertpi^ajerumetiam adma- pi^ß^u,^nbsp;ioraaudenda^moltendaoccaßo eßmateriapraberipoßet. Sufti-neßußineRexßDeus Opt.Max.ab imminentiinteritumultitu- ¦*quot;'*nbsp;dinem conßeruauiteam, quamnccconfietudo benignitatis., nequenbsp;iuditiumclementiatua., cotrafurorem Cc^iartisßiiperbiamqßai-üoriafiruarefortaßepotuißet. Hoc quidem tibi ademptum esinbsp;nihil,quinetiamidyqttodquaßeras,habes,^Liuoniapro qua bellumfiuficeptum geßumq^abs tefiuerat .potire.. Nemoßßapienscul-papotius, quamfortuna, idiudicabit telum. tJl toj'cis 'vero, quanbsp;•vnquam latior illuxißet dies, quam ea, quapraterßudomniumq^nbsp;opinionem ßunt diuinitus ab int er it u confieru at i? fiiquidem -vit anbsp;lcticia,quemnaficendi conditio certiorfiitßemperq^fiucrit. Oppu-gnauitolim terror i Ile gentium, tot mold or cladium, Aquileiamnbsp;per triennium Solimanus Turca cttminnumerabilibus copfi T^i-ennam: Carolus ^ißnt as Cafiar CMettimßußratent.iuit

Oo a

-ocr page 304-

284 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO

num quod conatibus corts tuen tus nun rejj/on slci'tnt in ea quo torn-fori neceßitatiq^ faruerA/tt ç^fjtljtudintsÎAudeinfe^ui.i fuera.t fr ot intis honoremnbsp;nbsp;cxißunat tönern concoxeruntßnnt^iJMini-'

wegentium. CÄ'Ltgnorum enim hominumgejinsres, exitu me~ tinpar non eft .fed tujlicia aquitate^. Et quanquam frojjternbsp;(h“ stquabilisßne ojlLe oftftenftone belloru curftisinprtm 'isdelectat.,nbsp;tarnen neßio quo modo adutrßs tn ter dum caßbtts in hello etiamnbsp;iHuftramur.-^ nonßmper cur» volumus ob lat aaltquando etiantnbsp;dßderata res magis nos retreat at que reficit. ^hio magis hoc taunt Pleficouienfie bellum fforiofiim esi.. (ß videri poteft, in quo necnbsp;tent atm irruptionu: infeßua caßus, neq^ altenum anni temptis,neqjnbsp;malta alia incommoda de ft atu mentis folttaq^ conßantia animinbsp;Maßt elà- tedeturbauerunt. ^ujn etiam 'virtute ^furtitadine tua talem

lt;^^d‘^'gt;^^ß^ttitum ell, quail bus iußitisi nbsp;nbsp;aqaitatisradtcibuSyOjel

mMaife. inde ab initio innixumfuerat.. nbsp;Petß tandem is abs te patem,

tendam qui intra quadraointa annos nullos ad te liter as datura ft, mißt-pacem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;'

jtdluur- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intcrnuntmm^pdullQ ^ntc nitnnb^tur. Cejdt Ltuontti iS,

qui nc Liuonia infiereretur Uteris pacis ,mentiouc atlla de^ ea fieret , a legat 'u tuis ante omnia foßulauit. Denique is qui tamßo-riose nbsp;nbsp;magntfiie efi loqui,^ fientire de fie muba atifius finer af.

quitj^difftdensfiua, aliéna virtutie^amplitudinifirufira inuide-rat,ßpplcx tibi e^ifiacius'. nbsp;nbsp;easconditionespacis poßremoacce-

fit, quas tot latebrufiadaciaritm, nbsp;nbsp;mifitone legal tonumfiu bter-

fiugere videbatur. At quomodo idnonfiaceretitua Rex^ celeri-tateAfparandi,^ficientta adntinifirandi, nbsp;fiortitudineconti-

nuandibelli, tui^ exercitus fiimis ,firigoris, difficult at umq^ omnium, incredibilitolerantia adacîus nbsp;nbsp;compu fius? fißiid enint

ftr Deumimmortalemexeriitu illo laboriofiam? ^uid adornnes difficultates^dficriminavitaferenda, obftrmatum magis fuitnbsp;Aut efie fotuit. Eqtitdem quoad fer aiatem graufiimasif occu-fationes

-ocr page 305-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;285

pationeslicuitlegi, tè“ vidi âliquid^ nee non tnc’-nin/ße poßam äitcumnbsp;nbsp;ex er 1.1t um multorumquorum in omnigenere bellt ge-

rendi nobdi:atacHputientiAiitA tarnenflatua , netpabult vel cammeattt^ quxrcndi difficult ate'.nec lorigitudinc via rtim-.nec inten fiffimi frigard magnitudine-.nec fera eia (ß erudelttate hojli-umergaeaptiuas, vUitts exercittu labores •éf fericuli, eit tua paffenbsp;conferri.nbsp;nbsp;nbsp;(JAlemarabtlü illa eit eritq^fimper, Alexandri Mag-

nimiittum perleuerantia: quaru apulentot Verfat inopia Gracas luxuriopis continentia : Indes deßdes vigilantia: Caucaßmnbsp;poflremo ipßim ffti, labore, inedtaßuperauit. Ac ne vetera memoria repetere videamur,quam graue difficile bellum Carolinbsp;V. Cafiris ad Alligerium: quam malißa cxitialis iJAÏetenfisnbsp;obßdioßuerit, quisignorâttVttattantoruc^ aliarum bellatorum.^nbsp;eorumq^ exercituum incommodaßilentio tranßeam. Sed inter ho-rumgeßas res, erit etiam, vt opiner, aliquid loci tue, tuorum^nbsp;nomini:nbsp;nbsp;nbsp;baudßcio, an exercttits fortitudinemnbsp;nbsp;nbsp;conflantiam

legens audienstui, non aliquis ohßupeßcat. p^ffts enim media hyemetn media iJdïffeouia in caßris vnquam permanßtliJPIanßtnbsp;miles tuits. ^Qtdsinpraduronbsp;nbsp;nbsp;immenßsfrigoribits concretofi

lo 'vallumtulit, corbes vimineos contexuit ,munitiones exßru-xitlcuncia hac mdes fecit nbsp;nbsp;per fecit tuus. ^ffs adeo totes, (f

tarn longis.tam^ int empefits nodlibus hjbernis excubias egit.egit miles tuus. ^uis non modo cum hoßibus,fedetiant cum element 'isnbsp;ipßspugnam fibi defampßt. fumpfit miles tuns. Ac breuiter,nbsp;nullum difficult atum,nullum labor is, nullum tadijtß patient ianbsp;efl genus in quo non exercuerit exercitum tuum hamp;cbellorum absnbsp;t e geft orii ratio aut con ditto, flue queer en di viel usnbsp;nbsp;nbsp;pabuli gra

tia longßimas profecliones flfcep tas: flue tot man if efl a mortis amp; frtunarum pericula adit a à tuis, quis conflderet: fiue cumfe-foeißitna gente, varia tor um ctrtamina, leuioraq^ pralia.nbsp;nbsp;nbsp;ex-

Ó 0 j

-ocr page 306-

•I

2S6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oratio

curßones Ijoßium infinintueatur, in quihw milites tui duct (fi authore teficrèfemper -viSioriafn reportarunt. Cfiit malitittnbsp;iuflitUfiraus fidolttâ 'ventati:temcritat ratiorii.furor 'virtuti:nbsp;•vis eieniq^ ipft vi 'uilda est:nec quofé contra te ^ïcfius iacîet vclnbsp;excufet habet.Tac Plcfiomarn irrupt tone tentatä, in pot ejlat emnbsp;tu am non 'venijfc. ^uid tum pofiea?Enimuero ignoramus cpta-hilitucjfefemperctgfuijfe^nhofliliditionearmorum fuorum 'vintnbsp;fi terror em lon^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proferre, qua 'vnitts 'vel alt er ins expug-

natAciuitätts moentbuiincludi(fimancipari:ita 'vtfi.optio elt-gendidetur , capicnda 'vrbisße, nonminquam excidcre ,quàm capta (fipojfejfa aduetui hoßitim opponere fenonpojß, malle Z'ide-res non neminem, fi quidem omn 'is belligerendi fi adminifirati-di ratio dificilis eit., capiendarum arcium fi ciuitatum difftcilldnbsp;Sfitdlfi er it qui nefciat, tn quanta trépidât tone fjlïofihtisnbsp;fusrat, cum tit hac eadem in bellum expcditione Plefcoutasn ipfenbsp;profeet Mi, aliquam exercities tuipartem in pccnitiora i^dofcouianbsp;Pclotia dimifijfes . ^ux fane pars cum Chrifiephoro liadiuilonbsp;Caßellano Erocerf.duce, tmitatoreauitx fipatria 'virtutisfingu-laris, maxim is fi difficilitnis it trieribns Stariciam prope 'venifietnbsp;incredibile diciu est, in quant am deferatione ijdoftts adduHutnbsp;lOnxtS’fi fucrit fiquidemin fu7am 'verßim biduo triduisue latuife Cunt,nbsp;iSofioutx. J J 1 rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i II

nimio qut ajjeuerent, Juam certeßnorumißfiorum coniuges, amp; anciUa-terrirc m mmgrcgcs,cumamandauiffe Stariciaconfiat-.quandoquidemnDtt quot;tincArumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;-^fidtite agrorum,tantis^fuorum eadibtfs.adipfinsaU'

leca de., rcs conftans fiperpétuafarna quottdie peruolaret:Sed adeb flam-tradnnr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi incendia a tuis ex citât a efeneflra ipfe intueretur, fißngu-

lismomenttsijsadhucdetcrioracurnmetu fi horrore expedlaret. Hamp;cfimiUaq^ 'vulnera, ac (quod herum nonpoflremum efiperpe-tuailla confident ix carnifleina iJMagno T)ud de pace ccgitadonerrsnbsp;iniecerunt, cum 'videret, ne eiquidem extreittss tuiparti reflfte-refl

-ocr page 307-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2S7

reßpoimjje:^î:iqaoj^einponebat maximum , menfes aliquot effluxijjc, quibu'S velmaximis illis frigoribus durantihus-, vtiquenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

obfidio Plêfcouia nonfoluehatur. ^^d defefuturum ejfet faut Plefiouia caperetur, aut ea relilda inpdenitiora CMof.ouiamp; ingre-derctur hofld jproficiebat animo:^ turn externum, turn dp in-ternummilummagnopere 'verebatur-.nempemorbifqui in loe-nis ^ziifceribifs inclufi lat ent,qua qui apparent^agriiis curantur.nbsp;liimißt ergQadteintèrnuntium-,d3‘''Jtpa':ificatitin 'iseumeo gra- tgt;nernvn^nbsp;tia ,LegatosZapolfiammittcres,quopropediem ejfnt '^tnturi‘^^ß^‘‘^^^^fnbsp;fii , magnopere contcndcbat. Cutus tu poßulatis, ne tui ipfius ce tr.ui^nnbsp;dißimihs viderere, quifimper honeßam pacem , “vel explorâtes, »“‘ft-. 'uioîoria, antefrre te veile te flat us es, refagari neepotußi,nei^nbsp;dcbuißi: pra/irtim cum adel) Pon. c^Æix. authoritAS eo quoq^ sdejuiaenbsp;uccefqfet.quià CMiofo literis^ legato habitis ,Antonium Pojfui- ctjZt att,nbsp;»um Societaiis leßiftcerdotcm, maximisquibusq^dpgrauißitnisnbsp;rebus recie dpßtenter tradlandis, inprimisprobatum, ad te, dPnbsp;‘^oßeui fùo nomine ablcgauerat, dp ad Chrißianampacempater- les-itü fuanbsp;rte vtrumd^hortabatur.Proinde biduo ante', quam ipfe ex cäßris^‘’'‘^''‘“'“^nbsp;dißeßijßt,mißßi Zapolciani legitionem amplißunam cum man-datis ,non obfiurepra(eferens,ßcaufi belli, qua ejft Liuoniaa tA zßf.nbsp;^ZMagnoDucee medio nontolleretur, bellum etiam ipßm cejfre ‘’“‘ft »“f-rtonpojfenecdebere. Lfiflat verb Zapolcia vigintiprope à Pießo-ttiamilliaribus: via, qua cJMagniducis inßiiuto, equiadcelerita-tem Nouogardia, Zauolociam dp Velicolucum , alitis dißoneban-fur. Cuius circumuicinam regionem Qmnem,ma^nc dPi^tredi-bilimetu,hoß!bus incußo,miles tuus it a occupauerat.ut nejeio quonbsp;modo in medda Polonia feu Lituania quam in tCMioßouia ipfi ver-frißeurius potuißet. J^i^ ojuidem ipfo tj^agni ducis legati,nbsp;rion nihil defe follicisi,adloc 'u tradiandespad deßinatum al 'tquan-to poßerius,quamtuiaduenerant, dPdojßuinus,quaßedzeupi-

Qo if

-ocr page 308-

288 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OR AT’O

àitate cönßitKcncLt puis cx.irßrxt, s J c:s prafci^yAfu^nt, vt 'i^raciattir interpofitA mom , pHLÜlrdllatioßquersiur. ldadeochnnbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;varqsßf we-nibf/4 , aiq^ difciptationibus-, dies

quumpltn'imi da.ti, tandem deLiitonia tibireßituenda, qnxanti emnia ab ß poßulabatur, mandata habere C^iaßci Icgati con gt;nbsp;ftßtßnt, 'ut ‘uicißtm arcesahq’ast eobcUo abs teoceupatxnbsp;Magno duciconcederenturTcßflagitsuerufit. Est tMoßcisßdeSnbsp;Grxca ßueritumnbsp;nbsp;nbsp;doctrinam ßiuemoreseorumßeiles. Itaq^

quidqiitdinquxßionem dißceptationemd^abeis 'veniebat, iddili genier verßare animo circumßicere cogitatione opertuit.nbsp;Ttirpe namq^ tabi (dt decipi in iis . quxmutare nttnquampeßis.nbsp;Erat prxterea memorix proditum^ Icannem magnt ißitisdueisnbsp;auumßb Caßrniro Polonix Rege.(diquot; CiïîagnoLituanixDuceprx-terßoedtisicium-, CM,agnam Nouogardiant poßedtße. ^ux abasnbsp;liberanbsp;nbsp;nbsp;immunis perße ex padiionefeeder is, à neutre corum infe*

Jlari nbsp;nbsp;fibigi debucrat. Uuius ’veroflmm,nbsp;nbsp;nbsp;ißittspatrem Ba- lt;

ßßiumßib AlexandrOfStarodtibumfßub Sigißmundo J, Regtktts Smolenßeumtiurisiurandirehgione’violaia occupauißememora^nbsp;bant,neenonßr ipßtm hunc fib Rigißnnndoc^dugißo Eolotiam-ßub Henrico Pernauiarn, pßdem artihuspDjfediJß. ^tutbaa 'veßi-gqsnbsp;nbsp;quaß impreßisßgn is improbitatis atqßaudis ter ritus, •vel

légationis illius fidemßßeHam habere aliquis potuißet, ßdti-midi (^ßßitioßcogitatio impeditfeipßam, eum maxime dißicit fsquot;prouidet eunlia. Dandunt erat temporibusaliquid: dandur»nbsp;rat tont morique commttnixum i:erumfitillud,quod dicitur ^millies licet homofiaudetttr ab homine, ’vtiqßiominem cum hommenbsp;•vittere debere:dandus Pcnt.z^l'.ax ßus authoritati edfpßultitisnbsp;locus:quidiuino natu (dp poteßate, in altß,maßectda paßoralßnbsp;•vigiltxpoßtus, per longßimam xtatem qua vixßet, maxima-rumrerummQment'ß,adcertam rationis normam toticsponde-^nbsp;rat'ß.

-ocr page 309-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;289

quot;ratiS ,Amplißimis legationihus pro Ecckßn obit is, nbsp;nbsp;tot deni^ re-

gnorum cladibtis mutationibus cognitis amp;fegt;ße£iis,nunci» hnnc,nunc inillumpartem Chrißiann Reipub. inferet oculos'.i^nbsp;tAnquAinßolers quidAm prouidtu^ nAUArchtts, ChrifltAnos regesnbsp;^principes in bisprocellis tempeßAte.,AdconcurdiAm hortAre-tiir. ^cro fletu ipfo lAchrimisq^ legstorum tjUAgni duelsnbsp;'velferretts Aliquis cotnmouerinon potstißet. ^^ui de C£de inter it ttßiorum.ciim sltquidiüAudijßnt, {pnAudiebAnt Autem quo ¦nbsp;tidte 'jAut cumfios CApriuos ducs ô' Icnß apAtriA Auehi ccrncrenlnbsp;{quodeernebAntßpißime ßupplicessnAttusincalutn tendcre, ctnbsp;Ad nomen pAcisßißiriA^minAre videbantur. Et hör um quidemnbsp;(vt opinio mes fert)ßdie Autßmulute nihil. ^^^inetiA fi quis ri-ßfsfuerAt,fucrAtA cordolio .,^uis enim no ingemtßceret^tAtA UAßi-tAte Agrorum, ex it iofAcultAtum, direptionibus Artiunt, coedenbsp;int er itu ciuium, euerßone pAtrix, coitsmotus dr excitAtsss.GrAuenbsp;erst tJAloßcisPolocenßebellu-.ncmo eoru nonindolssit cUdeßsorumnbsp;ad 'Socolum. Velicolucenfi excidto quid mißrAbilius fuit aut ejßnbsp;pötuit?Ad Turopecium fuorum copiasfußts (ßfugAtas ,pracipuosnbsp;njiros CAptos, totArcium prafeSios, tut Am commeAtstsamp;AppArA-tsis bellid, osnnis generis vim intercept Am meminerAnt. HArumnbsp;reruns exer.ueiAbAtnbsp;nbsp;t orqueb at eos recordAtio. Hoc Aut caßs gra-

uiits, Aut conditione peius, Aut iudlurAfAmadphominstni,mAists nshileis videbAtur. .^uid vero debelloißo PleßouienßloquebAr?nbsp;dses me deßceretßquot CMoßci in excurßonibus ab Vrbe caß:quotnbsp;dum fuis opensferre CQnAntur,per Agro s interfedi:quot CApti quo'tnbsp;inforuitutCAbdueîifnt, velfuerint, comntemorAre velim. Nsmnbsp;df tiimaitm in eußris nsAnebas fereßnguli dies hof ibtts aut cAptisnbsp;Aut interfedis nouisgratulAtiombtss celebrAbAntur. Rosi difeefnbsp;fumtuum lo Annes Z Amo feists regni CAncellArists, dr exercituumnbsp;Quorum Imp er At or, vir perpétua lAtsdi dP maxim ss munertbttsnbsp;Rp

-ocr page 310-

2 90

ohettn^ii m Rep.natttf,tot hoftibue eaptis. tot interfecbk tot con-ttnuii ‘vtgil^ffame^.^f itigatis Juam nbsp;nbsp;cxeriiim tui perßueran-

ttamitaprubauerat, ut nonmodolegatis C^^oßouittcuadcenßi‘ endawpacemßin’tuloßuiße.uer'umetia vniuerßa Aioßuuix?naxi-niu terroreiniectffè dtcinbsp;nbsp;nbsp;ut der i i^ueat: prißrttm cü Spitkone

lordanop)'aßeclo,uetußategeneris ßeclata uirtuteiornrrtendats cert o mtlttum numero, in pœnitiora (^M.ß.ouia trnmtjß^agris-U aß at is,nbsp;nbsp;nbsp;hoß turn occtßs plurirnis, ar mor urnfuorum utm ff

Pion igitur mrrurn

Mt fiai ee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utdcri dcbet ßi uel legati ejifagni Ducis tamo deßdcrto

dit llt;h9. pacis quiet is, ut dixtmtts tenebantur:(ß ipß OïîagniM dux.

tiiit.re/ittts conditiones eas cittM J

üts csi tandem abquan


tor a torment a beUica,eß inommbtts ar cibus pcne trecenta nbsp;nbsp;de^


niqßtnßnitum minor urn bombardarum, ap'paratusq, belltii utftf


ct tmcaa, quißpeoruredtmeretumonrecußauit.Non mtrußVelicoluca Za^ fife tit ar. uolotia, Ncuelia'j^ abs te rcdditis, Pleßcouien caßellis quihußnbsp;f7e^’'*èrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-»^^^(^‘ttalem fertre pacem tecum non dub it.oui t Non

nofirosta mirumfiprtrnibtUttrophxa nbsp;nbsp;montmhatua uicloria Polotiarn

ftt circa fiicßiz^erdam, Cozianam , Socolum , Pur oui; am, Stihno, Sußant


tur. nbsp;nbsp;autca tencbat, c unbl su in potißatetua reliquit. Non mir urnfifilb-

tat


-ocr page 311-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;291

tasidecslicitatîonesqtposlulationesßias-, de Linonicizljdiredita-fis de CAzanij amp; '^dracanij iinperioritm titulis -, tandem fod: habuit dxnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnhumfi Legatos fiio s fijt ex 'verbis eo~

rum^cùm cjuidintemperantiùs loqtti cœfijfient muU» fefi admo-nentiumyelitipotuttyn diliis-eiLfaciis ad moderationemesi prsc-ter morem adhortattu. TLon denii^ mirum^ Graci rittts cum fit^ atqueadebicîtmRex/acrorumquidamfiimuli^Impcrator viderinbsp;'uelit:^ cùm plufiquam Régi am, efi Pontificiam f^UiePtatem, innbsp;•veditu-.confiJfit.^L f^liqttd prafifierens, admirabilis ne fit 0 cuiusnbsp;potesiatis tntelligentilt;trerum,diuinituifibidatis, qt coneredi-ta.apudfiios exiHimationem certe^' quadam arte^ô“ diligentiAnbsp;tue aturfi à Pont.CMiax cuius nontin 'is ^gloria amuli, leues^.nbsp;temerarij Gracifimperfiunt fuerunt, adconfiquendama te^nbsp;pacem, fiauorem authoritatem, implorauit: QP '^ntoniumnbsp;Pofifieuinum Pont.mPax nomine mififiim.,tanquam quendam ar~nbsp;bitrum ,i^ii«spacification 'ufieri pernàfit. ^^idenim illoftirnu-l'is confidentia compunLlum? ,^id infidicitate mifierum? ,^idnbsp;•voliintateperditum'i^^dmetu abiedtim magisdici autcogtta-ri poteii? Vêtus eHprouerbium: Piullam efifie calarnitatemfiolam.nbsp;K^thanon 'vnaaut alterafied con/pirarunt in CVloficum infini-tt. Vida itle domifiua pro dit or em : in casiris defiertorem : fiociamnbsp;thori repiidiauitdiberosinomniturpitudine^ ôquot; ocio educauit.nbsp;Sentitfie ejfiefiufiecium O' odiofiirn finis, cùm ÔP ipjc fuerit fientpernbsp;ho Piesfiuorum. Grauifiemas habet infidtas cas, qu£ latent infi-mulationeofficfidiP^diquo vinculo finguinis velpropinquitat 'is.nbsp;Prxcepsinfiurorem agitur,(finupermortisfilijePicaufiafini. Renbsp;siittitttandem vel inuitus Liuoniam-.idp cum Prujfioneficioquo,nbsp;gentis fua authoreexcogitato et con^c1o.,Prufia ipfiadeo inhiafi n-cat , fa,nbsp;fit,de au a ne 'uerbum quidem apud fi 'vllum fieri 'voluit : amifit

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• n • I' 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J '' J

et LittoniamDei Opt.^lax.tujioiudido,omntno^ aamiranâoe ^^tü.

Fp 2

-ocr page 312-

292 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO

qmppequi appétit aliéna,perdtifif/een qua aflintat fua :ßcuti tu etiainhanctamnobilemprouinciam,quaniille^fimper üixit etnbsp;duxitfuam,fepinientumLituaniix,,decus et ornamentum Regninbsp;tui,t6t dîHintlam caSiellis,refertam portuhua, ex agger at am bonis omnibus,ex faucibus ipfius eripuißi-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß loqui poßit,ita

Jjaud dubiè ad te uerba facer et. Crates tibi ago Rex optime, quod poli tertium et vigeßmum annum, ex quo UVLofcus Libtdine do-minandi incitât us,me mea^ ag greßßis eH, dexter a tua forti, etnbsp;nonmagisin bellis acpralÿs, quam in pa^is etpromißis firuan-disßrmaet laudata,fublato metuet formidinc^ belli,in prisii-nam quandam dignitatisßem me^ reuocare^ dignatus es.nbsp;zMulta ego mult 'is debeo. Sed vni tibipoHDeum Opt. CMax.nbsp;acceptantfero Ubertatem .Praclare olim CM^enardus, ^poßeumnbsp;^..Albertus Epifcopus, Chrißiana religion 'is ^pietatis noßrx authores,non deterius Bremern .hoc eodem nomine de me meritißntnbsp;amp; flierunt. Grata Guilhelmi Cardinale tßilutincn.ex concilionbsp;apudLugdunum habito, in has or as mißi, apud mcviget memoria. Sedenim decora ef ornamentaomnium,ßtuiampridem ob-ßta,fqualorefordida,tenebris vetuflat'is inuoluta,tu inprißina mnbsp;lucem^dignitatempofuißi: vtcummultaillisplurima crucife-ris,tibidemtim cunliaiure optima debeamus. ^ßcuti eßiucun-diorajaletudoqs , qui graui aliqua inßrmitate impediti elj' leclonbsp;affixi diu admodum iacueruntßc nos tant op ere defiderata .pernbsp;te 'uero liber täte parta ’vehementius recreamur. Sit cloranbsp;commemorabilis Rlatembergij apud nos-.ßt Haßncampq 'uirtusnbsp;qui or dints Teuthonici CMagiflri hie aliquando fuertint, maxima grauißima^ bella pro comiinifalutefrdtgnitatecofecerunt.nbsp;Enimuero ea, qua tu pro nobisfufeipere ger ere 'voluifii:nbsp;nbsp;nbsp;ini-

tijslata, (^progreßiiglorioß, (f exitufalutaria magis cenfentur, Uteris manimentifq^ noßris infer entur, ad memoriampoßeritatisnbsp;tr an finit-

-ocr page 313-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29,

trunßnittentar'. qiudoqmdemut pAter henignißimui, (^bel-la.torfipienttßtmftt anteis te^is ^domicilijs,in hoHiles Agrosa,r~ 9nis conuerßs ^prolAtis. qiiod iampridemßqtiutus -, idaJßequHtus.nbsp;es: vt ego A tot continuü bellisnbsp;nbsp;nbsp;CAlAmitAtibus reßirAre (bquot; tAn-.

demnullAnt non grAtiAmAmetibi debit Am ,ß non referte, Atte-ßAriergAtepoßim.Sisolim vt 'virtttsMoßsiUußris^‘pefttAgAtA ntAgis videretur,PopulAm ißAeliticumferuireferuitutem in Ae~nbsp;gytoT)eusOpt. lt;^ÏAX. 'voliiit.ßcvtrnAgnitudo Animi Cyri effetnbsp;clArior,PerfasA CMedis grAuidominAtu opprimi contigit:ßcadnbsp;oßendend Am uirtutisprAplAntiAm Thefit dißergi AliqtiAndo At-tenien.opportuitßcdeniq^ ( njt Adme ipfAveniAm }mAximisnbsp;grAuißimis mAlk affligi Liiionum necejßfuerAt: quot;jt de tuApreßA~nbsp;bili virtuteßortitudine, moderAtione, iusiitiA, nulU 'vnquAm-'vetußds obmut eß At. Vicit nempe is, qui non infolenter efferrinbsp;'vidioriAfuA fedcundlA AquitAtemetiri vidsAtur-.neq^ cunt Ciïîofnbsp;co immanitAteßbicertAndum,ßdomni genere benignitatis, ß-ipßm fip ertn dum potiùs ArbitrAretur.En ver o tibibonevirßt ¦nbsp;perbia tyrAnistuA'.quAtumens eß inflAtus, nefcio quem non de-ßicereprA te nuper videbtre. ^uin nee vides tpfe, tunquAm aU-euiPolyphemo oculo vno,LiuoniA,quo indiuerßs orbis terrArumnbsp;p Art es proßedlAbets, tibi udempto et euulfo-.nimirumintelligis,nbsp;qu Antas vires vir tos hAbeAt,et quam lange meliusfuerit,Hyero-ni SyrAcufano, cumpriuAtus eßet, quam Perfio CMtcedoni, iu:-nnbsp;Pex diceretur, eßeßmiliorem. Hic enimprater regnum, regale'nbsp;in filjAbuit nihil: Ule non tarn regno, quam regnum co, in di ger enbsp;uidebAtur. Cogita quant um intcrßt,inter verarn etfucAtAsnglo-fiAm,et quomodo dtligi-,quÀm met ui prAßet-.neqßuorum tantum,nbsp;veritmetiAm etcxternorumbeneuolentiA Adincertos ternporumnbsp;tAßss,et bellorum exit its expédiât obßpiri. terrent apud te veßi-gtamultos^vt aliquando dixitPo'étAille: introßeclantia nuda

-ocr page 314-

£94quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO

retro {et ferrogeri rem, nonfe

mper aurum et argentum nerauntt be[liejfè,fnalatuoexl)erire. Denii^,ßfapii, tur nonpotius Agefi-laum,Tyn2oUonem, Dioneiquàm Nabtditn qua Fhtlarim quàntnbsp;Dionyjmm imit andum pûtes?fat iufq^eß['e Z’iuere Utt am Scip t ont s,nbsp;quam deßderare principatum Cajaris. ^ß^rum tnim aliquisnbsp;tmitatur mores corum et exitum expeFÎare debet. Fide quomodonbsp;Tft us, 'N.eruaTraianttSy f_Adrianus, f^ntoniua .et fjàlarcus ap-paritortbta, et doryphoris non egeiant Roma et rurfasquomodonbsp;Calligulai^ 7^roni,Vitellio, neque Orientis., neque Occidetts exer-citMs » optm ferre potuertnt. f^nimeduerte Tyrannorum •vimnbsp;etpotentidcorporibue noßris efcpcrßmilemTqua quoad bona v-tuntur valetudinedatet tn qs tncommodaßngula : nec facile mor-bum agritudtnemq. dcprathcndas-.fiatim 'verb 'vtgrauior morbuinbsp;aliquisincurrerit, et corpus aduerft valetudine 'vexari in cipit,nbsp;omnia etiam minima cum dolor is ßrfu maximo^ repente commo-uentur et exttantur. Ad cum modum tyrannsrum iniuria et con-tumeliaproferitate t'cluti felo obducta, délit efunt :ßmul atq^nbsp;increpuit bcllttin, autfeditio tyranncts cor ruit -.neque qtticquamnbsp;•violentum pot eß eße diuturnum. Sed quid ego te admoneam? etnbsp;num humanitatemabhominuhoße,abimmoderatomodunty abnbsp;effieni difiplinam, à barbare expeciern dcclrinarn? cur no potiissnbsp;adtemea -unde initium cœpitficonuertit oratio? Ego te Stephanenbsp;Rexproeoacdebeo,'vcneroretcolo-.neq^ •vllumpramium 'virtutisnbsp;'vlluminfignehonoris^'ullummonimentumlaiidis ejfe feriq,pofnbsp;fi exißimo, quod tibi à nobis iure et merit o no debcatur. Tu ex fir-uitute in libertatem, exprofundißimis tenebris in Iticem a mortenbsp;( 'vt iiadicam}in 'vitamereduxißf.tu calamitate omnem etfqua-lorem mihi ademifii.tu etfuhßdia belli et ernamëtapacis attulißi.nbsp;Paruit olim orbisterrarü Romanis firuiutt Afi^rfifibiecilns fuitnbsp;Perfis.atenimetPerfariidifiiplinadignitate Aßyrtoru, et huma-nitate^

-ocr page 315-

AD REGEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29J

nîtate 'Roynanaru 'uidcbAtur tolcrAbiltor codittoßruitutis. Huie 'uero ta.m fœdo et impôt ent i domtnoßtbieliaßfutjßm^^ lucefola-y ptrfugiü piicit que por tu quiet IS Jperure poterivetdebebumnbsp;tn cuius regno mhil uLtudqu/im fligittoCißtmuluxurtA^quiim de-^nbsp;terrimu crudelitas^ quum contumeltoßßi/»lt;ißperbta:nihil altudynbsp;qmmdolor etgernitttsperpetuus audtuntur. Ergo quam maxi-mus po(ßtmgr alias ttbi ago, Rex, maiores et tarn habeo , eius^ be^nbsp;mfieq tui,memortamerga me, nulla 'vnquair/obßurabit sbliuio.nbsp;Tftfac, vtßcutißeramus et optamusfore ^pare concordia, tran-quillitatext ocio perte eß in teperßruamur .H^c Liuonia,Çipoßet,nbsp;aptid te hodte diceret. ^^uge quoniam non pateß, id à nobis tacit anbsp;requirit, 'vt praßati Tetr tute, rebußq.ahs tegeßis optimorum oltntnbsp;Regum ß Rrinctpu memoriam in Polonia tn anirntim nobts reuo-temut et Lechosfortes ,folertes Graccos Leßonesßrenuosßapien-tes Cazimiros, auda. es Roltßtos, rnoderatos lage^ones in le 'unitnbsp;tontemplemur. Deumq^Opt. CAÎax. cuncltprecemur, vt eum,nbsp;quern per omnes omnium honorumgradus adregtarndignitaterttnbsp;extuht quern poteßatts fua participem in terris, admtni-ßrum iußttix ~ aut hor em pacis i xterttadrnirabilern^nbsp;ßits venerabtlerrt hoßibusfectt formidabilem,nbsp;bonis omntbus auclum,ctßorentem, etnbsp;quam maxime diuturnum, et innbsp;omnespartes viblorern eß[irnbsp;perpetuoq^fieri,nbsp;patiatur.

UNIS.

-ocr page 316-

SPIRAE NEMETVM, EX OE-ficina Typographica Bernardi Albini. C IJ. Ij, IXXXII.

-ocr page 317-

If


o o -J o c c.

INDEX RERVM ET

ME-

rvVM IN HOC OPERE lïiorabilimw.

A.

\.gt;ibrenuntiatio in Baptrßno cA\Po-ßcis tßtata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;177.

^.^chitiuf Fpißoptit Conßantino-207.

147-


pol. Eccleßoi turbat. ^^dagium Mcßcorum.nbsp;t^doratio Italic a.nbsp;v^dorationis geßns.nbsp;K^dulteriorurn pæna apud CMoßnbsp;tos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒƒƒ.

t^dusßuc orcui.

^^Edi^ciaRußdirum. '24Ç). ^AEtioves Circucßonem retinentnbsp;ßrrndetiam Baptißnum.

\.^gatho Papa.

K^geßlaus.

\-Alberttts Bnmeßs Canonic tu ter-tiii! Epißcopui Rigenßs ordinctn enfiferorunt inßituit. 274.

22. 276.

enßferorttm inßit uit. K^idad.nbsp;^yin^biptißAin Volon IA.

tranßmigrationcm

2SJ.

x^nimArum

Tart Ari credunt.

\^nimaA niortuorum nt^ in cala ne^ininßerno eßß. ,

^.^nimaßeparata à corpore non eß pcenucbnoxia.

^^nimArum conditioner qualcm

Rußießeßatuant.

t^Vn Apoßolißecumcircunduxcrint

'vxares. v^nniuerßaria binanbsp;t^uo terporeßant.nbsp;t^ntichrißus.nbsp;Antichrißuf qui ßt.

^55’ tj^oßorum

J75-tl.

Antitheßs Chrißie^Antichrißi 76, 'lt;^ntichrtßi doclrina eßßacla. 77.

7^- 79- amp; ^0-'^ntichrißiani qui- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;So.

K.Antichrißi Irperq fundamentu

iaêtum Anno Domini 124tßcb



-ocr page 318-

INDEX.

Flildebrando.

lt;^nti0chenum Concilium. 200. ^..Antriinptis'Deits.

quomodo 4 (^îojchisha-norenttiryamp;inuocattur.

\Apoßolorum ßiccejjores ßnt.

^^poßolißint in cœlo.

^..^dpaßalos Aloßci 'vencruntur. . ^^^oßolicA tradittones.nbsp;t.gt;dpoßoli daSlores Ecdeßix. curnbsp;honaritndi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;120.

lußrcilem quomodo Rußt confidant.

i^rchieptßopt ^Moßcouitarumße-des.

t^rnabius.

^^rmenij.

^^rrianam htreßn eßfi '^CMoßchus dicif.credereDeum Patrem propter mentum Filij nos ingrati-amrecipere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^.

^.^rteniiishiretictis. 206. ^^rmeniorum metropolis 250.nbsp;^^.Aßecutns Deus incolumitat 'is

morbonim.

(^'ßumptio (parite.

^^..Adurcenß.s.

R Andrea Rußifidem Chrißia-. namßeaccepißeiadant. 22lt;l.


y^b'T.trus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12S. amp;124.

v^lugufiinns deßscrißcß ad tumu-Los deßunidorum^ Itbationibus 2^4.

B

Baculis pro rrdtris vtuntur Epißopi cJiPoßcici.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jja.

Bagdamts Bitlßdtcs nobilis ’iJU'toficut ad Regem Poloniaproßngit. 2s;.

Baldus in l.ßtibtfilinsß'.de adop.. ineptit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\6o.

Bapcißmus in acetabulo apudRujßs 191.

In Eaptifino tolTi p ec cat um. nbsp;nbsp;nbsp;40^

Baptißnum nonfiernut Moßci. 176^ Baptijmi inßantiam negleFîÛ quo-modo zAIoßdpuniant. ijä.nbsp;Bapt/ßni apud iMoßcos non nifiß-cerdotib. adminißrandi ctiam.nbsp;tempore neceßitatis datur copia-.nbsp;17^-

BaptizandiritfisapudMoßos. 77$. Baptifini Sacramento quom a do Ruth eni ojtantur.

Baptifini apud Rußos materia amp; ßorma.

BaptizoandimosapudRußos. 240. Bat bas rädere m or t aie p ec cat um a-pudRußos-

Baß-


-ocr page 319-

I N 'n E BaJfiK cct 'Erätwetmlin Vy ßthtcr-rauei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2(!q.

^.ßlienß ConcHiatn Bohewis \JVlarAuis Caliizm Domini con-ctdtt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9Î.

'^aßliM primut cœltbatus au;thor ßßly Caßrienßs mirArulum.. 2 ¦^.nbsp;Bernhirdiquot;jicins dic^A. jó/.nbsp;ßertaldtis Cißcrtienßitm Abbausnbsp;ßtccedit C^ilxinardo in F.pßo-jgt;.uu Rigenß.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^4.

Ferihaldus SchiiX'arfzFrancißanits Ältgi^ metallxridi periitn Ro-bit^asinuenit.

Rig2 mi qui Äloß.isßnt.

Flandui.

Bihemorumßatramßententia dc^ Cana Domini.

Bob^mi quindoßnt facîi ChnßtA-ni.

Bohcmorum Apologie qttdia iciu-niaaqiprohct.

Bähtmorumßätrum ministri qgt;lt~ riq^cœhbis.

Bonabdrdx À quo quindo innentb'

Bombardts quot;ubi innen tu. 164. Bonißciuf ocliutts.

BrußihiiK.

X.

c

Crdici Eucharisiiit rubrum vinun» inßundunt.

Culicibtts , amp;ßutelld pliimbeis in administmtione cs:nx Domini-c£ vtuntur Rußt.

CAlicibut linffne 'ts vtuntttr in ad-miniflrutione cœn£ Rußi. 192 Camp inns TirtariAuerßintur. 241 •nbsp;Canes pbiris quam homi')tes£ßim'i~nbsp;turapudRuß'as.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;247,

Canon mißx.

Canones miff^ diucrß. Jti-Canonicaßcripta in Biblqsqu£Ado~ ßieß credant.

Cantica f^oßorum.

Carnibns die ßtbbathi veßi G rege-riits in Concilio Romano primus interdixit.

Caro Ckrßli certo in locoßemper csi.

24.

Caroli quinti expeditio in Lybiam.

2S4.

Caßmirus WladißaißUus.

idi.

Caftorum venaiio.

243.

Caßitas in matrimonio.

i\6.

Caß Itos monachorurn^

rsS.

Caßrcnfii luis medtcatio.

246.

Catholica Eccleßa qui’ßt.

4.

Caußt imagtnum.

i4A^


-ocr page 320-

INDEX.

Cereorum vßiis Apud Moßos. 181. Ceßochouienßes^monAchi. Ji6.nbsp;ChxritAteinhxreticisnon eße. 218.nbsp;chérubin curfACÎA..nbsp;ehr iß us non przeepit ßolitAriAm amp;nbsp;monAßicAmvitAm. 162.

Chrißus non fuit odoß^ etixm in iuuentute. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;162.

chrißus ArAtrA fecit, C7 trAolAuit.

162.

ChrißnA cßecrAndi poteßAtem fili

PAtriurchA fuo tribuut Büßt' jpo . ChrißiAnA religio non esi hAreßs.

i6p.

ChrißnA olei cofedio Apud Moß

COS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171.

Chrißumfetpuiciuid. 162. Solus chrißus voluntAtiDiuinAß-tis fecit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4p.

ChrißiEpißolAAdÄbgArum, 134. chrißus -jnicus mediAtor, redern-tor iußificAtor naßer. 77.nbsp;chrißus nuüum hAbet collegAm innbsp;officioredemtionis. s6.nbsp;ChrißiAni curßbbAthum noobßr-uent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;61,

chrißus non PApApAßoribus Eccle-fiA munus doetndi confert. 82. chrißus nihil reticuit.nbsp;Chrißophorus RudiuUus.

Chryfoßomui a^probat imAginunt cultum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. j?2.

Circaßy.

Ctrcuncißanem TArtAri retinent, AttAmendiuerßi rAtione ah Hébreu.

CœnA lyominicA lyuibtu temporibtts populo Adminißretur Apud 7^6of-cos.

Cæ»A 'Domimcx inßitutioni ub ho-minibtu AdieclA.

CœlibAtui cAßui ßngttlAre Dei donum eit.

Coboli Spiritus lAresdomeßici. 260. Coboli ^uomodoßßindomibttshA-bitAredecUrent.

Concilium Florentinum. i)Ç. Concilium Florcntinum dAmnAuitnbsp;ßmoniACos, fornicArios Epißnbsp;COpOS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T) Q.

Conciliar um deer et a McßouitA non vocAntindubium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jyo.

Concilium Epheßumprimum. 20 r. Conciliumßtb AdrtAn 0 PApA. 22p,nbsp;Concilium chAlcedonenße.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20j,

ConcubinAtus SAcerdotum pœnu.

Conditiones pAcls inter Stephunum Rege PolontA,(ßIoIja. BAßliAde-,nbsp;üiioßcumfApÎAdn.tsSz, 2^6.

Condi-

7î.

236,

-ocr page 321-

Conditiones p-tcis CM-'^fcho a. Rege Polonulat£.

Confeßio quomodo à, (JMoßis coramficerdote.

Confirmationis frerAmentum Rußt non hAbent.

Confitendi mos Apud Rujßos. 267. ConßrmAtio.

ConfirmAtionis ritw Apud C^oß-cos^

ConfirmAtionisßAcrAmentum Rußt contennunt.

ConßecTAnt Mofioi aUo modo quAm RomAnAEcclefiiA.

ConßecrAtiofAcrAmenti perßicerdo-tesnonesiApofioltstrAäitA. J17. ConfiAntinopoUtAni imAgines col-uerunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;139.

ConftAntinopolis CAptA. 217. ConfiAntinopolis cxpugnAtA. loi.nbsp;Conßitutiones EcclefiAfitcit multipliées.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29-

Couiuiorum ßunebrium ritus Apud Rußos.

Coe num DominicAmp orrigunt putris trium Annorum S Acer dot es Rußtet.

Crucem port Are quid fit. 162. CruxEuAngelicA. 44-

Cucudos Rußici ßicer dotes ingno-

IN D EX,

340-CucuUum induere no eßßqui Chri-fium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^2.

Cur chrifius homines fit indicAtu-ßeeundum operA. Curnenßs Putei.nbsp;CzAr gloriA chrifius.

î»?-


¦ïü


rgt;

'DAmAßcenus intAginumpreco. 134. DAmiAnusAGoes. 36.^123,nbsp;EiAnielprintz.

Decem prAceptA ü^Poifis retinent

C^oßi.

Deus trtbtts rebus colitur. 143: Deus RomAnum imperium conßi-tuit.

Dei infiitutis nihil Addendum, iio. SolusDetiscoledusinuocAndus, lt;ƒ.nbsp;Dei don A nofir a merit a

DecimA Apud (JVlofios cedunt Epifi-

copis.

DecimA GrACortim diu 'fio. 210. Deformes sbufiu EcclefiA. 92,nbsp;Deorum fiubterrAreorum fAcrificiu

ApudSArmAtas.

Dêfcenfits Chrilii ud infernos. 12 0 ;

(jr 122.

Disbolus hominem decepit. Disbolum fi pœnitentiAm Ageret


-ocr page 322-

index. per Chrisium vtniatn con-fiqni.

ViaboU colloquium cum 5. tdMar-tino.

Diaconinon niflcoiugati, Q- in tna-trimoiiio 'viuentes conjecrantur apud Rußbs.

TyianaEphcflna.

J'jTcs humanHs-.tempUi hominis. 20. Exmcnia meridian a Rttjflrum 246nbsp;T)q Eartarorum.

22ies DominicHs curChridiianisflt facer.

E^tdarus Couarruuias Hiflgt;anit;.ic4 Eiifflrt Mffla Moflouttarum a La-tinorum.

Teignit as hominum in Deo eLl. ^4. Di liger e DeumyC“ proximum quid.

Dion.

Dijpenfationes é“ ordinationes Ec-ileflaflicas Ruflidejpiciunt. iqi.

Diu ort ta apud RuJfjsjrequentifima ejß-

Diuerfl Canones Mi/p:. J12. Dtuerfltas opinionum inter doctores non obeft'veritati. st.

Diuortia apud Rujfos crcberrima. 279-

Diuortia quomodofiant apud Ruf

fis.

Dolores Ecclefiahonorandi, 4^‘ ^uomodo.

Docirina Damonum eflprohiberez nuptias.

Doctores corda hondnum ftueaudi^ torum fiorum, non illuminant,nbsp;fid SS.

Doctores verinonextitulisfidfiu-ciibtss agnofiuntur.

DoctoresqaosRufifiquuntur. 2-0’ Dogmata CMonachorurn h.erctica.nbsp;164.

Dominicis diebus Rufii populofabulas prxlegunt.

Dorß dolorum medicina. Damon t ndè dicatur.

Duo potieriora pracepta Decalogi, de non concupfccndo male di-flunguntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;62.

Dtiodecima vltima Gracorum di iifloaRom.Ecil.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217.

DunafliKz Dltoia Litioniafluuius.

27D

2Slt;i.

24lt;l-

143-

E Ehrictatiimäla.nbsp;Ectlefï.i vrbi captxßmilu.nbsp;EccitßAy non John Pelrm habet fn)-t efl item ligundi flluendi.24.nbsp;Eoclefl^ Rornaru doilores non pro-fitcntnr

2 TO,

9^-

-ocr page 323-

I N D

ßtentur veritatem.

l.cclefiA nunc^uarfi aruit ImAgin 't-bta.

'Eccleftam GrACAm a RotnAfiA àAm-

KAtAm.

EccleßA Mofcorum orAdionttm do-rnui di^A.

EctlefiÀ Rom An Anon elt princess O' reclrix AliArum.

EccleßA PAtriATchAles in Orienten quAtuor.

Eccleßa Rom Ana obedient es no ß(»t veri ChrisÜAni.

EccleßArum ornAtm.

EcclcßAm dill Abßj^ ImAginibtfffutß 14^-ElcAnder,

Eleclorum TieiAnte Chrißi Aduentti apitd inferos crnciAttAs. 119^20.nbsp;Embectis LiuoniAfltnuus.

Enßferorum or do a quo, eoqnAndo inditutns.

Eptphsnius Cypri Effcopiis Im Agi. nef» eoncerpit.

EpiphAnita de ImAginib.

EpiphAf/ij Eleclio.

Epißopt doccAnt o'pefcAnt cues, no régnent.

EpißopiminiHri non Dornin ifunt.

149'

r :x:.

EpifeoporumApud Mofcos ernattts’. 172.

Epißoporumnouorttmmos. 204, Epißeopi Cyiofcorii 'villas c aß ra

poßident.

Epißopiplures in Moßtouiu. 170. Epißeopi 'vißtAtores.

Epißoporum vicArij officiAles a~ pud Aloßos.

Epifcoporum in Rußin uesiitus.227.. ErApni Rot er odArni teßtmonium de

Luthero.

Eraßmi RoterodAmi de Luthero iu^

ditium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16.17.

ErAßmus de MonArhis. 163. Er emit Ar u PrißorudßiplittA. 1Ó7.nbsp;Er em it a Prißi.

Eremit Arum eum MonAchis nulla

coÜAtio.

Eu An gelt Aß nofuißlntßripta quo-

mod.•verbum Dtuinurn potußet intelligi.

EuAngelieosnoneß^ehArctieos. jj. EttAngelium pœnitentîArn requirerenbsp;te'slAtur confßio Anguß An a ,nbsp;quomedo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;57.

EucbArißiHn defeclu 'vini Rußtßte

cs pomorurrt cclebrAnt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;191.

EitchAriHin panem quomodo Rußi conßecrent,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;231.


-ocr page 324-

Euangelium quibus t emporibus, diebus annunSlietur plebtaß-cer dot thus.

Fucharifitji vßus apud Ruthenos 26S.

Fucharißiaßacramentu pueris ex-hibetur.

Euer at it a.

Eußebij Tßcowcdießs^Antiochen-ßs dogmata.

E,utyehes.

Eutyehetis error.

Ex tmen ßacerdotum apud Äloßeos.

172.

Exempta varia de im agin ib. izS. Exeommunicationis ritus apudnbsp;Moßcos.

Execrationes creaturarum non eße prohibitas in verboDei. 1S3.

Exercitus Polontci commendatio. 2S3.

F

FuhuU de Chriflo obuiam faédo 3. ^JVLiriAmatri.

Fefi‘f' quatuor folemnia cum Roma nt Eccleßa celebrant Moßt 1S2.

Feßa Virginis afud CMoß cos.

Feßt Rußorum.

Furla quomodo apud RnJfospunU-

inde X.

tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tut!.

Fides mortua.

Fides in malis prsmißis nonßertie^ tur.

Fides à Gratis ad Romanos deriua-

ta.

Fides ßßuna nenßt, nonpoteß inde iußttia eße.

Filius Dei declarabit quinam ßnt orthodoxi,qni pro hareticis.ièg-Flaccius illyriius.

Fluuif Roßsrum.

Flau’an US m careereingulatur.202 Fraeißus Petrarcha de Eccleßa Romana (ß Roma.

Fr at rum Robemos'tim ßententia de deßcenß Chrißi ad tnßros. 123.nbsp;Fridericus Barbaroßa.nbsp;FruFlus coaPtx caßitatis.nbsp;Funebria cor. uiuia Rußrum.nbsp;Funerum ritusapud Etrtaros. 233.nbsp;Funerum ritus apudRußos. 243.nbsp;Funerum ceremonia apud Rußs.

233.

I4^gt;


G

Gangrenßs Rynodus permitit Racerdotibus coniugia.

Gardaotes nautarum Deus. Georgtus Caßtnder.

22S. 2iS.nbsp;146.

Georgq Sabini Elegiaad Rembum de


-ocr page 325-

INDEX.

deßderßcio capri, anguium


Cultli.

GentiliumieiuniA.

Geniciilariamp; xdorAre idem ejfe i4i’ Gilkertus CognAtui.

Gilbertui Genaebrardui. if. Gottid Orientalis.

Gottfiidfis yiterbienßs kq. Cradui confang. dr Affin, in connbsp;trahendis mdtrimon^s Apudnbsp;CMofcos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iff.

Craduspxnitentix, dxfatisfA^io-nummodi npudC^foßhos. 1^0. Grdci lenuenßum Auxilio imperium recuperAnt a LAtinis. 214.

Grdci mend Aces dfßuperßitioß. 6. Grdci quAÜA Aducrfiis Rom An Amnbsp;RcclefiAmedideritnt. 220.nbsp;Gramp;corum diuißo a Rom Anis primA.


Iff.

GrACdfides.

GrAciduodeciesA Rom aha EccleßA deßecerunt.

GrdciÀ GaIHs dr Venetis viSii Im

perium Amittunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;214-

GrAci Spmbolum LAtiniimßußipi unt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2if.


GrAciA deßecit a PApA RomAno. 211. GrACA EccleßiA concédant iAcerdo-tibiis coniugium.nbsp;Groffiss Polonictis.

GuicciArditius de L uthero. çi GtiilelmuA CArdinAlis zMutinenßsnbsp;2Ç2.

GymnAßum nullamper tot Am Moß couiAmeß.

H

HArdtiicus Bremenßum Epicopat 274.

HaßncAmpius.

HAreticus quii hodie d)quot;

108.

HAretici ch Ar it At em non hAbent. 218.

HAretici humilitAtem non hAbent. 218.

HAreticißripttiras deprAUAnt. 61.

HAreßes in PoloniA prAßertim Ebio-niticA.

HAreßes in Eccleßd Chrißißemper ßuiffe.

HAreticusquisnAm.

Helpis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ziA.

HelcheßiitA. ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijti

HAluetiorum de ieiunÿsßententia.

104.

Henricusßptimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;114,

HermAnus PAtriArchd ConßAnti-nopolitAnus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;129.

Hißoridde K^bgdro. 128

Rr


-ocr page 326-

TN D E X.


U'fiorta Trip-tr de (^onAchis.163. tl'jioria. bellt CMoJ'couitici adoii-u,^ ded^Hii die is laniiarif Ar.nbsp;IS^2.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;273.

HiwicidifpæKinjtudRulfis. 2 i7. ^!3rnines quales nutum fint. 4p.nbsp;lijmrnetn operibut JliluArl Mofihinbsp;contendunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3S.

HofM Canontcas SaterdotesRufiici non dtiunt.

JiorologfifictothericisRufii tarent.

Uyero Siracufiuiits.

293.

I

tacobi ^7 Pauli Conciliatto

de ope-

ram iufificatione.

3^.

Jacobus Sptnula.

14J.

Iconornachi.

207.


leiuniA Chrfii.tnorumy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ó.

Je tunt um duplex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6.

leiuniu in nbßinenttA confiflere. 6. leiuntj quAdragtßfnalis ten/pus À

Afofiis rehgtofie objèruAtur 17p. Jet uni A iuxtu cOffinJùn/ AugufiAnA


coafiifiionis.

JeiuntatuxtA Sohemorum Apol/gi-am.

Jeiunioram tempora ^ua Afojli ob-firuaat,


leiuMOKuni 'uariafieetes apudAfofi cos.

Je’itnium Pctri.

leiunjum D vh'ginti.

leiunium Pb'ltppi.

leiuniortim fi.'e'^tei.

Jeruniorum ifim.

leiunia Turcatunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- lei-.

leiunia apud RufiuS cr(berrtn2a.24t ifiiitix Cornutt ^uo auciore prodie~nbsp;rint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tPJ.

Jefiuitx Tartaros ad ßdem Chrifiia-namionuertere debebant. 2S2.-lefiuitis Rex Polonta tetnplum Rulo-tia extruit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^2

Jefiuita herba mala cito crefictnttt, 166.

lefuitarumpatroni nbsp;nbsp;promotordts^

166.

lefuitarum conattts.

J.fint arum hyp oen fi s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 'JóiJ.

idololatrapuntta.

Ignu perpetuus in Samogitia fi ut apud Perfias Orymafida. 2ât.

J/idt/lgentta Alofiorum. 1S.2. intetuniys Rufit ctiamptfieihus notinbsp;•vefiuntur.

Jn qutbus Rufiià Romana EccLtfii drfiideant.

lü main promifits refiinde /dafides.


-ocr page 327-

index.


jSo.

Interceßio SanSîortim amp; ^^oßo-lorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ng.

lohan. N^ieUuas.

loannes Faber.

loanees Papx'uniuerfilts ùtulum vßtrfat.

îoannesde Rupefiißh predixït Monachat fis interitum.

loamp;nnes Zamoßiua. loonnes Rochizananbsp;concionator.

JodocfuChlkhtouens lodocftsDecws.nbsp;Jo. G^albertus.

id 4. Bohemorum

94-. itf.

239 •

Imagines ludai non adorarunt. Imagines JJei Fontißcyperdüt.

Imagines ejß idola. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;133.

Imago Idolum idemfunt. . Imago B. C^'Iaria in Moßcouiaßon.nbsp;tefaFia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jzg.

Imaginum differentia, izgamp; J3o. Imagines cur non adoranda. y.nbsp;Imagines nulla in templis Chrißianbsp;' nor um aliaust fictilis poß chri-ßumnatamfuerunt.

Imaginum origo a Sera ch.

¦ Imaninibtts Eccleßa nun quam ca-rZft.

Imaginum cultus apudMffos.iSo,

Imaginum caufa.

Imaginum origo.

Imago Florenttna.

Jmagsnum 'ufus in fcripturu nuf. quameßinterdiFlus. 1^1.nbsp;Imagines Diuina.

Imagines quales Rußi venerenttir hg.

Imaginum'ueneratio. t2S, Imaginum abußfs quando treuerii.nbsp;146.

Imperator Papa equifi.

Imperium ex Oriente in Occidente redit.

Imper at ores ïikovoa«X°* amp; quidam . alqpq homines.

Impoßtio nianuum fol’is Epißcopds cone edit ur apud Moßcos.

Immerßo trina, t inFl io, nbsp;nbsp;aßertio

apud Moßcos indiffèrent, igd.

Indoclagarrulitate nthildiffrctliüt t^t.

Inßamesquidicantur.

Inßormaf^ materiaBaptißmiRußi ab Eccleßa dißrepant,

Inßernus.

Inßnite calamitatesfiibito Moßeum obruunt.

InterccßionesßanFlorum non eßßei-•nancs.

Rr i


-ocr page 328-

INDEX.

Inuoeatio SunEiorum fpecies idolo-datriii prÆCtpua. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lug.

Irene tmfia, Regina.

jßodorus CMetrofolitA Ktouienßi à Rußts indigne exceptus. iS6.

ißdori canon.

ißdortti.

jßdorus CMetropolitanui Rußix, 230.

Ifrdélit ica, Romana Eccleßa col-latio

lier Sabbathi. nbsp;nbsp;nbsp;'

Indaorum Sententia de miraculia Xjhrißi.

ludaa Taddatu.

lußicia aliéna nobis adfalutem opus ijß.

lußifer Chrifium ab or co liber at i. iij.

lußificatio hominis coram Tgt;eo. 2. K

Kiotiiaßdes Metropolitani Rußici. 22S.

L

Lateis nulla datur foteßasin fraß byteros animaduertendi afudnbsp;CMoßos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji.

LambertusiMßaßnburgenßs. is. Latina Ecclefia errores. 221.nbsp;Latina Eccleßa verßtißima. lt;iS.

Laurentiiss Cißouius Anobaftißa-ruminRolonta Suferintendens, 2lt;)6.

Leo Pontifex cur Indulgentias in

Germania fromulgarit. ft Leges. indicia Ruffarum. 24J.nbsp;Leonardas Chiefs.

Leofol'u vMrmeniorum metrofol’ts eß.

Lex Mor alls ferf etua eß. 34. Legis Morales de^nitio.

Chrißiani a Lege liberatilyuomodo

^quatenus.

Libert arbitrq homo ßcundum

Mofihos.

Libo Dux Italas a quo Liuones efquot;

Liuonia.

Libri S. ßriftura quibus Rußi tuntur.

Litera Lutheri ad Maguntinum

Cardinalem.

Liuonia vndedilfa.

Liuones qaando adchrißianam re-

Itgionemfnt conuerf. 2J4. Liuonia ad Regem Stefhanum gra-tiarum aHio. 2(fi. 2g2 . 2^3.nbsp;294. 2gs.

Liuoniamrecif it Polonia RexSte-fhanas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2jf.

Liuonum frimas conctonAtor.2j3.

Li-


-ocr page 329-

I N D

Liuonia cleßript'io.

Liagii^ in Liuuma diuerßi quin^ ^73-

LiuoniA cittititesprintAriA q^UAtuor

LiHanixßuu^.

Ltbrorum EuAngelij venerAtio a-

Jgt;ud Rußos.

LtnguA pAtrtA Apud RuJfosfAcrApe-rAguntur.

Loyolas Hi/jfAnus lefuttArnnt pri-läy.

J3Ó. I3i.

I2p amp; 134. 247-246.

I4-U.

mnsAuSîor. Lucas non fuit piîlor.nbsp;Lucidus.nbsp;Luca piifurA.nbsp;Ludi Rujjorunt.nbsp;quot;Luis CAflrcnfs medicAtio.nbsp;Lutherus.nbsp;Lut her us À cjuo vocAtusnbsp;Lutherus non corrupit do^rinamnbsp;ehrt ft I-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16

Oflendit vitia Rom. Eccl. ibidem repurgAt doSirinam.

Lutherus coAclus repurgAuit do-

HrinAm

Lutherus epuAta praßiterit hife fe-

Culis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I'2-4-amp;I2f.

Lutheru Monachiproduxerut. 16y, LutherusDecretÄles comburit. qq.nbsp;Lut heri Etymon.


E X.


LutherianiEpißopi an reBe fty legitime vocAti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20.

Luth. vbinAtus quibusparent. 14.

quo tempore mortuus. 13. Lutheriani a Catholica Ecclefia nonbsp;defecerunt.

Latinam Eccleßam À CatholicAdi-ßtßijje.

L utheri duo magna peccata. 17, Lutherus defeipfo ad Regem Anglta

Lutheriani truculenti. ip. Lydarum templum ab Apoßolis co.nbsp;ditum.

LyturgiaMofcouitarum. 173. Liturgia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107. no.

LiturgiaMoßorum.

Liturgia Boh emica Mofcouiti-ca collât io.

cjïîacedonius.

(Jitar coppt lus Deus magnatu.267. tJ7\4.agißri nomen lt;^lßerto Mar-chioni Brandeburgico in Prußianbsp;ademt um.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;273.

(.Meinardus a Zigenberg primus Liuonumconcionator. 273.

Malaconfiliamutanda. 160., TAaqueda Regina AEthiopum. ó.nbsp;Marta virgo, nulla fua dignttatCy

3


-ocr page 330-

I N D

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l)iuinAesiEleUa. ij.

amp;S4.

f^itriAheata.qaiacredidit. i^. lt;J^Ï.Arîx. Virginis veneratio. 42.nbsp;eiufdem inuoatio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4j.

Per Afariam T)eo nos réconciliât os eJJè.A4ofciptttane.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4Z.

tATsriaob^t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijj.

CAlAriâtnediAtrix Çilutishomind.

tur.

AiAruimAgoinPoloniA. 136. CMariALorettAnA.

CMArix Virginis reuerentia Apud

Aiofcos.

i^ArtionitA.

tJ^^ArtintisPielfiius. io. UMaJJaus de indulgentijs, Luther o.

tj\îAriAcurvirgo,^ muiter dicA-tJiîAtrimonium duo dirimunt tA-

tàm.

t^PAtrimoniAMofcorum.

t^tAtrimon^ contrAhendi rAtio a-fud RuJJos.

CMAtthias Adiechouienfis. i4t. ^ÏAtrimoniorum contrAhendorunbsp;mosapud Rujjos.

ALAtrimonio SAcerdotibus interdi-

Unm.

E X. .

sAMArinuSi

CAledsd.

CAledicAmentunt Anodjnitmgt;.^con-.

trAdorß'dolores.

f^tLemoriASantiorum. 43. CMemoriAm Christtßeri nonpojjt

Abß^Liturgis. MerccspiorumgrAtuitA.nbsp;tS^îeritA n oPirA Dei donA.

3S.

CMciropolttAniRußiA quomodo e-ligAntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;226.

CAletropolitAnusRußA^ Mo[co-uiAolimvnusfuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

tJrLetropolitA, \jArchiepißopii E“ pißopi,lt;^bbAtes,AionAchi cAftr^nbsp;nibusperpetuoAbilinet inMoß-couiA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;22'7\

LALichAlo LitUAKUs.

(Jülinißrorum EuAngelicorum officium.

CMiJße S.Georgÿ Apud Mbßcos de‘‘ uotio mAximA^

fJ^tißßnt vnicAnt in die Rufi celet bran/.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jq4'

CMifiio Filß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43:4 6 ‘

C^îtffapro ^uACttm^ neceßtate^» 112,

ej^fifîa quomodo peraaantuf Apttd Rufios.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 2)Oi

tJ^irAculafalfA adlt;puidfiAnt\^39‘ Miracttl^


-ocr page 331-

î N D

tMirniula. Ethnùxaiidala eduA.

Afî^r/icttU cur bidienon fiant. 6.j2. ulum adfpuL bruni ^^b-diiiis Sergù.

diiirACulat^un hidießunt in nojtris Ecclefiu.

tJ^-raculafalfiEcci'eßit quantum \naceant.

ty^i(ßlt;7iito»esdiuerß. 112. ^..^anachimendicantes. 164.nbsp;tJM.jnichi.tta intcritui. 164.nbsp;iJMinaLhi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(gt;.

iJMinathi ^xores duxcrunt. is3. Mjnacharum varif ordinetßtbin-de ex ogitati.

Jüonaibuf bombarda inuentor.iôs tMonialibtis apud Mofeos nuberenbsp;denegitum.

tS^îmarbi nonßunt cibo digni ié3. tJdjttatbt tn India ojxores habent,nbsp;^laborant.

ty\Æonaehorum impudentia impu-ht Luiherum vtfcriberet cbtra Jndulgentiaa.

j^'lonacbJrum Prifeorum d’ßci^lina quomododegenerarit, 1(17.

JPtonaib: Pr'ßl.

•S^ionaiboi uni in Rußia dißiffma, £27.

E X.

ÄPonaebis vxoyes durtrt non ton--cediturafiud Mafios.

Monacborum'veterum'vtcîus 16j-Monafiica vitaaMhores ApjjioloS Mofieiafiomniat,

Monet a Rujfirum.

Monißertum non ^rncul ab vrbe

Mofirouia 330. fiatrum Rafiilif /elagni.

Mo 'tuorumßatw ante Cbrtßunt nat umfècundum Maß. os. 36.nbsp;Mofiorum Romanorum inion-ficratione Sacramenti dijfinßo-\S2.

Mafia deteßantur Idolorum cultfi. J27.

Mojebiquamodo cxcifitant Latinit Ect Itfia homines.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;60.

Cur Mofii eX’Piiment SanEtos mor tuoseffiinuocandos. 124.

Mfici fiilaces libidinofi. léi. Mafiiti fieruertitficnpturas. 47-Mjfiborurn gt;eiunia tnpliaa. 133,nbsp;Mßouix amplitudo.

Ml fi tes tn ab dit a fieluncarum detruditur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2S6.

Mofichicrudelitas.

A4oJ. ha rü de ieiumofint en t ia ÿS-Mofiorum viaa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;64.

Mofiouia Arcbiefiefi“ Fp:fi^:ofi 22 Rr 4


-ocr page 332-

Mofcu^ CDgîiur pAcem petere. 2S4.-Alofcielatfts Animus.

Mofci GrAcisßmilimi.

MofcouitArum eß- LAtinorum Mif-JxdißrepAntiA.

MoßcouitA quot;vtuntur pAne ßermen-tAtoinmißßA.

Jidoßi quomodo LiturptAm celebret

114.

MortMrum per Chrißum ex Ado UberAtio.

MoßouitA PAtrum decret A rAtA hAbent.

MoßcouitArum Archiepifcopißdes in vrbe MoßouiA.

MoßcouitArum Epißopi Archie-pißcopiin perpetuum Abeßu CAr-nium Abfiinent.

Moßcus ßias -uxores detrudit in MonaßeriA.

Moßchi ojßißAnPiorum mortuorum rj ener Ant ur.

APoßus cedit LiuoniA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^0.

APoßcufdecennAlempAcem Cum Rege P o lom A ßAcit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;290

Moßcus cone edit Polono plures ciui-


tAteS.

APoßcusfiliumßuumnecAt,

MoßusquAmdiu LiuontAtn tenue-

rit.

lt;Jp[oßouitAdubiA religion is, (ß rt‘ tuum AdArchiepißcopum re-liquos F^pißcopos deferunt. igo.nbsp;Moßci cur imAgines coUntj^j- quitnbsp;ßtAutor tAntißudq.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14^

Moßci quAmßperPiitiose de im Agir nibus quArAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14g.

MoßouiticiEißcopi omnes PAtriAt-chAmConßAntinopolitAnttmpro Archiepißcopo Agnouerunt. igt.nbsp;Moßi quomodo capitA Noui EePiA-menti disiinguAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6}.

A quo Moßcireligione ChrißiAnAtn Acceperint.

MoßcouitAgloriAntur quod Acceperint ßdem ChriPÜAnAm Ab Apollo lo S. Andreu.

MoßcouitA quo teporefidem Christ an Amr ccep er int.

Moßci in colendk imuginibusßuper-Piitioß.

Moßcifultra in imuginum prAßdio conßdut, in expugnutione eußrinbsp;Vtelcoluco.

Moßchorum Ingenium. ¦ loi. Moßchorum Principis ieiuniu. 102.nbsp;APoßhi EyrAnnita

Eilius Moßchiputrem défendit .102. Mßhusfilium propriii eccidit. 102.nbsp;Moßchustrecentosc'Aptiuos Polonosnbsp;nobiles


-ocr page 333-

index.

vol îles in ar ce Isborg inter emit.

J02.

Mulieres RuJTtex bibula.

gt;49.


2\r

Pi ab ides. Piaianenßs.

JU eß or ij error. 2(eßorius.nbsp;Plicena Synodus.

394. 2S0.nbsp;20[^nbsp;Ij-293.nbsp;micena Synodi décréta Mofeoaita.nbsp;ampleÓittntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;179.

'Hicolaum Mofeipre caterts fanHis cobftntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;183.

'tdicolai Hemminq^ encomitint 146. Non vßa ,ßd abußa rerum a Deonbsp;creatorumprohibitui. 161.nbsp;Idouogardiant quomodo Mofchmnbsp;occuparit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;288.

'NonaGracorumdiuißo. 209. Jioßrumßculum fa^ltßimum. 724.nbsp;î^uptiofficundas tertiai Rußtnbsp;non concedunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(gt;7.

Nuptiarumritui apud Rußas. 242. jtjuptiarum rittts apud Samopit annbsp;26Ï.

^duduißanidus adorandtu. 242.

Q

Mari».

J27. 2^3.nbsp;2c3.

Gblatio ad imagines. Occopirnua Deugt;s.

G^aua Synodus.

Oleo chrißmate in Rapiißno in-fantum nttuntur Moßi. jyü. Oecolampady de Luthero iuditiu tfnbsp;G per a quib, Deits honore afficitur 3.nbsp;Gpera precedent ia iußißcationemnbsp;44.^5'7.

Opinio Rußornm de animabttc 232. Oppidum Anglia Luther’ii»ort. 16.nbsp;Ordinatio Minißrorü Ruangelÿ. 7.nbsp;Ordinandi conßrmandi praiby~nbsp;teres apud fJMoßcos ratio. 271.nbsp;Ordo Monaßieus edidit miracuUnbsp;nonApoßoli.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;233.

Ordo Teutonicus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;274.

Origo fiatrun» 'Bohemorum gt; quos Ricardos vocanK

Orens Moßd Adtts. Oßrouia capta.

P

Palmas conßerant Moßi.

ii3.

23

Pane azimo iriCoena vturitur Rußi 237.

Panis Eucharißia apudRußos qualité ^quomodo formctur ér di-uidatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J 72.

Panem Similagineum pro bellanti., bftspußi in corpus chrßi eonß-St


-ocr page 334-

. franf

Tunefirjrentato non azymo Ruß in Euch Ar ißÎA 'vluntur.

cur.

TAnem EuchArißiA Apud Rujjos mu-

- Ueres onficiunt.

PApARomAfitts eß hAreticus. \SS. Rap A Romani nomen Rußiexecran-tur.

Rap A excomunicAtur a Diofcero 20^. Rap A legAtns ^uomodoAMoßo tru-. But us.

Rap A de regno chrißi inßaurando non eß conßlendus.

Rapa Imperium A GrActs ad Germanos tranßulit.

Rapa Imperatore calcat pede.

RapAfunt terrors Imperatortbtts.

RapA etjuifo Imperator.

paritßlium.

Rapaexpetitfeßadorari.14^.

Räphunty diElum.

Rargmts Deus tonitruum.

Rar ent alia Samogitarum.

Partes cateihifmi,

Ratribus^uatenus credendunt. 2S. Ratrum authoritsu non eß ßmiiisnbsp;K^poii.

hs^uatenttseredendttm

^^omodobnitandt.

RatriarehalA Ec c Iß a in Ortete quatuor.

Patrunt Authoritas. S24-tatrum authorit'os non aquiualet authoritati Apoßolorum S24.

Pairini adbibentur Baptißnoapud CMoßos.

Pair um décréta Mofcouita in du-bium non vacant. ¦

Rauperum rationemhabent Moßi. ySi.

Phalarir

Pharißeus publicanus Luc. iS.

JO}.

Pharißicainßituta.

Photius hareticfts.

Philo deEremitis.

PedesPapAoßculantur Reges éfRe-•fina.

Peibaslacus.

Pecuniaindulgentiarum in mulit-bremlibidinemconuerßa. $2. Pelagiani.

Perßcutionesßatrurn Rohemorum. 46.

Perßdia Moßcouiticorum Ducuni. ’ 233.

PergrubitssDeus.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;273.

Rergrtibio quando nbsp;nbsp;quomodoßa-

erißitnt



-ocr page 335-

ïN n

'tfißctitl Berußt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25 S.

^ermiuum t^uomodo poßt^eat Mß eus.

^eregrinatiofiei ad ßanchs J^oßi inflituunt.

Betrui Apaß. mortuuifcripßt. 304.. ^etruifignificat 'Eccleßiiim. 24.nbsp;fetrum car Chrißus ter compcUet.

Betrus negaturßdüRomane Anti-ßes EccLmilititis caput. iSj.

Berfecutio Chrißianorum in Bohemia.

’Piluitm é' Plutuiidemßunt. 23S. Bleßcouia oppugn at a

Blettenbcrgiui.

Bolocia Lituanie iterum adtungi-tur

Tocelus'Deus inferni. 2sS. BoccolasDeus aèriorum Spirituumnbsp;. 2S9.

Buißatw lucerum ToeUs. 259. Bolotiantquomodo Mofcuaceperit.nbsp;aSS.

Polonicorum Regum pretipuorum nomina.-

Bolydofus Vergiliuf de monacho-rum dißiplina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;là g.

Bolidorns Bergilitade Euangelieii', ¦^9'

Pontißcq imagines quot;D ei dißerdutsit

Bontificem Romanum pro vicario

ChrißiMoßiagnoßunt. 1^2. Pontifex Romantts legatum mißtnbsp;ad Polonia Regem, qui cum ipfinbsp;ageret de pace cum Moßo facbnbsp;endanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aSy,

Boß edits. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!ƒ.

Brecandi ratio apud ChrißianoS. 7. Brxparatio ad SacrdSynaxin. 17S.nbsp;Pracepta de ieiunio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;106.

Breccpta etiam non ßripta obßr^ uanda.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;àà. é‘73~

Prima diuißo Cracorum à Roman« 199.

Procopius Lupatifts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I39.

Propoßtiones de in duigen ijs. S6, Pro imaginum ajßrfione adpontifianbsp;ciorum argumenta, i4à^nbsp;Brußia quado regno Polonicoßt ad~

ieBla.

16a.

Pfalmos Dauidis Rußt iituentüti.

tradunt.

2-t-l.

Pueris quomodo Euch'arißid exhi-

beant.

Pugnaad Socolum.

Pugna ad Turopecium.

Purgatorium Rußt ntgant.

»

fg’ 196.


-ocr page 336-

INDEX

RexPolonJA proficißitur tdobß-dendam Pkßouinm. 2^4-ReginAcœli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144

Regis PolonicifrAter priace^sTraH' jÿluAnÎA moritur. 2sS‘nbsp;Reges Regia A oßulAntur fedesnbsp;PapA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i49gt;

Religio ChrißiAnA hAreßs appelU-tur.

Regnum C^doßcouiticam quam late pateat.

Regiones ditioais CMoßouitica. 6g. Regum Adoratio.

Reliq^uias. caticis Spants Rußi ajjer-uant.

Ritus porrigendi Sacramenti C«nA apud Rujjos..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t2g.

Ritus baptizaadi apud Ruthenos^.

Robertus Gagninus. Rex'Wladißius lagello..nbsp;Rezihorcaßs.nbsp;Rohita..

R ohita elogium^

Purgitorÿopinioaem Faberßfi pro-bare 'velle putat. etiam apud Moßcosejß,.

^^omodo Chrißusßt mediator 118 ^.wg.

J^^ndo ceperit reformare Ecclefi-am Lutherus.

^ua a quibus iaßitut:Ceena Do -minicaßatadielda.

^^ndoßt aDontinopoteßas data ßcerdotibus.

^^ntam fibi pontißces Romani authoritatemarro^t.

Quatuor conciliaprincipalia. ,^0 ritu ordiaem ficerdotes igS..nbsp;^uàdamnentur..

^wdßt Deus alienus. ^^arta Cracorum. diuißo.,nbsp;^^wnta Graeorum diuißo.nbsp;^wnta Syaodus.

14^.

20S^

Zu 6,

ß^artu conßanguinitatis gradum in fontrahendis matrimanipsnbsp;Rußt non attingunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2g0.

^c^modo. Petrus nbsp;Angelus in A-

pQcai.noluerint adorari. vt.

jr.

250. ji. 12.

16g.. R ont a omnis impietatisßentina. 84.nbsp;Roma Occident alts Babylon. g4‘nbsp;^uomodo cu Patre amp; Filio,^ SS.. Romanorum Pontißcum praßmp-•vnum ßmus^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 g.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio,^ arrogantia.

R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rontanuntimperium à Deo coßitu-

Rakaquidßgaißcet^atthy. óa. tum^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no.

Rämantti

-ocr page 337-

I N D

KomoMACum JjrAelitica. Eccleßa col-latio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70..

EomAni .Imperatores^ igmuiores^

2Q4-

KowAni ImperAtoresbellicoß. 294 EowAnum Fontificem vt I’etrißic-cejjorçm agnoßunt ^Ioß:i. 17i\,nbsp;tiomAni Epßopi non ßint Chriflinbsp;K^poflûlorumßccejßres. jS S.

RontAno pontißci omnes ficerdotes tot ins or bis ChrifitAnißubfint .212nbsp;RomASodomAamp; BAbylon. j6o.nbsp;Ritßoru ßicerdotes inperpetUA.vi-uunt AfotiA. 241. 242^nbsp;Rußi 'vinum Adußd copiose bibnntnbsp;amp; cur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;241.

Rußt in Acießipßs communicAnt.

J9I'

RttßicA fides. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67.

Rußorumerrores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;222..

Rußt libris ^‘ßriptispAtrum LAti-nA EccleßA ßdent non habent..

iSff.


Rußi quAtentis GrACoru do^orum ßriptArecipiAnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1S9.


Rußtduas Aut tres guttM 'viniim-mißent AquA calidA quAdo CœnA Domini AdminißrAntur. jqi.

Rußi quibns inßrumentis Mußces dele^entur.-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^49.


E X.

Rtißorum vi^us.

Ruthenorum leiuntAtn. 26y. Rutheni chrißiAni quAndo fAlIi.

22^.

Rutheni Regi PttlontA hodießbieUi pArtim LutherAnipArtim Zuin-liAni fint.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;224.

Rußi non nißde caUcc AquA euApo-rAntis bibunt qiiußdo CxnAm perAgunt SAcrAm^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T92..

Rußrum progenitor CzAr'Wlodi-mirttspnmus ,hAptißno tnitiu-

tur.

Rußt fornicAtionem ßmplicem dZ “vfirAmnon cscißimAnt eße pec~nbsp;CAtum mortAle.

RußiquAlesßntergA hoßites. 24^.^ Rußrum 'ueßitus.

Rußi nonßtnt de regno Dei. 1S7 Rußrum erronei Articuli. 1S7..nbsp;Rußi GrAcis pertinAciores Aduerßts

EccleßAm.

Rußfvnde ddii

RoßiquAßdifierß.

Rußi cum Grzcis confientiunt. 27 Rußi RizAiitinum potißcemAgnoJI

cunt.

Rußi dupliccm hubent EuchArißL

Am.

RußiintegrA EuchArißiA 'vtuntur,.

2iS..


-ocr page 338-

INDEX.

Rußietrtiam vxortmvîroducere xgreÿt^UAriAm ornaino tio concédante

Rußarttfnprecesjgt;ublici!t tijS. Rußt quo modo mißus celeb rit. 2iS,nbsp;Rußorumludi.

Rußi 'venutores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2‘1^3.

Rußi concionatores non habet.z^Oe Rußi tintinabulis fopulum äd ß.

cr.'i 'vocAnt.

Rujßortimßmmadeuotio. 2^7. Rußipertinaciß. ßchißmatici. 1S4.nbsp;Rußi ehr ißtAnißnguinisßtientißnbsp;ßnü.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i3s.

Rußtxmetropolitantü in LitUAniu eligitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;226.

Rußt Sacramentum in az.^mis non conßecrant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipo.

Rußt Cociliorum decret a ßernunt.

190.

Rußi baptißant in aqua acida ex-freßadeßccopomorum. lÿi.

S

5. Anäreäi diciturin Rußiaeßc^ quomodo eb venerit.

SabeÜicus.

SacerdotesRAoßorum ante amp; poß telebrationem Mißaa concubt-

tum 'üxorum vna neUe prohl* bentur.

Sacerdotum or dimt io apud C^•^of¦¦ cos.

Sacerdetes in Indiaßint 'uxorath 163.

Sacerdotum vitiapropria. 148. Sacramentum poß conßecrationettt.

in ar A S. Nicolai reponunt Ruß-ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2}tt.

Sacerdotis in celcbratione (JAißa hab it Ui apud Moßos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17 f.

Sacerdotes Moßcorum vnde •viuit älanturenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;172.

Sacerdotum in Rußiahabitue.228-Sacerdotum régula apud Rußbs. 228.

Sacerdotes Rußßiigratiores quißnt 240.

Sacerdotes Ruthenici 'üXores habens

Sacerdotibut licet ducere vxores quales.

Sacerdotum authoritas.

Sacrament a Rußi contemnunt.iÿo. Sacramentü Rußi nuüum honoremnbsp;exhibent.

Sacrißcq capri ritus.

Sacrament um pro infirmu Rußi in die Ccena Domini coßecrant.ipit


-ocr page 339-

IN DEX.

Sacretmenta Sept cm Maßt credunt iSi.

Sicrißcitimcupri. ^unguium ctil-tui ApudSarmutas. 257

San^iotpro nobis apud Tgt;eum in-tercedere Mofcicredunt. jSj.

Sin^inonfuntinuocandi. J09. Ssnüi peccant.

Sanctorum iuflicia.

San^ic^uid impetrarintßis inter-ceßtonibtts.

SanPîi honorandi.

San^inihilperfc ßdgrattant Dei agunt.

Sat^i nonßatisfecerunt voluntati Diaina

Sarmatia Europea deßriptio per K^lexandru Guagninum. 103.nbsp;Satisfacîionumniodi apudMofcos.nbsp;jio.

Scarga odium in Lutheranos. 224. Scarga conßuit concienatores Eua-

gcitcos.

ScholaRuJforum.

Scheol.

Schytanomenleßi adorant. 232. Scriptura Diuina abßlutam 'viue-dirationemtradtt.

Sec un da Gracorum diuißo. 201.


Secundum praceptum de non ada-tandis faciendis imaginibtts per per am omittitur. 62.nbsp;Seculum noßrum famp;bulis deleHfa.

tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JÎ4.

SedesRußici metrepoUtaniKiouia.

22s.


Septe Sacrament a conßtentur Meßt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J S I.

Septem gener alia cocilia Rußt tantum ample Guntur cat era pro hxreticishabent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;223.


Septima Gracorum diuißo, 207. Sepulturaritus apudRußos. [ I97nbsp;Sergi) Abbat isfipuh hr um.

Sergij Abbat is miraculum.

SerpentesfamtUares Rußi domia-lunti

Serpentum culttss apud Lituanos


drSetmogitas.

Serut macipia quomodoa Rußis dominis tradlantur.

Seruttsfiruorum Dei Papa.

Sexta Synodus.

Sexta Gracorum diuißo.


Sigipnundi Regis Polonit pruden-tiainadminißrando bello. zSi. Sigißnundus Polonia Rex Magt-ßrum or dints TeutoniciinPrußnbsp;ßa ßium ßipendiarium fecit^nbsp;273-

Ss 4


-ocr page 340-

SigKamCracis tMoJci contrAhofles in acte gerant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jSj,

Sinus Abra£,

Simonia apadRuJpis non ^rohi-hita.

Sf/iritus. S . a Filionon procedere car Rußt dicant.

SS. a filo Pâtre Procedere ßcut CrAci (jMofii credunt. 1S2.

S. CMartini cam diabolo cotlocpai~ am.

S^olenfciim auandoa, z^ofeo cap-turn.

S. ' Piicolaus perctpu^ apad Rufifis, dx CMoficos colitar. 22p.nbsp;Solafiidenos iuPiificari. jj.nbsp;Solon ter in menfie cam mulierihusnbsp;congrediendam volait tantum.nbsp;jlt;gt;6.

Solitus GäUicits Solas Toeas inuotandtts.nbsp;Sonetii.

Sdrtilegi Rufifirum Ritrty diSii.iôi. Sortiùrn ratio quibus firatres Bohe-mivfifitnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pö.

Sortes tßipofilolorum. çô. Spirititalis cognâtlo in tontrahen-dis matrimonijt obfieruatur.ijj.nbsp;Spitkon ïórdanus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2ßo.

Sponfilium ritus apud Rufios. 2 jt.

t9.

Sponfos c^aomodo Tararifipeliani ^S3-

Sponfie a Raßisrapiuntper cognatos ‘ fiponß.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;242 F

Statua Jeßu dp bermoroiß^. ijs. Statua nallxfidߣia imaginesfiantnbsp;in Rußia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^p.

. Statura forma corporam num in Rußia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 24p.

Starodabu c^uomodö in poteßatenr t^ofici V ener it.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aSS't

Sadini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'¦'2^'Sz

Sudini capra litant fip eßtemodoF a^S.

Superßitio CMlofeoru delmaghmtnr inyuißtione.

Succinumvbicolligatur. aySr Summaßdei Rußtest. 'nbsp;Summa indulgenliarum. '' ' ‘sfi:nbsp;Surius de Lut hero.

Si»atoPiauus Dux LPouofiodianùs: S2.

Symulacra nuda apud Tartdri^ 251.

Sy mb 0 Ium __ Apoßdorum Altana il tum vetbis irtirnutatumpuerds^nbsp;Rußt docent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24}^

Sdnßdus Cangrtnßs ßacerdotilut côneedit vxores.

Synodus îiieeena.

iot'.

Sjnodui

-ocr page 341-

INDEX.

Sy nodus Epheßna LyflricA^ 202. Synodales litem.

Synodus Lifnicenßs.

Syr iß lex,

t

Tartars (^rißianam religionem aß

fernantuf.

Tartarorum Religioir

Tart ar or ump opuit.

Tartars.

Tartarorum vicitas.

Tartars poligami.

Tartarorum lingua qualii. nbsp;nbsp;2y2 t ~

Tart ar arum Dq.

Tauricenfes.

Tcmpla Rußorum lignea,

Templum ißfeßculapq in Epidauro.

I?!. Tetzeliut.nbsp;Tertia Gracorum diuißo.

Tsmothasuhareticus.

Traditiones humana ßruanda. 6é. 7?.

Traditiones humana.

Trinaimmerßone,amp; tinElione.ra-roautem aßerßone in Raptißno vtuntur erfaßt.

Trina immerßu

Turcamp; Aßam minorem 'vaßant.ziS Tyrannorii vis potetia humantsnbsp;eorporihfts Similis. 294.

-- r

Varda,

Varßuiana comitia.

Vbiquitas Corporis chrißi.

Veneratio Calicis.

Velicolticenßs expeditie.

Venenumjn Sacrameto porreüum.

• 114-

Veronica imago.

VnElionem extremam retinent Moßei.

Veßes ßicerdotum Rußieorum qtta-lesßnt.

Veßitus Rttßici ßxcerdot 'is quando .vult celebrareßacra.

Vilna 30.templa habet. 23p. ytpinenus primas Magißer Teuto-nicus iu Liuonia. 274.nbsp;Vinum adttiiitm à Rußis largßtmenbsp;bibitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;243.

Vitalianus Rapa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf.

Vita tAAionaßiea ^.^poßoli autores ipß ehr iß US.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1$ 3 ¦

Virginitasnon ta virginum quam etiam mulierum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ƒ i.

Tt

-ocr page 342-

I N D E X.


Vincent^ Specttlttnthißoricitma^^, VndecimA Grxcorutn dtuißo. 21^.nbsp;VKtiui noui TeßAmenti Set^ueßernbsp;Chrißw.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lOQ.

FocAtto minißrom BuxngelicQrum i2I.

Volitile ocüdens apttd Rußßsgraui~: ter peccatnbsp;nbsp;nbsp;quomodo eiußnodi

peccatum exptetftr. . 194-. VotA caßitM tJdanAchorttm^nbsp;250.1$!.

VotA cAlibAttts amp; aUa in genere, 157.

Votorum prAUAricAtores qnomodo pttntAntnr 'a

pßu imAginnm infiriptttri^ non eH interdiäm..

VxorAti fuerunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FattkiA

\„yipoßoli.

WAldenß! Bohemi dicii PicArdt. 65.

'^Aldenßes tpuAndo ceperint. 21. ''N it eb ergo;

''Nilhelmtes Firßenherg 'vltimue

CM A giß er Liuonienßs. 275.

WlAdißAses lAgello.

Z

ZAgA epißopui AEtiop'iA.

ZApolctAm legAti mittuntftr depace vt trASent.


FINE

SQLl UEa GEOtlïdt.

-ocr page 343-

¦r-


o'iJsi'Afii'l itÄdiA'»* quot;-ƒ¦-• ¦

.IS, AïCxX'5lt;S^'i ûVrva^

-ÿuwx\\W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ -

•nsgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;,

a'^’i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cc'ii'è;'quot;

X.

¦'Z-f

Vi

rA'P', ' '

.Wgt;gt;Ur:

) ¦ ¦

-4: 7 ;

¦V

•,’i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W'S^mjsi'A '

”t ; 7 :-vÄ AAA'^'ihiviV \»i?îs ï^VîTl,

lt;v.i. ; :

‘ ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ . ' -¦ ' quot;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- i »lt;

...'lt; T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SAlvXt,''^

; v AV- :i ' ¦¦«

lt;¦, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â--- '¦quot;?¦

' V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3lt;

! ; /'¦ ;. '

' -.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦-•-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

'. ..' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-..X^’rî-.Àijî-.-.’¦

J', l.



.?•

J.

• s ¦ *gt; K?/ V:,'


'j;


-ocr page 344-

SPIRAE NEMETVM Ex officina Typographica Bcrnadi Albini.

Cio zo lxxxii.