Dit boek hoort bij de Coilectie Van Bucheli
Huybert van Bucheli (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Bucheli Collection
Huybert van Bucheli (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
E«ticlt;;c-ezr
;g5lt;-aaB^«clt;£lt;j
Mlt;lt;lt;^lt;3ia^lt;lt;trlt;r'lt;3
OtcÃZcSC
=. ^fesc^^cc.c^c^^^Mgr^; tf
«^OZïCi^^^g^
CANDI
G V N D E L S B» MI VS S.
VH RKprr MctWi;(/irniiMrX plicitioné i/iMt Catetbi/mù ^ecie quiJem perbrmem fy agt;tgufi4,uerint quoi tttiuet oddcifriaMt ^irilut ftuidt, fait Ittculentim cr tmpltnt, ^Mmfu^oribut nenfibWi imfortunif quorun dtin iniicoruitt ^rum rffîtgiMionibus tMiun n6ntxtortim,D, lotnnts BrmtiMi pmctplor na fkr in Cbrijiattolfif obferfmndut, fcripfiffet, non guident inboCfUt iideretur/ed ut bgberit iÃi,cn tutpriuaimufui tffepoffet in ÆÂ«Â» Ectlef^t ; Ini^ ^uum rgo ntut apudunum nîterwn delitefce» re,quod td mfdtorS itdificationein ufut fiiturS tr bttr«bar,tuigiltiniü curoui, biiud grawatim adnuS fibut (tiamift, quorum tune intererat q mtxinèt quumer ipft mecumeonfiderurtnt ,hunclibrîlü qutmlibtt rxiguutfion mmut tamê Eeck/jt pro» pituri(m,qu4nt ulû buiut uirifcnptit Qgifc!« ^«4 lt;14
ÃD LECTOREM;
fum tffscerit M bk poÃremit temp^ribut noÃth^ 0- ittNntaritttumacifoâr'mantm diÃgt;ar$itatef /tnUHcconintmoraretteiïem,cr meifiattdibia de cumulareyproÃik nS minut maté auditmi d^ if a qui apud Ldcedigmonios Alcidett laudlt;!dtiirus eritt, quem nemo adbuc uituperaffet. ConÃit rnim gud ti frcitnt bunc Autorem omnes uerè pif, quo te* quioreftcr magis propicios mtbi iudicet Ãiturof confido^qui me temeritatis citiufabfolu4nt,qu()i Plénum opuf tdiderim.Inbocuerô à quid pec to,quid tum {* modo ex boe meo peccatoudlitat tdiquu promanettfi non ad doctores cr magis ex ercitatof, quibut bîc nibil pnefcribitur, atfulteia ndrudiorescr meiÃmiles,quorum gratia bic ex plicandi modut ab ipfo autore conjcriptui efii quanquimmboc leiiuri Ãntetiamilli,nià me meaÃüitt opinio,cuim pofi non ad modumpcenitere poÃit. Vdfem Cbriflo bene,4 Kalend, Martiat, Anno
» J,
Calecbifnm
'CATE
C HIS M V S,
Qgr/h'o
Cuuis cs reh'gionisCâ
â R:e^onjio,
Sum Religiois Chrifti'anæ^
Quam ob caufamC'
. Quia credo in Icfum Chri/ ftum,amp; baptifatus fum in nomiz nelefu Chrifti.
DE BAPTISMO
Quid eft BaptifmusC
R.
Baptifmus eft Sacramentum, feu diuinû fignaculû, quo certo fignificat Deus Pater per Icfum Chriftum filium fuu cum Spirig
CATECHISMVS.
fanéto, qp Ãt ci,qui baptifatur, Deus propidus, ac remittat ipà peccata,gratuita dementia pro/ pter lefum Chriftum,amp; adoptet cum in filium,ac hæredem omni um coeleftium bonorum,
R P CIT A felumomtfcripturf,lt;luibüilnm tutio buiiu Sacnmenti probatitr»
K.
MatultLocutus eft leîus diP cipuîis fuis diccns ; Data eft mihi omnis poteftas in cÅlo in ter/ ra. Butes ergo docetc omnes gen tcSjbaptiiantes eos in nomine Pa tris Sé Fût} amp;nbsp;Spiritus fandi,dolt; fentes eosferuare OMNIA; quæ præcepi uobis.
Bt Mar.ult. Ite in mundu uni uerfum amp;nbsp;predicate Euangelion Otuni cre^tiirg^Q,üiaçdidern 84 baptifatus
CATECHrSMVS^ baptifatus fuerit, faluus eriuQui uero nó crediderit, côdemnabiî»
DE SYMBOLQ fidei ChriÃiM,
RECITA Symbplum fidch R.
Credo in Deû Patrem omni/ jpotentêjCreatorê cÅli amp;nbsp;tcrræJ Etin lefum Chnftum filiutn eius unicum Dominum noftrû,' Qui conceptus eft de Spiritu (an âOjNatus ex Maria uirgine,Pa(gt; fus fub PotioPilato, Crucifîxus,' Mortuus,amp; fepultus. Defccndic ad infcros.Tertia die refurrexit a mortuis, Afceditad coelos. Sedet ad dextram Dei Patris omnipo-* teniis. Inde uenturus eft ad iudiz candum uiuosSC mortuos.
Credo in Spurn f(ftm,Salt;ftarn a a in)
⢠CATECHfSMVS.
âEcclefiam Catholicam, Commii .nionem Sancftorum, Remifsio/ nem peccatorum,Carnis Refurz redionem,Ãt uitam æternam,
Râ
Qiiæ eft huius fidei utilitas^ ' R-
Hæc eftutih'tas eiâus, quod re mtor per âhanc fidcm coram De iuftus 8lt; fandus, propter Ie/ fum Chriftum,amp; quod per earn donatur mihi fpiritus orandi, 8^ inuocandi Deurn ut Patretn, 8d inftituendi uitam meam\ iuxta mandata Dei»
Qua orationc folcs Deum inz 'uocare»
R' ,r
Orationc Dominica J quam Chriftus nos docuit»
â RECIi
CATECHISM VS.
RECITA Orationem Do ininkam.
R.
Pater nofter,qui cs inccelis; Sanclificetur nomen tuum» V eniat regnum tuum.
Fiat uoluntas tua , quemadz modum in coelo, fic etiam in
Panem noftrum quotidiaz num da nobis hodic»
Et remitte nobis débita noz ftra/icut èc nos remittimus debi toribus noftris.
Et ne nos inducas in tenta lt;nbsp;tionem,
Sed libera nos a malo^
Quia tuum eft regnum [ 8^ potentia amp;nbsp;gloria in fecula fecuz iorum,Amen,
aa V
CATECHISM VS.
DE DECALOGO;
Q:
Quae funt mandauDciîf
R.
Ea funt, quç l'n Dccalogo coH tinentur,
RECITA Decalogum.
R.
Ego fum Dns Deus tuus.
PrimtoK.
Non habeas deos alienos cO ram me.
SecunJam.
Non allumas nomen DonU ni Dei tui inuanum.
Tfrtium.
r^emento, ut diem Sabbaî^ fanclifices.
Qsartu».
Honora patrem luum amp;nbsp;ma-' trem tuam,ut Ãs longæuus.
Q.uincuiîâ
CATECHIS.MVS.
Non occidas,
Sextum.
Non committas adnltcrium^
Septimum^
Non facias furtum, oÃiuum.
Nôloquan's falfum teftimo/ inium aduerfus proximum tuu.
Noffum.
Non concupifcas uxorem .0 proximitui»
Dniittum.
. Non concupifcas domû pro? ximi tui, nec ulla quæ illius (unt.
Ai quemufumtraditut eftOecalo^tuf
Primum,tradicuseftDecaIo/ gus ad hune ufum, ut exipfo diO ââ camus peccata noftra agnofcerc« Deinde,ut ex ipfodilcamiis,
)
CAT B CHIS MV s.
cjuæ Opera Deo placeant, amp;nbsp;guaî facienda fint,ut honeftam uïtam ducamus.
PofTumiis ncnoftnsopcribtis mandata Dei pcrfede implereC' R.
Nequa^.Noftra.n.opera,no funt perfede bona, propterea fumus in peccato concept! amp;nbsp;na/ tkSed ut faluti noftræ confulere/ tur,donauitnobis Dominus De US noftcr unigenitum filium fuU lefum Chriftum,qui nullum un quam peccatum fecit,et impleuit omnia mandata Dei perfedifsv me.Quare,ii in hunc lefum Chri ftu credimus, reputat nos DeuS gratuita clemetia fua ,ppter Chri drum jpcrindeac fi nos ipiiom/ nia mandataDei impleuiflemus»
Qu^
CATECHISM
' nbsp;nbsp;nbsp;Quæ caufa eft, cut deEcamus
bona opera facere»
Non propter banc caufam,ut J fatisfaciamus noftris operibus pro peccads, ôd mereamur æterz J nam uitam;Solus enim Chriftus fadsfecit pro peccads noftris , amp;nbsp;f mcritits eft nobis æternâ uitam, f Sed debemus bona opera facerc, J uthisteftemur fide noftram, Sc agamus gradas DOMINQ , Deo noftro pro beneficps fuis. â DE SACRAMENTO, CÅnæDominicæ;
i â FA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-â
* nbsp;nbsp;nbsp;Quid eft faciendum, ut confîr
â nbsp;mcmus fidem noftram in aduerz
fis, accipiamus confolationem '* in affliâionibusC
catechismus;
R.
VtehdûeftCÅnaDominïcîft â
Q.-
Quid eft CÅna Dominica^â R.
CÅna Dominica eft Sacra lt;nbsp;tumfcudiuinûfignaciilum, quo 1 Chrift us Here prgfens,ofîèr£ac do i nat nobis pane amp;nbsp;uino corpus cC « fanguinem fuu, certificat noSi I q? remittantur nobis peccaia, 3^ i pcrtineatad nos ius æternæ uite«
R E C1T A urr^ * ^ibut Euangetifttc Ilf Pitnlut defeributtt HifiUlttiofttia
Coeitt Domwütf.
R.
Dns lefus in ea no(fte,qua tri â ditus eftjSif Cà difcipulis fuis cÅ/ nauit,accepit pane, amp;nbsp;cû benediV ] xiiTetjacegiftet granas,fregit, de-* ] dit^â ducipuli8,ö(:ait;Ãccipife,cO । nieditr*
cÃf ÃëMhK Vf; médité. Hoc eft corpus mcLim, ^uod pro uobis datur. Hoc fad^ te in mei com memo rationem.
Et accepte poculo, poftq cccgt; nauitjgratias cgit,8^ dédit iilis di cens : Bibite ex hoc O M N E SJ J Hic eft cm fanguis meus, cjui eft (J nouiTcftamenci,qui promultis { effundit in remifsionem peccato !, rum,Hôc fecitc,quoticfcûcp bibe t ritis in mei commemorationemj
;⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D8 CLAVlBVSRegm
CxloruiH.
, Q-
Qug funt Claues regni cccloRti R..
Minifterium feu prædicatio i EuangelqdelefuChhfto, ' RBClTAc feriptis Euange liftarum aliquot dida, quibus le fus Chriftus inftiiuit minifteri« prædicandi Euangelq fui,
ÃATECHISMVSi
J.
ÃÃudEucam capitedecmö 'dicitChriftusad difcipulos,quo; ad prædicandum regnum D^* emittebauQui nos audit,meaU dit,8^ qui uos fperm't,mefpernit' Qui aût me fpefnit, fpernit cunâ) ^uimifitme.
Et apud Mattfiæum capite cimoièxto : Tibi dabo Claues gni ccelorum Quicquid alliga^ ucris in terris,erit alligatû in lis. Et quicquid foluerisin terr3gt; crit folutum in cÅlis.
Et apud loannem capite uig^ fïmo : Accipite Spiritum fandü' Quorumcuncp remiferitis pec / cata,rcmittuntur eis,quorumcû^) j^ue retinuéritis,retenta funt.
F I N I Sé
PR.AEFATI«â
PRAEFA
/
/
* f
t
!
?
ÃâIO IN E XPLIC ATIONEM CATECHISME
VM j'iifio ofÃcij noÃri po ÃulctyUt Citée hifmum ,lt;}ui ' Ecclefite, prafertim puer rum, dd uerbum edifcen diii prop onitur, non Idunt publiai leilione recite if __.mut y uerumetidm interpre ^^foneexplicemufycliceitdum nobis eà initio,quid , Nomine Cdtecbifmi intelligatur : deinde quà m nea ^â^ü^fiii'mEccleÃdufumhjbedtCatechilmut. Hicc ^S'^Kr uocdbula,CdtechiÃnut,cr Catechumenui,ui , ^^''turin£cclefiduÃurpdtde(le exPdulo,quiinepi ft°ld adGdlatM cdp.s.itd fcrtbif.Communtcet cate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;;
^^â»nenutfermone,eiqutipfumcatechifat, motni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;munt^
''^^'^»tbonis.E.tÃautemCdtecbumenutÃgniÃcdtge j5^ fi^falittr eum,qui fonanti uoce S3- [érmené ab alio â truditur, qt CateebifmutÃgniÃcateam doHrinam '^^calemtqua aliut altumerudit: Vndee^- Pbilofo» pboruttt, cr opificum difeipuli, Catecbumeniueca^'*^fi uerbit *â «pojj(nt,tamë in EccleÃa uox CatecbumeniÃgnU â11^^ Kot-rti' Ãcat dtÃipulumpiit a- Cbrifliin«edo£lrinie-ZtCay^i'[lt;^*
4
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRAEFATfÃ
C4f cchifmut quid fit'
Catechume
wqdtcitntur
techifmut fignificutedm Joélrinlt;tnf,qU(e uöet èfif^ ptii Propheticis cJ- ApoJbticK,de uera Religion^ DoDimi noÃri lefitCbrifii auditoribut tridituf' Ac fuperioribui quidetn tetfiporibM,lt;ùm ^cclfftlt;lgt; reuelato Euatfgelio, coüigeretur fX («rfifw tibui^dilbfunt Catecbumcni hi, quicumnonduH^, Mcepilfent fitcrametttum biipfifmi,ituditore$ fcipuli erant Ecdefiafiicte dodriniC.Sic Catechu^ tneniK fiât AuguÃiii!u,fic Ambrofiui, qui adhH^ Clt;ttechumcnu«,el(dui (d in Epifcopum.Nunc tcM poftquùn inÃntes, qui uoculii doilr'ma duinfuntcitpitces,bitptifitntur, uocttmta Catecbi* ntettot foj ,qui cumpoÃacceptum «i inÃntittb^* ptiftnuin ttdoleutr'njt,in uera er pia dodrina Chfi fiierudiuntur,ut quod'minÃntia(uo modo crelt;^^ derunt,ef beneficio fiiirituffanih acceperunt,ho^ Ml adolefientia rettelatè credere, er 'mteüigere cipiant. Sed er Catechifmi uocabulum per fie tam tè 'm Ecclefîa patet,ut comprehendat omnem^quà quot;' uis prolixam expUcationem Propheticie ©â AP^ flolicæfcriptur^e, inprtefintiaautem nomine Cüi^ (hifimi inteîligimiis Decalogum,Symboiunt Apoj^ licum,Precationem Dom'micam.er InÃitutionc hi ptifmi, CXttlt;êDom'ftiica!,erClauiumregni rum Clti:e quidem paucis uerbis recitari folenbfi^ profidofiunt epitome amp;nbsp;compendium uniuerf^ f^
c A T à C H f S M k i tr£fcri()turi^,Qr câlinent ittfe,qukquid nobis ai Werrfm tternam falutcm cogmiit necejfariu (ü. tiecalogus enim,età decem tantum prieceptis coïta filt;U,unde (y decaîogi nomen babetgt;ea tarnen pr£a ffpta fuhtÃntes (y capita omnium legum, manda forum cr praceptorum Deî,lt;ju£ i« omnibus fcrù ptis Propbetick er Apoftolicis continentur, ai^ udeoÃperat Decalogus,zy autorttalis pödere,^^ fttilitatisttbertatebibiiotbecas omniu Pbilojopho â¢ââm ©â lurifconfultorum, symbolum autê ApoÃo ^nntfCon/ktt quidem duodecim tantü articulkjei fummatim comprebenditurtquicquid uniuerfa facra fcriptura nobis de uero Domino Dco noÃro ^fciidum er fentiendum tradit. tn precationeue 'â ° Dowi«ica eStinetur ^uicqd ÃM tofw Biblijs prea fationii qt Pfalmoru extat.Quibui partibus cum '^oceff'frit ïnflitutio Sacramentos-um Gf Clauiu re gw cûi/orMjpM doârina hoc Catecbifmo idifol ^ùur,ut eum reâe ac propriè parua Biblia uocare
. SetJ Catecbifmi nomine intelligamufi catecbifmm âââ^di£tnfuÃtciant.DemonÃremaf nunc, quà m ne puruaBiblsa^ ^llo^fiusÃt ufus eius. Quid autem pluribiu opusif âPfaneceÃitatem eiuspalà moflendit.Diximuf
'Wtn Catecbifmum effe Epitomen eius diuma do Catecbifmi âdring, qua in omnibus tam Propheticis,quà m A» ufus necejTa fofiolià s lcriptis tôtinetur, Swe cnim ai Lfgem, j-iiw.
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRAEFATIO
fitte ad Ettangelion ( nam hif dttabuf partibui uni» uerfa facra firiptura confiât) antmum uerteris ,ed Catechifmut tibiob oculot proponit. Neceffariutrt autem eft, ut fi ueram nbsp;nbsp;nbsp;teternam falutem conf e»
quiuoluert!,babeat cognitionem eiusdoilrineij Reltgionis,quie 4Patriarchtf»Prophetts cr Apoa fiolis traditaeft,cr quie itbrts facruefcripturiccoif tmetur^ Uecejjitrium eft, ut Legem cognofioi ,quii ttonfo!um[ctiK, quie opera Deo placeant, quiedi* fpliceanti uerumetiam qua peccatum tuu agnofioiSi Crad qunerendam peccati remâÃionem exciterifgt; ISleceffarium item efi, utEuangelion de filio Dei, peccati expiatore cr ifie Dei placatore cogno[clt;U, Cr eifidemadhibeot. Priedicate(inquit)Euangeli* on omni creaturie.Qti^^gt;^^^^â^^gt;'^( ( Luangelio)faP UUi erit.Qÿ,i uero non crediderit,condemnabitar-Q^arey adconfequendam ueram 0-ca^lefiem fallt tem,et ad effugiendam lt;eternam condemnationent, neceffarium nobis eft, ut Catechifmum omni, pojjumus ftudio cognofcamus. EuangeUo», inqud Paulus,eft potentia Dei ad falutem omni credèti.Pt Catechifmo autê,ac præfertim tw Symbolo Apoftolt to,i^ in inftitutione Baptifmi ac Coett^ Domini,ft citatur fumma totius Euangelijde Domino noftr» lefu Chri/b Quid ergo de Catechifmo aliud fenti^ endum erit,quà m quódfit ccelefk organon, quo ff*
CATECHISM r. f
titutfiiniluf potent er efficnx efi, adconfèrendam omnibufifS^c[uiCa(ecbifmumÃdeexcipiunt,ueram ääöjkW »⢠[tilutem^in Ailis ApoÃolicis,cum Petrus zr ceUea g« «1« accepiÃent Spiritum fanilutn, Zir fufdpcs t^entEcdepim iuxfa uocationem ipforum^iedipcan diim,i/c regnuitt ChriÃi mjburttndum, commemoa »â «f PffrK« in prima fua condone bonam parte Ãmt fgt;oli ApoÃolicit quod cumptpriecipua pars noflri Clt;itecbi/mi,res ipfa teÃitur /Ãiritu lanilum ipfunt tommendare nobis bunc Catecbifmum^t^ iudicare tumadcedipcationemcrconferuationèfalutis Eci A^orUftt lo, defiit nece/farium effe. Et paulb pofl, cum Petrus Gentes quoip ad regnum Cbri/b uocaret, recenfet pf'itctpua capita de lefu CbriÃOfijuie tn fymbolo Agt; po/btico continentur, Qjtid ergo ptC A dhuc lo^uê te Petro,((«quit priptura)uerba biec,cecidit Spiri tusfandus fuper omnes,quiaudiebantfermonen!, Quo miraculo plitts Dei^qui mittebat ^irifum fan ilumauditoribui, teÃpcariuoluit, quad Catechifa
(nam huius priecipuam parte Petrus recenfe* lgt;âât)Ãt mÃrumentum diuinitus ordinatu,quo dona Ãgt;iritus fandi in Ecclepam conÃrantur.Cum igitur Paulus dical'.Si quis non habet jpiritum CbriÃi^bic non eà eius.dubtum effe nö potefl, quin omnes,qui cupiunt effe uera membraCbrifli, neeeffe habeant fefe Catecbifmo erudiendos obedienter exhibere*
a s
« PRABFATIO
Età dutem i^f4 nerborum CatechiÃni reciMio, diligetitiÃiinein Ecclefia urgendieÃ.z^conlertii ditjlitmenper fe pirum affirt utilitatK,ft re{kint eiui fententiam non teneAmm.Addemtu igttur, iu Uinte Deo,perÃ)icui(in,qito(id eiits per nos fieri po tefl,expliclt;itionem eiui, utquod tterbif recitiitur, retüe 'wtelltg4tur:ey ut cognofcamus, quod ea quit nobis 'm hoc CAfechifino traduntur, non fint humd na fomtüa, fed diuma oracula, quibm munianiurt nonfolum adtuendamretigionem noUramaduf^ fuiEthnicos,ludieos,Mabumetiflaf,et omnes aliof impioSfUeruntetiam adrepeHendum Satanam 'm o* tnnibuttentationibm,ad u'mcendam mortem, PatrisÃmili» ad conterendas omnes portas'mfirorumiUtcÅlejà as officium, uita ac focïicitate perpetuo fruamurâQuod cùm ta tafebabeat, admonendiffint patresfimilias, ut ai difcendum Catecbifmum, liberos reliquam fua am fiimiliam maxima omnium diligentia er feuert zate.nonuerbii tantumcobortentur, uerumetiani exemples fuis 'muitent. Hec efi uocafio, boc efi offi^ cium,quod tarn neceÃitasfalutis Ãmilie, quam aU^ toritas Domini Deinofiri à parendbm exigit.piu ri enim natura fua,non ut etate,ita crcognitione rerumdiumarumproficiunt.Tametp erùm naturi I» ratio habet nonnuUam Dei zy Ifgis eius notieb am,tarnen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tà propter peccafum obfcuratSt
...... 0
C A T E C H f s M r. y-
Cr Ciret Omni noticia Euiitgel^ de filio Dei Domi Ho noÃro lefu ChriftojCfuo folo uenm iufiicùm amp;nbsp;fdutem per fidem confequimur ⢠Cum igitur tant« fint tenebrx humante métis,necejjarium eÃ, ut ptt fientes curentpueros fuos Catechifmojhoc eÃ,uer4 Euangelif do(lr'ma,lt;tb ineunte tetate erit iiri,ut/^iritus fanélu! hibeat organon, parenturn fnmiÃerio,quo domtfua w pueros effundat. in De ^^fogo^de Sabbittiocio,n5foli tantà patriÃmiliaf precipitur,ut nullum opus dieSabbatiÃciat, Sect nddituretiam deÃmilia, ac deiumentis quoq^it^o Ãcit(s,mquiens,itt eo uUuMopus,Tu,e^ÃliustuuSt Ct- filig tudjferuus fuus, er anallgtuct, lumentunt tuum. Q^idf'num e!â iumentorum ocium Deo cua f*eÃf Deusferuatquidem homines iumenta, f*tPfalmusait,nö eà gutem 'm Decglogo pro turne torum ocio [eüicitus propter iumentg ipfa,[ed pro pter Ãmiligm.ut ociantibus iumentis Ãmilia oetea tur t idc^ hgudqugqugm 'm hunc uÃm^ut content ^ium fabbgti 'm conuiu'fjs,ludis,er choreiSj fed ut funéhficet Sgbbgtu,hoc eÃ,utÃÃis diebus ugcet ft credo£lrj/me R.eltgionis,gc det operamcognofcen de uerlt;e pietgtis- Qÿgre pgterÃmiUM,qui uel man dandis negoeijs Ãmiligm ab gudiendo er difcendo Uerbo Deigbducit,uelnulläprorfus habet,pre iga lt;tutimpietgtefua,rtttioneÃmilie'muerepiit
d 4
« P R. A E F A T I o
tloUrînd cmdicndf,non Ãbi tantum, utrumetiam uniuerfit [u£ Ãmiltit maluf eflÃdccq^ duplo mata» rem conäemnationem accepturut. Mandatur cr boe 'm Decatogo, Ut liberi honore afftciant parêtef fuos.sêd qua fronte exigci tu à liber i$ honorem, di uinitus mandatum,cum lu nonprior pra:ÃcseK hoe ofricium,quodamp; in priori mandato decalogi, de fane^lificando fabbato ate requtriturl Libert no nd feuntur temere ex pdrentibus,fed funt donacr be nedidlio D«' BeBfdJxifjMijHtffcr/pfttrrfjffliiDfitft Cr dixittCrefeite c? mulUplicamini.Et in Pfal Pi* Of tui Ãcut nouellit oliuarum in circuitu menÃe tuce^ Ecce fie benedicetur homo, quitimet Gominu. DO nantur autem iiberi parenttbiu diuinituf, ps' uelut caelefredepofitum commendantur, non ut propbd nentur, cr ad ufum tantum terrene eiuitatis edua centur, Sed ut ad ufum cceleflis eiuitalii fanHificen tur.A.miÃmut 'm primo parente im htereditatif ice leÃif uitie,(j nafeimur nuncÃl^ irig,mortif ae 'm* firni. ç^utd ergo crudeliuf, quid immanim eo pae rente, qui nan maxime omnium 'm hoe ftudium m* ambit,utpofrquà m nati/untei liber i, recipiant it( rum iuf amiffre prim hlt;ereditatif coeleftii uitat Nià enim hoc fiat, quid hberi aliud à parenttbm
Parentunt nbsp;nbsp;prigtg,. mortem et 'ttifrrnum reportantCâSed hi fret
uegligentid» ifif temp'oribm muitorum parètum mor et,ut in gn* bermtiottf
CATECHISM!. 9 trernäliofte Ãmiliiefu^ mull o miiioreinrjdonent hitbiant (tonorum, quim liberorum fuorum. D«^ CKBà uno die bif autter porcü! ad fumendum cibS Cf- potu uentris.Et 'm una inlegra bebdomada non fumunt Ãbi tantum temporif,ut Itberos fuo$ femel ee itirum ducant ad fumendutn cibum gy potunt mentis Q^id rej^ondebunt hi iufto 0- teterno lua dki^cum rationem ab eis offic'^ tam fa: dé Jam tur^ piter negleÃi exaÃurui eÃ^âPuerile quidem uidetf tarmpuerorum agmineuerfayiiCr pueros adalio fum puerayum CJ- uulgarium hominum ccetum dn we,iiigis autemuirile^ac etiamHeroicum uidea gt;^^tur, «I magno niilitum exercitu i»cedere,cr mul cataphradorum e^uitum cateruam aduerfus hoUium adem ducere.Sedcluefo te,quid inter mul S^egarios tUos cr propbanos milites effe aliud » lt;luà in ht medio mandpiorum Satanic uerfark ^lf^^luitatumditcere contra hoftes, quid aliud efi, ^uà m bomitjei lanien£ gy madAtioni obifcereîâEtfi ^fiin aliquabella foient effe légitima, gy nonnuBi ffiilites ueram pietatem fedanturjamen non eÃob Ãiffi(in,quales magna pars militum effe foieant,gy iuam illegitime etiam maxime légitima bella ge» rantur. tn medio autem puerorum uerfari, eà effe gt;« medio Angelorum. Angeli enim corum, inquit films Deitfemper uident freiem Patrismd,qui eÃ
»» P R ÃE F ATI Ã
w coeÃK.Et ducem ejjepueris iti audiendum et à fcendum Catechiftnuntieli pricire eis adpenipieK dont ueram et léternam uitittn. f« Ctttecbifmo eniiH traditur cxleüis uitlt;e dcdr'mst. Qÿantoigiturdi gniuSj^atfKto coram Deo or toto angelorum cxtK ittufirii(t,quà to magis heroicu eÃ^ ducem efjepue forum ad Catecbi(mum,quà m milifumadprieliu^ Sciiicet pueritiazT abieâa,ac non potim infîgnii flrategemata exigit Pfalmw 4 maioribui natu, cjlt; P/idttlt77. aif.Qÿ^ntamandauitPatributnoüriinota Ãcert ta fii'qsfuiSiUtcognoÃat generatio altera ; Pil^ qui nafcenturt^ e)äirgent, Ãr narrabunt ea fuiii iionemmfentiendumeÃ,qubdqui fuÃipit paucotqaofdam puerof in Catechifmo erudiena atotf'm unum tantum Cf alterum puerum, priuatii beneficium conférât,fed quod,quantum in ipfo efi, conÃratoperamfuamad conferuadam Ecclefiani, Cr ad propagandam earn in omnem poÃeritatemgt; Hoccerte eà confirre fiudium fuumadprofiren* dos cr tuendes fines regni cceleflis. Pueri enim no femper manent pueri,fed adolefcunt in uirilem lt;ea tatemter fiunt coniuges. Ex cowwgio nafiuntur alq pueri,quoruparèteSfp reite fùerint 'm Catecbi fmo eruditi,erudiunt hi Ãr iÃos, qui er ipà de'm* ceps propagät Catechifmum adfuospofkros.ltacà fit,utuniusparefttii,qui curauit,ut pueri fui i« clt;lt; tea
CâTEGHrSML u
(j nbsp;nbsp;nbsp;tec^ifntoreô{eeruJiretftur,bfneficiuittittmillet^t
f nbsp;nbsp;^xegejieradoiier propagetur. (iÿttresùttt pttçrts
ij nbsp;nbsp;nbsp;tUfeffiirittÃt do£lrmlt;i Catetbifini, be»j doima
ij nbsp;nbsp;nbsp;Vent pitrenlibus liber os,ut eruditione pietatis
tinnt ex ^fîs coelejks migif, quim terreÃres cia ( nbsp;nbsp;nbsp;ifes,ac pirenies nuüum nec uiilius,nec (tmpliii!,nec
fHiigif falutitrepittrimonium t quùn cognitiottent Hfri Dom'mi Dei noÃriÃiberis fuis relinquere pof prtt,debent M hoc Ãudium maxittté omnium incü^ beriiUt liberos, imo er utiiuerfam Ãmiliiim futim
lt; lt;âldifcendum ZT mteütgendum dtechifmumada
j ptfÃciitntfiiuo Dm Prffer Domwi noÃri lefuChri pigt;l^iritu fitn^ fuo mentes eorum HluÃret,ZT eos i .Pèf,», «rf uerum fidei finem,lt;^ui eÃ,ut Petrus i(it,aKim4a
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^umftili(!,perductit.
Sednunc,(iuodfoeUx{äuÃumc^Ãt, accedttmui
' nbsp;nbsp;nbsp;lt;4 CitechifmumtZT ud explicutionem eius. DiÃiit
ximus Ment capiint Citechifmi Erotemutis feu in trrrogitiuttculistpttrtim.ut hoc qutià dialogo,puea
, ri wter fe ipfi de Catechifino coBoquerentur, ty ((»tÃrrent:partim,ut bac occaÃone uerus uÃts /in gflitrump^rtium Catecbifmialiqua modo fig^fim retur,ne,quod haärnusÃuemcogitantiagt;Ãuefu9 perÃitioneÃlt;flumuidimus,omncs Catechifmi partes pro precatione irndifcriminaa timufifrparentur^
I» EXPLfCATIO
CVIVS ES
R E L 1 G I O N I sC
AEC ^Klt;e/hb,«5efllt;eMfre,»rt nuBaratione, prima omniS prit poÃti. Na puerorum tatituiH gratta pr'ntcipem in Catecbifmo locum tenet j fed e fl propoÃti,
Piet it is ne gleHusinbo minibuti
quafi iuceCohortationiS:,quaadmoneanturtam I« »Kores quam Seniores, euius rei maximam er prtt cipteam omnium curam er foSicitudmem mbuitd (orporiäisuiticurfu baberedebeant. Nowewn» obfeurum nec ignotum efl, qui fint ufitati buitttfe culimores.Homiuumaliuf adparandat falimtul conferuandas, aliiuad augendof buiiuterrie ficul tates tanta animi cupiditate,tantoq^ impetu firun tur^utfibi tantum ad curam tuend«e corporalis ui t£ nati atej; educati uideantur ⢠No» aliter ad ea, qu^uentris fitnt.confequenda proper atur^quà m jf Venter,Deus nofler effet. inituri coniugiuin,non hoc qu^runt, qua religione, qua fide in Deum fit ffionfus aut ffionfa, fed quantos diuitios poÃideah er quantam dotem offer at. C ùm ex coniugio fufit pti fiierint liberi,non hoc agitur,ut libers in cogui tione uerie religionis diligenter erudiantur,fed ut (orporalrut
CATECHISMI^ U torporaïemuiilum z^munditnam fcgîîcitatem cott fcqtMntur-Si cui mutandgfKntfedes,cr ali'o in ala teriufnugi/iratuf regionen migrandum, non hita fgt;eiur ratio aliqua,qn£ fit publicaineo loco Keli» giOffed tantum curatur.quim cpportunut fit locus lt;idparandasopei,cr ad feruiendum uentrb Si fi» tniiU locaturi funtoperam fuam alicuiex patriius Ãnilia(,non cogitant, quam Religionen ea fimilù fe{letur,fed quantum mercedKnumeretur, bre Mter,fantus efl m hominibut negleâut pietatis,ut lt;tut nuÃam prorfut, aut minimam, nbsp;nbsp;pofiremans
omniumrationem Religions habeant. Proponiiur fi'go initio Catecbifmi, prima omnium quafiio de Migione, ut admoneamur omnes officij nofiri,(T togitemuf, nos no in hoc a Deo creatos effctUt uen tfi feruiamuStCr corporahbui bonis fiudeamus,Cei ut ueram religionem de Deo cognofiamuSyOquot; uera Hominis ofii «c eterna bona confiquamur.tiomo enimconditus cium crfiui ffi mitio, n5 adimaginem alicuius terrent rei, au diumprlt;tci* fiuidelicet,uelargenti,uel agrorum,uel domorum, puum. If fl alterius id genus creaturtc, fed ad imaginem Dà FrfcwnjîM, (inquit Deui) hominem ad imagi* nem Gr finilitudinem noüram.Qtiare priecipuum bominis officium non efi, qu£rere aurum uel ara gentum,uel alias res terrenas'.Sedofficium eius efi, lt;^ognofcere Deum, ad cuius imaginem Ãrmatus
â ïi EXPLlCATfÃ
e/î^e^ Cekbntre Deunt,cniiif creatura cÃ,O'qu^ rere diuittii accceïefliti bonlt;t,^Uie Deui hom'mi acci fiieitdit^Zif frueditpropofuit.AclKebitqutclem aH rozif argètOiMabjs creaturis Dei,iKxtlt;tipÃuiUO luntitem, or uocationem utitnegleéïo dutem ió templo DeOffolii terrenis,lt;iud!fic uocdntur, bonif opcrrfw dure, cr genio tdntum mdulgere,boe d( mum non eü bominK, fed porei uitdmducere. Ne igitur belluindmpotiut^qudm humundm uUdm trS figdfjincumbendum eft prlt;ecipuè omnium 'm Ãd diii Aeligtoniï,ut uerum Deum,uerè cognofamui tTcelebremui.DemdeiDeus nonfolum ereduit bd minem dd imdgmemGr ftmilitudmemfudm, fed eti «m redemit eum db leterno interitu,miffo unigetti tofilio fuo DowMio noÃro ïefu Chrifh, Etft enim homo conditut eà initio adimagmem Dei,cr ered tus eà bonus, iuÃus, fÅlix er
poÃijudnt fuit Deo ittobedicns,imdgo Deiinhonti neitdfaeddtdamp;turpiÃcatdeà i utuidedtur nunf magis effe imago Satanlt;e, quam Dei,cir fräusfît ho mo iniuÃui,mfaeUx, Sdtanie,morti, fy inferno ob noxiuStCi^d calamitate mhil poteà miferiuf^ tubtl perniciofîsa cogifari. lüifertiK igitur Deuttantd rum terumndrum hominis, miÃt unigenitum Ã^ um fuum Dominum noÃrum lefum cbrifîumin bunemuftdum gt;nbsp;ut redimeret hominem, expidte
peefd
peccatOfà {gt;otc[htc Salante,amp; lt;nbsp;mortetdc reÃrmt» MittipfoimagineniOei, crrefbtueret eum pri fbioiuricceleÃis hteredilalif. Cuiemadmedum ait teitt antea non condiderat hominem, ut fefe terre nis rebut captiuum traderet, [ed ut uerum Deunt ^ÿtofceret ey-glortficarelâ.itapofkaredemiteum, non ut cupiditatem carnis fue perÃceret,fed ut ^t fitui obfequeretur, ty redemptorem {uum, filium ^iceîebrarel. ChriÃut (mqutt Paului)pro omiü fgt;ut mortuut eÃ, ut qui uiuunt» po/ihac non fibi ui uant, fed ei, qui pro ipÃs mortuut cR cr refurre xiltEtPetruitVos (mquit)genuteleüumt regale Ãoerdotium^gent fan3a,populuf quiâm lucrum ae '^oÃit, ut uirtutes prtedicetif illiui, qui è tenebris nosuocauit 'm admirabilem lucent. Q^are ficut treatioÃta cr Kedemptio bortari,imo accendere, amp;* uÃammare nos debet,ut 'm hac uita nihil nobis prüu fit.quà m utÃudeamut uene religio»i,cy cS Ãramut omnem curam noÃram,non 'ad congregan das terrenat jicultates,fed ad cognofcendum cr ce lebrandum uerumDomittum Deumno{irum,etaii comparandum thefaurum m cxHs.Nam cr buc Ãn tim notuocat Deus ipfeinDecalogo.Nö enim pri mum dedit prteceptum de Ãirto, de homicidio,da aliéné rei concupifcentia,fed de cognitione,decul tu^de adoratioite ty (fwocationt uert Dei, tion b4
«c EXPUCÃTIO
lgt;elt;u,induit, croim me aliènes Jeos. Qÿo pr«ece^ pto perj^icuè Ãgnificalur,pritnam omnium curant de uera Keligione habendam effe.Ci^id,qubcl nul* la alia res, prater ueram religionem, poÃit nos i ( peccato,cr ex his miferiis, m qult;u propter pecca* turn conieäi fumuf, Itberare 'âConÃr mihi 'm ununi aeeruum omnia buiut tfrra bona;potentiam,hon() à rem,magiÃratum,fanitatem, diuitiits,iuuentutcmt pulchritudinem,/5rfitudinemi fapientiam, erudi* tionem,deni^ qaacunquefunt i« hoc fecuto uife»* da, zr admiranda, non pojjunt tarnen uelfinguld uel-uniuerfatios in morte (ieruare, crab'mferni flammis eripere.Sola uera Religio,fola uerafidef, iddemum eÃ, quo 'm omnibus malts feruamur, omniaccclefliabona reportamus. Qjtare neeeÃttaf ipfa exigit, ut crà fua quifque externa uocationi fuis temporibus diligenter feruire debet, tameif maxima er prima omnium cura de cognitione ue ra ReligionisfufcipiendaÃt. De qua re,uf admo* neremur, primaquaÃio 'in Catechifmo propoÃlit efi de Religione.
Sed quaÃt uera R.et{gio,tndicà i reffonfunt, quad fequitur. Puer enim mterrogdtuf,cuius Ãt ligiottisrelfondet,
SVM. CHRlSTtANÃE RELIGIONIS.
CATECHISM!. ir
Multit (unter Mrii genera Keligionis.AUit (» it Religio Ethrucorum, qui Idola pro dijs coluefi ReligionuH runt.AliaeÃReligio ludieorum,eorumuidelicet,genera* qui funt bis temporibus, quos ueriusThalmudiflat
ludxosuocaueriSfÃces ueterum Patriarêrarum amp;â Prophetarum. Alia efl Religio M.abumeti(ha rum. AliaMonacborum cr tiypocritarum. Alia Uerè piorum Cbriflianorum. Ac (unt multi,qui fen Hunt unumquem^mfua religione,fimodo bonea flim uitam ducat Jalutem confequi. Sed bac ed ere trema reruiti diuinarum ignorantia, er magna int pietas. Etft emm honefti uitacuiufcunq^ hommK flfam meretur commendationem, tarnen uera er ^ternafalui nutti bom'mum mfl in una uera relù gione cont'mgit. Ac alia quidem Religiones,utfunt fommenticiie,cr uanaflta nonfolum non libérant bomines ab aterna condemnatione, fed etiam au» S^nteam. Solaautem Cbrifliana Religio»ut efl ue riflima çy certiÃima^ita ducit bonimes,qui earn ue f'r feikintur,adieternam iufliciam,falatem,t^ fedi Htatem.Sed in quo conflet ueritas Cbriflianie Reli gionis, ÃJ. fitreda ac uerèpia eius fententia, quam bypocrita corruptelfs (uis deprauare (oient, po(ka,propicio Deo,explicabitur,üunc paucis in dicandum e(i, qu'od Cbrifliana Religio,ea (ola flt, qua uerum cultorem eius feruet, ac perpétué foelû
î» Jex P Lie at 10
ye yfJJlit. Hifc fwem Rdtgio non ejl ree'etts iii figionif neri uenttty aut ah hominihus excogitata amp;nbsp;infliiutiii^ tas certi sedtfljhtim ah initio huita mundi tin Paradifoj tudoâ Deo ipfo pricdicata cr commendata, Poftquà m egt; Him AdampeccaffètjCf Ãdut effet propter peed tum,captiuui Satanie, acohnoxiits morti ac infif no,pr«edicauit ei Dent Keligionem feufidem Chri flianam dicens.Semen mulieris conteret caput Set Gem, pentif, Nam per fernen mulieris mteÃigendiu eà Filius Virgmis, feutpofkaEfaias interpretatut eÃ. Hie filiut uirgmis eft Dommus naÃer tefus Chrf Ãus.Per caput aut Serpentis mtelligendaeÃpolef^ Cocio prima. tit(Satanie,^utepriedtcatur hoc diäoperChriÃuiit de religioneÃiiftm Virginis conterenda. lEeceÃprima concio ebrifhana, deReligionefeufide Cbrifiiana, Qijic concio d( inceps ad poÃtros,per Patriarchat er Prophettl^ itapropagataeÃ, utfuh'mde magis attj^ magis eü plicareturac lüuÃraretur t adec^midtis er nti gnis miraculis confirmaretur. Deinde Chriflut ip* fe,à quo Chrifliana fides fie uocatur, uenit in hun^ inundum,conceptus de^iritu fanóïo,natus ex riauirgine,erpr£dicauit Euangelion fuumt^fi^ contritorpotenti£Satanie,et liberator humam nerts ex peccato,morte(y lt;eterno htteritu.Ãitioi Euangelton confirmauit non folum miraculis, infanandistegrotiSter exeitandis tnortuis, edtdi(gt; uerumdj
C A t à C H 1 $ M t lt;9
iWttttedMfM ipput fx mortuK Kej'urfefitonei er Apxnfu w cÅlum j ac miÃionepiiritutfanib. Po^remotApofioH Ckrifti priedtcaaeruni Euange lion eiui in toto orbe territrum, fSquot; conpriKarunt tttrititem buiut Eunngdij tiniif minculii, qua m ftomitie Cbri/ii edebant^ut nibilcertim, tttbilpr nimpi^quîmChrifliitftiimReligioneit}pu pdott,' fontfoliim epe,qu)i homines fert{enfur,et coele/ktn beatitudinem conpquantur. Hoctefiatur loitttKef ÃitpiiÃn^ciim aiitPitter diligiiplium, Oâ omnia de dit iSi in manum, QJti credit pliothabet uitam «a ternnm. Qtfiiuerb non creditfiiio,nonuidebitut nbsp;nbsp;nbsp;- -
tim,fed irrfDct manetfupereum. Et Petrus fitw 4. H(c Iffwt Cbrifti« ed lapis ille,qui reirilut tPiuobisadipcantibuf, qui Ãdus efi caput angt» ii.t^ecePm ALtO QVOQVAM SA L V s. Nfc f Rim aliud nomen eà (ub coelodatum inter bomm« in quocporteat nos faluos perL P.t Paulus Aébrum n. Notumpt uobiSy quod pci* b«»c(reâ/«m CbriÃum) uobis remiÃio peccator««! lt;mnuncwt«r,ér ab ommbus, à quibus non potuil
per legem Mop iuÃipcariiPer b«Rc omnis, qui. credit,iupipeatur. Sed er CbriÃus ipp apud loatt -nemcapitet.dicit : NoRmi/itDettt pliumfuunt »B mttR4«Wi«t condemnetmundum, pd ut ferne lt;«rmuaduspereum,Quicrediti«eumânon
ï»lt; il
e» ii
ff (f 'Ã
ff
O» if it if It ft
ft
it if
h (»
gt;O EXPLICATIO r
demttttlur» Quiuero noncreditiiamcoitiemtuttul eÃ,c[uia non credit 'm nomen unigeniti Ãlij Deigt; Exbis crÃmilibui facrigfcripturtetefiitnon'^s pet fpicuumefi,hatteR.eligionem,quam uocamut Chri Ãianam,effe folamueramReltgionê, cr i^uott^uot non funt huiut religionis ac fidei,eos perpétua intt rire. Vttdeà (^uif profitetur fe effe aut ethnictttit idolatram,aut ludieum ThalmudiÃim,aut Sarract numMahumetiflitmf aut bypocritam SophiÃuMt perindeefl ac ft profiteretur [e effemancipM Satante,cr obnoxiumlt;eterniedamnationi.
Die CAVSAS, eVR VO« CERfS ET SIS CHRI SriANVSÃ*
Nfc hoc ociofe propottitur,fed adntonemur pri mum,ut parati ftmutftmper,quemadmodum Plt;' iubet^ad reftiondendum cuilibet petentit ut l9 quamurdeea,^ult;e 'm nobis eft f^e, cum manftutu^ dme erreuerentia. Deinde, ut non tantumglorit mur de nomine ebrifliani, fed etiam cognofcaimtt bif« » ⢠Cbrijbanifmi. Frairrt, mquit Paulus, nt t,Cornt » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fenftbus,fed malicia puerifttis,fenfibiid
nero perftät,
Refpondet Cate chu*
menus*
QviA
CATE curs ML ii
j( QVlA CREDO IN I ESVM CHRf
STVM, ET B APTIZAT VS S VM
IN NOMINE lESV
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHRISTI.
üüitrecenfentur ciiufe, curdiamuramp;pfttut ChfiÃiim. Vfii eli: Credo in lefum Chriftunt, Alte neÃ: Baptizitut fum innomme lefu Cbrijti, .f nbsp;De pnorj dicemut pritu, (yà paulb pod de m in
explicutione Symboli copioÃui dicenditnt erit. Obferua igitur mibi, quhd cum querimui caufam, cur Ãmui cbrifliitm,non ref^ondendum eÃ, nos id UutiuitM circa cbriÃunos effe , quodnätiÃmus c purenti curnitlis non bus Cbrifhunis-Titmetà emm,Ãcut quondam, cum Ãcit Cbriflin ludet,poÃeri Abrabe ,lt;tiamp;uc effent popului Dei, nosperÃ. promiÃio ad Abrabamum diSbs : Ego er o Deut tu
à m,{y- feminis tui poà te, pertmuit non tantum ad
«Mtoreî natu, fed etiam ad mÃntes eorumüta
It boc tempore quo Gentes eleäefunt i« populunt Dei,promiÃio eternefalutif per lefum Cbriflum it pert'mtt non tantum ad Seniores gentiumffedeti
am ad inÃntes, qui è CbriÃtants Gentibus nafcun ft tur.tamen ipfa carnalis natiuitas per fe nonÃcit fj/i CbriÃianos j quemadmodum Ioannis capite i. dtci
tur} Ost «0» ex fangumibus, neq; ex uoluntate carnis, neque ex uoluntate uiri, Scd ex Deo nati lunt.Bt PetrufiKenatijatquit, non ex femme mor
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b t
it EXPLICATIO quot;
tjlhfed ex intMoffstli,p(r fermonem uiuenth CZ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iitaternum-Quare^cùm quitritur,
fimw Ch'âilidrù,nondam fUKfitqitttÃiom,^ rejj^ lïetartnoSefieèChrifiiiniiparentibia natos.
CoHüerfatio re/^ondendum eÃ, nos ideo effe Chriflif inter Cbrtfti nos,quia agimat uitam inter Cbriftianos, aut qttü â itnos per fe audtmut atiqaoties i« farz« Cbrjy?i4»oz«m conei^ »on Ãcit nbsp;nbsp;nbsp;nes,t:y fumtmui unà cum ip/is caetii/m Dombiicait
Cbriftiiitos. Hifceitiin, crfi fais temporibusÃcienda funt,d fuum habent afuin,tarnen per fe non Ãtiunt hoi^ FideSinChri nemChHÃianum. Scdreäet:^ itéré rel^ondetitt' flumleÃmà tùmdictmuiiNos ideoeffeCbriÃia)tos,quia lt;citchrifiit nbsp;DIMVSÃMIESVM CHRlSTVM.HÃff*
jBoî, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;go conÃderandum nobis eftgt;paaeis,(Nam eopio'
fior explicatio poÃea Ãquctur ) quidÃt CRED^ 'Credere w RE hj leÃm ChriÃum. Ac primuin, Credere iefumChri lefuni ChriÃum, eà ccrta amp;nbsp;firma Ãde tentrlt;gt; ÿa quid Ãt. q^^tod poüquà m homopeccauit , promiffws Ãt tim ab initio mundi Cbriflus filius üei,qui fit piaturui peccatum , reconciliaturus nos cam FaZrfïCr feruaturus nos in morte ad teternam tarn : ca- quod hie ChriÃus fit per ProphetiU nanciatus,ae (ubinde magis atq^ magis explicatit^ Deinde Credere in lefumC hrtflum,efi cerZn amp;nbsp;r ma fide teuere, qu'odlefiu filius ittarie uirgigt;^^ poffuilub Pontio Pilato, fit uejè is chriÃus gt;
CATECHISMr.
ii Initio orbis promiffui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofka per Prophe
t4f iidttunciittUi.Poliremo, credere 'mlefum Cbri fiuin, eft. uerai^-firma fide tenere gt;nbsp;qubd is lefiit ChriRm fitexpiatorpeccatorumwUrorum, amp;nbsp;feruator nofier, propter quemfolum fimus Deo gratiityreputemKrcorameoiufii, Cf confe^na* mur ttiernamfoelicitatem, fi uerè in ip[um creiU» MUf,^ omnem falutis itofirte fiduciam in ipfo folo coSocitmus. Hoe antem non tumtum in genere dc âdijfbominibus fentiendum ar credendum efijei credit cz confidat,^ nbsp;nbsp;lt;^d fe ipfum be
neficin Chri/h fingulariterpertmeat,amp; ip/e uerë i*ntlt;ieorumfit,cuius peccata Chriftutexpiiuierit, ^ui propter Chrifiumcoram Deo repufetur iw babeat Deum patrem propicium,ac liberit ^retn ex omnibus mâlis.H£c omnia complefhtuir i^cs in lefum Chrifium,cr hac omnia profitetur Muire/^Sdetfe CREDEREw lefumChrifium^ Vndee^- loânes ca.to.bac omnia fimutcompleiH *â*^'fiecfcriptalunt,inijuiens,ut Credatis,^ IE# CHRIST VS iUefilius Dei,e^ ut CRB. Rentes Uiti babeatisper nomêeius. Et Petr«« ^^â¢i.Ctrto fcM tota domus ifrael, j D O M I# NVMo-CHRISTVM ficeritDeusbuncIS. ® VM quem nQj crucifixifiis. Et Ad.to. Hunc te (â*»i Nizarenum Deus[ufiitMit tertio die t^Ft, Et
b 4
*⦠EX PL r CA TF O pr^cepit nobû, ut prièJicitreinuf populo,ne teÃifi ciiremur,qu(gt;d ipfe fit ille qui cofiituiut erat 4 Deo ludex utuorum mortuorum. H VIC omwcf Prophétie fe/hmoruum firunt t qubd remiÃionetrt peccatorum accepturuf fit pernomëeüts,quifquis credideritmeum»
Sedcùm fide$ w lelumChrifium non nufiatur IK bowiMe,Cilt;r«lt;ih uirtute,[ed fit Donum Dei,quod confer eturnobKUirtutefifiritui {an(h peruerbunt Dei,ficut ChriflutudPetrumdicit,Caro nbsp;nbsp;nbsp;fan
LW-ib
gfiis non reuelduit tibi, fed Pater mew, qui efi Vtt (oelit.Et Paulw.Pides, mquit.ex audituefi,audi tw aufemperueriumDei: idcirco audiendum eà verbum Deifummo fiudio, O'orandumeÃmaxi ma dili^entia,ut Dew det nobis ffiiritumfanflum, cuiw uirtute ueram fidemconcipiamwtz^ confirmemur. l^am quod Dew nonfrufira finat fe pro dono fitiritw fandi muocari, perÃiicue figni ficatfiliw Dfi.cKm apud Lucaait : P^(cr ueÃer leÃisdabitfpiritum faniîum pofcentibw fe.
Quid ergo fit homo,cum fit ex fide in Chriftum, CbrP ftianusf
Kuüum exceUentiw,nütltim fublimiw , nuiïutu Ptägnificentiut epitheton potefi hotmai attribui, quim
CATECHtSHLâ if
ChriÃiini cognomen ⢠Deducitur etiimCM CMftiiftut fbiniuocibulumiCbriÃi}, quirÃDommuiacSer unde Ãc dut uator nofkr, A c initio ijuidem, ht qui crelt;Uderunt tur* Euingeiio Cart/li di£b Ãerunt Difctpuli,c^ 4 non nuHif Gîlihei, pojkit lt;tutem,cùm Pautut Bitrn4 t4{ docerent Euangelion ChrilH Antiocbiic, ZT tnuki e/fent Euangeli/ Auditores, caeperunt printi uocitri Chri/}iim,quemiidmodumin Aâis Apofloli cif cipite undecimo fcriptum eil. Et hoc cognomê (tdhitc retmemut : Oifod fi interpreterif, figmà clt;ttR.egium. Chrijiws enim fignificat Vnâum. Et quia'm lege Miofi Keges confecrabantur public4 unitione idcirco quos nos uoçamui tieges, dice binturapud lud^os (u4 pbrafi M.eÃi£, hoc efi,' Cbrijbfeuunih. Itaç^ Chri/litinus idemefir quod Regitu feu B-egitlis, Vnde cr Petrus aif.Vos efiis genuseleâum, Sncerdotium K-egiile. Quodpéri» de eji,4c fi dixiffet : Vos efiis Cbrifiiini. Sciamuf igitur,quid ex homme ftit, t«tB fit ex ipfo, per fi dem 'm cbriPum,Chrifti4nus. Non efi autem dubi um,qum qui eji fiilus per fidem Cbri/hanus, fiâM fit membrum CbriJU. Derfit eum, inquit Paulus,(4 put/uper oiw)M4 Ipfi Ecclefiie,qu£ e/t corpus illius. Bpbtf*' Et iterumtChrifius eâ cjput Ecclefia.cf idem e/l, qui falutem dit corpori. Ac mox : Membra fitmut Epie.gt;» (orporis eiufdeifittx carne eius O' fx ofiibus rïM.
b f
stf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATfO
C«w f rgo Clriliiiitui fit membrum ChriÃiitton eà Ciri/^ttûiâu aliudreliqKitm, quà mqubdetùm Ãt particepio* fteUcitMQf mnium bonorum chriÃittKfi'ttatur calefti eiui ttii mmefliif. ieflmteiyfxlicitate.Ac primum,lt;iuia Cbriflui fà filiuf Drt, er bmj om»i« w diumorum bonorunit idcirco Chrifiianut, tum fidf ptr fidemmembrunt Cbrifti,adopt(ttur er ip[e 'm Ãlium Dei, tsquot; i«
Row.8. haredemcbriÃi t AccepiÃK,'m^uitPMlui,f^iri» 6al^ 4gt; (um adoptionis.per quem clamamus Abbu pitter^ IdemIÃiritm teÃamp;tur uni cum Ãiiritu noflro^quoi Ãmus]Uif Dei tyc. Et iterum t Omne$ Ãlij Dei e* flit, eo quoderedidifiis CbriÃo iefu ⢠Et loanues' Qifotquot(mquit)receperutft eum, dedit eif pote ÃAtem fitios Deificri,bi5,qui credunt 'm nomen i^ pj}u(.De'mde,quiltebriÃuseÃuereiuÃuiz^ Ãn à us, ideo ebriftianui, ciim Ãt membrum Cbri/^ per Ãdem reputaiur er ipfe iuflut ac fanäut co rumDeopropter ChriÃum. EtÃenim CbriÃianta habet idhuc peccitum m carne,tarnen hoc peced* tum non imputatur ei,fed potitu imputatur ei iuÃi Rottu fin Cbrifliipropterea quid cbriÃo, utuerum rnetn brum iperfidemÃt coniundus' Abrabam/mquit Paului,ex GeneÃ,er edidit Deo, er imputât um eà iHi ad iuÃciam.Non Ãriptum autem eà propter ii iumtantum,imputatuÃiÃe illi,fed efiam propter fiot,quibu( imputabituriCredentibut 'm eu^qui
(itauit
CATECBISHI *7
cit4iiit le[um nommum ftofirum rf morluis.quitrtt ditux fuit propter peccatti no/lra, zs- excitatui tfi propter iuÃiÃcAtionent noÃri.
Pr^eterettiChriÃut Ãdus e{l oMiens Deo pii9 frt fuo uf(^ tid mortem crucis. Q^iirr ty- CbriÃitit ituf,qui per Ãiem Ãt pttrticepi fÃiritut Chrifti, du citur uirtute buiut ^iritut m omnem obedietitiaia Dn.No» poteà quidem per carné fieri 'm hoc cord poritit uita^t Cbriflianui exbibeat Dro perfiibira tsr tAfalution obedie»tiitm,qualem lex Dei exigit: l^ti^etiimaccipimui bîc plenitudmem , fedtatta: tumprimitiM ^iritiu iPieriautem poteà ftyde^i bet,ut ex ffiirttu Cbrifli carnem mortificare, uerä obedientiam prieflire^cr boneÃum Kielt;tmhtboc feculo ducere 'mcboêmut i Qijt futi CbriÃi, 'mquif-PmIus,carnem crucifixerunt,cum aÃiSibui er cö (Jitfrf.yJ tupiÃentift.Et iterum : Spirituambu!ate,cr clt;tr» ttiîconeupifcentiam »3 perficietis.PoÃremot quiit ebriflus eà uiihr mortts er 'mfirnifidcircofit zy cbrifiiaitui,qui eà membrum CbriÃ,borum ui^hr zy triumpbitor. Videt igitur gt;nbsp;wbil poffie boin'mi nec gloriofiut,nec magni^entiiu attribuif No» menCbrifliani.videsetiam.quatttumfit diferimen ICbriÃianorS »Mfcr bommem «crè CbriÃanum er iuter «lioî bo er dltorMW fitnt sudiei,autMabumetiÃlt;e,aut bgt;po: bommutn di trÃje.lüeenimfoliKeÃfilw Dri4(ioptiM»f,b«rcs Ãrinteif.
«⢠EXPLÃCATIO
lottorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 Mifffer morttf amp;nbsp;i«
cittif caleÃü rcgm. Hi autem funtfilij Sit tant, bitredes mÃrni, iniufli, mättcipu mortis CT leternie damttiitiotiis. Sed quanto magnificeHtiuf eà cognomen Cbrifii4»igt;tlt;(nto mlt;tiori(htdio caueU dumeÃine turpi crfcekratuuitii bone/kltemeiin fordidemtu. Qtfid fordidius effect,quam à quis,cùnt effet filiuf er bares potenttÃimiittbitc terra re gis,CuÃiperetopificia abieÃtÃima exercenda ,er ducerettalem uitam ,qualemfoient ducere bomt Hes extrema fortiss^t/iulto autem fordidius,multo fegdius eft,fi quis,cum uelit uideri Cbriflianus uerè piustfufeipiat defignanda turpia (celera',t3-nefiit da Ãcmora,Si enim eà fiUus Ort, eur agit uitam ft eut fiUusSatana^ Si eÃbares regni caleflis,cur fceleribus fuis fie properat ad accipiendam haredi tateminfirni ('Et fi eÃuifbr mortis, cur fe tradit peccatisfuis morti capfiuum f Qgi peccato,itiquit Paulus^mortui fumus,quomodopoÃbacuiuemus t» eodem {â CoUocemus igituromnem operamnoÃri inboefludio, ut namen CbriÃianiboneÃateuita, tSquot; fanHis moribtts ornemusatc^commendemuSt ne propter uitanofira turpitudmem nomen Cbri fh 'mtergentes maleaudiit, er nos ex pofficÃioite tantorum bonorum,qua nomme Cbriföani figmft canturtexbaredetnur.
IX
CATECHISML gt;9
De fide infantium.'
S Ed quid dicemuf,m^uief,deinfà ntilgt;uifO^ lkndimutenm,lt;lt(ôdhommafi(int Cbriflii niperftdem. montes Mem nonuidentuf poffe haberefidem ⢠l^unjvtd ergo litÃntet non poffunt effe chripiam^
Qbferuemutigitur, qttbd non loquamifnuitc de mÃntibut impiarum à Deo abieikrunt Gentium, quales pint ThalmudiÃge^ Mahumetb
Qgid rmm ad nos aftinet debts ^ui Ãris funt iudicareiâSed de tnÃntibftteorurn,qui funt âm Ec^ tleftaDomini,etÃe)ttmadoptio 'mfilioS Dei,non efl ex carnali natiuitate,tamen hi mÃntes pofjunt habere Ãdem fuo quodammodo, cr fiunt uerè ChriÃiani. Primum enim, inÃntes populi Qei,^^r^ff[^ori funt pars populi Dei,ey pertinent ad populum^'*^â^^*' Dei. Sicut enim 'm VeteriTeflimento, 'mÃntesna tiumero ti exAbrahamo cr pofkritate eius babebantur^^^^^^^^* in numero populi Dei, luxtaeam promiÃionem/^^^^^^* qult;e diila cfladAbrabamum, Genefis decimofea ptimo'.Ero Deus tuus fem'mis tui poftte. Vnde ty inÃntes poÃeritatis Abrah^ reputabantur in populo Dei, etiam ante offnuum ttatis die priiu^ circunciderentur.ita 'm nouo TeÃAmento InÃntet earum Gentium, qun Chr/Ãum agnofeunt, btjtrt
» o E X n IC A T ( O
turcoritm Deo in numero pofgt;uli eitu, qttuÃe(iJ fufcepit Genfes cum Uberis fuis,'m populum fuuitii quemadmodum teflamp;tur 'Ef»ilt;ts capite lt;}ucidrag(à monono.Ecce leuabo ad gentes manum meant., ad populos exaltaboÃgnum meum. Etufftrenfà Iios luos in ulnis,cr filiax tuas fuper humeros pof tabunt.Et soël cap.iÃffundam ^iritum meum fi* per OMNEM carnem(uidelicetnonjoïum(t( per iud«eos,[ed etiam fupergentes)crpropheta^ bunt filij ueflri amp;nbsp;ftliie ueflne amp;c, Deus autem nut lum uere agnofcit in numero popult fui,nip ere* dat,authabeat fidemin fitiumfuum.tiamÃne fide impoÃibile efl Deo placere. Qtiareinjintes pojfe habere fidem,quam Deus dementer eis douât j ty per ^uam fiunt Cl)rifiiani,neceffe efl.
ttt^ntesTÃit hat ft Jem.
Deinde,Chriflusaccepit infinies in ulnasfuof^ comptexus efl eos amantcr,s:y benedixit eis, fieut liarcui att. Rae benedi(bonone{lcorporalis,fei fÃiritualis,uidelicet,ut Dews eis fiueat,ac reputed tur coram Deo iufii,Qr confe^uantur aternam fi lutem. I^uHusautempoteflfiuij^irituali benedi* (hone, fine fidemec Dews uUi fle fiuet, ut reputet iuftumcr doneteumuitaaterna fine fide- Quare fieri non potcH, qu'm infintes ,fi coelejitm (alutewt confequunturjiabeantfldem . Pofiremo, InfinteS habit natura ÆÂ«lt;lt; peceatu-Sunt enim m peecato eon cepti
c A r E G H r s M r. ft afjcquuntur regnum calo ^gt;(gt;n.TiiUumeÃ,m(]uit, rectum ctxlorum» Nemo ^tem poteà regnumccelorumtiffequijtne remif» P^gt;tepeccati R.emiÃio Mtempecatinon contint amp;ttnià per fi Jeta. InÃnies igitur Ãdem habcMt ne ^fffe tü Sed lt;juomodo,MK}uie!,fidem btbere pof» t cùtn nondum quicquam nee diuintirum, nee ^inerurn rerutn inteÃtgantt'At enintjnec «fwn» fuem corporalem hitelligunt, er tarnen aeram cor poralem uitam babentmec inteOigunt fe effè bitre des Ãcultitum i pareniibus fuis reliilarum,amp; ta ^tnfiintearumueri er legit imi bicredet. QjÃi Igitur probiberetjguominuf poffent babere fide, esùmfl ità dutn mteÃigunt earn, prafertim cùm De w effitndat dona fita fine rejfieiîu perfonarum, CJ* fine relfieüu bumanitufl fapientiit, uel potentiei Neîj^ enimfentiendun efitqtibdmfii,ntes 4 Droiit gratiam accepti tamreuelatam babeant fidem, babentadulti.citfod «f fignificantiui expUcetnus, libetbicrecitare , ^uod ofee cap.i. feriptumefl: Erit in die illa,exaudiam,dicif Dominut, cr exan diam co6îos.,cr tUi exaudient terra,ey terra exat» diet triticuin,cr uinum (y oleum,(y beeexaudi» ent lezreeiEt Paului Rom.s.Scimuf Omnis cre atari congemifiit, fimal^ie nobtfium parturit ufyueadhoc tempus, Exbw fcripturalecis coHi
JI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
CWfKrftr» gimutditplicemelfegemituincrNturirum- Alii^ gemituf dit Abfconditut,lt;iuem (oins Deus âm Creatutis ui^ detaudit, QtnUsedgemitusrerum'manimiiti rum. Alius eft reuelatus, guein cr hi, i^ni eum bd* bentffentiunt ac intelligunt. Ãi^alts eft i« homitif
bus p'ifSjde quibits PmIus dicintîonfoîfttUd (crei turacongemi(cit)fcd ifiÃ,(]ui{)rim!tias (pirittd babemus,no$ ipft wj »ofcw ipfîs gemimus,adoptio^ ttê expédiantes c^c. Sic cr res ipfa odèdit duplic^ ejje fidem Etftemm fides 'mChriftum, in fe noif eftdtuer(a'. Vna eft enimfides, âmquit Paulus, men habet (e diuerfts mcdis, i« 'mÃnte er âm d*
dulto, Dicimus erg'), âVmm fidem abfeonditaVf) qu4 Deus immenfafua bonitate donat mfà ntcs Pfalm, »4lt;rlt; puli fui,^tiam er folus ipfc nouit cz «»rfrt. Nam p
pudi coruorum, ut Pfalmus ait, inuocant Deuidi vides abfton liottquidcmex fide adieternam[dlutem, fedpâ^^' dtta 'm 'mfin^ fua conditione diumitus mfculpta, ad corporalelt;^ tibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conferuationem,quanto magis tnÃntes primit
dem ad imagistem e}quot; Ãmilitudâmem Dci creatiââ^^ inde per mifericordiam Dei propter Chriftuitir liuin fuum, qui er ipfe mÃns Ãitgt; 'm gratiam cepti,errecreati,muocantDeum, nonautem,â^ pullicoruor^m,Ãnefide,er adcorporalem td^ falutem,Sed ex file, utà Deo ad accipiendaitt leÃstn h£reditatem,z^ teternam [alutem adopid^
Oâ Recwuh'. Ef à pifdSfbcüua brutit,ifuiiit apud lo fttnunandatuni Dei, er obÃquiiur ei, Sicenim â¢WfcripturmDixit Donjwt« piÃi, er euoinuit Io »wi in ttridlt;tm,qu{gt;modo 'mÃn$, homo ad Ãmilitui Einern DeicreatKftÃ^ ad accipiendum regnumcae iorum eleäuf,tton poj/et audire uerbum Dei, quo piJes reuelt fidfpro/uaconditiottee^ mododonareturt Alt^titmadifltir. ^euelataÃde$,quam non folum ütui 'm bo»
Wine «irfef,Ufrilt;n:ehlt;ttnbomo(pfe,5«i ea donatui fÃyfe euffj habere fentit er 'mteUigit, Qÿatts eü t» Adidtii. Et hicfides daturperexternumauditu uerbi Dti,Sicut dicit PaulusiFides ex auditu, Audi tusautem per uerbum Dei.
H« de infintium fide idcirco diligenter (ogtio fcendafunt,ut{ciamusinfimtesEccleÃie feu popua li Dei,nonfolum habere earn corporalem uitam, qu^ in oculos noÃros 'mcurritifedaceipereetiam à Dfo uitam Ifiiritualem, er ornari pro fuo modo donis ffiiritw fan£h. Q^a ex re parentes excitenfi tureradmoneantur,utquamprimum pueri adele uermt,er externie dotlr'mte capactsfiant, curent eos 'mdotlrina uerè piadiligentifiimeerudiri, et bonismoribus imbui,ne quod in 'mfintin perfidem er baptifmum diu'mitusae seperunt,impietatecrfceleribus amittant.
»4 B XPt ICA TIO
De Ãaptifnio.
IN Jâecenfertdiî ciuÃs, cur tiocemur er ÃnUii ChytÃ4M dult;e cttu^ic propoÃtuefunt. AUer/it 5, cfcdtmut in lefum CbriÃim, Alierä qnod bi pti/ati ftimM itt nomine lefit cbrîfl,cùm igitur pofuerimuf prtoyem emtfim gt;nbsp;de Vide, accedamH^ nunc adexpotfendäpoJkrioretttjdeBeptifmo, Selt;i guidjin^uief, An nonfufficitfidei in ChnÃum, ui fiumut CbriÃiitnitCr renafcttmur utCbnÃo f si ccjÃtriut eà Baptifmut, ut fiamM Cbrifliinit uidt tur nec Adlt;imu,nec Abrabumu, nec Dauidem, net aliof Pdtrùnbiit aut Propbetat Ãdffe ChnÃi no!, propterea, iju(gt;d netÃierint bapüftühneebi ptifmus Ãteritipforumtemportbuiin^utiM, Sflt;^ Rrc Latro, cuiCbriÃut in cruce promiÃt Paradi fum, biptifatui Ãdjjis dicitur. P.tÃerunt Cateebi ineni,^ui priu[quà m {uÃepiÃent Baptifmum, raptf funt ad Martyrium. Qÿis autem tarn impudenti er tarn durus eÃet, quinegaret eo$,etiimabfyu( baptifmo aqut falutem cenÃeutos cilm non lutn crediderunt in CbriÃum, uerumetiamcon/il à funtebriÃum in tormentis conÃäntiÃime ,lt;ÿ pro nomtne ChrsÃi mortui funt Et teÃnntur Cj prianut atc^ Auguilmui, ^uod Martyrium Ãf pleuerit in eis bapti/muitt,£tÃeiwnttoftfuntbt
ft A P T I s H Lâ 99
biptifatifunt flitmluectfiiit guute, Smtlutr Corntliitif cr aiij bthn(ci,drqui but m AiitCtpite decimo fcrtptum eji, fùn-unt tx fiie ituiti/tiliciti cr fan(bfititi,utpriu'quitititi]u4 baptif«rcntur,orn4ti fini udmirandtf donit tutftncb Q^cmodo ergo Baptifmtis t^UiC td fdlu tem necefftnut efftdicitw ÿiefitondeo. Extern tiut Biptij'mtu aqu^ non e[ifîmpliciter cr nb(oluif teadfilute n neceffiriutinrc Ãcit hoimneut per fe exipi'aoperis fuia^oneChrifitanum. inbifiont EccUjiaÃmudxut quidam fuiapiebatitliquotiet (olutem ^ipti'mum,non quôd crederet 'm Chrifium, fed ut «« baciirteemngeret lt;i chri/hattis pecumam^ Hic, f^* ttÃbjptifatut jitit,hutten non eà ex ipfa Rapttfmi . nbsp;nbsp;nbsp;â
fufcepttone, Here Chnfiiittutfà âut. NonnuUtbor ptifiruttt haütnut campanaty ex qua a^ne cam patu itt tantum non {unt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CbriftianteÃt etiam
hec aSho, maxima fùerit ueriBaptiimi contume^ lia. Q^iretp''aafito Baptifmi perfenon Ãcitb^ Ittitiemuerè Cbrijhanumi.
Sed à fieri poteÃtneceiptrium cÃ, ut BiiptifmuS fufcipittur,nec patitmur no(,uÃa tyrSnuie, à fufd piendo baptifttto uel ab oficreitdii 'mfimtibut ntr flrfîadbapti/m!im,prûbiberi. Sicutenimpièfèce t^unt mulieret 'm Machabaiif, q, circucidermtpue rw[uosiuxtawmndatitm Dti^coittramandatntfi
fS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICÃTIO
tynnni Antiocbi:ita fi tyrannus quif^iam manJti* retabolitionembapttfmi, neceffebaberemus etii uitie noüfte perieulo pueroi noflrof baptifmo firre. Sunt autem pr^ecipuè duttcaufie lur nobit Bapt^mus Ãf utendum. Vna efl, quia baptifmus eà propter dtt orditiatm ut fufcipiatur . Inùto ewm ai utcaufas MntusCbriftHncarnemJuÃitfpiritusfanilusW^ cipienduf. BaptiÃunitcu de Cbnjb priedicaret, mcbigt; areeyinÃituere Baptifmuntf lmcj.ct toan.t.Dt indeCbriftusipfe confirmauit eumfuoexemphfi ty mandat», Nam ar iplefufccpit baptifmum,0 iuÃit Apoftolos baptifare- EtaddittQ^ieredide^ ritjCr baptifaius ftierit,SaluHi erit, Età autem bot I nbsp;nbsp;mandatum de fufcipiendo externe baptiÃno noigt;
efi morale,fed cterimmüale,^uod mandatorum nusfuam habet'm légitima neceÃitate moderatio* tof ut y. ttem, t:}- ceconomiam, quam uocant diggt;enfationé) Sicutcy CircunciÃo, m Deferto:cr recenfuimtd paulô antè aliquot cafus etiam de Baptifmo,tarnt'* extra talemneceÃitatem, non eft committenduub ut baptifmut omtttatur,fed eo ommno, iuxta orlt;^ nationem cr mandatum Cbrifti utendum eft. aI'^ ra caufa , cur baptifmut fufctpiendut ftt, btc eÃ* qubd baptifmut ftt ftgnacuïum,quo chri/ius pub^* cè confirmât fe credenti tradere,ac propria dicOf^ ea t(elelhabona}qffe ipftper EuanÿelionprotttU' tuittm^'
BAPTISME nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»r
futttur.îJtteff'itriumiutem profuo modo tH, ut non [olum exhibeamut Euangelio Ãtlem, fed e» fwm ut i» fide confirmemur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etùm bapti
finuteritprofuQ modo necefjariui , etfi Mteta fiAdntfequitur, Ã^t^id fit baptifmut, tarnen ut ea, ^U£ Ml definitione baptifmi ponuntur, mclim mtelli^itntm,^utedam de baptifmo b(c prtemitteit lt;ia funt,
inçu^ngelio iefuChrifii promittitur omnibta in Cbriflum credentibu^, R.emtÃio peccatorunr, Reconcilùtio cum Dw, Adoptio in filiam Dei, l'iberiftio ex omnibufpericulu, Liberatio ex moy ^f^ts-regttumccelefk. Haicotmut Propbette.inif ^uit Petrmjefiimomumfirunt, ^uà d remiÃionem peccatoruniaeeepturinfit pernomen eius.quifquis credtderit mipfuin.Ãtloanitei. Qsotquot recepe fKnteuitt,deditei(pote/ittem filios Deifieri,bis ^ui credîdiffient in nomen ipfim.Et iterum'Sic De x«lt;i/rxùmwtiium,»t«gt;ugeiMf((mfiliumfuum da» M.ut omnis qui credit in eu)tt:.Hon pereat,fid be» beat £ternam uitam.EX bis habet, qtianta ceeleflia benapromittantur ei,quicredit i« Cbrifium. So» lenne autem eft, ut qut promittunturcr propria dicantur,eapublicis carimon'^t,ac fuis quibufdani ritibuf tradlt;intur,crconfirmentur. Qg4re Chri fius infiituit baptifmum, tanquà m publtcam «n«
MS EXPLICATtO woi«ilt;W er ritum, (Juo credenti (rtidat ci- conÃr* met cJ^^Uitpereuageliffn promlffa [»nt. $ed tnultum refrt, baptifmi rationem niHe 'mteüigf* lre,idcigt;'ca,quod iumdMmutde cterimott^s çj- ri* tibiM pubttdtrum truditionum z!r confit mationvt txplicabimiKexemplii ^uibuldlt;im,lt;id qutcotifir* tfiU(Bapti/mum»
Exemplum de unclionc Dauidis in regem»
DMtd eïigUur diuitiA ordmatione per Propbe tamsiimuelem,'mregê IfiiselK. Qji^ekfftoneDi »id uocatur ad maxmam autoritatem zy digaita^ temt ac exceUentifiimam adminiÃrationem i» populo Dei. Et bac quidam uocationeDauid cret tur ueroB-ex m ifrael. kccedit tarnen Vn^o,qu/t primum priuatim inter fi-atret à Samuele, demdt publiée 'm Hebron unâm eà 'm Kegem. Hlt;c uit* ibo per fe non ficit Dauid Kegem, Idifienim an* tea (ùiffet 'm regem ele^iu nbsp;nbsp;uocatm, non fitifid
bac unfbone rex fiätu, fed Vn(bo eà publica rimonia,qua elefbo uocatio w regem publd^ figniÃcabatur er confirmabatur. Inaliorum Rt* gumconfirmatiombiu accedit et tarn impoÃtio Cogt; ronie in caput, al'q ritue, ut unaquieuis genf [u*
habet (terinoniof, quibus elcdotfucs reget W
BAPTISM!. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»?
rtjni pojlcÃionem ccnÃccnnt. Sic er homo eligt lur cr uocatur per Euiotgelton, ut Jit filiut Dei »d optiuut,errexcxleÃis. ltaij;/iacceperit Eutinge^ lion Jideytunc fit etitm per /idem filing Deiner rex eoelorum. Seiaccedere debet Baptifmuigt;qiti eflue l«I Kegalif Vnfho,^uo id, quod homo ante per Ji* dem accepit, facramento confirmitur fy promut ^itur.Qÿire,cùm homo baptifatur,tunc ungitur crcoronjfurrexcaeieflif. Qjiieunibo fuperat ow«fj omnium terrenoritm Reg«w j «»fton« ty (oronationet.
Exemplum de benedu dioncconiugij,
VlfducitmuUeremittmulierem, Qÿo connue bio^itir nbsp;nbsp;nulier ita fibi iunguntftr,ut pro coni»
gij ratione omnia eorum fiant ipfit communia» Qdi-trndotem affèrt mulier.ea fituiri. bond tfflrt uir,ea fiant uxorK,Et hoc conwgiftm efl wa diuidual'ocietof uita. Etfl autemconiugiumcon* ti^obitur inter uirumcr mulierem confenfu legi* timo,quo çy in confeientijt conwgum ratunt efl, nondum tarnen habetur publice ratura, nifi bi toniuget publice coniungantur,cr ut nunc loqui folemuifbenedicanturMjlituta efl ergo publica be. »ediäio, ut efletconiugq antea contra^ fampr» ( *
⦠o EXPLICATIO mutgitlio,qtMitlconfirttilt;üio. Quadà de libertt ex to uiro amp;â muliere itatts 'mdderit eontroufi'^ fiit, nuntÃntlegitinti ©⢠httredet patcrnoruitt norum,ttppellari fokt äd publicam benedi^tionf^ Cretdle^t^ui huiuibenediiitonk SpedAtotetP eruntfSic ChriÃifi ducit credentemi» coniugtf^ fMtn . Vocdfut enim Cbriflut iloanneBapti/^» SponfutBcckÃ^.Et PMluiEpbe,i. Vir,i»ijuit,(à («iputuxorif t quemadmodtmt Cbrifittf eficitpii^ EcckÃ^. Et max i Myjkrium boc Miignum tft, rum fgo hqttor de cbrijit çf Ecdefit. Bitptiftngt;i^_ rfuerm m hoc efl mfktutMtUt coniugium ititer Cbr'lt; fiumer Credttem mitumpromulget^ac tannudf^ pubUcabettedilboHe confirmet. Sicut Paulus phe. y Ãgffiificattumait', cbriftusdikxitEcclfà itm,trfemetip/üm expo fuit pro ea, ut iUamfani^ Ãcaret mundatam lauacro , boc eft, ut esd coniungeret 0- puriÃcarel Ãbi per Baptifmuiti-(X!iarejcùmlt;juift)iambaptifatur, fentiendum tà ^uödbabeatur publica coeleftis coniugij benei[ {ho, er cekbrentur f^irituaks Nuptilt;e inter Cbd Ãum er Credentetn,
Eaptifmu« ft Hine baud obfcurè inteUigi poteft,i}uid cäuf^ mel acceptUS Ãt,lt;urà quis feekribusfuis à CbriÃo deficerit,lt;iUt Uaktf etiam Ãbri/ium abnegautrit, ac pofieareuerk tur,er agatpaettitentiantj uo/t itcrum aut tertin baptifetur-
BAPTISM!. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
^^ptifetlir.SicutenimDauid,eieâuf J Ãlioere* gno luo,z^ poÃtlt;t refiitutut,iîon eR itetum unâuf, fed Uitluit primt u/tSio. Ei Kxor deferens muritUf poft ««ie»! reconcüiiitu cum murito, non benedict tur iterum publicè,fed uulet prima benedilbo : ita eiiam fi quis cùm baptifatui fiter it,defer at ChriÃia fgt;ifmi(tautabnegatione,autfcelerata uita,ac reuer ^atur abimpietatefua,non eà herum baptifandut» fedualet Baptifmut femel acceptutt
Exemplum de inueftitura.
Libetbicrecitaret^uod Diuus Bernbardiu de Biptifmo fcribit.Sicut, inquienSj i« exterioribut diuerfafuntÃgna,(^ uarhe funtMueÃturie,fecuit dum eitdequibuilnueÃmur.Verbigratia,lnueÃi* tur Canonicui per librum, Abbas per baculum, E» pifcopus per baculum er annulum fimul,Sicut,in ^uam,in huiufmodi rebut eÃ,Ãccr diuifiones gM tiarum diuerfis tradhe facramentis. Q5lt; efigróa tiotunde per Baptifmum mueÃimurcâVtu^ purga^ tio deliéîorum. üaâenutBernbardut. Docetau* tem,^u6d baptifmui Ãt tan^uam iuiieÃtura i« m beneficia,(ptte ebriÃut nobis impetrauit, inuefH^, tura uero non eà aliud, quam traditio conÃr matio poffeÃionis- Q^are,fi quit baptifatur,fenti amuteum ittueÃiri,boc efl,impoiii w poffeÃionem
à ?
EX PL I CA TI o
txhflis b^reditätii, quimjlnon ipfè per quot;mcrcdu iitatem »bieceris , nuüiK Saton, nuUm nee bomOf Ufc itngfluf tibi iufèrre poteÃ.
Exemplum de fÅderibus amp;nbsp;Sdpulauonibus.
Fadera çfuibiu alter atleri Ãdem, nbsp;nbsp;auxiliuM
pipulatur, {oient fuis c^erimonijs ac ritibus inngi De ritibat sunt autem buius rei uarù cierimonùe. Alia gens, faederum ui alias habuit iungendorutn faederum certmomis, fie QeneÃs de quibus finguUs non eà nunc dicendi locus.lioS cap.if. Item nîte de una tantum ceerintomit dicemus, Qgî eiuitf IbiuiSdepa iungunt fceiera, nonfemper contenti effe folent trepatratot fimplici uerborumpromtÃione , fedexiguntià ItemHerodo mutuouelÃdem coniunflis mambus, ueliurame/f tumeleuafioneduorum digitorum. I» baptifitto autem eÃftipulatio foederis mter CbriÃum creun» ^ui accipitbapti/mum. Sic enim Petrus uocat bit ptifmum, Stipulationem bonie confeientia apui Deum, tn becÃipulationejnfuÃo aquie,uel Immet flomaquam^eà uelut coniunbho manuunt m dut da fide,uel eleuatio digitorum in praÃindo iura* mento,Sciendum igitur eÃ,lt;jubd cum ^uijÃtamba ptifittur,mutuumfilt;ttfixdusmter CbriÃum er e^ um qui baptifatur, inquofccdere, CbriÃusfilial QeidatÃicm inti/aHione tatiduà ia minus coniu/t äioof)
BAPTISME nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4t
Slone, [e eum, qui baptifatur, coofjtdre »« fftt trem fuunt Cf tohieredem ommunt taelc/huin bono rumicf uiciÃim is,qui buptifatur, recipit/e acce* ptiotte buptsÃmi hoc fee dm ntum habere, (y eant adoptionent fde aggt;tofcere,a(q; atnplcSl, net^ fe unquà m commijJurufKtW hocfaedm, uel impietate C? afc«fgilt;fjonc,»e/ fceleratis moribm uioleK tiibts,qiiomodo per baptifmum fiamm Chri* /litm,uidelKe(,eùm ea,qua nobis 'm Euangelio lea (uChrijii promittuntur,fide itmpleSltnur, ptifmum adfideiconfirmationem [ufcipimus.
Porro autem, tnCatechi/mo nonfimpliciterdi fiiur, B A P TIZ A T V S SV li,Sed etiam ad* dituran NO KI NE lESV C HRlST I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i*
Qÿid ergo ell,in nomine Chrifb baptizari I Bapti nomine Cbri zantur cr ludlt;ei, Sednon baptizantur i« nomia fit. ne Cbrifli,H.,bentcr aliit gentes fuos baptifmcs, hoc efitfua balnea,fua lauacra,fed non baptizana tur,non tinguntur^nonimmerguntur autaj^ergun Aib.C tur,(hocenimeÃbapttZ'irt ) 'm nom'me ChrtÃi Quid ergo efl,ln nomine Chri/ÿ Baptizari^Aims J, dicitur Baptizari In Nomen Cbrt/li, altais ,lnNo imneCbrifli,SedutruttcuKij^ dicatur, tripliciter i« v w , » ttUigendum eÃ- Primo,Bipttzarim nomme Cbn Ã,ell Baptizari ex 'mfiitulo,m4ndato ty luÃtone cbriÃi. Siem [olej^ ditere Pfg/räum
44 EX PL r CA TI O
W. coHigfff (ributuin aut cen/um Nomine, ioc e/l, Hiandito Ãf pr£cefjto principii fuintit O' baptif^ Tamp;3f «ojoù r/4(c(mur Nomme,boe efl, lAandato o ordmttti iiç S* «ve^« oHf ebrijb. NamCbtiflus mandiuit et iuÃit AP» ? ttoÃoç Ãolot ac amifiros Ecclefi^ , Baptifäre omtiff O-Ct genteSiDocete,wlt;iuieit$fomnes^entef, bttpiijiiti
»» NOMEN Chrifli,fà r (â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cr lefit ebrt/bf
credMtOButtngelio eiuf fiiemitdbibeM,(icuoclt;t vt^ee^ KH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feikrit HM bquendi Ãrmei llraeUt^t
Ci s iiireut dicunlur,npmi Paulum i.Cor ⢠o. baptifati effe W Mofeit. Omnet,mc[uit Paultn,itt Hofen baptifidi funtnubecr mari ,boc eÃ, baptifati funtnubecr mari,uterederentuerb9 Koà O' obfelt;iuerentHr legieittt- Sic etùm baptifaridicimur b Nomeit Cbrifti,at Buangelion Cbrifhfideample£lamur,amp;' ebriflumferuatorem noÃrumagnofeamut,
Tertio,Sedcimdiciturnofbaptifari in nomeit Cbrifli,mtelligitur aliquid maiufoexeellentiutt^ eumlfraelittediSbÃeruntm Hofen baptifatigt; Ml »owf» CbriÃi baptifari,efi per baptifrnum id commuaionem omnium bonorum CbriÃi confecr^ ri,mferi,O' incorporari. Nomepenim CbriÃi,eà Cbrifltu ipfe,cum omnibut fuit bonis, iuÃicta,uita, poteittiacrmaieÃtue. Qj^are baptifari m nomen
CbriÃi
à A P T JS M U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4lt;
Chrt/ÿyeilBaptifmo imponi.inferi,^ inuefhri m
1 oww« (ond Chri/ti, çy tradi tiuf tutrU,dcfinfiom O' liierationi^on quôd nunc pririun^omo fufci
i pilt;itur itt tuteliun Dri,({(m anteii fit fufieptuf per y fideni,fed qnôd Oeut bdnc (ùfccptionem nunc pri J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»H«n externo facramento publice trflificetur, cotta
f firtnettCr promulget. Hdnc fententtamfignificiit ttùtn uulgarif motJut loquendt. Dicà quifpiam
{ nbsp;nbsp;nbsp;dd proxtmiOffiVrw aut abi itt nomme Domini,AU
f MintconcitatufidicitiAbi m nominrDtaboli HÃc t ppr N O M. E N, mtcUigitur potentta, de/rnfio, ; duxilium.ucl Dei,uel Diaboli. Sic amp;nbsp;cùm dutimtr I» i»ptilan ta nontcn, aut in nomme lefu Chrifii, fi^ i ÿmficamur nos per baptifmum m(eri in tutebm, r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deUnfionemJiberationem, deni(^om»iac(elefiia,(^^^^lt;
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bondCbrifli, QtjicutKpiinquit Pnulut,baptifati egt; Roni«;
f flifiChrifium induifiif- Et tfcrwrn : Otjicunc^ bds* f ptifati fumuf in Cbrtfium lofum * in mortem eius kiptifati fumut ^c.
1 Sedbfc de duabu« caufif,propter quM dicimur I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;⢠fumiu Chrifbaniyin pr^fentia (ufficiunt. Accea
i dämm ad definttioaem Baptifmi*
Cum Catechumenus itv
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcrrogatur,
QVID EST BAPTISMVS?
s .
EXPLICATIO
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;üocet rum CatechiÃA Ãc reÃ)oit({ere:à A P T
S M V S e(i Sicmmentum, feu diuinum fignacu^ luin, ^uo ceetà figniÃcot Deut Pater per lefuiH ChriÃumfilium fuuitttcumf^iritufaitiîof qubdÃ^ et,qui baptizotur-tclemcHs Do« j ac remuiat ipft peccata, 0- adoptet ipfum in filium, ac omnium cÅlffitum bonorum.
Età exemplar qutepaulô ante cum baptiftnA {ontuïimiM, finis per/}gt;icue exponunt banc défini tionem, tarnen quia Sacramentum noÃrt regent ration^ debet nobis effe notiÃimum, non gnuabi mur earn coptoÃut explicare.
AcprimumJ.n hac definitione docemur, qub^ in baptifmo non tantum prajh adÃnt ea, quæ cor* Deipriefen P^rnlibutoculis uidentur,uidelicet, A.qua, Hi«lt;â tiainbaptifi ÃriEccleÃiet infinsÃufceptor^tyreUqui cjrcun* wo« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãnntes tùiriimulieres,puer i Jed etiam adÃt corà gt;n.
Deus tpje, Pater^ Pdius, zf Spiritus fanHui. Elfi emm unus tantum (à Deus,tarnen m iUa una diui* ata effentiafunt tres perfone, quemadmodum po* fka, propicie Deo, audiemus. Et hx tret perfoiut corà mprxjîo adfunt in baptijma. Cuius reimani* Ãflum extat tefiimonium in bapttjmo ChnfliXisH eatm Cbrifilltliaptifdreturà !ôanne,Pater reuelt uttfe VoceMic eÃi 'mquiens\ Ãlius meut dileüuit âm qup mibi'btne. compiacitum efi ⢠Hunc stvdite. i'illitt
CATECHIÃM»
ïiliui Mttm reuelalè nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdrne^ uifibili fuf
'j nbsp;nbsp;cfptioBc buptifmi. Spiriluf landta reutUbett fefe
Specie cûlKmb^e.Sicut fcripfum eü Maf.j. Nam /îW 4 M D;t ioc coifÃlio fufcepil buptifinum, ut confirm âll nbsp;nbsp;Wirrt ÆÂ«lt;» cxettiptû Sacramentum biipii[mi. P«fer
f» a«tew er Spiyitut fanélm reueUuerut fe in eo blt;t 0 plifmo,gt;ioit [olum ut teÃirentur b««c lefum, qui i loiBBc btiptifabaturfeffe «er«m filiu De i,4« «f rHM t nbsp;nbsp;M^eÃitOtt jeu Chrifîum. per PropbetM promiffùm,
ti fed rtùm Ht ÃgntÃcurentfe biptijhio, tanq diuta^t t nbsp;nbsp;nbsp;orimutiotù ideffe, cr beneÃtiu fuu fufcipienti blt;t
'fi nbsp;nbsp;ptifmttm oÃirre,£cce egoÃiuquit filiufDei)fum «a
bifcumjjoc eÃ,(umueflro minifierio, cii ueÃru EK J aitgel^ prcdiMfiortf.cM ueÃro bdptiÃtto,cit ueÃrlt;t lt;t ccerti Domwicd amp;nbsp;cît ueÃrd prccatione oïbut die. gt;nbsp;btu ufi^ ad confumtnutionem fecuh. Vbi Mtem eà (lt; ChriÃm filiits nd prüfens , ibi er Pater er Spirl (t tut fitnäui prtefent Ãttneceffe eÃ' Qgare in bapti (lt; fmo nö folum adfunt bominei,frd e ttam Dct« ipfe 'a «triM ts- tternut^ Pater, Filiui et Spiritui fanAut^ » Deinde Dem non a Jeà baptifmo ociofut Ãieamp;t ( lor,Ãcut «identHi- circunÃMte! bomtwts bwe ^e t ikiculo ociofe intcreÃe, fed unaquti^ perfona Ai il HiMitat» habet i« baptifmo fuum, ul ita Jicam, «c t nbsp;nbsp;nbsp;gociHW,^H»m officium, er 4ilio»cm,quam per uti
bei 'miaptf fmo negocui,
'I ^rMvieuK,qui bapcifattperfidt. Pater eninj
48 EXPLICATIO
fufcipit eum,qui credit Eunngelioj cr baptifdtuf» ingratiitmjemittit ei peccata, adoptai eum m um,cr tradit ei ius biereditatis caelt/Uum bonorii» filiui Dei,leltaChriÃut impartit er tribuit ei ont ne fuummeritum f reddit eum participem omntf fut dignitatK er iuflicit ^fufeipit eum in fratreilt Creobtredem regni coeleÃis. Spiritui fattâui int partit ei dona (ua, excitât er confirmât m eo fi* dem,excitât er accendit in eo lnuocationem,inci* pit eum renouare,ut mortificet carnem, (S-fcüt^ tur uocationem Dei, denic^ tuetur er conferuat eum 'm fidctUt umcat aduerfa,t:T mortem ipfam.
Vides igitur Dom'mum Deum noÃrum, Patré» filium er Ãpiritum fanéium Baptifmo non [oluiH Speikttorem, uerumetiam negpciofifiimum, ut Ãi d ieam,opcratorem adeffe,
Depn/ett^ rt« D» reue lalione.
Sed eum Deus non uideaturcorporaïibus ocU* Iff 'm Baptifii}o,quonunc'm Ecclefia utimur^quH nfS certos ficitiCum ejje prtfentem ? A«f quo Ã* gno poffumuscognoftere prtfentiam er operatic nem ciuiÃâ
E/u. ffS'»
Elgt;ï}e.4..
ObÃcurum quidem non efl,qubd e^i Deus ndt^ ra fua 'muifibilis eji,omma tarnen tam ccelu, quint termm impleat.Caelum,mquit,mibifedes,ertenn rafcabeUum pedummcorum. Et: Afcendit fupcn omnes ccelos, ut OMNIA impleret. Ef ; Cfno iin à ^irntt
B A P T I s M r. 49
tuo,^ quo 4 i^ig fff g fitgiâfsiifcendero M cÅlum crc, Priefentiit auteia Dci,Z!r Clementitt ⢠eiutnonubic^ reueltitècognofcuntur. Quarc De ut folet fe hontmibui t« hoc mundo pateÃcere, ut teÃtturfeiton tantum omnia implere,fed etiam be ftcficiafuaclemcnter offirre.
Ac Dewj multtj quidem et uar'ûs modis fefe pa ffcit.deçlutbuf m expliciUione symboli RpoÃDlid dicemwdnpriefentMautem eoitantum modot re citabimu5,qui ad hoc noÃrum wÃitutum tdilt;iuii (onÃrreuidentur.
Dem enim pateÃcit alitjuoties prafentiam fu it» admirandis ÃgnisAnExodo cap.s-pateÃcitfe fuboardenti,qui noncomburebatur» er uoceex ^utbua ruboloquente.ln Exo.cap.t^ pateÃcit(e tonitru, ^^^'-^prielett Ãi^gure,crborribiliuoce' infecundolibro Piird lip, capite(eptimo,reuelatDeta prafentiam fuS, ignidectelodeÃendeti er deuoranti holocauÃif poà Salomonif precattonem. I« Dijrtjefe cap.t. re uelatprafentiamfuammanuè pariete pcrreHa, amp;nbsp;ad panetem feribente. H« ©â multa alia id ge nm miraculofâ lignaim ftriptura extant, ^uibuf Demfefereuelauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Demi« ba
Sed in genere,cr ordiuariè reuelatfefe VER ptiÃno ^e re BO luo,cui additSA CR. A ME NT A, feufa uelatuerbo era Ãgiüa,^uaeùm in oculof tacurrnnttadmonêt
4
9» EX PL IC ATTO
hommes de certitudmeuerbi D«, o- ipfunt teiti ciM menti mÃgunt.sicutemmmregttorumcon pitutiombus,ijui eligitur 'm regem, non eudit toit tnm,Tu fis Rex, Sed additur VnSlo,feu Corona tio,tanjuam sigiUum,ut quod uerbo diéhan eflgt;à gno memorie hom'mum commendetur. Et quent admodum in contraiîu matrimonijmon tantum di citur ad SpôfamiTu fisuxorifliuimtriti,sedad ditur externa manuum coniunâio .Uacrin diui no contraâf,Deus non tantum reuelat fe ts- pro mittit beneficia fua VERBO, fed addit etiam terna figna,qiuuocamus Sacramentajit quoduff bis promiuitur^tgnis confirmetur.
In Baptifmo autem,primum efi V E R. b V M De(,u((/r/tcrt Euangelion CbriÃi-luÃit emmCbà ftus pr^dicare Euangelion fuum. lte,inquiês,prd dicateEuangelion omnicreaturte-inboc Euan^^ lia promittitur nobis propter Chrifium» remtfii'^ peccatorumgt;adoptio'm filios Dei»\ufiiciagt;cr baf^ ditos reg^ coeleftis.De'inde 'm baptifmo eji Aijaii feuimmerfio m a^uam, quieefi Sigidumi quo ta tefkuur fe non tantum priefentem effe, fed am uerè idproÃaretquodcredcnti uerbo Euïè^, promittit. Nam, quod Sacramentum baptif^ inÃitutum fit 'm hune ufum, ut fît fîgnactdu » qlt;â^ Deui teflificeturfuampraifentiamet clementiaiââ,
à à P T I s M f. « Per/}gt;icuè docent ApcPoUca di!is,^ttie twa erilfit peruacitneum percitrrere.
Konun^fcxtodicitPaulutiQuicunf^ baptift» tifunttts m lefum Chriflum, in mortem eiut fiapti ftmttt. Hïc rfocrt Ptului biptifmum certum fi SiQum eff'e,qno Deitt confirmttfe dire ei, ^ui bri ptifiturlntefum Chriflum, remiÃionem pecata iut bitreditiitis caeleflù regtti. (Kc f «ira Cbriffw impetrauitfui morte,in qmm per bapti fmunt mferimur.
Gilit.f. Qÿicun^ bi^tifiti éftK,Cbriflumin» dui/iii.iifs fignificit PmIw, qubd Dew te fiÃeetur btptifmo fe fufctpere eum, qui baptifa» gtftfwwjiji/ppfire f«m i« fitium,et cob^ro Cbri/h fiifj (uh Hlt;fc emw CbriHiti a^rt für ei,qui ipfo induitur,
Epie, t, cbriftutexpofuitfepro Ecclffîi(,ub iHam fundificdret mundutdm hudcro aquæ pef «eriBBj.fcoc eÃnun^fium te/limontum, quod if» credit in Cbrifbtm,l'attdgt;ficetur cz «««defiof P^'gt;lt;ict4b6.ip(ijn,t,4tomwamp;w peccatif fftif.
^lt;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Saluet nas fiât per louacrü
l^ffterdtionii (y renouittionis Ãgt;iritus (tmUi,, tfc.Etptilmuti^itur, qui e/î lamcrum regenerit tionis,organon efl ey teftimonut, quo certi reddi ««rfonfeqitanutr fubacm propter Cbrifitftii
*
J* EXPLIC ATIO
⢠Petruf âm priori epi/iola capJ. Cuifigurte re* /})O!iäenf baptilmut nos quoquefaluos reddit, nonedabieÃo [ordiumarnis^ed flipuUtio bo* nteconjcienti^ m De«w perrefurre^onemieiif Chrifb O'c.hoc efl,baptijmus fäÃgnum con^ade rJtiätStquo DeusÃipulatur fenos recipere m grd tiim propter Chriflum,gut mortuus efl er Re/ut rexit.ut coram ludicio Del bottitm baberemus cé faentiam^'C.
liis j'ucrie fcriplurlt;e teÃimon^s perfÃicuum eÃt gabd iterut Cf leternut Deuf.Patert Piliut er Sp^ ritut fattilus, pateÃeiitt fe Verboerfignombd* ptiimo,er nonfolum prieflo i(dÃt,uerumetiitm cd Ãrit in eum.gui baptifmum ex fide fufcipit,(cgt;el( fiii fud beneficiit,guie nobfs dd teternü fdlutem negt; ^dpiifmi ^d/fitriA funt.tiïc ergouidemtbinunc, qudntdfi^ tuditÃM' gt;fgt;-f^dÃdiBdptifmi.Videturguidcm res puerilis c^ mulicbriStà externum tuntum ffieciem confidefd uerisjed proÃiiotfi iuxtd ueritdtcm rei uoluerà iudicdre, confiât Spiritus funfb teftimonio, dikt* nem Baptifmi excellere omnesmundunorum^^ gum Coronutiones, ddeog^omnem humunorui'l negcciorum muiefiitem.
QuuntuSfObfecro, concurfuSygudntus conue^t* tusbom'mumefjefolet 'm Munduni B.egis Cord* tidtione Dicdm de re pitftlbbumiliori.Qdi^^^ bomiiiid'*
bominunt multitudoconfiuerefolctad j^e^culti nuptùrum uiri puulo lüuÃriorisi
Am Baptifmo ungitur cr coromtur Rex coe lellis,^ celebrantur Nuptiie inter filium Deiner filtam Ecclepe eiui.Qÿtre bapttfmui maximti re uerenti4,o-ob[eruantiaperagendii(eÃ,idqinon titntum propter iapntej,ut nomè Deifuper ipÃos muoceturyUerumetùm propter nos adultos, ut i bocjÿei!heu/o de ufu bapttfmi w tentitiombus ai moneamur.
Nam,cùmfentamur in confcientia,lt;juodDeuf vaptiimi «OB Ãt nobis propicius, aut cùm Mi corlt;/e noÃro fuf in tenta* «xcitâtur cogitationcs,qubd fimus à Dfo abiefh, tiombust cr damnati,propter peccata, uel quôd nonpmus à Deoad accipièdam aternam falutempritdeÃina ti,tu»c reuocanduseà i« nemoriam baptifmits^^et opponendoi bis tentatiombus. Sicut enim in eiuiti bus negocijSfà quis habuerit literas Cenfus,Sigilg lo boneÃi uiri conÃrmatas, ac negefur ei censusj erdicaturabaduerfariofe nondebere cenlum» ' continuo appeÃat ad literas fuas,quas proÃrt, er aduerfario ob'^cit,quibus er aduer(arium conuin cittita baptilmusjhterjtfuntfdiuino ÃgiUo confir inat^,qu(gt;d Deus uelit nobis effe propicius pro* , pter ebriÃum filium fuunt, er quad nos in Cbria Ãoadueram[alutemprlt;edfÃinauerit . Elà enim
« EX PL r C A Tl o
muit i,quï äcceperuHt bäptifmum,pereunt,hgt;e té men non Ãt biptifmi uUiOilt;lU(ifi effet filUx Ãuo* amp;nbsp;prtdtfUnitioniis DeiÃ^nurnffedÃt iüoruvt incredulitate, dftihiK cum Deo» utriÃimo uerbo, certiÃtmofigno gratiam fuampoViceiur ipà t^en Deum impietate ^ua deferunt, amp;nbsp;uerbuifl acÃgnumeiuicontemnunt. Qgoî pr^deÃinan^t induit Paulus jofdem er 6ocat. CertiÃimumautf uocalionii D«Ãgnum eà Baptifmits.Qsiareà cO gitationes noÃrt nrgant nos effe pnedefiinatot, tieceffe'mgratia Dei, obijciammeis baptiimuitSf stt conÃientia hoc Ãgno de gratia er uoluntati Drt erga nos conÃrmata, i« Chrifio perÃdem (0 filhtt, e^ omnes aduerfarias tentationes umcat» Haäenui de Baptifmi deÃnitione. Sequitur-
RECITA TESTIMONIA S CRI* PTVRAE DE BAPTISMI iN* STITVTIONE SëV CON FIRMATIONE.
tjonÃne caufa exigitur à Catechumeno^ut na foluttt ititelligat, quid fit baptijmui,fed etiam fciat recitare uerba ipfa fcriptura,qbus baptifmiü na iisicttm antè per loannem mfbtutus effet, à Cbri^ Ão cömendatus eÃ,Vtile enimefl, hac ad uerbunt r/ff co^ta çr ptr^e^, tu imperiti extflimentf
B A P T I s M r. It
de bitptifmo tridtttur,ftnt buntitu fomnia,ne quoutsuentododeima; circumfirtot ii^r/edcerlofciantbtiptifmatn dittmittu ordm4 turn, Cf eo,ut cae!efii Sacramento, utendum effe, QS^^'f Catethumeno biec,qtM fequunttirgt; fcriptu w uerba edifcenda proponitntur.
Baptifmi tttfituttqi
MATTHABI VLTf MO. Accédons le fi{f,locutu(eil difcipitlis fuis dicens. Data eà mihi omnis poteÃat in calo Cf m terra .Euntes ergo docete omnesgentes, BAPTJSANTESEos »« nomine Patris etPili^ (y Spiritusfaniii,doci tts eos feruare omnia,qiMcunt^ prtecepi uobis.Et ««eego uobifcumfum,omnibus diebus, uf^ai confummationem feculi.
BT MARC! VLTIMO. Diceballefut difcipulisiite iit mundum uniaerfum» (y pradiea teEuangelion omnicreaturte.Qjiicrediderit cr BAPTISAT VS {ùerit,faluus erit. Qü»««* fo non crediderihcondemnabilur.
^ottflimoniaex Apofiolicisfcriptis récita» fur,de confirmatione Baptifmi Alterum extat ht Mattheo,fapite ultime. PoÃquimcmm CbriUm refurrexiffet à moriuis, cr »lt;iw in eo effet,ut afci fu fuo in caelum ÃgniÃcartt, fe deimceps non con» uerfaturum cumbomûtibus iw bocfecKb uiÃbin litertwfituit amp;â eonfirmauit niiniÃtrium prndU
4 â¦
flt;s EXPLlCÃTfO
dtndi euMgeV^ fui,er BaptifanJi hoïet^iic elixilâ '01 i.Oitliieflmtbiomn{fpotefiti(i»ctgl0erinterrttâ Cbrtfü prafii gà praÃtio 'm earn {n/btutiontm, qu£ feâ tiom 'mftitu» deKiniÃtriopritdicandier bapttfandi, lotte oapiià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prteÃtio ideirco prremittitur iUt inflitutiot
qtta fequiiurfmagna auloritate commendelur, 0 fumms reuerefttiaexcipiatur,ati^ obferuetur.
iithumattis in/ÿtatiombuf aute/landatif,folét Reget ac Prmcipet defuamaieÃUeetdonüuatio nettom'matimprieÃriiCarotut Det grih'itRofflii norum Imperator ero- ChriÃianui Dei grdtüDi^ ttorum Rex £?â¢lt;: ⢠Oijod certe nec fit o(iofe,nec, Quantum ^uidè m ipfisuerbit efi,arroganterjed ut tali praÃtione InÃtutio , aut Kiandatum coiil tnendetur. Eodem moreftlet er fiUuf Deii eale» fiii R.exgt;m fuis inftitiitionibm ej- Handatis praà ri. Ckm 'mÃtueret ac promulgaretDecalogurn Ã( praÃtur.Ego fum öommm Deus tuus, qui te edd xi de terra Aegypf!,erc.Sic er hoc loco,cum i/t* flilueret m'miÃirium Euangcl'ij ey Baptiftnbpraà tur.Mihi data eft,'mqHiêsgt; omr.is poteÃru w cælo er itt ferra.hoc f/l,Eg0 fum uerus M e S S l a S» De hoc enim dié^m i'flpfal.71â quoddom'metuf 4 mari uf^ ad mare,Et Vfal.s.quodomma fub'ijci anturei.Et Pfal, 109. quodfedeatidextris Dei, foletttquidem ah^uotiei 'm Prmcipuiti huiM tera rapraÃ
r£ pra/âtionibuf uani tituli admifccri,uf cum piam iaikt fe effe regem AÃie,itt quo regno ne ht tum qutdem pedem poÃideat. CbriÃut autem ni bil prorfum uani mfuo litulo récitât. Affirmât (e ejfe Dominum caeli terrie,boc eft,uerum tieÃi am^liiinc fuam maieÃntem comprobauitmagnis ' iniraculis,R.e{urreäione à mortuis, MiÃtone ffii* ritut fandiiOr diuulgatione ac conÃsruatione EM
i« toto orbe terrarumiQtiam maieÃatein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i â¢
Cbrifli,età impij in boc mundo necuident,nec cu rant,tarnen pateÃcietfuo tempore dies iÃeDomi nimagnui,quo iudicabitur uniucr/us munduf.
(Xaidergotalis tantuiDcmmuf inflitKit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Nort inÃituit in EccleÃa ffia externam dominatio nem,Et(t enim,quie potejiates funt,ut Paulus ait,i Deo ordinatte funf^tamen quemadmodumregnit CbriÃinon eà de boc inundo,itaChrtÃus »on m» Ãituit,ut ApoÃoli nbsp;nbsp;fucceffbres eorum,'m admini
flranda Ecclefia,(ufciperent,prietextu P.uangelijt mundanamdominationem,cr regiam in hoc fecu lo poteÃiuem,Sed inÃtuit lAwiÃerium DOCEN . nbsp;nbsp;nbsp;,
Dl,feu PRAEDICANDI. Docete, inquih CF predicate, Qt^idautem Docêdum^quid Pnedicâ docettJi 4 dum eÃtâSequitur à Docentes eos feruare omnia, ^briÃo inÃi^ qu£ prifcepi uobis.EtpoÃta : PricdicateEuange futum, hon omni creaturic^aon/unt docenda bumana fo
99 BXPLfCATlO
mniä^non hypocritdrum dclyriä,non tante [an rum Legendte,ut HociÃtt,iion feurriliafcumnnttl, Seädocentlt [unt eit,lt;{UteChrifiii» iuÃit.üctentefi wquit.tosferutre OMNfA, quit EGO PRAë CEPi uobif .Pricdicantlum eftEtangeïion, hof ipfum uidelicet Euttngelion, quod Chrifitu pnedi C4UU,quodQr fcriptifPïopbeticis uc Apaflvlicif ' r j pfy^Kuècont'metur.
tÃprlt;ed(C4Hdu^ fjumfolif iud^aCDixcrat quidè ChriÃus anlei' I» ciuiM£$ Stmarititnorum ne wtrMeritis.nec 0» M4f gentium.tjttnc autemiubet ApeÃoloi proÃci Ãi 'm totum orbem terrte ad ludiioi er Genteft Kam cùm CbriÃut ageret adbuc uiti 'm terrii, u* fun eà ei Euangelion ludteif tantum adnunciare, quad non e/fet,quantum ad externum ipÃut wmiâ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flirium att'mebat,n(à ad cues perditaf f/raelis tnif
fui^quemadmodum ip[e loquitur. Vnde er PaulK^ uocat eum mmiürum CircuneiÃonif , hcc eÃt CociontUorem tudieorum. PeÃquamautemrefuf rexit lt;l mortuif,^ conÃrmauit euangelion fuurf miÃione Spiritus fan^,non uoluit, utpr«edicatio Euangeliffui coneluderetur 'm unum lüum anÿ* fium ludte^ angulum, nec cont'meretur in folo p^ pulo tutUorlt,fed uoluit, utuulgsretur 'muniuegt;t fus crbMt terrti, quia falm in Ãbri/k proiniff^^^ noli
baptism r.
Mft pertâmeSdt tantum acllult;ilt;eoi,feJetiamado»-mnesgentet. Infetmnetuo,iM^uitybi:nedicenturPfiil,tr^ omnts geniet terrie.Et, Propter hoc confitebor Rom.»s!; ' tibi m gentibu!,(y nomini tuo canam c^c.
Dfwdeaddidit do{irinie{cuprgduatiom E» baptifmtim. Etfi autem baptifmm fùerat imteiperioannemt(^ui primut fuit mmifkr ba* ptifmi,)npUutUijimen ii bapiifmut ufurpabatur inter luditot.Nunc autem ittfätuitur^ut à cut Euangelif dodr'ma^ita eliam Baptifmi fatraif tnentum inter getttet uulgetur.Oicit fmw:Dofc« Ie 0 H N E S geniet, Ãaplifanlet eot in nomine fatrit z^c,Qiie uerba,non tantumfuntnumeri ^Jedetiam pondérant.
Baptisantes. Baptifare eà fwgcgt; Baptifarè, fe,laiiare,feu balneare, quod Germanicedicitur Blt;ie».QSO(f autem ad ritum attinct,iuxta reÃrt, Ãue quit intingatur aut immergatur ittaquam.fi Kf aquafuper ipfum infitndalur.Laualio.n.eflÃ
TOC fine iUo ritu fiat baptifmut. Urfqj hoc locö miniflri Eccleflie creSiurf^irilualet Ealneataret»
Elt;^s. RocrtÃrt OMNES genlrt.Nomitte autem Gentium non meeQtguidur adulti tuntum, Oâ uiri,fedetiam Mulieres (y pueri,ac inflintei. Teflintur cmw Ecclefiaftici fcriptoret, quod mot Qrigcnes* biptifandi mfimief propagatift fit 'mEcdfÃa Attguflutta^
ffo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
TnÃnles hi apolbîii. Q^äre A pojîoli intcücxerunt nowMif piif^ndoi Getittiim,coitipr£J)ècli ttiitm (»Ãntei, qui funt tni giiii dc mifniine contemftemid pars Gentium. vndlt; E.{aiiti longe antè adumbraffe uidstur koc /}gt;(â iktculunt.quo maioresn^tu e^ortdtit i/nÃntesà os lt;td bdptilmum. Sic etiim capite quadrage/tmo^ nono aitâ.ecte leudbo ad gentes manum meamjCf ad populos exdltabo fignum meut». Et afférent fi lias tuos in ulnis,crföidf tuas fuper bumeros pof tabunt, Sed de baptifmo in/intium trailatur aliîf topiofe^Etbucpertiaet, quodfuprà de fide ttum diâum eft.
IN NOMINE PATRIS ET FILH crc,Riecfuprà fatis expofita funb Vnumtantutti ttunc ad^ciendum uidetur.Sut emm,qui fentiunt, quôd Chrifluthoc loco fie mfiituerit baptifmu,i^l etiam bis uerbis(ego baptifo te in nomine Patrie Oâ filij Cr fj^iritusfan£ii)dtllribuendus fit, o *â¢* fi bis uerbis utamur,exiflimât non effe uerum bi ptifmum.tliproeo,qued dicitur (innommeypiP tant bttelligendume[fe (.bis ueirbis).Qbleruâdti)li igitw quad in baptifmo bjec ufitata uerbafEgo blt;i ptifo te in nomme Patris etfilij et fiiiritus fanili) omnino retinenda fitnt,nec cuiquain permittendi* efljUtbiecuerba pro fua libidine o temeritatt mntet,ac aUjs uerbis,pro fuo arbitrio.m baptifnt»
utatur'
baptisme lt;re utjtur,Suttt enimgrauiÃimte citufie,lt;iU(K fuperutt uneum eà hoc loco commemorare,cur horuuer borum uÃff diligenter ret'medusÃt. Et tamen hic uf^ rcâe eà inteÃigendui, Nam CbriÃiu non col lociuitÃmditnentum baptilmi (ui fuper certisli teris,fyllabis,Mt di£liontbui:Necaüig(tuit nos ai certa uerba, No» eniminftituit Magiamgt;quieai certain uerborumfirmam et ritus alligata eÃ,fei âttifiituit caleÃia Sacramenta.quteconflint(ua ipfi us (ententia cr uoluntate.bis uel lüis uerbis nobis figniflcata. cùm enim CbriÃus baptifmum infer gentes uulgandum commendaretflocutus efl cunt difcipuHsfuis Hcbraicè,autSyriacè. Qutd ergoj Si biptifmus ad certas liter as ac (yOabas aüigatus c(fet,certenonlicereNmfl Hebraica aut Syriaca Itttguabaptifare. Sedbenebabet. SicutChriHus Mlgauit Euangelion (uum m die PentecofltsÃn onnes latguas gentiutngt;ita etiam uult,ut Stfcramè fât(ua diflribuanturbislinguis,quie ab auditoria ^â*^gt;Z!rbisquiaccipiunt SacramentaÃMelligi pof quibus (ententia Euâgelijeius reik cogna l^ur ,lta(^(lquis pofl recitationèSymboli Apa (klici i» bapti[mo diceretad baptiCandubM «er batAudiui iamexte conflfltonem fidcitu«e,quoi credos in Deum Patrem oinnipotentêgt;creatorem cceli(yterrx,cr in unigerà tumflhum élus Demi
ï» E X P Lie AT I o num fto^rum iefum CbriÃuitifCr in ffiiritum äim.lnhincigiturconfeÃionem çj-Ãdem go te in äqiMntifeu perÃtndo te hoc culo certui fiats,te infertumeffeiniefum Cbri/btnl amp;nbsp;commutùonem omnium bonorum etus. Vttdf ergo m pace.
Hk cfrte BuptifmtUiejJet uerut baptifmtt!,t}uii continet ett,quae idbiiptifmumneceffaria funf.e^ recitatit efl fententiauerborurnCbri/HjCtfifortiif ip[e uerborum piululumimmutâtuiuidetur.
Hoc idcirco ui{um eà addere, non t^Uod pef* nuttendufit mutitioufititorum uerborum',(Ãg^ bitpti[ote ifl nomine Pitris orc, ) Sed ut uerbti CbnflireâeinteÃiguntur j er utMagiism i uer^ cxleftium SMrameniorum confier ittione longe fierneredifiamM.
DOCENTE S EOS SERVAREcl^' Repetit diriftâ^ in/btulionem concionis Euangf lij. tiiec enim concio pkne necefiaria eil,t^ debd bnptifmum praecedere,lt;tcfiqui.Docendifunt bo^ a ht't a! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do^^ri^tle capitces Euangelion Cbrifii Mtt*
Biiplt]4 (Oit qif^âfi^fip(ifantur,Pofis4bisptiflt;tndi[unttt(idlt;^ petunt,quà m inÃnt(i,lt;^ui perd^ didtos^m i^uorumpotejhte funt,affe)untur.PoÃ* ter eruafenfi autembaptifmusacceptuiefi^noneüde^ eeps concio intermittenddtfid repetendUfCr gend^
BAPTISM!. iSl
geH^,u( per earn exciteotur er coitferueniÃr,lt;i* dfot^etidtttMgeintur dona fpiritutfitnili, qute perbaptifmumdiuiitititi cot^rri(oient. Q^are non[enliM,te^oÃquà m bapti/mum acceptlli,tuo tnxneredepîtnÃumypr^fertimi fi tibi dtutiut ia boc mortali corpore uita tran(igendlt;t erit. Etfl fnin ownU pecr4!lt;( noflritgt;ijifantum quidem attl ,, net aiipforum remiÃionem, proiedn(untgt;utHl.i^^â^'^^â
loquitur, in prodtnJum marts liapti[mi,tam£ peccitum ipfantmanetadhuc, etiiimpo(lblt;tpti[^
ctrne iablt;erens^nonqu6d codemnetnosi ^^enint propter CbriPumremiffum» (ed ut ht nobis noriiÃceturter fnbmde magis ac magis ex pitrgeiur.f.iortificatttrautemamp;expurgaturper Ãpiritiun Oej. Si (ecundum carnem,iuquit Paulutt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e
itixeritisgt;moriemittt.QtibdÃ(Ãirituãkt corpo ris mortificetiSyUittetis.Ãiÿi enimfÃiritu Dei rf«gt; cuntur.bi font filifDei, Datur Mtem nobis Ã^iri titi,per Concionem Etungelij de Cbr^ ⢠A ccepi fits foiritum, inquit Paulus- no ex operibus legis» f;d ex prtdicittione fideiHeceffarium igilur ell^ tüpoÃquimbaptifati fomus condone EuangeU^ frequenter erudiamur, ut (Ãiritu per Euangelioit acceità esquot; infotmmathcupiditittescitrnismortifo cemWiCrMOMHontDei obediamus'
EtfoautemcbriÃus.cüm iftbetamp;po/hlof dect
.« 4 EXPLICATIO
Ccy/ftw do fg Genlef^non attigat eos ad certumfonam uerio Urine genui rum^tamen alligat eos ad certum genus deârinif' tenendum, ^^on-n,uult, ut Apcfîoü, er tnini/ki EccleÃe d^ ceant,i}ue ipÃs kbent^or que {ommant,fedDosf tes,mquit,feruirc omnia,que EGO precept. loânii deciinoquartoait:Spiritui (uggeret bis omnia.Qjl''^'gt;lt;lt; quecunq;abipfisÃierint eii lt;nbsp;cogitatai'Mintme.Sedqueciinq;EGO dixiuobif'^ Qtiare impie errant,qui obtrudunt EccleÃe ali^ doürmam.quà m earn , que à Chriflotradita eÃâ Si angelus,ir.quit Paulus, c ccelo predicauerit U^ bis Euangelion,preterid, quod predicauimas bis,anathemaÃt. Que autem ChriÃus docuerih
tÿ- preceperit,poÃea Ãquetur-
PromiÃio eT ECCE EGO VOBISCVM SVS^ prefentie nbsp;nbsp;crc. Hiec efl obÃerttabilis promiÃio,er que ad P^.
ebri/h in mi oreminÃitutionemmmt/krifpredicandiiybap^* nt(krioEuan zandi neeeÃario adifcienda erat.PotutÃentet»ââ^ gei^ Q-c, nbsp;nbsp;nbsp;A pojiolt de huius 1 nflitutionis progreffit aut
tu dubitare,ac (ecum cogitare'.Qgidl Emittis âm orbent tcrraru,non folu 'mter noÃros cogntl^ ludeos,ueruinetiâ 'mtcr immamÃimas gentes, iubes nos predicaretuumEMägelion,acbapÃ^ re Gentes tuo nom'tnegt;Sed quis nos 'mbac legt^^'^' ne tuebitur^'Et quam uim,quam efficaciam boc J firum miniÃerfum eà habiturum t Nos funiuf a'Hi^
baptisme et
0
0 i I
0 K !gt;
0
0 tf
it fi (i II* il* )( il 1 i
I*
i*
in'wfî lt;tlgt;ie(bÃimi,nec babemuiullaitt inter homi ttef uel autorifittem.uel dominittionem.C^id er* go poffumuinolirtt côcionecrbtptifmoéffià eret Si adiungeres nobii Komattum lmperatorem,aut alium potentem huiuf terrieMontircham,quinos fttif armii iuuaret,po/Jemut ticilime regnum tu* tua m lu{ terrisconpituere ©⢠dilatare.AdhiK er ^cógitationts re^iandet ChriÃui hacpromiÃio we:E«e ego uobilcumfumcrc. ConÃderaigitur Mihi,^^à d etfi chridut hoc di£io promittit fe {ettt per lit omnihuis negoc^s,co»Ãt^s,t:sâ euentibus aà Ãit'lt;rume.ccleiiie fu£,tamen prtecipuècottcionaa â¦âf de prte/èntia amp;nbsp;efficacia (ua âm m'milkrio E» «itgeli/fut, t^ in di^enfatione Sacramentorum fuorum,Ac principiojclare uides, tjubd Chriflut nuUum con/iituat pro fe 'm Ecclefiafua uicariumt â0« regem guenddm,no» PontiÃcem, fedipfemet itftlt ejfe EcdeÃa (uitpriefent, nbsp;nbsp;efÃcix per uef
bum « facrament-ifaatEcce EGO, Mi^t(teK{,ùo bifcumfum.üolite deconcionis Euangelij crba ptifmi efficactit dubitare. Ego tpfe corrfm adcro, 03- perficiam meo quidem Ãgt;iritu, mea autoritate t3'uirtute,ueltro autemmmtfkrio, quie perfiden daerunt. Demde non definit btt uerbiicertum tempw dwrrftiortis Euangel^ fui «» boc mundo, ^tintempenodKrnKegnitcr infiùuta buimlec»
c
«lt;r EXPLICÃTIO
Uhaèere folent, cr qutc Ãcile uel bell{t,uet alfj^ euentibiu mtttantur,ac etùm in totutnaboltntufgt; Seii lnfiituti Cbnlh de mwiÃtrio Euitngel^ ey bé ptijmifui longe alù efl rnUo,De flnit enun amp;nbsp;tuitei dnntionis terminum,nôtrecenlos,non fli centos tà ntum,nec miUe untum annos, fed cofunt nutionem buiuA feculi. Sumiittlt;iuit,uobif(un!,u[lt;^ ad(onfi(mmittionemfeculi,Ci^iire etfl Satan exd tare poteütpermijfu Dei,tyrannos,qui Eccleflatit perfequuturgt;(^ eifciunt earn è fuis ho/flitifs^taiti^ flcut haâenus conflitit Euangelion Chrifli jÿ- bn^ ptifmus eiusjn medio furore ludtorumfientiuV* lÿ- tidhumetijhrumùta nuUits unquam tyrannfd tam potent erit,^ hoc minifltr.iu omnino è mudogt; ante nouiflimit diem tollere queat.Prieterea:,Cbf[ flut non aderit Ecclefigfult;e,acmmiflsrioeiufi pore interrupto,fed O M N ( B V S,MJ5«it,D I fl B V S. No» ew'm bqc rfn»o aderit, altero aber^l' fed femper aderit praflo fueordmationi tutioni,uf(jiad extremuhuiat feculi diem.Eo^ nim die dtflnetquidem ufusconcionis or mentorumgt;(ed incipiet reuelata fruitio «eterni fiiciie accoeltflisregni.QJiare crfi doilrinaEV^ gelif fuit multis annis apud maiores naftros manis traditiombusobfcurata, tarnen ^uia Cbd ftutconferuituit in flfdefla Symbolum Apofi^^
s A P T I S M f, lt;r,F
turn teeorrwpfwwj hom'mef baptifdti fùerut ia «owiwe Pdtris Oquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^iritui fanfh, idcirco
dubium non efl,quin Chri/iut fittrit itt E-ccleÃa eo rum prüfens, per uerbum ac sacramentit effi^ teXtUtferudti fint perpétua falute^quetquot abie ftt tandem impia fiduciaeperuta, m fide ChriÃi lt;x bac uita migrârunt. Atc^ baâenui de eo te^t nonio ^(juod de confirmatione ey diuulgatione ^aptifmi apud Mattb£Hm extat.Sequiiur nunc at terum teflimoiuum,quod eflapud Marcum.
. ITE IN MVNDVW VNIVER^ SVM, PRAEDICAtTE EVANGB Ã'IONjCZC. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Primum igiturtcum Cbrifiua iubet Apofiolot fnotprefici/ii i« uniuerfum mudunii abrogatpri
iOud mà datum fuum, quo iufierat Apojklof'fii «rent ai duitates Samaritanorum,cr »« nif gentium,quemadmodum fupraofitndimuf. Vn de quod bic dictate in mundum uniuer/um, poa fieâ m A^is ApoftolicK capite primo, fie récita turiEruit mihi teÃes,non[olum tiierofolymii, «t in Knixf rfa l »dlt;«,S(imiirü^, df «i$ ufa que ad extrema terree.
Prtterea abrogat hoc mandata cultum Hiero folymitanum,cr uetut prarceptum de facrii pera iendif 'mtemplo Hicrofotymitano.inDeut. rniin
e »
«s EXPLICATIO
cap.ti.Ãc äicituriCttuene offtmtbolocauÃA titi 'm omni loco^quem uiderit,fed m eo t quem elege* rii Oo»im»{,Ki um tribuum tuarumvc- Hîc tuitur um tantum Parochta,(ut uocant) 'm gent^ ludaica,extra quam nö licebatfa(rifiiare,crf^ liquosidgenu! Leuiticof cultutÃcere, Etgraui^ terpeccabanthhqui facrificabant adolebaid 'mcenfum'meXtelfiSiC^ Lucii.Nunc autem chri {lus abolet banc Leuiticam ordinationem, er bst Apofiolos'mflituere Paroebiof momnibusi^t tium regionibus. Quare non exigitur, ut ad endafacra,crqu^endum Chrijhm fuÃipiat^ regrmationsm,uel ultra mare adHierufalemtK^^ adKomam, uelad aliammfignemciuitatemtf(quot; licebittibiCbriftum ueramacteternimi tem m Chri/to muenire 'm domeflica aut uic^, tibiParoebia, i» quaEUangelionCbrifli fynct^^ prtedliatur.De'mdemö iubet ApoÃolos facrifr^ re ccenam Domini pro peccatisuiuorum er iuorummec iubet eos ciuiliter dommari pro rc mudanorum Principumgt; fed iubet Fradidi^^' Pr^dicate/mquit-Ergo Sacrificulicr Hlona(igt;'* qui hoc tantum agunt,ut Ãciant M.i^fai pro P^^ catisuiuorum (3quot; mortuorum,tyPontifitt^»i^ prietextu Euangel'ij domittantur more buiuifeculijnott funt ueri EccleÃai miniÃri i
B A P T I S M f.
lt;^9
t t n
(
â¢i
it
(lt;
',t
(gt; lif
(f ti
ft
»
Po i/olfilUtiSed quid eflpridicandutn? Predicate, ^lt;llt;*Ã,EUtingelion.Etfi autem Articuli^quide (es fn Cbri/io in SymMo Afioftolico recituntur, cr ilt;*ospiulo pop,()ro()icio Deogt;explici(bimut,coit tUKitt funntam Euungelq gt;nbsp;timen bic hcui mo tftiUt uel piucis mdicemits,quid Ãt Etangelion^ ^Uängeliott Routine enintEuingelq non mteUigiturhicuni ^^dittixfUt ilten tintum Pericope, ex EUinge» bjiirum fcriptis decerpti^quiles Pericop^e{oient fiofftlit ditbut Pefiti publicè recitari/ed intelUgi tw concio de lefu Cbriflo,uidelicet,quod lefui fia *Wt l/iitirif Virgiuififit uerut Cbrifiut, utrut De» bomo,quifolutpliciuerit nobis Pitrem, et toipetriuerit remiÃionem peuittorum,per crua
O' mortem fuim,iS- reÃituerit nos iuÃicie ic ttU^ipee Kefurrefhonem fuim.Sed EpUomen bu *«lt; coitcionis comprebendit Cbriftus ip'e pi^ifi l^f*lt;^bis,ioitn.it.Ego(umimquiens,Ke{t^rea uiti,Qÿi credit m me,etiimfi mortuus Ãie f*tgt;lt;tiutt.Etomnis,quiuiuit credit 'm me, non tttorieturintfg^^i^^j^ gfp^fy^ A^o.io.lîuicotn fies Prophetttf/timoniumfirunt, quodremiÃioa fifm peccitofum accepturus fit per nomen eins» pff^iiiscredtderit iaeum . Et Paulus Roman a. '^Puii imputabitur nobis credentibus in eum^qui txcitiuii ieÃtnt Dowijjam noÃrum i mortuis^qui
e }
yô EXPLtCATIO
traditu« fuit propter pcccata noflra, excitiitut efipropteriufhficittionemnoflri. amp;fltnillt;f condones [untuerum EHitngelion, continent fumwm EUitngelif.Nam Euägelion;Ãgniflcttt !-lt;lt; fmèbonuitt nundum.His autem.qui iudicio catii^ fententia netertue damnationis conterrif* cr pMeflfb funt â¢, non potefliucundior nuntinf contmgere^ qnimquod Deus fit ipfls propidiU» remittat eis peccitttt,ttdoptet eosinfllios ea-des caik/hum bonorum. Ciÿtire ea concio,^ult;el^ iucunditytimt Uta,tarn fdutari(Ktdnundat,meritlt;^ £uangelif nomen reportât'
Serf C VI debetEuangelionprttdicaric' t«r:OMNI CRE AT VRAE.Qsid^âN«â^ anferibas etiain cir lt;tnatibus^(nam er blt;e funt ntc D«' creaturie)Sicquidemincptiunt hypocrif frScifcut uo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cbriflus hoc loco, rejflidt nomine Otnn^
cataues fo* fgt;'fâttKrlt;^,ttoftmbeflias,Griumenta,fedmuiiinf' roref fuM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^i^ntitnum genus, quod eotêpore in duatP^.
* â tesdiuifumerat.Vnaparserantludtei.EtbiÃ'' uidebantur populus Dei, cr his foils protniff'*^ erat diuinitus,qult;)dchriflus fx tpforum hominem effet affumpturus.
Hi fentiebant, quod nuÃus esi Gentibus po!l\ in numero populi Dei cenferi, mfificret luditi^'^
n
t i :« (» If
If ,t
gt;0
ff
iilt;*
fit
(«' pJ»
BAPTISM!. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r»
ApoÃaà ^i^uandiU'fUt uidet Aü.'o.f^ n. Alten piff erant Gentes iiicircuncifte,lt;ju£ erant popua lut i Deo slienus fcùmergo Chriftatafcenfurut effet in coé}um,tollit ty abrogat^quantum quidem nd Euangetion Cf regnumfUumatiinetf banc bu tnanigeneris dt/Hn Ihonem^ac iubet Euangelion fitumprtedicari O UNl à redtu'rtefboce/fjnon folum i»ditis,qui fèfblet effeueram D« crerft»# Buangelio» rlt;«w rrputabant, fed etiam Gèntibtis,^UM ludai
MX creaturie nomine dignat iudicabant, I(ilt;q; po|l minibus pr^ afcenfum ChriÃi i» caelum , ^ccleÃa De^ «o« eà nunc ^uarenda iti uno tantum bominum feuere, fed momnibui genûbut.B,eipfacomperio,(inlt;iuit fttrut)quà dnon Ãtperfonarum reffeilutapùd ï^«w,Sed in quauis gentaqui timet tpfum, zs- Oâ peraturiufiiciam, acceptât eflilli Et Paulus: Qma niSt^ui fiditiUi^on pudefiet. l^onenimeÃdiflin. fbouel ludteineldrieci.Nam idem Dominifs ont nium,diues in omnes ir.uocantes feiOâC-
Qaid crgortQwM fatis efl,ut Euangelion prtà dicetur^e^r audiatur Nibtl ne aliud à gêtibut,prte . ter^uam ut Euangelion,quad prlt;tdicatur,audiät, . exigituriâCertenon audttus tantüm gt;nbsp;fed er fides exigitur.Additur enim: Q.V l C R E ÃID E« RIT erbaptifatusfùerit,fa'uiaerit,Hlt;ecy^à PauciÃim4uerba,[unt tarnen epitome tottus Euan
e 4
EXPLICATIO
gelif ChriÃ.QuircÃn^ula.uerbiidiHgenttrfttiH. txpendendit
QVh Noft Ã,dt difcrimen perfonärttm. Qg^ cttn^ fiue ludietUifiue Etl)»ici»,ftue Rexgt;^«f ditiM,fiue diuet,' pue pauper ^puemoi^pue mulf
Gala t adtiltui,pueinpns.'KpneÃludteut, ht^ui^ â * Pai(lM,nei^Qriectts^nQHtÃieruiia,ne^liber^ eà ma;culu!,nelt;^fcemma. Omnes emw «oî uHUf
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eÃisluCbriÃolefaEt IS ^ui 'uiU^
cauerii nomen Dommifaluu! erift
Euangelion C R. E D l D E R i t. Sed iiuid crediderinâU» credendunt quodpbi tpfêpnxerit^autfomniauerti*£f ffi- ' att nonlud£i,Turclt;e,Qentes,ZT omnes Iwpÿcd duntÃilt;}uid,id^ de nco fquot; Habent Oquot; fua bdptif «MtayfuattauafiöeSfCy balnelt;t.Dieemuf igiiur eof faluósperii' Hibit certe mmtu. Nam ^uod dicià CREDIDERIT, reÃrendumeÃadttoind Euangel'^,lt;lHod proximo pr^cedtf. Pr^dicite, ügt; quit,Euangelion.Qti^^f'^^^âl^gt;^it,uidelicet,Eitii* gelte.Nam hutc,nónbumtptis fomnijs^ non'mcd fisdodrmis.non uanisnugKcrededumeÃ, DtÃf teautem dicit,Crediderit,non dicit, Cogitauerit» aut ueripmile tantum reputauerittqubd iuxta d prat,u^ ex corde agnoÃeretUel contegt;pnere,^uit agnofeuntur pleriec^ biÃorite gentium, Sed
CREDlDERlT,i«3«ü.Credcrecniwhoclo eOf
BAPTISïjlk nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gj
^^nmunt guidenteÃ,aarrationem Euaugelif dt It/u CbriÃo^i^ii'odfit leternu«Ãliuf Dei, crfuotê pore homo ÃüutÃlim M4r{gt; uirgiitismortu uiÃtitS' re[urrexeru à moi^uii, nbsp;nbsp;reliijM de
CbriÃo hiflorica,qult;e in Propbeticü er Apofloli cii feriptis c5tmeittur,pro certiÃima ueritate b4 bere.Demde.efi firmumÃdutum i« lefu Cbriflo» iuxta EUingelifpriediciitionem ,cotlocire,uideU cet,ut certit er mdubititè conÃdstmuf, not babe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
rc p«c4tor«iH remtÃione, propter mortem Chri Ãkzy adoptatot eÃe 'mÃUos Dei,« bieredet teter ne uite^, propter relurreEHonem CbriÃi, («ieoÿ baberepropter CbriÃum itucaeleÃis rfgm« Seit tkfide'utCbriÃumalMscopioÃiif.
ETbaptiSATVS PVER.lT,lleceÃbaptif ffii f^u i»Ãitutio,(eu cSÃrmatip. Dc ^^4 re,cu ante fatif di^m uidetur,nonerittiut nSc prolixiorett
Qü(^ ergo(iii^uies)confeqititur lt;jui credit ^ftangeïio cbriÃi, erÃaptifatur 'm nomine eimi^ s Alv VS (inlt;]itit) E R f T. HÃC »otw alia ^aandiu conintorandumefi, ptunde nobis uera rafua 'mfæ Critteri^Saliuueniat,cogtiolçamus,iîosenimna iura»oÃp,nee fabti ÃtmuttnecbeatiÃedplane'm ffdtui eû fvUces,c^ damnati,JKam,pçâ-juà m Adam,pri sparens naÃer»transgreffus eà 'vnParad^ole ifn Debcr peccanit aduerfpsDenrnftraxit/ea
gt; EXPL rc A TI O
cum 'm rumttm uniuerfum httmanumgtnm.Ac gt;»* tio,coitiecil fecum bmnef pc/kroi fuos w peccn^ tu,ita ut omnei in peccato concipà fitur amp;nbsp;tur,cùm eniniAäam pfiuiütttfrtfpiritu propter pecatum i priuinntris^ hoc fpiritu pojieri eiw^Vbi aüà ion eft^iritut fanîlus,ibi tà igitorätia Dei^äubitatio de t)eo,incredulita(,di^ ditta^odium Dei,contept»spei»Ãmiiiter odiu Hââ contemptut proxinihcx ^uibm, timqnin fx Rom», f, nbsp;te,émanant omnia éxterna feeler a. Propter
bofnintm,intuit Paul(ts,peccatum introït in nâ* diim.Etitcram. Per 'mobedietiitm unius hombt^â peeeatoref eonftituti fttiinus iitulti,Dein^,Add^ coniecit propter péceatum omirefpofltrO! [uoi^ tram Dei,ex qua Ãunf obnoXI^ omnibus eorplt;}gt;'^ libus malts ^aduerftijmór'bispâitfftiSlionÃgt;ut.
citeniinGen. 4 ⢠iXaledtilnttrrdmopei'etuo-^'*
laboribus iomedes ex ea cun^iâ diebui ifitte tUfâ Spmas amp;nbsp;tribulosgerm'mabit tibi .tn fudore
* tustuie^c.boceftjta breuibuidicatilr'.Sempetf^, quot;J ris in terra mifer ür affliilus.Etfieinm a^ al^s ' ^^enlurinhac terrdfoeliees:.paùpêres egt;dmiiiâ^^^
' eantdiüites /oelices.Aegroti c'arpöre»iftdi(iintft nos fcë!ices.Captitti,zy Subditî,iudicant liber'll (if potêtis feelicts.Et inter affilés ipfos.» plig^dlii!,)pdttper^,captiuos tegrofèt t
ttidetur (dio miferior, afflià ùt î gutta â lifcungue tarnen Ãt miferorum er affh^hruin â bominam op:n;o de aliéna faelicitate, generalis certefenientia Deide affliSitonibui hitmam tifrii gt;nbsp;manet fufier omnes hommes, etiam coï, ^ni aligna terrena foelicittüe pKteditiuidentur» frmatyÃxa.Sieut enini gutuis muUtr partit» fient nece/Je habet libevbsm dolore parère,iifa xtaiHain fententiantr In dohre pariet filtos, A
fententia,ne Hwom« guident nbsp;nbsp;Rrgm« ex»
^piuniur : itacr de uiris generaliter diélumefl,
Indore uultui tui uefeéris pane fuo.boc efl, Mi Iff Gr affliilitserifm terra . Ab hae fententite, nuUui Dtuet,nullusPrineeps, nitUutrexexcipla titr-Aefingamutbommem guendantmediocriter ffff l«licemufc^adfeneâtlmf tarnen neceff'e ba» bet uel tandem mortem fübire Per tlnuw boml-f gt;fem,mguit Paulittgt;mors peruafit m omnes bomi ffei Phln Adam omnes Ãtoriuntur. QftierfKterti P°tfflelfefaelicitaftinm^imisdiuitffS^in/umifM huiut fecuii potetia,mclariÃimanom»iifgioriai i« optima corporis fanitate, à fitigtUk momenftt mors eà expeâadai'Libêt hîe cômeniorar e,gifó3 Cicero,de bumana faelicilate,etiâ Regirf, feribiti Cicero in ut cognofctonus quod niors impendf^i feddat TuÃ^Qt^» omnia,'mfuauia, guamu^Hegiafftieriiit delitia. lib.St
It nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
Hi/fcrw ie c«w quidinn (mquit) ex dffenfttoribut dottyfio Sy Kegii Syracu(tftiorum,Ddiiaoclesnomvnegt;cDWint^ tdcuftno tSquot; tttoraret in ferinone,copidi eius,ope$,mdieÃii,tetlt;i' DiMoclet do!ni«dtui,reruindlgt;uit(idntidm, mdgmficentûlt;^ ifdium rcgidrum.negdret^ uni^uam B E A TI REM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne igilur, o Ddtno*
clehtjuonidmhtc te uüd dele£tât,ipfe tâdem guflire,^ firtundtn experiri medmçâQÿuia fc if cupere dixijjet, coUpcdre iuÃit bominent in rco leilOfllrdto pulcherrimo textUi Ãrdgulo, gmficis operibhU piilo, dbdcos^ complurei o/ff^ ttitdrgetüo duro^cil^Ot Turn ad menfdmexi* WidÃrtitd pueros deleft iuÃit coÃfkre,eoi^ä^ nùtutn iÃiui diUgenter iutuentes miniÃrdre. Alt;^^ »â¢(lt;»»( unguêtdtcorone.incendebdntur odores,ni( ft contluifitiÃimi! epulà extruebtotlur,Fortuit^ ttts Ãbi Ddmocle$ uidebdtur, Dt hoc meditf dpplt;^* nttufitlgentemglddiumèldcundrit fttdequwd peitfum demitti iuÃit,t«(.impedetet iüiui bedti uicibus. Itd^ nec plures iÃos mmiürdtores dÃii* efebdt,necplenii)gt;tdrtis drgètum,nec mdttumpo^ iVgebdt *» tnenftm, Idta ipft defluebdnt coron^ lyenii^ exorduit Tyrdnnum,ut dbire liceret,lt;]ubi üm bedtui noUet ej/e-lloc idcirco recitSareMifurU tÃ,ut etidnt Etbnicoruttt,eorutti^ fdpientiÃiigt;iââ* Tà botnwii tejbmonio cognofidmus»^ mbH eÃe nt^ iu(if*
B AP T I SMI/
tucundum necdekilnbile ci, cui femper terror tnoriit impendeabQÿnre uere beatiKeJJe non po magna buiuffeculi faelicittf
te fruiturjttorti tarnen obnoxiui eU. Pofiremo, ^âl^npeccitto fuoautoreft,^uodomne$homints ffittura pnt obnoxij aternie damnation,et igntn ^^ingiiibilin£c miferiafuperat omnes bumanof ^fnmnatâ Reliquum igitur e/t,^uod bom'mehÃcut f'*pfitpropofuimM,pntnatura fùa 'mfoclicescr â^»ttati.ç^omodo ergo liberantur f quomodo fâ^btanturfNon falaantur icrrenif diuiii/i,nec mît Homitief qua ^â*'apotentia,autregiamaieÃate,neccorporaU modo (ahù flt;tmtate,necalii5 carnalibui bonis. Cbriflusenim fiant» ^tgt;n dicit,(^i habuerit multam uim pecunie, Sal â¢â«erif.tîec dicityQ^i habuerit Ducatum.aut Rc Snum m terra,faluus erit. tîec dicitiQuifiterit
corpore,laluuserit.Et Propbetaait,tj5 glo Hrrr*^« ^fturfapient tn fà pientia fua,nonglorietur Ãr»
'm Ãrtitudine fua,tsr non glorietur diues 'm di fdtifsfuis,
âgff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãf^ ipforum
tuliicia,autopcrum f'aorum meritis.Dicit quidem alias ChriflusîSi uis ad uitam 'i»gredi,ferua man ^a.Sed er Herum dicitur:Non tuÃficatur 'm c3 Ipeilu tuo omnis uiuens. Ef: St 'miquitates obfer» t^meris Domme j^ommequis fuÃnebitlEtfi
9-s EXPI^tCATlO
ViMum éi tAntaÃdit fcrÃSbone , tim Lex Domini relt;]uirit. Qijlt;»re nuUtu poteÃftnipÃiK lujhcii commiudiäoDei retzsr fituia fieri.
Silutiseter» Q^^foigitur te,dicitotindem nobis, quótn^^ tue (ten uii. do homines filai fiintltiïcmihiucrbiChri/lifil^ Dei iudi.Qjii crcdiderif,m^uit,et baptifttusl^^ ribSaluas ent. Confequimur ergofilutem,ts- (S' cimur Silui,per FIDEM i« lefum Ckriflum,(^
per Baptifmum. tlfec efifUt certiÃima ,iti(^r(* fbÃimi,ideo^ foli amp;nbsp;umci uer^ cr teternlt;t lutis uii.Ec^ute huius rei ciufi efi, cur fiduui fidgt; qui credit Euingelio Cbrifii biptifitur in mine Cbri/bCNum iliem mors, (nS id eonfequt^ dim remiÃionem pecati er uenm ic coeleÃtinà tutem,coüocindae{lfiduciinon m nofiriffedi'' CbriÃi,hoc eft,»i aliéna morte)et piuxiHum tanti funtmomentLutbominesfiluentlHgc den^âf extrem uidetur ftulticii fapietibut huius fe(K^ Alius enim quiffiiam dtciti
Stultieii efl morte altertus Rentre filuteni^ Etifiust
Oltfdius^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fùiftium faciles,qui triflii crinûni ctedUt
Exigui toUi pojfe putitis iqui. /gt; Sed^-effift w hoc négocia fapientii huinf
Deut â¬?â mfifuaftcr fierdit.AJuertamus onimunt ad fapientiä Dei. Sic enim Deut ttcr imperlcruubili fue (öftlio ÃAtuit,ut huma reconciliaretur ipfi morte unigetüti à ÃitCJ' Kt omnif qui credit inÃliü Dct ac bapti f^fitr in nomine eiuf,adoptetttr c?quot; ip[e inÃliunt faluiK Ãt perpetuo.Età enim nec Ãdes per fç W bomine,necaqaaperfe,tanti funt momenii, fit poÃint bominfttt bear.e,quippe quad bomo nü tütttumeredat Euangelia Dei,in bac corpo i^nliuba^ quanta ab ipfo diuinitits exigitur, er a» Homo cttr à ^âi'tbaptifmiperà corpustahtèattMgatUamêfua de in Cbri i^iulÃcr tequacauÃa,cur bomofidem Chriflum flum btt amp;b»pttfmo}aluetur.aam,qcredttm CbriÃum, ptifino falut ^tmdnitbiptifmo CbrtÃum,is accipitperfidem, tuft: SroptercbriÃum,remiÃionem peccati,t^ adop tatur infitium Dei,ac hieredè caeleÃium bonorum^ Vbiaitt peccatu efi remijjitm er udoptio m Ãtios D« filktefitibi erfi perdurant adJjucaliquandiu «ffii^onet,tarnen non pojÃtnt ejjie nec inwmmo d^,necperpetUie.Et ubi peccatu eà remijÃtm,ibi mors abforbetur 'm ui^lorta. Keliquumigitur ejl, ut qui crediderit 'm ChrÃum ^t baptildtus Ãerit, SahiusÃat, Itac^ perpétua noÃra falia, er lt;eternt [oelicitat non aliunde pendet, q à fide'm Cbriüu^ O^ibiptiÃno, utÃeramentoleuÃgnaculo fidei.
80 EXI^LICATIO
EladJilur.C^Vl VER.O NON CR-à DID BRIT, CONDEM NABITVRf Bifitifmut habet quiäem fuum li/um, er futim ne*.. ceÃ{tatem,fcdut phtrimum prodejiÃaeäpi* tar,itimhilprodeÃ,Ãfolux,lt;tbf^fide fùe'rit. n5 fides inchrtpumÃddemum organon eÃ,quo ho* Baptifmut Chriftum uerè accipiunt,ct beitefic'^s Chà caret fide iit fit, Cbriflunt,eHitmfi hà beat omnia fairamenta, oin* nes alias uirtutes,omnia alia dona corporalia CP figt;iritualia,omitem fapientiam amp;nbsp;potentiam
' ius mundi,tarnen condemnatur' Vides igitur had nna,ea^ paueiÃimis uerbis comprebenfa fentelt;i tiapronttneiari iudicium perpétua damnationii iitomnesIadaa)S,Turcas,bypocritas,crfcelera* tos impeenitentes, quia non credunt Euangelid ebrifli. Solos autem uerè Euangelio credeH^ tes fiduari, id^ nuUo ipforum merito, fed tantum gratuita dementia Dei,proa pter filium fuum lefum Cbriflum, per fidem acceptum, er per baptifmum m fide ton
«»
DE SYM
BOLà APOSTûLiCO.
V M mift'd Catechumenufilt terrogareturtCuiut effet Ktli S^°^^gt;Gf'lt;ioceretur reffoita
gioKiadiiu^ untDuxcaulte^ cuefiïïiuset dtcamut Chnfliit ^gt;i,utdellcel,^ ndhibeamut F s D E M ChnÃn^or w» ChnPiiin Po/iguà m igiturper^ ^rwxótjMj de ÃaplifmoeijijUie utdebantUr adtto ftruinpropo/ttum,tyâitd itdifictuiortent Eéclefiie Milia effe^iiccedemtit nunc, adiuti diuina ckmeit tUiad expoÃtionem Bidet,cuîim fumma compre^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
hetitaeli ut Syntbolo ApoÃolico» NuM, cùm Ccte thunienm interrogalur, QVID CREDISC fXigffurai eo,utrecitet Symbô!unt,tluoduocant Apo{iolicutn,Qr quûdtradiderunt nobis niatoref nolirl. De hoc Symbolo pjuca ^Uitdam dtcendd funt, pniiÃluini Ãngula capita tieu articulas eim attmgamM.
Solent entai tria symboia i« EccleÃa recitari. Symbolit Vitumuocatur Apo^li(uin.Alttrum NiCenuitti tru.
Si EXPLICATIO
^uodcolktuniefi maioributttoÃris m Con(ililt;gt; l^icenojCf t^uod bnäenut w publicü fxris dccitt t4(um litit-.Credo j« k««w DtunttPatrem omniplt;f tenteniiÃihremcali zy terrie,uifibiliumcr igt;gt;^ uiÃbilium etc.Terttum» Atbannfij: Quicunij} uul^ SalumeffeiinteomnittopuieÃiUt teneat Catbol' cam fidem ci-c.Porro,nobii eritnuncfermo titif* tum deSymbolo Apojklicoiijuod jelentia duoif cim Capititjeututuocant, Articulas diuidere,4f fentiuntnonnuüi, qttbd duodecim ApaÃolicoH^ pofuerint boc Symbà lon,cr ÃitguU Ãngulos arli* culos conti;l:rint.Std quiaboc mdgis Ãma, Symboîum teÃimonio conÃAt,[equemur, quad probdl^^ AOalblicuin tiidetur.Dicitur enim Symbolen ApafloH^ unde Ãc died nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contineaf Epitomen, compendium,t^
(uf. fummamtotiuf Apojblicie dodritiieÃmo totidfP * crig fcriptur£,de Deo PatretEilio tS- SpirituÃ'^
(lo. ïtdc^ boc Symbolon,tanq^^im Purun biblidi'^J ueraDeicoonitione, merito umpledendum Nrfw er res ipfa teÃAtur, quod Articulé qui hoc Symbolo de lefurbrtÃo commemor(iHt'â'^â coHdtiÃnt 'm hunc epitomen,ex prima coitciuU^^ quam Petrus,w diePentecoÃes,adÃamp;ntibiis^ \ mulcöteÃintibufrcliquis ApoÃoliSibabuit-re boc Symbolà debet nobis effe cömefidatiÃ^'â^^ ' er danda eà aperagt;ut oöfolum uerba eins
SYMBOLr APOST. «s
KM,fed etiS. rede pic iiitcUigamut,c^ ttllima tti^boruntirtieuhrif exferiptun cognafcamun
CREDO fN DEVH.
Etfi bxc fient pjttciÃitmi uerbuitainen htt pl«^ rinutcrmuxiw cognofeenda atlt;^ cndendu det cenfur,Et quiietiimfuui aî'^s hutia Symboli ar ticulfS explicandii locm dandm efl^idcirco contra hemtK 'ut quatuor tantum partes, ea qua bis ucr^ tisobferuanda uidentur.
Primo, ciitti Calechi/îndocet Cateebumenuns Credere in DeKf», docet f«w eerfrf es- firma fide tenere,^ fît DEV S. M.ulti fîierunt,et adhuc funt L nbsp;nbsp;Parfi
impif bominef,quorumal^ dubitant,num fît De» Qubdfît fu.al^fîmpliciter negant effe Deum Hifunthotni DfWJ*
î Satina excacati.es 'mdigni uocabulo bomi enim certitu,q q,fîtDeus, Et bomoad
ccfitte eflfUt cognojeat Deum.
Agite ergo fciamusMde cognofeatur, quoi PiDEVSiUt tutoeserfiô credamus ejfeDEVM.
««m Dfiff /tgtura fuafît muifibi'is.ut nec cor porilibut uideitur,nec auribus carnalibut audiatur,net manibus externis tangatur, nec alii ^teteriori/enfu percipiatur,exifîimant tmp'^.,maa fuperfîiticne excogitatum, quant ueritate coÃ
kmtum effe,qubd fît Deui,ô' putantcultil Df» wd
ad merem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad rem pertinere» adec 4
«4 EXPLICATIO
SapieittibmÃäumeÃe,ut uulgwhic religione moiiiut in officio contwerttur. Diligenter iÿtlgt;^ Liber du confiderandum efl,unde difcamut et certo logf^ plex ex quo fcamus,^ «crc fit Detu. Ojtodut pMlocopiofii*^ dtfiimut effe explicenuKtobferuamibi, Duplicen efielibru»lgt; Deumlt; ex quo cognofcimui effe Dr»w Alter uoatur her bi AT V RAE, Aller,Uber SCRIPT'^ R. AE. Exhisduobitt libris,uerèefiie Deump*^ ffiicuè cognofcimUi,
Primm igitur liber,qui uocatur Nifttw, fP cxlum,terra,mtire,er omnt.iqua ineis funt uiP biliit.Ex hu ttitturaliter cogno;citur,quodfit ut.biam cum uidemm magnitudmem, pulcritu^* tiber natu nem,certitudinem, temperationem rerum huiU^ rlt;equid de mundi,miriibilemuiciÃitudi«cm motuumactef* Dfo doceat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mamfiflèfigmficatur nobif, fit bAtH^
aiumlt;t,qult;e hiec omnia gubernet.Vnde et Pau!^ adRö.fcribens:C^£funt,ijiquit,muifibilia Vdgt; tognofeuntur ex creatione mundi, dum per off* r« mteUiguntur' Et Aih. 14. Dfj« «o« experte^ feipfum effe finebat, dum beneficia eonfrrret cÅlo nobU dampluui(U,et temporafrulbfiragt;^ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lob.iz,fnterrogaiumenta, ei'docebuntte,amp;^â^
latilia cÅ!i,er indicabunt ttbi.Loquere terrlt;e, reffiondebit tibi,cr narrabunt ptfees marW.Ql^ ignorât,quodomniahiee manut Domini
Deiiiv'
SYMBOLI APOST.
üemde,tu uidemuf homicide tlios lielerlt;t fof niignis terroribiu confcienti£ agitari, ttiamfi fiierint Mon4rcb£,et nuUum ultorem in terra me tuint:adbiec fepenumero mirabilitcr prodi et ad pamem npi^etiamji magiÃratu« (ejfauerit.,perl^i cuutn fit,^ Cit Deut.odio babem ini^uitatem.
Suitt et alia multa indicia diuinitatis in nattt» rlt;t,çitilt;elongum effet enumerare,Gf extStinalifS fcriptit copioff, Ati^b^aiuidemcognUio D«, 5«lt;f ex rerum natura collgt;gitur,ffiffet ÃM bomiae tUuÃris çr perÃ{tA,fi nature noÃra no effet pee tito uiciata ey cerrupta,tiunc autem^ poÃ^ boi^ tito amiÃt ffirituM fanihm propter peccatunttZy Ãüw eà obnoxiui ffiritui Satantt ment eiut i Sn tMaÃcexc£caturyUtetiamà ret'muerit aliquam tognitiotiem deDeo,iypoÃit de ea exopificio na ftfifuli^uomodo admoneri, tarnen non retinet banc cognitionemfirmam, pr^fertimin tentatio ^^â¢Nimcimbominef uidentimpiof effefcelicett fy piot infcelicet,cogitant,nullum ffff Deum. Si emm effet qui/jiiam Deuifieri non poffet, ut tan* tarn rerum iniquitatê in bumanis rebut toleraret, ^eceffariui igitur nobis eà Secundus Uber,ui ^clicetliber SCKtPTVRAE, utexeo,(frlt;0 ^ifcamut ty cognofcamut,^ubd ucreÃt Deus. Pri nbsp;nbsp;â
autem progrediamur ad recitanda teÃimo f â
»ff EXPLICATIO
® ® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. «irf ex Scriptura^de Deo,cognofcendlt;( erit lt;iuf6f*
CR. AE jerr fcrtptwa»Ucr(ienim[cripturlt;i,(de bac ettin^ fpturg autort fj0fj alununc loiittimur)coitÃs.tdtabuf p^'' tibtnSttii part fuut Scripta Prophetka,lt;]Uie Kiitf Vetos TeÃumentii, Altera pars font Scripi'^ ApoJüUca, ^Uic üocamos Nouum Te/bmentof' Hifc fcriptababetcertiÃimatelhianma oeriti^ tis^btuUaitt eniin extatfcriptum w tolo orbe terf^ Cicero i» rum uetulÃtu, er antiquius fcriplk Prepbetidb Tufculan, aeprie/ertim LibrkM.oÃ, quieÃProphetari^^ Pr'mceps,Tefltmoniutn autem, quoantiquiuttÃâ eo dioirÃM habetitr.EtAntiquitafÃwquit qoidti'â^ exfapientiboihuiitifeculi)quoprcpiusaberlt;ttâi^ orto Qrdiuina progerae, eo melius ea quieerä»^
«, Propbeti» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Percurramus ergo PatriarcbiH^
ptorumue tuÃa.
lAofeufe^ ad Adam», ut perfpicuè uideamos fen potuiffe ea,quie codito mundo gefia funtit^ quiiUterisluismandauitiiparcntibus er auis('* is cognofcere,Pater .tt. Mofi fiât AmraMic rant uiditcyaadiuit auum fuum Leui, et proiiâ'* Ltcob,Iacobautemuidit er audiuitauumfuo^* brabain,Abraham uidit (y audiuit Pitriareb^quot;* Uohe^qui uixit cum eo qumquagmta edo anx^' filobcautem uidit et audtuit Enos,cuius auuf Adam. Uaq; fHofes fà cilè potuit ex commenterr fiwK miiorii fuorum cognofiere,qualeÃlt;crUâXâ*
SYMBOLI APOSr.â
. tium mundhcy progreffut, quie 'ntcyementa
â nbsp;nbsp;nbsp;ntundffdenii^ omnia ea, qut fcripla funt m libro
Gencfis.Cà nt igitur Scripta Mo/ï habeant ttflimo nium antiquitatifjfirendum non efl, ut bommum nupernatorumleuitateactemeritate j» dubium uocentur. DebidebabentcybitclcriptateÃimo^ PropbetU
'lt; ilium publics auloritatK.ab uniuerfo mundo, ^ui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^uidem hoc eÃ: tempor e^ab ommbtu uidclicet Ge= ptorum auto tibuitçiuie nunc,lunt'm orbettrrarum , lud^iSt fff,f Turcis Qf chriflianis. Omnei enim babent Mo»
* nbsp;nbsp;nbsp;fen pro Propbeta, er[entiuntfcriptaeiui elfe Di nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â *
quot; «MJi , Mi] quidem aliter'mterpretantur feripta ^oÃ,attamenomnes agnofeunt (criptaipfa pro diumisoracultSfEtcontradixerunt quondam bif
I feriptif Etbnicijfed tanta uanitate, ut res ipfa eS maniftÃe coarguerit.Perierunt fmw Eebm uni cumfuii D'^s,(y mendac'^s. Qtiare,qui h^c ferif ptaab'^cit zt damnat,is contradicit publico om^ âium Gentium teÃimonio,quod certenottefi Sa^ f^re,fediaf!itùre,acplanèfùrere.
^'^âft^ea,Scripta propheticaconfirmatafünf, ft Propbeti *^°^^â*^^^^ârtitudâmeeuentus earum rerum,quas corum feri Mojes Prophet^ adnuneiärStJedetütepimo ptorum cer
à Mw chrifii ApoÃolorutqui cü edider'mt magna titudo er ue er multa miracula,atqi adeo mortuos quoq^ exci rittis,, f«sermt,ac uÃfintferiptis propbeticis,et eöfirma
I* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
⢠8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATtO
uer'mt condones fuMautoritdte fçriptorum Pââ^ pbeitcorum,perlj)ituuin ffl,bis fcriptis nibil ejji i'.'Pettit nocçerfius «cc«crit«.vnrfc cy Petrus attâ.Ontnif
Prophetienlcdptura,non eftpriante interpret^ tionis,n5 enim uoluntnte hommts aÃJtn ejl olixi Prophetinjed 4 jjiiritu funfh impulfi, locuti fuitl fnnSiDd homines.EtPnuluiiOmnist (in^t)f(fi pturn Otnmitut uiÃfirntitiCr Milts ad dodr'mai^ crC'Of certitudme igitur fide PropbetieorUfi fertptorum nullum plané dubtu nobis reUnqtuf\ ts poJkUco Porrb,{tcut Propbetica,ita ez Apolkltca rïi fcriptorii nbsp;nbsp;nbsp;frndtta nobis funt inmanus, nmaiodbus
firis,^osmultisaccertis argumentts co^noftl muSiCn baud^uaguùm finxifie,imQ ne quMem gere potuiffe$edcr ipfigt;$ accepiffeead,;uis ioribusidonecperueniitur adproximos Apofigt;^ eis temporibuSilt;juicerto cognouerunt bte efl^ nb Apofiolis fcripta (y traditat qui çruiderUquot;^, miracula ab Apojl)lis médita, et confirmarunt monium fuum,fao tp,lorum funguine. lialuernquot;^ etiim mortem ab impijs Gentibm fuda:ispl^ Aibâ4^ fiâ''^''gt;qâtdgt;nqult;eaudiuerunt, uiderunty^^reipl^ compererunt,abnegare ⢠All iuÃum ft^^inquit trus,m conffiedu Dei,uos potius audire,quant um,iiidicate.Non enim po/fumus.qug uidimus,t^. tJoM, u atdtiumus,non loqui, Et loiutnes : Q^d auäti^ null
0
if
It ft r» If* if* Æ' ri I*â 'd if if ,1«
lt;1
ff
SyMBOLI APOST. «ÿ tituf,w^uit,quod uidimttt oculis nollris,lt;juod per l^eximm , cf manui noftrt contreikluerunt dc (fftn^nr uU£,zir Utta mamüjhitiieÃtfyuidimuf, ftiam tefyfnur ry adnuiKtamut e:!jâC. ManifiÃunt igà tir f{i,guâod I'criptaPropbeticiiGr Apo/klicit habendiipro prophanK (y meertK feri ftti^ed pro loekftibâM ac diu'mii ortteulit, Qjiodcùinitafebitbet, uidettdutn nunc eÃ^ 5«tlt;iJ?xc fdcraferipta de Deo teÃificentur.Dixi eiiim(upri,quôd zirà tefiimonium libri UAa fi*radeDeoper fefatii eà tUufire, tarnen SatM tlonnnetur w hommcm potenttia t quint ut finit hoc te/hinoniofirmitercreonlhnter Mi. Ne ^^ffirium igitur erit teÃimoiuum Libri faera Seri (âtâfgt;'egt;quod cùnt Ãt onculum /piritM fanihfieri poteH^qain Satanam, uni cum omnibui fuif fdeUitibui refftet,fi ci/iefe obif'iatur.
Nibi/ o-go m4m/r/iiiM»mbiI magif perÃgt;icaum Liber fcrip* 'fliquim quod fieri ScrtptMrrftrddit, e/feDeum, turtequidde quod hie DeUi piteÃcerit fefe bumno Deetdoecit.
^eneriu^ri/f modis.Non recenfebimtu nunc pri b â««fftJ reuelationefiÃr Ãngulirii mincula^quibut Qÿibuf mo
fut pitefrétui eÃ,fed tantum publia 0- generi dis Dem fe tiijnitio enim Scriptun docet quod Dem patef piteÃcerit Ãcerit fefeCKEATtONE, Dieft oxmjl» bumlt;mo ÿe {ârmeipio CREA VIT DE VS taebw o-ter »m.
fi
EX PL I CA TI o
ram.Et dixit DEV S,Fwf,er ÃHn [unt, Dei/ai^ K docet,^Deusptitejiceritfefe LIBER AT Fö' NE l/r(tc/iï((r«njexAfgjpfo. Siceiwnttft^tlt;if dixiffe DeumiEgo fum Dommi» Deus tuus.qui eduxideterra Aegypfi,dedomo feruitutii' ; quit re uide ExoJum HAoÃ.PcÃtit doceLquod uspatefèceritfe[e CO'NSERVATIOfiE ifntèli» tiru 'm terra fua Canaan contra omnium fimtitni rum gentium Ãrorerndn libriseriim ludicum (S' Regum mtmififti extant te/limoma Deus liber^ uerit populum fuum de mambus hoftium,Z!f (on^ feruaueritrempieoriimirabiliter. DeMe doctb ab* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deuspateficerit[efetilSSlOÃE «wgc»«/*
fil'tj fui lefu Cbrifh,^^ refurreShone eius 4 morii^ is,ac diuulgatione Euangel'ij 'mtergenteSf zur (O^ feruationeEcclefiie 'm medio'mimicorumfuorÃ' H«ec funt manifijb, (eÃimonia facrte Scripturit, $ uerèfit DeuSâQjiare,qcontrariumfentit, isdatti nat nonfolii naturale bois iudicium, uerumetialt;^ omnia Propbeticacr Apofiolicafcriptadpt act^* lidi titM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfÃmonijs confirmata. Ncc habendus eA prlt;^
homme fano,fedfi(rio/o,Grmimpietatefuff(gt;clt;i* to^^ euer fus (it,ut Paulus loquitur, zy peccet pef fe dänatus. Ati^ haäenus de primo, quod bis uet biSfCREDO IN DEVM,docemur,uidelicetft( Igä fi^efftiendumeffe uereÃt Qeus.
Secuni^^.
SYMBOL! APOST. 9t
Secundcgt;,(ùm docetnur Credere in DeuiK,doce ir»P4« ffiifr Credere confidere, DeiaÃt ttm hot Deui Ãt om» ^ycIemeM,^ miÃricors ,ut Ãbonlt;tÃcerimia, «â«w bonoa uocitionem eins fediitiÃierimiiS Ã}lt;ibeateuri »â »gt;« remntte flt;tluti5no{lr^,cott4tnrtMfît in nosmultA er mit» Mfor, g«d beneficiittim corporalis, quà in /pirituaUst tiniexterna,^ieterni,crferu»ttiriciÃt nos moa wrntw periculK, ziy in morte quoty {piâs ad per» petuam faelicitatem.tlec nobis tantum, Ãpiam «i t«nduxerinMS,Ãedetiam poÃerif noÃris Ãt be» ^fÃüurin.Cognofcit er tale quiddam de Df o b» mana rotionaturaliter^Nâobbanc prtcipuè eau ftm gentes uocauerunt Deu,^ iy».6ov,A.gatb5, ^uodÃgnifieatbonumi Vndeamp;-uocabuîum Dei GothÃdeta ^ertttamcum,Got,deduâum, tSquot; decurtatum efl, GMtb* ^fali dicofjGutb, quod er iplum è uoce Agatbott ilrcurtatum eÃ.Sie autem uocauerunt DrKtn, Ãt oninis boni autor^Sed quia bumana ratio Ãmt Ãbi banc cognitionem de Deo magnitudine tentation num per Satanam excuti, idcirco neceffe eÃ^ut te fiigt;non'^slj)iriti(tfanbltmuniamur,QjiireÃ)irttus fanâus te/hficatur infacra Scriptura de Deo,^ be Cutttetttit d nefà ciat bonis erquot; rckis corde t erliberet eosab^°â^^â*^^ ^^ omntamp;Mj inalis,Ex,io,d:citur:Ego fum Deus Ãci te/timonia» ens mifericordià m millia, bis q diligunt me et eu fiodiunt mandais nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dfut,16» St (tudicrM hq
E X PL IC A TIO cemDommiDei tui^utÃciiui:^ cujîodiM om»^ mâdata eiutqu,eegopriecipiotibihodle,ficiet t( Domaim Dei« tutu excelfiorem cunHis gètibufr qut uerfantur i« terra. Vcniéntc^; fufier te uniuef f£ benedi^onef ift^t:^' appréhendent te, à tatnl priccepta eim audierif.Et Pfatm.tt.Oculi Dow»«â fuperiulîot , (y aureseiiuittpreceî eorum.fif moxâ.Clamauerîit lufbiCt Dommtu exaudiuit eofi er ex omnibiu tribulationibuf eortiliberauit eef' El pfalm.3GtSaliu iuflorum rf Domùto, er proK CteaentU et eorum w tèpore tribulatipnif^Plena eà fcri tonitatis di ptura talibtu fentent'^s. E^ idem de üeo confira MN« exêpy» mant etiamScripturteexempUAbraham fitituH iuÃiu.Deui igitur betteÃcif tam ipà i quam poà rù eitu,quibtu er terram Canaan dédit. lofepft fùitttir tuütu.Qnare Deuiferuauit eummper^ fulü,erÃcit eumpr'utcipem Aegypti.DauidÃ^ uiriufitumfuauocatione,cttmpafceret out$ plt;â* tris fui,cr cùm f eruiret régi Sauli. Deiu igitur b( neÃcit et,er creauit eum regem lfraè!is.Sed quf ey qiialis fit horniuiim luflicia,alias explicabituf' Nam fi de perfiâa fy abfolutaiulticia di^endt*quot;^ eÃ.folus filiut DeilefutCbriÃiu, longe omniK^ iuÃiÃimuteÃinec eà meouBSuitiitaut peccatuj Qttare Detu mtantum dilextt eum, 0- benefi^d fi,Ht non/olum ipfum liberauerit ex morte.
confiitHftf^
SYMBOL! APOSr. çt
tonÃtuerit eum fupcr omwn operit manuum fult;ta turn,/id etiam uult bcneÃcere, ZT feruare omnes qui credunt in ipfum. Vides tion fententijs, quint txeatplis fucrie fcripturlt;e comprobarhquod Dea Ui fit Clemens cf mifericors ba, qui /unt iu/ti er ducunt bone/hm ac piant uitum. Cumigiturtulis fit Deui,re£iè doesmur Credere 'm eu^boc efi, fic, utdiihmttflidetpfouerè er ex animo (entire,o* Mnetn no[iram fiduciam 'm tp[6coUocare,e^om
Wi« 6ö«(t ab ipfo expcilare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ill.parii
tertio,cùmdocenwr Credere 'm Deunt,doce auodDeiu
nur credere de Deo qu'od fit tarn iufiut er fe«e.
rui,ut odio babeat omnem miquitatern, er puniat ueriÃimtts tarn,non folwn 'm autore, (ed etiam 'm po(krif ac e fefhtortbm eiuf,ideo^iubemurhocipfo,Deunt ffffè,zy(erio timerC,ac reuereri.ne peccemuf,et 'miquè Ãciamus. Eà er boc de Deo humante ratio niidiquo modo cogrutu,fed quia biec cognitio 'm firma efl,er propter pcccatum obfcurata,ideo ad iuUandaeriUuÃrandaeüteÃimon'qs Sicrlt;e fcriagt; ptur^.lnExod cap.to.dicit Dommui^Vifito mb seucfitatis quitatem patrum 'm firijs,'m tertiaet quarta^ette nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fgm
ratione eorum,qui oderunt mc,Et pfalm. St Non fj^g^ ' DfWî uolens 'miquitatern tu es, Non habitabit iuo xia te malignus,neq^ permanebunt miufli anteo» sulos tuosgt; odi/b omnes, qui loquuntur menda»
ÃXPUCATIO cium.Et EÃti.Domutifscünteret fcclffics Ciitorcs Ãmul, i^ui derelilt;itterunt üominn^' Settentätisdi confumrntur . HociJetn tejbntur Gquot; exemple Km« fxepliii Aditm peccattit. Ac «iîJffwr quidem peccitfum admodü puerile»Efuf uidüicet pontb Sed pacfgt;^^ qutefecutttefijdechrat Dei fetter erga pecctitum.Dettt enimpuntt hoc ptfccatu folum m Adamo ipfo,uerumetiam i« omtüpcff^^ täte eiuf, Howweî poà conditum mtlt;ndum,(ii^ eÃent multiplicati, peccauerunt. oÃendit igitgt;^^ Ãeuifeueritatemfuam aduerfut peccatum dill^* uio, quo non folum adKllot,fed etiam'pueros mÃntes deleuit.Sodomiu pcccauerunt. Decldt'* uit ergo Deut iram fuatn aduerfut peccatum dio,^«o non maiores tantum nata, fed or iunilt;â* rester inÃntesperierunt ⢠Sed-iraDetaduerfiâ^ peccatum maxime omnium confÃicua eà in paf'^ ne tÿquot; morte filij DeiDomini noÃri lefu chf^* fh. Nlt;lt;m ckmfilius rtei fufcepiffetpeccata ho)gt;iâ^ num expianda^erà ipfe mnocem erat^tamen»^ uoluit ei Deut parcereÃed obiecit ipfum probri)* fiÃime morti ,m mawÃÃum fieret, Ouw feri^ er ex animo odiÃe peccatum. Ciim igitur mariip fiumÃtiDeum eÃe extremum cforem, er fiueti(* fimum umdicem peccafi 3 reélè docemur fidenoÃratalent agnofcerc,çr timere acreuc* lâ¢{rl
SYMBOL! AP OST-rerieum » nepeccutii ttoÃrifiram eiwexufcü temuf
Qÿirtb,cùmiloc^murCtâeJeremDeumMbe fffi;
Mur creden dc üeo,'^ zrà n0a continuo beneÃt ^uà dDeus (if bonif^^ pumt malof^ttunon non rd'm^uAt tjo Ãt longuni numirremunerAfum,nec malumimpumtum,fcd fnffQjrc, executurus Ãt tAndem iudiciA fuA^et finicuic^ red ditwus luxtA operA eim. Ciim enint Lo»g(lt;»««ü tAtmAgnAÃtuirtiiiietomnesuirtuttsÃnt in Dro (gt;trÃ^Ãitt]^^Dfum longAnimem effe.per^icuum ^Ãâ¢QÿAre ciim docemur 'm Deum credere,doce^ WKr non folum fiducÃAm noÃrAm 'm eo coUocAre, uerumetiAinà diÃulerit Auxiliuni fuum 'm Aduef ÃiiMienieyexpeibiriiGt-tauocAtioneeiHfpcf ÃuerATe.Necboc quidein de Deo ignorAt omni» Liuiut'. tff^bwuAnArAtio.iimceÃ,qubdSApienteî buiut VAkriat l^cidiÃribAntirAmDeiferAmquidemeljef fed VlAXimut* grAUeni:cr u'mdiihtm Dei lento grudu procédés re,fed tAirdititem grAUitAte compenfare.
C«nj tüitetn b£C cognitio UAlde Ãt imbeciÃif w notufAhotttinK, idcirco'mtuenduitt potitu efl i,ottgAnimi 'mfeÃimoniit Sacrie fcripturx, DeKf. jz. Ef dixi. tAtu diu'mlt;e Vbi nant funttCeffAre ÃctAtn ex botninibiu memo teffimoniA, rîAtn eorum. Sed propter irAm mimicoru diÃuH, ne ÃrtefuperbirentâttoÃss eoriiltt. Eccle.s. ClÿiA proÃrtur citocontrA mAlotfententiA,Abf^
9S EX PLIC ATIÃ
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;timoré uUo perpétrant Ãlij bominum maU AtU
men peccator ex eo quad ceniief Ãcit malum,: per patientiam luÃentatur^ego cogaoui quód erit bonum limentibia Deum,qui uerentur /aae eiu^lt; EtKom.i.An diutuat bonitatii lUtut ac toleraii tielenitiitisq; contemnis,ignorant, quodbonit/d Dei imuitat te ad pxmtentiam etcTejlitur etiitiil Logdtiimitd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uatifsex^
tii diumt ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominef ante dduuium mul
empld- tempore in peccatts impunes,(y cim iniquité ad fummum peruenijjet,non tarnen fiattm cffudU diluuium,feddedit(ii Jpacium pxnitentig ceni^ annoi.Sicmulto tempore tulit ifraêlitos w tmp'^ X. Paralip, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Propbetas, qui ipfos ad pxnittd
ultimo, ttocarent,Ulittebat(inquit fcriptura ) Cond nuiDeitspatrumfitorumadiUospermanum/tKquot; darum fitorum de noäe confurgens c?- quotii^ commonetis, eo quod parceret populo tÿ- habité culo fuo.
Sic Ãrt toleranter uniuerfum mandum, uis bombtet nunquam non blaÃ)beme)it, peiertb er immania qult;euis fcelera deÃgnent^ donee
X Pet 1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueniat.Vnde er Petrut ait:{laudtd
dat Dommui,qui promipt,quemadmodum noit^ nuüi tarditatem exiflimât, Verum patiis eftefè^ ttof,dum non uult uÃos perirdfed omnes ad tentitd*
SYMBOL! APOST.
tentiimrcapere . Q«lt;lt;rf cùm DfW Ãt longani lttiî,reélè docemur longawnitatem eitu fide no fin agnofieretCr expe^re ab to, ut feruet noS m uocitione ata ambulantet.puniat aulem et per dit eo5,quittos affligunt, etiamfi nbsp;nbsp;noÃri libers
K»
II*
tionem, horum perditionem in multa tempo» rareijciat. Hlt;trt t}U£ in hoc Apo/blici symboU particula, C R E D O m De««, cognofienda credendadeDeo proponuntur,uidelicet,qu'od fit De«lt;, gBo4 Deuf fit fcmunerator owniKm bono» rum,quà d fit punitoromnium matorum,c^ qu'od fit longanimif quidem/ed tarnen adiuuet tandem figt;erantes tn ipfum, cr perdat omnes operantet miquitatem,ideo^ coüocanda fit in Deo omnis fi ducianoÃra » cz ipfe colendut ac reuerendiu fit^ ttt Ml tiwore nbsp;nbsp;f rehiorc feruiamut eigt;cr expeéît
tnui ab ipfo Itberationemi
Etfi autem biec feu cognitio de Tieo, feu fideS ttti^eum,re{lae{l,(y «tii confeijuendam tterdWi fd httemneceffaria, tarnennondumfatis efiexplicit: ta.'üam,lt;pa£ haîkata commemorauimui de l;)eo, non /unt humano; rationi omnino ignota-t^ec uUa gens efi tam fèra,tam immanis, (am ab omni reii* giene aliéna, quie talia de Deo credere non uidea tur,2t tarnen cunt Oeum coguofcdut, no ut DcttiW
J*
EX PLIC ATI ö
Deunt creduni.Qttiire addunturin SymbotoA^ pofîolicoalijitrticulij qui,Mpracipuè cxpltiont ueritatem Dei, itlt;t et nobit de Deo traduitt, noi^ quie funt ab bumana ratiôe excogitata,aut et natU nltter 'mfculptafSed q^itlt;e funt diumitus pate^ltH» ut uero Deù uerè cognito.uerant tyr teternam fa* luttm confequamur.PoÃ^eiümdtâutttefi,CRS à O m DeKm,mox fequitur,Patrem. .
'' P A T R E M.
V ntM Dfi«, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patrii uocabulum,ttott eÃ
ofcitanterprittereundum. Sciamm igitur,^ uniif font diumi ? t'unmfft Ãt Deùs,fèu una tutitum diuitia natuta tf eÃentia^Sed 'm bac una natura,funt tret diÃinäd» Cr per fe fubÃÃentes proprietateS,queu uocamt^ Perfonat,uidelicet,Pater,PiliiK,crSpiritus fai^ äua-Non enimfentienduni eÃ,cj, Ãnt natura h d'ijgt;ftcutuulgutEtbnicortij'enftt, qui pofuerH^ etiamfuum 'mter Deos difcrimen er ordmeitt.^^ alios quidèuocaueruntdeos Maiorunt,alios d(lt;gt;^ Mitnorutn gentium.boe eÃ,aUosfummos,alioS diocreser'mfimos.Nec exipimandüell,lt;^ unatäi^ tumÃtperfona 'mDtu'mitate,Ãcut ludiet et T«*'* ctefentiunt.SedÃrma o- certafide tenendu eflgt;$, ttatura Cf effentia unuftantuÃt Deus,tres aut Ãinfhe perfom.De bac autre none fl conlule^â^^, bumanaratioifed diuina/criptura,qute perÃâi^^^ traaÃ
SŸMBOLt APÃSt. 99
ihditunS tantuelle ueruiuiult, zs- leterua beu-
DeHt4»Scitó hodie amp;â cogitâco i» corde tuó, Teflimonia^ d'oI«(«k4 ipfe efl Deui (M caelo furfum^trui ter Ãt unm Dti» rideorfum, ET NON EST ALIVS.
peuterots. Audi ifraet,Dominus Dem no/kr*
Deus unus eÃ.
i.Piüquot;alifgt;. xs.Dominè non eà Ãmilis tui,^ nS ffi alius Deus le,ex omm^Uf ^os audiuimiti iiuriiusnoÃris,
E^Ãt.^uiidrageÃmoijumtö i Uunquid nonègó boBwjitfjÃy non eà ultra Deus abfc^i meî'Dem ia fifa O' faluans non eà prater me cf-c.
t.Cor.s.Scimus quod mbil eà idolum in mun^ do,(ÿ- quod nullus eà alius Deus unus amp;c.
Eidern teÃmonia extant Deut.ti-.Prouerbio^ ^ifm7,ofeais.cf-malifslûcis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ .
Quoi lt;»Ki in b« una diuinitateÃnl tres diÃti ^a,pfe fubÃÃentes perfonie,teÃ^ur eadê Ãfiptu tarn inultistocis,tjo5 nuc paucis cötenti etimus.
^flt;f'^uadrageÃmooitäuo. No» i principio i« #ifco»d«folo«j(a4 fum,Ex rèmpiore antequà mfié
â Ef »«»cÃowMîMî Det« miÃt me^
O Ãiirituseius. Htecloqi(iturlVleÃias,quemP4 ftr mfecundo Pfalm, dicit à fe genitum-Ego ho die,indiens,genui te.Habes igitur perfommPi -
â¢j-IS aut Filius 4(fiY,^
S *
«oo EXPUCATIO
«'m« miferitit ipfuin.Habes igitur alieis duMperf^ HtiftPatrem cr /^irifum lanâum.
£f4i£ fexctge/itnoprimo i Spiritui Domim' per me, Hiccloqnittir MicÃicii^qui tà filiui Dtji zy fecunda perfona 'ut dtu'mitate.Dicitautê,qult;gt;i fuperipfum fit jpirituiDom'mi, Hïc babes dult;^ alias personasgt;fpirita fanüu Cf Dont'mu PatruH'
No» ig»oro eate/iimonia,quiie de tribus per^ fonts èPropbeticisferiptis produci folentgt;obf('* » uideri,eir lt;1»» fà cilè eludi ^ueanti Sed quia po/blica fcripta, c[ult;ede tribus perÃtiis per/}gt;â* cuè(oncionantur,funt commentarim Prophetu^â, rumfcriptorum,idcircei recitabimut quxdam t'/^ monia ex iUis fcriptiStUtper ipfa explicentur C conÃrmentur eagt; ^u^ de tribus perfon 'K 'ut Pr»^ pbeticis fcriptis continenfur.
Mattb.t.cunt baptifaretur Cbriflus i lotot«^' mawÃjbbat [t P^fer uocegt;filiui bumanitate, ÃiirituffanifusQieciccotHmbie.
M.lt;ttth.Ultimo iubet Cbrifius Apojlolos re zybiptifareomnesgentesgt;utnomuie amp;Pirij,amp; Spiritus fandi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
Ioannis 14 RognAo Patreift,amp; alwm pant^'^ tuut dabit uobis,ut utaneat uobijeuni 'mieteritttlt;^ ^iritu ueritatis. HÃc loquiturCbridus filiui amp;di(it ^ubd Pater miffurusfitffiiritum .
it J tl lgt; ( (( f
i 1
!
â¢) 1
( 'I
t t
!gt; 4
1
SmnOLl APOST. let â¢^«rwiOM/rflc^rrt perfoitM diutniMif.
Sunt multaalitt id genat teÃimoniit 'm l^ouo T^ftinento,qutcfuperuiicitneum ejlnunc boclo^ ro fecitare.Hiec autem eo recitauimui,at fciamat nollraiti de uno Deo,^ tribut 'm unu diui* mtite perfonis, non effe fjiecubtionibut ocioforS botninum txcogttiititingt;fetl coelefiibut ontculit re» Mlatum O' nobis truditam ⢠Etfi cnim non po/Jit *^lt;gt;mti(diumifutiimyÃeru bumunu rutione per fcfuttri (^'mtettigereipoffuntut tenten, adiuuift *âl^igt;âitu[MÃio,c^ debemuteu Ãccredere,quem 'flt;igt;nodum diu'mitus reueluta O' truditnfunti doa *^^^prruenerimut 'm futur ofeculo ad ccelefk rea ÿfunt.Tunc eninti^uienuncex uerbo Dom'mire ^^^edimuftntawÃÃe cognofcemutOâ i/MeUigea ^â^'Cerniniut nunc,mijuit Paulus, per Ãieculuia ^â^^^gniatejunc autem Ãcie ad Ãciem, N«»c w S'fofco ex p^rte, tuncuer'o cognofcam quemada moi^ni o cognitut fum. Er loa»»cF; Si apparue nf,nn»7eî ej erimtUiquoniam uidebimut eum Ãcit t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u^o,fumma f ft er perpe
ua eatituao^^^ç jç bibeant, percurra» âlt;^ituncÃ)fg^l^ perfonas diumitatii/mSymbo
Réprima perfona,quæ cft PATER,
g »
»9» EXP ^IC A TI O
ÃPrffer tjuire nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfona tiiuinitittif,Paier,fic dicituf»
iti dicatur. 46 itterno txfuaipptuftib^ntittamp;â
*⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turagenuerit filium fuum unigenitum Digt;
mmum noflrum lefuinCbriflum,lnc[uttgeneritti^ ne nihil corporale cogitädum eÃ.Omnia enim hi^ iui getierati5K{unt^iritualia,iocleflia,tt
QtÃid DeKj iitPfalm, 1. dicitCbriÃustDominuidixit liabeat filiui «tfUf tu,ego bodie genui te.Cu igititt aliut fit gignens, aliutgenüUSpneceffetÃ, alinquot;^ effe Patremgt;aliumfiliumi
ïoannif i.vidimuigloriam eius,gloriam,uel'^ ti unigeniii tiPatre.
ltgt;an,j.Pater diligt filium, zsr dedit iHiomffi^ b manum.
ephe,t,BenediÃut Dei« er Pater Dontini ÃrilefuChrifli.
Qalat,4 Poflc[udtiiuenit pleniludo temporist mifit Deut Filium fiuum,crc.
Rabes facram fcripturampritdicire de üt^. ^bd habeat filium,zy quia buic filio tribuituf Obii natura, ficut poÃea fequitur,ideo neceÃe tl^gt;. quod nonfittantum diledione,ftu adoptiontÃ^' US',ficut homines dicutur filij Dei, fed quod fit'' ' (fterno ex fubÃamp;ntia Deigenittugt;ln hoe igituf ticulo difcernitur nofira, hoe eÃ, uera religio omnibus alijsrcligiombus, Ahie enimreligiof^ tioH
SYMBOL! APOST- «ogt;
«o» feilt tunt,non creJunt de Deo,quod Ãt Viterf ilt;*^g(nueritfiliugt;nabitterno.Qtiiitutem bocnS f^ftdit de Deo,is non habet ueram fidem 'm De«»
de Deo multumglorietur. Qtiireomnef thlt;t religiones,impiie funt,e^ damnatie.
Sed (ciamuf, Deum non tantum ob id did Pa* s,quot; ^fW.cjMod ex fub/lintia fuagenuerit ab teterno fi^htntiiterumetiam quà dbabeat paternifm affè» erga omnes pios,çr adoptet eos, in filios ty ^^edes/uos.Tttnc autem Patris uocabulum noir fonuenit tantum prime perfone in diwinitiitejfeJ alifs duabus perfonis,Pilio ey Spiritui fana ^-Sic eifimnonefi nomen,utuocant,perfonale, f^tiflïentiale.Vnde tyChrifius uocatur Pater fis feculi,apud Efa.cap^^.Etquia /}gt;iritus fait^ ^fididtur Paracletusorphanorumf nonabfur» ^tiamdid potejl Pater orpbanorumiquod paa tfrno affiilu orpbanos compteihtur,
Paternumautem affèdumDei erga nos^impe trauit nobis lefus Chridusunigenttui ty naturaa lisfilius Dei, qui expiât is peccatis noflris cuDeo ita nos reconctliauit,ut non fotum nobis fit propi du(,fedadoptetetiâ nos'm filios fuos.fybteredes ttelefhum bonorufi lefum chrifbtm fide ampleibt mur.cùm igitur recitamus Symbobn,lt;yperueni muf ad nomen Patras, cogitemm boc uocabulü
g 4
«04 EX P Lie ATIO
non fotum de prima perfona diet, uerumetiiHii ad totamdiuinitatem pert'mere, ut excitemur eerfam amp;nbsp;firmam fiducimn inuocandi Dei,ut pro pic'^ Patric, quoferuetnot 'm omnihut a^erÃfâ Qtiis ex uobiSt intuit CJ}rilitK,pater,à quo à uspetteritpanem^numlapidem dabit tUiC Sid go uof,ci{m Ãtii mali, noflis bona dona dare ueilriifi^uanto magis Pater uefltr cxleÃis dabit fÃiritum faniîam pofeentibus Ã.Et Pfaho^, woiio mi[eretur pater filiorumgt;mi(ertui eft DoWi* nuf timentibui fe e^c. Nam i« b«Hc etiam u(uiO wftituitDews coniugium, Grmdiditparentibof animum propicium erga liberos, uthaberemut nobis ipfis ex eo aÃväu qualccunq- exemplar aÃi fluf Dei Patris erga nof, à fùerimus per lefuiil Chriflum in Ãlios adoptati, EI fdwe» prflcrflK* Dei erga nos affèdus,fuperat omnes bumanor«â* parentttmaftèduf, Nunquid obliuifcipote^,(igt;' quit Dommui apud Efaiam clt;ip.49.)mulier tern fuum,ut non mifereaturfilio uteri fui^âEt à ia oblita fiierit,ego tarnen non obliuiftar tui,H^â funt 'm commemoratione buiufuocabuti Patrik tneditanda,ut ft des noflra ad ueram piam (ationemexcitetur.
OMNIPOTENTEN.
Sicut Putris uoeabulum aliquo modo cotnto* »(
SYiMBOL» APOST. «qlt;
a ï if il i^. K* td lt;lt;
â¢te eà tribus Perronis, tamea pfmcipditer tri buitur printte perfarticciuitbusäe caufis. Altert tÃi^uöditbeitfiUusÃt ab eterito genitus.Et Ãc ttiam ad primant tantum perfonam pertinet, Al tera, babeat paternum propicium erga pi ot afjèilum. Ef pc tribuitur prima pcrfona, non
It (t «I
lt;1
11
it i
ipà (oli conueniat, fed ipÃa Ãt Ãns er ori , gnpaterni affèélus üj reh^Mis dwafeiMperfonw: itucromnipotentis uocabulum, commune quy demefl Patri,«y Vilio er Spiritui fanih, Reflè fntm (fielt s^mWo« Atbmpf : omnipotensPi Irr,omnipotent Pilius , omnipotent Ãpirittu fan fi^f^Adferibitur tarnen Patri,qubdÃt Ãnt er ori goomnipotentia gt;nbsp;ZT transÃndat,ut ita dicant» omnipotentiam ab aterno » infilium er ^iritunt Ãtni^,fja enitn tret perfona funt Vnut tantum Dfi« omnipotent,non tret omnipotentet. Ogod (ùmitafebabet gt;nbsp;uideamutnunc tefliinonia feri ptura de Omnipotentia Dei,
lt;3en,,7,^go Dm Ommpoffwt.
^Ã^.Damintts Zebactbdecreuit, er quit femiaOeite poterit inÃrmarelPt manus eiw extenta^ er nbsp;nbsp;nbsp;fiimonia^
poteritauertere^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
iK ilt;
Ãp.4î.Vos teÃttmei,dicitDominui2er ego Dew.Ef dj initio rgo ipfe, er non eÃ,qui de m4 fw mea eruat.operabortfs- quis auertet iüudil!^
Z »
«Off EXPtrçATro
Hier.to-Dominuf DcuiuefUieft.lpfeüetH^^ Hens çr rex fem(fitern»t. Ab 'mdigtiitione commouebitur ttrra^ç^non fufiinebuntgentes mitttüionem eiut.Et mox:Qat Ãeittemm wÃâ^â titudine [H4,priepiiri(t orbem m ftnpientia Ãit, prudentiafutt extendit cfelof.Ad uocem fuam tnitltitudiitemaquarntn wj clt;ielo,et eleuit nebit^^ ab extremitatibut terrify fulgura 'm pluuuttià citjCr educit uentum de tbe(ttttrif [UK.
liier.jt,Ecce tu Ãcifli cceîum tSquot; territm »l r tifudinetuitmitgna , Cf Mbracbiotuo extent'â' Kon ertt tibi diffieile omne uerbuntr
Luclt;e I. Non erit impoÃibile apud Deum oit^
ueuerbum^
lt;iÿibut re tui omnipo tentiam fuü
icerit-
Pilt;tttb.i^,Om)M funtpoÃibilia apudDein'â' Porrbiiutem,Deitsnon folumteÃificnturoâ^, nipotentiitm fuam uerbif [acrit Scripture,fed (t' Deut ptteà proponif earn nobif uifibilè rebut ipÃt,ac op(tâ* buffttit.Primum enim piteÃcit earn Creationif' mgt;M«M rerum ex mbilo. De qua creatione poÃ^. De'mde pateÃcit earn conÃeruatione rerum crlt;^ rut^.Deut enim non creauit tantum coelum Cf ram,fedetiamconferuatea,dlioqui ruitura-P^ tereaDeut declarat fuam omnipotentiam cuHt^quie ab ipfoedutur contra rerum Bxiccationemdrisrnbri, utifraelitieÃcco Pâ^ trnnÃrfâ'^^
SYMBOLf APOST. ««r trinÃrcntfCxlcÃiMiittnj, de petra, exciti tione mortuoruntiZ^ mfinitit al'^s miraculis- Ad bicc declant Deiu etiam hoe ipfo ommpotentiitm {uitm,qubd lt;td conficiendM rei wÃitutitf non 'mdi getü cuiufyudmcreaturtfeuttuxilio, [cu mitii/ic fio,(edpottà omnia fine uüiittcreaturlt;eopeper* ficere cr abfoluere. Salet quidem fiepe ac multum treaturif, tanq organis cr inUrumentis uti, fed itS eà ad bec organa attigatw, Pafeit homines pa tie,Sed potefi eos etiam fine pane paf tere queta ndmodumtefiintur exemplaMoÃ,Elie,cyChri fti-Dat reffbus uiiloriam per multos mlitcs^Dat etiam ui^riam perpaucostor aliquotiesfine mi litibusAn primo libro Kegum capite decimoquar to,dicituri Hon efl difficile Domino faluare uel ptr miiltos Uel per paucos. in lofua capite qumto, ^oncidunt muri lerihofonitu buccinarum.lniudi^ ^âtpite decimojhofks conqciuntur Ml fitgam bucci er lampadibus. In quarto Kegum decimoaon ^°gt;f^glt;tturSaneberib,cr occidunturmulta milia hominum, nuUo mäitisgladio, fed tantum angelt opKj s! Siueordinariant ferum Cfeationemfiue miraculaitttuearis, ubiq^ obuiafunt omnipotentie Dei exempla,
Sed priufquint ad aliaprogrediamur,ofiendc dumertt, inqufuf uffim Qm/üpotentia Dei »p6ij
«o? E X P Lie AT I o Omwpo/f» cognofccnd^ propomtur, Scinmw igitw cognitie ti£ diuwieco nem eiut nobK neceffarunt effe^non boe tantunf gmtio quid nomme,ut quod efi officij noltri^de Deo reâèfO profnnobis. tiitmut,{edetiimi ut poÃtmut certitm ^firntitH^ fidem de pnernu ipÃui uoluntufe ergi nos,(j promiÃionibui eim concipere. Deut emm,cùm optet nos m filios propter Cbrtflumjufciptt erg^ nos paternu4nimumf et cupit nobis « toto cori^ beneÃcerctÃcut Plt;lt;fer Ãliofito, Sed inter putff^ huiiufeculi,'!^ De«m Patrem,fuum eà difcrim^' Omnipotètif Illi eiâm,et à uehemèter cupiunt beneficù in putris ter rosfuosconÃrre,titme impotentiores funt, qu^ renorumpa^ utpoÃintuoluntitem (ui proanimifuideÃdefi^ trueoUitio, explere-DeusuuteÃOmnipotent. Qt{lt;ire,quo^ piterno animo Vult,hoc etiam omnipotentiuit^ tute fua implere poteil. Hue aeeedit,qubd prom fiones Dei (oleant Ãre e(fe eontra reru naturi^'''. PromiÃtoes PromiÃt Deus Abrabamo filium ex Sara, Hot D« contra debaturnaturaUterimpoÃibileeÃe.Eratenini^* curfum rerit brabamcêtenarius,Sara autem nonagenariit^'^^ ttaturalem» miÃt ifraêlitis liberationem ex A egyplo,de
Regis potentiÃimi.Hocpropter (ummam Ae^â ptioram potentiam uidebatur magis ridicule pquot;' »io,quam oraculo diumo Ãmile. PromiÃt fuum nafeiturà ex Virgme,PromiÃt nobis redionem à mortuis,etmultaalia,quieuidcrit'^^
SYMBOLI APOST. to^ diametro cumrsrSüAturatite fupugfidre.NcccJn : igitur eftcogmtio diuitia ommpotentii£»utlci»min,^ quicDeufuule et pro mittit^ei etiam pnejhre cr implere poÃit.
CKEgt;ATQB.EtA COELl
ET TERRAE-
IN bttc plt;trticula,multa ueniunt conÃJemndit, quorum pracipua recenfebimui ordnie, fed paucif. Nam copiopcorKW explicatio fiet tta lias opportunitu»
Primo,Quod aduerha Germanica attinebnS tuiUidicunt, SchepÃir himmelt und der Erden, Alif dicunt^ Scheper himmelrekhs und Erdten reichf,Sed utrum dixeris^reäe dices, ruft hasc uocalgt;ula(HimmelreichsundtErdtenretchs) lati» Ut patent,quam iUa0)immel und erden ) Nam Æ: dixeris,(himmelund erden^necejfehabet it:tetlifis.^fi^^^*â gcrc non tantum duo ifld corpora,Caelum er ter» ranttfed etiam omnem plemtudinem eorum, id ^uod hac uocabttla ( himmelreich und erdtena treich^clarèexprimunt t Deut enim non tantum creaait ijla duo corpora, fed etiam omnia,quae 'm fiscontâmentur,Ãcutmox dicemut.
Secundo, Quod anti' diximut de Qmnipoten Creatioan teaddelicet^ non tantum Patri, fed er filio er foli Patriaf» ^irituifan^competat,idem etiam de bacparti feribatur»
hö ÃXPLlCAtlO cultt.Creafcre tn Cæ!i terrie^dicendiim eÃ. ter ettim eà Cffttfor, Ftliuf eà Creator, Spirit^^^ faniltn eà Creator ⢠Ee tarnen unui tantü eà Cro^ tor,ijuia unui tantu eil Heui.ln Gen.ctip.i.de ere dicitunDixit Deut,fiat Lkx, t:sr fitän eà LUt(' loà t.defilio dicitur,.Omniaper iplumfià afunt' I« Pfal,tt,dé Pâtre,filio er Ifiiritu [anà ofimul citur^Verbo Domiwt coéUfirtnatifunt,cr oris eins omnis uirtus eorum» Adfiribitur aüt ho^ Plt;lt;H m Symbolo» propterea Pater fit diuitid^ tu,à quaomnid creatafunt,Ãns er origo,
Dit tttunJl TertibfVarite fiierunt op'miones Gentium origfite^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cf terra,Mij dixerunt, t^undui»
fiiiÃe ab ieterno,Alij diXerut eum fiiäu ex chaO' alif exortum eÃe d feipfo. Eà et de tempore
Cicero lib i controuerfiaiAlij diXeruntmundumcel^ dediuina '^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^»ftdrmg,entfs feptuagmta tnillibigt;gt;
annorum,at^ numerant bis quidem paucioref, tarnen multos miRenarios. Sed biec Gentium ddlt Ha uitandaer re^cienda funt.ld aut nobis agnoâ feendum er firma fide tenendum eÃ, quodnobi^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifiiritus fanilus 'm [acra fcriptura,qute eà ueritif^
ipÃÃiina,et coeleÃibus miraculis cöfirmata,tradd' Géit, in pr'mcipio creauit Deut caelu et tert^
* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pfalmtiij. AdiutoriumnoflrumdDom'mo^
quificitcatlumi^ terrami
P[al,i4li
SYMBOL! APOST. til
P/«/.i4 ;. Spa eiut m Domino Dfo ipÃut, ^ui Creätlo/iif i nbsp;nbsp;ficit caelum cr ternm. Sect fcriptura plena eH bo nonumefUÃ,
if rm te/timoniorum.Et in monumentum Creation nit, inflituit Deui apuJ Patrtarchat Sabbatum, f ^uo homines admonerentur, mundum non extitif
ieab£ternOifedinitiôcrelt;itumelfeà Deo,fexdie bus^ Sic entnj 'm Sabbati 'mShuriitioe Exodao.di
* citMr,Sex diebut ficit Deut Caklum er (errarnjO* iMTr, o* omnia , quie i» eis funt. Et re^uieuit iit diefeptimo qtc.
Qÿitrt'o,Perc(elumcrfeiritmHOntanluittç^j^^^ torporalii (»/â uiÃbilia mteUigenda funt^ (ed etü * omnilt;i,qut 'm coelo ey m terratÃue uiÃbililt;i,Ãue
â inuiÃbilia cont'mentur, l« Carle {untfitlhe utÃbi â les.Sed et nom'me codi mteUigamus ignem Qf aê» ' rew ; intdligendiquoc^ funt Ãgt;iritus feu Angeli inuifibila . Nomine autemterrie 'mtdligitur er
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uiecun^ m bis cont'menluftuut ex bis Tfffd»
I nbsp;nbsp;nbsp;fomponuntur.Colo. i .Per iUurn creata funt ,on:a
nù,(]uæ m coelis funtj^- ^ult;6 'm terra^uipbilia er
j nbsp;nbsp;nbsp;inuifibiliiÃue thront fiue dom'mittiona,Ãueprin
(ipatufÃue poteÃites,Omnia per illum,(^'m il^ lumcreatafuntit^ipfe eà ante omnia, erömnitt periÃumconÃÃuntcrc,
US creauit eadum ey ierram,no ex Materialis dijuaprieexijknte ittiflerii ^fed ex n(h(lo,uideli (dufa mundi^
»li EX PL I C A TI o
Dfww ere atM confer Kat.
cetjcitm diceret ey iKberet r« eUe', iiiM ante ttoK erant.Gen.i.Dixit Deui,fiit litx,eyÃiiaeà 1»^^' Btmoxi Dixit Dem : fiat firmamentum eÿ(-Pfalm ii. ipfedtxit, zyfi^funt, mandauittü' create funh
In beX4eine ron.
Sexto. No« eft fentiendum, quod Dem, pofli creauit mttndumfiifcefferitab eo, cr non Me^ amplim cur am de ipfo, ficut fiber lignarim diÃ^ dit à domo, quam arcbiteéiatm eà » fed quod qtgt;^ creauit,eaetiam conferuetcr admimiÃret ontt^* potcntia,fapientiaamp;bonitate fua,alioqui Ult^ omnia momento peritura.tJam,quod caelum co'' regular! fuo motu femper circumfirtvf' 5 terra non immergituraquu, profirt fiu^â^' non fit rerum ipfaru uirtute aut potentia^fed p^ tentiaergubernatione Dei,qui ficutinitio on»^ condidit uerbo fuo,ita etiam conferuat adhuc oâ^ niauerbofuo,^amquod initio dixit'. Gernti^^^ terra her bam uirentemgt;ty ficientem fernen hoc uerbum adhuc fonat,utitadicam,inaurtlgt;^, terrie,zyefficit, utfuis ÃDeo ordinatis tettiP'â'': biK her bit nafcantur.Vnde reâè dicit Bafiliuft uinum Verbum effe rerum naturât Et uoceitt Pj effe Naturae efièAricem. Nam quod DeUf feruerit res creatm,fed eat gubernet,fitifp^i^ caa extant tefiimonia m feriptura,
/
SYMBOL! APOST. trt
i-[lt;t/exlt;igflimofexto,Cceliim mthi fedei eÃ, çr jcitbeüttm pedum meorum.
iÃereMgcCimotertio i Caelum terramego impleotdicUDommui.
flat^citno, isiône duopaÃercuU m'muto lt;ifje Ueneunt, zsr unm ex iUls non (adit 'm temmÃnc Patrc ueflro^ veÃrietiam pili capites numerati funt.
Ailorum decimofeptimo * in ip fo fumu!,ttiui^ inus,cr mouemur.
Septimo,cùm Dem ommlt;lt; codiderît bona, Vi dit enim Deus, (inquit f:riptura)cunîin,^u£ fecea rlt;it,sÿ^ erant ualde boni,quxri fokt, Vnde tieniat nbsp;nbsp;nbsp;^alorum
mala^ Manichiti pofuerunt duo £terna reru prin cipia,Vnum bonorum, Alterû malorum. Sf d bxc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
funt Elyria humana; fapientilt;e. Vnum ewm tanf turn eji gternum rerum principium,untis tantum eà uerus e^r aternuf Dfwi creator omnium uiÃbiif liumc^ 'muiÃbilium. CÃmautemdicendumefi de malK,0â de ori^ne eorum » fciamut duplicia efà nbsp;nbsp;nbsp;.
malorumgenera, Alterumuocantnahmpæng. Cuiut generk funt ea,que homüiibusuel propter peccata,uel propter alias caufas diuimtus imÃigun tur,utfunt, PeÃeSyGrandot Incendium, Morbus, Rerum penuria,Ãmes,belltf,mal£ beÃg,ignomifi nia,Contempeus,Mors. H(ec eyà uidentur nobis,
b
«14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
pro carnalî indicia,mahitumen in fuogitterfâf^ quitenut funt orgtnti Dei adexeijuendam uol»'^, tätem eiat,bona funt,cr MiUtt. Primum emm Ui funt ergit impios et (celeralos,^ Dfi« rnÃi^^^ eif iÃAyUt ercitentur «td poenitenthtm, aut utf(fâ^ raeorum puniantur. Vnde Mala paeitit uo(^'* tur.ideoq; bona funt,^ Ãnt fceleru pcenagt;qute bo* naeft.Demdefunt erutiliaacbonaergapios^ iuflos,^ exerceantfidem eorum, t:y contineatfl^ pfosm officio obedientite.tloc genws mali i,D(^ crearieritnmittinonefl apudhominet pia ilr'ma eruditos dubium. Efa.4f-Ego Dominuf, non eà alter,formans lucent,amp;â créant tenebr^» fitcienspacc,t^ créant malu,Hiere,Thre.t. e/l iÃt,qui dixit,ut fieret Domino nö iubentel ore altiÃimi non egredientur nec bona, nec tn^^. Main culp^. Alterumgenia ntali,uocant Maluculp£,qu^ ufitatè diciturpeccatum. De feoccon/fewfer feit** endum efi,qu'od Deut nö fit eiut uelautor Ufi probatoriPjal,f.Non Deatuolent itiiquitaleHi^^ ehnei^ habitabit iuxta te malignutt neq^ peri»^^. nebunt miu/U ante oculottuot. OdiÃiomneb1'â^ operantur miquitatem,perdet omnetqui loqlt;*^ tur mendacium,lJam qubd Deut non uelit nec probet peccatuntffed extremo odio profequâ^â^â pateficitprimugt;prieccptis,Proltibet enim
(t
it
It If t
1
'â¢I ( f { ilt; !
I»
!» âI 1* lt;
SVMÃOLà AÃOSr.' tit ^'itifeueriÃime,qitcmädmodum DecAÃo^tu teÃi* tUf-Heinde,Supplicijs, qitit diuitiitui uel per^n amp;flritum , uel per atilt organti [celeratis infère fifolent , PoÃrcmb Ãgnificiuit [e putüturunt peccitum teterni paenit, er igw infirni.Qjiit* treÃeffetitutor peccatherÃtteret ei, certe nec probiberet ipfant tMti Mtaritate ,necpitniret pecct^ tanti feueritiite . (igii rft ergo peccnti ntttorC No« proÃ^tà alt'Jt prieter^uim Dübolut, quem ttocomutSatanam. Deuienimereauitnottfolum l«f»c mutÃbiltm mundunt, fed etiam ttiÃbiles Angeles, qtiemadmoiltttn fitpri dixiinuseintet Angelos liutem, optifn^ lt;i Deo optiniocreiftos, deficit Sntitn, cum fttcllitibw fuisiDeo,e!r exa '^ogitnuit peceatim à Mpfdi Non igitur Deus, Ãd Sitan autür efi peccnti, qui cùm maluent Kita num fiiumipÃits figmentutti , quim bonantDei conditiogt;temfequi,fffècit,ùt peccttum intrnret in WftoffiVrtrfe CbriÃustontt-oikiuoidicit, Cunt Diabolus loquitur mendncium , ex proprijs loa quitur,q;tii mendjx pater eius.Et igt;QuiÃcitpeccatlim,ex Diabolo eil,quin ab mià ïio Dinbolus peccnt. Qg4rf,cKm aut nos peccn» mus,aut uidemus alium peccare, fenttamus «o« Deum.fed Dinbolum effe peccati autorem, er da nmnri in bom'me propter peecatum. cef» b a
»1« EXPLICATIO
teexcitiireno$debet,ut quÃmprimum reuertd* mttr fgt;aenitentia ad Oommum,ne uni cum Diab^ io 'm tartarum fgt;rlt;ecipitemur,
Anni mundi. nbsp;nbsp;Odauo,cùm conjkt Mundum non Ãiiffe ab
terno, (ed creatum i Deo, er habuijje prmciptKgt; quifri folet,quot fint Anni à condito mundo, ufi^ ad tempui Natiuitatfs Cbrtfli. Naw tempus poà Natiuitatem ChriÃi,ut uulgo numeratur,non ignotum. Ac alij quidemtin numerandisAnni^ mundi,aliamfe^uuntur AritbrneticamSed ea tiÃima efi, quie ab 'mitio, 4 Patrtareborum er [ucceÃione,e faerts Uteris accipitur,et pofid* iprobatiÃimis feriptoribm. Qÿare,fiannoS^, initio conditi mundi ufi^ ad Natiuitatem Chrifi^'^ libro GenefeoSinonquidemiuxta interpretativ' nem Septuaginta 'mterpretum.qui 'm annis Pati^ arebarum pro centum annis,tranflulerunt diKt^
Hieronymus tos,fed iuxta ueritatem bebraicam,et ex alqs 'm HebraU [acrisjum externis probatioribits libris.fuppK^^ quaft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueris.muenies Annosboc efi,Ter
Nongent(gt;S,cr fexagmta- H« p'q non debent feire, utcum chrifius ab initio conditi mundi, r ptimouidelicet dieprimi anm promilÃiufit)^ gnofeant, quid er quomodo quouis temporeP^ Patriarebas er Prophetas de Chriflo Ãt prifâiiâ tumtzr quomodo omnia Patriarebarum er pbetariVgt;
SYMBOLF APOST. n?
P^ftirutn oriicul!i,in lefu Ãlio uirgmis Mjri«e int Pft4Ãnt,ntc ilium aeÃi(tm,Ã:u Cbnflum,praeter â»nc lefum agnofant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^undi Ãnis
l^onp,Sibic mundut 'mcepit, numdeÃnef eti feu dies ulti ^^lt;tli(fuitndo^Dehicre etudiimitsfententiimSi muf, ^^''fffripturte. Pfal.tov initia tu Domine ternm ÃtndiÃi^^openmatnuum tuirum funt caeli.lpfi pfribunt,tu nutem permanes, zy omnes Ãeat ue l^^^tumuetenfcent, EtÃcut opertoriummutit bis eos,Q- mutabuntur, Tu autem idem ipfees, amp;nbsp;itini tui non deÃcient.
^4tth.i4i dicit CbriHufy Caelu cr tempra teribuntfVerba autem mei non pneteribunt,
*âPet.t.Quf nunc funtcceliic tern, eiufdem ffi'nionerepoÃtifuni, tyÃn'Uinturigni.mdiem IxdicÿjCr perditiSis impioru bomi«um.Et mox: Vfnief itfJ Dowwi t ficutÃfr in noék,lt;iuo call, proceKte i« morcm tnnÃbunt,elementa uero teflu Miii foluentur,terra^ ,crquie in ea funt open, exurentur,zff-c,Sed quo tempore uenturutÃt bic dies cr b«c caelorum mutitio^ac elementorum fo lutio per ignem,crà alif alitu hibent conieâurof amp;nbsp;opiniones,nobis tarnen tenenda funt uerba iUa Cbrtfli,qH^ ad Apoflolos dicitiDe die tüo, ac tem tiur.ti^ pore nemo nouit, ne angeli quidem qui in ecelo funt,nec ipfeÃliuf,fed foluspater.Et iterum:i^3
b 2
It*
EXP LI C A Tl o
ellutÃrum noffe tempora er articules tempo* rum,quos pater pofuit 'm fua poteflite. Et Patäut «. Tbelfa. s.De temporibus er articulis tempo* rumfiatresittoneà opus, ut uobis fcribam. 1â pà emm plane [dtis^guod dies lUe Dommi,ut fiif tn noik tta uenturuiÃt^ Cum enim dixer'mt P^tX cr Tuta ontniaytuttc repent'mus eis immmet 'wte* ritui, Ãcut dolor partus multeri pragnanthiKf
Vjuseogru, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Poflremb,conÃiierandum f Ã.CJjjw Ãt ufu(
tionisde ere gijitiouts de diuina creationetnundi,0âde adi»^ mÃratione eiuf.Nam,Primum, Deus creauit mundum,ut effet quaà templum » m quo pradid* ret (y pateÃceret hommi fuam potentiam, mait* ûtem,lgt;oMtatem cr clementiam. Qt^^funt» if R.oni.1, nbsp;quit Paulus,muipbiliaDei, excreatione mundii
per opera 'mtelliguntur,peruidentur, ipfi^ (fternaeiuspotentia ac diumitas erc- Demd^f fum Deus nonfolum creauit hunc mundum gt;nbsp;rumetiam adhucadm'miflrat eum,fciamus,otmgt;l* ionaabipfopetenda, cr omnia aduerfapaiieO* ter Ãrenda effe, quippe quod omniaÃiittadmif^* Ãrante Deo,adiumento 'm bonumhis,qui dtligt*^ Dcmbi.HiTC meditanda , bac conÃderanda (u»fgt; cùrnreçitamusixSymbolo , Creatorem Ccelit^ /erne.
SYMBOL! APOST. iij Defecunda perfona in
Diuinitate.
CREDO IN lESVM CHRISTVM.
QViC uidehaniur w expliatiofteSymMi Apoflolici de Deo, deprimit perfona ;n diuinitiite,qttie perfona uocaturP
TER, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expofuimut.
Nunc accededunt eÃad fecundam perfomm, ojkniimui emm ununt quidem tantum uerumui uum amp;nbsp;teternum Deum, Sed 'm hac una diuiM natura tret effe difliniliis perfonax, QJtarumfe* cundauocaturFiliof Dei,lefu« CbrtÃut. initio ait tern uidendumeÃj tjuid/ibiuelmtbitc nomma, iESVSt CHRISTVS.
I E S V S.
Hoe nec eÃGermanicumtnec Latmumgt;fedHa lraumuocabulum,GrÃgniÃcat S' â L V A T O» REM, Ewbn/itntie. FMerAH^dMirrnmuili* ^ui funi hoc nomme uocati. N(«m Oâ nomen lofuitf quifucceÃit i\ofî 'm ducatu ifraêlis, idem eà uoca bulum cum lefu.Et Zacba^cap.i.mentio fit le[u Sa cerdotis magm.Et eà lefui ,filiM Siracb,outer li beUi,quem uocamut Ecclefiaflicum.Sed foluifitiua uirgittif {/larilt;e.,CbriÃui Dom'mutnoÃer,nomma (efufioc efliSalutdorifÃuÃe el digne uocatur.A}'^ fc 4
«xo EXPLICÃTIO
Chrism [o lia uarè eÃ
uocdti fiierunt lelud, feu SaluatoreS)(^ men dut nuUdm dttulerut populo [uo[dlutentiiix^ fi ijtidm dttulerunt, (ùit tdntum munidud cr ticd.ttdinlofud introduxit ifrdèlitiu'mterrd^^^, nddu^cirdiuifit edtntribubutifrdël, Q^tefiiit^'*' dent fdlui ntdgndtfed corpordlis externd,^^^^ fin filius Sîrdcb contulU bondtfententiiu îm ô««ââ* libeüum,Qtitipfd efifdluinoncontcmneiii^' fed exterm tdntum Do^rif, nSueri liberatori^' Cbriflut dutê filius Dei,ty Miriie uir^is uerè uocdtur Jefin^Nec impofilum eü ei boe menÃrtuito,fed diuino confilio. Luci» dicibc^j i.Vocdtum efi nomen eiut lefin.^uod uocdtunt^ dbdngeîo,priufqu^ in utero conciperetur ' Mdttb.s» Angeluididt dd lofephtPdrietfiHl*^ cr uocdbif nometteiuSflefum. Etddditetidtny tut nommis rdtionem.ls enim, inquit, fielet populumfuit d peccdtnfuit,Hdc fold eà '^ »â¢rf ty fufficient SALVS dd leterndm Crfoelicititem,uidelicet,fi ^uisfaluaturâ tisfun-Siue enim quilfiidmconfequitur'mnto'^^: fdnitdtem corpordtem,fiue in pdupertdte pf^'\ dm.fiue 'mpericulo mortis, uitam corporis, *^0 dumtdmen uerè fdludtur,fed turn demumuei'^fi fdluus,cùm fdludtur d peccdtis fuis.Etenim^'*^ Kusfierit 4 peccdtisfuisjbuic nec morbui}nd
SYMBOL! APOST. m
mors ipfi poljknt effe detrimento.Qu,i Mtem i peccitis non Ã(eritfittuus,htiftc non luuit necfitnit(U,necdiuitiie, necuifa corporalis, nec çluicquam aliud terrenorum bonorum.
Stdexponito nobis,Qj^ibut lefuffitlefus,hoc le/usquibiiS rfifSaluatorà peccatis ipforumÃuan^eîiflA dicit, Ãtigfus» Saluum ficilpopulum SW M.No« faluos alienos/ed SVVM populum. Alie»ifunt,quot ^Mt non credunt 'm ipfum^quôd folus ipfeÃtpec fotorum noÃrorum expiator,Ãue illi Ãnt lud^ifi ^eQentes.^uiautcfuntiÃue (yipÃÃefmt ludai /tue Gentes,quotquoi agnofcunt eum Fide fua, uittpleéluntureum,ut uerum Cf folum placatorê tlâu'mieir(e,acuiéîorem mortis ct'mÃrni. QS«*'?. ^ualicuntj; externa gente fiieris, à crediderisEts uigelio Cbrifli,effi(ieris perfidemmembrum p» pulieiuStCf te/m Ãt tibi uerè lefm-
De'mde,nec boc negligendum eR,quomodo Ic fus/aluet.tuxtanom'mis fui Ãgmficationemiapec (atis,Flon enimfaluat boc modo, reÃgt;iciat bt« tttana mérita, remittat propter ea peccatum» HKWMdt* enim mérita non po/Ãuntplacareiram Dfi'Ncc faluat bocmodo,quod auÃrat 'm bom'me omnem fenfum peccati,(^ Ãciat eos 'm bac uita re ipfa purosà peccatoi Qt^iapeccatum femper'm» baret carnit donee uitam in boc feculoduxeri
I
»** BXPLICATIO
Je/i« ^uomo gfj primam, quu expiât peccaf4 «gt; da fduet^ nbsp;nbsp;|-4nj Deo per mortem fuim, ut Deitf placatut b«
Mino generi remittat iram fuam. Demde.Si credit m Ie[ùm,non imputât ei peccttta^fed condo mt ei,tr donut credentifuum tpftut iufiicium » eu corum tribunuli Dei conÃdut. Pofiremo dut um Ãiiritumfuniium.ijuityfi non amnino euelli^ peccutum excurne 'm hue uitagt; turnen mortifi«i^ peciutum,^^ compefeit aÃväta eiiu, ne domineâ^ tur 'm bom'me. cii^ure nom'me lefitjudmoneutnitt' de ueru caleÃi uc perpetuu noHru fulute,quum iemuf H» Chri/b Domino noÃro per fidem.Vnio ty Petrus reäe dicit Aä, 4-tioneà uliud nottt«^ fub cailo dutü mter hommes, 'm quo oporteut nof fuluos ficri.Et Puulus Pbilip.t.Dedit ei nomen omne nomen,ut in nomine lefu omne genu fietfat ctKleÃium^terreüriumty 'mÃrnorum^ S(O fjiCC diiin Petri er Puult de nom'metefu,non(nni bypocriticeuutfuper/htiofemtelligendu. Peti^. enim no hoc uult,^ Uteris er fyHubis buiusnoi^ nis,le[tis,mfituliquuurcunu uirtus,qu«etu (0X,Cr periculuueSutunum ipfum depeHubcU^ uoce proÃrtur, er mgemmutur i Sed nuHo res,nec i« coelo Angeius,nec in terru,bomo gt;nbsp;In lucris,(ucriftcium,nec 'm operibus,bumlt;tno tkfnçt'm plt;^ionibtit,mprscuius^,propoÃt^â^â'
SYMBOLI APOST- «xj
fît,propter quam cottfîquamur coram Deo ue y am [alutemfprieterfolum lefum CbriÃum untge Wum filium Del,'m quem quifquis crediderit^fal WW erit.Sic etiam quod Pauluf de nomme lefu di eit,non fîc 'mteüigendum e/i,^ femper ad mcntio '^ buimnom'tnii externa genua fliikndafînt, Genufîexîo ^t/t enim in externa genuflexione, hone flu fuis te âtâi KonifJJ P°tibui et locis padagogia feruandaefl»e^ affue fleiendi fumui ab 'mettnte atate.ut toe nomen fum nafemper reueretttia exdpiamutjameit Pauluf **^exifftboc diiio externamgefliculationem,fed ^âffeionaiurdefl^irituali Cf uera genuflextone, ^Kiowwfï credtHriT flue coeîeflts,fîue terrena;,fia '*^nlirnitagnofcuntfefubiedos Dom'wto noflro ^efu Cbriflo.Q^£ fubieSho (3-genuflexio creatu
nondum mamflfluefl ocuiis corpora ^ââtbolutac bomweJ imp'tj uidentur Cbri fium magif pedibut fuis coneukare, q genua cor à eofieikre,et ipfum adorare,tanKn femper patet ocuiis toeielîis curia, amp;nbsp;manifîflubitur palà mfua trmpore,coram umuerfomudo,Qj}are,quod oui
cgt;Ÿ(jfKr« «ccejjc bitèt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If/« reipfij prlt;«
fl^e,not pricflcmttsei,etiâper fidè, agnofeamus
folum Saluatorem noftrum, inuocemus eu in om^,iiluerfls noflris,obedtaMui «oMfioni eim^ fltnobâuerèieflfs, bw eft» (rternw SuÃKator^
124
EXPIlt;(CATIO
ClîRI ST V s.
HOc eà cognomen lefu.Hon eà i^em
Llt;tt'muin,uei HcèrieunifUcl GermifnicuHigt; fedGrlt;ecumuocibulum. duodenim^^ braiieftUieÃiM^bocGriecis eÃGhriÃia
VttfHo facer dotum.
EXod.i^.
Regunt uit Ãto,c[ui er HeÃitediili funt.
Vnilii«,Germlt;tnis,Emgeflt;tÃgt;ter.EtÃnutem i« liteiii üo^aicit, ungebantur initto f^erdotef tum,cum publice confecriirenturiOleum(mlt;llt;i^\ undionif fitndeffuper citput eim, atij; hoc ritn^ fecrabitur,(-4men,pofi^U4m m/iituen^m gnuM 'm lfrlt;tel,uÃtlt;ttumÃiit,ut o-reges olco»^ dionis confeerttrentur ,Vnde Reges didtfr''^ IiieÃiiejeu ChriÃi.Sic SmI didat eà cbriÃut Pquot; m'mi.Sie er Dxmd diÃus eà Cbrifius, hoc eÃ,'/'^. dus,feu Oleo unSÃonM confecratus^ Sed er arebt didi Ãerunt CbriÃi,(jult;gt;d confecrati ejj't'^^ 'm populum Dei,non ijuidem externit, fedcoelr Pfdltio', Ãgt;iritfM fiitdt undtone.fiolite,'mquit Pfal-re ebriflos meo$,boc eÃ, Plt;ttrilt;trcblt;fs mihi flt;i»^ ficittosâSimiliterCyrus rex Perfitrum, uociit^^
E(lt;tM,CbriÃus,(}ubd effet i Deo feledu(gt; debelhret Bibylonem, er Uber tret ludteot t bylonicn atptiuitate. Vides igitur nomen Cbrr late olim patuiffe.Sedquemadmodum nomen ifr nuüi homiaum ueriuscompetit,lt;iuà m CbriÃor* DeiÃtacognomen CbriÃi nuUi Regum,
SVHBOLI APoST. «if Hilt;rcbij)-«wrfSri«en6«««r,| lefuferuatorinof- lefuirf^dt firo^Al^ enimR.eges,prieferttm w l{roël,un(li qt citurChri flt;tft{b/ùati fùeruntexterno oleo,in rignum mu» Ãuf-'^â^â¢tet'uKerituru.lefutCbrififff autunHuteÃl^i E.fit,si gt;quot;ituiili oleo,ad cÅkjk er perpetuum regnu.Spiri
Domi«j((«gf)jKpeigt; me,ideo »»xit me,ad prie dicandum Euangelio» pauperibuf miÃt me crct ewn iefusbaptifaretur,zy ad fufcipiendum g» »erniculutit regmfuiconfecrareturfnon (olum dM ^â^'*^Ãuoxdecoeto,quiedieerct:liiceft filiui mk quo mihicomplacttum efl:iiuncau* 2^^â'*erunietilt;andelcêditfupereuml^iritui fa» j ^'^f^Kiecolumbit.HieceÃVnfkolefu,quautre â Po»'lt;df cogno;nlt;» cbrilli,boc cÃ,Ke^i,ita or eo if, poÃfeÃionem amp;nbsp;admiaia
^â»ionettt tternifui regm^ Dabit iUiDominut ^'^gt;(hi^uita)tgelui)tbronumliauidpatriffui, domum lacob inlt;fternumf (^rife
^â'deiiufionerit finis * Tribuitur autemlefucoa ChriÃusle» ègt;fogt;»en Cbrifii,boc cft. Register cottocatur w re ^âoTbrono Dauidis,nonq, regnum eiitf fit mutt Ã(it Dauidis,jedqubd fit (fiirituate ^'^!lt;âÃtregnum,Cf ndmmifiret ^uoij; boe re*
^'^^niÃirituctli (^(oeleÃmodo ,Deadinmi{lra ^»etegnifui dicit lefusipfe apudlöan*eap. tst abiero,Paracletus non ueniet aduoS'.Sia»
na EXP Lie ATI O tem ablerûfWittiin eum ai uos'.Eteà m uetierlt' le^arguet munium de peccatOideiti/bcia, et de i'* diciogt;Depeccata quidemi^uîaftô credunt De iufticiatterojijuia ad Patremuadoi orpoÃb^^ non uidetii me^De iudicio iutemgt; quia pfme^^ 'buiKtmundiiamiudicatta ejl . lîîcreeenfefitii^ lt;*â lt;'$ pit^^tes officij Kegif.Vna eli,qult;gt;d rex debflt;^ trrt partef. arguere feu punire pecata t ^ltera debeot fieiudicare, cy eum,qui habet iuÃamcaufctmii^^ fènderei Tertia, quod debeat ho^s propulfaregt;iâ^, dues ducant uitam tranquillam. Hi« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rlt;î?
f,- ⢠partes alio modo admmiÃrattt Reg«
er uKo modo lefus ChriÃus- üam Rex mudatt«^'gt; iudicalurutde peccato, non curaktmpietatetti incredulifatem cordti^fed tantum eitterna fcelef^* qùx uidentur c»m publica honeÃnte er tranqt*â^ täte pugnaréiquæ er faUtü externa fupplicio P'* mï. ChriÃütautemRexcaeleÃisiudicaturut^^ peccato,re^icit maxime omnium'm cordis dülittaem, eiâ pronunciat eum ùon externa tum,fed etià üt aternapcena dignum,quiitiipÃâ^ wo» crédit.Qtii non crediderit) 'mquit,condeitt nabitur Demie Rex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pronunciatutr
de lüÃieia ciuis er fubditi fui, fedetpro ciuihà buiiali» nbsp;nbsp;nbsp;abfoluit fententiafua due ab accuf^J^
pe aduerfar'q.Qjie abfolutio tribuit dui laudt
SYMBOLI APOST.
1 Hilis tantum iufliciie, qua inter fuof honeftut habe à tur,non aufem tribuit ei Uudem ittim iuflici^,qui poÃit uincere mortem,cr confijkre coram wdicw Dej.Rex ChriÃtts autem pronunciaturus de tuÃi cia populi fuMà fedet pro ciuili tribunali,fed k4 lt;iù*i P«frem, cr interpellât pro populo fuo, ut omnii,qui credit 'mipfum, reputetur coram Deo efliu/hciutquacredentes in Cbn/iuni tottftiwt â¢Â« ïudicio Dehcrferuantur perpétua fit Jȕe.Po/irfino Rex propulfaturui b» fkt populifuhittduit arma corporalia^qbtu nö pa tcà nifî externos cr mundanos ho/ks fuperare. ït«e Cbrifltit aütfufct'f» t7 pugnam armif Ãfirituali but cum diabolo, qui eà apitalit boÃif totiut bta wawgfneriî,^«? CT itauincitiUt liget eum,pr£a cipitatum in tartarum,catenit noäit, quo nuÃi et m Cbriflum credi{t,»ocere amÃlitei pofa ÃWndeaif.Prmcept »ludi tarn iudicatUt efljTK b« tantit rebut commoneÃcere not debet cogna me« Iefu,quod eà CHRISTVS, ut eX ^-ecfwio«? Symboli Rpojblici, aut alias eX mentione buiifl «ocabulijCbriÃutiuerum Ãuilum reportemidt filivm eivs vnicvm dö Dhinvm nostrvm.
/gt; if
(f*
â ,è
iximi« de nomine lefu,et cognomme eiutf quad eà CbriÃut,tiunc dicendu eà de per
Ji*
vit EXPLlCAnO
De ptrfoitit fottitfdc ctum de officio eiiis.Nam,i]uod adperfo^ lefu» nam lefu Cbn/h attinet, non eff tantum Deui, n(( edtantumhomo, fedeftDeuf nbsp;nbsp;bomo. Vndef^
âe dicit fymbolon Atbanaj'if : 3,e{ki Ãdts eÃ, â¢lt;* credamut crconfiteamur, quiaDom'ntKS noÃf^ lefut Cbriflus.Dei filiusÃcM cr Homo eÃ, Pofeo,ut mbit eû magif falutare, quam tefiK'^ CbrtÃumuefecognofcerefitanihii maiori cui'^ tyfoüiatudine agendum eÃ,^iMm uireélamfi'^ cognitionem counter retmeamui amp;nbsp;tueanto^' Nrftn ciimfolus Cbriflut is fit, qui conteratsai^ rtuc caput, amp;nbsp;liberet bumanum genui li tyrant»^ Satante/eittper tam inde ab initio orbif,Satan^.^ Satanlt;e inff^ fidijs ac fùroripatuit,Priufyuà m enimcbriÃquot;! dite furor natuf efi homo,Satan hoc unum egit,ut aut gen^^'i erga Cbri» è quaCbriÃuinafcituruferat,deleret,autpro^ fionet de CbriÃo uilet amp;nbsp;contemptof reddef^i aut efficeret in bominum expeSlntione, ut ren eiutiantum pro corporali regno baberetur, quam autem Cbriflui aenit in mundum, amp;nbsp;.{luf eà bomo, Satan nuüum non mouet lap*^^ utCbriÃm mundo fitinutilK, Ac initio excitauitPontifices,tÿ-fcribas,ut miniÃtrie^'^ , rum toUereteumprorfui è mundo, er eum in mortem ac infirnum. Sed cum bac nonL^ feÃilfiet, (, ebriÃut enim euafit mortem C7
it ft ul (f
ft
f
i
fl
It (I (*
f!
SYMBOLI APOST. ii, num amp;nbsp;exitltätm eümfumntitm fublimittilem)ig greffut e fl alia, or excituuit uarfbi ac perniciofos trroreStiePerl'ona,Z!rt{e cfficio Cbrifli, in peri fonlt;t,C(Mälatutefltiim Diuinitatemijuùm bumttw titem eius. Arriuni enim 4 Sutanu excitati docue runt Chriftum non ejje uerum abieterno Deum^ Karcionitit autemcr nanich^i dixerunt Chrief ibimnonelfe uerum hominem. Obfcurat etiant officium eiM, quod excitât multot, qui fentiunt Chriffiun ejje ttntum Speititorem humiinorum meritorum,^^ expiuffe quidem peccitttt,fed (tc,ut meritis luorum operum hanc expiationem ttbi up plices.itac^i Simeone ueriÃimedttflum fft,Cbri fium pofitum effie mi Ãgnum, cui contradtcatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a
Qalt;«re, cum Satan toto conatu fludeat Chrifiunt extremis tenebris utuoluere, ac not« inutile red ^ere, fumma opera danda efl.ut reiHa doflrina il luliretur,zgt;rtam perfona quà m officium eius uerè cognofanturt
Di«cwi« tgitur primum de Diuinitate Chrifti, De diumilit infymbolo enim Ãc recitamus: Credo inlefum te Chnfii. ChriÃum,filiutn eius unicum HÃc agnofcimus er confitemur Chriflum effeÃlium Det unigenitum.
, ^ÿtofcimusigiturcr confitemur eumejje uerum ab tterno De«m, diÃinilam quidem perfonam i Patre er spiritu famfio» ueritautem er aternum
i
«JO BXPLICATIO
Deum,Ac primant,Non efl ({ubiam,quinfiicr^ terie,quie funt cxleÃis doärinityUocent ChriÃui»/ D E V M, loX t De»« rrlt;it ucrbunt.Thotititf ioin-Cüp.to.appellit cbrifhmt Dommum fuutUt
Dcum funm.Piddui Rom. ^.Ex qutbus,tnquitgt; fà CbriÃtKiquaniiiittfmet adc/trnè,qui efl i» öl'* nibutDeutbettedtâmmfeculit.Et i.Ioi.fScinii'^ g, filim Del uenit, cr dédit nobis mente,ut cogfl** Ãamuf illam qui uerui efl.crfumus'm uero, i« Æ ' lia eÃM lefu Cbrifli!,Htc efl uerw Deut,cr uitit^' terna.Et Aü-io.Attèdite uobis et tunSh greffé quo uos j^iritui ftnilus pofuit Epifcopos ad dum Ecclefià Dei,quâ acquifluit fanguitte fuo.
Deinde tribuitur Chrijb gt;nbsp;non folum nctn^, Deiffed etiamuera er lt;eternaefJentiaDei,utâ^ flttalis Deiu,qualesfiant hommes per adopquot;'*' ttem,fed fit uerus ab leterno Deustomnipotetif*^ rum omnium creator, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Ciriftus fin ^lt;'**gt;* Strip tara uocat Cbriflum,Vnigenitii^ Mt DdKWgc Det.loan.1. en- Eti4olt;t«.4.QîJo ^tfS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difiernit ipfum mamfiflè à fi'fis adoptiuis.Etfij^
tem nomen tilij laiè patet, quia er difcipuH tur filij prteceporis [ui:er luniores dicuntuf r^ maiorum, etiamfl non funt mter (e confangn***. ïc coniunbb, tarnen fi de ijs filijs, qui hteredii^ adeuntffermo fitiduplices tâtum filq funt-
SVMBOLr Aposr. m hlnltifitlif aJoptiui,Scrifgt;turii Mtem uacatChri fium,ÃUunt Dei Viùgetutum.Hommet uero credè ta 'mChriÃumtnocitriliosDeiddoptiuos. QHi« re per/}gt;icuè (igniÃcitt Cbrtflum ejj^e natur^letn t)ei Ãliittn,niitume)cfttbÃAntü PtirK^idcoé^ ue* ruttiib «ettrno Deum.Sicuteniitt ex fttbÃAtitin ne tihominif non nafcitarnià uerut homo, ita ex fubÃMtit «eri DeinenmÃitur ruà uerut Deut.
Secundb,Deiit P^tfer dedii omnem Ãtitn glori em er mikÃnteni filio fuoiPiiier,ini]ui( loänet, iiiligitÃliuin,et omniii dedit lÃi 'm munut-EiChri Ãuiipfead Pafremdicir.OntniumeotuéifuntfCr tri tnn mei ÃtnhEt iterum'.Data eà mihi omnis pot buiturglorié t!^Ãlt;uifl catlo f« tem.Et Paulit{:Deuf,miJuit, Ãdereficit Cbriflitm id dexterimfttiiAmcaeleÃi Epbe.«» ^nt,[upri omnem pfmeipttum^it poteÃrUem» amp;nbsp;ttirtutem,0 domntiumiet omne nomen, quod ncr ^'â nitur,non [ülum 'm feculo hoc, uerumetiuin wi Ãtuto,«:^omniitfubieätfubpedes iüiut z^c.De W iutem «0« dit nud£ creature,qttimuifexceUi ti,omnem fkumgloriam etntiie/htem. D/ciïcnó» ipud ^fiiim,cap,41 ^Gloriam meam altert non di w.Culn igitur dedent omnem fuamgloriam Chri Ptgt;ineceffitiofequitur,chriÃum non effe hom'md tantum,fed etiam urrum abteternoDeum.
^rgariftonpPteà gt;qu'm ubüunqitt.
» *'â
IJX EXPLICATIO
ChriÃut did Prophetie concionantur de Domino Deo Ze^^ turDominm otb,ibimteUigctnt uerum(y leternunt Zebaoth, nbsp;nbsp;nipotentem rerum ommum creatorent. Apâgt;/^^
antenttMerpreHntwmulta eorumProphetiio* rum locorumtde Domino nodro lefu Cbri/bgt; aperte exponunt,^ per Dommum Dewm Zeb^ otb in PropbetKintelligendut fit lefui CbriÃ'^ Seruatornofitr-Efailt;ifcap.s.dicit: Domi««W baoth^ipfum fandificate,^ ipfe fit pauor ueÃf^' Cf terror ue/kr.Et erit uobâmfatiîbficatioiK^*. 1« lapidemoutemoffènfioniscr petram fcatiâi^^â, duabui domibitt ifraêlcfc, Hoc Petria in fuaepifi!olacap,i.darefignificittde lefuCbrir mttUigendumeffeâRic,ini}uiens, Ãdutefl in put anguUtt^ lapis offinfionK»zy petra fcaud^i CfC- Similiter er Simeon Lue.t ,E(ce pofiruff hic in ruinam cf i« re/itrfedtonem multorufi ifraeltt^m fignumcui contradicitur,
Preterea E(a cap. lt;s,dicit fe uidijfe Domi»^'â'^ fedentem fuper fiolium excelÃimzreleuatunti Seraphim clarnalfiealterum ad alterum, San^â Sandta,Sandi(S DOMINVS DeiuZebaff'' etc, Hocioannes Apoftoluscr EuangtUfbe^f' ti,de Chrifio manififiè interpretatur.ll«ec,inlt;jgt;^ ens,dtxit Efaios.quando uiditgloriam eius licet Cbrtfti. Loquitur emm ibi de Cbri/io)e^^^ tuteftdeeo,
SYMBOLl APOST. «jgt;
Adhitc Cdp.4';.dicit : Conuerfimiui ai me et falui eritis omttes Ãnes terra,lt;juia ego De w amp;nbsp;non eii aliuf,ln memetipfo iuraui-Egredie» tur de ore meo luÃicilt;euerbum,cr non reuertei» (ur,^uia miki cnruabitur omnegenu cr iurabit onnK imgua,p(tuhK autem clarè exponitboc de
Chrifio,ad Romanor cap.i4-ita/cribeni:Ont netfiituemur apud tribunal Cbrifli Scriptum e(i tnimviuoego dicitDominttfj mibi fefe fleäet Qmnegttw,(^ omnis lingua conÃtebitur Deo.
S*e CZ Plai.44.de uero Deo dicif.Tbronw tu^ *** Df«« »« feculum feculi,uirga reâitudmis,uirgd â¢quot;fgt« Pfalm.^ot»Tu initio Domine terrant fitndafH^zy- operamanuumtuarumfant caeli.ipfi pfi'ibunbtuautem permanetcrc. Epiflola autent fiebra.cep.t periÃieuedocet, (iubd bac diHd decbrifio filio Dei.Qÿare Propbeta et Aa pojhli nno ore conÃtentur lef um Cbn'Ãum filium ^âtâfffeuerumaternumDomvnum Dmw Zet4 otb. q»k (iMfew Prophetarum Cf ApoÃolorunt tonÃponiÃdffâ ddbtberet f Ctsit tarn impu eÃet impietutis,qui oraculis eorum contra diceretç'lîiibent enim coeleÃia teflimoniat j con done! ipforum Ãnt oracubtfÃiritus [anlb.Reli^ quum igiturefl,quà d lefutCbriÃui filiuiDei, nS tantumÃt nonnulliloquutttur,nuncuplt;ttt
»Ã4. EXP LI C A TI Ã
CbrifliM non tiuufjed uefuf omnipotem cr tternm DfW .W® nun idem pbi uult a()f)èdix) que huic particule cupatiiMt boload^iturjD OM I NVM. NOSTR Deuf. Sigmficat eww Chripum pc effe plium Dei, ut neritfDeutci'Dom'mui Siluator naÃer ,inq^ De ChriÃi onutis falutis noÃrie picoHocenda, ef p('â offieiot quem Uberemur ab eternit morte,et doneinur leÃi fcelicitate, Vndt pueri affuepcitndi dm interrog4ntur,quo nomine uocetur Domin'^, Dew noÃa'trep)5deant,q'wd uocefur lefus fiuf.Sicenim admonentur de difcrimme,quôd(r i«fer noÃram ueram,cr inter Etbnicorum^iiui^ irum,Turearum aUorumpopulorum pSheiiâ^ ireligio»em,qui er/z ipp proptentur ft cr(^^ re inuerum Deum,tumen quiu no credunt tepquot;' ChriÃum effe lierum Deuminec petunt ex ipfff* lutem fuum per pdem, uunu eà religio ipforui»* cr neceffe habent,ivp conuertMtur ad Cbrifiiquot;''
Cbrtjtutnon poj-rô aut,Etpitfiu ChriÃu! eà uertK DelUtquot;, eà a feipjOf eÃtameä[eipfo,fedeÃiDeoPatre,ex ptbÃ^^^^ feda Deo eiutiabeternogenittHyidccqidicUurplntsDci^'^ i^utre, »igerùlui.tîec aut diuma generatio, non pt no,fed Diumo,ac nobif w bac uita mcöprebeifÃâ Ã'tptt. lietineffabili modo.EpiÃolaad ttebr.uocat cb''â flum Spfendorem gloriej et expreffam imag(»â!'
SYMBOL! APOST. óï
SubÃätieEDei.Sicut ergo,cùm{oleÃ, continuo eti am eÃlplendorgt;ftu radim Soliijita er cum Heut, nbsp;nbsp;nbsp;gfori»
^ui uerui efl (ol,Ãt ab leterno^cr ChriÃut fitÃ^le dar eiut,neceffario fe^uiturgt;^ ChriÃus Ãt ab icter tio à DeoPâtrefaogenitu!,SednuÃaeÃuelterre flrium uel coeieÃium rerum fimilitudo, quie nobis hoc dium^generationis myÃerium perÃäe intel tigendum adumbrarepoÃit,Proponitur enim no hac corporali uita,non bumanaratione uel pfffcrutandumuel inleüigendum,fed obedientià de crededumtdonec tn ÃturofeculocoeleÃem b£ feditatem confequamur,Tunc enim cognofeemut, ^nemadmodumcogttiti fumut, er uidebimut eug ÃcutieÃ. Agnofeamui igitur nunc Pidenoflra le fum ebriÃum, unigenitum filium Dei, uerum amp;nbsp;teternum Deu,de uerof^'ieterno Deo Patrefuo »atuwiUt er not propter tp/um itt Ãliot Dei adop titti,uera tandem diuinitatis cognitione, ^utefuitt ma erit foelicitat/m coeleÃi regno fruamur,
Nâ«mbic eÃpropriutfidei in lefumCbriÃmFiJeiproi naturalem er leternum Ãitum Dei ufut,ut (y nos priut ufut» propter CbriÃumadoptemur infilios Deiâ.er p» cut ebriÃut eà Deut naturalis, ita nos per ipfum fiamut Dif adoptiui,zy capiamut uni cum ipfo b£ reditatem («leÃis regni,Qjiol^uot(w(luit) rrcf» perunt eum^dediteis poteÃntepiios Deiperi,bis
i â¦
«î« EXP L I C AT lO
qui credunt m nomen eiuit Et P(lt;mZi«:No« liiifpiritumferuitutis ad timorem,[ed adoptionK,per quem clamamus Abba Pater»
QVI CONGEPTVS EST DÃ
Df Cbn/S humanUate.
Kelchifedec typmCbriflit Hft.r»
Clir/^â con (fptitf
SPIRITV SANCTO.
Aéknus de Ditti/nitate lefu Chrifli. 1â1 etiamdebumanitate eiut dicamtu.
-^mum autem omnium eon/îderiindunifrâ qubd lefus CbriÃufficut inccelo non habetniââ^ trem,ita »j temBOBbiftrt Patrem.DeiaeÃfi'^ matre,bomo fine Pâtre ⢠Vnde cr adambratlH per Iilekhifedec,qui m Gettefhfine Pâtre,cy matre defcribiturgt;quemadmodum Epifiola ad brgoî copiofe docet.
Deinde, Si Cbriftus non babet pitrem bont^* nem in terrif,uidendum erit,quomodoipfiefit^^ mo concepttts natut, Concepts igiturejl» Maria Virgine,non ex pâtre bomine, fed de^P^ ritu fan^. De qua reaudienda funt tefiimotdd Scripturie,
Mattb-1 Angelui dieit adlofepb. Ne adiungere tibi Mariam uxorem tuam . 05®quot; «MwiM conceptumell,afÃiritu fanéh proÃ* Hum efi.
L«.i. Angelus dkit ad Mariam sEcce coitcf pies in utero ty paries filium. Et moxi Spiritâ^
SYHBOLl APOST. ur
fMÃluf fuperueniet w te,cruirtm ttltiliimi obunt bnbit tibi TcflificMur idem etium Propbe ticiifcriptd,
Gen.ti. Benedicentur'm femme luo omnet gê tet.Hoc fernen eü lefut Chriiltif, quemadmodum PMlutiidGaliittit cap.ï.Cf Prtri« Aü^t.
.Omne äutem humanum fernen,ab Ada
Wo pfoficifcens, ebnoxium efl malediäioniproo peKatùm.Qt{lt;(re,fiinfemine Abrablt;e,lt;luoi fficbriflits ,gentet funt benedicendie, neceffario oc Abraba fernen fjtbenedi£lum,Z3'
^0 ex Adamojed de f^irùufantSo conceptum, ^fi»-7.Ecce liirgo concipiet, Cf pariet Ãlium*
Si contipit uirgo,manent uirgo, conceptus diuma Kirtute fiat,neceffe eft.QtiareSymbolum uerèel Pi^docet,Credendum effe in lefumCbriÃum fili ââquot;1 Df« KhicBWjDomMiKm noÃrum,qui conceptut fâ^deÃfiritu faniflo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cbrifba ue
autem non eà conceptus debomine là rOf , fed de fanfb,tamen eà uerus bomo, ba bet omneni humanam naturam,prater peccatun^ Habet corpuff^animam,cr cumin hoc mundo ageret adhuc uitam,affèaus eÃ,pirater peccatum» omnibus bumanis corporis cr anima feu imbeciU btatibus,feu afflifbonibus, feu alijs affvibbus. Do
efl,latatus eÃ, Tinuit, ^erduit, Eft
iM EX PL I c A T I O irMit,Sitiuit,Sudauit cr aiÃt, lt;tc tandem elMiiiof tuuf efl.
PbHip.ficundo: It affèUitt Ãt in uobis,^ui Ãiit (y 'mtefuCbrtÃDtquictimellet 'ut firma Dei, na rapinà arbitrate eJi,ut ejfet æ^uitlis Deo, fed. e»i namiùtfemetipjum,firma [erui fumpta^in fintUi* tudine bom'mum confiitutintt^quot; fiÿtra reperw homo bumilem prlt;ebuit femetipfim,fitim obei^ ens uf(^ ad mortem,mortem autemcrucis.
Heba jionaffitmit angelos/ed fernen Abr^^ b^.Vnde debuit per omnia fratribm fimilis difUtmifericors effet cr fidelis Pontifixinbi^^ quie apud Deum firent agenda,ad expiandü cata popitli, Nam ex boc,^ ipà contigit tentd* effe,poteà ©gt; bis,qui tentanturfuccurrere.
Heir. 4. No» b»6em»j PontiÃcem, qui poÃit afÃcifenfumfirmitatumnoÃrarumjed tatum per omnia,iuxta Ãmilitudmemgt;ABS(^^ PECCATO.
cWfiicôn ceptionisco
preÃt.
PoÃremo conÃderandum eü,^ Coceptio Ãi Ãt initium plaçai ionis diuinie ir«e erga genuStNamanre ChriÃum conceptum, Deus uidtt hommes in utero mater no cotteeP eos aidit conceptos mi pc«4to originali, maledichs tÿ- abommabiles, Età enim j uitmultis plt;i(riarchis,Propbetff tyal'^i
SYMBOL! APOST- «î?
uf^uim ChriÃui conceptus cz «o/«« effet tarnen non Ãuit eis propter ipforumfanHUatiffed proa pter buncfilium fuum,/inepeccttto cScipiendum. Nitm juoi! ad ipforum, cr omnium aliorum bomi num naturam attmelgt;at,utdit Deus omnef 'm pec cato conceptos cr natos,
Grn.s.Senfus cr cogitatio bumani cordis» ma» l«w Æunt ab adolefcentia fua.
Ecce'm'miquitatibusconceptusfum, Oâ w peccatis concepit me mater mea»
^otn f Per unius deliilum propagatum ejl ma inomnes bomities adcondemnationan o^c, ^pbe.t,Eramus natura» bocefl,conceptiotte» ^itde bocfeqturj(juodPfal,M,dicitâ.Domi de caclo prof^exit fuper filios bom'mumgt;ut tfl ititeiUgens aut requirent Dcum. Qès ^^'mauerunt,pmul mutilesÃ(b funt o^c, EoÃ^ fAdà peccauit,'mtro'^t peccatum in mundu» oânij« bom'mes,ut quotquotex R.damo najcua '^^»'fonfoluin fintfubieShfupplicio peccati,uea â^^ft^mÃfftpeccatorcs ipÃ, Naw c«w «a(«r(lt; fpiritufanâo»affèruntfecum'mbune '^^omtuagenera uitiorumȕgnorantia Dfi.
de Deo;mcredulttatem»contemptii ^^Jfturüatem, contumadamcordisaduerlus l^
«4» E X P L IC A T I O
gemDei.ltiilt;pguocutilt;j} reÃiiciebat Detis,inueiM bit homines in pecciito conceptos, i^ea^; deteÃi dos zr abomintindos, Sed poUquim inuemt Oâ uidii lefum Chrifiumfilwm fuu^in utero niatrit, finepeccato conceptum^id^^ dej^iritu fttiibjitt* tantum deleSntus eileo, utÃueatpropter ipfuni toti humaftogeneri,cr remittat peccatum omnt^ but illK,(iui creduttt in Chrtflum. Remittitur alt tern pecclt;ttum,non ut non fit ampliui in carne tS' fanguine. fed ut non tmputetur lt;nbsp;Peccatum enim femper manet in carne uftj; ad mortem,etiafi noli femper profirat externos nut fenfibiles fi-uHuft fed non imputatur his » quicredunt in Ãhrifîunt) er ambulant fecundumfi)iritum.Quare,cùm tel tamur in cofcientia, depeccatoorigintdi cz
-hue nobis itdiierente,cr cum Satan uocifiraturUi corde noftro, nos effe à Deo abieéhs, to- damut* tos,qu(gt;d non fimus toti puri to fanSh,ficutres i* pfa,to confeientia noftra tefiuntur, tunc reuoc^ dut efl nobis in memoriam hie articulut fideide Conceptione Cbrifii,ut cognofcamut peccatum, e* tiamfi mhitrtat adhuc carni noflrte,tarnen non ii^ putari nobis propter Chriftum t ficredimut m Dies dnnun Vndeto iiie articulut tanti reputatut tà * ciationis Md matoribusnoflris , utdicatterinteifinguHsaniiif rilt;e, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proprium diem fifium, quern uocant diem
SYMBOLI APOST. 14» ciationii Kariie,non hoc conÃlio,ut äocerettl bo ttorem foli Cbriflo debitum, »M Mijrww tramÃit rendum e(Je, Sed ut Ecclefta fuo or dine de hoc ar ticido publice admoneretar,cr difceret unde pen tendiejjentueraremediit aduerfuttêtationef de pecc^ito Ortginati.
t^ATVS EX MARIA
V IRG JNE.
Est crlwc articulus urn titemorabilùamp; ebri/SHdti ob/eruabitisiudiciitHf, utcommendatufÃt uitdtis cogni nobisdmdioributnojirKynonfolumÃngu tio neeeffa idfi Ãf- publico fiÃo die^uerumetiam multû m ud rid, fif{ rittbui zy carminibust^uibui memoria natiui tatis Cbrifli menti puerorum i/nfigeretur.Ommno ⢠«mm adfalutemnollram necelfarium eil,utcerlb fognofcamut, Cbrifliimy qui per Prophetat pro* ' fniffui eil,i4m natum e(fe. tiamfic bnÃut nodum ^lï^tnattuiuandz^ mendaces effent Propbeticit _ â promiÃiones de Chri/lo,uana itemerfidfaeffetà des noüra, lacob Patriarebd dixit Cbrifium tune . _ uenturum in buncmundum,cùmfceptrumdludd â futrit dblatZ.riinielnumerdtfeptuagjnta bebdo* mades dnnorum,abexituuerbi,ut Hterufalem ite rum £dtÃcetur,ufi:p ad Cbriflum ducem. AggiM, cum dicit, maiorem fùturamgloriam fecundie do mus,feu teiupli poü reditit c Babylone mÃdurd*
»41 EXPLICATIO
th^uà m primt domii!,iedtficit£ 4 Snlotnoe^ pbfcurè It^rùficat Cbrt/ïiiin uenlurum ftinte buc fnundo templo, cr pncdicatitrum »« to gelion fuum,ac lt;editis iUic multis mlt;tgnif eiila,ficrificiiim(uumpro peccAtts huntanigf^ fis Deo Patrio!)littKrum,Pr«elerierunt autent hif tempor tbuipluflt;iuim (e/qui mille aiinifex quo externum fceptrumù ludu eà ablittum,cr bebJ^ mitditDimelititd finem [uumexcurrerunt, tudum templum foloitquutumeÃ. Qtfireficbtf flus nondum nutui e0et,qu£ effet b^rum proittif* fionumuanifttt f* qaenoÃne religionis mcerlH'^ dof'Sed bene babet.Qä^ Prophéties feripti tempore aduentus nbsp;nbsp;^stiuitstis Cbrifli tntiei»^
tur,esltc impleu funt, nihil ut inter rt$ in bo^ mundogeftst certiui extet. Elt;t etiam in lefuni tum txMaria ficconueniunt,Htnullum planèili^ bium relmquatur , quin hic lefui filins Marit, lus fit uerui iüt ChrffltK, qui per Prophetm (r promiffus.Confiramus igitur ea inter fe^quantitââ* quidem ad bue de Natiuitate Cbrifli articulum plicandum in prtfentia opportunum uidebit'*'^â «t certo fciamws,nuüum alium,prieter hune filium Marit,pro MeÃia [eu Cbriflo agnofiendi^i tyadorandumeffe.
De genere feu familia Chrift/* ,
; / t
'( 'i û
II ( ? f t 'I 9 t II II 'i II 'I
SYMBOLl APOST. *4^
Propbeticit fcriptit te/Uficiitliir CbriPum uêttt rit ex genere Abrabte et ^ilia Diiuidiitlt;Sen,tt ⢠dicit Dom'muf de cbriflo ad AbrabamSiin/èmine tuo benedicentltr omnet genfettEt
Domini« tfd Dauidem de CbrifioiSufcitabo fernen tuum poÃte, quod egredietur de utero tuo,etÃr mabo regnitm eiuf,'ifife £dificabit domum nomini iiifogt;t:^/iibil!amthronHm regni eiut uf^ 'm fem pitfrnum.Ego ero ei 'm Patrem,ty ipfe er it mihi iiiÃiiugt;n.Hanc promiÃionemde ChrifiOièfemmg ^^Kidisuenturo , Prophetiicopiofe explicantt ^itod longum effet nunc pluribus commemorare/
^inififlum autem eÃ, ^lefut filiut Kariie fit fx genere Abrahte ty Dauidis.M.attb£US Euange
'mcipitlibrumfuumtLiber generationit Ig fu ChrifliÃlij iiauid,Ãlij Abrabam.Et Angelus di fit ad U.ariam Lu,t,Dibit iÃi Dommut Deus fedê
Putfii ipÃus crc,Et Paulus i.Timot.i. Me Wf«fo lefunt Cbriflum refurrexiffe « wortHK,ex /f»w Dlt;Kt(lt;ÆfcJlt;«(lt;umEKl^»ge^^o« meum.
^litiidimut fuprà jlacobum Patriat;cbam, Dlt;t ^lem çr Aggitum defin^ffe certa tempora,qui» butCbrillut in hunc mundum aduenturut effet,ui delicet,cumfceptrti ablatà effet à luda, et reliquai »dbuc effent [eptua^ta bcbdomadx annorum i
;4
I'
»44 EX PL-ICA TIO
promuîgitioneediïhde 'mliauritnda urbeHitrU /aient,poü reditum è Babyione,ty clim adhutft^ cundum tenplum (bret.
non e^ autem ob/curum, quod ^uo temport lefutfiliusM-ariae natut eü, regnaueritin llerodet,qui non erat de Ãmilia Dauidis, fed nigena. itaij; fceptrum fùit eo tempore à luda itblt; latum. Similiter HebdomadieDaniê/is properst bant tam ad finem fuum * amp;â Secundum tempi«quot;' ttondumerat dirutum.
De perfona matris Chrifti,
Prophetica fcripta docent Chrtflum nafcit«quot;, r«w f X matre Virgtne,qute non ex utro,fèd de I}' rituÃn^CbriÃum concipiat. Gen.j. Semen lierisconteret caputferpentis.Citiodhicdicit«quot;' Senten muliertt.tdemeÃcpiodfiltui Virginia. i rntw iaterpretatutefl poffea Efaiat cap.rccùt«quot;* iCEcce Virgo concipiet zy pitriet filium. .
Qfkndimut autem antea, de conceptione Vr quid siaria conceperit lefum Virgo,non exp'quot; neuiri,fed def^iritu/ando.
De loco natiuitatis Chrifti- ,
Locum Natiuitatis Chrifli deftmt Propb^^'' cba cap.f Tu BethlebemEpbrata,paruulit^^'ji) Millenarqs luda-Exteegredieturmibi, m'matorinifraèlcrft
SYMBOL! AP OST.
autem e^i, quod lefm natuf fit eX , Ãnria uirgnieiitBethlebem.
, Omnia ea,qu£ Prophet/e, non j'olunt de Hatiuitate,uerumet{am de humiliât tone Chri^ Pi,de pradicatione Chri/li, de miraculif 4 chri/io edendii^de paÃione ey morte eint,de glorificatie ne Cf regno eitu uaticinatifunt,conuemunttana tum in hunc le[um filium ^iaria, quemadmodunt erticuli,qiu in symbolo fequuturtexponunt.Ciiilt;t fe non e/ialiuf,prêter hunc lefum.natum ex Ma ria uirginc, pro MeÃia feu C hnfio Scruatore no» firo agnofcendiiftt^ colendui»
N Ota autem efi hifioria Natiuitatii f e[u C hrifH tx Matth-cap.t crLu-cap i.climenim^Ceefare ^lhiuiano Augufio dcfcriberetur uniuerfut orbii Syriacut , profièiu efi lofepb uni cum üüaria de^ Ãgt;onfa fibi uxore é GalUtca, ad Bethlehem,ut ibi nomen fuum proÃteretur. Etfi erum cornmorabait tur in tfazareth Galihete,tarnen nattu erat è trtbu er Ãmiha Dauidis, cuituÃmili£ metropolii erat Bethlehem in iudtea,Po{iquà m igitur eh uenerab Kana, qua: ante conceperat è [Ãiritu fan{h,pepe» rit filium [uum primogenitum,Dominum noÃrum leCum ChriÃum. Etquia ChriRut receperat fe non Chrilîtu pai domiiiaturum m hoc feculo, mundano modo, fed per nattu, bumtliaturum fe iuxta uoluntatem patru (ui^ uf5; quarel,
«46 EXPLICATIO
(id mortem cruds, iddrco nolaitetiamnafiuit^ temfuam contm mundo iUuftremeffedn tantd nimpaupertafenittiti efl, ut parentiiuf eiut nof fitertt locut in dtuerforio, fed poÃquampeperi^ turn mater eim^neceffe habuerit eum /ifc^s uere,e^ w prtefepi reclinare.
asem uerobom'mef in terra out ignorante aut contemnunt, eumangeluidecaelopafîorilnX â magnamaieflnte commendat»E.cce,(m^uien{)iiii^ nuncio uobis gaudium magnum,quod ^turum fà { totipopulo,quia natutejl hodieuobisferuatd» qui eà CbriÃm,m ciuitate Dauid.cùm igitur tii(â tiuitasDomini noÃri lefuChriÃicommendatait^ bisÃt tam Propbetico.quà mAngeltco prtconitf nee unquamadnirabilior filer it natiuitot 'mtef' ris,quippe quod aliâf nunquam pepererit virg^ filium,adeo(^ talem fiitum, confiderandum eritgt; quam utilitatem affirat hac natiuitas humai'^ generi
ch T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prim urn,bac natiuitate effèólum eÃ,utDi^
m terris conuerfitui fit. Nattian^^
* te natiuitatem Cbrifli, Deus nunquim fiiit intt'^ hommes uifibilis. Pt fi enimreuelauitaliquotii^ Patriarchis pra:fentiam fuam aliquot externisit^ gnis,tarnen ea figna non fiierunt eadem perfi'^^ c» mDeo Bt'dciyria Etbniwum,qui exifbmaof
rWt* â
STHBOÃI APOST.
F«»t Dfoi («fer hom'ntcJ ui/tbiliter ambuUre,mit ttifrlHorifunt,quim ^ute hoc loco reÃttari debeitt. ^ititnqMm uerifimtle e/i gt;nbsp;eo$ tale quid è P.atriar» cbarum narratiombutaccepilfe, qui dixerunttfù iuruntiUt Dm inter homines uiÃbilis appareat, foÃquäntautem lelus ChriÃus,uertti zy gternut filittiDei,natuse/i homo ex Maria uirgine,t(itts uenit ueruf Deuf ad homines uifibilis,Gr cùmui» des m/intem huitc in prlt;e^epi iacentem»uides ue» cr gterttitm Dowwwin Deun no/irum.Phia l'ppetinquit^qui uidet metuidet et patrem meumi l^oncredis,q, ego i» Patrefum, iq- Pater m mef Et Paulus Colotidn illo inhabitat omnis plenitua do Deitatis corporalitert
Porro Dm irfcirco uenit ad homines, eà homof ut homines uenirentad Deum,cr fièrent per ipjumdq.Homines enim,lt;yfi fiierant initio creati ad imaginem arfimilitudinem Deft tarnen fà fii erant per peccatum,mancipia Salante^ £ Pofiquum autem uenit ChriÃw iti banc rnundum, hotttó» etfi^us eà homo,dédit hominibus poteÃitem,ut fieretfilij Piei,tit ficut ipfe eà natur alls Deus, iu homines fièrent per ipfum dij adoptiuicredit,ina quit loannes gt;nbsp;eis poteflitem filios Dei fieri,nimi* fum his,qui credunt in nomen eius. Quare Nd tiuitas Chrifii afjirt nobis hanc utilitatem, Kfi
«4» EXPUCATIO'
non folum ipfo uifo,uerum 0- £temum Deum ui deamuitfed etiam,ut fi credimtu gt;» eum,fiamiu tt not dijc(ekÃ{i,ciimantelt;terimiK tantum hoiui*
Naliuitalit f^rrcares,
Chriüi altera nbsp;nbsp;nbsp;Deiitde,Chri{lui attulit natiuitate fua ïuftià u
utilitat itthanctetram.Anteemmnaliuitatem Chrifliitul lui erat' 'm terra homo uerè iuÃuf,Omnes decitui uerunt,ftmul mutiles fà ih funt. In Hatiuitate tem Chrifti uerót in terram homo uerè iufluf^efu^^ ipfe ChriliiK,qui peccatum non ficittnec efl tnu^ ttti dolm in ore éius.Venit autem,non ut ipfe taJ^ turn fita iuflicia frueretur, fed ut omnes, qui 'm pfum credunt.reputarêtur propter ipfum, cora^ Deo iufli. Qiiare cum fit mentio natiuitatis Chri^ Ãi,cogitemus e:y cognofcamuf,qualisÃt ChriÃ^^â uideticet',uerèiuÃus cr fanüustCy credantui^ eum,ut iuflicia eiut nobis imputetur,
Natiuitatis PoÃremö^chnüusattulit natiuitate fua altâ' Chrifli tertia nam uitam- Erant enim omnes homines propâf Utilitas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum obnox'ij mortif zr neceffe habebant oââ*
nes mori.Nunc autem natus eSi homoiuièkrtu^'^ tis.Etfj emm ChriÃus, quem nunc natum pradât mus,paul'opoÃmortuus er fepultus diceturÃ^. men mors non potuit eum det'mere* nec potud nocere,fed euaÃt er uicit mortem,er impetf'â, obedientia fua à DeoPatrefuo,utomnesgt;^âââ
SYMBOL! A POST, 149 credunt,uinc4^t nbsp;nbsp;ipfi mortenh^f fruaitt
uiilt;e.Per mortcntiWcittit ^^lioU id tiehrtostoholeuit eum,^Ht morttf babe bat wperiuit}^boceÃiDiabohun,z^ liberos reddi fos,qtucunii} metu mortis per omnem uitam ^bnox^ erantferuitutic Et t^udioannem mguit ^^fiHuf.Ego [urn relurrelbo zs- Mtlt;t.Qjii credit ***^c,etiam(i mortuitt^ fiter it,uiuet^z^ omnis^qui *^^itit cz cred^ mme-j, non morietur inaternumt utilitM iJatiuitatis Chr^,Et btec nobis 'm ^tictdode Uatiuitate ChriÃcogiundiac médiat ^^lt;iitfunt,ut'miduerfis cr tentatiombus confir ^^usfidemnofiram itduerfits iudicium peccati» borrorem mortis ac 'mfirni, .
PASSVS SVB PONTIO / PILATO.
fxplicitndo hoc. articulo primum omnium ^°gt;ifi^randumell,iiuisfiterit Pontius iiïePiht â¢â Jâ*^.fuiuibîcfitmentio. Ac nomen quidemei* -^h^^notumzir uulgdtumeftexEuangeliÃisgt;q. confeniientibui etiamaliorumfcriptis ,tradunt, â«ttc Pilatum Ãtijfieuirum Ethnicum,quemClau*
^l'iberiuf^tertius Komanorumfi lulio Cie[aa [ecuitdutab Augufto, Imperator,ordimtuit
Prifidem ludiete,ut côt'meret lucLeos in officio ^obedientiaimper'^ Ã.omam.ita(i^hic Pilatus h }
«JO E X P L I C A TI O
ftiï iuJex w cauja Pontificum reli^itorunt di(orunf,aduerliu J ff«m ChriPum.
Etfi autem initio Ãu[cept«e buiut conlroueirp^ tnulta excogitauiMt 1 efum Chriflum ab accufati^ ng lud^orum liberargtâ.Videbat emm eum cgntem,cr ex inuidia acca[atum gt;nbsp;tarnen mô maluit mnocentem damnare, qnà m uulgi trein amittere,cr (e periiulK exponere,ct{in tif'^ confideraretjfe miqita innoçentis condemnation^ multo maiora cr grauiora pericula adiré, fi at^ua cr innocentii pro officio fuo ab!igt;ln tionecrliberalioneobieüâg fùijféttain uulgi foritijuà m Komaniimperà torif indignafioni.St'^ fi cui de Pilato plura cognofeere Itbet, eonfulat fepbum Ml Antiquit,Ub,^s.cap.s.G.Cf 7,Et in lo iada.Ub,i.cap.9'
niiiticwfj., at ment io.
, Ã'dmirabitur autem ^i(iffiiam,lt;juo confilioÃ^ élum fit,quad nomen Pilati pofitumfît in Synti»* lonoftrit reltgionis, cr quôd uir tam impitn,^ iudex tam ini^uiu obtincat in ChriÃianifmo iJlu/irem locum,ut nomè rtuf i« ro [ymbolo, cflnoflriefîdei compendium ,cr cuiui profifi''^ exigitur ab omiubm tam adultif,quà in puerPjP'^ blicè cr priuatiin recitarifoleat Seddubitandoi» non eli,quinbocà maioribtn nofiris optiino co»â fttioinfitutumfîtcr ordmatum,
printniH
SYHBOLI APOSr. tyi
Pyiitiuitt enim Euangeliftit omna Ãiciunt iti de ftribendipaÃioneCbnfamentioitsm huiiu Piltt ti.Quire bis,quicoüegerunt bof articulof fidci noftr^Ãifum cfi^nomen Pilatiinhoc articula re citandum effe,ut mentione Pr^Ãdis iudicis i/a bacfirenft ludieorum cum Chriflo dtfceptalione, totahiftoriapaÃionii Cbrifii pauciÃima compre benderetur^c^commendaretur-VndecfPaulttt udTimotbeum[cribens,le[iM CbriÃu(,(ittlt;iuit) te fi^^Ãcitfub Pontio Pilatobonam proÃÃioa (ÿ-c, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Deinde Propheta Daniel dicit cap. 9. quoi CbriÃm occideturpoÃfepte , crfexagmtaduat bebdomadatjboceÃfpoÃasf.innos ab exitufer ntonis.CoÃocatur ergo m Symboïo ApoÃolico no Meneiut PraÃdisRomanitfub quo Cbriflits paf [utt^ occifuf efi, ut poÃimus ab eo tempore an ftof retro ufq^ ad exitum [ermonis apud Daniela computlt;tre,cr certo cognofcere^quodis lefut/it uerus iUeneÃitufeu CbriÃwSide quo Daniel uati cinatuf efl.non enitn eà ignotü exbtÃorijs,quo tepore,cy quo CaÃre Romano Pilatus Ãierit pne fes ludiete.liomenigitur Pilati poÃtumeà m fym bolotadcommoneÃciedam EccleÃam de impletio ne Propbeciaru,qua! de paÃione er morte Chri fii extabant,et ad reÃtanda cömenta tudieor(i,qui k 4
EXPLICATIO niiganfur lefum ChriÃttm nofirum alijs Ãtiffe ttvil poribui,ut uide4ntur ^uandamimpietatif fuf tX cujationem habere,
PaÃioQhrilU excitemur ad conÃdenndam magnitu^ , jlt;amp;{«îfio mH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quit huiJtuno generi ex
di adnuncia^ Chrifticontmgit,noluitChriftui paÃioneitt ' ta oradttm^ amtemerecrex tmprouifo fufc/pere.feduolui^ | fer4t«lt; ntultii ^tea longe ante adnunciaretur,^ uarijtac ntu^* figwis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adumbraretur^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
Ab biitlo enimorbis terriCf foflquà m Aditquot;' i peccauiti eypeccatofuo meritus efl.unà cumOââ^ nipoÃeritatetuajlt;eternumexitium,(lAtim ut miffitt (ji CbriftiA,pra;dicaluin etiam efi de pap »e Cbrt/li.Nam cùm ad ferpenteni} qui erat Condo tgt;ri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicer etur deC hri/ktlpfe conter et
made paÃio pi^ttuumjmoxaddtturtEttuinftdiaberis cald^ | «e CbrilH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dua.Hiec eft prima concio de paÃione chr'^
Ãi,uidelicet,^ Satan mÃdiitturui effet uit(teilt;^^' i m^dtwulatarus eumomnigenere afflifbonutn-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deinde ut paÃio Chrifti femper ob oculot
rafacriÃcij Ãfirctur,iinÃituta fferunt Sacrificia, quæ er per MofenÃterunt m legitimum brdmem reuo^* ta er determ'mata. Vifum enim fùtt ffiritui {b tahbuifatriÃeijs paÃionem ChriÃi adumbt^^ re,donec uenirct plenitude iemporif,lt;y ChdP^ paÃione fua uerumty- perÃibim lacnfiduni'^*
SYMBOL! APOST. »/,
J folueret.Nitm quod Abel obtulit Deo de primo^ ^enitis gregu fui,Qr de adipibitt eoritm,noit erat, td/i concio de Ãitura paÃione Chrifti 1pifblicit
; nbsp;nbsp;Pgt;'oÃÃio,quii Abel te(hbatur,Ãe in folo ficriÃcio
pfomiÃi feminifquiererepeccatorum fuorum re
i lt;»iÃionem,et ueram iuÃiciam ac falutem.ldetn eti
I , ^ntde aliorumPatriitrcharumcrpiorumfacrifi»
1 fentiendum eft,
SccuufuntpofteaPropbetiae coneionet (^condones
J fxplicationet qiite de paÃione Chrifti uerbii mini pf^pbeticie dié obfcurii »afjcMtdfttr.l« PfaLu.dicit Cbriftui:
J i Tribulaiio proxima efl,c^ non eft, qui adiuuet.
) nbsp;nbsp;nbsp;^ircundederuntmeuitulimulthtauripinguesob *
Itderunt me,Et mox ; Circundederunt me C4nf$
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dilt;iki,caftli(im malignantium obfedtt me,Et PfaL
f9-Circundederuntmemitla,quorumnoneftnuii
j ' di^i'ut.Comprehenderunt meiniquitatesmctey(ui â^dicetqiKit expiandd^/ufcept^z^ nö potui, ut tti
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;derem,B,t P/a/.sS. lAultiplicittfunt fuper captüot
topiti^meijquioderuntme gratis crc,Videtotu
j «pttt îî-Efatie.Et Zacb.cap.n. Qjùd funt pkg«
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wfdto manuMtn tuarumlEt ditetâ.Hw plaga
â tus fum in domo eorum,qui diligebat me.Eramea fufcitare fuper paftortm meum crc.
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qjdd multis opusCCbriflui ipfe teftAtur, Pro
pbe(lt;M df Pdj?io»e|«4 palim concionatos efte, O
fe »
tf4 E XPL rc A TfO
fiulti,itnjuiens, O' tirdi torde id credendum i# omnibut,ilt(t locuti funt Prophete ⢠Nonne eportuitpatiChriflumoc. E/ JÃer»«. Sicfcf^ ptum ejl, o fic oportebit Cbriflum piti. Et truf Afb ;tDetu,qu£prienunciaueratperos otrt »M»i» Prophetirum fuorum, Cbriflum pafluru«^â impteuit flc. Et t, Petris, De qui[ilute e^^ quiflerunto flrutiti funt Propheta, qui de iK'^ tun ifl «oïgcdtw uitiewiti funt, fcrutintes quem iut cuiuÃnodi temporis irticutum ret,qui 'm lUis ent Ifliritus Cbrtfii, qui priufqu^i^ acciderent, tejkd/itur uentura in Cbriflum if ^ones oc»
Cum igitur Propbetia fcripu prtediauerii^, iam inde ub inifio kumnü lipfus de piflione Cbf*^ fli.biUdobflure flgnifleanu uiilititemeituloitlf omnium miximum et exceüentiÃimim effe. Vt temde eiutilitite femper admoneremur, ui[iâ'^. ffl maioribui noflris etiam buc de paflione fli irticulum, in Symbolo religionis noflr^ti^quot;'*^ mtim coüocire- Sciimus igitur nos recititione ius articuli ,primumomniu admoneri de ueri
Artkului de pecatoruin noflrorum.Solaenimpf^^ piÃiöe^Chri cbrifiiteftueno' perfiflupecatoruin noflfââ^â^ fli quid idino cxpiitio.Hebr.lt;).Cbriflui accedens Pontiflx tint. toru bonoruiUiper mait^ Ãf perfliUus tabernââ('*
SYMBOL! ÃPOSt- My
fnani/ Ãiiiim, boe eÃ^non huiui ftruâtt ' per (itngumem hircorum ac uitulorum, per proprium faitgumem 'mgreffut eft femel finfy',£terna redemptione reperta.Et iterum fââP«'«,Vwc4 oblitioncperÃäos tffcà t inperpe *««w eohquifM£iificantur£t t tonn. i. Sanguit
Chrilhfiiij D«, emundat nos ab omni pecca cap.i lpfe eA propiciatio pro peccalis no fl^^K^non pro noÃris tantum, fed pro totiui mun di. Ef i.Pff.}.cbrt/î«î femel pafjus eà pro pecc4 noÃris,iuÃui pro iniuflis.
autem meritum paÃionis ChriÃi, non ap Plicatur nobismuÃitationeRiilfarum,quemaditio
fupra indicauimuf/ed pradicatione EM4»ge â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
^'iGrdiJpenfatione facramentorum Chri/ti . Et JpHfg ^'iiarecitatiobuiuiarticuliin Symboloadmonet quot;Oâ tmiuerà Euangelij de paÃione CbriÃiÃdcirco npplicatetiam nobis meritum er Ãudum paÃio nis i!:hriÃi^à earn fide appriebèdamusiac mfuper refùhi quoqj omnemdo^trwjrtm.ç«« tribuite» piationem peccatorum ihdulgentifs Pontificum» werittî b«Wilt;ttie iufticiieiCr ritibusCterimomaru.
Hemde admonemur recitalione huius articiili, Aduerfaexë ^'wd nos debeamus,exemplo Chrt/à , aduerfa pio Cbri/h obtdtenter pati,Chrifius f mm no» c/l irfco paffus, patitnterà utnosnibilpatii(mur,fedutf(iamus, etiânob(i,fi rend^:.
»j« EXPHCATIO
modo uoluerimui ej/ecobtredcs Cbrilii,tttul(tt^ uerfa 'm hoc feculo patienda effe.Dicit etum upiâ' toan.citp. t j.No» tü [erum maior domtno, Si ferfccutifunt if^uo$ perfequcnlur.Et i.Vet,^ Chrifliu paffui efipro nobis, relmquens nobii (gt;1 emplum,ut infequerém'mi ueÃigia ipÃus. E( rtP* 4 »C«»! Chrifiui piÃus fit pro nobis citne,uos qufiuxti eandemcogitMonem armem'mi cr(gt; , PuÃtonis UecelJetfutem babemuSfttduerfa exêplo Cbtâ affliflionum Ãi puti.non ut paÃionib^« nofiris expiemtu pe(^ Kofirarttnt td,nec ut 'm 'ijs pereamus, fed ut mortificetur vtilitiK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nofirehne obediit peccalo, er ut uni cum chr'fi
glorificemur. Etfieiiim plurimte funt p'^ m hoc feculo ttduerÃf affiigantur, quas nuH^ tioe/l opportunueSmemorare, efalMcopiofii^ cenfentur,iatnèhie,quiisdiximusffuntpriecipii^' Ne excefle»tM,iM^«« Paulus,reutlationum fupf^ modum eÃvrrer,datus eft mihi flimulus carnet gelusSlt;itanie,qui me coluphisciederett nefup''^ modum effirrer,Et «. Pef-4, Qg« patitur carto redditur quietus i peccato,in hoc ut tum non cupifcent'ijs hommum/eduoluntati Dei, quodfr pereà 'm arnetempus,uiuat.Et Ro.s.Simul^i^â'^ eopdtimur,uter uni cum illoglorificemur. nbsp;*â
Timotha.Sicommortuifumus, er conuiuemuStSl fufforimlis,amp;conregnabimus. Et llebr. n.omn^ cafligitif
SYMBOLI APOST.
. nbsp;nbsp;tuffigitio tfl pritfem quidem non uidetur effe gM
dii^led moleflite. At poÃea fruchan tran^uiBum iit fiiiiie reddü ijs, qui per tünm /ùerùtt exercitati^ Ef pMlo antè)Si caftigutionem fuÃinetist ueluti à J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuis offert fe Deus. Q^sre, cttm recitamus w
^ymbolo bunc articalum de iefu Cbnfio, Paffits fub Pontio Pilato, non prtetereamus eum ofcitM yfed commoneffciamus nos tam de merito paf»
⢠nbsp;nbsp;nbsp;ffonis Qhrilli,q de exemplo etuSjUidelicet, ut co»
amp;tenius Chriffum expiajje paffione fua peccatuia ^flrutn, cr pritbuijfe nobis exemplum, ut fiatt Vff pajjus fft aduerfa fua obedienter, ita er nos ââbediimus Deo patienter in aduerffs no{lris,quo O* unà cum Chri/b liberemur CT ferueittur.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CR VC IF I X VS.
IN priori ttrticulo confitemur Chriffum pafffum âlle,in hoe autê articula recitatur,quod paffio I Cf wortiï genus Chriftus in fe fufeeperito Atflidus qutdem eff ab ineunte lt;etate multis er Uit rijs P*ffionumgeneribus .quot;spaffus e{lef(riem,(ia iigt;ngt;^°'fuici4,Ã,ifta,alapasgt;lt;y flageÃa,qutt er ipft adexpianda noflra peccata fufeepit. Not (tMffW loquimur nunc de publico er nouiffimo paÃionis gtnere.quo diem corporalis fute uitlt;e obijt^
CiJio igitur tempore chriftus fufeepturus erat mortem, multa (ùerunt publicarum paÃionum
«îS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPtiCATIO
feu fuppliciorum geiterii}^uibus feelerati tMiH* nbsp;nbsp;j
PaÃiotium publidtrtiin
ter !uc(teof,guim inter Ethmcoe afficiebantttr, delicetgt;Llt;ipidatio,Combufiio,OcciÃogladij, gulafio,Suffocatio, DeÃÃio i« terrai», Seilio lif partes,Exeoriatie, CT alia Xhriflut auteitt horumfuppVeiorum genere affiduiÃiit, felt;iâi affixm cruci,^Hod fupplicij genus,ut erat apuii^'^ manos , ^ui tunc 'm'judiea rerunt potiebant»^' uÃtatum^ita babebatur pro contumeliofiÃiinoÃP plic^ genere, er iudicabatur à lud£if fumma extremaabomuiatiOfpropierea quad diéîuttt Deut,at.lAaledidus i Deoquipendet in Vnde er mandatant erat^utcadauerfuj^enfi dem die deponeretar Ne co«MmiMf ram tuetm,iiuam Dommtu Deus tuus dederäti^^ mpoffeÃionenf.
Crucis[uppU du eur Cbri fiut fulctpea fit.
. Videamus igitur, quo conÃlio cbriflus Del bocgenufjupplicij fufceperit.Non eniitt tiendam eÃ_q, coailui Ãt bumana libidine rannide,ut affigeretur criici, fed fua fe er iuliis de cauÃs permiferit^ut tali fuppliciolt;âif ceretar,No» baberes,inquit adPilatuni,ailâgt;'^^ me poteÃntemtnià tibi defuper datum eÃet. mum igitur ChriÃusfufeepit fupplicium eruii^'', obediretCrfatisÃeeretuoluntatiDei patris qd ÃgmÃcauerat iam antea Ãiritu fini^
SYMBOL! APOST.
ffffpturiSjCbriÃutft crud affigendum, [« Pfalma etum *f ficdidtur.Foderunt manui meut cr pe*
âââ^^^f'^^i^iftfraueriit omnia offa mea, Hiec tfi iflcriptio cructfixionif Cuiut cr in Numerif cit P^'^*gt;ntataditèratio in ferpente tnro^ (jui per cuÃis abignitis ferpentibui affirret aj^eiiu fui fa *^t^(n'C^oiiQhrtÃus ipfeligmficat,(ùm aitiSi lo4n.l', ' fKttiofes exaltauit ferpentem in defertoÃta fXa lt;felt;«rt oportet Ãlium hommii,ut omitis qui credit
non pereat,fed babeat uitam aternam. Et M.i(ttb.to;
^âgt;1! clarè dicitfecruciÃgendum.Tradent,'mquia âgt;if}filiunt bo minis gentibut ad tüudendumfiagel litftdum,çf cruciÃgendum.QuarefufcepitfuppU fiun cruds ^non coadus humana uiolentia, fed ut obediret diuinlt;e uoluntati.
^cinde maluit boc,quim aliud fuppUdj gemtt f'fÃipere,ut cùm expiÃda effent maxima bumani generis peccata, nbsp;nbsp;placanda feueriÃima ira Dei,
Ãibiretetiam ignominioÃÃimamargrauiÃimuni fupplic^^Qijod cùm Ita fe habeat^conÃdea remus nunc utilitatef crucis CbriÃi,ut fciamus, de quibus rebut recitatio huius articuli nos commo» ntÃcere debeat.Nam,cum Paulus dicaf.Noniudi ww me quicquam fcire inter uos, nià lefum Chri Ãum^zir bunccruciÃxum.Etiterii-AbÃt.ut glori Galii.4^ ^nniÃincruce Domini noilri lefu ChriÃi, marafi
»ftfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
Ãe not (uo exemplo cobarMur, ut fummo Ãuiti crucemCbrifli,crtitilitatc$eiutcegltofcamut.
Crucis Cbria nbsp;nbsp;ac mitto ChyiÃuf obedientitt fua, qua feà lt;/gt;*
fb Militates. mortemCructs demiÃt, meritus eÃÃbifummtut 'm ccelefii regno maieÃatem, Prcebuit^inquit Pa»* lus, humilem [emetipfum, ÃHus obedient uf^ mortem,mortemautemCKVClS. Quaproptef ZSquot; Dm extulit iUurn 'm fummam (ublimitatetHi ac donauit lÃi nomen t quad eüftipra omne
CbriHus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
cruce fuano teemdeChriflusmerituseüCRVCE.[ui, bis impetra, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toelelkm maieüatem, fed etiam
ueritt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipiumcredentibus, fumma er aterm bcn^
Ãcta. Età autem, quod Paulustud Ephefios ciP\ [cribens, affirmai mimicitiam mter lud^eos CZ ââà tes peremptameffie per crucem, ambos p^â'^'' reconciliatos Deo, er coniunchs m unum corp'*^' » m extremum locum inter beneficia Crucii fli obtinet, tarnen ^uicalw de beneficijs cem ebriÃi impetratis recéfentur, longe maxima funt. Scribit enim Paulus ad ColoÃ-lt;^ââ^'^ te primo, Complacitum eÃ, inquiens, Patri bitare in lefuC briÃo omnê plenitudinem, eum recäciliare erga fc cunîla, pacificatis p^'' ' â ,( guinem C R V CIS cf«J per eundem, fiuc nbsp;nbsp;nbsp;.
terra [uni,fine qu^e incaelisHîc teÃaturPi'*^ââ^^jf
lt; i
t
'I t
à t
I*
K i i '1 '
I»
I»
SYMBOLE APOST. »-lt;?lt; tum omnù tam cceâeÃii, quà m terreflna effent ^i^CQcilïatio Deo,propter peccitum»zr mteritum fuiutufum iUa condiderattabommandii» crut ita (um'Deo ⢠diatmj miucunda, CbriÃui impetrauerit Cruce, feu obedientiafui, quam mfujffrenda tnorte crM cis Deo prieÃitit^t nunc omma illa effent ipp gra b,accepta cr iucunda. Foftquärn emmpeccatum hoinuiis eicpiitum efi Cruce Cbri/ii, CT bomo re tonciliatus e/i cum Deo,per ChrtÃum, redijtDea i(s m gratiam cum omnibus creaturis gt;nbsp;qui anteit erantipfhpropter peccatum homittis,{ibomi
babiles. Qgiire, cum Symbolon admonet nos de Cbriflocruci affixo^admonet etiantnos de recott ciliationecumDeo, quam Cbri/iusommbus cred turis cruce fua impetrauif.
Sed non minus exponit Pautus uiilitatemcrtt tfs cbrifii,ciimlt;td Colo.cap'i.ita fcribinvoscunt fffctis mortui per deliikl, CT per priepucium car nisueÃrlt;e,Ãmulcum lUo uiuificauit, condonûs no bis omnia delifkl,de!eto,quod aduerfus nos erati cbirographo^quod eratcontrarium nobis per de creta,amp; lUud fufiulit è medio, affixum cruet. Sts ffulit,inquit,è medio cbirograpbum,cruci affixu. l^onenimfentiendum eÃ, quod Cbnff«« t« cruce pendes.zf ibi fanguinem fuum effundens,irriglt;t uerit tantum [anguine lignum, in'quopependit.
«lt;» EXPLICATld
fedäeleuitetiam er induxit fangUMefuocbifif* grapbum Dei,quod fecum'mcyucem ajjumpfent^ Hoc Dei cbiroÿra(gt;bum,efiDecttlogut digits CbfrogM nbsp;nbsp;ffriptM,ex quo uenit agnitio peccati, cr qui
pb»ni« ftcutur i« cot^cientù noÃra, quam aiunt rjfe WÃ* k teÃtt aduerÃii peccitum nofirutn, ty- coftuiudi not peecathcoram iudido Del, Jiaip boccbiro* grapbo tradimur Satans er «etertne damuatisfiâ Sed PaulutÃ)iritufan^edodut, affirmât ebirograpbum und cum Cbrifto cruci affixum, d fangUMieeitiideletumeffe , non quodDecalogi^^ non debeat amphus cognofciierferuari.CDeuf rfi enim ufu decalogi fupra copiofe diximuf ) quad non poÃit amplim Satante tradere eoh credunt 'm Cbriftum, Poftquim enim peccatud* expiatum eà percrucemCbripi Cf imputitl*â^ credentibmiufliciiCbrifii, decalogui nonbibf iiti accufandi (y damnandi credentes 'm CbriÃ'*^ ) coram iudicio Dei, Qgo beneficia crucif cbrr mbilpotuiffict nobif utiliuicont'mgere.
Porro.quo utilitascrucis Cbrifti clarim (Oêj fcatur,non eà committendum^ut pr,etereamui citanter» quod Paului de Cbriflo affiixo cruc^''* gno,ad GatatiH cip,j. feribit ,CbrtÃu!,'mquid^^ redemitnoi 4 maledià ione legis dumfi^usc? pro nobis tmtledidio- Scriptum eà enimiMoÃf* - â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ti»
SYMBOLI APOSr. id
ëlt; ontttK, qui pendel 'm ligno. Mulla e»im GT funi genera maledilbonum, quat lex De» iwpreca^ttr pccca»on6{« , er quibuf peccalores rxecratur. Naw gKcmudmodwm «ir«/c«U' bomt fgt;rf [oleni al'tjs, quibui male uolunl, maledieere» peÃima quac^aduerfa^âuidelKel, morbos» pffilentiam, ignes, fujfocaliones, laqueos, crit f^iÃbiiitneaf mories,atlt;]^ adeo ignem quot^ 'mÃr ^lt;demimprecari, ila feiet 0-lex Dei peceatori bus maledicerefCr eis omma genera malorum int Pgt;^tciri,fed hoc difcrimme, quod quie hom'uiesà bibiuicem uirulenter imprecantur» ea fà ciuntim pie lt;}uidemtfed 'uielficaciter,ClUie autem uel lex diuMa.ucl hom'mcs diu'mo Ãiiritu excitait, ut No ba,ZliZieus, oâ alif,peceatori imprecantur^ ea fi fiuntey pie eireficaciter.Tails emm maledifbo C? inprecatio tarn e/fieax eft,ut etiamfi non con tbiuo reueletur, tarnen a^rat fuo tempore tant Cruels fup externam, quà maternam internecionem. Inter pliciumotn ottinia autem genera maledt{bonum,quibuspecca gt;ù!( maxime tores 'm lege a/ftci Ãolebant,maxime omnium hor borribile* ribite efi,Cruets fupplicium,et qui alteri impreca balur Crucem,is uidebatur 'm e «m eXlrema quai^ iHaUf adeo^ efernS damnationem cumulare.Hoc *^fupplicioa^iciebantur non uulgares maleà mres» fed qui mftgne tsr immanefeelus deÃgna la.
.i«4 EXPL ICA TIO
Ueranf,Ef g« i 'm crncem fuÃotttbatur, is turtdm nfalediüiHtUt Ãcadauer eius in cruccfd^ /}gt;enfum perduraret, crederetur terrdm contatttf Hare,i]uem/dmodum /upri indicauimuiXbriÃi^ igttur,fiiitts Dei,età fitit mnocentiÃimusjufcepi^ tarnen hoc genus fuppiic^, er ÃüuseR, lt;iuafi4* fetnoeeniiÃiMus, extremamaledtiiio r Quantolgt; caulam,z^ 'm quem Ãntm(vtnotj mquit Pauldft redimeret à legis maledifhone,Siimusemm ttatt^ »â¢lt;lt; peccatores ⢠Lex igitur Dei imprecatur nolgt;if ntalediiiionem morborum,crucis,mortis,^ ttationis propter peccatum-Sed quia Chriilus/dâ feepit 'm fe malediStonem crucis mortistacf^ piauit peccatum noftrum,effccit,utmaledi^o *^. la uerteretur nobis 'm benediihonem, ui etia^ htec mala nobts accidant,non tarnen poÃmt nobH effe exitio,fed neceffe habeant nobis ad ueraniiy teternam falutè,propter lefum CbriÃum,cedertâ Quare.cum redtamus 'm Symbolo hunc articulitt CtavClPlxVS, noneÃÃfiinantertyoÃ'* tanterprogrediendum,fedpaulijÃer 'm eo coHl Morandum.ut cogitemus, qubd Chriflus obediC^ tiafua,qua pajjus eÃfecrudfigiÃmpetrauerib*^^ nenfolum tpje extoüeretur in fummarn mait/^ tem,uerum etiam nos ipÃ, à m eum credimuS » (onciliaremur cum Deo, er liberaremur Ã
diHtol^
SYMBOL! APOST. »ff» difho,s legis,(teconfeaueremurteterntm bene» ^ifüonent,
I« (ommemoriindd aufent crudfixione cbriflif ^gt;fÃderemus nonÃlunt, quid ChrtHus cruce (uit fiobis cofitni De(/p4trefuo impetrauerit.fed etia, cMÃi ^â^âd crux eius in nobis, aut in carne noftra tffici âd iJjftttÃuerecredimus Chriflum pro nobis cru ^^Sixn,spiritut huttes Ãdei tam efficax tÃ, ut tene â ^[ffonpoÃit^quinad tefliÃcandam Cbriflogratitit fu(i,cruciÃgat carnem cum affcâtbtu fuis»' ^inonaccipit/mquit Chriflus,crucem fuam,et i^^ifitur me,non cil me dignus ⢠Et Paulus-.Qtii
Cbrifli,cruciÃgunt carnem cum affiStbus cr ^ââ»cupiÃentifS.ChrtÃus entmnonfufcepit cretcè, ftos delicijs Ãudeamufi nullam crucem Ãrnis
W!«, Ãd ut quemadmodum ipje mortiÃcattu eà Wr«e in cr«ce,iw nos debeamus crucem quifc^ fit lt;»n accipere,et carnemcructÃgere.Qtiidergo fii fifndumea,ut butcuocationi Chrifii obediamutt
âiJ^'gamus^Baalitte inctdebät fe ipfos cultris, ''^â'^^''^âfgna crux erat.In P/almo centeÃmo^: j.Rcg.i?.' 5»wfo effundunt parentes fanguinem Ãltorum et
fiuarumytn cultumdiumu,Quodf'ne gra ut cruce 0quot; dolore parentum fieri non potuit Cir CircumeeHio fumceHioues,quorum Augufitnusmetionem Ãcit, nfunsfux.
I J
tas EXPLrCATIO
pracipitirunt feipfot è faxis , ut non in carne aduerfut Deujn peccarent . hoc uerè eà crucem fuam tollere t cr carnem erH cifigere( Alij, cùmliceret ipÃs agere uitlt;(X* politicam, feligunt Ãbi uitam eremiticam »
⦠5[«lt;lt; feHmntur cbameunitu, agrypniof, tridutt^ ' tJtu.ÿjvîeet na amp;nbsp;^itatriduana icMwa,t^multaalia,^ui^ ⢠but fe carnem fuam crucifigere affirmant-Qttid ergo dicemiit C Nurn b« ÆÂ«Â«( cruceft quat accipere debemut er quibut caro uerè er» cifigitur, cz 5«« Deo uerè placent! I^ihilini^ W(M. Hlt;c enim cruces ,quas nobis ipÃs nofiro ar* bitrio,Ãne uerbOfÃae mandata Dei imponinttH' non placent Deo, nee uerè crueiÃgunt earner» noflram. Fruftra^iuquit, colunt me,docentes do* ilrmatiprieceptabominum . Etiterum :
C««âö quomo fide,peccatum efl. Non potefiautel» crueifiga nbsp;nbsp;nbsp;fid^ effe,quodÃne uerbo DeiÃtf :ipitur, pro»
pterea quod fidesÃt ex auditu, auditut autem pr^ uerbumDei,Sed quas Domitius ipfenobisimpo* I mt,amp; uerbo fuo firre iubet , hte demum crued funt,quas erfuÃeipere debemut ,amp;⢠quibut caro uerè crucifigitur.imponit autem DornmusnobH duplicem crueem,
Crkx du » nbsp;nbsp;Altera efl^ut fà ciamut obedienter ea bona opt
«, qute ip[e uerbo [uo Ãctenda prtfcepit.
eiitiii*
SYMBOVr APOST- «ffr fgt;»w*lt;ÿyj iucunda funtf^iritui, tarnen cdriù funt ctorniStinquit Paulies,mi ^ttitia eH aduer/us Deum, Nlt;jm Ifg* Dei nonfub ^^(â(r.Si^uidem ne potefiquidem.Si quit, exema ff'iitia, Itejui fùeril à proximo gt;nbsp;tunc caro exci Murad tram amp;â cupiditateut u'mdiä^ . Autà ^UKitidet occafionem decipiendi proximi in ne^ S°^âogt;excitatur caro ad mendacia ty impoflurat. wgo uerbum Dei iubet ab ira, à umdiihii ^^fdacio,abimpofîura,ab alienis opibuf abpinea ^^â¢^AtuÃione imponitur carnigraaiÃimum o* ^â*^gt;^uod ut bofbliter oditÃta non potefl plena et obedientia firre^
Qjiid ergoficiamuiiCkmnaturdcarnisnon Pâgt;Ãitmbacuitaomninotolli,creuelli,dandae{l 5 â^pffa.ut affcHus er cupiditates eiui mortiÃcen* ^'^*âgt;amp;compefcantur,ne 'tnbi)m'medommentur, ^^^iiÃcanturautem fpiritu .Si l^iritUi inquit Pauliu,Ã(iji corporis mortificetis, uiuetis. Et iw terKw : spiritu ambulate » er concupifeentiam f^'f'^isnonperficietis. Hic autem Spiritus inteh ligèdtu eà äe iigffg Ã^fi cbriflum, quoi cit donum fÃiritut {anUt, nbsp;nbsp;nbsp;aÃirt fecum in^
Mcationem D« propter CbriÃum , er excitât bominem ad dileà tonem Dei er proximi.Datur Mem boc f^iritus donum, per pr^dwatioicw
I 4
ïC?' EXP Lie ATI o tudugelij de ChriÃo. fides,inc(uit,ex iiudi(ufÃ( Auditui aiftemperuerbum DeLEt,Acceptons ritum,ttoa ex operibuf legis,fed ex pr/tdicadon^ fidei. Qÿire,ttd mortificanditm conctipifcentitHf aritis, »« Ãciendis bonis operibus i Dfo
/ ptis,Gr uitindis peecatis i Deo prohibiiis,necel/lt;i rinin e/i,nt omni,quo po/fuittM,fiudio prtedicidi^ ttem Euattgep^ decruce Chrifiiaudiitmus,^;^- Dei^ propter chrifîuntfiliumfuum ittttocemus,quo c®â', i nollrit,id ueriim uerbi eiw obedienliiimgt;/^ii^ tn (itnihfuo excitet er aceendat, Altera crux , ijuiin Domtausnobis imponilgt; fflt;ece{l,ut/rritmusptstienter ornnta aduerla,^^^^ nobis ttel propter iuÃieiSt uel propter iniufticiiiiif iicciduht,etqult;enonpojfumuslegitimèlt;tc t« uo(^ tioneDei perfeuerantes ejfugere. OjiodgefiUf funt,Morbi ordmaria medicmaincurabiles,pai** pert(ts,lnjâimia,lniurii(,Contumelitt,3upplicilt;(plt;* blictt prittita, Direptiones ÃcultatumfixtHiif Dolores mortis t:^ 'viiÃrni.Sicut aut grauis'^rn^ eft carnifCedere uoluntati Det, in ftciendis bonis operibuSf i^uie Dcuspriccepit, ita intolerabile ts i onus uidetur, cedere uoluntati Dei m perfireniis I patienter iiialis.quie nobis accidere foient ⢠â¢um pKCJtoftc uiciata eft, ut nepoftit ^nidë nta la feu aduerfa obedienter ,ftne utta aduerlus V» Situ
SyMBOLI APOST. »lt;19 ftw indigtuiticne (ymurmurationein httccorpo riiuitaÃrre^
Qamp;^dergoÃcieitdumeÃ? Cempefcendui'z^ affciliMCitrnii.QÿomodûtSpi ritu Oei,l'eu Oono fidei. Audiendum enim eHEu ^duer[it ^ua ff^ê^liondeCruceOomntincfiri léfuçhri/ÿ t ut wodopatien, ^ââ'ic'piiimui iiccendamuf Ãdem 'm ChriÃian) terÃrendut ^^âgt;ê^ofcKmuf beneficia cruds eiui.Qjiodcùnt fùerit,teneri nô poffumustiju'm Ãcut Chri» e^lobediens patri ufij; ad mortem cru ^â^â¢^(âtitosaddeclarandamgratitudinemnoflram ^yirùbtu generibut affiiibonum, ^ue ttobis acciit ^'*ihobedienter,fi non omnino perfide ; (Caro
non definit rebeHare 3 ) cerfc pro modo'm pofiibili,fubijciamuf,t^amgt;^ui,cùm iHu* fii'di /ùer'int f^iritu fidei, relaxant carni fienoSf Uentrem fuum pro Deo, er curant terre» ' » ââ »«jfjc crwceiK fufîineantjios affirmant Apofio ücbr.^^ âââ ^firiptit filium Oei iterum crucifigere, z^effe PhilipiS» cruds Cl}rilU.Qbediamus igitur 'm firen ^^'^â^^^oluntatiDei, compefcamus ^n^itum carnis noftrie,per ffiritum fidei,ut et be
^â^fii'emoitiljoeartictilo dicenjitelidm ^itttaCmcilCbri* 'â*fâfuntdeabulu cruets Chrifii.Alij enim folent fti abufus» tâ^â^^f'ucemchrifii tentere, ^-fineuHalegitimu
ïro BXPLfCATiO
taufi iurdrc.ai propbiotantfemilAm crucem peccant contra fecunäum prieceptum oet^
grauiÃtme. Alij 'mfiituunt lignes, lapideift aureof, td geniu aliat crucef, guat uenerandf'^â (olunt 0-adorant.üi defignant idolatriam.^^^ folentfe cruce digitis Ãrmataffignare,ut boe gftaculotutifintà Diabolo, er tam à fe, bis creatnris,quas cruce pgnant^Diabolum ablt;ff* ceantyi^ ine an tame nt a dijjbluant. Heenottt/' pietaStfed nagU.Primum enim, zyà perfenö (à impium habere figuram crucis cbri/ti, pro monumento rerum 'm cruce geÃirum, Sed tid te talem figuram fic procumbere,ut colas eangt;gt;f^ feeres te hoc cultu, Cbrifium ipfum Uenerari, gratiam Deiimpetraret magna e(iimpietas,ti(^ difièrtabEtb»icorumidolatria.DecalogusetdK* liierte dicit,lfon effe fitciendum (culptile, aut ul* lam figuram eorum,quee uel 'm ccelo^uel 'm ttrru» ael m aquis fitnt,ut adorentur er colantur,
De'mdeufitatusquidem mor efi bom'utugt;ugt;^ DlonyÃus in Cbriftiamfmo,figura crucis,digitis Ãrmata, EccleÃaÃca [efe quam edia conÃgnare, Sed bic mos refit ufâ Hierarebia, tettigendus ejl. Sunt ettinh qui firibunt, ueteft^ hocÃgnaculo üÃsÃiÃe 'm conÃgnandis 'tjs, ^ut bapti/abantur,autad m'mifierium ecclefiafiùu^ çonfeerdbanmriUt adm^nerent eos, quöd nece/J( â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iabereifl
SYMBOLf APOSr. iylt; b/èereitt propter Chriflum crucifixumjufcipere trucem fuitmiZT nortificare carnem fuant. Hie »ios,Z!rfi eà bumanum 'mf{itutttm»tttmen à non an Crucis pgfté' Ui iccefferit fifperpitio,^it adhuctoltrabiÃSâAiif culunt» utuntur bec figmculotUt commoneÃciint je de be neÃcij$,que nobis ex eo, lt;jubd CbriÃtK pro nobis erucifixuseÃ,contittgunt.EÃcr hoc Ji pro pueri li difciplina obferuetur^tolerabile.
Alif autem utunlur hoc Ãgmculo, ut uirtute eitfs Ãgent Demones, er iBuÃones eorum,ac be neditMt ti(mfe,qMm ei,que tali cruce conÃgnÃt. H»lt; e^wagicw^etimpjtwttfw.iwoatufi« Ãgmeu . . ti crucis,oUitt quidem fiert potuit, ut bi, qui fiee EP'P»lt;f^ r«ut ditiiitituf ormti dono adendoram miraculo rum,fiiggutrmt,fit£bgt; cruciiÃgno,dlt;emones,etre fiituermt diemoniicos,aut atqs morbis afiilt;Ãos Ji »itdtt.SicMt nbsp;nbsp;tiles fandrunt multos itgrotosÃm
pofiti imnu. Et nonnuBi ex impoÃtione fudirio rum Pauli confecuttfuntfuiititem.
Qaiitwtem fu/cipiunt Ãgmculo erwe« (Ilt;emo yijg
»fj iut morfcos figindosfinefingulari MocdtioKe lulûni DeùC7 fine dono ledendoru miMculorumjO' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trip, b ifi^
ficiunt ex boe /tgn«»lo facrime ntïtjCuitM uirtwfe bencdtcâBfur.er aduerfus Dilt;tboÃMmm«niii«tHr, Et itjEüipbâ bi magWM poft««, quim ptetitem exercent. Et p diibolustfi^ boe pgno ^gerit, p»git fe toiê trH
tn EXPLIC A TIO
trm tnelHereout homwes hi( Ãmulalionefeducdt, Cr mdgicam impietatemconÃrmet .NamDidbt luf non uerè pelliturfigndculo » rucii manu l»Ãlt;» nee fdlefignaculum inflitutum efi diuinittUfUt Sdcrdinentum, perguodrebm caeleÃis benedi^ (ho conÃratur t Sed Dtabohtt pcUitur » (ÿ- btne^ dilhoconÃrturtperuer'dmcrucem Chri/tij ho( fRiquid Chriflm /iélui eà pro nobK m cruce tttd^ Didbolitf lediibo gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ùicit crucedc morte (ua DiitbaluiHf
ÿuoniodo ldcirco,fi credimtts 'm ChriÃum crueiÃttum, ceU* peUdfur. t'mgit nobis per fidem omnis cceleflis benedi^
lito,Cr Diabolus neceffe habet nos Chriftp ««# tos metuereac fùgere. Qÿarenone^^utmunid^ musnos crucibus manu Ãrmatis,fedcredamusif^ Chriflumcrucifixum , cr fuffèramus in norn'm^ ChriflicrucemnoÃramobedienter. QuoÃehiâ^ fimusaduerfusomnes Diaboliaffultus, faits[eia^ per^}murdth
M O Ã. T V V S-
Non fentiamtfshos articulas deChriÃ^^ PaffutjCruciÃxtUyzr KortuusjÃuÃrad ocio(e,aut ordmis tantum gratia 'm bolo religionis noÃrte,a maioribus noÃris coUot^ tos e[fe,Sed neeeÃitas exegit, ul hlt;ec i« Cateebià . mo nommatim eSmemorarentur. Nrfw lt;«« ÃojCrucifixio cz M.ors ChriÃi, conÃrantad.nof uerdf^
SYHBOtt APO'S R
Mtr tint f»lutem nbsp;nbsp;liberati0ffemgt;Sittaft ht boc /îut
diKiti miximè ûtnniuin incumbit,ut pifÃiontm tnortem Cbrifbgt;Mt ob'curet av.t et(lt;icuelâ
kc initia quidtm, citn Cbriüus ageret 'm bM
terra corparalem uitam,Satan magnant dédit ope^ nbsp;nbsp;nbsp;paÃiont
ram.utchriÃufniortitradereturt Poftquimdute fenÃt,quod homme! liberentur,beneficia mortii cbrifh,à peccatif ermorte,muertitpudiumfiiii, amp;nbsp;dot operam t utmanChrifîi aut nuHa, aut uana b^beatur. 1 tacy excitattit alia,qui dixerunt, ton itfum Chrifium fed Simonem Cyrena um, Ã
Demde excttault allot, qui docuerunt Cbrid g( lt;nbsp;Ãum non utrè mortuunt, neq^ quicquant pajfiumt ftdfimulaffe tantum paÃionem (y mortem,
Excitauttc aliohquidicunt Cbrifiumtranfii tHabumeti» , latum in igt;aradi(um gt;nbsp;ludam autem ifcbariotett fU, fuffuni' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
PaÃremb excitât bypocrifat, qui affirmant quidem ChriÃum «erè mortuum, Sed non reék fentiunt de applicationebeneÃciorum , fiu!mortefu4 nohif impetrauit, Que emm be neficiaChriftut applicari nobis per predicatio* nem Euangelij, diffienfationem baptifmi acc« ne Dommice, ey per fidem accipienda tnfiitiiit, ea hypocrite uocifirantur applicari nobis mur
BXPLIGATIÃ
Murationibui tAiffarum » çr Meritit Ãperun/t
OjioJ (ùnt ita fe bttbeat^ neceffariu uifuiit M bi (irtituli de paÃione er morte CbriÃi,in bolo noÃro nom'matim recittrentur,quo E cclefâ'^ de Veritate.er VtiliMe mortis Cbri/hfemper faÃfotils amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'M officio uer^fidci contmeretuf
mortis Cbri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primum de Veritate mortis cftr^
à neri taf. Chrijètm uerè pajfum mortuum eff^ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â teftificantur tnotffolumSacrificiaueterum,^igt;^
paÃionem cr mortem Cbrifii adumbrarunt, rumetiam Propbeta, lt;juide PjÃione mort( Cbrifii l5gèiOttè,^tMm Cbrijlus homo nutwefidi Katicinatifunt^
I» Pftlmo uigeÃmoprimo dià t CbriÃtts: (oif tunt manus meastamp;pedes meos,dinttmeri»tfr^ omnia offitmea.
Efaiat capite ^wmiivagejimotertio dicit, cbti flumpoÃturum animam [uam i bofiiam pro pet^ to. Ergo manfÃÃe docet eum moriturum. cap.lt;).dicit : PoÃbebdomades fexagmta duas,»^ cidetur CbriÃus. cùmigitur PropbeU tam rè, tam aperté de morte cbrifii fint concionati* mirandumeÃ.quod bi, quipoÃea ueritatemmff tisCbrifllnegaueruntt ffierauertnt fibi alqufgt;'*
Efflefia populi Dei locum futurum. Deiiiiif tefiifitfitffif
SïMBOLl APOST. »rt hiaÃcttntur EtungeliÃtuno ore*^uoiiCbrifii(t ittrepiÃutcr mortuus,Ãt, ciim mcruceutdido flitmortl^iritumfuum tradidiffet, Idem teÃifi cantur » interpretePetrojApoÃoU omnes,m dte fentecoÃes , lefumNaZirenum^m^utt PetruSt ctmtucepiffetis permaniu iniijuorum, cruciû ^Km iiuereiniÃif tyc. Qglt;lt;re nuÃum dubiumre bti^uitur, qiMt lefuf CbriÃut uerèpafltu Ãt tr tnortuiK, HoedeMenüfe mortis CisriÃi idcirc» f*Ã*loUiciterecit/ttur neÃueritittemeimamit* ***»lt;^,etitifnutiliMeeiusiimittimtts. Namfi Cb« Ãlt;*( »Olt effet uerè mortuus, morï non effet uerè ^fuiSn^o-oppreffa, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuî,rt£lt;
Videtmus ergo nunc utilitatem mortis Cbrb mitioyCbriÃusexpûuit,mortefm,peccitit '*^Ãgt;âlt;tâAnimammeim,(ittquit) pono pro ouibus *»fif»^tPMluf:CbriÃus, 'mquitt mortauseflpro *â^â¢âââââ^5 peccaiii noÃrii fecundum Scripture. Ef Rowrf», f*E.econcitiati ft(musDeo per mortem filij eius. ftoc beneficium mortis ChriÃt^etfi pauciÃimis cS gt;nemoratur,tamenlatiÃime pateti Expiatisenim peccitis noilrie^^ reconciliatis nobis cum Deo^ quidreliquum eÃ, mÃut reputemurcorä Deof« fiitidoplemur mfilios Dei, er feruemur i» cm^ nibm malis ç* Deinde CbriÃus morte fua ulcit mortem j utnos credentes 'mipfumiferuemKr itt
/76f .EX PLICA Tie ntorte,Vnde P^KÃizide Viihrinntortis per Ct»^ fiuin parta^cx Efaiitgt;et ofeteÃc condonaturâTu'' Ãet[ermo,ijuil£riptuie[it Abforpta efimersilt;^
i.CorfiJ. ui£hrMm.Vbituws,mQrs,ticuleiü?ubi xiÃorio^ Et î; Timotb' i. le/ui Chri/iM abolenlt;^ quidem mortemyUitim Mtem 'm lucem preduxih ac immortalitatemper Euangelion^ Etad-Hebf' i^Particeps Ãilta eà eorundem , ut per
Mo« ^uomo a^gigfgi: gKffj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mortii hubeèat imperiumfi^
dopt (ibolita efl,Diaboluitt,C^ liberos reddereteos, qukufi^ metu mortis per omnemuitam obnoxifennt^^ uituti' Citterùm, ChriÃas aboleuit mortem | Mortejtto/Jjttf tto moriamur corporaliter, (ed^â !
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corporalis mors pt 'mteritus eius» i^ui crédit^ i
ChriÃi(m,Hicenimconferuatur'mmorte,adlt;id^
Rowaiî isiiitnt Siue uiuamus, induit Paulies,pue â⢠riamur^ Dom'mifumtts. inhocenim chriflut mortuuseR,amp; refurrexi(tamp; reuixit, ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
is,ac uiuenlibas dominetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
PoÃremb, ob/eruagt;tdumeÃ,^ubdÃcuti^âgt;i'^ ChriÃefficaxeÃaduiuiÃcandos nos, ne mitiori^^^ pereamiUfita etiamefficaxeÃ.à eamuera Ãdelt;^[ ple£hmur,ad mortificandos nos, ne m peccatis Uamui,feditt iuÃciaambulemus.üam gubd Cbrt Pus mortuus e[t pro peccatis noflris,m hoc mot* tuM cP,non folu,ut peccata noflra coram Deo af pientait
ÃYMBOLI APoST. »7T pifftfurjUerumetittnit utnofpeccatii moriiimur, tt iu/tià t uiuamuttf^i mortui fumtit,mlt;iuit Pau RoWâff» lui,peccattgt;, quomoJo aJhuc uiutmitt in eodein^ Naw 5[ttè(ic/Morf«w Cbri^ut exciiiitUfà morfuift ftonampliuitnôriturtittcrt itli non ampliui domi fKdur, isittmquûd mortuut Ãdt piccato mortuu« fiiitfemel,^uoditutemuiuibuiuit Dfô. ita cr uot txiÃimate uot ipfot mortuos guidé effe peccatOt uiucntes étutem Deoper Cbrifîutn lefumDomia uumnofiruetc. QuireicùmrecitamUiin Symbo lo hune artieuîS: M O B T V V S,côgitemut mor temebrifii non folùm côferuare nos in morte act tternam uitamtfed etiam mortificare pcccata no ftra^m prg[enti uita,utiitfliciie obediamus.
à T S E P V L T V S.
Vliiefttr cz bot fuperuataneum, in Symbo lo commemorare,quippe^ quod folëne fit mortuos jcpelire, nec uideatur opui effe^ Ut eX eofîtt^^i^rem Keligtonis articulum facias mus i SedutcuncjiprophanihomineSde bacre fentiant ,certè hlt;ec commemoratio de fepultura Chriflitbabet nteeffariax ciufas.Sciamut igùur aii fîoria. tiobi/kriamfepulturct Chrifb'NamEuangelifta reeenfent eam,unà cum circunflintqs [uis diliget^
m
»7«
EXPLIC ATIO
tiÃime. Poflq enim Chriduf w Cruce «erc iiiÃf tum erat, petijt lofepb Senator diues à Piloto,uf iiceret ipà corpus lefu fepelire. lofepho adiunxi^ fe l^icodemtts,aUata mixtura myrrhit et aloes, liProf lirmè centum, Hi coüocant corpus lefu umâum linteis^cum aromatibus in nouo monuinf to,quod erat 'm petra excifum, ty 'm quonondli quifquampoÃtusliterat.äduoluunt etiam ingenf /axumadoftiummonumenti. Etpofiremo ntuquot;^ turfepulcrumobfignatofaxo, er ddlutwis cv^ dibus, H«c recitantur ab Euangelifiis diligentef er magnacura.Ciuiefoigiturte,qu(e efitantitcif rtety foUicitucbniscaufa^ CerteÃ)iritusfandliif non deleSkitur multiloquio, ubi non fùerit opof-Cü igitur m deferibenda SepulturaCbrifii fit itin^ tiloquus,dubiumnon eft,quinresferia agntur,
Primum ergo, ficut recitatione PaÃionis tSf mortis Cbrifii, ita lt;y recitatione Sepulturte eiisf ⢠commendatur ty confirmatur nobis Veritas nto'^ tis eius.ojkndimusenim antea,qubdSatan obÃii raturus fi-u£lummortis Cbrifii,excitauerit quof dam,qui dicerent eum nec uerè paffum,nectierf mortuum,fed alib translatum effeâDefiribitur er go fepultura eius tamdiligêter, utcertocognofiO mus eum uerè mortuum,adeo^ mortem uerè per ipfumdeuHtameffe,
Deindt
SYMBOLT APOST. if?
Dewif, titm accurata Sepultur a Chrifli plurb mUni confirt aiteftiÃcandain ueritatem Refurre ibonisCbrijH à mortuit Poftquà iit ettim corput Qhrijb mortuum coÃocalum eà in now monu» S P I . nte/fto,in quo nuUmunquiat anlea condttut Ãte:^ fat,^ Sepulchrum muiutum fitit faxo,figiüo,t:yâ tu,!iodHuf,e{ (anten monumentum.Ãtfi) terric mo cuÃodibus, admirabiliterpatuerit, inuetitum Ãt uacuum, poÃtis tantum Imteami eÃ^qu'od non aliufgt; quà m is fe» . , fâffChrifl(tS)Cuius corpus linteis obuini^m tw boc *'â°^iintentum poÃtum erabà mortuis refurrexe fit^QÃmigitutrecitamuiatSymbolo, cbriflunt Ãpultunt effe^admonemur ad conÃderandaa cira ^âânflintias fepulturie eius, ut amp;nbsp;Rtfurre^o eia
cerrfof nobis reddatur,
cùm itafe habeant.uideomusnunc,quant ffntQbriÃus'tufepulcroconÃcerihEtÃenimcor , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
pftsfiusuideturinfepulcroiacereimmotttmiipfe^ tarnen non Ãit in eo mefficax^zy ocioÃts. Vifus ^uidemÃit,ciittt in [epulcrum conderetur , pet^ conÃcertt, ^^lJ^iSed tune maxime ommum fepulcrumcon fecrauit,ne homines f« fo penrrnf. Nam fibumd nos fenfus cenjuias, res ipÃa oÃenditiquod bomb nes in fepulcris corrumpantur,pittrefiât^ey in ci iwrfWjtmo in mbilumrtdigantur. Sed p^Ãquant
R *
tSo EXPLICATIO
Cbriftuf coditm ed i» fepulcbru,caro eiiu re^ilt;â^ uit,ut Pfalmut ait,in Spetetnoneflpermiffunii^'l uideretcorruptionem, ideo^ fanfbficauit era, ut nef alios hommes pofimt amplius detintf retc^ in totumcorrumpere. Etfi enim alif hotn^* «et non refurgut tertio à fepultura die,ficttl Cbf^ ftut refurrexit,tamen neceffe babent, uel tandC^ refurgeretCt è fepulcbris fuis uiuentesprodiregt;gt;â^ maxime in cinerê refoluti, aut etiam difiipati loan.S» rintiVeniet bora,induit Cbrtfius^ inquaomn(^gt; qui in monumentis funf,audient uocemfilij bo^ nis.cr proaii({nt,q bonaÃcerunt,in refurre^
(onfecmtiOé Cbrifö admoneamur de confecrationeSepulf^ rum,^ non fint dinpliui Ãuet, m ^uibm exuiâ^ hominum omtino pereant,ac euanefcant^Sedfi^^. cifite^m ^uibui hominetitd refiurrelhonê cerlr mè Ãturimreponitntur,crcon/eruentur, Dehtde»noneflfentiendum,^ lefut foluifitin (epulcrumfuum condttiti ,Etfi eninf' ^Hod ad exterttM etui perfonant att'met, non (à cum ipftf, alteriidcuiu^iitm bomwK corpai!^^ pultun, tarnen (^uenadmodum fecum fufiidit gt;** crucem nbsp;mortem omnef credentes in ipfum.
peccata èoruta 'm çruce delerentur,amp;- morte tn piarentn^'
SYMBOL! APOST. lei plityenturtitafuftulit etiam eo$ fccum 'm fepulcru (tMntUt pecctUa eorum fepelirentur, cz ipfi dân^ peMtontm. uiuerent tConfepullbmijuit Piulia, ftmul cS tHoper baptifmum,m ^uo ftmul etium cH fefitrfexiÃis per fide »perationis Dei,^ui ex '^^'^KùiUumimortuis.EtttlusïSepultifumutuni Rom-«, turn iHo pfy hitptif mum 'm mortem,utquemadmo
âXciiatut efi Chrifitu ex mortuis per gloria
, itaernot 'mnouitate uitlt;e ambulemut, ^^f,i{,çittipofl^uà mbitptiflt;ituf efi, cr baptil» ^^ 'nfepttlturum Cbrifii 'mfitut,ob{elt;iuitur defi^ peccithtton (did loco babendut efi,quà m yiolator Sepulcbri Cbrifti, cr ficubqtMntum ^^PfoeHtfepulluramChrifliuitnam sr irritam, ^odcum fit sr crudelitatis er impietaiisgét ^â¢Ãtmmofiudio cauendumefi t ne poft accepta ^^'^^ficiorum cbrifti cognitionemj'm peccatif am ^xifniut.
DESCEÃ^D^T AP INFEROS.
PEtrw 'm priori epiftola t capite tertio de Cbrifto ita ftribit'MortificatiK i^uide car* ne,fed uiuiftcatm /fiiritu, i« ^uo etiant a* l^iritibut,qui erant incarcéré, pnedica ^,lt;iui mobedientes fùerant quondam Ex LocttSt.Pef, bocPetri loco fentiunttionnulli,quod CbriHiHt î.explicaturi
»«gt; EXPLICATIO foüquintmortuuieà (m cruce^defcenderii^^t! tu lwlt;tdlimbumgt;lt;juemùlt;i ttocitnt,Ptttrùr(biifââ' Crprtdicnuerit ei$ Euangelion fuum, ut è brif libcriirei}tur.lli»c Cf piâkres [oient Ij licetitiadepingere limbum Patriitrcbitruw ÿueitt accedit Cbriflus Triumphator cum uexiââ^gt; ac primo educit Adamum ana barba uenerlt;t^^ 1cm,de'mde[equunturalifPatriarcbte. Sed funttam craffacf carnaliaf^eikicula in Ãiirit'^ Uaâccelefbmundo. Etcùm CbriÃtttiacuerit(âââ^ pore fuo in fepulcro u[(^ ad tertium dtem, mfâr fium eÃ^qubd 'mterea non deÃenderit corporlt;tl'^ ter adinÃros eo modo^ quocorporalibut oc^â propom,aut bumano captu cogjitari folet. ttten,quo(tproponit nobis SymbolumdeDeÃ^'^ fu Cbrifh attinÃros^baud^ua^uam uanum eÃt dicandum eÃiideo^ danda nobis eà opera,ui articulum reilè mteRigamut.
Teftintonid dedefceitfit Cbrï/h ti i m/iro!é
Sedpriuf^uà mueram buituarticuli fenttgt;f^'* explicemus,obferuanda[itnt tefiimonia fcrip^f'^* de bocarticulo.tieceÃe enim eÃ^ut capita nis nafirie Ãnt ceriiÃimis cf apertiÃimi! fcripturlt;e tcÃimonijs conÃrmata cf Ãabilitlt;tâ â
Pfalm,if dicitCbriÃus ; No» derelin^ittt mam meSin mUrno. s/ianiftÃumigitureÃfi'^^^ Cbrifliu deÃederit anima fua in inÃrnuttb N*'
SyMBOLI APOST. i8t huftc Pfilmum de Cbriflo mtcUigendum effe,pfr I^KttumeÃex AHif ApoÃohcis cap.i.c^ it.
(Nam or hunc Pfatmum de Chriflo m teUigendum effe,htiud obfcure pÿiificat Paulin ad P.om,cap.t!.)dicitCbnftui: Doloyes infernicir cundederul me.Qtfomodo autem circundedijjent fuminifi iti 'mfernum defcendiffeti
Aâ.irdidt Petrus; Propbeta prtfciuf, loot tusefide refurre^bone Cbriftii lt;lubdnon dereli
(it in inferno anima eius crc.
Ppbe.4.llluda(cendit,sjuid eflt nid quod etiS ^efcenderat prius 'm âmfimat partes terr£.
Cum igitur certiÃimumÃt, cbriilut defceit ^tfit admferos,uideamus nunc quomodo bic de Ãenfusfit 'mtelligedui,etqdCbrtdusdefcenfufuo Cbriflidtt ^lt;l 'mferos effècerit. Sciamus ergo duplice efjede plex defcen denfumCbriÃi ad mferos,PrimmeÃ,^ cîiadbuc [m ad âmfe _ ^'^i^oralem t« terris uitam ageret^ fujcepit dolo ros, »'« mferni.Hoc out prlt;ecipuè Ãdü eÃ^cum 'm cru te clamaret,Deui Deus,Deus meus,ut quid me de feliquiÃi.iiic clamorÃgntficat CbriÃü doloribus mferni obrutum » er flammis mferni accenfum fù iffe.Nam cum CbriÃusfufcepiÃetpeccatabumani generis expiâda,uidit 'mfegrauitatè ine Dei, Ãc â¢leriuatam.utnS pateretei uüa è prlt;efenti morte â¢uafio.vidit [e à Deo in extremis uittfuit pericit
18 EXP Lie ATI O
lis itd deCertum, ut nbsp;nbsp;nbsp;Ãt filiui Dei,wit
poÃit à Deo tile ttU^uod Uberationis genui trlt;tre,^ult;tli ueteres Vatricffdiiie ftepe « adiutiCF liberatiÃerunt,Vttdetÿ- 'mi quiturUit te/}gt;eri(uerunt prffr« wflrii^erdUlt;^* runtiamp;' Uberafa eos. amp;.d te clamaueruitt, er ! ui ÃSh funt'.'m te j^ertiueruntrer wit fuut eonfr* ! fi. Ego iutem fum uermis, er wn bomo,ofgt;pi^* brium hominum gy'lt;gt;bieâioplebis.lloçcerte ad 'm/èrof defcendtlfei^'flammis mfirm arde^^' Sic defieitderunt guSdam ad mfir0f,etiam i4i H uiéa,lobfDai{idtEzscbi(K,loitd( amp;â multi longe alia eft ratio defeenfusChriftiad 'mfiro^â ^uà m aliorumSan^rum. Ui enim defeender^^quot;^ ad mÃros fuis ipforum peccatis oppreÃi, quib'^ etiä perijffcnt,}uà alieno auxilio conferuati Ãr I fent. Chrifius autem defeendit ad 'mfiros alie»^ tantum peçcatis oneratus,cùm ipfe peccatum nof ficijjct,nec muentus ejfet dolus in orp eius.ideo^^ tantumabÃiihut perierit,utpotiusboefuo del^^ fit efÃcerit,nehh^ui Credunt 'm ipfum,'m talibif^ doloribus inÃrm périrent tfid ad cxleÃia gaudâ* conferuaretitur.Et hic eà primus defcettfusCbrt pi ad mfiros.
Secundus eÃ,tum,poÃi}uam mortuus fùitgt; de* poÃtuseà decruce^tm terrtttti itafepultus,tttfgt;^ deretuif
SYMBOL! APOST. iff
dereturprorftumierâ^(Jegt;lJonbabuit dmpliui«i fttnt corporalem- Non erat idla Ãies reuiuifcentite eiutiSedreponiturin fepulcrunttZT relmquitur abhominibuifqud/i occubuiffet perpetuointeriit tUfttoc intern eft defcendere ad inftros, uidelicetf uideri (jforfuf ty ointuno iuterire,QMd Germa Defcendere । wcè dicimui^Zit grundt gebn.Qjiare,ci( etCbri mfirot, ftatgt;pofl^[e()eliebatur,uifta fttitprorftts tnterijf fVcUèdicitur tunc ad inftros deftendiffe. No« f»WI fentiendu efl.g, Chriftui paffw fit poft nor f^nfttatnaliquem m mftmo dolorem, dicit enim igt;d Latronem;Hodiemecumerts in Paradifo»Sed
^tfus fiierit m oiulis hominum omni (alute de
ftitutus J 4 Deo ipfo malediâuf ©⢠lt;j6je(!ïi(tó ^d ergo dicemutiNum ([tMÃis u^ui fuit 'm oat bs bommum,talis etiam fitit 'm oculis Oejçâ Nihil ffftè minui'Defcendit qitidem coram hom'mibus adittfiros ,fed coram Deo 'mcepit tunc non ipfe tantum in eatlum afeendere, uerumetiam amnes credenies in ipfumtftcum t« caelum perducere,
^°âfnimfibi uult,^uod OfetUcap.ij,dicit'.Efi ro mort tua,o mors,morfus tuuterojnftrne.Si^ Ke, ut Paulut legit î Vbi tuut,morSyaculeus ? Vbi tua,lttftrneMâoria {Pofti^uà m ewm Cbriflut de feendit ad mftrnum,extorfit tanta potentia è maa nibut mftrniuilt;ftoriameiut,quabaéknus'm bua
lts EXPLICATIO
MttitumgenKfgraJJahiitur , ut nutta moJo pof* fjtampliiM eos qui inChrifbim credutit s deti* »ere , fed necefji habeat eot libérât dimittem ty adueram ac ^eternam ccelcüis regni [ulutetn tranfmittere,
dhriflut quo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,quod dicitur Chrifius Pilt;*
«jorfo Patri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'mfirtto eduxiffct non quid corporit
arcbof ex 'm defcenfu abierit ad PatriarthMgt;cr eduxerite* ferno edtt exinj^rno corporali manu,fed quod fuo interi xerib *'* liberauerit omnes Patriarchat er piot,m ip* fum credètes,ab 'mteritu,tyimpetraueriteisfe«i piternâmceelisfoelicitatem, SicutenimCbrifli^^ morte fua deÃruxit mortemÃta amp;nbsp;mÃrno feu iâ teritu fuo deÃruxit 'mÃrnum feu 1 nteritii,ut qult;^ quot 'm ipfum credunbnon 'mtereantjed babeaut teternam uitam. Nam Petrut dicit CbriÃutn 0â uiÃcatumf^iritu,in quo abierit,lt;y fiÃiritibus.qÃ* erant 'm carcere prsdicauerit, no concionatur foco de defcenfu ChriÃi ad 'mÃrott fed conciou^ turèfexto cap,Genefeos,ubi dicituriNonpefUi^ nebitÃiiritutmeui 'm homme »heternum, quiu^'^ ro eüiEtconfert diuulgationem priedicationif pÅiùtentia, qu£ diuulgatio Ãfia Ãtittemporibnf Noê,cum ea diuulgalione,quie Ãäü eà 'm orbe tef rarum » temporibia Cbrifli filij Dei, poà refurrt (tionemeim imortuif. sicutenimfiliut Defubi^
SYMBOLI APOST- «Sy
quondiin temporibttt tioê,^iritu^ boe e/i,^i i'itUalifuapriedicittïone depanitentia, cr uoeaue irat adpoenitentiiitt /^iritut qui erant 'm canere, boe e^,hommes impios,qui erant concluà carce impietatif,et propter impietatê obnoxif morti mÃrno^Vtitur,n,Petrui eadem pbraà qua er cap.at.q er ipfe uocatimpios,concluÃone umé}os,er Ãdentes in domo carceris 'm tenebris.
^uod Petrus loquatur de ea pcenitentiie priedi fittione.quie reuelata fuit tèporibits Noe,©⢠pro» lmp'fjs,ut reÃpifcerit,etÃtturum /uppliciu efÃigerent ,per^icue exponit/ùmaddit: Qäi wotfdffwfe» gerant quondamtcùm expeila batur Dei lenitae 'm diebui Noe, o* cum appara» ^â^fvr area amp;-c.Sicut ergo filius Dei abierat /Ãiri prtdicatiottis fuit ad impios,ut conuerterentur ^f^uaretttur,ita er ttune uiuificatus eà Ãiiritu, Oâ i/nÃUuit miffb Ã/iritufan^b pr^edieationem Eu fui/tfi toto orbe terrarum » ut quemadmoa dum tunc bi,qui credebant Ãgt;irituifati^h,feruabä tur idiluuio perarcam, ita ty nunequi credunt ^uangeliopir^iritum fanihan reuelato feruett turauèluraira per baptifmutHiec efiuera fente tia Petri,m qua età mbH diciturde defeenfuCbri fh ad 'mfiros,extà t tamè alia teflimonia fatrie [cri ptur^,^ut [upri e»«m£M«imi0,36«««pertèfo»
«58 EXPLICATÃO probalur^ Cbripum uerè ad infiros deÃendilfft amp;â defcenfii {uo ad infiros ^fcenfum nobis me«» hm impetrajjif
Qÿfd ergo dùemusi^Hum Cbriüus defienfK ftto infirnum ita deRruxit^ut non folùm pij,fid f* tnfirnît Cbri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impornitentes eo teneri queat!'
Hits Momoa Nihil(ertèmntusâ NamquemadmodumCbriftK^ do (Ufiruxé quidempeccita, has antexpialionettoif omnes frttuntur,fed W foU.qui credunt in Cbri* fliim,cy funl membra Chrifft per fidemtita deÃ^'t xit edam infirnum, Qgo beneficia omnes quifi homines fiui poffenbfiuellent,Sedquia plurint^ tibet ebrifium contënere * ac ne requirere quidl' foil bi euadunt infirnum, qui ebrifium uera fi^ ampleibintur.Petrustitt pofieriori Epifiola e^ tefecundo ita firibitiDeut ongelis, quipeccaue^ rant, non pepercit,fed catenis noâis in Tartarunf prtecipitatos,tradidit feruatos in iudicium,Sic 0, omnes impifac imp«nitentes, qui nonuolunt^ Dei patrie Dommi noflri lefu Cbrifli, fed uoh*'^* tad Diaboli ©⢠Angelorum eius obfequuntur^p^^^ eipitantur 'm Tartarum, ty feruantur uinfli estt itisnoäisad luditiumieiern« damnadonis enim ref urgent amp;nbsp;ipp à mortuis, tarnen nS refif gent ad accipiendum c«lelkregnum,fed refurg.^ adfuflerendii (empiternu gehènlt;e ignis fupp^^^â^â
SYMBOL! APOST. «8$
Efa^cstVermtf eorum non morietuf,amp; ignis iorum non extmgudur,
Vernet bora j 'm^juaomnes qui m ma tiumentis funt^audiéntuod filif hominis, cr pro dibunbqtti bona fee erun t,'m refurreilionem uit^z Qâiuerà malaegerunt^ tarefurreâtonem cott demnationis,
Mlt;ittb,tf.i)ifcedite 4 mematedi^tiin ignent sternum,qui paratuf eft diabolo er angelii eiuf,
^*Thejfa. gt;nbsp;iKeuelabitur Domiwi« lelua de c« ^o»ium angelii potenti£ fut, cum twCf»dio fiant mfligit ultionem bis, qui non nouerut De ftnt,er qui non obediunt Euangelio Domini no Ãfi Sefu ebrifti, quipeenam luunt t IN T E R i ABTERN VMj 4 fteieDommi,amp; i ÿ°^iafortitudinisiüilt;t^ CrCâ
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur Cbriftus filim D« mfirnü defeenfit
]uo ita deftruxerit,ut tarne impii,qui in impietate \f^^*ââitn(ur,noncapiant fruäumbuius benefi fâjddcy «5 iHiberalilate quadant CbriÃitaut benefi ^âf ^^beciUitate, fed uitio fut ipforum impieta ^i^ftramuf omnent operant noftrant i« boc I^Mm,ut ^uangeîionDonûttinoftri lefu ehrt /quot;â'â^^^cognofcatnuttCrCbrifiumuera fide cont P ^^mur,quo una cumChrifio, er- in Chriftofiä ^â*^ ifgt;ftrnieuadamuf, er m caelum afeendamuf»
»9® EXPLICÃTIO
TERTIA DIE RESVRRBXIT
A MORTVIS.
QV O D foelix Ãuflum^ fît » EmerfîntUi è PaÃione,Cruce,MortefSe()ulcrocrl'^ fîrno,qKte (attè triÃiÃima uidebantur.Ptf uentmuf autem «d id,quod :fi longé omnium iucK diÃimum, uidelicet^ iidRefwre^oftemDomiiii noftri ïeju ChrifHiqua eifîâum efl,ut iîllt;t,quie ui* debintur efje exlremu lnternecio,babueyint exi^ tumomnifÅlicitatKgenere cumulatum^ tubil ftobft maiori cune ej]e debet, quim utcef^ tiÃima arfirmiÃimtt de Refurreà tone Chri/btt fîimonid hiibeamiu,amp;-ueriimdeelt;t ftdem concis [gt;tAmta.NKmfî Cbriflut non refutrexiffiet i tnof tUK,quidiobiecro,profùiffetuel ipfîuel nobis t* horribitem crucis mortem fubire, ad inÃrof defcendertflnanis,mquit Paulut, effetfidesnogt; ftrMdhuc effemui 'm peccatis noftris,^ maximi mfferabiles omnium bom'mum effemwtUunc rf«* tem,quia Chriftut uerèi mortuis refurrexit,noit folié ipfe RefurreSbone fua 'aitrautt 'm rndeffittnt Dei pitrii fui, uerumetiam côtulit ad nos omtiem cÅlefitmfalutem.
Recitabimus igitur 'vnitio tefîimQnia,â¬X quibut eertb cognofcamm,quôd Chriftui luxta bunc Synt b»li nofîri nrticulum,uerè tertia die à mortuis re furrtxerii
SYMBOL! APOST. 19«
farrexerit.Deincle exponemuf, quantum quidem inprlt;efentilt;t fttk uidebitur, quam utilitatem cbr» flui KefurreSione fua EaleÃ^e (ute tttulerit^
pnmùm,noit ell(entiendum,quôd Cbriflut ex itnprouifo, nuUo feu trflimonio feu uatu'mia pr*cedente,ex morte m uitam emerferit,ac max fxoculKbommum euanuerit, crfefe 'm regnun P^ris fui,nulllt;t certa RefurrefltonK (ueÃgwficii tione pojtfereli^jproripueriti Sedmultà anlê pee Prophettu adnuncùtum pr^diâum fùih ^nod Chrifiut non [olum effet moriturut, uerum*
quod effet d mortuisrefurreéiurut.
^flt;d.decimoquittto, NondereRnques animam TeÃmonid
»I («/rr»o » nec fines ut (andui tuusuideat de refurrelH ^°â^euptionem. Notas mihi ficià uias uitue ere. one Cbrifif Hlt;ceft PropbettcacSciode Re/urrefbone Chri Ã'Ntm quod bic Pfalmus doceat Cbrifium à mor eefurreif^rum, tefiitur Petrus Aóiorum [e^ eundo,çf f^ihrum decimotertio.
r ^ âââ^'^'â^dorabunt in conffeâueius uniuer^ Domini eà regnuta
^^btabitur gentium. Htc Pfalmus cum
^e'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cr Morfem Cbriû
e/cribit bis uerficutis regnum maieÃätent *^'*fgt;^i^ficitt igitur (litre, g, CbriflusÃt a mor ^â*â^gt;'e[urreilurus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
«9» EXPLICATIÃ
Efit. fhPro eo quad laborauit aititrtii titti, tit cr faturabitur Cfc ⢠Hoe cer(è nihil aliuily'* quim à dixiffet Prophete, Pro eo qubd fufeipit dolorem mortK,excitttbitw iterum d te,cr confequetur fummam faelicitatem»
M.icb.i. Afcenditanteeotplt;ttidens iterjf^, perruptoriic perrutnpent ipà quo(^, Oquot; enturacegredienturperpoirtam * Rex eor»«* prieibit eis,zir DomhHK erii dux eorum.tiiec do duodoceti Alterum,qHbdCbrilii{iperrupi'^ rut fît per crucent Qfquot; mortem,ad coeleÃem uitt«b boeeÃ,P.eÃirre(luru(amortuisâ. Alterum,^rf^ furrebltöe fua efîviiuruifît,ut quotquot bt credunhperrumpant uni cumipfoperomfMè^ nera malorum,ad uera cr Perpetua bona.
Quid plural Vbicun^ Propbeté concioH^^'^ tur de itterno regno Cbrifi, ibi baud obfcurè à gmfîcant,Cbrifluin, quem moriturum uatici^ nantur,iterum à mortuis refurre^rum. do enim perpetuo regnaret, à mors eum ita lid* nerettUt non refurgereti^
Propbetie autem non folum docuerunt fîumà morterefurreéîurum, uerumetiam dettf mmauerunt Kefurre^onis tempus, uidelicet nonfîtmanfurus multis diebus 'm fepulcbrOffetl^ fit refurreiberui TertiaDie.Sicut Paulus ait »â¢C«â fmtb.fâ'
SYMBOL! APOST.
ttnb,(it.Re[urrexit tertia Jie fecundum Scriptit riUtEcqutgfunt ill^e fcriptur^eç'
Ofete s. Viuificjbit nos pojl dttoS dies, M die tertia fufcitabit nos » cr uiuemus in conl^eâu eia US .Hoc di^ium priecipuèconcionaturdeeû,^(tôd Cbriftia nfurreâurusCtt d morteTertiadie.Sett tentia enim eiits hxceft.Rcp^rre^o Cbrifti, quie fitt Tertia die,erit tiir noÃra uiuiÃcatio, rtfufeiit tatio cr redemption
loitiei.Erat lontu in uentrepifcis,tribus die* buSiCr tribus nolbbus. Et dixit Domitius piÃit tüfeuomuit lonammaridam, Namqu'odIonas ffic in parte adumbrauerit ChriÃum m tertiun» tantum diem ufi^ 'm morte manfurum cbridus ipfe expofuit apudfiiattb,capite duodecimo, Sù fut lonas fùit in uentre ceti crc,
pemic,tton Prophétie tantu,Sed amp;nbsp;ChriÃus^ priu/quà m raptus fitit ad Crucem Gf mortem, ma uiÃÃe pradicauit/e refurreâurû,idt^ tertia die,i Mortuis,DcÃruite,'Mquit,templum boc,cr Mi(rt busdiebuserigam illud,Etiterum'.Oportetfilium bom'mis multa pati,ty reprobari à Senioribus amp;⢠Pfmcipibus Sacerdotum, tSquot; Scribfs, er occidi, ^TERTia die refurgerf.ScdlwCfx W flores EuangeltÃnrum notiora funt, quà m ut plit *âfbus hoc loco comnemorari debeant.
ȍ4 EXPLICATIO
Poflremo, poftquim Cbriflmà mortuis relângt;' rexifftt i non fintim fubduxitfe oculis difcipui^* rum fuorum , fed elegitpbi iiuadra^titditsji^^ qiabus tejhlfiit eflpaUm multifclariÃimK V uidentiÃimis argument » fe tterèimortuisff* furrexiffe,
Initio, Angeli concionantur CbriÃum reluri^ xiffe Cf uinere. Excitât etiS fecum i mortuu tnK* tos fanihs,^ui ingreÃi urbem lîierufalenr,lt;ip^ 'partteruntMulfis, t2r tefHficAti fnnt de refnrtf* (honeeius.
Deâmde reuelat fe ipfe mulieribu(,quiie ipfuW* GalilteacomUittie Ãicrant.PoÃrauifus eft Cepb^gt; ut Paulin ait, de'mde duodecim iÃis'.pofteauif^, eft plufyuà m quingentis fratribus finwhdeindt Â«Æ fuseft iacobo,p'oft Apeftolisomnibus. Poftre«^^ uero omnium,uijus eft zgt;rmihi,mquitPaulus,it(* lut abortiuo.Et Petrus Ailorum to^ aittHuitcPf us fufcitauit tertio die.cr exhibuit eum, ut fiftus fieret , non totipopulo, fed tefiibusprif'^ adhoc delelt;liisà Deo,nimirum nobis, t^ui MEDIM7SczBIB I RiVSunà cum lllogt;Pâ^ fteai^uà mrefurrexit à mortuis. Et
Ad. if Deus fufcitauit eum à mortuis,^ui uifus ep per dies multos bis, qui fimul afeenderant cutn ÃGaliheadd liieruflt;ilem,qui funttefki
SYMBOLt APOST*
plrbtniQ-c. No» exi/hmcs autem eum per hofn Cf dief fic uifum effefUtcùm fefereuelaret^mox c von/^eilu fuorum etunuerit, Sedpropofuitfefe ti(ngeitditm,e^ 'mJUtuit cum ip/is iucundiÃimit cot
de regno DeitC^ ali^uoties uefcebittur ettà ⢠cifigt;teK,donecSpeéiiintibuiipftt in caelum afcett dit,amp; pofka l^iritum fanihim eis miÃt, ut loque . yenturuarijs Imguis, ZT lederentmagnii m nomi neeiusniiracuht.Qtitecerte omnia maniÃÃe cont fii^Mf,eum «erè 4 mortuis re[urrexiÃe,nec quic qiflt;tmeeftii{f,^ut Ãrmiusefje,quim qu'od deuia
»lorte acceperit cceleÃe fegnum, er dominetur ftdde)cor^fâ Dej p^/rw Ãui fuper omnem principa fi*fHttcpDteÃitem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Hutfï refurrefhonisCirifliVerititlentiVidéd
nunc eim vtilitatem.Hitc ««few latiÃime pa» Cbri/U ^^^â¢^fdnosconfèremufeainpauca, ChriÃuscnim ^^furrexit à mortuis, utfruereturquidèipfeece tffii uita apttd Patrem,^^ dcminaretur perpetuo: Non enimfic Kcfurrexit,qHcmadmodumfilius ui o«lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excitati Ãierunt iteric moriturii
Nam Chrifliff excitatus 4 mortuis,ut Paulus aiti non ampliui moritur, mors lUi non «mplius domi natur. Non tUt rcjurrexit, ut Solw frueretur cae kÃi Ãxlicitate,Ãed utfua refurredione côdrret irt Eft/e/îrt Qfftnegenus uerlt;e £terng falutis»
» »
»9« EXPLICATIO
Primum enim, peut paÃione amp;nbsp;morfefM piituit coram Deo Patre fuo peccata ttoftra,iti tt refurreihone fua impetrauit nobU luÃciatn , quotquot 'm eut» credimw reputemur propte^ ROW.4. tpfum,cordm Deo luà Cf SttnSb, Traditm pdh inquit Paului,propter peccata nofira, excfii^ PionttS, tu« efl propter luÃiÃciitionemnoPri, Pcflquà itt eiümChriÃiisrefurrexitdmortuts, confedit dexter^m Dei,er mlercedit pro nobis,uidelicetgt; ut Pater , expiatispeccalis nofirts, recipiatnot propter ipfum âmgratiamy imputet nobis iuflici* ippuSiSdoptetnos 'm plios fuos, er agnofcat ttef cobiredet ippus.Qtiisautemdubitaret^num Ui Pater intereeÃionem unigenith er tarn obed^ tis.er iatn recens à morte,quant exuoluntatef^ tri« fufceperat,redeuntispi^,exaudiret f Qiii^ tam clement,tam propidus Pater, filio tarn dile^^ do,tarn obfequèti negarepoffetiQÿare.CHmCbrî flus refùrreibone fua 'mtrauerit m regnum tris fui,er 'mterpeüet pro nobis,dubium non qum impetret nobis,credentibusm ipfum,ut Ui reputet nos lufios, er adoptet 'm filios (uot propter ipfum.
Djemde efpeit refurreiboe fua,ut quotquot »gt;⢠ipfumcredunbnon pereant aterna morte,fedrt furgant 4 morte ad itternam uitam(yfo^fiâ^^ââ^^â tiefurgent
SYMBOL! APOSr.
etifon itnpij è monumentis fuis,fed ud â¢^^^fnutncondemnationem . f ijautem, qui fiiie fuucompleâuntur, refurgcnt m re
I'^'Jtibonent, utchriÃus ipfe loquitur lUitit, fy ^â*'^^gt;tt',Venitebenedi£h Patris mebpoÃidete Re
^'*od KtfurreSio Cbrifii, fit crno{lrlt;t uita ac re^s '^'''^f^OâSpiritus fanà us mfcriptundiligentif^ P'â^^f)cponit,ut cognofcamus^quo nobis mfum* O' grauiÃimis mortis ucm/rrni tentationi^ ^ffidendum fit.
iomnis undecimoiEgofum Kefurreflio cy Vi chrifii refur â Qsi credit ittmef ttiumfi mortuus fùerit,ui rtHio nofitit '^^^'^tomnisquiuiuitzs- credit in me,nonmorie eftrefurre ^gt;*gt;^'ti»tternum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hu,
, friore Corintb,decim0qumto:Chrifius furre c* mortuis,primitite eorum, qui dor mier ant,;
^^^^Po^quam enimper bominemors, etiamper nomine^ R,efurreffto mortuorum. QJiemadmoa quot;ffw ^mper Adam omnes moriunturÃta et per Cbrifluiit omnes wutficabuntur e^c.,
â,Tbejfii,.f,^ Si credimus,quôd le fus mortuus fil Cf R-efurrexit,Sic amp;â Deus eos,qui obdormie runt per lefum adducet cum iJlo Cfc,
^pbe. X. cùm eficmus mortui per deliHn, c5ui wficauitnos unà cumcbrijb, (pergratiam efiis
«p8 EXPLICATIO
feruiiti)pmulc^cumeo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîmulcUM
(O federe Ãcit utter caleÃts
Colo, ï» Vot cùm effetû mortui per delify 0* per prtepucium carnis ueÃneÃmul cum iUouiui ficauit (^c. Età enim, quamdiu m bac córpomli uitafumut^tubil mâmut apparet,propter ult;tria( lt;lt;* Ãii^oneiiCSquot; mortem,quièM fumutpbnoxij,q^ fimusuni cumChriÃo uiuiÃcuti,^imortuiff^ titati.certiÃimum tarnen eÃ^quod cum ÃStfiniV^ membra ehri/h per Ãdem,acceperimut etiam poÃideamui perfidem tut refurre{honis,ut nunc 'm Spe poÃidemitt,reipfafuo tempore 'm bis reueletur. Regenuit nos/mijuit Petritf,âm Sp^ uiuam,per boc,qubd refurrexit iefits morti{is,'m hlt;ereditatem immortalem,Gr mconl^ 9joait.j» m'mabilem crc.Etloanttes: Nunc Ãlif Dei funitt^â amp;nbsp;nondum apparuitj,quid Ãturi [umus.sdmm Philip.}, tem,quofuà filt;ipparueritgt; fimiles ei erimus,lt;llt;^ââ^ am uidebimuf eitÃcuti efl.Et Paulus'.'Nofltrtt^'* nicipatut in ccelis eÃ,ex quo Cf SeruatoreM peéktmui Domwum lefum ChriÃum, qui tran^à gurabit corpus noÃrum bumile, ut conÃrnte dat corpori fuo gloriofo^fecundumefficaciatitt qua potefi etiam fub'ijcere Ãbi omnia.
Ciaare exettemust commemoratione buiut aât ticuli (fe Refurreihene ChriÃijidem nofiram,lt;^
SYMBOL! APOST. ipj (onÃrutenuf itnimum no^rum in omnibut aduer fi{ doloribut mortis,ut dim cogitamta nos Rc /»rreÃiom Chri/H incorporittos effe^cognofcamits etiim nos non peritwos in mortCifed conferuari potentia^elurrelhonis Chrifii ad biereditatent cÅîeftis t^r perpetUie uihe.
Sciamiisautem, qu'od Ãdes de ReÃrrebbone Pidem derë Chrià non entendit tantum uires fuas in noutÃb furreâione tnurn huius feculi diem, ijuo i morte per CbriÃü [eijuitur no txcitabimurded etiäexercet,ÃtteraÃ(eritf uires uitas nititi fuatin priefenti uita,utcùm uerè credimus,nos bere iui Refurreilionis,t^ effe KefurreÃionis fi lios,excitemurperfigt;iritumfancîum,ut ducamus uitamRefurreâione dignam-Uam, quipofi acce ptam de Refurreilione cbrià dodrinam, pergit deÃderijs peccati obfetiui,cr fceleratus eÃ'e,crfi uerbis bunc articulum récitât, tarnen uerè ludia brio habet in latebris cordis fui Refurreütonem ChriÃ,fiilisfuisteÃficaturt[epotius Condemnationis, Refurreüionis Ãlium ejfe.si aut uerè credideris CbriÃu à mortuis refurrexifa fe, amp;nbsp;te reÃrredionis eiui participem effe,tene ri non debes,qum noaitate zy pietate uitiietuie de tiares te ab operibtu mordSi^ua: funt peccata,rea furrexiffe,et iam eâ uità in terris meditari er
i'fdÃs perpeMo in re[urreâione,cu Cl^ri
*00 EXPLICATIO
Coîo.h lb,Gquot; otmtibui pijsf 'm cceïo trtinlitiîurut.Si rexifiis,mi}uit Paulia,unicum chriÃg, Superna quierite, ubi ChriÃu^eà ad dextram DeifedenSt Superna curate,n5 terreÃria-Siquidem emorti*f eÃtSj^ruita arÃraabfconditaeà 'm CbriÃo,cuHt Dfo» Citiandocunq;Ãbrifiusma)tififlitui fiterib uitaueÃra, tune ziruo$ cum lÃomaniÃÃibiniiii^
Row.ff, nbsp;nbsp;gbria,M.ortiÃcateigitur mebraueÃraterrc^
Ãriaetc.Et iterum:Sepultilumui unicum iSoptf baptiÃnum i« morffquemadmodum exciti^ tui eà Cbriflia ex mortuif, pergloriam patrÃf â i.Cortft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nouitate uitne ambulemut,Ac rurfui''
Si unut pro omnibui mortuut fiât ergo omnd mortui Ã(erunt,crpro omnibwsmortuui eÃ, qui uiuunt^poÃbac nonfibiuiuant,fedeiqui ipÃ$ mortuut eÃtittKefurrexit tyc.
ASCENOIT IN
C OE V V M,
j. * Scenfui ebrià 'm caelum commendatUf ' ZjL nobifnontitumlolennirecitationeeilt;^ Symbolo,uerumetiam publico cyaniii (terlariodieÃflo,utcHm cognofeimus etiamboCi quod Propbetit de Afeenfu neÃie'm caelum uatt cmatifuntjm lefu filioiuirgmis Marieimpletunf eÃe.cert'o Ãiamu^ huncfalum lefum eJleuerunf tileÃiam,nec alium MeÃiam ac SeruatoremeÃlt; agnofcenduiU
SYMBOLI APOST. SOI
a^nofcettdum.Audiamuiigitur initio mryatione
rel ged^, ficut «m Msirci« capite decimofexto, Rifloritl afci Cf Lucdf cispite uigeÃmoquarto,(^ Aäbrum pri Ãöis ChriÃi, Modejcribunt^Poftqenimlefuf ChriÃliiireueldue â¢. ntfefedifcipuliffuK (ape ac muttum^per gmdrd gittttd dies d lAefurrcdione » er comprobaueret maniÃftis drgumentis, fe uerè lt;i
ttiortuis refurrexiffeteducit guidrageCnno die di fcipulos uni congregt(tos,cü dediffet eismandatit,
^xpeékwdo Ãiiritu funcio ttierololymiSif^ di
^i^êiindo Euangelio fuo Mi totum orbem terrien ^'^^eAdnigtn,in montent Oliueti,Cfilgt;i fubld* 'm ttkum manibui benedixit eis,dc jiitim uidett tihus ipÃs fubldtut eft m caeluni^et nubes fiigt;duxit eum at ocuUs eorum,Duo autem angelt, amidi albii uefiibui,prope aflibant ex impro
^ifogt;iubent eofad Hierofolymam reuerti,et docèt
fefui Chriüut, quem uidijjent mj altum Ãrri, *ioiiÃt perdituttfed im coelumalfumptws,^^ Ãc re Herfurusdd iudicandet uiuos Cf mortuos»quem^ adnodutn uidiffenteum'm caelumeuntem-
Rate eà narratio rei geflte de Afcèfu lefu C6r/ fiiintpelunt. Sciamus autem Prophetofquoq; de Afcenfu Chrifliuaticmatos effe, ut maruÃÃum Ãt ^o^fjfeikiculumnon fiiijfetenure wÃitutumjÃi »UMtiuordmatunt,
*0» EXPtrC ATI o
Pfatquädragefimofextoi Afcendit DeittmW Pro(gt;hetiM iilojQfDominutinuocetubie. HictnimPfalmiH condottatur de Cbrifio â gt; cr regno eius dilatando Corifi» ffftcf offffffj gentel. Qunre commémorât eutit Afcendere 'm cÅ!um » Gf agere caeleÃtm tritiin^ phum^ut fiat rex omnifterrie.
pÃalm Ã7. Afcendijb m altumiCepifU captiuiti tem.acceptfiïdona 'mbom'mibus . Nam bocdilt;^ tSumPfalmt 'mtelligendum effe de Afcenfu Cbfi fli 'm éxïum » perf^icuè interpretatur Pauluf Bpbe.cap.4.
Zacba, 14^ Sfdbunt pedet eiuf in die iUa fitpf montem oHuarumt qui efi contra Hierufalcm,â'^ Orientemgt;t^ fcindetur mons Oliuarum, ex ntt* dia parte fui ad Orientemamp;Occidentem, Hoe loco Propbeta pgnificat Cbriflian non folnquot;* afcenfurum 1« cxltim,fed etiam afcenfurum eb, monte Oliueti.Et cùm addit,M.ontem Oliuetifd^ dendum ex media parte fui ad Orienté er 0((i* dentem ere.tunc impletum e3, cùm ApofioU grefiifunt ex monte Oliuetiad Kterufalem,amp;'â^^ uulgaueruntinde, aecepto Ãgt;iritu fan{{o,Euaitgf lion ebriÃi in uniuer(umorbem,adOriêtemtO[ cidêternttAeridiemerSeptentrionem. SicutCbtt flutdicittEritis mibi tefies,nonfolum ttierofob^ tifif,uerumettam in uniuerfa ludtea Samar
SYMBOLI APOSr. toj
ttd extrema terrte. Hoe «erè{uit{c'mdi t»ontem Oliuet!, exauoChri/imincÅlumafcen dtrat,ad quatuor parks huiui muudi.
Qÿod cùm ita fe habet, uidendum nunc eritt quidÃbi uelit bic afcen/m Chrifli in foei«»«. No» autem fcntiendutn,quod Chriftut hoe afcenfu Ãamp;^ficaueritjfe he^nui non fuifje in caetejii re» amp;to patris fuLChriÃm tnim fytim Refurre^o* iairauit 'nt gloriam l?atris,Gr atetpit coele f^i'rgnum.Nec eftfentietidum, qubd ChriÃut Ãc âÃtuderit in ccelum,ut cemmoretur in hce exter utfibilicÅlo,^ habitetibilocaliter.Dicit ^»âmPaulus»Epbe,4.Afcfndit fuper ©HN E S C OE L O S, Kf impleret O M NI Ai uideJk ^^tjtam mÃra,quam fupera.
QäidergoChriÃits Ãbi hoc afeenfu uoluit? Ãgmficauit fe deinceps uf(^ ad ttouiÃi^ ^umhuiui (eculi diem non conuerfaturum eÃe AfeenÃu' tum hominibuf in hue terra uiÃbiliter ,Ãcut ante Cbrifiiquiti PuÃionem fuamconuerfatus efi cum eit triginta docfdt« tribus annis, poÃre{urreäionem,quadragm» ta dieb^^Voluit eitim ante paÃionem confuetudi nem uittinfer homines agere,utpriedicaretEui gelion fuit,et teflificaretur miraculis ueritatê EuS ètHj,atc^ perfieeret myÃeriumredemptionis no^ firg^ad quod peragendum aÃumpÃerat bumatfaat
»04 EX PLIà ATIO
Katuraitt. Poà refurreüioncm utro uotuit ftà ui num cr palpabilem difcipulif pdttÃcere, ut ut^t tAtein Refurreéliottif fuic certiÃimis argumentif comprolmretfNunc autem tÃcndit quadrageÃnt'^ die d Refurreaione^m c(clum,ut fignificetfe poà hitc,donec ttouiÃimus uenititdiet, non ejfe m bif terris uiÃbilem palpitbilem ^Uierendum. Vifi^ gutdem peÃen eil Stephana,^ Pitulc, non Mtellt forporali modo er conuerfationefledin caliStt^ M maiefiiUefua, guatenus guide fefe reuel(treult;gt; luit,er iUi capere potuerunt. Qÿaretpofiguinf CbriÃu«4^endit 'm c(plum,non eà nobis amplii^ uifibileeiuscolloguiumm bis terris expeihndu^ Sed audienda eà ApoÃolica de Cbriflo do£lr(ttlt;gt;^ w» gua er nobis aeguiefeendum eÃ, Ef re^è 'mtelif xit ueram Afeenfus Cbrifli rationem fenex lUe Ãâ remitit^cuîcùm fe diabolus 'm angelumlucistrià ÃrmatusoÃtntaret,acdiceret, EnreÃjice/Bg'^ (um ebriÃust conÃÃimclituÃtoculos, er re(^o'^ dit,Ego hkebriÃum uidere nolo,fed 'm alia uitââ' Ef guifÃiam, cum dtemones potticerentur Ã, demonÃraturos eiCbriÃum,abom'malus eos,ii^ xit,Anathema er uobis, er de guo dicitis,^^'â. autem credo ineo CbriÃo,dicentiâ,Si guis uobiiâ^^ xerit,ecce bic CbriÃus,ecce iÃic,nolite credere-
Deinde ChriÃus Ãgmficauà aÃenfu fuo w luiitt
SYMBOLl APOST. »oÿ ium^qubdz^fi acccpit dommationem caîi amp;ter rtiCr omniumqugin eis funt,tamèregttumeitK non fit mundanum^nec tueatur ne feruet Ãuos mun ditno more»fed habeat regnum (oelefk» amp;nbsp;feruet fuoi l})irituiditer, donee aduenerit nouifiimui lU eh^uoreuelibituruerafaluipiorum,quie et per Aâb.ÿ, petuoconflibit.Oportet eum/uiquit Petrui,ccelii uecipere ufe^ 'm temporn reflitutionis ommum^ Ãn^locutui efi Deut per os ommûfanélorum fuo rum i fcculo Propbetarum. Hoc dutem de Afcett à ebrifiim caelum eo diligentiusconfiderandunt eftt^uo admirabiliui uidetur, quôd cùm Cbrifiut filins Dei pofiideat regnum caeli cr terr^.pofiit («Wo» co»w«frf, non folum, utEccl.fiafuagru ^ifiimè in hoc feculoaffligatur»uerumetiamfuunt ipfins nomen ab imp'ijs uirulenttfiimè profcmdts ^nr^S3- entrema coniumelia afficiatur. Nlt;iW eonniueniia ty tolerant m cauf2m exponit Afcen i^^briftitn caelum» t uditi Stephanum, uirum op crudeliler obruunt-Herodes oc* ââditgladtoittcobum Apo/b)lum»Chrifîo dtlelbfii flt;euit enfe fuo 'm Peulum»eltâum or gano Chrifii,^if,f,if;i gf^ffantur immawfiimè ont w fnppliciorum genere 'm eumpopulum,propter ^nem ehrt flus filiut odè coelo defcenderat. Cur â^S°^bri/iuftgntam crudelitatem cr immaw«
EXPLICAflO
temtolerdt ? CurnonjktimumdicdteaM nibm Caufa huiw rei Qjjm afcendit lum, craccepit regnunt Spirituele i Epicuret fueuiterfecum rident Euengelion ChriÃi. lud^i cr Turclt;e inuehuntur m Chrtfiiitn mentjiÃii bli Ãgt;hemi/s. Extent (ÿ- inter ludicot uirulentiÃi* milibeUideteÃi Chriflo t CurergoCbriÃutdi J}lt;ec conuicie ey bleÃibemiM conniuet^Curnoit ftatint miltitignetn de coelo,qui blej^bemot uni fumfcriptiifuis deuoret ? Cauft buiut rei eÃi Qjiie cbriHut eÃenditin caelum, (2f edmmifirdt regnumlùumj^iritueliter, umdiceturuf^uidein fuô tempore omnem impietetem ey ble^bemi^ am,infere4autem expeSAns ,iuxtadiuitiet boni tetif fuiejmpiorum plt;enitetitiem.Qjiid igitur dh cemut tâ Num propter tolerentiemCbrifli,qad expeilat paenitentiem impiorum,pereundum fà pijs in hoc feculo,cr glorie nommiseituextin^ guende^Nibil ccrtèminus.Etfi enimcbriÃui Ã* nit[uoselfl!gi,!tygloriemnommis fui fordide* ri.temennunquèmdormitet ,qui culbdit ifreêb Aut enint libérât eliquoties fuo$ è periculo mein finis mireculist utgloriem nominis fui eliquo Md dotlluÃret, peut liberauit, miffb Angelo, Ap^ fiolos ècercere, Aih.s.ty Petrum Aih.^^.Aut fi non libérât eof ex(trnK mire(nlii :gt; temen mi
SYHBOLI ÃPOST. toy tigiit eitaffUlboneS t amp;nbsp;confer Mt eoi » etiam in meeliit morte , ut accipiant leternam falutem. tfam quemadmodum duxit fecum Ecclefiam fit am, id mortem zir fepulturam fuam, utfuprà Epamp;r.4lt; dicduimm, ita earn reduxit etiam fecuminui^ tarn y auexit ipfam fecum cn caelam , ut ba iedt 'm ipfo ty propter ipfumiuf cceleflis reg«. Conuiuificauit nos, (intuit Pautitf)uttà cum Chri flo y Ãmttl^ cum eo refufcitauit gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pmul cunt
to federe peil 'mter ccekfks.Qiiiire fieri non pa teà f ut Ãcclefia in aduerfis » afflilbonibus fit is pereat ,etiamfi uideatur 'm oculis buiits mutt di penitus oppreffa ZSquot; deleta. Poftremo hic ar ticuluf de Afeenfu CbriÃi i« coff«m , non tait» efi confolatiotä,utaduerfa quag} fortiler fi ramm, quH cum Cbriflo afeendimut in cas lum,O- habeamus mi eo ius coeleflis regni, fed etia am efi admonitioni gt;nbsp;ut ctim nofkr municipatui nuncfit 'maelo, excitemur ad deferendam terre Urem uitam^çrad feShmdamuitamcalefitm^Ter reÃris uita eÃ^qu^ ferait peccato, er obfequitur defider'tjs peccati. CÅleftituita efl,que ferait tn Ãeityi^ obfequitur «ocuHom Ãe«. Ckm igitur afeenfu CbriÃfiidifimus ciuescÅli,debemus ett» umuitam caeleÃam ciuium[eanri,ut Gr bonis eo rttmperpetuofiuatnttr^
Ao8 EXPLfCAriO
SEDET AD DEXTERA5Ã
DE( PATRfS OMN(»
POTBNTIS.
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^IC ejl obferaabilis artici:lus,qni,cùitttit
1âI powijt fummdin (y cceltÃsm ituie/latenf -L -^Domini noÃri lefuChrifl,lt;tf]vrtnobif vti gnlt;tm inont»ibuiäiduer(ts,adeo^ w ipÃs mortis doloribut confolttUonsm.Q^iire multd diHgetttii adhibcndi eft.Meumrcilé wteUigamiKi ZSquot; ueri atq; conÃMetn ci fidcnt adbibedmut.
CiriÃunt fe nbsp;nbsp;nbsp;Ac inttio percui-rtimin ^uediitt teÃimotün fd*
dere ad dexâ cricfcripturiÃi^uibiis bic articulianobM tradituff terâPatris. comprobatur.
Pfal,z'DoiKinttf dixit ad meÃtiut meia eS tUt ego bodie genui te.PoÃula à metCr dabo libigeif tes h.ereditatem tuam i^C-Cunt Deus Pater agno» fcitchriÃuntfiliiimfuum,(iuem ab teterno, è fub» ftAntia jua genuerit, baud obfcurè Ãgmficat euiH federe addexteramfuam^Greiufdem cum ipÃf naiellutis ejfct
Pfal.to^. Dixit Dominui Domiwo Weo^Sede dextrismeis,
Kattb. 18 ⢠Data eÃmibi omnis poteÃas 'm ect^ lo ty mterra.ttabere autem poteÃdtem otnneid in ccelo ey in terra, eà ad dextram Dei federe,ut poÃeaexplicabitur.
V
SYMBOL! APOST.
Mar,ie,Confeditad dextramDeb . Ephetz,Exerçaitefficaciamm Chriflo, cumfft [citaret earn i mortais, offedere ficit addextri (oiitn Ml cxlelhbui fnpra omnem pr'wcipcUun «sr â pote/kueni czc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Pbilip-i Dedit ei nomen fitper omneftomettf lit m nomine eiutfltlkintcrc.
iiPet.t-PerR.e(urre{bonemtefuChrjfii» guf fà addexteram Dei proÃäat (« ccelumtlubteäis fibi(ingelff,poteÃ!Uibiuc!rMrtutibutt
Aa^r-Video Cûelot apertos, er lefam (kntem
â¢tdexlrts Dei
ticbrie^Xonfedil mi dcx/er« Miieftatis in ex» telÃsiPt tgpitc decimo : Perpetua fedet uddexte rtun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ft »
Stdhiecte/limoniittnpriefentilt;ifufficiit,Ult;int, ewniii cnMMiffare lottgum effet, Videamui aatetn nunc^qiiomodohie articulaiinttUigendus fit, ut p etufuina'uf ccgnofcamui.Nonetum fentiendum . *âquot;* eÃ,qaod ebriÃuifiUiu Dei tutic primum cotrfede fit tid dextram Patrii fui,cam afeendit 'm» cÅittm.
ad diumitate eiui alfwiet. cSfedit fint per abieterno ad dextram p^trA , fit eiufdent turn ipfo maiefiatK.Qvod autem atti net ad bum^nifatem eiUf,confidtt ^«idera ip fa rei . «lt;eriflt;ie»rtlt;i dextram DetPatris t gwmprini«}»
0
»IO EX PLIC ATIO
Verbum caro Ãüum efl. Vtia enim eà per fouit Deut crbomo'.reuelatione autemcrglorificatio nefton antedicitumddextritm Patris côfedîffe, quim rifurrexità mortuis et afcendit iUcalunt» Tuncemm,miffoJ^irilu funfb.decbratum eû DeutÃierit ,^uemttdmodum Petrut loquiturfK fum,ijuem ludieicruciÃxeruntfCbriÃunicr Di? mmum » cr guà d exaltaueriteumfupraomneui
Ephe^it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uit,ticpoteÃntem^cruirM
tem,cr dommifionem, or omne nomen quod no mmaturnonfolum 'm boe fecuto, uerumetiam'ut (ùturo c^CâDeitide,non eà fentiendum,^^ m cÅlo Ãnt tam craffa lÃe(kicula,ut filiut fedeat m extef no tbroHo » ad exlernam Patris dex(eram,quêad modum 'm boc fecuto filiut aliquoties aÃidet Patri fuo,fed cùm dicitur.,CbriÃum federe ad dextratit Sfiere quid Dei Pafrû fuifmteîligendum ek, CbriÃut filiui Ãgmficet. nbsp;nbsp;Dei, bomo ÃtHut,regnet 'm cÅlo eadem ommpoti
tia ermaieÃite c«m Deo Patre fuo, Sedere eniut 'm hoc articulo»noneÃÃmpliciter federe,pro bo m'mum uulgariu more,fed eà Sedere more regio» boceÃ,Regnareo-lmperare, H'mcMetropotef Regum, folent diet Throni aut Sedes Regia. De^ Dextera xtera aut Dei,n5 eà corpor ile membrum»fed uif quidÃt. tut omnipotentia Dei.Vndi Pfal,n 7, diciturâ
Dextera DominiÃcit uirtutem,dextera Dow'tni exaltauil
SYHBOLr APOST. x tt txitltiiuit me,dextera Domini ficituirtütem, Htc «idfîrffxti'diH D« (fjct' omnipotentem uirtutem Q2lt;gt;'f fodffe eid dextram Dei, e/l regmre omnipotenti dint/na MditÃamp;te.Sic cr tÃud intel iigtniunteÃ,lt;iuod Stepbunut ait.lefumidextris t)eiÃnre,non qxod Stetcraffo modo, fed (^uod hibeatnni cdinPittrefuo regnumfbbtle,firmïit amp;nbsp;nun^uam meternum deijciendum.
Qliod ckm ita (e h!tbet,confiderandum eü,quê VtililM feÃl ttfnm nobiibic erticttiat,perÃdemacteptui,ex» onis chrifH ^ibett.Scumui igifur,quód ÃcutChriÃui accepit ed dexterattl fecum E.cileÃttmfuitm,itt crutem,'m mortem cff- fe pittrif., P^ltxram,$imiliter,itd R.el'ttrrefiionem,amp;' i« cce ltgt;tt»itititccepitetilt;imeem fecum ad dextram P4 fui,ut non folum ipfe confederit ad dextram PalrK.zyÃi^iiffjf omnipotens, uerumetiam Ãce rit cunt ipfó ipfo P.cdeÃum fuam omnipotê Epbe.tS tem. Sic emniPaulitt,adEpbeÃotfcribens,beutt tnijuit.conuiuificauit nos und cum Chriflo,Ãmu}^ cmro refufcitauit.crfimitlcumeo federe Ãcit tante funt erumne
EccleÃ^ m bocfetulo^ Htuideatur potius federe t«W m tenebris 'mÃrni, cum Chrifio itt maieÃite cüeleÃi,t!ime cum certificati Ãmut uerbo DomiH(,cr fciamtM per Ãde,^ ÃbriÃus fede«t ad iextriDdPatriffubft nosÃmm membra eiun ' es
îii EXPLIC AT 10
fieri non potejl,ut lt;erumnteno$
âoriam é nobis reportent, fed neceffe babeant nos titnfaluos dimittere quim lefum Cbrifiutit Dominum es' Caput nofirum dimiferunt.Q_uare, fintiÿùtudo peccati, (S'gfauitas iudicij eiustb bi moleflu efi,0- conaturte 'm ignemmfirni de* trudere, tune fumendus eà hic articulw i)t wi»»«ï fidebCogitandum ell,lt;iubd Cbriftustqui cft caro cr Sanguis naÃerifedeat 'm omnipotentia Deit C^coÃocaueritnos in eadem maieflate.SicutergO peccatum non poteà dommari 'm Chrifium, (f detrahereeum de maiefiite fua 'm infimum :itlt;t nec poteû nos,qui fumus membra chrifli,(s-habe mus idem cum ipfo ius cÅlefiis maiefiitis,m 'm fie num de'^cere.Etfi enim nos hi fumus,qui0- pet catum 'm carnegeÃimu!» cr fiâuilum eius proiuH mus.tamèchrifiusexpiauit morte fua peccatuntf amp;nbsp;impetrauit nobis, ut cùmcredimus 'm ipfutit» peccatum non imputetur nobis. C^ufid fi uel mot bus,uel exilium,uel alia calamitos pue corporate fiuefÃiritualis m'matur nobis exitium » reuocait dum eâmanimum,quà dCbriPiisfedeat ad deX tram Dei.cr coSocarit noSiqui credimtls m» f«W»
eodem thronOyUtqucmadmodum nuÃÃaafflilbO poteftei exitioeffe,ita nec nobis queat effe detri mentofa, Qubd fi Hors m'matur nobis teternam
mtef
SYMBOLl APOST. a«J
iuttritecionetttffionamui nobif hune artkuïum ob ('teut mors non ampliut dommatur Chriflo fedentiad dextram Deijta nec nobif, ijuos Cbrifluf fecum ad dextram Dei aljumpfitydommari poÃit,Siue enim uiuimm^ina Row.«4. quit Paulus,fiuemortmur^Dom'uii fumas, Etitea Row»s; rutiKQ^is efi lüe, qui condemnet CbriÃus,qui nortuus eflgt;imoquietfufcitatuf eÃ^quietiam tfi ad dexteram Dei.qut cy tnfercfcfit pro nobift:
INDE VENTVRVS EST AD IV OICANDVM VIVOS ET fiOR-TVOS.
Ab AfcenfuCbriÃi 'mcaelum, er SeÃione tius ad dexträ Dei Patris fuhperuenimu« ntox ad commemorationem extremi ludi eq^quoChriflus uenturuset iudicaturus efluiuof et morluos.Ciÿid ergo de tätofaltudicemust^üu ttterantur boc anno,quo iÃAferibimus, à natiuita te cbrifli,M.iiig qufâg^ffli fy quinqua^ta anni. A quiousà detraxeris anitos uit£ cbriÃi, in boc feculo,uidelicet,Trigiiita tres,reliqui erunt Anni Utiüe quingettti decem etfeptem à Aefîirredione er Afeenfu Cbnfii 'm ioelum.p.t quis nouit, quot adbucrehqui erunt uÃ^ ad nouiÃimumdiemfâ Ni bil ne interea temporK,aHt Ã^fumeÃfautadbac
»14 EXPLICATIO fiet,quod fide no/lra coguofiendumty fufcipieti dum pr^lcribiturjSedpojlqChrifttK afcendit iw f«lutn,itliud ntbil nobis expe^ndum erit m ter ris,prlt;eterquitm extremum Indicium, w tot tan» annos dilutumCDe bac re quidam,priufquùm ex tremum ludifium expliclt;imits,dkendit erunt.
Reoftorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genera Regnorti in bk terrk»
duo stenera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^â^ââ^freuli. Aliud efi Regnum
â Cbriflitfil^ Dei.Qÿod igitur ad régna et imperia huiuifeculiattinet,nthit aliud Ecclefiie pofi afeett fumCbrifii'mcoelum,ZSquot; miÃumffiiritumfandut priefiribitur,quà m ut unu[qui[c^ obediat 'm rebuf ciuilibusfuo Magi^ratui,amp; commendet Domwo precibusfitis publicam regnorum traquillifatem, quam or ali/s.quibus poteft,cffic'ijs adiuuet.Naltt priufquamquidem Cbridus hom'mem aÃumpfe* tal,neeeffarium crat^ut Prophetie docerent £c^ clefiam de fuccefiiontbits t^r mutattombus Regno rum buiusmundh ut ifraelitie, è quibus Chrt/iuf uenturuserat , cognofeerent certam duration nem politie [ue, et certum tempus aduentus Cbrt fii.VndeHieremiascencionatur de feptuagmta annis captiuitatk Bibylonice^etpofiea Darnel,de fuccefiione quatuor lAonarcbiarum u{q^ ad Cbrk fium,ut Ecclefia Domini [ciret,'tntantis regnoru Kundanorum mutât iambus, polit iam tfraelitid certo
SYMBOL! APOST. tij cerfo conlerunndiin donee ueniretsbriÃtu Er(tf enim Zcclefne certit, uf^ itdchrifiun^ Sedes ZT Politic promifft.
SedpoÃqudm Cbri^lut itduenit^zsr itb[oïuit m terrù minifiefiitm-{uumgt;non tjl nobii optu Pro* pbetis^quiadnuncièt mutdtiones [uc^eÃiones ftgnorum w hoc feculo, propterea nec Eccle* fill certa Sedes'm terris Ãt definite, fed f^arft in totum orbenf.nec aliguodmundanum regnum Ec in bis terris promiÃum,nec certum tempus Secundi aduêtusCbrifii ofknfum. Qtiure^cùmmu ^otiones er fuceeÃiones regnorum i« terrw, poà ^feenfum citrià in (oeium,mbil ad EccleÃam,Z!r ^fbgionem eius pertineant, uifum eà mhil de bis
SymbolocommemorareMultum guidé reÃrt, O' Principuinfalutem,ut er ipà agna Cbriflum,er prtebeant EccleëeCbrifi bo» fpitiaî acproimffum guog; efldiumitus, aliguot Reg« amp;nbsp;PrincipesÃre EccleÃg nutritores, Sect ad conferuandatn EccleÃe Ãtlutem, »ibil magis re Ãrt,guis Ãtterrg nonarcbä, g guuÃtuniiK aut alteriutoppiduli prtefèélui. Qÿod autem ad re^ gnuntChriÃattmefjomnianobisad falute cogwt tunecejfariapatefiunt, cum traditur nobis iuxta Symbolon,^ lt;tb Afeenfu Cbrià m ccelum,ufc^ ad txtremum «(iicwm, Cbriflm filius Dei [edeat
»I« EXPLICATIO
ad dcxtrM Dei Petris omnipotentK, in 6oc ettitn (omprcbenditur, quod fpiritia fanäus miffitf ApoÃolis in Jie Penteco/ks,^u()d Euangelion uul gcttum Ãt per ApoÃdlo! in uniuerfum orheiti terrae,lt;}ubd multtequidemt^grauiÃimieÃnt itlÃi (honef EccleÃ^,lt;iu£ inÃrantur ei pitrtim i tyrait nii,pitrtiin «tb b£reticis,plt;trtim ab Antichrifli},et fdteüitibu« eint, adeo^ ab emnibid imp^!,inter quo$ contmoritrifolet,CbriÃuslt;tiitem tuedture» tninilkrium Euangel^ eim,in medio inimi cornmeiut.Gr conferuet earn lt;td nouiÃimum buiiis fecuU diem,^uo pij, perditis ommbm impi is,cceleÃemgloriam confeqttentur-Qtilt;tre,ciim i« S^»(6o2o nonabudnof*» po/î Afcenfum CbriÃi üt ccelum, es- ante extremum ludicium trdditur, ^udm qubd cbriüui fedcdtaddextram Dei P4 tritamnipotentis,fentidmuf omnid nobis fuffici» enter trddi,^U£ openeprecium Ãterit de rebus u[(^ dd nouiÃimum diem in terra euenturis,cod gnofcere.Sedde bis bdärnus,
Videamus nuncdeextremo ludiciotde quobie drticuluficoncionatur. Ac prmumfdecertitudi ne huitis judicià Deinde, quss ÃtÃiturus SudeX» Prtetereds Citiosfitludicdturiu.Poflremo, fecuti dum quds leges boc iudicium ÃrendumÃt,
Decertitudine extremi tudtcn.
EtÃ
SYMBOLI ÃPOST. ny
Et/î 'mcertum efl,quo tempore,die,qiia ba fit fliturum ftigencrttle, extremum ludiciumt De 4te «So,« tempore,inquit Chriflut, nemo no» uit,neitngeli quidem,quifunt iw caelo, nec ipfl liuf (iuxtu uocationem uidelicetexterni fui w boc[eculo miniflerijyfed folut Patert tumen tuhil certiuf eft,quùm quod fuodiumilut definitotcm pore fit uenturum,tilt;tmreiip[itteflamp;tur , quod non ommu malu m hoc mundo puniantur t v q, ntaiorflt rerum in hoc mudoconfitflo^quumqun hontinibut corrige crcomponiqueaf,Pieri «m non potefl,ut muht maneant femper impuni cruttuntu rerum confùfîo perpetuo conflet. ^âtmfiflumigiturtflt quà d fùturumfltgenerule quo amp;nbsp;mulu omniu puniuntur^cr efl figt;flt;iordmentur,iycomponäntur.
de hue reaudienda funt te/Smoniit fucrè Teflintonid fcripturt, qug (unt certiÃimu orucula Jpirilui indicia fun(h. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exfremp.
Gen,4Si bene egiris,erit remiflio,/} uero non beneegerK,peccaium udÃre$cubut.hocefl,fifite rifiuflui perfidem,hubebis remiÃionempeccutit Ãuutem peccdUeriSttunc etiumfl peccatum manet iliquundiufopitum impunitum^ tumen excita bitur uel tandem amp;nbsp;putûetur,fi non te hoefeeuo lo,certemÃ{turo.
ïi« EXPLICATIÃ
ludlt;u,de condone Patriiircbie Enoch, (O Epi* Jbgt;l4 fui ititfcribit : ProphetMit de bif l'eptimut ab AjiâfEnoch dicens: EcceuenitDom'mut 'mfdtt . dis milibus fuis,ut ^iat iudiciu aduer[ui omnes, et redirguitt omnes ex eis,qui funt impij,de Ãdis omnibut,qult;e impiè patnrStjde^ omnibus duris, qua locuti [unt aduerfus eum peccatores imp^.
Pfal.ff.Parauit miudiciotbronum fuum. Et i* pfeiudicabitoebem terra 'maquitate, iudicabit populos in iu/Hcia.
Pfal,st.Semel locutuseft Deus,duo bac audi» su,quia potefias Dei ell,et tibi Domine mifericof diai ^iatu reddis i^nicui^ iuxta opera fua,
Efa.^s,[n memetipfa iuraui , Egredicfurdt ore meo uerbum iu/licia,cr uon reuertetur, quid mibicuruabituromnegenu,criurabit omnis M gut.NambuncEfiiialocumPaulusmaniÃli£ ex* ponit de extremoiudicio R.om. 14â
- lt;⢠Paulus Rom i., Coüigis tibi ipfi tram in die i* ra,in quo patefiet iuÃum iudicium Det,qui redi^ turused unicui^ iuxta Ãdamp;fua.
}..Vet,tiaaud tdrdat Dommus, qui promipi* quemadmodum nonnuUi tarditalem exiftimantt c^c. Et mox: Vernet dies Domini Ãcut Ãr in äf, -czc.
Df»»$ uniuerfafcriptura plettd eH de iudido
SYMBOLI APOST. z,,
fituro mter pies er impios- Hoe autem ludicium non uidetur perfiüè eibfolui. perdurante adhuc boe mudo.impi^ enim in boe mundo domtnari, pif autem opprimi {oient. Qÿire fiiturum Ãt in fine wundi,neeeffe efl,quoomtuareilè ordinenturet componantur.
Quis fit futur US tudex.
No« c/î obfeurum,qubd feriptura tribuat Do*
WWo DfO»o/irofpifbfto»Kfri er infii ludieii. Pp/-?. Deu(,m^uit Pfal-ludex iuÃus ,Ãrtit er patiens.
Ee «ierMmzDfiH Iudex efl,hunc humiliât,er bunc pp/,74^ fXakat.Et Paulus : Coronam iufheiie reddet mihi Dominus in iSodiettfui eü iuftus iudex.tiieautê â¢ifticuluSjintfua dieimus,inde uenturus eà ad lu dicandumuiuos er mortuof,elare exponit bunc Dominum Deum,lu{him ludicem:gt;effe lefitm Cbri â¢. j». fl^gt;gt;f/rdeniemaddextramDeiPatris (uiomnia ' . potentis, cuius rei manififln funt tcÃimcaia amp;.po Ãolietfcriptune.
ioan.f.Pater non iudieat ^uen^uam, fedoma ChrtÃus ejl^ ne iudieium deditfiUo.Et mox: Dedit poteflutem ^'^dex ofbis ludieandi.^uia filius hominis eil.
Mdttb. if. Cumueneritfiliuibommis inglo fiafitacr omnes fan£b angelt cum eo,tuncÃedebit (uper federn gloriiefu£,er eongregabunturantc fun omnefgentes amp;;e,
»to eXPLICATIO
Aéhâi,Hic Icfust^ui a/fumffttu efl 4 uohif i* c«r/«m,/îc»fm'eï,^«êi«lt;morf«nj uidifta cum eun* tcm in caelum,
aHo.w,?rlt;ecepit notii, ut ()rtedicaremuipo puló,ac tfflificifetKur ipfe flt â.Ue, quiconflilUif tui erati Deo index muorum c mortuorum.
Ailo,t7,Stittuit diem in gKOi«d«lt;lt;(«r(« efl of bem terrarum cum luflicia, per eum Virum» pef ^uem decreuerattfide praflitu ommbuf^cum excf tarit iÃumà mortuis. vides,le[um Ãhriflum DO miitum cr Seruatorem nodrum, futurum ludi» cem tatiut orbis terne'm nouiÃimo Die. Etp e* mm cooptat flbi 'm colleges ludic^, Apoflolos fu* os,cr omnes pios : Vos.'mc[uienS)quifecutieflid me 'm regeneratione , cum federitfllimhommif Apojbti W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maielhtii fu£,fedebitis cr «oî fuperfldei
omnet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flgt;*odecimtribui ifraiél. Et
affeflbres nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nefluK,quod Sanbh mundum iudicaâ
fuatexiremi ^gt;*â^tiâEtmox:Annefcitis,qubdAngclo$ iuiUabi ittdun mmitamen fumma Iudic^ autoritat efl penes [o= turn lefum ChriPum,cuiut affeÃbres, A pofloli amp;nbsp;reliijui Sanfh idcirco dicuntur» qubdCint membrd eiutfCr^uod iudicium pronunciibitur iuxta prif dicationem Apoftolorum ty- fidem Sandorunt, ^ttemadmodummox dicetur, dm igitur fciamus ludicem orbis terne, 'm no uiflim»
SYMBOLI APOST.
att
uiÃimo die fitturum,nonregefn guendam Mt Mo tturcham tnundanum,non Pharaonem,tton Nabu (bodotioforem,noit Camby[ent,nott Alexandrum Magnum,non Antiocbum,non Herodem,non Ne to«em non Dioclctianum » non Caiapbamtnon PonttÃeent R.omanum,fed lefum ChriÃutn,mediit torem er interce/Jorem no/lrunt, non metuamut biteritumtetiamà tyrantu not condemnent Cr oc cidantffedfÃeremtit certamcr firmatn falutem, lefus Cbril}U(,caput noÃrum^imoz^/raterno
fitr, pronunciaturui tandem fit inter nos (y iQos gt;flt;n'umiudiciumgt;qHo lUi perpétua condemnaburt f tr»not autemperpetuo faluabimur.
Quos Icfus Chriftus Ãt iudicaturus»
N« boc filentio prateritSymbolon. Ditite» tiintiVenturuteÃad ludicandum vIVOS er M O R T V o s. Accedunt autem,cy teftimonia feripfura-t
petrui ASbrum zo.tät'Aple efi^quiconÃuutttt e/îà Deo Iudex VivoRVM er M o ti» TVORVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;candott
i .Timotb â4. Qbttfhr ego cor am Deo, cy Do wâwo itfu ebrifio, qui iudicaturut efi utuot çy : 't Wo««cï,
*»i EXPLICATIO
i»Pet4. Kedditwifuntmtionem ei^quipirH tuieflttdiudicttndum uiuof cr mor tuet. Cogna fcamus igitur quid per Viuos ac Kortuos mteUi gendumfu.Ac initio Viui dicutur ludgi, colut fmtviuum acuerum Deum,Mor(uiautemdicuif turgentesittcircuncifie,quie coluerut mortua ido la,zy mortuos homines pro di/s.sicenimdemor tufsloquiturChrifiutdoan.S' Veniethoraesr nut eÃ;,quando mortut^Choc e^, Gentes colentes dees mortuos)audièt uocem filq Dei^^^ qui audier'mb uiuent. Et.t,Pet.4An hoc mortuif, (hoc eà Gentl lus Idolatrif)prteditatttmeà Euangelioncrc.
Qjiare,cicm m Symbolo dicitur, C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in
dicaturum Viuos e^Morf(ios,figniÃcat eum ludi caturumomnes homines flue lud^os Ãue Geit tes-Fuerunt quidem in terris potentiÃimi Monif ch£, NabuchodonoforjCyrus, Alexander Ulit gnus, OihufUf Augufluscralif. Nullus auteiit eorum Ãdt ludex feu Dominus omnium^ hami num.Solus lef as ChriÃus iudicat omnes homineSr V: ; quocunc^ nomine uocentur,amp; inquacun^ terf^ , , ______ habitent,
Vlui amp;nbsp;WOF nbsp;nbsp;Deinde per Viuos intelligendi funt hi,quoS it^
tui qui dicait uiÃimus dies adhucuiuos in terra deprehendits tur» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Po' mortuos autem inteUigendi funt hi, qui anif
nouiÃitnumäiem è uitdwefferunt. No» e««'?
- - -
SYMBOL! APOSr- ttg tmttet bomint'f moriêlur tinte nouiÃimum dient» fett multi deprehendentur it nouiÃimodie viui» qui non mofienturtÃcut alq bominef ante fe, fed immutabuntur.Et{e,(inquit Paulm i ,Cormt.if,) myÃeriumuobif dico.Nô omnetquidem dormie mut,omnet tarnen immutabimur 'm punik tempo fis tin momenta oculi,per extremum tubum.Caa «etewM tuba,amp;-mortui refurgent mcorruptibi lej.cr nos immutabimur,Ett. Theffa ^.. Mortai Ht Cbrijb refurgent primum:demde nos,qui uiue nut,quireliquierimuf,Ãmul cumiUis rapiemur â¢Il »Kamp;jamp;ut tn occurfum Dommî m aéra, cr Ãc fem per cum Domino erimus.
Cùmtrgo Symbolon dicibChriflum uenturum ad ludicandum uiuos mortuos » 'mteüigamut CbriÃun ludicaturumomnes bommet Ãue ludie osÃuegentestÃueantenouiÃimum lt;licw mort» os Ãue m no u ià into die adbuc uiuos i«uentot,nrc uBum hommemtquitntumuis potentem, aut fapiê tem,poffe iudicium Chrtflieffvgere.
Secundum quam legem Chriftus pronunciaturus eft fenten dam extremiiudieij.
Multie ez ttaria fiterunt cr funt Leges »t ter riStAlûe funtHiofaictetali^ Attic«,dwSpfl-K
414 EXP t ICA Tl O
ttiCfitliie RomnKie,alite Pontifïc{ee,quctf uo^ant Cd» nones,alite bionaÃicie,quM uocant Regulof^acpn gula imperia^zy finguli bominum coetm,finguldf fenèLeges.babentjiuxta quas mcontrouerl'ijs et luduijs eorutn fententiapronunciarifolet.Qÿie* rimusigitur iuxta quamLegemChrifluifit pro* nunciaturut fuantfententiam,ut fciamus quant L.i gem obferuare debet(muf,quo uidoriant, âw iudif cioeiutsreporteniitft
Primumergo Cbridusnonprcnunciabii feit tentiamiudicij fui fecundum Legeï ciuiles,Ãueil Im lAofaiciisfiue R0mantts,Ãue aliarum- Gentiut Qtiidnec ludlcium nee Regnum eius efl duile^Et in iudicio Det d4mK(t»(»r nonfolum ctuüia Zf eü ternatuerumetiam fÃiritualia cy 'mterna peccitd ta,quorum in Legibus ciuilibuiautprorÃttnulUt UM exilis admodum ratio habetur.
Deinde non iudicabit fecundum Legfï Po«»'» ficiax aut lionaflicM t Hie ewm exigunt ur^ gent prtecipuè opera e^facra, non quie diumitui funt mandata,fedqu£humanitu« funtexcogita^ ta,zyab homimbus Ãneuerbo D« inftituta. Dt talibutautem operibus facris dicit'ChriÃnt ex Efaia : Pruflra me colunt docentes dodrimt^^ prieceptahommum t^e.
Prieterea,età decalogus eÃoiuina fentetia^qud omittf
SYMBOLl APOSf. tif ctnnes hommes pronundantur peccitorèt tü Hiiii, tarnen quia Pater deditomnetutiicium filia fuoyamp;- filim expiauit peccala humarti gener is,ac liberauit Ecclefiamfuam i datnnatione,idctrcofi flus non pronundabit fententiam ludicif fui fecun dumDecalogum.Nitm/t mdicaretde huittanog^ ttereinnoutÃimo die iuxta feueritaiem Décala giitune nuüus bommumferuareturtOmnes enà a peccauefuntiCruiolaruntDecalogunf^ Quis igi tur pojjet falutem confe^ui, pfententiu exfremi ludisif iuxta DecaloguntprreturS^
Qij:e ergo efl iOa LeX, fecundunt ([uam cfrrî ftus index pronunciabit iudicif fui fententiScCunt fmm non pttyiannus^ui nuüaskgesftbi jequett ^âCfputat, Scdiufiusiudex^gui fegciuis legibus fubieihm agnofùt,certèfierinonpôtefifUtfenti ChfiÃusfecK tiam pro tyrannica licentia,abf(i} cfrtlt; ff euange iu/h lege fèratfSciamui igttur quôd Gbriflus iudi pronuit taturuifit orbem terr£,cf pronunciaturuf fente (entert, tiam ludtcif fui, fecundumfuutnipfîufEuâgelion, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
fecundum Concionemfuorum ApoJklorum.Et r^ j, fi enim Euangelion cbnfii ^non efi proprié talis * Lex,quttles funt Leges duHes, aut etiam Quails efi Decalogut/tamen efi dcdr'ma docens iufticiatn o' doMiiâs iniufiiciM fideo^i idonea,fecttndu ^uan fententù publM iudic'i prottwietur, Oocrt fww
P
tia E X P Lie ATI O
fidem 'mChriÃutttjper quitmbom'mes uerè clt;tntur,E.t damnat mtredulitMem » ^ua bomittef perpétua damnantur.Audtatnus igitur tipimonid fcripturic t quibut comprobatur, quiid fibm Dti pranuncialuriis fit fententiam extremi iudù^ fefi eundt(mE((angelion/unm»quod ApeÃoli 'm toto orbe terrarum diuulgarunt,
lo4n!.}.Dm non mifit filium fuum m muduma utcondemnet mundum, fed ut feruetur'rnundm pereum . credit'm eum,non condemnaturt! Qui uere non credit, iam eondemnatui efb, ^uid fton credit 'm nomen uwgeniti filij Oer.Hîcmioti fiflèdiciturifiu'od faim ueniat ex fide,quiebabetur in Qbriflum,perEuangelioneim gt;Et condcitl »atio ueniat ex mcredulitate i guare'i/citur Eualf gelionChriÃi.Sentlt;ntiaigitur ludic^ pronuncid bitur iuxta boc Euangelion, utijuicredideriteif feruetUTjquiÃero non crediderit,condemneturâ
loan,ti,Si i^uis audierit uerba mea,et non ert diderit,ego non iudtco eum. Non enim ueni ut id dicem mundum/ed ut fernem mundum. Qui reif cit me,necaccipituerbamea ,habet qui iudicet ipfum.Sermo.quemloculm fumiille iudicabit euilt in extremo die zyc, tlic audiSiqufid Cbriüm feit tentiam iudicif fui tarn certOtZtr tarn exaiiè iuxtd EuangelionfuHiti fit prenWKidfurWf ut affirmet
SYMBOL! APOST-
ZuingeUon [uum.iudicem Ãre.
Qjfftle iuidefl,quoi{ aliquotieibontjh iKi^icrf lt;(4 L^ttronem dicere [olenbno fe,fedpHblifit(X,e^ef condemnare cmw, fignijicaates, Je prondnciarg fententiim fuitm,non pro libifbne/tnimi iuxta Leget publice confirmattif.
M^. ,i0..Prlt;4(We Euangelioit omni ^eatUa ra. Ofli iredideril(Ãuititgelio)UitKt erit-^ .Q^t Mero up» ci'e:diderit,condemnab^r,C^^ mdma fi/btit did polfet, qui^ qttod exireaiim ntdiditfa Ãfendumfit luxta EUingetion, quod Cbri/iut ii^
Apoflolof pr^dicitre in toto orùe ierrerumiy«
ap«(i Matth.cap,t^. Lucam cap.dicta t«r de Apojiolis » quod (elJuri Ãnt [uper '^ode^ tbnSedes, (^iudicaturiduodecimtribut ffrael. â
ââpud P4uium»qu'o.d Sandi ludieaturiÃnt mû
4«m. liocenimi(li;ircoÃcdkitur,nonqttqdtam lt;i^âkf(ral]efa ^f^ffalÃelbtcula Ãtura Ãnt 'm extremo tudkio,ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mdicif
iudex federt 'm editiori tribunali,et habeat ex Ua ^ktremi' troq; latere Apojhlot^,ey allot Sandet ajfefforei, quale fölet effe^efhculum bumanorum ludidoa runt, Sed qnodfententianouiÃimi ludic'tf pronti dandaÃtiuxta Euangelion,quod Apofiolipriedi cauerunt,^ cni Sandt Ãdem adbibuerut.Nam t» Ãpo^li (ÿ- al'ij Sandt paÃiÃntmultaaduerfa bt bpf mwd^tet (ondfflttKfti Ãftt ab impi/hptoptrp,
lié ââ EXPLICATION
Ãttangelion^cónJemftabuntur uiciÃim impif ^tief hofupplià o iw fxeremô ««dictOj^Kod Euaitgelià ho» crfdiderunt, â
Rex dieet bis qui à deietrispbied iuhti^e/ùfe benediSb putris mei,peÃidete regnii ptfrutttttt uobis ab exordio mundi,Efuriui rmm et ätdift^ mibi edere Dieet er bis,'qui à Ãni» firii erittiDifcedite à me malediÃt iirignem tter» num^qaipttritut eft Diaboloo-angetii éii(s.Efi( iriiti enim e^ non dediflis mibi cibum e^e^
His uerbis non doeetebnflus, quid prontsn^ cMturtUptiudieif fui fententiamiuxtameriti dperuf» , fediuxtafidem Euangelq.qu^à uertt Iheritideclaridfitfefe/ruilibus earitalif ergaeots qui fubt minipri CbriÃi ac Euangelij eius, eltant* fi mmimi cr abieÃiÃimi omnium bammum fùe^ , rmtÃ^are qui cibaueritfpotauerit c? Ue^erit tttiniflros CbriÃi,feruabitur',quad Euangelio eres dideriisi autem fides non Ãierit uera, tibil confi retbeneficijm mmiftroscbrifiltfcdpotiut dimit (et eos inanes,er perfequetur eos.Qjfare qui nil nifiros ebrifli non cibauerittttn5potauerint,née uefiierint,condemnabuntur»quôd boe fno conteüi ptu perffiicuè teflificati fint tfe non Here credert Euangelich
Reliquum igitur efi qubd fente^lu extremi iudieif
SY.HBOLI APOST.
iudù'^ non pronunçiabilttr,mfifecunlt;ium Euana gelion Cbriflifil'^ DfL«f quicrrditfilio Dei,ÃcHt loinne$Bi(ptiÃi diät,habeai^tcrnlt;tmuiiam, uerotton (redit filio^on utdeittuitam , [ed ira JDei mantat [uper eu.Ãi^od cunt iW fe babetttnaa Xftita omniMiff diligentia adhibeitda eÃ, ut Euan^t gelion Cbnfii amemut,di/camutfCr uocationieia Ui obedioMitf^t^on dicamm ciiferuo malo 'm cor dibmnoÃrift Cunäatur Dominut mem uenire, Piatib,t4^ ideo^'mcipümatconferuoi percuterefcdefe 0-bibcre cum ebrijs,Sed fimm fobrif er uigilrmui^ xt c»nt uenerit iudex,muentat nos in nbsp;nbsp;nbsp;Eudita
[ui,a- 'm uocatione eiut,ac irSsfèrat nos pris piùui 'm ater nam regniÃd maieÃAtem.
Die« autem,NumfilittiDei mterea tempoi CbriÃits M ris,dum HouiÃimutdiesadueHerit,nullum[celer(( puniat imps tum iudicatiâ nuüumimpiupuniti'Ergone imp'ij, os ante no oppreÃts ©â eonculcaiis femperpijs,'m boc [ecu (tiÃimii die, lo,u[^ ad extremum iudicium,[ecurè er impunè dominabunturlDeb«reaudienduieà Pfal.io^.
Dixit DommufOontiuo meo,Sede idextris mea is,donee ponam'mimicos tuos,Ãabellum pedum tuorum.hoc fft,DeUi Pater iuÃitebrifium Ãliutn fuum (celeÃeregnum accipere,donec «emiif nouif Ãmut dies, quofubieiiurusÃt omnet boÃts eius fubpedibmeiits.QtiidergoÃ'sifilim Dfi «ccepi't
P »
ito EXPLICATIO
lt; Relumiüonecj- A fcenfufuo in taiumcccÃelk regnuni,n(bil nelnteré^peragit i« terrn,fed fimt cmmatcmcrefitriC'
Sequitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uirtutis (Uieemit
tet Domima ex Zibn,Dominlt;(re in medio mimi» corum tuorum.Filiui Det non ociabitur 'mierett temporis 'ut terr^. Nam uirga uirtutis eiut, hoe eÃ,Euangeli0n eius utilgabitur in die PentecoÃtfr ex Zion,exurbe Hierufatem,in totumorbem tef . . . â¢rie.Etipfedommabitur m medio mimicorum ei*
funt KegeSiPrincipesamp;'popuU. Qgitrc, mquit, fi-emunt Gentes,cr populi meditantur mama''Cà iungunt fe Keges terr^.t^ Principes conueniunt in unum aduer[tM Dominum cr aduerfits Chri^ Ãum eiifs.Sed ChriÃus dominatur in medio eoru^ quia colligit per Euangelion fuum,inuitis etiam in firorum partis,EccleÃam fuam ex omnibus gents bus:(y quanquà m tyraani minantur EccleÃaeX tremam internecionem , ChriÃus tarnen ita tue* turty canferuateam,ut aut mitiget ei affUlbonet m hoc terra,aut ft quad membrum eius occiditurgt; accipiatproterrena uita,cxleÃtm. Nö 'muebituf quidem CbriÃus iw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuos externa,ZT tali po
tentia,quam omnes homines maniÃÃeuideant, iudicent effe potentiamCbrifii,quia Regwwrw einf nof
SYMBOL! APOSr. ij,
«0« eft de hoc mundo,Non ftnit autem feipfum te imp'^ [lepi ' fiimonif expertem,Sed Cfft referuut maiorê plt;ir puuiuntur iff extreme tudicio puniendos, ta hoc fecidodi men animaduertit aticjuoties iff hoc etiam feculo, u'mituf: iff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pit
limtefliftcetur ^fe nondumefteà dextris Dfi fX trufum,Sed adhuc omrÃpotenter regnare^ cr Ec elefiamfuam turri.Non folentquidemimpij uide te,ijuôd talia fuppliciadiuinitut propter impieta tern tyrannis immittà tur, quippe 'm hoc mundo -ira ? foieant plerun^ lt;equatiaeuemre, ut Eccleftaftet uit, iuÃp (y impio,bono ey malogt; mundo cr h» w«»iio,tmmo/()»««iÃiwlt;«,crco»eemrtc«fi/ac« ficia.Pi/autem,Sgt;iritufanôloprlt;editi,itttelligunt â¢quot;ââ¢Â»^ifiè.talia tyrannorum fupplicia in bac ter P^^Verb. 19» «.uerèdiuiBitj« eKimmitti,ut mulikito pe/blen te, ficut Salomon dicit,ftultut fapientiorfiat. He rodef occidit tacobum ApoftolutHiCr ficuit etiam IjfT^deteo», iff Petr«m , ey arrogat fibi diuinum honorem.
Qâid crgo fitt^Etp er it multi etiam al'ij perfecu uermibue^ tore! Ecc[efî£,cr inrogittoref diffiffi honorif^gui uidebantur in hac terra impunes euadere» tamêfi fiut Dfi uertitfefegd Hero(fë,er lt;e(iit iff to exent plu feuer itatif,^uo ommb.imp'^t tyrinis ty E»«» gelif perjecutoribui terrorè mcutiat.Viittit cniiff , â¢ingelü,lt;iuiHerodemitapercutiat,ut confrnnptta
P 4
*îgt; EXPL IC AT 10
i uerntibut^exhatet animim. luJtti iulerÃciunl mJxi perte Cbriflum filium Dei, ey perfequuntur Apo/bhf runt» ar EccleÃam eiuftSeä paà alitjuot annos, opprik muitturty taftMtur à R.omt(ittt,ttintii crudelitit» tCfUt nulla fire gett$ iit toto orbe immtmiutperie ritfüon omnethominet aider uttt hoc fuppliciunt iudlt;eiS)propterimpieMem»tittlt;tgraffiiti ennt 'M Ãlium Oei amp;⢠EccleÃiMt eiM,M(idere,Exifiimiit ueruntenim boceffetttntamfuppliciu dcfi£honis 4 K.owi(»0 imperio, Sed p^ mtmÃÃe è uaticatio fr0pbetarum,crCbrifliutderunt,guodludtidi Aöff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intpieMemfuam 'mfifium Dei
fytaiäculo ^f(bfiimeiut,pumretttur.ClsoaPu,^uibmdolif conÃffut 0à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoflüfa, Eccle»
1 cubuU * plt;e ChriftiexitietmmediMMÃt,bi^riie£cckÃlt;t Eufeb 'ey nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perffiicuè ty copiofè tradunttCnm igitur fit
Trip.bifio nbsp;nbsp;fciperetbeUitmiiduerfuiPerllt;tSt ufuriu ui^riit,
ritt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifuitmfibipollicfbittur,itdopprimendo$ Ãbri/hto
nottUiébrUm 'mtittttum non reportauit, ut ettaiti Tripir. bià eonfoffi» occubuerit, er nianiÃfle ipfe co* lib,s,clt;^. 47 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diu'mituf à ChrtÃo Ãlio Dei puni
relur.CÃmenimuulnerdtut effet, diciturmanunt fanguMe fuo impleiiiffe, Cf proiefb eo m «crent dixiffeâ.Vi(iÃiCilt;dtl«ee,3icemm fblebat CbriÃu» eontuiitelitegrittittaoc4re. Videbitturquidentte» ' Mereuulneratus^einonp'ijtantnMiUerumetiiint tyrlt;tnnui
SYMBOL! APOST. sj,-fjiriiittttu ipfe cognouUffe diumofuppUdo proa pier impietdtem fuam affligi' Q^lt;tre,etft multttu doimpiorum foletadfupplKium extremi ludidf referuitrf,nott tarnen appltudant fibi tyrà ni^per feculoref Ecclefite, er alif fceleratijedmetuantfi bii Ãlio Dei, quem autcontemnuntautperfequU tur^ne^uando irafcatur,(y mcipiat etiammboc fieettlo [eiteritalemfuam erga ipfos reuelare, esquot; corporaltbitf ac maniÃÃif fuppiicif! quaà ^adia bw quibufdam^tid barathrum ^ternie damnatio* uifdeducendofmandaref
CR.EDO IN SPIRITVM SANCTVH.
P^rÃtwximat articulât,qui docèt not, quid Ãtcredendumde Deo Patre,çr deunigetti» to filioeiutDommo noftro tefu Cbrifiot Additur ergo articulai de /Ãiritu fands, ut fcia^ mut quid ey de hoc fit credendum,o/kndimuf »it» fupri,q, una quidem tStum fit diuma e/Jentia ⢠fy natura,fed in bac uttii diumitate, funt tret dia fii/idiepegt;'[ofgt;lt;^gt;Puter,Filttu^fy spiritut (anHut. Ac de ?atre quidi di£him tfi, quod fit fint omni potenMitfff^tionisomniumrerumtiy falutitb» mana,etquod genueritfiliumab teterno Oefili^ autem,quod fit ab dttmo, 'a Deo Patre fuo gem^
in EXPLIC ATI o
fw,ez ^uid bottMiem,(y omntt 6ih inilt;nlt;(((mamp;eci{I(Wen»t hominem ab lt;eter»o inte» ritu liberarebcr /icereteumfibicohiereiiem cos le/ÃK rfgw.NMHc igitur concionatur Symbols de Spiritttf ^utd fpiritu faniiot ZT docet nos,q^abdficutCredimM in Patrem ty Pilittm,ita debeamm etiamÃredere MJ f^iritum fan£hmi, Porro, nomen Spirittu,cùia fignifieateffentiam J^iritualem, commune eftÃit* guUfperfonisdiuinitatiijÃcutChriitiK apud loi nemcap.4'dicit.Spiritiu eà Deut-Sedcum Ãgnià cat proprietatem,per fe quidem fubÃÃentem,pr9 eedentem autem 4 Paire zy Ãlio,tüz conuenit [oli fÃiritui fan3o,(yeà dijtittda pcrfona à Pdtre er filio.Diiîuri ergo deÃiiritufanfk, duoconÃde remits. Alter um, quxÃt natura fett effmtia eins. . Alterum,ciuieÃntofficia,qu£uirtutesfeu Opera
Sà amttsfÃiritum {anlt;* fancü ejjen natura fua uerum ty teternum effe Deunt unà cum Pâtre lt;y filio .NamC brifins ipfe agnof citeum Ãbi ty Patri'm diuinitate efje ai^ualem, ciim dicit KatlhMltimo ; Baptifate im nomme Pa tris (y Ftlif lt;y Spiritus fanât. Hià enim Spiritus fanduseÃet uerus Deus,uercteternam(alutem tri buens.non coniungeretur 'm eadem fabitis opera tione cum Pâtre zy ÃUo,
.. Et apud loannem:Cu uenerit Sie, (miiuit)ifui eÃ
SYMBOL! APOST. â*M rff ueritit^jducettios in omttcw ueriti^ tem.Et moxnUe me glori/îcitbihç[uiit de meo 4cci pietcrc.CùmCbriflaidicit Ã^tritam fanilum de amp;nbsp;fuo acciperetcr aliM dicit eum de Pâtre (frocea dere i, baud ob/curè tribuit ei te^udlem cum ipfo Cr Pâtre maif/b.tem,
VndeinBaptifmo Cbri]iigt; cum PaterpateÃce Mfe uoce,filiut carne, pateÃctt f^iritui fefe fpe tie {oîumb£,ut mardfilk ftgrùficaretur, quod jfiia ritui faitâut,eiufdem quidem effet maie^tis cum Pâtre O'fiiioifed diflinthm ab eif perfonamddê plané ffbi uult,cum pate/icit fefe linÿiis iffieit, w diePentecojkt.
Paului t.Cormht,ti. Dikiffoitef.inquitjdonoa â'ââf'fffuntjed idem ffiritut, diuiffonei miniffea riorum funt,ty idem DomÃiui.Et diuifîones ope rationum fu»t,fed ideme/iDetit efficiens omnid iftomnibut, céniungitPaulutbocloco ffiritum eum Deo Patre,cr Domutofilio, ut doceat unant cr ciffdfm effe «afaram GT maiefhtem Patrie, Ftlij,amp;-spiritui fanSi-
hc breuiter,Scriptura tribuit ffiritui fanfb potentiam autoritatè CreundhViuificandhcr R.egenerandi,non ut mmi/iroffed ut autori Deo. Verbo Dei^mlt;iuit P[aîmus,coeUffrmati funt,et ffi i^itu orif eitu onnis uirfus eorS-et iterît.Emitiû
its EXPtrCA^TIO f^irition tuittn,^ creibuntur,cr renoutbit terr^ÃtPmlut ad Titum 4'gt;Saluofnotficitper lauacruitt regenerationii f^iritui fanlh^ium fùdit'utnot ppulentè per lefuntChrifium ce« , C«w igiturl^tritus fandut pt creator, uiuifi» tat9r,ty regeneratQr,mat»ÃÃum eÃ,qublt;inatua rafuaÃt tterat cr tterntu 0eut,i^o(^pcta ere dtHdum efl in Deum Patrem c Ãliumjta etiatit credendum eÃ'mfÃiritumfanibim'et ^uemadmo dum plt;a(r 'wMci(tHr,iitferuetnos,Gr fihtu inuo catur-jutferuetHafjita ty ÃfiritiufanäiuiiMoeä Jut eÃ,ttt ttotferuet.Sed de effieHtia feu natura Ãgt;i rituifanlh bec inprefentia fuÃ^unt, quandtif qutdenheediumitatis myÃtria^on poffuntuüa humanarotionecomprebendiffed debentfide eX fierbo tiommiagnoÃi,tyteneri.Qtiare cum uer bum Domini,ac precipuè boc, quod CbriÃut ad Apoflolos dicitjÃaptifate m nomine Patris ty Fi» Iq (y Spiritui fanSi, commendet nobit fÃiritum faitâimuerum amp;eternumDeum,eiufJemcum Patretyfilio maieÃAtis, adoremtttiÃiritum fait» dbim unà cum Patre ty filio,ty petamut ab to ue fam (ye^ernam noÃramfolutem.
Deinde dicendum eà deofficb}^ de afliordi^ but/ÃiritutfanSt , Qj^eidcirco nobii feiende propottutuTiUt eogitofcamutaltquo modomagiü tudinetit
SYMBOLf ÃPOST. »»Æ
fuJiuem bentÃdorum Dei, er agantn ei
Pr^cipuwnigitur officium ffgt;irituifanait{l,eii Spiritutfatt ^«te Pater amp;nbsp;ÃUitsÃcienda fuffipiunt, mauere à officiumi amp;nbsp;agitareiUtconÃeiantur^CÃm ettim proadati Patre cf Ãli0,conÃrt,utitadicam,operamfuam, M iK/lituta Patris ZTÃüf prOmoueant, ty perfid antur.ln rerum creat(ane,ff)irituf faitihafboefti 'MquiPater perfilium créât,ea ffintw finiltts ürtii cumipfihut ueriu Deus creaitdo,Ãttear, zy tonferutbVnde Gen primodicitur: spiritus Dtb tninifirebatiirfuperaçiHiit,hofefl,/DUetatCTtS . - â feruibatea, erant i Dea per uerbum fuuin ^eata. Et Plalmus trigffimusficundus-.VerboDt» «wi f«/( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitnt, er ffirttu oriseiws omnis
»irtuseorumgt; W R.«relt;»tto«t autem, feu Kegene» ratione bommis,ad leternam falutem, muhte funt a{bones,tnutta officia ffiritusfanÃi « Pater mittit filium fuutn in bunc mundum. Spiritus fimdusai» lern iUaHrat filium 'm die PentecoÃeS multü mirtt (ulis,ui filim agnofeatur uerus MeÃiaf, CT uerui ab «eternoDeus- ptuer iubetbommes audire Est attgeiionÃlijfui.Spiritus fandus autem cofiruat Publice mmi^ium EuangeUf in orbe terrarS» amp;â priuatim aecendit corda bommum, ut auditj ^Uingeliócredant ei.Uatp Pides^quti adhibetùr l^geliOiftPit efi 'tn^Ãru earn^ied efidonm
*j« EXP-LICATIO
^iritut fanSh Pater iuèetnoi inuocare ipfu)tt,i^ Homme F/ff fui,Spirit»{ fandtu autem excttat 0quot; accendit corda ad ittuocationem, çr con/eruat e^ kgt; adaerl}(,ne ext'mguatur. Pater remittit nobis peccata propter filium fuum, er iubet not à pe( ^m.Stcatiscauere.Spiritut fandus autemconfirmât fi dem 'm remiÃionem peccatorum , er mortificat carnem,ne peccatum regnet 'm nobis,at^ exeitat bonot mottu cor dis,ut 'm opcribiu iufiicilt;e tambtt lemtUâPater adoptat not 'm filiot et beredet[uos, Siom.», propter^brifiumfiliumfuumSpiriliufandusatt lern effidt ut clamemift A.bbaPater, er teftifica uaa cumffiiritu nofiro, qubd fimiu filij Dei.
Peo breuiter,Pater feruatnot ex meragratuita ca ritate fita^m morte,ad leternam uitam,cr coUocat tfos m bereditate omnium ceelefiium bonorfi,pro pZer Cbriftumfiliumfi^tmâSpirituifandut autem di/fundit agnitionem buiiu diu'mie caritatis 'M , çprdibui nofiris,ut certa fite confirmemur nbsp;nbsp;»5
Diffufa eli, (mquit Pauhu, ) CaritOS Del, (uideucet,qua Detu not amplefhtur ) 'm cor dibiu noftru per Ifiiritum fanäum, ^ui datut e/i ttobuthoc eft,Spiritus fandus certificat nos, per Euangeli'ott ebri/ii»^ per morte eius,mcordibi Hoftris,^ Deus tanta diiedtone,täta caritate pro pttr chrtfium filium [wm not profe^uaturgt; ut tt
SYMBOL! APOST. »»»
Htri non poÃikguin not in Chriflum credètff,nS folunrepittet iuflos, fed etiam adoptet 'uifilioSt vÃciat nos coiteredesChrifiiiUnigemtifilij fuù Htecde/^iritufanób diligenter cognofcendn funhttt bitbenmus ueram er reiktm de eoÃdem, « CZ officijs. eiui ittuemur, ac dónis eins ornentur, ^uoatcenfi iacordibus noüris Denm uere iuuo cemuStO- cceleÃtm hlt;ereditatein confeijttifmw,
CREDO SANCTAM ECCLE
SIAM CATHOLIC AM. J COntmemorauimus baâenus Articulas fi deide Deo Plt;ttre,Vilio, 13- Sfiiritu fanfht , Qtii articuli,funt breue compendium ont »iumeoru|^t,lt;}u^edeuero çr teterno Deo m Seri ptura ficr^ contmentur.cr qu^de ipfo,itd confe quendi utti er tterni falMemeredendit funt.Se quuntur nunc w Symbolo al^ articuli, qui concia natur de eo bomtnit catu,in quo Dem uere agn» feitur^GT de beneÃcijs,quie cötMgunt bfs.qui uerà habet Ãdem in Deunt PatremDomminoÃri lefit ebri/btet ni^iritSfun^fj^fifif^ Ogf^ de/fetpublicapr^dicatioet laudatio deDeo,fi nut liM eÃet caetut bomintlt;nrgt;^ui DcKm agnofcercttct beneÃeijs De»ÃuereturSKüiire additur nue arti cognofeit^et k
*4« e X PL ( C A T( O neficii Dei accipit.Credo ffffe SatiÃAm EcileÃtnt (atbolicai».
Sed phufquim ufum huiKt articuU denton/lrd mittgt;tidmonendi fumiu de reiklfeutentia uerbo» Citihoïicum, rÃeii». QermanitèflcdttimuK Eitt heilige Ãbri* Hicreticuni- flUthe kircb.Hocreâè qutdem didtur,Sediuxid uerborumpropriç(atem fîcdicendum effet j EiM EccleÃit} em heilige gemeine uerfamluttg,Vel ÃctEin heiligen beruffteund gemeiner nuÃffbuÃ.Nam it«96A(Ko\ Catbolia uerfamlete cumÃgmficat Generaleffeu Vniuerfale.Et oppa» gemebi-lnde nitureä^tTiiiSfblt;eretico,^HodÃgnificatfinguhta EccleÃa nbsp;nbsp;nbsp;re feu eleóhcium» cà m feSütur qui ff id »non quad
ieosj.etu.Hj uniuerà fentiuntffed quod Ãbi ipfe elegit, crexa die kynh, cogitauit. EccleÃa autem fignificat conaonemffed hoc eÃ, coe ccetum populi conuocatum,aM coUeHnm bominii ins populi congregationem.Cuiuf nominif ufut, non tantuttt Domin ici, nbsp;fà de piorum,uerumetiam de impiorum congrn»
gatione.in Pfal,ii.Ãtmentio Eccltfiemalignanti Die Kyrcb, â A/ï-cup-ig. coetm Etbnuorumuocatuf EccleÃa.Primitigitur hic arliculuf admonet not EccleÃa non difcrimine huiut mundi,GrEccleÃtecbrtÃi'nt funt omnes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uniuerfum mun»
homines feit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homines in mundo effe populut^
totui muna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xos/etu.HV,E.xifimt(tntunumqu^*
queinfuareligione,ÃueEtbnica,Ãaeiudailt;a:gt;Ãdf Hahumeticdf (imodo iuxtdexferndmffeciem
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â ..... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' rain
SYMBOLI APOST. S4â r4mboffl{«t6ui honeÃumuititm ducat,ccrlefkm ft lutem ac beatitudmem confequùSed bic artitulut docet not,quod non uniuerfut mundus fit Ecclefia Domitihfed quod in uniuerfo mundo fit Ecclefia Dommi:Qr quod non omnes bominei fintpopua lui Dri eleäut,fid quod infer omnes hommes in boc mundoffit populus Deidil}gt;crfuf quidem iux tu externum conuerfationem, congregatus autem per idem euangelion,itt una fide. Et ficut uniuera fui mundus non eft Ecclefia Dei, itu nec totu alia quaciuituStnecetiam totus aliqun pugus eft uera l^clefia Dehfed in ciuitatibutgt;(y in pagis habet Dommus fuamecclefium.Videamus igitur de hue feteftiinonia ScripfitriC.
erat CT mundut per ipfum noncognouit. Stmun* dwnon cogiiouitChriftum,certemundtunon eft ecclefia Chrifti.tiece]Je enim eft,ut Ecclefia Chri fiicognofiat ebriftumt
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iolt;lt;n,i7«Nott pfo miido rogo, fed pro ijs,quos
ded'tfti mibit
[Auttb.i'O.M.ulti uocati.pauci elefli.
i.Tbelfu.i. Orate ut eripiamur ab importun i n» çr malts hominibus. Non enim e/i omnium fides,
^on eft (tliHd tiontett fub csla .
Il
«41 EXPLICATIO
homMui) in guo oportcal nos faluos fierhSi hti mines 'm fold ChriÃi nom'me per (idem falui fiutt non tiulemomnes homines credunt in ChriÃum, quid aliud reliquttmefi,quà mqu'od nöomnes h» m'mes fint ecclelia Dei.Sentiamus igitur, non uni* uerfum mundumeffeecclefiam Dei,fed ecclefiatlt Dei effie'm uniuerfo mundo.
Ecckfia feit Secundb,bic articulus coïïocatuf efi in Syinbo populus Dei loM refùtet eos,qui fentiunt nullam prorfus ejje certus'mter ecclefiamDeiin mundo.Sicutenim alij exiflimit ris. uniuerfum mundu effe ecclefiam Dom'mi, ita funt al^, qui putantnuÃam effie Dom'mi ecclefiam'm mundo.Hi enim cum uidentomnia boc 'mmundo plena effie confiffionis cr perturbationis^ac pne* fiertim eum clt;etum,qui nomine ecclefig Dei gloi^ riatur,multô grauius immantus,quà m alioruiti bom'mumcongregationem affiigi,cxiflimant Deif non baberealiquam curam rerum bumanarH,nec babere peculiarem in terris populum.quem reÃgt;t ciatity cuicoelefiembtereditatem tribuat.Sed hi( articulus damnat eoruni opinionem , cr docet.^ etiamfi omtiia 'm bis terris fufq^ dec^ firanturt td men Deus feligat fibi ex bommtbus ecclefiantt quamconferuetcr tueatur.
tns.Reg.cap. «9« cum Elias conquereretur foïum ex idol4tria,cr lyrannide relichm ;
SYMBOL! APOST- »4*^ ii^Uitm tjje eccltÃiin Domini'm regno ditîDereli^iti mihimifraël feptemmillianirorn» quorumgenutt nonfunt curuata ante Baal amp;-c» Ef4.4i, Holt timert,qHiiredemi te, o- uocaui te nomme tuo.Mem es ttt- Cùm tranÃerif per «a j»4r,frc{(m ero,zx flmmna non aperient te,Cum tmbu/4ueris inigne,non comburerfs,cr flitmmlt;t ttonordebit â¢Â« lt;f,rfc*HÃc docetEfaitu filittm Dfi hitbere cr feruireecclefiam fitam, m bis terris, etumà ei griuiÃimis idtterÃs tffligitur^
Efi,49.Dixit ZioniDereliqt me Dominusgt;et « DowiMi« oblitus eà mei. Nun^d pbliuifci poteà muliet âmÃntemfuHtUtnon mifereatur filio uteri fui''etÃilliobliti luerit,ego timen nö obliuifar
eil eccteÃi Dommi,quie nö deferitur ts i^ommo,etiamji uideatur cori oculis huiut mun^ ^fS^igi,itft mbil prorfusad Dom'mu ptmeret loan.to.oues meie uocemmeam iudiuntiCr ego cognofco eM,amp;- fequuntur met (y ego uitmt lt;eterntm do eit^nec peribunt m^ternum^ne^ n* piet eis quifqua^ dg munu mei crc.
Siittb,iiliimo,Ecce ego uobifcum fum omnio bas dieiuf ufc^ nd confummitionem feculi.
»t Timoihei X. Solidum fitndimentum Dfi liit,blt;tbenà Ãgmeuluni bas. Houit Dom'mus » qui fintjm.
t4.4 EXPLICATIO
Mittb.ts.Super banc petram adificabo Ectk fiam meam,Zir portie 'mfiri non praualtbunt ada uerfuseton,
Qiiaregt;t:^à omniauidentur in boe mundo te mere fèrritZir apparet nut nullamgentem peculia riter,autquamuis potittt, quam eam,^H(euocatur EcdefiaCbrilH, Deo curie ejje, tarnen mbU eer» tittiefi,quà m quod fit EcclefiaChriÃimterrif, quam Deut tanta cura ref^iciat^utconferuet cant 'm omn^w a^iidiombus, cr confirat i« earn cat* tlereticorS leÃeregnm.
conuenticu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TertioJiic artiiulutcoBocalui eà in Symbolot
hfugienda^ adthoneamur de fiigiendis hereticorum conue ticulis.Sunt enim, qui talein requirunt Ecclepatn Dei, 'nt qua nuUum prorfuf peccatum, aut uitiuiit inueniaturt ideo^,cum m a/iquocaetudeprebeif duntuitta aut'mjirmitates ,folent uniuerfumcat* turn darnnare^cr eum deferere,ac propria con* uenticula âmfliiuere,etiamà 'm eo coetu, quern de{e runt,piafit doHrma ,crreilui ufuslacramentc» Ecclepa qu£ rum.cytialesolimfi(eruntCatbarhNouatiani,eif fit defierida, cratite,zyhis temporibus AnabaptiÃe,tiecefla rium quidem eÃ, ut earn defiramus Ecclefiam, qua dodrina eà impia,t:y impiiu facramentorun^ ufi(t,Cauete,mquit CbriÃut,aPfeudoprDpbetis* Oâ à firmentoPbiirtf^orum.Et PaulmiPugite »
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fimulif
SY HB o LI APOST. xi s
/îtiwUeror»«* cuttu. Et io4nnet:St quit uenit ai uosfCr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arwm non affèrt, ne recipiatis
eum 'm clomMm,nec Aue ei dixtritis, Sed defere» reac damnare earn ecclertam,'m ^uagt;cumuerbuni Dci pure docetur,cr facramentaiuxtamfiitutio nemchrifiireilèdifpenfantur,^uadam ttdbucKi tia bitreant, amp;nbsp;multi mali admixti fiitt,boc mumefibæreticum,autut i(b toquuntur,fcbifma ticket eoramDeo deteÃabile^Ha o* i» P'ij^ gt;pÃf fut funi imbecdlitateSfUt wox dicetur.ty lt;iiMn»
foli uerè p'^ fînt uera memtrit EccleÃt, ta» Kypocrift cî; nenfolent fefe'mterbos in extern«* congregatio impijnmlti. we.er in ufuuerbi Dei ac facramentorumeiiUf mj EççIe^W*! ntultibypocritt,fÿâimp'^ admifcere,qui ftpenu» mero boneftiores «identur, ©â de nomme CbrifU magiiglortantur,quà mtter»pnâ
tiattb. IJ. AÃimilatumeÃ'regnum caelorum. â ' bomini fem'manti bonum fernen in agro fuo, fei dormientibtu bominittnMenit iDtin inimtctMjCr feminauit xixlt;«w4 inter triticum Cfc-
Et iterum:Simile eà regnum coeloru uerricit Io iaib) m mare»et ex omni generecotrabêti etc.
H« parabolt manififlè ÃgniÃcant gt;nbsp;g^uod prat dicatione Euangequot;lif congregentur ad externam foäetatemEccleÃtboniis-mali.
«.Corimb.io, Patres «oftriomnes fub nube
a J
»4« EXPLICATfO
eritntfCr omnes per m4re trattÃerunt i Ef wox: Sed pluret iUorum non approbatat Deuf. ProÃrn ti enim fiint itt deferto (^c.Hoc dtéium perÃiicue decelitt externa focietate Ecclefiamnltose/Je, ^uiDeofuntabomiitabiles.
dtiare^ubicun^ doéirina uerbi Dei pure ad» mnctatur,ty facramenta rité, iuxta itiÃitutioneM Cbriflidi^en/antur,n'on eà propter malotin pri uataconuenticifla fetedendtim,Sed 'm eatbolicail» U congregatione,itt qua pia doär'ma fonat, per» durandum,donee mefforet in tempore meÃit col ligant primum z.i^un^,et conqciimt m ignew.tri Eeete/td Hott nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;congregent in borreum Domini,
aUigatit ad Q2lt;«ó»Wc artitului monet nos,qubd Eccle* certS steiMt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alligata, nee ad eer tu genm bommum,
homtttSetc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imperium,
â Hacefinece//ariaadmo»it(o. Nampofîquà mre uelatumeà ÃuangelionChrifti,cr Apolblii milt datumM uulgarentEuangelion in orbem terne, erant multi, qui fentiebant foies cirtuncifot effe populumcr ecclefiamDeit necgentes recipient dateffiemcommunionem Euangelij er atalogunt populi Dei^mficircunciderentur, Sed bic articult;gt; lurmonet nos,qubd EccleÃa fit Catbolica,boc efi, VniuerfaliSyUidelicet, quod pertineat non tatitlt ad lud^pscireuncifos, uerumetiam adgentes
circuncif^
SyMBOLI APOST. ^4^ «relwci/4»-Q3* f^ntentia probitur tam ieflimo Hijt Vrepbetaram, qetiitmcaleÃtbiamiraculis, De ^«4recopio[e fcriptumeà mEpifblit Pauli, pritfertim ad Ao.cr ad Gaïat*
Sunt et alij qui fentiuntfeccleftam aUigatä effe ad KomanumPontificem, er ad Epifcopof eim» acfucceffbret eorunt,utquicquidbi Ãamp;tuervttt,ai gnofcendu fit pro décréta dwiwo, er qui bos non agnofcaMon fit uerum membrum ecclefiie.Neg4 ri quidem non poteft,quitt fi hi doceant Euangeli on ChrifiifCr difiienfent S^entmentd Chrifti iu^ Xta infiituti0nemeiut,adeo^ tales agantEpifco* pos,quotes eos defcribü Paulus ad Timotbeum o* Titunt,agnofcendifintproueris ntmiftris ecclest fi4Dei,etMipCtloquuntur,proSeruis/eruorum . . Dei,p- babidi fint duplici bonore,utPaulut ait, digni. Et tarnen ne fic quidem aUigata efl ecclefia ipfos/edpotiusipfioUigati funtadecclefiam, uidelicet,utnonlhtuant,quodipfis uidetur,fedli^^'^^ iwHp» ciaUt , quad ex uerbo Domini ecclefia fkuutrit, 0WIM4 uefira funt, ÃmquiQfiue Paulus,fiue Apot loS.fiue Cepbas,fiuemund;{s,fiueuita,fiuemorsgt; ââCor,»» fiue prttlentiajiue fïtturagt;omnia,inquam, uefira funt,uos autemCbrifiijCbriflufautemDei ere-
Qÿà dfiautem non (olum non ficerint fuuitt officiumtuerumetiam Euangelion ebrifh perfe»
*4« EXPLICATIO
EcckÃ^ non eA aUigata adcertumlo cum»
quiiittur.cr idohitriatttueaniiir, tantum abeft,at EccltÃa fit ad eos alligata,ut potiut necefie babeat eof tanquam lupos,cr manififiot bojici Dei uita* re.Hoc enim fibi uult bic arttculax,dum iubet noi credere Ecdefiam Catbolicam.bocefl:, Vniuerfd lem, non Pontificakm aut Epifcopalem.
Ecclepit ubi ^Uitr edit fit.
De'mde Ecclefia,cùm fit Catbolica ,â non efl aHi gatanec adcey(umlocum,necad cortumregnum aut imperiumbuiut mundi.H^e^ enim aUigata efi ad urbem tiierufafem, autadufbemRomanant, nec ad imperium Confluntinopolitanum, aut Re ^num Romanum.Nam,po{lquà m diékm efi ad Apoflolosâdte'Muniuerium mundum, prtedicate Euangelionomni creature,Et iterum:Eritis mihi tefies ufi^ad extrema ierrg.fignificaturEcdefiä tffe Catbolicam,nec effe ad certum alilt;luem locu, aut imperium aUigatam,
Ad (^uid ergo aüigata efi ecclefiat tÿ ubi qua rendaejlecclefiafi non habet in terris certum la cum aut regnumlDicemut ne ecclefiam ejje 'wuift bilem,aut imagmariam tantu^iiihilmmut.Eccle fia non efi muifibilis et impercepttbilis,fed uifibi Us syperceptibilis congregatio hom'mum. Et ha bet^uafigna.quibutcognofiatur. Confideremua igitur^quod ad uidendam cr cognofcendam eccle fiamCbrifiinonfitntcircumfirendi oculi ad ex ternairi
SYMBOL! APOST. 149
ter«4m gseciem c^rmomlt;trum,lt;tut aJ muldtudi* ncm boini»um,fe(l ad Verbutu Dei feu ad Euage liotfChrifli^Gr ad return ufum Sacramentorum. Vbicun(^ eniitt prgdicatur Euageliott Cbrifb fyn cerè,(!!f difpenfatituy Sacramentaiuxtilitiflilutio ^ccleÃa tià n Cbrifii,ibi eü Ecckfîa Chrifli» etiamfî itonfit exttmd^ecie is' fnaieÃntc illuRrit, Etfi enim nô oinne$ duditores Euangel^ fiierint uera membre Ecclefif,tamen,cùmueybHm, quèdegreditur de ore Dommi,non reuerlafar ad eum uaeuîi, u( Ea faà tf didtidubium non efl.^uin ibi fît liera Ecc!e fîa^ubi uerbum Dei pure adnunciatur, ZT Sacra fftenta reâè difîienfautur^Solet autemboc fierté uet publicè m tetttplif,ubi politicut magiftntm «a gnofeit EccIe(Ã4m, «cl prtMrfttm hnti«»îh domi» bui,ubimagifirattts efl aliéna religioitis,utaputi T«rclt;(f.v6icKâ,j.(je,.o EuangelionChrifîi ditm«« f«»quot;» ©⢠uerutu[ui Sacramentorum probi6et«r» Crfî wi nbsp;nbsp;locis pote fi effe Ecclefîa,uidelicet,fî «6i nbsp;nbsp;nbsp;*
/ùer'mt non confentiunt c«m aliorum int pietate,tarnen manifîfîum efi,quodif,quiEuange lion damnant,cr ncrum ufum Sacr^mc «for« pro» bibent,non fint uera Eede/îa chrifti,etiamfi ui» deantur poleflue,dignitate,addo etiam honefkue fua pracipua columna Ecclefiie. Nam «cram Ec tlefiam alligirt4m effe d ucrà Mm Dei, er ibi efjt^
9 ï
»»⢠EXPLIC ATI o uèiuerbum Dei reik^rsediciUur^momjilii fuiti [cripturlt;etellimonitt.
Mitr.tff.ue in utüuerfum aundum t priedicate ^UMgelian om»icreiitura,Qiii crediderit (Eui gelio)(2r bipt^ituifiteribftlnui erit. Qÿi uer'o non crediderit fCondemnnbitur.lubet ApoÃvlot prxdicjre Euitngelionyty pronunciitt eos beatot. qui Emngelio credunt.Eot autê damnlt;ttot,q Eui geïio non (redunt.AOigat ergo eccleÃam juS, id EunngelioniUbicuni^ iBud priedicatum fùerit.
Mitib.t.HiceÃfiliuimeuf dileâut,inquo mi bi bene comphcitum eÃ, üune uudite, lubet nos ^er^ Ptaer fiUumfuum itudire.Filius autem do* (et Apofiolos Eunngelionfituttift^ iubet not eos audire-uos duditimquiens,me audibCiÿi it« temuosl^errnt^mef^ernitâ Attigit igùurnosdd Euangelionfuui».
Rom. JQ. Ojiicunq; muociuerit nomen Domi nifdluui erit. Q^omodo autem muocabunt quern noncreduntcâdÿomodo credent eitde quo non audierunt^Et mox: Ergo Ãdes ex auditu eÃt auditui autem per uerbum Dei,
Galit'i.Si nosaut angelw è caeio aliud Euois gelian prfdkauerit,anathema Ãt gtc, Ephe.i^SuperÃruià fuper Ãindamentum Apo /blorum amp;nbsp;Propl}etarum,boc eÃ,fuper Euatige lion,
syhboli Aposr. »ÆÂ« liontt^uod Prophete ApoÃoli prlt;edictaterunt.
Qÿire noit ftnÃMiui,^ ckw cix^mtu ^.ccleà aneffe Catholican/eu Vmuetfaient,et dijperfani in toto orbeterraruHjjidcircoEctleÃanufguänt uerèfitâffed Q-à non eA aÃigattt ntc ad (erta loca, nee ad certnmgenut hommunt,nec ad certum int periunt huim mitndi,tarnen Ãt aÃtgata ad Ettange on DomininoÃri lefu Cbriflintubicun^bocpn â¢â è amp;nbsp;fyifceriter prtedicatur,ibi fciamtu effe «er^ eccleÃamChriÃi, Cf debeamui not Ãde, carilate» confenfu,apprebatione er eonÃÃione cumeaco» lungerefUt ijs benefic'^s Chrifii,qtnead ueram ec» (leÃam pertinent,unà cum ip fa fi-uamur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EccleÃi fa»
Sed nee boe pnetereund» eà ofeitäter,^ cede ⢠fia ebrtfli nö folum uocatur Catholica, ueruntetM Sanila.Videndam igiturefl,qua'm re confiflit Si ibtM eceleft«e.liam cum ikimw nos credere ec» cleÃam effe Saniiim,non eà 'mttWgendum,^ po pulut Dei debeat 'm terris fâ Sà ilus effe,ut nullü prorjut uttiu in «Qo «rrntro eiut m«c«MfKr. O»» nei enint bominrs habit natura /ua peccatum.Et (juan^ nônulU ex bomHbus renafeuntur per Eu . angelton,m Chrifl!), (yc{oitinturÃgt;iritufan(lo, manet tarnen etiam m btî peccatum, non quidem quod dontmatur,fed quod tarnen aduerfus ffiritii coneupi[ci(,amp;' c«i» l}^iritu pugnab
ïÿi EXPLICATIO
p/d/,i 41.N0» iutres in iudiciu cam ferua tutgt;» quia non lufbjiaturir, coj^eâutuoomnisuiuens» Et E(cltfilt;t orat in oratiotte DcfminicaiR-tMif te nobii débita noflra.
t,loan,r,Si dixerimuf peccatum nobabemus^ nos i(gt;fos fidlimuiiCr ueritas t» nobis non eft,
Rom.7.Le* l^iritualis eûego autem carnau listuenditifsfubpeccatum . Etmox'.Nouhq, no» babitetin me,hoceft,ittcarnemeabonum etc-Ex b/t er alijs id genus te/Ãmon'^s fcriptur£ nut »ifiÃumefl^uod pif^quifuntueraEccleÃa Cbri« fiigt;crà acceperunt/^iritumfanéhtm » t:^ mortià - ea/itÃStn corporisitamen geÃant adbui intra fe peccatum, propter quad non poffuttt ex meritis operum fult;eipforum iufiictlt;e SanSi iudieari, EcdeÃii cur nbsp;nbsp;nbsp;Clÿottiodo ergo EccleÃa dicitur Sanäa t cum
dicatur San Ãngula membra eius babeant peccatum^ ÃA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Primumgt;EccleÃadiciturSanlia,non propter
proprium ipÃuf.aut operum eiusfan{ittatem,fed propter fan Sbtitem Cbrifti filij Dei,qua per fidê donataeflcf ornata. Nitm Euangelion oÃÃrt EccleÃa CbriflumfHium Det, foZw uerèfa» âuf eÃtCr immaculatus coram Deo,et donat eut» omnibus bis, qui uerè in ip[um credunt, Qttlt;(regt; quicunq^ accipiunt Cbriflum per fidem, bi repn tanturtamSanfh coram Deo,non propter fan^ tatet»
SYMBOL! APOST. »jj ^ittemfuorum opcrunhqu^ipfiÃceruntjedprvi ptcrfanéittatrmCbriffi,quado'natt fuut, ipÃs imputatw.
Rom. 8« (iÿifilio fuo non pepercibfed pro nobis omnibus tradidit tUum, guomodo fieri po:» teÃ,u( non eum eodem omtui nobis doneti: si om «!lt; Cbri/ti nobis donuntitr,donstur certè nobis e» tinrn luflicia sanâitiu eiu(,
Ephe.s.Cbrifiut dilexit Ecckfîamgt;crfemetfi ipfum expo fuit pro es^uttüam fanüificttret.mun ditarn lauicro aqut per uerbuMj ut adbiberet e* 'â¢*â* gloriofiim, Ectltpim non bib^nlè mn tulitm,ttul rugim,iut ijuicquam eiufmodi gt;nbsp;fed ut fjjet Sim^h irreprebenfibilis.Fieri uutetn non poteà qttm/î conpderetur lufUcia operumtEccle fit fit rugple,is- fordidata» Qÿû borni«« ^«4»^ tumuis p'^»non poffitnt uUum opus perfiüè bon» Cf iuflion,mbiK mi(ilt; ^cerf.Reii^uwmigiturf/ï» ^uod Eecle/iaidcirco dicatur non habere rugsnt uutmaculam,quia habet Chriftum fibidonatumi quifolus eÃfine ruga amp;nbsp;ntacufa.
Deinde Ecclefia dicituretiamali^uomodo SS fia propter extfr/i4m uitichonefliUemtEtfi cwm hMexternahoneÃiU uitæ,non eÃperfiikicorain Deoiuficiijtamen neceffarium eÃ, ut qui funt ue ntm^mbra Ecclefiie,hitnc honeÃntemet iuÃiciim
4Ã4 T EXPLrCATlO
exÃde Ml cMflum prfÃcnt.tJton qui fuftl impift er qui federate uiuunt,Hon funt ueramembraef cîefîi.PojJ'untquiiiemfKrifcdtfiiie membra ptf fidein, aut à excidermt [celeribi^, ad ecdeÃä px mtentiareuerii,fed quod ad pritfentem ipforUtit ftjdum admet,non funt ueraeedefie membra.
Romlt;i«. 8. Qgi m carne funt,Deo placert non poffunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
t.Tiiitotb. lt;::ind uidua i» delic'qsuerfaturf ea uiuens mortua eÃ. Et mox:Si qua fuis er maxi mè fionitiaribui non prouidet, fidem abnegauit»
efi inftddi deterior. Si negledio fimiliariunt excutit fidem,quid non fà ceret feortatio, aut für tum,autadulteriumCcrc.
t.ioan,s. Qgi eommittit peccatum, c* Diabo heft,qaoniam ab initio Diaboluspeccat.Pt moxi QJii non diligit fi-atrem,manet i« morte. cùm confitemur nos credere effe Ecdefiam Catbo titamcrSand!im,admoneamur de nóftra uocaa tiont,er excitemur ad fidem, er bonefiim uitâ, utfimus er maneamus membra huiuf fände amp;nbsp;Catholice ecdefi£ , amp;â acdpiamui eadefk re» gnum,quod paratum efi buic eedepe abexof dio mundi.
CREDO COMMVNIONEM 5ANCTORVM,
SYMBOL! APOST. »ff
IN prtcedenti irticulo credimut, quodÃt ec* cltÃd CitbolicA, hoc eÃf Vmuerfalit, qu^ non Ãt aÃigitA »d unum certum locum,aut tmperi» um buiut mundiiÃcut quondam pûpulut ifraSliti ait,fed di^erfa m totum orbem terfte, inter om^ cohiii ties ge/tteSjftcut zy Pauliudicit, Euagelion predi tatum effe apudumutrfamcreaturÃt quie fubcat teell,ey ÃTt(bficare'm totomundo.Qu/tcumre citanturcrexplicantur,fbüimfolet auditori in mêtemue»ire,num Ãtaliquabuiutcatut longe la ieq^dilfgt;erÃconiunilio,quac5feruetur,cr ad po Ãerifatem propagetur, Nam quemadmodumdiÃi patuf grcX ouium durare non poteÃ, nià ouei à ^gcleÃa difà pafiorem ttnumouilecongregentur,itadiÃgt;erfut caetut bomtw«m«o» uidetur poÃe incolumts per durare,nià legibut nbsp;nbsp;magiÃrattbui in unum cor *
pu( coalefcat,ettömunionem inter fe baleat.Qjia re additur bie articulut de Cömunione fanäorut _ ittadmoneatnot,q, etÃeccleÃaChriÃi differfa eà binc inde in eofo orte terra, fuä tarnen babeat c5 iunfftonem er commumonem,quanontantHcon fiit in boc feculo ufq^ ad nouiÃimu die, ueruetiattl conferueturperpetuo,Sunt er alite caufte,curhK articulua collocatut Ãt in fymbolo.iAdgna.n.eà pU Ãllatwnitat, magna eà imbeciHitOf ettimiditoi pia ru prtefertimingraui^têtatioiùb.z^ afÃiÃwm
tfS EXPL IC A T to.
bui,Etegt;ùm pij abijciunturm hoc mundo, ey op primuittur,icuidentur omnium bominum m^er rimi:Et quiu uident,fe quidem 'm hoc feculo 'mhu muniter cr crudeliter truSarh ex altera Mt par te multos regeSiPfmcipes ac diuites effe, qui du^ cantuitam 'mfumma maieÃAte, tranqudlitate amp;nbsp;uoluptate,ad quam foelicitatem ipà in his terrif pertingerenon queant,etiamà maxime conctur, idcireo exiÃimtmt fe nec 'm coelo pojfe parem dîn confequifælicitatem, Sedquemadmodum m hif terris fint contempti algt;ie(h,ita neceffehabe re etiam m caelis abieSfi eÃÃe. Accedit zy hucy^ cum'mitioEccleÃa congregarefur ex ludais amp;nbsp;gentibusjudtei uidebSturÃbiÃaeliciores'm chri ^,quia Chri/lut erat ludais prottüffuSfet ex t« diCW natus.Sed amp;nbsp;Gentes uidebanturfibifÅlicio res lud£isgt;quà dDeus, abieitnludieorum gente, ipfas mpopulum fuuelegiffet.Sicut er poÃea^qt^* ornatierantdonisfÃirituidibu« » donis uidelicet tmguarum,fanationum, amp;nbsp;alifS, Ãflidiebantpr^ fe alios,qui his donis carebant,tanquam mfoelict^ res 'm ChriÃo.Pofiremo,magnapriedicaturfanbf^ tas,magna beatitudo Patriarcharum, Prophetaa rum,ApoftDlorum amp;nbsp;Kartyrum, qui nunc euH^ ChriÃa uiuunt.Qÿare,quiadhucm terris funb trfentiunt'm femagni(iitciirftiffu«e imbe{mifââ*
~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;-'M -r-J
SfrttÃ-U
tmifoUicitMitur utrxtfliintncfe ad tndtfttM iSlt;f hiafalaitatin nan^Kumpfruattarot^ yi/u^ »ft igiÃir w^wï-ilw nv/trälni^ariitulufthCciii, WBmoww Sattébrf:rH)iif^Symlgt;o(à lt;oiïoPitre,uclt;f» adtntuteiremur^ fpntentio toiiUf fli^o^docetur «on uwor'mhww bt)wb«W'ge» nusea(gt;à rf'mCbriftDticd£fkn^frtred(tdi^m fed omnd Sifinfkif e/Jifhfdltf hiet'ediitittif piirtiefptiti tr ue ex«cr tinSMiles ammi pioruw lox^rmdi^rflt fWi4e tw KMDoMMi alacfütff amMafeper^eif irent,{ertiÃimi,qufgt;dipÃseadem glori»cori)»a^ wmrlt;)mw^S4nÃiïftt»*|w^w;â' Sinfbqai ' (N^{o«Rtegt;» (e^üfccndKtnrfi-i quidicaittukdicinturt Iwr toco itnfbtVivm ^âi diaittiw^nif^ qnof by
eommend'itiaittqvot PontiÃceSl^tmomfd howbm fuii, ut uocM titcbfspre^Saaäit obfra^ d«*âH(»rKwr«p »onnuUtitefiSiitf^fii/tt^iMitten tnnfuittÃidrcoSan^,^ fintpublfds WiWOrl^ tnSttn^bruNt cttjflogii rditnsfl^^anäi bec iofo dic»ttt«r, bi» qui in cbri/îwm creiibnf, cr conû quKftWpeccätörumrendÃionun-, dc rcputanfHr eordrd IW» in^ prvpttf èbr i (bim, amp;-âuitint eX bit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sïePduitM mBprflsItuÃi
ti fttrtâHa.UoCtti-Mitidtiieet be»mt«r$,'qùgt;(KbÃc, miinjoitdbKc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oâXdRKteudRgrtioCbtl
fû SinUiiKRmRiM^n^'mbucmKttdodùHntuft
à K I C.âA^ T hQ 'I
Sitn^i firtipiff.cyrifiiM per fidtmJU'.GT iuhicfiiie ex »itaexçe/^uttbtyfiitftffimCliri fiÃiäicuntur tarn ntHentes^uintmoriVt
SM^um lommumo quit fit,
Sifft^rumreportentf fi motifi Sltn^i^ totisChr^perfidemfiierintptdrticipeiÃai, ' Qsoitcùatit^fe.btilfet,i(i(ieitmutnun^qu^efit.
(OKttutWgt;i^amp; in ^ifo c(tnfill!it,Setlnt l^poteà «oÿ.rçÃïi« de bi^ re ^udtre t Pi«» pr^guBou, CbKffik- Wtc irgond Epbeà af.eapite^darto.^ dt commuuieHeS«néioriim fieri bentfitaitt^à . nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1. .i
Vmm corpui i^ er y«i«/}gt;b-itui j ^uemitdMt dumcJ-Uicatieftit 'm uitaSpe.ttocationis uefirte, VniH Dofnmat itmafides^untm f»ptifmit,unaiâ Df»f cz Prffer ommum} ^uieà fuper omnu per omnia,ey'm omnibus ttpbif, :« efi tfiufifis coniio de Conmuniene Sitt âorum,bacefi,omnium credentium 'mCbnfiunt^ Ogiw perÃrmgtmuf partes eiusexordine,^ â
Vndm corpus« '
:* EcdefiiCbriÃi ^ f:^.Ãdij^erf4 (Ãmfeygentfi Mtoto orbe-terrarumJ4wcn nSsfiunt diiterfiit cot^ fsofatfed umtm eÃioHpttsa ii attem Rcdefiaeà Vnum corptn,mttwfi^tfb(ommumo eius^ EteX plisat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^(madmoduttt,gt;if.
^uienft
SYHBOtl APOSt.
uno corpore multi merntr* bniemui, Wfiwtriiucro ommi non ettndem bibent adunf^ Sic multi unum corpus fumus in Cbrifh, finguU (nnlt;j(»iein nlij aliorum membn erc.Ef » ,Cor.»x. Qgem443to(l«i« corpi« «numeft, cr memfgt;rabi bet multi ,omnii Hero isemtM corporis ««im» hwkrf cum Ãnt firwtfi jitnt ccM'pw.Sù nbsp;nbsp;cbriftus,
Cirmm per uni Ipirttum nos omncs in «num cor puib^ifitifi(mus/)«eludlt;ei,fi«eGrici,ftttefer ni fine libert O'C.llîc docet ÿiulùs,!^ cwm eccteÃi. fit unum corpus.mulfimembn baknSiCowmttnio etuscSfiflitinhoc.^fiuepititur unni» mêamp;rHm» con/ilat find pitùntur om«« tnc mbr«, fiuegloriÃcuM ff â¢wsnm membrum;fimttl gaudant omnii membrit
, «« rfteram contemnat tilterum, fed fingulorum »perlt; coniuctittt lt;»4 totius corporis ineolumiM?^ QS^âte,/! te a^ibo iti promit jUt iddeatur graui onq qtteefirri questyUoli ibijcere,fed ri* firteädbunc sgt;mamp;oIti(rt(cc!umgt;Contmun«onn)) Silt;nÃgt;rttm»MoK eww tufolus b4«c,^«lt;tm pirterüï^ iffiifhonem fu}^rs,fed fnÃtrunt f«r» tcdiu« o«» BfS Sinfb,U)ùuerfa «idehcet E«ic/»4 â¬bw/b.Gtti« Uttern ifflifbo non poÃuEcUefism opprimerr, »e te ^wderti »ng efi opprrffun j fi modo bttius (^orif niembrum fide permiuferis,
YnusfpiritusK
löo EXPLICATIO
ConÃ/ht ZT âm hoc Communio SMóbrant ,^ Crà diuerfa fttnt dona J^iritut er alilt;t tlijt (xciÃ:ntiorit er mÃgmorafUntis tarnen eà Ecelt Ãit Ã/tritus.Diu^öefiin^uit Pituluf,doitoru junti fedidemÃ)iritui.EtmoxiViucuii^ datKZ mamÃ* fldtio l^iritm ad id quod expedit. Na buiequidi perÃuritum datur fernto fapietitientl'^nero fet mo fcientitejfeciinduin eundem ^iritum ^c,Qn» Ȉ h£ctfficitunus ideeridentfpiritut,diutdeitt' pecufiariterunicuu^ficutuulft
CÃmiÿtiir tanta fit communio SitttSkrum,tà .V itnut fit eorumÃgt;irituf »gt; non habet Propheta ait^ ; Apofioltts, quad glorieturaduerfits uutgarempi» usinée habet uulgarts piut, quo prie Prophetit er Apofioliidej^ondeat antmum fuum^Etfi eniitt Propbeta ornatuseji tam iÃufiri dono fi^irituft ut longe ante ^euideat, quod in hit ttrrif fiitufi rumetifZT Apofixilut tanto dono fiiirittu mjignif efifjitioquatur Unguis, er excitetmortuói,ta^â men fi uulgari^ homo in Cbrifium credit j eundê afcipit fifiritum, qui non foletqutdeni'm tiulga* ribns.homittibiis admiranda (ua ty iUitflriai^d ledendorum miraculcnun dona exercere i exer» cet autem in eisi dona generalia er ad ueram amp;nbsp;perpetuam falutem neceffarin. Excitât enint cue* dentem 'm Chrifiu!H,ut 'nmocet Deum, er (Garnet
SYHBOLl APOST. »gt
ti tui», ^bbi Pater^Adhicc mortîfical arnè, ne regnetpeccitum m corpore eitM,cr accendùtncn. tem eiiu ad obediendum uoluntati Oquot; uocationi Dei.Vos non e/iii,induit Paulus, in ctfrne, fed'm Kom.t, fftiritu, Siif.uidem ffgt;irùut Dfi habitat m uobis. QA^lt;ifilt;}UfffbiritumCbrifli nonbabet, hicnoit i.Cor.«.' elieitts.Et lt;diâsâ. knnefà tis, quod corpus ueflrû templumeü, habitantu 'm uobisÃiiritits fanÃi, ^em babelis à Deof Cùm igttur unus fit ^iritut omnium in Chnfium credentium^non conternntt nwtdUer alterum,fed toleremus nos muiccm per caritafem.cr fludeanus^per umculum pacts,uni» taten fpiritus feruare, ut in ueraSanäorum com munionepermaneamuf,
Vna fpcs uocationis»
fidciis Deus,('mquit Paulus)perquemuocati â.Cor-i, efifs i» confortium fit^ ipfius Dom'mi noÃri lejii g., CbriÃi.et adTimotheum,Appr£bende,inijuit,ui tarn gternätadquam et uocatus es.Vocatio igitur â noflnt efl,ut capumutunà cumChrifio fiUoDc«, hereditatem etern^ uita jCT cccleflis regni^Et ^uia non poenitet Demtt uocationts er donorunt fuorumÃdcirco cert'o er 'mdabiiatè fperamus not hanc beredititem propter Chrifiumaccepturos, 5ed hec SpeSt Vna eft» Vna enim efijiitaaetema^
â EXPLrCAfïO
V/14 falici ttö mult£gt;Vntigt;tt eà regnu ccetcfkiftS tnult4,iJf(^ tM er uit4 ,u.altHd ril coeâefkregnü Patriar(haru,a!tU(l Fra ^teriiit Sitn phetitrif,lt;tliiid Martym gt;nbsp;aliud uulgarium piariiâ tje^ aliud eà R.cgü,aliud Prittcipu, aliud diuitSi aliitd paKperuifcdomrdbtttunumeà et idem.V* »a,minuit,eà Spet uocaiicnis ueÃrte. Nfg«ri qui» dem non poteÃ.quiti w caelefliregno alia fiitur4 Ãt gloria non qutdem Prmcipum mundanorum, esr diuitumgt;fed Pafriarcharumgt;filiaApcflolorS, Alia fiartyrum,alia uulgarium piorumsic enint Daniel dicit : OJii dolh Ãrerint (uidelicet uerbtf Domi)ti,cy propagauer'ntt illud priedicalionefuit i« EceleÃa Domiut)Ãilgebutttqult;ià JÃlendor Ãr» namentifC^ qui ad iuÃitia/n erudiuni multot^d fi ÃeÃte 'm perpétuas reternitatet, Et Paulus i.Cor. tf.Aliagloriafolis^ aliatuna!,aliitÃiüarum.Stell4 fiquidem à fltlla diffèrl 'm gloria-Sie ey refurre ^omortuorum. Sed quemadmodum inhumattif corporetlt;yÃmulta funtmembra, quorum numquodi^ fuum habet donum eraihonemjainê unaeÃamma,unauitaeorumittaty 'mccelefHre gno,zyà alia efl aliorum gloriaj tarnen una efl ** terna uita zy foelicitas gt;nbsp;qua non m'mus fl-uelur HJ cbriflo piut opiflx,quant Patrtarcba aut Api^ Ãigt;'.us.aabemus,(,inquitPaului') ulriq^aditumpef uno Airitu ad P#rc. kw (gif«r »0« tfli^ iolÃitei
SYHBOèï âAPÃÃTJ iff iol^ütf amp;iiKolxgt;,fed lt;fonciuet Stn(f(fiVfn, amp;nbsp;Cot0.i» JoMefliti Dti.Et iteruttftldanfotffdt fiiitdit piti' ticipatiotuta fortif Siitikrum mi fewiw er« cimtgiturttna fit SanSornttneternitwttt erf«» licitM, non dimoiieätnur lt;t Sfte eiuf confe^uena ti£,uelpotentit(R.oguitt» uel opibui di»itum,uel fiMiktite Piftnircbirttmtuel claritnJitte Apefb lorum,uel gloria nurtyntmgt;fedpotius tneumbif^ mutin hoc /iudMmgt;utfîmutmCbrifioïefu San» fbperfidetn.Sic enim jruenwr etiam SinilorHn (omnwnione, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.v-
Vhus Dommus/ â
Paulo antiÃSa eà mentio f^irituitamp;moK mentio Pairif,Htce)rgp per Doin'm^m infelà S'^nr f dim Dei, Domiitùi noffer lefus thriÃut^ ^uim dédit Pater capuf fuperónnAai'âÃccïepte, ^UieeH Corpus iUiut.Vnusautemiäntuyà Chri Ãuis,non multi Chrifli,unum tâtum eà Eicleftlt;e âc4 put,non multa capita. fjecalium ChriÃum habet Dauid^nec aliunPetntt,fiecalium piutqui/piant fttKdiouulgi.c^icunq}, mquit Paulat, baptifati H eflk^CbriÃum induiÃis.üö eà ludaut,ne{^ Gre fatt»oneÃferuutjne(^ liber,non eÃmafeulut nec faenma. omnet enim uos unut eÃis itt ChriÃo fatQSare,quieÃiit chri/h perÃde,età non edit miraculagt;aef eà claritudltteifq(ià f^^fMt''^i
ït
e-X Pt/JC J^TIO â
ffubfiÃbrifiuWt ^iteitt tk ii »W f^cuixlüisin Cbrijhgt; ncà piet etùnt tan^etaviini(gt;fii'((el^mblt;tirediNte«i.
'â Ynÿfidés,
((entugt;nChri(ti,Ãiü ohjçufior^uim neftrih^ui c9 gKOjciDtji^ !^Ktfiuigt;l f X EmngeUo rtutUto. N«« propii^j^aû Eauluftodcà nebisfdiifiqMm tuiit fpacredeîamut . Noxpr0^e/j4 eÃ,dus auteM appropittçiuit. Etquanijuim Ãdet foltt i» Tobufiior,m alijs imbeciUtor j (amen çfuod ai f/jftipÃaniatimet,VitieÃantmm piorum Ãdef^ Jpe^em'^prpprfgfidci tfl,lt;iuam babeni uel int pij élbi^çi ié fuif dif(,U(l ^dbumetiÃifidefua '((/to qtt,ein ÃngwtDcfi^tulludiei Tbalmudifhed^ ftuÃfs fiiif jbalniudiCKiiiel hypocfita; de meritis fuorunt ppertpn ^Sedea dtmttm uera Ãdtf eÃ, âi^ult;eb^betur in fe/nm ChriÃum filiumDei.^ubi pjiOpter.bKnc OfJWPaterÃinobispropkiusyesr fidöpletnos in ÃHpi e^b^eredes regni fni cffle^ Ãis.ii,4n(Ãdetiih.'jbiteritt Pätriircb£ HaueÃdettf priedica^rui^t Prephette er ApoÃoH-Hanc Ãdea^ pf i^Ãi Ãtnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iî^c cflÃdes uniuerf£
4^iaiiamÃiietn.Ãäntnrjnoii rà lt;*
SYMBOL! APOST.
Vnum Baptifma.
fuérnnt ^uottditmnonnulli»(iuimittueritni htf ptifuriMlordMeÃni^tioÃhfiflM biptifdtui eÃ^ qiùm ÃK alioftituioQuod'etÃpotuitabllt;^[up(r ÃU^nffi(ri,t(unen fciimui'Unum tanium effe bit ptifmdtotiiK ecclcÃit.Ne(^melior rÃbitptlÃiim tx lcrdine,quim è PJiló,autDinubio,atttN(cctt W dafUf^Nei^ exccüentior', ab Epifcopo^ijuim i OiaconodiÃgt;en[lt;(tutNf^ rfigwor4 Rfgc m Priiicipe,^udmlt;ibOi)tÃce'aut (liititt meitdicof» fcfptut.Datur etiini intiominePalrK Qquot; Spirittitlandi,^ datuyinremiÃionfm peccalot ââ kWjO' adiipiiö/tetti t»filios Del. 'Nö^ poteà au» tçn Eptfcopuf tnituÃsrio Ãio aliud blt bonü mit» ins i« fcgt;pdf«oö^^e,, quim Dwenut : nec po
Rex mundinifi- abtfd maitu ex bapti[moa(ci priuaiut üuiÃgt;tam.Vnut igitur tintum eà ^lt;iptifme!,unitterf£ Ecdeã communis.
Vnus Deus ÃC Pater
Omnium«
SjcRonM.4. fin ludteorum DeMi tmtumfait Hon ty GentiumiCerte tygeHiiiiâQsundo^tdS UHUS Deuit^i uÃtÃcdt circunciÃonem ex fide,tf ^r^pucium per Ãdem.Et Rom.to.idem DommHt OMniKm^ in omnes üMocantes [e. Qsif^
««« .SXPLICATÃO
rntm inuocM^itttame» Domiui^alutts erib fïibet,qttibM m refgt;t(t çonlifint Cömuti^
«brungt;hoc eü,ommunt eorum,^ui credufit 'm lti [umChriÃum,l^elilt;iuu igitur c{l,utjiu⬠pi/tiamp;ur. aliquiditduerftibene çonfidamui,^ nobifcumpd futur umuerfu Eccle/iu CbriÃi, t^r cum fit unui ^iritiu^ro ftdute nojlru interceà iif.ftus uijcmtii ttliosdonis ael^iritutlibuiufl (orporalièusorii oittiores,noit inuideumui,ncc unimum abifcumuft a cum fimut unum corputudioru donu, etiam no ^ru furtt ùtiliiùcxcr cùm Ãt uhui cbriflut,cr «»4 Sjiei uocaÃmiifttoK m'uttfi iurif ad uerS er leter nimfaclicitatem t« CbriÃn perfidem poÃidemut»
tüuÃref Palriarcbif aut Prophetie,
CR.EDO REMISSIONEM PECCATOKVM.
NOU eà ifubium.qui» bicarticulut rela^ tutÃtfingutari maiorumttofirorumcoif filio,m Symbolon noflne religion is. uâ, (ùmanteaeommemordtum fit,effe SÃiktm catbtf licam Ecclefiam,Et,S!tnÃorum commumouem,/ol licitantur imbeciües Cbrifiiam exiflimare, fe net etÃfe membra EccleÃte catholicie, »ec eÃe in cömU jfione Ecelefie,pr(ipterea, qubd uideantfe adbufi ptopi^os effe pcccatorettac htdigws,^ui rece»
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[eantuf
SYUBÃU APO ST. ie^ fetnturmedtalogo Sdébrum. Quart ddditiaeà â â gt; bic articuluttde KemiÃicne peccatoru.ut cognof» camM,qua Ãt Sanébrà et piorü omnttt [anättof, Prieterea,bic artuulut exponit nobtf uerun ttfim eeritm artKulorum,quot antea Symbolô de unigemtofilio DdDomMio noÃro leÃu Chrifî9 tommemoraait.Nam qubd filiùt Dei homo conu (eptut^natufypdÃufycruciÃxuiimortuutyfepultut eÃydc defeendit ad itifrros,cr refurrexità mûrtu ifgt;'tnhuncufum er finem Ãäitmefl,itthabere^ tniupropter ipfumRemiÃionempeccatorum, iuÃficaremur eoram Deo^Traditui Ãdt gt;nbsp;( wquit propter iu/Hficgtionem ttoflri.Qtilt;tre hie articua ittt digniÃimut efi^quem diligenter expendamuii Dicitnws igiturprimum, quo mertfo contiKgid, nobisKttniÃio pecealorum.Deindequdmlatèpit teit.Poftremôquj Ma,iiutquo modo earn coitjea guamur^NuUdetiim eil gens^quitcumcreditejle Deltm,non affirmet etitm Deum effe dementem * Crmifericordem,lt;t{ remittentem pcfcwtrf.Hoelu* dtUfihot Mchumetifii,hoc fà onachut, hoc Hgt; pocr/flt;lt;,boc ty nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^hriÃtunut fà teturtuidelicet»
^rteusÃt cleKtnf,Gr rtmittat peecatd.Sed hi om ttef,prater «ere pWJ y exiflimantDeum rewitte« rt peetitiprcpteruterttit bKWrf»« iu/hd^i Vit
X» EX P Lie ATI o
Cietfo. Deiim(âm^uiuitt)pliiciirefBonui efio,wmiruw Ittt tiuntDeumrentUtereirimfuam , Gr ignofeerf pcalt;tttfffgt;r0(gt;t(r bomiuum bonttatem, {Jinn^Ãi itufem eft doAriita Euitigtlij de DoOimonoÃfO Jefu ebriÃp, pcr/Ãicuc trtidit,qui}d Pcik Ãt nufcncoritCr reuttttatpe(ca(a,non propter bumana merii^tSed propter Ãgt;lui)i lefnm cbrf^ fbim filiumfuum, quipeccata nofln paÃioite(^ morte fueexpùuit.
Rïitib.^o^vemtfiliui bom'utif, non tttÃbi tni uifirareturigt;Ãd Ht ipfemmiSlraret, utîji daretà tH mmfttitm ^.ôâ^ov,bocefifper(olutionemleu eK piiitt0t!fm peçcittorumprff mubis.
Epbetf.Trttdiditfemetipflott pronobts obU^ tionem ttifhiitamDeo i» odorem bo/tse gremite c^c.
i.Timotb.t. vnitiDeitfidituietitinçoftdlid* tor Dei bomâniatHtbomo Ãbriüutlefuf, qui dt dit femetipfum ixeTiÃu'^oViboc efl,preciuitti^tf demptionif pro omnibuf GtCi
Brtr. ChriHat (emelfub confummatiouetit /éculorum^ad profiigitionempecceli^per imifiol'^ tioaemfui ipÃwsappteruit.Et moxtCbriflutfeinel^ obbtinefituii midtorumpeecdtiitoÃeret,
i.toan. zApfeefl propiciatfo pro peccatif äriSftton pro noHrif eutem tuntum,le4 etutnP'^ totiusmufidir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{
SYHB OLF APOST.
Ad Titum eap.f.Pofi^ttà n bomttK et ergtt ba ntnes amor app^ruit feruatorit noÃri D«, non exoperibtuquitfunt iaiuÃiciit , quit liciebemun nos,fe4 fecttndunt ptem mifericordiM faluot not ficU per l«Mcrttm regenfr^fio»« ac renouâti^ Hts^iritittfiinfb^utmeffuditiunof opulêffper ' If/UfftCbri/iaaferuetorem noflrumtirct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
OÿâdplKrai^Cà matigelitt imponerefiCbrü i ⢠fioiiomertiefu,âtdditbuiufnotgt;mnsr4tionè,ïpfe fniin,'nt^ttit,fitlutimÃeietpopubtmfuumipteta lt;-iufuif.QtfirenihiltertiuteÃ^q, DrKtremùfeil Peccata,non propter bominum maribtiSedtintä propter méritant DöiwÃl noflrt f e/* cbriflitlt;jai folut peccitta noflre eonm Oeo expuntt* Sed de pKrko remiÃionii peaatorum baéknus. gt;_ .j,-
Videamits nunc^latèpateatpeccatorumre» luiÃio.j{cprimumhiciirticului edmonet qui ed EccleÃam CbriÃi accedwt » er erediM in Chri/litiic bttptiptnturm nomme eitut fiuettubei fine Ethmci,/iueljberjfiueferai, reciprintttrm gnttrim Df i,cr coafequiüttur RemiÃione omta» pectatormtfacmtm, fiue Ortg'mahf^fiae AâM» kum^uociitt ln CbrtÃoemmcrbdptifmo eint non eà diferimett,fiue perfonarum,fitte peecato» rum. Ctiiicant^ fiue circuncifut, fiue incircund fut^rediderit in Cbrifiunt fufeeperitbaptifn
»y» EXP LI CA TI o
WWW exflJe ChM/ütrecipititr âm grtitidm Déi/i , ftdpptfilur 'Hi filium eiui, EI, Qglt;ec««q^ peccatdi ^uocSg; nomme Mcentur^fiiteOrtginalidgt;Ãif^f(* éiltiüia^fiue »enM!iit,lMetm)rtdlitt,fiite paruit /ju^ mii^a,remiftut!tr ,ppttr CbriÃuper iapt^iHÃ^ Peccdtd om '^â¢^'âPiithMltimo. Pritdicate Euangetion omw at VMremittutt diw^. QJiiereiltderitiCrbapti[atuifiterit,lil* turpropter UUteritci-Ct gt;
ChriÃum . }Aâ,ijyeliéloruapaenitetttùmagitejCr bit ovaiibw» pt^rtfor unufquifc^ ueà rum tn nom'uie ChnÃ^iH ^miÃioncm peccatorum » tsr acdpietis dotmUt giirititt faniit,
M^Ãorintb eiUet^ fcorMoreSy net^cultori^ fimuLtcrorum ere. atcipient bdreditatem cceltt s-»lt;j ^ft^^tgni^Atlt;^biceratlfqiiidiim»SedabluUefliff » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ^fecLÃm^tatieÃiSffediujbfieatieÃis^pernomt^^
kl t Wx' - le[tt30- per Ãiiritum Dei noflri, «Ittâ âî - j^^ j'itujftj^ saluosttc^ fl'citfecundum
mifaicordiamperlauMrutaregenerationis» rettoudtioiûtjpiritui'faaSbQrei
Sedqùid multisopiKeflCDodr'ntjt EuigelÃtl^^ tliflfktradît, ^hoinmef, quakt qutdes flier'mf^r ueAuditiffiite Etbiùchflue Yicget,Ãtte priudti.Ã'*^ liberi,Ãueferui, redpianturper fidem 'mCbd^ fluntfCrper bapdftnum mgratiam Dei,crugt;**
SdtK^prnfHi^tqaifqif^ treditm
SVcM^Otï ATOîr. »7«
t)â bdpt^aturm nomme eiiUyMcipütrdniÃioni wuiwm |vcclt;for»ntgt;e!z- ùu coeltUif hueeditalift - Drialt;^ hic articulitt aâmonet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etfi poÃ
htptijmum rentanetidbuc peccatitm m clt;(rffpgt;i;à Peeciitum rë »tittitur timen et non impntetur eh^ui credit iii, liquum 'm re t^ÃunttCr non imbulit iuxta arnent, fed in» natis non im ^^gt;iritum.Cgt;ÿequidè res non eà ofeittnter ton putiftitr» fiitrindi^Sunt emm muki ,^ui cum predtcaturt, iccipere i« bgptifmo remiÃionem' om
^mpeccitorSfexiÃimint/^ homorfficilt;aitrpas ^^ptifinum tam pnruftOquot; tunt fan{lutjutiȊ)fl «nt fhiff /ordiumantmalanunxogitationum 'mfer^ cùm pofl biptifnutmfentiuntiuihtta
'*Ãi{hts ptccali,et maUs ac impias cogitationes m Æ ?,iT *^teftti^iÃiinantfenoneffeueram peccatorS lt;i .- -.j ^^iÃtonemturfinätlitem perfidem Grbaptif* **' â ^^^tonfecutas. Sedbuicfenopimom/eutètitia : ^^fâl^oniturbic artkicbts de peceatoruremiÃior ^â¢^^tmM,ninonitiitcÃitpeceat»tHtquadne
^^^tfrts{octtti((iât .pecaitummcirne,tûUftià f^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
^â^Perbapt^tnumR.eitu^remanetantem A^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
^»nidelic^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non ut non fitted ut non im
P^^*^-t^äbocpecQtittmj quodpoÃbaptifmu »»
eödonatur propter CbriÃuitt
Té/Stttoniil deremiÃio ne remanett tis peccati'm renttii,
t''' âJftâ.
-viJi;;:.
*ygt; E » Plz I o A T VO 2
iieif cffccit â, iit)tonwntonp'erlfäe.impkA Dei/itimpA'iBitftnecÃcia alUtm boB»igt;lnu intsgrèiQrtmt fanâà uipaÃittoraA'ftgertttyi tunaltDeicmjîire. 'itaij} KemiÃio fvuaforioit fempernolr^ »eceÃiiriiteÃ^, nott:folttm mperpt^ tr/tiî à âxidtbâ^ peccitK,ueri(»tetà ni 'mbamt i» \ pfifoperibits, non qubdbfcper ffÃntpetcttlU fed quod propter peccatunt clt;(mi adlnù;. i»hd^ temyimperfèâfonfiit, quint quieiegiVieitxtt» ^c/ttüÃdit Hmceâ i^bd EcekÃafetKptr or^iti Remitte Hobà debit» noÃra,Et Pfii.irittittCvd Ãtebor adtterfum mzlüiuÃcium meam Domitrûf et tu rem^tÃi impietatefftpeccati mri. P»lo hat o* rabitteomriK fanäc»(yegt; ââV â â â
Qjfod autem certaÃtremiÃio bfdtuqteectttiif qumuit rem»»entis in carne aft^ ad nörtentf m»aiÃ(ktÃtn^ti^maniafcripturie. gt;. lt;â¢.. ilt; ' Pfitbttp $i niiquitittei obferUidierisDffn^iii^ ' Doiniite qaisfufiinebiHStdaimi te tU pinonictt^ * tioÃft ti/nearis Crc-Emtetur femiquttatibit! ita rtuttm,i{t femper fectim pettatS earftt'Ãia^ Ãtt.^lioqiti fupinere poffit tttdiciuniDeiSeito^ | fidit de petcali remiÃione, q, apud Dowtw« taifertcordiapropterclmÃuiitÃtiun futM f tJoan.tSi dixerimiKipeccamm non habctnufi ttoiipfbs ÃRimui, ty ueriiM i» npbisno» efi-, cottÃtfd ,
SYHBÃLI ft Ws T. »9t tonfiteamurpeccatti nofira ^fidelis eÃcriuÃittf, utremttatpecci^ano/iraarCi.
Row. videoidiitmitgemiumembrismeifi^ ttbeHantem legimeittif ceptiitunt retUè tem mç legi peccati,^ult;e eà t« nembrj/smeiiJAia feregahomo , q/ii meeripiet ex bac corpore^ morti fibttoxio^üratiat ago Geo per ie^um Cbri Ãui»Ãoittmum na/iraiuboc eii,Etfi peccatum itit: niibiaiibuc inh^eret ut rebeOet intra me diuinitgt; legif'zf soncuptfüti aduerfuf f^iritum^amen ago^ grattatÃeo Patri, ^uà dhoc peccatum remittat' er cattJonec mibiproptcr iefum Chriflnmfiliunt fuunerc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?,o- J
RonM«.8,NttÃilt;e/ico«£ifW«4fiöbK,qttt i«/5rt funtChniioleju^qutnötuxtAcarnem uerfaittur» , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' j
Jêlt;i mxtafpirttum.hocefit!Aultuin quidempecf cati bieretadhuc t« hommK.etiatt; poft ba^ ptt(tfiiigt;n, feinuUaeÃcondemnatio bw gatcre» ditttt in Cbri/iim^zj- mortificant atfrüiK peccatü Lex emu^irifw uitts^ (ut in Paulo fequitur), perChriÃum Iefum,Itberumme reddiditi iure peccati cv mortis erc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
GiJdM-NoJ Ipirttu ex fide, spemiuptcit eX peamp;imM.boc eÃtAccepimus quidem lufbcta Cbti fli i» bapciimOiper Ãdem.,tmptttatione,R^ip(iau, um norKi«m eà perÃäa wjbcia w came noÃra,.
gt; '
4îgt;4 BJCP'MCATIO
ledf^crîmia etiam airnem noftrjm perÃäiitt*-fbm Ãre,non hj bac wporali, feâmfiitura («It' ^uitaAntereaautem temporis, crfimanetpeecd tvmm carne,non tifmêimputatur nobis propter CbriÃunti^m fide accepimus, zy cuius ffiiritu ttffiäuscarnis mortificalur.ÃiUiire,chih rccùit^
in SytnbolofKemiÃionem peccatoruin, no in remifiioe eorupeccatorHquse ante baptifmum defignata funt i fed etiamdc eo peccato, quod pofi buptifmum in carne retiquum eft^ut agnofcamus nos zir Æemper effe peccatoreSt Cr continua peccatiremiÃione opus habere, t^pfos poâ PoÃremo hic articulus (fdmonet nos,quod eti baptifmum am lap fis pófi baptifmum,pateat receptus ad recit fecipi ingrà pertosdampeccatorumremiÃionem, z^adredea tiam, undum cum rgt;eo in gratiam . Fuerunt quondam Nouatiani cr Cathar i,qui non receperunt m com munionem ecdefiie eos.qui poà baptifmum m ma niÃfln fcelera relapà erant. Et funt multi tarn im becilles,m confciètiafua,utcà m poà bapUfmam^ peccatum aliquoties'm corpore ipforumrcgnaut ribexifliment fibi ianuam falutis occhtfam effe» necrecipiantur amplius Deo ingratiam, Aco* mniquidëpudio,zy fumma diligentia cauendunt eÃ, ne carnifrenum laxemus gt;nbsp;zy cupiditati peC catiobfequamur. Siautem Satan Ãrtedonünatua
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
SYMBOL! APOST. î,? fwtö fùcrit, er excitauerit nos ad defjgnanda f(elera,non eà i» fceleribui perdurandü, «f c fpa tonfe^uendtt ueni^e abijcienda, Se4 uitueamur tn butte articulumgt;de KemiÃione peccatorum t quo admonemur banc effe ctrtâ Ãrmam doärini EuSgeIifCbr/fli,(f, hfs^qui peccaucrui fiue anleà ne po/i baptilmum^femperpateaf reccpiui adr« miÃiotiempeKatorum propterlefumcbrifium, per Ãdem,
Hierc.î. V«t^ dicitttr ditnif^ei-il uir uxoa rem fuatn, recedens ab eo duxerit uirum altea funhitanquid reuertetur ad earn ultra {* nunquid gt;»0« poUuta cr (orttijra'maf (lt; er it muiter iüa ( T» tfttfew/BrmcitUeïcum amatoribuf multKgt;tamett rewertere ad me dicit DommiUi
Z!lt;cbrfu.Co««erfi,âi8j ^d metdidt Dommt» Zebaoth,(y ego c5t»erf4r ad uos.Utec dicutur ad peccauerüt, poftg acceperât circuneiÃone.
Luc.i^kGitudiHm ejiattgelis fuper uno peccd tore pÅmteKfiam agente.
Gtda.o Si pi ieotcupari« Ãteril homo Mt dliquo delidoiUoS qui Ãgt;irituales efiif,ir,fiiHrate huiufa nodifpiritd maitfuetud'mis cj-c.
«iioaii, i, Scribo uobis, ne peccetis, erà quit peccauerit,aduocatum bftbemWrtpKd Putrem l« (WRCbri/^mtH(JwW»
EXPLtCATiO
IdfW docent etiam exempli uidelicet Pelrh Scortatoris Cor'mtbif, ^uemPaulmiui'et recipe inEccle/titm,eylt;fliorum.
PaemtenleS Diciturquidem,ineptÃohiidHebr.cip.(f.Fi^ non petentci ri non poteft,ut qui femel fùer'mt tBummithft pro uenMm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;llt;dgt;intur,denuo renouentur per pcenitentiunt. Et
gap^io. Si uolentef peccauerimiupoà acceptant eognitionem ueritatis, non ultra pro peccata relt efua eà hoÃia tÿ-c-Uxc autem non Ãc intelligendil fwtt, quad autdfÃihrei Cbriflo,non poÃnit ampliiK reuerti ad CbriÃu^aut Ãntpeccatat qn^t ne reuerÃs quident ad Chrifium remittantur.Nul lui enùn efl tarn impiut deÃcbr,ati nö pateat ad f/ucreceptui adChriÃum,fi refipuerit.Nec uOit tà tarn borribite peccatumgt;quod non remittatur ei,qui reuertitur ad CbriÃumper fidem:Sed itstel ligendafunt dehif,qui ChnÃitmita abqciunhnt non ampHuirequiranteum, necÃudeantad eunt reuerti. Hi etiamà pcenituerit eof peccati^Ãtut amp;nbsp;Efau,cr tudam paemtuit, tarnen quia non conuef tunt fefe fide ad ChriÃum,non poffunt uüant fa^^ tem confequi, Nam quemadmodum filius perdio fütapud Lucamcap.if.nunquà mrcd/f/fetcuni P^ tremgratiam,finonredifiret adeumtZir petifjÃt ueniamgt;etiamfidtu ac multum doluiffet» qu'oddt lapidatii bonK[uis,nâ¬ce/febaberetfiliqifif pof* coruni
SYMÃOLI APOST. *r, «orKW uefci:it(t cr i5gt;i}ui deficit i Cbrijb,ttt(t cjtii nolens,contemitens uerbi Dei feilnturdefide riit cirnK,nvn poteft denuo renouari per pxm» tentitmgt;p non reuertitur fide nd Chrifluntyetiam tum tettedtur. Sine Cbrifto emw, es- extra Ãbri» Ãum,nulla efi falm. Qsare, esfi babett^uiffiiont omrtes alias uirtutes,tamenà miinrt extra Cbrii^ fbtm, er non habet CbriÃum per Fidem,non po« tefluUam ueram er atemam fallitem confequü Qttiautemconuertittur perFidemad Chri^m, yijg {gf^f fine ante,fiue pofl baptifanim,obu'^s,tit ita dicam, communes ulnis 4 Dro PafrCjCr ab omntbus an^elis eins ex pbilippt, oe cipiunturyCr i« P«i iterum cooptantur. p^nitetitig, Sed depesnitentta extant alias copiofa es dtferhe explicationesdiligenter funt legenda.
Noî accedemus nucad id,f]uod tertio loco pro pofuimus,uidelicet,Cisa uia, aut guo modo pecca fgt;gt;rumregt;nifiionemconfequam
ntamfiftum quidem efi es confiffun})^ Deus fit cte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
ntens, er remittat peccata propter (BeritttM le» f« ebrifli filij fni , quemadmodurnfupri expofui mw. Sed m lüo uariant, quad alij aliter fentiant de modo, quo meritum nobis appUceturytS qu» nos ReniÃionem peccatorum à cbrifb) impetra tamconfequamur, Ponti fites emm iaSant, quQ4
$ 9
â¢tij
»y8 E X P L rc A TI o
PolttiÃcunt cbrifiui commendtiuerit ipÃs ihefauyunt fu£ Uitti iaStAn meritum remiÃionif pemtoruKt tali tiaderemifa uilegiOiUteuiipÃuolunt,app!icent, ^conÃrant pane pecca pecfà torum yemiÃionem^eui autem nolunt,retint torum. itnt.Ualt;j^ [oient amandareComfnijJariosac Leg^i* tos, qui diÃiettlent remiÃionem peccatorutn Cf gratia CbriÃiibis,qui funtf ut ipà loquuntur^eott tritt er conÃÃkiy- qui^quod pracipuequieritur, pecutua numerant. Dicuntenim, quamprimunt Numut 'm eiÃa tmmtipeccataÃnt remiffa.Sed but iaâMtia Ȕbil uamuf efi. ebriÃut e»im,ne Petrt quidem,lt;^ ali/t RpoÃi^is commendauit ibe/aur'à meriti[ui pro ipforum libidine er pro pecunit ebri/itu A diÃrtbuendum. QS!» potim Petruf ad Sittioneiii t) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicU,Pecunia tua tecumÃt in perditioné»
quot; ' nbsp;nbsp;nbsp;5 quoniam Donum Dei exiÃimaÃi pecunijs parari-
* pradicandiEuangelq[ui. Qua pradicatione di^ firibueretur er diÃgt;en[aretur tbefaurus eiut, Cf meritum paÃionis ipÃut. Ite, mquient, bi «gt;«»lt;'â¢â fum mundum,er pndicate Euägelion omm cred turg. Qt^icrediderit O' baptifatus Ãierit, faluHt ent ert-^t iteru-.Sic oportebat cbrtÃiim pati Cf R-efurgere i mortuis tertio die, er pnedicari na mineeiui peenitentiam etremiÃionepeccatoruni 'm omneteètes.Ex bit etÃmilibui teÃimonijs Ãâti pt«rlt;9
SYHBO-Lt A^OSr.
pfurgminififium eÃ^ ChriÃiu ccmmenJiiuerït tbefaurummtriti fuigt; nbsp;nbsp;Kemifiionê peccatoruin ,y,. j,
tton bumittit Mtoritathaut pote/bti/ed (antum . .r . pr^fdictitiom EuSgel'^ fui. Claire omnes, 3«« ceriter pr^dicit lefum Chrifium, ez Euaitgelion tiut,diÃribuunt meritum paÃiouü ChriÃi, ^uoi tÃpkmrii omnium peccatorum remiÃio. vnde amp;nbsp;ti'miÃerium pr^dicundi Eusingelif diciturCht uii regni Ccelorum,Ãcut infritdicetur'
Deinde MiOnacbi (omniût ChriÃum cottociiffe tbefiwum gratiigfuiecrremiÃionispeccatorun innterit(ffuorumordinum,ingefliKioheaKttlli, _ nbsp;nbsp;,
wlongii fuiiprecibtts er ieiuit^s.ut ijuicunque Opera Reguliirum fmrumÃeerihrediniat öft ® pUeet Ãbipeccatorum remiÃtonentt'^gutit ZT bypaerit£thefaurum Cbri/{tredimettdUm,0-à bi applicandum elje[aenfici}$ w.iffarùm,er 'ifièi ritisoperumfuorum.liæopmiones,erfîuidéntur ' CbriflofuumbonoiremreHn^uere, tamenquia de * prauanf ueram doârinitm Euangelif EbriÃi de gratuita peccatorum remiÃione perfidem accipi» endittfton minut impia funt, cr contuiHeliof^ in ChriÃum,^u4m à mani/rftèdicerèt^.noh mortem Chrifli/ed mérita iufliciieipforum,expiarepecclt;i ta. Nam tbefauruf ChriÃi, er remiÃid peccatom rü per Cftrifium parta, it'oit redimuntur aec Po»
»80 e x P tic ATI O
RetniUhbec indid^ent^ttnec meritisbumanfi iuficia, citorumäua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;marmufatianibiu priwtartttti
«OsloreJi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exprttdicaKO
Mituf neEUM^elifttiintum per Fiilcnt, Cunt enimuudii Euuitgelion t ^ Chrj/ittiexpi!tueritpiiÃiotteamp;' tnorie fuupeKati tud^Qt- dtcipii hoc Euungeltoit Eide,tunc yedimisapplicus ti'oiuerc uccerto the/Mriiid (S' meritum Chrifii^^s confecjucrK co rum D« rcnijaiowe/tt omnium peccuioru. Quod (sfi piji mitmfiÃiui O' ttotiui eà â quint ut multii uerbif oficndi or expUcari deèeut, enumerabi mus tarnen aliquot fcr^turie tefiimoma, ut quod â '' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. cognouiniitf,ts(â^fdi«t«iâftontemereinobii
ipÃsexcdgitaffetsfit^euidsiimtir,
Qipd'remif . R.o«*t. Omnespeccaueruiit» ts dcftiluuntuf flif peçc'ato gloria Dei lu/bficantur autem GR.AT IS, pee runt non ac iRiusGrlt;aiain,0}oceûÃuorem,ftuclementiatn) (ipiatur nià per redempttone!n,quie cà in Chriflo iCjU, queitt perEidêetc, propo/uitDeusrecottciliatorem,per FideM» interueniente ipÃus fanguine . HÃc doccnf«r pr£ cipue Tria Vnum eû quod homines Ãnt natura peccatoreSiCr nihilhabeant » de quo poÃint corS Deo gloriari.Q^arefquodad ipfos (s mérita ip forum attiiiet, obifpxij funtperpetuæ damnatio ni-Altcrum cA^quod amp;om«c$ luÃificantur t hoe eûyecip:Mtur lt;i Deo ingratiam, or abfoluuntuf ipef
SYHBOLl APOST. ts, ipecMtis^eragriifuitit clemen(it^0-/à Hore,(ttn tun propter redemptionem t quaCbriÃut huma «KW geniu à peccatis redcntit,lt;y propter recon tiliationem gt;nbsp;ijuam Cbrifluf impetrauit, nequaa quan auten propter mentum aliquod butnonum. Tertium ^ t^uod hoc beneficium Dei non dcciph mufmfi perFidem,ex pradicatione Euangel^. ^tfi enin Cbri/iuf redemit bumanum genm à pec (atK,cfreconaliauit cum Deo,tamen hoc bene* ficiu ntbilprodeffet'bumano generi, nifi eiadnit (itretureuangeiioiEuangeliott autem exigtt Fi^ dem (iraccipieHdumefi FIDE. Qjjiframwo» frediderit,inqute^cand£nabitur . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cre
diderit,Eua»geliouidelicet, Sii((iu.i!r^gt;Q«4rc KemiÃio peeettoi^utn,per Chriftumparta, cr E» angelió adnunaatu^, accipitur i nabif t nbsp;nbsp;apph
ctiurnobKinon n^,per FIDEM propter le fumchriÃum.
Epbe.i, Qratia, (boc^gratuita Dei clemen tia)efiif feruatt per FI DâE M, idc^nanexuo bis.Dei donumeA, ttonexoperibu«,ne quicgla rietur , Htc tterum priedicatur Fides,t(idelicet, Hort quod lit meritum,fed medium feu ttiArumen tum.quo accipitur benefiaum Cbrifh » ^uod eÃ-P^emiÃiopeccatorum.
. Gabtgt;i'gt;S(imu nottiufliÃcarif (boceÃinon ab
»«» EXPLICATIO
fof«t d peccatis ) hominem ex open hits le^if, ftià per fidem lè[u Chri/ht O- noscredimuf 'm Chri* ftiim {e(um,ut iuflificaremur ex fide ChriÃiiCr no ex operibitf Lfgw.Dicif hominemafcipere ab^o lutionem lipeccatii^feu remifiionenrpeccitorum, non propter merits operiim,qutimuis diumalege mttnditforumgt;fedperfidem,propter ibr^tm.
AH to. Huie omnes Prophetie teftimonium ft* rut,quod KemiÃionevt peccatorum accipiattpef Home eiiit,quifij[uis C R EÃi(à EKIT w eum* Qÿtre RemiÃio peccatorii per Chriftu parti, Euangelio adnMciata,redimitttr et applicaturno eidem fequS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mentis no ftroruMaperintt,aut priuatH
turhona ope ^^'â¢^blt;^âfilt;^!^^lf'^'^*n,Sed iantu per F id EM^ uidelicet,cùinEUangelionChrifltaceipimiis fidé, er credimmnobis püà uerèà Deo remiffa pro* pter lefum Chrifkimunigerfitafiliumeiuftferua» f orew noÃrum, lt;^id ergo de bonis operibus di* eemitst'Nihil ne aliuibonorum operumfiidendu eÃiimo,cituerdefl Fides,teneri non poteÃ, quiit queuis bonorum operum genera uberrimè proÃ* rat RemiÃio enimpeccatorumnondatur,nec ao cipitur m hanc ufum»ut deinceps deÃderqs pecca ü obfequi liceatffed ut mortifieata carne, peccata fifgiamuSjty i« operibus iufliâeambulemns.Qÿa requi ambulatadhiKleciidum carnemAndnÃfÃ^ Ãgnificat»
SYMBOLI APOST. îSî
Itgnificitjfe aut nö uera cocepiffe fii{è,autfî uerS â ' cöceperitjitefueainexcuÃi/Jeetabieciffe.Sfd de bonoru operu ratiöe poflta copiofejUolête Domi nojdictmus.
CREDO CARNfS RE^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
SVRRECTIONEM.
Skut inpr^cedeti articula traditur nobis frît RsluirreStio HutpaÃionis là ortisQhrifii, guifi-uîius carnis /rtt eÃ,3.emiÃioptccatorumgt;ita'm hoc articula Husre^ùrre traditur nobis fruâui Kefurre^onis Cbrt/)i, qui ftionis Cbri fruäus eà huius nofir£ carnis R.efurre{iio , Aclü, proÃib hicarlicultu tanto commendatior nobis effedebet, quantomat^flius nobis finemfalutis tioflrtoÃtnditgt;Paulus,iulCorinthios fcrtbens,Si refiirretho,'mquit,mortuorum no eil, ne CbriÃus quidemrefurrexittCiSidfi Cbrifiusnonrefura rexit,inanis eÃprlt;edicatio no{ira,manis etfuper Uacanea eà Ãdet ueÃra,reperimur ©⢠fidÃteÃts Dei,adbi(c eflis in peccatis ueÃris,ty q obdormie runt âm Cbriflo.perieruni :amp;fimbac uita Spent in ChriÃo tantum Ãxam babemus,maximè miferd biles omnium bom'mufumttf, Qÿare cùm ex boo articula ueritds EuangelifdeCbrifio, er fumnta W'G falutif noÃrie pendeant,neceffarium cA ut certiÃi miser ueriÃimis argumentis confirmetur.
Debemiuautemetiambacdecaufaeocertiord huiusarticuli teÃimonia babtre ^ko fniionbus
x«4 EXPLICATLO
OpÃMiort Ui [ntpertaribas Snttn cottiüui fücum aifirmife, ri£cr jUfie nprorlialubeliilare.ExcitauitenimttDnnuüof, pc refurre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicere, nuUim e/fe mcrluorü
Sione mor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;urreÃtoncm, Sed hominem 'ntterire ficut bru*
tuorum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aniinin(ia,uni cum corpore Hi funt
Epicureizir Sidduaideguibuf habet Aéh.tr. Cr ij.Et I .Corist it. Alij dixerunt, ejje quident re(itrre(ïtonem,fed Ãiiritualem lêitum, ttc turn Ãe ri,cuni homo conuerà tur ad uerum De«»» çr refurgitd peccitis , Debit fcribitPaulus t. Ti* mot, i. Alif fenferunt animarn quidempoflbane uitam[uperfhtemmdnere,corptKautemiMerire, Eufebiat ifcg un^am refurgere.Qÿ/t fuit Ethiucorum quo EccleÃaÃ. fundam opmio.Alij dixerunt ammam,i« morte, btÃoMb.s. .nâ^ cnfn corpore mterire, lÿ- iterum cum corpo* fap. i7, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc refurgcre, A^ ijuiddm docuerunt,refurgere
quidem corput hominis, non autem hoe corpus, nee banc carnem, fed aliam.Vidcs,quà m uaridf fentestiat SatSde Kefurredione mortuorum eX eit4uerit,utueritatem buiusarticuli obfcuraret, adeoq ex animis hominum eximeret,cr ipfos 'M perpetuum exitium abduçeret,
Df Ke/brre nbsp;nbsp;nbsp;Sed uera de Pj^urredlone fides blt;ec eft.qubd
{botte mor moriente bombte,anima non moriatur,fed utuat, tuorum uera donee aduenerit nouiÃtmus dies.Tüc etiim corpus feittentM, refufeitabitur ex puluere terri!e,et unitum animte perpetuo
iYMBOLr APOST. i2à perfretuouiuet. Kefufcitabitur auttrn non atiaii corputfKut alüclt;trogt;Sed bitc ipfttCitro.qnamnue geftimuf, tton efl babitura impliuf camalet conäitionrt» fitut 'mboc tüuitdo habet, Sed ^iri tuelef.qitemadmodumex PmIo i.CorWfb.iï.Wi rdÃÃum tÃ, ideoq^ nttlutrunt noÃri maiorfi M» Symbolo diccreiKefurrfiHonem Citrnii^q corpa fifitttÃgniÃcarent banc ipftuncitrnem , fedorM tam cceleÃibm donis re/urreâtiram- Qgf autetn ttunc cönremorauimm quilt Kidubitatafide tene redebetttiifitefömonifS facnefcriptttrf diligenter funt probattdit cmgt;ttfifmanda^
Animahumaiia nonintcrit u-nacum corpore,fed uiuit etiatn poft hominis mortem;
Mattb.iifDeui »ocatttr Drt« A6r4b4m,Oft« lfiilt;iC,Deui Ucol*. Deut autem non eli Deut mor tuorumiboceft,»ibü exiÃentium ,fed Deutuiuo rum, Brgoiütuiuunt. Non itM/eitt uiuunt cor« pore, priufquà m excuantur ùmorte^vtuunt ei'
Lu.i3,bicit chriÃttt ad LatronemtAmen dica tibiibodie mecum eri! in Paradifo. PoÃquiinau temamp;cbriÃM ty Lijtro« die mortui(unt^wn
»66 EXPLLCATIÃ
WgreÃi[unt Puradifutn ccrporibui fuii,fcdpoti MS jeptilcrum ⦠Quare animitbtu (uii Paradi/um 'tgt;igreÃtÃKt,neceffeeû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Muftb.io.NTe metttitis uobis ib bii^qui occi^ dunt corpuitAttittià autem non poffunt occidere.
Aóh. 7, Stepbitnui commendat lefu ^iritut» fuum.DomiKe isfu^mquiens^nlcipe f^tiritum me* umMttidÃÃum igitur eÃf^iritum, poà bomini( Mor(em,adhucuiuere.
Philip, t-Cupio (mquit Piiului)diffbtui,Cr tf* feçumCbrifis^ KamÃÃum igitur eÃ,qubd ani^ mit 'm morte aut diÃolutione bominis »ott. 'mte* rit,Sed uiuit}p^ qui^m bom'mKgt;cum Cbrijh, im pif a(ltem,priecipitita 'm tarfarum,Gr Ãruataat teniin6£lii,miudicium,unà cum SatanafÃcutpe tria loqiiitur. Sed queÃt mterea tenporii, dum tempiaKefiirreShonK aduenerit, usl Ãrmajuet uita anime, nuîla bumana ratio aut mtedtgere, aut caperepoteÃfSed uerboDei^affirmantireli^ quam eÃe uitam anime feu f^iritiu poà mortentf Ãmpliciter adbibeadacà fidesidonec rem ipfam 'tnfitturofeculomamfifiècognofçamwt
Quodomnes homines fint in nouifi fimo die,cum corporibus fijis, gt;nbsp;werçiâ¬fiîrrelt;Jt«ri» ---------------
JVMÃOLr APOST. ir,
lob detiinonono,3cûgt;i ([uod Redemptor meut fiiuit t er 'mnouiÃitao die de terra{urreHurm funtiEt rurfumärcuifdi(borpellemea,0- incara hf M«»icieto De»m. Qijem UifurHf [um ego i#
er non
ofe.iiDemanu mortisliberabo eos,denKr» tendimameot.Ero mort tuao mors cg-c.
Efi(.ie.Viuentmortuitui,mter/i:{ii met refur geW t Expergifeimini ty Utammi, qui ImbiMis w pulaere CJ'^.Sed teflimonia Veteris Tefitmten tt deRefurreätone mortuorum diligenter toüe git Philippus inLoas CommunAm^ . gt;nbsp;⢠â¢
Tefltmoniit gutem noui Teflimenti futtt.gpvrfi tiÃtmgerirrelittgbilig,
ioit».$.vc»w horg^cùm gtfdièl uocemfilijDei hi,qui mmoHumentis funti er prodibunt,qm bo ngegerunt,mrefurreà ionem uitte,qui «ero mgltt egerufttji« re[iirre(bonem condemnattonist
Mdttb iÿ. Cum uenerit Pilius bom'utitmglo rtd fuggt;er omn« fgnfb gngelicumeo,tuncfedea Bit [uper federn gloriaifuie, congrrgdamp;untur «Itr e«H» om«« gentes erc.
t,Tbefft(.4â IppDofÃWjtMcMmbortdt« ts- uo ce gnhgngeli t ac defeendet de ctelo,zgâ wortni w cbrifiorefurgentprimu.it erc.
lt; ixor.iî.cbri/îw refwr«« fx wlt;»rW»fri^
i8i
ex: PL IC A T to/
RefurrcHio Mortuofum quomodo probeturi faulo.
mitii emuWjt^ui dormieritt rPiofl^inttùtn pff bommem «ww, etiion per bammem Re/itrre^lt;^ worf«or»CT crcâSed hoi if.caputPituli ad Ct)i'âW* tbiûs,eont(ttet intégrai» (y copiofatti doUrituitt de Kefarreiüione mortuorum, ideo^ fit'nobis cS mendatiÃimum ,ut non folum legamwj^ed ettaitt alta mente reponanrjs,Probat autem Pà ulm Re^ ftirreilionem mortuorum pnedpttè ex-eo, quod CbrilbtsrefurrexitimortuK , NamCbn/îumi ( mortUK re[urrexijJc,maniÃPum eft certiÃimis af gumenttf^ar ueriÃimis Apoftolorum teÃmon^fJ inamftftumigiture{l,qubdcrià ortui Ãnt re(uf reihtri, quia poftqu^m per hominem t (inquit,) mors gt;nbsp;etiam per hominem refurreüior mortuo» rum.Qiiemadmodumenimper Adam omnes riuatur, ita ey per Cbnftum Om»« aiuificabto^ â turgt;Deiadc docetâ Deum iniculpÃjje (r granum teftimonium Refurre{lionK,Stulte, inqui ens, tu quad femimas non uiuificatur» mftmortif umÃerit . Siue igitur grana frumentorum,iii*^ aliarum rerum i»lpiciat , ftue RefurreélioneHt Cbri/h intuearis/tue doHrinam tarn Prophetie^ ; quam Apoftolict feripturAtonfideraueriSfUbii^ offèrent fefemaniÃfti er firma tcÃimoniaRejaf reilionis mortaorum, qttx ey argument is,aut p^ tins figmattK humante radonis diligenter opptf ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;netidii
SYMBOL! APOST* iS^ nendi funbut excuffo cartiis deJyriot iieratn de Ke[Hrre{hone fidemferuemut^
Quail corpori fuiîîus rc!lt; furreduru
Hoc propomtur cognofcendumifton exfuperi Uiianea curioÃtitte,fed ht bue occaÃone obiefltoa nes buniitnie rations,adherfus refurre{llonem,re fiilentur.lficreditlienimhomines fo[ent multitab Ãtrda aBeg!(re,qi{gfe^uunturgt;ut ipÃquidem iudi citnt,ÃÃiitMtur KeÃurre^o mo)-tuorttm.Dicuntt Ort« terrg conÃitit iim pluÃquim ^u'mquies mit le lt;innos,^t quii (cit,q midtis adhttc annis fit dus rituruiâ:^ I» tot annis,quot myriades hami^ü mor fem oHerKBffO- q^ot adhuc morientur^âQtian» ta prgtereaÃiit diitetfitas eorume' Atim Ãtit clatt dM,alius C£cus,aliK^ gibbofus,alius herniofus, ait Ui IhÃiiSfZrquis omnia corporum uitia enumera» re pofietçâSiergo eà KejurreSbo mortuorK,ubi tätum/Ãacij locorumerit,in quo tot homines fint connnoraturifEt qug eyit iÃa deÃrmitas ,à aÃM reiiuigt;aîliiS wcKrwiWijiî«« claudus,alius egeus in» cedatç'Accedit zyhoc ,qu6dtÃi exiÃimsnt iwds« gnasÃre de Coniugsocontrouerfias SiN.ortuire Mrfhb.jti
Sadduegi ad Chei/hun) cuius er« «xor feptè habuit marttos fiatrtsf
t^o E5CPLICAT(O
Corpora re furgentium qunre dican tur f^iritua lia.
ConCiderandum igitur efl, quali corpore mortui fint refurreéluri.c^ que fit fittura eorum cottdi* tiOjpo/î refitrrelhonem, Hune autemipfitmquet fiionem Pautui nomatatim explicab'm priori epi fiolu ad Cormthios cap. tf.Surtt corpora,iuquiê{f cælefiiayGquot; funt corpora terrefiria-Ac moxtSteUa 4 fieila dtffirt in gloriiâ.Sic et Kefurreibo mortua rum.Seminatur in corruptione, re[urgit 'm 'mcor ruptibiiitate.Sem'inatur mj ïg«omiMW,rffKrgiï i« g/orM.SfmOT(lt;fKr 'm 'mfirmitate,refurgit in poteif tia.Semmatur corpus animale,refùrgit corpus rituale.Etpaulopo/î:Quemadmodumge/lauimut imagittem terrent,ge/kbimuf cr imagmem coelf* ftts.HÃcmanifiüè docet Paulus, quod refurgemut corpore l^irituali er ccelefli t non animali cr tef reno.Hoc autem non eü mtelligendum nbsp;nbsp;nbsp;'m Rra
furreSbone Corpus mutetur 'm Ãiiritum, fed ittlt;i neat quidem uera huius corporis fubfiatiUfabijei at autem imbeciUitates animalif er terrent corpo ris,er accipiat proprietates er conditiones f^ir^ tus.imbeciüitas (y proprietas corporis 'm hoc ft culo ell,qubdfitcorruptibile,quodfit fordiduM) quod fit fub'mde 'mfirmius,quod fit craffum,et tar dum, quod moueatur pedetentim de loco 'm l^ tum,quod fit uifibile,qubd mdigeat cibo er poi'^^ quod afficiatur fulore» fiigoref er alijs qualitafi* bufgt;
SYMBÃLI APOST* sj,i iut,dc breuiter, Ãt mortale. I« Kefurreibone aKtabijciet oês lÃM 'mfirmitates, cr affumet pro prietates f^iritut. Brit enim 'mcorruptibile, er it 'gloriofum^eritperpettto Ãrmum zy fanumi No« reworatuar ipfum amplius craÃides et tardUMf fed erit tam agile, ut 'm uno momenta ty iihi octt li moutatur, quocunq; libet, nee quicq corporale poferit ei obfljtre,qi{o m'mut penetret, Erit et qui docum^ libet,muifibile,cf- 'mtangibile, t^on 'mdi gebit nee cibo nee potuinö affitietur uÃis aduerÃs febuf^adeo^ prorfut erit immortale.Hoc.n.doce6 Panlat,cà m ait corput refurreâurum Ãiiritualeti amp;nbsp;nos gejluturos imagmem caekÃis.Et ad Philip penfeseap.s.aiiiijoÃermitmcipatut eà incaelifi. Vnde etiam Saluatore expeilamui Domi««»» na» flram lefum ChriÃum, qui transfigurabit corpus noÃrum humiletut conÃrme reddat corpori fud gloriüfo,fecundum efficiciamy qua poteà etiam à bifubijcâ¬reomnia.Cijiire,CfÃhabemus uicia cor poris,claudicationeni,gibboÃtatc,ciecitatemiaut ChtiÃi cor (diamdeÃrmitatem 'm hoc feculo, tarnen eanon put poÃre erttfjt t« Ãturo feculo,Sed omnia erunt 'm corpori furreStenë bus perÃiki Gquot; gloriofa.Et quanq in hoc mundo cur ad tem multorum corpora non poffiini 'muno paruo lo^ putuifuiamp; co confmeri, tarnen cum corpora noÃra Ãtura ta^iobno^ funt 'm refurremonef^loriofUirnctuèdum non eÃ, xium.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Ã
expl ICATIO
191
«e alter alterum ex fuo l(Jcoextrudat,Nant^uoii CbrifitKpollKefurrefbonemluamoÃenderit ue fiigia clauorum 'mmanibiM,et lance^ 'm latere^ac occupauerit SpactS loci,non fuit corporis fui ne . ceÃitM,fedäilfej(itic,qua Chrifluihcec ueÃigitl» loci occupationem Herum ad tempu« recepit, ut probaret refurrelhonis fult;é ueritatem.Sicut et fefe uiÃbilem ac palpabilem prcebuit, cùm tameit corptu gloriofum,non fitcorporali nec uifuinec taéîui obnoxium^nif] Ãrtefua jfonte fe uidenduni actangendum exbibeat.Hoc,inquies, uerum çfui* dem Ãtcor,de corporibuf bealorum. Quid autetH fiiturum erit de corporibus damnatorumi Cert« Corpora dâ refurgentcrborumcorporajfiritualia. Et fient ttatorum tt» beatorum corpora erunt incorruptibitia cr refurganti mortaliafita cr corpora damnatorum^Sed boc di feriminet^uia corpora beatorum erut in fumtnO cr caelefii gaudio, damnatorum autem 'm (utn^
Conîugium »ioerperpetuocruciatu.
non pertmet , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Coniugtumattmet, doect
ad fùturum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfeper]picue,apud Mattb.cap.u.quo»
/eculum ^oniugium fitgenut uitie pert'mês tantum adbof / * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* pr^fens.Gr non ad fidurum feculum. in refurre
âtone,mquiens, nec^ matrimoniumeontfabunt, necj; elocantur, fedfunt fîcut angeli Det (« coefo-Nam hiec erit piorum 'm Refurreilione faeliciWf ^uè»
SYMBOL! APOST. xp, ^lioiliberatiomnibui corpontltbuietmitndanii rebut, déhiri fintcoeleÃemcum ChrifioDomino fuo Uttam,^uituri uera Cf perfiStn cognitione Dehquæ eji [umma et perpétua beatitudotKapie i,Theffd,4t mur,m(iuit Paulut,m nubibu{,in occurfum Domi tti in aera,zy fic Semper cum Domino erimtngt;Et uCor.it» iterumtCernimui nunc per jpeculum m tenigma^^ te,tunc autem Ãcie adÃciem.tiunc Cognofco ex parte tunc uero cognofcam, quemadmodum çy cognituffum. Et loannesiT!lt;tunc,m(iuit,filfj Deifu mus,crnondumapparuit,quod fiituri fumui. Set mui autem, quoniam fi apparuerit. Si Hl LES eierimut,quoniam VIDEBIHVS eumficuti EST. Qjiid plura^Efaiot dicitlkfeculo non au E/a,lt;s4* dierunt,neq^ auribusperceperuntyoculuf nonui dit Deus abfq^ te, qu£ pneparafli expeilantibui i,Cor.»» !f,boc efi,tanta fiituraeflfoelicitat piorum,ut nee humants uerbis explicari, ncc humants auribus percipi,nec humants oculis con/pici, nec humana rationeaut 'mteüeiïucomprlt;ehendi queat, Et ta men ea ruhil eft necueriut, neccertius ⢠Qtiarç nuüo modo nobis committendum eH, ut coÃoce^ mus /pern noÃra 'm hoc mundo, et in mundanafx licitate,Sed pergamus fine mtermiÃione adaccipi enda etiam hoc tempore ea bona qu^ m refurre fhonereuelabuntur, (itilt;fenitntunc reuelabunfs
gt;94 nbsp;nbsp;EXPLICATIO
tur,cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contmgent^ea nunc per fideitt ex E«
UimgelioCbri/li accipienda funb Fidetaufentifi MrdÃterit, non poteà eÃe ociofd, fed quia certo confiditfiituram eÃe refurrtêlfonem,^^ in ea cef leÃemfoeUcitatem» teneri non poteÃ, quin er Ij4c uita meditetur refurreilionemiac tefbÃcettlf eamtotius uUlt;efuienouitate.
CREDO VITAM AETERN AM.
Re^gionis ^^iceà uUimut fidei neslra: articulut, fei noÃrieuerut LJ qüi duobmuerbisexponitz^ tradit no^ fruiluttradi X â ^biffruHumcrutilitatem omnium priorii tur iu hoc articulorum. Si enim non eÃet Vita itterna t quii grticulof nbsp;nbsp;nbsp;multum prodeÃet Creatio buim mundiïquid coVt
nodiaÃerret nobis lncarnatio,PaÃio,Mors,0' Refarreäio Dei^ Qÿantiüa eÃet utilitas miÃionis peccatorum,erReÃurreilionis mortuo rumcâSi refurgeremus lt;i mortc,i7cr« moriturifââ^ perpétua'mteriturigt;fîcut iumenta mtereunt,f'^ non talis Kefurreüio magis eÃet fuppliciu,qu^^ tenefiiium.Tolerabilius enim eÃet mortem fe^y fubire,quà m ad mortem fecundo er tertio fubeu* damiterum refufeitari . Qtfarebic articuluf ieternauita,neceÃarioiHfine SymbolinoÃri fitus eftfUtadmoaeat uofdeueroreligionis
SYHBOLf APOST. »p#
amp;r^lruihi.Suntautem muht, quorum aîijuera bîs,aHjfà {lif negunt iCterttiim ejfe uitum, tnter EthnicosÃiCâUnt Epicurei,quipalimtieglt;tbun(: reliquameffe uitampofl banc uitam, tnferCbri* Epicurci amp;nbsp;fbanoh magna quidem bomittum parf uerbif difi^ impij ehrt pmulatcr celathanc impietatem, corde autemftiani. plané idem,quod Epicurebfentiunt,e!r Ãäis te/b ficantur,{e noncredere lt;eferna effe uittim.Qu,ot quotenimtraduntfefetotosbuic feculo, Gr tan tum uentri feruiunt, ac non aliud agunt, quim ut corradantopes terrena(,aut indulgeant gemo,et corporit uoluptatibuf, aut ftudeant acquirendæ mundanie glorite ac potentilt;e,nec uüambabeant rationem uerbi Deijed pergant wj fceleribui fuis imp«gt;ütegt;tter,bi uocediÃimulant ,Ãäis ta^i men negantfe credere, qu'od pt poü banc uitam^ aterna uita^Qtaare mcumbendum eà i« boc Ãudi um diligenliÃime,ut certiÃimam Gr prmiÃimam pdem de leterna uita concipiamus,
Qÿôdautemh/ec pruefens ,i^mundanauifa Irrite nonptucrauita,jed qu'od ptidialt;eternauitareli teflimoniauit qua gt;nbsp;non efl petendam ex bumanaratione i quic petfnda, etp habet quandam naturalem noticiam de Deo, er de uita ieterna,tamen tanta cü peccati Origi nalis potentia,ulbomo w grauibtu tentatiombus nonfatis confünter natur ali cognitioniadblt;ereat.
»9« EXPLICATIO
fed Meerits ^ttiÃflu^bbiu hincMtde impeüitur*, Sed eflpetendutnèfcripiura PropheticaGrApo Polic4,quie eà cceleÃibtx miracults gt lefömott'^f itii c3firmitt4,ut eer to cognofcamnSt earn uerè eÃe fÃiritui {Mlh orttcitlum^
li£Ciiutem(ct^pturdpïèn!t tefiimoniorunt de icternd uitd, Qj^te citin ftnt ubitj} obui(t,prielef til» 'm noua Te/hniento, qitod f ft Veferw TeÃd menti ApoettlypfisÃuperudciineum eÃet,eahicco piofe récit dre. Et tarnen cfuiedamfunt recitandd, ut Cd 'm promptii bdbedmus, (ÿ- memoriter edif* cdmut,
Lu.iStAmen dicouobis,nemotfl, quireli^tiii domnmditt parentes,dut frdtres,dutu}coreni,diit liberos propter regnum Dei, non recepturdf fitttMltôplurd,'mhocfemporej cr 'mfeculo uei( turo VIT AM AETEKN A. M.,
lodn.i.Sic Demdilexit mundum,ufÃliumfdlf unigenitum ddret,ut omnis qui credit m eumjUOif peredtÃed habeat VIT A M AETERNAi^-
Ro.x. R.eddituruseÃunicuic^ iuxtd Ã{in fud, liis qui perfeuerantes 'm beneÃciendo^gloriditi ei honorem er immortdiitdtem quierüt, v i T A AETER-NAM.
RoWii/î.ff. tJunemanumiÃi peecdtoÃeruidd tem fiih DcOfbdbetis fittiitim ueÃrum mfdnlbà cdtioneidt
SyMBOLl APOST.
(dtionfm,Ãnem autem VITA« AETER.
N A M( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-*
i-Pet,i.Regenuil nos in Spent uiudin, per hoc ^ubdrefurrexit le/usCbriftus exmorluis, inhie reditatem lM.aOR.T A LEK» crincontd mMilem,dtç^ [MM A R.CESS IBILEM, conferuitam nt cÅlis ergn uos crc.
repromiÃto» quam ipfe poUi
citui e/l nobis, VIT AM AETER NAM.
J. (04«. ûHoc eü teflintonium,^ uitdtn aternS dédit nobis Dcus,^ bite uitd in filio eius efl etc, Qätd pluribus opusiquot; V muer fa fcripturu Pro pbfticitcr Apoflplicitebtendit.cr inbunefinetn propent.ut doceut i qubdquicredunt infiliunt 1 D«,b4tfrf«t aetERNAM VITAM.
Ex hoc igitur articula admonettmur primuw
( de Uitnilite ZSquot; infldbilitate buius corporalis uitlt;e, ' ut difeantus nullant fiduciant i,i bac mortali uita
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;collocandam efje. Efenif» btec, 'lefens corporalis
I w'frfjttf non efl uera cofluns uitdiita breuis efl,
er plena omnigenarum cerumnarum. SKm«5 cfui^ Homo fl non I (iem initio !onditi,non ut worereinur, nec tarnen peccaffèt, an j Mf perpetuo in bdc exfer«lt;( er corporali uita ma mafiffet per neremuSfSedut fuamijuifi^peyiodumuitainhac pefuoin bite (err« abfiy omni moleftia tranflgeref,acpofltacorporaU ui transflrretur in momenfo amp;nbsp;iéu oculi, ad spin to-
gt;9$ EXPLICATIO
tuaient etieternant uitam,idc{i abfi^ omni doloret f ;d fumma cum uoluptate. Hoe Paului Ãgnificatf CK»»I, Cor. li.ex GentfidicitiPailui eà primut homo Adam m animam uiueKtem,Extremui Adi inÃiritum uiuificantem » At non primum, quod fpirituale, fed quod animale,deinde, quodÃâiri» tuale.HoclocodocetPaului nonobfcurè , quoi etiamfi Adam non peccaffet,tarnen uita eius notf fùiffet perpétua in bac terra. nec tarnen mortuui fùiffetjfed 'm momento tramlatui effet ex bac ui ta,quie mdiget corporalibui alimentis ad f^iri* tualem cr cceleÃtm uitam,m qua nec editur, nec ' iibuur,nec quicquam rerum corporalium exerce tur.Sicut enim Paulus dicit de bist qui in bac cor poraliuita reliquierunt,in aduêtu CbriÃi^'m no» uiÃimo die,Nonomnes dormiemus,fed omneS immutabimur, 'mpunilotemporis, i« iflu ocu* litita fi Adam non fù^jjfetlapfus'mpeccatumtntit lus bom'mum fuilfet mortuus , Sed unufquifc^e peraÃa periodo corporalis, feu animalis uitf fuie, tmmutaius effet 'm iifluoculi,muitamÃ)iritua» lern. PoÃqu' Mem Adam peccauit, intro^( propter unum bom'mem,ut Paulus ait,peccatuni Vita corpo 'm mundum, er per peccatum mors, er pcom ralis non ue nes bommes mors peruafit,quatenus oês peccaui rè uita efl, mus ⢠Ifa^ biec corporalis uita,cumfit mortt ob» noxih
SYMBOL! APOST. »9, »oxilt;t,nonefi ucra uitHtfed flutim^utbomo itafci /«r.immim agsre indpit^etfi eww uagittur ali* quMdiu in ffrr(tgt;cz exercet opera corporalis ui tie f tarnenquiabtc uitaplenaefi miferrimaruia calanitatum cr terumnarunt,iatn inde tia ufcj^ ad boramortiSiidcirco uerèdicimur (lt;ma tni»» femper,quädM hi bac terra uiuimtts, agere.
Gen.47.dicit uco^ttd Pbitmonem. Dm perp gr'mationis uitf mete centum trigiutaannoruta funt PAKVl ET MALIC?'C-
loamp;.i4.Homo»ilt;tM{ demuliere, breui uiuent tempore,multii repletur miferijs.Qiii quaà flof egrediiur,(y conttritur, tyfitgit uelut umbrOi. cr nunquà min eodem Ãitupermaned
PfaLza-Qnuicf jigf âoÃri elabuntur per iram tuam,Annos «oftroi finimusÃcut fermoabfumi tur, pies annorum nofirorum funt feptuaginta ilftiUtaut ad.fummum,o^ginta,reliquum uitto eà laborer dolors
lacobi 4. QA« e/i uita ueflrai'Vaper eÃ,qui ai txiguum tempus apparet, er deinde euaneÃU^ ©â¢c.QlJO'c cùmita feres habet cu b« corperdlt Mifrf, no» debentus fiduciam noflram i« bonis eius collocare,aut nos m négocia eins ita immergere, periwiie ac fi efftmus perpetuo i« ea eSmoraturi. Sed expergifeendum eÃ,et toto ammiÃudio elaba
fOO EXPLICATIO randuniiut confeqmmur bonlt;i leterttt uitrei
Demie excitemur boe drltculo^ut diligenter cöÃderemui corpor4lis,cr' j^iritustlK 4c Eternit uitlt;e difcrimen,q^no iUim ÃÃigin,cr buiufdefide rittm concipiamiiSfln corporali enim bac pruf fentimundanduita,omnia funt mufationi obno^ xia,ac nibilpropemodum fuo crime geritur,aut confiait. In fytura autem uita omnia funt leterna, Kundanie ui Gf perpetuo firma, incorporait uita, qui modo tue confiifio, Monarcba efl, paulo poà fokt fieri captiuut,aut feruut;qui modo diues efi,mox fit pauperrimut'.q modo fanut eà corpore,mox aÃkgitur morbo gra utfiimo'.q modo agit uitam, contmuo fit mortutu trücut.Deni^quod eR maxime mirandu, qui p'^ funt,folent'mbac corporali uitamfaelicej effeÃnt Vitt ttemic pij autem fcelicet.Hiec efthuiuf mundantuitieua fkbiliifceli riettu.Gr confiifio. in fiitura autem uita, zjquot; 'm til titof tera feculo,quod 'm nouifiimo die reuelabitur,om mafuntfixa,finbiliaGr tterna, Qiii'mR.efurre* fhone femel fit rex cccleflis, foelix or beatui, it fempercr perpetuo talk manet. Nec^uOaunquS ampliuf 'mfcelicitat pert'mget ad piot, Sed fruen» tur fempiterna faelicitate. Qubd cùmitafehti* bet, quid eft,^ rebut buiutfeculiita ftudeanMt,ut nullamprorfut autm'mimam fitturi feculi ratio» nem habeamutf'Et quid ita ad mentionem mortk»
SYMBOL! APOST. joi
gui in fitturu- feculum aigredimur, expaUefcimut. Ob'^ciunt qttidein multhfe non iUibtntcr ingrejjit rosiualterum feculum,(i modo cognofcerët, le içlii boPpitium in eo feculo paratum effet, Set! hi manififfèfignificûtffe hoc Apoftolicum Symba lon,^uod eflchriffiinoru,ut ita dicam» Alph^be turn, autnondum didiciffe,(itttueram eiuifentett tiim nunquam adhuc ferio conÃderaffe. Et cùm tinto tempore , (^tot annis uerfitntur mfchola Chri/li4noruin nodumaffecutifunt utntmAlphi Sygt;ttbolum beti eorumcogmtionem. Ciiffd potejîturpiut di ^pojklicunt cilNam hoc Symboloncotteâumefi ex uniuerÃs finèu!uat Prophecicii ApoÃolicK concionibut,cr nobii ioUeélum'^ tradun 'm b»rjc «ÆÂ«(»,«f doceat,ac certificet nos» quodueriuzs-tettrnutDeuiCreotorcoeli zy fer rte compleikltur nos paternu pietute ,itcmiferit in hune mundum,umgetütum ÃliumfuumDomia nam noÃrum lefum chriÃummt paÃione er mor tefua txpiaret peccita humani generis,er R.efur re^bonefuit conÃrretiuÃiciam 'm omnes eos,gui fide futt ipfumagnofcunt, ac miffoffiritu fan^ redderet eos certiow, gubd propter ipfum ado ptentur infihoS Dei,er coharedes fuoSfttcrefur re{hiri fint ex ntórte,ttd teternam uitèi,er per pen tuam faelicititem, Hoclfieltdt, hue tendit huitn Symbolinoftri, bocefl, umuerfie Prophetic^
»ô⬠feXPLiCAtïÃ
ÃpoÃolk^ fcripturæ do^irMct.Qjiidergoddhuc île ho^itioalteriuf feculidubitiui Dulgt;itent,meif tUMt^trepidenty contremifcitnt hi, qui Euungeli» Dn CbriÃi non dgnofcunt, qui doUrnum Euang^ lif perfequuntur,quim/celeribui fuis pritfriHèi impudcnter, cr implt;eniten(er ambulare perguf^ hw Deuf non eà Puter,Sed hoHis : his filius Dei non eà Seruutor/edfeuerus ludex'.his non eà re tniÃio peccutorum » nee refurreihoud tfernutit fÅlicitatemjed ira Det, refurrefiio ad £ter* nam damnationem,Deni(^ his no eà paratum cce lum,fed inÃrnustid^ nee immiferitordia,nec crU delitate, nee inuidentia Dei,quippe quiuUlt ont nes homlnesfaluos fieriifed fua ipforum impieti te,cr impoenitentia,quodoblatam ey propoÃtä »« leju Chrifb) falutemfua j^onte repellant. No^ bis autem,qui,agmtis peccatis, conuerà fumus ad Chriflunti c? ampleâtmurfide Euangelioneiusi acambulamus m uocationeeius.nuttuseÃnec dit bitationis , nec trepidationis locus reliüus.Età enimernos multa afc^ graiiia peccata deÃgnaui mus,Gr adhuc peccatum 'm carne geÃimusjtamen ChriÃusÃlius Dei expiauit peccata, t^nos huius expiationis participes fumuS} cumomnem Ãdu» eiamnoHrant coUocatnusm filioDei Domino no firo lefuCbriJh, er morliÃcdtnus J^irieto opera â earnifgt;
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
SVHÃOLI AfOST. iof
turnis.amp;bijciitmtiKigituromnem de altering fecti li hofpitio dubiationem, fciamm exhoc Apo flolico Symbob » qubdquiit Ãät fumutmembrtt Chrifli.Gf recepti lumut 'm comm»mo»emE«Ie» fine perfidem» paratumfitnobifcertifitmum hî ccxlefli regno ho^itium. Et quii(,quod gratis daa ^ââ jâMgMtitxdmc iterum aufirri folet» neceffari» Km eli,ut obedietttia cz bonefiite morumgrati^ tudinemnofiram ergaDeuminbocfeculo decla^ remw , z^tiitamcælefîi bojfiitio conuenientênt fummo fiudio ducamta
HaéîtitiM percwrimm 'mlerpretatioHe nofira S'ymamp;olort,q«o(i uocant Apofiolicum,f^ quad Ca tecbuments ad tteréam edifcendum cr recifawcfw proportifolet.sed extlt;t»t etiamalia duo Symbola^ uidelicet,tlicienum» cr Athana[if,quiecerie «tîFe eft aliquoties publicè m Ecclefîade uerboaduer turn recitare^ut teflimonia ueteris Ecdefiie, de av ticulisfideinoftra conferuentur » cradpofitros propagentur. Noj ««ne 'm eo Catecbi(niogt; exp!teitni»m fufcepimutiprocedere pergemtM.
Quæ efthuius fidei utilitasçâ
Hæceftutilitas eîus , (^rcputör pcï fidçm cotam Deo iuftiis 8lt; fan.
»04 EX PL I C A TI O dus propter lefum Chriftum , quóddonatur mihi Spiritus orandi Deum , inuocandi eum , ut treiUjEt uitam meam iuxta mandat ta Dei inftituam,
Ifecejjarium eft,ui'huitif fidei,^uttm i« lo proÃÃi fumut, utilitiis (irobè nobis cogmta zy perfpeïh.Fides eiuin huiusSymboli tanta feut ritate nobis commendatur,ut à Angelus allant Æ â dent feu religionem nobis prlt;ediearet, habendui effet anathemaSic enim Paulus Gala,i4ait',Si no( aut angelus è cælo prutdicauerit uobis Euagelioth prater id c[uod pradicauimus uobis,anathemafitâ Hoe autem Symbolon,quod haéknus expofuimUff ed epitome feu compendium eius Euagelij » quoi PauluSiCtomnes alijueri Apo/hli pradicauerutt quemadmodum fuprà olkndimus,De'mde,fides hu ius Symboli fic nobis commendatur^ut potius de* beamus omnes ficuUates noftras defereregt;Qr ui* tamnoflram in extremum periculum exponert} hanc fidem abnegare. Matt»i o. Ne wcf«rfW ut bis ab bis,qui occidunt corpus. Et moxtcmifquii negauerit me coram hom'mibus » negabo eum Cf ego coram Patremeo qui ed in ccclfi, Et extant exempla Apofiolorum C7 tnartyrum gt;nbsp;q^ui matue* l â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' runt, '
SX VB o. U , A P.O ST. ioÿ
r«tt/ Ãrre onuù borribiliit fuppliciorumgenerlt;tf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x
quim bitii jidem ibnegtre. Qgâ»»'« eogno/centiit efi VtilitiU ew,ut e^iatiiti utilitate, po/JeÃiciti rt fonÃÃioni eiut oranw perkuïa poÃponttmiur
Expofuimui autein fupri f^ecialem cuiuf^ lt;lt;p ticuliutilitittem, quant nuncÃ/tgulatim repetere longnmejjbt, Kecenfebimutigiturfidei borunt articulorum utilitatcs. HitrKweommewordwWr TRES MiCaffcbifmo.
Prima eÃ,quodreputitmur per banc fidem,en , rion Dro luÃi O' propter Cbriflum, Nd»» «J Cwlî btecefifumma articuler um buiuiSymbolhqu'od Ãumutilitn^. D«t« Pater Conditor cceli o terra,mi[erit filiH
(««m «mgeweuin lefum CbriÃum, ad expianda i'quot;* pecclt;t«»o(lra, morte fuatGr ad iufîificandof, « uluiÃcandoi nos reÃurreSbone [ua, utdonatiac f'^^Ã^^i/i'iritufanolo fuoin operibui iu/liciiie ambulemus^Oquot; aternam uitam poÃideomus.Quif quit ergo buic Euangtlio ««â¢to» adbibet fidem^is efficitur bac fide mimbrum Chrijb, o templum ewî»ttt inb(lt;6ttet i» tpfo Cbriflj«.A» nefcitif,'m^ quttpjuItMâ, quod corpora uefiraÃunt membra t,Cor.^â Cbripiç'etadEpbe.lnbabitatcbrifliuper Fidem tpbe.J. iw tordit«« ueÃris t fixis i« cbaritdCe radicibus, CZC'Et l0ctn.s4.St quis diligit me.fermonem me
Km Itruibit^o ?«{«»â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»»«, ©⢠«d
H
iee EXftlCÃTlà uenietnut crntttnÃonem dpud eum fà cientut. W ^ue ji^ui (redit LuaitgeÃo Cbrifht is habet hoÃfi tem Chriftui»,utid cumclt;xk/{iPatre,(irflt;inókgt;ffgt;i ritu.Vbi auiemhihibttantfibi etiam ucraittflidd er fanfhtat habitent, netejjieft. Quare^ qui cre ditiit chriftum, reputatur hac fide ioram Dea luftid Sanduit
Kf^chorS dââr'mtide iufbÃcaiont mpij.
Gratu fecun dum KoitK (bot ^uid.
Ac profi^h hec doürmtt de lufiicia Rdei tinto, diligenttus efi confideranda, crfirmiiKtenendlt;i/ quanto magis impijs aliorum corruptclis obfiurd turMonachienlm^hypocritiede luflificationi impif ita docent, ut er miurif finfut maie/hitettt Cbrifii.cr ficiantex hominibus magis idolâtras, quint uerOS Det cK{(orrr,wmtrtlt;m(/tfctp«{t(^p ätltores eorum, qui circumeunt mare er aridaio, ut Ãciant unum pro[etytum,er ctim fitdlits fiierit, Ãciunt eum fiHumgehennte duplo magis,quà mittt tea fiterit.Docent enintgt;imo femniant, quódcUitt homo Ãcit,quod infe efiÃeus mÃindüt ei hat tret uirtutesÃidemiSpem er Caritatem, quoiuocant grattam.Etper fidem non itttetliguntproprie Ft duciam mifericordiit Dei in Chrfioded faltm nff ticiam articulorumfidei, qualem habènt er did mones,de qutbus tacobui ait» ètiam damones cre duni.,er contremifeunt. Ciirn igitur homo accepe rit 4 Deo bas uirtutes,di(i(t eum propter ipfasiK
SYHBÃLI APÃST. fëf Ãiimef'iccrttm Dfo^ez pojfe tx ipfis Hon foîum k^ernDf I [truareifed etiam pita bonorum ope^ rtimlictre,^ diuirn legeprtceptum eft, q«(£ uo Mi opera fupereretgatconif. Et MWc» fileniur ijf Opera (upef dem pene uerbi5,qutbta PauliUthoHMem iufbÃca erogationa a ft per Gratiant,non autcm mttll!gunt,quod Pa«» iw m ttli dt/putat/one iatdhgityuidelicet.gratui* (tiin DeiÃiuorem.gratüitäDefcienteHtMK.e^y mi ffrKordiam,fed iMtUigunt nomme Grù,tiie,trcs il liisuirtutes,propterlt;iuatl}om'mcsDeoecc(pti,et , . loflifiint ^Sed bicc eft mera impcftura, c? impta dDârina.Primilt;m ewm quantunuimq^ bomo-, pri
regmeratut eftfidtijaciat qucd wi Je eji^opefi fatamèeiuinon ita placent Dco,ut propter ipfa conférât in eomieterna bona Quic^i emm,mquit Paulus,non eft fx fide,peccatH ift.Et piedicit huguftinui-.Pa ipfà opera,tjuie dicantur fidetn,ouamuis uideantur hemmi laudabilia, inania funt.Etiterum-.Noliprafumere de cperi* biaante fidem. ijoueris quiapeccatorem teinue» nil FideS jCrfitePiclesdataftcitit ftutn-, inrpiUin ittuenit,(luemfoçtretmlittm.Sed ha:c funt nftioif railt;]uà m quee plnribta conftrmari debeant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fides, ftgt;etf
Dëatde,fi homo dicendia efl wüus corS Deo cl:aritAS,o* propter bas uirtutes Fidcm^Spt m cr Cariratem, pera fttnt Is tttfKttcceffario Ãtendlitn eftji'fticiam effe ex ope gts.
»OS EX P Lie AT I O
hiwjLfgw.Lcx enimexigit
Mem,cimdicit : DiltgitfDom'mufnDeumtuunt tx toto corde,ex tota anirntt^cr ex lotlt;tÃrtitudi netutt.{itic enimuoceprtecipitur nobis, nt credit mus Ãne uHadubitittionepromiÃis Dei,utÃiere mus certiÃime nobis eu euenturu, epnefunt diu'mi luspromiffitâ» or nt Deum tots mentis dileéhof^ tompkilnmnr'CuUegi amp;nbsp;iUud de proximi dile* ätone additur: Diligas proximum peut teipfuni» VlaniÃflumigitureÃ,qubd hie tres uirtntes Ãn^ opera Legis-Et fiueea [uÃipiunturÃeienda hu* munis uiribus, uut lege cogente,Ãuegrutiudiui «ilpirUuscoruc(èdente,munètturnen Ãemper U gis operufÃiuippe diumu lege pr^ceptu funtftt tiobis Ãeiendu per legem impoÃtu, Nià enim di* uiitalege pr^feriberentur cz m!tndurentur,Ãgt;i^ ritus fanäus non operuretur eu 'm eordibus ftris.Vniuerfu uutem doHr'mu Puuli eo tendit, ui doceuthomwe non iufliÃeuriexoperibus Le^gt; ^od maniÃÃius efl,^ùm utmultis uerbis eÃendi debeut.Qiiurehac fommum,qult;gt;d homo Ãteori Deo,propter tres iUasuirtûtes iuilus,ex(ogitutu eà üsatunufud euertendum uniuerfam Pauli» deo^ueri RpoJklkiEuangelif de nerubominii iuflificatiene doärinum.
Prietereu, homo iuÃus efi cofitm Dw
SYMBOLI APOST.
pter uirtufefjdebet (^hüâm iuduio Dei con Vides, ^es» fidere, (y propter eM mercedeittieterniefalutts carit^funt Ãicrttre.Hocautent eà tnattiÃflnm idolatriam do donaDei.n3 cere.ConÃdereenim ad^ternam falittem,eflcul» Deutipfe. tus,q. foil uero Domino Deo noilro,(y nuHi er« turt debetttr.^ic emm cottÃdere,tà Adorttre.Et Solus Deus eà /tdonndus.Hie autem uirtutesjunt ^uidem Donlt;t Dei,non funi autem Deus ipfe, fed tMtumcreitturgDei,Ãi^are,lt;luiftntit fe pro^ pter ipfas e/fe iuÃum, nbsp;nbsp;conÃdit eis ad confelt;iuê
dam ieternamfalutem,adorat eaSftanquam Drum feruatoremfuum,cr deÃgnat w corde fuo mam« ÃÃim coram uero Deo idolatriam.
Adhlt;ec , Vniuerfafcripturatribuit filioDei fides,^es^ Dom'mono{lroiefuCbriJi}buHcboHorem,qiiód caritas non fpfe Ãtuiibitiapropeccatis noflris,eypropicilt;uf funtuiibma tiottoflra,necÃt aliud nomë,in quo oport«t«o$ propeccatis, faluos fieri. si ergo tres ilhe uirtutes, ie quibus fti Chrtftttf. Kunc loquimur,tanti repueantur,qu'od Dem pro* pter eat remittat nobis peccata, cr fit nobis pro piciusrCs confira in «oj aternam falutem,quid aliud agitur, quim quid honor foli filio Dei dea bitusaufiraturei ,^3quot; transfiraiur i« creaturat Deti'quod Ut eà Ãacrilegum, ita eficym utügeni tut» (y aternumfilium Deicontumeliofum,
Solent quidem dduerfitrij bic re^ódere.g^ [en
jiö EXP Lie A TI O
tiant a- f^tedntur fylum Cbriflum fiUum Dei ejfe uidiKtiimpropeccatiSfic mpetraffe nobis pro» piciunt Deun:, hoc aufem noneouilere,gubd De «5 reputet nos iuflos,titntum per fidem, fed qu'od donet nobis ex grutid zj liuore hlt;u frcî uirtuteS, propter q t£{ CtmMiuf{i.A.tentm,ÃChri{luf im» petrauù tantum, ut Drits donet nobis bas uirttt» tes,propter oaas iufüÃccmur, certe non impetru uit nabispeipèi^m uijhcian!,nec abÃoluit falutetit FideS,Ãgt;es,c4 }ioÃram,ti£ enim uirtutes i crà dona ur nobis lt;nbsp;ritM in hac fpirilu(anéh,tarnen nunquam funt iti nobis per» uita in nobis ÃHapropter carnem noitram. Nüguà m enim Hf ttiifjuam (uni bac uita tantum crcdtmus.tantum fperamusttan'' pcrÃäte, tumdtliginius,çiaantum Lex,'^u£ efl diuina uolît tas,à nobis exigit,t:y quantum nos debemus. tUd ntÃÃum autem efi , qu'od CbriÃus impetraucrü nobis perÃamp;amiujhciitn,cr abfoluerit iter am uo liebr,Ti. liram[alutem.Perpetuutn(mqKitepiÃa)laai Hf** brlt;e )[acerdotsum habet.Vnde et faluos Ãcere ad PLEN VtA pote fi,â qui per ipfum adeunt Deuot Hf^ruc, Zifc.Et iterumt Vmca cblaticnçperÃ^s efitH w perpetuum eos,qui fanSbficantur.
Qÿarenihilttanius dtei potcll,q c^ CbriÃuf hoc tantum impetrauerit,ut Deui infùndat nobit uirtutes,propter quas coram ipfo iufhÃccmur. ⢠PoÃremo,à lentic,ndis eÃ,^ propter tres ittat uirtutef
SYMBOLI APOST. îi»
^irtutci pmut Deo cordtncoiuÃhtunc **uniluim(gt;ojjumiis certo !:y firtntter de fiiuore^^â*^^'^^ D« ergi nos conÃdere, çy Oe«in uera ic fir nut ft duciitinuocarcf Hieenilt;nutrtiitesfentper funt ns itobis,'m bdCUttat»iperftAie,gt;iecunij2im fatisû duni diuiihe Legi. Qgir e fi DtiM ludicitret de no bis ftctmdnm b^f uirtutes /emper iubitareitius de fiuiore eitts erÿt nos,nee auderemits eum aUcri et certiftducin iiiuocare,t}uippe q'tbd confia imper ftihoitis nofirlt;e,fitg»remusÃueritiilem iudicij eh us.Exigit tiutem Dem, ut de Ãuore clementiit fpfiut erglt;t nos non dubiteitM, ar ut certn ac ftr W« fiducii ipfium muocemus. Pramifitenim cleff mentian fuam,propter filium fuiun lefum Chr» lbtm,ç!r recipit fe nos exiuditurum, tjuicijiad in nomi/itefilif jjfi petierimus. Cum itutem iubelt;tt fe dihgere ex toto corde et ex tota anima,certe uult etiaitt utfidem biude[ueq dubitustem promiÃioni ipfiut adbibeantut, otfantu egt;um de ueritate pro tniÃionis eiusdubitamtKituntucum uanum cr wê dace/tt iudicamui. tfegari ^uidê non pote/i, ^uiis taro noftra tnultum dubitationis retmeat, na efl tut buic dubitationi cedendu t fed Iftiritu contra eudum,ut expurgetur^t^ece/fariumigitur eft^ut de clemètia Dei er ga nos non dubitsmut,et ut eer fd ds-firntafiduciaeitm i«wcen{Ui.Qtiod cü itafe
» 4
â 4. â
J«1 eXPtICATiO
bibet, mdttifiÃuin eÃ, uitmÃimum eÃe quod So* phi{i£ docent fhontmem propter tres illtisuirtu tes,Fidem,Ãem,cr aritatemfieo acceptum fi(* ~ t'jjCz coriim Deo influm eÃe,
luÃÃciüio ' eà igitur undem uerlt;t De tuflificatione nis uer4 do itnpij Doélrimt!â Dicaw boc non meis, (ed Pauli Urmi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Herbis,qui téKomanosÃribenstomnes, inquit,
peccauerunt ac deÃituuntur glori* Oei, iuÃificcHt Rom.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e-UtSgratis,per lÃitiS grdtilt;tm,perredeniptio^
nem,qu£ eà in Cbrijlo le{u,qiiem propofud DeUf r£concil!atorem,per FIDEM, inipÃiu fangui* ne.Etmox'.Arbitramur FIDE iuÃiÃcaribomi netn abfq^ operibus legis,
Singitla uerba borttnt di^brum ponderandi funt.
luÃiReiri â V S TI FIC A N T V R.IufliÃclt;tri hoc loco * no Ãgnificit ex impio, uerè ey perÃäe in fe fieri iufiun.ut nutti 'm bommereliquafit 'miu/licitt.Nut Jusenimbommum 'm bac coporalittita fic iufim fit,utpeccatu 'm carne (ùa non babeat:Sed figrùfi cabDeo acceptum fieri,à peccatis abfolubcrre» put art iuÃunijetiamfi babeat adbuc 'mbxrenti'M iuÃ,ciani,Sicutemm 'm ciuiliÃro iufiificari did turis, qui abfoluitur ab accufatione aduerfarif fiii,Ggt;- pronfidatur boneÃust lufificatisi'mquit Ep«/» EÃMsdmpiwn pro muneribm, ho: cÃ,Abfotuitis impium
SYHBOLI ÃPOST. su
ib itccufatione,ZT pronunà atk eum fluiK:it(i ZSquot; (M îJ^c dij^titatione ïufbficiri eà i pee C4to abj'olui t Cf iltdicsri iuflum, Kt itdt'erfariut non poÃit ampliut'fondemnare.TAKietà eitim 'm iujhficAtions ittipy donitttr fÃiritut fanHnt, 'wcipii correnouirc,cr nouM uirtntet 'mfunde* fe,tt(men homo non fit i4m priinum propter biif uirtutet Deo aeceptut,nec abfoluitur propter eux à peccatii, ffd aeccfje eà , ul anteii fit acceptât Dfo,cr baèeat peccatorum remifiionem, Vnde lufitu. Pfal, tri^efimufprimuf pronunciat eum beatum feu iufiunt, ctâ remiffiefunt 'miquitates, teSii funtpeccata,zy cui Domvaut non imputât prcca tum,nec eà i« fpiritu eiuf dolui, hoc efit qui non tà impiuifimulator, aliud corde enelant,aliud ore loquenst In corde dicens'.Non efi Deut, Ore di* cent fe unum falum Deum colere : Sed ijui ueran bibetfidem,peccata fibi rcmitti, cr non imputa rûtaci; utflicta noÃra,efiremifiio feu condonatio lufiicia^ iniufiicignofire.
G R. A T ( S. R«(pif enim Deux bowincw i» grotùm fuam,crcondonat ei peccata,nuÃo pror fut re/fieéhibumanorum meritorum ,fiueprace dètium,fiue prafentiumifiuefequenlium, fed gra tuita tantum dementia lt;y mifcricordia fua. Si ta Hinremifiio peccatorum effet exoperibut » boa
US
^«4 EXPLICATIO
fÃ, meyiiis ojerum, gratid idtn non effet grdlith lit idiÃs Pdului 'oquitur.Etfi Dem i« recipiettdo homme Mgrafidm, GT in remittendo ei pecctitd refpiceret humanum m.ritumtneceffe haèeremUf f nnSer depmore Dti ergi no$,Gr de peccdloruitt ttofiroruin rcmiÃtonedabitute-Qtiisemm(ogtlO fcere (gt;off:eti lt;[it4ndo [atif heberet mentorumit^f celfuriuin a/ttem fü,ut cmn Dem promiftrit no* Hf'mChriftum crcdentibta certiÃimion peccdto* rumremiÃionem propter Chi-iftum^deueritdte Crcertitudme bmm promiÃionifhdudqmquittt dubitemm/edcreditnimex toto corde Deumefff Uerdcem-Cuiire neceffâdrium ctidm e(i, ut contin gdt nobis remiÃio piccdtorum gratis i ffneuüo meritorum reffieâu.
PER. Illi VS gratjam. vtfcof, q'tod diitum eft,GrdtiStmagis perffiicuè explicf t!ir,add{tur,Pâ¬r lüim Gratiam . Nomme autcm GR ATI AE «0« mteW.giintur hictresiUiCilt/n flt;e uiriutes, FidehSpes, CaritdSiiiuemddmoduin fupracxpofuimm, gt;noxfc^«ff«r,PerFJ(/fi»» quo maniUffè ffgniÃcatur, q, hîc nomine gratis non mtelligjtur uei Fides,ucl Cdrifas, Sed intelà gitur GratuitmDeiÃMorgt; gratuita Dei clemitU
HiferKordidtddeo^ plane non mtcUigitund ritds in nobis, erga Deurnffed potiut Caritds isi
DiO
SYMBOL! APOST. 31;
Deo crgttnos.Vndecr Pitultupojkiititpiteqiim to dicit'Commendittiumt csfititeiis ergi nos De MrÃ/uèd cum ädhuc ej]emUA peccatares » Chrijrut pro nobii mort.iMfùit.Et t404nKis 4 !« hcceà chiriitu, non qitod nos dikxerÃMUs ' vt/n, (ed quedipfe ditexeric nos , ey mi/it fidum fuuin propicMiofti^m pro pcccatis. Et aaTiâumc^pi te tertio. Poftquim bomtiu » egt;-g(t bomincJ «mor 4pp4riiit SerUitoris nojiri non ex operitt biff^quie/untiniu/lkitt, qutejiciebamuinos, fed fecundum fuitm M i S E R. IC O R D I A M JaU itosnosficitcrc.
PER REDEMPTIOMEM,^«tfcft Mt CHRISTO lESV, orc. Quid igb t^rdicemu f recipit hominem gra^ tiim, ts- remjKit ei peccutit, gratis, er gratui« ta dementia,ubi mar.ebtt ins Satana, quod proa: pter peccatuni legitime !« hominetn habuitC Vbi minebit i'ifbi, feuerairaDei adaerjiis pecea» tum'âb}um Deuf eripit Ijotnwicm Satané uioien ter, litiu/le Z3â !yrannicèCt;inm mutai »am fuant temire in mi/frtcorciuw ç' Nibifcote «tir.Mf.De Ui tamiufluselljUtneSatana: quidemullamiwu* risttr. inferably tarn lonÃdns e/i in ira fut aduer fuipeccatum ,utne unigemfo qttidem Ãlio fuo, qmpeccatumexpiiitsditmfufcepit , pepercerit,
JI« BXPLICATIO
QSire recipit bommem t« grlt;ttiiim,fed ttolt luft untearedemplum d Sitana, cuius homo captiuut W mancipium erat. Et remittit ei pcccatum^ffcci non mÃpeccatoanteaexpiato.cy ira ipÃus iujlè placata, Qut eà igitur lüa redemption QKlt;e efi d la expiatio,er placatioiNum bommis cpera^ N*
6j7 mwiM.Omsfî.M^aiftpfCMKerKnfjCr defiitu^ tob.4, ^nturgloria Dei, Num angelorum meritaÃ' SeJ Kedemptio Et^cf^uiferttiuntei(mquit)non [untflAbiks, (J W pfficatiff nbsp;nbsp;nbsp;ungelis [uis reperit prauitatem^Non eà igitur
ffffji. alia,^uà m Redemptio (y Placatio qui Ãlla,eà per lefumChriÃum filiumDei .Poftgudmenini, nec ir, caeUs t nec 'm terrif 'ntuetiiretur fatif dignu precium,guo homo redimeretur à captiuitateSd ta»a,t^ quo peccata expiarentur,c^ ira Delphi caretur, obtulitfefeÃliusipj'eDei 'mpreciumre
CbriÃo tribu untur redem ptio cr pro picijiio.
demptionis tSquot; reionciliationis. Per Redemptio* nem,(mquit)qute eÃiji CbriÃo lefu,quem propo fuit Deuf Reconciliatorem. D«o tribuuntur filio Dei lefuCbriÃo.Vnum eà Redemptio^Ãu preci* umredemptionis. Cùmeium homo effetÃilus cd ptiuufet fet uut Satans propter peccatum, necef*
fet èfcruitute illegitime eximendut, lt;3- à Sataitd domino ipÃustyranniceauÃrcndustquippe quod fuum Ãt legitimü iutdommorum i» [eruos, ÃÃuf efiÃliui Del homo/it ob'qceretfefeSatattit tmtait dum»
SYMBOL» APOST. nr
dum.gt;iduerljf affligendumjiorroremortiicr 'm» firni concutiendum,cruciÃgendum,occidendumt Cf in morte aliifundiu det'mendam , (gt;ro iuflo cr legitimo pretio redimtndi bumitni generis i Satitnx feruitute nbsp;nbsp;nbsp;captiuitate. Fdiuf bom'mis,
Cmquit)noue»itutfîbiin')nifirare(ur,fedut ipfe Miitti.teC mittifiraretfUl^ darct animant futon Redemptio »em»hoteÃ, predumredemptionispro mnltis.
F.tPauhuiVn(u(mqnit)Tieus,untKetiamconcil!(t tor Dei cr bommmn,bomo Cbriflus iefta, qui de dit femetiplitm precium redemptionis pro omni» bus.Qt^ire, boc predo perfolutOt Satan non htt bet amplius,quod de miuria cenqueratur,fed ne* teffe babet hominem liberum dimittere, ut reuer tatur tfiiDomiMKiB Df«w fuum,amp;adoptetttr ab eo 'mfiliumitÿ- baredembonorit fi(orum,Qjf!Bi à filiui ipfe Dei tfi preciamRedemptionis, qua fronte audebis tribus iSis uirtutibus » quarum to ties mentionem Ãtimus, ad ccnfequendam redem ptionem confideref.
A lterum,quod tribuitur Cbrifio^eà Reconci» liatorfeu propiciator. qjjfm propofuit ('mquit) DeiisRecûciliatorem.Sicut enim pro redemptio ne i feruitute Satan* perfoluendH erat precium, ita ad placandam tram Dei, cr Dcam propidum reddèdun.necetfaria frit expiatio peecati, Snf^
»»« EXPLiCArrö
Chriltiù re contiliator.
pifigifur filtwDeipeccittum morte (u4 expiaft d»m,ut pfac^ta iraDei, homo reconciliaretunâ Deo,ZTDeut fieret homitii propidiu. Ihtj; did twrecondliatorfeu propicdtor ,aui eùnm PW pià atoriu,^fit adumbratttt ù prapicratorio Mf fitico.fpfe,iniiuit{oannes, eflpropiciatio propee CâtiinoftrdcrctDifinèdutem dicit lgt;tiuIut;Q^ê Dempropofuitinprcpidatorem, uidelitet tmmé fam Dei curitatem ergit nosfîgwfictns, fà aluit enim Deut,ne unigenito i^uidem fiiio [«o parceres fed tradere ipfum t« probrofifiitnam cruds mof tem^qiiùm peccato non expiato.iram funm retint re,(y humanum genui iti ,eterntf damndione re linquere.Siautem Deui ipfipropofuit nobis hue propiciatertm,quid quod ei pro propicido rio tres tuM lUis uirtutes obtrudtd f Keq; enitti fieri poteftiUt cumipfefuumipfius filiu pro pro piciatorio nobis exhibet, uirtutes dïtis, dona qui dem {ua,fed propter carnemneüram in nobis ui datas er impfpropeewforKm expialitf neagnofeat,
PER. FI DEM. Hiciammanififrexponi tur,quod fit organon feu inftrumentum iUud,qud dementia Dei,er pr'opiciatio filij Df« fiuenda as dpiuntur.Etfi enim Dciis eji nifericors proptd unigenitum filium fuum, er fili^a Dei expiaud
SŸMLBOLT ÃFOSt-
peceaU no/lra,er pîrfc^«« inm tamê hit£ nihil proderunt bom'Mt lt;id teternimfitltfttm, wjî ftbieiaccipiittippiicetamp;uppropfitt.
Quc^ ergo eli Org^nort, quohotnd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
beneficia Dei nbsp;nbsp;Ãlij eius Ãbi Ãtmit CT ÃppftCîttî* non tit quai
Corruptorespiiedoilnnieuiriafingunt org^nat »lt;lt;*«lt;W Alimdicit ejfeCaritatem.AliufiüAurmùriipriutt ^^^^fi^** hr»(n Mijjdi «in : aHm Redcmptionem indulge» lllt;trumPontificiiirum:a!iutleiunia : uliutperegri - . nationes, atiut abudgenui uel bom net hypocriti , ci operii.Ac fuutquidemufiu efiQaritatiStO' to rum operum, qi/^dOeopritcepfitfunt, Sed nut turn horum aptum idoneum Organon eH^quo' clementiam Dei gt;nbsp;zx propiciationctnfiln e;uf etc eipJi« , ty- fibi appropriet , prtelerquim F T DES. Nam fiUut Del, qui eft propiciatio ,Cf* propter quern Deut eft c/£meM,)re«cîaf«r, prop® nitur,olfirtur er donatur nobis non nift pradicit tione Euangelij fui, ^ifietiim audierisdechri fio.quomodo cognofeei ewmCHomo eitimnuÃM prolfiM baêef ttaturali fui raiione cognitioHem Cbriftifilij r»fbSf(i necefteeft,ut Mmex auditti quot;EMangel^ cognofiat. Oÿoniodo autem audits» i« ^att nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prlt;ei«âiwfe?Vi/Km igimr e/J Deo,
pfiedicationem Euangelij de filio fuo, iam iiide 4 condito inundo inÃtucrt » nbsp;nbsp;it; mM»do eonferuit
»X» EXPLICATIO
Pr^eiiciitiD nis Euifftge lÿ u/uf,
ret Kaïp itiitio prtediürunt EuSgelioft Chrtfi, P4 triarchy,DemdeProphetteyPoflrem'o ChriÃiu i» pfe cr Apofbli eiuf,lt;jtii or uulgïrunt pnedici* tionem Euitngebfintotumorbem terrxtut perdit retm eo ufq; adnouiÃimum buius feculi dieitl-PrtedicalïoiiutemEitittrgel^, i^Ãexlerno auddn percipiiur,ti(ineft,ut fitSulutiris, excipiendit ià FID E, er w e«w Ãntm proponitur, Kt auditor res non tantum auribus earn capiant,fed ut adhibt ant ei FID E M. Qg» ew aliui effet pntdi* cationisEuangelij ufm^Sicut Chrifliu dicifiPrf dicateEuangelionomnicreaturiet Et addif.Q^^ credideritffentiens uidclicet, Euangelion exdpi* endum effe Pide. Qj^are maniÃfium eÃ^ ^u'od O' Chrifiui filius DehKedemptioz^prepiciaiiotio fira, nonaccipiaturnec approprietur ncbis FID E.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non efi aliud,prteler fidcm,org^*
non^quo beneficia Dei filijeius fi-uenda ace^^ piamus. Porrb, si Cbriftus,e^ beneficia eius noif tiffi Pide accipiuntur, quid reliquum tfl, quint nonnifi Pideiufhficemur , hoc efi, Deo grad tniis,ey ipeeceitisabfiluamur,aciufti coramDeu reputemurfâ
tfSpropter, in IPSIVS SANGVf NF-Nf^«^ fed per fidêi' exifhmetnosiufiificari Pidepropter Pider,i,f(i[ propter merituta operif fidei,addit, in ipfiut guititf
SYMBOL! AP OST.- ii«
^ùae^hoc eft,Per i(gt;Ãui SMÿMiem, lufüficitmUf â¢â enimFtde,nö(gt;ropterFiJetn»fed proptereaquôi ebriftw exptäuit petcati noftu Sanguine fuot amp;nbsp;nof Cbriflunt per fideitt accipimui tQppanit ««trm boc dt£htm Sanguitii pecorunt, gut in lége pro puiatii effattdebatur, [uÃifiiamur ( po* ( P S1 V S Sanguinenitnon per fanguinetit tauroruttt er btrcorum,^uf non potuil auÃrre peecatUifed per fuum ipfius Sanguiaem,fngrellui ell(iM^uüepiÃolaad tiebrteoi'flemel in termtredempttofu repertdj non per fanguineM bircorutn,ae uitulorumtfed po- proprium Sangui nem:Se Epbe.uprr guem habemiu redemptionê» perSangutnentipftut. Ett.löitt*«« Sanguiiiefit CbviftiÃrgDei enundat not ab omni peccatOi Uicantem Sangnn non bauritur d nobis uel cona Ãvät iMffarttmjuel ieiumo,uel peregrmationet fed (ùm offeratur nobispr,édicatiotte Euangelg^ ûe«lt;lt; Dommica^auritur FI D Ã.
effent lUa bumana mérita ,^pter nbsp;nbsp;nbsp;poffe»
wuipeceato emundari^et coram Deo iu^ficariï Jgt;oftremigt;,in altera diäo Pauli,guod fuprà re« à tituimut,addftur er boe, a B s Qy e o P E« R-IBVS LEüIS. Ar6i«ri«m«r,MigKif,Fi(feM fbÃeari bominé,abfij} operibus legis, objeruabis tgitur,qui)dPaulus per f:gt;perdlegis, non mteüie
X
ui EXPLICÃTiÃ
â¡pêw legis 8â*^ C^rimomaliit, fed etiam MoraJid ^UMUtKl; lege Diuittit mandata funt^ Paulo goà â - - enimdicit'.Lexiramogeratur.liocautèmaximè emnium dr Lege Mprit/i mteHigtndum eÃ^t cagt; 7.progomt exetaplum Legis moralis^ Peaatuntf tn^tiienSfnoncognoHiynià Lrx dixiÃet'.Hon cofi tupifces. Qgitrr cùm dicib bominè iuÃÃcari Ãde abf^ operibits legis»ex(ludit 4 ratione iufbfio^ di non tantum CarimonioUa fed etiam lAondi'^ opera,Quod/i libet de bac re etiamfintentiâ At
Clt;^,iS. ff4Ãniaudire,eon}ulitlibrum eiusde litera.o'à ritu. Sic enimfcribicLegemiex qua dicit(Apclkâ lus)ncminem tuÃficar.i,Kon.tätuta'm iHisfacram tis,qu,e babuerunt promiÃiuas Ãguras,uerumetiât ÃM tQ» operibus uult inteiligi,qu^ qtt^quès (ùerit 'AuguÃ, Epiï ttiitit,ubi eà cr illud,Non cà ctipilas^c^-fiolaioo, nbsp;nbsp;alias,Non folaritautemGriÃa opera legis,qn^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funt üt ueteribuifacramentiSyt^ nuncreuelato ti
Ãnmento nonob/èruâtur rf Cbrifiienis^tut ià d' cunciÃo prapucfftty fabbaticamalis uacatio, amp;nbsp;3 quibufdam efcis abfiinentia, cr pecorS tnfacril (ijs immolatiotcr neomcniagt;cr azygt;ru(m,amp;lt;lt;iâ rabuiufmodi,uerumetiam iBud,quod m iege di âim eÃ,Non concupifces, quod utiq^ amp;nbsp;Cbrià nus nuüus ambigit effedicendum, nôiv/lificat b muKm,nifi perfidem le[u Cbnifii amp;c^ .
SYMBOL! ATOST.â ÿij
Ddtttfr per opera legù nonfohtm ittUUigeii dafurttea opera, quiC priecedunt lu/bficttionem» Se4 etiS ea,(litte uel in iufl^catione à ^iritu fa»* ^exeitamurtUel iuÃficatip/Kmfequuntur, Et/î enim ^irititsjideh^ua propter CbriÃum repu fa iiiuriufli,adducitfecugt;n SpentjCarifatemtCf aliot i» renatis per Ãjiritum (an£îum ex» fitrefolent,cr debent,tamê ha uirtutes,non [uni perfiiht w homine,propter carnetn,»(C (atisÃci «'M per fe legi Dei,fed funt ex peccato prigiitali hm uiciate, ut omnet fatilh neeeffe habeantfem per ortfrCjDimifte nobis débita npÃra. Ef^Nö w. tres I« iudicium cum feruo tua.quM non iufiiÃca^' biturCuidelicetcxfuif ipfiufopeisibus)i»conÃgt;e . amp;utuoomnisuiuens.Et,Sl iniquitates obferuaue» fiiDoninie,Domine(}uis[u/tinebitiSirei]uirisde hacreetiatn Ueterum/ententiam^audiHteroMi» ^m^uific ait',Tunc iu/tifuniiu,^uando nos pec (iM0res Ãtemur,etiuÃicia noÃra/iS expropria, fed ex Det Con/î/Sf nn/êricordw.. Et Augufiinun Vlt;,(n^uit,tiom(izutRHÃie,^t(4mKis laudabili,ft re. mata mifericardia iudicetur.
l'fSentiendum igitur eft,^ fjomo rcpiMe ^«r lO^S Deo tu/ius per ftdem,propter Chri/hm, non tan tuminprittcipioiitftificationif,fedetiamper om. »cm uitam (uâ,amp;- iit ammbinfine aÃtombui fiiftt ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
X
tt'4 EXPLICATÃÃ^
fidÃionibut fuiSi^uippé quoct diuiitg léÿlfuifuirtutibits.ftd ftmperoputb'abe atcondonationepecedtoruiHtd' Del li* beralione » propter tefum CbriÃuni Dommufil ttoflruni.
Perctirrimittdiän Apoflolk^ute (Oittment t!^ rdm de iufiiÃcitisne impij doärnumi uidelicetd qubd boino redpidfuringrdtiant Deij i^conf^ ^Udtur retniÃioftetrt peccdtorunifdc repttteture^ fam Deo iaÃuiftton propter uäd cpentt» aut uin tutum meritd.fed tdütttm propter lèfum Cbriftltf filiunt Dei^propitiiitdremnoÃrumi Et^uidttoif poffumui CbriÃünt ulib orgdnö accipere, tuft pe^ gob fide nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idcircoredèdicimut ,^uôd iufüÃc^
fieanurd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deo sola F/de. tîe$ not prim^
hdttc loitttionfffonridm 'ut EecteÃdm introdutt^ mtitySedbocipÃtntplanéitult ApolkhUi cuiudl CitiArbitranturbominem iuÃiÃcari F ( D Eidbfi^ operibut leg(f, Q^id efl, Fideabf^operibiul^ gis,aliud,quimSOLA FfDEfâVtuturfttpeà 6 mtltumbac to^sendi ÃrtriaetiantVeteres Scft ptores,qHoru teflimonid 'ut prtfentia recitare logt;t gum eÃet. Et tdinett, cum dtcimuff Nor iuÃficurt Sola fide, SOLA fide,non fic 'uttitttgendumefl,qubdreit quomodo 'm quiuirtutes nonÃnt Ãäu nedffariiB : Onmine teÃigenduntt enitn neceffarium eÃ,ut poÃ^uam co/Ã^eeuti fumuf ' - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remiÃioneitf
SYMBOL! APOST. tif yfwÃionem peccatorum per fiietKipecctUa Ãtgiit bond operiÃcilt;imuf,ficut ptulb poft dice fUMed infeUigetiduitt e(l,lt;lu()lt;lSolus lefui Chria fi^^fitocpiatio peccitorum nofirorum,qubd:Soa ^brilluf ftt propicUtio noftrdtqubd propter f^^nçbriftunfidoptemur in fitiot ff- hlt;eredes quod non aliftd fit upturn organon,quo m ^'/iitntut Cbriftum^qito mcorporemur Cbrifto,f!r
membra Cbri/ti,quint FI DES* Hôç igi ^â â^''finfu,reftèipiècr'ii(rfd(citurtnot SOLA
D E cor^m Deoiuftificarh
proftà o non poteft effe alia ratio out uia^ ^'*ttu/iiftcemurjioceft,recipi(anur 4Deo i«gr(lt; tiam, confequamurpeccatortim condonationetn, Veraiufi Cf â'tputemur iufti, pneterquim per fidem pro* fic^tio pf^rcbriftumOmnia enimbvmitium opera funt coraOeoaut fimplidterpeccata, autimperfiék amp;nbsp;uiciatè bona.cùtn igitur talibutoperibtu lex ^ti^tmaniftflè uioitUftrfaut-no uerè impletur, fifri non poteft,lit mentis ipforum tonfequamur remiÃionem /)ec(atorum,crreputemur iufi. na lediHus enim,inquit,omnfs,qui non manferil »« omnibus,qutefcriptafuntin libro legit Ãt tarnen, à uoluerimui eternt falutis parficipet efje, ne» ceffarium tfi^ut (ondonetttur noiris peccata, amp;nbsp;/S MM Dto ^epti.iion uutetH condonantur prtCij»
X Ã quot;
tie EXPLICATIOâ
U,nec fuKinDeo accepti, propter merifit cpogt; rum,utiamoÃenJtmufgt; Ergo fddfwm propief Chriflumt^uemadmodum anted expofnimM.Aci fipîmut autem ChriPum,expriedicatione Euand ^elijtiits, tantum per fidem. Kelii^uum igitur eÃt 1 nbsp;nbsp;nbsp;jKod tantum per fidem propter Chrifium recipta
tnur ingratiumDet, cr abfoluamurab ommbui fgt;eeeatif,utcoramDeoiuÃireputemur, â itotum eü Cfiblud Abacuttiufiui fx fide
Uiuit.luÃificatut id zy-Abraham tx fide, Gent» decimoquinto ,tiot auiem iufiificamur exempli Abrahg.Nenpropter iHum tantum, intuit Patiif tut, fcriptum efl, tmputatum fiitffe tUi ,led rtiarn propter »o{,guibut imputabitur credentibut «⢠eum,^ui excitauit lefum nomitiu nolirumd mor» tuts arc. Qttare nihil certius, nihil uerius efl,^ ^ubd iufiificemur,hoc efl,fi'amut Dro aecepti, (S' accipiamuipeccatoyunt condonationem, aerepu tcmur iiiÃi fantitrn propter lefum Chrtflum per Vtdem.
Sed refpondent aduerfarif,nos iuflificari quidê per fidem, fed earitateMipfi lotpiütur.Ãrmata^ Paulus enim dicitGalat.f.Nrij; circuncifio cjuic^ Ualet,nec^ priepucium,fed Fides per dileiheneiU Fidet fornu operans.At enim Paulus non dicit,Fidet per dile ta carità te^ nbsp;^onctn Ãrmuldfled per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operant
.. . ..
enim dileSto eÃfirmttfidd,ftd poti ut Ãits eÃforiM dile£bonis,propterea ^ tùmdi le^o 'm bommf etià pio,/it imperftibi', non agno Q'[0,niff h^briU Ãdem,lt;y credM,^ D«« littibi propiciuf tantum propter lefum Chriftié. Hifc ejficüurtquod dileSto,quamuif imperà ^/it Deo grata ⢠Nam fi fides rtfpiceretur i Deo, cr iinputaretureredenti, in iuÃlciam, non propter chrifîum,fed propter ddeiitonem, quid aliud fequeretur^quà m quod iuÃicia effet ex ope* ributi^y meritiseorumiquod tarnen anteaperffi (uis arguments refùtatume{i,Sciamuttgitur effe Pidei officiS officium Videi,aut Fjrfew feigere duplicem, ut ita duplcK* dicam,manum.Vnam manum porrigit ad accipiè â^â^»iChri/ium.Et hoc officio tufliÃcat hominem, T^laaccipit iffum CbriÃum uerè luÃum,propter
Dfuî recipit in gratiam omnef eoî,i« qui^ ipfutn perfidemacceptum muemt. Altérant »nlt;««w porrigit ad opera,cr exercetfefe per ca fcudüelfionem cr allaiuirtutes.Etboc officio neqttstquà m iujÿficatbonsmem,quia nec i» PÃ^^perÃ{{ji^
nec producit perfriiat uirtutes propter carnetnCltiarâe,t:^fifides,nec debet* neo fi uera efi^potià teneri,qu'm fit efficax per carita tem,e:^ exerceat fefi dile(ltone*Cf-iüijs uirtutia fixant homo non fit
X 4
fx5 EXPLICATIO
icceptiu Dro propter uirtutes fuia feä (litttuill propter ie(um Ãhri/}um,^u( SolaÃäeaccipiturf er «ofcfî appropriatur.
Hihesprimimutilitatemfidei m Chriflunif ^Uitm ÃiemSymbolo tfoÃro prpfitemitr,cr^ifâ^ eoram Deo iuÃiÃamur.Kec uUiu aliiM popul(ti,à »eE^hiU(i{fittwTurM,fme lud£tif,Ãue hypoert titCbriflimiM,quantiimuM honeäutcr f^n^ufco titm mittti{o,accepttts eà Dfo, er reput^tur in co f^e{lneiut iuÃietfpritter eotquiticramadbibeitt fidem huic Symliolo,de Deo Paire DowÃMt noflri ie^^ Qbrifii ffanBiÃconte nos per /}gt;iritutn fa»* '^mfuum.
I^tdèi wCfert Secunda utilité Ãdei eÃ.qubd perÃden dattir fium Utility nobis Ãintue Qrandi,Gr Inuocandi Dcsw.Mf pilt; feeuitditf Irem. Diximus enim paulo ante,quid Ãdes bdbe (U diKK quaà mani^, qvarum alterain pom^it ad accipienduiti CbnÃum,propter quem reputamaf luflixtlteriim porrigtt ad exercenda bona opera, inter qu^e pr^cipuum eà inuacafio Dei.PoÃquant rm« iufiiÃcati fumus exPidejÃcut necelÃiriu»t eÃ,ut inuocemus DeumÃta nbsp;nbsp;/}gt;iritus Ãdei tene
ri nö poteÃ,quin Patrem inuocet. PriU cipio enim Detts exigtt in fecando pr^cepto De« lt;!irfog/,«f nomen eiui bonoremus. Wter erf auteiit fpera, qnibi^ botforatur ftomen Dei, contmetuf ettaiti
SVMBOLf ÃPOST. ,»9 flùm Inuocitio DcùEt P fat ^9. wuoc4 me in die tribulattonK,eruam ianorifiçabis me. Et ij.oportrt (emper efaretC^ non deÃtigatt ri.ï)emiiettita bumana obnoxtaelltnitximK qui »alif,er Safan (emper circuit,rug(ens Ãcut IfOtty'qutrentquem deuoret.la tantu periculif nùButbommumputefifeîpfum iuuare cr fertua rcScin pomme^mquit HieremMt^quitt non efi ho â¢âââ«iî ma eiu(,n((airi e^ut amMet dirigat Pf/}âtffuot,$ed neeeffebabet opemtdefinÃoneta (^ Ãlitteni à Deo petere.Pedmuf autem diuinont PpfW Orationefeu lnuoctitione»Ciÿare necefjd tixtu rd^ut Ofum femi^er muoeemut.
eim uenU nobis in mentempeccatorUn ffoÃroruntfynto metueon(utitnar,ut nonaadea» mus ad Deuin aaedtre.cj- ipfum inuocare.Deter ret net,quod Efaw fcrjbit cap. uCÃm multiplied Ueritis otationem,non exaudtam, quia manui ue firdfanguineplena funt, Et cap.19, Ecce non eà tetris eiuSiUt non exaudiat.Sed miquia fates noftr^ dutiferunt mter uo$ et Deum uefirit, ty pcccatauefiraabfconderuntÃciemeiut 4 do bis gt;nbsp;tieexaudiret.lAanus enim ueÃra polluta funt fanguiiu,fy dtgitiuefiri miquitate. Bt Ioan, ^â¢Pe(M/orrt Dew non exaudit, Not autem oma ifeffutmti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qj54/girtr/rw»ie,
X f
.EXPÃ-rCATlO
9»(lt; fiduciti (ittdereoifuAnuociitionetioÃrdäiDe ttnt Hictdtrei Si autetk nott accedinttM, noa bon« ritmianomen Domwkcf'neceffe bibemmm ntlt;f efficùt Cy liduerÃt noÃris pertre. Gbfecro igitur tfi vt tttuocemut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tÃ,g^uod efficitiKt aitdeamusad Deumacce«
OcMW ut P4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfifupplKnlionesnoÃrMoffitre^liïcre
{rent. fÃottdet Citti^fbifmits .noÃir ,Secundm Ãdei iti CbriPufii utilitateia elfe,lt;iu'odefÃiciatM uudeä* muiiton foluntAUuocutt-e Deum^fedetiant inuoci rcipÃumiUt PATSiSfUi VideittUr etiam Etb nicbi^ ludtei er M.ihumetiÃie gj* Hypoettu Df umittifoc^re. f^uÃut iatem^eontm uerè 'utuocff Deumgt;ti(tttuitt abeÃ, ut ipforunt froÃit Deunt,utPiftrenti inuocarc.Soluf is, quiiieré iti ebriÃum ÃliumDei credit,turèeüMtimtOMtDi uerepoteà ©⢠audetexâtûmo diceri : Pi^ eer no/fer^w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c^ Nam^ut uerè tit
ebriÃum creditiitccipit etum remiÃionem-- petclt;* torum^er reputiüur iuflitt,atcigt; adoptatur in fii^* umDti. Dedit, isçluit toannef, pot«Ãitem filio* Drifieri,biiquicredant tttuotititte eiuf. Qsi tein adopt itur, accepta peccatorumremiÃione,'ai Ãlium Deijdonatur etiim fÃtritu fiUali, taltuideh cetiqualem gerit filiui erga potremÃtum- Accep* Raw. s» Ãitiittiuit Pauliu,fÃiritum adaptiötäf, per qtiet» clamdmm AbbdP((ter.tà titaii(mtQdi°^^^^
SYMâBOLI APOS T. jir
Dem [pirimmfui 'm tordu ttojiré c/aWtfWew A66it Prfter.Hocjifm/îèi KuZ^Dsinr ftut.cum apud Zt(chi-cjp,tttâit:Ã(fnnd4m fup(Â¥ domuni Diifi^iGf fuperbabitntores Hierufalfin,' ffgt;irüt(nt gratie iCeprecum . tiitloq'à turfîtiut ⢠Deitçrpromittit EccUfie fjiiritum gratia , boe tll,cértim cognitionem diu^a erga !e cleinentia Cy Ãmris.Sicut ct'Paulut aitâ.DileHto DeieÃv» fit efl tn cordibat noflrii, per Ibiritt/m flnâum, dituiefl nobis. Hicenim fl)iritm,ieftifl'4!i!r iftcordibuf noflri!5,quà dlt;ltiuDeuid(dit prono^ bis umgenitum filium fuît »tùm adiuc peccafor'S ^lflfnuSjidcirco diligit nos ardentiflimèt cr cotn P^eShturnos tanta dementia, ut etiam aJnptet ttos infiliof fuos propter Chriftum. Effundam cti
gnouerint fl i« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dei re ce ptos, cr in ftliot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;â iquot;
Dei adoptitci^pgf Ãdem, excitabo ecS,ut fldenti ammo 'inuocent Deunt, ut Patrem.ar precentur altcrilorde',Puter ttojkr (Jiii es in(idis . Quare tnaniflfluin efl,qubd per Fident in Cbrifluniiaccia piamtis hoc beneficium^ut audeamus Deum appel lare Patrem,cr inuocare ip[um,ut Patreiu.
Quid autettt boni ex hac'muocatione confer ^uimurfittuttum certe boni, per omnem modum, fftttoeatioHtf Prinunte^^^ui Deunt Ãc^ciift agnofcitur 4 uerafhidutt^
»J» EXPL IC AT 10
Dfp P4/re,«l filiuf Dei.çsr hlt;ens omnium ccelefi» unnbonorum» QJiintitk^ocHdignitiUi'quiätttt vuitftMiDemdtgt;aui Ãc Deum inuoclt;it,feruatur b omnibus aduerÃs,iideo^ in morte ififii,ne pe* -f. relt;tt,fed babe4t,ftern4 uitarndnuoca me, (iiiquif Pfid» Pf4lmus,)in die tribuldtipnis,et eripidm te. Ef ite â ^^â^^rfumPropet^lDomiuusotttnibusinuocatttibus e^ unh ittuocdntibus eum 'm ueritate- Voluntatem ti* mentium fe Ãciet,cr deprectUionem eorum exM dienet loatt^if.Simanferitis 'm metOquot; tierbit med 'm uobis mlt;tnfer'mt,lt;Juicquiduolueritis,petetis,et fiel uobis crc.DiÃumus igitur Deum,ut Patrettti ex Ãde 'muoc4re,ut agnoÃimur fil'^Dei, nbsp;nbsp;ferfi
ttemur'momrubusmaUs,.
Fidei in Chri nbsp;nbsp;Tertia utilitas Ãdei efi,quodÃdes efÃcit»ut ui
fiioa utilitas tarn meamgt; 'mlt;}ait Cttethumenus, iuxta mandata tertia. Dei m/htuam, Cum enim Deus lufcipit bom'mem Ãiiritit ftnUofuo iufüÃcondummon. folumdonat ei CbriÃum filiumfuum,per Ãdem,ut propter e* umreputeturcoramtribunaliDeiluÃus,neclo* Ium excitât eum,ut 'muocet Deum, Patrem fuuuf^ fed etiam accendit cor eius,ut incipiat mortifi('^° re deÃieria carnis,cr obedire uocationi Dei gt;nbsp;ff* cundum pr^cepta eius-Pieri enim non poteà gt;nbsp;ut homo 'm peccato cSceptus amp;â natus obfequatur ni turafuauoiunütiDeif^utuerbotittipitfÃ^ | eff^
SVHBOCl ÃPOST., «Il
^uin^fuitnohnunq opera ut ^meTtt'iioa M,taitteniùnfit Ãliut trAfit opera noiffuta fi Operair dé,^ippeqùbiltomo fii^eftaturO! reliii Aui,non feruit nifi cupUifati carnif pe(c^i,Et cttm Detalo^ti initiofmpiitf fit ia tia bulà t Upideiis,fi^ficaüit f}gt;irituifaité}i(f,humaigt; nu cor iluriut et obftinattiK efie, q quoi irfieÃnt fe ad prtefiandairt neram uoluntatt D«â ôamp;frffc»» tiain.Quomodoergoefficitur,utpr,eceptif D« . oigt;fdiinnult;iamp;ntobedientianojirafitÃeOffati{ -hot i^efficiiur.nifi fide m Chrtflùni.Fideitn^wt Pftruf,purificanfur corda, boceft,accipiuntre» â ^'fiionem peccatorum,(^ renoudntur,tttobédiSt: f^ocationiDeiÃtPauluf.Fidesperdile^nêe^ fatur.ÿèi eniniuerarfifideSjteneri nonpôtf^, ^âfiftfHvndatfie iit dilefftónê, cr'txerceat operg OâPâititK,^ugt)euimandauit.Etiferu-S^pirifu(dS delicet fidei)imbulate,etdefider{a tarnit nS'perfi fiflif,tfatn,çf uerè crédit,^ mon'iÃbriflifitmt^s pffcatorü [Hcrt(,cr ^^efurrelho chr/à fituiti O' i'^fiiciifudi fieri non poteft gt;nbsp;qum cxcrtrl«»* ai ab^iendû fiudiuni peccandr\ ce adfefkindum bpe taiufÿci£,iioc tiieretniai fignificatfH,ctatt cap:?^ tùr.Pofi iSot dies dicit üomînuf, ùaba legetn' niei in uifteribwt eortm, O i« corde eorttm fcribant tam,amp;â ero eis m Deum,ty ipfi erutitmibi ùrpô
ft* EXPXtCATfÃ
pttfwM« Ez^cb.ih Sfirituli nouitm tribMtif'^ uil'ceKibm eoru,etMliri cor lapideftiletiirfie to r.H,ef d^bo tifcorcitriKumi ut in prieceptû mcH umbfdettt^cr iudicumeacufiodittnt, eiiâ Ãtamp;bd enimfidet wfteamp;U cor ad ol^dientiä,te/}^ tur ciia'mTxèpla Patrianbaru, ^Mru fidt unafi^ def »atm ea, quam (y nbf habemm in lejkm Cbri * . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lium, Per fidè/mquil Epifîoîa ad Hebr. appcBatnf
Pirfccor 00 Abrabä,obed^t,ut exiret inlocu, quern accepta* ruierat in hlt;ereditatê,etexiuit,itefciëf quo efftf uenturtu. Et iterst ; Per Pidem obtulit Abrabi-i» ifaacum.cu tentaretur.Ac mox.Perfidem lJio(ti ........ iamgrandii renaituocari filiiMfilMPbaraottiû
P^Ãdi Ãcit Pafcba,et elfuÃonejanguinis e(,f^â â¢Â« ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;def igttur idIÃus fanât donum efi,quo renouatii^-
lt;or hoif.ut mortificata carnis cupiditate, ttttifin praceptis DeifCtobedumuiuolutaU ciiÃf . Cieterum,cumdicimut,ÃdiefficeretUt,^^^^.
muiprgceptis pei^non eft intellige^uM,q,p^^ lauf M bac Mtapracepta Dei opcriè^Uf naftrif fiât implere,etiamà babeamui donum GT SPâ^!. ium fidei,(ed qubd habeantus quidem impletipÃ^ iegif in Cbrifto per ftdem, txcitemur autemft^^ etd priejtindamDeo,qualtmcuc^po[fumtit m tarne,obedientiam,Qr Iegif impletionem. Lext* tidiu Det implctur ab ijf,qui per ftdem renatifutffr â â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...... dnoblt;^
SïWR'cyfr ÃPösr. rjj liuûluitmoJts . VntutùmtotusCbrifbtiiûtMtur , nobis f ts- fUnoÃa fer fidem junitum tutiuerfi (idi iit/liciii, No« prpflr(û,m5«itP4{rfMlt;*^»'ofgt;i'jo duobus filiOffedpro aobts'.ommbui tradtdit iQ((Vt,quî fit npofirft,«t non cumtofiè omniiinobii dotted Dicimurer^ legem implere perfidem ,^nuim pletio cr iu/iieM Cbrià imputitur nobisptr fidê, ^Atmidmodwti pojki copiofiaSiUolenteDonmo, fXplicifbiturtAltero modo dicimiir legem feu m2 datit Dci inipl^re,tùm incipimas ex .fide, ambula fe (N jiritctfitif Dei.Qoeeumbukttio'^'^ fi MecU lisefi O' impetcfi^^plané pueriiisiü'^bet «ibue-muAum tm^^K^en queittttdxudumpiren ti no» di/}ilicet wieeffw infintis fiii »qunnqnec fit P^li(iiisnecuirilis,quia itfÃns placetipjbcr U imbeciUitatemâ.ita placet Deo noÃra imperÃiln obedientia, t:y condonat imbea ciUitates, propterea^receperit tios i« gr4(wn» perfidi, propter lefum Chriflufilium fuüâQoat redictmarcr hoc modo precepta De« «mp/ere per fidem^non qiiidem perfiibL obedientia, fed co donatione imbeciUitatis noÃra propter ChriHu. Etfi aut hac obediètia non eà per fe perÃamp;i ioÃi eia,tarnen debet neceffdrio praÃnri.Et fi nö prlt;e ÃAtur,nec feeptitur fidem,non obfcuruin nr^mê tam efl, quod Ãdes non fit uerd. Aatfiuerafkit»
»»5 EXPLïCÃTrO
»»à ')«', â -
quà j iii^âciiUur,Qÿi enim amhulaitt fecunduM ett pidà iitem clt;trnis, in fctkribits t bt autnonbi* itera)ttftdem,aut fi hibuerunt/tbijciiit
lt;igipetcatgt;i/itlt;}uit Ilt;»a««rt,e3r Dùbo.'o efiÃt ittsiSi qtu uidui fuit,^ mnximè fà miltaribut prouidetfidem abnegatât f cr dtteriof tfi,^^^frrae gmutamw fidentt ommno ambubut duntcHiauociitione cr obedientiit Dei^Scddt Ificrepûlkipluribttii
.â naäeaw de utilitiitibui Fideit^utit propo/ûid tHUhjfoft fotum MoÃmderemttiuer» ufutn Sytd* * boU,fedetiim»tboclt;ÿiafigrlt;tdudefcettde tfituuadexplicatiofiem orationis
Dominicie, cfDe ftdogi.
OB OBAlt;
DE ORA
TlONÃ DOMI/ NIC Ã
Qua oratiohc frequentius altjs uteris:*
Rgt;
VtorOratione,quam docoit fus Ghriftus filius DeijUidelicet, Pa* ter noftcr qui es in cÅlis ÃCc.
N T E R utilititte$ fidei^'hiec Ua m cÃ^qubd fides efficiit, vt aft dettmui Df»»» ûtuocare Patrêt lt;(3 Orare.Dicttmus igif^rnunc de Oraüone,fi:u precatione^cur ivicognuio nà bis ualdcutilit efi cf necefitria. Msiortj noÃri uocaueeunt Orationê,lt;tfm!i Chrigt; fiiiHorum, cr Anchoram, aici; Afylum nofirum. Et Dominuf Dew nofkr præcepit nobis,ut Ore ttius.Acpromifîtq^tioc^ feuerÃc^ piamorationè eXsUidituruntiCltitirenecefidrtu eÃ^ut utnm fett (entiam de Oraiione fett preatiôe cognofiamus.
Sî» ÃXPLlCAtïÃ
QuidcftOratioî* '
ÃRrffio * 'm generete/lalicuius reipefîdff/ Symbolü igttur ApcfioIicUtHà eà omtióf quia mhil m to petitur^fed tantum rccitlt;t AftgtUcafa tur^quidcrcdamw. Stc cr Salutitio Angeücati^ iuMio non cà oratio,quia tubil 'tn eapetitur,(cd tantum cctn fà oratio» mfmoratur,quomodo angelus» in adnunciâdo lefli decreto,dcfi(tura conceptione Cbrtfli,Karti falutauertt.Ctÿiare meptiÃnnum efl,q, hypocrite obtrudantDep Symbelum A pclt;fiDlicum,(^ [alu^ tationem Angelicam,pro Oratione, â
Qui's cft Orandus feu Inaocandüöï'
â¢Â«r N fcfï quids terris,alter alterii^,[ubdi(i(f Pria I cipis,fiUusparentis,amicus amiciopem impltf '^rat.Sic enim natura codttionis noÃrteÃrbty Angeli et bo rieus iubet, ut nobis mutuo officia Carltatis, iH tninef mor bac corporali uita,quie poljumus,exbibeamus gt;nbsp;i* tui cur non deoc^ neceÃttas tpfa excitât nos,ut proximus pro fsnt 'muocan xtmii interpellet.ac officia itta caritatfs fibt pra/lli sti- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;da petat,Si aut lufiulerimus oculos ncÃros i» coe
lu, er ingrediamur precibus aeÃipplicatiombuf noÃris 'm ccetum cceleÃis regni, non licet nobis ul tum mortuorü hominum t uel etiam AngclorufU» fedfolumDom'iWtm Drum ntdrumadÃrcndattt ^nobi^^
OR. AT. DOMIN.
Mofcfî Opern orare(^l»ttocare.E(à pnim Angelt emittutur »t noHri mmi/krium, er Propbett Zlt;t (btri^f cap.ii (tgtuÃeat foJ pro nobis or are : »jec wcrfrfjfcî/f f/f,bom:«« Sancb!$gt;lt;iui 'm Cbrifb) ob dorinieritt,er apud CbriÃum uiuutit, epttme no bis,profuo modo,precarhfolits tarnen Deus muo catione nodra petendus eÃt
Prtmum enim,uera itiuccatio cceleÃis opis non eonibt externa uoce,fei intima mentis ceguatio ne.Solentus i^uidem externa uoce in wi«oMfjone Mhfedntigis noflra,quà m Dei caufa.t^ecejjeigi tur eÃ,^ is, t^uem inuocamus eognofeat cogitatio «es cordis noflri, er impleatomnta.Solat aulem DeustÃ(crutitorcordium,er-lolusDeus implet om)na.Kbrabam,(m(iuitP/iias)nelcit nasser if* raê!ignorât nos. Tu autem,Dom'me, Paterno» es ^ redemptor noÃtr, à feculo nomen tuum'^ (iuire ©â inuocatio noÃraad folumDom'mttm Dettm noÃrum dirigenda eÃ.
Demde nullum uelprxceptum uel e^empluin [ extat in lacrafcriptura, quod dekèamus bomistes morlues,aut At^elos twwfarc. Klon licet autent [acruin cultum,(quo numero etum inuocatio boot mmum mortuorum, uel aiigelorumcontiKetur, à ejfet cultus tegitimus ) abfe^ uerbo Det mÃituere ©⢠ujurpare.Qdl°âi caret»erbo Dei, ttoi
y
EXPLICATIO'
poteà fieri ex fide.Et ômne ^uod non eà ex fidè^ peccatum eÃ. Ogifl-e dbcÃ,utMocatia bominummortuórum iautangelorunt fit cultus t}eogrdlifi,utpotiusin peccaium reputeiuner m!mifiÃumeÃ,qubdbic cultufpepererit i« Eccle fia abomittitnditm ldol(ttriam,idecq; dihgeiiÃime ab eocduendum Extant autem claradiila fieri* ptur£,i^uibntDeiif iubetfitipfium muocare,Qr le fiiturfe affliHisprope adefific}- ac promittitâmuo* (itntibwipfium caskfitm opent.
Teflimonia PM^49-lnuoca me in die tribuhtionii, tSquot; äeMia ruamte,amp;honorificdbiime.
nefolius Dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»on egoDommui^crnoit (fi
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ultraDeiudbfie^ me C Dein iuÃuf erfaluamnon
eà prefer me.Conuertimini ad M E, cr fului eri tisomnes finet terre^
Pfiiil.î},R.(ceditead ettmamp;ittumittitmmi, amp;nbsp;, ficies ueflrenonconfùndentur.ifie pauper datai uittZ^ Dom'mut exaudiuifeum ty-c,Et mox'.o* culi DominifuperiiiÃof,crauret etut in precti nrum.
Pfiabt44.Prope eà Dominât ommbuttnnoan tibttseum,omnibutmuocanttbiueum w ueritate.^
loel.i.Qmnis ^ui i/nuotauerit nomen Dominii' faluuierit.
Sol^ igifur Dominuf Dew noÃer
eÃ.
OR AT. DOMIN. 3.4 t.
eÃfUtcj- inuocitio {gt;oÃtt ex fide fieri, nbsp;nbsp;nbsp;g^uei»
nuf ceriam exnuditionem ac [dutem ffierare»^
Qupdcftopportunum tempus Orandi fcu Ifti wocandiDeiï
IN mundittis regnK,iton licet quouif tempore ndire regemtEtm Eflber,capitale erat regent âK:cedcre,mfi Ãrterexaccedenti aureum fiea pfritm,in fignu clementiitporrigeret ⢠in coelefli â¢â^tjegnoffttiper quide^rquouis tempore licet Of« orationibiKcr Supplicatiombuiadire^Ettii fftfftalierum tempuf alteroopportunim habetur, ^od ue explieemuigt;ficiemui,docedigratia, tria Sonera Orationif, Vnum eft Domefiicum, O' pue fil^ Alterum efi Ecclefiafiicum.o publicum.Ter fiumefi spirituale er pfiuatum-Domefticumigi *urfeupfdagogicum aut puerile uocamju,quo e* picufcupue^ rudiuntur pueri,et quod externis uerbis,extra tè -tationei et affliStöef recitatur. Ad hoegenuf or« tioniiaffueÃdidifunt pueri ab meunteeetatefid^ quefiuit temporibus,Vlane,uidelicet,ad prattdi um,ad caenam,cr Ve^eri.Debemui er nos ipfos» maiores natu,ad tale genus orationis, certis tema poribus afjùefà ceretetiamfi uidemur extra pericu la effitUt rjcitatiotte uerbotHtm orationts excite
y ,
5 4* EXPLICÃTIO
nitf^iritum fattäum, er aceethnni/' alicriore! adfüfcipienditm er conficiendM ttoÃrdn uoctt* tionettt't^on docemut fuperÃiuonen},nfc prr/cri | 'hiniu ijlAyUtmjndlt;ttaDei.tiö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos
De«* lt;lt;rf cerfura orandt ten/pur^j(d h^rtairiur ta» tum ad diltiplmatn non i4iuti!en;,ut nohtf c/uident ttidetur,er conÃltum damu/tiUc uüi »t parie mini iono)trodefiwtn.
OrittiAfccre
A herum gentu, EccteftjfUcu jeu publicuntuo fiaÃciletipu camut^cum publice in EccltÃa Oraticna blKOt, âji recitätur,quodfieri foletuelcrudiendse Ecel^ Ãiegratia^ueletd imptorandam dtuinam opcpiif^ publics trumnis er calamitotibiu.Et talh recitlt;t Her« C4»» fÃQ diÃributa fint quondam in Septem uocaruntCanonicM.Sed nec kre erdiuatio diui^ Pjiil:ne. ittÃtutaeÃ. Nam m Pfalmo dicitur: Se ptiesdixi tibi taudè^ponitur eerttu nuitieruiprir ȟCfrto.Et tofies licet Ecclejix ad Orationem,tT Concioitem publice eonuenire, guoties id utilititi erneccÃitacexegerit, Et Opera danda c/i, ut m publico conuentu EccleÃte omnia fiant ad ueraM ledificationem decenter,er jecundumordmem. Orafh Ãua Tertium orandi genua ^ocamufÃnntualecr liijeu pridit priuatunt,n on alia non fint jfiiritualia, ZT bec ta. non etiä publice fuit temporibus fieri fóleat, fed ^uèd priuatim lt;lui[iii piuf ad hoc ex pra fenti tie ceÃitiitt.
ORAT. DOMfN. J4ï dolore ucl corporis uel animi^pir fttum (itiHnm excitttur. D? hoe ormdt genere J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edrnoitendi j'imiuf.hnperUtenim homi
(;bidntum orand^^mcjje, (Kni uel icclcjii puhlicè conuenerit.uel tempi« bori« illi« adÃmdeniiu preces priuatim fele^ ^crnut,iidiiei}erit,cy intcreii,digt;n obijciuniur pe dculif^i^ (orquenlur (tduerfiSitton /oient orare, bdpotiios contra Deum hotnutes Kurmurare, amp;'miledicere,ac uiruleftter in quojuii debaciha dHic efi mos bomiaum {olennis,qwi Orent tait extra pericula nbsp;nbsp;a/fli {hone! Anpericulit a»
*«» C7 a/Ãiikotub'or, uertunt fe/e ad malediäa amp;nbsp;f^ecrationef,
Sed hiCceÃdetcÃMdacon/uettid'). Nottcttt»! fflopportuniu! tempus orandirquà mcitm aduer Ãt craciawfr.fyâ tune maxime omnium oraiidunt afflilhonesfuntgraues, zj' minatitur tto ^iiexttium.CiuocAimaduerla{untgrauiora,er , inagis animo perturbamur, eo propior /ölet
P^us nobis ade[Je,ç:T opem (uan oÃvrre, ut not periculis Gf affliBiombut dementer feruet^ Pfdm.is. fuxtae^l Domittuihis,qut tribulalQ hüt cor de,er bumtles i/intu faluabit.
P/dLfuSicriÃeiuDeo fÃiritus contrihuïatus^ {otiiritü amp;nbsp;htaniltdum Deus aon deÃpides» , .. -
gt;44 EXPLfCATIO
ficutDominui Deuf Mt}/kr,^U( in iiltiï biibiM, crbumiliitre/^icit, m(alo0' in terra.
Efa,f7.Dominttt m exçeîfo cr in [an^h babia titt,t:!r cum contrito cz H«»»/« f^iritu^ut uihiÃcct ^iritum hutniliunhcr uiuificet cor ccntritorunt,
ÃÃm igitur D:uiper(Ãig(ctelietur,fe,Qrà o* tnnia/èmper implct^tunicn pracipuè afflidis pnff ndelfetii:^ CK Opern futim ojÃrre, (cinmus nul lum effe opporluninf temput Orandij^trinueCitt di Dei,lt;j[uà m lumpretntinuraduerÃf, pertur tact 18, ^^mur iraatt}; iudicio Del,Nam ChriUM t.Toeji,;f paului dicant, Sine intermiÃione orandum ejfe» non hocfsntiunt,^wd uerba orationis Ãne inter* / miÃione recitinda Ãnt, Ãeut fuperÃitioà inter* pretlt;intur,Ãd^ nuîto non tempore,quo aduerÃi perccllMur,fitorandum. DeiaenimoÃcrt nobif opemfuim,quouii tempore utendam,Qtiöd à eX fide inÃi uerimui orittionem,non eà fcntundum, qwdoratio unicum[onouerborum intercidat, fed quod jÃirituf pergat pro nobis intercederege mitibiM mcnarrabilibits, etiamà fonui uerborunt deÃnut,^- nos uelfomno uel ul'qs rebus licitis Cf. boneÃts occupcmur,
Quas res debcmus Ora* îionepéceref'
OR AT. DOMIN. »4,
DVpücia funt beneficia.Deigt;^ttg pn'eibui 1 c ⢠Jeoprtèda /unt.Aùa funt jpiritualia,ccc perpeMjijutetyluntftropriare
^gt;u C.bnÃi.tt ad lt;fu£ nobis mpetrUdi ChriÃuf de t«lodelcendit.,uid£licet,KemiÃiopdi5rum,luflii (ti,Adof^tio'mfiUos DetfCotijeruatiom mortet Aeterna uita Cffaelicitas.Hiec bona fAiui Dei bo ttiojîéliUjifnpetranitnobis à Deo Patre juo,cr ojjèrtea nobis per Euan^elion juu Vide accipien da inuocandus i^itur efi Deustpro bis bonis,ftne fdliuelcondttione uel dubitatione, fed certa er firmaÃde,^ tuhil certiiis,nibil firmius ft Euage bo Cbri/lif^uo hæc bona omnibus credcntibus in Beneficia ter ^briftumpromittuntur. Alia funt beneficia terre rena quomo »a,crmteritura,qualiafunt,Sanitas corporis, ui do à Dcope litas rerum , uiäus corporalisdiberatio e more tenda. lgt;o,liberatio è periculismortis,cr id genus alia.
Itec,i2rfifunt mundana, tarnen funt cr ipfu dona ^ti,tdecci; 4 Deo petendaSed quia non funt pro» pria regmCbriJli.nec pofiuntperfc bom'me bca aliquoties profunt,aliquoties obfunt, ideir ^0 non funtfimpliciter petenda, (nipcertamzy dftermmatam habeas promiÃionem uerbt Dei) [fd addenda eà hiec claufula,i^on ficut ego uolo, f^dficut tu uis.Et,Piat uoluntostua, quemadmoe iw (oelofic ttiam m terrd^aum w talibus bo y i
riff EXPLICATIO
«w petëJiftm.fximè omnium ucriiraeÃ,^nod lui actpKOimn.cap.s.fcrtbUziioc ipfum, twjuienf, ^uii omturi fimut^ut oportct:,npitnouiini(iâ'tio^ KouiKiiii,uidebcct,tuxtabumtiiiam rationem, iT iitbottif terrenis acpertturis . in pelendis enint bis bencficijSiCyfi Dcitt non femper ej^udit pi tii preceSMxtit uoiiitidem precutorif,tumcH lcfH per exMdit eui iuxtx utilitutem eim, cr iuxtä us luittatem/}gt;irit«fiqui fecundum DeumiMercedit pro fandis.lounnes tSquot; lucobuspetrbitnt d Chri* Ão,ut alter federet i dextris,«iittr à Cimftris 'm rS gno ipfiiKmunddito t quodÃtturum (omtiMbanb fiiec eratpetitio dom'mationis mundMie.Sed M» diubtiefcitisquid petutis.PMlUiter rogtuit DS tnlnÃM Angelus Satantdifcedcretab ipfo.Uit tratpetitio corporalis tranquiUUatis. Sed audit: Sufficit tibi gratia ntea Quidergo dtci.mwiâtiuiit bi pjÃi funt in precibui fais repulfamiHtbil rt r/è nti»iiSâ Etficnim non funt exauditiiuxtacatnalé precuntfuarum fenfumicxaudiiitamen funtiuxa ta fenfumlj}iritualem.Et intcrea, dum Dom'mus negiuit en exterm cr corporalia bentÃtia, pr£ paratut eil multatnaiora:,etâ¬X(ellcntiorii,adec(^ caelc/bt Qf i£terna,
Qi^arenonhabemus caufas,cur aduerfus Do leinitm murrnttremut^etiamfinonÃamus in psti^ tioiü
ORÃT. DOMIN. J4r
tiotùhui corporaliutn helfeficiorunt îioti itcHricci poles,Sed idamui Deum ah^jâicties Ãc «égaré p^-r ua er terreni,ut prieparet nobn maoti er lefhiMoc autem nof eji precd repedtre, fed po .tins uerè exMdire,
mei ito, qua fiduda Orandumell:' , -
j, Litu orare folet fiducia. neritorum fuæ ipÃui luÃidte, Ãcut Phidf^M apud Lud cxp. 18. A.'moraiÃducia aliinoruin me* titoritm,uidelicct eorum , cjuaxhicit.fckn rede IKit,xut eorum,qu£ /ffcratÃbi d Sxttdis i» rar.âa commuiticanda. Elfi äutemiufbda tcwrnji ope Inmdiligentifiimè leftandnejl,tumen meritjfiue uiuorutn fine mortuorum non pcffvnt eÃe titnti gt;notnenli,ut corem iudido Dei confient, er red^ ditnt nobis Ocum propidum, Kon eium lufiifica* pfdl}nuis,incon!Ãe0iutiia omnd uiuès. ^t,Stini(l'{itlt;ttef obi'eruaucrn Domi«c,D(iiW!ue 3âti fuflinebitiUttqi tjntttm abefi.ut aligui fmt hu fUdnxmérita,tjuorumÃdudd mi/oiemut Deunt, ââf potiuiomnespij ejuantumuis SMliii,necelÃehlt;t ^âerint una orecuDamek dicerc.Konmiufiifi^ Ddnicl^i ^â^^âonibus noÃris proÃernimuf preces ante fixten ^âf'tiâiffed w miferatiombuf tuif multff»
f4» EXPLICATIO
ubetctiimhïccommeKorare memorabtlem to^Ãioncm Auguflini de merito fuo, ut manififiè ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cognofcamtis gt;nbsp;quod nbsp;nbsp;ne ^uidem ipft confidint
(uismeritif,tlt;tntu\neibeÃ,ut ip forum merilif alij confideredebeantSic autem dictt AugaÃinut,T'o A uguflin. 'm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dommi mei, eua
lAinualt ((( meritum meum efl,refugium meum,fal(^uitlt;t,amp;' ipae 2.1» nbsp;nbsp;nbsp;refurredto me a Ment urn meum miferaiio Domi
fti,Non fum meriti mops,^uandiu iSe miferatio^ num Dommuf non defùerit.Et à mifericorditt Dommi multtefmultui ego (urn m meritit. ^iit to iüe potentior eà ad faluandum^tanto ego fedi nor crc.Hiâvnui kugu/ïmuf.
. Cùm fgiiur nuUi fint humana merita,(iuoruni fiducia poÃimw Deumprecibiisz^Supplicatio^ mbuf noUrû accedere»propofuit nobis Deus Mt Merito foliâ (fiatorem et KeconcHiatoremiFiHum fuum Domi usibriÃtco tfumnoÃmm lefumChriÃumsuiusuniuf,{:yfoii ftiendum zy usmeritoÃteonfidendumtt^orandum. Sic enim oranditm» dicitCbrijluiipfelodn.KS. Amen amen dicouoa biStQjiecuni^ petieritts Patrem 'm nomme meo» dabit uobis . in-N O IA INE (minuit) MEO, hoc eÃ,propter me,et mentum meum,Et Non eà aliud Nomen fub caelo datum bommibiüt in (fuooparteat nosfaluos fiericrc,EtR.oman.i» lupiÃcati ex fide,pacem babem((t erga Peum.pef
Dom'mnitf
OR AT, DOHINJ S49
Ãomïnum nofirum kfitm chriftum, per qucm zr fontigit nobis at fide perducerentur in gratù)» hune ezc-Ogi»quot;« oritfuri,acceditmiti ad DeumjtS fiduà i meritorum nolir^ iufiidie,ilUie per fe aut nulla efitOut imperfi£lamp; er uictata, fed tantum Ã. ducia meriti,Gr iuflitUumgeniti filij Dei Demi* nino/iri lefu chrifii,qui Putrem ita placauit, ut à ^oitfidama« 'm ip/um, non folum exaudiat preces ftolirafjUerumetiamadoptefnos i« filics ztr ftdes caeleftiumfiuorum bonorum.
Quibus uerbiseftorandumf
MVltie exfät piæ orat/ones feu precalictS mfacrafcriptura.^xtatet Pfalterii:, m» quo certe meditandZ nobis eà diu ncäu %{^on.ngt;cont'meltan(u precationeSifedetia prie abonoru operit, zj condones Euangelff de ^?[uchrifio.Ittiq; eont'met Tr« predpuas parus ^lt;ttechifmi,uidelieet,Decalogu,Symbotu A peflo* bcum,cr precationemDomwridm.Qwarf qui in ^falierio uerfatur,fdat fe 'm optimo Ztr utiiiÃima ^brifHunedodr'meCatecbifmo uerfari.Sed quia uelpfitlter'ij, uetaliorum [ocorum fcrtpiure ^â^fcatiöes,plures ZT prplixiorts [unt,quà m que luouis memoria aduerbttm comprcbendi que» '^tdddrco filiui Df : Cbrifius Dcm'mus noÃir c5
sfo EXPLîCATIO
. , tuUt omnes pitM preci(tionei,quiein totit fcripfäi ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ra contmentur,m ptiuca uerbii,Qr m breuetit pré
DotftJMic« cationem,quieexratapuclMattbieumcap s,Et lt;t» co/tme»i(iOi p,,^ Lucamcap^it. precationem uoant O« ntionrm Dowmumw» ttel, Vatcr Nofkr,ijtfieäet bet nobts effe commendatiÃinii^Primum ; eant ChriÃui ipfe fiUui Dei docuerit, nbsp;nbsp;nbsp;precandaM
propofuertt. Quiore cùinrecitamitsr4m,none/l dubitindumdeexauditioneeiut, qutppt Ãlittt Dei agnofcat [ud ipÃiu uerba cr eo ip/o exlt;i guduionem promilerit, quo fie prcan dotuit. Demde, q, eà epitome cr fompe«t/iMw otnniuitt pturum precittionitm, qu£ nel m fitcrdfcripturd cötmentur^uelaliAS circumfiruqtur. PoÃrim'o,^ continet m fe petitionei omnium beneÃciorum, quæ nobis tam ad corporalem ufum,quà m ad c(t lelkm falutemnecefjariafunt. N«« boc^gi/wr, UtPfalmoi , crreliquaspiits precandi Ãrmultü ab'^ciamuStÃd utfcumut bdnc Cbri/ti Domini tio ftriprecationem 'm ommbus primas tenerc, QJj«* refic eà memoriter edifcenda, ut non Ãlum uef ba ipfa,(ed etiamfen[um uerborum cognofcamuf: nee fentiamusinos noÃro cfftcio deÃnihStà «ff 6i( eius recitauerimus , fed fententia uerborunt conÃderanda eÃ,itt excitemus Ãdem^Gf cxÃdes quodpetinuK impetrerai«^
PATER
ÃRAT. DOMIN. ?Æ,
Pater noster qvi
ES IN COELfS.
tut precationif m(erpretalionein,ut fenten tiim eM( riilè cognofcinutt^ Cf tenejmM
Giuiditur autem h^c precatio in duM pirtes,ui delicetfin Proxmiuin,etinPetitionef.Niim quoit didtur fPater nojkrtqui et mj corf« , Prcoemiuns autem fequuntiir,funt Petitionet, quaru
1 nbsp;f««f Septem,De Proamio primum dicamui.
Initio autem admonendi futnui de pbra/i Geir
^»antca.Oraturi emmfoiemui Germdwcè dicere^
'jatterunfer der du biü im himmel. Hoe c^à ad c^Aff(s ^'âtitadonem Hebriti jermonis, qui fokt pronomi ^tfuis nommibut pofiponere cr i»
*lt;*ide Q- A/fixa uocantur,uÃtate dicitur, nee pee ^lt;*rcoram Deo,quiImguam etiam corruptant ^'^klltgit^famen mak Germanieè dicitur, Germa enim lingua non fokt pronomina fuk nctnini poflponere, fed praponere Dicunt enim, uatter,dein uatter,fe'm ttatlf r.Mem muf er,
*^â*1 muter etc,'ti5 dilt;ut,Vatter mem, ^ââ^fâ^rdcin,uatter fein crc.Sictydici fokt. W 'Jââ^tttr,unfer bruder,Euuer natter,euuer brft ^'^â¢^odicifur.Vütter unfu'tbruder unfer.uaiter ^â*â*^iâ,bruder lt;tlt;«er eR-Iifc idcirto admon^cre uo
E X P L rc A no
( ï«j,nort^H(iJre/rraf alic^uid coram Deo, dlcerft Vatter un[er, hel, Vnfer natter, Sed ut fciamui butte ufttatummorem dicendt,Vatter unfer^noit ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ejje propriè GcrmaittcuntjCr ut memiiterimus ui
terem errorem,cut lt;t tenens annis al]uefdmtn,'m tantum ualere,ut ne quidem pro errore agnofca^ mufiTanta uis eftconjUetudinis. Q«i*rf, non eà affue[cendum erroribut, qu'odea qugt;eatduraniui confuetudfne,etiam nefcientes (eéktmr.
De'mde confideremui horum uerborum fetifed tiam-Tria futit uerba* Pater,Nofirr,Qÿi ef lis, feu cÅlefis . Sic enim Germamcè dicenduu^ effet,Vnfer himmehfcher Vatter.ll£c ftngula u(^ ba continent ffngula obferuanda documcntit.
P4ter eà no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;initio,aÃoquimur Deum,ut Paf rem, er
men effentia eumPatrem, Sciamus igiturt quadnoitte'^^ le in oratiöe loco,non pertineat tantum ad pri»â* Dominied, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ir'mitateffed ad omnes perfondt/^
trem,Piliumcr Spiritum fanihm , l» /«f eitii* precatione, tum nuüa ftat expreffa perfonifUH^ dtÃincho,^ precatio ad Deum ipfum fîmpUcH^ dirigatur,Pater,non eà propriè nomenperff»^ te,uf iÃi loquÃtur,fed effentiale.öeUi etum dicitur Pater : Fi/iM dicitur Pater, Spitt dicitur Pater, Acftquidem ferma ffent de ed prietate 'mDeo » quageneraiurfiliuiab
OR AT. DOMfNi isf
tww fila prima perfina in diuinitate ditituf P*gt; itf. S) autfirmo ek de operatione q; a^ibe er H^eita qiomè ^tbonùnê,tuncDeusipfe»bocefi)Patex,iilius,o- do fit Pater fiiritus [anâufjUeré dicitur Pater.DeUS.n.eliPa fcpwiWKWj
bummum,primumgt;Cmtiôc, quia creatiit ho imagiiiem amp;nbsp;fimihtudinemfuiim.Dcm Côjerualione, quù conferunt bomweiit in bue forporaliuifa, alio^uicrudelttate SitiH£ mox itt ^^^iturumtPofiremà fR.ecffatione^ f:u R.egener4 perpétua faliUis donationCf'^utd R egt ne ââ'â¢f et fà nShficat homment id cjptendant cceleÃis ^^ènibicredilJtem, Et in hic patertutate fingulte ^itinitiitispiflon^tfrngiiliihttbtnt oÃiciit, dcÿ* ^fupri^in articula SyniboiitCredo in fftirituta f^äunt. CÃgt;a igitur initio Dommicte precattonis ^lt;juimur De^in.ut Patrcm,excitaturÃdet nosf Wa, çf confirmalur bac Patris ucce, ut certant f^^uciam concipiamuf, preces fioflritf non fire in DeiirritiU, quia Dtutf quem intiocn* aofkr Pater .Habeterganoi affcéiumpii efiaÃiâilui Jeruandi v beandtiLibet ^^^âantuoluntatem nosJtberandi ex cmtubui pe coüocadi nos tn cixlefh bicreditateiEtfi ' ^*â*»iptc{iita nojira accu fint hos, nbsp;nbsp;nbsp;ob/irtpunt
â î
audeantUs alacri mente Ceum^Patreuo ^^â^^tiurnentonfirmanda eft mens E uâgdtoCbri
est'? tic AT io
fii-^quod pyoMitlit ncfilrctrtiÃinmm reaiÃioruM pecutorui» no pfopter uÃum hunnotum merüut fed gmtiiititntuw propter tefam Cbrifiunt perà dem.Qt^is i/tttentabitt inquit Paulm, crimina äJ» UerfusekitÃs Df/fDfj« efl qui iuÃiftcat,(hoc eÃf reputatiulio!,propter CbtiÃH filtumfuum^Q^ iüe,qui condemnel^Chrtflui eÃi quimorluM((fgt; imo quif^ fn[citattff eft,qKietiitnfeÃad dexteri Dei,qui ar »tercedit pro nobift Sed Herum ob^ firepit precatori humitn^cogitatiotHiec, inqeiff^ non de quieufuitjed de Efrätf intfUigenda (u^tt Piului emm diferte dieir.Ciiiis intêtabitcrinûnit ddiierfut E L E C T o S Drt.E^o uero adhuc du» â bito,num amp;⢠nteum nomen m èiedbrum cataloÿf Df Effffio f o»/«quot;«?«« pt. Sed quid de EleSbone tud dttbi» ttg^ tMikn »on idem Pauius.paulb atnè dixit: QS^ â pr£de/{inituit(hoc efltelegit), eofdêar Vocduii^ Vides (tutêmiimppèteepe per EuangelionCbri fb uotlt;ttum.Ele{lVf igitur fis,necelje cfi, fjS quod â nîîÃs dicitur.Mttlti ttocat(,pauci eledb, non iutidb gendumell,qubi externa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DeiV^ocU
tio irrita pat tnlerna et occultaeiut eleSttine.fi f que enim Deut tatäefi,qui aliud cordeeelet, alid ud uerbis promiftat,fed 'mtelligèdumefti^fi^i'^^ quidè ar confions pt Vocatio DetiDona, ^lt;tulut)af uocatio Dei eiufmodifunt,ut eoruin d â* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luui
OR A T. DOM r Hi iii ^fttpWiùtre non'poÃitj}om'i»ei atle» heridif fitite fi(g KocationrntDei aut non agnofcant.aut fi ^gt;touerint,iter urn rc^eiitKt.UaiJ; (jupdad Di»' â¢*«lt;« dement lam attmet, Omnei uotatijunt E» emm ele£b eifent, uocatt gon rÃent : Æ?⢠w C? R.f3t iSe Enange!icuf,qfiijrceritt nuptiasfi fitr.^uos ad nuptias uoçare iuÃis^eos anteago ''^ttinfilegerat'Cr uiuitMerati et quanquant mittu ad exitus tttarum,ut Ucicentury quota 1*fot wufntà er hos elegiffet, flt;â^licitatem nuptiaru juarum eis fà ueret.non iuf* ^âfffteos «ocire.Qjjod igitur ad cknentiam ^^^et,omnes uocathfunt eltibjSed^ aUqut uoei, fiuuntureleiboneÃsce acadit noa ^fijed ipforum uitio,qi(i9U/uocantem C/eii coft ^^nunt,aut 'm uocatione,quam agnou'runt.rece fita ipforumimpietate amp;nbsp;ini;redulitete,non f^ftueranh Vosatas ergo mm fis, de^^e{bor,e babesâquod dubites, ttifi üfrt ipfitua 'incredta deeffe uolueris.et quia uocatio demoirtifrat **^lfiEleéh(in,crpropter Cbrtflum m fiùü Dct *^°ptatum,idcirco attoÃe alacrt m^nteoculos tie ^^ccdum.crinuocaDeunjtPatremfiHeudjb^ iâ^'tione^ac firmam fidueiam tScipias, Df«»» tagt;» P^^ito ajfiiiu te coniptefb.ttt nee pro pane lapt * ^quot;hPecpropifieferpentê, neeproouofcorpiu Lkmii.
ix PLtC ÃTtd
fit dätumtjfed omnii falutiru btneÃciHiiKKtdpi terxam fuam clcMeniiam in te coU^tturut lt;nbsp;Nitfli tJeiUytto/kf Pater eÃ,(ftc etüin filiits Dei,iitcer^ er orare nof Jocuit : N« lentiendum èjl nbsp;nbsp;cùnl
fit teterna utritaitdoeutrii not Mendacium)certd ttoi fumutfii^eiut.Si filiftCrgp er hierideS.H^r^ des Ruiden DetyCohiSredeS autetU Chrifit. Qtjd ntaior ftobit dignittd, ^»it ntaior foelicitiU contid gerr potUifJet^Et quit nobis tantd digmtatit 0â faelicitatis attior eÃi'Hum nöÃra ipforn iufiicia^ fiu/ti SanShrtun merttaC Num ange/orum iitdd firiidNtbit minuti^edfoliiisfilifDeiiDom'iiti fin iefu ChriÃi obediêtia,iltiii impetrauit^ut quoi quot reciptant ipfum per fidê, adoptentur i. Dtd in filiotfty fiantbiredei (oeteÃis Ÿtgnii
AgitmtK ifftur tant Her bit quim fà dittüoin^^ tto tSeo noÃra^fummat ^quiitpóffuinut ,griitit^t er ducaniut (óPtin Dw er hominibitt talemui* ti»nt,qaalem filtot Oei ducere de(et,ne ittudt eflapud Malachtam audumus : Sipatiregofunif ubi eà honortneusiÃtfiDommtIStgo lum,ùbifp timor meuitf
No/St. Oemdeadditur^ N 6 S T E R.'Nee boe ud cabulumofatanter prlt;etereundnm e/i. Pritnuid Pl^ oés fra etum doiet Omnes ptos inter fe effe Er»frttgt;0' tres funt» mmss ioeleÃü Patris blt;tredes, tfaq; 'm Ootnimed preeatienf
OR-ÃT. DOMIN. tir
fifecttfione onnes (gt;if,Ãite Rfgcîj /î«e epilioitef^ funt ït^s^lcf.irt Chriflo emtn lefu, non cft feruut^ ftrc doniinuf,nonuir neç famina- Dernde admo, SMfkrunt itetnos (te Communione Sà lt;fioruitt,^ubd profo, commiMliOt
eft n^gmbrum Cbriflifimnet nbsp;nbsp;orent,et com
quot;'^'gt;4r/uprrclt;amp;»t (uis Domi/nol^to noüro Ssiltt^ fient Dominiez orxtio ommum fâofunipiori(itt,intercedit (gt;ro uno pio,ita demi» oratio mterggdit prounuierfaEc»
^^fiigt; QSare /umma opera danda eÃ, utfimui *ââ«ân5rlt; Ãhr^ zy- Eccltfiie eiut,quo amp;nbsp;partiel* P« fint'-tf eimprecationif^^uam Deounwer/a Ec ^^^fiaofirrt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caritat irÃ
frgterea bortatur no! hoc uocabulum adto^ '
^ofdtamM babcamm inter nos caritatentfi-aler» 'ââtni.Nam fi alter alterum odio profiiiuitur, non ip/e banc dominicam precationemex uera
»rare,nee fit alterius precü particeps, Qniit horribilittf, quam eum effe rerum tuarum
'^^'*gt;iigt;ut nee poÃis Orationem dominicam pié in ^^'^ââ'tftimtumabeÃ,ut eam reüèabfoluott nec
particeps precum Etclefiaf'ciÿare odium ft Ãa,titn ut m animo oririm(tpiunt,compen
â¢^â'^'^t^opprimenda funtf ne ab Qratione imai Pf'tâaniur,f^ i/aUue excludamur,
^'^fitrçfbocuocabttlumi Coeiefiis'-Qtjpi CotJtÃir^
»J8 EX PL T C à 11 O
à i'dtur non folum ad diÃvrentiatn terrent PatrUi 'Ãedetiatttad commontfictendos »0$ de Potentii Dei.tjuanof poteji iuuare, NamPatref terrenit Crà uolant nonntinlt;iuà m ÃUof juos iuuare,tatn^ non poffunt. Pater autem cceleÃis Vult,^aid Pit* /fr,E^ POTES T, (]uia cxleflii^ct onîmpotêf, fiof iutture Itinj; eùnt diamw, PATER, adm» tiemurde VolunttiteDei.Cùmautem dtamuffCte leÃKtidmonemur de Potentia Dei.Reti^uum igf tttr eÃfUt uera Ãrma fide accedamui ad thron» ÿrattie,cr oremitf^qute nos tpje orare tuÃib
Prima Petitie.
S ANCTIFICET VR NO ME^N T WM.
Ri«/^«iiw fingulas Pelitiones perflring^ mus,ob[eruandum fü,Duo effe genera bd rUm feptettt Petitionum, Vnum,qùo pen^
ntit eiigt;lt;Jttegloriain cr maieflitem Det Harutn funt 1res, gità ruâfinguhe ita reeitSaftt Pgt;'â' ponuntartMi^'itntumpetmits gloriam ^naie* fintem Del iÃStflrart, tantum petathus nomen cr honorent NäÃrutti obÃurart^ac abolertSicetMt iubetnósfihUfDeidicere:
Sanfbficetur ttontë TVVM â¢' bJOSTR.Vl^ Ventât regnutn TVVM Nolf NOSTRVI« Piatuoluntof TVAr tiOSTRA»
AlteritiH
ORAT. DOMfN.
Alterumgeniif eÃ.qMpttimiM ea,qult;eitd(!tlii fern noRram tarn corporalen q^irttiMlè (3 uter n^nnecejlaria junt, Uecordoborumgcnnufie gligeitter conÃicrandiu efttPrim eitim eÃt quoi gloria Dei attmettetpojkriui, quod ad noÃri filutetn attmetjUt [ciitnui glortitMommis Deifein pfiquot; primai deberi.Seqtur ergo Prima petuio, I» Ãâ« ante omnia confiderandit eÃ^^ non petamui» ât nomen Det 'm [eipio SanihÃietur, QtÃd, n. boe nbud eÃ'et^q fignificarCfnoinen Dei effe fordidZ f^propbanum,acmdigere ad fui fanâtficadonë, ^°l1ra precationet'Qiie effet bac noÃra impudè
de nomme Dei fentire^âtiomè. n. De G»« fe *(*f°ftn(lu it tttuÃreeà ab ieterno,nec 'mdigetalie
ope,ut faniIjficetur,Sedpetimu{,ut nomêDeif {ifoineff
NOS, publicè, (31N NOBIS,priwanw
^^quot;^ficetur. Nomen igitur Det ipfe,et s^ndificarb ^'^agt;ielebratio,priedicatto feu glori» Del. Sancti ' P^artautem eà Sanâum baberi, (3 prodiumo *inofci,coli,et gloriÃcari.ltac^ nomen Det fanlit ^'triteà Deum,ut Deu agnofci,cr prtedtcatienet '^â*ocatione,ac glonficattonecoli, (3 celebrartt ^oitunidelicet Ecclrfig.» in Politik,'m ceconou priuüti cuiuft^ (lt;wniegt;, ^3- operibuf. li'finnnt â2âtt(rmbiffDommM preaMini
?ff9, EXPLICATIO pirte petimui, ut Verbum Dei in E-cclepit pari ey fynceriter prtediceturt ut DeiM det pies nsiKÃ* ftros Ecde/ig,tiiii Legem erEuMgeliott DeiP^ tris,Domini ito/iri le/it chri/U redè doceunt, explicenL
Petintiisefiiim, ut Deus turn pium dcdr'mittii uerbi fui,iiMin omnia,qu^ ad expiicatienemeiuf conjirunt,Ãcut(unt,Scbollt;e,bottte artes, rmguarit Ãudiuntfty id genus alia,conferuetac tueatur.P^ timus quo^,ut Deus abroget omnem impiamdo arâmitm,oinnem hiere!]m,onnem idolafrian.ótn* nes idolatricos ey impios cultus Dei * (y omnetn Ãigiim.H£cenim omnia pertinent adSan^Ãtlt;i tioncin nominis Dei, ty ad gloriam eius, HÃcer go uide mibi, iluid mali deÃgnent hi » ([ui folent quidem prectflionem Dommicam externis uerbis reiitaretinterea autnegtiguntfacra, confennunt uerbumDei.aboinmantur DuangeHo chrifii.fT non uerentur tam m'miÃerium, mmillrosEuatt getij co tuicijs profcindere. Hoc eÃuerbis bene precaritÃdis autem ma{ediceee,ty ut i^i lo^uun tur, altera manupanem, altera lapidem Ãrre.
,Secundb,Petimus t ut Deus det pium magiflra turn Po/iticum,quieuretuttierbum Dei rede ad nuncietur,utimpia dodrwa,{y impia facraabo leanturfUt blajbbemiaaduerfus Deu/tt) Cr Abu â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-- - /ut
OR AT. DOMIN. »lt;rt ftw Dfi, 'w lurationibut execratfoni» ^â'^'^ââgitimapceiaprobibeinttur, aJeo^ ut bene boiterentitr,C!rlt; fcelera pùititntur, Hlt;c enita offinu fu^t Sinihficatio gbrid nomin^ D«.
Terfiè petimut, ttt m Oeconomù Deut exci» ^^^f^ifitulantlpfuo PatreiÃmilitu,^ito ÃmtliM fbtm tn uetnoti ccgwtonetrudittnt, crcurent
âJ'-fid i fimtlii drÃgneturi^uod cum uerbo Dei Pâ^^'âi^t,fed ajjueÃciant eim ad audiendum uera b'-tin Dfi diligent er,zy ad Ãcienda ea, i^ue uerbo 0«;« mandätur.Hiec emnifuntgloriagt;zy(an^ficlt;( tionoinmif Dd-
Dÿirii petimu!,ut Deut ittuftret mentes noa fitif uerafuicognitione ac fide, ey accendat cor tiojlra, quo ipÃm uel âm aduerfis 'muocetntts. IfâI HI proj^eris taude celebremiM,Petimus etiam niDsusgubernetjjiiritufanihfuo I'mguam noa fii'otUtHe abutemur nomme ipfiits adexecratioa uti zy lurationes. Petimws quoqi,iit Dew rcglt;lt;f o» ââ*« aihones noftras,nefceleratam,/ed piam Oâ bone/kmuitamducamHf.Videant,('mquit)uefir4 bonaopera,zy glorificent Putrem qui eft mcofi in. Nam qui récitât preeafionem Domâmicam , aç pi^^ftrtimbancpartem de fanihficatione nomia ttisDeuzy duatmterea turpem uit am,an non fit (Unipfe pugnatgt;iy déridett'
~ Z f
» «* E X P L f C A T I o
PoÃremo, cùittpstitnut S^n^bÃcuri KOttiex Cchfäimui »OS eo ipfo confiteri, üoflrum itomé fjfefordidumiic praphjnumÃdeoip petere,utob fcunta or abolua tioÃn »ominisgtoru. Solum Dei »own fetndiÃceiur nbsp;nbsp;gt;Uufirctur.ÃÃitt eiw»
Ãmus in pEccdto conteptt n!iti,pugnat noÃr» ttottien, cum nomme Dei, ut quantum giorite no» Ãro nommi acceÃerit^tantum giorite noaiwt Dei decedat .Qt^aredeteÃindumeà coram Dfo ff® flrum nomen, ut fala nominis Dei glona promo ucat,Sic p/almus ip.oratiNon nobis DOHI* NE non nobis,Ãed NOM.INI Tvo da gio riam-EtDemi 9.l^bisconÃtflo Ãciei^regibusoo flriStPrmciptbus noÃris,cr Patribus noÃris, peccauerunt.Tibi autem Domino Deonofiroiui fericordia er propiciatio erc.
Vides erga^quà m latèpateat PrittlU ped tio'Statim emmgt;ut aperis os tuum ad precandum, t^ dicKt Sanibiicetur nomen tuum, moederts precatione tua m,EccieÃam,m Politias (y- R® gna,in uictnorum tuorum domos, in tuum ipÃu* for,animum,os,manus t^opera, typrecaris ,ut aboil ta nominis noflri propbanitate, omnia Ãnt SanAl,coeleÃii(y diuina,quo Deutcelebretur,et gloriÃceturtHypocritieexiÃimät pietatem prec4 tioms fitdm effe m mtltiloquiot amp;nbsp;iudicanleum pie
I
ORAT, DOMIN. »e, Plt;c oritre,gÃi tnullM dommicM OrJfiones recin Sfduidts txbiinu prtmttprtitionii *^^'^r0retstti0neyqult;tntum negocijÃt,uel uniimtà D(xnm(c,e orattonis pärttctilai» rrâè sr piè ^onfiemorareiEccbfia/hctehiftori^ tradunt,^ di Ãâpuluttjuifflijmpilupetierit d dcamp;o uiro,utitli ^not fibt p/almos cxpHcaret.Ac libuit ipfis Pfdh j».Dixi câjfiodiam uîm mcM, ut uon deli»^. wIiflgMi» inea,e3cpltcânduinfufcipere,cà gt;n igitur preceptor expo[tti/)et difcipulû butte pri quot;gt;«»« PfalmiueirÃculitm, admonuit eum di/dpu» rfliquu in (»h«rf tenpui reijeeret exporten» ^^ifeiiitereaÃntentiamhaiut uerfitulirneditam, ^»n.Seicùm di^ctpuluf poHmultdt bebdomadM quot;lt;â» eeiiret,tidmiratut pneeeptorrogauitcur ti iotempore, idreliquu Pi'almi tognojeendu no» *'^'^gt;i[fet, R.eÃgt;oridtt ille, Boru,'mqutenf,confule, preceptor bunc meitn cunSationem. Cur ea â«ân ud reliqut difcendi progrederer,iùm l):»nc (â'intum uerÃculum non itu didicerim^t eum o« Pf ff cowp/fMff imc*
Annonidemnobii de inte Primi dominieie Orattontt petitionedtcere tieeret : Qjit Ãonte re/tquM petitiones ,cHtn baue fl^inutnnon fa/is confiderauenmif'iâ
Ute non ti reÃritntttr, Mt W Oratione dotMin
»^^4 EXPLîCATfO
WC4 wn progredùmur, fed ut admoneamur, ne ijuaà aliud agentes particulas Do« tn!»ù/e precationis percurramuf. lAtgna eiunt opits eà atteuttone.utexcitcmia fidem, amp;nbsp;iiuod petimui,iinpelremuf.
öecundaPetitio.
adveniat regnvh
TVVM.
DEVS,uieà afernui nbsp;nbsp;omnium rerutu
am uiÃ(gt;Uium,^uim 'aiuiÃbiliumont»p^ tens Crealofiüa régnât iammdetomt^ (entiafuaÃcondito orbe/m eoelo et 'm tem,Sei^ . mus igitur:,qu'od in bac petitione, nonprecemur» itt Deus regnet omnipotentia fun 'm boe mundo* Qÿtd enim buic regno non eil fubieihaui lt;y poteÃhuicregnoobÃ/krciUtopus habeatpretd tioneÃibilird
Sed aliafuntf^uteinbdc petUioe nobispreedti da proponuntur^ i
pfti Pri}icipio,Petimuf,ut iw bw terris reueletur» eioqâias res eypromoueat regnum Dei,^uod Prophetie pro* jpct(ttgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miferunt CbnÃum filium Dei admmtÃraturUtti^
NaminDameleuidet KexBabylonius 'mfomniSf
' flAtUim magnam cr fublimem,capite aureo,pei^ re « braebifs urgenteis, uentrp tir Ãemore tfreo.
ORA ft DOW (FT- ist amp;tièiftpanittt^reis partim fi(hlibtn,1iiec.Ãiif tua p^mfîcat regndhuiift tarit,gute^ Daniclft li, Diweltf fü ponbtUiufcÃaä mcarftatiotttmChnfii,fihiitmicè tua terrors fueitj]!erunt,uideli(et,3ibylonicum,PerltcumtA^. gpafigmà lexandri Magni, Et Griccarum,feu (uccejjbrunt Alexandrht» quorumcatalogo^etiam Romanunt ^fgnum cont'metur. Poà htc régna tcrrt,proa tutttitar R fg.i«m Dei, feu regnum cûeli, in die» ^ut,inquii,Reg!U}HÃorum, (.idèlicet Succefforti ^lexandri t hoc efiiftmpvibut Rowarù regni, Rfgttum Del} ^uodet ipfumuiribuiyUnà cumaU/s regi6j«,pcâ cÃteinnuin, t^fexandrunttiUifitan (a)fufdtib tDruf Caelire ^U)n,ijtiod utieteritum non diÃipabitur ,t2rres S*«gt;» eius altert populo non tradetur exc,
Sunt autem graulÃt ntt caufii, fUr pf^rer (-fa èâ« t/k terreita,promi(iiitur regnu ccdeÃr.Qu^ f à 'm enim régna huiui terra optimè Ãeri/nt legi
C7 magtÃratibut ton/iituta» tarnen cauerinä ^^efi,quiti in ipÃi multa 'wiuÃs; çy jniqva defh ^quot;èturtficcedu boe.^tAd botninet neeeÃe blt; w regtiif terrenis,aiÃifb,pauperef, er inÃt tandem mori,amp;pertre,Necullai RéJe
Mon«»*cl)lt;t fuit,ijui potueritaelfipientia onx» ***ââââ amieprum (uorii,uel potentia omnium Prûi ^f^Uinfuoru rationem mb e^tjua efjîceret,ut /ub»
non eÃent migna ex parte mtferMt «0«
V-a à ;
!gt;â
iS9 expl IC A Tio' J noreyetiiay.Qgare Deui prowà pt fe.in hocMui dOffuum ipÃture^nim^perCbnflimifiliumluutit infiititturum,utóttti}aÃtbditiregnihuii» fint nd rè lufli,cr nunquim nioriantur,nec ptreantAtd* que dim Chrifiiit doutnos 'mprecttione fua di* cere,Adutaiat regnum tuum^diKet not peterti ut hocregnum, qiod Eà nieluidtt lèparitus nouif^ fini reg^m per fiiituem adumbrati futurum, ytUd leturtpromoueat^propagrtur firmum tc fUtt Ie confkt.Acprec(itio ifuidcm Apr/klorum, »I'd primi fiterunt buiut orationif difcipuU, cr lt;fâ*^ poreCbriflutnondumafcenderat m Ccelunitned dum niferat f^iritum fattihim^ ^uoreuelabatu^ regnam D«»ró reffiexit tUt Deutglortficet filn* fuum^miffo ffiirituflt;tndo,quo regnH Deitamdit tlefiderlt;ttu,m territ confiituatur^ cf-ufc^ adfitK^ orbit terne dilatetur. Poftq tfutem mijf ut ià tuffnnilift^et Guangelion diuu^gutumell per^^ pofiolot in totum orbem terrie, ac tnfluuratum id tonfiitutum eflregnutttiüudDei per pr^d'^od^ Item B.uttngel'^,preciAgt;ittr in b^c Petitione,Ht bot regnum feelidter in tota terra procedat,ft aduer futomnet portâtinfirorumconikt Ettjuod P/ai* mut de regno Cbri/bdiciti Vtrgam uiHutit tud emittet Dominuf ex Zionfiotmnare in medio mi
tuoru,boc pretamur in ifi» petitiontidt
ORÃT; DÃMfN; â ÃÃ?
D« pcrgitf Ãrliter m medio ininücürunt Ãofxntdom'mitrCdonec omnet'Mimici finnt (cita Muitifjedum (aorum , NiWî boc iüud regnun mquo^fiiubdiiietui nondum/unt iufhamp;' ^f^i reiftfa,quipfgt;e ([itbd babent itdbuc pecatum *â lt;^mefui^(yfunt obnoxifomnibutcalamiMM ^^buini mundigt;adeoc^ mortiip(i,titmenblt;tbent beatttudmem perÃdemy 'm Chn/b à ^â° ^fi} c[ult;e Cf tanta (fertitudine fuis temporis ^'**teuelanda poÃident, utetiam nunc lu/ii,Cf dicantur.Omnts,induit,ijui credit Mme,nS P^iÃd habetlt;eternam uitam.Et: Qui credit 'm ââÆÂ» eii^mà mortuus Ãerittuiuet.Etomnis.quitii tS- credit in me, non morietur Mitternum^ ^^äfre Ãmma nobis dà da eflopera,ttt fimusfuba ^iiihuiui regni,per fldem i» Cbriftum, crtà nfl^ fludwm Hoflrum precatione,uthocregnà prtedicationem Euangelij M terris conftruea bâ^its-nosfaiutemconfeciuamur,
Secutid(gt;,Petimus,ut Chriflus fegnet non folie (â'âblicè per Euangetion , Mter fubditos j'uoSfquè f^^tEccleflaeiuf t-uerumetiam priuatimin unoa T*ouis noflrum,per Ipiritum fanihim fuum.
^abemus eritm Ãrtem ey uerflptilem aduerfii 'â''quot;»gt;Satanam,ij»i, pofiquà m liberati fumus per-
I tyraitnide ipfiutia^Stät i» fföS
s«« EXPLICATI0
IreÿMm domMutiortent. Ica(ÿ diit noâi»^ ôW, miMiil,omniit exiogititn$^ut nofin cMitMiant pecctitipeirtrabiitf^uo Uetum fiitmiu fubditiciufi pereamm i)tietergt;ium.Precatnur crgo i» hacft tundapetitiotté, ut ôvm oblilktSatMà dct nobts fffiritum faniîu'n /uum.^ui itt nobii rennet, dr tonftruet not in uerd uerbi Det obed^entUi ExempligrutUt Vidtmui piot infuapietiteej/t in^celices.impiotifutetn iit (m impietdte efje tes.SoUicitdl ergo noi Satan itd abifciendum dtum pietatiSiUtdepnantut effe infaelhei-1« tentatione properandumepad precattontm tninicam^üâorandumi ut AduemateegnumO^b hoc efiiUt detur nObif Spirittu fiir,£iui,quo obÃP^ ntut l^iritui Satinttamp;conttneainur in obeditlt;^^ tia Detr
lnegepeite,crpme,fotlicititlSatani)oinlne('â^ fùrtttiad impoÃurdftOr alia mala, in morbo titdt dd impatienttam,ad execrationes, d ad Ppet'ationem.Petenduni igiiufteft^ut Adueniat rtâ gnum Dcii utdotfethurfpiritu fanHo, quo cpitip^ fcamut affultunt Satana, CT pergamm uocatioid Chrifii filif Dei obedire.
Tertio petintui Ut pliut Dei non diffirat ioilâ go tentpore Aduentum fuum in maie/iitet fed ad Keniat propere cum Angelit fuis, iudicaiitrufoi* *â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttoi
OR. At. DOMIN.
cito liberemwlanii peccHo^ ï'ââlt;gt;a «b omntbut buim feculi miHs^Tamet/i cnim cbrifa pficdicattir MmundoietCbri lt;lominatur perEuangelioiiinEcclffi^f *^fetttper adhucbitret pecclt;(tum '»icitrne,,cr habemui multif aduerfis in boe mundo af ^ÿgt;Precamurigitur»utfiliui Dêinôfolum pro conferuet EUangelio» fuuni in mundo, fufeipial no$priuatim^iriiu fanih guberni ^°hfcd etiam ut ipfe ueniat manififtè in mätÃite reueUt regnumfuum [empUernum,in quo bonif reipfit perpetuo frutntur,^u£ w boc l'c«(o per EuangelionÃde iceeperunt, ©â certii ^Piconferuarunt, Magna bominum part reci^ tantum uerba buiui Petitionis tSed non pe* rem ipfam fertoAuuenes poHicentur fibi ad* magnas 'm boc feculo uoluptates, Kuari IÃen ^^ââtfe adbuemagnamuim pecunia coîleâuros*^^ ^^flcrati impetnitentes, promittunt ftbi multan fceleribus [uis faelicitateiadeoq} omîtest ijui co S^f^feunt fiaurum effe iudtcium er fuppficiupre ^*^ogt;-umie^ tarnen non credunt uerè 'm DowwiS ^oÃrum lefiim Cbripum,trepidant amp;nbsp;cohorrefai mentione aduentus Cbrt/h 'm maieftite,qubii '^^^ti^hne fi ebriÃuscito m maieftite fua «ew» ipfi tradendiÃntaternogebenna i^wâ. Hi
A
jy» EXPLICATÃà â folenf^uiJem uerba buiiti petit iottMreciliirfiff^ non ferio petutiquoduerbis bitelligitur, quiaoPâ tant,Ht turn primum adueniitt rcgnum Dehcu poà trigijitti,Mt qninqttagintaannos omnê animifi^i iibidiuem in koc mundo (ompltuet'mt' iioc certe non eft orare,fcd ridere Deum tEtefi Deum gif ad tracundiamiguim ad placationcm prcuot^ ret^am hac oratio non prie^cribitur nobis,ut feff tia/ntu ipfa uerborum recitatione fatiffieri tio* Uro cjfià o, lcd ut quad ucrbh dià mui, mente ff rii petamui,Tunc autcm excitabtmur,ut quod in btc Dominiez orationù particula recitamnt,lcrio petamuiiprimumitum cogitauerimut, not perpf fuo circumfirre in carne nofîra peccatu^^uod ctà condonatur per fidem propter Cbriftutn, tartten tenerinon potefbqunt tantümnobif negociffif^ dt^ut nunquà m liccat tranqutUam uitam duceff^ nec pofiimm unq wfi aut morte noftra»autaduet( tu ebrifii 'm maiefate {ùa excutere. Vnde CT P'*'* ittt,ad Kom.cap.7.eX{lamat:Miler egot'mquietiff homo,quK me eripiet ex corpore boc morti obnn xieCGraliof ago Deo per Cbriüit lefam- boceÃt iNon alia res liberabit mc^quà m aduentus Chrifb-Liberatui quidem fum per Cbrifiuin,Condonalitgt; ne, Sed fentio adbuc peccatum rcipfa, è ^o tunf plette libcrabcr,dim adiicnetttChrtfitff â¢*â
OR AT.' OoMlPt itl.
iUlt;tgt;Demdeexcilabimur ad feritim ^etitioa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç
^^cùntcogtfauerimuf, neceffe nobii eÃe fetit» per in bec mundo aducr/if affligü in in^ ^it,affli(bonem hjbebitis.EtyEcct mitto uos û oites in medio taporum. Qj^em auttm deâeibt ^tidiu i« aduirfit er ufflichombtn commonrii* ^oÃnmi,excttabit er boeferiam petitiont m, à ^^ââfiderauerimus p-iratam nobis effe cerlxm ei' Pffpetutm fveiicititem in calfÃi regno, prcpler ^^fuin chrtfhtm.cuiui fiih lumm cob^rtdes, per
Qt^is liutem peccati er cahtmüatismo!e ^fejJiK,non''erio peterct liberaticnem'' A ffue ^'ffnus igitur nos ad faits cogitationts, u( ad ^»tionemadttentut Chrià in iudicium,non fo non coborre!cimus,fed ctiam ingenti deÃde» nduentum eiitfappetamus,er Uerèitç eX m dicamw.Admtuat Rignum (uum.
.i
Tertia Penâtio. *
VOLVNTA S TVA, QVEM«
admodvm in coelo, sic
ETI AM 1 N TE R.R.Ã.
A gt;nbsp;ON f/ï ob/curu'fn,quid facra fcripfuica Je â
X\J omwpoirrtfl', amp;nbsp;arcunx ahf; imperfcrhU biliuplttnhtcdHc^.isnctsr-in Pfil.ttj.
EX P Lie ATI o
VûluHfdtDci diciturâDetu naÃer 'm coelo,omnilt;t,qu£cunlt;^ Và llKlthX. LVIT,EtEfä.14. DOMlNVSZebii» otbdecreuihcr^u^foteritmÃrittare^Hantne» im extentii,ey lt;}uis aUertet eitinrEtcitp,47.Conà Hunt Keum (bdnitj er ontnis Voluntm lAei fiel. Ciÿod cuttf ita fe habefjnon efi fentiettdMti ^uod 'm hacpetitione oremufj ut onmipotens uoluntti^ Det Ãut.HM etlim itlt;t pergitet promouet,ut nut la creafura nec 'm exh, nec m terra ^ueat et obà ^^f^âlkre.Sapient corde efi,('mguit lob,)cr Ãrtis ro^ bore,a[uii reflltit ei,er pace habuitfOtiare DeUt fton eget nofira precatione, ut omnipotent ipÃiti liolunttufcelicent babeat[uccejfum.Sed w bac ter tia Petitieneprecamur,ut bona Dei ttolittaf,^»^ tiobit uerbo (uo reuelauit,m nobii,er per notgt;tS publice quint priuatint fiat. Elfi enim conÃliutU^ feu 'mÃäutuni,quod fufeipit Oeug ex omnipotenti fua ntaieÃamp;te,non pofeà uUauel bumana uel an^^ lica potetttia irritant fieri, Sed necejje habet per fici , tarnen bommet per peccatum ita corrupti funt,ut buic Dei uoluntafi, quam ipfepromiÃioquot;* bitt er prlt;eceptit fites pateficitmö folum non obe diant,uerumetiam naturafua obfijhnt, es contra rtum ficiant. Lex (mquit Pautut ) ffiiritualK eÃ, at cgo carnalisfum,uidttutfubpeccatuni. Lex au temefiuoluntagDei» Si ergoPaulufpiut conque rituf
ORA T» DOMIN. 57Ã
fe carne fua non obedire legbhac efl,uolun titi Dei,^uid impifS fentiendum eritt Et iterü ^ititP^lus'.Affèüuicarnis 'minticitia eÃaduer» Im Eieum, nam legi Del non [ubditur,Siquidem â^poteà quidemgt;Et adCormthios affirmatiesijCorgt;4» buiut feculit^ui eà Satan,exciecarefenfus
^tdulorum,ne obedient Euangelio , chm igitur
^^fo noÃra per peccatum corrupta nbsp;nbsp;nbsp;per Silt;(4»
excitcita, ctim eaOei noluntate qute proa ^âÃionibus er pr^ceptif pateÃäa eÃfita pngnet, iOis non adbibeatfidem, bis autemnS obediat, docetebriÃusnospetere ffiiritum fanciumi tü ^oftiÃcata carne, er reieäo Satana uoluntas Det
gt;iobii,er pernosfiat.Et Ãeutm prioribuf pe ^^tionibusprecatifumuSfUtnon noÃritm nomen, ^'d Dei nomen glorificetur, er non noÃrum, in â ^ne noÃra, Sed Dei regnum adueniaterobtia ^fatiitam hactertia petitione iubemurprecari, non noÃra carnalis etâ mundana,Sed Dfi uoln ffiiritualis ercaeleÃis,m nobis perficiatur.yi Deiuoluntat â^fanitu ergo,qttie Ãtffiiritualis et coeleÃis Dei uo f^iritualis ^tas,quatenut quidem promiÃiofubus er priece qm pt, ^Ã pateÃÃn, ut er edj^ofeamus, que m bae
ic«e precationis particule petemus.
^eprimum, poÃquim corruptirumutpecce^f fumitt prepter pcfcainm obnoxq morn
Ai
^9 74 EKPVICATiO
, h Crpefpcluit d4mttitioiv,ault Dem, Utagmlo peccttlo per Deealogum,audûmui Euangelien fi* credMia in Ãhutn fuutn,ut nûn ptrelt;t* W!« peeCii(o,môrte,cr dà iiiitione,fedrepâuitmur iâ/H per fidem,et firuemur itt morte,lt;id leternunt Uitam.DeUt enimpale/reil h^tnefuam uoluntatetn, tîfn iubet Mofin de Propbeta feufiUofuoeotteio fiariDeut.iS (PSVM A VDI à S.EbPjn^W» intuit Deiti,uerbiineaiH ore eiutjotjuetur^ ad itof omnia qua pracepero lÃi. Qj^i autem uerbii aitM,qua loqaetttr 'm nomme meo ,lt;iudire nolue* int.egoultor exifiin . Simifiter ettm lefits chri^ ftm pltuf Oci baptifaretari loà ne,dixit Dfi« rfï ' 'Cbri/b:tiie eÃfilitti met» di!eiüiK,m qso miht bf â t.âecomphetiume/l,HVNC AVDIT6. Videt Itttt effe uohiniitem audiami» Euaitf gélion filiflui Domininofiri leîu Cl}ri/hgt;et crédit tnm tn eunhut confiquamitr propter ipfum iujii* dam cr itlcrnamfalutem-Plint uoluntateih Dei, r.ecfiliu'; ipfedifimulat : D.fceitdi, 'mquiens,de taîOfialiciam,non qnod ego uolo,fedq»od utilt »iquimtfitme.Hec eftautem uolun'oi eil» qui tnifit mene quid per Jam ex ontnibt», qua dédit mthi,fid refuÃucmilli mnoutfiimo die-Et bac i/l uolunti» cil» qui mifit me, ut om iif, qui ui^ det filtum, çr fcdit tn füm, babeut uifum ater* «4«
OR.AT, DOMIN. Sri mm c^c, Ef tteruia « Hac tji opi» Dfi, uiJelicet ^uoi Deuf 4 uobis exigit,iU credMis in cum,quen MiÃt lUeiCigtreniim maniÃÃc Cctamut htnceffe uoluntitem Dei^vt audito Eaangclia Chripi, cre* dsnnuinipium, con/cquamur propter tpfuin iteramyteternam fulutcmtpreamur w: bicpe-» titione.ut f^tritus [inilm excittt çj- cottÃrmet in nobif Ãdem,ac effidit ut eredcnltf i« ChriÃum, ftoii pe,âeitmui,fed coitferuemifr gt;nbsp;iuxtii uolunMê eim^ptrpetM falute.
OeMiic uttit Deut,ut poflquim per fidem rend It famxt'M Cbri/ttf, cy ffmui propfer chrb Ãuin,h^redel ^ernlt;e[tlittii, non obedtamds ata fliiis cupidititt ctrnii,Ãd affiilui Ãgt;irifUf,Ne re
Piulut,)peccitum in mortati ueÃro R-ow*^» torpore,ut obedialis iZi per cupidiMet riuf.Ne que ^ccommodetfs membra ueflra,arnia 'miujiidlt;g feccato, Srd accommoJetii UMmetipjOi Dfo, «e ex mortuisuiutntes, ntembraueÃra armd
DfO.tS/ iterutn'.Uiec eà uolanttu D«, Satt t.TbeÃd.^ ^ficatio^fteÃra^t abÃineatii à Ãortalione» ey- fti uitufquife^ UdtÃtutn poÃtdertcunt fanibÃcatio honore tyc^Et Petruf.iic rüÃnquit, uo'S i* Del,Ht beneÃeiendo obturetis os bomimbui Mis ignoranttbm, tanqi-à n libert, eynott pr^texH^habeijtandiid^y libentatcfttt
^79 EXPLICATIO
Se4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ferai Dei. Et iteram: C»w C briÃot
pt pro nobif carne uos ciaolt;^ iuxta eandé çogitationenmrmeminifquôdijaiptitiiur in ne,depflit à peccato, ai boe,ut iam non cScupifcff t^s ho»ii»utn,feduolantiiti Dei,guod fupereà i» carne temput uiaatgt; Ac irtaiter, CbriÃiu ipfe d( cihHoc eliprieceptummeum»utdiligatïs atuicfgt; peut ego ditexiuoc, Htec,cà mpt uoluntoipi^ DeiidubitarinonpoteÃ, ^uin'pt etiamuoluntlt;lf petimia ut jpintu^ fanitus accendat corda nofirdi (id pritÃundam obedientiam bro ex fide, ut non ambuletnut iuxtacarnem,fed ioxta^iritum^ ' PoÃremb,uult belts,at non fotamÃeianuts bo na obedicnter»uerumetiam pramuimalafeaii* aerfa patienter,fianipflum enim eÃ,^ quacun^ aduerfia accidermt bominibuf, ac priefertim pi/h non accidinteistemerc,aat ignorante Deo , ip(o fcisntecraolente.VultenimDeiK , at mui confirmes imagaiis filijfai, Non eÃ,inlt;iait CbriÃits,difiipulits fupra prlt;eceptorem, neqsfef* lias fapra daminam faam t Voluit autem DeuSiHl plias fias pateretur malta nbsp;nbsp;nbsp;aaria aduerfa td*
deo^ mortem ipfam in hoc mundo,Qtiam uolun ! tatemteÃiÃcatut eà Del« MW inde ab initio orbif .⢠çpndui, amp;nbsp;in prima Euangelij eoncione ; Semen
oplat. pOMIN. »77
tnulietif wntcret atput tuunit^tu mordebis cal f^ffcunt eiui. Acpofftafignificauit eom'mftitutio fiicrifidorum, uaticiniff Propheticfs, cr affli»
^onibut omnium piorum,Htcc enim omnia dicut t^flimonium de uolutate D«â, quid CbriÃiK fiUut âiwpajluriu effet^rauiÃimas'm fcoc feculo affli» ^ones,acfubituruf etiamiudiciummortis. C«w ^ÿtur Deusuoluerit,utÃliusipfius naturalis le* f'^CbriÃus multa aduerfa ni mundo patereturf ^âtte nult etiam,ut fui adoptiui aduerÃs affli iitntur.^ut à cupiunt unà cum Chriflo gloriÃcari, uni cum ipfo m hoc mundo paiiantur.
Extant amp;⢠multa alia Ãripturte teÃimonit.qug
lt;locent,q, aJuerfacontingantnoiif non temerto» tÃQcafuffed diu'ma uoluntate,
Efa.4fgt;Ego Dominus nbsp;non eà alius,ÃrmSt Jcduerfa noit
lucem.Oâ créant tenebras,Ãcient pacem i er cre« fine uoluhta n»! malum,hoc eÃ,beUa, es- rehquas affliibonet. te diu'ma no tiiere.inThre.cap,j,Ciuis eà ifie, qui dixit'in itaiÃiet^ ^ec fieri Dommo non iubente f'Ex ore altiÃimt, ** â * »ec bona nec mala egredienturt'
Matth, to. Nonne duo piffercuUminuto affe »eneuntjUr unus ex tllis non cadit in terram Ãne ^atreuefirolVeHri etiam pilicapitis omncs nu* meratifunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AffüHtonum
Sed turDetauelif, ut aduerÃs in boc mttndo ratio.
'As
fr» . E X P L IC A T 10
ojfligAmur, multlt;efuntclt;tufit.t^jm,fgt;rlt;etey^uiM ^uod ueltt nos affhiUotubm confirmes fierifilif fui, etiamuultcoërcere (y frétere cuptdiMeitt carnis,cotttintre nosm officio,exciure ad pre^ c(ttionem,o- ntulta aliit,lt;j:iiie hoc Ic^o comnemo rareloitgum effet.
Quare tant manifilÃA ïiei uolunlasfit, ut qu/ immittuntiir nolxs affifihones Ãae propter iuflif ciam, Ãue propter iniufficiam, patienter toléré* t^ydefirimui DfO hac particular Viat uoluntet tua,obedientiam nollram, ty petinius,ut uf (uffè rendis aduerÃs conÃruet nos ut officio uocalionit fuie,ne magnitudutf afflifbonum perturbatieffi* cîum noÃrum defcramus. Acfiquidem Deus o^tf derit nobis aliquantpiam ty legitimam uiaMiif
)⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ rationem,qult;i piffiimu« aduerfa effvgerer utêduff
ypiüntatidt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Debcum gratiaruin aiüone. Qÿale
morbus uiuaferit, qui ordiuariaMetà cma curari poÃit Aut fiquis captiuia habeat,q»i eiitlt» â . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ipfuntuelprecibuiuel precio legitime redimat*
nonefiaffiernandum beneficium Dei.Sed fi reS â ita firat,ut aduerfa n5 queas cjfugercrtùfiimpiet^ »e,(y petcato aduerfus Deum, iii tum necejje hd bcs corant Deo procumbere,cr dicereieiat uoliut tastua'Si placet tibijUt affiigar,placcat fané ty m* bi.ïiat tUii,»{gt;n meduolunptSiTiitttiPnmfido (on*
ferutf
ORAT. DOMIN.
ftfUct Me Hj officio cbedictttiæ tUie, ne irritittut S^tnuate ttduerlitntum,ibijch(m ttoatioKem tuÃ. Sic Dsjijci /raii;t /é obedieitter w exilium.Hefior adSiidoc,)irciiM Deii«urbeuilt;^tilt
â^^nerogratiammocutis DomKi,redvcet.tne, ^Ãeiidet mihi eautjCr Ijberitjcidin» fuum, St aùt â^ixerit mihi Non places,priefto jum Vicut c^und ^onum coram fe.Sic tres à doleffètes apud 04»
feo6c(iif«kri«ig«e(n. Eccfjt«»^ âI^iunt,Ãeiu iwfkr,qitem co!imui,poteft nos eri^ Pi^te deciinmo ignis ardentis,e:? de mambiutu» ^^^orcx,liberdrc, Quod ji nolucrit^notuÃttibi, ^rx,qntadcos tuos non co!mus,cr ffituamaure
erexi/H non adoraMtis,tioc idem dixiffenf.Si DommwOeiMnofter permtÃrit ti tà tum polfffAtis itt nos, ut abijcias nos in ami ardètis ignis,'eut uolutas Domini, Hoc tan» ^âlt;in petintâis,nt fffiritufanfiol'uo conItruitnoSj fteiiolum colamiis,â;yâadiicrjus ip[umpcccci)ius,-
ScdChri/iui ip'effius Dti, nonfobm uerbo^ i^trumetumftio ipffus exempta doMii ncsffc ora eùm i» horto deprecaretur worrein cru
Pdler (mcluit) fi itis, transfir pociilum hoc à ⢠VeruntdKen non tnea uolunlas fiat, fed tua. QSare pètam:is «oî, ut non fiat Nofira uolu ^^^^eciitim non lüfipcccare nouit.Et nôjumus.
jto expucatio .
ȣor.j, ifitjuit Paulut^idûfiei ex nobis ipÃs cogitare ^aic â ^ui(m(MJelùet Salutare'itan^uà m exnobisipÃs, Sed peNnitfs,ut Fiat uoluntas Domini Dei no^ri, ijuit nos uocando uel ad fidem in ChriÃum,uel ad obedientiam ex fide,uel ad patientiam in aduer* fîsMocat nos ad ueram iujîidam isr perpétuant dualis obe labiteia*
dientia pr4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;additur,Quemadmodum w cof
ftidafitDeo. iOrfiaetiamm terra,admonefnosqualetnobedié
â tiamprafliredebeamiuVoluntatiDei:.Etfiauté duplex eÃcoelum,quorum alter um eft corporale, alterum fÃirituale, Et 'mcorporali^o^Euna^cr lo6 9 Iküat agnofcunt Imperium Domini obedientiÃi^ lot fnètQÿi pnecipit Soli,mlt;juit lob ,t^non orilub
â cr fieÃiu claudit qui^fub figttacitlo.Et iterumtm manibus abfcondtt lucem,etpr,ecipiteiutrurfin , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. adueniatâ-tamenbîc priecipue fit ferma de ccelo
6rn\^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debis,quifuntbuiuscaliincola,»i
fi'H delicetf de Angelis, ac maxime omnium de fili^ ipfo Dei,Hie enim tâta obedienliagratificatustà ualantati Dei Patris fui, ut ajfumpta firma boni nif,adeoé^ ferui,tradideritfefe in mortem crucü' Qt^aebedientianonpoteftnec maior neeperfi* Angelorttm Sior dici,Simtliter et Angeli,gui funtadminiftea obedientia, torijlÃiritiK,e folo Deo ita pendent,ut omnia nd
data eiws diligentifiitnè exequantur:Benedicite,i^ ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ ^ait
o R, Af. Ãoniw/ ifi ^^Pfalmufi Domina uofangeti eiitt, potentes ^^^tegt;Ãcientesuerbumilliu«, adtrndiendatit ua ^^fermonum eiiuAnfecundo liPro keg.cap^ï4. Dominus dtigelumpercutere ifrtelÃM pefli ^ntiii^ er mortui funt tribui diebus 70, milia ui poÃea iubet Angelum abfitieremanun l'oint d cttdeiCr flitim abfiinett , frecamur ergo m bac petitione ut ^uêadma ^nifiliusDeier Angeli ia calo exhibit uoluts Deifurnmam obediitiam f if a et nos in his tef j^fxcitemur fpiritu fan(b,ad gfatificandumua :'*'Uati Dei fam laÃciendis bonis operibut, (luim ^faffèrendis aduetfiSfobedientiÃime.Uihil ewtn ^'*^pius,whilfaediui efltqaarnquodfiliut 0(i,cr; ^^Itfks Angeli nuUum imperium Dei detnüent^ Ãlt;lpef omnia obediant uoluntatieiusinosauteifi âfyui perditi,à Ãlio tarnen Dei rerfempti, er b ipÃuscooptati, non folunonobfiqutimur ^luntati Dei,fed etiamobÃÃi.mUieii AtueruM ^dem eÃf^uod non queamus perÃbhm obedieft ^âfmuoluntati Dei,in hoc feculoprieflareiHibila **â^1« rtK^cm exigitur i nobis » ut obedientiam,. ^uamüeo debemuSfÃciendam fufdpiamus, er P°*niMttmDe«m»o^r«»« 'm nomme lefu ChriÃi '^'ifocemus, ut mtffo Ã^iritu fan(b ia^ika ani noÃros ad grafiÃcandumt iptoiÿto modo pof
»9» EXPLICATIO
. â (uinM,diu'w£ aoluntiiti, tr (juod reliqi^Kt^ fà teciHitatii,dementer (ondontt.
Quarta Petitie,
, PANEM NOSTRVM QV 0« TfDfANVM DA NO
BIS HODlEi
IN nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominicie precationis particf/*
la petimuf omnia ea, qutc nol^K ad confrrudââ' ftiiiiunHii» nem kuiui corporalis uitte necrÃarta funt.Sei ordo. pnufquà m hac expticeiniis,admonendi fumut df ordinePetitionit .Nam hiccpctitto,qua peti/»i^* corporalia bona, non ponitur nee primo nee pââ* firemo loco,fed (n medio aliartim petirfc!nuiti,cf recitantur ex ufracj^ parte petitionee /firitualiiflâ^ bonorum. In inbui enirn priortbus petimus, gloria Dei in nobis iHullreiut*, tit Dem m noti^ ^iritu fando (no regnetut uoluntati ac uot^* tioniDetobediamusiln tribus pofkriortbiispdi mutremiÃionem peccatorum,conjeruationtm tentatiorabi(s,cr liberationi à mdo H« funt/ifi* ritualia bona. In bartim autem petitionum medio, petintus panem lt;juotidiana, hoe cil, necel farta lt;td Homo ^ttare fuÃenlationem buius corporalis uita. Hic crdo adt creatKS, monet not, quod non fimut créait er ordgt;r.at! of bac terra^'/roptir terrenam iiitam,cr coiperdi'f boititf
ORATi DOMIN.
iûfiii/eâmtiximè omnium propter bonu l^iritu«t lia ty tterm, H*c ew'wMent effe Alpha ©â o, Pritttipium cr finit.vnde zy una tantum Petitio corporatium bonoru prafcriptaeÃfdtm fint fex petitione! bonorüf^iritunlium, ltalt;j; petimut ter Corporalu poral{itbona,non tanqpr'mcipaliagt;ledtan^acce[ bona qucmo foria,ut in hoc terra aliquandiu fufientemur, do* do petantufi ncc figt;irituilia afjccjuamur-^onec uidelicetagno fiitnut lefum Chriflum filiumDei perfidem,(iui ^briRasefi Thefaurut omnium figt;iritualium amp;nbsp;^leflium bonorii.Ciuienim Chnfium didicit cr ^°ÿtouit,ac pofiidet in ipfo ccelefiia bona,is fatis f'lt;per^ {« hac terra uixibet fuo officia defùndut
» etiamfi nihil prorfm terrenarum opum conn ÿ'f^auit.Sed cùm ad confequendjm cognitionem ^^tifli,opui fit pritdicatione Euà gel^tCr ad pre ^'^ationem Euangel'^ opiu fit ffiacio temporis amp;nbsp;^poralis uitie,iubet nos Chrtflus etiant ea ptte
ad ÃufkntandM uitam corporalem necef» ^â^^afuht.'Hxcenim omruanomine P ANIS m Panli^id. â*^lt;}uarta petitione continentur,
^iulta autem neceffaria fient gt;ad huius uitefun l^ttationem^uidelicet* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢â
^ê^ratus ciuilis^et pax externa^ui tr^ijuil ü â â*itâducamuf,cr liceat uiÃü laboribtis pj/rare.
fianitAStUt rebiu agèdis fufficiamw, *.
««4 EXPLICATIÃ
** nbsp;nbsp;nbsp;SalubrittUaeris,Serenitas,pliMiitfUt terra de^
fi-uHum fuum in tempore fuo.
4- Parentes ty- Tutores, quorum Ãudio puert educentur^
uxorgt;utrei damcfhcd cSIeruftur^ Serui,Ancilllt;e,a-là ercenlt;tr^, Quorum operi mconficiendK opcribii^ (tiiiuuainur, lumentdf^uieittde nomen hnbent,^ fuo hbore hommes iuuent,
Qgitre cùm petimm Pdnem no^rum^uoiidid nitm, Petiittut, ut Deus tueuturmugilirutum no Ãrum,cr det nobis publicum piicem,Petimui, ut Del« def temporu frugifèrutut det nobis fidelet feruos cr merceniirios,ut tueutur iumêtu nodrs^ Vetunt pueriM Deus conferuet parentes cr TK tores fuos incolumes^Petit maritusi ut Deus cuÃa diut uxorem, cr uiciÃim uxor,ut DetfS cuÃsdud tnaritumTunt late enim patent, uocabulum P A
iJlS,Grhtecdominicteprecationispetitio.
SaUicitudô Sed quid efl^ mquies, quod Chriflus iubet nos^ uiâus quo petere panem feu uiâum corporalem i cùm tame modo fit pro alias prohibent fûüicitud'memuiâus, iiefitisgt;iu bibita. quiens,foÃiciti didtest Q^id edemuf,lt;iut quid bi bemies.aut quibus operiemuri' Qÿis enim fine cii rao- foHicitudme diligenter orare poteÃfi^jà . nbsp;nbsp;enim qs exfitetur foSicitudme^uidetur frigide
modurn
OR AT; DOMIN. t«f
Of are, qualii [olet effe fiuerorilm oratio, cùm(înt(ecuri,cr ÃnefjoUicitudine, rectta/it ^gt;'âdionis Dominica uefbitjtne uUo (erio affcâu-Sollicitude H/c ergo obferui mthi, q, duplex fitfctticitudo. duplex, pitt, impia [oUicitudo (à qua^ pitfSdo uiihii Ãc intenta eÃ, ut abijciat uocationè.
quieratuicïum»quoquo iure,qult;iqua miu Qgoïi cxcmpltf ojkndendum eÃ. Deiu manfi ^^ittfraëlitii, ut egrederéntur ex Aegypto,per quo nuUm erat panif i Si ergo tfraëli . ^âfic/oUiciti pro pane fùiffent,ut neglexiÃent mû ^*tu,tn Oei^o- manÃÃent'm AegyptOftmpiaÃiif ÃifoSicitudOjUidelKet eiufmodt, qult;e ad pecciut» â^â'n aduerjuf uerbum Dei uocaffet. Sic ChriÃut. ^^gt;tdiuirApoÃolis,utreliaisretibtuÃtifpraidü , ^*gt;âtntEuangelionmuniuer/o müdo.Si ergo quit. ' ApoÃolorum deÃruiffetrnmiÃeriumEuan ^^^â¢igt;et fccuiits effet,{oiliettudme uiäut,retia fuar ** Ãdffet impieÃiUicttwt. Sie opifici mandatur,ut operis artis Ãt^ iuÃe negocietur.QtÃid à o^
excitatiu foUicitudineuiUtu parandi exer ScUicitudo ^tpoÃuram,impie foUicitui eÃ, quia deferit uo tmpia, ^^^ioneiti Dfi.Ef talif Ã)Ilicicudo,tiidelicet qua ad
tiduerfui mandatum ar uocationem- SoUicitudo '['^^^hprohibita eR.AliaeÃfiSiatudo pia, cu qkis pia. 'â*'gt;mto Ãudio curat,ut reilè)duigenter è? piè jUo
B
jîfif EXPLtCÃTiO
^ngdtur c'lficio, 0- par ft alimenta iuxta ttotaflil nem Dei hif,qâaitits debet, Pater uiJclicet libtrU Cr ÃmiluidvKittwtferuo fîbi ip/tqitifj;.iy^ foUicittulo proprie uotafttr fhidiutn/eu dtiigitia, ^uam officium cxigih nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excitât piût,iit
pluret uel liberiudaiij fà miliaret,curie ipforuM commendati funt.eoardentitu Dr«« Pd/reW, ai aceipirnJumabipCopanêguotidianumtinuocefitt
Sed defoîUcitudMe hiâenin.Not reuertemut' idinpitutum,ojkHdtmult;enim quid nomme P A NI s petamui^uidelicet omnia ea,quie nobis td(u ffentationem corporalis uit^utilia neieffarid funt. Perftr'm^ami» igitur Cf reliqua buius peli tionis uocabula.Nibil enim in ea octofie rtcttatuf' vit£ neeefTa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T» Pd/tr nd
' drii^ fiercaeleftis.Hoc DAND t uerbo,quopetiniUf nobis panem quotidianum i CÅlefti Pâtre datii admonemur, ut non fentiamut uiéhnt, Cf alia corporalis uitat neceffaria cSimgere nobit uelca[u,uel labore aut induflria noHraJedqubd dentur nobis Icmper à Deo Patre ex mera clenti tia cr gratuita mifericordia, flue ea contingant nobis hieredibteyÃue donatione,Ãue taboreiÃut
â mdhUrianegociationif,
Pfalmusi^SiDculi omnium in te fferant, 0quot; tndaf cfcdm iHoram'm temporeopportuno^Apd
ORAT. DOMïNi î8r
Hrfù ittivMm tuitm, o* implts omne dnimalbt^ ^dtéhone.
Qfe.i. Eritin die iÃiexlt;mdiitn,dicit Domiit tuu,lt;ôelos,cr lût exitudient terratti, tSquot; tern eiC ^diet triticKtn er uraum er oleum crc »
Aâo^4- Drt« «ofl Ãnebtt feip[um expertettt ^'fliinonif.dum beneficia confirret, de cÅlo nobit pluttiM,ac tempora fruihÃra, implem ciba ^leiicia corda nojlra z^c. Vnde cr in Politeia ^ofi mfiituta ficitcarimoma oÃirendarunt primi ^ilt;trfim.HamDeut capas, priecipiturifraëliti^f pfintiiîarun primitiat frugum offirant m carUÃo.cr profi gu(d tfantùr fe acccpiffe eas bcneficio amp;nbsp;tlemètia Do
QBijrc.f«ra i« bdc petitione dicimus, DA, âMjwi« oculof ts- mentent noftram w «xlum.
Ã' cogitemufttjuôJ ea quæ itccifimui ad[ufkntatt coyftomlè uitam »aftram necejlaria,^» (tnt Ãrendi uel firtuttf^uel mdaÃrie noUfseg H liittum xkment'ie ZT liberalitati diu^ii . Eà î*'lt;itt6o«((rM i Dto petertf tHim/f/ium ejf, pôi omncftfiue Kfget,l'iue Pmcip(S,Ãue optt qui^ue ciuts fint tordra Dco Mendi '* gt;nbsp;^uà d omnef, pqutdrm fi'ium D« prfc;* *quot;ââf [m prgeunttm jeijui uoluerir.t, nectÃe /ââ»t 4 Dffo pitnem ijuotidiatium emendtare, fcoc idcirxo tdmonendi Ãumuh ut â:um [cimut
JS» EXP UC ATt O
ttlimenfä dari nobis dinmituStexcitemur ad fobrti tatemgt;ne i/s abutamur ad luxum,ad heUuationeitl, ad impietatem, Sed utamur ipfis iuxtauolSfatent Dei,lt;jui eet dedtt,ad gloriam nom'mis Dei,er. non Alimetafunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad noÃram,j'ed etiam adproximi ntceÃtta
Eleemofyna tem,AUmentaenimfuntEleemoÿna Deù Qbfea Dei,q'iare cro autem te^quantum tu 'mdignareris, à defratt^ non eis abu datogenio tuo dares panent ntendKo,quem tsÃd tamun fim obifceret porcis^ aut conifceret in lutum, O' c5culcaret pedibm^Hulto certè miquius^cr aba J. J. minabilius fà ciunthbquicHmacceperunt à Deo honeÃas là cultates,qtias turpiter proÃtndunt bel luatione,fcortatione,cralijsfceltribus. Talibof enini ntoribus prouocatur Deus, ut mittat aut Ã* mem.autbetlumiaut morbum, aut alia malediäto nis genera.Demde admoneamur boc D A N DI tterbo, ne contendamus ad paranda alimenta im» poÃuris, fraudibus, peiurijs, Cf alijs fceleribuft sgt;r l - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnibus negocqs iuÃiciam, CT
uocationem Dei, er fciamtis melius eÃemodituM iu/lo,fuper diuitias peccatorum multas, Uoflrum,cr nbsp;nbsp;Tertio,obferuanda funt er hsc uocabula NO
nobis,admo^sTRVM, crNOBlS. oÃtndimtuenim(u* nent pro to g/föd htec Dominica precatio fit uniuerfe Et ta EccleÃa clep£ communis,er fi unus quiÃiiam pius récitât orandum. precationcni,wpetat beneficiaDei,fibi tan tu»,
ORAT, DOMIN. 09 tum,fc4 etiim uniucr[£Ecclefi£pritÃiri. Sicegt;a nim iuÃit aos filius Del orationem incboare:Pa^ 1er N O S T E R.S/c (3- hoc loco iubet no$ dicea rqPanein NOSTRUM, er Di NOBIs.-Sic Cf in reliquis,^uie fequuntur,^ctitiombm dû MUfyDebita NOSTRA.Et» NE »«lt;/«£lt;(« ^OS.EbLibcraNOS. Elfi enitn licet cuiuis (gt;io, fingularibui fuis tentalionibifs er afÃi^onia ^'if.Ãngulariterfibt hunc Dominicain precatiof lemufurpare Cf appropriitre,iic dicere, Paitcm MEVM, dlt;lt;MIH(.Ef,Retm«e MIHI de» ^iia,Etgt;Liberi( M E lt;t Wi/o, Sicut (y Iacob abt* ⢠fus itt exiliumprecabatur Gen. ts,sifitcrit Doa igt;i'lt;nus MECVM, crcufiodieritl^E, de^ ^»itpanembilHk Grc,.tarnen filius Deluolu w Itos in precatione lua 'm unum corpus coniuge ex eo admoneremur, quod Ãcut Deus coma ple^tur uniuerfam EcclcÃam caritate fua,iequali ^^fiCr offirt ei beneficia fua accipienda mdi/crü ^igt;iatim,tta debeamus etiam nos ipfos, tanlt;}uim Ãiitres.mutuo compleät, er beneÃciat^uiepoffu â¢Â»Â»f.M nos inuicemfummo fludio confirre.Ciuau iâfgt;cumblt;ecdominicaprecatio fit communis ty iâiieralis,fciamus, quid cum dicitur,Panem noa firun iiuotidianum da nobis bodie» unufyuisej; in ^fdfÃapetatproximoÃio à Deo alimentititiiuef
B t
â¢tpp EXPLICATIO
fiidelicel, pauperi, pauper diititi,don(WUi ferub, ferttUfdom'mojPr'mceps [ubdito, fubditui pr'tnci pi,ac breuitcr,alter alten,cuiufeuncj; füer'mtÃiâ tut aut coHditiontf. Qtta:r« diligenter (ogitari debet,ut excitemur ad ttmorem D«, zyutdtui* tet ae pauperes ducant 'mter (e inuicem piâ ac nia deÃimuuam^ Diuef,cùmauditpituperem impla* irantem opem fuam,aut(iim habet feruos ac tenariûs,fogitet fecumi Habet t^uidemnonnylbi^ cpes, fed poÃtdes eat diuma dementia t no» tno tnerit(gt;,Et poÃidet eat,non tam ex tuif ,^uà in ex iflorum pauperum cr mercenariorum precibiH' frecanturemme^ ipà orationem DomH)i«W' astre debet eot liberaliter iuuare.et mereedein topiofe numerare, Pauper uero zir tuereenaritd togilent.QÿOt tu reculâtpcÃidet,aut quatuird ad laboranditm babei,eat non habet tuo mérita^ fed gratuita Dei mi{erkordia,(^ habet eat non ti ex tuis,quant ex diuitisprecibus. OrStenim cr ipfe domutuamprecatwnem. QKare tuum erttgt; uf officia tua diuitt fideliter prafki. Ex bw mam ÃÃutn eü,q, Oratio dominicanon tantumÃepre» eatiojed etiam ncRra quotidiana Concio^ex qx^ 4d mutua officia praffilndaerudiamur^
QSotidia Qÿartb dicitur,0,VO y ID f A NVM.^wo*^ niif panis, eeamp;Wi diceretw Nutritiwm^ett ttiM eonferuati
ORAT» DOHIM.
«ttw * Hodtur/fiigenarungi Docet tfùm filiut D« »OJ (letere non tmmodiciif diuitims , fed (ht» Kent fen uiâait ad fujkntationetn Cf confeeuatio Kem corporalis uùicnecefjtsrium. Namqnima^ gnif opes poÃidentfCrfi uidentur uttdm alijs lots ttorem ducere, tauten curarum cy Hegoctor«»» Wofe ita premunturiut nec opibus fuis fruantur» tiecaniplius exipfis,prieterquim uitie iteceffaria l'eporteiit-Filif ljracl,'»!ijutt Mofes,ccllegerunt 4» linspius,aliusminus .Etmenfifunt admenfuram ^*®**®* Ãowor.N« qui plus collegerat babuit amplius^ f^sc quiminusparauerat.reperit minus, fed/ingtt Is iuxta id quod edere poterant » cSgregauerunt,
â¢xV
efs de/criptio,non tantum gt;nbsp;quid Ifraêiitis iM wÃtge»io Manna accident, ueritmetiam quid m isKiuerfo mundo inter hommes acctdere folcat» ^Hks enim congregat multos diuitias, alius tanta P'ttptrtate premiiur,ut cutn mane èfomno fura iiigt;gt;te(ciat,unde uel fitrÃtraceum panent, quo uea fâ^tur,accipiaf, cr tarnen diutuaadm'miflratione fifgt;ut pauper nö mmort uoluplate fruatur juo pa quem uel emendicauerit » uel labore porauelt;t f^gt;q^âsesconuiMofuolautiÃimo . iqonaddant s^^s^qnà tis periaulis fejeobijciant bi,qut uolunt di
Qÿifpericula recenfet Paulus in priori vfida ad Tta^eum capiteiex(o.gt;diiiare {iliiis ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B 4
EXPLICÃTIO
L Vita nêceffd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multM dtuittAtyfedtM
r ru tätum fgt;c ifilt;^m ad conferuationem huiin (iu«e ncctffa r tendafant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(}aaÃus gt;nbsp;mqait Panlut pieM
(um anima fua (ortecontento. Nihtl enim mtulia mus 'm mttndum, uidelicet nec t/jirre quic^uant pojjumus^ed babentes alimentatt^' (l^ibus tega* mur,bK contend erimiK^t Proucrb,cap.ic.fgt;ien dicitatcm diuilias ne dedem mtbhtribue tana tum uiäui meo ueceffarid,ne Ãrte faciatus iOùio^ ad negandum, er dicam, Ciÿis eji Dom'muitaut egeflAte c0mpuliits,furer,cf pciurem nomen Dfi mei.Vnde ciim E.Uas fkgeret ifnbcUdm, nbsp;nbsp;efuri*
ret m de[erto,miÃt ei Deus per angelum ⢠panent fubc'mericium,et uafculum aqua.Potuilfct ei eai^ operamittere cibum crpotumfeleihÃimumjf^'^ uoluitei uulgarem panent er aquam mitteregt;nt affucÃceret fuos,ife 'm rebus corporahbus pdf rent fuperfluacr immodica, fed tantum uitlt;efâ^
Uodie-
Qtÿntà dicitur, H O D I E. Hoc uocabm^ fufetpit filius Dei eximendam è cordibus noÃf^ impiam follicitudmem pro uiéht temporis poH futuri. Sunt ettim hommes,prafertimfenet' deuiilutamfoÃtcitiMnonÃntcontettticibopf^^ fentis temporis, fed diu noéiuéii laborant,ut tustamÃbi,^uämpoÃerism nmltos annpf tfP
O-RAT. DOMIN.
. Ac tinto fiudio mcumbunt buic rei, Ut uidei ^ffiurexifömirejtbi necejflt;trMm effetUthibeint ftiint eorum alimentoruci(rant,^uorugt;rpoÃno '^'Ãimumhuiitifeculi dient pojkri ip/órum fi-ul ^ââeiint.Nec hoc agunt,ut ptrentÃbi opes iufticii', tâietate,Ãed miuÃiciit,impoflurK,mitlit arlibit!, ^^uoijuomodo,feii iure felt iniurii poffitnt.
^ed filiui Dei,cà m iubet nos petere ut coeâeilit ^ââter det nobis pinem uitie conferutitiunm, li Q
damnat aperte banc impiam foUicitudmem, O' ntonetjUfcontenti Ãinut alimenta bodierno, proÃiih diligenter hîc m admiranda Dei cred ^â°gt;iem fy rerum adminiflrationem mtuendunt ^l^âPotui/fet enim Deus creare, ty nobis dare ta cibum, qui femel fumptus,femper»aut falteni *^'*Uis diebtu uüam corporis noflri/u/kntaret.Si ty banc potêtiam fuam declarauit aliqao mo ^ 'nElia,qui cùin edi/fetpanem, iy bibiffet a»
4b Angeloällita,ambuläuit tn Ãrtitudine ilhus quadraginfa dubus ty quadraginta no gt;nbsp;Pojjef etiam Ãne uüo ctbo (y potu uitam hoc miido conferuare,Sed qua efl (um pttidentia,uifum eft ei talem nobis cibum por ^âS^re,quifumptus,fl!ttim digereretur,(y dimit^ nos /imelicos,utcumÃngulis diebus efurire ^»fingulis etiam diebiu wwMrem«« DcMW.Pd
« Ã
f94 EXPLICATIO
Ãlimentoru repofttioM lUicUa.
tnm cÅlelkm, amp;nbsp;Åpci'htemui ab i^fo efcM M ffwpore opportuno-Neuer«de liberalitateeiu^ dubttaremWifiUui eiMpriicripÃtnobif hatte fif Ittuhtm precandiiPanettt ttoflrum quottdianuiti ftobif boäie, qus Ãrtnula baud ob/curèÃgruÃe^^ ^à ,adeo(ii protHifitiVatreni caleÃcm tiuita elfe ga noi libetalitate,ut «IJcratnobunon tum die, fed fingults dicbtu alimenta ab ipfo an* pieitda. Etji ager negauerit twbis frumenta,cr Ãoretpoma^poÃu tarnen de ccelo manna dare, n uelit etiamdare ,Ãmodo not uocationem diUgenterfeäemur,lt;}uemadmodum tefiiÃcatiiit ia ifraeutiSiOrmultisal'^t exempUs^ogareffff* non babemuf multa fi-umenta in multot KOS repoÃtagt;babemut tarnen Orationendotni»*^ camfm qua non cceleÃet tantum thefauri,{ed etü omnia nobis ad fuÃetitationem buiut corporaÃf uit^ necejJaria,mclufafunt.VndeGfChriflutti^* as dictt'.NeÃtit foUtcitidicentes,Qt(idedenuu^ aut quid bibemui^ aut quibuioperiemur^Natit omnia iÃAgentes exquirunt.Nouit enim pater ue Ãtr caelcliu,^ optu babeatis bis ommbits. Ef wo*' Nf Ãtis folliati im erjfligt;tum.Nam eraÃintit dies cU rambabebitfuijpjitMSufficitfuadieiaffliäto.
Q^id igitur dicemuiPquot;Nihil ne reponendum trit m Ãftitrum diem aut annum^AbÃt. Cum enim frobtbetfif
ORAT. DOMIN.
pfobibetur fbütcitujo îm craj{iitum,n«tt ell mteBi gtiidam de pi4 foUicitudme »erde iuftn ac necef» Ãfiftalimcntorum repo/}tisnc,Sfd deimpiifeÃi titudine,qua pirando çf rtponetfio ahmento itj f^hiatur, utuocatioOeide/eratur, Mu'gNwmcft âll fermen uoeationumDei. hltm uocittur ad A» pofiolatuntyUt adnunciet euattgehen Chri/h in or lgt;e terrarum.Hic./jabitäo (^pofio'atu ,Ãuduijjet Ptrando alimtnto^lüijjet impie joUtatm, çr pec* ealJetaduerluiDeum-Abiu uocaturad diaeoitj* tum^gualu extat uocatio tïél.is Hmutuocaitonis ^fjieiZ erat mtnilirare ttienfn,bocellt curare alt »lentabift^ui opet fuaain commune cötulcrant. Qÿare ft quts borum duconorum tto litiffet/oüi de cibo (uk curando er pr^fbndo, ac ma* l^eifjet fecurut ad multu ufq; diem Ãtrtere »
alimenta parare,btc certc fùij/et ce(lator,er '^Ificg negleäor, ac pecca/fet non aduerfut boini* â¢i« tantum, fed etiamaduerfut Deum.Paulus ad *gt;-Coy.n^ ^orinthtot fcribcnfttion debent,inguit,filij paré tihuireconderejedÃt'^s parètes. Quibui urrbis aperte Ãgmficat^pareniü uocationem er ofpetum ^lje,utliberiffuif de alimentif, quantum per Do
licet,proutdeant,er reponant.In Gen-ca. ^'â¢eommendatur lo/epb,quöd m rentm abundatt
»9« EXPLICATIO *
rentjrepofuerit friimentä^ ad uenturam anno* M caritatem referuarit. Hiec enim erat uocatio lfgt; fepbiiCr nbsp;nbsp;nbsp;reponebat^nuUiiu aut 'miuria aut ru
pMa,fcd cx rerum copia atij; abundantia repone* bat,lnExod.csp.ts.cffjea,quiealiis,prtittrftX^ tantidiebiu ccüigebantur iir reponebantur,coiH putruerunt, tarnen, qu£ f ?xta die in Sabbaium rt ponebantur^non computruerunt, lüa enim repo^ fitio probibita^hiec autem mandata erat,ut mant/i fluinfit,non quamuis frumêtorum aut aliarumrt rum repofitionem effe impiam. in Prouer,ca,lt;s,lt;li citurâ.VadeadÃrmicam,o piger, er confidera at eiw, er difcefapientiam, (^uxcùmnon habeot ducem,nec pr^ceptorem,nec prmcipem,parat tK *;!htecibumpbt,er congregat in meffe,quod tnedat.etcap. lo. Qt^i congregat in meÃe, ftpient eft, Qj^i autem Ãertit ie^te,Ãtiu« conÃÃo nts.Qÿarefentiamttt (oUicitudinem ui£im,errf pofitionem alimentorum tum demum impiam CT Deo exofamcjje,cùm hommes,defer ta uocatione Dci,dtuitijs tantum cumulande,er alimentis pi* tandis Ãjident.tJam hoc unum agendum, hue fo* lumtendcndumeft, utuocationi Dci feruiamtd-Ci^odà Ãcerimus,non committee Deus,ut ambu* lantern in uocationefua,efurire nbsp;nbsp;Ãme perireÃ
Kit^^ion mfolo pane^quitiuiuit bomo^ed
OR. AT. DOMING ,9:» tem' uerbo quod procedit ex oreDeihoc eft^ver boç^uocationi Dfi femperefl obediendum.Età cnwi Deut aliquoties eb uocat,ubi panis non pof ff parari uideaturjamentatum abcfi,utfmatuo fates uerbofuo,cruocationiferuiètes efurireet algere,ut potiui rerutn natura inuerti, ty caelum ttianna pluere,o- petra aquam effundere, ty uea fUnentanonueterafcerCi necefje babeanUEtM j Pâtd Mattbieum,capitefexto.Primttm,i»quit,qua ' ^ite regnum oHtGr iufliciam eiuf,c^ btec omiM ^â^^cientur uobis.
Quinta Pcnâno.
^EMITTE nobis DEBITA NO STR.A, SICVT ET NOS RE» WITTIMVS DEBITOR.I BVS NOSTR.IS.
IN nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;petiüone precafi fumui ea, tttgt;9
aifujkntdtionem corforain uitt necejftta quis igitur exiÃimttt not tatttun ^^ofporalia bomt paranda,z^ iji fruenda natos fub'^itur petitio de ^irituali toele ^^^tOittidelicet^de remiÃione peccaterum-
Ac projiilo anim^M ad hanc quinfam petitio gt;nagnit curitadusrtendufefi, quid ceiftittetur
t-
Ãebifliciui tilt fiint fol iirndit.
»39 ÃXPLICATrö i« ettfummum benrficium,qucdà dlfrquimurif^ bil nobâ amfgt;litti,ed confequtndam ueram faluti dee{Je(ioterit,qutmadmodum aliat expofuintufi
Priittum igitur,(ÃfidtrcinM, quod in htc peti tionetKon petiimuiretniÃionem ccrpofaltum aut ditilium dehitorum gt;nbsp;qunliafunt dibita pctunifi ÃumentifUmitOr aliirumidgenuinrum, quiual ter alteriitfXtii duties coniruâus debet, tieceffè enim eft^ut fuo quifq^ proximo,qnantilt;m Ãcripo teÃ,folttatyquodex duilibus cot»tt£kbui legiti tne dcbet.Sicut Paulus docet Romlt;ti,Kedditetitt quienSiOmtubut.quod debeturtcui tributli,tril)H tum,(ui ue^galtUcStigdbEt additur.Nemini ^uit quam debeatifiruli hoc, ut inuicem diligatis. hoe eft.Cmniaduiliit débita itafoluêda funi, utHihii cuiquimampliuf ciuHiterdebeatis .RdiquumaU temeà iliaddebituni,quod crfemper debemut* Crntiquim m hocfeculó extgt;luerepólfumut,uidt, luettDiligere proximum,et beneÃcere «'.Hoi d» bito femperconÃrtffi tenemura ciïni ex omrubut idijs exoluere nos debetmus,iiuc etiam Ãdhquoi ChriÃus apud HatthtUm cap s.dicit ,tiebeto be neuolcntiameum aduerfariotuo cito,dum eS W uia cum lUo.Et mrxtAmen dico tibi, non exibil iüinc, donee pcr(olufris extremum quadrantenl-boe eÃ, Nfmo prirtfxtu Qhriflianiftni neget, aul
OR AT, DOMIN fedditdltcfi^quod ti iuxfaciailes tegtsde^ ^^â¢^ifienitnreddiderit, magtÃrittUi duilit tut cogenJi eum reddere,^uod debit- Htic ait âf*â duilium dtbitorxm foludo pertwet td panS ^tidianum. Qifure de debüisprecttnitr in â quot;nbsp;' ^ftiHone de pane quottdii»o,Kt Deut Itboret * ' â '[^odationef noftrag tleinêter Ãrtunet, ^tto tr^-ââ¢'foctiitj noÃrif ÃitdÃdlt;imut,et duilia débita etc
hdc autem tjuintapetitione, inquadi « j ^quot;^^iRemitte nobit débita neÃra nomine debt â ^^^mnteÃigimui débita Ãgt;iritUilia, qutÃnt Pet;
Supplida,qult;e Deo propter peccata debe j« lt;3en. eap. z. dicit Dommut adAdlt;( ââââ'«â.De ligno fdentii boni amp;â mali ne comedat, QSof«ffqi (iie toweder« ex eo, morte morterif, ««rem uiolauit hoc prtceptum De», (7 co . Qs^re contmuo debuit beo mortem, Et ^euluf. Per peccatum, inquit, morf mtrauit i« ^ââ»dum,Et iterum-.Stipendium peccati morte ff, ^orrb, mortif nomiite comprehettduntur omnet^^^'^ââ ^^^'pornlet er Qiirituales aÃliffiones M» hac uita, ^derna [upplicia poà banc uitam. Q»j«re qxif bominum eÃpeccator,(Sut autem emnes bo
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adulti ta»trtm,fed er mÃntts,peccafif'-
^^)it debei Domino Deo neffro omnia fupplida, ^lt;n» (orportilia,ç^ teporariafq f^ititualta et altr
4®o BXPLrÃATIO
Bit. Qliid hii debitis grtfuiuf.itut horribilitu^^ cftigiturnosÃliiuDei pîtereDebitorum remif* fionem.ut condorntis peccati5gt;Ã{uppli(^s eortfHf exolMtnur.
Ecckfjit bit î De'mJetcùmCÃfr^uf docet non ApoÃoloft^ tetpetcita tunitffd etiam umucrjam Eultfiam petere debi in terri!, nbsp;nbsp;nbsp;torum[eu peccatorum remiÃionemteo ipfo do(d
HccleÃatn {unm conÃteri [e effe Peccgtricem. P-ià 1 enimec{leÃ4didtHr Sitnikt, propter CbriÃuifif | .P'*quot; fi^em,tarnen habet adhuc in fe,^uamdtu ejl hit terrif,peecata,fjS omnet gutdem pif qui fdtff membra EccleÃue,peccant externis operibitf, »»f nestamenh^jentcarnemf in qua habitat adhut peccatum,etiam pofl acceptuml[irttuni[Mchgt;^â Vnde P[almut dicit: lioniufltficatur in conjÃtSf^ tuo omniiuiuens.Et iterumfSi miquitateiobfef» uaueris Domine,Domine quit [uÃnebitC Ac rur* fusj^ixi confitebor aduerfum me iniuÃiciä meaitf j DömwOjCz tu remiÃ/li impietatem peccati mth
*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pro bac orabit te omnis Sanilut in tempore op* :
portuno,Et Rom 7,Video aliam legem in megt;'f bris meiirebeüantem legi mentis mete, (hoc eÃgt; Spiritui fan(b ) er captiuum reddentemme leÿ peccati,quteeÃin membris meif.Et t.Ioan t.Sid xeriniKs,peccatum non habemus, nos ip[osÃ^* muSiCy ueritof in nobis non eà C!'c,QJiare cùn recitamuf
ORAT^ bOWrW; 40«
bäc petitionemirefitamui publtcitm pf'Maiitm conÃÃiontm totius EccleÃi de pecçata Ãii,c^Ute etiam poà reniÃentUtn remMêt in car ([uorü réiiqaine fcmper debettt expurgari.
^oÃrembi cùinÃliut Dti iubet no$ petere rcf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^^Ãtoncm peccatorum, ea ipfo admonet nohUt ^^âfoÃaittui, nonpoÃimutdébita noürafolue»
pro pecclt;ttitfäti5Ãu:eire,nteritä noÃri ipjp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
iuÃicite ,fcd neceÃe babeamtfs eam remtÃto» precarib accipere,ex mera Dd dementia,ti
*n»i propter lefum ChriÃum per fidem. Nam fi tâ°lÃmiifpe(catanoÃriimeritifexpiarejCoraia. ^lt;^o,cérte filiui Dei tarn fidelii Ãtit daihr Ecde»
(tiXM oÃendiÃ[et ei opera dla»^Uie ad expiatia peccaloruni Ãcienda eÃent.Nunc autem non
P^lt;^fcribit nobtf triduana ,aut^uatriduana ieiua ^'tiWtCbameuniat.aut iy^OTniecç,aut aÃaope ^âââ¢^n^ad expiaiida peccata Ãciamut. Pritjcribit nobis omnes boneÃas uirtutes,(ltlt;as diuia âÆ lex exigit, non autem prteÃribit fas,ut expid lâonis peccatorii mérita,Ãd ut uera; fidei, er grd ergaDeum teÃiÃcationes. inconfequett lt;ftttem peccatorum remtÃio'ne pra:fcribit nobis
Precitionem iUam : Remitte nobis débita noÃra, perj^icuc Ãgmficat, rrmiÃionem pecca»
*®ââKw acfipiamus precarib, hoc cÃ^non humana
C
4û EXPLIC Af rd^ merifigt;,feJ graluita Deitttifericordltt,id^^erfi^ dem itt lefum Chn/ïum,qtti folus tA expiatio pf* Afïotto» catorumttDÃrürum i Huie,fU^uitPetruf,egt;in»ff
Prophétie teflitnomum diittt,qit(gt;d peec^ieritm rf* miÃioitein iiccipiat,lt;}uifquis crediderit 'M tum^
A.iîoâ1}. Pittt(ui i per bunc, inquit, aHnuiteiafiir uobi^ remiÃio peccatorum, ar ab oinnibtt!, i quibid tton potvifiis per legem ^lioà iufbÃcnri,Per tgt;mnif,qi(i çredit,iuflificatur gt;nbsp;boe eft,ab[9luituf * peccatK.
Exbif m4mÃliumeà q,Ãlitu ^ei abrogiO^^ tHeritohtm ' reÃttiuerit doâr'uiii precationii Ãow»â*^ bumdHorum pneff'ftim hutùi petitionif de remiÃioitf lAroidtio, bitoruiit,primum omnia facrificia tudnorumA^f ddexpiandapeccatafiebaitt'.dfinde omntt M'r fat facriÃculbritm, qui babentur ad[atif(ii*â'â^ dum pro percdtis tiiuerum Cr thortttorum lPo^'^^ i Wà omnet ordinet monaÃicot,amp; omma faen ! pocritarum quorum merit it poRicendfr fibi nbsp;nbsp;nbsp;)
m'mef remtÃionem peccatorumt Rem mirand^ j Sdcrificitli,Mandcbi,cr alif bypocriti folentP^ fttionem domimicam i» omnibut Ãre ftcrifflt;*^ t citdre,cr fepe « multum iterare,eo fatnen iPr damnant fuam ipà religionem cr fdcra.ti^r cdtorum remiÃio contingit nobii precario t efl, grdtuitbffold Dei mtlerifordid gt;
Oh.AT. DOMtN.
(»recamur in nomine Cbrijlit certe non pif conlingeremeritii humide iuÃicie, Ei 3!*^optrc(tur^i»quit Paulas, mercesnon imputa* Rom.4* ^'^'^ fecundum gratidm , [edfecundum debitumt autem nod operatur,(hoc efl,nà habet ope» \^gt;^uiefujficidt ad impletionem legis ) fed credit fum ijui lujhÃcat impium, imputatur Rdes fua iuÃiciamJEt iterum : Si pergratiam* non iam RoithtsS operibust Cmindoquidemgratidyiam noneà ^â^otia.uidelicet, à confequeremur remiÃionem P^à iatorum , falutem ex meritis operutn. QSâ»i'e cum hanc parliculam Domwiicif precatia
fâecitamus t memMJfnm«« nos conÃteri corant ^fopéccati damnationetnnoftram, confides ^^Wem peccata nobis dementer propter Chrt l^gt;n condonarfar eferna damnatione, cui prdt
peccata obnoxij eratr.us,gratuitaDei nà feè ^^°ydta exolui.
Sed quid Ãbi uult appendix iUa : Sieiit C}- not dcbitoribus noÃrisl Hie enim ifi [oa ^^^'e uidetur,pernide acÃeceteÃis Pater deberct '^°bis peccata fsne demum remittere,cum nos no fiTa reimÃione hoc mfrerfwar.
Sed nequaqtià mfentiendum eÃ,quod Deui cöl^^ HoÃra ^f^â^HeritfuamrcmiÃione,in'merito autcompen, f^iÃionea fidione noÃre remiÃionis . Sic enim nunquim
4Ã4 ÃXPLldATIà tonfetjueremur i Deo iterant peccatorum noÃf^ rum remiÃiortem^ropierea nunijtMin remaft^ tnuf perfèâè proximo noÃro miuriatn nobis ^dw.Qij^rc neceÃitM falutisnoÃrie extgit, ntr^ niÃio peccatprumcoHocuta Ãt 'm folaDeimifesi fOr Jia,propter îefumChrifium,per fi Jem,
Rcmifsiopeccatorum noh eft collocata in noftta rcgt; mifsionc,
QVIA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccdto Origntlt;^_
li Ãc uiciatd eÃ,ut etiafi bomo Jonetur/^^ ^itu fitnóhi,tarnen caro o- (anguiS nun^, reminit cr con Jonat ex animo 'miuriam,à proxi ttto Ãbi iÃafam. tiabet eiüm naturale à peccato citatamcóncupifientiam [eÃe ulcifcenJi-Romdi'' Noui,^ nö habitet 'm meÃwc efl, i« C4r«e mea b^ num, tiarnstelleaJeÃmihi,at ut fiiciam bonutn» non reperiojhoc eÃ,cupiü non fiolum ab/bnere ab externis peccatiStfeJ etiam contupifeentiapect^ torum earereiat reipfdeomperio, poÃitiH lfiiritufa»ikeoncupifcenti£ refilkremon taniegt;^ peÃim earn penitus extirpare Jonec moriar. lat.f,Caroconcupi(citdJuetÃusffiirilum, Spirig autem aJuerfui carnern.tiiecautem mutuoi^ fer [e aJuerfitnturtUt nö i^ueecun^ uolueritfStfâgt;â
Je^
ORAT. DOMIN. 4,y it nt Ãciittif nbsp;nbsp;nbsp;Videim'M aUquot huiut rei ex^
I flBp/rf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
DMidliftufiiit iSiule ^nttiÃimii iniurijs^ f«f etiam debitum tta rtmiÃt ,utetumà tenuerii riimmitnu,etpotuerit eum trucidiretpepereerit (^men ei:Propiciiti,'w^uie!,Ãt mihi Dommuf^tte ÃcUnt banc rem dommo meo ChriÃo Dommi.ut gt;gt;gt;1114 Mitfum tneà in eum. EI («wc» Dauid, eunt ^^pitilem fuum hefitm tarn beneuoknter dimifea ^^ibicolitmemgt;non {tudetÃduciem [mm in hoere ^'Ãionk [tue opere coHocare, Sed quiafentit fee» ââ^^hucrebeUionemcurniStCir cupidttitem uindi* ^^gt;exclamgt;tt inP[ihi4igt; No» ^â*gt;11 ferns tno, qitia non iuftificitur m confpeibt ^'^^omniiuiuens. EtinalioPfalmoiSi iniquitit^ ^â^obÃrmuerK Domine,Domine quis [uÃinefiiti afÃäui eà miximif iniur'qs 4 ludakfuii,'' S'** CT- uit^e ipÃ'M inÃdiabintur., Sed iM iniuriM (mmitmtatet Ãc eis condoneuit, utoptauerit ^.''° ipÃs amtheiM effe, Ef lame» non tudet baf f'^'^coitdoniitione cor um DeoconÃdere.Dcle^t, jySKfGine lex Dei[ecundum internum hominem, '^'^uideo ahum legem in membrù meif rebelhtn kgt ntentif men,^ captiaum reddentem me peccati,quit tH in membrk meif.Etuliûf-No 'iuficâum ex lege,[eji eum quæ per Ã
C J
'40? E^PLICATIO
demtÃChrtfi.Uecditbium eÃ,lt;juin quadlohtt dicit,Si dixerimtu, peccatum non bibcmMynos i* pfot jidlimtu,cf- ueritMinaobis non efi ,bociii^ ef Paulus fenferiti(2'dejeipjO conÃÃiifÃt. Etfi gtwnfan(lifi.ciunt bonum opm,tarnen qina reli* iquum adhuc cà m carne peccatum origiis4le,Ãeri non poteÃ,qum bonum opusfordidctur koc pe^ tato,er reddaturtamimperÃäum er iinpurunt, Vteocoram teibunali Del conÃdere r3cn.queant^ Q34re btec appendix, ( Sicut ernos remittimitf debitoribus no{iris)non eà ÃdtiteÃigenda,^ De VS coiocarit fuant pcccatorum noÃrorum remià fionem 'm opere aut merito no{lr,e remiÃionis.
Rernifsio debitorum collocata eft tantum in fifio. Dei Icfu Chri-fto,perfidemaccv pienda.
Act. 10. liuicomnes PropbeU tejSmoi* um perbibent, qubd remiÃionem rum accipiatgt;quifquK 'm tum credit.
Ephe.i, Gratia, (boceÃy gratuitaclementitt pruatieÃis perfidem,id(^ nöexuobif.Deidoiut eÃ,tton ex operibus,nequKglorictur. PeÃetnn*^ autem de noflra tuÃiciagtoriari^ not remiÃiegt;^^ pectatorum propter bane caulam Hnpetraremtn»
ORAT. DOMfN. 4Ã?
5 flos rtmiflffèmui proximo fua 'm tus pecat^^ fid TUum j.Apparuitbcmgnitiü Cfquot; ergitko
WWcï amor ieritiücris no/inDei non ex operiâ iujücii,qu.efieiebfmtgt;nos,ledfe fUnditm/MUt inilericordiani/aluos iioiÃcit c?c, Cùnt igitur EiemiÃio pccc^torum non continu itobu inerilo nolïr^ remiÃionis, f td tnntuta
*âgt;ârito Dommi ttolïri ielu Chn/tiper ndem, t^nte ^/^n^nfententiabifiiisappenditii, sicutcr nos debitoribtttnoÃris^ H«£ appêdix nS
^^loriatio demerito nallrtetuÃici^,Sedeftpro graiitudvnis,qult;i recipimus nos pro. bene»
Ã'quot;fortmiÃionitpeccatori(m gratosjore , Et e[l ^âffÃniPttimus, CceleÃis Pater,ut nobiipeccat^ clementertpropter Chriflum filiumtuunt
condones Nof uiciÃtm reapimuf etidtn nos eott dénaturas proximis noÃris nos Ãterunt
fua pecctitii. Nam auödremtÃio âOie inwri,e ^ffiterganosMiuriit gt;nbsp;nonÃt meritum, pro^^ h'tr quod confcquimur remiÃionem peccatorunt ïofam DeOffedÃt Ãuiliii,quidebeeit fequi fidsnt *^(^iètcm gratis 4 Dfo pfCCiföraw remiÃionef ttltitur Ãhrifius tpfe,apud tiatthiSKm capitede f'ffooihueotitt parabola duorum debitorunt.Cum
^fX,miftricordiil motustremifijjetuni debi tdlentorunitamp;' debitor exi ' gt;nbsp;__
40t EXPLIÃATIO gertt 4 conftruo centum denutriós leueriÃiiii(gt;| dif 4 rfgc*,Ser«e fcele/k^totum debitum lüud ffââ** I à tibifcum ob/ècritjjet me', nonne oportuitsy^^ mifereri conférai tui, CtcuteS'ego tui miÃrtai eramC'Et additunSie Gr Pater mew caeleÃii et uobis,à non remiferitis f^o i^uifc^ fratri de iof dibui Htfîris deliiiA iHorunt.
Peecaforum duo bic docentur.Afterimi^ f^-à fumas cl» (ondonatia ffoxij feruitati et captiuitafi mortis xc inftrni pr» ^ratuitd efl, pter débita peccatorum noÃrotton, tarnen à ploramas mifericordiam Del per ChriÃum Ã'â^ eius,confc^aimiir peccatorum condonationè, gf^ tis^abfq; lülo opcrim merito.Hifertus,)r.quit,di minus ferai tllius,abfoluit cum, er « aliéna retnf Ãt ei. A Itcrtt/m,^ à paà acceptam gralaitam pe'^* caiorumremiÃionem non feguitur aritiis erg^ proximam',fed pergimus effe dutiÃimi exaéhnf noÃrpiuriSi argumentum eÃ,nos aut non baberf ueram Ãdem,aut à uera eÃ,amittere earn. Naigt;igt; qui 'm precatione Dam'mica banc particulam re^ fenfet.Remitte nobis débita noÃra, Sicut remittimus debitoribus HoÃris,mterea autem tne tlitalur in proximum fuitinuindiiliim^cr'execrtl fur eum omnibus diris.quid bac oratione atiiid pâ fit,^ Hf Picus-eiaculetur 'm ipfum cmnia gentri fiÃminum, çr (on'^iiif ipfum in netremas maleià ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{boneft
ORA T» DOMIN. 405
IhoitfSfTidù emm hic prcator optât fuo proxi rno f«fm'rf,Qt{ire fitluti noÃrit omnino nectffa» riunteü, ut accepti i Deogratuitapecctitorum no/irorum catidotfiitione , condontititit çrttos pfQxitnitnollrisfut i« ncfpccctttit. Non loi^uit rtcÃitÃo or ftur bic ({rfirdiitariit (if Légitima iurif fui peti dwarii Itciu f'lt;gt;ife,^ua per je licita eÃ.Nam in hunc itfutti or» eÃt
eil migiÃratM ciuilis,ittÃt mmiÃtr Dei, in bonumfCXttltor ad iram ei, qui quod mlt;(* ^gt;^eà ficerit.EtPaulin petift légitimant deÃttâ lÃgt;nem à ^ribuno,aduerfui eos, qui in necem ip^ '^'*1 conjÃiraueranf.Sedloquimttr de odio^de inui ^ââtde (arttaticupiditateui»di{l£, dg arimwatio ^^Vi)de uiru!entia,de makdicentia,ac etiat» de 'â^niiiurif,quod etEthnicorum literlt;e (cÃintur fummatn iniuriam,exa3lone,decf; atq$fceleri ââ*gt;5«« in priuata er carnali ultioneiniwi«e con ^^^tere folent. Hiec funt abifcienda gt;nbsp;ey concipicn ^Ãanimtts ergaproximümcandidin,er bene ^^'^»qui ey teÃificandnseÃhumanitateac omni Jiibiu poffumui officqi,ut carbotief ignis,què ^l^odum Paulus ex Salamone docet, in caputini ^onim, ^oaceruemuifCr malum bono uincamus/
quid.inquiesÃciamtUt condpiamanimunt â êa ittinticos beneuolum,cr remittentem ipÃs in
nthidhftaifPrmumdiliget/Ãiide^ögitef,
C J
4*0 EX PL (CAT 10
TrfFfHf«« at dcftttt aalet tsQo. Corona tih hoc efl, 900. (turcif Rbeftanif, Ergo toooo. ialefitoruM Ãaant 6000Ã00, coronates, et pdoooao» aureos R.be nanos, Drcè denarif ua lent ano Co* ronato,Er go Centum denari) flci unt decern â¬ereit(tios.
quod Detts rci;:ittatlibigt; gratuita dementia, 0^* nes mitfrieu,quibui tu i(gt;fum affèci/h,Et tarnen ba tantum [uperant eas iniuriastquibm te proximU^ aÃicU, quantum fuperantdccem miliaTalenio* rum,centum dcnarios, boc efl, quantum (exid mittics mtüta Corcnatorunt aureorum fuperad decent Coronatos, Q^^fo igitur te,quantamit*â ciÃim debes Domino Deo tuo, tarn dementi pe£* caforuin condonatori gratitudinemi' ExigttaU* tem à te,nonut fafctpiii(longmquimamp;peri«**, loflm peregrmationem trans mlt;frc, necexigü* tetriduanaatu quatriduana teiunia, Sedexi^^' ut ad dedorandamgratituditsemtuamcondoiid proximo fua in te errat4,qate tarnen quontilhao^ fecrojunt pree eis,quie tu aduerfus Deum deflff** Ãi^Deinde cogites ,qubd ft re tines cupidttatêi^ dide,nec remittis proximo fua errata,non hab^ ae iutprecandi Oraticnem domimcä, ideo^nd^ babeof eiiam lus êntrandi in regnum ccelóruni' Nam fl tu retines al arum peccata, Deus retint tua peccata.e^quot; exb^redatte, ne fis fihu», CZ b^ res bonorumei'M. Et quia 'm regno coe'eflifltit* ma efl pax amp;nbsp;concordia^non perinittitur tibigt;x^ (« boc regnum 'mtres,fi nondum didiceris in ra cumproximo tuo pacificè zy concorditer uu^ tre ⢠Qt^id aatem borrtbilMs e/l,qu^ noft
' quot;nbsp;Qratioif^
OR.AT, DOMIN. 4»«
Qrittionem dominicam uereprecari,remiÃionein pcccatorum inteagratii icceptam iterum omit* ttrtiZy ittre coeîeftù biereditaM priuuricâ
Hgc ey id genui alnifi jerio cogitentur, exhi l^irituifanólo organon /uum,qua accen dat atumiin noflnim, ut gucmadmodum Cbrii^ Ãut condonauit nokii, tta nos condoncmiis ito ^Kmutub fi ^uisuduer/itsaii^ueiabaouefit^ue» Cohs»
Sexta Petitio.
NE NOS INDVCAS IN TENTATIONEM.
IN explicatione buiuf Petitionis primum am nium conÃderandu rR.^inbacpetitionenon «rgujiniM Dfum Pufrè noflrum laeltÃem ma bciofi erga nos atfi^tuf,qin conifciat nof in tenta
Tentatlo alt fit à Deo.
^âonrs^ty peruula,ciugt;bus pertrabamur ad pecca I« ty impictatem.Deus emm,ut non eil autor ulli peccali, nec di Detu uolens 'mtquttatcm,ita nö ^lgt;ifcit nos tètatiombus et pericullf,ut pereamus. ^âââjnamfententiamrcdrèdicit Iacobui,Nci}uis, ^«mtentalur.dicatfeà Dcotentari . N^m De«« eji tentator ad tnila,zy neinmem tentât.
lacob.ti
^idergo,ittqes,eil,qMd in Gen.cap.n.fcri ï*^lir,XentMlt DeUS Abraham;'^tDeM. 9. Ai»
i
41» E X PL I C A T to
4uxit (e Domintis Deui tauf 40. itnnii per defer tuittj ut affligeret teatc^ TEUT AKETf Cr nota fièrent, quiC in ammo tuo uerfabantur. El Deutfii.Tentatuoi Oom»»« Deiuuefitr, utpaiâ Um fiat,utrum diligatis eum an non Hxc igitur ficdiflinguëdafuntfUt fentiamut Deum nemment ^uidem tentare,ut pertrabat eum ad peccata, amp;nbsp;perdit eum'. Hoc enim efi confilium Sataait m teit tationibutfSed Tentare bom'mehul probet fideM ip forum, crreddateosfibijpÃt notioretfCrflf nirtutibia exercitatiores. (iÿod cùm fit opti* mumconfiliumftentatio Det nonefimaltcif arf guenda,
Tenttü'ionei nbsp;nbsp;nbsp;'Dà nde,n5 precamur bac petitione, ut non it
quomodode cidantnobit têtationes.Hon enim docetnofCbrt precemur, flm fic or arc',He immittaa in not tentationê,T(gt;f tatio enim pijs non ellinuttlis.VafafiguU,mq'id Eccle,j7. E(clefiafiicuf,probat firnax,cr homines iufioftt tatio tribulationis.etitcrum'.tigi non e/l tentai
Eccle.14, tua,quidfcitlEtPfalmui orabProbameDomitif» Pfid.a-f, ttiquienSfÃr tenta mesure renes meat,et cor me* um,Honpetimiis !gitur,ut nuUam habeamustet tationem,Sed petimm.ut Dft« non inducat nos in tentitionem,boc efi,ut tueatur nosgt;et conleruet, ne tentatione ruamus in peccata, in impietatenst Cr tte finit nos ia tentitione perire, (ed det «td
ÃRAT. DOMiNf. 4.« (Um fenMioneeuentum,quopoÃimui/rrre, priori enim petitione precttti [umui, utremitta/t turnoiif peccatit,tion(ufficitnutent^ut remitutt tur nobis peccatti, qute aäione prtttritrunt car ni atibuc itibierenf,ac priefeKtù funt »/ed ^ccrfftriumquoc^eÃtutpeccatumadhuc m CilC» pr/tfens^non regnet in mortaîi noflro corpoa »â f »©â Ht à futur is peccatis caueamus. Precamur u tâtur Dominum^iK bac petitione, ut Deus deÃn» '^ââ(fiosmtentatiO!Kbusgt;necum acceperitnus pec ^*lt;orKiB renuÃionem gt;nbsp;iterum itt peccata relabat^ ficut canisad uomitutn,ac fus Iota ad uo» ââ^^abrum ccewgt;reutrtagt;nurt
. ^cd ut reéüus mtelligamuf,qd nobis in bac pai* J*'**^« petèdum pr£fcribaturgt;conÃderandu eü, ââ'«0 foleat tentari nô tantuaduerÃs, ueruetiam fristet utabbutùano captu iudicantur,bene ^^^lt;*u«tis,^tà autem Dominus Deus noÃtrautor borum utroruincjii(Non enim cadit capiOus dé fitte uoluntate Dei ) zs- fiueaduerfa, pue jf°ipera immittat,opiimoz^ nobis falutari cona fed nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Satan, qui uiâus quidem e/î*
^^^'âondum mortuusiCr qui circuitfiiUt leo ïugi â^'t^rens quemdeuoret,ttncri non poteÃ,wfi ^^bibeatur.quiii conférât omne fhtdiunt ilt;tâecKnqf Dcusimiiii/erithommifmexi
4*4 EXPLlCÃflO
. fi am à Dem profitera deierih wfiUoDeut funt,Sanitat corpoi'if.diuitM,publica pax Ktncedat. Criran(}uitlitM,benedtiho Ãugum, Viékriafu^ pef bo^!,z;r idgenut alia,Ãdt id hoc cottÃlio» uthominet excitePad agnoÃendam ckmentia^f (uanî,cr ad agendat ipà gratiat,(^ ut autfcthnt Aduerlaguo ** gt;'f/gt;Ph'â^ââgt;âtâ^quot;tpifmc^iciopietatis contineaK toitfilio De nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domvttut mmifcrit adutrfa,ijult;t*
ut immittat. ^^lt;ff»'if'XgfPâ'*lt;^lt;gt;â:orporif,paupedat,iKÃmb^^^ â nui^ia rerum,beUum,pfllilentiä,captiuitas. c gefitit aliäiÃcit id hoc conÃlio, non ut perdat hd tn'metn, fed utud admoneat eum peccati fui, probetÃdcm ac obedientiam eiut,uel efficiaitdi^ nagnitudine donorutn D« fxtonafaj-jMd lt;tl^! it eauÃs.Sunl f»MW tnultit caufe afflt£bonum, but Deus Hoti exitiumhomitiis, fedfalutemeidf ntedttatur . CXuemadinodutn autem Deut cupU homiw,ftue donandit proscris , Ãue immittend dis aduerÃs, opfinè confulere , ita Satan edâ pii ijfdem rebus hominem prrrfcfe, er 'm pecca* tum ac perpetuum exitium pertrahere ⢠Si DeUt etederit diuitias, ut beneuolenttain ipÃutagnoà casgt; Q}- ope tua praximum egcnte adiuucs,Satii Satatt^ Hili hortatur ut Ucl hcüueris, uel diuittas impoÃurif dia; i» tenfatl dugeat.ac pro; te alios ita ÃÃidias, ut ne terunci» do bomitte, ^uidem mopint eorumfuccurrat* Si Dem dederd ntitgiÃraiuiiff
OkAti DÃM/N. ïtj
, ut bonos tuearif.cr ntitbsffunituà «ortafuj. S4fa«,Bf ibutaris mitgiÃratuid opprh Wf«(foï bonos,cr ad explendamtuaia libidineHK, S'HeroDcMî immifrrittiduerfa, max confirtfe w ffùttj Saw», {yuf maxime Deitscupiat [aluti kowMiw per aJuerfa confulerct tarnen Satan acci P^t ex hisoccafîonem fufcitandi mbomwroma »«W inpietatem,impat!entiam,Uirulentiam,cott* ^fittptum Dei, biiiÃ)beiniam,(ydeÃjerationeat^ ^od cum itafe bubeat.iubet fi'iusDei petere,nè Dr«* inducat nos in tentationem.hoc eji^neÃnat ââ1 [educi à Satanafiuem proÃgt;eris,Ãue iw aduet ^^gt;fed utconferuet ac tueatur nos in omnibus, i^^nobisacciderint ,ne pietatiso/ficium drfe» fatnus.
inProtierbiorucap (rige/tmo extattalis pré ^lt;diD'.îHendicitatem er diuitiasne dederis mihi.
t^ntumuiiiuimeonecefjilt;.ria,ne ÃrtefaJs ^^lt;fs,Sliciaradnegindum,er dica, Quise/lDô quot;^nsfsut egeÃa,te compulfus fùrertZ^peierênô Dfi mei. Agnofeit imbectSitatem fuam ⢠Ssd Wtà DomîMaî aut mendicitatem,aut diuitias ds ^itgt;num ad fùrta et periuria, out ad côtemptum ^â^^ucduine/lc'Nibtl certe minus.Sed precandZ ffliijKod Wc prxfcriamp;Jtttr: Ne «« inducas in têta f(onem,çy (onfidendum i» Dominum,^ tam
4«à EXPLICATIÃ
non finit nos tenuri ultn id ^iiodpof* fumus ,[ed diturus fit uni cum tentitione tutit/ tuntiUtpoÃimuifuffirret
Cteterùmbiicpetitionon pr^fcribitut* noii^
. J. mhitcufum,ut expommutnostemereac fitteult;) Pericniis no ^gi tentationibus ez periculisi Etfi eiùtit etiiiU in iji periculis, putbus obiecimus nos teini obÿciamus, retWuocandus eà DfUi^neÃnit nos 'm ipÃs peà rcgt;Sed tutndimuml^eri(repûjfuinusconferintilt;gt; , nem amp;nbsp;liberationem Dehcton aginsiK^poemtentt i rfW propter tettterititeittgt;amp;' conuertintur äd CitioitetnDotniniftaineltnon eflfpefufdpieitd^ cunt libel,poenitenti£, ez conuerftonis, teinere tentationfS er pericuU irruendunti fed eà perà Dem quonttf uenndutnrnuociiioneDefc^precatione. Did^ 4o tentetur^ enint ÃripturutHon tentibis Dominum Deut» um.Tentatur autem Dens,cum Uir^S modis,(ââ'^ pracipue temeritate adeundorum periculoiunhfi ne certd Del uoatione. sic Satin iuÃit cbriÃxquot;* tentare Deum.cum iuberet eum,prtecipitire à p'mnacuh templi, cbriÃus enim non uoab't^^ ad bocpericulum diuinilus,Gf'bibebatfcallt;(fgt;P^. quif ticebat defeendere. Sic bomo ^i^tanit i''' reipfa fape ac mnltum expertus eÃ, fe Ãiniliââ^^* tc compotorum mebriari, er ttimio u'mi ufu äd conditos mores, Cz adfcelenta tum dilfä tuifgt;^
OR AT, OOMIIrf lt;1?
âaeXcitiH'i iccendi,neceffe bubet/Uniliaritii tlt;m compotóru.crpublici cöuiuiil uûare.ciuôi ÃtiitictefferiMentii Deum,^uiiiobifcit fefe,fine UoMione Deiftnitit/rflif ptriculis.Sic tentant De
adolefientet O- iuuenehtjui choreat fonlimpudicitiie Scbola^uifitantSicDmaÃUiPtt Geft.f4» tiriaeebt Iacob tentauitDeu, quid egreffapatern ^indomum,i}utrebatÃmüii(ritatem cum alienii ^lt;the1ribui fefeommbiu f^eikindam obijcie»
Vndety uirginitatem fuam inter alienot ita wÃibiell non tarn dedecori uniuer[lt;e do ^Ki fu^e,^lMm ruina totiut urbif Salem^ Non ^amp;tur çommittenditm, ut exponantus not pericn fine uociüioneDrt» ne tentaado Deit^ * Pcriculis tSquot; tenMionibui pereamut^
, Q»o!^ fi uero Deut uocat not ad fubeundape ^^lt;t,ibitumbaadlt;}uaq Ikrtendum efl, fed peri forti animo expeäandaamp; adeundafunt, amp;⢠inducamur i« ^e«W/o«fw, boc ^l^gt;'te de/btuamur diuina opemperieulit.Vigila ^ââ'^^ait,Cbriftuli,er orate,ne iatretis in tentatio ^^*^-^^dprttceptum,cum difcipuH negUgerif, ^'^'^iâmitarent,itt tentationem ita,intrauerut, ut. *â⻫ Cbrifktm defererent,aefùgi fibi confulett J*''^flt;*fciperentxim igitur Satan femper tnfidie magna fit imbecillitMno^it,fe}nper'
4«# EX PL IC AT lÃ
Uobif Ãt 'm ore,w corde^m frfe, bitc petitio, »01 ittducM 'm tentationemtutquibufcutti^ peri^ culif oliijdmur,ditt'macleitieftiiit conferucmur.
Pjt' ⢠⢠Pi^remóblt;ePpeti(ioadmMe(nofetiiimpi(ti* ndu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aduerÃs,Scimui enim nos Deo tintte cit
tiC eÃe,ut omnts pili capitis ffoürifint numem ti,nec poÃmt nobis uüa aduerfi, Ãne bontteiuitio luntate accidere,ltaqi,fi,poÃÃprecati fumu(,ti^ nos 'mducas in tentationenti aduerja 'm nos gunt,o- cum'Ãlâtur,fentiendum eà ei nobis iddf co i Deo immitti, Ãnt nobis falutiriit Videt t* nim Deus id eÃe 'mgeniam, eam eÃe imbécillité tem noÃnmi ut à rebtu prolfieris frueremur, it tnremtuitt tentitionem etperiremuf,Qÿireift »» tentitionem 'mducamurdmmittit in nos idtte^ fihCiÿid rrgo t« iduerÃs murmunmusi quid eoif querimur f Nthil n. aliud nobis acccidit^ q quo» j preciti furniu ipfi, Orauimus, Ne nos 'mduciU gt;lt;1 tentitionem^Videt iüt Deus fiiturim, ut fanitit^ eorpüris,iutdiuitifs,iut amplis bonoribus 'mdu* eeremur 'm tentitionem.ob'ifcit ergo nos morbitf paupertiti,i^ abie(hom,ut ptvÃeris non fedu(é nurÃed aduerfis 'm oÃicio zs- uoatione Dei dgt;tf feruemurQttarebiec petitio';idmonet nos p^ti entiit^ utâcogitemtu ei nobis maxime on niuit eÃe falutaria,qult;e nobis poà binc petitioneft dl* ' umituseiienire (oient,
I'
bk'Af.' DOMfW. 41^
Scp'tfmaPetitib.
SED 1 r B E R A NOS M A L o.
^^uitur ultinm f^etitio,lt;iult;(fïmuntur quident â(eriit petitianummbac Doininicit preeâti»
lt;}iiii non finiendi efl ipfa precaUo,qp w huiui uitlt;e curricula perpetaa ef]e debe ^'^^ntprchenduntur ituteïn 'm hac ultima petitio'epifome ftnniaiint uno altera uerbo omnia,quie no priecedentiii «dfaiùtem necelJ'ariafunt.E.t ficut prieceden» petitiontm^ ^â^ffxpetitianes funt epitome Ãf compendium ^â»nium Pfalmorti cr precationum, qu£ in facra i^â^ptura continentur, itdb£cultimapetttioe{l ^'^tipendiumpracedentiii petitionum, ac pricfer *â^illaritm triu,quM proxitnê expUcuimut. Por
iditfiliuf Dfi non nos tantum docuitpc oraret joMAr,
4 malo,uerum etiam ippmdteodem quot;^do prt) uniuerfa'Ecclepa orauif,Nö rb^ö.in'^ toUas eos de müda,fed ut ferues eos à malp. ^(iamui igitur,quie fit huius petitionis fententia»
Ac initio obferuandüm cP, cptèd mhil reÃral xtrumGermanica lingua dicat, Erlofeunsuon dem ubel,oder,Erlofe iins uon dem bofeH:utrum UK feäe dicttitr,modo refîè 'mtelligitUr, Conpde fildfxtn \ renfK iÿturTripleic ejjemalun:, Vnum ep Satan triplex*
D z.
lt;ilt;» EXPLICATIF
feuJitiiölutipfe^quieÃomnif maUaufor '- , enim Deut eà maliitutor, fed dietboluf,ficut aliiü । cÃendiiilut, Alterum mulum^eÃi PeccatttnrfCitiui purens eà diubolut, amp;nbsp;eluod uocant liibtnt«à i p£,Tertium ttiitlitm cR a^flia[,quitm uoctnt ( titmpÅnie, cr qua DUbolui ad impeUenduin amp;nbsp;' pertrahèdum hom'mef in peccafa cr exitiua «W fotet. Cta^re pctimut primum.ut Deuf lib^et no^ : rt Diibolo»nedamittetur nobis, er pertrohattfof iff pfc«fxNoff paffitmus autefp à Diabolo ) riytùft pef filiü Dei Dommît no^um lefum Ãbri ! ffum.qut Diabohtm weit, ac de ipfo Petimus igitur^ut ChriÃus fufeipiat curant noÃ^'f , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;fueatur nos ab impeiu cr ajfultu diabolh
Hepr«e. x » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(inquic epiÃola ad Hebneos) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
raruntfUt per mortem aboleret euntiqui morti^ babebat imperium,hoc efl,diaboluitt, Cr | yf(idcreefoîgt;^«icKn$ iwortw'poâown«â^ nilaitt obnox'^ erant feruituti. Et i. ; boc appariâtfilius DeiM dijjafuat opera diabo* li. Deinde petimus,ut Deus Pater feruet nos à p(^ cato.Pcccatum enim eÃ,quodnos reddit Satana» morti er inÃrno captiuos, PoÃremi petimus,id Mala quomo Pater cxleÃis liberet nos ab afJUfhordhuSf^dd do deprece ipfe dituntur Malum,non qutdem culpf* ffd p mitr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ng'bion petimus autè,ut.omnino non
ORA T»' OOMIN. 41« ^iit^uimdiuttgimui in hoc mundo uitctm.obnoa xijfumus a/fii£liombiu, futrit^tomniores afflilbones fuffme folet,Seti peiimui,!tt inafflià ionamp;tn non deflituamur diui HotiuxiUo,^non petvamut. Sicut cr ChrtÃitt ia P[e aliiif interpreMur:Nonrogo,mciuiimtfUt fol hif foî demundotfed utfernes eos à , maloJjoc eÃ^ *^0« hoc peto, ut diÃipulos meos libérés omnia «duerfis huius mundi,Sed ut in adtterÃs, folent in hoc mundo nccidere,dementer tueit» ne pereitnt,conferues^
^ibesbuiusPetitionis fententiam. Nunceua ^âiitdum eÃ, ne nos ipà noÃra incuria o- neglia i^'^tiaob/kmut, quommiuexaudiamur.iitunà P^^ifWt,ut liberemur diuinitus i mlt;fb,cà uendum ^1âfummo Ãudio à peccatis^nenos ipfos per peca iftidanuu Satanlt;e captiuos, Qsilt;i enim proa 'jli^^'fiquisimplorarct opem Principissut deÃn ^â^ftipÃmab hoÃe,intereiautÃeret ipà tranfa fefe bcà captiuumiita nibil pro à quii uerba buius petitionisore numerett eufem pergtt i« peccatis cr fcderibut fu *Ã'^fdire.rieindccauend'.!m eà diligenter, tie
7 '^^°nijciff Ãà temerecr Ãne uccatione Dei j^pâ*'â^Ã[cuaffliiÃ:ncs.R.n nanridict'lumÃmo - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eÃct^à temerario auÃi fuÃiperet t»
4»» EXPLICATIO
agua miriStpne ccrtaucatione Dei ambubttJu, IK Merelt;i uoci/iraretur ad DeunttLibera me i W4 lo^Ciutre hoc uitum nobis femper agendum eÃt ut po/iquà magnouimui feruatorem uoftrumie* fum Chripuin per fidem,ambulensuf in uccatione tius^ua una repet,ut non ab uno tantum,C}- itfs! tero,fedetiam ab omnibusgenenbui maliper le funCbrtflumliberemur.
QVIA TVVM EST REGNVM
ET POTENT! A ET G Lo nbsp;nbsp;nbsp;1
RIA IN SECVLA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
N fine feptem petitionudommicie precatio» : nis addi folet hlt;ec appendix, Tuu eji regnant Zr Potêlia,cr gloria in fccula.Seniiuntatutent ; t»ii feonnuHi, q, appendix addtta fit oratiani Domini j â Cte à ChrifiDtpio.Alif autem,quia necLucas in de firiptione huius orationts addit earn, nec iuuettiâ | tur in omnibus exemplartbus apud M attb^u,exi* Ãmant earn 4 uete nbus oratiord Dommicit prQ fâ , lennimore Ecclefiaflico ad ieiktm effe,fient ad fif nem Pfalmoru addi folet,Gloria Patri et filio etc.
Sed hoc utcuqsfe habeat.certe pia nbsp;nbsp;utilis eà ;
' dppendix,aefumptaeftAti.ParaliA9 e^^-P^^* j Up. lo^DiuidaitiTua efl Domine magmficêti«..amp; j portntw-.erg/orwczC'EtwoxtTKMm Domiwe regnum,amp;â tu es hiper omîtes Prmcipesamp;c-1lt;» - quot;nbsp;faphit
ORAT. DOMIN. 4Xf
donmitirK cunüii réunis gentium. In ntittu tua eÃÃrtitudo or potentia crc.
Recitatur autcmhiec appendix in fine oratio Deuicurilt »Kdominicie,utadmoitean'ur de caufî(,curDeit uecandus, fStieÃet}} Patrem muocemin. N ô lt;?nlt;ra inuocamui nngelos,quiai^à Angelt iunt patentiÃimi ^iri»
tarnen nonlunt Deuttpjeüommui , Ãd tan
[untÃrui wi«iftn.Nfc («KocurntM rrgew
^abylonicHitt, autPerÃcum, aui RomijHKm , aut '*liun ahum bommem^uel Patriarchain, ucl Pro* pbetanjjue i» bis terris~Ãue m coelK , quia crfi ^onituUi eorum fiierunt aut (unt reges im terris, ^lt;nnen nonpoÃunt nos tnueris tentattombus ,cr '^extremispericulis iuuare,Pt quanqüà m mul* ^âfxnt SanShâbitamen intantum non poffunt ali pericuhs mortis et imÃrm luuare^ut ipà ne
^^Ãe baèuennt in his periculis (ola clemètta Dei ^onfi(iere,t^Ãilam Deicpem implorare,
huocamus autem Drum Palrrm coeleÃem ob cau[as. Primum,quia ipÃus eà Regnum , So cm« DfJM eà R.CX ccc/j cz terra: ⢠EtÃtut jo* btscreauit omniaÃta etiam /olus fua poteÃiue con i^Ãati O' gubernat omnia,tarn corporalia quant fffiitualiatO tarn terreisa quà m coeieÃia.Sunt cz
boittmibus Reges,fed tatum m terris.cr admi
^Ã^tantitterrcna-Solus autem Deuseâ Kfjç tocUet tertx
4*4 E X Pt IC A TI O
exit o terrtctitc aduimiftrat 0miM,Qÿlt;ire buffc ' fpluttt rtdè çf piè {nuoeamut, ut (onfrrat i» nol tamhuiut lerrienece/Jarütquim regtticxlefiif kom.
Deinde,ipÃtM eà Potetü.Sunt quidè er bomt nes,et angelipetites,fed nee junt «üjoks«p{6V, boe eÃ,per fe potentes, nee funt omnipotentes, quad tarnen nceeffarium e[fet,à uerè nos in omni* . . . tusper(eulistuuarepojlent,cr inuoMrideberèt'^ De« potetia, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potens efl, ut ex feipfo of»^
nilt;t poÃit.idcoq; uerè Omnipotens dicatur.ln mi tiuenonfm er poteÃmte omnia habet tans terre» /ia quà m ccxlcÃii.Calum^mquit,fedes mibi eli,amp; terra feabeüam pedum meorum.Et iterum: Clt;t* ium ty terram ego itnplcp.
inOratione dominica petintus panent ^ueti dianum.Et(i autenpoffunt etiam homines diuitef panem nobis dare,tamenin ueraneeeÃitate,(um ixlum fit teneum,ut ^iofes lo^uitur, lt;y terra fif rea,aut cu hoÃts uaÃint agros,^ diriptuntlt;}M^ cunq; repoÃta erant,diMtes ne [eipfos quidem in uarepoÃunt,adeoqj omnes tarn diuites quitn palt peres ecxleÃi ope pendent. Nrfm ÃuÃra etiam araturty femini!tur,ivà Oeus incremitum dede rit.Petimus RemiÃionem peeeatorum, Sed quls, prfctcr poteÃeam nobis autoritatetyut
OR AT. DOMIN. 40
«Mfc iure fDafür quidem nobis peccatorum rea f»'Ãio,etiain per PalkreStZr per Cottcionatores ^'^^tgelif,J}ocautem fit tantum mittiÃerio ipfoit flt;*%potejh,te uerotty mandata folius Dek Petin Gloria Dei^ ^^nemducamurin tentationem,fed liberemur *^ilo,à Satanati morie,^ abinfirno. Hoc prie ^^'quot;[olum Deum,nemo prafirtrepoteft. Qtjlt;rc ne ^^fiebitbemus ifiAnecabangelis nec ab bonimi* ^'â¢*^,fed à fiolo Deo petere,
, ^oflremb.lpfiusefigloria ⢠Gloria paratur fa f^'^nter^iufie confiinter, fortiter, moderate amp;nbsp;^^^enter fiäis. Qjiis autem 'm adm'miftrandis re fapientior^^uis'm[eruandispadis ry proa confiintior ac ueratier^ c^uis 'm condonan
(âeccatis propter Cbrifium filium fuumctemê e/l Domino Deo nofiro?
^ùm igiturgloria fapientii£,ueritatiS3 er clé ^fntiiefoli Dom'mo Deo uere competat, poffua
eum fecuriÃimc 'muocare.cr certiÃimam ab txattditionem ac falutem figt;erare, quippe qui fopientia fua noueritgt;quid nobis expédiât, a-
.^^titteÃf^ promiÃiones fuas feruet, o- clemetia . ^dittunre nos promptiÃime uelit.
Qsodautemadditur. IN SE,c VL A,non °^iofeadie£lum,Sigmficat enim perpetuitdtê, ââPponitur buntanK potentia er glorià . H« Wt
D $
4Xlt; EXPLICATtO i emMCzliomiM« potentiam régna , bibeft ÿuandam rerum ge(b^rum autuirtutumgloriniâ» non au tem (lerpetuamrfrü terrenam crmomeif taneam.Solut Dommt« Deuf noÃer is eÃtiuiwi rf
7 gnum,potentia,(ÿ-glûriafuntperpetuum QJt^^, ' folut ipfe uerè tnuocari poteà amp;nbsp;debet,Ut amp;nbsp;nbsp;nbsp;j
ra ac eoeleÃia bom conjequtimur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
A M e N.
Ef/ï I»i«cdjfito,Ame«gt;5«ie [olet'mfinedoniti^ tt precationis adijci, nuÃtui penè. momenti fU^ uidetur,tamen ne^uaq committendum eÃ,ut oÃititnter prieteretmtti,Nam quodpauci uide^n tur impetrare ea, qune m bac nut alifs pyecation^ tm recitanttinde adeo accidit, quia non combi* duntpreces (uM per Amen . tioneà nobis mo deuocaliconctuÃone.Fitcilhmumenimeà oK dicere, Amen-. Sed loqutmurdeuerabuiusumt tuU recitationeperfidem.Si entm hoe uocabul^ precationem Dommicitm uerè concludamus, to'^ fequinur tam corpore,quim ammo perpetuam à lutemSiautemnon poÃumut uerè dicere Amett, fubil aliud reliqiütm eÃ,quam quod nteeÃe habd Amen qdïd mus omnium rerum imdigere, Q^oii ut rtèlé i» figtuficet. teüigamus,dicendum erit quid boe uocabulunt, Amê,fignificet. Neqi eitim eà uocabulum Geriiti tticum,neq^ Grtfcum,neqi LatiiU(m,fe(lHebraicif, ff
OR.AT. DOMIN. iiy
idem quod Veru fi^ttfeu^Certum (y r^^'^îtfitiaut effictatur cii dicitur inÃne dfi* ^mic£ precatiöis, Amê.idè eà ttc à diceretur,Cre '^°fi''m{terj^fi4t,et i(gt;ietttur,Ãcut precafinfuin. ^^d dubitM (ürtaÃihlt;jult;t fiducia aadedi Ãiera* certbÃant,^' implcuntur peci'iones, gK«
^Crnostpfo!gt;cr lefumChnlaimfilium Deirfj?
âognofcamut,Nthil emm bcneftciofum Det ue â'^IÃerirepojlumiaÃdudii noÃrx ipjoruntiufli* ««â¢O' dignitatis, Tanta enimeÃpotentia peccati ^oÃri Onginalis^ut etiamà Jumus ffitritu faniio ^^tati, fà cimua bona opera ^ute Deus pritce» PÃâtamen eafemper habeant aliijuid uic^, ut nott fi^t ptrÃäf btgt;nagt;nec impleant per fe legem t5f i. ^are nemopoteà Ãducta fuut ipÃus iu/hciie cer
Ãieraretqubdpreccs eius exaudiantur. Qtiid *amp;tur.Ãciamus i PoÃijuint agnouimus noÃram ^i^uitatem i«Jigmüff« , agnoÃenda etiain
itiÃxia er dtgniias le,'it CbriÃi fiià Dei. Kepri ^tini,cogitandunt eÃ, qubd Deus Ãt nobis plaça» tui per lefum Chriflum filiumÃiumgt;cr exaudt »t omnes 'muocatttes ipÃsm ex fide Chrifli. 1» loe It enim dicitur ; Omnis gt;nbsp;^ui muocauerit nomen Oonimi.Saluus erit. Hemo autem pateà Deunt tttrèmuocareinifi cretiiftinCbriÃunia^u'od Dtj»
Mi» EX PLICAT IO fit per cMfiumpropicitu et clemettf.NoH tÃgt;^ quit PetruiiOliud notnè datum hominihuf,in to4tt^te/tgt;porteal notfaluos fieri-EtcMjlut ip[c : 'itmen(mquit)dico uobii, quiecHttq;petieri(ii trem mj «owt«« meo dabit uabis-Qÿitre fdatni^^â Deuf tunccerto exaudiatpreces ncHrdt » ittuocamut tum,noitfidueiii ncRrie aut aliorufi^t quamuis fanéîorumhûimKumiufticilt;e, SedÃdu(lt;^ folius iufiiciiç Domini no flri leju C bri/ti, profit quern Pater Ãilm efl nobts propiciiu. Deinde (f gilandum eft,qubd banc^quam uocamus, PÃHlil'^ fam precationem,docuerit not non ipermoloÿ'^. at' h' Jà ^nilÃiam,autÃomniaforttton facrifuulusqui/}quot;* r 10 IS 00 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âge patriareba quiÃgt;iattt,lt;i''^
OU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^poÃoiiif^sed ebriflut ipÃefii^^
Dei,aicapud MattbteumperÃ^icue dicit,Ad modum orate ; Pater ncikr tyc. Etapudo»^ camiCum oratis.didteîPater nofltr c7-c-Â¥iliM temDei nondocuiffetttosficorare, nip certoc^ gnouijfetiqubdhieceffet[ententiaDei PatrisÃ^' er qubd Pater tteüet omnet iniiocantes ipfum, bunc modumgt;exfide, exaiidire. Etbntci impij hominef ignorant uoluntatem Dei.quiit 'ê* nor ant filium Dei, ty contemnunt uerbuineittt' Quareeùmincidiffent in ipfos grauetterumn^t Cr [entirent reipfadiuinam iram)ne[cierHntlt;l'â^ »0^
ORAT. DOÃîIR;
Bodo debtrent iniiocire Deunt ^ut phtcirefur, ⢠fed niferunt ad oracuh Delpbica ant idia idoU . â ^^ffitfcifà tarenturiÿtibM uerhis autfufpUa ( hotóitï mitigarent tram diumam. amp;. Uberarea * aduerÃi. Hxc autemeà inipùtfU CT idofif â ^^ââffiiobiÃum mubomelitfsagitur , Noaeium â ^^â^efi,utmittantutlegatottrà îmare,au(mc(e, gt;nbsp;exijuirant^qnibut (uppücatiorubui Deits j i Æâlt; ftiuocandittf ut fit nobii propiduit Seiuixtii
efi Qratio dommica m ore amp;nbsp;in corde na
''Pâivam orationem docuie not untgenituf fiUtti'. J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autent certius eÃ,aMm quod dcdriittf^
i r'il Dei exponat nobis ipfifiimam Det fententii^ J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AdHofea enim deChrifio fiUploeuf.if^
r^diciipattriPonarntterbameamareeiiis-E^ ^opiifitto lt;( in tranffigurattohe dicit Pater de^
^iÃo.nic tà filius meus diledas, in qua mibi ' ' â¢'ââf compfrfcijttw tà , H V, N cr A V D11£*,
^oiftnef,Patert (inquit) diligit filiumfj^ ont ' demonürat quie ipfeficit. Qjÿtte, nuîlunt
y^ium eÃ,quin qute chriÃus docuit ttoS. m precif.
DomtMi« petere, èa certifiimè uelit fx MiMOMfw.pfif^rc ae implere.
' plc nunc (it finis explicandt Dominica pre ' ^'^ionis.j^obisauteinnullusfitprecandi finis-Si, â* iwermiÃione -, wquitPaulus, ontfc .Et Cferi^
ORATi DOMIN. 4U ^'^i^nfufcipimiarecitandiuerbd iuiut preca» maxime omnium in bocfbuli nonfoïum uerba ipfa reamp;e mteVigamutttS' ^^fffUentiameorumanimaduertamut, fed et um ifra 'm lefum Chnflum filium Dei fide com» fftemorem'MyUt ^iritufotjatiene excitât«« petgat, nebii etiam tacetitibut ,0* aliud agentibiK,mconf^ibt
Dei orare.
Al)
ÃÃO Ejcp Lié A tl Ã
SfWpiflâ 0« flut ourlet, m^uit, femper oritre, deÃtigitri . Etfl auirm uegt;*bi ipflt precatioi^^ non poffunt femptrPneuÃ4 intnmiÃio^e reci(^ ri,necbolt;^diuinitut exigitut-,tarnen fumtna Ja eft Optra,at cum uerba fuit temporibut redi^ mut, recitemut ea non aliud ageniet, nee de ckf . mentia Dei duittantet, fed in uerba prècatiof^^ intenthty fine he/itatione crede/tter, qubd Deitf fitnobit pröpiciutpfopteriefum Chriftum um fuum gt;nbsp;Sic enim flet, ut noh femper re(^ tamtu uerba , femper tarnen in confpeâu oreminiftueedimut, ftuedormimut,ftue dliùd lt;â puificimuti taniummodout mhüfceleratè agi^ . Jtitut, ftditt uocationè Dei maneamut o-pergii* rnut.^am^fiemadmodum globut lignetflauil^' pideutjficoBocatUt /ùerit in praetpitiü exclt;r Cr decliuis mantis,dquot; impulfus^ut mcipiit deor^ fttmdecurrere,foletpfteceps de monte ruere, t* tiamft à i quiimpultt eumnonfequatur ; fedntii rieatinfuo loco, necattingat eumamplitit, if^à quit fuis temporibut,recitauerit uerba preciitilt;gt; nisexftdéf crexcitauerit fpiritum precandi, femperpromouet cotam Deoprecatio ,'étiamfl precator,fînifà uerborumrecitatione,aliùdageri uideatur. Spiritus etiim, inquit Paulus, interet élit pro nobis, gemitibus menarrabi'ibu!» QS*
4gt;i.
DE DECA
Igt; b G o»
â /â'Ql
QVOD quot;fest-COMPENDIVM, Q.V'Ã'ÃONtiNENTVR PRAE â CEPtA DEI?
.....J- âR. â â toicALOGVSi
RECITA DECALOGVM'
R*
eeo SVM bÃMiNVSDEVS TVVif QVI TE EDVXlert. NONHA BEAS ALIENOS DEOS CORAM MEC2ZC.
OSTQVAM percurrimut mterpretiUionettoÃra Domi»â camprecatioHem» accedendufif nunc eà ad explicationent Df __________caloghittijuocont'Mettturprif cepti Dei.ifitm ad eam qU(eflionem,m ijua c^tncff tw ,qitieÃtutilitas fidei Sympoli Apofîolicirt ^ondetur,bitnc el/eulfUtittein, qubd reputeaid infi eoramDeo per Ãdempropter Cbrilhtm,(^ quill
o EC A LO G I. 4,^ $ iotumur f^iritu[ttnéhtqui excitât itof ad muo ^^tioitem Dei,et ad obfequium pritceptorum Deb a*'« ^â^igùurexpofuerimui pro ttcjira mediocrîM Orationemdomiuicam,quaDeum Patrem pro ^'»xtlâWadueram falittem neceffarijswupcawiSi bic nolkr ordo docèdi,ut fiifcipiamut nud
(''^'fccpta Det exponenda. Sumamm ergo m nM; quot;âf Tabulant Decatogi, Nant Decalogttt eÃepito feu (ontpendiuttt omnium prttceptorum 0«, Sâ« (M to/a facra fcriptura contirtentur.
méluri autem de Decalogo,oãdemwpritmä tj ®*«ww, 03» Df dederit out promulga
Deinde,^uibutmiraculis,guibufueritibùt ». (trimonifS dattu fit et promulgatut. TertioM, ^âfnufum Ãt datut. Qjiarto, Num Deçatogfff ^âfttiteat etiam ad nouum TeÃimentum.cr juo» â¢*®4gt; [eruari ac impleri pcÃitty debedt^
Quis Decalogum ë, dederit«
IpV ^calogut non eà excôgitatut bumano font i Æ KO, fed eà promulgatut à Dpm'mo ipfo Deo noUro. Ef dicendum eÃiCjuod res JUiCbrïftoi ipfe filiut Dei, nondum ^uidem tune ^ââ^oÃilhitj'ed ueruf ab tternoDeuf^cy- prxter S*c« »0« ({l(diui Deuftrecitauit Vtoà becalogÃ
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wi?» EX P t IC AT IÃ
â b wô»f f SmUti-aitdieHbut plu/quim lexcetttif tit^ Chriflui pro l}0inatuiii , ÿir dédit eumpoÃeit infcriplidd tnulgMÃt De Iri/tffrftfit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duohtuÃi^i eS/Miit»
wto^wm. i^öodCh'riÃi(iip/efiliu(DeiDeC!tlogumproiââââ g^eriffmitmÃffuBi iÃ,tumcxpricÃtioneDeci^ hgi,Mm èx'ttl'^ tócK feriptarm, PraÃtio egt;*'^ Ãeri^ogi jxbubft. Ejgo /Km'Dom»ij« iffiqui te eduxi'dé ttrra A egypti,de dcttio tutK tStÿicqiddMtem crent aitt ÃeitDeut boccréâtautÃcitperFiltumfuum. inprtnà pquot;^
⢠â ert^uüiioeftiiit zj- tèrram,fed perÃltum,PoÃâ
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fejgrf cr cow/erKittrtt PatriarebM, cr EcdcftiUftr
.4 dmifed ^er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ewm. Induit loannef
âf- fitioiper ipfim ÃSh, ftttit, fine ipfo Ãäu«t t- ttdal.M.t)dÃÃim igitur efll, Oew Pater edUXf fUifraStitM ex AÃgypto^perfiliumgt;ut uerè dieitur ey e^ Creator caeli cr terrie, it^ a tiam fit Edttdor t^quot; Liberator ifraelitaruM
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aegypto.Si autem efi liberator ex Aegypto, (tf
tèeftetiam promulgator Decilogi,cum tiiitio iato^i dicatur, Ego fum DomiHuu Deui tumA^^ ieeduxideAegypti),
Et Paulin i.Cor.to.à it:BiMant de Ãualif^ tra^qune illot comitabatur.Petra aut Ãit cbndi'^*. Et moXâNet^ tetitemui Cbnpuaitficut éf itlorttm tentauifunbet extmihjunt à /erpétibt^
à E à A L o lt;3 r? ïï^
aüt et in ïJumeris dicitur,^ tetituefmt Exod.tr» DomtMKi« DcMf», g tpfÃS è tem Aegypti N»M.«4« ^^â^^(t.Cumigitur Pjulm perÃgt;icue dicit, Cbri ' '*^lt;:omitatui Ãt ifraclit^x i» deferto.zy q, ifraêli
Chriflunt,perÃ}i(ue etiaitt docet,^
Ht DomitiiuiHeDe!ti,q ifraëliltit ex Ae^ tduxerit,et Dcculogit promulgiuerit.Qjiit
^ecitlogtfs nä. eà hjbendufprobuntittjofoitt^ *^4fdpro diuiito oraculo.obÃruatH digniÃimoJ , cum Decalogut oftendstt iräm Dei occi ^'Ãeut po/ka exp!icjbitur,C!r cbriÃuf Ãt nd^ ^'^''nitorgrotiitDeitCr adniiniÃeruitie,Ãcut Io
dicit Lex per Mofen d^tn eÃ, Gratia er â*'*'^1« per lefum CbriÃum Ãää, rÃ,lt;juomodo con ^^t,ut Ãciamui ex ChrtÃo promulgatorem Df '^^'^iâ!'piÃinguagt;rui igitur ChriÃiim iuxta maie
ér miniÃtrium fuunt, Nai» quad alt'mei '»aieÃitetn dtuinitatK eiutÃcut oiâim4 cfeauitt
^^duxit ifraèütofex Aegypto, ita Ãtu ctiain ^ââo»ik'!gätor Decdlogi.Nccid folum,ucrum eti'i (»'otniffbr gratiie Tyei,per PafrianhM et Pro
pfw.Ommj, («ijait Pau!!is,pcr iRum er M il ^^teatajunt. Et ipÃeà ante omnia,er omnii
conÃÃunt.er ipà eà caput corpora Ec , à maieÃ^tem dluinitatis cita conCt Zâ*'^frts,denHnci4t per miniÃros fuo$ tarn irant
4/(î BXPL ICATIO proffer peccata » ^uamgratiamamp;' cleatett(tlt;igt;i^ propter iufficiam. Sicut i« Dew/ogfl utruâ^^ j ^tte coniungitur ; vÃtani iniiiuitiaem j iaÃlios.EtiPadeai mi/èricordiam ift ittilia bfi î**â J | dili^unt me»
sedà ref^xeris KmijkriumbumiwMi^f { iui,tttcreäeo(gt;poniturMioà lt;3quot; miniÃirio t Mofet,ut nibildicam de politica guberttidioitf^' gt;nbsp;iut,quidemChriftutmterrii non[(4cepit,attlt;^â^ ad Ifraêlitat fuot Decalogum tam pyontulgati^^ ia lapidea tabula inferiptum, iieo^ dicituf^.
tuliffe irâm Dei^Cf' dânationem, propterea Decalogtu ojkndat, homiaet, ckmÃnt uiotatort^
legK^obnoxios epeiriediuvttie t cr damnitio»^' ebriÃut autem cam fufiepijfet bomiaemtnott pritdieator Decalogi,(luo reuebtur ira bti,ii ttuitciatur fupplicium ieterniemortif,fed dicator Euagel'^ fui,quo reuelatur gratia denüciatur blt;ereditat teternit uitieiEtCt enim Cbf Ãuifufeepitetiam aliquotiei in coficiombuf * Decalogum explicandum, tarne hoc non Ãii^''*'^ cipaleoÃicium»propterquod w bunc mufftln Mit, fed principale officium eiut Ãitfpridicare E** ebri^ offici» angeliort de gratia Dei, er placare tram Dei tfin prmcipa tefua^Ad Euangclifandum,'vnquitipauperibiuiâ^
'o
pt me.EbNoa miÃt Deutfilium fuum in mudut^
DECALOGL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4îr
[e4 utferuetur mundm
A.C profiéh coHgruenler fréban eÃt ut p«enj per/oFM,^«^ anteapromulgituerit De«# efi,iraitt Dei,(fer aofi;n,pe^acor4m Yâlâter,promulgiref,aÃ'umpto homiiie,Euanâ CbriÃfUDe j ââquot;â«boe eÃtgratiam Dei,ut perÃgt;i(ue cognef^ ciîogi cr E» 4iita[unt, non buc angel^ pr« JIPââfrenftuthommefmitnerent m iraDett mulg^tort ^»tnurenlur perpctuojed ut exdtati agtutio bei^conÃrrent fefe ad agnofcendum Cbri cottfeijuerenturper ipfum gratiam Dei, uitam.Domiiiui,mquit,morttficitt O-'^^Ã^it.dedudtad itiÃrof crrcducit.EtiterufK qk /i^â^ifcerpÃt nostçr fanabittpercuÃittCr cura* nbsp;nbsp;nbsp;*
rur[uigt;Viuoego,nolo mortempeccit» ^fid niagif ut conuertatur çr umattSed de
Quibns mil aculis protnulgatus 11.
fit Decalogus.
Ã^ctlogui non eà coram uno tantut (y al
tero bomitte.clam, in /îKlio no(3if»re«e .. latutifed eÃpublicetuuerdiufaudietibut ^^âT'f^fexcentis miÃibui hominum, redtatuft '^t itutoritaf dut conÃrmaretur,non fatum a* ntiracula in ipfd redtationedm, «eruw*
4H
EX PLICATIO
tthmmulldCf Kdgna mirdculdprtecelj'eyuntff, /ecutalunteiuipromulgitione, Ndt» priul'q«^ Decalogus redtiretur, tdiditDeusmiracuIaH* AegyptÃtcr lnmari rubro^n quoct mirabildtf i obruti funt Pharao ©⢠exercitus eim, Uac^ P'«* ! tnulgatio Dccalogi conflitit interitu potcntiÃii«^ regif,quiacà m Kofes ctljraeUtitpetijIÃent jnld\ rt R.egegt;ut concedcrct ipÃs proÃSionem i« ' tum» ad facriÃcandum Dto,Cf ad audiendagt;»âââ, J cionem Deca!oghR.ex autem obÃlkrct hui( tuto.ae uocatiom Dei»maluit Deus,ut RfX txercitu Ãuo in marirubroperiret,(jttà m
, fid Dei abaudièdaconcione Decalogi probib^ââ^^ tur.Dedit etiam Deui bianrnt de coelo, ut ifraël^^ tte hocmiraculoexcititi, Ãérent adaudten/b^^ Decalogum aitentiores Et h£c qmdem pritt^ff^â tunt promidgattonc Decalogi. J« ipfa autein Pâ^^â mulgatione h£c contigerunt. Poflquà m unbK^' fui populits, (c/tius numerus exced^bat nullij hûinmuitt,non connumeratis pucris» w* crculis,zy bis,qui erant titfinæfortiiiquemai^ dumteÃitur Exodus, cap u.) conjbtitad radf^, montis Sinai, Ãatim audiebantur de coelo tolt;^ trtta,micabantfitlgura, operiebat montem n» denÃÃima,fonabat clangor buccin£,dc fùitiabitt. Voluit enim Domwui hafignii tefbr
DECALOGI.-
(
r
»
â I
(
r
{
(
I
if
1» i
if
i*
If
fintiieftilis [m prtefentia»t.Q^i(re, {iu^l}lt;ec.U^ Ãifentjccgp/i fià m Dit, Chr^tui Domtnÿi fedtare Dec4!oguin tant liorrtbilt O'
(t,tn non jolumomnes, qui fjiie/biidliamp;ÃanteMa-^dirent ⦠(Nece/feauteme/i^ quà JÃterituox dÃ.m4,cr uildclonora^quitm tot mtUia hominu t'tdire (gt;otiierntt)uerumetiam borrorceiuf ita ob PâtpejferentÃtretrocedertnttHtecuerba, inquit ^o[es flocutuf tft Dom'miu ad omnem multittt binent ueftram de medio ignit,o nubit o Deitl-f. ÃWk «oce magna^mbii addent amplitti,Po/l banC ^lUemDeCitlogi promulgjfionem /édita funt alitt ^idiaoiftagnamiracula in de[erto,Cf M»tÿref fni»terramCanaan.Qi{£ Oiitintaeb refÃtciuntiUt Pftter alia,commtndarenteiiam autoritatem De adntonercnt Decalogum effeaÅk/knt
* dianum cocionem'Ac proÃäo ante Ãbr.'flùta, âogt;nioent natum,nnl}uin unquà nt nec maint,nec il ^Ãdus,ttec mamÃfliut miraculuiutoto^orbe ter ^*â^iinaditumeÃ,quam promulgatio Ãecaîogi, îâ^io/iiut ipjèDei, audientibut tôt miUibut b» maieÃAterccitauit. Ntc dubi«»» t quiu ifraêlitf , populut duriÃiatis,ac pla '^ittruiceruicutfrepudiaffent iugum Legit Mo.
M, t ceriw ffuit ipfarum ocnlit, tanta miracua ^'*^â^'JJeift,0' iiiKitmtainborribitemde ceelo m
E 4
44^ EXPLICATIO diuijJent.Et^uii Ãnin pofi btinc üecalogi reciti tionem additur promiÃio de Propieta^tjui fuÃ* ⢠eut liofet audiendm^et qui efl Domi««« ncÃcr It fus Chriftut^quemadmodum in Deut copuS.QWâ ptumeÃ,ideircofentiatitus htec miracuU effe «f leÃii teÃinonia non tantum autoritatü Decalogi* uerumetiam ueritatis Euangelij de Dotnmo ko ftro le{u Cl)rillo,ad quem cognofcendum Dcco^ logusnos-urget.o- è quo folocmnnfalusnoÃt^ eà petenda^
Quisfitufus Decalogi.
Et 51 inCatechi/mo poÃrecitationem^^ catogi fequitur ftnguraris quejho de Ui^ eius^quoinloco bac materiacopioÃuf plicandaerttttamenquiacognitio ueri ufus d((^ logiplurimumconfêrt ad reânmfinguloruntp'^^ ceptorum intettigentiam, quam nunc perÃrie^^quot; dam fufcipimuStidcireo pauca qult;edam debocof gumento prtemittemus, Nrff» Decalogus nonelf propter banccaufam^in monte Sinai multis cults promulgafus,ut pgniÃcetur.qnulla antei fit cognitto eius 'm terris nie eiüm mtidus creator eflante Ko(en,duolgt;usgt;plus minus,miBibus anno rum:cr cognitio eorum, qut 'm Decalogo pr/f** pii(tur,inÃitlpta eà diumilus humante rationiiO
DECALOGL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44»
initio creiiiionit eim. Ac »oh Ãtü ^uiJem üecab âb initio mundilitfrûmanJiiut, fùitâutcm pfgfâut »tindaïui humanlt;e ratiom. uttjuie {»oÃtaliterü Ixnt compr^htH/à , detcnta fùerint antea cognitio
â nbsp;â^ââ¢PiuîiuenimndKomii [cribens:duodde Deô, nbsp;nbsp;nbsp;(ognitm,
lt;'â*j»it,cDgnolci pote(l,magt;ufiÃti eflmiUiijDtds *Wî» tüis piteÃcitSi aujem humana ratioiti fiic» ^â'^â'tputejîftn ea, qa£ de Deo pbffunt'côgnofcit
, ccrfe magif »eta fitertît i!ii,q'ârie bomini ^irte debent. Vnde çr iUud,quod M.attb.74cfibi quiccunt^ uolueritis, ut fâcià nt uobit ^^ninesÃccr uof Ãtitetüis^rtÃè fotet uocari ^nttituralis,^ natura feu ratiôe bumana cogno ^«fBr.Nà ab initio orbis cognitum et pridicatU ««Uj tant um uerm Dem,creator cÅli t:^ ter fit. Et apparef ex Gen.cap,t, et Sab ^atum fit a Patriarcbif obleruatu, De dtleSione âââfern proximi,boceft,de nSoccidendo bom(ne, â'f non cSmittendo adulterium,de nonfiirâdo, de ^°norandisparentibm,njndubiumeft,qHm à c5 dito orbe,in fimilijs Patriarcharum fit pradicà * ^ni,quemaùmodum appa'ret ex ea concione^quie ^^tat Gen. 4, ad Cmh, Cf Gen.9. ad Nobam.de ''°ncont»^ttendo bomicidio,Sicextant exempla de non cSmittendo flupro feuadulterio,Gen.ie. Gen.iaa Oâ w alijt locia. Q^emanififium efi',qiioi D«4 js.jÿ.
⦠4* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EX^LlCATtp
logfti aan promul^iitui,ut liggt;uficitreffir,cogii ttoneitt eivf non fiiilJf antf^ inter hommes, Dft» defnecideo promulgattKcÃ^t potuÃcuretur, hommes poÃmt eum,nittur4/ii4ioi(gt;lt re,(^opt* ribut Decaiogi mereri peccatorumremiÃicnciti, tsr uihemfternjm.Acuerum ^uidem eft,^uodji Adlt;tm conPitiffet m ea integra naturatin qua ini* tio conditus erat,poffent hommes Dealogum if« p/erc , (^merititfttif tternam uitamconfequb ^ed poÃquim Adam'pcccauit,cr propagalutiteSl peicatum in omnes hommes,tanta ejl bumana: ni tur^corruptio,utià nemoab Adamo »atuspof* fit Operibtts fuis Decalogo fatuÃcere. Notf c^ur^t»qnitPfalmui ^ mconÃgt;eäutuo omttis ut uens.ètâ^i miquitates obf^ruatterif Dompic gt;nbsp;wii«f qttis'fufiinebtti'Qtiare iecaloguf non eflitP bjf datutÃtfignificetnaturam noftram adjatuà dendumeiitttegrameffe, Sedpotius datas cÃ,^ figmfketdiuerj'um^uideltcet natiirà noÃram eÃ^ corrupfiorem,quim ut poÃit Decalogo [atisfi^^* re.TeÃÃcaturemmDecalogusin quem uftm mines fint à Deocondtti, er qudem inter w terris duxilfent,fi Adam non Ãiiffet bpfus ** peccatunt'Nam er hommes in hunculum condi^ tifunt,ut ea ficiant,qut Decalogus priefcribit»t^ ficifieitieliameaperfiäd obedientid, nifi
*â * â ** â tiud
DECÃLOSr.
mifii/fet i« DHexi/Jent eium Deum fX tcto cordstcy proxititum qutfq;Ãcut feipfuia. f-'affei
idalatria, nuSii de eeiigione contem à {,0^0 non fio,fmlluin bcini£Ãdiim,nuÃunt jduïterium gt;nbsp;nttl--^lt;(»1 fùrtuitt,naÃ!(in Ãlj um ti/hmomum. Homiwcs â ^wuenilJcntfuK tempmbui ad cultum De«, late» â^ctcoluijjentxtiam tcrram fümma iucunditate,. Concordia ey tranc/uiUitttc,donee (ua cuic^icai-t poratii uit£p!riodus aduentjfet ,qua translatui fumma juauitate de hac corporalt, ad coeleif
fltn Uttam Scd pojiquà 'n homo corruptin eü pre ^«to.proponWMr eiDecalogâif,utadtaoneatur de
(ua faeâicitalejt (b«crft«r iw togittf ioNe pec ^otifui.ic diuiltte irx, quam propter peccaiS nie i'ttur.Nam quemadmodum ^eçulum oppoÃtum fordiditxÃtetei bomiw«, reprXjentatfordi s, ZT quot;liculas Hciei, ita er Dccalogm nobii propoft^ tat ojkndit,quantum (ordidati Ãmut peccato, zT quantum 4 uera tu/heia zT faehcitate abÃmut. De, j, boc legti uÃt Paulut diligenter docet iw epifioLt ad R.omanos,Per legem,tnquienf, agnitta pecca^ i^^oni.T. tâ-Et,L,extramoperatur^hcrurfui:Pcccatum nö cgy^tfi (ognoui nifi per legem E.t aUäs-.R.cideM mort«, peccatunt,Potentij peccati.Lex.Nam Decalogut ftcigtt ea Opera, qux natura bumana peccato ^rrupta tnoif folitnt prlt;eÃti,reitQifpotefl,uea
444 EXPLICATIO rumetùm corruptionem fuam non uerè Ettiimenfolet,prtefertim 'm rerum[celicitite,de integritate fm ttiatnnumgloriari ty contendere» Qtiire,lt;iuemitdmodumji ntediciu ^groto conteif dentifejanumeffetdiceret, Agedum, p [aniit es, furge,imbul2, egredere^ ingredere^cole agruMf.
uerbifnonpgnificaret^rotuineffe ftnuW, fcdpotius Micitretei morlgt;um:itlt;t (^ decitlogut, enmdicitadhommem, Honhabetu alienofdees foram Me,boe efl,dilige Deum ex toto corde etc-nonÃgnipcitl bomniem boe prdelhre poffe/ed Oâ fkndit ei peccatum fuuMfty Ãgrufictu, ^uodcuM non popît boe preejia.re,fit m(ttedi£lmâM.aîedidliif enint,induit Lex ,quinonpertnififerttmuertis legis buius.Quidèrgo if Hum irridet nos Deato gust^uà d prlt;ecipiat nobis ea, quit optime nouü nos no poffie prtejb.rci Aut quiapronuciat 'm fententium mulediStonis, Ãgnifieat nos perpétué maledilbone det'mendos,necunquà m liberâdosl Non certe irridet nos Ãitiliter-,Sed exigit fertb, üutinobisprgpAndieffenitCùmatttem nöpoà fimus ei pritflire । pro«tt«cMf 'm nos maledidio* nisfententiim,nonut nos 'm malediStone perpt tuo detmeid, fed ut oÃtnÃonepecctdi cr Miltdi* fbonisexcitet amp;nbsp;cogatttosiuÃiciimc Ãtonem,extri fe inquirere,ui^lieet,m
lefuCbrt 1^
ÃECALOGf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 ÿ
j !â fillo Df J per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qf foh^
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ftediéionem con(ei}fMntur. Nec tü aliud no
datum inter hommes,in ^uo oporteat eos fol
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^en.Q«4rf etÃdecaloguinibilexpreffe dû
lie Cbrifio feruatore noÃroj tarne ijuia reuelat ^^^«tum,crofkndit nobis noÃram malediihoit
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftos à {e,ut CbriÃum,ueram iuÃcia
benediflionem,inquiramusgt;Sed de boc uf» ^â(alogipoÃeapluribus. Audiamus nunc Æ'«»» eins ufum » N4W e2r propter banc caufam z eà decalogus, ut diÃamus ex eo qu£ opera placeant,amp; lt;iult;e,poÃquam renatifumus per cirifiotÃciendafunt. iSdÃemmfentetid
jâ'^tcptorKm decalogi cognoÃitur ali^ua ex par ' bumana ratione,tarnen quia corrupti fumut \^lt;tto,folet btec co^mtt'o M nobis obfcurari,0â perfuafionibus excuti- dÿare neceÃariws efi 'Ã'^^logus , ut banc naturalem cognitionem exci iÃuÃret,ac per^icuè doceat,^Uie opera DeO t^ute ad teflificandam animi noÃrigra
^'*'lgt;^em Ãcere debeamui. TeÃintur re ruw ge» fcriptores^nonnuUas ÃiiÃegfntes,quarum ^â^fale iudicium ita depra uatui^erit, exiÃi* inhont Ãum tarnibus parent
gt;1^^
Purari,Sfortari,priedari,latrocitiari. Ãt
EXPLiCAtiO
inter Chri/Ãiiitos,(Kin KagiÃratus non punit bU jl^i}emilt;a,iidulteriit,tbrietateSyCy aUiifcelerti,exi ^ant Fjowifleî, iluôd his Ãäis, adiierÃa D«« »0» peccelur, El tarnen hue funt peceata craÃiÃi ma.Qjiid autèdicemus de peccatis fubtütordxu» erÃiifitualibittiuiuecant,qualistfunt,Contents ptus Dei,Odium Dei/oncupifceniiatty aliaquf threceÃibuscordiunii hone/üÃiniorumelijincr
â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fapientiÃimorumhamniuinitalalenliUtnonivÃ
',1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per Decalogum,diKina reuelatione cerm queaiul
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Concupi(ientiam,inquit Paulus,non nouilfem,ni*
à Lex dixtffet^üön concupifees. Ef wox ; Abf^ lege peccatum erat morluum . Q^ai'e datusCf promulgatus eÃDecalogustUt corrigiit ÃlfsUpi^_ fuaÃones humanie rationiS}^ prauoi ton'uetuil^ Kes,crutÃiamus^qu'odquiequidaduerfui Ded* iogumpeecatur, hoc uerè aduerfus beumipÃquot;^ peccelur,er qubdobedientia borum óperum,qit^ hobis in Detalogo prseferibunlur, debejmusiiâ^ grates erga Dominum De«w noÃru, qui nos per ChriÃjim fiUum fuum i malediäione Decalogi démit,declararet
Pçrtineât ne Decalogus eti'am nouum Teftamentum,ö^ quomo^ doimplendcbeat 6^ pofsit»
bÃCALoör.'
IN contmemoritioneufuiDecabghUenif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
lt;iitoiri'vnmetttem,lt;iuilt;ifjbiuelit»qui)dnobii Cbriftiinis obtrud4turhecitlà gâJ(»amp; commett ufui eiut, ctimumen Apo/blica fitripturit tcfietur^Legem,cuiuf pytecipua part eà Df
elJe,Non eÃis,'tttlt;}uü Piuluij Row.ä ''^^^gtifedfiibgfatti.E.t tttrum ;Po^jHlt;m«f» l^det,non amphuf fumui fub pidagogo- Ac â'^^ItniVbi iténit p!eiv(imo tcmporif, miÃt Ãeut ^fâ^m/uuin Ãilum cJt mullere i Ãilumlegi obno eo j, ^ui legi erant cbnox^, redimeriti ^^^oÃmutliberiikge ,cuiiK prtecipiia piirft â ^fcaloguitcur adhuc obtruditur nobis liecala
? er curexigitur lt;nbsp;nobis obedientiä ei«!?
effet nunc de Abrogatione uniuerÃe le j^ecalon n!^°/'^lt;^âlt;^fgt;â^-Notdiceini(s nunc tantumpauca abrog^io^ j^r^gt;lt;}itantum quidem ad prüfens ivÃitutunt * ⢠â^'fidebitur^de Abrogatione Decalogi i Nant
^^alogoduo conlinentur, uidelicet, Kioralia, C^rimonie
lt;â Ac duie quidem tantum Cieri Decalogu decalogo.vna eà de fh-tuis et
(fl- 'â^^^'i^â^Ãu!ptilibuf,mprtmopraicepto.Al ^(h ^bferuatione diei Sabbat.i,in tertio pros Cieri!i!OK£,quia fïieruril M.ofaic£,
(unt w nouo TrÃameto,uni ^fbqua Politela cr EccUfi^Ãicis Macris, qua
44« EXPL rc ATI o
4» per Mofen infliM4 ÃterMt.'Uec^ emm nobff
I prohibitie^ btbitum eH habere effiprt Chnfii nbsp;nbsp;Saa^ruiin
nijt colerentttr, zx adararentur, uic etüm eà ifff pius Ãnfuarum er imagutuitt ufuttUar^ età nobü ebriÃianis per fe liberum eÃ, habere aut noK W *gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcTc Ã^^ù^^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utiliui üidetur
104 proÃare Ãituas in ticclefiatiie aifueÃanl Sabbffi obi4 periti eoi tolere et tdorarc.Sic nec exigitur i feruatio^ bK,utSitbbatum,CAofaiefmore,obferuemM4'ââ* ifiimoiium poÃea âm iHif duobut pr^eceptif (opioà ut explicabttur.Relt^uauerö omnia MtDeialiâê'^ funt Aioralia gt;nbsp;er tJaturalia,lt;ju£ certe 'm tatit»quot;* tfon funt abrogata^ut Deid obedientiam er ttottem eorum, noit folunt exegerit ante MoÃ, zs'fublegeeim, uerumetiam exigat
, â nbsp;nbsp;nbsp;' nunc/ub Euangelio,m ChriÃiamlmd, multo
' rius,lt;iHantanteaexigereuifufeÃ,VndeCbfiÃ^ Matth,i.aittNott ueni, ut deÃruam legem,
» (ompleam.Amen^uippedicOuobiSfdonetp^^ reat catlum er terra,iota unu aut apeXunidit^ *' prtteribitex lege,dortecomMiÃi^t(Ãiei'â^^â^
wj9uaumwcaffrit:terÿreijui9 bifatisÃäumtEfmoxif^iÃiuflicia ueÃrd »erit plu'iquimScribarum er Pbarifieorumiff^^^ poteÃis 'mgredi 'm regnum clt;sbrumgt; Ef Matt-'^
D B C\ à L O G r« ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;449
Si-ttWMJgj'frfi âm uità iferunmandiUâ Del, Et Paît ItftitJon ^uiaudiialegem.,(inquit) ûtflifuntapui ^cumjed^ui legem Ãiüs exprmiint,iuÃi habe» ^untur.Et iterumiCircumaÃo mhtle/l, prcepuci t,Cor.ri â lt;gt;# nihil efttSed obferuatio mandatarum Dei,
Sed redeamutad concionemCbrifli,utcogno ob[eritationem Decalogi tanta feueritate * gt;iobii exigi, ut mfi ei uerè obediamw, ^tern^ '^dediHjont obnox'^Ãmui.poilquamenim Cbrit apud Klailb^eum interpretatus eÃet aliquot fâ^^(epta Decalogi, addit t Qg« audit fermonet ââ$gt;0* «Ort /à cit eos, aÃimilabitur uiro Ãau», qui ^lt;ltäcat domu fuam fuperarenam etc. Et itérât ^tdixeritfratrifuotfitueiobnoxiuieritgeben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
'â^^cendio. elt; Pauluf ex üofeMalediâui orna ^J^'iwnon permanferit 'momnibuii quiefcriptn
in libro legitfUtÃciateacrc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
\ides quanta feueritate impletio Decalogi, elf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
^4 «ot/i CbriÃianis exigatur , Qtfid ergo de ^ogatione decalogi fentiendumefllHocuideli â^Ãntiendum eil, qvhd inCbriltianilmoabroga» ..'''Ifidem decalogiiftnon autem quo ad obedien (^^^^â^quoadMolediillonem . Namdecalogut 'Sitab omnibufbomintbui perÃihm impletio prlt;f/fc«^ (Proprer â^âiibtatem enim carnit prieÃare earn nö pof»
â â F
EXPL I CA TI O
«i«'' ⢠ââ fuat'} tune decdogufmaledicittyexecrittu)'tof acpronunciiftfot trudendos Sutanie,inorti firno.Sententiaemmdecalogi aduerfut ptccoto* . - rentibieceÃtCitiU nonferuMlegem, necimpltf eam perÃäe,tdcirco midedieo er execror te, iudicotedignum,quemdii(bolufiiuÃrit, er oo^î eiat 'm mortem, ac perpetuum ignem eÃmalediiliotqua decalogut peccatorem exetf* tur. Qs« Cfrré non efl tocofa,/edferiU} fimul corpM hominis leternie morti adfi/^^ no addicens ⦠Pofiquim autem homo agno/tif Chriflumper fidem, fy credit, ^uôd CbriÃof fit reconcilitUor ip/tus,cr condonet ipfi peceattt »c imputet ipfi (uam iufticum, tune liberatin'^ non quidem ab ohedient ia Decalogi, louent per prlt;efiamp;re debemus » f rd liberatur ab hat dt(^ logt maledifhontMt etiamfi non implemm d(t^ logumperfiäe,non tarnen pofiit not arnpÃm
â cfere Dùéo/OjCT addicere morti ac mfirno, pro* pter Cbrtftumfin guem credimut .Chriflus gt;nbsp;Gtüdt-fi ^uit Paulus) redtmtt not à malediSione lt^^gt; dum pro nobis ÃHus eft malediÃiO'Non dielt demit nos ab obedientia ,5edi M A L E D P CTiONE LfgW4
Ex bis patel nunc, ijuomodo decalogu impfte muiiQr eifatisÃciatnuf-Hon emm pojfumuf roi«
b è C A t à G I.
4M
» » »
(, N
/
f ' ( i
I
{
I
f I t
t
i
'1 f
f*
f y!
^pterenofîrif optribfiue inte fide tn CbriftU, fi ^^polîfidè ChrKtü fiais, quitetiSfi donatur f^iritwf fanilui/itnen raro fertiper manet
^'i'fupt.1 inÃrm^nec permitlit,Ut giiritusfirt opus fuÃ'perfiile in nobà iinpleat,Sicut Pau
^'^^docetRotn 7.Veüe,vttquiens, adeümihbatUt ^^bin,(ÃeHperficiam)bonum,non reperiocpc.
Pûte/i autem impleri hoc modo,uidelicet,cÃM ^fditnus i« gt;f/«m Chrifium^ quod ipfe fit propi quot;nbsp;^^arnofkr,tunc Dtui remittit nobis peccatumz Ã' luiafifh f'ttmus tnembnChrifilperfidem, in» nobis iufiidam Chrrfii, qut efl perfiih. in fit I,4c corlt;/m tribunalt ei'us ita fidamus,perin ^scfinos ipfinofirttoperibus Decalogum im^ 1â^âni/Jemus. itaq; efficimuriufiicoramDeo,nott quot;â^firajid aliéna iufiicia pér fidem . Chrtflus ea âââââ «5«« Piiulusiefi faâpientia, iuflicia (y Sanfii P^stio'no/hra. Hoc autcin, quod de ii fiiiia,quant
nobis f^opter Cbriftum imputât, dici!urj '^^'^â^ opera to refi)icfi,ut nihil bcnù opens ficiamus, fed ampliéuûocationi Dei per bonaoperaobe^ bentur»
â^'â¢'»us. cà 'n enim credintus 'm Cijrrfittm, donia ^''»obis/fintits faniius, utincipiamus acce'ttdi ^^te Dft proximi,z^ compelcamuscarncntf Ã*® fub'fjctatur/hirituitaderq; W! uocationeDet quot;âfdieniertinxiaDecalogidiiar'mam, atnbulea
F i
4lt;i expLtCÃfrö
wjMj.Qgie obedientia trà perfe non e{l Dccalogi, tamert accept« eü Dro propter Cbrf^ ftumjOâ uocaiuraliguotiei impleita drcalogit fifómeritOifed propter cbri/itm, W««.CZ w folo ueraiti Decalogi impletiot^^ poÃidemuf.Sed de Decalogi impletione poÃta * fingitlorum praceptorum expUcntionecopiof^ dicetur.
Prxfatio Decaïogf^
Pöflquam percurrimus eii,qute in fufcipid^ daexplictftione Decalogi primitterf fumefi ttccedamuinunc, diuind
UMte dementia i ad ipfam Decalogi interprtt^ tionemi
AcUittio prafatur Dornttiutadljunc Modttui' EGO SVüd DOMINVS DEVS, VS, (^Vl TE EDVX.I DeâtERR^ AEGYPTI, DE DOMO SÃRVIT'^ TIS. Mitc eftprteÃtio ^xtidcirco prlt;epoiiiti^ decalogo.ut f(iamusgt;^uü decidcigampromulglt;â'â^ rihôecatôgùf ettim promulgate éft, non ahbo^ tnine qHopiaingtelPri!iCipe,uelR.ege,uel Hioittf ch^terreno, Sedab ipfotnetÃliö üdDomino^d firo lefu Cbrifio. filie-enim Dei eà DominM fff ill(,qui eduxit feu liberauit tfraèlitos eX ptof
©EC ALO G I?
^^'^f^pttnudmodum fttpri oÃendintM,
^ffnmit autem Ãliut oei m titulum feu epiibe Filij Dei epi beneficium dlud,c}uodplt;ÿilotmtèinpa tbetoK,
^â^^'^lufuumcontulerut ,uideltcet, Liberationent ^fgypio'.Cttii eduxi te,mquiès,ex Aegypto^ autembunctitulamfnon beneficium It
f^ttionis ex Aegypto fiterit fummum uc pr^ci» ^'*â^m,fed ijubd fiterit proximum, cy reipfu itnn ^'ââ'â«»1« ommbut compertum, utq; recens itda I ifiempri^ mfixum^Nitm fi promulguffet deed b'*»tfiitim po/lconditum ccelum or terr am,ae ^f^Promifiionemfem'utis mulieriSrdubiumnoit ^Muin iia pnefitut ejfetâ.Ego [urn Donûnui ©c.
ereaui ctxlum cr terrim» cz qui crea^ ed ftmilitudmem et imdgmem w«m, ty qui, Ltpfiu es in peccatum.promifi me nafei muliere,utconteram caput Satante, ty-^^fmte 4 tyranttide eiuf,
Modern modoffifiliui Dei promutgaffet Dec* poftquà m eduxit Abrabamum c pit promifit ei fimen bcnediGum,tunc 4 f'*'quot; Do«â**â* Dm ^â 5«i teuocauièpiftrutua^cy promt ft me na c femme tuo,ut in me bencdicantur umit
^(âgentes^Certe tale quid eâ,quodGen.it ad dieituriEgo fum Dominus Deut Abrabatn
F »
â4 n EXPLIC ATI o
pttris tuifCrDcui llttc,AdeundemmodttW,fà ï/w Deipromulÿtfftt Dectlogum, peÃquint ntgt; tut tfftt homo, rtfurrexiffet tmortuisgt;lt;âSIâ'â'* pfiijet huifc tstulum, Ego fum Domiru! Dsui iugt; ^ui td liber tttdum te ex poteÃate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
tdexpitndt pecfttt tut,Ãiilits Ãtm homottcfifj^^ pi mortem, et re{urrexi iterum 4 morte ,utte ^ Ueram uittm tjjererem gtc. Ac pro^âo tt htud obfcurè ()gniÃcat,guöd Chrijiuf ttu^Ãt fibi tlium titulum, guim guem pritpofi^'^ guondam dectlogo)hacefl,guèd longe maiuf deÃcium colliturutfit 'm Ecckfiam, gutm Ãlt; ratioeX Aogypto.Sic enim fcribitcap.te Sâtff ei uenient^dtcit Dom'muftCr non dicet(tfittrtgt;^â Ult Dominut^gfdtixieÃltos ïfrtèl de terra Atl^ pti,Sed,Viuit Dommttt,guieduxitÃlioi ifraclâ^ terra Aquilonii,cr deuntuerÃs lerris ad qtas iecerameos.hoc efi, viuit Domjwi«, gul tiulgaa'' Buangdsonfuum'maniuerftm terrtm, er emnes getites ad contmunionem beneficiorum r«w, parouit nobia morte er iiefurrelko''^ fut,Et cdp.ti.Ecce diet Kenièt dielt rgt;omi»as^lt;^ Ãriam donmUfraê'.,!:^ domui ludafeedibs ftoi'i'quot;',' No« fecundam ptäum, guod pepigi cum Patri* ins ueftris « dir,qua ippnekeudi manum eo'' 'âlt;^ ut cducerecosdctcrrdAegypti czc.Sftlboccf**
DECALOG r.'
cum doinolfriê}.Po(ldie$ it that Dommuf dtbo legem meitm m uifceri* Iff forum crc. Qtjod Hieremlie di^n mteUigen donatione j^iruu« /^'â^perCbri/ium.QuarehK Prophetien diiiis ^inontti rede nbsp;nbsp;piè tà ceremuf, fi hoc tempore
^^fponercmin Dealogo lalem prtjitionemrE» Sâ fum Dommits Dci« turn, qui fu^cepi propter ^^bont'memr c expiaui peccatatuu morte meat ^(ontuli adteluÃiciam cr uiUm Rc/«rre^ ^tiemen^i^c.Sedquia lùmimm uerbitdecalogi Hofe.retmeturetiimuulgoprgfitio Kop.Et fâDif« fenfiendum efl,quod in hac tiofi pneptto loquitur Ãum Pgt;ei le/iu ChriÃia, qui ejt ue»
^^amp;teterntn Domintit Dfi« noÃtr,
, foÃet uutem ftHut Dci longiÃimum domind iy miieÃitif fueeatitogum m tituloreci uideltcef.Ego fum DonuKUf qui ^ftuiccelum Gr terram, quicreaui te ad fimiltitt rt iiffitg'Krm meam,qui fubiect terram I uh tuif, qui pruaui N pbam vit diiuMo, qui â'*?* Abrahamum Gf po/kros etui tn poputunt ^^â*iU:brei(itergt;qui babeo pote/înietn w loeio'i in in mari, w omnibut rebtu, inter Angelos, demones G^c. H«, omrua» P; Wiltaid genui abapotutffet tnumerare,
f4
4^8 EXPLïCATIO
UeriÃime. Sed prfxcd uerba dicit ⢠Ego, fum Dom'muf Deus tuus, qui eduxi te de terri Aegypti,de domoferuitutis ⢠Sunt autem fuie fte^cur nuluit breui, quèmprolixo prooentio uth inter quus nbsp;nbsp;btec una eÃ^quod bac tituli fui bre^
uitateÃgnificiire uelit, odiofam fibi effe arrogsit tiam Jiionurcbttru buiusterrie,quimpromulgif dii edtilis er mundutis fuis folentnonnunquint (diquot pitgtll^ts fuis tantum titulis compleregt;'lt;^i fcamus igitur ftatin 'm initio cr pritfitione ded iogi modefiiim^utquemadmodum'Deus pauci d^ fegloriaturjed multa prlt;eftat,itanos non glorit mur de npÃris merilis, fedexbibeamus nos 0bfequètes,ut Ãiiritu fanóto donati,er adiuti,^nvi ta cr magna Ãeiamus.
De diuiÃone Decaïogf,
IN Exodo cap^t.dédit Dominus M.ofi wwe te S'maiduas tabulas teÃimonij lapideos, ptas digito Dei.Hocà pro noà ro more expH fâdum effet jdtceremus Kofi datam effe Tabulait D«o Ãlia continentem . Sed bit tabuheconÃit gunfur Exod.fi.lubet igitur Dominus Kofen elf as tabulas parare, iw ^«4« 'mfcripfit decaloguitr quemadmodumDeut.to.dicitur.Qtiarecùm did feu duo Ãlia tabuk Ãermt, foleia decslo
decalôgiJ
Juofpartef diuiäerf. Vnaparf continet Decibgi ^âtpr£cfp*i, ^te nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;immediatum cuh p^ff priais
Dei,créa opera, ^nibut immediate t3quot; pfoa
Pgt;**î cum Dfo agimui.et hiec parî defcripta efl (tt Pwtno/S/io tabulte, amp;nbsp;conÃnt tribut praiceptKe ^an^uà m fant,lt;fiii primumprieceptum,uideli* ^â^^»dcnonhabendicdijs aîienif,(^ de nonbaben colendif (îmuiacris,diuidut wi duo,ulfiant
3âf«tuor pr^ceptaprimiÃ'.ij, Hineceffebabent ultima priecepia de concupifientia^^ute nos Deealogi
'''â^êodiuidimuttHt unSconiungere, Altera pars pttrs ficitiU, ^ââ'ffmtteaprlt;ecepta,qu£ præfiribuni mutua ma
botnines opera.Que pars defcriptaefl in fectt i^lèlioconfia fepteiJhaut [ex pr^eceptis.Sen ^âândum autem ed,^ non tantum itta priora ope» ''â^juibui immediate cum Deo agimut^Ãni cultut ^^iMdelicetyfideSfDileSio D«, l««oclt;j/to Dei, ^âlâtUfuerbiDei,crid genufalid, [Cd etiam ea ''â'ft cultus Dei,c[Uie i« fecündoÃlio pr«ecipiuturf
prtjbsnda funt bomi»ibus,ut funt, Hono^ parentes »Hon fitraritlufie negociaritnon co ^^fi^eadulteriumfieiliiripudicitiam crc, Vnde . ''^Câdicitur:Qj^^rite iudiciü,fubuenite oppref
/indite uiduam, CZ «ewïecz me, di ^^oninut.iiicexigit Deus opera fecnndi Ãbj, ^l'amp;ùficat ea fibipUcere.Ofe.e* Miferkordiant
â F $
⦠ï't nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLtCATJO
U0lo,lt;y Hünfaci'ifidu. Nomine aut mifertcordi^ iMeüigitur betteficentia crga bomiaet mijero{,(^ alia caritatif opera^quitlecundum fà bum dccalo* gi exigit.Michie indu-ebattbibomo,quiJfttb^ fU(m,(ÿquot; ^utd DorntM«« recuirai à te» utitf; jicttt iudii.tum,lt;iiligeremifertcordiam,boc cHimiferi^ (orditer dementer al^jsbommibui btae^e^^ Vc^Vtdef igitur perijncuè * opera injccunio decalogi folio pracepta, quanq homint exbibtdgt; fini tarnen ueri cultuf DeuSed de bac re poÃta i* expUcatione (ecundi Ãlij copiofius.
Prim U m Pracceptum,
NON HABEAS ALIENOS DEOS COKABl ME.
QV AB fit prppria buiut pracepti[elt* fentia Uiofei ipfe interpretator Deat.^ dicettf . AfidulraêljOotainuiDeutue* fkr,Dea,tttnt(fefi.DiligafDommum Deunt tuu^ ex toto corde t»o,extotaaMmatU{tj nbsp;nbsp;ex toti
Ãrtitudntetua,t^C'
Sed prituij pergamut in iuferpretationebuiid pritcepti,admirabttur lt;j'n/^iam,quî fiat^^ itertli Deui tain [oütcite exigat t ut non hibeatiiuf co* xam ip[o aliénât deos^cùm tomen nulla firè g^^* acne etbniä ^uidé fei^erint,fe alienos deotjed tattiunKcrum Deum, âdminifirdtortiti amp;â
- . â --
RH CA LO Gr« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4'^9
cÅli ac (erriecolerf.Noit lacfuor »uc Je uulgo,fed defapiendbiu inter ütbrucof. Bi
*quot;/gt; junt Ãbi credere Dtum cjfe menti
^^traintyommpottntem, mdprebenfibttem.^uit ^bd meliui.mhil maint pegt;Ãtt cogitari, creatrui gabermtricemrerum omnium, remuneratri» pietatii^ultrtctm impietattf, Cihodcùm ita f^fttire uidemur, txiflimant parum reterre, q'to â'^mitiemenf lüaappeOetnr.Mundut, Natura,tu fââtte,autalio quoeunlt;j; nomme- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
fofepbnf,ludaica:um Anti^uitatuniiiriptor, AriÃittiM pro ludtis apud Regrm Phiiadei
f^butn de Deo ila cocianatum cffe Cognout tarn q not colamut eiim Dtum,i}ui omva eondi dât,i]uein uocamui (ân»'ägt; boc cÃ,uiu!ficatori,ap «dmodum uocabulo,^ ommbut largiatur uitä, Aridetu Ex bac condone uidct^Sapien Stbnicoruem/tima/je, c^, calant ueru Deum, nonre,fed nomine tjntuà Dcotud/eorudilfè
^^^â¢^Qdfiuocabuli diljrrentiaÃceretaltenunt
^^xniytunc et hi CknÃiaiv, guorum alij effmt He
J'^halij Gned aut Latini, aüj Germani colorent Eu^cb. mpe ^^trfof dtcs.g, alif aliter Deum appellent. cle, hiÃ. U . ^pnd Eiifebium extat decretum Maximini, cap.^, ita legitur itiuüui Chn/banorum cogatur fAaximini
ââquot;ââw id Deotum cuitum,/ed bibat h» «rbitrio decretum»
4«» nbsp;nbsp;nbsp;eXPLICATIO
fuoj^o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uelü ritu Deum colere crc,Ex b
tas Desreti uerbis non eÃobfcurum, ^ubd Msxi tnmasexiftitaauerit eundem Deam 4 CbriÃinfi^ amp;â Sihnicis soli, diffirre autem tmntunt m atodo feu ritu colendi.Cum igitur bitc ita fe bsbent, tx^ fiimsrequil^itott po/fet^quod fupcruacittetanfif erMpere,ne ^uis bibea slienos decs, cam o** tteseuadem Deum,iiuimuisalifitlijs nomUtibn* Cf ritibui,calant. Sicut çr bis tcmporibus, ahi putantfeeundemCbriflum agnofctre, Cruerè pij agnofcunt, er ejfe tantum di »w aliquibus Ecclefiajbcis ctriman^s.Sed re! ge alitlt;r (e habet,id quod tum perf^icuu fiett ueram jententM buias prgcepti,Euangelio Chti^ fii traditam er iUuÃratam, perceperimia â fuiinus enim fupra,qubd cum 'm pritÃtione dec^^ gidicitar (Ego fttm Dommui Deut tuu!, rduxi de terra Aegypti) loquaturCbrilluffi^''^^ Dci,qui ficut omnia creauit,t^Patriarcbssftlt* gitacde^nditfitaeduxitetiamlfraelitos ex gypto.CumigiturbiecdecalogiprieÃtiÃfini^^
, bi fil^ Dei,dubium non eÃ,qum er uerba pf^^ chri/bgt;r ftiiftttètia. lioDei, utbacÃtfententiaeorum, Nonhabei* aliénai deos coram mr^boc eÃ. Non babeofi^^â^
' nbsp;nbsp;nbsp;agn. fcM,not{ credtu aliof,prater «c»
ÃECALoGfJ
Iios Dei,« ferudtorcs, Hlt;c e/î profgt;iriii, er Ueré f^pofiolicdfententU huius primipritcepthuidelt (tt,^mandatur nobis,ne alium agnofunua De« Wf« ebrifium, feu Sdluatorem, prater lefunt ^briflum,umgenitum filium Dei.CertiÃimumea ifl boc primo pracepto probibeatur li autem, cr maxima omni^ ido ^itiaefl,coeleÃefalutem m alia ra^uarer^raa (M lef» djrifiofilio Dei,per fidê. daare ma eflt Ã^inboc pracepto maxime omnium Pâ'ohibetur,ne aliumlaluatoretifi praterlefum ^^tiJitm,^uaramM,cû!amus cr adoremiu.Qttrtl A« non cr Pater adoraduseft, amp;nbsp;Spiritut ^^'''^CMaximè.Etfi c nim funt tres difiinéla per tâ*^«'mdiumitate,Pater,Piîi«s et/}gt;irituffanâus: $Ãliu« adorandus fit,habet à Patre,tamen hai perfonafunteffentia fuaunus tantum uerut Eterno Dealt ideo^ ficut Plt;aer,ita amp;nbsp;fiUusa fieut Pater cr filius,ita cr Spiritut fanà as efii '^fondus. Sed ijuia Piaer non cognofeitur, mfi ^^filium:,^spiritasfan£las nondaturiwfi ^°pter fil(um,tdcirco ignorato filio ignoratar ^Patercr spiritus fanäus.EtquaÃtalalute ex Ãlium,gult;eriturcr falot extra Patrem cr fpk â^\ââ*^fancîum.ltac{iia boc primopraceptopra» exigitar. Ut neft ignofcamus alium falutd^
-nr* ÃXPLICAflO
rem,prêter ChriÃum Ãlium Dei, uHÃm lutte rè itgno/cimut,tignofcimu(etiatnuerè
fÃiritum fanâim,tfe defignemut idolatrùm-Sed pet-curnmui fUtoret, prrp^igatôrtf, feihtoret idolttriit, ut maniÃfle mteütgitnu!^ tum demum uertt defignetur idûliitria,cùm
aliu re, prttrrquùm la Cbnflu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Dei ^Ãdem^ritur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Primuti doiittru,efi Sitten cum Mgelis edtalegttt, etiam efl primai tutor cr inuentor idoltttii-^ etâm,CHm effet creatuiperfiliuDei, ut tpfuâU''^ Stttn, noÃeretÆâ» creatorem,et Seruatorè, er tdoritf^^ eum uerum Deu fuum,dHertit (e ab eo, aditlir^t^^ «c fu«e ipÃoi nol^iM!i,et mtluit ex fe ipfo fslutèpetere,hoc efi,Ãbi ipÃDeut rffe,q filiü^â* pro autore falutisfuxagnoÃerecrtdottre.Oi^, Mutiintluit lo«mnei,ab mitio peettt, Et,tÃelot^ ,jlo4n.3. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erat,(mçiait CbriÃut) ef mendtx tb
Atij} blt;ec quidi peccata deÃgmtuit Sttiit ab bununi generù. Decepit emm Adama mendad'â' er occiditeumpeccato.Sed erat er ^ifttct pe^^^j tor,ab initio creatioisfuit Qÿgramutigitur fiieritiSudpeccatigeout, qaod Satan defiguâquot;â^â priuiq Adttmu decepit et in morton conùcft'^^^ Mt baud difficttltcr deprelendere licet,à itigdâ M^nuluramtCr operaSiunttcenÃdertuiri'â â
Suinitin'^
I i
I
I
I
I i I i
1 t
I I f t
ÃÃCALOSrJ 4*1
. Æ Jw»w«w enim fludiunt Safittitc ùgt;tt îitdc tAr tttitiomui{ifem!}er^it,efa(lhuceft,femper^erifr Bt pugnet cuin fitio DeitQr perfequatur eitm,fiue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* *
â^ipÃm perfoiUf/iifemmembriseiiiSihoc e/t,ho * '^tbufcredenttbuiwftliumOellnGen.citpite
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad lerpentem, hoc eÃ, ad Satanami
nwiamp;crwC^»olt;(f/ÃCbrjft«f,) mordebit cit N( tuum,cr tu utdÃim mordebis calcanéum eiutj
fj^ntflcatur, qubd Satan hoc «mlt;M ncfamp;ti
; égal, ut cùm uideatfe opprimt à filio Drt.
ipfe Ãlmm Dei opprimât)^ omwno, fi 3'^^t,rS[tiuguat^
A.pocalypÃ,0raco Ãif ante mulierem,qult;è ^'^piiritura,iit cum peperijfet, fiUû eiwt deuorét eà Satan,qui m hocfolam fiudiu 'Utcumbtf, Chrifiunh deturbet eum,quà tum t» eÃgt; c throna itiaieÃatfi fut. Ctun igitue fetH wiho generif,declarauerit odium [''^aduerfusfiltum Dei,etconatui fit frommefi pWio Dei,4rf fui obfequium abducere, ut non iü l^ei,fed infeipfo falutem quttrant,dubiu nofr ' hoc primum,adt^ perpetuum fit peecit j j?'â Sataitit,qubdfcipfaut contempla Cbrijk fii â ; l^ei,a({miretur,ey exfeipfo omnem falutem tâ^'â^.'^âââ^Ã^plâ^'^^^''^ââ^°t'eÃeuetrt,lfa^Stt â 1
4tf4 EX PL IC A T 10
pere,ty/eipfum Deunt ^erefludaerif,
Mlt;flt;m ~^o nbsp;nbsp;nbsp;Secundut idolâtra efi Adam, Hic Ãäui eÃ
tnodo Ãilut latra tali modoMitio Adam creattu eÃ^m ueti^r
fit idolâtra. l'^Deicognitione.Agnofcebatemmfettonfoliit^^ I
4,Plt;lt;Zre per filium creatum, fed etiam filiuM
effefiuam iuÃciam,f!tpientiam,falutem cr
tatem,qui(gt;pe^adimagi«emey fimilituditif^ 1 eitKcreatiKeÃet.AgnofcebatfiiiumDeieljet^^ I rKW ey' unicum caput Ã.cclefilt;e^ Ecclefiai» cjà j frirwem cr offajtoc eÃ,Corpw eiut,ut tota ( (iie falut à filio Dei pendeat. Nam de hac recoin* ( cionatur Adam,cùm uideret Euam è coÃA [ua lt;nbsp;ntatammoc ttunc,wquient,oi « oÃibits mtitgt;(}â । çaro de carne mea,Et moxiErunt duo 'm carntn^^ । unam.Hiec uerba dixit Adam,prieditUi adhuc i ( i(:itu fanébgt;,Nottfunt autem mteUigenda de extf'^ f ao tantum coniugio, Sed maxtmè omnium de i «gio 'mter Cbrifium eS' Ecclefiam. Sic enim ( iuf ad Ephefiot fcribens, HyÃcrium, âmquib magnum eÃ,Ego autem loquor de cbri/b»cr nbsp;nbsp;nbsp;j
defia eiui .Qt^arecùm Adambabueritadhuc,। verba iÃa loqueretur ,/fitritum{andhtrn, dubiUK* j no eÃ,qu'm hoc myÃerium perfpicuè 'rntdexerit' tfaq;uerêcognouit,qu'oduera fapientia, iuÃciilt; faluf,cr ueritat bominif tota à folo filio Dci,p(^ j
DECÃXOGn - 4esi er ad cuiut imag'utfttt -ac fifttililtt^eni tttatuteÃtpendeat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
' toÃquitnautem Adammagit prthuijfet a» mulieri i Satana deceptte » quim obediret tier io Dei,quod antea audiuerat, elegtt fibi pomumt efu confeqiteretur uerant Ãpientiam, ac Ãe ^ftÃcut DeuiiÃiens bonum er malum, itatp pra ^^ipontunt fi.lio Dei,er Ãäut eà idolâtra m pit ^o.proptcreaquod maluit fapientiattt,faluttm,aa ^^tttitatemfuantex pomo,quà mex ÃUo Oft «cci Pfff, e;. pUuconÃftaeà pomo, quam filio Deii Idolatria non folum amifit ^iritum fanUtt» iteram cognitionent fil'ij Dei, fed etiam amiÃt **'gt;*irm faluteuttamp;â conieiluf eà in fummam igno amp;nbsp;impieMetn, amp;tà enim reliHn Ãut in
peccitttm 'M Adame t nô eà uera nbsp;conÃMt
â*'*lt;1 /frf potiM progreffut ad morttm, tor conti» ^'**c^halatio uita,itaet reliqua eognitio Deii» ^itnto poà peccatum, non eà uera er Ãrma coa ^^'o.fedtam MectUis eÃ,utuna,ea^leui ada tentatione excututur*iiabef igitur nunc '^^'*ndunt Idolâtrant, Adamum) qui tarnen poÃta ^^^Poenùentum , er retepit cognitionent Ãiif Ãlip virÿnii,(otn tttro caput J crpenti^.
â )
CXPtlCATrfö
Ãw«rt6owi â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If/mbif Adit omnet pofifffifff
ttrs idolâtra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum'w ff*
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fona Idolâtra Ãäitf,ffdprnptgauitidolittrün'iii
emnet pofkrosfuot, ut ^uotquet bowjiurt defcenduntifint natura idolatry-Propter unublt;^ minem^inquii Pauluf,peccatum i» mundum 'mtr^ uitÃbPerunùa deliîium propagatum eà malnif IN omnet bominet ad condemnationem « Prin»^ NMfem omnium^cr prtecipuum pectalum Ad^r it idolatria âomnet igitur bominet nafeunturdt Adamo idolatrie. Vbicuntj; etüm ijueritur in/^ fta^ fallu ty redemptio, preterquà m W Cb^'r fiUoDei per fidem, ibi deÃgnatur idolatria»^^ Im cà tn Cbriflut fUim Deï, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tft, ut Pafflquot;^
nit,nobit iDeofapientia, iufiificattotyrtdf^ plw.ë Petruf, Non eà eAiud nomen bowt«lt;^ datum,in cpto oporteat not faluotÃeri. autem ab Adamo propagati, ignorant natural filium Oei,ar queruntfapientiam, iuÃiciam^i
gt;â lutemfuam,non in ipfo Ãlio Dei, fed in aUÃ hM,utcune]^ oblatittCy aliquant diuinitatit kabctibuf. Ontnefigitur hommes ab Adama r pagan funt natura idolatrie. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,r^
Sed defcendamut ad poÃtrot Ade,ut fognofcamui idolatriam in ipÃt propagatam^lh Ab Adamo natifunt Camity Abel/Hif
âÃECALÃóf 4âîgt;f ^^l^riUter ml}ttfit,fi{eruntcjf iJohtfrte natura,ex ^^bagatione Aiami, quta natufa ignorauerunt miii üfi^ieleo^ no potuerunt m eo qu^rete (lt;t 5*?^'» fuam Sed Adam docuit eot Euangelion de â¢^e multeris.feu de filto Virginis,(qui eÃChri ÃtiUi Ãei)contrituro potentiam Satané, et i» SaeriÃaa,tanq Sacramenta, qutbtts admone J'f«»â de futurà (acrificio Ãtij Dei, quo eXpian* effet peccalum, cr iufticia impetranda.inter °â âguur duos'fratres, Abel credidULuangclio ^^Ãlio Oei,amp;facrificauitex b« ftde, déprima* gregif fuiM fidemfuam tarit drc:araret,q ^ââââfirritaret.Cain autem maÃt impitts et Idolâtra, Jâ« credidit Euangelio » non agnouttÃlium DfI * I ^^'^Ãdem.ltin^nonquieÃuit'meofalutemfuarir, infeipfo, crinfacnÃciofaO. Confilui nierito fue iuflitiit Cf facriÃcif,promiÃt ft* * Ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terrent,uerumetiam ceeleÃis rrg«
^*â'fditatem.QnarT,tyà Adam reiie docuit de l^â'âÃcio,tamen Cam,non renatuf perEuangeli J'^thufitf eà eo ad (uam impietatem,C!r freit ex lgt;onoriÃcentutfi qdeÃa ^ei,qttem non uoluifi^ofcere.fenÃt.
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecutn'tftldoïatria,m toto orbe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Etfi enim nullum
'^*1», ^uod e^o/ciamgt;extttt,^uod tefiiÃcetw infö luuiitmlt;t
'â'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e »
EXPLICATrtf
Mat Ãiffe ante diluuiumÃatuaf w diuMtM^ tumtamp;bomines adoraffe externa eultnab^^ deofjtamê naturalit idolatria propagata iade ab Adama ia omnet poÃtroi eiuitqlt^ adfacriÃeia etiam diuinitut iaflituta^Ãeitex i(^ tdola,feu aliénas deos^PoUquà menimaMil/^y , fetiibieâhÃUo Dehiuflicia CT falui gt;nbsp;mbilomi^ | tfwffwtfwrentttrbomi»« iuÃeiter falutif^ ;
'/ibutlud in hune ufiftn,ul i« to tul facienda itndo iuficiitm er faluteinconlequerentur. ^uif^udni potuil baue naturalem tdolairidneart^ inbierentem com(gt;efcere,»tp qui m Ãmilijf iircbarum crediderunt in fernen mulierifiboe b ftlium De^èx qua etiam Ãde uft funt facriÃi^^^ (qute quidem tunefuerunt diumuicultufitttât'* meritis eorutnferuarêlur,fed utfidem firmarent o- teÃiÃcarentur » or bif faerts ttem deÃturofacriÃeioÃlif D« adpofkroi Pââ,^ pagarent.Sicut ergo kdant feduâi(t,exereuit *** tifi idolatrtam in pomp^apofieri eiut, quibM tura mbxferat idolatrioter qui non renafeei^, per fidem,exercuerunt wm infacriÃc'^h quit faeris,qute inter Pair tar (bos Ãerunt l^eeadeomirumeÃr q, idolatria exerc^^^quot; ffOf
D * /i II f
C lt;nbsp;lt;nbsp;«
H ft
lt;1 ii
!( A t
»I
OSCALOGr.
( tâ»ttitt(untinldolK,guililt;iGeHtesiabueyuntiUe , I âââfnrtiant in ueris fy legitinùs facrit diuinitut in itn poÃutis,induit PMlitf,amp; inÃdelibu« fà purum, Sed poüuti tà tUoywn ment ey ââââ[»entiit.sic ty Idohtrif omtM funt Idota.
' ^'»lidmodutnenimis,eutdomitutttr affidiut *'f^ià £, exercet auiriciant ftam non tant iniUe
I *'**'â'54(i«f»rrfwtoCoM(»rffî, çf«âmifecfMij«e«f â¢fo«K uendendis;iti (y is, qui non eÃregene ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidettf,exercet idolutriam fuam tant in
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuinitUt inftitutis,quint m cultibusifeipr
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Proptereaquà deùmquteratiujh»
I *1» f^^ifttemjgnoret uero,aut contemnatfili* i k nöpoÃibqum ex qusuis re,ipa w» ( j ^^^âJfidinfediuinitatisbibere uidetur,iafhci
Pfgt;'fegt(ain(iretii(m pMcis eagutpoüdi C^â^Sr/h/ùnt. NohaeL. cumfit^s fuiscx °lgt;tulit fdcrificiii.Rc Nobrf, curnefua ftafunlem Ido Pi^^'^'^evreH^tmperÃdemufuf tH ftcrificijs âft reportiret ex operibus 0-^â'^ificioi'um fuoram fAlutc:,fed ut fieri fi \ r°''fi^»tiret fidem faam m fiUum Dei, fùtH»
EXPLIGATIQ
5»? e
chin o-lit fgt;bet idola trie.
proptgtrei cancionent de Ãlio Dei ad (lofkrtt ft ns t Nam hiec/ola efl uerit religto,cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
«(gnofcere Chnflum flltum Dei, quid propte^ tune fohint habeamuiuitaitt,la(gt;ientiatti,wfli^'â^'â'gt; fanlà fiitemcrfalutem.quie etiam non in idijf tutjtue terrenis flue taelefhbut, flue inflrnif .St^ infolo Chriflo fllio Det quigrendafunt pertâilt;l^â ' Et banc religtonem proflffm efl Nobd fatrifrU^
EXfilijs aut(m Uobitytsrpofltris eorum oflgt; Junt per fuccefltonen duo orduies hontmum-err efl populut Gitium 'mcircuncijnrumialter^'^ d^oruncircunaforura . hUnlerunt autem apiâ^ Utrumlt;Ji populum Saeriflcia. fropagnta efl f«lt;â* itt papuli carne nitturalis Idolatria. S^'* in pofleris Sem cr Abrnbie mfluurata eflCond^ de fi/io Dei,qut uocatm efl Semen mulieris, r tnen Abrjhie.uaq; nonnulli ex bis ctdtores D« per^iicm. In pofleris autcm Cr fapbet manferunt tantum facriflcia, à Piitâ^** ercbis accepta.(ed condo de fllio Dei et contêpH futt mter ip jo s,(y amijfa-Qt^are, cum non rettOf terenlur perfidem in fiUum D«, »0» folumdi'* , lerunt naturalem juam idolatrian ad (acriflcii ⢠Patribus accepta,uerumetiam excogitauerunt
jacrificiaf ty ifouos cultM Det, PrieteretiP* ,
Dec Ato G l. 47»
f«4t, 27 abfurdiÃimoi quofdamritutrdigionift ^'âbuiffiertiuerunt fe confccuturos iufitci'amcr blKttin;E.ufebiKffcribittAnttq»iÃiinis temporia
animilium ab Acgypt'^s, 'm gakis ge ^^otitafiacfùifjèfîgnamperif. Parta autem animalu, quorum effigie j 4 ductbut ge
, confecrataeffe mdeos. Hwc e/î,g, Pââ'ââ* '^â¢*â*** impleta fùeritabfurdiÃimaldolatriaf prodqt befliat etiam abieibÃtmoft
'â*1x1 adKomanot fcribe/ts, degentibut diciti â^â^xuerunt gîoriam immortalis Dci per imagi» non folum ad mortalis hom'mis (imilitudi ^^'**^lfiiklin,uerumetiam uolatilium,amp; quadru»
reptibum, Confiderandum autem t no» fitermt tam rudes,utfenfermt ta f^^Xmaliauerè ejfie deos,fed duutur eapro di/s exiflimauermt fe cultu borum antmali
^°nlequi apuduerum Deumjalutem tyfÅli» ââkm. A tq; htc quideni de gentibut.
jj iudeos aut, ctfi manferunt facrifieiaà ^***^0»^
accepta f cr priedicatio de filio De»» permifi'tefhitua,qult;e ^fgt;itur,ittmaximatamêparte lud^eorum h^e ldolatria,quam afférentes fiuead fa^ ^â^fiifna,fiue ad alia facra à feipps est 'txigjl
[wt qxifiueriit
G 4
tJuttuni ge nerû tref partei.
4^1 EX P Lie A Tro fdutem fitMt HûH i» filio Dei ptr fidemgt;fed «rfi* «r4itMrjÿ{ facris,uel m fiSicijs adtibui Dei» , Veitiamut ad ChriÃiattoi.Poftguäm cnim Cbrt ftui natifs eliitynulgauittuan^elion fuumnK^^ tem terrie,defift quidem paulatim externa tria Gentium er iudaorum,manfît tarnen naturk lis idolatria, ficut erat ab kdamc prifpagata carne'totitfs humant generis. Diuifum autem (à bnmanif genus 'm tres partestln lud^os, ÃianoSfOr w üAahnmetiüas.Ac apudludaes ^iti» dem er Mahumetiflof, penitus ext'mikl eà cognttio fir^ Dei. Quarehi afferentes naturatt^ ffiam idolatrian ad facra(ua, ttp-à glorianiur it cultu ueri Dei,tamen non funt,niit ldolatragt;^ f*' fitment(e merito(uorumÃacrorumcon[elt;luiâpiâi Drum faltttê,lnter Chrifîianos autem,mattet dem pnedicatio Euangelif de Chri/lo,pauciÃiKâ', fnnt,lt;jui difeunt ueram cognitionem cM Chrtfbanorif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnts,retmentesfuam naturalem iilt;â*
idolatrtd. tisr afferentes earn non tantum ad ÃSi^
ÃUfUerumetiam ad ordmaria et légitima âm fiiinifmo facra,deffgnant coram Deo idolatritiquot;' Hine funt Ord'mes fAonaflici,Dffcri»eneibortt^ SacriÃda Mi/Ãarum,Cultus fandorwnt Cr inp* ta aUa,(iuee Hypocritai ffeiunt, ut merit if taliitâ'' pperunt confe^utntur lt;nbsp;Deofalutentt
DEGALOGF.
4ri
. Ibccideircotam copiaferecëfuimiUM eogito . ^l'émut non folum origfiiem idolatrUtuerumeti âlutprapnèfit uera Idolatria. Hiec etti« tiini ^^Sttatur,ctim out ignorato aut contempto filh cÅleflis faim 'm rebui fine tae j^^^Uffiue terrenit/tue mfirnis'Statt (S' hec fo relights fides, dm agnofeimus Cbri
. ^'â¢â filium Dei,cr (redimw^quod prcpter hune '
â ^ââ¢n DfMf fit nobit propiciuSiremitM fioiii pte . adoptet ttos mfiliof fuci, cr/eruetnaf ta . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fternamuitam. No» euim aliud efi na
i
II
âlatum nomê,mquooporteat not falueifierii ââ ^It dilexit Deuf huncrnundumjut filium fuum ^i^nitumdaretfUt omnis, gui credit m eunt
Quæ in primo præcepto prohibeantur.
Yx QÃquam expofuimuf,^ut fit Jdolatria^amp;' undemitio ortafit,aggrediemur nunc, di
I nbsp;nbsp;nbsp;Wma dementia adiuti,ad exponèdaea^u^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
gt;« boe primo pr/ecepto prohibita. Ac manifi ^nidieilexiit,^ue tam comemorauimut, prtcepto generaliter prohibita fit idol^ ^gt;tideltcet, quôdHondebeamm atium Cbrù Seruatorem ty liberatorem à peccatit
G f
4 74 EXPLICATIO er morte ilgnofeere,prteler utügenitumfilm per quem orbii conditut eÃ, nbsp;nbsp;ifraélihe c*
^ptoliberati funt,U qui in plenaudme tempo» ris iffumpfit hominem» ut hommes m ipi umcref dçntes trunslirret 'm regnum Pétris fui. Sed ldo[iürM,qu((uel nuUiuelalieni feruetoresintlt;â^ io quteruntur»cr qut »ttluraliter hommi mheretgt; foletfefe in ijs hommibus,qui nonfuntex EUtitig^ lia per f^iritumfunâtm reniait uar^smodisamp;â f^eciebusprodereyO- m cerne domineri. Rtdt^ bimusigitur ldolatrilt;ef^ecies,ut mtettigimtis letèhoc prieceptum peteet.
Idehitriet Prime ffietics Idolatrù,e/l impiétés EpicurfO ^ciet. rum,a- Pyrrhomorum,eorum uidelicet, qui fo^ tiunt eut nuUum effe Deum,nuÃum effe Ãltum Dti Seruatorem,eulfi quis eÃ,nuüem eum hebere c» Episurei, remerprouidentiemrerum bumeneram.Deq* bus Pfel.iî.eit'.Dixit infipiens wcordefuo, eà Deus.Et Thre.t. Qÿis eà ifk,qtti dixit, utÃe^ ret Domino non iubentet'Exore altiÃimi non tâ gredienturnec bone nec mêla cre. Teles impioft etiem hoiteÃie Gentes damnêrunt, tthnici. nbsp;nbsp;nbsp;Secunde fpecits » td impiétés Ethnùorum,(pi
CrÃl'euferunt effe Deum uerum,temen non egn» uerunt uerum ChrtÃumÃltum Dei, fed excogiti rutfifibi multot tleos,^^ uerie idole,querum
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECALOSr? 1 nbsp;. 4rÿ
^âfton[ei}i(erentur iufliciitm ZT ftlutew, He quilt;t fitâierunt uarjiof Chriftoh hoctfi, Seruntoref gy ^'*lfificitores,0' n(gt;n agnoueruntutrum Chri/iSf impij Idolatrie.
Tertia/^ecies.elllm^ietiif eorum ludeorum, ignorato aut contempto filio Dei per Prophe promijJOiZy legitimii (acris adumbrate, 'wfÃ
^'ftruntnouafacra wi excelÃs/tuLucis, 'mual ^/quot;«iac/^eniueruntfe mentis herum facroruia
^lt;gt;gt;ife(iiti iufheiam orfalutem coram Deo.Hi biï» ^ââ¢frunt eoram ueroChrifiigt;,tot aliènes ChriÃof, JKotfacraad expiandapeccatafuaficcrunn phariftti,
QuartaÃiecieStefltmpietiuPharifieoru et hy gt;nbsp;â fâ°':fitarum mter ludifosgt;qui non 'mfiituerut ^^giiimafacra m excelÃs ar uaüibuf,(ed fiterunt
. ^^tenti legitimis facriÃcijs,excogitauerunt tamê
(ultui DetyUidelicet,certa:ieiuma,cerliUpre ^ââ ^^ÃinbriM ufflimentorumdauationes manuu» amp;â aliai(iuibu« trtbuerunt meritit expiationis pee
perpetute falutis.Ht guia nou queÃue .i iufiiciam eÿ- falutem 'm ueroCbriflo Ãlio Dei,
^^Ãiem, fed in meritis fuorum (acrorum C3- o« fiteruut ldolatra,non cullores ueri Deb -a ffgt;ecies,eà Uttpietat bieretieorurntqui
ââ¢Â®Â« reäe [enferunt de Deo Patrezyfilio cr^i
^^fot^iLenguin gut e/Ãe(omn(S hteretuorum
ure EXPL IC ATI O
fffecût eimmerare.Aftwgitmutnttneduiit
^ecieï. AlifenimH^eticiilifh füa^nt Mlt;rcWâ fimferuntChrifium noneÃeucrum botiH
nem.Al^ dtfhfunt Ariomanifte , cjui fenferu»^ Cbriflum non effe uerum ab ^temo Of «w.De bat föfultndi funt ueteres atitorts, TertuUianuff Atbanafiut,E pipban(M,H!larita,cr al^.
THJiWne nbsp;nbsp;Sexta fpeciei eà Impietat Kabuhittifbo^^f
giftje» nbsp;nbsp;fiu Turcarum. Hi c^fi Ãentur ununruerutn
t(m,o-fentiuntcbriflunt ueniffe in bunc muff^ dutthic ædidtffe magna miracula, ^uem cr
â bumr)ciuocint,tamenfuntld0latrlt;e,quianotttf^ ' buuntChrtÃoueramfuam maie/kuem, SentiW'^ rum tantum legiflatoremfitiffe t cr non effepr^ peaatii noiirif moytuum-Tribuunt autem expi^ tionem peccatorum cr tcternam falutem fuorum operum,qua! ipÃfine uerbo Deiex«â^'* tant.Quare,ct(in babeant aliénas ChrrÃos corigt;^ uero Cbri/h,funtldata(ra!.
liÃificcs. Septimaf^eciesldolatri£eÃeortmCbriftilt;tgt;«^ runtif^ui Ãcwnt audiunt ficrificia niffarunit pro peccatK uiuoru et mortuoru, ac confe^ueit di [aelicitate rerum terremrS er cxleÃiU'Solent f rttw fäcriÃcia KliÃaril celebrari pro faliciÃ^^^ ffi omwüiR rerto»,Ãuein boc Ãuei» fùturojftu* le,tijeiejiutra idolatridt^ûiitod
DKCALOGfJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;r»-
W«Wrt accipiendUtflperfidem propUrfoia ^âfwn Chnflii filium Dei,boc iÃi qunennt er «acr fâ'e cupiunt per Miffam, propter opwmerituat ^ftttrificiumtiiffe^VtdesergoomtHit/Mrificit °lt;âit er êionacbortt tempht plena effe idofatrifi
Qilaua ^ecieftc/l impietM Hiomtcboruntiqui HowcBfe â opera ordmumfwrumeffeexpiattones
^^âcatoruincfâmerita perpetult;e['alulis,
^ona/^ecies, efiimpietat âmuocaniiuitt fan» niortuos,qifia unusfolufDeui i« nomiwr If
^briÃi, non 'm nemiae Snniîorum. tnuocitn« ^efi.
^ecima,eft împietM eorum, quicolnntcrait [ma^nt» ^âfantÃuuof (eu lmag)ntf San(hrMn,cr putant (uhoref^; '^pi'ecibiufuit afiud^iuofeffitfis, benedi^oni
eonfequi.Hitot-CbriÃot(ibi^uuth quot/k colunt amp;⢠ueneranfur,
, ^ndecima, eft impietof omnium bypoerifarit fjyhoerifa ^'^hri/üjmfmo, qui polliceoturfibi ^^(catorum,crpropiciigpDeum,proptrrnurtta
operum, quie opera uel ex lege Dei ,uet ^^(uis ipforum admuentiombtu fîciunt,
^uodecima,ef} impietae omnium arrogantium ^(â^perborum l/om'mumfqui rerum (oelicitatem ^^uunt (ute Siptentu er Virtuti/ieut Noamp;Kffeo SKpfr^
D(Iw,4 cz tierodef
«7» EXPLICATIF
DfcjWfrtw, tfi impiefiu omnium liUttrôrli^ bominHm.N((m atutritia rfi Idolatria, Epbe. tOiCrColodertio.
DecimaqutirtMft tmplefM Mrfgornw, Miltp carum,itugtirum,Gr id gentn aliorum, qui fentud [utif mcMtatià et ejji cau[M ftelitiMis rerum. Vf deDeut.t8,dicitur,non Atiguret, cr mantato* rtStfed Prophetdm,ChriÃumfaudiehdum rfff-
Etfiaut poffùnt plures f^eciei enumefti^'^f^ tui nuturaHs noilra tdolatriafefeprodit, qitta quae reliqui funt,fub btt côeinentur, proSâ'^ diamur ad explicattonem eoru,que btc de U/U OKefHo de cramètorumob'qci poffunt.Si «Mm idolatriatfi» ufujacramen peterefalutem ftiam ex aliftrebut,pnettrquffi torum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fx Cbw^ per fidem,euriubennir uti Sdcrainegt;^
titi'Cur ueteret uà funt CinunctÃone cr cqsfcur nos ulimur baptifmo.Ctena Dominica, prtidicatione Euangelif'âNam qui cupiunt remif'' Ãonem peccatorumiconfolationem »» aduerfis, 1â berationem i malis,amp; faliUem,(onÃruntfcff nuditum Euangelif, cr ad u[um Sacramentoruif ' Si ergo remiÃio peccatorum,iy uera ae ftertiaP iatftantu in Cbrifioquierenda funt, quomodoutt dum eà facramentit,ne deÃgnemttt idolatria»-
Negari eerte non poteÃ, quin impif ifraelü^ deÃgnlt;uttfmt idolatriuff non m excelÃstantuf»
DECÃtÃffl? 4#^ M etiim in legitintif facrific^tttjuemadmodum ta ^tw Efa cap^r t^ ÃSt etHiere.up^.Sic non ^iâ¢^uÃMu^tt,'qâ^bd ts- im{^ CbrifiUm Ãtuntex ^°idoneeuangelifi Cf Caentt Dominien, idolum, dtfignent tnhotam ufu idolatrinn, QèfâWii etütn aceidere poteÃ, ul quiÃiinm fint an ^'*llerin Im proprin uxore^fy Ãtf in fuiepro^ ^'â'fiÃcultatihuf,uidelicet,CKm reimet Ãeultatet, debet poteà egentem iuuare, ita accidere bomo exercentidoharinn in ueris ac le*
faerie fiSigod ut reék 'mtdligamut,confide ^iwt iterunn -^utfit uerareligio.cr^isuerttt ^dttiltut,(iuoiuÃficamur (3^ falutmur.Namue â ^*^eligto IfacefifUt credamws,qubd le fus N(is:4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Virginis Ksrit fit uerus JAefiinttftH ^^us,«eterntisfilius DeùEt propter bunefo ^''âgt;fieredimus m eum,confeqittmur 4 Deo Pitre ^^iÃionem peccatorum.reputemur iufli, adopte i« 5('Ã,j Dci.cz fininus btredei aterna fallt religio,no» tune primum exortaefi,eùni w Chriüus natas eà bomo, fed pradicata Ãtit inuioorbisterra, cùmn.homopetcatointtia ^lÃlgt;reeepit Deus fe miffuru filium fuum in bSc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'' â
expiaturus fitfacrificio fuo peceatunt
, '^^di,Ht omnts,gni credit in eum, no pereattfei *.
^ertfii uita, Q^are nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oei
4«« eXPLiCATiO
S4cr^ci4 1,00(0 fieret,eà Circttncifio, mr facrificiüi, non ut homintt crederintj/e ipfnt borum ficrorun 4{honts,Mt proper tttii eorumconfet^uiremifitonem pecctttorwnv ftlutem,SeJ ut effent Sitcruntente,amp; figiM,lt;pti^ excitiireturiconfittnttretur, cr confer uafettif det in promiffum Cbriftum filiunt Dei. dS^r det, fiuent eÃt credit »^uód iuflficemur Deotfèu abfotuumuri peccatis ^tantum pftgt;l'^^ Chriftunt,
Pr^diculio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;similiter tpoÃ^ cbriÃui filiuf Pfi
Euungerif er mo,mflitut4tü prlt;edicitio EuMtgelif,itgt;llitutefgt;â^ ^ranentti sucriiniêta, uidelicet Baplifmm er Ccena f«r injÿtntttl cannon ut hoiet fentirent, abfoluerentur
Deo i peccittif,boc eÃ,iufiiÃcariiur,proptee harii rérum per fe,er propter meritum e4rum,Sed ut ufuearum cognofcerent ChrifitHb fonciperent Pidem in Cbn/{um,conÃrnureiit(^ eonferuarent fidem in Chriflutn, ijue fidtt lO ffgt;icif,lt;iuodcontingiitnolgt;it falut tantum prop^^ Cbriflitm.Exhiclol4fide pendet tota falu^ noflratantum, fed etiam Patriarchitrunt.li^ Eidet^Utri ^ue enim alia fuit falutis uia Patrianbis, nrcbarutn et bMpropofita.SedunaommumeÃiUtdelicctf'^^ ttoflrdi UM itt cbri/iuin,ç[uà d propter hue folum abfoluamf (fi, UpeccatiStamp;feruemur.d^idtentatiiDeum,^^
D E CA L O G r; 4 êï
Pe(ru{,nt imftottiitis iu^mfuper ceruues di l^^ulorutti, quod nt(^ patres nofiri,n(i^ nos po ^^^*gt;Mtportare,fedpergratiam Domtwi noÃri le ^brià creditnus nosfaluos fitturoSf^uemadmo
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z}- illhQtiitreft quisutitur Ettangelq audt*
^^^btptifitto,etca:na Doininica,ut cognofcat Cbri »^in, conÃrmet Ãdem fuam, ii non committit quitritalientfm CbriÃumfed '^^^lt;*fordmationecr i»ÃiiutoChriÃi ad confirm Ãdem in uerum ChriÃum*
â ^a^aaittemreligw,feu Idolatriaefl,(ùmbof f^fUgio ^^Ãntitfeconfequi i Deo remiÃionempeccato feuldolatriit ^^'itiÃciam amp;nbsp;falutem propter aiiiones Cr me â .'^fnorum operu.Hie enim quterit aliud nomen^
faluus fiatfprteterChriÃum perfide, Qgit f î^ijîc affèâus edideÃgnat idotatrian,m quot opere,quod tali opinioneficièdum ft^cipit^ iud,eus affirens banc opmionem ad opera
^^ttitcipQttis Cf legitimorum facrificiorum,defi idolatriati,Etfi enim nô potuit coram huma
? ^Kdicio accufari Idolatrie, tarnen coram Deo
I âgt;frus Idolâtra, g, abufui fit Sacramentâ fi»
I l^^°»tra fidemSic ctiam CbriÃianuf afivrês M
, ^op'mionemadauditumEuattgelÿ^, aa'baptif» , jjjjâ ©â Cce^dW Domwi,«^. confidens fe iufiitn ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* propter iirtr^iia bsntm operumifeu aiÃonut
â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H
ui EXPLIÃAtrà .
K abutitur [lt;tcrlt;tmehtis fidei contra idolâtra,etiam/i nonpoteflcoram iatrit iccufari,nipcHm lt;lt;Kf impietitteittfaiiââ^ wÃfk conÃtetw,Mt iÃfgitima (acra, Cf a tojcultUiDeifeiluturi Nurti quif l^mamgefiu 'm pede, quacun^ i»cedil/ââ^j tat ^inam,non qubduiaÃt plena lÃinii,Ãlt;^ j tpfe/Ãmam fecum affirat,ita if,tut natural^ iatria fic dommatur,ut non mfiexmeriii^r^l pÃuf iufbci^falutempetatifemper triangt;quodcunq; opus, quantumcHH^ alio^if^ neÃum ty bonum Ãcerit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j*,
Sed h£C deldotatria,(y /peciebui eit(fgt; primo priteepto probibita funt/ufficiant.
Quæ in primo Prçcepto mandentur.
1 «-nr Xponamiuigitur nunc,qutewbocpf^â^ j Ik PneceptoÃnt mädata-Sed bitc
P°lfifnt,à reäe cognouerimWftji^r'^ probibita.tiam qux probibentur uitia,bortt f'ââ trariie uirtutef mandantur, Qjiareà probibt^ idolatria,haud difficulter cognofcitur, q, tur tterifs |{t7.' J}ei cultus, feu reltgio i B.tà betur,ne in aÃo, praierqaà m m (^brijk,q«f^^. muf iulticiâGT [allstem
ÃECAtOGÃJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^8#
niiinJe/ur nobis ut creJamusfotiffit le/ûta Cbri/ium Ãitum Dfi eÃe uerum amp;nbsp;£icrnum De« ^f'^UitortmnoÃrum^
Punium igitur,qiält;t oÃendimus fupri, qi^od à â'â¢Â« Dei commemorauerit Decalogum (» mote Si O-dixerit'.Non hibebis ulienos Deos coran ^^idcircopriecipit,mandlt;ttty exigit, ut folum uerutii Deum Seluittorem noftrum agnofcii qitia Pater,4 quo Ãlius abteterno genitus ^.'âgt;^po/ktm buncmundummiÃusj ty^iritu« '^^^us,qui 4 PittreetÃlio proceditÃunt eiuldtn ^l/futig cum Ã'ioÃdcirco pracipilur nobis,ut Pd ââ«» ©⢠Ãiruum fin£ium,uni cum Ãlio,folum ue ^1» C5gt; «ff r«»m Drum agnofcamus. NamÃmdi ^âtote conÃdrrMerisperfonas, Tref funt difbit ^*perlonte,Siuutem conÃderaueris in diumita*i I ^'^fftntium er mlt;«f/fc»fe)«,ttni45 tantum efl uerui i ^*ffr««i Deus,omni oÃieio d nobis colêdus (y rÃ.ciin igitur priecipitur nobis,ut folum Ãlium Dei,pro uero Deo er Seruatore habeamus,pnecipitur rtiam, ut folum Pa» ChriÃi er Ãgt;iritum fan^ium eins pro ucro Scr«afo,-c noHro habeamus, quia hie tres funt eÃentia fua tantum Vnus Deus,
4ii ÃXPticAno
K«w,Cr Ã^irifum {MÃhim diUgdmw, coktHiu^n^ l«eamut,uenereii:: idoremuïCJ'niuocemuif^ toto cordetcx fota arui:itt, tÿ' ex totafèrtituditi^ fioüra. Sic emm Mofes ipfe gt;⢠rpretittur boe pf^ ceptum Deut.ff.Et Cbri/iut cogt;.firmlt;tt biitc inieâ^ pretiitioXem Mattb.
Prietereit,priecipitur, ut ofxniii botfit
bicuerut Deuiuerbo fuo maudat,ficiitniiiip ne uUit tergiucrfatione^toti nientif propeiffiotifii nuüi citrnif repu^»lt;tntù,t2r fitte uUo uitio. diituf enint dileSio Dei,noit ex dimtdio,fed eteto to cordCi^ nott ex dimidia,fid rv. lt;nbsp;aitiiiilt;tâ, fortitudme.Vnde ©⢠Mofes Deuhs^addir.Doiti^ nutnOeum tuutniimebK,amp;Hlifolifet-uiefgt;
Pofîremb priccipitur, ut omniet rttaiittfift i^onec,queut nobit uerut De«j imponit, obediequot; ter,fine uüo murmure, fine uÃet rebeUiofte» fiit^ lis conutcijf,firlt;tmM,f^on fimus impittientefi tteeufemus Deum 'miquitettisgt;n5 inuebetmur 0ii um impifi,cotumeliofis blafiibemiSffiu ««âM tionibus,f'euuerbis,Sedtoleremtts omnin lt;tdit^ titrtt plt;itienter,ut nobis omtie etfflilbonis merit^, ce omnettf miufiiciam, Deoautemomnem . amp;nbsp;etquitatemetdfcribamus » Etfi enim Dcus tto femper immittituffliamp;onef w hommes piet'P''^ pw certumpeccatum,cr p'^ patiuntur
i
lt; (
»
âº
% »*,
Plt;
*1
O EC A L 0âGL 4Slt;
* I^^Hfcutionem propter iuÃiciitm,t:^ nome» ' nbsp;nbsp;nbsp;âââ^'fitfamen femper nobis coron Deo confiten^
tUud Pftdmi'.Non iufhficabitur in congie
' â ^^'âoomttisuiuens.EtiUudtSiittiçiMtatesobler ^terit t mineJJomine quafuÃinebiti Et iUudz
I Afi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;malum coram te ficio, ut iu
I m [erirronibui tuis uincM cum iudica I i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'aceptum Deiexigat t^mt perfi
, i . er abÃ)lutam in omnibus tam n.Btombus â ^â°*^^fttobedientiam^non (olian docet boe dt* â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domw«m Df«« (««}» ex T O T O
, ^.^'^^»Uerumetiam lUudPuuliRom.7.Lex efi fÃi.
j *lis,hocefi, Lfx «o» exigit tantum externa
*^Sinia feruatijSC fupplicia uiolati huius primi præccptijac
totius Decalogi,
r co»»«emlt;jr4f ione primi PrMepti deatîoÿi Exod.f.ogt;Qr Deut-s-h^ecappèdix^Ea ftimZelotehfat
^(t^^°â'â*^âfitansmiquit(ttempatrum w fiUot.in ^'(11/*ââ quarts gefteriitionem eorum,^ui ode*
oujljdifit iniddtd mat^tiis uerbif do quot;'
H »
4
8 «T
E X P tz I C ATIO
frt DominuSi^Uie prlt;emia maneaiti eiim, ^ui à vat Deca!ügutn,etqu£ fïtpplicin miHtiittt ui{gt;liitâ^ 1 | fett! cr prauaricatoretn rtecahg^Ego^in^uietHt Jj CtommuiDeuituui/uiazelotei, fumZ'^loiyP'*^* I fi fairtietnitlator. Siegt emmbene/ïuf marituiftrt^ fi Ko» poteiliUt uxor tiui extreeatcuitt alio c fticitià iita ego non pojjutn ÃrrCyUt ahu Deufitto fammehabeat,ut'm alio,prieterquciiti w itteip/O^ ^unernK iufttciâ (^falutê,Ferre bob po/fnttifUt pââ'' titn me,partim alios adores,Volo (y exigo stdorationé.Volo tt exigo dileihonè lotim corih^ er omnium uirium ta4rlt Diligaf,uolo,ae ex lâ'* to corde^ex tota anima,et ex tota Ãrtitudine
Qjiid ergo (upplic'ij manetcumt^ui «er«»gt; Vm,uetumChriÃumfilium Vei deferit,(r alios deos,alios ChrifiDs,ac Seruatoresgt; CT cet idolatriam IV ifito,Mtqtiit,mi^uitatem patti^' tn poÃeritate eorum.
Prttttum enim, Deits punit autores er flros Idoliitriie,nö uno tantum genere corporsIP aÃliätonis,fed ablatione emnts [Ålicitatis eoru^ ttt hoc mundo. Deinde poena non refi/lit tantu autoribui IdolatriiCtSed propagatur er etiam in poÃeros eorum,uÃ^ ad tertiam, iideev quartamgenerotionem-hoc eû, Detufolet triant punire mterneeione foliw Ãmilit. a«
t, â¢i Ã
h C(
«(
gt;)
âll
âât
DecALogi?
I ' ^fn/celera,uidelicetEbriefait/cor(atio,imp», j quot;'â ««iifc/î pücrjw w bac Ãculo pumn Solent, aide ' J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reruni,prflilentia,meurfionibut bo*
J j ^'^â'^iamp;c.idolatriaautem falet puturi totiut gen ; '^,'^naÃitione. Exemplum babes in Adam, ^ui ' ' â ^quot;ââ^/igaaretidolatrian mporno,O'^uarerct â ( ^°fuam diuntitatem cr fcehcitatem, non ipfe
**âgt; c uita, fed etiam uniuerfa poÃeritM ciu^, *''âlt;gt;m^damomnes.moriuntur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â,
^^eut,s,sioblitus Domini Deituhfeculuffitet^^y^ ^^*** (tlienoSfColueris^ iUos cz lt;lt;rforilt;«erK,cc f predicotibi,^ omnino diÃgt;ereai,Skutgè deleuit Dommut in mtroilu tuot^e. Do
ZSquot; Gentes terrti Canaan delehe fiat , ^i^^(âtee i(iolatrian , cr ludteifintdelendi,fia'^, â^emplo gentium idolatrian fedentur,.
infiituit Gideon Epbod,quo dep^ Idolatrian o»min[rael,Dicit ergo firtplii r cfi Gideoni or Otà lH I domui eint
H. SautdeÃgtuit Idoktrùn,ntgt;a guia fisi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adpntionctfed 'uitertiii men»
â^^P^ft4te,(}roptent ^ubd fdcrificarei Samuele ^*^Pf3nto,iuxttt mandatum Dei. Audit ergo; ^**1 fw/ur^et re^wm t/Hillt ⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î Prd
H 4
lt;â¢Â» EXPLlCATfb
eo nuoi ahiecifh fermonem Donutti, ibinit It mmitf,ne/jfrexe^e.
t,Keg.i^gt;Hierobe«mittl{ituit duosuittdm reoï,Qi(,ire dicitur ad eum.Quta ficifhtibi aliénas conflitiles,ut me ad iracundiam res,meautemproieci/{ipofttergum, idcirco ega 'tnducatn malafuper domifmHierobeatngt; percutiaitt de dama eins m'mgentem ad pari^^.
tem,z^c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
4. Reg. 17. Totuilfraèl abi/ciiur amp;nbsp;prapter Idolatrian, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
t-.PitraliptSiSikbïjtitur,^^ w daptiuitatetgt;iââ^ iltcitur etiam iudapropter IdolatrTdn.
AcpoÃremo, abi/ciunturlud'à inattfolKi''^ regw fw terreno,fed etiam ex bitreditate catleÃis, ptopterea , quod contempts cr ChriflafeikibanturVharilaieam Idolatria»'
PoÃquam autem diuulgatum eà Euangelicif. CiriÃi inorbêterræ, t^ChriÃiamconfectttiÃiit régna Sygt;rilt;e,AegyptiiGrteci^,Câ alia,uidfbati^{ EcclcÃa CbriflifceliciÃtma. Sed citm ample^''^ turimpietatemArrianam, erfeSarentur idoU* triammonapicam,amiferuntiterum régna. Oâ uaÃitse funt Ecclefilt;e furore Ittabumetico.
InR-omano regno nonfolumexereelur Ida tfia SacriÃc'qs iamp;iffarwttprc^eccatis uiaorunK
DECALOGL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»^
Stin^yutu, ar muit« '^'^/âfcrifiUerumetiiiHt deÃnditur ediä(f,glttd^t^ omtiiltuf/rrèfupplicioi'um geueribut. ^'lt;1 igitur de Romitto imperio /ùturum Ãt, '^i^l^figmficire poffunt exemphtf quie btäfituf ââquot;âȔsmorauimut.
^°Ãremo,à bominet externk fuppHc'^t udmo p^â^noit reÃpifcuitt, t:^ noii cSuertuntur adchri ^quot;âÃliuitt Dei,neem ipfofoloiufhcittmzyâ filua (âey fidem qu£runt,nihil aliud reliqwmeft, ^â^puniantur leterno fup/flicio inéximguibil« ^ââ^â¢fïai^fiufdepcenaldelalriie» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pieidtis
^icendum etiü efl de primio pietutft, t^ ueri J^DebFaciêhm^uit^mifcyicC'rdiditi/eupr^a * I] beneficia,uidelicet terreftrid er caelefiti,ma
quot;â^itfHimirum his,lt;iuidiligunt metO'Cufbdi' '^mdatd med. Sieut emmDeus punit Idolatri â0« ia autoribui tantum', fed etiâ 'm po^rûf 7 î^iiiem punil earn tam corporalibus,^ aternif ^PIici/s, ita etUmprajliU beneficia corporalis non folum patribus,lt;iui uerèiplum co ex toto corde diligunt,uerumetiam po» '^forumfi patrum pietatem f^ihntur'
fââgo dieet ^uiQiiani ; iUe eü.i^ui boe ' D« impiet perfide , ficut exigituri
^iligit Deum ex toto corde, ex tota ttni
490 EXPL IC A TI O
Wij' NyJ^certebominume/îj qui hoc pritnuM pricceptiîm titntit (gt;erli(hone [eruauit un^uinit | quiintam ^iritutfanAiu in eo requkit. QJiis ergt; i go ppteril iOeo expeâüre mifericorâinn,f(K ' lgt;eneÃcid,Ãue cdrporaliaÃue eetcrna ? ReJ}gt;öde(igt;. Sicutnuüiis unqudnt bomHiuin iitipleuitboc de gt;nbsp;ieHtone Dei priecepiumgt;operibus [uie ipÃufiu^ ciie,it/tnnilM etiamdignitt eilbeneÃcijs Dei.^'^ leäiümemm oifinis,quinon permanet in of»^ iusuerbii legis buitis.
Qÿisfrgo (eruatuefRej^odeo iferumâNi*^ bommum feruatur, (iquidem. ref^exeris buniitti^ ipforuntmerititiEt tanden,Me genus buminuui ii^ , i(niaer[um inierirelj inuentd eà ratio qua fF prieceptum,O' totus Decalogus impleatur, amp;nbsp;mines ueramac leter^m/aluteinconlequafttUfâ
Quomodopn'mum præce/ ptumimpleacur,.
PRiusq boe exponainus,iterum adtttoMegt;flt;l^ fumus de noflra imbecillitate, qaa Ãbut gem Dcinojirif operibus nunquà nt p^^r ik impleamus^ Deqiiareidcircotarndiligcnltâ^ admonendi fumus^nonjst abqciamus omnemÃt'^_ tapletionis,fed ut excitemur ad quitrêdamut^* iaipittioitis rationed gt;nbsp;Nam primumpr^fP^'^!'*
'exiS'ff
DEC ALO G r. 49«
h
*
âi I
(
f
(
(
I
ut diltgamuf Deum ex toto corde, ex tof4 f X omni Ãrtitudme,Verit igitur nbsp;nbsp;per
iilefbo Dei,eft impletio prirnipneceptkNul hominuin eÃt^ui Deum ex toto corde m» ^âââ''âfuidiligat.Primum enim t Ad dileiHonem perÃ^m recjuiritur Ãiiritusjitniliif, quiit ^^i^Uie hinc dileibonem priecipUtcli jjnrituna quot;â Homo autniturufui cjret l^iritufinik),quilt;t ^°'âbpitur, zy nufcitur w p'ecceto. Et quetiq pif
l^iritu Ãanibiper fidem, iamenciim C4 idh:ic uiuit,jpiritui [aftâui non poteà oput ftt âââââftüwiw pijf pleuèperficere propter curnem» quemadmodum trtiÃx, quatiq optimuf ty ittduÃriui Ãterüttitmen à utitur ukiofa '^^â¢'umento.Ãcit et opM uitiofum,itit Ãiiritui fan ^'â^perÃäMquidcmartiftx eÃ, fed quiam/lruif âââ'quot;(«w eiuffuidelicet Caroper peccatuir. depm uitiofum.idcfrco fit er opui uitiofum ae quot;âlâ^fiäum.LeXfinquit PauluiÃmtecilltf eà per ^^ffHt,M.aniÃÃutn igitur efl,q, dileäio Dei,quie â¢^^^pletio primi priecepthnunquimfit perÃän ââ»JWfji« bac qaidem corporalt uita.
^^^c'mdr,(;yfihomo hibet ftatara fua aliquam^ ^litioiteinDci.Ãcut Paulus Rom,x,docet,tarne ^^^ontocorruptuieà per peccatum,naturalis
'â?®g4«io Dei itdobfiuratdamp;deprau^aefiM â
4^1 fiXPLICATIO I nottfolun noit(itperãki,uerumetiam euonef^ : * ttigrouibuftentotiombui.HomoenimuiriiufP I â reli^iut,crgrouiterpriOtermeritunt, utfibiuilt;l^ I ' tur,offliilui,dicituel tandem in corde fue, inpfolmo extolftion tli Dem itac^à dicendul^ tft^quodres efi»Dem bom'ntimogis efl ignoW ? cognituf.lgno/ioutemt ut ntiUo efi cupido,itâ heÃuerodileSio. nuHm bominSJnipltt
ttatura fud hoc primum pnceptum. Acfomiuii'^ ^tiiJem hypocritiefe tantoamore Dti ordere, huic proceptoptenè [atitficiont, Sed Poulut R®
nanis [cribens cap, retunditarrogantiam pr£fumptionemeorum,Dicit etiimufraël fe'^* tur legem iullicie,feddd legem iuftai«e non peritt nit,Propter quid i qtiio non exÃie, fed tanquint tic operibus legis, Voluerunt enim l/raelitobti'â^_ legem implerefuis operibus,PaHlus autem cue docet,qu()d non impleotur operibus, inuepigt mus crgo^quomodo impleatur,tJifi enim imple^ Maftb.f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofjitmus foluifieri, quia dicit CbriÃus,
Amen amen dicouobis , donee protereatcaeâuvt
cr terra,iota unum zy unus apex non prateries rit ex lege,quood omnia fà fta fùermt.boc eÃ,De nbsp;nbsp;*1
w tamfeueriter exigit legis impletionem.ut eili^ us permitteret caelum (y terram ruere, ac 'utteri re^quom ut reaitteret udum [altem iota» aut api *i
' DECALOGr? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49«
lege futttqium non exigertt.£t tnoxtNifi ^^ffiituerit iuÃcia ueÃrlt;t plufquitn Scribarun ^l^^â(ri/'lt;eorum,non potefiis regnma ^'orunt, Difctmui igitunquomodo Lex uerè 4 inpieri poÃii. Ãtcamus nuten nunc de im* rââtione huiui Primi Priecepti. PoteÃewm,ei flt;t ^^Ãetif lt;tc debet implerit duobut modii i Vno ^odo Fj/e 'm cinÃum. Alia modo Obedieif ^txfide,
Quomodo primumPracccgt; ptumimpkatur
Fide,
Itiitioexplicätionii Decalogi ofhndimu« 3 CbriÃut filiutDei promulgnueritDecalogug amp;ip[efit,quidixerit'.Ego fum Dominus De
No» bafcfi« aliènes decs coram me, Hoc '^^etiamnunc, cum agilur de dileilioneDer^ ptimum pr^ceptum impletur,confiderSdttM ti:^rus «MM nonagno[citurt rufi perchriÃui» fuum^
^°âtn,t.Deum nemo uiditunquà m,filius unige ^'âf,qui eà in finu patris^ipfe expojuiti
^°on,t4,tjemo uenitad Patrem.tüfipermeï . ^(moxiPhilippe, quiuidet mejUidfttsr
494 B3tPtlCATiOâ
VisitTiM undecimo : Nemo nouit
JiliuttCr cuicun^ uolueritfiliui reuelsre.
Ex boe fequitur,qu'odqui uoluerit uent^i «wcoguo/cerc, wuerumDeumcredere,iifâ^ ' f Deunt diligere,ty huic primo pnecepto J * re,nccelji: habeat,Chripum filium Dei â IT,w» Chriftum credefe,ac eum diligere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i *
ieitt Fides m cbrifium-, quam per /fiiritumfi^^ gt;nbsp;exEuangelio concipimus»imbeallis cd ®. carne,tiimen ChrtÃus,qui per fidem accipiti^'''^ quoperfidem mduimur, non e/l imbectUif gt;nbsp;perfiilus,crommperfià n iufiicia pr,editufgt; '' KUS enim er folus Chriftus inter omnes boiti^quot;^ inuentus eft, qui Deum uerè ex toto cordef(lgt;'â\ totaaniniit dtlexit,erboc mandatum perfi^^ ' flo'diuit,nec uBuinunquam genus idolatriiS^i^'^ gnauittOonatur autem Cbriflus uni cum oitinir iuÃicia ei; qui credit in ipfum,
Komanf offauo : Qui proprio tilio fuo pepercit,fed pro ftobicommbut tradiditipfigt;^' qutfieripofefi,utnoncumcodem iis dottet^
Galut.t.Ãmnet fil'^ Ãeiefiii, eo qubd crc^^ iifiitChriflo lept, tiam quicuncj} baptifati citifium mduillis,hoc eü,doni(li tftis ChriÃigt;gt;^ mmnbfts bonis (iuti.
li
- nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;104» *â
J . foan.i.De plenitudme eiui nos OtnHeS occepia (l/'l â'*W,Qr4^f4,;{p,.Og,.^J,'^,
J OSflâc.cKw ebriflus impleueritprimumprà 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfidtÃitnc,^ donetur cum ontnifua iit
fiieia credèti i« ip[um,manififlum eft, quicredit *'*^bri/îu!n, babeat omnem iufticiamprimi pr^ea '^(âlt;10» Chrifio.zr imputetur et propter Cbrifiii
perfilkl,buittf prtectptiimplttio.Et boe äicere folemut^tHandititDeiimpte
^^inobit F ( D E.HocfWWtto»Ãc 'mttÃigendü f^^ndi fides bominem itt mutet ac trans fir met,ut
''â^operibus perfide impleatmindata DeitEieri ^ââ^nonpotefi i ut m bac carne opera diuinitut
ii y i
in ebr/)fom,iwp«frtKr nobis tota iuflia ^bhfti^qaie efi mandatorum Dei impletio, . ^ow.s.Qttod lex prieflure nS poterat ed pof imbeciÃts erat per carnem, hoc Deus prôa I* yfibo mifjb, fub Jfiecie carnis peccato obno^ ^'*gt;Pgt;âitfiitit,ac de pdô condemnlt;fuit peecatu per utiulhÃcatio tegis impleretur innobis^ r °^^fl)QutaDeusu!dttnosnon poffie legi fuie *^^ficere perfidè.mifitfilium jiiu, quiexpiauit nofira,t3- fèeit omnem iufticià .,Ht cum era m eum,imputetur nobis cmnis ilia iufliciaî ^^lex exigihcf ^tfdmçbrifius
d
'i
quot;^^39 EXPLICA T 10
Rom* Æ, Stcut per uniut dclicTum proptigitiff eà malum 'm omnet homme! adcStiemnattoneiii) Ãatyperuniuttu/ÿficiitionem propag/ttur M omnef hommet,(uiJelicetcreâente!)aJ inÃà cittionem,(hoc eÃ) omnet, qui creJunttnCbri^ fium,rcputiintur coram Deo iuÃi t propter Cbf^^ ftttm iuÃum,m qusm credunt-
Hoc ipfum fignificat etiam appèdix buiui ceptii'm qua dicitumFactcnt mifericordiami»''^' lia» bisquidiliguntme »eycufiodiunt mea.Soluf autemChriflutuerè ex toto t»quot;; dilexit Deum,etperÃäect!ÃDdiuit mandata C^tfare Deut onwbut poÃerit Cbrifli, dentet 'm tpfum.bancmi[ericordiam teneficium pritÃu,utimputet tpfitomnetti^â)^ tiam Cbrifli, ez reputeteot coram fe pter Cbrtflum, Habet primum modum ii^lâ tionii buiutprteeepti qui nobit ad falutoi^ teffdriut eft,
Quomodo împleatur præceptum obedient«»
Est 0-fecüdui modutneceffariufâr^^ obedientia operum ex fide. credimuf m ChriÃum,et
DECALOSr.â
Chripi per fidcm.nö debeiiittfcoDtiftéret
Cl}rifti,quie nobit domti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iitfto»
fxlgitur,iit fit ailuofiter ^^ofit.r)e^et,nax(!i(4re iu'nobis uerS dileliio 1- ^figt;Uidelicet,uth]eipiaKiUi Ãeutn ex animo dt hoctin^uit loSnes,efi carittK, non nos , â'^fi'imtft Deam,fed dilexerit nos,et mi pliuin fitum propidationem pro peccatis no^ ^^-ioceflfüeuscomplexuiefinostantoamoref ,.^/s nos non diteximuseuM,tarnen dofiauit no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
fiuumt ut effet expiatór peccatorum «o» ⢠Citaiser^o tam duras,tamcrudelis,iani j ^lt;»1(5 effet,lt;itiitamgratuitum amp;â¢'clementent ^^^Ãlt;^rem non uiciffim diligeretfQiiis diligeit ^^oitfideranSiiiuantii beneficiesorhctutaDeo per unigemtum filiumfuumi teneripoffiet, lt;td mutuum Dei amorem itiflammaretur^ta
Isamor ty ea dile(ho,qua Deum 'm bac bUeSlia ttö â^^^comple{bmur,adbuc eAimperfi{kij(qttippe ftr^ quomo l°'^m/iiturademumuitaperficiatur) nee mère do Deo pbt fâ«' fe nomen impletionis priecepti D«gt; nbsp;nbsp;rc cent»
Obedientia,quà m imptetio autfatis
p^^itanjen pr^fiinda efi Deo,er placet ei,pro* ^placeat ei ChriHusfitiusfuus, ex cuius jj ' ^âièdileélto pr^ftaiur. Nam quifuntofores impudentia profiieripoffuntffecredere
I
^uomodo frobetur.
TMo 4 Dro prttcipué
ih ebrr/ùiw, çr-cogt;i/iiiere Chrtfii^ fitii wm, neitto uulti^i^en Qior Dei .fid gloriantur omntt fe diligerê neitmgt;»deo(^ pr^dones etiiin ippifotehi je i4fi^e i,ntntKoi i^mdem totiui m* di.iimicoïrfttiém Dö»â ilw/fiirium igitur e/hut Ãnu;'(iui[lt;^ diligenu^r jefe probet, num Oeumue* ire ferib dtlig4t^f\it uerbif gforiatur,SâdquO Dile^a lie ihóda,inguirs,hof jprob^ibimia f nïcconfidini* rd ergd Deit ^â*1« loùHltef i» priori/ut epijbldciP^ le ^Uitiibtf:ribuiÿi(,efi^m(iiiie i^, cdriha Dei,**^ preccepid Ãiiufiniejpiù (hoc e/i) l« bec cog»o[(f mue, »um Deutti «erc dilignsM fi oSedicrii««*, prdceptis eiiu, Dau mtem prdcepii nobis ^uè duo,^lterumefigt;ut Ãhrifium fiüumfuuw ^imatUi amp;nbsp;V N CiT m^uiens, audite , ErgoK^ Ethiücfdtecjùd^.Vfc Turcdi n^c hypocrite toçà Btei.lpem faiutis(ult;t in merjtis iu/ûcitetdiîlgunt Ãeum, auia nonaudiuntCbt^ fium filium pei,n^( detejbntur ex animo idor^ trian,fedpotiiK ampltîîuntur eam cupidiÃf^^' Sunt inter homineft^ui exi/hinant nullum df^ utter tus religionem reprebendere GT
fuluumfieri, fi modo 'botiefiim uitaia
Â¥
4 n t, P; (i
11
ti
I»
»e K K
bÃCALOÃL 49^
nt'iHdttto eim , ^uo iuÃit nos folum Chria Ãtium {knm «udirt, cr omnem iJobtriani ^lt;'Mgionem pu^ttiintemcum Butngelio Chri* IH^rxifiimo dete/hri-,?dteram^ft,utprôximui/i ^ââ^ntHtnxuin dttigjmiif , ei benc/à ditntui.
odio h^betproximum nbsp;nbsp;c ittUttiet ei
gâorùtür feheutit diligere, ^'^nÃednon pote^, ut cum cirnali cdio eat dtlefhonem D«. St ^uisdixerit, ^.^gt;iâtloar:fies)Dil{goÃcutn,amp;oderitfratrein * 'â'â'îâ.ânfBrfrfx eÃ. Qtji entra non diligà fiitrttn ⢠'*'*''â»5«?ra lüdet t Deum, quem rion u^et, quo» âquot;âio potià diligere { Etfeôc pr^tceptuln habe ^'tbeo^ictqtti didgitDeutn , diligat er Ãlt;ia ^^â^luum.vide mtiinunc, quot fintdilèâoreS â^^^ttrböniineSâtiiMenim üÃtatitu eli,quà m [. ââininej fe i/ntücem odio babeant, intür'^s «fà conuicifS proÃ'mdant ⺠Qtfomodo fgitafâ f^P°teÃ,utÃnt dtleihres Det C* Paului ad 'tia leibens,Deum,inqtut,prcfiteniurà fcire,fà i ll'â'â¢'«ew fff^itnhfKra Ãnt abotniiiabiles, dià a h'f'' Of dientet O' ad otnne bofium opus reÃroa
tlarè teÃatiir Paulus, nullam ibi éffe jiij'®gn{fro«e(« uel dtk^onem DeijUbi eÃtur ^Af/fratrftóArfcóc/ïttW prcxinii f Qvtre â ^vfÃftneÃiUtpaÃquäm credit t« Cbrijiwttf
foo EXPUCATtd
amp;â rtputiris iuÃitt m impletor legis Propllt;^ Cbrifitm,mcif)iiu Deum ucrèe^ex aitimo dili^ gere»iJ quodtumfiroMiSj noncimçerfMff^'^ te cogitatiónibui tuis,quiKl Deunt diligtuj^sd atd Ã^is er detejkuris oninent Idotttrûm puÿtiittttf tum Euitngelio ChriÃi, ty diligit proXimufiit^ de heneÃciseMtiumfi tu mille abein^^r tiStliiic obedientM nein mererii qutdem Kem peccatorum,qult;im iantantèbubeti» C6â'r perfidem,attamencoferudi CbriÃutn perfiil^^ aeceptum,cr teflificitris gratitudiitent tudJO, K inuit4trÃ^m,utfubindemagis amp;â mugis libtJ'r tdtem fuà ittteiieclaret.'Ãitbet ^uibtumodisr Miurnpr^ceptum implerid nobis ^uedt,tidtgt;!â^. delicettCf obedientid,^uorum dlterum efl impletia j fid nobis per fidem upplicutd, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
tÃnoÃra impletio,feu utre(ltus lo^udr,obe^^ tiut^uie amp;fi perfe mdignu eà nomine Kis,tarnen exigitur jUt ueréiHiwt dlientecr bis applicatie impletionis fruilustdonee P^quot;^ inufad cceleÃtm uitani,m^ua órnabimur p^^i^ {{n dileätone üehtÿ- leterna iufiicia.
WONf PACIAS T/Br
PTILE, NEQVE OM» NBM SlRîlLïTVDl
'n fc, »c
fl »t
h
Ã| âll!
'd i/ (f
ÿ t
i f
lt;
I I
OECALOGL
Kittfquiiri pergämtu a J explicdtiotiema» J nbsp;nbsp;fiorum prtceptorum peadogif perftr m»
(â pMcii eli htc ippenâîXfqufitddi^ P^imo pr,tcfpto,^S^i(itm Ãnt, qui ex hue Ãn
^iimi.î:ion Ãei/Uiinquit, tibi Io ê nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃmililiKihtem,qu(e tü 'wicae
^ilt;*ptr,f^qu^'mterradeovfuminon eorum» No/tudoreSftieque
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igiturgt;qMd non omnù,qM i» bic
continentur, pertmeunt ad not C hriflii
P ' ⢠Sicut nec praceptum de Subbato, ex eww p^'^^^udnotpertmet» fjuini» bac appêdiceduo finaginuulus ^Puèpnhibentur^quorum alterumeÃCari* quatrnut (j â'^^^gt;10» Leuiticum.aut ludaicum-Alterumeà probibitut;
enimeflcierimoniale prohibeturexterniM ufut ima w Eccfe/î(j ludieorum. Nam quemadmôdi t^oÃtUefcicarnibM
Hnoccntextay «4 'if nbsp;nbsp;nbsp;imagines,inlemplo fuo babe^
^^anifrÃunquidemefi^qupdludiei non om bnaginibuiuà Ãerint.
fi^^'i'itigeÃiijo quiniOfduo Cherubim,qua Ãe
X «
ye» EXPLlCATro
j.Rfg.y» Scul^ fit Salomon ià tabuUtis gueerantcxitreer in angulift Cherubim, »ff,er palnof crc*
3^,Paralipy.ln tburneofolieSalomotiis f*'**''^ duo Leones,or duoäecim Leunculi f:^c, tifcertefunt imagines earumrei
i« b« terrif ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igiturcli.s^ubditx»â
damnat Mi[(rimmlt;itim, etiamapud nem iviaginumufum,3ed cum dicüur: Hcn tibi fculplile erc» nitiHigendum c{l, quod non debeantfuum templum, ty fuas doni't re[culptibbuf ty imagmibus,ad imitationtn' quot;j piarum gentium,itc pr^à puè Acgyptiorutnii'^' in omnibus compstis (y uijs obtrudcbant lus mrtos imagines eorum animalium , difS ca.'ebaabgucmadwoduin baud objcurè cat f.lo/esj?gt;euterotijuarto', Cufiodite/injuiéb^.,
ucÃrits foîlicitè. No» uidifiis aliqaain tudaem in diet ijua Iccutus efl Dominus csrtâ tfioxiVas tuht Dominus, eduxit de feaAegypti, uphaberet populum bareddif'''^ tyc.Ciÿareficut multialif mores Genliunf bitiflierunt ifraelitiSi itaey hie mos n^/btut ^ imagines gy feuiptilia in temple, fiât eii proâ , tM,ae uidereiitur impietatemcr idoia'i iaf^^^ Hum imiturbHanc legem ÿ ludithiisf
tgt; E C A L Ã Ã !. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J9Ã
ft
(J
1«
lt;!
gt; I
Ã
t / it I)
âf
Pilitii^itt tuMifuHliHHtiifue
fr«eW,rt;^4fl imagiitem Clt;e^arif i» cinittte (ab.^.Antiq,-^«/«Zew firre, (^ctemidmod^m lo^epbiif fcrifi
gt;^01 i!£c Leui- âc i ^'cu initia pi) J b«»»} p rjca tuhtl idfibS Clirifiiigt;tcf,lt;]âii ftc. t liiicri [tt* i circuncâÃjne,iilatrific'^f^O' nbsp;nbsp;nbsp;fo^^îî
etUberijumui tb h^c pirte huiiK prta de imigittibui. Quatqvi-nenin Uftltm efa 'propter multif aufit^ annOg itn'gints, pu* ^d-è i» tempâfî nojirif prolklretit, tiinrn prr fe ^^iteà pecatum, led liberum labere imigintSf (â^'tfirtimM ret urn ge/br um monumettritnr, ⢠â¢â¢ j t^iturale feu tAonle, qtod in hacippendh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
prebibeturteft Adoritio ei' (ultitiimagmum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
^âc prob(Z»«»r nonlttdlt;eiftaniumf Sed nmni'-Et prohiba.turnon feripti M»#
*''')» Lfge » fed etiim mfuralt Lrge gt;nbsp;ijut tfi , bonùnibiK mfculpta. ciint enim mturi ,, fit ^u'odfit Vcw , cr ijubiihic Deui fit
^â*1! tnuifibUif, fuperanf omnium rcrum fiintiiin Cr itnagmeintneceffsrior)( bac cogip'iô ^feijmtur,gquot;f)ddebamuihunc filum üramti» ^teradorare, no^ idDlt^ non imj^mes ,,n' t itfrdat^i. Ititl;^erfii,b)il{igt;nigt; npnrfl probibi
re imâigivti Clt,-tfli nbsp;nbsp;Stnfhrum.idma .
i'fitfrtiiii, tirenprohibituift
BXPtICATIO
tjl eft ne bM imtgtnet coUnt,nelt;^ adorent, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;]
i»Corgt;io.Fag(ïe à cultn Ãmulacrorum, fîoa't^f.Ciuete iÃmulacrit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Qgo-c apud CbriÃianos Imagines tantij^er j futtt tolerabilcs^dum nee colnntur^nec adcramur.
poÃqiiim aufem ufurpantKr t» atltuin sÿ- adora f tionent, tunefiunt itnpia Idola, nbsp;nbsp;debent ab ijSf
quorum intereÃ,abrogari.ln tium,eap,ii.w{litui tur leneus {erpens uerbo Dommi » in deferto^nt nbsp;nbsp;j
quotquot ab ignitis ferpentibut inÃSk effent, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
afficerent ferpentem Aeneum,recuperarentfani , tatem.Hic Aeneus ferpens conferuatut fiât à maio ribui'mmonumentumreruin geÃnrutn.Sedcim j, poÃea iÃaelitie abuterentà r eo in cultum, gt ad'gt;^ lt;nbsp;a. tarent corant eoincenfum,conjregtt eumEzetigt;^ i as piô carte nbsp;nbsp;nbsp;beroico Ã^iritu, ae uocauit eunt
timuÃban,boc afl, A es. q, d. C^id aliud eà bi( nbsp;nbsp;,
ferpens,niÃiastCur igitur proÃiLrat 'mcultum^^ » uinumi^Sic ei de imaginibuf apud Cbri/hanoi fen nbsp;nbsp;nbsp;t
tiendum afl, quod CfÃpoffunt babari pro menu* mantis rarum gaflArum,tamen cum incipiuni coU i[p-adorari,nonfunt ampliui approbanda, Exa fat apud Scboltflicos dobras impia propoÃti^^ j de imagmibustuidelkct,^ Imaginas rerum adoru lib.s, darum,Ãnte£lemf^ecie adoratâonis adorande, buaresipfieÃgmfitatf ⢠iijcuareeà docer^
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- aoUriavÃ
,D EC A L 0Gb ÿeÿ fugiendtuÃttilff Joéiriffti, uf Iâ*« id impietatem nbducat^eibindit Mttin efl fa ^^i(i!gelifCbrifatloârinit,^Utereâi ad Cbriti ^gt;0: uerattt falutcm du fit.K etn fi uoluirh Inta Cbrtyiîer SanÃcrum eitu uifibiÃter infaî* â%icreéîecolere i inijpiciendut cr colettcliu p!iti homo.ijui ÃM Cbrijiim credit,CoîeKdutjn ^'^m.e/î Konudoratione [cd dile^.one, çz benca ^tdlLeenim mutte çr lignetecylapidete, ont '^iom urgentete aure£ Imictefî, nihilhabeHt Cbriflp, pritter external» quandam bominis[i tiomoautempius oh oculof pof}tiii,pria Crentui e/i ud imagmem Oei Deiude, qiM ^dit in CbriÃum,Ãfiuf feu potiiu rettoualut ^»imaginemCbri/h-Qttire [ibunc bomitttmdt ft^one cr buttunititif coluerit, fentieit duntefiteuere imagitternCbriflicolere, Qalt;^ ^.iuquitfUtii ex m'mimis meif [içifiis, mibiÃa âfin,CrC, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y â : .
Secundum præccpium*
Nom assvmas nomen do MINI DEI TVl INVANVH , NON ENIM HABEBIT D0HINVS (fc, .
I f
f.c EXPLfCATro
P^imum priiceptHiK mflituit eruditcét da bamitmitijquid de Oco [entire debelt;tntgt; Probibel e:mem tdolitérùm, ne agnof(^ Kti^ li!:umD:umgt;Ãl[um ChriÃumpronercMiit a cikiuentm Dium, HerRChriflumitgno'ctmuft erwî ip umctehinu{,itc ipÃmextotocordctCX tota fJc tcta Ãrtitndmtdihgitinut.
üunc ^itjâiitur Sicmdumprteccptum, ijitodiu fiiiMt OP erudit ling iam , utdelicet quid jermoxi no^trif de uero Deo loqucndum/it.
Cum igilur pr^eteptum prohibi t nobii »ne'^ lUfUtiH u/funtiimw Nomen Domm.conÃderetttiH itiitio,quidÃc Nomen Domini.Num,turn de nonti neOomtni hoc loco fermo e/i non mtiBigaittiH hut tuntum'.iterut SyllubiU-Dein,Mt uliuditf cnbulum Dei, /ed per Nomen Dei mtt Oigitur Df IM ip/e,Similitter tGlori^Deii VertwmDU, Df étrnu Dei,CP idgenits iitiu.Omnis jinqoit loeb qu muocauentnomiDommitjuluuf criigt;hoc qui mwc4uerit Oommum Drum ip/uni. Et li^lucbtiiN : MignuM tà nomen mcum,boc eÃt glom {y m iieÃM mea Et upud tounntmtMci» Ãliim noinen tuum bommt^, boe eÃ, teipÃlih C/ glortam lutm c? f.
Qjp)d(iim itap bab't, aidendutlt ItHttc crût boepr^cepto probioe^iUlfr.
DEC A LOGT. I for Quæfecundum præceptum prohibeat»
PR ( M o, prohièe! hb^hcKttim lcdicentidtn de Heo^de filic üei, de tu[dndotdeuerbo çy dodruta Dei. Qtfi* Sennonet âfl folent eÃe !ermones pte phanofum hominustb prophnti: Epicureorum,qui non uerentur piünt diccrcâ.
Qgid ad me CcM in cÅlotqutd ad me deâirma et (wptura Dfj f Qttw l'at,nt!in cauera fuiit-,qu^ f^riptur3,^uam ifn uocant facratn, de Deo, cf de *liit cx!elhbui rebiu tradit.Alij duunf.Quidüur â¢idbtberem fidem PrDpbcHs,^- Apofioîis,iùm tr ^PfiÃterint haminei,ijui et ÃÃere cr frÃi pojÃtnif ^lt;e cz Ãmiles uoces,funt bla^bemie,Qf- i» nomen ff U gloriam Df i contumelio/ie, dtqj koc [ecundo frxcepto prohibits.
Secundo, prohibet omnem ha-relicam dcâri Hterefes;
corrupte'as uerbi D«, ut Ceri» ' *bigt;Marctsni{,Atif,ey altoruin h^rcticoruntt
Terttôjprobièetabupimitümmis üei,'ctjicrte Mrfgûr fffipiur^.aut uetborum ciui ad Magiamcr inca ^^tiottem, Sunt, quifcrtbunt initium Euangeià la ^itts'mfchedam.crfttÃiedunt fx (cüo.utfintab **^fantationibuâ, cr ab impetu aduerfariorum tu
utnntw Ker bit [atrii adeonÃerationcs^m
50»
EXPLICATÃO
medeniK morbis bommum 0- befliaraui.
MigMWfxcupre föhnt, quad non nifi bonis er pifS uerbis entm,iiuo uerbn, Mt I«m» /rfKojM6iM«iilt;gH funtpiii,eo maior eft ijbrum b m'mum impiefis^Ninn quo res eà meliortO- diui nior,eo peiorcrdumnabilioreÃabufus eiui.Aii KonVmuntfbonit Det Credtarit eà { Qt^is ergo firret ebrium fuitm ebrietatem fie excufmtenit q,u'mum pibomt Deicreituru^Q^o enimuinii neUorcreuturtt Dei eà » eo peius eà abuti uino ad ebrietitem. Sic etiam, quo fitnffjuseà nometi Dei:,Z»r quofacratiora funt uerba diuuilt;e Scripli* rlt;e,eofceleratius efl,tâmfitcriprcpbanire,çrf* j^bufusdt^
rum fucrie Ogirto prohibet ridiculas uiurputiones tligt; fcripture ad ^yi*»tSacrte fcripturie,qughsf'olèt fieri in Paf^ (commata: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitmiliaribus propbanorum bom'uiuiU
fermonibus»Traditi enim nobis eà Sacra fcriptif ra,non ad rifum,amp; fcommata, fed adferiam pef a. Timotb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acqutfitionem, Omnis fcriptura)»^^
* â quitPaulus,diumitttsittffgt;irata,etutiliseddoÃf^ nam,ad redargutionem,adcorre^onem, adiofi tudonem,quieeà nt luflicia ere.
Abufitsaomi Qgwp prohibet abufum Nomitiis Det t Saif nis De^ O' {h'rum,Sacramentorum, Ehtnen(oru,Vulneruilgt; utditcruetus, cbriÃi,6iembrorumeius,0' aliarumidgetiuti'^ ruiHt
DECALöGR f o
exetrationes,mateJicenliiim \ amp;nbsp;uirulen imprecitiones. Hic abufiu nomiUK Dei,cf ^âgt;herumeiuf,guouitlgarior efi inter bominett *® éominabilior cr^^eteflibilier eil coraia Deo:
quilt intalialiufu nomen De^quod eà gt;^ikm,irreuerenteru/urpatur, Deimietquin b ^ââ¢ledicentiit ry execrutioneDeufinuocaturtUt ââ°feat ifS,qaoS deèemuf itminâe,iuuitretamp; eis be» 'âfprecarhDeui autemnon uuk inuocari ut noce ^iSedut iuuet,ut defindattcr tueidur. Etfiliite - J -^lfufcepit paÃioftem nbsp;nbsp;uulncraluit,non ut per
^tfed ut (éruet hommes. Q^are tales execratia ââ^funtborribilesblaÃbemiie aduerfifs Deuntf, r -gt; ' ^maximacontume[ianomBiiseius.Negariqui^
non poteÃ^quin er Prophetie aliquoties exe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ' ;
impioSiSed quod bi Ãciunt, mandaio ^^fandtÃciunt, er funt exempla perÃnaamp;at
nobis Ãne certa Dei uocatione imitari noit.
^.Uoflri o«m officq efl,ut maneamut (M oWi generalis priecepti,quod eÃ,ut non uÃrpe
^«owf« Del ad rnaledicentiimi (ed utbene
etiam mimicis.
â ^extoprobibeiuulgaria iuramentagt;quibitsfo
7â'« ueritatemfermonis ncilri per nomen Dei, P allot res diumos teÃÃcari. Qÿaie efl,quodlwamend dici[olet:_Qiiod loquor»(ieri( tÃ,ptr DcÃjiulgaru.
fia EXPLidAtlÃ
uerum Ãt,con(undi(f me Ãeuf, aut tusa»/rrat me- Item: Et ià MitrtergroÃ,Efià leideft vtà Gft- eÃimultum magnunt tÃquot;» (gt;er martyriu'it yperPaÃtonemCbriÃi. tiifunt propbamÃimiferiitones.a-Oeo ualde abomma* biles. Ue omnino^Mijuit ChrilÃM, iuretis, ntijat per c(Klum,(luiathrlt;)nni Oci eà crc'Et iiiÃx:Sef fiio ueÃerÃcEÃiEÃ,tion,tJon. QUodultrabt^ adiungitur, ex malo proÃdfcitur, elt; timen bo( tialib,f. chfiÃi non probibentttr légitima luraméit* ta, lt;JU£ tAagiÃratusiuxtjpublkdf brdmationei éxigit,a'tt dlia iuramenta, qugÃngulariuocatio* Vide Catt ne DeiÃnnbfed probibentttr tantum uulgaria il ebeÃn pbi latÿ priuata iuramenta^quit Ãne utta Dfi uod» lippL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tione falcipiuntur. Sed de Hcitis nbsp;nbsp;tüicitk
mentis extant altäs erudilafcripta.
â Septimbiprobibet peiuria.cyttiolationes iurd . tfleHMum,Nonloqtamurautemni(ncdeuiolatio rermrtd» îtibM impierum iurami\forumtNam ut impia in ramenta nulla modo Ãeridebent, ita Ãqitii Ãut errore,Ãue ignorantiaftue uiolenta coadtone, à nealioquodammodo impia iurauerit, peccauit qttidem iuratiöi fuagrauiÃime, Sed multo gratif tu peccaretift quod impie iurauibferuarepertind eiter pergeret.Vocantus autem impium luratnett tttm^ quo quü iurat (e impie Ãiiurüieontra datd
DB CA hOQVi i
Deiner pec»titru iduerfat Dc/int, uf ft ifuis fe «idofaturu tt idolutu i Mt mterfiéiK^ .^âquot;âhoitMirni mnocentem Qÿf[e;ertfie{gt;at /t i-t ^'HeroJcfÃdittb^i dedmojmrtûinvtjintle^t *â*lt;'inentum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iitr,ibitjt mndtcatui»
J'» conlumrliofii uerbt fn icripcunt ^'â¢Rfgum uigeftmcquvHtoSifbttiirct etum Dlt;4 contumr/umir^KOtfwmo/crrr, (7 Do ii:niiiibimrdiM^uere.TilegenittiierMteitt âiâ^ittne^uii^uini^cienJime^h Ã(t Ãibmnet N^x»» prifltMdum efl lt;nbsp;Nott ewmfKnt Ãtittt euenifü bom BonuineÃjeruire miiüejtpeccartnJiterfm Dnt)n.Not ^,i8««rp«Mi4i4»w*«ffer«rt luramentuijl. Int« , lt;[u'oJftruanJo iuriiiifnto .uo ^eritloMitem üJpti/biMi PieÃcU Dxutd,ÿ ^pftecipitanferiurajjet^fe ulti-rum tB.irtmîs MUerfcxNrtWffipt^rfper/'ùx.'Mij Herbu Abt f2^}reini erit ukione/ti.Tefiartfw etMmemr^rt impioriiin lurnaeatorum prlt;e««rkie ,!'«Dfo magif p!4cegitt,quint dccurthe nruiH' '^natioftff.
-â 5Sl
. J piiti
i obÃrUemuiineceUeefi.q, tHUgwigÃt tttrj)fentiigt;rt çâunen mter ïanmenlttm titipium, ey. lura^ pif nbsp;nbsp;gt;01 fit
.^n miquunt.NutHuritmentunt impiumtfh dq'uitfteH, litte pe((ntopntSnrino!f pQtrû I«r(»R«M
»I* EX PL IC A T 10
'mi^uunt e/i,quo!i ótiijueoâ Itnter exforlt;^uetur, cf ferupturn affèrt à dmttt(itmÃueÃcu!ta(am,/jMetiamuittecofpoff I Offtanteft poteà prxfiiri Ãne pecatotut à qui te cepittextorquemt i te luntntCHtunt pef men Deiytenuma^turum ipfi de fà cuUitibm eiJetioJHdd dueentot^aut plwei aureo!,aut teferuiturum^ t4,fenundlt;i, Pfi perpetuif uitæ tM temporibiu» feruindum iuretitextitm,et bonorandutfi eà nomenDettiin'» per quad prtejUtum efl iurimeUti(m.Niiitt n,e qu0tÿ tittiom eognitunt eà i quôd fidei eti^ bofltferu4nddfît.
luramentd 0eiade,xon loquimw deuiofatione eoruifiâ. c»m condi rtuttentorum cr paibrum^quit fiant cum tîone, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tione,qu4le fiiit tueamentum ferai Abrehit Cf^'
a4gt;Dequoiuramenttf Abrabamipfe lier ttolaerit te feqaitWn teneberis iuremeido^. liumitteum tantum ne reduce iUuc. TatiiiÃl^^ effe luramentacrpaHa,qa4fiunt »« flt;^derd^ priudpum^Nam fi altera part 'm '^t fideitt uiolauerit « altera non tenetur ampliui {iter aut iuramentOf
, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed loquimur fimpîiciter de utoîafio^e t
J â - nbsp;nbsp;â » tum luramentorantt qute fiunt per nomenOO^
. rt T.-. ; » ni,fine conditione, qua poffuntprieÃigt;'gt;»lâ^ peeeatStetiamfi grauiafinttSquot; difficiliadit
^ifepetca(urt(ffgt;licif0â-primum,iuraitja do» luramentuui
'°i^^idelùet(ttmqtiis turntptr nomen Deit impiunt* cogttnt 'mieren/enec uetie necpo/fe tuk
^^entum feruare. tioc efi mnn^fk iurare con fonfcientinm,Secu»dó, lurando fsdfum [ciena
^^^gt;iequo[urdmeniigencre,'mfrn, i« pracepto dicendü ftdfis telbmonfjt.Tertto^iolundo
^'â^n'ntumlicitum,uidelicet, {umiurnuerif fine tarnenpolknuioltU iuramentum^U^ecpe tani fi-ei^uentia funt 'mter bom'met, mconà iributis,exaffionibut, täquot; w alijt rebttf,ui
^o» refgt;wc«(«r pro peccatit aliqua peena digni^» p bK émm folent baminef ridicule dicere,Facia ^tffeiuramentum prfjbtre quà m rapoieffa
it
â i
K
1 k ^fdprofiéb funtpeccaiagrauifiimat cr ^ue turnmentuitt. à ^â'ffmerifiimè punire folft, Flam in iuramem impium pë« fiunt per nomen Dei citatur Deus teftis ac graue peced p^u/Jör* Qtj^re iurans Ãllit.,exponit Deum t«w. nUtn ludibrio côtemptui^Otiopeccato ^uid e(fe grauiuslSi quic propter capitale deli» morte pleikndus dimittatur, fideiufforeui ^liio,liber,ne deinceps tale dehâum defigna» ^gt;âluStum,i}uéfo,bic peccaret,fi nuÃa habita fi. ^^SJ'oris(uiratione,adprifiimum dehâum redi ^^^ulto magis peccab ^ui uiolatiotie tHrftmêti
JM B i P tit ÃtlO
fui,contem»it,crludibrio exponit fideii^ortl^ fituntj DEVM. Demde,qui per namen Dei iuril» deitouet fe per iufemetitum diu'mte irte amp;nbsp;fupfquot; eio,/} Ãttit.Qjt^re P ppllerit,peretutdum eflipà fuo ippm ittdicio crfententia.Huc accedit,^Ot utlurauit per feiitrtipfum»fe ueBero{ adipjUld tonuer/bs iuuare et tueritetià in morte,viuo e^^» (m^itiens)nolomortempeccatorfs,fed ma^if C0Mer/lt;(tur cZHiMtitHoc iuramentum Oei magiiquot; e^rt confôlationcm afPiüit, Gt mortit hotfoH obrutif,Si ergo uiolaueris iuramentum per hotn^ Dei pâum, péri rton poteÃ^ ut utafflià lone Deitm itieamèti fui,qua fe recepit nobit affuturth alacri amp;nbsp;pdentiatnmoadmonerequeat, Moxfâ audietfCurtibi feruaretur iuramentum Dehti^ tu luramentu per nomen Dei péîumanoiffertteii të.t tarnen P conuerfutpterK poenitenttd adCbri* Pum,eUamp tu pieris mendax.Deitt tarnen manet ueraXtfeipfum negare riecuulh tam clement, nt( potefl,tam feruatpromiÃiSed defuppUciftf peiurisdMilMutimmittuntur.,pofita.
cr gloriatio de donif Dth
Oilauo,probibet omnem iafhntiam tr riationem defua lupicia,Sapientia,potentieytt^ ditione,d(uit^t,pulcritudme, er alifidonit IX*' QÿK^uid enim bonorum babemutfnün iabeiiia* noÃro meritPgt;fed tantum flementia Dei,amp;
â DEC At ö 6ft if,/
^»ab autoré^Deo prpÃcifcitür. â. Qt{4« fa Ãbi amga^^crfuif meritii lt;Oft uirtutit y^^ffribiitcStumeliofut rü in nomen Dei,pro» HieTt^t
J lt;iitæ DeiÃint.flbi ipfi tribuit.Kon giorio ''gt;mi]uit,j'apitns iw fapientia fua, Oquot; non glorie infortitudine[ua z^c. Et Pattlu!;Quiii inquit,quod non accept/hi* QiÃgt;dà accepi gloriaris,quaà non acceperisf
^oito,proMet ornnes fermones,ex impati* Sermons int proÃciÃentet. Sunt enim contumeliofi in p
D«.Df«ifWW iufluteÃ,t^non Ãcitma ^i^iftiamÃimmiferit tibi aduerfa»Qui autem m ^fefîs impatiens O' querukts eft,is Ãgfuficat fe ^eejju cordis fui accu fare Oeum aut miufliciie, ^gt;ncogitanM,aut negleéfionistQuare contu^f. , . ^^^fus efi in nomen Dei , Sic impatienter b ^'*'iur io^,(Ãm ait:Pereat dies,m qua natus /uni. â fiieremiat.Malediéln dies, in qua pfpérit me ^iffmeatamp;Ct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;â¢
tu- n UL... . J â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Nomendtut
OecimotPrombet prxteiterediuinum nome ^^gem priuato odio,auaricte,ambittom,cr alt; i/h''â
PfccetfhiagiÃratus autem flagrauerit priuato odio»O' exaggeret peccatum ciuis,pr£texés
Dei,çy ofjiciu. magifiratus.cum tarnen non «à o ((f pfcC(ifK,3«o4 in altero,cui Ãuet,
ÃXPLIpATlO' «e reprebefione quidem dignum iudicitre(iiiiflt;f^ ittuideat ciuhey tupiiitfup(gt;licio eiiu odiuM exMiarè.AMtfii^il^iant'wftituatpiibUMnttlet* mofyntm ex ambitiottè,ef cupiditate bumatiif dii,pre(eXat tarnen Ãuoremerga pauperes, Cf gratifud'mem fuam eega Deum, ^ndecimoyalJumttnt twmen Do wâm i inuinniâ^' SeeJerati guotquot utrbis quidë iaâmt fe agnofure cbr^ pum ueritatem Euangelif eiut ,â mterea dut«^ fordidatit nomen Cbri/S er Euangelif eiut fixleribut,ebrietate,/cûffatioi)e, impoÃürit) 6U{ nonfolum ipforumgt;fed edam Domini firbçf Euangel^ eiuf nomen pefiimèinter Rcf audire ficmnt .Debis Paulus R.omanoruigt;r eandodicidl^omen Dei per uos male fergèntetCfc.
Qyæ m fecundo prsccc . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptomandentur»
£TP éx bis,qult;e in bocfecuda prteeepm bibëtur,peile inteHigipotfquit nobis â¢â¢ mandentur pr£cipianturi tiia ea^quibtisnomen D« «wé honoratùr, Cf flratur,enumerabtmus tanùaliquof f^eeiet belt;^ ris nominis Dei^ut boe praciptS de uero up nini nominis reäuss inteüigaturfer obferueiufâ frimnââ'quot;
I ( t
I e
t
,)S 4, ü
lt;
«1
«(
DECA t O G r.
i Wm»m igitur taaitdalur in boc prteeepio ue , or (yncerit prsfdicMÃQ utrbi DehuidelicetjDe 1 1 EUMgelq diétefucbrijb Hic autemcul
D« lite pitet.HoH ewit concbidifur 'mtra u» *â¢* tiuium genus bommum, me pert'met ad [oe I 1 quot;^publicosEccleÃiem'iniilros t fedÃ/argituri» i ^ffbommumfiitufCT ordme$,Etunufqui[^ I i ^^ftoperwtdare,ut bunc cultum Dhpro fut I ââ^'^iliÃr uocitione adiuuet .Migiflntusuitere/l ' i P*quot;*» Verbum rrei 'mDitione [ui reâè er ^«rfwcirtwr. Patarfimiliis Ãudere debet, ut : ! ^iseiusDeà pièferuiat.gyueramdoârmam I ^iur.Priuitus quifip Ãudium fuum 'm hóe con I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debettUt quocui^ officio potefl, mniffirium
DeiidMuet,icip[e quoq; uera,pù,bom(U ^eOfdeuerbo eim t de faenmentis eius, de^ diumis rebus loquutur.
^J^undigt;,mnditur uen inuoea/io DeiiUideli
*wr»uu^lvxar»(((IAl*r Si l nwiwio UCt^iUfUCU ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inuocemuf mortuot, fed [olum uerumgt;üo*
⢠Deum ttolirum » qui tn^U Ãlium fuum le I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ml bunc mundum , (y doHMÃt Apo
) ii.fbiritufiMamp;fuOtNottloauiiHur aufrinnSe
Veyainut citio».
i^fbifitufM^fuottionloquimur mtcmnSf Dj,âââ¢Â«Â»Cdtjo«e Deïilt;lUie Ãt 'm corde [eu cogititi» ituiocitio perfmelad Primu pr^
I, ^^iamp;cumfiJeia fteceffitrtofe^atur/olet fi I ' ^CtOiiÃinit^ rnr^iÃt riM fniÃittfr (ïfUt ft (ïilft
' ^^miÃione eortm Dw foMre/icut etfida
3t» EXPLICATIO
Gräd^ruttt
ipfa femper cor am Deo paiet, etii cum pimfei» tlo obruitit lacet,Sed loquunur de externa tioneprecum.Ranc nonituStexifiimant effefuptf uw. Di£tt«e:Qgi(f piuribtu uerbts opM tÃ' fum Deii« etiammetacente,eognofcat quid tem^Zr mihi opus fitC'Sed h funt negiert* irei Q- luolatores huim/ecundi pr-^cepti. Df**â «mwi« hoc priecepfo exigit ut tromen etm extemis Herbis ueneremHK.er inuocemiu.Ex^â^ pla tiliumprecum multa extant 'mfacrafcript'^^ ratEixta/tt o- P{tdmi'Srd Cf Cbri^us ip/e tra^'^ äit externam Ãrmam oradi^ac ipfe ijuoc^ ne» d ^itatione tantum,fed etiam externis et clarif bis orwtitÃ.xigitur autê efcterna lnuocatio,pâ'â^ Mà propter not ipfot,partim utrecttatienept^. gumexcitetur er accendatur 'm nobis des enimex auditu efl^ Auditus autem per itdâ, iian fieitijuod precibusrecitaturâ4gt;artiingt;ut dâ' tatioHecontmeatur animus 'm attent ione ,nt gitationibusfuisuageturad res aliénas -exigitur propter proximum,ut fimus eiboitot emplo,0- teÃtmur proximo,quem Deum imââ^ mus.amp;colamusyquotyipfe ad inuocationei»quot; ri Dei prouocetur.Huius generis muocatiöesÃquot;^ publica preces CT Canticain Ecclefia. .
TerliöamanJdtHr nobts Gratiarum aibor
OEC ALO G L
4 Droacceptff^Hic eniitt efi honor noa I tiURK Oct, accepta Ãftrnus et beneficia, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M
, »ot fo»tuli(.
Qÿlt;trtô,Miindiitttr confrÃio Cbri/h * conÃÃio , ^Uang^eltf eint feu uere piit doärttia M perfecuf , ^ntbui. Sic bonprauerunt nomen Dei Ulartyreia ( î'*i naluerltnt mortem perftrre,qu4m Deum, fta 1 Dei,ty Euangelion eint negare. Sic omnet » ââ⻫Wf$ honoritre debent Homtn Dei. Nam ^ui t fic bonorat,niciÃuu ab ip/o multit ar ma* t i'fit beneficift bonoratur . Iwxt« iQiid ।. Rrgitm » i *⢠bonorificaueril me, gtorificaboe^ I gt;nbsp;Et Mdttlr. 10. Qgt me confirm ^it coa f *^'âgt;ibammibuf cr^.
( t
i
9
(
lt; ;
t
Supplicium uiolatifécun/
Ãmpliciter proa tÃima cominatio:
.. quot;^iiôbabebitDommMiitjontèeum iq tj/uni nomenDommi m uanu.tUc appendix ma ( i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãgraficat,^ Det« umdicet feueriÃime uiola
but«» prifceprt. nagiÃraut ciuilif folet quü L'* â«lt;4414 lua ahaaotiet magna feueritate etuia ^^''lt;^pontre,fidretriÃime tntturipfaeadèfeiui pr^pc^ait» Dee i£t,M w
yi« EXPLtCAT(ö proponendis fca promH/ginciis maniiafK fuis »ii ffile/lfefteritUj ita'm tuendfs ipÃt mbileft cónt ftMtini-Sciamidigitw iraat er miiiM Dtihad^ ^KiiqaimelfetKdt*!,
Ac primlf,Deutfotet uiolaiionem buiuf pri* cepti piiftire externa cprpà rà li haSedh^kóift' in DeHt.eiitmcjp.i8 etLei(ùcap;ié'.dicit!!r SÃ!''^ auJieris tterbum DommiDeitui,malc(!iamp;ti!erH (« ciaitate,male(lt^itts iii a^ro^mà leiït^lus t» erc.interiferba aute fi'ti prjteepta b« lxgt;cptiâ eeptumdenonaffumendo nomine Deiinniintui^ tenet fecïldumlocummDecatógOiCigare.cpii tenierè fur at pcrttómenDei,âtieliurat^O} peieratfUelridicule aut fcurrilitér loquitttf uerbo Dehuelpropbanatalio modo namen obnoxiiueH cara Deo omnibut corporalibuCââ^. JedilhontbiM. Vnde extant'm fjcris Uteris
dedstrauit ff*
Ueritate umdicetpropbanationem nomti^
Leui.i4-VirquiÃitamAegyptitu abufttur f' ter iÃâaelitos nomine Dei ad malediâo, er f tiones, igitur Deus obrueré eum lapidi^'*^' generidem legem'.ltcmoi i^ui ruerit nomenDonnniitnoriemoriittHr^ Lapidi^'^ ⢠ppprimat eum omnismultitttJopopitli erf» m^JR-egt^Sdneberi^ Rex ^riorubUÃâ^
DE CAL o GL O's lt;
flomen Domini^ dicent iidEZâ^(hiam:lJon (( Dein taut t itt^uo fiduciant htt^et crç^
QäOâe Deuf pttnit bU/^bemiam eiia Untifeueri in excrtilu eita, wn no£k mtereant cett
^fnoélogintiiquin^milliituirortimfÃT tgt;sà n jiiii ipÃ^ fil'qs trucidetur, {^lt;ime,4.Niibuchodonofor a/Jumit nomen Dî» initanumtc'um maie^em regni 4 Deo âââ«ditiiidfcribit fuisuirWibns.ïJonne btec eÃiitt ^^ienf,Bîbytoniiuitlt;n mi^na,qtitim E G Q ledi in domum regni, in fobore Ãrtitudinff gt;nbsp;.,lt;
'''^^â Crc.Sed non longe foft punitur [eptcmifi
Aibrum duodecimo,Herodet concionittur qui ucdamant o.r Vox Dei nbsp;non bominiff
icclamatioifemsùm Hnodes agnofcef^f, Contribuer et DeoglorimttiConÃÃim percuf^ i^fliab Angelo DebcrconfttMptuf à Iferbii^ ^Piriuit.
Eufeb.mEcclefnft.biJio.commemorittèxlreii
! quod ioinne$ Apoftolm^cùm apud Epbefum 4*clt;t,i4i
^ettf IcHMSdigMiu intraffet, nbsp;nbsp;uidiffet Ceria
tbi laudre, ac bla^bema difcipuUs fuA de
cdÃo coneiondfbcontinuo abierit iüofin,diceHi
: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e^Ht, in^uibutiiriuibiiilaiMt.fjr
o* EX PLICA Tl o I titm blaJ^ieiM puomit. Ifat^ loannes äpoÃpluf j fer^lcMfigmficauii,DeumbiitJ^l}emoS mnov^ fuum bornbiiiter punire.
Demclp DettsttittJgt;clt;itpropbitH4tionemitot^ HU i'uitnon tantum cxternü pÅnu,fed ethitigt;gt; »âP fanitentiaagatur,perpeitto tg^ni ia,vaqMt CbriRuf,egerunt,ibunt m rcjurreibonf tondemnaüonis.^t loannct Ãapuftigt;Pale(t iurentur igni uuxtmguibili. tnter paleM auteif pr^fipui funt blaf^bemi prophanatores n^â*' ais liei.lnfiigit, ntquitPauiiu,ultipnem bu jton nouerunt Deum, amp;nbsp;»on obediunt gtltoDomini noflriiefuCbriJ}i,qulpacnlt;im itftéritum lt;eieraum ifiçK Domini crc,
Dc ïmpktione Secunz
* dïpræceptL
IU primo prttcfpto firmantur affirm cor^* etomnef mterioret uiret bommK,utde M«ââ*â Deo reik fentiant, pe«w «ere timeant, utre creda»t,ac uffluntatt Dei utrè obediatttM r cundo autem pritcepta formatur laiguajeultrH^^ de uero Dea,t^»n poteji autem fien,ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
(ïè etpiè loquat'ur deDeogt;nifi correüècrpif Deo fentiat,Deum uerè timeat.O' ei uerr credit' ^uitt qmdem, tiM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliitd
DECALOCTÃ/t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^«#
aKtem êfi byfiocriÃtidi^it aune locfuunurtfitdioqainur de (crmone coefentiè corde,ty plaeêteOomitio D/fl »wÃro.Q^i* ^^^boc/ecitduru pr^ptum intpltaturtnece/J'^ *'''lt;« til,utM:eomnù,pri)niiin prfceptum Ãt in» am ut r^ê et piè de Deo e^uomine rtiM â^l^it jKceffe rll ut ddigat Deu e« toto corda totu.iMnu, cz f* owmfcw uinfntt tuis crc. , iiifi num fcoe affèâu ergt lieu urdess, nuüut i^mo deDeoticnom'wt eiui pote/t et placere^tt effe.oÃtndimusautem fuprè ,^ nonÃt ui Æ* w terris bomo,qui primo pritoepto operibue perÃäi [atiiÃciat,. Quarr, tyà multi,ttisn pojÃtntdeDco böneftiÃtme sepl^Ãime io» ^Hittmen quia hi non diligunt Drum uerèjerm» ^^''umnon eÃDeo acceptut,necimplfnt hoc fe» ^^dunt prteceptiim:(y quan^ piiu piorum de Deo '^»io,acceptus eà «, tarnen quia nec ipà fatisfici fuit ipÃtrum iuÃicia primo precepto ptrÃiie, ââ¢^«rco necbuKfecundatdplsHufiififÃcere pofa gt;^tt-Et tarnen exigitur i nobis implettofy fatis^ ^^oeiuf .NifienimfatüÃcerimuieit non poffu ueram faiutem confèqui, (^id ergo Ãciamusi Hoe fecundu prieceptS» *â®'â bnpletur quidem i nobu perÃSkt nbsp;nbsp;integrä
^rnorun amp;nbsp;extcrtioruut obtütttf
EXP Lâ rc ATI O tia^oteà itutem m(gt;lerialiftmo(lâ,ficu/ ia primopr^eeptoexpofuimut. Nam primo mo* dff im^ur fide,leu impktatione per fidem-Cbrgt; fiut enimtqui donatur noiisiDeoPatrevoÃrof efiperfiä^ilKfticUyianocentiaty lanäitatt^^ pleuit umuerfam kgem perfiffiÃime lt;7 obedinf tiÃime.Qtfare à ia butKcredimus, tuitf impidt* tur nobiti Oeo omnis itiftida ty fanihtiix eu^ I' tat]^ rffitimur per ftdemia Ãbriflumlufii äicoritmT)fo,non lt;lttidemoperibuinolirà i imputafiane^
â SeatndbmoJo dicibir boe pr«ecep(um imp^ ri ffoHrO'Obedientia.E^ eairn ip^ obediettfitfo* pera nonitfnt tam perfvÃA,ut per fe fint prtfieP^^ diitiai impletioiiamè^iiiababemut implettDnfquot;^ ittÃbfifio perfidem,crobedientia oritur ex de, ideircoticebitbancpbedientiamuocareali* ^uo modo impletionempTtecepti. obedieistiadi tem (onfie.t ijs operibi» i qut anten recenfuimHt» ae precipuè meout muocemus (t cófiteandtf men Domini,acboneÃe loquamurdeDeo, pmnibus rebus diumis .tides enim in Cbriflumgt;P ueraeft,non efto(iofa.Et mamfiflimell, q, boOf fie toquaris de eo,cta ex animo ^es. Qÿiirefi «lt;; 'Tecredis ia Deum Pitórê Domwi noftrt lefifCl^* fit fiirinöp»tefi,Vt nee deip[o,nec deuerbo ebd
ÃÃC AL:OGà nbsp;« itf
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kel Mbone/îè*Kr{ contut^ofètUelfiurri
propter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rtii
J'/èrwô ^iVem orfjflWMWt» P»«« efï coriDeoe 1 *'**âgt;'» (um l^iriiiu donmatur cim«, nott imputit , ^d reli^uum eà imperÃfbonii^
^edcutnadprie/iindstmoMientiambuief^^ ^'^'ioprtecepto neceffariut nobis fit f^iritut fatt ^»non debenuK Ãgt;iritf(i fanâo deejje, (ed quM ^innobis^efitporrigereei organe feu mfirua. ^tif^uibui fit iit Aobis ejficax.Sunwi erumgt; u( eittcooperaf^eii
, ergo ad obrdiendum fecundo prace ^^'^nacffibabemus diligattet effe auditoM Eu
Cbrifii^ ex eo cofimemut fidem ttofirit ^ondpiamus uerum timarem Der . New reÃt timor Dei, reSificabit etiam Ima ac fenttonem de Deo nbsp;nbsp;nomine eimt »â
^d^^mus Inuocare Deuiii t ut ^bernet bnguam zr fermonem nofirumÃt f^muidemurlinguam maxime omnium in po ^^ettoÃrababere , tarnen tanta eà corrUptio nifi Detu gubernauerie bnguant »fieri '^Pofiit^qain aberreN
otter bril a Homo proponit ^uidem,felt;i Dö» ^fl etiam Imguam gubcrnare.
Its EX Pt !C Af to o.fteortit, Po«*Domi«f cufloiliitin 6rl
VKOtcr oltium circttti/hntù labifS meW.
fl4 so,DomMehiii laett ttpfriiUfefot Mt Nm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m etMm.
Non precaretur autem Diuid pro cu/bJu of WiCf apertione labioruitti mfi OommiM fenflOf* nem noflrum gubemaret,
Prttcreit necejfe biibernianotipfotimultilo temeritateloqueniii abduteretamp;âiijfue flxtre lt;tHttlt;Kiturmtlt;iti,autf«rmom utiliud itüà titionem.Nondtbemitscorhabere 'nt litiguit, fllt;^ imguamin corde,hoctfl,aniea mrlt;iitlt;tri cr gmter prouidere,quidfit lociucttdum.Plal }gt;d)f xi (i^diam uiitt mfM, ur non deliu^am M gui meftcrc^Prouerb.tOâin multiloqnio non de* eritpmcittum. dsiauiem modtratur labia fmudentiflimut tfl,Epbe.4- Omniffernmflfurciif txoreueflro nonprocedatySedflquii efl boitHf nd édiflctUionem. Dixit qui]^iam apud Etbnicef' Nunquim poenituit me tacuifle,fedpxnituit pebcutum effe.tioc admoneamur nos,utef* fueflxiamut not adpaucibqutum,^ ad bquendn faquieftMtpia,utilia,acfiiciut ad xdificationenit
gbriam nominit Dei,
AdbiOcneceffebabemui uitate erfùgereed tc/Kuberniit or fonuiuia,m qmbut fcimin Df««* bla^beiufd
DECALÃSrJ
nomen Domïni»amp;' èUMgelioit ! ^foniumeUofe tritflirhamp;nMlttt impie ^^'ite^iiuerfui Dettm cr Saertimentit eitff Ãcà cogitasÃrtaÃK te non 'm^eÃurum ^ontubernia ez conuiui^ ut tu ipfedifcas 'ibiit ^^fieerceat bhijphemit impù,tamen ftfie^ Ãeris auditor eorut»,fies tandem et tu pnSl ^Wor,«« fieri potefi uti tahbut conuiuiji re â domum tuam meliohtjuim exieras, Siaa eu ^gt;lt;}ui mgreditur in folem»nô ideo mgreditur^ ^^efirat nigroritfed tU 'mluceambulet, neófièit ** (gt;edem fw^m ad lapidem,cr tantê fieri non po ^f^â^uin à diutius m fote ambutaueriStContrabos ^â^Uant nigredmê,Et qui mgreditur m Pbarme ^olion, crfi non mgreditur ob banc caufanittA ^rtet aliquem aromaticum odorenntamen bie nolentem comitaturtita qut frequent efi com ^'^bomvnUmbtaf^hemorttmgt;iyâ eorumtqutina ^^ifutfcurr Utter de Deo,de nomine Dei,de uef tius loquuntur, contrabit tandietiam ipfe fios Vr^»« diéhim eÃ: Q^i iuxta claudum '^^ydifait ey Ipfe claudicare. Qÿarefi uohierir, ' obedientiamtuam Domino Deo noflre fecundo precepto probare » uitanda fung â^uiuia CT conf «ter wa eorum, quos reipfa cent ^^*Ãeffetmpio$tyblaffibenM»
Ji« ÃXPLîCAfrô
Demdeneceffe hibemutuitare amp;â.ebrietatemtquataexpetâientiit docet effeottd fiojtettt ad abutendnnt nomine Dei,^^ ad euonttii liai bla/^bemioi O'ga DeUmtEpbe. Ne i«eW^ mmi umo in (juo efi luxut, fed impleamüti titii fan^ t loqnentei nobismetipfit pef Pflt;^^
toÃremo memini/Je debemat, Quanta pofn^ tieui uindicet propbanationem nominisfuit^aeuf admodum fupri ojkudimtn, nbsp;nbsp;nbsp;^uà m grata (î(
Deo, imoquamutilâ fitnobii boneÃA Dei mentiOfUt hac cogitatione excitemuf cor firumad regendam Imguam » amp;nbsp;gubernanlt;bgt;^ f^iritufanäo omnem fermonem noÃrum gt;nbsp;non tiifi uera,amp; piadeÃeOf acommbtu rel»^ diumnloquamufi
Ternum præcéptunl*
MEMENTO VT D!EM SAÃlt; BATI S ANCTlElCEScre.
HOC eÃTertium, QtpoÃremumpract^^ ptum primi folif in tabula deCalogLEt (gt;* in primo prtcepto inÃrmetuf meifiilt;â^ liattoi tycorbon^a de Deo, ittfecundo, Im^ amp;nbsp;ferma tutÃngulibominei prinatim re^ièi^
'DS^CALÃ Ã f?â
1 fe^däM tgquantUftfJKHc i« hóe tertio ac 1 Po/irefm fgt;rimi ^fèlij pneiepto 'wpitwmfur ^ubli â¢I taétut, publicie boitiitiutti tottÿregâtiohef^infli Ecdefià flictt Comiciitfen ConcilM,fètt Sy ^oiti,feupitettegt;'mquibm deüeroDeo,ac diutnis ^(iutpublicè ceÃ0qutndum,pritdicSdum,cr tr(t ^dum elï,ut n3lolumpr^fens Ecctefiii de uera ^glt;i'Deump}etiteerudutürilt;(iigt;i üêraÃdeioii l^nteturtO- eonfâ¬ruétur,fed etiatS,ut uera dotlri de Deo ad poÃeroi-prepagetur. Natura rrttw ^fa monet, ut'poÃquim ueram cr [alutaretndf ^fo cognitionemaffecutut fiterii,confiintereant eapoÃtrot tuos iinbi(4f,^t «y ipfi hit uene ty itirniefalutisparticipef fiant. Cunt ^iilurinEcclefia/ico Conuentu pubJicè traSkiri
I fdtatdodrina religioKis,qua dodritla aiif id cott ^'Piendam uefam fidetn de Deo eruiiuntur (y ^dtanturtilij w fide confirmantur, mawfilbtm iitflitutionem borum Conaentuum effe uli/ent ^tiece/fariam-Nam, quemadmodum adioitjer^ '^'idum fhitum Politicorum Regnorum futts tà ^^niitiorum O' Diietarum ulwt, ita etiam ad cona
I ^^itandum Oquot; propagandum Regnum:qucd ba
I ebriÃui filiui Dei iti bit territ, /uam babent quot;nbsp;^^'htatempubUci ccetui to conuentttt 'm Eccle^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bit ergo EcclefiafliciffeuComicqf,feu Dt»
L
f^o CXPLÃCAI^IÃ'
tit t ^Uit adt^s dief rcfH uocanlufi
boe Tertium pr^tceptumi MEMENTO V T^ SABBAT! $ANCTIFICES^ à ini ^omodo fcoc mtelligendum/{t,explicatit edt ^Uit m a.ofe fequuntur. St'e cmv dicit Mofe! 'ut Decalogo ⢠Sex cUebuippereris * jiciaf cmtdu opera tua, Septimo autem die SabbatumP(!gt;uiut
tut tfi-NonÃuituullum opttiin eoitu.crÃ^^^ (0 tuuftrcthoe cü,Ordmaui feie dieSiUt 'witif à (tat Occonomica g- Poli(icanegocia,SeptitttUi^ autem diem fan ffificaui nbsp;nbsp;nbsp;ordiMauijUt 'mtertuil
ftf Oeconomicif ez Politieis operibuf,uacef pr^â dicandOf aud,ifitdo, cr difcendo:Uerbo Dei»i7 peragendis Citrimoijiis diumituf'm/btutis amp;nbsp;c»^ tnendatif- Sifut emmhortdieifólent puerÃil*^ firibuiiutalift hà ralumantcibumtalia dentopi^ tram literif^lia exerceant aliquem honeflutn (urn , itaiicr umuerfe Ecflefilt;e Dei diÃribuuntvlf inbebdomadif diet,ut fex impendatitur Oecofff micif cr Politicif operibut, feptimut autem impendatur operibui EccleJiafiiciSi
tn hoc autem pritceptOfde SabbatOjCompn^^
Sitbbiitt ob dunturäuo.Altefum rà Kefaicum feu ludÃci^^ feruatio^Ui uidclicet, ad per agenda publica fdcra,»Dffgt;lt;^*â tenm pr^ce timfeptimm hrbdomadte dief,ga(m Sabbälunt Uf
pta.
bECAtOSh
W» pertmet iJ not ChrifilJHOt, fed pertuiuit adPoliteiiM luditoruni Dettt rmm inpuit ^Po/ffrtKrt Ikdt^rum feu fofkroru Abtibte, ut * flt; conferuarétur doärina de initio amp;â treati» tnûdi^^ de lipfu bominit,itc de ^iiiÃiönibitt ^âPiridtefitlulit^erCemen mulierif.cr peir [emb '^^faht.Puturuenim erut, uttjentet in erbètero dil^er[ie,uariê dil}gt;ätlt;tret de initio mundi, et tiegiitâent mundu aliijuando mcepilje,uel affitquot; muliiu ntmoru myriadet, quibut mutidm **^tperit,pertrtinfiUe,Puturu f »4« frlt;lt;f,Kf Gett terrenis rebiù imtnerfte nô huberent uBitttcii '^delipfu bomioii,amp; depromiÃiotiibm recape ^^de falatû perÃlta airginK,lt;}uè fcriptum pró
M»o admonerPtur bomilisetdecreittione mudi, derebtttgeftit ib hominCfCUin in Paradifo col â e0et,uidelicet, (kttim uiolailerit pr/cf «
Del, cz Ã0lt;in Ãt obncxttM^etcrftninortitte , ^^'iatiomfed cy mox acerperit promiÃtonem de i ââââ¢ifKro Saluatore Chri0D,cuitti Ãde ivÃificemuri I ieruemur^NM Sabbatum tu banc ufum ici» ^'â^'n/iitutHm fùerit^uerbi ipft(,aue w hoc prtece^ ^°lt;ipnd lAo'eti fecjuutitur, perjpicueÃgntÃcani. : ^%(inquit)dieb[KÃcit Detu ccc'um zy terra,Hf
L 1
ut EXPLIC Af I o érflMrpjÃr owwirgKieiwcw funt. Etrelt;juietdt iie feptimo.ijcirco btnedixit Qommuf did fitnlbficauit eum, j
Sedquinpofi aduentumChriJ^,noticiademl^ tio mitdi faiis confirmutaeli pejçEuÃgelion Chri fii.O'pfontiÃio deChrifloimpiçtatfi, ideoChri flitnt non obligantur ad, obfcrùadonem üiofaid Sabbati.Vnde Pauluf ad Colo. cap. it.fcribens:üf* mouoj,inqttit.iudKet in ciboaut, potu,aut in pof te diet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tteomeniie,aut Saf^atorum crc*
terummboçprxcepto,efl Mor^e,/èuNatttrol(â Natura enitn ipfa,Ãcut fuprà diKimm.monetnoh ut quem Deum colimut adoramu{,eiuf notido in nobit ipÃf conferuemuf,cr adnoftros pofitrd propagemuf. Conferuatio autem Oâ propagotio noticiie Dcf, fit per doürinam uerbi Dei, Vt aud alij alios ueYbum Deidoceit, neceHarutteftCoii ttentus^(y neceffarium eft certH conueniettdi tettt pus. Cigare res ipfa iubetcertum dient d(finira quoaddocendumor difiendumuerbunt Deigt;ff adperagend.afacra diuinitus inftiluta congregff mur.Licui/fet autem maioribus noftrisSabbatuin retmere,Sedbona; funtcauflt;e,cur nen agnouerini Sabbatumpro publico et folenni diefifto i» Cbââ* fhanifmo. Licuiffet ettamuel firiamfecundamgt;uo firiam tertiifin,uel quartamiuel etiam nonatn oui dedmod
DEiCALOSK fit inimimpro publico fi/io die onimjre. Cbriflm 'W'n non deditBccleÃtefut midati de certif diea ^â»ÃÃifffeduoc(iuiteiimmliberiatem,lätuittne *^tatur liber täte ad uerbi Dei neglefbonentf carnis licentiamMxta banc igitur libertatetttt quot;'futn eà maioribui noÃrü diem a Sabbato proxi quot;'tn,quern Domitticumuocamutt cr quofdam ; dies in Ãfiof diet coitfecrare,Ciÿare,ctmhi recepti fint m folennes diet fifios,publico Eg ci}nfenfu,(^ confirmati publicis legibut^re inteüigemui iw hoc priecepto,notmne Sabbati, , ^Dommicum,etdliot quofdamfiflot ditS}qui confirmandam idolatriarntfed'^ad cognofa uerè piam doärinam celebrantur» â gt;nbsp;Qüæ hoc tertio præcepto pro/ hibenturCQuæ man/
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;danturC'
! Ercwrttmuîergo.queypofiquà mdiuulga tumefiEuangelion in orbem terrie^bof pracepto,de fabbato,prohibe^uriGr qu^ êfntur.Priufyuimautem earecenfeamut, cou t{i,qttèd hoc preceptum non efi infii
ewM dies i^ero,per le,fanibor efl^omnet Deotequitleffyfan(fi,imtrmeon
eXPLfCATrO
ggt;eâu Dei jtiitte dit$ funt Ãcut liftM dieiniul UI unnm hamp;r^ momentum,er à tfuid mmutnts did potefl ,Sedc!r ffox eoram Deo, dt«iÃ, True» brtiinquif.non ebÃurttbutitur 4te,o^ HoxÃfH^ dits tätimmiibitur,Sicut tenebr^,it^ (y lumen f tut.. C^treexbiKinflitutione SMjtum feuflt;^ dieMon mutilur peyj^t 'm diutrfam ib.aiilt;sdie» butn4tur4m Deinde,inflituunturdies Pefa ^not qu'od bis {-..nturn diebm debeumut piè uiuere,olijf uutâ m diebui liceatfeelerotcuiuere. Ommbus e* tumuitit noflrt» diebus ÃÃando eji pktottob^t* ^»dum ejiuocdtio»iDei,et boneÃe uiuendluKâ
Aamp;oKnho tttmum dn pilccf.
die licet Deo diffidere, nomme Dei od txt (reloues abuti, parenteicontumeliQÃtniäirt» uueÃtraritout odulteriumcommutere, fed quood die ombulondunfeflm peteceptis Dei-Hoc outef* prteceptodeamp;obbato, mflituitur tontuvtordo igt;f PoliticK,et EccleÃjflicii negocifs,!tlc^ afbotubot. Sunterum duplicesbommum aSsones 'mhoctx^ tern4Uitlt;t,Aiiit lunt,qua pertinent ad neeeÃdoi^ CD)âpeigt;olcm,Clÿod genus funt,Colere agros,ex* ercere opiÃcia,exexcere mercoturamitnuHorex^ gecia ÃrenÃa. H« «Ão«ei Ãriptura Uocat Ser« les.Aluefunt,^^ pertinent ad dtfeendom dolht ttom rebgionis ,adceltbrandum nomen ÃotMtit publice in (ce[iie((leÃje.HiefnntaäioiKS EcdeÃ^
dscäcosy; o»
Inler hMffgo ituniiiuerfigenerà a!fiones ^fiituiiurhoc pnecef^lo ordo,uidelicet, utal^s tolMUi igros^exeiftenmitt opificia, a» autent äiebuiCÃUeiüiitmn puMieeaddifcendS 'â^ligicnentt (y nd celebrâdam nomen Domini i« ^^(leÃit. A quibittergoitiiiombufnbfiinendmHÃt ^Ãii diebat docent hot uerbn ipfn Decnlogi,
Sex,in^uit,diebui opererü.cr Ãciiu omnin o» hru tun,hoc i{l,^s operibut, quic ad communen ^'^fporalem neceÃitatem périment,deflinali funt (ti dief, ^uof uocamm uel prophanof,nel pro^n J^s,uel Seruites. In diebuf autem Feflif nuHum fi opitf,nec tu,nec filiuf tuut t^c. Ute pericope 'â on loquilurdeomntbuf opertbtti inäifcriminat ^^viipcut ludici hypocrite interpretantur, qui ffntiuntf'm Sabbalo,ne quidem fuper gramme ant ^nlandum,ne eueHat, et neepulieem oceidendunr, ^Ãtemordeat gt;nbsp;multaalia detyria,Sed loqui *â¢lt;»â de opertbut Seruilibuf, hoc eÃgt; u^lagricultu *â^,uel opificij.uel mercatttr^. Ac nec hoc quident f'^ferfHtiofe 'mteUigendum efitNon éhim impoAi i«** nobis iudaicum iugunt » Sed h^c O'Pera fie ht ^^nitttendafimlfUt non abrogetur autoritaipit ^ieorum fiftorum, er non negHgatur doâr'ma
Dei,Sicutenim ht polit kif »ita nbsp;nbsp;in hac Ec
ordmationebeumbabet illad «ulgo i^
EXPIamp;WAII-O ibtt(m:NiceÃit lit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legem,y I ft,exempli
PâiitMti^ meffe/atÃhebdoitMdit pluerU j dief tuâ tem dominicus^tà iù/tf^^uf Gr liptitt ad benda frumenU iof b^t^^M,nofi debetet effe iQi (ififm itt tait fieceÃüat^fymenta,ne périrent, to uebere.Adh«ec/iife^l,lt;(!ititerum in aftno rit,(ft (dicubi 'mttiçi^aftterwt fiftit diebut CiettQnd'mi^Ãmpune effi^deberft, bM nondinit Ãmiliariffttie ne^teÃitlttKgrati4fii|itltre. Ne^ (⢠nim 'm CM/tiinifmo proiiandii eft t» dierum ft* /bruni objeruatione ucl hypocritiea /uperftitiO) /(elludaiçafeueritiit.
Sfid cù^i bteeCbrifiimiifmi libertat docetur.^i de,obfecr(i,^ fceleratè uulgus bac libertate abullt;t â¢tur.CÃntemmpermittUHr,utaliquoties. in ftà diebut cowebagt;tt.frMnenUt ztriuiÃtent NonM* niit,mcipiùnt hoc tempore quibu/uii fi/lis diebtd fua agriculturtecr mercaturie négocia exercere-Jitic^ iam tipnboc agitur , ut aliquoties »eceÃiti^ ti pareati^, fed ut diet ftfii omnino autè medb tollantur,4utfiant ^o^meyac jyies Seruü»(,l^* legitimum ftfii dfei ufum'mufftunt^cr muùnt' Antemeridiem,eonteifipto audifu uerbiDeif^, .gocianlurfPoft, meridifintjinterittifiif negoc'ijfi^f filant publica cpnuima.Ali/ perguntfemper, ixila ifttcriififiiöf^firdil^iitt Optra
f Ã
DECALOGI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«jr
^^^uïlibus diebuttexercare.i
üinpnÃmpUciterpeccant aduerfuthoe pr^e» ^(*tum,^td eliam aboient * quantum in ipfîf eÃ, (ââ'ââtceptum^amp;'tollant è ref^.omnem religionis ^'quot;inam. Nain,cum Paterfamilias negligit Sa
exercet feruilia tatum opera, fe^uitur ex ^plum eiui uniiterfa fà milia,^Uie cum aÃueÃt ai '*^bi Dei neglefbouem,e9- dierum Ãfiorum uiola **°«ew, propagare folet hoc èxemplum etiam »» l'^fpo/krof,donee in ea fuceeÃione omnis uerta ^^^ÿonis cognitio prorfus extmgualur. Qgare ^^f^Ãorum dierum propbanatores graeiiÃime
borribiliter punienlur,^uemadmodii ^ââ/ba indicabitur,
Sed utfciamuf,quimlatè pateat ttishuimpræ ^tifÃngula uerba eiui dtligenter.expendenda ^t'Lex emm non Ãmpliciter diett, Nof» fà cias uUum opuf,fed explicat etiam nommatim,i per fonts hoc religioÃtm oçium tequirat,
T V, inquit,Attoquiturpatrêfà mil as, C7 wxo uxorfimtun (méprit«.
igitur O' ntatresfiimilias debentprimi in* ^gt;nittere diebus ÃÃis opera feruilia non in bue '^'**n,utuiÃtitcoauiuia o beOuentur fed ut utfi
^ScionettO non tam exêplo-, etiâ doârina ^Ãfntliiinuera pietatis cognitione erudiatiN
*L I
lii EXPLICÃTIO
FItIVS TVV5, ET FlLlA No« extjhmat L« /f6i faMfiibitn t Im intermiferit optrafiruilit,fed extgit,uteti^ liberi « intermittant, quo poÃmt cptram tMtiiendo ueirbo Der, amp;nbsp;etlebnndo nofni»â^ ituniMEcclefia»
SERVVS TVVS ET ANCIââ LA TVA. Df«i biirt et um feruoruM 0quot; '«lUarum turam ⢠Noa eaii» tÃper{onaruttt ihr. Et m Cbrifto aoa eà Uber nec feruiiti tnMitec fxmina.Et unit Dem omnes.Ãue fiueferuof,aditgnitionem ueritatit uenire- 0^^ re coacedit hocpr^cepto/eruit fj- aaaHis gatiu4m,q, dtebmÃÃis non debeaat operibuff^!^ uüibutgrituari, quo er ipÃs liceatuacareÃ^^ conciombut^cr cognofeere ueramdoéfruui» P'^ tatif.Nec eommittere debeat j xt Ãaant fibgt; pritrogttiuamdiuini/m coneeffaot fObiarpijff^ aluriiPatrtbufÃmilMeripi.
IVM E N T VM T V V M. Qfiirf Nuia er bouef Deo cura fuatiDetts ornais quiâ^,'^' non iumenutitum.fedamp;'agrot,curat CT ädinli^ firat.Qiii dat,ittquit Pfalmtnjumentii efctia ipr rum, CT puUis coruorum muocantibut euiti-Etuf LeuibiO» Leuitico definitagrif fuafebbata. Sed in hot pf^ (epto (ufeipit ^etklemcHritn iumentorum,
DECALOStâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîÿ
propter ipfa iumêta,^ propter homintt.NS fiff/iis diebut non imponuntur onera cr opera iit ^enttf.tntegrum eft fà miba^ut Hacent ftudio piig ^B(lrm£,cr publitie orationi Sed iumenta re '^funt poft mediocre ocium uegetiora et alacriora ^fui opera.Durare emm non poteft,quod caret ââ(lt;]niealterna.Qjiare patcrftmili/U,quitam cru»
efiiUt adimat iumcnto fuam à Deo cöceffant ^'lgt;ertatem,et cogat ipfum etiamftftif diebut Ubo ^'*â^e,mdignti« ffl.cMf iumentum feruiat, cr q^i ui ^^nex laboribtts eiut benedtfbonem cöj'equatur»
ET AD VEN A, QVJ EST IN« Tra portas TVAS. NomuieAi 'âeoie HtteUtgamui nunc Mercenarium^Stcut nu« *âKferui, itj nee Mcrcenarif opera licet mftftis ^âebui,ad feruilia négocia uti.
Dices igitur»Si non licetâm fèftkdiebtuferui» opera exercere, quid jà ciendum eft { Suprà diâum eft gt;nbsp;qubd quouk die debeamus fa* ââ o/anfla opera, qu^nobk diumitus funt pne^ ^fpta, ficere. Qjiiltafuntttion ejje nomme Dei cd execrationes abutendum, Honorandos paren» *cgt;iNo» occ((/rnlt;fum,No» muid'ndum.nonadul âtranduitt,non beUuandum gt;lt;o (î qui funtalij li ^mut cultui,qui quouk die preflandi funt-Qjiid *â¢'^0 proprie Gf Ãn^fftariter exigitur, qttod
Opera fai bâti,
4
149 EXPLICATIO
tiendum Ãtfr/iis diebtu ? Nki» trfwfwm ocianduM tflï'Non eU obfcuruittiijuocl fapientts Etbtüci rife Augufl.deCt rint fabbata tt fcflos dits popidiDel. Apuif A«g« ui.Dei^lib.ff. filnum reprehendit fapiens qui/]gt;iam buim muit* (ap-it, diluditoSiÃiiibd^uouis feptimo die otium
affirmans tos 'mutiUterÃcerttqubd periSosfiif gulos feptem interpoÃtos dies,feptimamÃre ptf tem lefatis fuiie perdant uacando. Sed iBe nlt;e fapi» endo Ãcit ut mbil Ãpiat.Eeà etüm dies iu popule Dei mÃtuii funtmonutommno iuhili/giitur,fe^ ut fummum ty pritcipuum negotium eonfictiiuy' No« emm ereati fumus^ ty eoBotati w bat terril prtetipuè propter bunt ufum,ut terram tolaauff lt;y feruitUopera exerteamus, fed ut Dominu umnpflrum tognofeamui, uerbum Deidifeiimuigt; Deunt muotemut, nomen Dei tont publiée quim priuatimeelebremus,feà autedies inÃtulifuntt ut UI ifS uatemus predieando ty audiendo uerbo , Dchex quo uerum Deum cognoftere^uetu Deunt 'ââ V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* iniiof are, et alios ueroseultus Deo preÃire dtÃe
nms-Qtfare Ftfiis diebus preeipuu,fy maximum omnium negotium tonÃtitur- Apud Lueam died lMC,to. Chrifluf ad Martbam'.Vnum efl neteffariu^Sunt
igitur (y Ãà dies neeeffaf^. Ã^uid ita^quia bi di es ad bunt ufum wÃtuti fuut,ut unu iBud neeefft rium, quodeÃ, Aitdir euer bum Dehperagatur»
Smit
DECALOGt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H«
KOMWKf feruilia etciuilia^ ^^Ifirutad cor(gt;oralem uidelicet faluttm. Hoc 4Ment, quad eà Audire cf difcere uerbun ^hnete/farium eü ad ueramf/}gt;irituakiti, caêle ! tternam falutem, Qsare,cumft/lidies ftntadpr^dicandum cr audiendun» Dei.mafuÃflum eÃ, obleruatione barü I peragaturnegocium longè omnium opti ' Cr (xcellentiÃimum, gt;
QjfódautemSapientei buiut mundi rideattt , ^^^i3iibbatorum,ac cèfeant ea nöfolum ejjie 'mtt *^^ilt;i,uerutnetiam deirimentofa, babct quidênon» ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sapienti^ pfecicm.Solent enim fingulü att
'â ''â^»oibguttatpluf mmwsiÃÃi dies cbjcruart.que i 5«4rrijfirèparsanni. Quantum igitur lucri» 'i'^tum commodhex tot dierum ocio, nbsp;Kfgoa
intermiÃione,agricolis^0pificibuf, cr ne ^^^iatonbus decedere uideturlSed h^c mundi fa» ^'^»tiatuereeÃcoramDeo Ãulticia. nok min» ^°(eà effe detrimentopum ocium,quod coBocatun ^^0 officio, ad quod maxime omnium diuinitu* ^^mifumut. Etenim Dfi« creauiï nos ad fuam i Ww imaginem e^fimilitudinem, ut ipfum agno l^muf, nbsp;nbsp;nomen eius celebrcmut,ac ut confitgta
**quot;** ai ipPum,cr muocemus ip^um ex Ãde,'m ont '^^â^noÃrK fiue aäiombus (tue paÃiojubwidtn
94i E^Pt'rc Atió
ut iuficufilfftiuf doMthambuiemui in uiii ttonis fut obedientt'it,Cf itcci()iitmm pregt;pttr fih^ fuumjiieredititemtà e eflu regni.H:)ce/i propriïf, offiemmtbic efl uerut finis homwis.Dr hec autcid o^cij amp;nbsp;fine crudimur exuerbo Dei. Ad hoc ofi ficiumficiendam ,cr banc finem idfecjuenduiH excttitmur or infldmamur uerbo Dei. Otium tem dierumfilhrumäd hunt proprie ufùm faitSi ficatitr,ut uerbum Dei priedicetur^udiatltr, amp;nbsp;cognofiatur.Qjiaiâe fieri non potefi.qumbocod um,fi m ^s rebus,ad quM conficiendas ordinatud e{i,collocetur, fit negotium Deo accceptiÃmttHit ideoq; longe omnium utiltfitmumt.
Ttfidiuretiam Deus in firiptura tampfoi^if'' fiombus.quimexemplis, qubdtahotio itafà ue^^ utbenedicat einon fatum fpiritualibitSyUtrumd^ nm terrent (ommodiscrlucris.
in Exodo Cdp,io ifraëlittecoUigebiin(iliâi^^ Hi,fex dièbus. Et quitquid reponebant in alterud diem,coepit uermibus fcatere,cr computre'ittrtf prælerquà m ea,quiediefexto lt;nbsp;quoettam fin^'^t dupbcem col]/gebaut men/uram,ad Sabbatuin rf ponebitntur^
Qifo miracuto tefîificatus eft Deus, otium SaV bâti feu fiftorum dieruin intanium non efft detri* mentofum,ut proptçr boc,bentdtfdt,conjetuei d augtd
DECALOGf.â
gut negocift dientm feruiliuü ptorM
I« rxoifo cipitetrigefimoqutrto, i^éevluf if» termiiftito,nS/oluntiKgocùfihi feruilU ^ntittere,uerumeliMt reliäu fedibut fuii ai labernitculi feit tempU Dei proficifci, cr û Flt;/fci agere. dÿii ergo 'mttrea tuebitut*
i pagof à (iuibui (ttii.defertos CÃm tifa
j [iommuf,getfteti/icietui, (yditala 'f'â® tenttutof tuos,null»fm(iditibiturterratuaf
j ^^âfitdente te, cr apparente m cô/t/}gt;eâu Domini
' tuiteir in anno.HÃcrecipit Deits,{eip(umÃi VetutRythi-^^urbiimi cr pigoriantatortm,dumciueioffif tftuc. 3lnio 'â'*âââ^yfor«wrfifr«»»per(fg4»f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff« ^cbeti
hLfMittco cip-ie.CufbditeSitbbatameatcr «it/ âââquot;fie adSanâftirtum meum.EgoDomiKUf. Si wrif liihbuïâuert'iihc^ manditama
^^âWieritifiC^ Ãceritti ea,'dibo uobii pluuitu vcef^ldc quot;^Nrtbiit jui-f,cr terragigtietgermen (uum,tt bte jcênit/ ââ'âO»'« pomif replebiltw. HÃc promittit Deut fe XVttefen lt;â propter tdiorumfuorummandalorum, him fc^tneren
propter Sabbati obferuationem daturum
^'^P°ra frugijira o- annof fer tiles.Ocium igitur nbsp;nbsp;nbsp;â¢
^^utitniùui affirt agris 'mcrementum,^uà m h
per (è ncgocium agricolationii.
^ft s».Si autrterif in pedem tuum Ã
rï* EXPL I CA TI O
tere aolutttatem iuitm in 4te Saniïo mea, te biiereditiüepittris.tui, boe efi, dabottbi'mtef ra tuatmnquMfittem esquot; rerun abundontiami â Hiere,i7âSi fan^/icaucrita diem Sebbati,gt;t^ fiteütif ÃM eo uUumopuijmgredientur prr port^ ciuiMk buiut reget cr Prmcipes-Et moxtVetii* j ene de ciuitatibM Mda,cr de circuitu Hterufaltquot;^ â portiintet boloclt;tuÃsi ere, boe efl.erunt tempof^ tranquiüttcrfrufbfirtt, Qÿore erfiuideiribf^ fio Feflorum dierumatiquam rerun iaéiurani Ã* cere, tarnen fi boc octun iuxta uocationeinOi^ peragimuifDeut ia(luran iRam tan liberali itiumrerum ficultatum nodrarun tmedi^ necampenfat.utbunanierationi nihil'^ttdetli'^ j admirabiliut.
Suppliü'a uiolariSabfyati, feuDiei feftt
IN tfun.eap,^r,deprebenduntlfrdelitâf^â^'â^ nencoHigerttem inSabbato lignd. itai^^, rui(ur,iubente Domrao, lapidibtil. Età coUigere iu Sabbato ligna, uidetur peceatun fi' * reprebenfione,nedlt;tm tanta paenadigiiun,uo^'â' tanen Deut,ut boc peccatun tanta feiteritate r niretur proptereaejubd hac uiolafione â futtttrtpfaSabbati Infiitutio.îiamfi ittuafilfi(^
,î
DSCALQGf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,4lt;
ffnit,Mi^i,exictnplo. tiuf, S^b^um itit ttiohta re,ptrrextffent, ut tandem omtiitto fùtjjct nçgie Ãuut er JfrogitnmNt noH ty boc aädxtn, bic ' bono ^^Segerit ligna in {abbalottnagif rx co»«« *«cw er contemftu It^, qnim ex neteÃitate» f«niit4ntocinmea,lt;iat i»iüo if.fapUe fmeejut^ ifut.obfeurf ÃgnÃcjnh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
, nbsp;nbsp;lt;nbsp;L^iV. iff,P/iKc6«n6in jKU, ttrrx Sabbatafuii
' ^ilit.ilii;bui i'olitudiniilâM.Clîi^dofiieritiSiti â¢'â¢â 'â 4 h^i fabbatiftbit» tt requiefcet in fabbatis , fu^.eo quid nonrequienerit mj^bit ^gt;tcilri(,quando babitabatif in ea.Htcper^icnè ^(ti./cn^ura » quod propterSabbatf uiolatioj '^lt;nrtg^deuaÃetw,etb(üiitatorts captiut inbo Serrant abdneantur, »⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
. Hiere ir. Si non audiertti} me, utfan^Ãcetif âquot;W Sabbati,cr ne portelis onuf, ej- ne tn/rratü portof Hierufilem mdieSabbatitfufcendanf ^^tninport/f eiittt (ydeuorabit domos Hieof cxfiM^!«ef«r.H« iterumnideSiqui^ deflrnanturc^deuaflentur propter Sabba 'quot;âolationem- â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
I I ^cbewi« is.Vidit Nchcmiiif calMntet toren « Sabbato cfC. Et dixit. Qjt^ eà bac res Ãaitis, er propbanatK diemSabbjtif »0« bac Ãcernnt patres noflri, ty ada
ex P Irie Atro
noptr fufgt;tr not ornnomdum fîtpèr ciuitateniÃMik^t.
etfî miermSibi^futHtuiltiicuin abrogätuM tà tnCh^/hiruifHo^^utmtiinioäum lupri expofui^ tnttf,difcipluiiitimen dierum Ãfiorum, tendtm utram rttigionem, T3' ctlebriindnM in P* ilico coetu nomen Domini,puMco confefr^n nift iutifnnt, nontÃabrogiitii. Qtiitre ttegliäMff üinfempfut pù daiMnte,(nlt;iùbt(t Ãf^tuoinn^ nori fupplicio uiniltaibitur i DDmino,i]Mm oh^ P^icatatà propHonatio Stibbnti. Hfc enim nf^ jgleÃui t^-iontempftuuerbi De/j peftii tut publifèin Ãcclefin ajnune^rt fotet f dt^'^ eà non tinlum mitlediitione 'ttrrenoruin bofngt;^ xumiUerumetiamfappUcioteftrno » um eÃigt;{^^ tiigt;iterc(fbfiderandnm,iiuodCbrtflutapttd hem cap.B.dicit:QÿtexDeotfij itetbulttDf*^ äit-Ergo-.quicüntemnunt uerbum Deiner ^ptu non audiunt,bi non funt ex DeOtM^ téffè habentperpetuo interife.
Quid Ãcieridum,ut (lies
uerc amp;nbsp;pie obferueixur»
jk nbsp;nbsp;DbutUf ter^'^ præcepti impletioneXbff
tjCv ttcrafnacpiamÃ/brumdieruntobff^ tioaeni»nöeflliit(i^tMermiÃtfSf^
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9â
oBBCÃteet; ' u*
ocÃ^iamp;ttecoMmadet tid JimiJifi *â1 buTà ijar rtiaw ampliut auwf laft audièd» ^fioDaifti(miik4aliiireqt(iru/ttKr\
MtDaminwK Dtumddt^Ãt ** toto cordfttx toti KrumMt omtuhtd uiriiut ââ«f Jloewön pntnimmgndatum.eft 'ftttdamena b«» omnii^ reli^uorum mandtiforum Dei,oÃm *bnM (tufcmÃtprd,^ hoc mandatum non impleaf *iorinobKtnojiiMililt^onef fedFidt m lefum ^hn/iumgt;^ui eÃtotanoÃra iufhcia^tj^ datÃiiria fanâumgt;ui iXcipiamtu aitÃuo modo Deun di ^itncruolunfatieiutob/è^ttt^
Seaind'ortqtüur^titÃÃiiiiitbitt,i}u6 proprie â®c preeepium t/Ãgt;tcitiradamut noi totoi erit â '^dot pia doilèina Et quemadmodam Scbolafö ^^b^eniceriatborof , quibuf toii üitenti (unt ^diÃtndds bonoi artes,etiatnà ne-ailifs quidem quot;ââ¢'w Ãudiumdifcendiab'^ciidumeü^iÃdaturâOC ^^fo:ita (yà femper debemutÃudioi-'^coonoÃeni ^fierb.i Ori intenti eÃe^amefentiamu« EeÃos di ^obis deÃnitos tfÃt,tiOt(j«am eertd'tepotltiÃtii ^uniaudiendùserbi'Dehtyïérèb^Sdlnominls operiitacemus.Naftdioc itigum imponieur no tb initio diei PtÃi^contiMntefulc^ ad uef^e *â®ö4k templis uer/rmur. Sed^ueinadmodumcu ^^^itur,ut Ãne itttermiÃjöe oremus,rflm^Kf
M 2
14# B Xî.WC AT.ro prfMtori^txterttt^uies^nt^ ewipf» e««M difti(»tlo cr a^iditori uetbi Dri fua daiur, pro tempor/f opportuniste, intermiÃio, tantum ) ut mincintfomiwm id agat ,itdi^uoi wÃitutieite * diafifliuocitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* . . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h
Ter/iwrequiritur,utoperiimeffittnptumatl ^nfèruandum tuendunt 'm Eeclefia m'mi/kriu t uerbi Dei confirtKÃn £xodo c.ap*i}tdicit De«» â * »w«,No» upparebis 'mcöÃfeÃtuneouacäM.Q3^ pr^ecept a n^n exigitur.quidemi idgt;rogato iM uitico cultu,ut offinit 'm têpU tguittcas oUéio* । lt;1 »ef»f *igi(«r aüt, ut conferuatioitem mmifiirîj i* P Ecclefitt,cotifiliff,impend^t,coUatiortibuf, Æ '*** ^uo modo potef^ adiuuef. in Aggteo dtcif Do)»* ttuf.QtiS domus mea deferta e/K cr uos UHufgiuff^ in domu fuam, propter hoc juper uff ' prohibâtffffit (celi.ne durent rorè^et terri pro^ nbsp;nbsp;J
bua eft^ne daretgermenfuum. Auari exilhi»^ nbsp;nbsp;J
ea pertre, que confiruntur ad cenferuanda fiæ m'mi^ria,fed f^iritus fiméius affirmatiHt^ üionem fruguWiet rerun penttrtam diu'mit^ , mitti,li negfei^ Ecdtfiafliâ minrfter'tj eöferud^^ ne/olam tutt ipput domut curam babeat,Siggt;'^ cat igitur tantuu.abeff'eiKt ea^u^ ad tuêdu» j wJkriiiucrbiDeic5f^S,pereant,utpotiUt ferum benedilbonè tst mcreneutumfecamp;'V^y «1
A
DEGÃLO'GL
H NefeewM clt;pu* gr^uiter re(gt;reienduMur LeuiUneceffe bubuijftnt deferea â miuifitru, w fiigrreidfuam region ^^,proptamâ^futfgt;^lr^Kâ n5 ^iffcnt tis d«tlt;e; ^rr 4i obfentOfionemftfiorum diergt;um ttiait offictum pert'mtt * ut UberalUer de ^cultati* tuis ddconferuundamcTpropagiudaitt ** ^tleÃupiumdoilr'mamtoi^w,
lt;^irta,cum crapuU et ebrietate carda boMi ââââ¢ââI KugritueHtur,ut nec operun« (terbaDomi quot;â¢ââ eifîê obfèruentt:y'percipi2tyTA^u»ilurjtiiii ^obrieUSi ^ttdiendosfifksdieSfSohitetatemditègeneer-fle pgt;âîsXetMdii^htmell: Plenum ueutgrinnâgtglitt '^â»ntcttuem^QSureut fis uptuscrdbcdvlà ll fer.nrdfii: ^sipiendtmpiamdoi!lrinaù,'figt;brtUffis',»ectfii det Itbentcr, ^enfimüeautè ifi, cjwi mitlodliftiitp^/ua ^tratfiuMerintfeab cfttsuridAn dufbindiéu ^«ue^ri«Ootgii}tcum;HM ^wd difctiutttt Ã
ad(itateKtnecejfuriutaeffet, cflt;-^ talis effet peccatorum txpiatio, H« f «;w
gt;!npiitopiKio»es,fedut haceôfuetudme prie ^fturoccafio pitblicoruttt conuiuiarum, cr ^'ffuionuni,fy hommes duobut diebus ai (a ^^^tiemadluefifH, conuenirent dieDaminûo, doSrimm religionis, eptiores^
' ^^iorfS.Qÿecmfuetuda,fi abÃt fuper/büciâ.
fie BXPX.ICIT»
tinto liiudindtte/i, {}u^gt;^taf^ku'wtuptr^t^ da tà Ucentia uutgi,quie hi( tempanlu/s lttlt; gari incipit.VoÃ^ earn per doSf mande übtrtf fe CbriÃanafjuiiiatfuH^à dtfaitpen cd/orutTt itt uidgitt conuiuiafita mueÃieraifidiel reif cere jpt pritu louent,deinde htÃnenturï^'ââ^ fçat ipÃf poflcrapidam/equêtidtedomi»i»P^ ocium.quamdiu libehÃertereAtac^ atttemtntilt;^ 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' lt;ÃtuntterbiDeitiegligunt,autÃnttieta.Slt;tcl(lâ^
⢠-î ^umufneriMt,ad^ntfardi,hrÃenn eripi^l^'â^
but grottati.Qÿibutm0ribut dies ÃÃ(inul(o'âf^â ^Hpro^banóiur^^exercitifSopififarutHfaiii^* gricullitiv,(itfare,adi(erait{dierHat PeÃoru oââ fitruaiiwem rei}uiritur,ul femper tpiideiupt^^^* puè ait ckminjlitÃÃM dies [obnetotemÃä^*^.
â QäWfo, Paterfiiifulias non rxifümet fe dient unre^nÃBdirje)fi,tknt ipfe[olu(e dentejâ*^ ncrbuitt Deiiantenuridiem,audierit,pefl e)fi»itltat» negleäa, donfrÃica Ãimilio,tonttiu^^^ l)elli(a(ionefi.Sedrelt;fiiiritur,ut curet de^'â daÃmiUafua,mdo^rinauerbi Dei,crexig^ ea rafionem eorui)t,gult;e pubücè iti EcdeÃa dot Kxod.ih ture^tradaniuri tiocuuU'^intut fanditttât*^^ iuÃit Idofenm ExodaÃefcriberetCttm tis terram i.quaoiDominusTleiisditurtiStÃit bif.nt poSieÃiif efit'^bferutdà tii firimoid^
O'£'Câ O G rj
Cy^OMi» (fc'xeriwi!,«o6w ÃlijtujlrV.^ua eà ijb. peli. iiogt;dKetis:fiSt^i(lwlt;t^ranfhusQogt;^mi efi ^c. Et Dfut 6. £riU(t uerba h^c, quie ego pr£cipi0, ^âbibodie , m eerde tu», er n^rrabts ea Ãl'ijs
, er meditaberis fedens ut domo tua crc. Et ^faliHâT^.Sufcitauit teÃimonium i» Iacob, er le£ t^mpofuit in ifrail. Eiÿt mandauit l'atribus no Uris,nota Ãcereea Ãlifs luis,ul agnofeat genera» altera ert. \^idemur nimis magna, er à præ fmtibitibommummoribus mu!tum abborrentia 'tigere. Exiflim-antenimdiesÃ/hs e'omftitutat, W beSuentur , o-uocifirantur talibus pr^feri» Ptiffiiriè ciuitattbus Monafkria. Verum hacdo ^riiM non eo relptcit,ut ficiat tiypocritas Mona^ *bf, fçdul Ãiciat piot,bone/lDS er fobrios Ebri, filinos, KemmiÃe etum debemus, 'm hunc u/uin iâot er creatos effe,er i» boc pr^fenti feculo ui»
Ãnifin rolcF TOirt «in fcyrsä taö / tuor* genü voll», brauten wein toll/ Vialt;^init#s
^lt;^niagere,tltdl'clt;tnnuüeumcogno[ceretQ;^çf:le nomen eiui,ac proftngemus cognitionem
âiw ad po/krof.Nam et bic efi ueriit ac legitimus ^ââ¢'ifugifu/us.ut ueraJoHrmat:^noliciaDetpro P^geturper fiberos ad poÃeritatenti (ür confertf fnoll.
de generatione 'm generationem , donee
*âdeat filius Dei de ccslo 'm [ua maiefhute.cr affit» Hos,ut [emper cum ipfo 'm caelefà regno utuil
^â¢^we^uine^le^ fitnilia fttagt;m diebut Fc H 4
ffi EXP Lie ATI o
Pis htlluMtur tatttum,iiui lu Jis er fbr^nlis M tant, ht utgraùittr peccant,iti fiuiuhbnoxij w4 teJtâioni tam corporati,q /pirituali.
Sexto,a J abfoluenJam Peftorum dierum obfrf Uiltionc,requiritur,(it pitedoäriM, quant in busPefiis didictris,fettiptrobedmtgt;indiebustni t)c feyvr«^ Sem/(6i«j,Sj f«(mrer» reâe expenderis,'necrj/t tAÿ palte. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PeÃisfoletexplaati'tänidf
f,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, caloguiiquamEuangelionChriftiiquoritbecnf
J': nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J, git jidem,illedutembonlt;topera. Semper
ommbtaq; diebus fiuePeftis fiUe[eruilibutcrti^ ' t d«»» Domino Dfo»o^ro,c;-nfxf«jpri«cfp^^ â eins bene operandum.Qjiareneteffariumeft
dies Peftos diebus feruilibus impleas, hoc efl, quodpeflo die ex uerbo Domini didiceris,bocltf * â ' uih die Ãcias,crprouirüi,adiuuuntej^irititl^ â ' â âo,adimplere Ãudeas,
Quartum prgeeptum*
HONOR.A PATREWl TVVl^t ET MATREM TV
AM, ere» . .
OStendimus fupri, qubd deca/ogm w« fcriptusÃterit in tabulam lapideam, q^ bsbuit duoÃliiAn priori
DECALOBI. ttr
(rid prima precepUj quie iatatdiibe ai filtunt Dei pertinent,Et quorum epitome feu eS Ptitdtum eji : Diligef Dommum Deum wuw ex â¢quot;Xocorcfejcx lota amma, ty. extott Ãrtitudme *'âlt;4« poÃerioriÃlio fcriptaÃrruntreliquitprie ^'pti,qu£ pertinent ad düeäionem proximi, amp;â
compendium eûDiligei proximum-Ãeut i ^ipfum.CÃm igitur percurrà niis qualicu^ i«/er f^etatune pneceptapriorif Ãlif,aceedamut nSc ââ^mterpretandipoÃetipris Ãlif prtcepta,
Sedpriufquà meafinguLtiimperfrquamur, c5 lt;'iirandi(meÃ,qubd cirà fectinditm Ãiium Deca pracipit tantum de ift optribut,qui^ietiioim funt colendi, ar qua pertinent ad tonferuan ^Hiinbiic terrabumanam fmietattttamenÃtnt mediate uerut adnu Dd. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feflaa
I **gt;â ,« exbibet Deo tultum gratiÃimu, C ùm eniu Moprrd/êKojter^r^eciptdtcz exigat,i^ ^obedientiâhorum praceptorumgrauifiimèpu *'*^,cultiuOecrac.ceptiÃimi Ãnt.neceffe eÃ.E{a,ea I'Cittorite iudicium,fubueniteoppreffb,iudi ^cpuptllo,deÃndite uiduam, üquot; uemtecr argué ^^WdicitDominuftHÃc nonfolum figmficat D« ^pllt;crre Ãbi bac opera * Krnonetiam promittit I ^»mpei^turum ea magnis beneficijt. Et Mab. '*â^lu,]ndieabotibi, o bajip, quid fit bonum, er
M f
JH EXPLICÃTIO
4^tïObMMUfrrfà rlt;(t4^e .NtiqiÃcert iuiiiit inti,(âl^Bf.mfer(mrdtamgt;fat tenefic^tiam ff* gaftrojttiuumamp;f:^: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢'â '
et,utopetv hor«mprieeeptarunt maori atit rit4te nohif iomnondaretUur,Spiritus fanSu« tefirt ea faeri/ùijSt^ al^ opertbus Citrimoiùtiâ iibus^iefnimdKtit;amp;fo.vJitfstkordiainileulgt;( tteÃceattam rrg4frjiximum,uolo,t^ non far'Ã* tinm^ét CbriÃusipÃ,ti.atth. uSi obtulerà , tnunut tuum adalttre, illtc recardaus/ùtrifgt; fraertuusbabetaliiptid adueijum
hie muHut tuum coram_ altari^ prius rfc^. cilicru fratritiioc^-cjiicctditc!' booguodCbf^ Ãu« apud inatb.cipiii^ffirmat bocpritcepii^'* de Dileätoftepronimi^ffeÃmile pr^eecpi^
, ) titodedHtÃttmeDei.i[^^eCfÃoperlt;t,^i''^'^ poÃeriori nbsp;nbsp;nbsp;Decaloff ejeiguntur, uidentur
dumadbomiUifprcucimiatüitiiteniperthtei'ff .
i,fntiÃimu!}Cr Paulas de feruis tüeibofficiittf^runnon boti^ hu tantum,fedetiamDommo ChrÃo exbi^^ ita (entiamuit »os tum Domino Deo re.eum iuxtaregulam borum praceptorunt Ãcia in proximum confirre fludemus^,
Drditur autem Deus fecundum ÃliuM gi ab bowrepareHtibtuprtÃMda,
iÃE^CALOär. '
creiiturii, niilliis boittiuamffoflftoniun parenttbuf noÃriStCTijSitldi [uKtheo pH ^ui4cm adufcettdtitttut confan
SnitiiMif Imeitn attintt.
tci{tmut crgp,lt;iuiuewtitif,^ tbntprehinddrt nomme ptrentutn.
. V«â»A«i»
PriinOjN ortpif pure fitum comprèhèndiinfur lt;nbsp;quibas nati fiimui.E,tà crum Chriftut iipttd Mtft *l«KW cap.it^dùibPatrein nolitcuoctireuobis Ht *trrayn»t efl enim Paf«' uffkr^giciefi jMror/tf,
»0« feittirnnut hoc diéh toÃi pi^tceptuitt 'Ãud de bonorandii parèntibui, er «e« ^iscontemptum (yubnegetionem naturtiHtim H9 Ãwum parêtuitt, Sed Cbrifliu ptrÃringu hoc di Phü tfgos,quiPatrii uocMum Ãbt iia ufur ^bjnt.utjfnttretit jt eÃelradithmbutfuif i^e* fahttii bomhfS 4«/oret^ ia'.cÃid bentficiai Jol» fue poteÃjue prttdere,ut poffent ijuetvtteU . ^itt.corum DeOfbeare,^^ ijtiemKellèt,damnare.
Hane PbanÃeorufn fententiam ftijeit chrii docet,^ Hondebeamui alium uitiecr fali noÃne perpetute autorent agnoÃere, prtete^ ^omHwin Df «m noÃrum m calis. Hje f ww fo» tà uertu noÃtrPäter^cuÃM etiani folidtbeneà ^0 accepimufbaitc cprpoi'alemuità . Sed quit de flt;w «0^», miniÃvio cmporlt;dwi»parlt;ntdntt
ist EXPLIC AT IO ideccomtittndat tiffbisbos parentes dHigenl^ uiè, nt ad dectarà ndam gratitudmem no/lrà i Patri ccelefi, ueneremnr ty bonoremui P4(rrW terrefirem^
Paritumuo SecuaditParentum nomine comprebenJuti* eabulum qui tur,Tutorcs^s^CuratoresnoÃritqutueliper(^ biu coiieniat^ tibut, uelà tiagiÃratu ad hoc uocati funt, ut äri curant babeant.
Tertio, Parentum nomine uenit MagiÃrattd tiuibfiqui eà Pater patrilt;e,Nam quad eà Patefà ituliat in priuata domo, boc eà JAagtflratus in ff jütateaut Regione, t QSlt;«OtPlt;«'e«f«w««wi«ecowprffcfB(ï«»lt;* fionmti Ãmilwumtrgaferttos,anctIlM, O' nes domefbcos, j '
. QSt(i(amp; i Parentes funt PaÃons EcdefitO 'eoncionatores Euangelif cbrifli,Hi funt
Galat,4. nbsp;nbsp;plt;itres,quorum mmifkrio à brtfint colUg'f
' * Pf Dehqui unà cum ipfo occipiant caeltÃtin btre ditatem. Sic Paulus uocatlepatrem'Galatarnin' filioli meiÃnquiens,quos iterum parturio^doittf ÃrmeturmuobisCbriÃm,
SextÃfParentes Ãunt dodores literarunt O' HutUfOquot; M igiÃri opificiorum.
Septimo,reputantur pro paritibus omnes itfres natu ,prlt;efertim bi, qui funt catùdf
ÃEfCAïLOffr^ ffr Leuit,r9,dtiMfâ': K» ^npnfoiumfetuffCf conMcaHoeaigt;ttt(»i» ^elt;ïr«., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;». wi.
â H#6r7, ^uor praPttreHtüut
. tHtnc ttidtndum erit, per Honoretit â¢â¢ttelli^ndum,cüin à 'cÃMr: HOKOR. A Plt; **âfgt;ngt;ezc»
I , PrimOfper Honorem mteHigionut Rfürmf* ^ute d^diuinif ordûMio Conit^,tAiigiftratitttamp;â Kinifia-if ZcdtÃt tenenda eÃ, De qua re neceffariumrÃ,ut ad* '^teamtr^Sunt enimhom'meftampropbagt;ii,qui '^âVituir rebut humanitmeliui fonfufi,Ã1täbere^ ^homiaum intrr fe aqualitat,t^Ãntitlitmef}'et fedeffent mulieret comMuner.Hi rxi ^tnt coniugium ortfm Zelotypitfiinagi/lratlf» ^^ùi'oKe4MOgt;'lt;lt;Knlt;ifeï crKin^triiaaÃcdt» * tonfuetud'me ftMgkiquanftfeceÃitatet Sofft et '^ftnptt^imèdicerriQÿidCSi abiocntmefftn ^^t^genuiffrt meatiutquiÃgt;iam,forti^itditü ^'tutnôbilior.Qsidi'Etiin^ nuÃus effet Ptin» Ecdeffa min iÃert num patas potioB ^iddrcomibi imucundiorem Cf-M^uauwrem Sedbiceotemptut efigrauiÃimupeccafans bocquartumprteceptum.DebemMmHn
ÃXPLilCX'TlO
CF Miwiflhww
tui li (Ofiferuiiniiim bumni fociet^teufty
pagttttdam Ecclefiim Dei ad poÃtroi,
tfjtditbeauu iieUigratiiis ag^ejieo pro batf»* egt;r^atione,fy oitare Dtum,ut (onferttet ea»^ I bunagogeagrct tiifi enim htec ord'tuatip diuiui^ tut conferuarelur,Satan uniuerfa ita tu/iaret) gt;nbsp;ttee femoreffua- a'^ia ÃKere,nec iunioMi fa pietate eritdiri,pojJenL Sdamtti igilur tnb^ ⺠praeeptopidMUineimtwtinbunchononrnt rif^, ' rhutnoitfeatiamushoedifcrimenpansitttti»tpâ , i beroruitt,Uagiftratus ta- Subditorumner ' id^MUf rerum,effe temrra orluni/eddiaiM f^^ I jpieatiafie ordmatuntf ideo^ conf^uifiuditf^ ( taopefa»itoflram,^oeoa/êruetur,.Etfieiilt;''â lt;nbsp;mtltiparoHtef er Hiagifiratui.^ cruddrt ff-, I
iufpioruftt parentum ot^agifiratuiM lt;nbsp;/ufitupprobà tda.iteeiittpietateorum^fi ⢠gt;da,ipfa autrmDefordinatio apitedldatpaaitiltd i ilt;faiog4Mlt;lt;4,fflt;lt; reuerettter colniia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
i- Seapu^jtPer bonorrmintrQ^êi/tr^'tt^^^^ I na i^ciabeneficentu craMteiüùe^ uidfl^^*' { ' MbeaèacbottefièdeporètibutCfaagilïralil^ | i loUmuutr^^ç pracepMiann-dMatiffUduteorio
iff.
DET A to Gr; ^19
fOff/èrdituK
â¢â¢nif4, tnbabttttnfvMte Stgaba, nbsp;nbsp;idg^iM reita
9ft.tt«t»bonor,qntiKKbcoprit6itlitttriJUtK0gt;
^tbeiaUtlaâftuaüvticidaiMet^CeJiMies de ''^fi.euerentet adoeuttoaeti quMUfilgOjtKieatt
: ^âgt;lgt;if^ioitef, Oâ, «dia/ubieSfon» ÃgM^edtovfe ^^eruHteUMitcodationentlinttitiornv^:^.
; ^oiruai,Si£tntm Peitbu äotet uoc^bvln/ttiifino^ ^btteSigminitttdfai dtiihl^âTimoth.f^Qÿlibe» '^pTt[Mipfe/kyteriydiff»fitntd»f^ifqu^
(iSJMi/icber ilt;ereer«»ijd»Mj(rfà tt nbsp;nbsp;vtteinm
^'*amp;4lD utitaretiton SalontpnutrbQjjfinirv}^
^'ââXerfrj Ho»örlt;tDff« de(Mj(/Migt;/^(4gt;bà c«/îa
éiquid detuis ÃcHltttt(nai»idtimiiM.eul
^'*âEwg/t ergo boafireçeptttn, çfcfcîwprwirf» r®W»hi«,af li(gt;eà honorffUpare9tfS:^osquia
poffwt dà tHf..amp;- (ileete^f «gen«; Qg*
(â«rte nertèi felat^hfxrù pecceivgt;^(m^iM
* ^beroru fittrit'ntultimdoMktttefifKiidisea
^CT-dmii/î pareifUbiuelter liberoruitt itltee cxpeikit,ut uiterre/emporà ^iirittt fiee
: J^'^bebeant efurire o* algerctQue trgo fitppti
â ââ^â'»intpig! liberos mmeant.poÃeitfcqaeitm
(»( ^^^^âb,hanor,q(to parentes afficiendi'fMiit*^^
' nbsp;nbsp;lt;4 rton R.eH(Te/ftiam,amp;' obedùt(^^}(^
EXPLfCÃTIQ lifeflwlïéêi^aretth^i« m xötóêahewf« tiutngt; motiia^No^etmtlicetliberispKf trimoniui^feii ttutorüntPamp;tonlmfufurttit^ e5tfUh^è,Et ^üaeaftltio ntoUi tilicet ^io tiOf fMcin'fNateilibtw pfcftfrï foiet. QS^r rtpnbt/uimtHr ne^cÃtvffiäf fà t coit/rfiiinrt* , M4r, KO» Pto*«»«« 4cap(0 tfon, (mi^uiiiw)^ ^uotpeta «ü'unxH' bam»'iife feparet i Sed Ãcüif eà (^ prtinptt etnim^w^enfio. Ãcdpit^^uideot cpnâigemû^ :
.în«3«lt; ttlgt;Miiiitotoniuitx i parintibut obirà llr. N/i* ttjjariitt aiiitt ed tuns ipfîus Confenfus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio^
tÃtibi -eonttffum nt bac tua libertateiibidtrif^ itdlicentiam,à lt;ttempritatem,Gr contra Dtt ofdt tsatioitem,Déi tatem ordmatio eÃ^ ut hottores pt rentetyamp; autoritatcm at^ uoluntatem toria» tontrabendoconiugiofequarif. Quant ordinatif atem mtt folum docetit facr^ litent, ty exempl^^ lt;tantmjuerumetiam PolitM leges, quie perjpicvf ^adiffstt^ m contrahendo coniugiocon(enfui P* srentumprtecederedeieatt i HatUi^uodexEuâgelio comntemoranttQÿ^ Demeoniunxitybonto non ftpar'et, reäc^iuiilen j iiâ¬hrifto dicitur/ed non rc^ ab ifiis ad tuend* licentum nbsp;nbsp;temeritatem accommodatun
Dicitiff
DECALOarJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JÃB
' ^idtur enittt di/rtè : Qgoî DEYS, DEVS 'ma * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;At cwi» Dc(« non coniungit eof,
â 9â* co»fcwptrfpi/renf«m [uorum i(i(toriMe,ine)a 1 âquot;'f fader A coniugij teitiere» u'moknfiA, impofiut ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;al^t id genui fcelerihuf t Nam hos Salutt
J i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deuf coniungit t guia Deut no eÃuo
I Mguitatem.Q«lt;lt;rf, ut reék diäH eÃ:Qgos
I j ^!Wçi^»xif,bomo »ort/fpurftjüitftMmrc»
i nbsp;nbsp;'â â^dtà turâ.Quos Satan coniunxit,homo rité fepd
. ^^^^po^i.(iQfuiÃimöigiturpeccantlilieri,fic5
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autori fate coniugia 'meant.
'^lt;gt;d fi difc mutuum fadut coniugif, fine pare conlenjiiÃerit iam initum, reÃrendumerit.
^fiuigtià in uel dfffoluatur uel cotiÃrmetur,ad pit â^cu m nbsp;nbsp;oi dinar ium ludiciu,utde foederis fir
ââ^'fiteuel infirmitate legitime cogno/catur ⢠Etfi ^mgeneraiu régula eü, Liheri debeant mire cum parentum confinfuttamen noknulli ealui, guos lurifconfultorum eà cnumerare, 'iUibiit licet libpris abfg^ parentum autoritate '^â rimoiKum contrabere.Clÿare dehis coniUg^ '^^eribuf, guibut parentes conlradiMt,legitimo
I ''^cio ccgnofcendumeÃ.
I Djiartb, Per honorem 'mteÃigenda etiam eà Mantia,er atguanimitos i« firendis uitgsparett ^'^»iautMigiÃratiUf Parentes aliguotics fünf mo
N
SSt EXPLICATIÃ'
fo/f,er inepti,ac pr^ Cenio delyri » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãtâ W#
giÃritiK fua uitia.Qtflt;e nonfunt i Liberiiamp;fu^ ditK tritducendd üt omni6itt tö{lrinif,/tcut Chtiit traducebat parentif fui ebrietatem etlt;.nuditdtenigt; fedfunt.quoadeiuf fieri poteftfcelafidftydifiimK llt;tndd,cr lequo animo firenda. Expofuimut breuf ter,quo honore Parentei Gr MiagiÃrit,tataffcielt di funLAudiamui nunc premia fer(tatf,amp;filt;pP^^ da uiolatihuim quarti pracepti. jj,;--.-' Præmia fernati,amp;:
lati quart! præccptE ' Le X ip/a im Decalogo Ãdt mentionetf prtmif , quad in hof, qui hoc quiif^ tumpraceptumferuantfconfirtttr. Etp enim nuUum efl hurnanum opuf, quod d^gnitatt fua mereatur diuiaa beneficia,Deus tarne tarn fgt;^ neficus er tiberalis efi, ut etiam immeritif ty dignif ,obedientiam fuam aliquo faltrm mod^ declarantibits, fua pramia largiatur, Sie ergo di dtLex: Honora Patremtuum er matrem tUUlh Ut SIS LONGAEWS fuperterram,qult;e» Dommut Deuf daturm eil tibi , vides bic pro* mittihis,qui honorant parentes, longouitateltt-Hoc idem repent Paulus ad Ephe. « HoffoW, HH quitfPatrem er Katrem ,quod eÃprfccptutit prinuta
OECALOGf;
I fâ*'Waw in pro)ttiÃione,ut bene fit tibigt;Cf fis loit
I S*W«/(/per ffrrlt;jm NuUumentm pricceptum iw ^fciffogo prgcedit, (juocl babtatadieéïüitt fingx ; ^em promiÃionentprater bocquartum prlt;ece
. Nlt;lt;m ^Kod hïc dicitur «« primoprlt;ecepta^ ^âHcnï mtfericordiam i» miKia bis qui diligunt \tycuÃodiunt mandutu melt;i,generulis eflpro ^Ãio,pertmens ad omnia pnceptitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-----, .
Qbferuaautem,^ nomine Longteuitatistiott mteUigatur diutitrniM dierum, fedetiaitt
^nquiSitofbuius corporalis uitic, cr Ãquident '* jide 'm CbriÃum iuflificatuf (tieris, foelicitas Ãi ^ttuitie.Vide mibiexemptum Sem er lapbetft ^fumlioe,quitkmbonoraÃcntparitem fuum, ⢠^i(equunturmagnambcnediSionem.Gen,^. ç-inHiere.cap.sf R.ehabitte feruant conÃnttiÃi
â''^pr£ceptapatrisipforumionadab,necpaliufi *â*â'â¢(0« ittecebris fefe ab obedientia abÃrlt;Ai, tdif 'ifco aifdiunt:Pro eo,qu6d obediÃis priecepto lo âââ^«6 piffrff ueflri,cr cuflodtÃis omnia mandatd *^ââ^'ZrÃciÃisuniKer(a,qug pritcepituobis, Pro J'fffiljieci/icif D0(ni««lt; Zebaotb, Dei« ifrrfê/, deficiet air de Ãirpe tonadab filij Rebaf»
I iticon/Ãtiliu meo cuitólis diebus, ^fdecontritNiagna ry grauiafttppliciaimpe his,qui boc prieccpiuin uiolant, zx lunt con
tumelioà m pärentet acmaioret, zrfcditiop^ KagiÃratum.Exemplo eÃcljamfiliui
purentemfttum Nobam derifui babuijfet,mlt;tit* dtäui eà uni cum tota fuu poÃerititte,Cten. lt;),
ltemi.«.eg.i3.Abfolom fuit feditiofut aduef fuip(trentemluumDauid,ty pepend't.
Et 4»Rfggt;i.Pueri deriferunt Propbttam EÃ* zxum, er dixerunt Afeende CuluCf Afcende Cui» ue cre.ltatpduo urà difeerpferunt quadragM^ duot pueroi.Qiiomiritculo De»» perÃncuetefH* ficatuf eÃfeueritatemiriÃfute aduerfus eöttmpt'' w pttrentum t^- feaiorum.
Extant Gr Leges deliberisconuiciatoribitfff Vide Cicero nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;parentum Exodu. Qgi percufjt^
nem pro 5e P^ifremfuum autmatrem^morte noriatur.Etf Xto Rofeio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maledixtrit patri fuo uel matri morte mo^
depeenapar nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum pani
rictdarum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Longe autem grauior ey- horribiliof
eà itternapoena,qult;e proculdubio manel eos übt ros,qui funterga parentes fucs ingrathcentumt lieà er impiftnec agunt peemtentiam ⢠^am (f Rom.t» pttuiu4 adfiomanos feribens, recenfet immonÿ rosparentibuf inter eos,qui datifunt 'm repro* bam mentem,Gr digni titernamorte.
CiSgt;»
DEC A LOS!.*/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1«?
Quid faciendum fit, iit hoc quar turn præceptum ferâcrur amp;nbsp;impleatur.
Slcutinal^s prieccptu ojkndimuintcefjiir^ e:Je,ut aiferuidi tt implendaea/eruentfu cr tmpleitmia primum prieceptumlDtligdf Deum tuum ex toto corde,ex totn oM quot;â¢a e; cdta in implendo hoc prtecepto necefjit ^^neÃfUtantcomniidiligitmiii Druw ex toto ^ofde crc. Nià eitim uerè dibgimut Deum, fi^ri poteÃfUt alttt opera noÃra Deo uerè placeât^ quidem inter impiof gentes,^ui et ipà bene ^^iunt parentibut,quie offuia,crfi commendatÃj quot;^dignafunt^cr Deo ita placent,ut compêfet ea ^°gt;'poralibui benefic'qi, tarnen non agnofcunturi j^fopro tantif bonit, ut propter ipfa iudicet Ãfl ^tesiuÃos, (ycompenfetea beneÃcijs teternis.
, nià primum preeceptum de Dtlefbone ^^iperÃäeimpleuerit, nuflumbeneÃäumpoif ; pr^eÃitumiudicatur coram tribunalt Dei ef ^uiüf pr,ecepti de diligendit er honorandis pa I ^^^libuiuera er perÃiki tmpletio. Expofuimuf ^fgt;nfuprà ,quod nuSut bomwum poÃitprace^ ^^^ dedilefhone Dei, w hoc uitaperÃäe im» ^^f,Sed impletio eùtt imputetur nobif,à cre
fdfi EXPLICATIO rfiMi« MJ îefum CbnÃittn,^^ agnofcimui eum pf fidem SalMtorem tt RedemptoremttÃflrum.P^â^ fidem eniitl rcputitnur lufli propter Chriflunt, f* jut iuflicia Ua dommur, ut poÃta-uf et m conl^^ Ãu Dei non aliter confidere, quint à legem perlt ék impleuiffemut. CXüitretUt hoc quartum pr^â^ fftitm de honorandifparenttbitf acre impleoiiprl num omnium exigitur,utÃ5 Cbripianin, hoceÃ, Ut credat 'm Cbriflum, confidat^qubd propter ChriÃumÃfcum peoreconciliatus,cr DfW putet tibi iuÃiciam Cbrifli»
Demde, plurimum 'm parentibiu Ãtum tiberi buicprteceptoobcdiant. Nam,cùm DtKlt; prtedpitfUt Itberi honorent parenteheo ip/o pr^ tipit etiam,ut parentes ficiant fuum officium, do séant liberos ueram agnitionem Dei,gyeduce»t SOS in timoré Dom'mi.Qÿomodo enim liberiÃei nitt fitum erga parentes cfficiumtà parentes fuunt erga liberos offtcium non Ãcer'mt^Età aut paren tum ignauia non excufat coram Deo Itberoruim pietatem, tarnen parentes debent hoc officium H ieris fuis,ut non tantum prouideant de corpora libus eorum aUmentis,tterum multo magia de ali mentis IÃiritualibus, Ideo enim 'mftiiutum eflton iugium , ut parentes doceant pueras fuos ueram religionenitçrjranfmittantmlibertsfuit Etclefi
DE CALO Gr. lt;;lt;jgt;
lt;»l Drt ad pojkrosjioc autem non Ãt doilr'ina tä t«woriiffed etiam exemplo uiu. iixigiiur cmn» W piirefltffï d'Mitnt coram tiberis fuu boneftiÃi â¢B4W uitint.Non loquantur ridicule de Deo,Cir re int diuutif.Non belluentur, nonabutantur notni tie Dei ad execralionef, non ficiant alia fcelera, ^uibui pueritiaoffèndatur, Si {fuis,mi}uit Cbri fiuiioÃ^nderit unie depufillii iüti,qui m me ere dunt, expedit eigt;ut fuf^endalur molaaftnaria in coSumrifM^criicmergii/urinpro^nirHm maris, ^id ergo borribiliut efl,qq, magna pars pa fentum^non folumpeÃimü exemptis umuer/ant doittuin (nam corrumpant,uerumetiam multo ma torem curam et rationem porcorum,quà m libero t^nm fuorum babeant^tAelius certe effet eisgt;Ãnu 3uam nat ifùiffent. S.t(i etiim fieri folet,ut Isberi ^iiam âqs pareatibus.qui eos omni cura ty fiudio ueram pietatem educauermtfdegenerèt.quem ^niodam telhntur exemplafummorum Patriar ^iarum (yberoumjacobtSacerdolis Eli, Samue ^tDauidts,eyâ aliorum,quorum idiquot liberi ab optima parentum 'mfiitutione cr educatione ita ^^Zeneraruntjat mamfilkuideia,liberos,non què ^ntodumgeneri, ftc er pietali parentum natura ^^fuecedere,tarnen parentes ^um officium fica ?*»cr wfcü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiUgëtitm hire
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N 4 nbsp;nbsp;quot;
BXPLlCAnO
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rit fuis reHè Cf piè educindis remitiere dtbetttt
gt; nbsp;nbsp;M fi non liberorum,fidtem fuam ipforum
DeUt.e» feruent.Eruntuerba hiec,(intuit) ^Uie ego pr^ci pio tibi bodie iti corde ttio,etlüttrrabis feu ccueS ett Ãl^s tuis.Etiterumcitp,ii.Deut.Docetef.iiof ttejiros ut lUa meditentur. Et Epbe.o, P{(tres,n( prouocetisadiramliberosueÃros,bcc eÃ,ne tri dctis eostyraitnicè,ficut ebrioà cy morefipttâ tresÃmilias.qui non ceiÃigant ÃmiUamittià aut e* brij,aut ira mflamaiathSed educctis eos eruditie tte zy correptione Dommi, hoc eÃ, erudiatis fuÃigetis eos,ex uerbo Cei,moderatè,zy piè,Ad quod officium uocat Deus parentes non folutn ei preffo uerbo fuo^uerumetiam mgenio bumanent PlutdrcbiiS tionis,Veterc$fcriptores traduntSolonem tühà in uita Solog f^ Athenienfibus,filium non debere alimeit ttif, tu patrià quo nuUamdidiciffetartem,Qult;tLeXf ! crà fatis dura eÃ,tamen refis Ãgnificat,naturale j hominis indicium detefktri eos parentes,qui non | habent honefiiiit liberorum fuorum rationeim ; Q^bd fi hi parentes,qui nee docent ipÃ,nec do ⢠ceri curant liberos artem ad Polite fan aut oecoa nomiam utilem,deteÃändifunt, quantomagis funt detefiandi, er honore indigné, qui liberos fuos no folum no imbitunt arte etgnofeendi Deii ! e9i uerbo tiw, Hcruntetiam peÃims^ fxem*
DEC ALOSr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^9
ifa corrumpunijUtperpetw interetint. Ndw firèfuitt hif temporibut mores pirentuitt, ut^ ââ^leéa ÃmUiitdiebtts pnejertimFeÃiskeUuemt er ebf^ Ã(b,tumultuentur,mc audiiUexeis **^1 honeÃim ali^ugm doiîrmit^t » uel utilem aut â'âcundiin alicuius rei geÃ^ commemoratidnê,)ed ^^gt;ttun;SatMi(S}Diciboios,conuicii,execrittioneSf f'^rrilia,blajJgt;bèmiiifaedit» [ordidaet turpia qutea ^âte.Ua^ nbsp;nbsp;reddunt fe eo honore, i}uè boe prlt;ea
^^ptumà liberis exigitj)tdigncs,cr abducunf [e* ^â»nexemplisfuts liberos ttheternum bar album.
Ãiuare,fi parentes expeitanl à liber is [uis offi dtumitus mandatum,debent ipfi prini omni {»urn erga liberos officiumÃtere,ut ipl'os tam ^°Ãr'mi exemplis ad ampleamp;ndam ueram pie aljueÃeiatü.
FoÃrembjut liberi excitentur ad obedientiam quot;âit« priecepti,e^ ad praffimdum parentibus fu» â¢ââ¢âJ honorem,memmi/je debent,guanto labore,cu ^^i[bllicitudine,0- fumptu ab inÃntia^Gtpueri* *** ad boe ufq; letatis.à parentibit! Ãnt educati,id ÃMex aliorum inÃntium educationc coUigere P^ffiunt.üem'atiffie item debent,tales fibi parenti liberos ÃturOS,([ualesipà feergaÃos paren ^^fichibeitbSedhoc adbuc parum eÃ. Diligen» ^.^nwfonÃderare debent,iuod bonorarc pdrê
N «
lt;70 EXPLIGATIO
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit ctdttK Dfe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijubii iJUit
^rfjhteris pirentUmu, elt;t Dcim fibi prtefkirt cetiÃiUie rt ucUt mnltK ac magnis btntficijs cöpflf fctrCiCH'n eeoHtri gntuibusimtkäiäiotubiti, /upplic^s ttindicetliberorum ergit purentef lult;â^ impietatent De^uit reexM utilif (o^io w Jle)uSirii(d),qMem librum EccleÃaÃicum uoeinV^ ^ifetertiotponettdunte/letiitm liberis obo(i^^°^ t^xempbtm lefuChrifhfiiij D^i,^ui crà erdt Vf ma Dei,tamen ÃHat e{i patri fuo obediens «Z?®* ad mortecrucis,Cin,bdÃliberi,ckm Ãntpropi^^ ebriÃum adoptati in filiosDeitCapiunt effe tobf Tedet Cbriflimc«lif,certeofficiimexigit,ut , exemplum obedientia Qhnfiià mitcittur pro । wcftf w»e m terris. Ham funt amp;â inter êruta.quat paretttibus fuis fenio conÃdis uictÃâ^^ । elittem alendi rependunt, ii^anta igitur । do^quantafaeditas.quanta deteflutio efl, à j /e non hominem tantum rationepredituittis^^i i /clt;i etiant in filium Dei adoptatum eÃe credittgt^ j crga parentes,i beÃ'^s umcatur {Hact^ nbsp;nbsp;,
U genuf ilia cogiUndayet meditanda funt,
ut ad prejiindam buic pracepto
Ãbedientiatnexdtemur»
I
DE C A L O G r.'
yy»
Quintum Præceptum,
NON OCClDAS.
Quid in hocpcepto prohibcat.
Non ellnobifmuliumiiclongèctriüf^i cicndum.cr di[currendu,ut ucram b»!t« prtecepii fenttntiam cognojcamtn ïdtut tnim ipj'e Dei,lefui Cbnüm » expofuit apud tAat fbeum.cap.f hscprieccptum per/picuèict docuit. flare gutd ineo diuinttus prohibcatur. Su!apte â¢ân«igltur m manm interpretdttonem Chrifii » ut fint hoiKicidif gtnera utrc intclliganiits. Sic
*ttcm dicitChriiliKiAudifiKj^diéium fitucteri but,Non Dccidof Qt^ilquù.autem occiderit,obno *âHi erit iudicio. At ego dico uobiftquod gurquit ^'''tfiitur fhatrijuo^abnoxim erit tudtcio crc. 1«» ^[0} Cbrifiitshisuerbû ty hiC expofitione,non f^rt nouant legem,[ed tantum interpretatur ucte '^ffn.guemadmodum allât copiofe dtâum eft. De â¢â¢lt;ieCbnÃ(«bKKfrbH «0« abrogé officium ci xitif tnagiftrattK,cuitu 'mtereff,latrones cr bomi morte,iuxta leges,punire et ccciderc.Sed lo
^âtiturde lUegitimis bomtddijs eorum hominum, Pbatifaiea ^'âl^utnuÃumbabentlegitimumiututèdi gladij, ç/uuiti prece ââ'^^ebutunturgladio illegitiinè, adeoij;reprehen pti incerpre
bwMî leÿi ittterpretitionë. Nam iudici tatitf.
EXPLrCATTO
CT vhiirifiei eorum fentiebant bac lege prohiber^ externum tintum homicidium,^uoduelglâtâ^â^â ttelfitÃe,ucl ttenenotUel alio externa btÃrument» perpetraretur.Età enim nonfieerut fortaÃK impudenteffUt laudtrent inuidtetm, aut malediâ^ tia,tarnen non reÃrebant ea 'm genut homictd^â neciudicabanflnuidos autmaledicos dignof ftl* coram tudicio Dei morte,hoc eÃ,fupplicio boi»â* eidarum,ChriÃuisautem 'mterpretatur bSclegC^ uerè,reilè,ty iuxta fenfum Spiritui fandi, nit quatuor gradus hoinicidiorum, quit bat prohibentur.
ftomicidaru Primuf gradus eÃ, Externum bomicicliu,'lâââquot;^ gradui quasgt; Ãne uttacontrouerÃa cy dubitatione ,mhacte^^ tuor, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;probibetur,Et quifquis tale bomicidium deÃggt;^
ueritfobnoxiui eà iudùio tam politici quà m fits tribunalis.Excipitur ciuilii magiflratui,«^^'*
HomiciJium legitime occiditnocentes, quemadmodumpiiK^^ externum» unie diihrn eÃ. Excipiuntur (3- hi, qutbM gladium ad propulfandammaniÃÃhtm notorü iniuriamporrigunt-MagiÃrafui cnim lt;y duties funt Ordmationes Dei.Excipiunturetiitit hi,qui Ãngulari feUperfonali uocatiöeDei exct tantur.ut mterÃciant impios lt;3 fceleratos-Exeiit pla funt,Leuite Exo.it.Pb'meesNum.is.Eli^igt; Reg,ts,etmulti alq, Qditre iuxta bofordma tiouts
DEC AL O GR
Mff £7. uocationei Dei oe^cidun(ur,hi diiüna ar
Stcundiu gradui homiddif eüv irulêfa tra,et **'^idiacorJii iiduerftMproximum.Dehocgr4dt( tr^uirulitaj ^^^itChriÃui.Ciiii[quii irafciturfratri
*â¢Â«lt; eà iudicio.Lotjttitur autem ChriüiKt ncn de ^iuis ira,feil deuirulentiatcupièfproximi 'uité ^ium.Nam ed er ira bona ac diuina, quam uo Zeltafeuirii ^lt;âmZelü,c^quabonicrp^folentpeccatisiritgt; bona. I^iiÃcut Oquot; Dct« ipfe aduerfut peccatores irafeia ^lt;^-Talis Ãät ira fioft aduerfut cullores uituli att âquot;fiin deferlo. Ei iraPhmeehadtterfui fcortatofi
ââ'W ifraelitam, H« »rlt;lt; non efl impia Cf à D«o
(ââ¦'obiéïfi*, SedtR fiamma exdiataafbirint fan irauulgarii habetmagitamcoramDeolaudem.Prohb prehibua.
^âur autem ira ida uulgarif, qult;e è carne nataf affidtur propriè peccat0,fedfao tncoitnro»
'^âgt;gt;quie er itluidet proximo, er meditatur uirdi Qualif Ãtiiira Cainaduerfui Abelem,E(ati
^^lt;ttr[ut iaCobtSaulis aducr'us Dauidem, Phari» ^âorunt aduerfui ChriÃum er c, Ihec ira non eà leue peccatu, quam tudicabatur à Pharifeis, l^eda bomidd^t aterno fupplido digni.
^^de t, Ioannis tertio dtdturt Omnis qui edit fia ^fmfuum bomidda eÃ.Etldtis, ^cnnii bomi^ ^danonbabet uitamatermm'ni fematientim»
fT4 EXPHCATIÃ
Nec b/c eS noud doflrixdi fed efi ip ft uefttf M gif doélrma, obfcurdta^uidem Phitrifnicif dei:gt;» rijitfed per chnÃum iter urn iHuüratit ⢠Ndmut Leuit.cdpitedecimoitono,/}c fcribitur- No« ode« rif fratrem tuum in corde tuo. Et iferwm; Non quierdfttttionem,nec memor Ãs iniurite ciitiii tKO rum.Diligdf proximam ftcut teipfurn O'C.
Kiîedtcum verbum.
Defraibr bomicidit triplex.
Tertius gradm hamtcid^ eà mdledicum uerd lumaduerjut proximufMnt.De hoc gradttdidt CbriÃui^.Qtii dixerit fratri fuo H Rabj.bsf eÃ,milam,feu maledicum Verhum, obnoxius eà Concilio.Vocamatdutem muledicum uerbu,cun niter alteri mule precatur,exêpli gratta, uel mof bum,uel pelkmt uel tgnem mfirm, uel fupplid^ Diaboli.Quodcum fituulgareinter hominet.mi ntfiflum eft,homicidium quotj; uulgare ejfe,adeo* tj^ue omnia inter hommes homicidioru plena effe. De'mde maledicuin Uerbam uocamtts Detra^o* nem de hone/kt alterius Hma.Maioresnofiridi XeruntfÃ/uà dfufurro feU detraéhrfit triplex bo micidi.Occidit emm tres, uno icfii. Prtmo feip^ fum.Seeundb, f«»n coram quo récitât detrafho nem, uidelicet, cum bic flntim adbibet detrafbri Ãdem. Tertio iÃum, cui de honefîn fua (à ma dctra hit. Vnde cr iterum ac ueré diâum eil, D(âtr4 tSor babeat Diabolum in l'mgua, auditor m aure.
Cou
bECÃLO(?r2 179
^Mfentïens er dcleffant 'm corde. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mfetit
^eirafltoÃt^eaes hamictd^, tejl w etiamPfdl
â¢quot;w ÃC. ^ilif l)ommum,dentes eorum arfim o- f*
I amp;tf«,cz lingua eorumgliidiut acutut.£t Prouer.
^^'laculumygbdiuijCr fagittit acuta, homo qui la
Juitur contra proximunt fuum Ãlfum ttfiimordn
Htcre.BoâjOjSugiWij uulncrAns^Ãu niortiÃ
^igt;lmgUiloquentdolofa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cottlame^Ã
Qsartut gradut homicid^ eà uerbum contu* nfrbnm. 'â^lioftimyout Ãgnum uirulentie irie,feu contume» ^^,id quad uocari folet Af^eäut Bafilifci,De bot I cbriflui'.Qjiifquis dixeritfratrifuOjVatue»
â¢â 'W eritgebennte mcendio^Talis bomicidafiiit ^iinei,quiuocabitDMidem , Virum fanguinuia à 0âVtrMt» Belial,HipoÃremibomictd£,zrfino» ffoiper folent bumano ludicio puttiri, obttoxq t» ''icnfunt tetern£poenie.
ip
Q,uæ hoc Præccpto mandentur.
Aulutad Romanot fcribêStCiÿidiliglial^^*^^ teru,(mqt),lcgem^idtlicet Caritatif ,ex pleuit. Siquidê illatNö eSmittOf adulteriu,
occidof crc.in hsc fermone fummatimcopre
^mditur,Kepe.,Difiglt;it proximu tuumÃeut teip» hmâ M.amÃÃu igitur eÃ,q, hiCcleXtNonoccid^
EXP Lie A Tl O
tortfwwiwr in hM^enenHiLege^'DüigiUpfo^^ mam luum.ficut teiplumAta^ cum iubemur, noa occilt;{ere,iubemur (gt;roximo$ noÃros ,Ãcut nos i* fifbs diligere. Qÿod cùtn itd fe httbet,conftderlt;infi dHmeÃ,quid nomme proximi, quidcr nomine dileihoniiintelligaturtut cognofamus, lt;luid no^ bii propriè,in b^c lege^Non Decides, mande(urgt; ' Proximo proximm eÃ^ijucmitdmodum Chriflufipà ijuiiÃt' (tpudLucdttt cap.to.mtcrprefiitHrinonfolumaiiti
cw ZT beneÃäor/ed ctiam 'mimicus,z^ is,^ui no bis nudeÃcit.Dilcätoni autem non fatssfit, utUc^t D 'ilelHo pro cordis cogitittione,uel buminis nbsp;nbsp;amicis uerbif»
ximi qUitiis Sedneceffitrium eÃ,ut awmus,lmgU4,oculittfnis^ fth nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nuif opera omnia Ãnt erga proximum pura/y»^
caräfcandtdayferio [ummoc^ caritatis ardore ac^ 'cenÃ,Vilioli,in(iuit loannes.ne dtligamus ucrbf t,l0lt;(n,3. (tlt;tntum)ne(!i}lmgud,fedoperecruerttAte.Q£*
re in bac !ege,Non occidatipr/ecipitur primo, nt tam amicis quà m 'mimicis ex animo fäueamus, O' candidum erga ipfos animumfabÃ^ omni odiod â¢â itiuidiageramus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Secundi prlt;ecipitur gt;nbsp;ut tam de amicis inimicis bentlotjuamur, amp;nbsp;pro falule eorum 12e uminuoccmuh
1) r. t F i
I I i
j i
( I I I
I
Tertio priecipitur,ut cr amicis er 'mimicis re 'ipfitty ^ftibus pojjumus cfÃc'ijs ac operibus beâ neÃdamuSf
oécÃlogC â
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;emm fuj^cit» 'ut mîiiiifüâh
ifi^fiUtjo'qùi [otenià re\e( fiiMré à ^e,^ik
, *^^Uiai-^alutiseitisratiôHein b^trefid'ttece^ ^^es^iuxtitboc pr^ecepiuiUfi^iÃicouerebitlt
^tre.cy rfbui eiuf,tjuofa^ modo potes.confuk inimicidilbt *ââgt;Si(eMni CbriÃiil banc legetà 'mterpret'itur d^ gendi.
^'*lt;ilà lt;tttbieuntC(tp.f,Diligite,itt^uient,inimic^ â '^roSjbene precemiai dfUoUentibut uot,beft^a fcife ifi, qui uos odio proféquuntu/, orate prb 'Pi^ui Munt uot,0- mfeà AiiiùrfUt Ãtis filif'pA 'â^fueilrii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Qÿtrtbimandatur eltani ÃM trdd pr^ceptO) ùt ^0 praximo.Ãue lt;imico,ftue 'mimico^ponarntis, ''^^ta uocitïonem Dei,animi(i» feu uitam noftri^ ^ivximó pa uidetur quidem bomwibus buiuffttulidua nenda»
^ÃunSfideoc^ exiÃmant, confuà tantum^non au. » gt;nbsp;J'â'»prrcrp«, aut ferio inobis exigi, Sed proÃib f*^gt;ââÃintum e/î mandatum,cr uerèac ferio ino ^exigitur.Dicitenim Chrillus Ioannis is.Roc
pnceptum nie(im,ul diligatis inuicem, peut dilexi uos,Et ut exponat.quomodo nos dilea
^^gt;'ittlt;^dit:M.aiorêhac dileâtonemnemo habet, 3.â*M animant fuant ponat pro amicis fuis,uideli
ââ^«oî agnofeit cr ampteébtur pro amicis,etiät âPliptermt adhuc 'mimici. Sic etùm Paulus ad
' ^^fuan.capite qumto âmterpretaturCbHÃus,in»
EX^LIj^ÃTJÃ
«J» ^bi(c ef/enui wÃrmijuxhi fenferU .Mioaeni,prô impiifm6rtuufè^^ tftóit t ciin Jniuici effemwi.rtcóhctUatifitimuf Deo permet* eiut,Zt^itnncSiVn prima eptfiola^tapiu âVâ⢠⢠^âMrtóAnboee{lsm'iiat,no/tquo4ftof (lileileri^ ff(f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfedilexerit nohermifit
fi)^t*Ã*tfmpröü(iätiontmpro peccatif nöÃrif, ji^riÃimbfiÃc Deui dilexii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiet JebeBtid
miKMo iifigere.Zt iterutn ; Ptr (ioc cógneui* jow faritittem,^ttoniam iiïe antmam/uam preit» tupofuitf e^riotdcbeniKt pro fratributanime^ spotteret Hitbcs iÃelbonis prtceplum. Habel ff A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^***â* dileffionis txeinpfa i Wâ
fesÃcdilexit populum fuutlt,M inâluerit Jeleri V ti^ro uiuentiùm^iiMm pèrmittere » quaiHit^ (liipfo,tratfUtpopulmiÃtoab^cereiûr,ÃxeJâ fmJidtleffio trigtÃmofetundo. Et paulut egt;ptauit éffe atiaibé* ma pro Ãatribus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taitien tratst capitalef^
im bo/kf,R.omatiorum tsono. Hoc autem bonpe intelltgtndumtfl,quóddebeamus uitam neAr^ ad redimtttdam akeriuf uitantAtmtre, gitima uocationt exponert, Nots fww heetf^^ (ùm matiiÃflut latro damnatur morte, publice ff Ordmario iudicio,tu tt in locum tim (ubfÃt^^t girpettu trucidari, ut ipfeliberetur .
ttotf tà legitinntttM uosatio, çiuiaorditidru*''^
'â¢it
gt;*!
A
«I f« ân
b ë à à L o G t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fy i
?eÃ,diumutn iuJicium kt dH Wiâio»! te,[td Litróntm iüum^fiipplicium mor â»a;4. ExigitKrauteittuitimtmmtxtre» potiui pericitlis obijctM, lt;juim ut aduerfut ^^'lt;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuum officium, in ddiKUitndo
bcne^KieaJo proximo,^jttbcün^ modo id le* ef-ptefieripoteÃfdefemx.ÃMidnuUu F«
Latroneitt ê umatlif ftc exrmit, «f dikffto ââ'^titeritfe intotitAeiuf,$edpotiutaffèciteof, * nagilintm fui uocationem/upplicio. Et t4 ââlt;'1 po/wt anintitm funm pro proximiifuif^quit-propter populum fuum adiré extrema pe ^la,q!iimeot hofübui diripirndos ob^cere.De ^*itlomhiltiileextat,qubd fubjiituerit fe in la* ^^htronif-ill mortemcondemnati^ Et tome» Kxit animam fuaitt pro amicis c^⢠tnimicif, quid ''gt;tluit prddicandögt;Euangelic, qut eratlegittmd uocatio,^auiÃima pi'éitula fubire,quim de* [^lt;^tafua uocjfiont^faïuiêm bomitiumiquantuut
'P[o trat,negligere.dttare,cum dicitur, poni effe pro próximo ammam , mteSigen* dum fâ,piè,tegitimè,cr iuxtauocatioa hrm Ori/ui femper,ÃueuiuendOf Ãue morieitdo, obedien tiamdeiemuf.
O â
f»9^ . BXPL I C ATIO
Implecio Quuiti præcepd,
» vJi(timutm^a,cr,ut uiiieturggrlt;^'^ lt;nbsp;r\. prxcepto Non otcid4X,exi^ Qiiif igtlur(vtefleaimpiert? Reliquot;^'^f JeotNuttm hominum fiue impiorum^fiuepiorifigt; fi^uiäem perÃäa dile£honis opera,qult;e ho( pf^ cepto txtgftturtrej]^txeris,NUÃttt entmgt;ijuitill^ ^iritufaaiïoprlt;editM,pote(i'mbicuitOtfuii 'P^ ia operibia,perãk,(y fineomnt uitio,fittifÃ''^ re LegifCoram iudicio Dd.Non iulUfteabituff â¢**' quit Vlalmtu, in conj^eiiutuo faulia:Caro,inquit,Legi Dei.nonfybditurtfi^â^ demnepoteà quidem.Quis trgo faluabitur-t^^ ^ondeo iterum,Nullui bom'HMm^Ãquidein na mérita re/^exerâ^teç em)»,q«w no funtpff^ bona » non poffunt 'm iudùio Def confkff^ nectram Dei placare.Sed à refÃexerif Cbrifi^quot;* filium Deijty mérita eiut,iunc bom'meS po/]»â'^ tam legem tmpleregt;q faluari Ãudiamuf de implelione buiia legis,Non occidat impld''' enim primum,Imputatione. Nam fi crediderif Cbrifiumquodipje fitpropicialiö tua, tunc doquot; tur ttbi Cbrifius, cr imputatur tibt iufiida cf^' Cùm igitur Cbrtfiia impleuerit uniuerfam leg^ ,..... perfiifff
(î^ ân
'»i âS
h
»i
*«1
*h
â¢â¢s
â¢â¢11 W
s
OECALOGl.
übi 'm CbriPum creitnti »on fetus ed'mcon^eéht D« co»
e iudeM q à tu legem tuis operibui, fineom âquot;^'^itioiimpleuiffes.
'^e'mde impletur obedientùexfide.Età eniat obedientite opta perfiéhim eft m homme
^^finfribunili Dehntbilommus tjmen fà ciêdunt 'l^opus.^uantuper^firitumfanélumt'm hat mor peccifo uitiiitii ctrne fieri poteiî, Et^uiit opus proficifciturex fide lefu Chrifli,idcirco ip/um^li^i{omodo,impletio legis,pr»
j'»'fit anteu imputetur nobis legis impleti» ^fiiem^ropter Cbrifium.
V ^odfi uoluerimus buit Legi,iJon occida,obe
Y'^^oceffe hubemusfigt;irituifiinâo,lt;jui efi buiui ^^ientiteautorcrmagifier, fua 'mftrumentat ^'^vsmnobisfitefficax,porrigere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Coobertiriï
^mum igilur^wo nKmoruâp,l,g^^^^ ^^/lue/uppltctit fftritusfantlusmmitturaiolai'^ . ^'bitinfi^egis. ApudMitttheum.cap.f.dicit ^fil^us : Qjiifyuis irtlfcitur fratri /uotobnoxtus ^^^dtcio,Citiiflt;lUKdixerstfrutri fuo Kahutob
Concilio.QS'h'*^ dixerit,Fatue,ob f^^â.'**^^itgobenn£ iacendio.Htc ^quatur m fup
S3- lretus,Dehomicidiienimdi occiderit » obnexius erif ludtcio, ; o gt;
««* EXPLICATIO
boe ell»lup{gt;licio mortis »quoi i uulgiribtUludict j f bus tniirri folet , idem etiMi diatur de Into- ! । Qijifj»»»riïfciwr fratri (uo^obnoxius trü l«^* j eïo,amp;t hoe ^uidem graue eitfupplicium. Sed i , togrsuius eti, quad pronuncialur aduerfui eunir । qutd'cttfi-atri luoB,4hji.obnoxius,»iquit^ÃS:gt; I nedrio,boceÃ^ConciliOiquodludiicorrupteâ'â^ ) csitt,Sgnebedrin Hocenua erstitpud ladites| tRKm ludiciunt, qaod not uoesmus ConpiioritK»» gt;nbsp;f uue Citmersnt,aut ferlsuentum, 'm quo ludtd'^» j «Pd nt/i de grswÃimis esufts traâfabaturf i itunciabatur,qaslet funt blsf^bemiit w Drunii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
Ãrtmen U[t nnuÃiuis uel dtuime,uel Rfglt;lt;-
grputmt omniam grauiÃimam fuppltciuitt
quojl pronuneistar sduerfus tum.qui didt
/K0t^ur.O{gt;RaxÃMt,Ngt;({ui(gt;«n7Gebrnnif(»(^'** I dio.Ettsmenbot pectatumuideturomniutnl^^ । repnebenlione, nedum « terni ignis dignum. Sed cum bac leur,ut uidetuf' j peccatum,tami)orribili fiipplicio obnoxtum tÃ' | qult;tmpoenAm,quie(o,mertnturpecclt;itlt;i muite। uiomîâAdmonetnos etiam ioannts,h loanuist^ « tiotdefupplicio bomicidarum,cr eorum» qui » nomitte,ficut fitpri expofuimus k cowprr bf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
tur.qjft non diligit, (wquit)fratrèimenet i» ttiOmniftqui Qdttfiiitrem[u^,bow(ids eÃ'^ i
bECALÃötâ !^ifi{,(^uod çmn»bonicidi,nonhabet uit^ ^têi^ âlt;'» i» fe nunentein Et pau/M^GM, f.
opera cirnit,intmïcÿiie:^ii,tmulaùpite{^ ^'^^ieoncertationeftlà uidifiCf^f Crc. Ãtâmox:
^iahui pritdixi,failli qui talù agU)tt,noh erui Del barede$, Cuiui ergobiereJes erunt^ certr,gt;uj} SataM cy ignif mlrrni ⢠H/c eÿ ^â'iiii'cemodi diligeitter meditata funt Organon ^ârina fan^ ,quoeX(ititl 'm nobit obedientiant quot;âlut prlt;tcepii, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Secundo,Keuocemiu Ht mrnfrm (eKr/îcM,gKie ^eÃiUt nobis Oeut per filium fuitm,id^ cum ada effemus mimici Dei,lt;y prÃima qud^ meriti. ^âiius enim Dei fufcepit. non [tut aliqua necrÃiu ^^gt;ffdadprocurandà r,oftram falute/lt;: onnet hit inibecillitates,omnii genera tfflifbonutn, morte ip/iim,ut noflra peceata expigret,et ?â* cum Deopacificaret. Po(htlat autem uiciÃm * '^bis boe officium,ut not eiiam noÃris mimicis
frrata remittamus.O' ris beneÃciamtei,3ic.n^ parabola de duoo.debiiorib apud M.at.capf retnifi tfbhcié ^'^^â''ârffes me:nSne oportuit et te mi[ererisó{er . cr ego tuimi'ertm eramC Qctefi^da mgratitudo eÃ^à nos,cu tanta beneficia (« Oâ a^iK mimci ieeeperimtis a fdioTieit
s â¦
f»4 EXJLIÃATIO
non uiciÃim uolunttttitiut grlt;ttiÃcamur,,^^lt;gt;^ lid r^ittidMiadutrfirio tfoftro
dibeneficiendùm itttocat.H^c (o^iMiigt;,fid( ligentef in corde uolualur nbsp;nbsp;exagitcfur
mentum efif^uo^iritifs fà n£lut accenditunMu^ tioflrumjUtexcùtiamm odium t^inuidiä in ximum, Cf inciigt;ùmiis ei bcnejîccre .Vndct^ unnef^ nos in prima fua epijbla ad banc cog^itatilt;^ nem ^ortaturiPeir boc,igt;iq(iiegt;ts,cDgnouiinuf ceff fafém,quoniam iüe aidmâ fuam pro nobis çr nos debemu« profratribus animas ponere. £( iterum iDeus mi^tjilium juum ^^opiciationcnf pro Ãeccatis boÃris, Cari^mi,Ãfic D«« nos,^ nosdeb'emtisnos niutuo diligere,
Tertio, pón^^us hobis ob oculos mentis nf f}r£promiÃiönes Dfi,debcneÃcijs proximo prie/kiiftur,de'èondonatiûne miuri^à proximo ittaùtde remiÃiotfe alieni m nos peccati, de lt;tbif ihoné odâ^ cr muidiit.cr de aîijs; lt;jt(g m boc prit èepio^Non occidaSfCamprehenduntur. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caritde efl, cr '^i mdnet inc^
iritateiittDeomanet.cf'Deusi^ipfo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Mrfttb.jy.Qgorf uni ex minimii mets ÃciÃifi ) tnihificiflis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
idiatth.a,^iremifetâitis^ominibus errata futb [ remiftet cy uobif Pà lcir ùebr coele{lis,hoc eÃ,
decalog I.'
f«»
^onÃrnutbit er'rdtam bifMitejntretttiÃw/tem, 3'htm uccepifiis ptr fiicm propter (iftim Cbfi
f/ittttb'f.Beiiti mit ei,(hoc efl non ulcifcenUt Ifnetipfoi, fed condonantes bem^er alijs fuit ^rita)ijuomitm b^editabitnt terraiifi. â¢
ProKerbiorunt ift Si efurierttmmicuttut», iUâint-,fi fltierit, daei dquim biberè,Pruiiia con^regibis fitper cjput etur,e^^ómmiit â'fddetttbf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â â¢â â -X'-
Extant id genttf titult^ prowi^/offtf Drt to f^ipiura, ^Uic fl cógitationtbü/t nöflrif exflên ^tniiir, porrigtmt ^irüiit fan(b pit öi^arioft f^noccafloneta , iitinfltmmet n'óflrum ïne ^idit,boceil, üt'dilig^fà t^ben^tcùtfiiiini
â ' 'I â . â¢
Clarté,COgitemutj^ubdltijifùl-flftfHenlôdi ââ¢Â«Â«c inuidùnticr nonremittifSP,nob'pdflmt'ue precari orationem DomtozÃto, to ^ua dictïurt nobit débita noflra » fient cr nos rentitti debitoribus noflris, Nam^i non remittnntit fetiaent tram erga proximum,bi prieferibunt fegulamluriSj^uôd ^emadmodum ipflnon ââ'â¢Wftujjt proximo /ua erratittitii nee peut debe ^âP/isfuaremitiere. Hlt;ec eflborri^ c^deh
O (mn»^4( aducr/us feipfnm t cj^idfi te -- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0^1-
. EXPLIC ÃTIO ân b((e4itig^gt;i ct}gitatitm non excitât m abifCKit * ciiua aJiuititCy reciptèdum citndorem ijiiw» lapis^qüif Adgt;tmMte4nrioreffepoteÃ( ..
. Qtfuua^Caitendit.er uitindtferuntomniitil» I ta,qutenobis miniÃfkprebent oca/ioniad odi* uni,gt;nuidi4mfiualedicentiam »riXiU, idgenut Olf«, f nbsp;nbsp;nbsp;«Kf««i«« eà ab arrogdtu Ãtperbiit^ {
Nilt;n btcfà cauja od'^ er muidit-Cauenduni fà : nb aMricu-Nam ty btc,ut eà omnium mitloru^ i rxà 'xjU 1!^ fufeitat adù,contcntionet nbsp;nbsp;rix^*
Cnuentbm eà 4 tem'uient^mo etiim 4 conuiuiifâ
eniittttmlti eo 'mgenio pr^diti,ut cumttS nodum mulfttm itini biber'mtfWÃammitur nd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ledicentif^jUd rixnt,lt;td contentiones »cfndcf deStüi dicuntur bibere [anguinem VrforuHiCf Leonum Pe^cipitur ergo eit b« lege, Non oed* Ja(,ut uitent coKUiuia,er temulentiä, i^irituifanih per lbbrietatiipforum,nditiifn^ compefcendicamit licentii, neferuiant pecentf» Sext'o, inuotemuf DeumiCr precemur eum Ã* iu i»termiÃto»e,cum PfthVina tunt demöÃrn ml hi,er femitM tunt edoce me. Dirige me 'm ueritn U tun,er doce Ute.Et iterum:Ne pro^cint me ià tie tun,etIpiritumÃmihim tuumnenuÃruf âme, tà deliutjut f^iritiu ftnäut cempefcat motui ir^ mtadk 9 'MuUittfr tu pcccutum non regnet iM
DEÃA L O G r.
î8r
noftro torporetlloc à Ãctrimuf,rff{cimur Ãan{b,ut mclitttt O' accendat nofln^td fujcipièdatn obedientiam, id qui occidif.uocamurt
Sextum Præccptum.
non COMMITTAS ADVLTERi VM.
Quæ hoc Præcepcopro/ hibeantun
ÃtJterpretitur o hoc prtecepfum ChrtÃutà lia Del ipud Mitthieum capite qumto. A udl Ãis,'mquiens,qubd dtâumfùcrit antiquh:NS ^nintittif idulterium. Al ego dieo uobis,i^ qui» nfÃexerit uxorem alteriui ad concupt^cen» â^u*R eim,iim idulterium cum et commiÃt in tor 'Ie |uo,'^^ec btc 'tnterpret4tio,nouieft bexjed ti f«*» uelerif legif expoÃtio,quemtdmodum Dca ipfc exponit,cimff^ilturiNon concupifat quot;xorem proximi tui.Sufcepit aut Chri/liti earn m terpretindji», fententia eimÃerit PbtriÃicif iorruptelifobÃuritj,Senliebint.n,Pbtriftei,boe folum idulterium diu'mo fupplicio dignum effe, ^uod opere ip(o,ttt ilteriut uxore deÃgnaretur, PraMifln lt;lt;«fcMtfüe«iewuhfi'» concupiÃcentiam, Q ijnpudiami^e^, ti^ptloqunuUf hm
9«» eXPLfCATlO
admodutn dimtrnbint- Qg^re heujfitrtunt Uera buiutprteceptifententü iUuilretur.QB^ V tur in to prohibtantur,hitc êrmè (unt.
Adulterium, Primo,fgt;rohibetur txtdrnu adulteriunt, cum dlterimuxorecommittitur.Debuiuf äduUt
r'^ probibitionc nuUuatà dubium, ne apudgf'^ teiquidem. NdM bumdnxrtitioni nafurdinfciil^ ptum ejt,^ cognofcat/alexdulterium effe dettÃ^ dumfcelu«.
Scortitio,
SecundbtProhibeiur omnKf(ortlt;itio,lt;jUte w* mittitur cum multere libera,ftuebxc Ãt uirgofi ue uidu!i,Ãuecon[Mgumed,Ãue dliendtÃtteÃoâ^ tum.Qtiorumdlterum,itltero gnuiuf quidenteû Vnde diuerfd funt ttominj^Stuprumjuctfii^' Ãrmcittio fimplex, Contmentur autemhocuno prxcepto»cr funtÃnguldpeccatit mortaluifbof
efl, ittermt moitié dignd.
fonùcdtîo Porradde Ãmplici,ut uocitnt, ÃrwcdtiüneÃlt;^ fimplex an feruntEthtuci, nonÃt fldgicium, Sed longe fitptecdtum^ ter fentit pû doUrini.
PduluiddCormtbiot feribent uCor.sntnv^ ftHè docet,^ fimplex fcortatio.boc efi,eit,^uf df fignitur w ilientity libercorrupts, fit pf^ Cdtam eterm dimndtione dignum. An nefcitif iitf guit,^ co'-pon ueflraÃnt membra Cbriflii NtttH igitur toHèf mèbru CbriÃ^Ãeiim membra fcortif
o E C A L O G B : s «ÿ â
- KtmoxiOmne'peccitum,quo(lcu»^/ècnâùbo *o»rxtr4 coyput efl^Sed qui fcortatut\m propre «WcorpiM peccitjboc efl^adimit curpoyi^uum bo 1oyein,amp;- difftitatem.Coyporit enim honor til» ^nflifiKetnMitdicùs.Qtiiergofècomquitnttfcor ^itione.amittit honorem corporisgt;ltin^ petcat ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?'
fifum ipÃui corpus gt;nbsp;corpus tuli luto fordidat» iKocripfuntjCrammacontitminiitur»
Et itrrum : An nefcitis, quod corpus ueflrttm fÃtemplumhabititntis in uobis f^iritus (anitif JXft« ïsabetsi i Deo,©* tton efiis ipà ueflri iurisS ^iÿire,quifcortiitur,propblt;itttllteinplum f^iri» . ^fffunât,amp;expettiteum. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V
Et paulo antè'.Ne erretis.Neçp fcorlittoresgt;nê ÿff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;molles crc^regrù D« bieyedittt
^^uccipient»
. ^tGalat. f. tianiÃÃA [unt operts amis que
''*'gt;1 h^Ctadulleriumt fcortatioiimmundicia talà agunf^regni Dei bieredes non erunt^
, Epbe.j- Omnisicortator aut innttundw noit' 7 bi«relt;ijtatfm i» rrgHo Cbr/iï©'Oet
ntanifiÃum efi^ q,lcortttwÃ( pectatS ***gt;â¢Â«4 p(cnit dignunt.lioc tùm ounesji^m pr«i ^'!^^uuenes diligenter confiderare debenhutco peccatt, cr grctiiidiis(tip ifÃueÃant turpcs mei^ cordis ccmptjttref
EXPLfCATlÃ
RoSfciVh nbsp;nbsp;Tertio, ProhiSentur Mol/ictet, esr tieÃitJi
Htünef contra natur om lt;nbsp;Sed prudent Catecbi/id non debet iu explicatione hutuf particule imntif rari,neadotefcêtet,autetiam alifauditoret turio fitate exckati,migisde tamfceda cr immdm hbi
VerSd oifcx quot;g'Wre üicipifint,^ ab ea dttrrreantur,:
' QÿartOfProbibentur turpiatlafciua, obfc«^ naatt^ fcurriliauerba.Ephe, 4t Onnis ftmo ^urcui ex ore ueliro ne procedat, [ed Ji quis eà bonutadxdificationem, quoties opus efi iUtdet gratiam audtentibus ey ne contriÃetis SptrituiU fanâumDeicrc.
Intpnditui Qtimtb, Probibetur iafciuus er inpudiemat a^eântt ^eäut.Sic enim cbriÃm aperte ditit :
aÃiexerit uxorem alteriut ad concupifcendam e* am, iam adulteriu commifît cum earn corde (uogt; EtEccleÃaJbetcapt^.AuerteÃciem tuam imu* tiere compta,amp;â ne circUmJJiicidtf^eciem alieiti-âPropter Rettern mulieris multi perierunt.ty ftt kgt;e concuptlcentia,lt;iuap ignis exardefcit (^c.
Vefitin hn-. nbsp;nbsp;sexli, Probibetur impudicUt ueÃduSi^Graui*
(udicitt, fer erg^peccà t hi,^ui ingreffuri 'm Ecclefiam
'miithMt etiamift cottumpoliiicum.ornantfeuit turn ut uideantur cr concupifcanturSolenne ijiii dent eflf ut pueUx 'mgrejlur^templum, ornetti fejctnon ut bonrÃe mcedantt/ed utplaccant iuu« tbbittt
i I » I
i i i
1
ÃECALçR û
âââ¢H. HiÃcBfOâ impuUciU fuét urfkfi
3*lt;* P^Hcé o^hiirit^tfuibtii
^'^utiiifcaht^u([öilr'mä,feiiä rndkifUtnâ-puil * Hf »o« fimplicîtéi- pea^t,Std^¥èpilati^ t1^ bei^^Ãditit txtèplà OtiidoiMti'iùit^ri^
, SeptimifProbibitur impûdiéé Cbià fif^ttiKpV Cioreg!^' ^âffftltattones grftui-Pùblicit'qdtli cboretf, ftuluf,^ ^^onejb hone/îorim bomiuûth tôuetttK, 4i tffli quot;â¢ââ¢Â«Â»w puWfcigitwifif m/hiutie,per fa ^erté fieri lt;mt (onuertttcula,m cjuibiafiili lutte tt p((eÃiè,aliijttôtièt vtiam tto^caituenire fo ^tiomninodcttjhndicr^ùgiendafitnt, Qlfiuo.ProhibtturturpK crftrdi'eoneup^f Contupifcen. ^ntia-Sed de bac hiÃ-4.m Lcgc.No» côttfpi/litf* tujeetfil* {io»b,probibeïur confenfuftbe^italiDjconfi*'
^â(,auxiîiunifCûpùlairotqutbut impuilicitia,feôr» ^ftiOjadulteriumiadiuuafur,amp;deÃKditur» N« mquit Pauluf» qui eaÃdunt,uerunittiafn quot;nbsp;' r d ^iconfentiunt,digidfuitttnortetEtPfal»i9.5iui ^^b'atfùrem,currebtit cumto, cwa edttUerit PortionènituatripôHébafcrc.
Quæ ïn hôcpræcëpÃo, Æ mandentiir, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;virtuiès
MAndantur i» ftpc pritceptff ho quinti pra nefiiÃtintet quot;
Ui ;î 5 c j i. : ' '' âS9.i nbsp;⢠.EXP LlC ATI O
⢠.âh
it: â¢
t-ar - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*--s4o ⢠- it: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;% ü I
Fudicitite» Soi^siiufiuit^fPitdseinaauteme/iC^diffttfrborSt rerunt,Sf^
/irtec^ü.if3mumiftpiuS(Ãtfafprdis,NiwÃi^ , râ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;id pt(dicitiiimlt;tl]gt;^
^AïJïâc'j ^eW3P^j^!gt;fcE«cCorlt;if.»«î«^Cb«yî«$,fxeH«f^ââ * '^itiitilt;gt;tt(S:mallt;e,adtdteria,Ãupri(crc. dtisre'«* Ape prieiepto maitdfitur pritcipué oinniunt ' â¢Ã¢ià tiiteptùf^,.E.Iku,mquit^perfi(litfici^Pitiâ^ dtefkr (lt;sleÃiSperÃ^uieÃ. Deutautem,ciel(Ãâ^ i
Pater^e/î animus pi^iciÃimuf;amp;â mens cafltÃioi*' ।
C}«lt;^rce*^g^^KrboÃ'pr^«ccpM,«t/imw merKf^'^ â¢
.ÃiÃimottrxorde pudiciÃimo. .
. Seointiömitnditturtemperitntia cf fobfül^' '
- â¢V.fttitdt(hiiaeit,SulcCerereetbitKboÃigf^^^
hMS.lngrcditurbtattdi^edmnotüÃimomordebd rut.fc^luÃerierÃcut Regulus iteftena diffi^dd- 0^ I cm/( tui uidebuHt exteaned/s ete* Bxempüm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
'm Lotb,auemebrietiSi coniecit 'm horribile amp;nbsp;MMegmÃ:i{bidmis,Pilü'en(meiHt,utfcriptiââ'^ â ..riVrV Cen.iff,dKit,dederunteiu'mam,CTcoftceperiil^ | â }, ;lt;j ' â. .. nbsp;nbsp;nbsp;fx eo ^^jtutem Loth fuit Patriarche fenÃn^*
exiaeendio Zodom^, amp;nbsp;feruanerat ipfe
nBCA,LO G r. -I îi r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
! fc( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;borre^ndum ,Ht uiciet fttai/pfiui
â tianififtumigiâtur e{l,uelhocuno^xepïo, i^oÃieMetiit fitmdtèr^ómnii turpitudinis.,^an 'Lfarÿ/iiî tam fanihtin uirit, in tam deteft^un operant dare dubitamdtq'iidcm quin Loth ege â !{l^atititentiam,ir acceperit cödoitationem pec^ 'em w feme, Abremnopittruofitpproet
'i
S'
il
iiufem iiu^umnondettrretur, ixent 11 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ebrictate,fedpérgit ei,f^e ifoti
II
ir
t n
â^l^endie uefu,e,(um ipp libuerit:fbidert,iifXpa '^^'ecerteperieulo Oquot; 'mdigiüfiiimii ïui/t» Huronymut dicil t I4ugt;t^uim ebrium,fgt;utit ^â ^^^m.impudicitenimcoacupl'centia bbmiÿi eÃ^utifcceptii ocatfione hcfrde I '^^jpf0tatiÃa4m flemme igmü y mum autent /^âti'ecitte/âatâ fi mturali impud(citi,e ^^m^nda{,u'mumt quid thud fit t quimquoi yhceiur fi4ingt;fiâii'Prd;tercit ebrietM fitii homi
, cr toüit è corde timorcm t)ei.Sic
, ^ftgt;£ap,f.dicittCithjra,Lyra,(ynipiinum,tè amp;nbsp;umum in contiiuijt ueÃris.c^ opttt Domfst l, quot;lt;â» feff)tc(tii,necoperamiitiuum ciM conÃde f^^'^iâ^iiu^empiüitur ttmor Domini, zrréddî i* '' forfi;(urum,ibi relaxMur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natur lâi in
bi EXPtÃdAflÃ
puJicitiié,ùi rtiiit in omwrf generit
'n
iibiiiitiititt Clÿ'ireciim ebrietiKexdtet impuJicit tiSiper^icuum cfl, qubJ boc prtccepta exigaM' Mà gnit piortim bominuifi fobrielitt et tèperatiti^ Cotftn^iunt. Tertibgt;bocpr^crpitgt; iomiHtndallir Corliu^^*
«w. Ni'/t enimboneftifm conitigium pbcerei DfOt non wfiituiffel Legf»», qu^e prebibéiret conitt^ gif uiotationem. Cotnmendatur eliatn virginf^ tilfi Ãr Viiititttt.liifi ehimbtec uii^ genera Dtd phierdtt'i naft probtbuiffdMagat libiditief
ImpïetiofextiPræccpti;
t,
luV
I j t«r banefliÃimii uirtutet at pr^ertiif fummazir caÃiÃintacordispttdi{itia.St^ ^UK eÃ.qiii uerèdicerepolfeti caÃüm er ^Ãcor meum i Eià ebimnonnunquimcorptn d* fium efl ÿr pudieum, tomen onimufnatuta efl pttdiciÃ.Ciu^impudidtia prodit fe maxime niitm m iuutntute,v occaÃonum opportumiatt-Qÿid ergo ÃdonitfitUt boc priceptU impleamnil Sicut non polfumm perÃäe imptere alia pra(f pta,ita nec hoc poffltmus in hac carne impleft.Ãf (amen propoÃtie funt nobii aliquot ratioHet,Ã^, bus pritceptum boc i(a implere peÃumi» , »i ' tdi^ i
. ' b éVà t b êt _ m
, ^â'WI'M «f|T parficiiufic(mürâ?nmugt;^^
** fji pcetiitenûi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dult;ti^ /^fji bi^f on/ùt^
^»ttlit^nbii debeà miu agnoft()[è pofirM-.a»^ ^'âIâUaeme^impudiiitiam^c^^ih^h^^ proâ P*«â tain Ãmm merïti £tcrnant mferneiicntma ^lteraeÃ,lt;jubd debeamittagnolcrreieffim Cbri' â¢yiâl.Cââ çredere,^ expiaucrit nofirjtH itnpuritd
reconcäiauerit nos cum Dto.fi^^dttChri ^filiat beigt; qui nùZam unqu^ ne cogitationé WemimpudicamT)jbuit,donatur nobiscum o» *quot;ââ¢lt; ÃiititifHcia 0- fudicitia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, iîtm credt
meüdt,répuiafnos Dfw propfer ipfum^tant 'â/lot pudicos, à hà i baiic legem fierÃ^id \*gt;pleut/Jemin»Oe ^ua re ^upri/um dé ^pletio* ^becittogiloiiueremurtcà piôjfdiâiftr'efl.
, Gèitide^on eftiefiitêndum, doftélfto
^pnrfjctfJiM»Cbrjfliinhuncù/umîitlïïceat
deittceps iinpùdieeuiuere,fed ut opêramdejD naturalem naÃram impudiciti^ /}gt;irijtft ^rlflicompefiamM, zsr »ón prAeamils mêbra 'â'âÃra ferua immundidei.^tfï cnim talis pcfcen «ö» éfl per[e pfrfi^i itnpletiohuiw leg^^ td ^fgt;tr)euscxigiteam j'çrdeîeÃatur ea propte^ ^ripuin fîüumftMm.Cum cnim ip/t Ãt mens ca l^llâina,uultetiäut nos caÃiiaiiÃudeamus.QJiare l^s^itaturgrt, titcxhibeamui nos ipR'S orgjn4
P *
j^irituifMâOi^uo côpefcat inipudicos motUf cotâ ncifet'mhobii pudicitiiim. RRènfei/fliid ttgo,(iuénoï)îi fà cudit uidedittuft ft ff j. Itui balfM à r^Ma excitand^ tn fiobis pudicité' â ^ïnitib^ditig^ni^mcumbenduMeftpreciiioidâ , OrgiMf^iri^^ttdiitèÃ'Deui,ut^irituflt;tn(k) fuôtto(j, «« fanamp;itiuo fà tad iompelcendos impures motus « modo ffficiuêftfernet unutcrftm uitatn noflrû. Pudicidt'^quot;^ j mur, tliÃngtttiffedonum Ãei.pMtlusGal(tt.i.ntMt^^ |(
pudicitii^^mterÃuÃui f^iriius,iyanii auiÃn
â¢j gt;
t
(tS ^Cf OTitndunftrte itf (entationcmdiioMifâ''^quot;^ ly- bac a^ilu in itobîs eXardefeente ncdt nobij piricuU infiiu,^uÃm à capitalis boÃigt; â ' * fit ante nos uibrato gladid, cr MMiafetuf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
pnefentM mortem-Sicut ergo in taà perisid^ portuniÃimumtempus eà exclamandiadi^^
amp; inuoiandi cale/k auxiliumjta etiatn in
iefcenteimpudiatUaÃvihirteceÃitas
debet^utattoUamusoiuloS noÃroS ^dDéUtn trem Dommi noÃri iefuCbri^, er petanitû^
ter bac Satanlt;e iacuîanos ilUfcs conferuet^
Secundo, rrpetendumeÃmemoriu DfW hoc impudicitiie peccatum
b E c à L oâff if
I* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoe
. ita deteÃ!Uur,amp;-itffegt;iniftdtur,!it pur^t ïlt;tm ini^Ofiihbutfin fó'cfeik'lo, qu^mfjpiti ^^l'bm,çr^fernit,in alîérÿfcciiloifupplicijs: ti ' H puhit hdt peccitfiiifti ttà ^rbis, Iwpfit, J âââl^'niitamp;'/tiubtfÃgeniifaf^iiniilit. Homi«« ^^'^^^ituiit^tcumdepgniiyent'uariifciteriijm^ , ^^quot;â^mdibiiitoperttmimpùdiciti^j Iti^ netè^ ? â^uet^nldiluuio'perire. â '*'
, l^fl^odÃHtiiciuei erant lfnpur^imhT?eriiri(f ( ince/tdio.Siififüfi/lüiuit ifapamp;drdliie.^it J «S fôlùm Ãrtitltdinem 'fuidl 'dȕifii,tamp;rueibitt J nbsp;nbsp;'âPfW e(l tb bojbbus çr ciecaeiK.èenldUlitii dejiit
j nbsp;nbsp;nbsp;â^^iiiiipudicifadc^iefcerdtyigùi'Cdttatbi/ntt Leut
, nbsp;nbsp;*^'âf^^pi}^imèdbu/i,^ertiit.(^drëufi(uerft prnè
( nbsp;nbsp;^^^Kt:^eittai^^idemihi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bor
J â^â^Ibrtr ^»itâfn ià diuinituî'eiiià ltléritm eiat» â¢
.. -Nfc tantum âm pipiäd Ve^b'üïinitalit rxtAS lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ijü£ t^n
f ^fâ^'ePo!itelM; cr pmpf^ liiipudui» . âdibhïiibim'itiuiatit'metuet^etoóiomnfa I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â ''âb'-i«'; ⢠Æ
.^^lUèioéprietereuhiuA^/^jiiM/eribitur, fcorti,uix efl utriat binhi
2â^torttti0 tam makdiSètidf»*-
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reliu^utitptiillitfeJ conifcùt clm»
â Hx; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' p â¢â¢'*
f9» EKPtICATrO b exirtntii^ pitiipjirtittieiif.Et tap, » 9^3pcw[tgr ioruni p.trdi//ub^ii^iitm, .
Hmc pertittft etiaittiquod I r/iet SirtfcQ io Eccle Jtäfliio cap.ifi^ffriitiiiViHum 0- mulicres apeflit tare jà iiunt fapientet crc- Btcap. u. QmnMltif mOjtjui tpan!griditur leâum fuum crc.
Deiiiie^tmpttdicitidpurtüur fuppjido etcrfii i^is,mAmChriÃj}reÃpifcaxt
'* PjuMi,t.Cor.s.NtffOKtatoret,nrij^ ri.Ketii molkt MCipient regni Del berrduatfif'
G4»i.i.^a»iÃlhfuitt operacarniftadulteri^â Si:qrtlt;tno,fwm»rt(iicj4.Q3i tdlia aÿtnt^ijon erH^ l^ttredcf^fe^mpei.
Ãibr, li' Siortatoret (y .t(dùtterosiudictilgt;^ Deitt.H^c diùgentetfunt medkanda, ut taioiiio^ tteficfainiii.nos,^.Ãultum,^ itifanuttt ., ^ Ãtrte^ fitfprcpier uetluptatulamno/taduodl^iB nmajtb^eerefceliatdtem^eteraiiia.
Ocuà dette rtSiUilucre cupidmis tir
(UC»
. Tcrtibt,duüiU«Ãfoiria itita.ne noÃra pprvÿ/anuu arma Satané, utpos-.cpgfkti^ mb.iinpt^ùi^ui'(atÃ'Met^^ puriiati alimenta,tfùèa'dmoditm
bbor bafltl^if^.ufÃi^. üotuf eä^uerÃ^X^^*** QeiaÃtcQatiperifr^fUpidiKiiarctu^:- i â¢Â«.
Et Eccle.taju^f^tfiftltâmitfù^^^ ociofitdfi q
DE CALO G r.
X^tÿnto, ^giendiffuntcontui^rnidcyccUo^
â 9^lt;4 bomntumimpudicorum Cori'unipunt/nijnit 't ^avluttbonot mores,coUoifuii itul^. Et (Ã'a ^ntell, Si inxtJ ciaadum babitaucrif, diÃxszy If ^/è daudtcare-ln Gen^cap^io-. Dis» filia Lacbb,
li
fe dainifuitjei cuagituradalutlM
lt;fn!teref nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fmm pudicitùm^
in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;comteaiunt cun fiiu
^X{ Qÿ primum fcortnutur ckw eùtdc aiducuntur ab ip/ii'm ldolatrtjn.£t Ãntin
[(Jviturfupp!iciit,c[tiitt multi miliit interfifiStupt Pfftine/tt ifutem btc noit tantijm ad Ãgl^rt,
^irgittet.tt ViduM^^cdetiataad(pniugt^'Viml'a S'lt;lÆ^⢠ewtt'utfuo prdiiietfymu ge»erlt;
*'gt; O* ferttarc dcbrt pudicitum ty eafiittaçm,^ çoi or virgmchl^tdnt (aflitati, Ãf ffrunt uirgiuitifem,digt;/it( tcmpid cr ocfijîp Ãtâ contrahendi legitimicoiûtt^if.Tunt emulifot matrimonüttn legit-me conirabere,
licet ek[cortarh'ià cr fua in coniugip C4» ^^^»Sed lt;y ViduitM habet (imm ca/htatem^ itidea rctt,ui vidtti uel contralunt legitwum cotuugi* dpeant pudiei^ia,u^m in pmiii
Cnt«î ahomntb^ ^ittmib.exigiiur4înaii'i^cap . ^*^gt;*\fine in cflituigio^^honeÃd pudicitia, Nç»^jg ifOUP^cf hxip doür'i^^ qIm
P 4
«Oö EXPtlGATlÃ
diittt. Scimut tnultos con^iwri fe hts dü^lriiiis re» di^i itt ord'mts Honafiiccs.Sei feiJmus etiam r.f emnesconfelt;juibierediMè (oeâ.eflit regtu,Mutti, ittlt;ittiKhriÃuiSfUoc«ti,SedpiUci eltlbÃt itirum* Vm til uia j^aciofit, iptg abducit m exiltdln» Utultgt;^ fitiit,qui iftgrediitntur per lÃÃdà t Fatiliitj No», efi omtttUin fides-Età entm Lex Dow(«i!(7 JBunn^eiton fdij eim pr^edianda fttnt'uniuerld treBttn9,tamitt1}i [olicapiunt uerum (à quot; friéîÃ^iitSitfi^ui ex fide Infilium Dei rèfi'piftttnb cÿ tfd cedelkm htredititem totu itiente atc^^' fdiiimo^ i^igt;'itnf£t'hi',fièifttteccffairiuitt Iffhiedlità hHiclegl^ duddHt femper honefit-ix ae pudicS^uitJln ,'âilii'etiiiittigt;tfint fiudium fuum â¢* Iw'dlfdftrpittyittdhedietrtiMfuiimDoniino^' iWW?)p^ör«)tt prtgt;^ttt. Reliqua turba priect^ i» tpflt;CêxuiHm,fitriofo tmpAu ruit.dS^â'^ ttt^atKtiffotttiKumfmter^ws tr aliquot ioctéfiis regni^dmixti funt.coSuuie ey- iiiifit«f^ tuidtndd no^ efl c^tra,tfi cam non pbfii^!^ tn/ies ttriperc^fulièib eof^id'Utrè'ty- éx
Anwt edp.i, n(t!irâfiiidtopietatis,eripi!iff}Ui,Prophetd Ãâi^ dicitidÿemôdo fifentat pij^r dêore (ruraamp; extreinuittdüricitïi,fic erue^^P^^ if-à il'i-titerumiFafit eftüfieut (ofris
â (éndib.Sic f^-ttobk nofifio miat^erioïifniif^
DECA Lo GL Sût w idfttd morum corruptiontià noit omnet, filiein att^iios ex incendio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ere Leonfft
Septim um Præceptum»
NON FVRERIS.
Quæ hoc præccpto pro?
hibeantun
Shut ilu tegef 'm Deatlogo, itit er btec Leie eH^iritueÃK.tionemm txi^it tantum nü Mumi contreäatione alieM rei,mutto Be
*^â^o,puram ZT mund!fm,fed ei^ïgiteiïamtóèiH» er^iritum ab omni auiricia;amp;'iniujlamp; «»
^teracu'piditatepmrumegt;quot; fitnéhtme
^mcipJo igittifiPr^iiîbifyr bac
fi(rtum,cir uttlgà i^i^ttpina,qi(£^rpfi póU
'{»owifl« non lolttmäeicÃüAtur » uerümetiam
'^^riterpumunt.pefignatäraütem-bbe'Ãt^/Vtn', .ïgt;A,'.^ quisintercipienäicaafa trmalie/tamâMi CrgemraÃtercumiJ^ aliendm ri^biuito
ââ^motontreSnt i Dt boefurti
fcl»-,»;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.gt;'... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âijmpojtôSi.
^^Hfnib,ProMrttii' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contraiblit»^
. nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P
«rai EXPLfCATlq
traihbâMÃm etttptione er ueniiitione,in negociff, j t« pondéré, 'ut menfura.'tn numero, 'in debitorui^ folitUonecfcYnieProiterbio.dicitur.Abomf iMtio eà apud Deum pandiu çr pondtu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
dolo/dnone/îbonit.EtpitutoiintèPotiduftypoif d-Utmenfun etmenlun.utrumqi abontttubileco ram DeOtEt Zachetu Luc.r^. recipit fe plum redditurum,fi qutmpiS defrMdiuerît. û£â mMifijk Ãgiufiatttimpofturimfeu defriu tlje Ãvtuia,^H in /r^e multubjtur ^rtu» druplaâEt i^TheÃ, 4, Ne^UM.apprimitt tK1 det m negociet fiiKrem fumn, prop ter» eftOomitiut debit omnibut»Et Miches.s.Ni^nr
iuÃÃcibo Ãtteratn impiitm tyfaculli poitdc'^ doloft^Qÿicquidergo acijuiritur tmpoÃwiff^ gn/scontrtilibui,miijKi(ponderibiuautintgt;f/â^
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rif,boccomput«turt»tMdicioDeiprofürtO' 1
LitJori«- Te»A,ProbibeturomnisiKÃdelis labor,pf^ I Ãdelif, ^â^otdwe/tmercef exigitur.Hoce}timKO»efliil^ ' fUm merce dem e tigere,fed e â Ãtruri, dSrirt'Of Prohibetur temer aria eorrupd^^â^^ locetf.(ifti enim_rem-ió(atam,ca»tttgri (erf*^â^^ ïrr^^itl- Plt;gt;l}^^gt;i^gt;^frecogt;^rumpif^Ãt^igeniitf^^^ j IKTtiui QÿmiôfProhibftu^f,titW(iiegitimjiamp;
ti! â ti ufura-ScriptUTii autem{atrii,iton
-4'; 1 Ãfcfäidtd
à t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sââ '
DE CA LOS f. e ot
i i^imâuilibui.QjioilergaLcg't ciuiletJatttHitft ^^onbraHibtiS, zy çironunchint effe lÃegiiitKdtn fgt;ilt;(rjnt,hoe bigeaere {ùrù,hKUge probiciti,co9 fifuiur. T^leijKHt uftirt i udgontm, (j- eormn ^bniHaitorum, quiexemplit lutfjeorum Cenfmlegitï ^^if.ÃAiaCfitluttquo pro forte centutnaareoru^ nrtu non (fi Punterattâ^Mf^ Ã.ngu(is attnii ex igro Mt dcinOf pùrtumt hubttur itt pçiititi$ Oriiiiutiontbuf
pro legitimocontni^, non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/id cmptiontf nbsp;y ,
^9- redaupuonif. (^^retnlif legüuam çenfiu nô * fovprthenditur nomitie/irti. . nbsp;nbsp;nbsp;. i
SexiptPrpÃib^ur etiain h^e- leg^fuffur^tio^ SK/ptratio.
^â ^lt;ifolent pmuli z;r Ãmulxrtt dominorumfüoi^ inftiji (y muttù fublrehere , De/joa
^â^^'h-atione lo^uitur Paulut nd Tiiua cap. t., Sci^
*â«01 Ãnt fuÃvrantehfcu de/raudata, Nar» bat«
fo grottj«« gc»i« i^rtt tft , quo plunf^ iâ^âVwoÃdei feruorum commenditnm cA Httiu^ ^âfptrationis nomine compribenJüur etiant e4 â^tralitat, quam [end ex bonis dommorum, imfcijs Z!r muitis extrcere foleitt- Qjj /bgt;; iniquus iHt uiÃUuf gt;nbsp;cut pt mentio apud Lu^
''^âiuenitjineadiaiat . tiammendithas, .»4 ïâ** ttamp;^tu(ep^n(no6nt»n9» ^fi piritio^fei .j.y/.âiki £
tfoî EX^tTC-^T(J) tnifcriit^^ûo
poris.fà eniHcâire autem flt;tno corpore^ tx tiiâ,cumptgt;ffei-tibiiufîo Ittbore alimenta pararft eà Ãfarii Dehoe'fùrti genere lo^ititnr Paulifl â T,'»âEphe, ^s 'Qm/ùrabitfirfnonampliatfi{retur,tiii i i ' r. nbsp;nbsp;lt;nbsp;gis aiitem laboïet operando mambùt', quod bouu
â eà . Et itTbeffâiri, Cumefftmtttapuduos, hot prieciplePiittui uobifÃit ft quit noUet optrarh if
ProdigaliMquot;
(X{Hiit,P^lt;tbi6eturproÃiÃo,fnipr0Jigalifffgt; NiÃetüm autpropriarÃlultatet inutiliterpti!^ fi(itdat,qw3tr fpÃtnt rÃÃirarijitiitex dino rf fi(U,wnfufficif projitÃottt.
Cttfitf. fc ercmh,^\ti{ntiir tufitt in atferlut itantif'^i'f It'/rriliitfefiiJi^ctpltiffUfH k llt[us',qui ab bont RfimnùittbMŸArlèdMiaut Ãttefidttemporifgi'* nlt;tfufcîpiUtr,tblièrdbUis eÃ^ijuücr bonitfbentUâ a pote^.MiVaùtemqutbut omnia funt malt,t^ tdhtum à ffèéhi Itifum [ufciperefoîentM coHuforif pècuniam ad ferapiant^nec uïïa tangantuY iordia,ieüamfi ixÃufói- adûiôpiamredigatHr, Ãmiliaeiiu'nA'effe habeat efùrire ly algere. Eo^ eerte non eà ludere, fed rem feriam agere, txÃ* rari,t3quot;quieijuitttiliti^uaeqüi'rii{Ã(rtiiK rapb
Dfo coJifMirtaH' gt;
Jiltdriciit^ â ' Jgt;ecim0fProbihefnra»arie»,^ifi{ii/hâaliogt; u/
I _ Q p ⬠à A L O G r»y â¢gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ o jf
** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Longe autem w/ey/f^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
'^um'nec^rwumappetitiOfff^afian^^
J* fiiim appelitnm elt;t,qMtid confcruationtmfi nofiriepertmettt:amp;- quatt^uim jolanuf de
'^^i!nt(re,'amp; effvihmidTMUacin^Ãi tnpidi tfjciarejdptfà per,le ifatitralK efi,çr
*De^ conditutÃfkofiincÃiSicitiff.Auaricid alfa tÃi^h^ben^lämorj^M ncceffarijs pria «o^ clt;)n(enihp,'nra appetimufiguibus f*
^â^ÃiieiurfpHewiiiruJideli^^^^ fiut^iüiciièiC ^irendii^l/jtiiêmuf, ^Nam quemd^nipiid^ fdnii, Audri cdiçnii purticùltfKiUidtt i:- rx .
,âânjîbi proie,^nifitdiin prâppcÃtftia pdtiuultiia â *
ab ea (ettfa, « uçntrtitt ,iitcr '
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auarui tiottÃuitwpr^tfett
fi*if irhuii'fettfniiji tantum in alunOiyUtre ^imè diäumÃt^uaro tam deeffe ^wi bubet, ^^quod^nb^et.
manifijîumefi^quod cùm^pmnet, ^ammin^iutPjôpbetaait,u[q^adun^xitf feqnuntur,cr Ãudent opef para 2,f^tif,raping,tntpoflunf^dobÃt ponderibut, ^^'iuh menfttrif, QT algt;jf fraudibut ac deceptiod , hic ttiundits non }tt »ià cfficlna Ãirtorum^
ecà EXtgt;Lï2ÃTtO ! tiptOiUl fiflifiifeiM i tiKfibiu buÃM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
tKmmunJopertitnuiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. â¢.
; Quæbaclege jprazopiantun
IP!itio,Sciiinii!,ijuèîi hiù k^e de furto^'onÃ^ metuy diftinà io ior«, 0- proprieW runt acÃcultjtumtirredayum^Dequj ff ttffiirium c/i,titadtttont'à mur. AHieftimcjc^Gf^â -, tup.t. ubi dicifur ad Adam, Replefé lerrà fif C fub^cite eam.cr dà miiiamiHi pifcibut maris frotirietâi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omtUa ÃJter homlnit deins»^
licultatumdi efecommâ(rda , ^e)c Aà is ApoPbluis »pgt;^' eli erdi 4-ttbf~diciiüf,^eqaf^quaMdliMldr^^^ pdÃideba(,fuüm êÃÃe diiéb'ii, fedmiii 'Sl^bnini^ ximmüni^ï^ocént chhfiiônà s deHir^^^^ ; ;; f
S'ediiécLbfc dihonÃr'dti^'^^^^KUe^ tatjCfuod difiinSlto demmiórüm,^pr1}ff^^^ cultat» inter homines fit diuuia brdmaih Nu^'^^ entm fùrto Ibà ti'rffe't^^oninià idiuini 'orJidafi'â^ nr effent commuiüiifi 'elfn in Gencff homo ordf ttdiur in dominum ierr^.notieff nitelli^éndà m,^ liceat homini exercere in terra lyranmdeni fén* dunt fiiam libidinem,fed iju'od ficeat èhtustà dt»* ndsiiordmationSfiuxta legem natul-S7rfii',amp; Pâ* Ãtinatt
î â fi .fi h
fi »1
lt; it h; tt h â¢h (gt; â¢il h
*1
â¢i
I cëcKCoëf;
Æftù ciùileùt'i tefrlt;i ic terrênis retuf uti.
Ad^m nà npecaffet, tune boiuinet . ^*ffent m terra tran^utili,fîne rapititi,fiirto (ÿ ''''(âoÃurj,acHnicuilt;^tagt;tt airtfùifjetiîienitriittt^ 5â*âââ» fuitrtim rerKW (u/bdia.Nuhc, pojlquitit Iâ'*' unum hominem peecatum intriuit kt mundu,. ''^ffftiriie funt leges cr pubücte ordmtlioftest Ãrta (ÿ- rapntié ccèrceantur, cr rfr««! Æ(« conferuetur,Niim quèmadmodum adhuc eà fub tutoribiu, nbsp;nbsp;nbsp;domttui tÃ
^^liurn pater nar um peuîtatum, non tarnen licet ^ltatibus pro fua Itbidüie uti,fed necrffe habet ^^^miÃrationem earum tutonbus permittere, ^âtecad iuÃsim ellegitirnarnietatemperueneriti eonÃituii fumut domi/tti terrie, fed b« tondi» âââââf, Kt CK« peccatum intrauerit in mundam^ J 'â'lifiSiÆ?»»{« Ãtb leges, tanquà m fubtutoreS,tA â^^^oshuiut terrt,fecundumpuèücas Leges uti ^e,lfa(^ à ^uid acquirimus aui legitimis con» ^*(hbut,aut bxreditaC, iut dónatióne i dut al^t 'âIfis legitimis irationibus , eo licebit noris', noÃro arbitrio,fed in pomino,cr fecundunt '^ltntalemDei,uti, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Qtjoï tfWWtfi kj AÃK Afc/fchVIf dww ^'fopulos Euaiigel'^perint communia,noti rÃge ^ale pracepiumjed perfonali èX(mplumjlt;liiod
Ut »Oft poluit effit inter dijctpulctdiuturnuntfiU »ondeèetumuerfteEccfeÃ^ imitiiniiitmolftruiliâ ( $ei Je ^oc toco alias eopio/iîut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
CommuHitat i^é(Uftdô,Et tarnen pr^ecipitur in backte,eM ! rerumqualif [M ÿifieJam reruns comunitits.uiJelicetei/tlu^i^ ' J fit, 'ê^ÿtcarit4Sproximi,utopibustuisltbtraits(â^ ^ubuemof egenti cr largkris eleemoj'ytiain,
. â . mùïuuin JanJo^uclJonanJo,propter Deuns l^^â^
Eetle/tafti 4» fi^prrebia,induit Ecçlefiafiicui,maniUf tua
(tpienJumgt;t^ aJdanJum cüüe{la.^am^iti(^(â^ ; । tem nô iuuat.cùvs poÃitidspgnat in fuis propt.^^ Ãi^ltattbut (urtum^non quidê coram honutid'lt;â^^
feiçoram Dco, SubuenienJum autem efi egêti,''^
Pauli,qui i,CoriRt.4 fieattisipriit^
41«»«! prôptitudo,ea quicquiJ tttud e/fquoa ' pfiÃtdetatiquit,acceptaeft,non luxta iJquod»'â ppÃidet.Nonenimutdl^s fit retaXiiio,uobis j temangufiihfeJ utex^equabilitateinpriefentil^ j pofe Cfc.Et Cdpite nono, Vnufqui'q^ fecundutd . propofitum eordif^tton ex molefiia,aut ex necefit â tifte.NambilarentdatoretndiligitDeiit. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
y^i'^Jttandatur iuficia w cotrafhbtifitneitt traaibUSt 'ptionecruenditione.tieeiufliciaefteuttuiWt j jCr officium Deo gratum,Confia autemiufiieiai» eo^t reJdas utticuii^ quad fuum efi, ut legitit»^ । nrgoei(ri(tfinedolomalo,finei)npofîuris,ilâ^ââ^ ) ,
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(US
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECALOG r; «09
I lite paiet i CompkSbtur äebitoruitt foltuio» definito fuo tempore et promiffo.ti«m,cun»
I i ^°gt;t[oluerK,cutnpoÃiSydebitiiilt;tutnottcurauerit P * ^^otuauiriliyUtpsfoluidOtiicdefi-tMdiueristM '^^amp;ligentiii t^f (ocordia creditortmtdefigntix fùr^
. Compleihtur etiam folutionem tributorunt fieSigaliuMi^ut pendi folet Magiftralui, Rf(£ juif Pauluitommbut quod dcbeturf «lt;( fri ^tumyiributumtcui ue3!gil,Ui£ltgiflyC^c. Qgx« *^âqiiex hit quippiam contru publicam ordinu» fubtriibunt,(ommutunt furtum. Complex
^titrquoc^reflitutionemrenottdepoptirum, g r gt;nbsp;;
Ãijiirtô,matidittur Ptr/t.nonia, ut fà cultaM ^ân.vecignauiit.fteeprodigalititteprofifndai. .
QiSitttb,mlt;ind»tur Grotitudo et benrÃcentüt
I **^tâependai,qult;tntt(mfieripotepi beneficuami^ j â*$OâéfWf^ifforifcu«. Et tarnen non benefifkri* ! , tantttnt/ed etiam malejióbrtbuiyfi noHru ope , beneficiendum eà , Vnde CbriÃut ^^^ttb.f,dicit:Si dilexeritiieos,qui diligunt uot, ^'*âdpr^mif habctifinonne cr publiiani idem û â^(EtLu.e.Si mutuum dederilffbtti 4 quibM Irfratii uos rccepturos lt;yc.
I , ^exi'otmiJatur deÃlutio ablatorumper btiu Ablaferun 1 '^^»t VndeZa(b£turectpit[e b{i,quosdeÃlt;iUdareÃitutio, ^ââ'^tyredduurumquadruplum. Ef EX«b.j| HM«
lt;i6 ÃXÃ^tieAflÃ
ÃHwà To nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pÅ«lt;ï«»ü'ie rtfiitutio
⢠t^rfbL * wp»»«»Df bitc rcÃtutione AuguÃmut iti /V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.jj ghefta,propter quant peccatum eft^
^mredjt poÃif^non rejditur,tton agitur paent* teniia/edfingitur» S« autem agitur, non remittf* è«»* peccatum^mà rrÃilualur ablatum : Sed ut xifiuntreflittti pote/K Plerun^ enimquiauÃrtf amittit/tuealiospatitndo malos, ftue ip^nutl'^ uiuendo.nec aliud habeat,underffîituà t crt, Patiettlia in Srphmô,m4M(i4/Kr obedientia cr patientùtî^ paupertate, paupertate, Qgi ewm paupertate prenütur, V probtbetur,necommittatfùrtum,utditrfcat,p^ PMatfm ^quo antmo Ãrat,(y 4 Deo opempf* tat,neceffeeÃi
Oâauô,mandalurgeneraïitermbactege,ii^ diligas proximum Ãcut teipfum.Et,quodtibi «lt;1'^ Uisfieri,alteri ne Ãcerist
ïmpletio feptimi præccpli.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-|-v Aulusdocet,i,egemeffefpiritualè,nofit^
* 1-^ fem «rna/fî.Ef,Carné nôLfgi Drt» imo ne poffe quidem /ubdi. Lex erumVs^ non efl contenta exteriori ffiecie operis, Sed ex^ git perÃikm dilelbonem Del proximt. Prlt;it^ rea diâum efl paulo antè, m ho'- feptimo pr'f (cpto prohibeatuf Auariciai K3â alùnarumre^
rbECÃLOSÃ tfil
^^cUpiJitds, exigiituritutfm pari (^^yftcamp;tt faritüit crga proximuni. Cum igitur kai'ùra boirft gt;iif ita corrupts fit» ut noniuà fut qMritt,ty in pujenter dicere (oleat r P^ximut ego^t fitüt »itbi,fiert nonpolc(l,utbanclegem nojiriscptri perfiüe impleatniu» Et tameit ex igitur ino^ inpietio. N ifi etiun impleuerimut, ftiiui fiert
'fon poffumttf.Ciÿtd ergo fitciefidum, ut impletta ^eamtQjiod m fuperioriPut préceptes dtüuvt *Ã\idemetiam i« hocpritcepto repetendunt erit^ bnpteturtnim biteLex duobm modts.Vno mod» perfidem in lefum Cbr^m.Nam^uodbypba ^il£ non reäx impleetnt^ nec bMc, «re allem le»
»
» t i
(
» bme edeo euenit quia ignorant aut cona ^entmint henc impleticnem ,qi(!e e/l per Eldems ^nde Paulut KonMift fcribet(iitfrlt;fel(mquit)qui ftdabatur legem iufliiite, ad legem iufitaæ non Peruenit, hoc eft t legem non ueré impleuit.Pr» ^ter quid C Q^w «o« cx fidc t fed tin^aim ex '^pertbut legKtboc cft,Vobterunt legim futi ipfo *â «1« operibus implere i, nbsp;nbsp;non agnofeere iufticiä
^brifli, iiicirco begem nunquem implcuertint. lt;^ilt;i«rgo eftlegem de fiirlt;Q,(M hacrmmexpli ^da nuncuerfdmur)implerc perfideirfNotteer' ' ft aliud eft f q Credero in^ât dlum chrêfitim fiHuiÃi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
^iiamp;confidere, qubd/pfeexpiaucfitpK^iitd ''' '
«ti EXPt (C AT IÃ
mgt;/ïrlt;lt;,cygH04Df«« reputettiofiuflotfroflel^ CftriPumiciim credimiK 'm eit,ai donet nobif iilt; ficiam eiut,ut eaconfidere amp;â in iudicio Dei (Oi* fi»re ^neamut. VeÃqunm enim Cbri/iut impfeuil banc legem Non fùreris/tcttt tsf- omnti «Hat llt;â fei^erftSiÃime, c)- donatur bit, qui credunt 'id iffumMadopteniur propter eUm'm Ãlioi Deiftf i« cobtredet eim,fieri non potefltut no uni ipfo dopetureif imptetiocr iufiiciaCbrifii-fit,ut hi^qui credunt 'm Chrifium, impletionent/^ l gif, quam non babent fitif operibm, babeant iquot;* : l
â»I
cipnèi nobis impletur perfidS^uidelicet, cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J?
dintut,^ reputentur iu/b propter Cbrifium, amp;nbsp;iufiicia Cbrtfii nobis ioram Deo imputetur.
Alto modo impletur per obedientiam ex r Je, uideiicet tUtaccepto^firitu fanât froptt^, ' Cbnfium,'mcipiamus proximumdiligere» fua intantuninonaufr/re^utetiamnoflra ei
'»1
didé impertiamur. Ciÿa obedientia, cfi non (/ nbsp;t||(
AugnÃ.ti6. f fite â9.
perfiiHa operis tarnen dicitur Legi^ implet''â' lt;1, propterea quod pt puilus eins impleticis, ti, babemus 'm chrt/bjCrquteimputatufHobitpf^ pter Cbnjiim perfidcm, Dt fcxc legii n ne erudite dicit AugupinudOmniatnandata,^^ rfppi(ri»nr«r,5«lt;wrfc» quicquidnonptt ignoJcHi^'^^
j ÃBCALOGIt
( pcieitJafunt, tti exbibeatnuf nos figt;iritui
, quot;^^organifCTfooperiii'iosaiipr^ÃMdäbatK nbsp;nbsp;4,.-.
, 'ââ^dierttiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-â â¢ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
I ^nmo ^admontimuinosipfos defupplicijSi Coepèrdt'^
1 ^Ãgt;irituf finHia m'mutur tittpe/iDribui.ef bif, UiritM fan
! nbsp;nbsp;nbsp;btiuftè nrgpciiitturt lt;y funt dnri ac immileri fit auemodt
âââ â(ff erga proximos egenos Cf fupplices»
^roKerb. jo. Ptwfdw ponduf, menfnN cr tUtrumq; abom'mabile eà apud Deum,Si
^â0 pondera funt eoram Dro abomimbipUtfit potrÃ,quilt aiÃrant fecum mtlediSUpnem, ^^Ã,rerugt;n damna ey detrimental
^fouerbiorumii-Qÿiobturât aurem fuant, pauper^, elamabitty ipfeity Moit gt;nbsp;^^^iietur.
â ^^^'^â¢tfigfÃffioMio-V£prfdanti,qaiauicifs,
I ^hliaberis»
; ^^er,decimofeplimo.Sicutauisfiuet,tynoex
, ç[gt;ita qui fâcit iüuitiae,nuüa iudicio.in dimi*
â iijâ^â*»t(lt;^^â^â*'â^â^^^bttquiteae, amp;miKuiÃi
» ^l^oeriide^Am»
⢠C*'*ââ NoitneadhueignifHtdomo impâ^t
i'iiJ^gt;^iimpietatiStgymodiutmacHentutiraple . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
»«po/ferijp4rtlt;« effe
|i i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w»/Ã42r4»rff«»f ÿgt; qui (ét
«M EXPtrCATfO'
Vnvtâft poÃiJent ⢠V«de e»r uulgo did fokt: Mtle Ãewonrtc/ Mile diliilgt;untar,Et iterum'.De mde quefitis rompt An glt;tudet^teriitithierts,A» non cohorre/ceresà ÃHcfonpé. figres Ãcem ardentem admoueri tcâo moiCitr .⦠â *- S® eodem modo abhorret ab opibut maleP^ââ ,. tKy^uta funt ignif O' fix acCenfagt;lt;}utbut affuââ*ââ . â¢â.Il Æ .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O' deuorantur etiam relt^u^lieultates,tllt;^lt;gt;â''^
iuÃt parU^ EcctefiafSci captte uigeÃmoprimo': Qiji tatdomnm funm alienif impendiis,colligtt Ãbi^^ pidei à d fepulturam fuam,
i.Tifeffi.4. Ne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opprimai acfraudct »«
gotio fralrtm fuum,propterea ^uod v L T O
D O MI N V S de bw ommbtu oc-ifCorintb. é Nt^ auari,netj; Ãirts,neci^ te$ regm Dei hxreditatem acapient, Haq; fùrtii,bocell^iinpofhirK,o dolis diuuite parantur, decernitur diuminufupph^^^ uni, non folum corporalu er externitt ucrfui**^ rtiam,t}uod maximumefl, fÃiritualii O' terne maledtiboitis ⺠Hec diligenter nobu if Mentem reuocanda funt,ut excitemur ad obeditif tiamhuitulegis, çf caueamui ab impoÃurii ff « ittiqaitatibtfs.
SecundOtConpderemttipromiÃiottes,^^'^^ fmtnr de bis,qiU non amp;rMtKr,boe eÃ^nen nego citntuf^
DECALOGL
«1,
j miufk^ed feruant iufiicM in omnibiu co» ac negocifS»M prttcrclt;teti»m de fuis oa f^ttfegentemadiualt;trtt, lyeut.if.Pondmh^bebis iuÃum cr uerum,Cf ^oiiui te^utdu nbsp;nbsp;uerut erit tibi ,ut Ki. VLTQ
'^lVAS TEMPORE /«pfrtfrrtfflj©quot;C.
Efa.fS.Fr4ngeefurientip4tteM tuiiin,amp; ege uagos^ indue m4lt;'niu tuam, cùm uidcrisnu ^gt;n,operieHni, cr earnem tuant ttedeÃfexerif, ï'xâic crumpet ^uafi mane lumen fuum.cr fanitas cititu orieturjboeelï^erif Ãrtunatui m nego *9^ tuis ty funut in corpore luo etc.
Prouerb.ly Paeneratur Domino, qui miferea **'gt;â pauperis ty uieiÃitudmem fuam reddetiUù ^ucpcrriNct etiam coneio de elecmofyna,quie
F.etltflaÃ,cip. 4.
Luc.ff.Dit^r cz (Caà t/Kr »o6/î.MrnfMrdm boa
I ââlt;»ico«/rrtlt;»mc'âco«c«/7lt;»w,dfqjex«nc(4fcm ^â*gt;it in finum laÃrumâ Eadem quippe menfura^ metimini,metientur aüf uobis.
Ltt.iff Ficite uobis amices ex Wdffimon4 ûtia ^'â*iaiis,utcumdeÃceritis,recipiant KOS m«err tabernacula,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Cor.9. Qÿifementem Ãcà li^enter ac berna
' ' ^'*^llt;trgiendo,copiofeaneffitrusjaetc.Cijfidplit ^^t^Uidge/titsfrvwÃtoiKf extit m feriptit
tfi« bxplicatio
ra,^uitmDeiu retipit ft liberaliÃitne cotnpenfi tuntmpum erg4 proximumcariratentfCr hbere tUitem,iiKp in negoci/t iaquot; contrafhbia ittfbciiin. QiitpromiÃione$feri'o animaduerfte porrigunt pineut fanib) orgiKon, quo accèdit cor no/iruni ad kuiuf Ifgis obedientht».
Tert:'o,Propottiimuinobif cScionctit Chrild, qmm hibuit apud Matik^um capitefcxto ,de abijciendtt foüicitudme aequirendi uiäuf, V Prétbêdd ein äuf.Qjit concio,camconnrmtt pios, ambuldit» pfrunbe inuocitione Domini,qubd Prlt;ebenda ipfo^ rum Ãtcoram Deo certiÃima, t'oprMipuè re^i (i(, uiducatnof in obedientiam burnt legis, »c fùrenurt boc eft, nedd paranda alimenta deÃri nutuacationem Dei, Ciÿierite, 'mquit, primum regnum Dei, er iupitiam eius,çr hec omnia ad^ fientur uobis.
QnartbtMemoresÃmtts exempli CbriÃ, qui tkm dines e0et,Ãilirt e/l propter nos pauper» ut siocationiDeipatris (ùiobediretdta er nos debt mus maSe cum filio Dei^ piè ficiendo, paupereS effe,q»im cum Satdna» impiè Ãciendo, ef fnran do , diuites eiÃe, Prouerbiorum âS â lietiufeÃpd rum cum timbre Domini,quim tbefauri ntagni et infatitbiles tfc, et dt' exemplo ChriÃi dicit Paulm a.Cori/ntbgt;9gt; beneficetsnam Domi ni
DECALOSr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ir
»oflrf felu CbriÃ,qlt;ioi propter Itot pttuperà ^ffÃt.ckiK ejjet dwetfitt uof tUiut piupertate 4t ^^jCeretis»
03â41(0, Ãigiimiitiginuum ociunt, er demm â'lgt;rrarn honr/b labori, H«e «ot uocat PmIui ai
dtp, i /icjcrtbenf.Qÿi fùrabat«r,non (üretttrttttitgit dutemUboret operaitdonn â'*^'^m,quoi boiiinneamp; ln quemufumftiumuthd ^fttquod diebus fifiii btÃuetur i Uequaq, Sei
impdrtiriei f qui opm htbuerit, Et x, Citlt;ttejfcmut a^d uof, hoc prtecipiebd* uobiffUt itquifnoüetoperdrififnec ederet, ^dde hoc etidmfupri diäunte/l,
l^odremö, tttuocemuf Dominum pne intermif» 'âââte,Qrintaedmur diligenter in batte pirticuli ^'^ânmieie orattonis, Pttnem noftrum quotidiinu
uobis hodie, Nip tnim Deut dementer rece» inuocatttibui datura panem quotidianu^ eiat non prafcrippjlet nobif talem precüdi â'â'''âMim.hwc etiäperi'met Pplmut ts,l^oli lemuhi ^'â^Pfal-i44,çxaltabote Deut meuf,Et preet*
extdt Prouerb.fo. Uendieitatem diui «e dederif nibi. Tribue tantum uiÃai meo na ^V4ri4,it(Ãrte faeiiüut iÃieiar ad negandum Do dieant, Qi^is tP Dommutlfaut egeÃiua
â O* perifirfiH »owenoetwti» ft ?
«I» EXPLIGATro
Odauum præceptum;
Non LOQVARIS FALSVM TEi* STIMONIVM ADVBRSVS I
I II 11
' i
PROXIMVM T7VM*
Quæ hoc præcepto pro/ hibeantur.
Hi âm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrohibelur execfitbile Cf
e^montu I nbsp;nbsp;nbsp;fluffite tUud ttfiimoniumtlt;iuod fà lfo cr
^citffcorimiudicioitduerflufgt;roximult;* i ⢠- flrtur.Hocgenut mendac^DominuiQeui ne/kf extrema odio prolequitur^tjitippe ^uod cum/eâigt; no coniunéhm ejJefolcAt.Vnde etdrclarauitOt Ut perflficnè m kge Mofi Deuhi^. quitum nttur hoc genm mendacij,cum feuer aer exigihâ^ mendicitefli et 'mflruturpanatquitHoluitperli^ fum fuum teflimomum proximugratiare. Si {klf ru,'mquit,teflis medax contra bommemfaccufln^ fum prteuaricationis tyc.StfequituriReddent ficut flatri Cuo flcere cogitauit, ty auflret maJimt de media tui tyc.Et ut maniflftè uideat feuerittif trte Dei adaerfus tale mendacium»additur:ti O H j MISEREBGRIS El VS,Sed anima pro à ni ittJ,oculum pro oculo, manum pro manu, pedent pe^ rxiget.Deiff pnecifit alM, utfimut
DECALOGr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«r.ÿ-
i^pfoximum mifericordts. Htc aufem ffuerùef â^'git.utMjgiflratufnullitnt tnifericordiam me» ^â âci tefit exhibeat,fedfumat ab t(gt;[o legitimampae
attt Magifiratui alijualies ceffat, na. ut telkm ittendacem, tamcn certiÃimunt Deiuitô Urat Ãlfum tejtimontuMmultum.
TeÃis Ãlfut,ittiiait Salomon,non er» impunir prouoff, gui mendjciit loguitur,»on effügtet.EÃ-u^
?if jMidrm aliguotiés kominum indicium,non eÃ* Ingiet aufemiudtdum Dei.
Seêundô.ProhibeturÃÃlt;tdoflri)ti,crdeprlt;t
'^itio jitcr^ fcripture CuiM pcccati rei /uni btn-e âSi'i*ââ*« bypocritie,gui adÃAbilicndam fuam im^ pietatentjitbutuntur diilif facrt fcriplurtc. TertiOiProbibelur bypocrlflt,rduldeiictt,g!Hâ^yP^^'^*:' â
^uif uult uideri boneftut cr pn«, 'mtereu tarnen
fgitturpemzyfeeleraüuitamxZymalrÃcitpro* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
dnto.vnde i. füijn.i (fic(f«r;S» Jtxerimiu^g, facie flt;(è habemut eü eo,t^ 'm tenebris ambulamut, nië ^Pnur crueritatem nonÃeimui.Pt i.loan.t.Qjti lt;lieit,Noui eum, er prieccpta eiutnonferuabmé
rH,cr 'nt eo uerilas non ed EZ ifrr« i. foa».4.
guis dixerit,diltgo Deum^cr frairem fuum ode dt,mendlt;tx eÃ.Videsigttur,g,hicmunduiplenttt fititiendacium teÃiant,guict omnes Ãre bomutei td ^/itntbypocrUte,guiilef loiuinef defcribid
«*⢠E X P Lie AT t o
, Qji/trtb, VróbibenturCidumniityO-deprdM* tionet alienorum diâoru aut Ãäorum ,Ãue cori iudicioJJueexiraiudicium, Hoc cjmot (ilanèe^ Safagt;iicum,feudiabolKU!ngt;Nant Satan hiacnoitti ^gioÃtf habet, calumnietur o* deprauetbif tnmum dilki cy Ãfkl tarant Deo. Diabolui eW«* ÃgniÃtat Calumniatorem. Talis calumniator
Doeg I, Reg. XU Ti(/e$ caluniniatores fuerunt te* fki tantra CbriÃ6nt,^uidixeruttt, Audiuimuf} bicdixerit,De/iruam templum,^ w tribut die« butreiedificabaiÃud.EtPontiÃeet^ qui acculd* bant CbriPum,Deprtbendimut (mqutunt ) builf uetantemdareCafaritributa.
Qjiinto jProhibenturDetraÃiottet dtalieitd DtlruOionet bona Ãma,non ilU falum, qu^e funt famp;lft nbsp;nbsp;men«
tkbonaÃma dacet,Herumetiäill£,qu£ funt uert,utà quit con ^eriifi. fällt alieni deliät, uulgauerii hoc publice w cotf uiu'^f ettonÃrinis,peccat contra boc pneceptum, ac diät Ãlfurn teflintomü aduerfut proximum/n* um QjiiditaCuiquiet.An non uera reätolAn na uerè nie boc deliäum defignauitt^Aeffondeo. fit fi qädem potefi, reätet rem uerè geÃamp;m, Ãi quia non reätat piè,non récitât ordinariè,non re eitat legitime J non reätat candido animo, idea peccat contra boc prMptum, Peccatum etiim e^ »f/ifoluni dicere mendnäun dduerf ut proximu»
DE C A LO G f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«it
W etiitm dicere Uerittitem illegitiii!è,oJie'egt; er ffeleratèfid quad Detntébr Mt Sufurro Ãcrre fo If t,Nam ^itemadmodum it deÃgnat bomùidiunif 3f»t occiiitt Latronê Ãae iudidoÃne légitima U9 tittione, ftd priuata tantum temeritate amp;nbsp;libi^ ^me,itaif peccat fil[o te/hmon(o,qu! deproximi Ãnia drtrabit impudenter cr odiofet ttiamfî pro *imiM /(/ deliihtm quod detradkr uociÃrationi^ l'iti fuit fpargit,commipt.
Sexlb.Probibentur mahe fuÃgt;icioncf de proxi
*»o M corde,quia Caritittf wPaulin gt;nbsp;non e/î ^^1^-fxQ/icaXt
Septimo,Probibetur îm gwerc omne menda ^endadum^ ^lum,Ãueincoittrafftbut,Ãuemcüllo^uifsÃimiliit ' '' ^lbuijfiue 'm al'ijs negoc'ijt. Sed tte bic erremuf, ffiamtn uaria effe meitdaciorum genera. Aliud tienJaciim 'm)» cà mendacium^quod non ex maücia, fed ex igaoranM» aut incogititiadiciturtQi^ale efl, quod ^trexalteriuiÃdfofermone^quemuerumexifb , . â¢âÆ effe,commémorât. Aliud eflmendaciumlro ^um,quile eflmendacium Prophet^ HAicbtead ^fgcm Ab*t,j.Rfg.xtgt; Afcendecruadepre^e *^^0quot; f fijrff f Do wwM« iw manut Regis. Pxtant et pfià Sandbrummendacii'm facrisliteris,qua^ HendocU
Iacob,chmdiceret adPatrem,Pgofuin prit SanibrUlIll â¢â'âgfiKfJwtotMèfa!t,lt;jen.ir. ütobfktrKunbta
«»* EXPLICATIO
irieirutttfEX0j.i. Et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiierichuntilldtflof-^
aliorum. Qg«fanâbrum mcndaciifalij reprt nbsp;nbsp;),
bendunt,lt;tlij dcjindunt, ü- dicunt effe fingiilirti f^iritut fitniit impetus l^ott entm di^ [unt adutf nbsp;nbsp;j
fus proximum rniquè, {ed dii^s funt ad li tisÃcit'^ dum ordistationiac mandata Dei, 0-ad tuendof ûtnocentes.Dehis Ãmilibus mendaciorumilt;-^ , tseribus non eà nobis nunc 'm explicatione huiiff -, o^ui Pritcepti [ermo : Sed de mendacifs,ijuif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
fiUendos o-decipiendos f quos mimme aperitif । co»^rlt;lt; mandatum zr ordinationè Dei excogitaf^ , folent, Ogo me»(filt;cwr«w geneté mbit magis Deo pugnal zsr ntbil magis cum mgenio Satant eonuemt.Deus enim ueritotipfa eÃ.Satan autme dax eftfCJ-pater mendacis,Et Satan coniedtm«^ daeio bumanum genus ist omnes tarn corporales, i ! § l^iritualfS irumnat. Qtiare tali mendacio mbit detefisbiliusy nibil^ cord Deo eà abom'mabtlMt I
Quæ hoc Præcepto mandentur.
ferÃMÿtd tèpateat.
D[ C A M ^uidem hoc,uno uerbo:Manda turetumV EK IT AS, Seduidemibi, â quà m late ueritas patcat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Prtmumenim exigitur cj- mandatur Veritat â mdo£irinireligionis.Deqttaueritatt dicit ebri j /Jw I
DECALOGf.'
Pïlitutn. Ego ttt boe nafui futùtdiâ ad boe
W muadum,tit teÃimoniZ jiram Veritady boe doctam uerareligionem. otnnif qut rd ex ^i'itiite,boc rd,0m»fs ^ui amet tt (Upit cogmtia *f»««crlt;ereligionK ac pietatif,audit uoièmeaw.
De'mde mandafurVeritat non(olum in dicen tejhmonijs coram iudicio, uerumetiam in dice , , '^fententiff iudic^ . Vnde letbroad Mofende ^n/htuendis iudicibut dixidProuide de omniple
Htrof fapttntet ty- timentet Deum, m quibits fit VeritM.z^ qui cdermt auariciam crc,
Adbtec mandatur Veritat incontrafiibut.quS
⢠â¢o» feruari m bumana (ocietate conqutrittir Hi'e
* â «-Wp, Ij. Vnuf juijc^ (eiproximo fuoeuflodtat, O* in omni fratre (ito non babeat fiduciumâ.quit tgt;innisfrater fupplantant fupplaniabit. Etmox: ^tritatem non loquuntur , docuerunt linguatn fiuiin loqui mendacium,ut inique agerent » labon ^iUerunti
Præterea mandatur Veritaf, fidei O' conjlin w paâis o conuentii.C onqueritur Hieremiat b« ueritatemtfeufidem inter bomiweJ periffo Dicitenim cap^f. Circuiteuiat Hierttfalem,v
quot;Ifiiciteet eonfiderate cr quærtte inplateit eiuSt ^^muentatis uirum Ãcicntemiudicttt,cr qu^rett
* ^mfidiet(-Et Panli(ftüalit.}»ttumerat bâcfidê
«»4 EXPLICATIF
i«ff r fruâui Ãgt;iritin,cum RöWit«. «. numeret eoif qui non funt ttnacet pttibrum,mtcr tifunl'mreproliitm mentent.
DeniipmanJiiiurVeritttdttûitiniftrttittfft.ff' omntbui negpcijs. Depo/ito menditcio, itiquif lutjbquammi ueriMem quifç^ proximo fuotqoo^ ntom fumut ittuicem membrti.
Seâ nec hoc prieltrcunju/it eà quoi hec btdià orunt de nonÃrenio Ãlfo trfhmonia aiuer'u« proxi* piAbtoruni ntum^eonfirmtitur autoritai pubifcorum (Onfirmatio, rum.tlifi eniniedplitcerêtDeo,Cf iit lueret Pââ uti,Detu non cpnÃituiffet hgtnf d; LfÃmoniji riigt;n publiât iudteijs »Sei potiw abrô^.gt;Jjâ ludiâeruin Gr teflimomorum u/um-
f« C
Cl Cl lgt;
H Cl 1. tl ȉ
ïmpletio oda ui Præcepti, j t,
E(S o dixhiuquit PfalmiUyW exceffu men» omnis homo meniux.Et tteruia: VtrwiM menuniuerfiiuitnitdt^omnishomouiuent-fXamp;ii ïgKur e(l, qui bunc legcm de non dtiendo mendicio uerèadtmplenâNuOui artebotantuiti, fïquidemnaturaniipforum conflder^ueriifimplet . etim perÃik.Sumui enim nttura fubieSh tyraani I di Sutane propter ptccalum, Cùm uuteni Sutâ tù j mendax^amp;pitermendifciSfCommitterenon por i tejb
DECALOCSr.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Titf
ZTMMcipiuntfuunt redJïfmcncbx^^c ieimeat ipfum,pro fua utrilitmme»dMo,Ett(ta quot;«e« neceffi babemtutfi modo ueram teternant hktem uoluerimiu confeiiui, hanc legem impie» dtpoÃto mendstiio^uerdcetfieri. Qt^Krefi in implendis alijt precepM,ittt tyquot; in boe pr^ ^pto implettdo, tiu£ impietionis ui£ nobii (unt ^fopofitie. Vna efl.ut adoptemur «« filios Dei pro fttrie/ftm ebrifium Domm«w noÃrum,tioe autS per fidem in Cbrifium dÿotijuob i»quit,rea [operant eum^dedit eispotefiiUemfilioe Dei fieri, quot;â¢Â« credKtit in eum.Vorr'ojQbri/iui uerus «⢠âf^tM^fi1lKfDei,no^^ folumefi utraxjed t3- ^e ipflt;i,EttentiteftavtoriMis apud Deum P4 ^fmfuiim,utimpetretomaibii{ 'mipfumcredett* i tamremifiionempeecati.CrmenJtic^j^uoJ jâfKrd ndb^rel cerai nofirt^ijuim imput^tionem 'quot;^ipfitn iufiicitecf uerilitif ,ul ficut ipfeeÃcoo *'''« Deouerèuerax^itii repntètur eliam credeit i« jp/îim uerace j.Qttrfre ijitot^uot adoptantur ^Qbrifium in filios Dei,reputantur ^uoip im» bmi« legis,propfer CbriÃum,cjui eà i^ Uni cum omm Ãua iuflidaet ueritate donaiut. . Altera uia eÃ,ut'poüquim adoptati [umus m
Del per fidem,er repuidmurcoram Deo ue propter CbriÃum, mdpiamus mendacium
R.
iis ExptfCAriö
ia citrne HoÃra mortificlt;tre,cy expurgire,ä( fiait eogittitionibut, quim-fermonibut (y operibut ue riMi fluJere.Non rmm imputatur »obif ueriftu Cbrifiimhunc uftim, tnliceiit nobis impuae me» dlt;icio (ervireâi fed ut mendacium in corne noÃr» eompefciimus,cgt;- uerifati obediamuSâHoc autet» non potefi rcâe fieri CArnoli potentiated neceff» ria ejlpoteniiaffiiritus fandt »Si fecundum Mf* nem,mguit Paulus,inxeritis,morieinini. Qÿôdfi f]piritufi{i» corporis mortificetis, uiuetis. Spir^ tus fondus autem exigii, ut nos fimus eoopertr^ eius,f^ porrigantus ei arma, feu iMftrumeHta,fâ* bus fuum opus 'm nobis,^uantum 'm bac corne
.. ripotefijobfoluat.
Coo^drij nbsp;nbsp;nbsp;primum igitur eogitemus, q fadot lt;jMgt;n titf[
fffiritusfan* pît^quà m abommanda,lt;pià m perniciofa resfitiquot;^ quomedo iicium.Purem omnes boniHief detefbaitur» amp;nbsp;fiamu^ ffiff, E,cctefiaÃicus dicit,fùrem potioretn fe» Esclepa.iOt rabiliorem, juà muirumafiiduè mendace»-t^ââ''* eum rreusf^i efi Ventas,fit pulcherrimum,tt^ fiifiitnum,ty exoptatiÃimum bonum,mendMi^ autem ex diametro cum Deo pugnetjper/p'^quot;'^''^ ed.mendacium effe turpiÃimum Cf foedtÃi»^ malum. Et cum Satan fit mendax,isc pater cis, quemadmodum Chriftus à pud loannef» cù.mêdaxfilius Satantfittneceffe elllt;Si
â¢Ã¼t Oia»ùum }mpicjruilt.Q^iac Kère^itatch^ fAiluts, MtabonÃtiabiiti^ f.'^cfi^lgt;ierelt;(f]^ lt;!«« thud tghis m^ttif^çj^^fterpetftiti crKfM *«i.N(iM utre^i^ cogno/ft^^f^dM^ mturS, tiftt he(i buim maiïtfiigmlucl^^Xoit fol^^tortf» nuiiUn-Kmetiam nm, lt;jui'lt;i(itor)etm^lt;tcio etiû fiiè idhibet,ton]jciat in extremum uittjnecionê^ ^««0 ewm Satif^id eft mendac^ itutor,per^ [ug 'fÃitsfigmento. Püjklt;i,cum bomo adbi^freijîdeà Xiendacio Satanf^er'^t Cf Ipfe» Cf tlt;ita eiui p» fitritofâ.ac tMa ep buiut mali cantagto ^ut buma^ ima genus neeeffe baberet iti perpétua effe uitera ne(ione,m(tÃlius,Deirtdemiffet.ipfumueritate* , , %iluodmentitur,i»i^Sapiètia,occi^t animant, ^hmigiturvien^actitinaÃrfat.menditii primant ' ftitiumtinfama rfi lt;yliirQr»mendaciç.dele^^: «
Sed ueritM,inguies^lt;épe efi detrimentoja, tjp Cofnmedi Cf lt;^ndadumuttle.Stc}UiS altert clatnlult;^ res fur fi Puerit,^-accufatus Ãtrti, confitcatur.ueritatemgt; pendebit-Si mereator nô a^didf:rit utf^ioÃs Inerci ^«s [uii orationfs uanftatfm md^nâ^ciet rerum (â Mramiaâfram. (» lofuif «(ipuc feptimo,A(bam ^°nfitetur utritiitemgt;Cf i»d^at,^iilt;^ depofuerit l^ftum. teacf^ob'^citconÃÃioneuerfta^tf.tj^fnfe ïâ«« uuiHcrja^Ãmiltaip iiuatjextremif pftfstta
kl
6x¥¥'rèXTio co^tm
'tleÃteriiile^iiin'^itf^'iignöfe^^^
ómittK uitimV üetó tii^ituer^ üeritat» 0
ris mêdMuni^erii\i/s attam.Q^idrdicewW» lt;nbsp;R tl i» ftflibat aj^its lion licet uti titen^ciol N»
i)ltcertèini»ui^'£Jeafi Z!f ipftMuralisttóniiint^^ lt;1 Wio reik iudititinbnÃitim hotie/iim
quot;tUdetur utile. Ãt diligenter ex^endcdutn eÃ,
fït ttera utitittCf,lt;tttt 'taKtilitas ^yertteriA
'out inutiHtut eü.notteiate rà iorpofatis autntit'^ i jj '-ddteflfptti tantum dur'dt/ed qHdrum
â cceleÃtm çt (ettrnam èenediffioneni,etu'lt;f j à ali^itandiu tUdeatur infeelix, hteC autent li perpétuant tnaledi^^itë amp;nbsp;dafnnatiottem,
MrffÃ.«®'quot; f(âdeaturttli^uaftdwf(elix,^rcen.'mCl}riÃt(!fiâ^ t
iuÃeidefinduitlilatetttcrinùtilitafe»f.(i!lâ'^ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prà defl,ià eiuiensj)otninh^totum mudumlucrd
tusfiterit:anim£uernfuiiilt;iihtramÃcei-itle.titc* { , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rumtfjeritefuatisttoliitabbisf quiócciduntcor^
«S^m**^* nbsp;pUfautentnon po[JuntoCcidere, Sedi»i
tuite ntigis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poted en amtita amp;nbsp;corpitt j,
perdere in gehentta. Rc rutlwtSi manuf tua uel
â .1, â nbsp;nbsp;pestuufobjbcule)edfi[gt;i,ab'citgt;deeum(ÿ-prc'^â
âdtt .t nbsp;nbsp;nbsp;(ggl,jte.ÃnHite{ltibtad^itamingredicUuduni
en mutituMfpaiiuif^uim diiat maniu titlducs pt
âârfei habenteta mitti mignem^tbrnum.Ãtiptfidllt;t , tdl
P E,C .A L Q GLle. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ai«
k . J rx 3 , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O
i ^HeirJeKo/e.EligentpotiiHf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fimui
i ajjicicmtt ptà ulo ^'^i j quint tem'porttrijt' Pficati tontmpJû frui, Ãhiià riiMiitr^ dm ^â«fprobruttt Cbr^^quim'Af^ptiorutn thi/iu bibebitirf muiteruttontSfY^ ld demum itéré ûUle^e » quoet c^/îmitio
^^[vUx.pôlki taméit effort c^iim et firmam^ â^it'ttemçjtifcquiddutem (à t^môdhquieqiticliu
i â'^âplt;ir^lùrnitnd^cib,/gt;Hmi^idêm f-oiiteuide foèiix cr fyAftum^e^piialo^pà rèipfctd^ â^tturi^qeltcifittnumcFip^i^J^itiunt'tf/Jé^ Ãeâ incomfwdi dut ddmiu prbpier'ucrtfatè 'fyitur,ùidetur quidem mitto malediâum i-^e» kitdem retfelutiff diuinitut Jk^mM
^â^benediSio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
. '^econjiÃione Cbri/ti, fp- énegdticni; evu i ^^'^fr:Omntf,qui confitebiturmeconan boni»«»»â â^»^^ifitcboret ego iüum cordm Pâtre meo,qul' ^'âJnccelii.Etquifquiinegjuerit mecorgtit bomi â â^/itegabdeum ego conmPttremeojqui' ejl.Hibes bic, qubd ueritatem dicere de
, 'quot;âfio.crli apudbà mines edigaonimiofumcr j '^ââ *â«cN/o/«m,fiij»f»/«mw4p/cor4W Deoglo»^ dkeredeÃbri/b, c^fiudetur' affèrreaïiquim fecùrittitem ,taiKeii â
»ram Deo /empiterifdi» ts^â^mintem, 13^
Wjoquot; E'XPtiCATÃÃ
ifer^iK^nulta tli^m^cra flt;^iptùn,lt;iuibuimcn
'/n^cdi^OfYiùerittiis bfnediâto probatur.
\ P^à û^rèSt/Abominiitip iStotlabia'mêiiitciiiâ 0^« 'iUfein'èoiè^é/Peconfiant eorumfoelicittiff aS'om^dtri^etuifProucrb. t^. Q^iateini^
Xv rgt; 'r .
JPrmrl i «,⢠nbsp;nbsp;nbsp;(ongre^t tnsjmrosfmgu*
tnendictj.ujniu çyiicorfelï, cr impw^rtarrf*^ la^ueatmortif,
pfttf.Pfrdff omnef, ^ui,loç[uuHtur nenilii^
E/i# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sappbirtt reptf
f*W(ï môt-(ëpêrëunt,^ mcnfiebanturcfiram Apo* flp/ifde^retioaÿà fui^. Et/j^mtemhoçtemport ntendëc^^non^ttmiinicndjcio fubita cà rpor^^ Hforte p^e^nltSi emm hà cfierct, (juii îrantitiunt ffipfr/^S rtf tnprd!timen iUo ^èplo dédirai Of» t^s iramjitim i^crfut meniiciimt) ty fî^'^fioré t^endicéf flitirn ntorïteternii'ntorte,ttiamfi ptr^ g^fiftadiruc aliçjttttndiu çorporali uitafrui.
3ed tjdStit êâ mcndicij mlt;tledi3to,tiintdeÃut fftdtif benedifbo.Ndpeut Oem eflCiritM,jtt lo ttihef ^dt,1tttcr Del eft VéritM. Qÿemadmo duin er^o k ^iti manet 'm ciirittte,m Ow m4»rt. erbeut iti ro f ita t3r is^ui Mitet lieriédfe.'in - - ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- â Dca
DECALO sr. lt;j«
Df o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tDfi« 'm eo. Qÿiâ itutem benedifko
fiti^uiiitominodi etlucri eideejjepotejiiqui mit »ftmOeo:,Criit quo manetOeuf, etiamfi aliqui i diu mfaetixtffeuideaturiiiiec cy hiffirnHù dtli gtnterc0giti^4 funt, utcxcitemUr aduitttndif 1iettduciti,cr ud dicendtm ueritutem.
De'mdcjimocemus Dom'mutn Deum patrem »l itommelefaCbriÃi, ut iple gubtrnet
I mentem er Imguamnoflrctm, ac toto ! Kordit dtÃdcrio tSud Pfulmi i4olt; orcntwâ.Pone ' Damme cufiodium ori oÃium (ircuuÃin ^elabijf meu.
PoflreiM itffueÃciinuttnos aifmuäloquiuitt^ . 'gt;(^3 trexpendmutt uerbu itt corder priitfquùm eit ^!gt;qua.'rtur. Ecclepaflicutdicitilnorc Ãtuorum, tt ( foreoruitt term corde Sapientum, of läoruta.
No« tgiturgejkmut cor m Irngda, fed l'mgua:^ tt corde, ut nuäum uerbum, nip probeexpentf luitijemittuntUf, N4»i i^frww dicit EcclffiajHau: A«r»m tuunt er argentum tuttmponderac cu? ââo»CZ»crfcif«« mfiSiteri pondenu j«fh6lt;«s ^cadotcoram mitaiäs tuis,qui tibi 'mfidii^niiiiti fr*«« pertinent omnit priecepta^^^ fapdetitei fto* ^ntesdemoderatione l'mgunt eèitegerunt'. duS non funt tanti momenti, {fkut nec Lex ipfi regetterdi^e,et fxurttrt.è^
~ R 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Cif nah bomine,n0uit ac j^iritualcm Ã(tre,täintfi fi homo itm perl}gt;iritttm fanihm renatM Ãeritt (id quad fit ex Euangelio ChrifÃ^er fidem ) ta prtece(gt;ta,^ut de moderationedmguietini *(⢠fairist^ i« alift fcriplis aut diüis extant, diltgt»* terconjiderauerit,porrigitfi)iritui fanüo orgfi^ tion,lt;iuocom(gt;ef(atlinguamalgt; effuttendo niciâ^* no,f;^ adfueficiat eam ad dicendani uentatd«^
Nonum Sc dednîum
Præceptum» iic.
NON CONCVPISÃAS fXOREM Æ PROXliÃV TVI, NÃN DO âM V M,*N O N A GR rM, ezc.
Qy I eJà primo priocepto Decatogi de no adorandK tilienif dijs,ty idoUsfeafiim* (acriiffictüt duo pracepia^hi ntcelfi tent tx Nono er Dedmo unum pr^ceptum re,ut denaritu numerits fibi in.Deei^Ipgo conjkP i^fuero primumpraceptum nondiuiduntj^'^ pro uno tantum computant, bi ex ^oc poÃreiut^ ]poiuntduo. Ns^h ofi twlgdum maretti/eiiui* tttHr,c^ NoHUttt'^^c Pea'mum de concupifceittik pro duobui pra^tpiis (omputapiui, tarnen iptumtantumgenui peaati m.ipfis cotMeturif^
⢠iuitgemm
DEC A LOG I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«h
âti^emutrttameiuniiinterpretatïcife^ ! PorrQ, quift fententiit huiitf tfgii de Conçu* ^f!icnti((}UMe ob{(uratiiflt;tc fienc oblUfrata erat ^^irifaicis traditiombM, ideo ChriÃut Pita* I** iHuflrant. earn fua explicationef cz fi^nijicant bic pendtre etii^ aliaruiti legum [entètiam, ^iciterum CbriÃiiia(gt;udigt;\atthi(itmca{».3. Qui» '^âi^aÃiexerituxorcm aheriits,ad (oncupt/icita idulteriumcum eticominiÃt wcor fw. Et Piiului Rom. 7. Ãoncupifcentiim non Eex dixiffet, Noft(Ottcupifcaf-Sed â^aÃone acceptapeccatu per prieceptuin,^ejfuie â¢âi ne omnemconcupij'centiamcrc. Qj^areconfî ^âremufC^ iutuatmur m banc Icgem diligenter» '^^oÿio(clt;tmiis, diutnam legem ixigere non jo» ^^nminiHtt,amp;externaopera » fcdetiamomnet omifef cogitatuf menti!, puros»fan{ks, ab omnifiilio alienof. td ft nobi«, qui/umtu lâfftitfo corrupti, Ãihi difficile, into impoÃibite '*âieturf fciamut tarnen 'm [ententia diu'mie legit pÃtumeffe,Accedit arboc,^u()d cognitiobuiuf 1, non folitm tradita efi diu'ma uoce m Dcc4» VS°J(erum etiam 'mfculpta eà diu'mitui ' *âgt;»(«â lt;« ratioai. Età enim ratio bommif non â^ofat Magnitudinem peccati concupilcen^ Cice, de Ora â¢^tfantsn doc^ coercendt« e/JiÃmnef cupiditd torvldt.t.
«/⦠EXPLLCÃTfÃ
$es,i3'ab älienii^iibJHnendtis non mai^ tMtun, «erumetiamocutoscrmintes . Elt; ÃiÃidef terrogatm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effet htÃnm, réffioitdit, Alien*
non appetere.Et allUi qùiffiam dixitC^tjodji* ébi turpe fitjcogitatu eliam furfie effe,Ciiiitreffn tiamns Decalogum, non effe nouam Legem, timi primitm à Deo excogilatam^conflitatam» ijraelitt ad radices mantis S'mai Ikrent, amp;nbsp;rent borrenda tà nitrua.quibusDecalogtn i Dto proniiilgabatur, fed ejfeexplicatione:m crapptâ* tationem eiut legis, quam Deus buntanie ration* aaiuraliter inlcitlpÃtf^itemulmoditm f aidas mantJoeet.
Quæ hl's duob us prsecepus pFohibeântür.^-
-pOmo crealus eà 4 Deo in hu^c ufam,atlt;^ 1â1 ligit Dettrn ex toto èorde', ^iota anint** ex totaÃrtitudine ruatEfprótrimuM feipfum. Selt;/ poÃquim peccatam intrauit per num bomlnew m ntundiiin,(y propagatum eà m* Ium per unitn deliäum,in omnes homines,ad coH demnatioaem,nöfolum auerà fumiis adilebhnâ^^ ueri Dei.er conuerà ad impictatem et citltam lienor um dcorum,uerumeticm auerà fumus i ra iiilc^n}i}tpyoximi»etc5tserà adfoli^faiipP
dâecalogl ni
' guifquc(fileffionem^Ciÿireprimum pr^ in priori Ãho Dccalogi admontt nos iusfÃone noflri i dilc3:ione ueri Dei »Cfitt ' nds id ernn reuerti : (fdcz duoulumii htcepâtj in po/kgt;;fori Ãlio Dea^o^i admoncnt
' â01 de iaerl'tohe nofiri d ueri ddcdltone prou ^ioii,^ iubettt nos , a^icdpi peruerà nlie^ ââifum rerun cupiditiie, proxiinunt jyncera cs ^iate compîeih,
AcJgt;rimuin,Prohibetur dfÃderium.stippeti côncupifcets *W aliemrum ri:ru»i,fi»c uxoriiÃue feruorum» tii aliewS ^sliavm Ãcultatum. Ltficnim diuiuitus ita co rcntn. ^ifuünuifUt appetamui boni,iucundit,(y utilii, af]^äus per fe,cottdilione fud, non f ft ma/i«, âfoien pofi^udn fumui corrupli peccato t prù â«Jfpiritu fanihtUt no ddigimuf proximun pit ^®0â/jxntfrolt;«»Morf,«PBtfppf«wi«r4,ç(/,cmi-» .â ââ â â nbsp;nbsp;' âgt;
rebus,nobis lucunda c7 utilia ttidentur,(uo
^^gt;to,(ed no/lro tantumcommodotcr fine uUodi i.,. I 'â'ifuoluntittis re^eâu Qj^i lUcgitimus afjiilus,, ^pcarni ftmper inbicret.nec pot ab ea,np mor ^»tUeUi, tarnen foletfefe tarn occulte Kt latehroS
ââ*'»1 cowdere , ut nuHus bommum , mà Leg^c fxcitalus gt;nbsp;tir (uis occaÃorubu« trntatus co» fe natura eÃe proxiint o/órem', es- rerun raptoretittPrdHHnt Prophtta, eÃ
fjs E X P Lie ATI o
tor hom'utif,cr imperfcruttbile. EtiAb oceuitii htiimitndame. QÿireprofonutüurnobK duo priecepta,utfci(imui nttsram nofirim tfft i® /cr»o odio proximi dcprMatatt,cr h^nedtpri^ ttitiotum ejjeptccatitrndiubit lege probibiinnif ic^terttiiraDei^cr damiutione dignum^
Cupiditiilunt Deinde probibetur Afjenfui, ^ui prteberi ^ffenfui. let appetuio»i,fet( cupidititi, Sunt enim diuerà ^nduspecc4ti,Appetitio,cr Affenfui. Qÿod tum id tUfgitittum alientrum return uppetitionf
' ' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itttmet,oês homines,Itue pij, Ãue impij, ex
' fUnt peccatores. (iÿgt;d autetn uttinet ad Affet* fum,magnum ell di}crimen piorum cr tn hlf enim,i}uiacatodommalur»affenÃuÃiäl( aaedit ad appetiiionemdn lUis autemi^uü tu( dommatut {arnitaffen/us mortificatur^ etüÃ
GeHiudbbe ^fgt;^(^tâopf^S^t*»(â*rneperdurare,
PoflremótProbibenturómnesnutttff'g^us, m ^affe!lia,lt;juibltsÃgtdÃcastealienam muliereiu
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â à ppetere, Om»esùemdeltberatioites,omtua co«
Ãlu,omnes Ãrmones, quibus cönatis aliénas reS ad te ittegitimc,^- dÃno proximi attrahere.Qÿd re^qui uel uanitate orationis laudant mercesluas, ut eo cariiis Us extrudant, cz alienam pecuiui accipii!tt:ugt;gt;i reprebendunt aliénas merces, Utto ttilius emant s ùcl^ltmiiw autpoUtcitis aliénés
' feruos
DE CAL o Gl?
aut itnciüiuadfe,infuum ÃmulttfumaOicüi uiolant b^c pr^eceptatC?- dtÃgnant pcca» ^^Mernofupplicio dignii,Cùgt;tt autem hiÃntttul bontinum morej,ut necqu£Cbrilbtnecqui rd tantum qua fua [untiqutrant,mira9 ne adhuc gt;nbsp;cur Deutgrauiter irafcatur » amp;nbsp;beüa,ptlki,rerum penuriamicraliafoppU ^'^intmittat fQÿin potiiabocmagis mirandum *llgt;juodnon tamdudum interrii Pohtia çf rr* bommum prcürata iaceant:Sed uiuo ego, t» !*« Dommui,nolo mortem petcaforisjed magis *^tonuertatttrcruiuat.
Quæ Ã11S præceptis maiv .. dentur»
'hk AVCIS ^«idfm idrecenferipoteÃ,Ãi I'-* utÃciof, nbsp;nbsp;reipÃa praÃetgt;nuÃi lege,nul»
la cobortationei nuüis m'mif, nuttin proa ^''ÃionibusiteimpetraripofeÃ, , ^andatur «mm treaifei^,«« proximu diligat, ^fip[um .£t, Omnia,quacan^uolueritff,vt uotif bomtneiiÃc er uoiÃeiatis tUit. Uac nonfolu Ãtnt duo iUapoÃrenia,uerumetiatii 'quot;gt;iueffu priecepta,qua 'm poÃeriori Ãlio Decalo ^^°iincnturÃlt;lt;((ii exigiturbis praceptiSiUt non
irjs EXPLIG AT ÃO
mmoricuracupîM ref proximifaluiucr'niio^i^ tuMtnec minorem operant er fîuÃum fo'* /Ãr4lt; ad conferuandM re î proximi fiue awd,/tit( ÃMitticit^tuaf ⢠Caritof enim^quse hîc exiÿtur, non mttidâ¬t,non infiatnr,non gna;rit clult;e fuajuntt non irritatur, non cogitât malum,non gaudet if iniuÃieia, fed congaudet ueritati, omnia (uffèrt, omm4 crédit,omnia fÃerat,omnia fuÃineh
Impletio duorum prasccptoriin^ de concupi'fcentia.
Et s i,tjuemadmodum cupiditof alienaruiH rerum uidetur hominilfttf effe peccatü If uiÃimuin,ac uix reprel)cÃone,nedtnit Pâ^ nadigffuniftiiâci cm« /ôlet, Cogitatiôef iutibgi
li Itbcrat effejtafentiunt multi, Deum non adtnif . dumjeueriter implctionem horum pr£ceptoriâJif exigere,nec magnopere,lt;iuid aHimo de atienûff (Sebtinctê cogites atitÃtituas, curare,tantummodo ne (o f nt 30U gifdtionem et in/fitutü animi externo opéré perd frey» ficiat,tamê certiÃimum eft,quod tHegitima aliefi^^ rum rerum cupiditof fitpeccatum lt;etcrno fuppif
cto dignum,cr tvfihecprtccepta iit)pleucris,ni^'* cipium fiai gehenna ignis. In ludicio quidem lid mano folentcogitationes.ut dicitur.à uectigaîi h hrieeÃeftttiudicioautemdiumores longe aUtef
(4*
amp;E C A L o G h ^hhiiel^tHitlediiluitmtjuit Lex,^uinon permit Detii.ï-^ H» fermottibut legis buitutnec eos opere per» Gulat-Si^ ^âtgt;In/ermo»ibut autem legis cfwwboc price ^âtntcoitttnetur,f1onconatpifcia rem uliensm.
PmIui dicit : Coitcupiftentiiim non nouiffemt Kom-xi ^â¢âidelicet 'm mc btrere , effe peccalun eeter» â'0 Dfi ira dignum ) nifi Lex diceret, Non concu f^'fcas.Et CbriÃus. Qtticunt^, 'mijait a/^exerit Hattb^ j quot;^orem alterius» adconcupijcendameamjana» â Jlt;Jtfri«KJ cttitt ea commiÃt 'm cordé fuo, lAamfi» autem eÃ, qitod adulteri non babeant bitré
'^t'^tem caele^is regni. Ac paulbpoH dicit Cbri ^'ittquodgai non Ãcit bos fern}ones,c[uos 'm con ^one de uera legis/ententiacommemorauiti aÃt ^letur uiro Ãtuo, ^i tedificanit donium Æitam fit ^fharenam,quamdomumÃatus uentorum dei/fi ^â (^ÿire non eà dubium,iittm 'micternuitfpereae htec prieceptade uitandaalienarumraun ^iditate non uerè impkt.
Sed qiiomodo,mciuies, impîebifmts ea tcum ift alienarum rerum cupiditas ita nobis'ma quot;*reatj ut non nià cum carne noÃra 'mtermorioa ^^(Sicut de alqs prieceplis Decalogi dixiinus,itii de bis duobus ultimis fentièdum eÃ, quid cùnt *'â« poÃimus ea noÃris aperihus, er noÃra perfè iuÃieta implcrc f propoÃtai Ãtnt no^ du^
64'0 EXÃLÃCATIÃ
alite uiiCyijuibu^ ad implenda « accedatitM ⢠i efl,fiJes in lefarn C hriftun. Altera eil, oMieit tia exfide.üattiChriÃutfiiw D« mw perfrH^ ( fiiit lufticiie, ut non fotum non eoncupiuerit ali^ (i na,fed etià /tta,ad redintendot tam amicot j j hlimteof impenderU^adeog^antmamfuam prof^ tute proximorum fuorum,line ontni uitiofa rebd nbsp;nbsp;||
lionepofuerit.Hec e{lneraamp;- per^lkthoru
ceptoruat impletio CÃm igttur credtmtn in
Pwm.cr efficintur perfidem membra peceatitm »oncupi(centit,etilt;imfi mhareat ctrH» tomen eondonatur nobitpropter CbriÃum'-ff fiià aChri/h,lt;jnah£cprgeepta impleuittUa tatur nobK,ut ea coram iudicio Dei,non [ecUf't ftnos eam nojlrttopertbuf perfictIJemtM, conÃ^^ re O!tdeomui,i:^^ debeamuf. Sed de hac legis ins* pletione pauli poU CopioÃut,
Poflcfttom autem (umut imputatione iuÃt, tl^ÿ^^diendo eà concupiÃentta uirtute fpirinsi fanfli,(juo per Ãdemdonatnur, utcempefciffs^, eam, cy no« obediamutaffèilui eitKffedaffè^ fÃiritai-Nonerdmideo licet cupiditoticarniS 4* feHtiri,cr obÃequi,quioea condohatur nobis pterchriÃum,ty^ impufaturnobit iuÃieia Cbrip per fidem,Sedpotiui,quiareputamttr tuà pn^ pttr ChriPum,ZTdonamur per en f^iritnfn»^
i ( I I I
( ( I I ( ) ( i I
-O ec A LOGG
* ' ^du» efi e^äui tiut^ uocaiioni ^irifus o»
* I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»0» Minuf praxiatumf ^uà mjfof
' i (*fof ddigMUtittec minui eaujute ad proximi flt;t ' ^rr4,ÿ qu^ ad nojîrdm pertinent^quairamuf. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Priittum igitur cogitemm,quanto nofiro com^
***040 tb alienif rtbtu mentent ey octdoi abfiinetl quanto nollro ittcommodo alienis rebut
*'gt;bie/nui.NamficredidermutiitCbn(ium * amp;nbsp;prtbeamut cupiditati alienarum rerum af» nec obediamut affèilui eiuft tune ntan^t nbsp;nbsp;'
nobif Ãdet,manet Cbr^uit propter quetn pM
^uni cupiditatiti tyfi adbuc M carne brret, noii imputatur, fed condtnatur Jttquit ^'âitlutjeâcondemnatio bis,qiû infitif^t cbr^ ^Ãlt;t,quinoniuxta carnem uerfantur, Jêd iuxta ^eiiumÃt moxiSi ^iritu Ãäi corpoidf morfià , « . ^â^^iuetis.Siautemlaxauerimuf cupiditati ' ^â¢etpermiferimututdoinitteturia corperçno ' ^^toc obedierim«^ affèâiieim, ut or affentta^ ^'^gt;^ei,cr fufcipiamutconfilia ad oiuadendatAy ^pilandaeret aliénât, tune cy fide$ opprimta^ ebriÃut eSncitur»(y Satan dom'maturAta* r^fit^tcupidùae «rw iuhiereni, qult;e ante per ^â*«0« imputabatur, nunc iterum imputeturt ^^^n'qciitboimncm 'mperpetuum exittum. Si
til ÃXPLlCÃfrÃ
ftemiîumiirnem,inquit Plt;iuîut,ttixeriti^ iûôrt^ mniii Hîc.«»»crtfpf»demibi, quanta fit fvfut^' fia 'r0i^m,qui(ntit utuJiant cuplJitateuarunarS hrum,tam ej/e cnram Deo fvccatum t quant opiff ip[am,idtâtcriunt uidtlicet,aut impofiiiram, fa'pinani t^intpuJtnter re^onJerefolent'iSiaJ hune moiumy inquiunt^ret (t habet, cur nat cupi îtffiiiini ö^'êre explramtViJeó ènim iant.p'^icifu cùpiititate défigndttieffe, Pergdm igifitr fierfinre^-tfitdndo ïiiitrmifiionedua, «ÿ* pcc'cati mttSigatniSed tu fie frrcî, Det« »f ilnridetur. Tefinmr enifit ttx ipfa D£Ã,quod iK»gt; ^lum ext^tinfoput adultet}j,fi^pc^rlt;e, fifffif rlt;^inie,fitfinicidif, amp;nbsp;diaruminiquitatum tWttetfilfi^ncnpifcentia, qua tami uflt;^ ad tnà f t(ttlitibi^et,fît peccatum aternû fupplicio dignîf-Coneupifeen fedhoiélf difclritnen biter concupqcentiam tia ipput 9^eiut,ïitfl cPediderifln Cbrifiuntyó- dotubtt operit di[cri^ tà ncupi[cènfiit,noniittpMetur tiH^Siauteiil men. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pi^iferit,ut cqncupifientia tibi danimefur,
/iPfèruiasaffè^iui eitK,à c opuf ptrficiat, nS rèlFijù'ünt eft , 'quam qüod à bnéguto er repu1flt;t Cdirifib, firoptà quent antea chtttupifeentio iOlt;f dûfii'b.ituP , trddlt;Ktetyrannid?Satana, er eb^ eFai'ti: à fbrnie'd-ttitnatiow i^i committibinqud iya(lfiei,peccat(itn,exi^iaboloefi^quoniam abini
I
DEÃA löst: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*4f
Et Pitulus:liliinifi/b, ütguit^ Optra clt;tritif»tididifrtitmy(corttilio,immttnif llt;t!auist,//mit[a{rûrum cultus ,tteHeficiuni, pridico uobK, ^trtiad* pr^dixit quod qui talia a^unt, rrgni Btm rruiit'-^'QSJre prauawn ^fceittia eli peccatumittcrnit morte digtium,M iuxta relirt utrum afjvâui tiw obfeqmt ^^nott,ledr^Ãtitdum eà ei, ut quamhiibea cotidonittiontmiMt CbriÃo per ftdèi ^perconferuemui.
quot;^tmti^wnÃderes Df«w effeomnitinrerum ^^iitit]nlt;hÃgt;enfitor(m, fapientiÃPnum tdm'mi ^Vorem,cr potentiÃmum adminiÃratfonis fu^ quot;^ttm .â¢iltcconf}derMo,ft:(eria Ãcrit, ptirria ^ÃirituifitnibtocaiÃonem » qua tompifcitt i« naÃro pnuas ahenarum rf r«w appi^itioa ^iaaâfttbùctitt tat fute dommattoru, QgtdrHiitt aliena'âan nefcis Deum tarn bonum, er jj^proptrr Cbyiflumj^um fuumt 'mquem crc» pfdiw clementemcr propicium,ut fi cogttöuifa ^tlieitt tibi commpda rt utilia, iam antea tM ect '**^iiffet?}iunc,cùm ea alteri,non tibi,dederit, ^lbituefigniÃciiuit,eäi ttbtiÃcontigiffent, detri ÃiilJe.Et,an ignorof.Deuui effe tamfapieit quit ip[e diÃ/ofuit et ordmauthmeliut et re
lt;4* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPtlCATfO
fbin Ji/^ont uk ordinäri non potncr Mt fNodfä ittueÃixlt;ttio,itt^uit Prophetiitfaffientite did^ MtibylJiu ittuïti. C«w igitur affèéidt alù^ te,^uiJ iliui fids t qubitud^
Deunt flulticù quippe qui éxi/Hntef Dr(i»^ tuni demutit fnpienter ret fiMt admmiÃfaH^ t r * aliéna ilhhque tu appetis i ad te potim» quauttd akerunt (ontuliffetC(^^ dutem piui ad faUiittlt;^ gitationem non cohorrefceret, amp;nbsp;non ftdintdd liena rei dppetitionê 4 fe excutere, à poÃet» ' f falteni cOmpefcere fiuderetif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
Sed nec pretcreunda efl conÃderatio potedd iuDei^icut emm Deut efi optimuf fapiendf* || fiatuf rerum admiuifirator, iti eà omnipfd^^ lt;nbsp;adminifirationis fu^ dtfinfor, Si ergo libuit ei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
/e»Tc »« alterum borta, que 'm te non contulitfi 1 j| /lt;« etiam potent eÃ, Ut ea apud alterum deÃnddl 1 M tueatur^ne tibi ea conlittgaat etiainfi Ãxterit j, uniuerfut 4 te mundut.Q£id igitur uana cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
ta cÃÃliafCr conatut,de alienk rebut ad te traùf* ferendkfuÃiperesi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I;
Pratérea, cum afficerk cupiditate alietiffti^ ( rerUm,memoria répétât ea beneficia, que Ded j iu te ip/um contulit,Num exifimat te qt digniiUd , futm unquam Dfo bencfifiori pro ijt gratiotfdti^ j dignat retuîi/kt Q^ôd à nô es tam impudente id
j DEC A LOG E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;4,
fX itniino itffirnure ^ueM,ijuid eÃ,quod cùix nonium pro '^s, qu^ ùm poÃidehfattf/rcea iuflf,erpifiiuxta uoctftionè Ã(eris,alieat4ppeterf audcMC et hoc confiderandutttji^ttà dçùittDeKt rf» nobis Cbrifium Ãliu {unm,per Ãdem^doM^
Æ etiam cum codé nobis omrut, ut Pauius ntt, poÃtdemus 'm Cbri/iogt; primuati oin»ii,t)ult;e ^^isitdcoeleÃtm leternamfalnteittnecefjitria ?^ideinde omnia, c^uif ad torporalem pertinent ^itm.ciÿafîpauperes,mquit Ptuliti,multos ta ^iitimteSfUtnibd babentes,t:y tarnen omnia t.Cor,a. ^dentes.EtÃenim non poÃidemus omnia mun ^'âit.pro ratione buius munditppÃidemiti tarnen
ea m CbriÃo ÃUo Dei,per Ãdem, ^uhcum ' omnia fint lubieila,oues çr bourse liniuer â â(â«orrf campi,teneri non potefl,qum credentis ^â(gt;fifmÃluti,etiamcorporali,'mneceÃitalefub 7'lt;âtt.NoK« Dommuf,M^uit Pfalmus,ciies imma Riorum, cj-bareditas eorutttiufternum trit J conÃ.ndentur in tempore mab, amp;â indiei
^fimis faturabuntur.EtCbriftuf)Primum,i»» ^^â¢^u,erite regnum DehOâiul{iciamettit,et btc y!*^'*adifcientur uobis.Qupd cum ita febabea» eft alienis ,cà mapudC brijbm habeas tbi tstmad(oelcllem,^tMtn ad
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S Ã
'44$ EX PL I C A T I O terrenà nt faluten neceffarid Ãterint^c Ãai , lia:dpiis ferio eogitata cr eupen/d, baud dubif tffictentiUt,(iul'eftjpwtu fdnéîo,iupidU»titlieni , rum reruatfretti itiijcian^Ki cr cordj itedra W off-tciocontutedntur.
Percurrmiuha^ftuiinterpretadone-MÃr^ fingulu pritceptdDecalogi, cr ofltndimuttqu^^ ; fingulii probibedntttrtQf mandentur, cr i tttoditimpleantur^SedniMc uerut Itginntul i t^u« Decdlogi explicdnduf erif»ne fiufum miUtOeculogudcedatnobK mugidad mteritutiit^ td («lutem, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â
Cdtechi/ÃAigiturdoâurutCatecbumetfUiit^^ luroufitDecdlogifintcrrogatettm:
In quem ufuirt datus eft no bis Decalogus{*
Et iubet ipfum/ic reffiondere.
Decalogus datus eft nob/s . mum, Vt per ipfum agnokamus ram Déó peccata noftra.Deind^i^^ ex ipfb difeamus, quæ fint ucr^ ) -, naopera,uteafaciëda fufcipiamH^â amp;:hQaeftainDKamducamus,
plurim»^ '
Ã'E C A L o G r? «4 7 gt;nbsp;ââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Litrimum relirffUeriitff^ Itglttmu »fum
Decalogireék cognofcere, t-tfiaut^upri * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in priticipio expjtcittionii Dewfogt,
* ^lt;igt;n dc ufu eiut diiki juhM^e» bic locus exigif-^ P^ulô copioÃuf dcufa à at dicamus Sunt cmtrtt ein Mdiunt Decdlogum magm muieftnte di« * ^ânihu promulgatum c[fe,cr bona Optra i nobis '^gt;*criÃi}neexigere,fent.ütDeum hac promulga jy. ffneritate Ãgntficare, naturam noÃram tarn integram efj^e^ut poÃihpriefertim à ad t *'âHttw uirtute^iritui/änib,opcra,^Uie Decal» ^xigit,in hsc uita perÃäe preeÃüre,^^ meri* eorü uericorum Dm iuÃiciamgt;ac ioeltlkm fa ^^itatè conftc[ui.Ad quid enim/nquiuntytot ac ti ^â»ta Opera nobis prieciperentur,à ndpoffemus noflro Ãudio er induflria perÃcert^Al'^ Ãn* ^â*âgt;it,nos non folum pojje ea opera, qute Decalo» 8''« exigit,uerumetlü multo plura q madata funt^ ^''*Ãire,quie uocant opera fupercrogationiS'Sed i owrtrt toto ccelo errant.Tsmetfi emm,à »atit j nbsp;nbsp;nbsp;noÃra,ut cà à Dm condita,Ãc integra manÃf«
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nec Ãiffet peccato corrupts, potuiffemus es
^Ha opera,qult;e Decalogus exigit^ perÃäe Ãce* ' ^tt^HofiraipÃrum iufiiciabitreditatem vlet ffgnj ilt;edpfrf,^lt;lt;»ifK,p£gt;ft3«4fli Adam eorru fà pesidtPi prepdgatW im omxct
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S 4
«4» E X P VIC ATI o !
boimtietiftoft rà tiHftlim in nobis poÃtum,vt | cab^ttitt noÃris operibus perÃäe
rtlt;m abeÃfUt poÃmufoperi,ciit(euocant,fupertgt; . 4, rogitionis addere.Hon iuÃfic^JiitHr, âwquit i
(onfj^tiiu tuo omnis uiuens, E( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
deo aliatn legem w membris nieis, rcbeü»nttgt;fâ »i gi mentis mef, captiuttm rediienlem me bi gl peccati, qult;e eà in membris meis. Ac Jtcrufi' nbsp;nbsp;jj,
ÃffèUttscarnis intmicitia eà aducrfus Detim, «1 kgj D« wo fnbditurf Ã^uidem ne poteà ^uidef!â (iäare tieealogHs non eà in hunc u(um daius» t fignificet naturam noÃram adbuc bitegram effet ty poÃe legem Dei implereÃeä eà nobis in it jge altum nÃtm propoÃtus,
Lfgit U fid
Non eà at^tem nobis nunc fermo.de Mit leif lt;nbsp;fioÃ,aut de Poliücis legibus,lt;}ue habet etumà «w polfticum feu ciuüè H[um,uidelicet ut bis Ãe* n lerati coêrceanlur, iy contmeantur, quoad emf j in Kepubâfieri poteÃ,in officio externg boneffi* nbsp;nbsp;nbsp;j
tis ey tranquiÃitatis.lie quo ciuili ufu legis Peif»
tus nTimoth. s.dicit:tujk lex non eà pofila,
iniuÃdiOâ in0bfequenttbus,impiis,CTpeccalori*
huf,irreueren(ibus ty propbanis (yc. De tali ig«
lt;«â' Uge Ãf ufu eiitSfin prefentia non eà dicendi j locus, Sed loqaimur de Decalogo t qui magis eà j tthi(us,quim Polùi(i(s,Huius duplexu/iu in Cao
D B C A L o G I« 9 49
^chifmo recenfetur. Prior pertitift propriè ad ^'^Ãcittdos.pofieriorad iufiiÃatos. Prim i^itKr priori Ufudicamuf.
Dtcidoguft ittijuit Catechifln,ddtuteÃutper Dfca'ogi
*â*in agnojftmui peccata nofira coram Deo, Hic Ãgt;irtfud^ *^ff)iritualis u[ui Dccalogi,^' neceffariuc omnit nbsp;nbsp;» uidchcet
luntcorain Dfo tu/Uftcandi-Non ewnda oÃcdcre ptç
! *â *» cà Oecilogut,ut ipà per jenof lufitÃcet.tion ' *'gt;()8 muenit not ad Ãciendam ueram er perÃ* tuÃieiä itttegroSi Sed datm eà potim^ut W reueUtacpiteÃcutnojirimiuÃiciim.E.tenim Decalogi â ^fodadnecaloguttiipfumattmet, tuhil cÃ'meo perÃdio, ''^if,aut imperÃibonit » fed prafcribittpracipit, txigit Opera tarn iufti.tam [anäOt tat» perÃa bontmem uerè coram Dro iuÃiÃcarct, à ea
i âââ¢Â»frfffBffnOtfffiDrta/ogiprr/icer«. Nam quid '^iut!qutd perÃibut poteft aut priocipi, aut Deo ^''efyri,qudm quad 'm priori fUio Di(lt;üogi exi ^^gt;cr,uidelicettiit diUgimmDeum ex toto (orde^ ** iota atùma, CT ox toti fyrtilUditteC Hoc rnim compendium prions Ãl^ 'm Dte^ogo, iètqucf ^'tianiora,qute exceUentiora officia poffunt pro exhiberi,quà m qute pofkriui Ãlium Decalo pot fer ibit,cuiui compendium ffl^Diligef pro» ficut teipfumCHinc eÃ.quod l^ofeft poÃ^
^üulgaffettO- fx^tuiÿtt DcalogütdicU'.Te
«lt;% EXPLICATIÃ
«iftjcö W/e caetum ty temm» quid propt '/uerim uobti uuaitt bonifm.(ît Pauluf.LeXtit qmt,Sa/tils e/i,priecfpti{m (mHuik, ac iu/htmcf ionum. Qj{4re,à becalogum re^ intue^rn, amp;nbsp;expends» mitetues ja to perÃäzm Gr ab[oïutiit iu^(ùmittc^(lt;in£btatetn.
tiecelogi do nbsp;nbsp;Qj^oi Mem ad nos homines attinet» amp;ft
äinatiitt Hoit ffiido condittu(fliDeo bonutÃuÃw fufficere ad ^ut^tamen poÃquim inagis.ob^ecutus eà uolunU st^fiam» fi satante.quâin uolutati Dei, non ipfe tantum uatuseÃiÃiritu fan{b),et conieâm in feruitutenf peccati,uerumetiam Iraxtt fecum uniuerjum bu^ tnaitum genus, quod tum erat in lunbis tius, ff ab ipfo propagandum erd^jia fantam ruinam, ut uec mente fua de Deo reäefentiat, nee uoluntatf 'fua Deo obediat.Homo emm, Ãfiritu fanéhprtuu tui,crpoteÃttiSatant tradUusynon folmn auer* tit uoluntatemfuami Deojed etiam non uerè c» gno[citDeum.Itai^necdiligit Drom ex toto eof dejaet dtltgifproximumf ut jeipfumjed potiut egt;dio habet Deum Cr proximum,nati(ra fua,4( f* itamnum dubitat de Deo, pnefertim confideraitt rerum huius mundi confùfionem, (y obieâusgtt uicalamitatLPerunius deli£lu,mquit Paulus,pr» pagatum eà inalumitt omnes bomi»-:s ad condelt ttationem^^ Qcn^^Cpgititio buttttu^ etr^
DECALOGI.
ib 4doleftentu,^t iterum Paüitts Konttt. 7.
^Ueoalum legem m membristneis repuguMtê menltf mcie Hlt;c Lex m membris, êfttyntna peccati,ciii homo corrt/pta fu:i natura ita fub* efhut cr â¦Â« imp^f regnettzy m p^s,ctià lî
**0« régnât-tarnen perpétua ch Lege DebCZc«»« f^irrtu fan£b pugnet . Aceedit liy hoc malum, ^ens homhits peccato ita clt;ecata efl,ut nee tnagnt ^dmempeecati fui per {e 'pfa uideatf nec grauitd uenturi fuppliiij propter pecca»
*ânn,intcüigat,fed exi/htnet,pree!ertim,à fanó cor Pore,gy externa fcelicitatefruitur ,(anam efùrt» kentern effe.cf pojje [e fuif uinbut ad confeqwtt dam iufhciam etlalicttatem attoUere,Det uitam, , (fHt]uit)Jet opef,antmuin mt lequum ipfc parabo^ promiUi ^amquemadmodum Phrenelici eb dementiieper Centre folent,ue cum maxime agrotant, je tarnen
*grotare negent gt;fed ualde fmos feejJecoKten» danf.Jta Cr humana natura peccato tarn grauiter
afji'.£lamp; er corrupta» tu magnitudinem aÃliBio er corruptionif fu^nö ampliui mteHigatjfed
Potiuf contendat feeffefaname^ mtegram. Vnde ad Epb/Ãot feribens, Nepo/ibac, in^uiti *nibuletifiquemadmodum er reliqueegètet ambu (tl «awfdte mentif fuie,dt(m mentê habent oi»
^brtti,4bali(tt4ti 4 ttit» Deijpropter tg W4tt
lt;r» BXÃLLCATfO
gm,lt;ju^tÃ'miÃiiyCrexcgcaticKtm cordü rum,qui pofiquà m ptruenerunt eb,ut dolcre Jfâ fiefmbdedidcrutjemetipfo$ lafciuiiead patraitd^ immundiciem omneta cum auidituie. Deferibit tem Paulut nomine Gentium naturulem buntnif^ generi! ç^cititemMtfciamut homme! habere turafua ex peccato mentem Ãc obtenebratam» ut fua ipi'orum uitia reâe uidere.e^inteUigere uoit queant.Etfienim naiuralis Eex acetaat Cf excu* fat aliquo modoaâtones hommum.mfonfcieift^ tpforuin,quemadmodum Paulut Koma.i.ffribitt tarnen quemadmodum naturalu cognitio Dei it bommibu! obfturataeà propter pe(catum,ita ff Lex,naturalisobfcurata eü. Qtiorereuelatuhff promulgatu! efl Decaiogui de (oelo,ut er iilufird ret naturalem legem, homini diuinitut infculpti, tr tarn publicum quà m priuatumteflimoniumÃr ret de corrupta natura bumani generif, at duee» retbominet in uerampeccatorum fuorumagni^ tionem-ltaq;tantumabefiiUt Decalogtt! affertd per fe bommi iulbciam,er falutem,ut potitu pP teÃeiatei fuam 'miu/ti(iam,ey trÃficetur,eum «⢠4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mnif falutif expertem ac perpétua damnatiofii
pbnoxium eÃe.
De qua re tanto diligeittiut obferuandafuitt ApoÃolica ttflimonia, quanta pernicioÃui emmt bypotritat
e re At o g r. «o ^^'^oerittiqitifentiuntdoilriium ümtogi [«fi fibiad fe/gt;peribuf Decaiogi,^Vte ^gt;ficiaiit,niereritterMmfitlitlemi
Ro«.i/dicit Pitutm,Ex 'bpetibut Legif, (ui^ Decij/ögGgui eli Ãns omnmm legum) non iit â¢âfititbitur m con/fe^ eint omnis caro Per te Olim itgwïio pecMti. Nok dicit t Per legem , Sed (vtiut contrarium ⢠Ex operibiu nemo coram Deo iuflifiiatur, quii per Ie non eà operdió uere iuÃicie 'm homme tfed «gnitio pèccoiiiNam ^emadmodum homo nS corporales fordeSt^ine fub oculis in maxil ^l«iiahaKnt,nifi proponatfibi j^ecttlumtcnites Ãäem fuam conlempletur ^itanee uiilet. V^ituales fuM fordestqute natura menti fue m , nifi obi/ciatur ei fpecutam Decalogi, ex eognofcat, quantum Ãt péceatü turpiÃeattH» ^Ãcut f^eculum nö detergitfordeS ÃuMtiUec red Ãciem puriorem,fed potiut,. quo plut mf^et» ^quot;üftftterKjeo manifrfiiores ^ttibifordrt,itlt;e ^'calogutnonexpurgatpeccatum, neeefÃcit'm *âgt;»1»»»? iufiiciant, fed quo diligentias fententóolt-^ftalogi expenderis,eo maniÃflior redditur iibi 'â^rietuie corruptie,amp; 'miuÃieia.
Komanorumquarto, Lex im« operatur. si ^â'iemubi non efl Lex^ibi neetnnfÿreflic efif
«U
eXP-MCATIO
(hoc e^)tgt;nälogiu accttfat omîtes hommes Srafff ' gceÃtonts^Ex quo no lolam cognofcttuùira beii froptertrifg/reÃionem amp;nbsp;grtuà tM fapplic^f quoilnn^greÃiomdelttur. (SoleSeium Cf fgt;âP plià um feu poeM iia ira,ut Koman «Oportf^ fubäitos effe propter iram,boct/Kp(enâ) ueruni» etiam excitatur i» animo hominis ira jeu indi^ tio^duerfus DrUtmcTâ legem eius, quod tamuiiS Dfcrfîoga« fitpplicium,propter trä/greÃionem expeââdum peccatü red fubeunà umfit. Si autem Decalogut efficeret dit iÃuflrius. â * homme iufbdam, tune nôo/knderet fram Dei» fed potim Ãiioremet(ii,nee denunciaret paeitaiiit Sed pûtius mercedem jcelià tatis-nec operaretut autexcitaret ût homme iram erga Detuii gem^fedpotius heneuolentiamey Ãuorem^
Komina.Peccatum noneognoui, nÃper Llt; gemtEtmox: etcfei/é,oeç9fione accepta per pr^^ tepiam^genuit m me omnentcottcupiicentiam.At iterum:Pecciitum âoccaÃome accepta per pr^^ ptamfdecépüme^crpçr iHudoccidit.Et rurfut' Peccatum Ãtäjfm eft magis peccà s,hoc e(i,illuft^ tstiptrprxcrptit.iik doeetPaulus difertè.qot^ DecaloguSnon foiunon auftratpeccatum,crââIr I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rat iufticiim,fed etiamreddat peccatum iUuftrtit^t
CT manijiftimftdqi non fuo ipÃusuitio,quippe procipiat opera ftnébftuna gt;nbsp;quemadmodU fuptd
â¢bÃWtöÃtj Sri
uilioffecctti, ^uod hoûi'dii inhx»
^.Sifnint pneatumnoireÃet 'm homine, Deat »lt;nt piteficeret iÃud, fed fon'af ^et df tefHmonium, Nam ^cu( in calce ttoftdufn lotet tutor ignii tintiÃgt;er,dugt;tt ctilx o^uit
^nditui-A'^no autem m^fa, non quidem iUt âquot;^cghrfnfrrtur tohijfedfti ante latebat,per
w in bômine btebdam non obifcitur ri-Dectlo j.
^â VoflijuimautefnOecalogitt ^(rit reuelatut
obieättt,non i/Hi^iititr nouam (fetettum inb^ â nbsp;nbsp;nbsp;'
ueltttpecciitum, ijuod haârntit lAutt^i
(gt;atffit,ut lt;{no prvpiuiadmoueofDecalognm^-fardiui c^ borribitiM a(gt;fgt;areae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â¢Â«Â»
â.Cor.ty, Aculeies mortis peccilim, psreWM peccatiiLex, Si Lex, hoc efl t Drtidogut efl ^â^fniiapeccati.nonterteeritpetenHa iuftititt, . ^âCoAt-L-itera èccidit, fpirittd aMlÃiuificat^ ^lbet^m autem'intttligit Decdogwn,- ( fievt intirpretiitur)f)*firiptKm in tibaliflif^'e/eini âââgo DecaMgwi in bunt ufitm ddus efjicuftfoi. J^t^ecrttdcOrruptu; poffet'tntritis operH etut Æâlt;««»» èxpiarty^ perfiStnm óifbtiam fntere^^* non'bciideretliominennfedirrnifieitret eunf. ^â^fuièmpate/à cial peccatim, ficui AP0/lt;n/i(ii ip[à rtrnm experientia teÃifitaniArt,
»ft
ptr^tuum eft,^ octiJ^t,hoe rft, iu4â^^ btm'nf^ lt;1 d^ituitt efff,propter peccatum,atefnlt;i iMorte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ti
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidMent. .
hfi DMlogM eum bomine,tturiquiil pt^Ãtret-1* Dfcalooi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promulgatumiâ Nihtl mifiu(gt;Prof^
promut» dii faluttm u*lh(HM amp;nbsp;falutem tttCejJarM tit. necelJitriit pepfeiu/htian amp;â fatutem,fedUntum quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* dit ifobft i»iuftïtiam,inorté damttatiotteni
ftram^tamen ofkndit bte t non ad hutte fininii^ detiaeat notptrpetnoin peccaMMortt amp;nbsp;ditquot;^ â ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nationeffed ut urgeat not ad ijutefendanf ttlibi
fan in/^iam, uitam er faluten, er ut ar/httidf^ Hos i je ad ie[um CbriÃun filtum tytb'm lt;}gt;u^ iu/heian ^er uitatu e'Ofttnia ((elrflia bona pâfr denaffeqaanurt Hieell uerut ufM,htc efluet^^ finis Decalogi,uidelicet,ut agnitopeccato , ttatione noftra per Decalogum.^uaramut m fio füio Dei remtÃionem peceatt^ et hberationeff* ese oitmbtu malis.lfttfi entm grauitat peccati, (f malediilioniSt^uam propter peccatunt tneritif'^ mutycogwttf tutbis fuerit^on tenemur ali^uo dt* fiderio cognofcendiChrtÃiicr credenditneunu DoUfmatgitur DecalogtnecelJdriafû, utext^ dueodtf
k
ÃJ
gt;*i hl hl
lt;lt;
C h h
tl
oecALOGr; = o* to agHition rm prcclt;rt(, amp;Ãc tti ^iuereit ^nchrifÃuntxcitemur.
èzecb.is.QTit.Viuo ego dicit DottUum O«*« mortim impif » fed »ugif lü conuerMur ^iuat.Hori iutcmdenunciaturDeculogo, Cf* ^turfipfdicijttlttrgtigltar Dem, fe dcnuncii ^ife eiâ milione mortù noiehoe ueÃe, utpecct» ^^i^peredt/ediut exatetuf ad conuerftonem t ct* fe pkf fidem ad Cbrifbuit fiUum fuut», folo bdytmui tündoMtionem pectiiti,cf U yationetnitxtoytee. 'C
Qfix^îeciT^modùdà bg teEphrtùmf'Qîfoma telfraëliAnnoHponereitt te Ãcut A« teÃeut SeioituiSedtat efl»iiieeor meum, aeceafitefi m me cle nîM,nâ(r^ci4m^rorrM iri^meie^fioK com i ^41* t(tdr^ferdattt£pbraiat, ^luxdo OeutegA ' ^Crflöbomo, û medio tat fanäm.PMorpari â¢antudnit eà acoufaiio peccath ef ÃgmÃctt b'ttXi prvpter peccatuvti qu^futtt o^jciuiet ^*itlogi.1^oÃtrior à utempà rteftrxplicatio aek ^^ftttoiiif et'itât Oei,iädelicet,(juad Druf noM «4 aCcufet Cf ifdfeatur E(cleÃiefuje,(}ttQd cupi ^Pfam perdere i fed potiut cupiat ipfam eU feruare,videlicet ut exettata per accufatm feecatifCr iram Dei, agat paeituitiamtOgv»
T '
ÃXFamp;ICATtd
fclt;ttpeccitfum,er gu^tttremiÃionctH ueram iufliciain ia Cbriflo filio E)« per deiirfeqiiituuÃiitim w eaJern (ottfiontiPofi DJJ romwm, (uiJ«licetCbrifium)ambiiitflwttt,qf^fi Leârugiet tyic^ m i ,
Ro«. ti.Cüttclufit Dew ofnnrt fitb iucreJitl^^ qwd oÃenditttr per Decafogum )Seii il^ quem/inemC'Num ut hommes minilcMtiamp;' Mt 'm 'mcredtdit4teiHlt;bümm!Wigt;fnitiddttiV^'^^ ©MNI VM MISER ERE WR%ittgt;*'* enim ufum reuehttur Decitlogo 'mereduliw firOfUan vt periimttt»^d bt eoffiaftmniu notg^* tuÃ4 tagt;itutnmiferKbrdiiiproptet\CbriÃum,ttP'^ ttferitienoflt^^ipforumiufikUfewarL
Qalittit. Gmulufit fcriptun omtiiitfubpft^ l»n,utpromtÃioex Ãdetelu CbrfÃl darttur (f* detttibua Et mox ; Lrx piedagogtit naÃer ebrtflum ut e^ftde iuÃiÃciiremurii tiicnniuÃÃf tüdet, Deci/logut coneludat nos Ãtb petcaturu er mortfWjrtäut in pecettoer mort« pfTefifUtt fèd utedlefum Cbriflum deduc(imn!r,cr accfpü^ inus per fideniex tpfotufütiitm CRKKom. Jilt; Hkt/^it.^wxiMo/rsDrut^decmoo^oft'^ UtftfraêlitM perritos horribifi uo(e Dei'ut pro/ mulgatiSe Deoalogi^petifffeyUt drnitfpf Hsrsii Jpfif Deits[ua tp^t uoeeiVlirgnenitudiidf quiunt^
ïrÿ
,7or«n pomtni Dctawücr 绫»
^ftn ettaplitiitfi9iiftudei9,»i: marngt;i.Di)mwiHgt;*
v:
â'^tem prptnifiÃe eis Vropbeti, iji(foÃafa»6 hri^ ^^iiuetf audire d^beanit'Quo i^Ãiffrt«rbm»Mlt;k
I' lt;3- Ofi coHoijuio perj^icuè
tjec«/oj?i« ütiffèiUMMe, amp;tiifledtätotu{m^n3
*® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dftineit hommes 'm makdiâiow^ ; â
*edMtfXcifef eos ad iju^enditm benedifitotteilf â¢â¢Â» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;notipoffuttt» pne prccato fMogt;m
^(calogi-eperibus fon/e^ui. Qware, mmOecal» reciialurfnon fenttamut nobis propanitslit P^'tceptiyqitipoÃuuusoperibusnolirisâ^lerea meritis horum (fpernm «erû iuÃiciMvc fahl ffeeportlt;ire,fed potins proponi nobis catalogut ^ncbum feu vegifirum peccatornm noÃrorumt, tropf«⢠nbsp;nbsp;nbsp;obnoiÿ) fimus ira Dei,
iitorti Aü damnationt. et tarnen noittn haepropo maneanns in ira Df i cz m morte^ fini ut lt;k» fedamusperÃde adf^efum Chrdhli;,filium Dci* tropffr guem Deits non folumÃt nobis propiä ff^tfed etiam donat nos eins iuÃicia» cz |cr«ii( »ös â¢** morffjttt üita vmeternum faeha fruamur, , 'prtorê «/(tm Deealogi^utdehcetf ipfe trr fe non iuÃÃcet bominein fuis ooeribus, fid ^â¢ÃiÃcandis ofienditt peccataM herum mx^mtult;a â¢^e©- grauUAte tcrritifonÃrantfe ad CbriÃS
T u
«;îC5ÃCfieÃâVâr ö Ãlitim öeiiSM^maetfrephtM,utPeirtU4it,tià ^oaiunÃruirtf^ ptccitonini i'eniiÃiQnent ASió tt f^PfÃnoaMMtÃ^atfquK'm emit tf^ttiJeriC quot;nbsp;ef^iJ ffHMiiciiitJPaulKt (tieif/nHnft 4'*^
f J AcfiniiaiiA 0quot; aJiltenm Dfetdogii^Ufii,lt;lif* titnf quot;
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hii9peéa,utfa Ãifti(»timniÃKief(i9iamp;*higt;itf^
ÃsM iMarnut uium Hfe ufuf ^rap^ièpeftâuiff fot,qttciantagitiM pMato,f^putafitut wr2D^ iufhpraptei CbrtÃum per Ã)lem,Bt tarnen ita^» iu/hficatBS pértittét,ut nee prior fuu 'm ipÃf,fli^ adinhoi ntorfali torpore uitam egerint,officiuii^ mternnttat, Btfi enim tufliftidtii per Ãdä»
' * eÃcondemnaHot^uemidmodumPiiuluiaitttdiii^ âdhm nutlmm eà eit péceati ^tiod er perpeiudi 'mbaèuitajperDecaloguiri itd agnofeendaM eû Mt femptr confiteantur quód eà i« Pfidmoitloff i» trrtw»irficiKWc«w/fr«o tud,quianon iuÃÃf*^ Htur 'm conjÃeihi tua omnit uiitem,BttSt iniijifi tatet oPferuauerit DoMmf,Domi«e quit (uÃne* 'iitiâEtillitd 'm oratione DomitticaiR.emitte ttobif dePitanoflra.
Huie igitur priori u/ui Decalogi accedit poÃ^ Pivriiiù magit ad iuÃficatot, iuÃficanddi rtfh ti
rt (ôlet^/ppterei(i^exiuf»i}ui ncftJum Jutt pff Ãlt;iem migif iypotritits Ãciat f^uertm ^i(gt;Ãspiet4temt^Ãcf^pr^.â,.\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
EÃ antem bic
O* confideratu Ui^de neii/Ãirtttt.EtÃewm pif iK itt Ãkrifio, Mceperunf /Ãtritui^
Ã'fi lüufiriit menten ueN (fignüume dtiMitP itou ntitif » tamenÃcut ex writptiane naturae bp f^fnt adbn; peuetummflt;trit(fi^, itp efinx f'iâopencfeuMt cupùnt Deoxugnferxire b^ Pj Ptribuf, qult;fipfipxcogitpntityfi^ prjeÃrtbftt^ i'^imguie Oei^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O (ua pr^efcribit,zt mpnibf»
^^lt;i(^^t(plet,ut-iuÃmpxim4onnumdiligenttp , â¢â üerbum Dei/e^ifii^^arad rfgnlam eiut xin fuam infiituitt(tid(llt;ÃiAntnr ttd ea oficKit Ãtii pep.pgt;â pl(erocu^{upfgt;trlfdf9({|^^u^^ugt;^^ bommibtu excogitatit,çy b'tbeitt ptig/tpm (ipi^ ^gc pieti/tis ^(ecieitfiçaputemfguæ Dem f ra ^^PftfÃr feueriter exigiti Mt frtgidiÃineÃ(iugt;ii»t ^pi[orÃu itegliguntgt;pe gup re CbrtÃm ipfeex ^f'dpcMdotfatur^HyppçrÃtif, ittÿdienfire^ de ^^âf,^radixitEffW,dice»seAppropiii^4t^i^ ââ popubu bic oré fuofcr hbijs mebpnoret,ratet fpr«w profil idu^Ãne^^ti Ãnfin me ^docentet'd,pilr't»Mf,
^^dulit(iei0peri(,guaei4?^â^^£â3^^itpr/e Cob.ti â *
doSr'MM hommumfüfcifxuitur, kwlt; : ifiiÃc^nlt;rKi!i(Jf,baceft,aiüunhiHtt4nauoluvt *
(uperfhtion« excogitatum . Q^em cub titmfig»tÃ(athlt;tbere^demMerbotlt;nialpe* ! «ent S4gt;ie»hi«, l»d inudhm er Oro mgra»
QjfareptvmutgilurcTâproponitur nobii ' Decdlogmdecalo, lu feiamttt 5«# opera Deo ttà rè plaaeant, er Drut cóli aelit. Deut enim pateficit Orcnlogd ueluntafem faamjit co« igt;tofcamüt,HOituKciintera äocattone obea â etentia nerbi Dei uerfari, cuiti m Ãeiendsf opc nbsp;nbsp;nbsp;'
OpetM^tue- ribt(t,^iDeealog»ixigit,i(erfamur. NSijaigt;lt;f ' pl»itSt OfO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prlt;t^ndo »an permittat nebii fpi nbsp;nbsp;nbsp;!
rKM fanHuititt nolirant hunuitam prüdeitna ^tthaut aheHa axempla fcäemur, fed aüigct nof â adfertimtterbum Ort gt;nbsp;man^ifiifunt tej^nù feriptttett,
Tgt;eu(er.n,Uüftfäcuti(Ãitgiili»lt;f{odÃbirt/
^lumuiditHr.
Et iteiHtnt eodeni loco : Cadeue imiterit
teffdiceat : Ãcuteoluerunt geniet iflg deoffaot* ita ty egp coiaiH ^üon Ãeiei fimiùter Donnno Deotuo»-
kc luoxtcisidpraxipio iiB9, fidc tStum Ãddt
Domino Deo tuo,nee addat , nec rmnuaf-
D'ECA'B'ofer. à éi fodùtif euniin,quit fcripta'ffnt 'm uolumitte iegît : Non dechnetif ibe'K,n(q^ lt;t!i dextetS, fie^idfiniÃrim, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Efa.SjNunquid non populari Deo fuo requi urftonem'Vro uiuK ne,lt;td mortuosi Ad tf^cn »iitoif cf-jid tefiimofiutm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tie. bit popuiuf apfftvf^'mquiit ort f«o, lebijS fun glorifiât me, cor auttuu löge til 4 Dir,Et timent me mSdeto bominu ct doHrmit, pe flbit fipiitia e fepiitibm eim, cr inteBcHui prua itniiS eiutabfiondetur. Hie Ecctefia Dei non fa him alligatur ad uerblc Dommi, er à bdueitur ab lumawtraditionlt;6iK'»ipritfinndocu't'iDfi,Ke â¢â¢MmffW dciiunciatur eigr^uefiqtptiau.mfi abie* Ãifhum..itif doilr'vnift'eäeturregulä Kerbt Del.
Vnde zr Prophe ts ta docèdo «ero cuftu dX tU-indefcribèdifojfic'qf,quitDeogratafunt,tit4 ftuerdate exigent opera Decalogi,ut pra re'^ C£nmome lt;iant nonfoium facre bom'itiu traitiiowbui tn/^u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â*â
fa,uerumetiam carimonief JiUiniiuf ^ordmatae. ^fi enim cr bæ 'mfii;ut£ ai^ commeniata erent fierboDeijnontamen mhocerant commeHdat£,*^^^^ââ*'^^'*^* ip fie per feeffentcultm Dei,fed vil docereitt eii
,^ltum,qucttt Decalogue exigit,hec efi,dtle£lionè cr proximt,feu fidem cr carit'atem..lt;iuei»
�»«« itbufii fir ifx/iietdtekypocrifarum.trenfi
BXBUCATAO Ãrrentur Wi^gv ai obffuraniumf^uà ittiiilltlf ftranium (ultum Dei m Dccalo^oiraiituin,lttf* rilo reifdttntitrcr ïam/tantur.i, Reg.ii tHuif* ÿuii uultDqmmus bolocauÃüifCruiS^nM'tO^ non pctius ut obediaturuodDommit^itlitrtà tmm obeiientidilùà muidimiei
^/aXdp. I .Q30 ntibt multitudo uiSitvit*'^ fir arum iidt Dommui^Plentu fum.Uolocaujii yietum,çr aiipeift/'mguium, crjanguinem «'W Ipfifm amp;nbsp;agnorum hirforum nolui- Haèrf iefhonem luUus in c^rimoitfjs,Au4t ôuc exi^^ tient fij/A (ulliit , ^ûî in 'Decalffgo çrjefcribitKK' QUie/iite agere periieric,dijdtebenr^ccre,Qÿ^ bff M4idum,(ulgt;»eniteçpfgt;]^e{Jo,iuitçate pupiif i9,iâ¬fiiiiit(uidi(am.lioecnm dl gt;nbsp;quoi DecaJo* ^^Ui exigit,priefertim iitpofkrtori tabulgfoÃPj*^ iflicet,ut Ditigof proximumficut tdpfum^ . -,
1 Hier,7.Nonfuin IpciitufcumpatribmiieÃi'fii fSt non prtpcepi eiffin die ^ua eduxi co$ de (ed raAeg;)ipti,deuerbobolocautomitumlt;y^ç^
O/e.fi.l^iferièordiam (hoe e{l) beneficentùti , ⢠frglt;t proximum,qu^inDe(alogoexigitur,iio^t (!rnonfa(r!Ãdum,ctc,
biiebff.Qtiiidignumo^rdp DanûnoiCur» iiabogenùDfoex(el(o,liuttquidofirim ti boip (dntomatu,amp;uùnloi.dnmculos^^
DEC At o Gl. figf h tibt^ bomo.quid/it èonuin,cr ^uid Dommu« (f^uirati tefUti^Ãceretitdiciumidtligere mifç» fi(ordii»tt,fyfolli(itè aml/itldrFcuin DfP #«o.
EtcbriÃttf ifgt;fe tiattbf.dicü ;Si obtulerit m» tu^im lid ariiintire ill(c recerJatut Ãieris,lt;juoi fitter tuui bibet ah^ttid aduerfum te, relmque ^ïcntuffUfïifUsncoritntiiltiritOâ abi priuf reco/t ^ilierii fratri tuo Vtdei bk cahtatemproKf
eà cÃltm Pei m Decalogo præfcripttu,mlt;t ^jk prieÃrrinofi folutnoperibm humanafuper Intone ÃtÃeptff.uerttmetiam ctermon'^f aut oblit 'kombui diif witiK prefcriptis.
Et Pauluiipoflquitn i» epiflplitfuii docuit uet fidem in CbriÃ^m,cp- iuÃfciam Ãdei,folet ai 'ff re doânnant de operibu«, Exigit autèmea ope ^âAon ^ate fuperfbticèxcogitaÃfed ^U£ Decdlû» lâémondât. Ad Kom.cap,i},dicitâ,ücmini ^uica ^'^amdebeatifjfüà hooutiuuicem diîigatK.tiatà ' î** dtligU alterumdegém expleuit,Siqu(dem ida, adulterabif.noa pcddef,notf fùraberis, non te/timonium dicti, »on çoncupifcef, Cf à aliudprteceptum , in hoc fermoneÃmma» 'quot;t comprebenditur, pitigef proximum tuum fi ^ftp^ttttEt ad Galatatcap.^ttie detif liberta occefionen etnii,fed per taritatemfertiite iitlweMJNant Ma lex, (itidelicet poÃerio^
test EXP LI CA Tl O
Wî m Decitlogo ) ÃM uno uerh çompkmr, ttempt boc.DiUges proximum tuum, ut tap/uni' ati. Cohntb.ii.Si linguis bonti«»»« loi]wamp;quot; », an^tloruia^iCaritatem autem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prxceptt De
euiogi priefct'iiâunOitonbi^eanti/à âiif jumts rt fanuKS^aut tymbalum tittniefts erc.Et Ãpfar.^ ttouemmt f^iritu mentis ueflrie,(ir indintis noutt Aeiabtem, gui iuxta Oci^m ionditus eÃ^ptr iuÃist inihtitteat uerttutis da^pyopter depoà to miduciOjloguinûniuerUutem guifep proxiniâgt; fuo crc.Et moxiOinn» amuridentitt cr tumor e( j ira Gf- uoei/êratio cr mulediceatû toS^tur iuos hf,cum omw ntlt;il(cilt;t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniMf autem fupri :i
btcpecctta probibeüturinDecalogo,etiiKiÃii^ uirtutes,gnt i» Vaulofeguuittur,Di(gt;^
«wiRfSir» inuicem ultus in alium cornet,miftricof det,litrgieatet uobis inuicem lt;yc, Qÿire^cum
librritntu^ de prtÃindis D;o ueris cultibus, amp;
de Ãcieitdii uerè bonis operibiu, lulbibendui eà in conÃlium Decalogus, gui eà wox Deitut (ogn^ fcamus.guibus offices Deoftruire,crôbeditntiit fidem itgue gratitudmem noflnm tcÃÃcdri if*, beamiu,
Pofîlimus ne opcribus noftri*
DEC ALO G r.
E ts I expofuimut quaJa Je implelione de citlogiiHt fingults prgceptK,t4meit uilum e/iCatabumeHit dteidire itcrumadnto*
â^'^picia deceptie, beitefiiium ChnjU non idmojti ^^lt;iuirit.lt;^tnto enim certiorem habetnut nofiit de imbeciStMe noÃrt iufiicuitinto iUuflri i **lt; ÃZ quot;^tfiderabtliM redditnr beneÃcium Ãbnl^» ed'!^ bumam 'mgen^ infirmittK,ut p4rao ma â uerlt;tfidutii 'm ChnÃuin, adÃJuctam ia ââquot;««»«r i'ui opera impcUiiiur, Qjibd tam fit tri^ ^tnlifienuiefixtisfii'^ Dee,er borriMis idola* ^ù,o«ne fiudiu nojtrim 'tp bocççîlof^dit efl, ut ^(leÃa^ib meüteietate.deDeeà iegd cr itrpletia 'âfeiui reâeerudiafur,CfâUeri operum toÃroe ^^n notidtin coa]^r^iutur. Propomt igitur Catç ^âIbkdifiendnm Caiecbnineno, AnpoÃinim *Pi:ribiii,^ut nos'ficimH^,Dtcilogu.iH perfide ''gt;âplere,(y ei mtegrè fitùpcere,
luüt dutem eum re^öiere,lio$ id non polfie^ ^^adJitrationem.
Quiabona noftra opera (inquit) ^onftint intégré ôf 'peifedè bona, propter peecatum, in quo con-
'^ptUumusÃnati.
⢠, W «-1^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» Wi
EXPXICATïQquot;
COnÃramus igitur 'niter fepecalogum,e( opera noÃrttitftperl^icue cognoÃamtK, CT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 «0/» poÃmin operibu6 noftrii Decalo
pperum no nbsp;nbsp;nbsp;perÃ^fat(iÃxere,tiam Deçalogw, quèadmo
ftrorutn col nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fupyi demonftrauimut, non exigit tantui»
latio. externa bona opera » fed exi^ü omiM w borninf pnra,fan£ki,'mtegracrperfiikL.Hontà ium uult» Ut Deunt uerbis cekbres,er^efln corporà «lt;^0* t^eiifeduultut DiligOf Deumex totp(or^,exto ta animalis- ex totaÃrtitudine tua.fiée etunt funt uerba l^gisgt;^utbui exigilur,iänon/olum,not(à ciat,netloquarts impîaaduerfui Dèu^fed etiotn, non dubites de ipfô,»ediffid^ipptnec trjtfur^ Montra i^fuib^acpe qi^demali^uid intpif aut ini* a^uerfw ipiftiiit cogites,fîec uult't4ntufil,u(^f ugat pf^icimum amicum/eduultfUt diligat proA fnunttâmmimicum,^uà m a^eiim'f idiÿ oon ner* ÃKtdntwn, feâficutteip^nt,ojgt;irecr ueritatt-Ãa^ Decalogus non ii^ijibifatisfsâuni,cut9 agis (oram bomntibusttiia irreprebenrtbilem,amp; Fxpendis aliifuoties piùperl eleemofynant urMtf ty alterius numi,Sed cùm w mente hom'mis nuBt fiierit fidfa de Deo fententia,'tn uoluntate nuHa ^(Hio, autrepugnantiaÃst uerbkaut ÃÃn prorfuA.imptet(U,aut 'mobedutiajèinis pr^ceptf/^
«â¢TiwsA.fc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öf/^rp/or^#
ALdöè^
ionoy f^ fidenonfitnulttlii
QjgoJ çà in it4 [t bdbeit DecJtló^ut^uideMUi peccatOtóquot; de ^nü opmbm Hominit coit ^itHs.tlóinoettMt^fimiliocfeittionfffuieor ditiapoft mente,qui^'MUo plum, ^niatefuajNmeli poÃ^uim/iiituerboDeimobe j, a , . â¢
(tmifhl^iritKm ftn'âum , propj/gauii ^cdmiÃionem er uäuram m omttet po^rot
^âottûineèmenfreâede peo feiitut,liectMÃà }t
^^perÃäeüeoobédial.Vbienirnttoneà ^fitniiufiijui pöteà ibi éffe Here (attÃn de Det» ^â'Siediio,i!lâ obedicdaCHoc autem üittum,feupèe ^^m,qitoduocât,Origittaletbomittini((ur4 pa^ yfHftt tilt mbieret, ut ddhec m hoc fecuîo uixea ^»icarneeiat eutïli,amp;âpenitM eradiatrinö qnè quot;^âtSetfi enint pi/ botnatet refiiftutur ia Cbriflù, ^fecipinnliterum l}gt;irifumfani,Ãum,aoatame^, ^lt;^eHmrecipiunt, ut mute fur caro iu Ipiritutd, ut fÃiritui aduerfui carnem pugnet. Sic eititn
R.owij»w [cribens^RffiilufCmiluiQearnvt eà aduerfutOeum. Nim legi Dei noit '^lt;iitttr,Ãc[uidem ne pdf efl ^uidem.CÃmigifuf ^gt;Uofemper fecumgeÃit carnem, er gt;â taeliei à w oriÿnalefiiri non pöteà i ut böndüÃt jâ*oa,e Ãcit^ntperÃäebona,er futisficiant'Ãe ^ie.QSo4 Htreäemtellig4imft,dKemuforillti
»t» EXP^lCATïO nejpriitmmqttitiem de ofxritMimpiorufitidcill^ de de operibia piorum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ;
Nam quod ad iittpioruin opéré
Gptraimph fftj^»oHperliäeJ,aisÃciät DetaîogOfQâ^ r^aniatit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imp'^,t:yfjlidgt;entiüilt;infnÃ!t
boneÃitK,iamen ^uia pleni funt impdetdr^ ' iiecrenaii inChriÃOjftoHficiuntea ex fideià U futn Cbriflum,Om/teaMeM,lt;juod non efi ex Ãi(f.
PMln(,peccaiumefl.Et-.SmefideinifioÃi^ ffoL ^s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;placere. Et in pfalm i Oratio
* *â * peccatum. Et Efaiat. ckm eXtenderitit manui Vf /lraf,auertam otulos meosiuobitiCf cimmvltid pbcaaeritis orationem Hon exaudia-lAanmoi^ ueftri Ãangume plette iunt ^Ojiare botta opf^* impiorum,quantuHif bonejb, uideantur,noit fvid . , tteraz^perÃilnimpletioDetaiogit
Ãper4 pioru nbsp;nbsp;Sed nec piorum opera fatûfùciunt Decalvg^'
guomodopla tamelÃenimpif babent l^iritumlanätm, cr exant üeo, ^gf^f gottuili p/acent Oeoirlt;«ffien opera non idev d placent,^ fintimpletiö Oeca/ogitfed^ptf .P!^^^â élit ipfi propter ChriÃtm/tn quem credunh Opera eorum, funt quiJem opera Ãiritui 1^^ fed quia adbuc âmberet pH peccatum originvtf^ donatum quidem propter ChriÃum â 5»ilt;nî aut cum /})tritu,non funt tarn perÃibif ^tegrjfti abfolHta»ut pcrfefattiÃciät
bEèÃLÃQ?;
. â tLovun. 7.Scmuit^ Lex tP^mUulffiâtegO) Uxiulit (um uëditut lub ptCGtttum.HÃc perffucu^ ^efPaulw,^ V^fibomitrenatHi eft fx ^iriM flt;uiâp^itmep quia manet cartft fi^ut ptccati, na PoÃit Drcalogo r qui-uerr^iritualeitt amp;â perfid ^limobedientiamexigit^alis(à (fre*^
E/ ùfr«m»fpfrw per legem uoteitti mibi à ^e bonunit malummibiadû^nâum fit. Deleu enim me Lex Del (ecuadum mternum hernie ^m,fed uideo aliamlegcm in mèbrif meify,rebei ^tri» legi mentis meter^y captiuureddètem mer peccati, qua efi m membris meisjtion cfi dtn P^its loquatur hK,noH de impiorîtaut ^eemtentium,fed de piorum amp;nbsp;Sandoruntto» 'f^tione.lmpq enim,cim careant ^tritu fanâgt;,nS ^ent mira (t pugnâ carnis ez ^iritus, (ed (utit capiiui. carnis er peccati. Piorum autem cott ^tio efl , uni cum bono babeant etiammaluM ^diunâimjCr^iritits pugnetm eis cumeaKne.
ÃemdePau(t(t n»nJoquiturde diutrfis Sa^ ^*noperibuf,ut eu Dauid abus pepercit apitalâ jSauli,aiiâs drfignauit adultertû zy bomicida '(quot;âtinter hiec n.opcra marufi/fu.rll dijaritt)è,filt;i Jâî'rjfKr de uno zy todè opere,ecé^ bonOiZy f«« D« congruenti Im boc bono operetidinnâii ****»« efifUiquitirnaitim, Sanâiemn cumÃciuiid
expÃfdÃTro
tonum ofiw tujttaprîeceptum Tkitoptitci' eantur ^rilUt^iiemexüuangelioCbri/li fttiiftuiÃcüntöputillud ferfiik feiuttMfiff tentiimDei lt;y'txg^eiti(,Oe1e{lat efUmeot tiiii tibfoîuta iupiciififlcut tà lege üei pr^riphi,^^^ Ifcet^t diligerefff Deum extà tô cordeiCfP^^ xiftnoH Ãcut feipfoitSeifeittiunt fe^ftnre intf^
â â fe üUitm LegeiHiiiliiint doâfhtitniieliath pr^ecepi^ réitijUidelicet p^atum origmale, qttiprecêptóf iexigtejit cùn bôiwm optu Ãcif i non Ãeii» iorde,cr mifcit'iriÃciamelmmitAt ektuarebff tionrni cardiit ui maHet aliud amp;â platte d(lttr[idlt prai:epluineÃe,TLexneieXigit. â
Vtde mihi Pauli tpfiai exemplumiPauliKoi^ Xunaauit ZuangdionChri/hji^ guaauam in fünfhone obijceretur ftepe ac multum cJrtrfâ^ pertcul/Sfi» c!uitafe,in deÃrto,ex getierft ex^ y tibutf^t mari^^mier Ãl[osffatrei,qiutnadmodtiiH a.Cor.iT» adCorlnthiof fctibtt,tarnen hon abiicit uoeah^ nem fiiam,iedperrexit reili, per telagt;ptr i^'gt;^ uocatiöniChriÃiobedire. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
Qgirf igitur dicemiti^Ciÿ,id aliud dietretHdf^ ^uà m ^uod ipfeeonÃteturfKeperioJmguienStptf legem uolenfi mihi Ãcere bonum,^bdmthi ntj tum adiunihm fit. öptarim quidentt ut 'm hoc obt mentia,^uam prieÃo uocationi cbnfli» nuüa efÃt prorfuft
DECALOGr/ ërt meterefutgnanlù, tliitmlifraaitt '8i4rrrt»r orbif Sed cùm iacidutgrauet ^ifflilho^ ^ft,utiriè afficior » amp;â fentio malum mifn adiun^ effe,itc me carne [eruire kgi peccati, itac^ nj gutdeamihi,^uod ad conficiendâ ttocationem ^tamattmet^confciui fum, fed quia reipfa ccmpe ââ gt;0 'mtra mecarnit rebeUionem^foUicttantemme '*elad dubftationtmdeprifienti auxilio Dei, uet f^temad «mmi trifiiciaminonfumm boe meo o» Pffe iujbÃeatut, cr non implèo legè Dei perfiâe2 Galat, t. Caro concupifcil aduerfiff ^iritttm, amp;nbsp;fÃiritut aduerfuicarnem,ilacautem 'utterfe ''fittuo aduerfantur,utnonqult;ecûq} uolueritif, eà ^gt;a Ãciatis. Videt in hommifr»« p'^t perpétuant ^ffèpugnamcarnis amp;nbsp;fÃiritui,m qua pugna, età l^iritut umcit carnem, tsquot; duciteam captiuam ai *^ediendum CbriÃo,tamenquiacaro reimet ada ^feaÃitiiKfuos, quibtts refiÃttlegi Dei/mcaufa ^xur piorum etiam opera Decalogo non perfê ^fatis/à ciant. VndecrR.om.cap.8.dicit,Legein imbeciBem per carnemgt;boc efl,quia carni 'm» ^^et peccatum orig'male, idea tfficit,utbomo 'i'*aniuis fÃiritu renatut,non impleat Legem Dei ^^Ãfk.Uinc funt er iBa in Pfalmit : Non 'mtret Judicium cUin feruo tuo, quia non iufiificatur ** ^°n(Ãe(iu tuooinnii uiuens. EtiPeccatu meun
V
ÃXPLrCÃfiô
eordW me eà femper.Tibi folum pecco,et m^täil forienteli(ioj)oceft,i}t quouisetMin ionot^ft* re,fentio mtbt itJbtertre pecealu, ut ijuiegtiiil eff rjm te egoifèmper peccem,cr melu Itac^ obferult;merif Domine, Domme
fufUntbit ^Età enim ópent hom'ntts pif,cxemplf gratûtiHuocatio nomiitK Dei,con^onitio iniiiri^ 4 proximo tÃjfte, nkemotynit ; çy id geniit aUtf non funtpeccdta, iJUit /int Lege Det probi^iMÿ ^U4le eà adulierittnt,aut homitidiitm/edfunt bót na opera Lege Oei mitnclat4,titmen^u» non fuitt propter adiunâum pectatum» intégré bonataffif inatDauidfe coram Deo, non nifipeceare tyme lumÃcere ï Qt^itre cùm Oecaiogut exigid pei^é-I lîhm dileSionem Dei Oquot; praximi, bomo aittem forruptus Ãt peccato originali^ quad crÃp'^f^ donatur propter Cbriflum per Ãdem, tome» {tf* per munet in carne,cfwad uitam in /errtJ corpoô ralè agimuf.maniÃÃam eügt;^ ut nec impif, ita tite pif poÃintoperibut fuis Decalogo perÃärfttifà cere,ey legem Dei intégré implores
Q^id f'giturdiçemufCCà m non poffumut Pj ealogp noÃris operibus perÃär fttis/à cerefOn kô reliquieÃaliauia, quaOecalogo fatisÃxiamuti Dettti?. vaÃetiim ei fatisÃcerimuSifalMefJienoHpoÃo* Gul'it tnus.l/ltflediiflus, wç[uit sie/ef,fsi non permaiitl
, ÃECALOeb iff ^icrtnoiùbuf Legis hüius,itec for o^rre perfidu pf ht: igitur uia à Jmottetur Catcckumettta, cùni **⢠Cittecbifmc tddùitr.
SëD DEVS PaterâDOM!
I noftrikfu Chrifti donauit nobià âI«um fuum lefum Chriftum , qui J'ullum pcccatum fee it. Si qui Deçà ;0go perfede ûtisfecit, Cum igitur ââ¢'hune IcfumCihnftum credimus, ^ââiputat nobis Deus iudiciam eius^ iudicat de nobis propter ipfüm w ââ¢^èmeftter mifericorditer, perin^ ^®ac fittos noftris operibus Deca^ '^go ratisfcciflèmus, quot;lâ y AÃC f/î memorabtlisappendix, quaitt p-l faam'Mconti/nere priecipuumliitumtc/ tiofreîigioiiis ac/alutisnoflrie Dticete» quomodo Decalogum impkttmus,ef carain ^^oiuÃiÃcemur.Q^odciimdffeqMmurfndsil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
^ ^eliqHUfn eflf^uod nobis ai CDHivquendam ue leternam [aluiem défit,
imunt ergo dicititr»lt;]u'odlefuiChriflits fin* f'ct ttutlnm peccattim ficerit, fed Decalogunt
^*''fiîeimpieuerit,Hoc {biritus fattilKS fignifis Cbrijiuififte de Chr^/k longe anteÿ hominem aÃiimeret^ peccato^
V i
ÃTS EXPtlCATlO
ttmeiiceniurtVtKlwiitm femine t«o, (^ui eâchrt fiuf)omnes gentestSi Cbrtflift tiim btnediétui eji» ttt propter ipfuni benedicantur , ^ui credttnt i« ipfunitnecejle efl, ipfe fit abfip omni pec(^* fo,ne quictlttitm mulediiitonis i« ipfo hifreatMof idem er de Cbrifio fignificatum ell,cum ifnelili^ ntandatur.ut de grege agnum lt;tb[lt;^ macuhtjfeu tegrum,(n uifhm^m Pttfibe ifccipiiiatt Hocidf^ de Chrifiocondonatutefi P.fitgt;ct(p.f}, iH^uiens,nott ficit t nec inuentut e(i doliu in eiui.tioc idem epifioht ad Hebrieos de ipfo naturfcùm ait eum per omnia tètatum ittxta ùtudmem, absq^ve P e c c a T o. Qä« plaribits bpuif Cum Pater ipfe ècÅlo de Cbrifi^ filio fuo eïamat'llic efl Piliut mews dileiiufgt;in mibi bene complaciiu efi,manilifièfignificatt titnf nullum prorfus peccatum babere,fed effe ex
1'0!'O!
Cbri/S lujtt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Driffde dicitur, ^uid Deut nobis hunc Cbfi*
mflida» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bis,propter ipfum tam tlemêter,perinde ac p
fuis ipforum operibus Decalogum perlrékii^'^ uijJient.Hoc autem non uerbis timtum recenfin» dum efttfed etiam certis facr£ fcriptur^ n^s {onfirmandum,ut uerè(ognolcam«igt;lt;lHâ('ââr
DEC ALO G I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«7r
F
âW eor4W tribumli D:i confistere » amp;nbsp;tlernim ffiutem conférai poÃimufi
P film.} t,Beat i, quorum remijft [unt'miquia ^^cs,(y quorum te£la funtpeccata. Beatuf uir
non imputât Dom'mus pec{atumgt;ncc e{l itt ^tritif eiuî doIut^SiremiÃio miquitatum.crnS ^putaiio peccati efi be!ttitudo,erit certèo'itifii ^^â¢Beatitudmis ettim pars eà iufiià a.cùm igitur ^miÃioiniquitatumaoncontittgat nifipropter r ^^rtfium,bis qui credunt'meum'. Dicit eniin Pea A-iftie. ^tHuic omnes Prophetie teÃimonium Ãrunt,^ ^^iÃione peccatorum accipiat per nomen eius, ^'lt;ifquis creditâm eum,man^Ãumeà , quad er ^'^opter ebriÃum imputetur bis, qui credunt in 'fâfâtm,iufltciagt;
. toan.j.sic Deus dilexit mundum,ut unigenitii fuum daret.utomnisqui credit in euiti, nS
^^^it, Ãd bobeat æternam uitam. Si Deus dat J^^entibus m ebriÃum,elernSuitamf propter ^iÃum, perÃiicuum eÃ,^ impuleteisiuÃciam ^â^'Ãi,qua ipfeeternam uitam meritus eft, . ^ow.8, Qgod Lfx preÃnre non poterat, cd
'fgt;^H4i(n6ectÃiïmtpfrc(jr«ew, bocDeus ^'^f^i^iofilio miffofub fÃecie carnis peccato obno^
condemnauit peccatH
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i«/Ji/:c(lt;(io legis impleretur. in no»
V t
V.gt;4 M
«ra EXPtrCATlO
tùMemorabile diAS, t^uo mimfèlk doeetur not tantum lu/Hci^ fioÃid:re m Chn/io pir Ãdem, quantum DecsIo^Mt exigit.CÃin eiiim,in^iiit,noif pojjumut legem feu Dccalogim implere attio cue nis »oilr/e,qu£ efl peccato obruta.mifit üctuÃH Umfuum.utluf(eptiiclt;trne,Ãcrei uithma propte Cito^iy efficeret,ut ^uam iufbÃcalioneni De»lo '^reijuirit, ea credentibus m itifum impuiere* turgt;anj) ita tmpleretur i« eis iufliÃcutio Dece'o* ff.'per fidem propter Chrtfhtm^non minus fi Decalogun opcribus (uis impltuiffcm.
Roman s Si Deus pro nobis^quis (oittra rfUi proprio filio non pepereitffed pro nabis om* nibus tradidit iHum^qut Ãeri poleÃ, ut nan et(^lt;* eodem omnia nobis rfone/ferijo donut etismito^ iis cum ipÃ) iu/bdam eiits,lt;iua coram Dec muriufii.
Româse,PerÃ/{io Legis,cbriÃuSyid isfiÃe^* fionemomnicredenti-BreutÃimii fententla, ÃKie complefhtur uniuerfiim Euangelif deChnli^ dodrtnii,fy propcnit nobis (Rantum tbefaueum (celeÃtm mChriÃo canfe^uimur per fideo!»Qi°^ enim dicitAunc fenfum habet. Qg« fiumper Ãdem.is atcipit 'm Chnflo totum luud» ^uod Decalogus exigif, Decalogus autem exig per{tib',ni difçibontm
DEC'ALOGL
! ^onem praximCexigit ptrfiihin iu/Hciam, (juie , uüa Mià pcccitti,fkâiikm er qiiintiin ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuiSut tthjtrowiMMOT pricftitif, Solui On-i
I W-fi'iui Dei im^leuit earn perÃfbÃime, 'â«iCfjr^jWtfcBfWrNotó totm cumcn^but
^»UK Cbriflu/n,htbemui etigin per/réüonem, c5 f''lt;gt;H)niitionem,amp;â finem Deca/ogi,m chriÃb,lt;iuia ^^utamur ceritm Deo propter CbriÃhin per ^enttarn iuÃi,iiu4mfi notipfioperaDeciilogi,xo Inf'll ip forum iufkoiitpr«eJbtiffemut.Ciÿo tbefaurt^ ^il potuitnobüprecioÃittcont'tngere»
Rom«?. Gètdt.fjU/e non /e^bantur iufliciam, ^Pprebenderunt iuÃieiM ⢠ïufliciam autem eam» fiî ex Ãie.Contra ifraêl, tfuifeihbitur legê ^'^Piiiiie, iitegem'iuÃicigt;e nonperuem't. Propter 3'*ilt;i?Qgii( non ei fide/edtanquà m ex cperibut ^^amp;f,tiictMmlifledocet!ir,qilt;bd iufbeii non cota tfoits merito nostrorum operum, qu^ex fâ^'^^feripto decalà gi ficimufjkut luJtti fenfertit^ iufheit impUteHtrnobiiper Ãdempropter ^^Ãum,Ãiut geittet t funttBababuerunt ope ^*i»ttneritd,iuÃÃcitt£funt.
I.Coriwf.t.Cfiri/ii« ÃHut efi nobit fapientM i iufbeue^ ty fanibjicitio, ty redemptio, At f^tdnodunt fcriMwtt e/l, j«»gfor«lt;Kr,{nDonii
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â X Ã
ito EXPL ICA T 10
fio glorietur,Si C briflm fi£lui eü noftu iufiià ii confequettf eft^c^ubi nec Dcclt;(logui,nec Optra no fira Mxta Decalogi pnefcrip^m ãb,pnt iùjiicù nollrotnein nobi$,ltdtantuvm Chn^ glorif
i.Cor,f.Et(m,^ui non nouit peccatnin,pfotio iis peaatuitt liât,ut nos cjfiaçrfttuir julhit» per illuia,(l}oc eÃ)Cbriflus, eà totM iuÃui^à ilus eà uà tiimapro pec(atp,^t nos iuÃi(iiKilt;^ putarem^r iufli coram Deo... j
Et quid pluribus opin^Pr^ipuus fi^tus tp'i^ UPauU ad Romanos ad platos éô tantum tendit,ut doceat^nos non effcfieoacitptos, nio reputari iufios coram Deo,propter mérita noÃro rum operumffed. tantunr promter ChriÃum/t ilimus m eum.Qiiare,à quidcm noÃra opera rf fpexeris jitri non poteÃ, utpetalogum perÃi^ tmpleamus.Siautem reÃgt;exeris lefuin chn/hm Ãl(umDei,quemfide accipimust tunc quiatotut ChriÃus,noÃtr eÃ^rit er tu/^cia eius noflrâf qua Decalogum perfide impleuüi ut a- nospropttr ipÃus iuÃieiam ey Decalogi iniplctionem reptl^ mur coram Deo iufli,ac Decalogi impletores.
Sed cum bxc de iuÃieia fidei docentur, Ã^tquot;* :^oletiinperitis i« mentê uemret Si non pojfmttHi iltoaif noÃris operibm neffJfcqloganimplmâef
DECALOGL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;si«
tonnt Df o iuÃ^Mri, quid Ãhi uüU feneritat ' baii open à Deo exigunturi Ef ^uis e^l ojerum u[u(C-Qti\n potiui uiueinuti pro li ^^meJtoÃnttCrfe^ttamur concupifcentiiint nr noÃn^cim non propriit operum noÃrorum 'â*Pitii,fed aJienn titntum,uHeli{et,Cbrifli iujhcM ^^fident fiimm Deo acceptitZy rcpuietnur corä ' '° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non eà nouit bomntutn, in doäriat
I cogtt;«tio, fed um inde ab ApoÃoliev [^oribiisitdnosuÃ^ propegete.Cà meiùm Pi(U ''ââiocerf(j6jfxilt;tfr4regi'(j«am, ubi exuberoft ^â^pecfittuittitynosnonafapliM effe fub legca ââ^fub gratiagt;contitiub audit ; Cinid igitttr dice» *^^iIAancbimUi inpeccaip, utgratta dbundftf ^ââ (âeccabimiUt^u'odnonÃmuifub fege fedfub ^'ttiaç'Se^uitur ergoinCateebiÃno aliaquaÃiOf '^^ftK^itate w utililate^norumoperumfM ^°^o,^amu{,^i(od (^Ãbona'noÃra opera'nonf^ *ÃÃciunt Decalagp,nec iu/HÃcat noscontm DtOf **gt;ftnneceffaribÃntÃiienda. .
Quamobcaufamfaciedafunt ^otiaoperaCâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ReÃiondeo.
- Facienda funt no propter bac S^ufanijUt meritisipÃorum expie â â ⢠y , .
«n EXPL r CA TI o
mus pcccata noftra ÃC confcqotz murartcrnam^uitam . Solos cnitn Ch rifti-is cxpiautt pcccata j óf mcri^ .tus efl nobis a^ternam uitam.Sedfa* cienda Gint bona opera propter alk ïas caufas, uidelicet ut bonts operi' âbusteftemur fidemnoftram, amp;nbsp;dc' claremus graticudinem noftram, quam DOMINO Deo nodro pw benefictjs eius debemus.
DV o w boe re/^onfo cogfioftedit nuntur.A.iterutiiuie honor Cbnjbrtjf^ rtiiHf^uis honor operibia fit tribuenduft 'HoUrinit efümtie iufticii Cbri/h, gt« imputiitnf 'notiiper fidem,non dbolct botta optrit,ntctoltit *5 eit fuum^qui ipfii dcbetitr jtonortm, Sedjidt ilifcrimen inter Cbrifium er bonnnofiraopcrf^ âer ^uantjttimni^rt ab operibuieumbonoreift gui foli ebrifio debetur^ tarnen tribuit operibit^ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_. nbsp;nbsp;nbsp;^ute iplh uerè tribuenda[unt. tion
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pauliifjegemirritiim perfidentifid potuil
ftibilintw ⢠Confideremws igitur quid Cbnfr
.quidopenbuetribuendum fitfUt;cUmusgt;lt;b tum ablitt ut propter iufbciamCbriÃtqt^â^^^' imputaturper fidentjiunfit ombKlattdufit df
DECALOaf? lt;ï|
pot im, ijuùimputatur no^ûitifÿ Chi-iÃi/fnr/lt optrandum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ; _
Süâùj Chri/fm, mquitCateihifmui, expùuif ffccafa ,^ là eritm ejl nobii ^ternam ultim. a cxpiare pectdtd,pllt;icare irain Dti, recona * -'iâiâf CK!W Dro pctcdiorem, tuncert mcrrcnj} cr 'Nfreri itlcrniint Itiiam^tceleflif rrgw b^ejtd funt uirtiUUtCr diÿutatif,^ qvae pof lâftcompetereuelftt a/tgelum, uel i» boinuiè ii| fâfccâfo conceptum et r»tunf,nel in bompjjî affiit â'fs dut pdÃiones carne/ordtdatm, fed competut *â¢* lolum filium Dei Dominwm nojlrum icfunt ^^nflum^qui cum fit conceptin defi)iritu fando^ * 'â^^peccjtuin fictritunquim^nec untentiu fit da
in ore rt«f, de qu:o CT Pater de c(if!o dixeriK ^^(efîfiliMmeiff dilcâuif in quo mihrbene cent
obedient Pathfuo rt/i^ad mortè^ *f^ortem afit crucu.Soiut reportât banc laudcm,(^ peccatorum ttojirorum expiator, cr ir^e dwt» â¢*« placalor,ac mortif ui(h)r,cr dignm «etern^ ut J* K caeJeftif rrgni bieret.Tametfi enim Leuiritd lâ^fificia diciintttr etiam expiaffe peccata, pid tram Dei, tarnen partim expiärant tantuni
tfui'ficrt peccatiftd^ coram bominibm taniS.par odumbrauerunt etfigmficatceruntuerâ lUanf
'*^^'![â*gt;!*rf(cator((expiationem(ordHiDeo,qult;t
ffS4 EXPLICAT,10
per folum ChriÃum fitium Dei(une
di eratittunc autemimpieti eÃMon Pâ^â ii, teÃ,mquit epiÃsli ad Hehr.fanguif (auroruM^
' hircorum aaÃrrepeccata.^t moxtOmnif
facerdos aÃiÃit ^uotidie faerdperagen$,!7 fepiui offèreits hoÃjoi, ^utnun^uim poÃ'^t ai^* firre peccata.Hic uero,una pro peccalif l| ^ma,perpetuo [edet ad dextram Dei amp;Câ , Ã
E( Efa. fhfpÃe uulneratut eà propter ii, r« noflrtis,attntui eà propter fcelera noÃra-moxtPoÃuitammam/uam uiihmampropeceatO'
Ephe. i.Tradidiifemetipfunt pro nohK, ej IwBfiacz.MiÃiWiJMDco jWorforfm bónte fantin.
Colo.i.EripU!t not à potefiite tenebrarumrit tranÃuUt in regnitmfitijÃbidileSi,perlt;}uenilgt;^ nbsp;nbsp;nbsp;J
6emufredemptionem,per/angwnemipÃlHtl'^â ^iÃionem peccatorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
I. T/mofamp;rt I» Vnui Deut, Vnut etiam conci liatör Dei lt;y bominum, homo ChriÃtu lefin, dedit [emetip[um precium redemptionif pte j etnnibui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Ad Tifum i. Dcifjt femetipfum pro nobit) nt teditneretnot ab anm iniquitate etc.
Ex bis idgen^ alijt teÃiinonijs feriptwd (erÃbieuKin rÃ^quod honor eupidndi peccatafdr
plaean^
D EC A L oor; 68^
inm Dei, ac meréndi hlt;eredititem i£teïgt;
uittc,périment ad folum lefum cbriÃum;unige
'^ââWfiliiim Dei. Perjj^îcâum etiam eft,qubd hit
tot Ãbi Chrifios fii^anf, quoiÃciunt opé
^^^ad expiandapeccatafw. H4c fwm perfunfto '^^tfnnijèrunt eum honorem,ijuifoli Chrijio dei
pta operaâ.^quan^uà mfentiuntfeprie
bii Dperibw culttttnpeo gratiÃimum, ta» defignnnt uerè coram Deo borribilembia» le^tniiam er idolntriatf,
. ^b'^ciamu! tgitur Cmquiet) botta ppera,amp; Botjorutn ots ^^^mild^nedeÃgnemutidolittriait. Nihil mi» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hortor.
opera,^uie Dem pracepittttott fuut ab'^ ^â'gt;da,fed potim [ebkinda . Ptà emm ea opera, 'f^ienin ^uidem per noi peccato corruptosÃuti babent boitorem expiattdi peccati, cz pfitcS iVic Dei, tameif babent alium fcodorew ZT u, '^â propfer quem cmrano neceffariunt eÃ, ut ea
Commémorât autem Catecbifmm dupli Operum bef eór«)« ufum.Hornm alter eÃ,ut bonis operi norum ufut ,^^âÃtmurfidemttoÃram 01 kf»w Cbriflumfi duplex.
l^ei.QÃtttdimus cmwi fuprà , Ãamia De® ^fpfi, er repulemur coram Deo iufti per fideta ^S^gt;'lt;Ãum,Fides autem aoa eà opus carnis, fed
°puf Ãiiriiu,Janih,(jui ut eà j^iritus epero» pDtens,nott Ãnit Ãdem effe ociofam,fed ex
»a« EXpLiCATtO
cUi(rcri«)^mw4^ eam,Kt omaiit getteratoaofS /â uiluupn/iral,ttc priecipuè per aritaleiufeiy fam trg4 Df«(», qiùm trgi (gt;lroximum dciUrtb fi^mquemittlinoduitt lumen accen^æ cà del^ noii ffilumaletjtd etiiim/^leniiet,itc proximuloc^il iuÃratto- peut bom uarborit radix, a( meduHa Boff eonferuant tantum internam arbor it bonita» tfm,ucrumetiam producunt externof. bonof frtt^ Hustet ut anima buttuh t./j uerè m komme fùerit, »weri no poteÃ, qumexerceatuitie operaîita amp;nbsp;Ãdes, qu^ eÃ'kmina tuÃi» teueri non poteH, quilt proprat ea opera,qu«e inteSigit 4 Dfo r/Zc pract fgt;ta,cr Deoplacere , Ã.tfi enim bona opera non popunt propter carnem perfiik iüxta exafbut régulant diuint priecepti,ab bomnie abvtui, que* iuimodum ante demonÃrauimus,tarnen fides ji ue ra tft,tantlt;eeli diligentia /}udif,utnö depmti ^uoquomodopoitürobedientii fuam deelarart»
Ro«.(s. $epulti (itmifs unx c»m lUo per baptif M«m m mortem, ut quemadmodum excitatus tn ebriÃus ex mortuis, per gforiam Patrts, ita CT nos in nouitate uità ambulemus. hoc eii, fi uere tredimus CbrtÃumpro peccatis nofiris mortuu, V propter iufliÃcationetn noflri à mortuis re/ur lrexiffe,eafides tarn effîcaxerttttttpoflbacnoitui tumus pc(catc,fcd iujlKif,Grs\
»
DECfttOGf}
8.si ChriÃut in uobit efl, tÃipiis fit Jet» eà propter peccttuittiSpirituf auttm ui ^â¢propter iuÃ^cationetn- boe eà ,Ãuerueà in-Ãdet in CbriÃum»funceifirMlis homo morit *^ur,ut amp;â pecctüitm agnoÃat, 0- non proÃ* ^^Ãuäuf pecceti, Spiritualiiiiutem bomo uiuifi ^^frtut babeiUpMem crgitutHum coritm DcD» Ãeiat Opera iiit£,qu£funt opera iuÃiäft
^pbe.fecundoÃratia eÃifferuaü FER Ft non ex uobis. Drt donum efi,non cx^
â(â'»â liMj.nc quifgiorîétùr. Nlt;lt;m i'p/iJK opm fu^ ''â'^tconditi per CbriÃum lefum, ad opera bona» ^^*prteparauit Deui,ut 'm eK ambidaremut. Htc duo docet. Altèrum eÃ, quad feruea-perÃdenijUonex meritif noÃrorum ope» ^tfed tantum ex gratia» feu dementia amp;â mifi ^â^t'dia Dei propter CbriÃum. Ãlterum,^ no» ***boc daturnobiifalut per Ãdl, ut aut octemur» miijuaÃäamf« » fed ut 'm bonif optnbut am.
ââÃmm.Fides enim njuiefalutem per CbriÃui» ^^âÃâit.accipit etiam Ãtiritumfanäum^quicreibi» âfquot;« ad bona opera 'm flammat.
^d Titum ». lefut Cbrifim deditfetnetipfuM ^*â 0 nobù,ut redimeret nof ab omni ini^itaPe, Purificaret fib'tjpfi populum pecuiiarem, Zelo bonorum operum.boc eû non flmplteitee aft
W EXPLÃCATIO
olcititnler httit operttÃcientemfid arde/tti eaféllnntè.Etfi efiittt mtign4 e(l eti»m fidei impff fià to m bomineftiime/t/iueraefi fides, non ià omnino ignttu4,o-fomnoïentlt;t,fed babetfunntiâ' dorent ey zelum, qui zir fitbinde uerbo Doittin^ Mitgisac m4gK excitandus zj- m/i4mmitndi{t(idâ
ope W de^ bent [ec^ui Ãiem^
Porró,bon4 oper4 t4nt4 ncceÃitute fequnntnf fidem in Cbrifhim,ul^Ãnon feqituntur,fides «nt nottÃtner4,4i(tfttter4fiterit,4bijciatttr- '
komnitorumo^no-.Si fecundum c4rnenini^ xeritis,morieminb
z.Cor,s, Ne erretis.Neq^ fcort4tores,n(i^ tores ftnul4crorum,neq} aditlterkz^c.regni Oei b4redit4tem4ccipientt Ergone^ fidem retinef bnnbïiam fi eamretmerent»fierent eti4m{itlii!, Suxt4 illitd ; Omnis qui credit in eum, non perih fed bubet uitum tetjernum.
â t,tim9tb.s-Siquisfitis, zrmuximèfiimiliffi* bus non prouidetiPidem 4bneg4uit,ty efi in/iil^ à diterior.
tdodnnis i,Qÿidicit,Uoui eunt,Gr priecept4 this non feru4t, menduxefl, czwerif«« t»eo bon eü.
Ãt iterum^capite fertio'.dÿi committit peed tum,exDiabolo efi,
Ef rurfus cupite qutfftoiSi quis dixerit, diligo Deunt,
DECAtOSrJ
o der it,men Jac
Q^itr Cityà bon i opera, i Dw pracepfittnoft wt i nobif in boc Ãciendaiut meritif eorum pjc peccatatty confequamur aterrtam uitam, ettinimaieftaffolt Chriflo filioDei competit, ^âiHîen neceffario ^ienda funt,ut teÃemur not ue ^^incbriÃum crederefQeobediamui uocationi l^iritufÃdei,nr à cupiditati peccati obfequamurt ^^cutiamiü è nobis fidem»ci}riÃum,Ãgt;iritum [an omnia coeleflia bona;
Alter (t[w bonorum operum tÃ, ijuid decla^ Opera botii ^âfitgratitudmemnoÃram, quam debemus Deo declaratie/ bcnefiiijs eiut. Nam, qut beneficia Deus 'm noÃr^e grati contulit, maiora funt quim qua agnofcere tudmift
[^ffumus. Longum effet fummatim tantum per» ^ââingéré ea beneficia t quee Deus (ontulit 'm nos ^fatione,ty conferuatione huius corpondis ui^ ^^'Confidera mihi [altem ea beneficia,qu^ preÃt Redemptione, ty donatione eferne fa enim peccaio itaobruii eramus, ut ne» ^^ffebabuerimus perpetuo 'mlcrire, nee ulla créa ^â*gt;'auel cceleÃis uel terreÃris potuerit nos ab'ma â^ââitu u'mdicare.maluit DfMlt; unigenitum filium [tt in humanas imbeciÃitates , cz 'm mortem
^fam conijcere^quà m firre,ut noS in peccato (3-periremus. Proprio»'mquit Paulus gt;nbsp;filin
Ãÿi E X P tic ATT 9
ftto tjonpeprrcit, feJpronobifomaihutfriJùHi â¢B«w.Ef âerum. CommenJat fult;tm cteritattn nos Drw,^ cùm adhuc effcminpeceatorts, Cbri* fiiu pro nobis mortuus cÃ,E.t (O44ttrf Un bcc (i/tt* ,q»it)tÃtitritM ,non cptod nos Jilexerimus Df» stm,felt;i guid ip^e Jikxfrit nor, cf miÃt ftlium fif stm propiciationem pro peccatis noHris,Ef Cb«« fiui ipIftSic Deus dilexit mundigt;m,ut unigenidiin filiuinfnumdiiret,ueomnà ^ui crtdit m rum M ptreat.fed hbcitt aternam uititm.Non Mtem fiimcs^^uöd quiipwcis utrbis dicitur,Deumf^ furiMe miÃjfe Ãlium fuum in hunc mundum, tradtdiffe tum pro nobis 'm mortttn » psM»
DeJbfUf/i pttrufbtntÃciaÃgniÃctntur^
(Mrrsn nos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnim,iKcipitnus i Dfo propttrÃtâ*
â fius,remiÃionem pcccatorum, per fidtns t QS* stno bfnefidocontmetur mnumerabibuttt beno* rum thefaurus.Demde reput jmur propter ÃHnnf DfJ forum DeoiuÃi. Adhitcadoptumurmfiliof Dei.Demdeconferusmur in morte » PcÃrfâ*® uccipimus unicum ChriÃoiui b^reditttis lotlt» Ãis regni. Pojfumu* ne utl plurlt;t uel muiord betit Ãcia optardEt hac omw'it cot'mgunt nobis,Ã^'â^ lis operum noftrorum mtritis,Ãdgrtttis,follt;i E** tlementUfpropter C hriÃum filiu juum^à in tui» srediderimus , QJiider^o retribucmusDâfinââ^
ÃECÃLÃGt. M
^te re(ribuii nobitiEt ^uUaiciÃif^ i ttobts exigit^iJon poffumta peo tot ac-â««tij bentfiaiji dtgnm fefèrregfratias.Etitamm, bfittÃcii lt;(gno!cc(U funt gratùudttit, exigit DfM 4 nobii grittitudintnii, NoitipermiÃt aut ^obif ItberitutiUt {fitibui nof uelimut opcrtbuf,bit *i4«4 ratioite rxcogitatK, gratitudinem ttoftrai» ^fclaretHttt. FruÃra.», (inquit) colunt meidocèles ^ÃnuMipnetepta homuiS. Sed propofuit nobis ^tbutnfuutpropofuitpnecephtfua, ut iff cbedia operibui eorum gratitudinem nofira pro operi(,i}Uieiuxta pr/ecepta Dei à ^'inutftià funtperÃäebona, ^uêadmodum fupri ^iHmu(,tamè ftcut pares ftnallet quidè, ut puer ^htn in primo ttaiif [ult;e anno pedibus fuis perà incederet^confciiis aut imbeciüitatis eiut t coft âââ 'â¢fl« qualtcunij; pueri inceffu, donee membra progreffu atatis conÃrtnentur. Ita ZT Dow» '*'« Qeuiiparens naÃer ealeÃistuidet nos per car tant imbectÃes ejje, ut etiSà acceperimas '^»1 fifn(%lt;m,f«lRrn nö poÃimui w» bac uitaper ^ifin preceptis eiui ambulare. Cum igitur agno not pro filijs fuis, propter ChriÃii,m qui ere ^^ieontètws eà obediêtia noÃra,quäuis «mpfr inteîligat beneficiafua nobis grata effc,et nos,quan^ualdeeiandifantes ertardigra
»9* expttCÃTid
dot/nt «i Mitutitre ui4, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfi
tisiuJicttuit.Et^uitigratituclo foletbentÃ^^
txcitare^tplur^ beneficiallt;irgiitlurf idärco^^
tu nefi folum boni eonfulit imbedUiMent noÃf^
uerumetümiMantum Meikitur ttofifitobfdi^ j deelaranUf erg4 eum gratitudineitt rfWâ**
tioilrijut compenjet eint multit beneÃc^t » t enim terrenus pirens,non ignofät guident lt;nbsp;dem (9- uidllintem mceffum puerijui,pro
fo htereditatifpiternorum bonorum: Puerfi^â^ tim inte} mtiuitite fua, Ãdut eà eorum lt;nbsp;bic iUtem pueri balbucie er mceffti,pr4drd^âr » Verbis fuis püero praed^aut manufua dutibÃ^ deleÃaturfUtpuerumÃnguliribus prxntioli^ do net^ic quodantmodo ad mdora exciteClta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
tu.coeleÃis parent naÃer,nouit ^uidem naÃra bo na Opera nott eÃe tanti mertti,ui propler ipfd fod fe^uamur htereditatem «eleÃis regniiAcdpioiUi e nim iut coelcflis btereditatis,ex idoptionegt;(!r'''^ gt;nbsp;n^coniia, propter ChrtÃum filütm Dei, per fidit nbsp;f
bisautem operibut,^u£ mandata eiuspraeuntfs ad declarandam obedientiam amp;nbsp;^atitudinem no f ftram ÃdamutÃfa dele{bitur,ut teneri non poÃit, tjuin eafuis quibuÃdam bénéfices profe^alur,0â è iticiÃim patemum Ãium aÃidiuin erga Ãlium tant i| obedientê teÃiÃedfirtiiiite eà faeraÃriptura to
tief
DECAXOGri
* '« tnenthtit meivetiû pro bonis operibuit uideli Uercedis «9 ââtt non hycfignificanSfquödnofirdiuÃicuttte» c^bnlHftn. â'ftmur remiÃionem pecealorum,cr uittua ttera docens eos,qui ùm in Cbriflo funt rem*
* '⢠Z!f4cceperuntius toeleflisbtreditatis per fia
* ^gt;n,quibiis operibus debeintgrtUitudmemfuiin
Deum decli(riire,cr quibus uiciÃimbenefia ciementitOttfuitm ergis obedientes [no$ fllios probel»
l-euh ist Si in prtceptis nteis ttmbnliuerilis,
»tiiitdiitit mea cufiodieritis,^:^ freer Uis elt;i,dibo pluuids tetnporibus fuis, cr terra gignet
^^nienfuum,er arbores pomis repkbuntur.
^xo.to.Honora patrem tuumcr matrem tuS, ''^Ãs longaHusfuper terran.
^!a.5B.Â¥rangeelurientipanemtuumtGâ rge
Uigos^ indue in domum tuam, citm uiderif
ââ*â^«1», operi eum, ercarnem tuam ne de^exe erumpet quafi mane lumen Mint amp;nbsp;[a tua citius orietur (^c.
. fiatib.s.Gaudete a-exultate, quia meyeesue copiofi eà in cÅîis,
, ⢠^aitb,10,Qjj^icunt^ adbibendumdederiluni (gt;ufillis bis poculum aqua fiigida tantum, noa ^fdifciputitamèdieouobiéjnon perditurusefi ^Jtdemfudfn, â â quot;
lt;94 EXPL I C AT! O
r» ».Cor.4.Qgi ft-mentem Ãcit p^rcè, is ,s tneffututfementmt facit libenter amp;
Wgnè Ltrgiend0,eopiolemeffwut tft.
Sunt et multi alii iJgemu te/hmonia rn literii,tftibut docemw,qu'eii^debeamuiDeo titudmemmimi noÃri opettibiK uerbo eiut eeptis^eclirire,ty ijubd ViciÃimDtus tefbÃ^^* tur uarijs beneÃc^s eu pfi^/^s piternum nos iffèéhtnttUt not beneficenttaâfui in contmeat.Tametà igittsr bona opera,^uee nosÃ^ cere poffiumu,n9n babent bunc ufum, at merc*'^ tur remiÃionem peccatorum, ez uitam eeteriti»'^» tarnen qtUafunt teflificationes Ãdei, crgratib^^^* IÃS noÃrte, neceffario funt ^ienda, ae
ielofeihndifUtmaneamui'MtChriflo peifCrexcitetnusDeunifUtbenefia centiifui nos dementer frofe^nipergite '
â I
DE COE
NA DOMINICA.
VLTA «fi'ÃA (unt de fiie in lefum Chri flumtOquot; ntigm fient ben^ ficù,i}ut per fidem lt;iai» pimâM.Per fidè enim reci pimnrvngritiiOei. Per
fiJcm idoptitnur'mfilios
reputMiur iufii (oram Dco. Pfr à m»oc4inMi DfMtn,H( Putrem. Per Ãdem oui
Q)iritiftn ftndtm Dei, ut i» pr^ceptis eim ^fibulemut.Per /Uemuintimut omnia aduerfd et âquot;ortfm.De«^ per fidem confeguimur omnw ex bonatprepterlefumChriÃim fiLu nei.Ca â¢âô «iét noÃra,peccato etecati^pugnat eum fidtity ^itafolêt nobit aduerfa in hoc feculo accidere, H'^^e non fofum reddunt Ãdem inibeeiüem,ueruina ^atnti tendant, ut Ãdem i» nobis extinguant, in hoc fludium nobis meumbendum efl, â*^^acccepimusjfidem dono Ãjiritm fanlh^nort ^dntun conferuemuiifed etiam in aduerÃs conÃr mw.Bi quanto plus augetur fides» lÃto certior
999 EXPLICATIO
qua Citeciumenuf dutîtur ad cogwfceiidam ue» ramraiionem CiEHteDofuiniciitCMUf u[u fidef itoflracoHfirntalur.
Quid eft fadcndum,ut confite mem us fîdem noftram in aduef/ fis,amp; acci'pi'amus confolationern in affli'dionîbusÃ'
MAÿtA eà fidel noÃr£, prAfertim â^lt;1* uerfis concufi£,it)tbedîlttiii,Qÿiirt pui habcfcotMua confirmatiane et folatione^iritusfiK^, Confirmaturautem fidc^ per ^iritum fauÃumuarijs modù, Priirüenitt « - - omnium(ofirmaturauditii uerbi Dei.Sicute)ù»t â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidef eà ex (tuditu fquemttdmodum Paulus lt;titt
Lite ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confirmatio fidei eà ex auditu. Vnie
' ad Petrum dicit CbriÃm: Et tu conuerfui, confif mj(uidelicel,pr(edKafiotte Euangelif tuitufitt* Sio eic0mmedataerat)fralres tuof.Et P{algt;t^^gt;^ Dormitauit pne fiedio animamea, confirmame Herbis tuis.Et Aü^if.ludtU et Silas,cùm effent ff ipfiProphet£,fermSe copiofo adbortati funt fi* treS)Confirmaueruni^,üemde fides confirtnatur etiam preeibus, Ht«e ÆÂ«Â»Â« precatu»tes iSa, Lucam cap,tr » Domine adatige nobis fidem gt;nbsp;Ef
KaM 9,Credo Domine, fuscurrf fucredu
DECALOGL
ïnprtftntuiutemnon^uteriintu de
PntpHd audituuer^i Deiautdeprecibttf, Sed de ' fo uerbi Dei Si(cr3mento,(juoci,poÃquim per btt Ptifmatii remti fumui fCOttfirntitre [olet fiiettt fo/kam.
1ktlf)ondeturgrgopc.
Vtcndum eft CÅna DomffttcaJ
E( Mt aerut tifui CceM Daminicie explicetur^ âferum quieriiur.
C^id eft CÅna Dominical Region.
COENA DOMINICA eft Sacramcntum,fcu di'uinum fignaci» ^tn,quo Chriftus uere pracfens, do âïat nobis pane ct uino corpus et fan §uiné fuum, certificat nos, quod â^ctnittantur nobis peccata,6^ perd-*icat ad nos ius ætcrnæ uitae.
Y 1- AEc efidefcripti0Cae»itDommcie,^t(te K-l idea proponitur iuuentuti edifeenditi ut breuiÃimiscrdefubIhinlUtCrde nero flif Cant Dominicie ndmoneiifur t. Percurrtvnm ^^^urfîngultU buitu defcriptiois pnrtet, ut ^d de ^anlt;t domMici uere lentiendH pt, eognofcamuf. . â ^ft*'^n*iC^VCf^ifdDomnKttdi(itureffe .
- _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X lt;nbsp;⢠â
«gt;» EXPLICATIO
SitrtmeittumtCaftfideranJian e/l,^nà d nonnen S4 «rimenti,uftt!ilum quidtiaefim Ealeft4,(ed noit t jttLtut*' uulgo,quid (ibi uelit.cognitunt. Nâin -ii* terprctef jotent aUÃi nomen Myiki'if, nomine * â eMmêci exponere. 1« Ij4C dt^criptione «â¢* mur uoctMo SMranteitti.pro ftcro ^'eu diu'mofi jjtuciâo Mt p^Ãn.Vndecum w depriptione di^ eituriCcen^ Domiwùrf eà Sicrmnentum, adddif'' tMemterpretilionMiDtuinum ÃgnMubtm. 4inteingenatfumptum eà ex Paulo,çiatcum Kom 4^ CircüciÃonem uocat (rt^^a.-yli/it^hoc iÃt ÃgiüamtbiUdtÃfÃureÃgmÃcat, etiam relilt;}itlt;^f!^ frlt;tÃgnt,tiatOettt addttpromiÃiottibut tidaejJefigtlla.EtÃenimuerbum dtuinlt;e promià fioattperlecert^imafua ueritauconÃit,amp;*^ cnmibut obedienti fideÃneulU lergiuer/aiio'^^ fufcipieniam eÃ,tarnen ea eà diu'nite boniiatis ilKtia,ut Ãtrnmat lt;tc prxcipua falutit noflriepâ'lt;gt;* wÃionet non proponat nobit nudax t fed ad'^d^^ xxteimafigiUt,i}uteuocamutSacramentitquolt;ti^ utrbit promtttuntur,Ãgiüis certiora nobii red^ Ãur,crfirmitet memorilt;e infigantur,Uum tidmodum uenditor agri tefbtur quidetn publici^ Ãütliterit,fepoÃeÃionem agriemptori tradere, Sei {{iio certior babeatur literit Ãdtftfolet Uttfd figiBit mwwi Ltd amp;nbsp;Dnu retepturut pop«l» â¢*
COENAB DOMIN.
i^ätiim,tefhÃcalur quidem uoluntatem faam na» ^rÃrs promiÃioKibWiSeJ addit prietered ntem Ãsna, ([iig jiitt promiÃionü lt;r^çatiAç,boc fÃgt; Ãg'UiiiUt Ct rtnudo cr «er/i«« tdrum ncbts tStt Ãfior reJddtur.
Sicfcùni redperel AbrahdKum O' po/kritdfi papulum o EcileÃem [um^ ac prcmittê ^etfeftmeit dut muUiplicaturumtac ex pafkrtta fcfua miffurum Chrifium,addit pro figiSotCircS fifioneititSiccimpromitteret tam laddis qiià ni ^entibuf ddoptionem m fiîiot Dei, per fe/am f^briÃum,dddit propgiüo« Baptifmum « ut qui fimtunt Bdpti/mum} certiÃeentur de adopt'one W fiUof Dei. Sic etidm,cùm Cbriflui traditurut O* doMturUi effet Ectlepg fuum corpw çr fttuni ftitguinetn, at Ecclefiafieretunacumipfo crfro^ O*«»«« (dltguis, dcfruereturomnibtubetteficijt^ ^Odipfemorte corporif ftdoeffuÃonefatiguii^ »if fui dDeo Pâtre impetraret, additpropgtUo^ m O u'uium,ut non tdntum audiiu uerbhfed ftiam efu Pantf CT potu uitti,de certitudiiii huiut pfomiÃionis itutpetiui dondtiôif admoneremuriâ Oâ confirmaremur, Qërc, cùm Cana Dotrtwcd diciturejfe Siicrdme»tunt,'Mtelbgdmut panent cr Ceéltd DOMà â¢wwm H) bac CÅna t effe SigiÃum , quo donatio ttica Sacrdn
,a» ÃXPLICATtO ftum efu er poiu accipiendd proponitur.
Dicitur autem Coena Dom'miM, Sicrtimèdnik tut Sigiüum,nonfiinpUciter,feii DiUMum,fru di^ ti'mitui itiflitutume^ orJinitum. Non tmm licet bominiiuf pro fut libidine, uerbo Oeitfjingere Stcramenttiftd quo fint efficttUtneceffsirium efit UtDiumitinin/htuantur.Qÿtreet Stertmentt, gut hypocrite bumtntfuperftitionecy folt i»gt;t tttione excogitimt,non funt utrttamp;effictcitjf^ k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stertmentt,
O-Uta Deinde feqsitur'mâdefcriptionet^Chriflitt num m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jfoc/tgntculo uerè nobis offertt te donet prefiâ'^
nt ommtet. fuît corpus cr ftnguinem.lîecdefcriptionisptr» ticult tdmonet nos,qult;gt;d Caent Dom'mict,feu nts er uinum 'm btc Caent,non ttntum pgwficii corpus er ftngumemCbrifli tbfentis,pcut^tut bominis reprefenttt hominem uel longe tbfett^ tem,ueldiutntè mortuum, fed quod Ãnt fignt» qu^us uerè prefens corpus amp;nbsp;ftnguis Cbrià iisdontntur,crptnete u'mofumendt trtduturgt; ebriÃus fww in inflitulione Caene fue nö Afeefus ebri eiter dedit ptnè nbsp;nbsp;uinum Jed dixit de ptneiHof
ja non impe^ eà corpus meu, t^deuwotHiceÃStnguismeiu-ditprefentiä Videtur quidembumtnerttioni tbfurdum,qubd ebrifliin Coe ci(mSynbolonApoÃolicumdicit,CbrifluHttfcen nt domiMct, diffe in cxluiti/tefedere ti dextrtnt Dei Pttrift
COGNAS OÃniWf y«î rti4W CMw corpore er funÿtuie fuo prlt;ef âns tu âlt;c Ccen4gt;lt;iute in territ peragilur.Sed cogitation huMi(n«eratioitif compefcenJit amp;nbsp;corrigett futtt uerbo Dei. Età ttiim hne Cotm in terris Peragitur t tarnen non efi terrellris,feic(ikfiis ^aena.Ettantum abeftt quodcbrifitn ideo abfît corpore et fangiâne fuo abbacC«ena,^ftin ^feenderit in (Otium t Gtfedeat ad dextramDei Pair K fui,ut potiui,quia w cælum afcêdit, cr ai ^extram Dei Patris fedet,prtefent pt unicum Corpore amp;nbsp;fangftme fuo in blt;c Cotna. Nam cr file cfl caelum, in quod Cbriflut afeendit, cz HiC */l dextera Dei, ad quam Cbriflut confedtti Ste ^nitn Paulus ad Epbe, cap.4.flribetts,cisi defeen iitânquit,idem ittetft, quietiam afeendit fuper Ruines ccelos.ut omnia impleret» Ne^ enim fenti ffsdutn efl,quôdciim CbriHus eleuatuseflafeen» bfuouerfus boc uifibile et externum caelum, ^anferit corporali Modoinbcccaelo,cr fedeat ^corporali aliquo loca,quidicatur dextera Dei fi«trM,Hlt;e carnales craffe cogitatienes de ma ^tflatefCbri/li,longe4 nebis ab'^ciendafunt. Sed flntiamus Cbriflum afcenfu fùoitigreffum effein tegnum patris fui, et accepiffe maiefluacm omnià potentite Dei.CHmaulcmregnumDei,cr ommu potentiaeius, nonflnt conclufaia abquemang«
F«» exPLiCÃTiö tum huiutexlcrni cekUtjed muUo latius cxlum nbsp;nbsp;ferrrfjCf omnia qute in eit/unti matu/f
Ãum eä, qubd tiec ChriÃut cum corpore cz p'* guitte fuo eonclufu« fit in ali^uem ccrli »nguluWi fed ^ttod fuperet^ feu ut Paului loe[uitur,implc^ prtftnHa cz maie/kue fuaomnia,tam fupcrafi mfira.titm ccelum,^ terranit
Qbfcurum qutdem non e/Ã,^uod bumanutti (Of natura fua in uno tantum loco effe poÃit.b^^ autem inteUrgendum efi^iuxta huitu externi ntun* di rationem.Vnde Ãf Cbriftut tpfi, ci fi poii tt* furreSionem (uam erat 'm regno Patrif,taMett(U appareretdifcipulifitt hoe mundot 'm unotantun* focoapparuinSedlottgealiaeftratio caelefiif f'® gni, in boe enimtUt nuüü efl difirimen tiportiini^ fed omnia funt unumcr teternummomentuitt,ti'^ nuBum eü difcrimen lotorum gt;fedomnta/untu* BJM iocuitimonulJuilocutJmonthil earutn re* rum, ^uas bumana ratio cogttare poteà . Qg* ccK/af,(wg«iO non uidtt, nee aurit audiuit, nlt;f wcor bommif afcenderunbCÃm «gifKr Chriflut fit 'mregno teeleÃi,cr blt;ee rtiamChnfiiCcenitfd faeleÃif,non eà in célébrât tone huiw Caemeco^i tanda aliqua corporti CbriÃi uelmagnttudo uel paruttaf,uel etiamlocalic pofitio,aut circumfcri ptio,{edttKeuffa omnicarnali imagittatione ,ac* qutefieniutd
COEMäB bOMOT; rô îl^irfceHdum e[i cbcäienft fide in Mthû C H R. I * T (gt; cragnofiendum benefidnm etuiiUt bo« fonfirmati, bene in ommbui idutrfit dg *^fgt;tHÃione pecctttorum » ZS' gtern^ uita confi» ^nut . Sed de uei it prie'entia Corporis O' ^guinis C H R. IS r I in CKnit Domctucn fopiofittf,
Difertèétttem cr hoc 'm iefiripli'one dicifur» ^bicbrtftus mCoMitN O B lS»NotM,i«flt;flW,
Cf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clt;gt;rpus cr /unguinrrn ÆÂ«Â«Â«. NS
*«0» infbtutaeà Cowtr.uti« eafacrtficuli efièrit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
^orpiutyfanguinem Chrtffi DEO Patri, tdex,: Piitndapeccata uiuorum cr mortuorum, Sed pas iius ut corpus cr fanguis Chrtfh NOBIS, No
tinqjaitt, ofièranturcT ft^tienda trodanlur. qua re paulopó/i intxplicationeuerboruitt
C®'»« dontmicie quidam dicenda erunt. Cceme üonù PoÃremo additur,hoc Ãgnacule nos certifica ^hqubdremittantur nobis peccata, cr pertmeat *^noî tus cÅlefits hgreditatis e::j- gternee uùeo, Ht'c eÃprinctpaiis uji/s aifiitutionis huiiti CÅng»
CÃm eninr CbriÃus effet moriturus, fujiepU priuSfpro publtco more, conficiendum te/tamefs tunfuum.m quo bona fua amicis.baredibui^Ãeit ^ccleÃg fug legaret,l^onpoj/'edit autem mundaa regna,nec magnam uim £ ecuifift »fc »lid tor*
EXPtiCATIO
tuit corpuf, traJit pro peaatts rtoÃrf^ inorteftt,e^fitngufiiettl,^U6m effitnditad pecctdlt;f runt nojlrorttm emundationem, Q^are iM turttf confiât tcfiAmentum,w quolegittEcclefiif^
efi h^res citii,corpM ^3quot; fattgUmeK hoe ipfo teglt;tt ti rcmtfiiotttm peccatorüäuÃäi^ CJ'UiUnitQuibui bonit non potutffet Uel miiiorlt;t,itel exceUentiorlt;t,uel utiliora tlolnit antem hoc/'uum Tc/hmentunt nudif tum Herbis 'mfiittterctfed lt;juo certitude uerbori«^^ magis iUuÃrureturfftdieät etium Sigt1ium,uid'^^ eet Ponem amp;nbsp;uiaum/m corpui amp;nbsp;fanguiaenifi'f^ fonShficato. Sic enitn apud tiatthieunt dicit !
fotlSuii meM,lt;jHi efi nouiTcfi!)imenti,lt;luiPâ^ tttultis effunditur in remifiionem peccatoruw â npud PaulumiHoc poculum,nouum TefinnerdKquot;^ efi in meo fonguitie (^óretficut blt;eret terreuo^ rum bonorum, certificatur debareditete fibt amico rehéhtcum legit literottefiimêth^âbi/r eitfîgillum, quo literie funt roborotaUfit amp;nbsp;Chrifii certificatur de blt;ereditate ccetefiium bono* rum, qu£(unt Kemifito peccatorum, e3 itita,cum audit coinmemcrationem feu pritdicif tionem mortis Chrifii, cfquot; fumit ccenam contint* eam,boc efi,Panem amp;â uinum fit corpus ctftngut
, QÃ Ãtfi'Ã
^fÃumuttumJiiunt^'iitifiiWN. t^in^citx Hi»6«s ^âiid fjtCac^ Do»rt(«itf4 . S^(!afeibùofegt;fûiii^
tfignlipfiiUetbit,
^«Klitf iv/bMiortetiiCiauiffsrifffn-ttttfi eitftx^ iitp-à Tejiu^nti Ã|)^^ f^m it^\
^oiticluflt;6t circum^nt, ex qUibut entp cpgwi^ Câenam non '^e
f^tadefietirdiù'Hiaiii mfùtlt;Ai(i»,tac ex i^fis ^'^ffcripturé uerbùviniiro
^ii(]ceHeieruJù8ir4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,-â¢
lîEClTA'^terba j lt;ï«»bufè^aafljgt; n î- , Paulus d^Ãflbün^ftltôr
^demCoeQ^ Dominic y ... ^efjt^ff.
Donrinusiefüs in ea- tioac, qu» cadifdpuits fuis coe« â^tfïtjâÃcepft|iâftêtH, ôf cum benO âIfxîfli^âc egilfèt grariSst »fregit, ^(^difgiputà J aait, ÃfcdpitÃ.to^ , . ^cdüe,Hoc^p: corpus mçu^ quod ' 1^0 uobis datur lt;nbsp;Hçc facitc in md ââömmcmor^ioncmtEt acccpto po
Ml nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V
culo,poftg ccenauit, graciai egiti' 'et dédit illts,dicens,Bibite fix hoc â^cs, Hiceft cnim fangüis meus, â qui eft noui Teftamcti ^qüi pro' 'm uitis eÃundic in remifsionc pcc cacoru, Hôç facitc qûoticfcütÿ W Ãéritis in mci comcnl orätiöneifl*
MV LT A bw uerbit cb/rrutnJa -gitokemhtpnpMUtrtur.
Kcena uopit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PriniOt obferuitttlü Sattis
«lt;clt;lt; 4 ji» i« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hitmano cöÃUo exco^itaujei i
cepturui icruce rt môrtè^i^nunii Dn» pitre fuo'rnScitiiirer, Perfftituc.», EiMgrftft« ft PMlm, chri^mea i* noiie^i triditut elt,cS lüfapulu m eù Patit corpiu IkS vefeendStCr »iftiii btbendu. Or boe ithireo tulmeiteiuli ptn^* itt (oÿtemw ufum Caeitt »o»l tffefuperuiuH*^ , Ãâextitetnuridfie^ue/Uioremdiuf ufitiii.
Cam nomi Secundo obferui » ifaii Cam bodiinled »HW 'wftituta [afiià Chr)/ioittU'Um,non(an^m Apoliöfffrfi^ pro tot» ÃC ftdeti»mutfi»erflt;tecctrfig, nftjf ad rioutÃiini^ îmtUf tnundi dkm, SK fmm Pidtlttt dd Ctitiid^ (tb
COEN AB DOMIN. re Æ ^â¢'»Corw^b. tt.Egoaccepi4 Domino.^d er uoliis,Et mox à Qtfptitfiun^ comcderitie bttnciCZ poculo hoc biberitif, morfMi j ^WMtt adnuncùtit ,donec Hrnrrû.HÃc doctt PM
CÅiM Domitti non debeat imà ckm Apo tbrogiri,(lt;d conferuitndn Ht m Ecclepn «4N«nr(tn Cbrifii w maiepute fitOfad iudicandS er inortuos,Hoc ideo obCeruandum tÃ, ui 'Vttirn^mut Cctnnm DomwiMffi ab aîijt ^uibnf^ '*oq »â ùi(iM,aiWâer/gt; ApoÃjlif 4 Cbri^ commeM ^iterAfioflolKif temporibut ufitaiifiientnt, M *'*'gt;1 no» filtrunt, ad propagandim in Etclefia ^datijcd ad (tmpuitanUtmordmati, donee ne
Euangelif Cbrifh confirmaretur er iBuflra ^^r,Talf{ tft VnÃto,qna ApoftoU legrotosfana VnSitf^ qua tJlar.e.tif gt;4lt;£»,î ,Talis efl etia impo fmpoptio ^on^nifum,qua ApoÃoU conprebant crrdcntii munuUnk ^Swangelto admirondadona^iritu« fanÃt,De l'HAifi.s.Sfwtrntm RfccoRiräu) iuti e ûutOiC5fiiho luti.
^u Cbriüi^ caco refiitutt uifnm, nec tmpoà fudarioru Pauli,quibtamar^ lt;y Ãfiritm m«
^^g«ti fiurunt'^ita ntc Vnllia,nec impofilio ma
tradita er conaueaian funtJiumitus, ad P^petuumufnm'm EccleÃa,! cd tantum pro tipo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ritibm t^tata^dum opus, ad quod ordmaia
*fdnt, eonfieerctsw. C(©M 4«(fm Domiwm . ftn
ÃxptiCArrd
tntur corpui et ftttguit Chr^, in/litufée/^^ Ro» ute/Jfttemporerimritut.uHi' cum Apoftolif iiboleAduitfed k( ufutèim iffet in Eccléfiitptrpf fwts.Qiiire h^c Caeit4o^etâMtt(riHXtiimlt;tni
d4tui», 'mjlitutioneni ort^ittiMtoneni tMc Cbrijiui, quipritMnt Cxttitmcoriitt uifibi* Ut aÃident.pin^ficattit, idemif^f^inètcltfiiifif^ femper muifibilitprtefetatfifnà ifKat, eoritm,ijui hocoffieio funguntur, ömnet'Delnbti* c4(Clt;ien4t,qug itfj; ad ftottiÃimtati diem htbfH^-Dicitemm:ec(eegtgt;uobif{unt fum omnibi»lt;^â^
nic^obferud . TcrMcanfTderä^^^ Ccefttl^ tionon adtê^^â^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wfütutbHemff
ptKcertHttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;certwnof^tf
^iâta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diciffmrii:Ci3igt;Hefiufi^P»»^.
dentiifCr biberitiftUondicit : ç^ùfsféntp^ die, qnlt;tuis borii comèdendum amp;nbsp;bibendunt^*
' â '' Sed relmquit eteléfiê becm re liberteteni, mo^ non uertAntltberMent irt titetienl. Cam enim
r qaentertamprolperii qMmaditérlti tenttiftti^â
â ''' â' amp;nbsp;mdigeamittion/irtititniHefidèi ,etq;
ltttione,freqiienter,fifinipoteÃ,HtenduntfÃ^^
Pentfc^nt n^Dominic^^
nam Cana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciÿirtb,i^gnofeendttm efl,qiibd
mm Ctenie DommiÅ nonÃnt nà dlt;t lt;tb[enti(il
^COBNAE DOMIN.
^èpr^efcntiscorporit cr fà nguaiû Ciriftifii* if^.ÃbrüiâMenimporrigeniiopttnem.iiicib Erft eflcorput mrum. Et porrigendo poculuta, ^^it,Bibüe e3(eoonnes,liiceftjanguifmeu«. Nö
ktc ud magnitudOfUd plt;truiM,Hrl longitudo, crdÃicief,ud tenuÃM diqua canulif imagini ^â¢^iteaadmojum ptul'if antè aUigiontt,fedobé ^rntiÃde fefttirndum eft,^0d Cbriftuf ptne er *â¢Â«0 uerèporrigd o- donet coniuébribiu fuii ^puf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuutn, titqtà elt;t accipiuttt Ã
^Ãantcum ipfo unactro, unutlanguif^boe ^/iiuera menbracorporis Jui,crfiuintur omwlt;:
ijt beneÃcifS,qMCbri(iui ntorti corporif fui» ^ effaÃone Ãngumif fui impetrauit. Dicitetüm ^oi(/vt(.Cor(»tio. poculum benedidionis,cui be â^dicimia,nonne communieitio fn^uinif Chdfii *^nnis,guem frangimut, nonne lomnntnietttio *otporif cbrifti eÃe St itt Ctem DommM-com **«cafHr nobüfpocitloifanguis Cbrifii, pene, ^fputeùUfCerteutuerè pr^feniie funt^if et ^gt;*untdtu etii corpiu ty/atguis Cbrifii utre prt Ãnt,neceffe eÃtfed fuo qiu^,i^ quidetn ui corpordi, blt;tC4«tnn iuuiÃbilit fi^iritun ^^ctdeà ,4U buMiMie r«tiom mperfcrutabili **gt;^.Nd«^i(cntddiKolt;iaMbMn4»M« ceptmeotn ^fbeitdere ooa pQ(c|i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^riÃuytertu
Y »
BXP Lie A TI o
Deut, ^3- Hrrutbomo, cuma/tenJerit fttper eM* Hescaclos,omni4mpleat,ttt non poteà fuit teff Mionibui affequi, quomodo pr^entu fint ut Coe nu corput tÿ- jiinguis Chrifti, fed quod uerbuti Chrifli per^icue dtcit, lioc ofccdientj fide fufiip^ enduui tft,ut ey hue obedieutu tefkmur uet fe* pientiam caenif lufirtfubiftereyO- eaptiutut dx sere in obfeqututnfapienti^ fpiritut,
C«w Domi f^cut tttrtq^wÃUu
QaintôfdiffdiHut etiiex bu ueebif Cartdgt;f ebrifiut mfluuerit in Caeitu fuuufum non tiifttâgt;f punif/ed r(igt;imMi«i. Non boc uoluitCbriflin,if nutguri plebi, in Ecctefia, unu tMum pert fdtruntenti duretur, ulteru auttm uuf^retur,lt;iid Mgtfrettfr.CMm enin iufiiffet conuiâoret fiof nem, quo porrigfbatcorput fuum,edere, dtp» eulo difertè dtcir.Bibite ex eo oitutet. Et nd Conntbiot fcribenitiffirmatfeufuniCan^*^ ipfit trudtdtffe »quemudniodum i Domino et(^ pifiet.Teadidit auteitt Cortutbiff, nbsp;nbsp;nbsp;non oifi^
ftrit^tumEcclefintfed ipfietuin uniuerft^* ekfin,non punit t4ntum,fed cf unn ufmn. fnim: (igotiefeitnlt;^ comederitit panem bniie. O' de pocub biberitit erc-Coniungit Punent Oâ ** num, efumty potum* dS^fdidfiuu non quM er ebrifttu ufnm turn Punit quim uinifunio nteft Eetiefitefidfin C«au
COEMÃB OÃMfN» tû
*fl ol)(curum,iutignatum, quoi Ijic ntcfutendi» » CîfniitPine O- uiuo, fùerûtutn ntic nf» Ifone tiut in E(cltp4 plufquimjtpiui^èiuif aif* gt;gt;if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur [«crtlfgit temcrit*t
f^^quoi nonnuüt auÃfùtrmtmfiitutiontmChri {fi,»cwtufliorit c^,ttdbuepuriorisEccleÃlt;emo4 rem, profu4libiimemutare . DicuHtquidem» .quoi toMt ChriÃut fitb pMe ^uipiatur gt;nbsp;fttro non (tiam plie Â¥MtjperÃiemtitntitm»ex iuiitu euengelif,tottn Chriput eccipietur. Cwti }tutem uoluerifCbrt/iimtnontenfitniauiitu C*« ^dngeli/t/eirtiam Sacramento accfpere,Jbi rum ttecejje b^et prt^^riptam Cbri^ ippm i'ahe,corpiti,uma autem fanguinem etut Ãunere. Sic enim CT ip/* iwiptyamp;pc dinifatnobu fnmtà damfituit.Qtitrett^p bumanafapientia lt;ult;amp;clt;t ^ituSnitt uiuum corpm e{[e pne fanguwe, tarne» quia diuina Sapientia commendauit nobis feorpi» ^tn Pane,corpus CbriÃit nbsp;nbsp;feorpm iii uwo » San»
^wrm eius, ducenia eà captiua otnnis bumana togitatio , utdwia«e[apienMtternmob[equiuttt .exb^amts.
Sextb,ex uerbic Caettt difeendumefl^quif Ãt froprim er iwwAur««pnitpropter quèCoena ic^i}bm(li(utaeÃgt; Suntenim tquifentiunt^q, £lt;gHd mf^ttafit^t pt ü^ifatm qua oÃcrintnj 4
r 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
gt;1» p»:pi.ic/i.Tio
furificttîis Deo P(ttricsyput er {an^uis CiriÃ, tti exptitiiHà (ieccit^ lUKoyttm ei' ittortuorum^
Etckrttl/icfftttentiarefùtMr teÃimotüofcri
Jiturie, Ãf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad
'ChriftMexpiiùeritJie'à atanpfirà ^^^^^ Ccènif i f^eb,tP^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crwcf, nbsp;nbsp;ÿao/tt«'« oblatione, (uidelKit
fa,quie'mcrufeperiihefl)perÃibseÃceritin ' perpetuum eot,^uilan(hÃcMturM cum btf tent J»orfb({if lt;}uo ^tfatt^iion uulgatuni êflittorbttil terr^^t remiÃio'peicat^tfÃn ÃtattpUui oMatiO nbsp;nbsp;nbsp;'
'fropeccatûtre^ondereiîliioknt t quod [naÃ* feut m Cæ^i corlJUe ^^faiiÿtinem Cbrifiigt;iton tam prifmmremÃibnem pfccaforum,et fatuff^ fnim^um ^effit»ldr,''^tucum,enim tautum e/à jacri^ium ^futortum et meritoriu,M(id Cbrt Ã'ui incfuctpêi^é^Ã^) etiamipji
Jed utfitcrtÃcto Cöéuie remiÃienem peçciiioti^^
W çruce itt^élre/amj jibi alt/s appttcent,et
'it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® mortuos trafisfèraut. Mereald
Pdfgt;f fncnfu^crtÃcutiu'iulgt;eturuer()iCoeniicchÃ__(^*^!'* fltirwH- muÃitire, nepuÃictt eorumuerboriimrec^Ã^
ne tantum ^y/^mtim,ut ipÃte^ÃHlutj^ra^lf'ââ^^ - : nbsp;nbsp;tur, acprftereanon di^eafat Eccl^'èoe»^^,^
â . : feu panem zÿ- Umliin Ct^Ã^d ,it.. 'tut^SedhiCi'ommi^faii'iÃciiwrumcifnmfnt^^^.
rfrèjiâaniur:
C0BNÃ5 PÿMINÿ ri9 ^um prieçipuce,x uerb^ ipÃ$ Ceeitf»Tlt;tme^ numj« lege l^à mjhiutiim Ãiit pngulare Sacrifi
SiicrificUlorumgentfSt tiimenpoft^uim ^gt;ut^CbriÃttt,amp;' expiiWfficrificio cprporis
w crtfce pefCjtta bumlt;tgt;ügenerff, in fuitt ommlt;i f^niticä fitçrificù,et al)rog4tuitt âft o^ciiitn f^euÃicorum[ttmfi(!tlorumf^f:c fe»a eft.quQsl Ãbrifiii^^wfliiueniîo Ccehiim^ia ^verft nouitm[(KrilKMmfCr nouoff4fr.iJicfdot ^âfloamuettrumficrificiorum^amp;Jifrfpful^ff^ ^*â«1 rnin* infl^ueretiir Cana,MeepitJ^uij
^'^,'içlflt;urip(ituu,Sei,ùrtUL4(£gft, 'ÃtÃJ^ertilM eÃt
Ãorp'ititaeuts^^vp^prà itide^t inntorttm tftii
Po(ulum,m^it(ni..,Ni:c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« ⢠-_ n-
^fuitico bofofdu/b (trip^tueÃfiffirentfir^ Lcw.w*' ^otfacerdotif fitngumenf (W,Sed dieunttGfdt^s ^Ktdedit tllis,uidelicet,ut biberenLplic eÃtW» ^â*âtns,ftngu(f tpeuf,lt;^iprouobis eÃ'itdit/tr^ â¢lt;««» Cotiw, alio^ui pqeulum euerundufiäyett W poÃtiin truceMiini/ifium igitwr eÃttx tpps. oâ¢. lt;nbsp;C««* X(rb^,M9d^Cbr^M,iVflJ^P^â:î( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
â¢Â«wrpi^
â¼ BXPtiCATlÃ
^iandi péecaHnodfji, fed potlot ^uidoiiuttnt Bivre er um^ torpia o- ftngomem fuunconiii ib ibiafuis lt;td edendùm nbsp;nbsp;bibendum . DemJe
tom
inidtt.Uoc Ãcite in tael commtmornMnem. CÃiO notemdicit, HOCÃcite,certeiubet boeipfui»â n^ ipfe^icit, er non aliud Ãcere. Qijid gt;lt;«(lt;â¢Â« fieertt,ti diHtm eÃ.Accepit pané, gratiM rgit.di flrt6/tit,diditdifcipulii,Aceipite,inlt;]uien{,con( ate,haeelieorpotmeuw. Acctpumu/t igiiurtr not Pitnem,gt;ugt;HOtfaertÃtemuipropecciiti(iügt;â^ ra*a er nertuoruiH. [ed utgettiot 0^' tpdiHrtbitomin Eeclefioad ede/idun Paitfcor' potCbe^. Ne(/Jiapliciterdicitt Hec oddit.in mii comniennjntiontm.Q^io ergötz ^deflliei eonimeiiuretief tiuüefl Corporis t^/ongiinif iieifoeri/kfuni(Nibïl(ertegt;it»igt;f^ QSienmfltituerit femel tMunt eorpm (T f*'!* gumem^nipro peecatif no/trif Deo plt;^â entte offèrrt,er unici oblationeexputioitl eotorum ((bfoluere^wum/Htuit fi-elt;juenlef »* ttaoblatiäet etPacn/ùia.ne hoc tpfo umcitm fuam obhttionem w entee, non i. fuficientem peecatorum expiationem, ' eptfbU od Hebr.de Leuiticii bofi^t ergumittti^^*
ideo Ãitgulif oMû repetito Pntilt;luii non poi^ d^Jidffporf^irädore,gsdf(gt;Ã
COENAE DOMrW. rtlt;
Uilhtuijjtt m Cagitifuificrificium pro perc^ **fltmper m Ãcclefia repetenJunhijuid aliud iudi (ari po(Jet,q facrificiunt m cruce (tmtl pera/iS »0» fùijjet ptrfciki pro peecaiis itoÃrii corani Dfo Paire fatiilifhofitd quid uercfit illud,quoi didtChri/lui,Hoc faciiein mei commemoration ; iiem,P4ulutt App/blm tüe, quiiitfhtutienemCaea
i Dom wo ip'o aecepit,tam per/picuè interpre fatur,ut qui ex uerbif eiuf fententiam buttM difit fioit mteÃlgit,plane cncatuitCr Ãupidut fit^nec^ ft rüiPofiq enim receitfuit utrba ChriÃl,HocÃci tem mei (omiitentoratioHem,mox !ubiungât mtef pretitionem eoriHit,(y ait.Qÿotiefcun^ comede
Panetnbunc.cr depocuiobiberitù,morten öowMi «(fnuncidtCjtfoftrc urnrrü.Cöwrmortfti» igiturChri/h.ad quam ÃciendamCbri/lm caenaM fnè ifi/Iituit,iitter^ete Pt«4o.t»( eÃ,orga»o Ãiiri tits fanât,mbH aliud m prufentia eä, adntmcu tiom!gt;rt(tCJiriflLHoc,crfipuit(iÃimifdi(ititr,t4 â¢ftf» ^u«/ó tt, diligentiut cogitet, late patcat. Morj enimCbripi,quidefi, wÃexpiatio pecatf» plaealio ire Dei, reconciliatio bunum generic cu tieo,uiäoria mortif, cf abolitio pofeflutt Sat.A »WJ'H« enim omoü wow Cbrifi effitit. Keconci Halifumuf t)eo,inquit Apoftolutiper woWlt;m filij
Uortuut^propcaatii
â¢.... â---
EXP Lie ATI O
Et ad HeÃr.Pfr wertem abolçuif eum,^iiimortV habebat titipertUihoc cfl^iabolum^Et quia Ãhrt» fttu noit tantum morttiut efi,uerum(tiam refurrf xitùmoriuis,nec ftbi tantum refurrtititifedfi^**^ uobK mortum eftfita ^â ttobii refurreuit, ut tugt;f Ephe,ft utti'CKiittpfofomütiÃe^tfCfâÃmul (um dtrs (içeret inter caltÃts^quemadmodum (Qquttuf^dçirco mentionewortif CbriÃi compte beadiluretiam Refurre^o eiut à mor{uis,amp;' bf nfficium,quod ^furreätonefua in no$ conluIHi Sicutcnimmori eiu^efl expiatio peccati noÃt^ er pUcatio irteDei^Ua crReÃtrreäio fiicii ttÃÃru^er gratia Dei, i^naDeui credentts â¢* Cbriflitm ila(ontple(lUur,utreputet eosuitepl caraettedunumfitnguiuemcum Cbrifio Ãlilt;ifiitgt;gt; er adoptet tot in filios, er cobtredei cbrt/Ã,«# pnà cum ip(o acctpiant bfteditate cceleflû
Pabes quid fit, moj^t Domini, cr^uid noiiii* kdmmaire Domini contmeatur. Cogita num mihi quid fit Adnunciare.J^fim ad^uuciofse no/f ffifi* 'r fe m aitgulum domt^ proripfjr^., (y ibiflUmfea tummefdo qua,muÃi(^ejed eà aliqd alteri pd iblice [eununifeflè prfdi(lt;tre,çzexpli£ate,utaii diatyUtcognofcatfUtmtelÃgat id quttd4dnutni»r tur.Cùin.igiturcommemorattû Domini fy^Mterprete P4ulo,fdit(!Uffiiiifi
â - ' quot;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^icuuid
eoÃftAB DOrtïN?-
^cüunt eÃ,tluid non pt,nià puMica pr^dica^'o, Cf ntMlpÃi explicatio eorum benfÃcicrüff},^£ ^brifluf Mortf et ^efunreSbone nb(K mi (gt;ttrMi(}Wtielicet, qubd Ciri^ efÃttrit htdrte amp;nbsp;Refurreibone fttHiKt i]ui creduntmeuntifiunt â¢â»lt; cnm ipfo clt;tro zJquot; junffiisÃint membra eiutt Ã- habeant rcmiÃionem peccatèram» i^epià entür ^'â¢PiÃnt adoptati Ãlij Dei, çr btcredei coètffiiun» bonorum,propter Cb'riPiim,ExT3K nuiic dmiÃi ^è'pitety^ubd ChriÃianiÃtueeitCanam fuant, :
'Ionin bunc finem,utcorpiu etfan^'Ã-'eiiaoÃrr i»-. ii r »m
gt;^'fntt(r 'm da Deo Pa('di,idei(ÃfdfTid^fV^d-ttii iv
'â^nlt;w er mortuorüifed tlHdnxfttïarèiu^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4j«ïî(
'JâCitrrtar dtorteiut uiuü, Utid^no^can^'^lfiffäP ^efitia mort CbrifU creJeittiTim i«, fpÃtni ifioierit, Vnde çr Vêtirai uamp;audivnttpÃdein^ ^inamDÃhmicaiAt^^Ãiciunlf nohdiinyffBt'^. ' r^fit,qubct m.éabp^dniuyDèiPPiMtó/p^^
f^rificif expiatory, ^uod feÃel'ph^' ht truce perçoit, ' ' ' â
, btcej ai(temtM non Cf moffCir^
^ipotifl, crhiniÃcii enttexplica^ïf^ii^il^ CcertaçâCerte bveetâpoteÃ
pf»* fnint
EX P UC AT I o
tentficu Chriflitty gratit ipà agtnda. Std bót uuxinte ohukS m Ccg/tit Domini Ãtri debetjpro» pteree^ Cbrifim Caenam fumt in boe iuftiiittritt nt mee conuióbributfuis corpntfuum l'âne eden than, amp;⢠fangitinem fuumiùao bibendum dareU Qÿere ret ip/d exigit,ut explieetur,quid mort» corporis Cbrifit, amp;nbsp;effuÃone fangnwis aiu fit
Acprofiéïo,nccefferib er epiiÃimeconitite CdcXit Domi ^fftur in Caeita Dommi,difÃettfatio corporis ty tnen non fit eiustcr ndnunciattofen prédicat» mor prinate fiter i nbsp;nbsp;eiut^ifi enim mors Donnnipredieetur in Cee
fienti nà ». gt;tdfnon efi publice Domini Caene,fied priuate bo minis eibo,de que,quie mufiiteitdo peragitur,dii bitetitium fit toculetoria^en Magice. Nom Cbri» fiut n^uendo Ceenmn futun, inflituit Sacrameit» âââ'â¢âfâ tumtf*^Ãgiiliwgt;quoÃtgulit corpus er fimguit L ,» â ^i -nemfiitm,^benefieieeorM»t^t,tradit,dot â' ⢠â'iiatity app(i^,queednifnciat»ne cr^prediear tioxe Buangtlÿ uniuerfis promittuntur gt;nbsp;Clare ea nfitt dicit, Accip,ite,editeÃ)oc efl corpus meunt. Et: Bibite ex eo omnes, bie efl fanguis metts. Hk dH â¢conuiihribut Cbr^ Sacramento Panis CT nmi dari, ^nari, er applicari,quoduerbo E»« ^iebf publice ommbus promitfitur t uidelkett Ãredentet ist CbriÃun fiert rum ipfio^ uttiutt car nem
eOBRAà DOMÃK? rtf »fw»t/4«g«i*fw,cz ipfo rett ^''Ãionem pe(catorum,çr teterrttimuitaitt.tiuni
(o»fi4trlt;hlt;jMlo, mibff quim impiè mutent ^ptruertent Cxntm Oomimciffl» hi, tfui Ãciunt, âX ei priuit4n fatrificuli «Aooemti«^ (^âÃ^
oÃrret Dro jPÃri corput ÃngfdniCbri' epplKfteaobiitiünemeritum Cbrifii uiuit, ^ftiorfuH.NMtguoJad minifkriuin Eecfefîteat, ^*rt,«er4appluatio merit! Cbripi fit adauKcia», nbsp;nbsp;nbsp;â f\ '
^°»e fen pradiuticne EMngelif,ce dilj^[atio»,Mijfià {^i^^ *** Corn« Domiitic*, M quod pradicattoneEnan/acri^amrS^ i^lîfpuhlitè umiuerfit promittitur,boe^/^aaeAimpi^^,!''â'^^ ^ââPaufi umifingulif fumenttbutapplieetun
turn demum fuu iffèrt fruamp;um cwn lurÃ' fitmitunqucmadmodumpaulo pofidicemut^ 021(4 «utrm facrificidi Miffaf^X Primutn» ''^fioditunciaattnonpradicMt Eule/ftm priu4. ^fuitMiÃif mortem Donmi, imo quod horrûî âdtui eÃ4gt;robibrtur eii feueriter, «e uerba Ãa» ''*Don|{ntj quttfuntip/amortif Domini adiu^
Gf, pradieatiotpubluè ,cr Imgua uulgf^ ^^^tarefitentiDrmdeoflentanltantuiat (mmokii^ ^^dijfe/ifint Eetlefitt ponem GfuimimCmteti^ f*d^ fohipfiuefeuntur, Cùmi^itHr plané ea io, ^riuaitt fuK KiÃiifiilunt, qua turn itero modm^ ^pl!(at!d!pujpta9t,quafioittetu^ttt
ÃXPLicXrrd
meHtutn Cirifii tms
Aerfswï' '
Ãclt;;edii'amp;quot;'jn6tlt;ft^d fiait Chrifhunoft
' i/,utm(tinitfttttolfefiimtiir-tyioPiaricorfgt;ûitt
I^^Kâfpfî?^,feiwlfituïl,ut bffèrattturEtcitfiii^
KUitri^etiii^di'biÃefRfji niortis til»,tt4
tri£cai(i.y ^f^tf^ikftdâ^rà rpuiiÿ-fîtHgtt'uieiti ipfiut fotflt* j CJ^wjS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ViiÃiuexpiiittiridt celebtet » OUoi
.ÃWI jitt^^fgf'^^(tf(fà (eiiti'fEc(lefià Meu4»ge{iM Chrf
/SjC?' ^atfèttt Slt;icrâihtentlt;t eiut,uidelùet biiptif
/HKm,ô^aênlt;tm DoihlftieaMi iuxta tbrijii
ereÃW^fefrt ',âi^cctefîit ÃtMffgelio brutlitit^' , , Sacf^iitiiê^ i^d^}nuttit)t}l}onéfiAtrttiit(tnt W
fbvulâ dùcaK^ îi» fùitirOyhitrediMe ccekfiif
Xpofto^
Ht i)t orbitti territiite,pritdi(tde d-Mfârtf.'ôar êhdidertt amp;nbsp;bapliflt;UUi
Hicfy.\amp;bef tot Ettiiffgeli0tt piâ£dirär^,''er^'^, tS^iiieturtfiptifmut et C«»»*ÃomW ^^ilbet efiSm epf bapfifirtutu Cr CtettatrtâOMti»^ iam ï «ixii Euartg^ prdftf iptuift t^ÃKthîcJît ttel Mil]4ritnt,Uelfacrificiorü wjj^ EfPmltK fifibtni itd Epbefîbffftceirftf
COENA£.\ DOMIN* , 9ti
! l'if genera mini/frorum Eççle/tiç cap. 4^ Dedif^ ^ienf,olies quidem, Apc^leSj olios nero prâ ; Phet^ifolios autein EüÃgeliÃoSf 'alias paflores ac â ^o^hres^ad iaftitn-ationem fonüorunt^in opid a^^y-^^HuilîrotioftiSfiaiedificatioftem corparis .Clirifit\ '^aec perue»iamttsoinitei êtt unitatem fideif cr '^amp;iitionisfii^ Dei, Vides inter eos ,.^ui 'mfiititti
ad tedificandum corpus Chrifii, quit eà EccIk lgt;o,nulliti» locum ÃteriÃeulis, Mi'larijs çonce/Jiim^ Qgôii fi bi fiifjent à Cbriflo. inÃituti, necejja* ^hsid ledificotionem corporis Cbrifii,siti£ elfietit ^fiuli uelignorantu,utlobliuio,quoà eof mea ^tlogouerórum minidrprum Ecclefitnontfume
4 SocriÃcuiiit, ^4{4crific^s eornm,audiagt;nutoutem ueras £tf ^leÃteim0iÃros,quiGrEuongelian Cbri/badnutt ^ânt.OâSacrameuta iuxta ordinotioitem CbrifU ^if^eitjoist,utminiÃsrio eorupiCbrifiur^ reäeca ^ofcomiu,er cognitione eiut biercditotem cxle* Ãlum bonorum (oisfequoijutr»
Septimb t de Sanätficotioaeyfeu Confier atio= upcont, P4«« Cf uiaiin corpus er
^^tnCbrifiifibfiruitndumeÃyC^Cr.fiuerbit quit ^ut EuattgeliÃ^ defiribunt inÃitutionem Cane ^om'mi(a!,pmninorecitaada funtin Caetto, quia f'iULtomwemoroüo feupr^dicotio mortis Cbrifi
expert* Ãff 9 fij^iucomitiemomtio in ccena neceffitrid tll, ehre exporturtt, quid nofifs pdtie er «iwo ht Clt;rX nd(fórrigdMr,tdmeff nöià imd^ditdunij quöit ipfd externd hortüit uei^^orS reciidtio dut tdtio defrthdtde axto^quafi mdgted qutiddm in^ (dnMio,cotâpttt er fditguinem chrifb^ef conclif' dut id mtrd ^ecnf P««ä amp;â uitti t sed fciendutif dft,^i(hdhiec(ierbd pgniÃitnt tjutdetn er dftttcorpui fungfûuem Cbrifii,Pdtfe ©â «hioi* CfiitdnobitdiÃienfdrit ipfadtnem Cbriflat iwtfio Cündin ordirnuü, EccltpdU* tindiitn ftidnddutttddbuc bodie^ durdt,dt Idtifbli (dt Pdnéfü Ãr Uwtdntiit cètput er fdnguinciil dd ceMrdftdditi Ceêndfn,h nonünf t^ieiti^enimutfCr mortem i(ffîctfddm(it(idniitf'' Ndttt ^tlihddmodum boe uirbum i ^od Dett^ initio dixit:Germi)tet terrd berbdth uireMeMi/t^ it^num pomifirufn, non fie tidnfijtfieut boiiünif Uefbumtrdnfirefolefy fedddbuc fondtm ttrrdf erefficitCmgulis dnnis,erftttsd Deo définitif ffóribm « niidift,omnia ea, dd ^te efficienda ini iio ordindtum^it',itacrbocuerbnm,qticldfitfitf Dei dePane nbsp;umó m primaCcind diiit, Ãdita
hoe eft corpui meum,Bibite,bic eft fancis net^i ttondum diiiturnitate tèporis obfoleuit» fed adhuo feniper,etidmfi tton fecundnm literaf et fyUabdt «I
eOENAE OOMfNJ
^terJn-ttirie/^ax e/îj« Cceni,^uotlieftld funtè ^CanattittnommeettuconuemmutiOr mor» eiiM idnuncitmuf » Er Ãcut aqua tune ad bn ^^ilmwnfonfeerata efi,cttm O' Cbriftws ipfe baat ^)O iitÃit ApoÃolos baptilare m nomim
Mitris o filq er 0gt;irttut [antb, nunc autem^ ^*01 bipti(mu« datur,non fit noua aqut conjeent ^^ifedfit tatum priori conficrationif rcuclali» ufuifita er tune Panii er uinum janlbficatt (tnt i)] corpui er fangumem Cbrifli,cum ChriflttS i« eattoéle,qua traditut eji, mflituu,nunâ¬
*â*trragt;cKni caena Domini celebratur,non fit nounl ^^bomutefanStficatiOtjed rcuelatur prior Jm» ^ficatiOfO tranffirtur in eum ufum,ad què Cbrè or(fyiauit,Qtiare ewm audtmtu in Cocna utr infiitktionis cccnte recitari,refiramits »os togt
***lt;o«e nofira ad prima Cocna Cbr^ er fciamus e« omnem fani^ficattonem »w natiram banc Pi'itfetUem Comam dtuina ordin-icione deriuari, DSbluo^ctÃant i /fittituajii btc et coelefii Coe â^dntlub/li er affte o carnalei cogitationet, quibui
rj« bgt;pMrùie cor/tmrnn junt conuerfionem ('âbflAntiie Panis in corpi« Chrifii » o fubfiMtue *â^igt;in fanguinem Cbriflit Cbrifius fnim porri« panem^non dicit, Ego muto fubjiemtiam hu
*$ Partis m corpus meS, fed dicit,Hoc eA corpM / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃZ *
a*4. EXPLTCATIO
fe hoe pane,quem porri^iti eor putfiiintt fumendum oj^re, VnJetr Pauliu re lin^uit « panu nomen, ftiant poÃ^uim 'nrcorpui Chripi fanlbficatm eÃ. Qÿotiefeun^, mquieÃt,clt;f mederîMpanem hune. Et moxâ.Probet feipfuirt hemOfO- fie de Pane iHo edal.Sieut etüm dquanà effet idoneum facramentum regeneratioriif inba pti[mo,fî nô maneret uera fubÃuntia aijte^, ita Pa tiK in coma Dommtca nô effet idoneum facromert turn corpora Chri/tifi non rcmaneret etîant poà SanfbÃcationem,uera [ubÃuntiapanis. in fi^H Apo]i[gt;iicK,lt;onÃrunt ApoÃoli SamaritanK ffiri» tum fanäum fmpofitione manutim,z^ tarnen noit fiitt neceffe,utfubÃAntia manut conuerteretar'm l^iritum.CiuodÃ^uis tale quid fingeret» quid uaniu« effet?Sicnuüa plane eft uel netefiitofuel uttlitMMt fine uUo certo uerbo Dei,in Caenafiâf gatur, fubÃintiä Panis mutari in corpus Cbriff* erremanere tantum ibi accidentia pants, praÃf . tim cum corpus CbriÃi fit in Caena.,non ut repoe natur aut circumfiratur ad adorandum, [ed ut à ffgt;enietur,çr fumatur ad mortem Chri/h comme* morandam» er »d fidem confirmandam, atij^ gratias Deo pro beneftcijs fuis agendas. Q^are fit giamuf uamÃimas iüas bypocritarum nugas de tonuerfione fubÃüntiie panis i»corpiuCbrifli,0' retineamuf
,GOENAE DOMIN.
â¢âffwifiOB«« fimplicem etc ueram feitlentidin de ^aeitnDottónica» ut fyueruttifruâum eim piamtM.
Atlt;^ bitc quidem diSafuHbde Caenu ipf^^Do» Defumenti gt;nitti,Qrde miniÃtrio di^ettfande Ccenie.Nuitc Canant triteiiam dicendumde ifS.^uiCcenam Domintac Domwicaw. fipiunt, Pauluiemm de Carte Ãribens,Qiiifquis fder(H,vnquitgt;pettetn bunt, aut biberitdepoculo h o M IN I, 1N DI G N E,rcut crit corporit ft fan^uwis^Et mox:Qtii edit eut bibit indigné, indicium fibi ipfi edit ac bibit, non difudicattt cor pui Dommï. E( addit : Probet autemfeipfum bo^» *ââlt;â»ezÃc de Pane iQo edatyf^r depoculo iBo bi igt;»t, Qjiid crgo Ãciendum , ut probemui not,cr ton indigné fumamut Coenam DoittiniC HÃc itétü «îi infhtutiottem Cane nos reÃrainiu.Heceffe eÃ, iâaiff,tioHe Cbriftw cgt;MW infbtuendoCanamfuamjduo prit» f'pué Ãcit. Alterumefl,^uodconcionatut Ãt de^ ttoriefua.Alterum,qubddiÃrtbaendopanem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
rit diÃipults corpus cr fangumem fnunifumendunt.Et b^cquidetth ftfi pauciÃimis fottficiorabfolui uidentur,fciamus tarnen eaeffe '^ejinmeHtum Ãlij Dei,(yâ-tSprebenderefummlt;int ^^tius Euangelif,uni cuitt cÅlefb(uoÃgiUo.adeo^ i^brifiun in bac Coena pattÃcere, donare dià ^ipulif [ait wluuerÃsm bonoruia fuorum tb^mn
Z j
rt« BXPLïCATlb
rum^CÃm entm dccorpore /uo (Scionatur, «juU detur pr0 ipftf,cr de fangttme [üoj qubd effvnd^ turpro ipfif m remiÃionem peccatoruatnte prit* tercithoc corpuf buttcfangumemfuuntPlt;it^ (ymno edendum lt;tc bibendum trlt;tdlt;iti(lMd altitd Ãcibguim quad tefliÃcetur,le morte fuu expi^^^^ peautit juorum.crplMireiram Dei,utnon(oln bubeattt peccatorum remiÃionem, Cf reputenti*â' corum Dfo luÃi, uerumetiamfiunt coro cr guM eim , Cf adoptentur m filiof Dehutfifti*''* funtipfo beredet amniumcaileÃium fuori»»^* MorKmî'Nrc btcc ad Apofiitlos tantum quittfquot;^ priefentet erantjed etiam ad uniuerfam am pertinent.Cùm eww Cbriftut de fanguine di* teret : Qÿtprouobis» addit fÿ'boc t
M V LT » S» Miiie/tcft, non pro ludteis taittunti fed etiant pro (ientibtn, ex quibut Ectlefia genda erat,effuitditur,
Demde iubit banc fuam Ceend prepagart omnè EccleÃ^poÃeritatemgt;ut memoria, fen pf^ dieatia mortif fuat amp;nbsp;beneÃtif eiut cöferuttur EfdeÃa ufc^ ad nouiÃimum diem. Hoc ^cttc,)«^' , «/tó,iw mei commemorationem,ui(lelieet,ut be^à dum mortif me,e conferuetur femper in EceW^â Cf propagetUr ad poÃtroi^Exigit, n.pr ^dicatio^
. ntitt f
COÃTJAà â DOMIH* 73,r pfef fe,qiu)gt;pe^ui bufninif priediMtiotiibut^^ iMiibut lùbü iuttitlur, fed propter EccleÃatttiVt pritfem efliäccrpto (uofruâu c canatranf^ mittat e^madpofieritatem» Cà migttur Chriflut nutte expofuimuiiiÃcial in taenii,cöpdere WiM ex ipfit,ciuid nobts Ãeieitdü Ãt, lU probtmuA itoh er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;batte non'mdignè Mctpiitmui^
Aeprimutittiudimut in concione C(en«,^«o4 CbrifiiK dtderit pro nobis corpus fuum, (y ejfis deritad expilt;tndlt;t peecutu noÃnt funguinem (u um, udeo^tradideritfeipfum in mortem, ut pl4 earet iram Dei, propter peautu noflra. H«c au temcontiomaniÃfle admonet nos de magnitudi ne cr grauitate peeeaforum noÃrorum. Quanta enim, putM,eaeffepeecsta, ^ua nemo abut,pru terquimÃliusipleDeiffuoipÃMfanfftmepotuit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
txpure^Et quanta eà bue ira Dei aduerfus pecea fa,quam nemo alius, praterquà m filiusipfeDeé morte fua potùit placarel'Extantquidem multa alia argumêta,quibus declarauit Deus irlt;e fue gra uitatem aduerfus peccata,Exempb gratia'Eieâto fcontiflK r Paradifo,in omnià genera affltfhonum» t^iluuiumdneendiumZodomiticum, Babyloiuea UaÃmio urbis liier^4^dem , (y iibgenus alia,Sed mdlam eà dliÃlrtus argumentuÿrauitatis irlt;t Dei diufrfwpwatdfl^} remutendamirlt;m
r*» EXPtICATIO
fuam^ne umgenUo quijè filw fno peperctrit, [ei j tradiderit eum ad txpiada ptc(iitii,ia crucii,bpi , efl,grifuiÃimioâprobrofiÃimi^tntriimertetiiâ ; Quiire,utprobemit{nof,(yCai^n(tmDotttitiidigt;
tnini (umere gnèitcdptamttiipriKum omnium agnofcèda/u/tt j tiiflencesquo peccutu nD{lra,lt;ignofcendu eÃgrttuit4f ir«i: D(h modofeipjiOt agnoftendumcÃi quod propter peccata noÃri probent, nbsp;nbsp;meritiÃmult;,non tantum.forpomlid fed etiim
terrnt fupplidit f utincipiamuf peecata odijjt ftigere,ac excitemur ad quierendam ueram pee^^ forum rem^ionetiLltaq} nec hypocrteie;,qutjxi* fiimant feuelnonhabertpeccatum, utl nonene propter pectatum eetertta dâ/tattone dignci,ttec
t tmpoenitentef t qui non affià untur uel grauititt
â â ipecutijuelmnisiritDeh/edperguntimpudcitâ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ter peçcarftuon probantfyipfos, (yfi fumpferint
,-r.- i - Ccenant,fumunt earn tndignè.De'mde,Condo Coe
â M eà condo Euange^, quod ChriÃut nonfolunt t expiauerit corpore o- fanguinç fuo peccata no*
flra,et reconciliauerit no$ cum Qeo Patre fuo,fed etiamdonetnobffcorpiucrfanguinemfuum,ld fiamm cognati er confangumei aut uterini,ui dieam,fi-atref ipÃuf, amp;nbsp;acdpiamuf unit cum if^o .(te'eÃem b,ereditatem. Eudngelion autemt cuifit fj^e condo epitome eÃ^exigitfidem, cy acdpten
eÃÃde. PcenitefftMin^ mquit CbriÃus /tpf/it
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Marcuntf
CpENAE DOM IM.
lUircumfOgitet^ crédité EuSgelio.^tdÃMiPr^ dicate Euâgelion ontnicreatur^.Qj^crediderit, sUidelicet Euartgelio^Saluui er it.
Qÿtrettdproèandûiaosip/fit,C!r ad dignè fmnefidant Caenam Dominicjm,nonfoliint agnof (enda ejl grauitof peccati no/lri et irt Dei aditer fd! peccatdffedettam adhibendae/i fides Ettange bo Cbrifti.quod i»Caenaadnuttciaturgt;ut creda* Mm çy corpore ac [anguine Chrifli peccata nobis fxpiita efie^ty nos corpore or [anguine Chrifti doijari,qtcbfiainusueramembraCbrifii, ty parti tipes caeleliis etui ha:reditatfs Vnde iterum,nec hypocrite,nec [celeraliitt!pa:ititetttes,fi [umpfifi fMt Ccenattt Dominicam,dignè eam fumunt, (vo* plerea gubd lUi non credüt[e propter Cbrifium^ fxgratidifed propter opera [ua^ex meriiis,babe gt;quot;0 peccatorum remifiionem,bi autem, ^ia ambu dant[ecundam carnem,ty obfiquuntur cupiditati tamis,defiituti [tnt tam Chrijbgt;,^uà m fidem Chri Ãim.Soli autem poemtentes,(y credentes Euâge bo,dignè accipiunt Caettam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim (oli
probant [eip[os,dum er peccata [ua agnolcunt,et ^uarunt m [olo Chrifio filio Dei remifiitntempec ttatorum [uorum per fidem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dignè (umett
. Sciamus ergo nunc t^uid utilitatis capianthb tium Ccenant diÿiè,boceft,ex_poemtâ¬ntM, UtÃitM-
â Z J
lt; I» EXPLI CATtO
in itgmtioitepecctUi,amp;fide remiÃionii peecit^ firopterChriÃum,acctpiuntHoc fiitcilê inteUig^ fotefiifi confideratunmufi^tiid
^tamnij^uid juppluij iccidat ijs, qui Ccenans tninifumunt indignè.Dicit igttur Paulusâ.Cm'r qjuis ederitPanemhunc,aut biieritdepoculoDf MHii indigne,reus ent corporis er fanguiiiisO^ ttt'utùEtmoxtQtfiedit aut bibit indigné,ludidi* fibijpfi edit amp;⢠bibit.Rmc fequitur, quôd qui rit ac biberit DIGNE, particeps erit bonorun^ torparis cr fanguinù CbriÃi,cr edit ac bibitfi^ falutem.ln corpore enim Chrifli er fanguinteiu^ ramp;peccatorum expilt;itio,iuflicia,uita amp;nbsp;ceternald' Int.Qsarequicorpus er fanguinetnchrifii Dâ* lt;3 N E e4ü ac bibit,accipit peccatorum retniÃi'^* neni,iitfticiam, o- falutem uternam. Qt^bas M nif,qutd potefimaias nut excellentius cogituril^ N4m hts continetur adopt 10 m fiUos Dei, ty reditat caleflUregniâ
(aÃd ergodicemusltJum fumptio Coenie DO perfe a{ltone,tant,e efi dignitatis, nsereaturccclrfkm hlt;ereditateml Nihil certetni nua.Alioqui enim er hypocriteeCT fcelcrati in* paenitentes .fièrent ex ipfa Canutfumptioneb^ redet cxkUis regni. Sed fentiendum tA,q,per huiufCee/ttufumfcufumptioisent fidet mcbri
C06NAE DOMIN. »j«â Ãum,^ud anted cfuidè adoptatifumtu 'ut filios (yâ htredes Dei, fed qut paulo ell ivÃrmior CT itnbe tiHiortitacertificetur cy conÃrmetur,Ht tum pri tnûiiu cceleflubiereditatts aecipeeeuideamur,cr faeleÃibutbonif inanimo noftro fenftbiliter fi-ui incipiam'M.Uamiu Coenanon folum prtedicatur Euangeiion de morte Chri/{i,cy bencficifi eius,ue rumetijtndantur erdonanturnobisfigiÃo Plt;»i{C (yumhcorpui er fanguis Cbrifti.ut w Ctcnanott ÃtÃmplex eynudaprlt;edicatioEuägelq,fed qua utfibili Sacramento comprdhendatur, o* l^icra figiUo nobii applicetur. Non eü dutem obfeu» fun, quid Euingelion fit organon feu vnfiru» nientum fÃiritiu f aniti ,quoelfiandat m notdoa »a jua, conférât in not Ãdem,(y omnrm fa» tutem, Euangelion » wquit Paulut, efl potentiit Deiad/ilutem omni (redend. EI lt;(rr«m : fidef tx audttu ediOudituf autemper uerbum Dei, ac t,Cor,4t rurfui gt;nbsp;PerEatangelion rgo genui uof m Cbrifio lefu. Et alidt dicit Galataa accepiffe SpiritumGalitij^ tun ex operibMlegK,fedex pricdicatione fideii quibufuerbif manifèftè figmficat prtedicationem Euangelij eÃe organon, quofÃiritut fanilutcon firatdonaf^ua 'm EcclefiamChn/li. Et in Aäis Apoflolicit, cum PetruiGentibut adbuc loques Ait,w
C f^i'^bdtur outen Euonsedottchnfii)
yji EXPLICATIO
cectiütSpiritUf fanâui fupcr omnet qui f£rmonem,Età ewm hitc 'mtcüigtndlt;t [unt de mirandis donit Ijiiriiui fitifb, qua nbsp;nbsp;nbsp;in die Peif
teco/kfiâm Apoflplof coHittit entnhtiimen mi* ratula in hunc priecipuè ufum ncdiu funt,ut prte* dictttio EuMgel^ conftcrareiur cr confirmare* tur in org4iton,quo Ãiirituf fanäu« conÃrret 0» nos eucælr/litt doitlt;(,quie nobis nd ueram es-nam filutêfunt neceffaria,qualiafunt,Ãdts,jj^es, .patitntiaiobedientii,conflnntia,caritas, es W0â , mtra ulia. Qjiod fiitmplex prxdicatio EUiHgelif J3nti ufuscfl,ut^iritut/anilMptreamregene* \ ret,non retiatos, es Ãciat credentes ecs,qui non
cred£bint,qut fieri poffet,qu6d idem per eam,nP iant fimplicem es nudam,fed (acro Ccen^ Dowtâ nicie figtllo comprabenfam amp;nbsp;applicatam) rena tos in renitfi:entia,fs credentes, in fide non conf firmaret es nà Iksbiliret^ Etfi. emm donati (umuf fidcyes rentti fumutper fidè,tarnen ea fidesua rias habet tentât tones,quibus concuti,labefiâamp;ri es itifirmari folet.Aliâs.grauis efl paupertas,ali* is molefius efi morbus cor por is,ahis oneroji eà ignominia,alias irruit horror mortis,Qtiibus fil licitamurtut exifiimemus nos Deo non efje curt, tS nos à Diro abiedos elJie. Qÿod certè eft fidem concutcre, es mbcciftioren.reddere-Sedquod
W4XIMKM
COENAE oomin;' 739' ell,à ^uindo reuehtntur w ttobif initudo peccatiiCrgrouitat ir^ Dei propter pee' ^âtii^tUKC tanfictenebrie nobis ob ócuht mentis f^lfuniii [oient,ut paululum abÃt,quilt Ãdesemni 'âo extinguatur, InfHtuti eà igitur Caeoa Domini ufu eiuf Ãde de remiÃione pcccstcrum pro» PterCbriÃim,cirdecuraDei Patrisergänos i« ^tnnibui udtierÃf, confirmemw amp;nbsp;sccendamuf: ^ire^C^à Cceitit Dommicitnonimplet paupea marfupium peeurdi, nee »[Ãrt c Pbarniicopo *io externä i« morbo medic'mgm,necccllocat boa fitittem 'm tbrono regio buius muttdi, nec conÃrt ^ortidefiinato corporalen uitam, necdointtali^ ^orpomlii bonat tarnen quia aduerÃ, qult;e nobis '*gt;iboc[etuloaccidunt,admonentnos prccali, mcutiunt nobis metum, ne propter peccatum Ãa inus à Deo abiefh^à c perpétua damnati^Coenaatr fern Domwi« reddit nos certiores de remiÃione' peccatifC^de aternafalute propter CbriÃumi i^ sirco properandu eà i« omnifcw aduerÃs Ãue cor poralibtuÃueÃiiritualibus ad utendam Canani liottt'micamtUt per eam OiÃde corróborath caelé Ãtm confolationem acctpiamut. Qÿid emm,à cx ^aenacertitudinem Ãdei Qr fpiritualrm conÃotd tionem reportaueris, tibi defiiturum eÃ,eiiamà nundana omnia tibi deÃter'mtfNon reportas ex
exPLfCATfS
çaitânt^rfupium petutM plenum, ftJ reportü nentemChrifio^filio Dci^uiJclicet thefuuro omit Hium (oeltÃium bonoruWiplcndm. Na uuipis mé tUcmtm in móréo (orporatem,fedatcipif medici nam coeleÃem. Non coüocarif in fbron o regni mS ilini,fedccllocarif in tbrono regnic{el(flK,Non retineseicfumptioneCitnattitâ corporif 'utbee tnundo,(edretmes uitamamma in mundo ater* n».lt;iS^d pluraCCertificatIe Coma»^üetaprif fequatur te propter Cbrifbimfitiumfttum tMtd Ãuore,ut cr te agnofcut Juum filium.et ftcerit td Cbripi filij fui cobaredem,Qÿid nunc hbi,lt;i Df«» »M îdWumgrrffûm recepto dee/fepoteritiâSiemnt Deut,qui nunc te paterna ajJrâutompltQuur,iii éterit te aliqua etiam corporali re, ad falutê tutti* eput babereiteneri non potefl, quin nbsp;nbsp;boc bette
Ãcium ttt te conférât . Nam cum potentia ew tie* nonÃt ignota,quid eÃ,qu'odnunc,cum tibilt;«»d Ãlif eiutfumendaproponitur gt;nbsp;de uoluntate eiu* adbuc dubitet!'Sperat fortaÃit te magna cz ftim fidem concepturum, fi Deut mttteret tibi e (ctloangelum.aut excitaretex mortun Pairiar^ (bam,uel Propbetam,ttel Apoftolum aliqucttt,'}â* tec0rà malloqueretur,cr promitteret tibi notiH* «f DeiremiÃioncm peccatorumjCr hareditaten*. VtleÃif regm. At 'm ceena Cbri/iut ipfeÃliw^^
, ?ÃERÃg BÃM f Sâ/ nbsp;nbsp;KÃÿ
[olam corrfw te allo^uitur, feJetÃ4fiipefcil l^fuo cofpore,ty potat tefito fanguute,ut certiti eii(f{{ècumipfocarnên^fitnguitns,ideD^ ^b^redetn effe. QtAd fi ex hot coBoquio no» c5 fidet tertùudmem er Ãrtit»dinem»mbil terâ fe iuuarct,etiamfi angelut de calo» dut Prophe *lt;tlt;ltiifi)ilt;im,uelEf4iditpfeaut Hieremidt exmor ^refufiitdtttiübi Euattgelion cor4m toncio^ ^âti'etur . QSlt;lt;re dffueÃädmut »of üd ceenatil frequenter cy digne utenddttt» u( tS fb^ata per edm fidetimpledmur f^iritu fdn{h,eti fhumur 'qt beneficijs, quteChrifiui nobis torpo»
fdnguine fuo dccipienda tradit.
Sed quid turpittSjquidfÅdiuiingMitttdine^p^fig^^jf ^fiquà m igitur difcedis 4 Ccend, pd^torpore ^hrifii^ty potdtus fanguine eiuf,memineris offià j *â* grdtum te ergs fdntum benefiélori 4ca® ---- ^htres,Pi.cfiquidemgenerdli diib officiuntgyati» *Wmw vndicdndtim eft^decldrabis te tum grdtum^ « ,. ; ; J. « '»m id prtfbteris i quad Cbriftut tpud Itwrwe»» ^*pit,dd eum,qui ex mcrbo, quo trigintit ©â ofh âWoj üfcöreuertft, fdmtdti refhtutus entt, 4(jhk nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i»'î
^ccefdnus fiHut es^epoftbdc peccetiHeqiud de feriut tibi contingdt.
. St dutem libet pdrtel offtf'^grdtitudinis dliqu» '' flterfo explifdreiprimugt;idpri^! filio D^ehquo^,
73S EX P Lie AT to
tw,». iubetipfe fixere ctim, 4 quo apud LucS dxinoitid eiccerat.ReJi,inquicns,m donum tu4gt;n,cr narrd quxcun^ tibi ficent Datt. Poflqudm etum Mci» pimuf i Deo propterfiîium eias le[um»m4ior4 iieneficia,(}u4m que rependere quenmutjcelebritif dut^commendindieliinobifimmenfi etut bo nitiUQrclementid.yGrexponendu eft ft qt notf
Pfdt 77. cogno{cat,quemadmodum Pfulmut 4tt,gt nerutio atter4, qui Kafeenturt exurgeitt, Ut ipfi turret fuis fiUjs^ut ponât'mDeo ftfl fiuntitsr iton obliuifcinturoperum Det, cr nttt* ^[^(â¢09. djf,( elut exquirant .SiczT eliwf Pfitlmut rccpgt;^ fc pro immenfif benefic'qt Deumhude tclebrif^ tab W- ' . rxm^Bgo fum,t«quicnStpauper cr dolent ⢠SitiâS laj^ tiuDeutfufcepitmc. Litudabo nomen Deicu ti^^Gr mtgnificaboeum mlMde,etpltcebtt'^^^ fuper uitulum nouellum» cornud producentfframp;' unguliic, 'â¢â â â
i.Cor.«o» nbsp;nbsp;DeHide,lùm ex uno p4negt;ut p4ului
participamut,cr unut panit,union corputogt;tuf fifmut,excitttiiur ad mutuam inter not tarif^t^
Poil.t^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;con(ordidm,ut idemfitlt;^aMm nobitA'^^r
it inCbriÃoiefUjqui ctüheÃet in ÃrmdDt^â coniecil fe ad redinendot bommet in imbeciUtta(ei,adeoq;in mortem crucif.P-^tÃ^^ fi^not dilexitiUt mfcritfilium/uunhpropKi^^
COENAE DOMIN:
^prepecettitnallrittdebemutO'Hosjut loot t.r0aH.4» ftrtait^nmtwiiiligefeiiil^ttctt Uerba taittitm» «.Ie*«»* **o» linguatittttitmtfed opéré amp;iieritate\ tr^titadiuii 1^4 .f à preftindit fi^eeperimuti ^HoftfoluiHconferuabimiit aeteptabettefieiii^ -
-* iinnetiMnexdtiiliimutDeum,utbeite ficia bénéficiât cuMulet.cr not i' («hfiiitctternegloru
-..r?!-! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;orac/ï
DE CL AVI
BVS RBGNr A CoetORVM/'
eÃ, utpolhjtittmpræcipuii ce«
CiUechi/miperftriMa I ximutidoceaittut iauentit tem elùm deChmibw re gnicoekftisreüè fentifei Nftm ignerantia uer£ de .....tenti£ peperit mullfplictt in £c errofes,CÃm enintchriftus apud Matib££ ^pronittit [e diturttm Petra Clstuetregnic»
Aft
|.EXPtIGATrO
torSfUt quiequid aÃigai m terra, Ãtetin coda gatum,er quicquid foluit m terra^fit O' in teel» folutum, i»erpretantur nortnuBi quid aomiKf barum Clanium conte/Ja fit Komanit PötiÃetbut t«» Ubera er abfoluta potefiat, ut quiequid pro fuoarbttrio fiiUuerMtfiocÃtiUt cakÃeoracuiuM, abuniuerfaEcclefià agnoÃendum. Tribuunt amp;nbsp;hoc eis,ut po^t non folum 'm bk terris Reges et tregna profuo arbttratu conflituere, uerumetiant in calftiOlioSfquos hbet,beare, alios, quos uifutit »Ã,perpeluo damnare. Hk errar, cum o cqntua Sâ liofusÃt inCibrt/ium,^ obfcuretmbiifkriutt
eflutraâ¬tauit 'regni iteliirtHiif qttemadmi^ism paido pbfi expUcabitur^ mérita corrigendut eft^o fx^edffia profligandus-Sunt ttlifipartim/uperftitione * partim omnium dtuiiuf* rum rerum contêptu ita c^cathut [entiant fe, etü fine barum Clauiumufu, poffe in regnum caderü mtrarci Qÿarenneffariaejl piadoilrinadebi* Clauibu«, neà ueramearumraionètgnoremUl, fiittm 'm ipfa ianua i caeleÃi regno aberremut,
Hue accedit, quid Euangelion remiÃionis pee tatorum propter CbriÃtim, non fit publice tanti in EecleÃa ^ fed etiam priuatim untcuiuis pcetiitê ti cr petenti'adnunciandum,quam adnunciationl poeant Abfrlutienem-ln dedrma autem deClaa uibut
HEÃ.fOE LOR.â 7»?
^u^Ãtadi fokt, lt;}U£pt uitjMt quif ptuerut OoBriM ie UÃttnkfolutiottittOÃendi itemfokt,^pacniteM tecipiatur i Ãeo iw grlt;jf iam» Qgarc dctirina de tredüt» ^iituibuf etkm hoc nomine neceffariit difgt; tiiniu ptè ty reüè de paenitentia amp;nbsp;de Abfoln» tionefentire.
z-
Qug funt Claues rcgni cceloi^C
u gt;R.
Miniftcrium feu prædkattQ Ãuangelfj de Icfu Chnfto, Sleuinugnum e{l diprimett interregnum terreiMtm,^â inter regnum ccelePe, un mlt;t gnum e/ldifcrimen inter Claues buiut er iHiut regni. Namp quit princ^um cuptatpbi adi tumtjf prêtai mundntum regnum pate/âcerer prten nilitum exercitumtet multa beUica tormi tababeatfnecePee/i.Hte [untClauet, quibutmuft ' danoru regnorü portteaperirifoleni, Lowge a«f2 nli£ funt claues,quibut porta regnicaekliif aperi â tur.tiiec.n,portan5aperitur externis regu fxer titibus,aut armis,fed aperitur M.i»i/krio pnedicS ⢠it Zuangelq de ie[u CbriÃo.Uec efi aliud, prater hocminiperium,interrisinpitutu,acordinatumt ^^iruuifanäuf porta ccekÃn rcgni pateficit.
à a X
*4ô Ãx Pire Af (b*
Kegtiieock fttfoÃiunb
Qa^Wpl-r^er JoArutumEuangelif fto,n5 Ãint ali^ butin rrgni Clmei dicfdit. ut reâ^MUettigtaUin, cogHofienJiM eà » ^uoilfit tifiiuiti,qut Ãt porta Mt iatiià coeli,ut eX to, tiH 'qute ÃntcceliCbuetcogMfcttmufi Ãtcäeleflif rfgw oÃbtm, CbriÃutipfeapud ttem,ciip.to.perÃgt;itHe doeat, Egô,iti^uietti t oftium,Ptr mefi^uit ÃttroierittferuabHUrtV^^^
SctifacÅli CbnÃiN.
cr iuGene.cap. Ȋ. tiimUcob uidll]et i/UfoWgt;fi^ fadaiuauingtntem caeluitt,Cfaitgeloi denteSfoe defcendenlei per eam,ac DomiwMX »ixum Ãit[ie,^uteeà réuelatioglOrin -er tii Cbrifli,Ã(ut tttaniÃÃt apud i'öafineiU tapf'*^* tlafatur,excbiHiit,Ciÿà HtterHbilii tÃ, bi^uit^^* locut iÃt. Kon tà We aliud Hifi dotftin bei,Gi'Tââ^ ta ctüUiÃgniÃcafn uideliceiChriÃum, peffbbtH ddunibratum»e0e UeruM Dominum DeiM,it tarn toelrÃis regnidn Rpocal^pà trttifeitturdui decim poruccdeÃistiitrufali. Ettameitbtlpof tis,iMut tantum Cbtiflut, qui foltn efi tief a pul'll (6elit Ãgitificatur» id^ bancobcaufatit « Ãt prtedicaüone Duodecim ApoÃolorumintotf orbe terrarum pateÃäUi.Cumigitur motiiffÃullt fit, Cbriflum filium Oei effe oÃium er portant td Clauit regtii leflu regni,maniÃÃtim ettamerit, iddemub^ eaeleÃit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qf propriam Clauern effe,quodäir*
Ãut
CL\VL REC.^OELAR. 154»^ ' aperit,exf)licil,eriIl^ii/iâAperifi(r aMent
iHu/irittur Chriftuf priedicatiôneEu^gçlij (ui. ' Noj non j^iritummundi (induit Pau/uf) accepi» '* ^ui,fed l^iritum ijui eà ex Ocp^ut
^briÃo doifiita Ãnt nobiSiQii^ {7 loqi(intifr,no« (lt;^rmoitibui',^uofÃocet humtiuii fnpiêfia, fed guot ^O(et Ãgt;iritut fanâm.Si (eftiwne$t lt;itu)$ Apojhii ^^â}vuntuy,cfkndunt,cT expo»ut ea^qufi çbri
noià dogt;utafunt,ctrtè iptriunt er UluflreMt
^briÃunEt alWiKthh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minmo omnium
(tfi^rumditi eÃgratiahtCfUt intergentet Eu» *igelizeitt imperue^gtbiles duÃliit C brifh, Eui ^fÃfftff^ituraperit er peteÃeit CbriÃun. 0314 N»»-a ?Prlt;4iMrio Eunngelij de lefuCbrifio 'm EuagepHpr£ ^lt;tn( ufiutteÃi»itiopateÃ^i(y 'mdicPente(o
maximifmiraculà confirnutii,utpnteÃceretf eÃregni ^tuelitret^tHuÃriretlefum Cbrijü(m,etut£re [riorum, ^let m ipfunt ueram er tternam fnlutem confe^ '* 3«erf tB»r ,Q»j«re perÃjicuum eÃÃtnnc EUitngelif
QhriÃppriedicitionem effe fteramiüimÃlt^ ^nft juii ^eritur porti cxleÃis regni.
Pr^tereiiiugiri non potefl^qui» eiÃt Cïiuif^ (xU,qui»obiip«iteÃt iditut id reconciliitionem (unt Dra,et ad accipiendam ^lertt2/alutem,Hec . ftimfunt cteleÃifregnibotti. QÃendiMr autem ffr^l^itrnob((re(ö(üiitie (um peo^çr/ttsp
I
r4» eXPLlCATfO
nafalu^ permiwficriumpr^JicititJt Euaftgelij Je iefu Chrt^D.Omnujm^uttPaulutftx Deo,quire tondliautt Hot fibi per ie[um Chnflum » Jedn^ nobü lüim/ierium reconciliiUionis.Et a'Mi.EutiH gelioH efl potcntii Dei,ad filutem onmi tridenii-aiani/i^nt tgitur fft, pr^edKatie Clduifcaeleflu rrgnt
dubium non efi, qum Cliues brumcommcnditiÃnti Chnfto ApoÃoiit Etfi emm cum Ãbrikat apud M«Kblt;e«r» dictt, Tâ 6) ditbo Clauet regni {aelorumgt;nommitiin tur Petrum,tameit,quad ad Petrum difitur^d u* fiiuerfum Apoflolicum ordmem pertinet,qKf''''â^ modumpojlea mdicabimut. Quoautem «Uoojji* a0,quo alio mmilkrio in hit terris (ùnfb (ant pofloli^quim prtedicando Euagelifi lefu Cbrâp^ Sufceperant quidem initio,po/t Pente(c/kit,edngt;f mÃrandat quoi^ terrettnu Ãcultatef,quiit pif muite coatulerant^fed cum ea adminifiratio dimeitto effet mmiÃerio pritdicandi EuaHgelifgt;P tim feab edabdicdruHtîNô eÃpla{itum,inq'*â^( tes,ut not derebib fermone Dei,mittiflreinuf fit.EtiNos depreeationi,cr adminiÃrando ffrw® ' tamcumbemut. AedidcruntetiammiraeuhiiPquot;. in bunc priteipue ufum ea ediderurttM bis autof^ t4( a-nerit^ EuJgel'^,quod ie(ft CbriÃop^^
C t A V r. R. E G. C ÃEX O ft.' nbsp;t 4«
pTitdicMeruitt ubtlt;^, Dommo coapcrantegt; t^ fe.r nonein confirmante per figtufubleqitentii. Q34 te,lt;«w Apofiolii commendattefittliChrifio Cllt;t »etregni cà lefiiSfCr miini}iftum/rf,Apoftolo!,n^ alio, ijuantnnt ijuidem à d Apoüolicamuoeationê attfnet,miHifitrià ,prtet^rqiMm pr^dicaitdo gtlio^nfbs effe^mitnififium etiain eftj^ Cfauef (BèlefiK rrgnt non fint alig^mmifisrium (andi Euangel^ lt;te le^u Cbrife*
Sed quis fit ueruf barumClattium er hitim ml nifitrij ufiu,(S-fi aliqua tx parte ûm 'mdiealic eH» timen pofita pluribiuexptiçabitur, cum eadiâi f(ripturx,qutbufinfiitutióbuiiif mmiÃtrq coitii probitur,ptrfir'mxerimut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
R E G1T A e fcriptis Euage liftarum aliquot di^a, quibusic lus Chriftusinftituic miniftevitf ^fædicandi Buangelq. '
Apud L-uca,cap.x.dicit Chd/ ^usad difcipulos,qs ad pijgdican dum rcgnu.Dci cmittebat « Qui §9$ attâit,me audit,ôe q uôîfpcc
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A Jiâ*
r,44 EX 9 LI G ATI O ,, nit,mé{pcrnii»Qui au:ê me fper/ Mgtlki ififi nitffpernk eutn^qui mific me » amp;nbsp;apud MattbsÃum capite decimo/ fextOjTibi daboClaues regni ecc loru, Qukquidaih'gaueris in ler rtStcritaUigacü in ccclis.Et qukj Ãjuid folixen's in tçrra, ent foluti^ in coeiiStBtapud loanncm capiK bigèfirao: Accipi'te fptritumâ fan-' ftufhtQuorymcun^ remiferï«'^ g^fjitit^remi'twtuçeis, quorum/ cumç rctinuerïtis,retentafuiit»,
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cbrifiiy
'L pr^edicandt EuSgelij 'mfituiturtCâ'-^^â^'autbrititt eituconfirmatUr. Ei/léiutitfif''/ o- hoc.ijuod apud lAurdHif ad Apofiolot dieitur.Ke m unÃKrfuMtmuadUtPi'^^ dicate Eui^elion omni Creature , puif tefiimonijs.^ut 'wpitMio buim miuiÃtri prbbatur/amç ^a boe diâu fupri in Ãaplipitbi^ éitiftîc et explicaiu eÃ^uPluimut tribiu iiit âm prtifeniiaeâtetui effe,w longa teÃ^onurnf* fftatitneÃatecbmnt^i^ntif^er terrfrcmnf , *-- v
CL A VI. REÃ.. CORLDR. y 4«.
; PriraMmc/l, Q^i upiaudittme oifd^tarc. MMifyiEe ' uoce multi (tbututttur ud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tlefilt^te
livntittmtytyragt;t»iideia ta Ecelefu r Et adt^ nut uudiidi, tt^ illud upud Miittb^um,c^,it.iH eutbe^a ii^fifedent Scribtcr PbtrilM . Obm^^o, ju^untj} iufftrint uos (eyiure » ftri^iite iamp; ÃcU fc,Qÿ.ibiu.tt/limon^$exiguHt ,ut Eul^ om^ nù tpforum décréta çr «andiita,produ^ tulif agiwfMt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P V k ;.
ScMtniM ergOf^d CbriÃm Iiû diifTtr no» tri buerù Apoliolis çr doâoribii( Ecçkfiie,bb«ca» poteÃatefiiduic^ra ip/firumarbitrafa at.Ef^ fudocere,Ãituer.ery mâJitreÿffc/fgffifi^eritt. omaù eprumuerbit,prouerbisDef bibidd^^»^ Ãei^eaim eudis uerbum Dsi ex Pct);O)Ci9tft^e pitcbriÃuntjcrbitrtatur eum ne fuj/cipiatcr^ifz temjgt;r0pitiut,iMquieuhJibi/itDoi^e,jfrqt(a^. trittibiboc ,Autcuitt in atrio PoiviÃqt I^on nouibommem.Aut cum eogitgfnteilud^. f»re,lt;iuemadmodum ejl in epi/bla ad Galat,cap» ^â¢Neeaudttuerbum Dr/ex leannecf fiatreei» va iacobo,cum apud Mortum dùnt ad Cbrifluttt^ nobitjit unm tibi à dextris,et aUer à fiaiftrû tedeamnt iugforia tua.Autcum apudLucam di»l^»9» WUioMiae, uû dicamitt^ ut ignis dejeendat, de ^^nQ;/(wiR4ti8of, ÿtemadmffiifui a- êlbi
y4J EXPtrCATIO
7 fiahtfn Mdis uerbum D« fx P^mZo'ct
* btfdiia AÃK Apoftolicii turn icrif'Mer ipfof wiOtrconttntio.ut ilterabaltero [:iungerttur. lt;iSire,MCbriflui dicititj Affoflolos fuof.Qÿf wot autiif,neitudit, non approbat, nee confecrlt;^ ^emuit/rmtonein eontm iti ««â amp;«»« Delt;,Sflt;Z taf tum ea approbat (y contnieniiat,ftg ex manäatf ty prtferipta (üo docenbCnm enint emitter^ e* et ad fnfciptendum mMiÃtriu^ peedicandbpâ'^^ feribit anteaeitf^'dprlt;tdieare,lt;}uid docere de* iftrèit.frolifb,'mutent,predicate diéentefiAp propinjuauü regnitm cxiorutitEt iterum:Q3°'^ tiieo uob» M trnebrif , dicite mluce,(yi}â(Oâi gt;'^ Mrein auditif,predicate m te£lif,Citiad D l C ® ttobit,m^t Cbrifiuf» ty ^uod auditff,hoc predict te,iunlt;iuoduotipft excogitatif » aut fomniatitgt; Ef ty predicate.Qÿidç'nu quodcui^ tient mêtem aut buccâ uenerit^lie(}ua^,fcâ^ pi^^^ dieate Euangelion^Qji^dautem Ctt b^c Euangelt oit,Cbriflafantea fepeac ntu!tuexplicuerat,£t epud loannem cap if-Paracletut, qui eÃl^iriM fanâitt,quetn mittet Pater in nomme meofiHe do cebit uot omma.ty fuggeretuobif onimaC QS^ emaia'itiumqiietuntj^ipÃexcogitauerint.tiihu éè»ut,âSedQ^ecu!nlt;^ DIX( «o6w, VnidetyPdit iMtiitiSiMtiM dgt;igeliKèç«!b^prn^dit^^
CLAVE REG. COELOR. «ir
Euan^elton prater id i}uod pr/ediciiutmus ud fgt;K,lt;tnatl)èmti fit. Q3lt;lt;rcfentiamu^ turn not audi fx ApofloUs,cr reliquis doâoribiu Ecclipte, («leÃtmicdiumamuoc£tn,cutnadnünciantno^ lgt;is EuM^elion tÃud,lt;}uod eji ipps d Filio DfJ Dtt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' â
Kino no/iro lefu Chripo demandituin:' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠s
l4è diccitdu eP de hoc diih-1 it catbedird Vloà pdêt Scribitet Pbitrifti Qmnn qu£cult;i} lujfer'mt feruare,feruà te^et/iicitr,Qute/Num etiicuat dlxerint, (juod eP ipud Mutf ap.t i. ) Plt;trj ititt tUdtrittjuK^d donict me proplbtrS eritt^id w tuH Ueriitur cpmoduntiâMt fori Pildto deCbriPouo tipriititi(r:Tolle,tolle,eructpge emECNot lege babf mitStf^fefundttm legem no^rtm debet moa ^klt;iub pUdm Dei {e pat^ Mt titm m Aüu Ap» fiotuii prlt;eceperuntApopolift ne ommno lo^ue fèturtne^ docerèt in nomine {efti!'Nihitcerte mi ' ttutfertundu p(iendumerdt.Sed turn demum'*^* «tdiendi pint Scribe t:^ doéPires » cumfedent Cathedra lAop,boc ep^cum doceitt eà ,qutê tHops nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- * *
D;o docendi lt;tccepit,cr prefcrippt. Namp[ud fomniatcStra Mofeitaut Propbetiit docuerint, iu ^et ChriÃut cot ciUere.Cituete,iitquietti, liobis i Pfeudopropbetis.Et,Videte ty tauete à prmenta fbari[lt;torumcrSaduc£orum Etutcertopiamuf
itittlligeniitt effede dodrmiiPoriîtddditiirt^Ã'^^l
explicatio
Tiic intellexeruttt,^ »SiuÃiffetaucre i/irmlto pMtStled 4 doâr'tHit PbarifforS çr Saducteoru» Sed ^uft f 'mijuief,reddit »os certiwet, qult;tn* Scripfurit [4 i*â Scrtb4! uerè Ãedent »« tatbedra noft , er trte duo ge nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dptSoref itt E.c(leÃ4 uerè docent PU4nge
3lfr4. hon Ciri/bf'Scumtuigiturduoe/Jegenen ftert firipturft^emadmodumetinm fupri indicpuif nut.AUerumgemudicitur Propbeticuniy Alte» rum AppÃplicunt ; Hneferiptifuntuelut Lydiut ,4d qU(eonMKdoärm4eiigend4eflt Ai fn^iut ^utdem iHudprtetipuè dpeet Legem t VT promittit ebriÃum uenturumt.PoÃeriutPUtem pucipuè docet ^U4ngelion,uideiiçet qubd Cbri^ (huiomuduenerit ftycoeperit e4impi'ere,lt;}ttif antei de regno eiui promtff4 erunt .Età etwn H» priori feripto contmentur er Ãi4 Eu4ngelia,bof gÃ,PromiÃionef Deiner in pojkriori tontùifd â¢* *â ' turty fu4 doèlrini de Leg^ Dei,imo ut dicemtHi^ â¢mâ.m, gt;r ^dret efltt4mPropbefi(4,quim Apo/lDlic4 t'* nbsp;nbsp;nbsp;feriptäre^iciust mnximè omnium in le/'^m Cbrt
flum^nnicum Seruntorem noÃrum,t4menqui4 tH4 promitluntCbriÃumuenturum,bfc teÃetntur e* um inm nduenijje, buud immerito Ãcimut tx t» isduo diuer/4 gener4 feriptorum . Su/ttäuleiit e4cxle/li!gt;uf4cdiumismiraculi( ttu tonÃrmiddt
cLa^I; REG« COELOft. 9^ .fbit döitatJifAatfenfut uerè i Sdt^nit excéda (ót, Qjiintis enim mifacitlu iUuÃriC Uo ft$,et PropheticfEt bi traJi^etunt. nob^f fcripfd ^Propbeticd. QÿMtisitünimiracullt iïïuftris fuit ïtfut CbriÃuCtCf iHnómiueeiuttApcfklifetper bei traditd nobüfufttApofamp;lka fcripld.danfir ' ' à ^utJgenut deâriuie m Ecclrfiapfpponilurtfbt tim exigcndutit efi ad bttc fcripta »utfi conuenea fitfignofcamui/t outen cum ipfit pugnauerit, re ^ciamut,etiomfi on^eîiù doceret. Nec boctStuui doäorum efl o^(ium»Ãd etiam cuiufuif p^ w Ec ÃtÃot Vniuerpf et(im'dïcituriCa«etei^fettdó9 , prophetic. VniuerÃt dicitur : Omnid ^liod bonum eft,tende,Et:ProboteÃifritianun ex Deo Ãttt,Tametà emm n5 ouittef eruditi futit itt b»t fcriptk fecundum literam, tarnen btfdei ta Cbri/b Here renathc^ adulii nerunt fumnuuHt irum fentetttiam»cum norunt Decalogum^ijlf' Syta ^hn Apofbli{u.Eec eniM funt epitoipe fcripta . him tarn Propbeiicoruin,quömApo/k(!cohit^ tr pduciÃimif comprebendunt j quie^uid fcrlptit lote explicatur.lnuoeemutigttur/in^li, Ãuedolbdiue Molli, DeamPrffffW Ddtatai na* flri lefu CbrifbiUt iSaftretÃfiritu fanSp fuömett let libftrM, tjub Deca'ogum^Symbolum AfAit ÃolicunreHe mtcHiga'mut » çy adeacptnitttda
fl» BXPLICAfrà exiger e ne probare fdMiMt.
Secundum diâum extat apud Matth. ilt;t, tiicit ChriÃutPetreiTibidaboClauei rrgni ctelofum» Potificet P.0 Quicquid aüigaueris amp;c. Abutunlur hne inttm abutun uoce adulatoret R.omattorum Pontificunit O'[en turelnuibut., tiundquod hit uerifis protniff'a fit Petro prtero* gatiiM Ãlauium cicleflis regnt prlt;e omnibus ai^s Apoflolis. Et quia fentiunt Konunot Pontificft effe fuccefforet Pétri,exiflimattt nbsp;nbsp;quoq; praro*
.gatiuambarumClautum^pr^omnibusalift Ãpif» copis O Pafloribus à Cbrifto conçeffam effe, Sed obferuandum efi, quod ofi CbriÃus Petrum hd Herbis itominatint aÃoquitur,tarnen uult eaadfin gulos Ãpofiolot.imo zy ad fingulos Euangelif do âores acueros Ecclefi^paÃores pertifiere. cùm , r»ù» CbriÃus ueram de [e conÃÃionem mterró» . garehnon /tnum tantum Petrum,[ed omnes Ap^ ^ios,quiturn prafio aderant » interrogauit : At ttoSiinquiens,qutmme effedicitisCAc reffondet ifuidemfoli(sPetrus:Tues CbriÃusÃUus Dei ui» . aentiStnon autem reffondetfolo fuo nomine, fed nomme omnium coÃegarum fuorum , Hacenim »s itou eà «WW tantum Petri,fedomnium ApoÃol^ rumeonfiÃio . Et quemadmodum Petrus indie Pentecofies, [olusquidemprimam habet eonaq^ Hem/m qua récitât prtecipuoi articulosfidei no» quot;nbsp;i Ãre
CLÃVrvlvrQ. GOELOR.â rrv
de I ffk Chr^ «ifrè i mortuis refufciMo,^^ W dextra FXn e^oeato ^b^MtemcoïKio nô e(i folw Petri,fed omnium A(gt;o/blorum,^ut forà m afiidiMt, nbsp;nbsp;eu^^u^ Pf/rwfowwfitwr«« , /
i4t,ff/îi/ÃM64»t«r. VndecrbiarticulifideiM* ⢠-'ï firx,dtcuKtur Symbolum, non Petri tenruw » frrf omnium Apofiolorum:ite boc loco,uiiui^uû dem Petruf bijuitur,. Tu e» ⦠iti^uienf^Ckri/Juf à bui Dei uiuentu fed quod loquitur, (onfiÃioefi omnium Apofîolorum . Chriflui autemuiciÃitf promittit Petro Ciduef regni tcelefiiSf non pro« pter perfotKtlem Petri fanâUatem^dm.pMlo p()ÃuoceteumSiita»amþd propter huiuf conr fiÃbnii ueritatem , qute fy w fe compleäuw fumnum tptiut Euungelijde Cbriflo. Qÿareprof cleuium pr» otiÃioChrifiiadeot quo^pertjMet,qw5t2rCbri miÃio no ed fiuitmteemterrogiuerat » cr qui uoce Petride folum PetrS Chrilioeadem eonÃtebantur, Sedquidmultifoa pert'mft, pitffCbriÃus ipfèpofltuinexbibendit bif Claui but extquat mterfe otiiM Apoflolot. Cum enini fefurrexiffet à mortuif, cr refiitueret Apodoa lot fiio miuifkriotè quo fuge cr abnegetione exu gt;nbsp;tiderantfnon td unum tantum Petrum, fed ad ont »Cf ApoÃolcs dicit iAccipite Ãiirilum fanÃuiH^ QSorumcuKq; remijeritis peccata, remittuntun
Qîiâtre,qi{od attinet ud Chtuff re^m toel/^
ÃXPLICATIO
rum » ftibttf bommrf certnt Or» cz U^Mtur Cf foiuuntur,null4 eà Pttro,fr^e
AHig^re^Jt '⢠'Sid«itleiilt;iuifi »Se efl,^dÃt aÃigerCiamp;f^ Solnert^d» Veftj^iperClMeseoeÃeliisiregniefjiciMttir.
'XlgidtHtmffJumaBigitreeilnoudf L^efcotflt;i^ fMciatw i ut M qiu diuMa Ltge fünf Mera,fût itiiufhiyCr ligata,feuprobf^
9if(^f,i^elifere eü pro»Sieiare ea effe lufb cr ^f^)litii»itlège itulKarttur miti/lafytiupiai üf* gariftëtipoiefl, guin CtuUif magiliratiti babeet ifftefMiAidarim tcgur»,etiat» i» pér^liPtŸKberieiaurindi^reHtet,tit pubâca e^ fAiMur.bo»eftatamp;tt'J»^uiBiM,Qjfibilietââgt;lif »M^Wyiuî.û LegibiKoMtèndS ejhnofifolutti proptertfont» S.V y.-, 'i-- iaPai(ltulo^ilttr,tiertfmeftampraptef teof^ »â »bi w. â tiattt,cAi» autem bîc fiat »tentio, non de claùtbttf
»iirtibi ttfrrf»i,ledclt;tie{l(s regiu,wbil agiturbit deU* gibtu tiitiUbuitfeddeLegibutfegm eeetoruttl^f'* bot igitur regno,^uod efi Ecelefia D«gt; no» li(ff ^^uat» bommuttitimo »e angebrum lt;luideM,f^ dirtLegpti^ibtft, q«od eft diumal^eiuPuiih ïitrtliberum.deeernaïur miuÃunt tpâitit({uuin,(f ^uodeà diubia LegeitiiuftuM,acprohibitunt,lt;if* Pernatur iufiitm,ae liberum,iielt;lue enim cbriliti* i^r,t4wjÃgt;iur(lt;iuim peiejhtfm/mmutiÃtri» fuo,
CLAtJ.'fR%G. COEtÃR. yff fuo» quo fitnUiu efi,fimppt'^. Kult^ fninut font'Apo/klts fuis trailidtt'.^itre Ligttré O' Soluetèinhoc loco,longeitfitiä^,quimtiilesle gcî condereffigniÃccntttttceffeeà ^Q^idautèue ^fÃgmficent baud obfcurè interpreiatur Chri Hut ipfe,cu m die Pa/chie dicit lt;td Apofiolos:Ac ciptte IÃiritumfinäum, Qjtorumcuni^ remiferi tu peccatigt;regt;nittutur cts, Qÿorumcuq; retenue lâitif,re[entit/unt, HÃcenim claïèÃgiufieutur,^ LigureÃt R.rt'merrpeccutu,io{uere uutein Ãtpec cutarentitterr.Quiii ergo dicemuSi'Num Apofiit bs talts poteÃtu conceffu e{i,ut poÃint pro fuo ip forum urbitrto, peeeatucuiuelwt rel'mereautrt â¢Â«JKff'N uÃcui impio Etbnico, crfue idololu* tria udbac dedito gt;nbsp;dixerit Petrus in terris, Epo remitto'Hbi peccutd^folulus erit is Etbiticus i« cap lis.fy nä amplius imputabunmreipeccdfaCâAat à cut piottirotudbibenti uerum fiiem Euangeliot dixerit Petrus'.Ego retineo tibi peccata^reteta ei trunti'tiihil certè mmus Tilis pottÃM non rà i lt;^briÃo c5ceffitnec Petro,nec coUegis eius^ut pro ipforum libidme, quos uelmt^ aut m for'o, aut at inÃrnocoSocent.Sed commendat eis mmiÃeriunt pradicandiEuangtlif deremiÃione peccatorum propter ChriÃugt;n,ut qui accipiunt Euangelioii à ie,acciptant etum peccatorum remiÃioncm.Ciff
9 f4 EXPLIXAflö'
fùro eonfemnunt EUingelion'mcredifliMe, etS^ genfur, cr peccata eis retitieatttur . Naw^ttoi' Cbriftus ait Q^ic^uid (,lhgaueris,Et:Qjioruanii gueremiferuis peccittit Cfc. prorfus luhd aliud eli)t[uà in quod apudt/ianumdicitt (te itiuwucr« film mundmrt,predicate EuangeHoitontni Créa» turit,Qÿi credtderil(uidelicct Euangdio) filui» erit i Qj^luerononcrediderit, tondemitabitur, Qÿod ante uocauit ASigare cr Soluere:,lt;K Pref* ta retinene cr remittere^boc ««»c uoeat, Predi» Care Euangelion:,ut qui credit,(aluus fiat, qui no credit ccndcmnetur^ClUirc Apofiolituncaüigât' tÿ- foluunt hom'mej.cum remittunt et retinent eif peccata.Tunc autem remittunt,, ac retinent peccc taeorum,cumpr«edicât Euangelion de iclu fio,^ propter huncfolum habeamut peccatorîtrf miÃiouem.Ex tali priedicatione,alligantur,qitot* quotnon adbibêtei fidim Soluuntur aût,etas(i piunt peccatorum remiÃionem,quotquot huie EU angelio credunt,cr Cbriflum fide ampleâuntitr. Qj^od ut reibus mtelbgà air, proponamus nobit Apoftolica exempla.Vide mibiPetrum.Hic,cu ac ceperitunacucoUegis fitis,Cl»uts rrgm cÅlefiifr ut aUigetet fbluatjUt remittat et r et meat peccataj ecquando opportuniuf ac iuftiuf debuit boa Clauet txpedire,Greif ult,qutdie PeiitecoÃtf, ^uo fiiiri, till»
CLAVE REG. COE LOR.' fii funilttm lt;Kc(tgt;itlAm2bo igitur te,c5fiJera wi
Petrus eo die,quod qutdê ad mMifkttum uocalionè (uamattmetJccerit.Ecceaut tibt^ci *touatur E.uangelien de le[u Chriflo, ey po/iq ar igt;*iffet auditores fuos pecciiti,cr impictatts^quod ^f/'um 'mteremtffetit, commemorat pructpuos arti fulos symboli Apofiolici de lefuChrtÃotethortt *Mr totadomS llraelK,ut eu Oominu,ac ueru l^ef. Pam agno[cant.Demde,cum quidÃauditaref com pungeretttur corde,er quererentuiam falutis,di fùpetrus'.Deliébrum pteMentû agite, crbapti fctur unufqutfs^ ueflrum i« nomme tefu Chrtfti m ^emiÃionempeccatorüfty accipietis donum fpiri fut fanât. Qi^id ergo dicemuiCNu Petrus hu co» tiotubuf, noncfiufut clauibusregnttoel'ÃisCCer fe hii eum ufum effe negari non pottà Ef fawr» Hon uidemus aliud cu egiffe, q concionatus efl ^uangelion delefu ChriÃo , ac baptifauertt eos fermonem eiut bbenter acceperunt, m nomia fte ChriÃi,mremiÃioncmpeccatoru, uthiquidê^ quicrediderunt Euâgelio, er baptifati funt,abfo luti Ãiermtipeccaliifuis, q aitenon credideruft aUigatifint 'mpeccatis fuis. Vndeis- hortatur fu ne fequantur mcredulorum er tmpiorum Fbit r/'icor«?« exêplct',Seritemmi^mquiens,i praua ijht icneratione.Sci'iUcre igitiir itc Ligare,ct reinittere Ãb X
A A. IB.
expLidAfro peccitht^e retmere,»on fà , nt/r prtedicttre Eudfè gehört de tefu Chrijü ui lt;jui credit EMitgelio, ne eipiat remtjiionem peccatorttirt,guiautemnö ere dittobigelur iù pecCitK (uis.Et hifc quidem lt;t3i funt i Petro mter 1 «dieoï, Confiderertiut autcMr quid etittm intergetitet egrrtt,CKM fufccpit ip^n^ ud cceleflt regnum uocüdiu cr perducendnt. Po/i* quùtà emm iujJiK Ãtit i Corttelio Etbitico,diceref qutemnndita 4 Deo neceperit, conciortaturde le fuCbrtjïo.iir commémorâtdoilrntnm, miraculde mortem cr refurreibonem eiuf,zr poflreino nd* dittHuic omnef Propbetit(mquient) ttfHmontuid firunt^quodreiliiÃiottem peceatoruut accepturut Jit per nometteiui, qui[quü crediderii meui^-Ãres lacleÃie regrd gentibtu ita pdcà fit füniMnott folum uuditoret butut cortcionit iiigreÃifintmcaelum , uerumettam fjririiut Ãn* fitu è coeló, ut it4 dicam,egrefftu, cüâ cécitleritfi^ pet* eos, de dederit eis, ut loquerentur udrqf guK,ac magmficarit Deum Qÿ^tgitur negnrett uel boeunutndlfium Pétri, cÃMcnieffeiâlefti*^ éegntSEt tarne non e(t, tufî prtdicatió deCbnflOt quod qui in 'pfum credit, habeat peccatorum re tniÃtortem,Vide mibt etiam Paull exempluni,q^ Crft nori cöiinetur in catalogo duodteim Aptfl* (oriim^tùittinlcn ùerut Apijisiw CbriJli,a(hHfi^^
CtAirr. REG. COELOR. rir
Mi uocutione w Apoliplitnt feleäiti.titc cum hi A^»irj Antiocbii Pifjdif fnfcfperet iaftuam taeltÃis re gw aperiendiim.t^ ludtosi pecatis foltundpf, foncianatur Euangelton cbnÃi, cy addinNotiint fit uobii,uiri fratrrf,qupd per bite uobii remtfilo peccatorttm an9unciatur,tt abpmr»bu«,ilt;juibnt »0« potiti/iif per legem ^\ofi titflificari, PeV b«»c pmnw qui credit,luflificitur, Qg« Pjult condone fiiilunt eÃ.ui ali/quidem, qui credebant m Cbriif fium,folueren(ur d peccuttSt nbsp;nbsp;baberent remiÃiP
item peccaforum,alij tutem:qlt;iinoit (redebjnt,al ligarentur,çr in petcatif juif rrtifiere/Hiir.Mit«« fiflum iguur eft,qubd Apoftolitunc utunturCld Uibui regni caelorum ty fioluunt ac ligant,eu con donanturEuangeltoitde leju Ãbrifio, qubdpron pterbunc [olum hibeamtu pecfatorum remiÃio» tiem,SpluiiUtt «ut(redentet,cr ligant incredulof, itac^ Soluere ecEigire.f^g- Kemittprepeçcate,M fetmere,mbil aliud efi,qudm pr^dicare Euange» lion de tefu Chri/b,ut quthuic credit, fpluatur eC liberptur,qui autem non credit,ligetur, ^ulit re/meatur. fimc ÃT iÃitd inatufifiunt tA, WmCbrijiuf promiÃt fe daturum Petro ÃlMft tegwcocâorum.ur quicquidin territ attigouentf Ãt esr ittceeb alligatum,(y quicquidm (rrre fol* ^ttjit ly ittcoib [olittum,preiiuferit fe mfiita
ai b '
y U EXPLICATIO turum priedicutionem Euungelij fui,^u(gt;ii ipfe M rut/hcbrtjim filiMOetuiuentts ,Kt qui crédit» foluiititr !:lt;f jalit'M fiit.qui autem non crédit» bit tnr cr condemnetur.
Teriium diélumentit loan.t«, Aecipitej^irt tninfiitâii^n : Qjiorumcuncjfremiferitif pecatà tire. Etji Mtem boc m decltratione prioris didt fitta exp/icatum utdetnri tame/t perjîringeiââ^ esquot; nxitc pMcif.ut cnftitutto mint^rij priediMgt;gt;lt;^* Bunngelif nobif iSuflrior redditur» Ac priiWH», (onliderit mihi, ijuo tempore Chnjîiu hoc nd A« pojhht luos dixerit.Obfcxrum autemnon eÃ,^ fi5 dixerit hoc in die PentecoÃeStnec Apofloli4gt;* dito hoc nerbo,Ãtuim locuti fint uar'^t litiguiSiÃ^ dtxerirhoc in die Pjfche,cum primuntfeje, poà rejurreihanem fuam, Apoficlis ««4 congregdif reueluret. Qÿcre, quod dicit » Acctpite jÃirituâ* fan^h-afton uue[ligit,deudmirandx iHifdortit ^irit.ufiinfh,qu^eÃÃcfufunt m ApoÃolof w tbt PencecoÃeSifcd de atijs donis,uideUcee,de gaudio, de pace confcieniiie, pofttantam animi mxÃicid perturbationem, de certiorifide» pofitantatH dubitaliofteni ac penè defperationem,prieiertitll autein de üMifkrioÃiiriim fan^, quodèüHiti fkrium pr^dicâdt Euangeiq, Poflqudm emm A'l foÃfli itt paÃtone Cbri/ht ulq abnegauerant Cbrt
CLtV'tWc. COE LO R. rff
^?fyMM3eb^ntitr omnts exeomim* ^rio,ttd t^nod an'reau'ociti tri(nt,excidiJf.Chri* ftw igitur rt/htuit eofj^iim m gt;te,miwÃtri0[uoy ut exciidrçi eos ad rectpiendî pfâfiittimApoflolatutuocatîonè,©â adjtrcndum leÃimoniutn de AefurreSbone Ettangelio eit» intotoorbeterrarum.VndeO'idiitiSicutnifit tnepaiérjtacr ego mitto uos.
Deiit^,Remittere Cf Retinere peccdti, non Remtffere efl eondère nouiu Legeh CZ exerccre mundanam nbsp;nbsp;retineyn
Mottdrchiantjtiec efl pro j'uitltbidttie afterum 4 pila peuatif abfoluere,aUerum aut m peccatii def ine fe,ijuem4dmodit Mea oÃtndimuitfcd efï/rtedicn fe nomine Cbrifli paenitentia cr remiÃioite pecca torümomnes gentcs.Qÿt pradicafio tante eÃt autore ffgt;iritu fan(lo,efficacieyHt ommbuf iff,fiue ludeis/luegentibtUtq. credunteit remittaturpeo cati^omnibuf aut '^s, Ãuelude(s,Ãue gentibat,^ non credunt ei,peccat4 retineantur, S«mai,Ȕgt PaulufiDeo boni fi-agrâtia ChriÃi,in hisgt;^faluî fiunt.cym hii,q pereunbUifijuidêodor mortit» ad mortem, illif uero odor uite ad uità ,ln quauà tgif«»' condone Euà gel^ remittunt Apoftolipec (ata,crrcÃituunt iuÃiciam ac eternam uitam, ijS bidcltcet,ç credunt Euangelio,retment aUt pecca ia»et m^ciuiit eterndm morte tfc^uinon crcdStt
6 b 4
QjSf exm it4 fe ktbent,npit eà nunc difficile ie peruerÃ) tibufu,CT de re^ ufu clauium feujii remittendicfret'uiendtpeccitjjiudicare, ^unt ewm qui fentiunt Viinijierium remittenJi Kiniflerif rc retiuendi peccatitgt;m manu (y potej^tt Ponti tnittendi sy ficumucfscrificuloruniticoHoctitunhuiquando, retuièdtpec nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uolunt, aut remittMfautjetiKeà t pee
futititMut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exiflimà nt'hif tbcfaurum tueraiChrit
\ fhÃccomtncndittum,utÃntiyf,i(.^ä^lP^^Ãli'(â^ . , nbsp;nbsp;nbsp;. fntores eiui-.Gr quemidmodutn morit'urtu qui/}quot;i
comtttcifdatteÃitmentiirijs luis ciÃamp;m plemmpe ci^WMtpoÃmcrteinipÃufdiÃrtbuinteampecU piam p^uperil)Uf,qutbits ipÃs uifum eÃ,Uä putmt 'cbrifluftt trudidiÃe thcfuurii meriit PaÃionis if mortis [u/ePpntificibui ac facrificuîis eorumÃit pr«erogutiuu,utlicelt;st ipÃs ex eo thefuuro depro mere, quantum uelint, (y di/penfare quibmÃu« mortuis,Ãue uiuentibits,ueltnt,iiiqi non altqua E« uSgelq commtmoratione,fed tacita murmurdio Abfolutionis^qutim auditor aliquoties nec ptr cipit nec mteUigit.Scd hlt;ec fentêtia merito eÃrt fütlt;md4£briÃus enim non commendauit ApoÃa iismerituatPaÃtonisty mortis fu^gt;pro hbertf ^forum irbitrio di/^enfundumjied commendauit tis Euitngelfon fuum omnibus gentibus pndictit
lt;^dte,ittjwnhi9Kiiwer/um .
CLkVÃ. REG. ÃOEUORJ 7*l
|i(e#e,ë4gflion etniü Crelt;tturie.Ãiiipd officium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
^hrijl^ittunfc^riterApoHolK cammèdiuùjUt lorfii-ij» nimétur cif abieibancm, nifi boc firiefiiterint ⢠Slt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
ÿuiSfiifquienhift ntc non mlt;inf£rit,(hoee/i)Ãquis Ueflrumdeferiferi^metcrEuà gclionitteuinnon tidnunciiiuri[gt;, eitäMeliÃrd{ ÃcutpalmestC^T ' txifuit,lt;ycolligutûe.ohar i« «g«f« to«i/ciH«U ez ardent-Et Pctuiui,SiEuangelizem , non efl glorier.Neceffitiif enim t^bi incumbit. Vlt;eauté mibi eÃ,niÃEUitngeiizein.NitmÃuolent hoc û tum,priimiumbibeo,jjnmuitut, diffiêflt;aiocont ⢠T Kiffiedmtbi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r â¢: i
ipf^autemEuitigel'^prigdicalio, continet tbe â . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;;
fturum meriti CbriÃi,fy non m boc conÃflit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»1^
t)«*!« remittat peccnta, fgt;ropur mérita bumitni« iufticit»lt;iut propter pecunianttquam Pentificet exiguntjedquod remlttit eergratuitoÃluore^iy^ elementiiigt;titntum propter lefum CbriflumÃlium fuum, unicum peccitorumexpintorem.bif wmta ^«m, quicredunt (« Chrifluntt utcrfiApcHol^ pradicendo EuSgelto diffien/ânl remiÃionem pe^ Morum,tarne, ut auditor Euangelq capiat huim tliffienfationfffruâuin,magu inipÃus, quà m itt ApoüoU arbitrio Ãtum Ãt. . Si enim auditor acqi pit Euangelion fidefiuiturpeccatorum remiÃio
Si Stuten regelt ncresüditatef retiuetur amp;nbsp;«
Iffi ⢠«2tPXf C A TI O
fuif,Oportet, intjuif, prteäicitri noaiint eitit paenitentum, Z3- remiÃionem pecatorum i» omnet gentet, lubetCbri/iuipnJècarepeccato* runremiÃionem,nop nomine humanorum mrn forum,fed N O HIN e S V O, boe e^i.grtfui* â (o,propter ipÃufpiÃionem Cf mortem, quitpee* e.{tlt;texpi4uit,eyiriDeipliitMit. Et Pefruiiiïiii^ omnef l'ropheflt;e, (in^itit) tefhmoniumÃrunb $ remiÃionem pecatornm uccipùt per nome eiuf, fjtiifijuif credidertt 'meum' Cum Petrufp4uloin RemiÃiopec Ji^ijjet,^ ChriÃut praceperit Apolialif, taiorum P^f priediciirent populo cy /ffliÃciritur,hunc le;um â}'*^ââconÃilutumejJ'eiDeoiudicem uiuórumcr mor* w(ótin^itt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttddit duo inÃgniter obferuanda'M
terum eÃ, a remiÃio pecatorum wntingut pef PlOMGN Con/hjboe f/ï, non propter humuntiitl iufliciiim,fed tantum propter Chriflum:Alferû, J femiÃio peccatorié confingat indifcrinmatim ont ntbui bif,lt;fui credunt in ChriÃum.Et quidem aüe j^at teÃimonium omnium Prophetaru.Q^arecunt tu EuangetioCbri/l!,quod ApoÃoU neeeffehabet prgdicare,cotttmeatur tbefaurin meriti Cbrifii,et donatio gratuite remiÃionis peccatorum,mamû pumtÃ,qubd er dijÃenfatio eiuf tbefaurinonÃt eontejÃa libero arbitrio Apoflolorum, multo mi nuf Pontifi(nm,ty ^uid Quinon pnedicattt £»4»
gelio»
CLAVI. REG. COEIOR.' 7St geïion Ch^ifti, etiamfi A.pDflDli,etiamà Pontifia èptfcopi uocentur,^oit tarnenÃnt di fÃenfatores thefauri Cbrifh^ nn peccatorum uel i^emiff6ei!iwl retentores.
sêdpbfit^uimrefktiituieli, qMHtum {[uideni npræfentùfatM uidetur,abuftis Cbutum, feu mi tufkrtj dilÃenfandieremtÃioniipeKiitorum, ui:f deamtu nuHc guis Ãt uerui nbsp;nbsp;legitimus buius mi
mjkrij ufus,acfinis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K'iniflef^ di
Ac pnmum,non efl fentieHi(im,guodficut do ffienfandx re num livguarum ,ty aliorum mimculorum fiiit 'm miÃionis pee ApofioltSjty akguot al^sperfonale,cr intercidil cetorum tue nnè cttin perionts ipforum, ita cz mw«/frnHm re rus Mittendi ae retinendi peccata, guod eü mmijkri» Urn prxdicandi Euangeiij^ mrcrcit^rrlï »« Eccle» Ãa uni cum Apofiolorum cz ovy j^óvcov eorun perfonis, fed conferuetur cr propagatur gt;nbsp;dementia cr potentia, m Ecclefia uft^ ad extrem tnum biiius mundi diem. Nam gue mPracida lt;tdita fient per ApoÃolosrnnomine Cbrifti, mhoefunt tdita,ut ueritat Euangelif confirmaretur, ez mi* nijkriumeiiit ad omnem po/kritatem propagare tur.Non,gt;t,uoluitCbriflustale nùnifièriû imfüue tte,guod efjet tantum Apojblorum,jtd guod effet totius Ecclefiie ufi^ ad cSfummationem feculi. Vn
^tod id Petrum nomme Apofiolorum didti
764 EXpttCA-rfO
dj^icquid iÃignuerts w terra CfC -hoc iJem pot flea ad E,ccleliamdicitâ.Atnen dico uobis, quteiuit â nbsp;nbsp;nbsp;que attigauer ills 4uper terr am, Zyc. EtPauluff
C^otie(cuMlt;^ mqiiityComederitK panefi-fi^c, (yquot; 1 de potulo.biberitM,inortfm Dontitti adn^ifttatei donee ueiîiat,Doneç,ftiquit,ueiuat. Signijicat igi* txr baud qbfcurèmwflerium pradicandi Euaitge i'^perduraturumujej^adnouiflimum dim buttt(, â¢; nundi .Qÿodcf Chrifiui ip^e apertiè docet, ,,, CUM aif.Ecce egoMbifeum fumomtubut diebfM - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(o^fi^nmationi huiut fecidbAceedithiifi
t U'. q^ód iaoriuione fua apud loannem,nçn tantutn
* â gtrMmiÃeriuma^rumfrediturifuntitttpfum.à gmflcansÃre, quad etfiApolioli corporaliuùO deflingftntur,iniMÃ(ruim tarnen eorum fit ut Ec* tlefiiduraturum.Et ad Tboixà ait:Beati,qui nö uÃeni,(y tarnen credunt. Q^tbui uerbit mdicat futurum,u( multi,etiam pofierioribtu temporibut ereiitttri flift mwi/krio Euangelif,Qr confecutt triueramac ffernamfalutem. tAmiÃtrium igitur £uangelij non erat uiti cum Apoftolif abrogait duvtfedm Ecdejia propagindum.timctfi,quod Paulus Ãribit CbnÃum ad tdiÃcandain Ecclefiam fuam non dedilfe tantum ApoftoloSffed ettam PO
j ' fiorts amp;nbsp;Doäores. übet Titumoppidatim (onflitlitte
CLAVE Reg. COE lór.
ionffttuere pre/byteros [eu Epiftopos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[fclili»
ttr doceiint » cr poÃmt Ecckfijim faha dbitrind ^udirctfy contridicentet codUWcere.Deiutiù ffitt renoit admonemur otiofe^ fed necejfirtb^ ui ielicetftttfciamufyâqubd cumtn'miftri Ecdcfiahit iuiiemporit adnunciant nobis Euangelwn Cbrj piytjuod ApoÃoli adnunciurunticr noscredimui bu(c EuangtUo, non ininut acci[gt;iamus remiÃto^ fient peccatorum,nec mmus,Ãnon credimus.reti» tineanlur peccata noÃra,^uäm à ipforum . lorum ÃtiÃemus auditores.
Deinde 'mfiitutio Ituius mwifkrij eà ctarutn tâ.
Upertum teÃiittotiium t quod Deus detueniamla f^gt pfii,cr recipiat paenitentrf 'm gratia,, lubet etUtti r ° â * pr^dicarinomine [uo remiÃioncm peecaiorunn * Sicutautem Cbrifliu ait, fanos non habere oput indicOjCr fe non ueniffe ad uocandos iuÃoSf fei peccatores ad paenitenHam , ita er peccatörunt femiÃio,non pert'met ad bÃos.qui aut nuUi funt* aut bypocrila funt, gidbus peccatorum remiÃio «ö eà cur ee,fed pm'met ad peccatores feu lapfos^ ^gt;11 peccata fua agnofeunt, ef cupiupt liberation Hem. Qiiarc,(ùmC^riÃut mÃituit hoc mwiÃeri â¢mt 'm EaltÃa,nnHiÃÃe ÃgmÃcat hpfes poffe ue f^à mpeccatorum confeejui, er pccnitenies recipi lt;nbsp;Dfo i»i graliaiu. Nrq; id feind tantum,fed qûon
»6t eXPLiCATlÃ
titi peccdtor lapfu«,(5uertitur (xxmte/tliadJ Oà mittum. Etfienin is,q (gt;ofl^ renatut e/i 'm Chri/b |gt;er b4ptiimû,rel^ùur in « peccatd.fjut M/knt ton/cientitim,tet6t Dckw perüulofiÃimt t er rei ilil fefe ipfe diuina clemêtiit rndignum.Dein tarnt tantit eà mifericordilt;t er bonitatis, ut non folunt teuoceteum mmiÃtrio Euangcl^ fui adpxiutcn* tiam,uerufnetitin recipiat er complribtur paeni lentemfummaanimibeneuotentia O' promptitu ditie.adeo^ iuramento conÃrmet dementem fu^ lioluntatem. Sic enim dicit apud Ezecbielem cap-ft.Viuo ego,nolo mortem impif, fed ut conuertt* tur impiui â uiafua er uiuat.Et apud Lucam cap-ffjeÃäuur tribut memorabilibus par abolis, quad taDei dementia peccatorab impietatereuertêt Ncipiatur.etadditur-.Gaudtum ent coram ange tisDeifuperunopeccatore agente pacmtentiani-
Et », Timot. i ,Si negamus,et iUe negabit nos. Si ittcredult fumus tUe fide!ismanet,negarefeipfunt non pote{i.iloc eÃ. Si deÃdmus uel maniÃÃiabne gatione,utlfcderibut,iChriÃo,negat etip/e net tara Deo Pâtre fuo,nec agnofeit nos ampltus pro membris fuis â Et tanten tanta efl ueritas Euâgd^ eiusitantaeà fides eius'm feruandis paâis fuis,ui cumfemdmierit nobifeumfaedui 'm bapttfmo, à e/Je medidoremejf^ reccnciliatorcmnofirumcoo ratu
â )
Cl avl reg. ç OE lor.
Juw Deo P4fre fuo^ maneat fidelis Cf fifmuf inr iocfatiierr^t nof quouis ttmpore^qunuif bofn, patruttatit reuerlentttreciptat.Seipfumemm,«# qm'fPMlut, negert non poteft.Et alias,Rom. ne bo»i» ts- uocatio Deleiufnioâipint, ut eorumil fum paenitere non poÃa. (ia^re, crà fumma ci» ra,fhidio uigilantia opus eft, ne po/l accepta»» tognitionem Euâgel^ Cbri/li,crremiÃionem peC catorum per Ãdfm,rtlabaiiiw in peccata,cr ob[s' quamur cHpidttaticarnis,tamen à gitispr/eoccua patuf fiierit,ut Paulus loquitur»itt ali^uo delifh,! nonabifciat curantfalutisfuie,fed reuertatur ad^ tiommum pcenitentia,t:y confe^etur per Cbri^ Ãum reconciliationem.
Pri^lerea, Mmi/Hrium predicandt Euangebfl amp;nbsp;di^enfanditremiÃionis peccatorum/niÃiiutia clf^/tonfolum inbunc ufum , utteflificetur tapfiff Gr pae/utenti6iu patere receptum ad Cbriflumâ Gr grattam Dei,uerumetiS,ut Ãt organon feit at Ãrumentum. quo f})iritus fanffus utitur ad rffun^ denda ar communicanda dona fua, quae ad agenie dam patnitentlam, e^r ad confequendam falutent funt necefjariii Ni«.'« id dgendum ueram paeniti' ^cnttagt;n,iwio»eceffaria eft agnitio pcccathut ag *dta feuerttatc ira: Dei, ct grauitite rfér»« fupplf ^âj^ptcr peccjtu^excüeris ad in^rtadi remisier
rt9 RXPtlCATîO
«fw peccafi crliber4iiottcm»Peccatu enitn finit fSuere 4 carné äetinetitr,iit homo no poÃit id odi urn étuf,cr adqu^rendamremiÃionem éii^excf tari,nià agnitiane irté Oei,ét grauitatis fupplu^i I fjuoi peccato debetur, Nec magnttudo btfteÃcif Ad agendam CbriÃi, quad eà remiÃio peccati, rede cognofä pxiutentiam potcihmfi anted magnttudo peccati,^^ damnatid quenecelJds noÃra propter peecatit,ccgno[catur. Qtg.»»'«' ad agendä ueram pcenttentiS,prinum omntunt né ceffdria eà agmtio pcccati. Demde neeeÃaria tà fidts in lefum ChriÃuni,uidelicet^t poÃquim 4» gnoueris peccati magmtudmem , crtdM te pro^ k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pter lefumebrifiumhibere peccati rrmiÃionif
Ãr te propter ebriÃum Deo reconciliatutn eÃt» . toan.Ji Qjiicnim non credit, vnciuit toanntt, filio Dc«» nonuidetuitamgt;fed inDet minetfuper eum.^l Ad, «⦠Pauluf : Per hunc adnunciatur uobii remiÃio pe( Catorum, zirabommbuf, atjuibutnonpoluiÃit perl,egemtAoÃiiifliÃcari, Per hunc cmnÃi^ui Ad,io, CREDIT, tufiificatur. Ef Prtri« : Huie omnef PropbetieteÃimoniumÃrunt, qubd remtÃioncm * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatorum accipiat per nomen etta.quifquis cre
diderit in eum.QtiareÃdet in Chn/mm neeeÃa* rta eà ad agendam ueram poeiutentiam Sed poÃ* quam con'ecutuf et remiÃtonent peccatorum pef fidem,(y reputaris iam iuÃm propter ChnÃitm, neceJjariMit
CLAVf. REG. COELOR. yffj fieceljitrium ctiant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hitnc Ãdem conferuehcr
titprofirMfi-uilitsqui dtceutntpaetÃtentian, er ftmbules confÃAnter inuocatione Deifiue Ãteiett do boni,qttie Deut pritcepittÃue firendo nulit
DftM tmmJttit (iÿireneceffttriei eji confira tnatiofidei, neccffirigfuntaliieuirtuteti uideli tctiÃts,cäritM, cifiittUitemperantiiiiminfuet» do, patieK(iit,tolerantii,crfiqu^funtid genat â¢tliit. Btfi Mtem Euttngelion per fe non eft indidt fio pectatt, fediuflicig,necefinunciumir£Dcir ÃdgraM eitti'.tJim peccatum indicure, cr iraitt t)ei nunciare,proprium fH officium Legit, quem »dmodum fuprà expofuimut, timen ficut chria fiat ipfe, qui eft Euingetq autor gt;nbsp;fufcepitm'mifi Ãtriofao, quo iabit territfitnUut efi, etiim Leis gern explKindim,(quod proprie fiter it officium Hofi) utofienfionepeccitiidfuumipfiat proa prium officium, quod ent prgdiare pecäti re gt;niÃionem,pertteniret'.iti mmifttrium predian di Euingelif ordittitum efi id bunc ufum, tit ffiig finüut bibeitorginon feu mfirumentumj quo exciiet 'm bom'me agnitionempecati, er fiiem, er ffiem, er arititem, er obedieniin um gt;nbsp;er pittentiam, er omnet reliquit uirtutet, quiadueram er letermmfilutem funt neceffia rig. Niin quad bic fit u^ut buiut m'mifitr'q, cetL
Cc
BXPLIÃATÃO
er mitnifrfiaCunt feripturte tfftimoiuii.
loiitnis Its f^iritMtcùm uenerit,lt;irguel muit» dumdepecc^tOfArguct uiJelicettmitnüerio prdi âteandt Eutngelif, quad tniniÃerium 'm die Pen» tecoÃes magnis mincuîif 'mÃituit eteonfirmaui^.
Rom.lo.Fzdft ex ituditu» iudiius auti per uef ium Del Verbum igitur Dei,boc eÃjM'miÃeriu»* Euttngelij^organon eÃ,lt;juo fpiritus /aitäut dit'm hominem donum Ãdei.
lounnif decimofeptimo, Non pro eis t,itntu^ fogo,fedcy pro 'ijs,(iuicredituri fuptper ferm9 nem eorum, Sermo igitur ApoÃolicus, boc eû MitiiÃeriumpriediciindi Euangclif eà 'mÃrumeif tum,guo utiturÃiiritus funilus ad exatandos bff mines^t credant Suangelio,(y babeant rem'Ãi^ tiem peccatorum per fidem,
i'Thcffa't.Agimu« gratiat Dro 'mdeÃnenteft publicum acciperetis fermonem inobis,i]uoDe um dijeebatis, aecepiÃisnonfermonebommunt, fed Ãiut uere erat, fermonem Dei.ijut er A G11* m uobis credentibut.Dielt fermonem Dei, gui eà Euangeâion de ChriÃa^effe efficacem 'm credenà bui, SigmÃcat igitur, priedicationrm Euangel'if ejjie mÃrumentum.quo l^irilttt ÃnduseÃieaxeà 'tn cordtbui piorum.
i.Cor.i.Deifumus Cooperar'^. Etpaulo ante:
Q^it
/
CLà Vf. reg; COELÃR? 97» ^iteà PaulutCâApoUo^ttià inmiÃri» prr ^»ot credidiÃiii'Per ^uot,induit, credidiftii. Pi» det igitur, qute efl döttit fÃtrüut fitnibtd»tur per Piiangerq. Vnde er ftquttur. Eglt;gt; plentauhApoBd rigauit. Sed qui det incremclum, DfM eà Et additur quidem : Neque qui plantât eflaliquid,neq; quirigaf,
tiocautemnon Ãc mteüigendumeÃ, qubdin tonferendis arboribui ParadiÃgt;boc eÃ,EccleÃa:, plantator er rigator omnino mbilÃdantt fed^ incrementum non Ãt ipRf acceptumÃrenduntr Hoc fttimà reÃgt;exerif,m,bil funt plantator er ri gator. Sedà ref^exerit organon, quo Deusfolet incrrmentum fuutn eÃündere, certe multum/iint, CZ opfrlt;lt; eorunt neceffaria eÃ.
i.Cor^i.^gogenuiuot in CbriÃo tefu per EU nngelion.Signtficat ergo Paulut qubd n'miÃtri» unt E»4»gr/ÿ/irïS(«imf(fïMm, quo^iritusfan^ Hut nos regenerat.
I .Prtri t. R-enati non ex Ãmine nsortali, ferf fx tmmort4/f,pcr/êrwowfr»Dfi uitttntis,cr W4 nentif tMternuntiEt moxiHic eà fefmotqiii per EuangeliondelatiaeÃaduot. SirenaÃimur per fermonem Euangelif,cr renafeentiaeà opufj})iri tut fanfbtfermoEuägelij Ãt ÃÃiritMÃanSiwÃrn Mentum neteHeeÃ,
Cc gt;
ftt. E X P Lie ATI o
KMtilkrio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* PmIm ad Romanos fcribenf
Euangelif co darèdocet»Vlvttifkrittm Euai^elij e/feorgtnon firtur falus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confiirt 'm ios,qui cfedunlEuange
lio.ueram cr perpetuam faltttem : Eiiangeliongt;i» quiens.eà potentia Dei ad falutem omni creden* ti.Et/i ettim Deus eà libefrimuin agenS, nec eà nt cefftrioalligatits adexiernam ApoÃoli,autalte* rius mmiÃri Ecclefu uocem,tarnen quia ipfe mÃi* tuit hoc externum pr^dicandi Euangelif m'miÃt rium,utitureo ordmarie,ad cOnÃrenda m bomi* nes eadona,quie adfalutem n'eceffariafunttCuni rubilo mmuf liceat ei,quando uifum fùerit, pro o^ mnipotenti fua maieÃnte » etiamfine hoc tnÃru* mento,fallstem confiire.Et tamenhac eÃordisia» riaconÃrende filutis uiasicut. ty aliâs,cum De« us poÃit admiritbtliter,fine agro, fine arationetà ne fementif/rumenta f reare, folet tarnen ea nobis offisio agrïcûlarumgt;(y operibusagricultunecoit firre.Qji!tre,qui mmiÃerium pr^dicandi Euan^ gel'^ contemnunt,sy gerant fe fine buius ufu,cois fecuturos ex alto dona/^iritus fandi t bi tentant Deum, peccant m ordmationemac 'mfitutio nemDei,cy non folumnon affequuHtur donaÃ^i ritu/s fandi,uerumetiamtraduntur tyrannidi ritus mali.
Pofiremôiboc min'fierium non tantuad bune uluiu
CLAVL REG. COELOR. 77i ufum eft inftitutum, ut adnunciet Euangelion de remiÃione pecc!itorum,publi(è tantum,gy uniuer Ãs,'ed ctum priuittim crftngulii id petcnttbuiâ . Qjiin^ iutem omnef bi, e^ui credunt Euangelio, cum publtcè umuerfis ttdnunciatur,iibfoluuntur i peccitif fuifytiimen u[ws obtmuit, ut ea Euangelij adnunciitio,quiefit priu(itim,uoceiur Abfolutio. S(c Ckriftuf abfoluit priuatim Paralyticum, apud tïattb,cap.pgt;Bonp,m^uieat,aiùmo rfto, fili-.Ke^ Htittuntur tibi peccaMSic ab(oluit mulierem pec catricem apud Lucam cap,7.Viemittuntur,iK(lui* ens,tibipeccata.Pideslult;i te faluarnftcit^uade m pacr.Sic abfoluit Latronem in cruce:liodie, mjut enf,mecum eris in Paradifo, Sic Cf- Pbihpput ab foluit Eunucbum Afi. 9. Si credit ex toto corde, licet}boc efl fiuerè credit in tefum Chri/iu,pro» tnitto tibi per baptifmum/n notmneCbrifii certi tiÃimam peccatorumremiÃionem.
Nee commtttendum eft,ut ex Ecclefiamorent priuatim abfoluendi paenitentef cy petentes abif tiamut . EtfienimSacramenta ^Uf funtBaptifia W1« er Ccena DowMJi«, in hoc funt mfhtuta, ut iffu eorum fingulit applicetur, ^uod fola prtcdicti tione uniucrfif oj}vrtur,tamè quia CbriHut difer tedicit,^ quid^uidtninifkrioEuattgelij foluitur in terra,foluatur rtM m (oelo, Ksr itd ff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mul
Cc t
rn EXPLICATIO
to ntitgit pcrtmere exiÃiitut, quod priuatim ipfi adnuncuturt^ quod publice uulgatur, ideo u/ut firiuiitie Abfolutionis 'm Ecclefja relmenduf e/L N« efl,quód obifciitt,Soliu{ Dei,non homirtit effc peccutit remittere « Nam [oltu quidtm Deut remittit peccatutfuit autorttute, propter ChriHit filMmfuum,fed m'miÃiriumcommendauit Eccles fit nbsp;nbsp;mmiflris eiut t Sicut enim Solut Deut con*
firt m nos corporalia alimenta, Cf publicam pit eem,utitur tarnen addif^enfanda btc beneficia agricolis cr lamp;agiÃratibut, liacffolusipfe re â ' nittifpeccata, utitur tarnen ad adnunciandam, ter certificandam 'm nobis peccatorum remiÃt«* nem mmiflerio uerbi et facramentorum fuorum, quorum Ãmihoni EccleÃt er eiusm'mijlris man tlaitit N am,quod debeamus pradicationem Euan ^elif de leluCbriÃo,fiue publice fiue priuatimgt;no tanq humini,fedtanquimcaeleÃem uocem agno feere (ir cxcipere»tcÃatus eà Deus multis eutdeft tibm argumentis,tymagnis etiam miraculis
Ciim enim Deus mitteretunigenitu filiumfuu Dominum noÃrum lefum ChriÃum in bas terratt 'bi'illâtl fnif ut expiaret peccata noflra,et placaret iram eiuti .jhcto.'îaw»', nonficitex eo terrtnum Monarcham, fedCon â j-taanar^i ctonatorrm Euangelq.spiritui Dom'mi,mquit,fit per me,(o nnxerit me,lt;(d prtdieandit Euange â ' hort
CLAVI. REG. COE LOR.'
lion p4ufgt;enbut mifit me. Et iterûâ.Ego i« hoc »4 tui fum,ty ad bcc ueni in mundum,ut leÃimonM firamueritati,boce/l,utprtedicem ueram rdtgio Hem,uerum Enangelion.ExiflimM autem^fiquod tttmiÃeriu ifl frrrtfdKt dtgniut,aut utiltut,itut mlt;t gis falutare effet,quà m mmtÃeriii prtedicâdi E«4 gelif^Deu Patrê id Ãiio fuo non mandaiuruÃtiffti Nunc igiturfcùm mandauerit et boeide quo nunc nbsp;nbsp;nbsp;i
loquimur miniÃerium,perl}iicuum eÃ, nuüu effe aliud f qwd bocuel dtgnitate uelutilitale excel lat.Nee mandauitei hoe mintÃerium Ãmplicitera fed mandauit ettam nobii uoce de caelo fonanti,ut ipfum audiamuiiHic eÃ,mquiens, filius meuf dite flui,in quo mtbi benecomplacitu eÃ,HVNC AV Dite. Denii^iuÃiteuederetalia miracula,quii lia nunquà m in terris nee uifa nee audita erat, ut bis Euangelion,quod pr^dicabat^confirmaretur,
Deinde,cum Ãlius Dei afcenderet m clt;tlumgt;a' emitteret ApoÃolos (« orbe territ, tU âm nomine eitu.miniÃerio, quod ipfeobieratgt; fiengerentur, ornauit eos tanta edendorü miraculorum clarittf , nbsp;nbsp;nbsp;. ..
dme .utnonfolü loquereniur diuerÃs Iwguis, ue eumetiä in nomme eiusdamoniaeifcerent, £groPââi^â^'^'*^ tos fanarent,ac mortuos quoq; fufeitarent- QgoJ idcirco ÃilumeÃ, non uthis miraculis perfona'^'''^âl^^â*â* Ik AfoÃoloruitt (om^robaretur, fed KtâPi*â'?!?*
CC 4
7rs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXPLICATIO
Angelis qui fenöutatur. f^eusinaJa nunciundo Euungelio.
iUtoritis mmilkrq eorum {onfirmttrttur,0' fiof etrtioret redderemur, cùnt uudimut uoceeius EuSgelif,quod cbrifiui et Apo/bli, nomine Cbri fii,prgdicauerunt,et in toto orbe uufgäuerunt,no iudiumui bumttni,fed laeleÃem uocè,cui non mif norem ftdem adbibere debeKmuf,q (i C hriHiu ad buccorîm uiftbilts adjÃAret,cy nobis Euangelion depncatorumremiÃioneidnunciaret, Ac aide mihi,quiefo te,q(erioaüigauerit nos Deus adu* fum buiusApoJiolicimmilknj,^ neangelis qui' dent permiferit,ut eo fùngerentur,fed neceffe ba* bnerittt eos^qui falutemeffent con{ecuturi,ad A« pofiolos^cr id eorunt Euangelion remittere.
in Aôlis Apojioîicis cap,s ,c3ijciuntur Apolb li in carceresSed angelus Dommiaperit noihtii ttuas carcerum,eduilts^ tüis,dixitiite flantts loquamini m templo populo omnia uerba uita bu ius.QiiidlAnnonpotuit Angelus ipfein templo concionari, ut nonfùiffet opus miniaria Apojlo, lorum,cr ÃrtaÃis angelut ^usfidei apud popuif lumbabuiffetiSipotuitÃres carceris aperire, ty ApoÃolos educere,ac dore eis mandata priedicaïf di,potuiffet etiam ipfe Euâgelion priedicare. Sed itauifum tfl Domino,ut Apofb)li,nô angeli prst dicarent Eitangelion, uidelicet ut fer tobit noneffeexpeSlandis Angelicasre.. '. icr.iâijei
y.-i:lt;.ndi(nt
CLAVE REG. ÃOELOR.
iudicnduin effe Euangelion, ijuod ApolkU ad^ nunciitruiU , er lt;iuod ad pofitros m Ecclefiit trMfmtferunti
I» Ailis ApoÃoUcis cipiteoikiuo , Angelut Domint lubet Philippumad Eunucbum Aethio» pent lt;tccedere, ei Euangelion de Cbnflo nda nunaare.
Capite decimo, lubet Angelus Cornelium Uo are lt;td fe Petrum * ut dijcat ex ipjO, ^uid opor teat jicere,
Capitt decimosexto, Vir Macedo, quern non dubiumeà Angelum DoMitti fùtffc, flabatante PaulumtCt deprecabatur eum^ ut proftilut Hi Mit «doniiti« f«cc«rrirrf/ ipftt.cîtiid,ob(ecro,hiec an gelorummandataÃibiuoluntCAn non potuerunt ipfi,m'MiÃerio pradicandi Euangeli/ Ãingii Q^id tÃ,quod hoc mntiÃerium à jet'm Apoflolos re'^ci» untCâiioc uidelicet eÃ,qubd uoluerunt figmÃcare, adquierendamueramcrteternam falutemt non rife necejjarium, ut dicamuf, quis noÃrum ualet ad caelum confcendere,aut mare transÃetare, ut 'mdeaÃirat nobis uerbum Deit'fed iuxta nos eÃe, in Euangelio, quod ApoÃoUpreedicarunt » poÃa , ut quod ore Apojblorum pritdicatum eÃ, bodieq^adbucex ore eorum pr^dicatur» corde fredamustor ere conÃteanutr.
Ce s
979 EXPtrCATIO
Ag4mtM igUur.quM poffumni ffrati/u Dm tri Dsmmtnoflri lefu^Cbri/lri,probeneficio bu imApo!lolicimiui^er^,aculamur to fummtdi ÃgentùjCrcoHliramm ad coHlcruttioncm tituM ^cctefia onnm optrant no{lritm,ut cxleftemfrit âtintiiUtpcr J^iritum lanilunt capiamw»
9s5J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;irivlaTt
i{Ã.à çiv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TMV ó^ilv'»* ry«»
«iCDg aór lt;p«u'^aüv'n iii.cS(i vt
TmvTt Toar«?«
F f N I amp;
INDEX IN EXPLICAgt; TIONEM C ATECHISMI D» * IOANNIS BRENTII. - ' A.
ABlidorKni rcfhtutio Aduerfanon fine uoluntiife Deinobif aciidunt
Abrogittio cuUut te Adtttrfa quo tonÃlio Deut uitici nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6t,71} nbsp;nbsp;immittat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4'4
Abfolutio priustht Adulterium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jSf
AbÃiijentin ab efu carwum Aegyptut repleta tdolaa duorudieruKunde J49 nbsp;tna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47»
Abufutnom'mis Dri çy uu! Ae^yptiui nomine Dei abu Herum eiut foS nbsp;nbsp;tenf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft»
Abufusdi^rum facrt fcri AequalitMbomittum impra pturlt;e ad fcommata ibid, nbsp;nbsp;batur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffr
AbutenttS nomine Dei fup AfÃüui Deipalernut lo» ftt) AfliHif Deui praÃo adeà , Adtones bominum dupti AffUSbonüratibfrr (»45 cef nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit AÃiifhones non (unt fernere
Adà traxitfectéinruittâuHi accerfendlt;e 41c
humanîé 74 Afflifhonum noÃrarum er Ada quomodo ÃüufÃt ido paÃionif utilttat gt;;lt;;
. nbsp;nbsp;nbsp;4®* ««9ov Goth , idem
Adnundare quid fit nbsp;nbsp;716 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
A duerfa exemple ebri/bpa tienterfcrendd t}f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;166
INDEX.
AlimetitfunteleeMoÃnitdei nbsp;nbsp;nbsp;tremi iudtcîj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tto
quart no abutamur eis jss Apofialis quid Cbriüut coin Alimentorum repoÃtio an nbsp;nbsp;mendauertt
fittUicita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã94 Apofiolis qualis pQteÃiUC^
AHtgarequid, item Soluere ceffd
q»id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7fi Apofiolict pottflitis exetn
Amen quid Ãgnificet 4xc pla
Angelica (alutatio noneà ApoÃoloritmiraculaconfir oratio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t39 . mât mmifitriit euagelij rrf
Angeli ey botes mortui tur AriÃtusproludceis 4^9 nonÃntmuocandi ibid. Articulus de paÃioneClfri Angelorum obedientia j»o fli quididmoneat H4 Angelis quarenon utalur Articulus de rentiÃionepec
De«« m adnuneiando Eu catorum cur à maioribut angelio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97a nbsp;nbsp;nbsp;Ãtconfcriptusiaa fioi
Aiapro ;pximoponidas77 AÃcenÃonis Cbrifli hifloriii Anima humana non interit Afcenfionis ChriÃiuaticinitt uni cum corpore xs; è Prophetic tot. Annimundi ns Afcef^CbriÃiqddoceatios AnnuciatiöisNiitrit dies 140 Afcêftu CbriÃinon impedit An omnes eundem Deum co pnefentiam Cbrifli in Coe
Unt quamuis al^ alijs no na Dominica 700 tttittibuscrrilib'M 4tso Affeffores extremi iudicij Apoflolicorum fcriplorum ApoÃolietoesfanlb xir certitudo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;88 Auaricia lt;re4t Cfituaripi
ApofloU funt affeffores exi âura 47S«6o{
Auditm
INDEX.
Audifuf uerhi «97 InBaptifmo Det negùdu 4f
B. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MBaptifmoDeuf prlt;tfenti2
Bidà ttrum crux im fifum reuelat uerbo amp;â fi
Bapttfmtu quid fit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4« nbsp;nbsp;nbsp;S'*®
Baptifmut ad falutem quo Baptifaii,/requètererudiêdi modo necefiariiK fit t4.3f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;condone Euigelij at.
baptifmui propter duatcau B!(ptifi(re quid fit. 59 (at acctpiendui 3 s Baptifare m nomine cbrifii^
Baptifmut quando profit so fiue in nomen Cbrifli 4«
B^tifmut quomodotcllat Bafilidiani
peccatum Ã7I Beneficia Dei fitualia, item
Baptifmut (emel acceptut terrenatquopetendatat miet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40 Beneficia D« erg« nos 099
Baptifmic^rimoniaexplica Bo«(lt; opera non prohibent turexêplisquibufdam 39 tur
Ripejfmt maiefiat st Bonorum operum honor,et Baptifmiufuti têtationib,st ufut duplex esf
Bipti/mt mfiitutto st
Baptifini cofirmationis duo Citrimoniiiediuinititf erdina
tefiimonta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;st nbsp;nbsp;ttequareà Propbetisre»
Baptifmimflitutionifpriiefi» ijciantur 0«)
tio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flt;s Cain idolâtra 4^r
Bapti/mi fitndamentu no col Calcis et aqutt fimilitudo «if bcatii fup certis Uteris}fyl Caltunnue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«*â¢
labisautdi^onibut sz Caritat fraterna 3t7
In Baptifmo dei pratètiatoCaro quo crucifigenia tet
.. â'j
INDEX»
Ciffhif concuflifcentia ^uo nbsp;nbsp;in numero populi Dei eü
modo mortiÃcetur ter nm Deo
CarnalK netiuitM non Ãcit Chri/hnniie Religionis utri Cbrifiiitnof per fe tt tes es- certitudo i« Cii/Kf4(rt^udicih'i(commrn Chriftianorum er eUoruM datur omnibus fS9 bommum diferimen if Cetechifmusquid Ãt * ChriHus adeà EccleÃte Ãtt Cateebifmus parue Ãibtia } oibusdiebus e6(gt;io CoteebiÃniufusneteffariuss ChriÃus folus uereeÃlefut Cateebifinu pueros docere ChriÃus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti4
quanta dignités CbriÃusrex quo tres partei Cateebumemqui dicantur t, oÃitqrégisadminiÃretn^ , KetTHyuinç, CbriÃ^fil.Deiumgenit^tso I ChriÃus dicitur DominHf
Catholicum 140 (eoj Zebeotb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ist
Ci/us legitimus nötA fitrtu ChriÃus non tantum nantit Cérdoniani et t/sanisbtei 1 r j patiuus DfW if4 Cerintbus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pi Cbrj/Iw non eà à feipÃ,
Cbâ er liphet Idolatrie 47 O fedioeoPatre tfS ebirographum Dei lai Cbrifllt;?fÃledorgloriepetris choree impudiae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChriÃus uerus bô ar (iff
CbriÃianicuruocemurte.tf ChriÃuspaup natusqrthsi ChriÃianos Ãcit fides 'm ChriflusquoPatriarcbesese
CbrtÃum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11 nbsp;nbsp;infirno eduxerit its
Chrifianorum falidtes o- ChriÃus tur adconuidaer maieÃes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ig nbsp;blaffibemies eSniueat tosi
fbrifianeram inÃntes [unt aor cbriÃn»
INDEX.
^riÃui fedet id dextram ChrifU duplex defcenfui ii
Pdtris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.c7 inUros nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSt
Cbrifliu Ruanda et ^So fede cbri/tiofficitiprinsipateAts ut ad dextram patriao^ Chrifii iuÃitia,tip{um crrdS
Chriflut in puniat impiof tium iufiicia srtr (na ift ante nouiÃimum die 0.9 ChriflotriMturgloriadad
Cbrifliureeonctliator »i» Cbriflo tribuiturrsdempti» Cbri/lut promulgauit Decagt; ey ptacatiouera
logitni 4Ã4.4ÃT CircumctUionumcrux CbriÃm fbit (oncionator, Clauet regni ccelorxiH nonntonarcba t7 nbsp;nbsp;r}9,740 74» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
ZbriÃutÃuepeccato «7 y Clauiît promiÃio nonperli ChriÃui diflinguitur iuxta nbsp;nbsp;net ad /olum Petrum 7tt
maieÃatemetm'miÃerium Clauibueabutuntitr Pontifi fuum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4)y nbsp;nbsp;c» Romont
djriÃi nuUuukariut ef Clementis (y bonitatit ïiei QbriÃidiu'mitat 129 (c/bmonMdrxcp/it^r.^» ChriÃiofficium »1 Cor'«»» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»i«
Cbnfliibumanitat diï Carntfdo.fttciMmrnMmff^c» Chri/htyp9M.elcbifedeci)s Cana Dominica inftituta Cbri/bconceptio 1,« prototaEtcleÃi 70s Cbnfli natiuitatis cogiMto Cana do.d^uoinflituta 70s
neceffaria 141 Can(lt;t (iommü« ^lt;tre dica» Cbnfli genttsfeufumilia 14» tur fatriflcium quot;nr Cbnflitemput aduentut «4» Canadoimuica noit ptprin Cbnfli matris perfona 144 uatafacnficuli aiba 718 Cbrf/2;'y4^(»iritrlt;{/ociM 144 Cantdo,u[its^rKi^aiii7zt
INDEX.
.Ccettit dominicieobferutitio Conceptioni^ChrijH togm* ; non adtempufcertutnal tioquidprofit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut
'Itgitit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rot ConeioprimndcReligione
'Carttie dominiez ^eciet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cbrifiiittnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;8
; tr^q; infiituta rio Coitcio prima de Paf tone 'Coenlt;e dominiere finis pro* ( Cbrifli
prît» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ra Condones prophéties de
Its Coens wflittttiSe^sCbri Pafiione Cbrifti tis ftusprscipuèfècerit rzf Concupifcentiacarnis ^uo* Coens domtnics afbo nil tâ modo mortificetur is?
tsfit dignitatispfe, ut me Concupifeentiafoeda ^9« reaturctsleflèbsreditatem Concupifeentis lex à Cbri* rfo Ão et Paulo iHuÃratur äj» 'CoenâdommicS fumêtes rtf Coneupifeentia alienarum Coeni dominieà fumere uolè nbsp;nbsp;rerum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S} s
tes (pM feipfos probit rts Coneupifeentia quomodc c5 Coenam dommicâ digne fu* nbsp;nbsp;pefeenda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S40
mentiumutilitM 71^ Concupifeentis cr ipfius CommemoralioChrifliquid operis diferimen nbsp;nbsp;nbsp;^4*
/jf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;714 Cofifiioebrifii necejfariaet?
eSmodi tt mcomedint ueri ConiugufiudiS prscipuu gt;nbsp;t i täte et riêdatio collatio etr Coiugiu quare 'mftitutu to 4
Communia rerum,tyqualis Cmtiugiumnon pertmet ad pt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;607.60t nbsp;nbsp;ptturum feculum »$*
Commumo fanfbrUm qus Coniugij commendatio f94 pttft.ff-eurdoceatur ns Cöiugif benedi^ocxplicat
Baptifmi
index;
BdpiifmicxŸtmoiùiimi^ Cruds[iguitculunt Ã7a*(7^ Coopcrurij S. SÃSh quo nbsp;nbsp;nbsp;Cruce fuaquid nobis Cbri^
ciamur f8i,f^s.si3.ff2lt;s, Ãus impctrituerit iso Corpus ChriÃi poà reÃtrre* Cruets Chri/H itbu/us iltonem cur ad tempus ui» Crux duplex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tÃs
fuiettuchdobnoxium 2^ CupidiMumaffenfus cjs Corpora refurgentiuitt quti D.
re dicantur^irituulia 190 DrfmefóferKi* terrne regnit Corpora damnatorum an re ÃgniÃcans. tss furgant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^1 Débita ciuilia funtfoluenda
Corporalia bona quomodo
petantur stj (j2 Débitaf^iritualia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sçtf
Creaturaru gemitus duplex Decalogus quibus miraculis Creaturarum reconciliatio Ãt promulgatus 4?^ , cum Deo tsi Decalogus ante promulgua Creature omni vo tionem rations httmanst Creatio an foil patri aj/criba cogmtus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44t
tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;209 Decalogus an pertineat ad
Creationismonumètum m nouumTeÃamentum 44« CreationiS diuitiie cognitio Decalogus in quem ufum_^ quemufumbabeat »s tus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C4S
Credere quid 72 Decalogus reddit pec a um Crucis fuppliciüm cur Cbri iUuÃrius as4 Ãusfufeeperit 158 Deca/ogi e:^' Euangdij proa Crucis fupplicium omnium mulgatorCbriÃus4Si,^T
0(C4log( js Ãt 440.44^ Dd quot;
'S
index
DeMbgi ^tr 4 r Defcendere iid ivfirof i «lt;
Df«lt;iog« ahrc^ittiOfCreim Defctnfut Cbrifidufilex ai ttrimoMt 447.449 b/rrof nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;««»
DecalogtMUoriM cruttU» Detrtidor bomiciditriptfie
Deelt;tlogiimpktio4fi(tiut f74
Decilogi diuifio^ 4ys.4ï7 Detraäfonet de bona fîMâ
DeeelogiufmfftiulifjUideli xheriut «ic^
crt oflèdere pecctta «49 Dcmlt; ^uôd fit O' iMdf
Decalogiper/i^o «49 gnofcatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9/
Decalcgi dotiriM nonfuffi Qeut juibutmodit fepatefi citadittfiiciam ttfo eerithumanogeneri
Decalogi promutgatio ad fa DfW efl omnMm rfrw» lutem neceffaria «ft mutteraUr 9*
Deealogi ufiK ad iufiifitatos Deut efloforetfeuerifiimua pertinent ego uiadexpeccati 9t
DfM/ogi O operum noflro du« efl longanimit 9* rum coüatio eat oeut utiut, O' tretperfon^
tgt;ecalogiimpletioO'iu/lif{* DiwniWw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9'
catio coram Deo 67} Dri« bn^ct filium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toi
Deealogo anperfiâefatisfiDeiti ^uare dicatur patef at noflrit operibm 067 iot.io} m
Defènito ordinaria licita eà DeutcÃferuat ret creatai it^ 409 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deut quomodo tentefur 4^
Dei^él'entia^negociu^reue Deut cur ixuocandm 4â* in baptifmo 41à 47.4* Df«i c«r fit ÃHut iomo
Dei uoluntat duplex nbsp;nbsp;jn Deumeffe ex dt^lxilibr^
Ãeipojentia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4:4 difiimut 54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dlt;»*
INDEX»
pt *!» EfdeÃn dif^trfu i4fit en DiaMui qSo peÃdur igt;'» (MRtfftonna tfi Dij alifiti Eehnisorum 4;« Btckfiabtbet pecuttt 'm tdf tiüeäto »oÃr4 quomoja nbsp;nbsp;rit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â t'^o
Dfo phceat 44T ja Ecckp4 multi bypocrba tiile^lto,pximilt;}u4lisptf7« nbsp;nbsp;er imp})
bileâio M.igt;p,DiiiuJù,Pau BccleÃtefigni
ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;irStfr^ EcckpitfitnUitM
OiuinitiUCbrifli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t»p EcdeÃx «num corput
bocendi^lt;tifiitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t» BcdtÃtecöm/tniom
tiocrndimmiÃeriuinicbri conÃÃit rtbm Ãoinfitutttm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Elrdiif
bsdrmfgenm certumte^ Epifeopi funt aiïig^tiudEe nertdufn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«4 deÃam, non EcdeÃn ti
b^drâmuÃd/n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Epifcopet »4'^.
Duo pr^cipuè 2 Deo pr^ece Euangdion quid Ãt nbsp;nbsp;nbsp;ejgt;
pM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4$c Eiungelion ommbm bomi
B. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiibutprxdicunduitt 7«
^brielue cur fiigitnd^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euagdion credidum tti r*
EtdtfunStuiuiidepijttÃd Euungelici mintjkr'q 'mflittt ftiSdeiiupiftdidtur X4o tt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74
icdeÃuque Ãt deferidun^ Euangdieg pritdicafionis ^cdefiunöeÃaUigitJtdctr F. (ufutuo tumgenutbolmtye. t4lt;^ Eulftdedrint «i? ^dtp4 cur dtcatur ftnlt;. Ealfum teflimonüint coraut dii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudrcio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;18
D4 * .4
index.
Ff^ dies CW wpituti nbsp;nbsp;^40 piiïà officium dupkse
-Peflidiesutluerèetpieobfer Pidé derefuMoneühri
- uêtur ^dficiendit f45. «o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(eqtur noüitlK
ïefiidies cuftodiuntur feriti Pidêfequiitur boita opt is* libuidicbui '' ss^uS propter fed per fidèji» Pides in Chrtffiim (efum nbsp;nbsp;nbsp;pidefola iuffificMur 314.
citchrifliiinos ^^FideiinplemuitntndataDei Pides nöiKffciturinhcïei^ 4^3
Pides inÃntium 29 nbsp;nbsp;nbsp;oei. beneÃda cur 'm mê
PidesabÃonditit'm'mÃntü temrvuociindi ' sS3
btts^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'-Pil'ijDei epitheta 4SS
PideS reueldta inadultis 33 Paederum ftipuldtionunt . Pides und eft pioruttt 104 ritus
PideSt ffies, cbaritdSf opera Pernicatio fîmpîex an fi(
futttlegis 3o7.3oçf. - peccdtum
â PiiesÃtcertdinödubitisstt Purtumuulgare ⢠⢠Pides orgduon eà quo dppli
Cdntur beneficia Dei »19 Ge«jf«î credturdritlt dii* Pides Ãrmdtd chdritdte 31s pZrx
Pides PdtridrchdruttGfuoi Cètiunoie^'mtelUgdiHr S9
ftrdundeà 4S0 GenuftexiodditomileÃt^f Pides hofiiddtdferudnddsn GeÃus dÃpetitusfaicupidi* Pides qutbutrebui in dduer tdfum
fis cpnfirmètur Grdtid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
PideipropriiKufut issGrdtid fecundum Koni* Pidei'mChriüHutiiittts 30s nbsp;nbsp;cbosq'fid _
3i^,}3d, V â ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gritiirutif
ï N D E X.
Crttditru^ i3io nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ji s Hozî coditio poà b^su ss^
Gratituioet beneficètbeoc) Hoïm aSiones dupliccs y«4 Grdnâtî.lt;/i«fffi txigità Homoguare conditui ad b bisDeuf Gc)i (7}f Wiijwcm Dei *4 GrÃfiï«c2â Ãlb Dei débita Homo qd Ãittycu fit ex fide
H. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i»Chri/tuChri/hantui4.
tiieretici.47} Herefii f07 Homomtura fua itijOelix et titreticUi'n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;140 damnattu 7}-si
Haretieoritm cottuenticala Homo cur fide inChhflutn fù^iciida nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*44 cr baptilîno faittetur 74gt;
H^rodet; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«t fn Homofin5peccajjet,anmâ
HifioriftdeDionyfioSyracu nbsp;nbsp;fij/ct perfietuo m bac
fav.oCrDamocle 7s nbsp;nbsp;corporaliuita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îpr
Hod'.e,damnatimpiamfcllh Homo non eripitur Satanic citudmem 39t nbsp;nbsp;nbsp;«io/e»fcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jtî
^-lom/cJii-irKWî gfadui ^ua- Homo ^tiare creator jS* f«or nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã71 Ho«orâ¬bri/fo asî
Homt«w ofi-iciumct fiudiu Honore mtcüigendti f^7 pratcipuuin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u Honordre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5^9.50t
Hominis redemplio ad quid HoriC Cattomci£ J4s Boî borfcfur i; HKBKwgencrfîfr« partes Hommes quo falui fiant 77 Hypocrifis gi^ (47^ Homimis uitaqualis fiiiffietyfi Hypocrite Chrifîiani 47» homo non peccaffet 443 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I.
H»»»m/îproprt«mo^7cjK»« laÃnntia es-gforiatio de do ^ueruf finis çq* nisDei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,4
Index tJokfriffumeiththiut 4^1 infinttt btbentfiilen Idolatrie oèt domines 4ua in^nttiefJcb^pti'XÃdos 99 ldolatriauflt;^addiluuiÃi4lt;^7 infèrnum quomodo deflru^ tdolatria iditorum 471 xcnt Cbrifliu «ss Wo/4trwClgt;r»/ft(««o»'«m 47x mimiciCbrifti vio Jdalatria prohibita 47i mimuidiligendi sifr Idolairiie ^eciet 474 mimkof^uoinodopoÃunt» 1 dolatrit punitie exèpla4e7 bentuolo anunocomple» lejut iiç.cr^uibut fit lefut ät tit. ^vomodo fabtet ittuocatio uer4 m.uxgt; . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuocare Drum m |gt;i«rrM
hfttsreârdiciturCbrifiÿttf quidrffictat ft» le/u Cbnfh perfotM »x« iré uirulitit,et Hulgarit trf tgnauiaeymendicitae 90} ludti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»x.lt;(7ÿ
Imao^esan prohibitie 44f ludex orbit Chriftui ».lt;9' Imaginumcuitorei 477 ludiclf extrcmi eertilttdo,eif tmaguiumufm^tiatenufpro tefbmomt nr hibttui sohfcj ludica/idof omties bcmwrt Impatietidum/êrmonet tit m Lm^tf (lt;epc puniuntur in hoc ludicijfententiamfecuHduM leculo dtumittu xjo quat leges Chrifiut fit fmpios an puniat Cbri/tus pronunciaturut anfenoaiÃimu diem tt^ ludiciorum publicorumcon tmpoliura in contraäib, ffoi firmatio tti/inb's Cbiifùnorumfunt tuliatius ApofliU »»* M /MUicro pop'th Dei xp luremeHla uulgaru nbsp;nbsp;nbsp;fof
IW4!
INDEX, l»»r4Wf»ûiM iutffium, fftoniit exeMpU 9« gratepeccMum nbsp;nbsp;nbsp;itJ Long^uit^f ;«»
ter^ntrff«' irttpif amp;nbsp;âuti^ui Lufui i alteriut tiamnit 004 lüftrimen fi t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M»
luriimrntH CM côiù'/ionr ft* Miigi,Magi4 47e,for uru 4oi?ri*M Kabumettftie
hfhficari n* (jif.tif Mala^Hodeprecemur 4*0 fo6 Malediiurnuerbum f74
tu Malorumorigo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(igt;
L. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Malum poena nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tif
Labor infidelis got Malum culpa 114, Lapfoi poH Baptifmum red Malum triplex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;at^
piittgratiam 174. rgf Manna ab ifraêlilit colit» Legit ufut ciuilit 048 d»m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rçi
Lrx à renatii duobut mod» Manuum impofitio 707 implefur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;at MatrisCbrif^perfona »44
Lf'amp;rr duplexex guo difci« Matrimoniucit conftnfupa muteffeDeum 48 (lt;.89 rM/Mmconfrdbfm/» ruo Liberi conuiciatores (f per Maxim'mi décrétant 491 cufforef nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fff4 Mendaciumignorantia,iro»
Liberorum obedieiuiaunde nicumifinäorum ^tt difcatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tag Mercedifuocabulum e^t
Locut i.Pet.t.explicatur 181 MenVorum huntanorum ab Locutofe£t.explicaturtSi rogatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4°^
Locut Hebraorum a» ex« Hiuifin'ium docendi 4 Cbri plicatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tra ixflitutum lt;7^
toxgoMiniÃÃlMdwMM tefti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d4 4
INDEX.
EUdgelij babä Mors Cbrifii i^uidÃt nbsp;nbsp;7tt
pr0miÃionem frlt;e/entiie tiiortis Chri/ïiutilitttt »7î Cbrià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C4 Men745 174 (*««
HiniÃrium Euangefif coÃa, KuduinöÃitdbteierno no bitufqsadnouiÃ. die Mundimitttriitliscaufa m WwiÃrij EUittgdicij 'vnÃ= tiundt finis feu dies ultiur Mio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;744-767 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N.
HiniÃrijremittedicr reti Nubucbodonolor $ii nendipdaabufus 760 Ndtiaitas arnalis non fielt KmiÃrijdiÃenfitndieremif CbriÃunos per fe n Ãois pdà rît uertuuCw 763 IJatiuitM Cbrià locus «44 Ecdefi* qudtenus Natiuitatis Chrià utilitates audiendi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«45.14s
Mirrfc«/« Apofloloruconfir tjecel]âtiriauit£ dari à Dfo ittdnt Euangelif priedica Nomen 4? (jsö tionem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77S Nomen Del ss^-soe
tAiffd Papiftirum tu Nomen Det pr^fexfi« iniu mjÃriorum Ãcrificulorum pArum cupiditatum 5x4 impietdS , 7â9 Nomine Dei abutèdumfup VSiffarij Ãcrificuli d Cbrijk plicid , sto noninÃtuti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;720 No.'ni«w Dfi ©â¢
KiÃifices nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;475 nbsp;nbsp;nbsp;eiusabufiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;set
tAondcbi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;477 Nonum zy decimum pr£cè
t\onacborumdoilrmd de tu nbsp;nbsp;ptà qult;e probibeant 634
Ãltcation'e tmp'^ Sog Nono amp;nbsp;decimo pracepto
Nsors qito fit dbolitd'- 17 s nbsp;nbsp;qu£ mundentur 637^
IND E X _
(Tom er decimi pruce^tiim omnipotefftia diutiiie pletio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c}8 tio quid preÃt ^cs
l^oflrüetftobisttdinonet Æ Opera fupererogitiois ior^ tota EccleÃaorädü effe jss Oprrilt; hominis attte regetta
O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttowcf» }or
ObedientianoÃraqwmodo Opera legûquiedicSturîit Deo grata Ãt itt Opera bona non prohibetta
Obedientia qualis praflada tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ASt
ÃtDeo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j8o operaSabbati 53^.
Obedientiafilij Dei» Ange^ Operafecundte fabuhe funt lorum ibidem cultuiDeo gratiÃimuss^s, Occamimpiapropofitio de Operaabhommikexcogita adorädisimagÃiibus f04. ^tamagisarridètratiöi est^ Odum fabbati cur Deo tan operaquteDeoplaceatsax.
toperecurte 7 Opera impiorum an fätisÃt! 0{biuum pricceptum qute ciant legt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ero
prohibeat tfis Qperapiorum quomodopht Offauo prieceptoquitman» ceantDeo 670 diuttur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aii opa bonaquareÃeieda est
Oihiui prieceptiipletio G14 Opera debentfequi fide fsi Odium et inuidia quo depot Operumbonoruinhonor,et ttendaetc.ssi (dum 70 ufus duplex csj Omnicreaturieqîtointelligè Oratio Cbrifliaitorum ar» Oipotèti.ieDeitefiimoKiaiof matancbora^afylum 337 Omnip otentiâ fuä quibm re Oratio quid fit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;333
hui Deus pateficerit «o® Orationiitriagenera,dome D 4 1
picit feu pueriîii Par/tmonia Orati5ifjo,cömeitJdtioffo PiÃioChrijUib 'witiomudi Oraiionif do,iutor 41« ddrtK«cü^ilt;,cz adumbrti Orà JittfeutttUocSdiu^ttiS nbsp;nbsp;tamultis Ãgurü iï*
Orlt;(»lt;i«»»^«öM«r«oee5«lt; PaÃioaif cbrifti prinw co» fiducie t4r.t4St4^r nbsp;nbsp;nbsp;cio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibidettÃ
anndumftmptr 4jo Pa/JioBKÃ-hcKlw Qraà ûE,C(ltftiJtis(t ftu pttu monent
f4* PjÃioitif méritant ^uomffda Oratio l^irittulis feapriaa applicetur 10 tlgt;idem paÃiottif cr affiiffioitumno OrdMalioitef diuiut funt ftrarumutilitat magmÃuienda tfj paÃionam pablicarum mul Organa ^üitas 5. quomo, ta genera
rfôfj^wnwr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptiÃionif er mortis cirijb'
Pj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Méritas 174, utilitas trS
Panis ^aü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tts Patientia mpaupertateaf
Vanis ^uotidianiit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in a^ferÃs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4*8
Panis tSquot; umum in coena Patereftitomèe/Jêntialeff» Dommtu 7oc,yo8 Paterquare itadicatur «o* Panis et uini eonficratio y « Patrisuocabut,^ pricipaliter Paremunoie^ueniant sff tribuiturprimae pfonfetof Parentum negligentia erga Patris/imiHat of^^ciü o.sir Uberos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fsf PatrisnomiijuomoJo Pba»
Parentum officium s,ft7 rifaiufurpaueriut Sft Paroebiauna tantum Hige« PatriarcbasquöCbri^stex teiudiiea ce inÃrno eduxerit »â¢lt;
fMdlo^nium commenJi» Pietaiif pritmium 4Sp tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;til PietittKnegleâMÃhûïb:/ti»
fwatorum nu^fütuJo cr Pilitmtiuis ftierit gt;49
gr4ut7ii( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;717 Pibtictfr/ïitntrntio gt;(0
Pefcttum reli^uum in rrn4 Pee ilt;tenlt;et non petentet ue
tif Ift. nonMpulatunn niiMi.7a.lt;idpa[Mrnti!i Peccatiioiiremiitunturpro agenilim qut neccffii/
pterCbrifiuoiluK t7o rù
Peccitoruin condonetio gra Pontilicef
tiJttiejl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40* Ponli/icuUiiniiaffSliaiere
FetcAium nen regnet in »a mtfiione ptcottorü »7t Periurùifo (bù 4»»4»i Ponb/îcef Rowsw abutun» Pericula ^uomcHio ex uocd turcliuibut
frone tfiewnrfi« 417 Prrcepte nobü prxctpKt fericulit non temere not funtduo
ofcjfcium«« 4ief Priefenttaw[utm f^uibut re Petinonumordo jti but Dem petelicerit 49 Petit tonum epitome 419 Prüfend« Det reMe/eha 4t Petitio prime ijuet rei petit Primi prtcepti feruatiprt Petitio feeSdi »«4 (»fs.js? mû j cz fupplicie uto» Petttiotertie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xi nbsp;nbsp;nbsp;(eti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45f
Petitio guert4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jn Primum prxceptum ^uonto
t*efifio jtfinü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÿr nbsp;do impleatur 490.49f.49f
PetitiofexU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 tt Primum prxceptum quanta
Petitiofeptime nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41^ nbsp;nbsp;do impleetur obedientii
^9owc{/rdtrnfuHt »⢠nbsp;»perum 49«
INDEX.
T^iittt prtecepti fient etitt 4so Ãcerit hununo ^cneri f9 Peimitidrtimoblatio ^uidç^uid tfficiat nt uiuocemus
'^tuficauerit 3S.7 Deumut putrem jjo
Prodigality 004 (Xii'^tuprieceptu qutepro*
ProtniÃionei Dei catracur btbeaho- phlt;trifaitlt;t eis fum rerum naturale 109 'ut interpretatio jr*
Propheticorii fcriptoruuea QiÃnto pr^cepto quitman tufty ss.autoritysr.cer demur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7$
titudocpuerifM ibid. QmntiprieceptiipletioiSo rroprieta^Ãcultatum diui^ Clufid/ft Deu5:,undecogno ttieliordinatio lt;soe 'fcatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
Projjiera lt;quocoHplioDeui Qlpgt;dDtUifjteforcir feue immittat 414 riyîimiMwtwdexpecMfiçj
Prbximui quit pt th C^ubdDeut babeatpliH to.
Ipudtcitia f9t,etqiiare Cbri Q^od omnet bommes pnt fi nobis donetur t^s refurreâuri ïst
Q. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R.
avilis obedientiapr^pim Redemptio placatio ue» da pt Deo }Sa ya nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jis
0ttali corpore pmus refur» Regis offici^ tres partes ns te£luri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;isr Reg^orum duo genera 214
C^irtiprteceptiferuatiprlt;e Regnum Dei eP ^eternU scf fniaietuiolatifuppliciasisi Reli^iauera 479
Qg4rt»}M pritceptum quo Religioplfa , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;48«
feructurcrimpleatur s^s Religiotiis ftudiumcur prlt;e
Qaibttsmodisfe Deus pate* cipuie e jfe debet'is.14 pu iiUf
Index.
âm tim utrmubitrada KefürreSio Chrià UoÃt4
tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ic)4 nbsp;nbsp;eÃrefurreSho
Keligionumgenertt 17 RefurrefHo atrnis fruiliu Religio Chri/Httnd uera refurrefitonK cMÃi tst
certit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«s Refurrellionif mortuorui/z
RemiÃio pecct^toru quo me uurine opiniones amp;nbsp;Ãli'âte ritocont'mgutiss.qlite 184
puteat 159, quomodore Re/urreffioitiorfuoriiquo:^ dimittur iSo.nöitccipitur modo ^betur à Paulo 2$3 nift per ftdem tSo,gratis Refurgentium corpora qi^ cöiiiigit 4ot,4os.tfoneà re dicanturÃgt;italia 290 coSoc(tt4 m no^lrt« remt/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Slt;
gt; fione 403' 404 ⦠per quid Sabbati octum r.ridefur à âfa crquibuscontingat 7et nbsp;nbsp;pientibut i4tMiolati fufgt;
âR.emitti peccata omniaproa nbsp;nbsp;plicia 344-opera ob
pler Cbriflumoibut 270 nbsp;nbsp;feruatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44^
KemiÃionis peccatorumcS Sacramentum quid
fequendicuia 277 Sacramentorum ufu an idoa 'RemiÃio debitorumcoÃoca^ htria committatur 47 s
ta in Ãlio Dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40 s Sacramenta cur vnflituta 4s o
'RemiÃio/tliente miufiie non Sacrificiacur wÃitut)! ibic^. â e{l meritum 407 Sacrificia Leuitica implei^a 'Remittereiy ret'mere peca 713 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
cata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-7^9 Sacrificia umbra facrific^
Refitrrcéhonis CbrifiiteÃia ueri
monta ï^iMilfiatSaffificatio paitif et »wi 72«
INDEX.
Sjnffî^idiCiiftfur ty, Sepulturapeceafari/m »»« Sanibrunt cômunio i-jt.ifr Septimum prtceptum (put SanSificitri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;probiteiit set. tins iittplt
SiititntitsftdU }«7.4t4 tio
Sitin£ ivÃdite (y furor eteb SepulcbrorucSfetratb
uerfutChriÃuttt nt Sextumpr/tfeptum^utpy*
Sttitnt medicitdepaÃione bibeitt
tymorteCbrifii Sextipr£ceptiimpletiost» ScabtaeliCbriftutl 740 SobrirttU f49-f9* ScorMio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sollt fidtiptomodo mteüi»
Scrib£^itMdlt;}Mdiendiâr47 gendum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sti-
Scripture ftcrit d«o genet SoUicitado duplex ]»4.gt;lt;»
gt;â4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7^8 Spiritat ptidfigniÃftt *?â¦
Scriplorum propbeticorum S.fanfhejfenttt
uetttÃM, (tutor itiU, ter lit S â¢ftnäut eà errt/or, uiuiû tudo ueriltu ta.tr etlori^ regeneratorut
Secundum prieceptum tjute Si funfh ostium amp;
prohibeat so 7. ^ux mtn nbsp;nbsp;net nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttr, « «
det fti^Miolitli fuppliciu Suffuratio
st^impleiio y*t Symbolsiriu
Sedere 11 otffdereitd dexte Symbolum Apofloliaan t.
rum Dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m unde ficdicatursi. j*
SepulturxCbriÃibiÃör.rrr quèufumcoUeâum sot
fognitio quid profit 179.
in fepulcbro quam rem Tulentuittutticum 41»
CiriÃut conficerit tbid. TenMiounfitudeo 4ââ.4'* Tario prlt;t
INDE X.
tertio précepte hm»« rej^eÃu commoJi Ãf b ^enturelprobiieiturttt commoeü tt,r
Teflimoniittrinittitift isr Vefittutimpudicui f90 Ãt unut Deut VïAut foBidtudo ^uttefiut
tefiimâiafeueritttisdiiMtt fitprobibttt »»4.
9gt;lonÃ4^HrtcIrmmM'« Yitucorporaiit no» eH ne ^uldganimitütif ^t.oipo réuitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19e
tètie lOf. DefcifutCbrifb Vite mundane conÃÃo ko udinfèrottst gt;nbsp;refurret yitenetefftritpetendUtCr fbonifChri/ÿift. entre dtrièDeo )3s.}9» ntl iudicij U7.tttuo(iitioa Vitu botmttif lt;fult;t!ii fùiffet» nisfoliMDei MO fibomoHôpefCiffet
tefibnoiM de remiÃiont re Viui amp;nbsp;mortui ^ui iiî-nunentif peteuti în rrnlt; Vniito Douidif expliett Bt» tis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i7t. pti[mi rttionem $3
teflimonit uiteeteme unt VnÃlo rfgw», fteerdotum, depetendt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lef»
Tefimomum Ãi[um wr«n VocationüDeidifcrimêi^t iudicio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;n8 VofuRt^f Det duplex
Tr«tt[ubÃMtiöit error 7» Veluntiiti D« oMienduia V, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;379
Verbum rndedicum nbsp;nbsp;trt V[wlt;t iBicitt danmetur uo »
Verbum contumeliofuitt !7f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2r,
f90 Zeluifeu ira bon» frt
Veritm^litèpdeiit «a p l N l Yeritat» amp;nbsp;miJetij feUttio üiiiit«»
3ï«Lâ-lt;Ãamp;
V,
â¢^â
Ir
râélt;
ÃÃamp;lt;s;.
B:CU?,i
lt;WSlt;
j«ll^«lt;lt;amp;,CÃ
- ^^WÃ^Ãlt;Xglt;lt;3