f lt;nbsp;lt;
Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
\
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
tod
gt; ) â lt;
:32gt;
lt;gt;
gt; ' )gt;sgt;-'
:gt; k--:^''
U qu 82
Synodi T ridentinæ Re-
ÃT'jrvrZOTVÃA/' SEV COEJi tînuati'onem,â Pio IIILPontïficeindidam,oppofîtagra# âuamina:quibus caufæ neceflartç et grauifsimç exponun^ tur,quareea electoribvs cæten'sqj Impertj Pn'ncp pibus S)C Ordinibus Auguftanæ ConfeÃtom's, neep agnofeendaneepadeun# dafuerit»
PRO DEFENSIONE SYNCE^ Y(e Orthodoxie R.eli^ionis propoÃta primutn in lÃA.Q'amp;'V'SiGlCQ conutntuPfmcïpum:£tde'mdtrtpetita,ettq;oblataM. lESTATI CAESAKEAE in imperij connentu publico, qui ob Eledio^ nem or Coronationem Inclyti R E G l S ROM. habitus fiât Erancofùrti: i^unc uerô fummorivm quorundam ïmperijOrdinummandatucruoluntate,i deltdis ad hoc EccleÃarum fùarwn DoÃvribm, cr Conpliarijs politicis uberiore txplicatione Ãngulorivm capstum, tx Sacranm literarum teÃimonijs^Patrum feriptis, Theologarum fcholalhcorum commentarijsjac Canotium mtapretibiK, ulijsq; Scriptoribus compluribus, ad eum ufum iamprident diligentia Ãngulari colle(iii,iüuÃrata:cr hoc fcripto,quodadpoÃeritatem de bo-rum Ordintim erga Religionem er Rempub, Ãudio extet,compre=:
henfa.
S Gertnanico in Latinum conuerfidD^Laurentio Tuppio Pomerano, Schollt;e AgentoratenÃs lurisconfulto.
ARGENTORATI
ExcudebatSamuelEtntml. ANNO Domini M. D EXV,
llluftrifsimo GeneroÃÃi-
MOQy^ TRINCm ET DOME no, Domino tiicolao Chrilkphoro Ridziuuilo ; Dnci Oliae, CT ^iefuuiÃf, Comiti in Schidlouuiecz crc. ILDVSTKlSSît^l PRINCIPIS NICOLAI RADZIVVILI, PALATINI VILNEN« iy lAagni Ducatiu Lithunnix ArchimartfcbaUi, CnncdU^i ffj^ftfprtmi zyc. fiUo,heroic£ indolis fumm£^ f^ei Prfncipi:Moecenatt jt(O,
LAVRENTIYS TVPPIVS IVRISCONS.
S. P. D.
^!;ROMETHEA credo, ILLVSTRIJ:
*Ãtne'PrinccpsyÃ(luis amicuó uir bo^ nus ro^aÃet t (luamohrem rem tantam eoe^um confcendtà Ãiy ^facem bomintbt^s detuliffèttrefi fponÃrumfuiÃeÃbominücauÃfecà à (luodÃcityUt baberent guo car ere poà acpice uÃm non po ter anti Etbonefla ratio eÃÃacere^luodfacis y non tuaÃd bominum cau/à ^ Idem ego tn bums uoluminis conuerÃon'c rejj)ondeo:iÃa me 'PoloniSyLitbuanisÃlngaris y GalîiSy ItaliSylltÃtanis y^^nglisÃriberey(luiniÃtranslataÃnty intellgereii^^ltgerenonpoÃent^
i/ Sed
EPISTOLA
âSedprater batte caufà m caujalùntalta^(pia me ad hit ÃHS îaboris ÃfeeptionemÃnt bortaiaKpiarum una eÃnon Ãlutn amicorum conÃliumÃd magnorum Nirorunt uoluntas^in piibits units eÃ^ (pii in Imper io tanta eà autbof ritate propter uarias multipliées uirtutes, ut mihi^ra^ tÃimiimÃtyillitts mepoÃe ueïeogitatisÃttsÃeere^ Hie e^ nim dum emendandaÃnteorrigitinpopulotdum relif ^ionem^ le^esyiudicia pacem^ publica ornare ettueri omni ratione eonaturtdum epta aparentibusiureaccepit hare^ ditario exornattdum exteris apiè aeciuibuseonÃlendo^, pacando omni^^ oÃieio adeÃmonÃlum amari dignus eÃy Ãedomnium inà amorem conuertit.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utinam eins e^o
intelligens et^rauÃimum indicium, expe^ationem^ indu^ Ãria alicuittsÃÃinere in hoc operepoÃem, minus profil dlomelaborutUypioscoepiy medioeriter diÃicilium pocni^' terete,
i^^dllteradeindecauÃeÃresipÃjpiainlocuolumine' pertradlata eà : pia nulla poteà eÃe^rauior 4 neppericuli magnttudine,nep explicationis difficultate. Qtua enimpo»
Ã^^i'auior piam de concilio oeaimenicoÃe emendatie one pia RccleÃarum, de religionis inÃauratione delibe^ ratio Æ plee non adcinitatem alipiam unam, autpopulum unum', aut ^entern altcpiam atpienationem unam ; non ad
unam
NVNCyPATORlA.
linam aïi^uafft terrarum orlgt;Kpartent t neep ad Huropam Jolam y uerùm eüam ad i^,^^yiam ^.^fricantpertinerc uidetur^quacunt^ orhù ChriÃianuspatetet,EcdeÃa[par JaconferuaturtSispiidem inomnent partem cxiuit lt;..gt;fpo» Ãolorum QhriÃiÃnns^ PIicÃniis ntirahiliter corru^ ptits eflynonÃlum hæreticis ilt;:^fchtjtnaticii alieniSy ueriun etiam à domeÃicii EccleÃlt;e QhriÃü Qwdenim tarn dofi nteÃieum eÃy^udm fedes Eomana / atlt;piantabuiitsani* tnaduerÃynotataydemonÃrata uitiaf(pilt;c nonÃb/tn mores Ãdetiam dodlrinam ipÃam corruperunt t et in hac dodrina ^^uottptantce^i diÃeptationes: ita a^itat(e ab ntracp parte per homines dodÃimosy nt utram inpartem inclinandüÃt (piot/^s ^niÃp eE ([ui non dubiteef Nihiïenim argumentai rum eà in utrap parte diÃidenttumytluod non muhis ac nai rijs modisÃtdilatatumy eonÃrmatumy accumulatumy digei Ãumy ampliÃcatumi uÃp adeo utnià diuinitus appareat coigt; Ãliumy caufi ipÃa nunpiam (jueat expJicarh
EtcerteÃprinciptum alipiod eÃe debet harum dtfÃculi ' tatum explicandaruntyillud dubium non eE d iudicijÃrma legitimatecognitioneytpiadodli epijÃf^f^titiasplacidé interà conÃrantyÃmi oportere, jDe lt;jua ratione hic Itber copiosé explicaty e ut propé ÃÃrmare auÃmperÃEe^ d^um eptid in hac rerum omnium perturbatione è tempos iij ribu^
E PIST ÃL Ã
ribtism^rrimisfalutariaacpia cmendationum cyiÃiaint^ pcdaierittper guosÃet(luomintts Ic^iütna co^nitio nus ullaÃtÃtpiauiprogrejjùm haberepotueriit (juà m ilîe/
etprapoÃere Concilia omnia d'PontiÃcum fidlio^ neindidlaethabitaÃnthacnoÃra cetateetpauîouetuÃore memoria: cpiantum in bis pneiudiciorum /(^^rauaminumi cpiomodo dent^ R.omani in hocincumbantunumartibus miris e^^Ãaudulentis macbinationibusyik ConcilijÃÃdlo nomine dominationem at(p tyrannidemÃam deÃndantyca^ ÃrmcntÃabiliant: error es^ ueteresÃperÃttionemyUitio^ Ãicultus y idolanouti pingant colortbus : ueritatem aute)^ ÃphiÃnatum praÃtgijs eludantypleniÃima dcmotÃratione Ãriptu hoc exe^uitur, tùm piæ îegitimi^pijatlt;p ChrÃiani CocilijÃrinayqui modus-y^uis ordo eà debeaty(luis itidicij (pKcÃtory qui indices y pane aèlores y prudenter per (pià mertidité explicate QiuvÃ, piibus barum rerumgu^ bernatio incutnbity ÃudioÃus conÃdcrabuntynon incommo/ dé im 6 cum utilitate bis repertfs utentur olim^
éMibi autem breuiter ita tiidere uideor,Ãripto hoc ext plicari neruos controuerÃ(c omnis dÃeptationum ^uce dereligionis. emendationeiamannis amplit^s ptadraginta inter utramp partem uariefier lint agitatie : acÃmul ita pcrÃicueaduerÃriorumerrores. de doébrina exipÃrunt libriSy
nvncvpatôria;
trccentis extant cr in manibiis honti» num uerfà ntur^ poni in confpeôlum CT ante oculosi inüice^ Scripturæjanélæ^patrum^i Zy antiguiÃitnorum Qoncb liorum autoritate conÃci atlt;p confitari : ut JSla^atilnts in gtihernatione tterÃntihus atlt;p geauitts occupatUtpuamut prolixadÃeptationum uoîumina euoluere pueant^ ad iudif candutnintelîi^endum^ÿnegociude puoa^itur pîits puant alia pueedam buiusgenericÃripta profuturum uideatur^ (^areÃoÃicijmeimtbipraÃandahic ratio e/l^ pui ilia ratione 'Prometh ei contenti eà nolunt puam deprincifi piopoÃiÃnt contenti ilia altera eiuÃe uiriÃpientU, puæ apud Luctanuni e^ i cPav^ nbsp;nbsp;nbsp;k/h â ^l-nQv'^a.xdunt h(ec ex lin^
^ualt;^ Ãermone^ pui multo puam cæterarumnationumd R,omant'S abe/llongiu^, mediocritermuko labore latina ficere Ãudeo^ In iudicandq autem nbsp;nbsp;cenÃndo æpuitatem
candoremdignumbont^uiri^adhiberi etiam atcpetiant à ro y ac uentam mibidaripuod nonnunpuamfententiarum pqtiusgermanicarum puam uerborumÃngulorum ration nem babui: puodin cæteris linguis reélè ab interprettfi busÃcriiudicatum à doélii ÃitÃmper^ nbsp;nbsp;mibi inÃper
inbocuolumineconuertendoÃmmi cuiuÃam z^autoritaf ^tprceÃantisuiriindicioy puipartem non minimam opère in tanto babet^ conceÃimfiitatp^permiÃm. Cum autem iiij cau[Ã
EPISTOLA
caufaÃt ljuiuÃnodi ut uix aliagrauior ea repeririipieat, JpeshonamctcnctyÃrc utbenèfnihieueniat^apudextcro^ prteÃrtiincpuGerinanicenÃiufiiynudahcec Ãmpkx rcrum maximarüexpoÃtio : Sedutin ea cruditi alilt;luando induÃria elaborarei tnagnopcrc optarint-, Digna cnim rei eÃet in ^uam operte Ãudij plurimum collon.
caretur,.
Qult;£ mihi etiam priuatim cauà nonnullafuttalacri^ IISÃÃipiendi hunc laborem inter occupationes clt;eterast ^uoniam trablatio h^cgrauiÃima uifaÃit^et etiam ex par^ te maxima adluriÃonfiltoi pertineremtin hacmegrauiofi ribus commentationibus exemples ad imitationem plus condiicentibus nonnihil exercer em.Quare nelt;^ illud reélè mihi obijci ([ueat^ ^uodpudinm in rem inÃrugÃrampoÃie^ rim, autalienam ab inÃituto nbsp;proÃÃtonemea^ ÃdamÃ
ad luriÃonfiiltum ceujacerdotentluÃicicey ut y Ipianus no ÃerÃripÃty omnia indicia pertinentj cpta: luÃicice pmty cur non nbsp;nbsp;religionist puce ómnis iuÃicice fins e/l^ç^
O' parens^
Ergoi^hanc puantulamcuntà operam non inuitus dedi ueritati iuÃicice, caufce^ ueritatis iuÃiÃimce ; et Ãab his inÃrlimits deinceps eiusdemgeneris uefex hocÃngt;i te deriucita, uel ad hcec capita reducenda iuuare poÃent alipna
NVNCVPÃTORIA.
alloua meain^friat^uoniam itanatifunuis ut communes utihtates in medium pro uiriîi confirre deheamus^ç^ hune frudiumdÃngulis BccleÃa miÃri uexata, JhieÃuK iureÃo repetit: nihile/l rerum omnium ex lt;pio inoenijyà ^uodin me eÃt^ aut induÃri(efruilum (puerere maîim.
Etfane, (pioniam plerip ex ijs (piiprimosfifinuerunt impetus hunts diÃtdij diem fuum ohierunt, 'Principes in Eepub, ahjpuirieruditi: laudahiliter dnoÃrisÃt, pietatemÃam erga Eeltgionem atp Eempub. in eo de^ claranteximièydum operam dant ut(pt(eprceclare dmaio^ rihus inÃituta,adla., ÃdlaÃntÃlorum ratio etiam poÃerfs conÃare piÃit. Qui enim primi d PontiÃceÃceÃionemfi» ceruntduriÃimisdijÃcillimis^temporibiis,propè eos o» mnesuita deficit, digniÃimi tarnen (piiÃmpiterna nominis memoria adomnem poÃeritatem celebrentur^
Ex hoc numero liceatmihi apudCelÃT., llluÃriÃh me Princeps eorum breuiterrepetere memÃriam, ptorutn prudentia,firtitudo, conÃantiauirtus^Ãngularis ceter» nis monumentispoÃeritati commendatur : piiÃorente fed iammatiiraautoritate PontiÃeis,primi iugum Eomance ^yrannidis liberiusrecufarejuntauÃ,^ Ãneerioremam^ fle^i düSlrinam : fimmorum in Imperio Qrdinum Prim Cipes y^iri qui ConfiÃioni pi(C extat nomina Ãta fubfiri^ y plerunt
r PISTOL A
pÃruni i Ex (Jià bus tarnen prater IlluÃr^itnwnÃrtiÃi»-mutn^ HeJJorum 'PrindpemEbilipputnLandgrauiunt paiiciÃipeiÃneeiu^ temporii^etin bid (piifiiÃis temporis biis huicÃaeim ConÃÃioniÃngularipietate adiunxit Ber^ nintiia Cotner aniaypatriæ mea spater etTrinceps Qpti^ tntts conÃantiÃimifs^jDominus meusdementiÃ^'Pbilip, pum enitn patrueletn eiifs/Principetn ommbiKsÃtnmis uir-tutihuapraÃantetnÃiperiores anni 'Pomerania cum dogt; loreÃmmoÃÃulerunt, imago autempaternarum uirtueü^ pietatis^dementia, conÃantia, prudentiaÃbrietatäs, â gratiainliberK quiÃperÃnt, beroicaindoliioptimis^ Principib^ loanne Friderico, Bugilao, FrneÃo Ludotii-^ co, Frico, Bernimo, patriam conÃlatur. Horum uirtu^ tem praclaramÃncerum^ ergd religionemet rei optimal Ãudiumuttacitus praterireneciueam, patria caritas memoria maximorum benÃeiorum Ãcit. nbsp;Supered
ex QomittbFJbrÃopboriis Qomes ab Oldenburg,Ãmilif terreligionis conÃantiÃunii^propugnator, liter arum ZT dodlorum uirorum Maecenas, piem utr QlariÃ, mibi^ a^ inantiÃinuis loam Sturmius^gymnaÃnoflriFedlor,pas tronum nbsp;nbsp;alterum par entern fùum nominareÃolet. Tunt
exdoHisÃunmus uir Ioan. Brentius Theolog(is,inpio ornandoIlIuÃriÃ.yiuirtenbergenÃüFuxCb'rÃopboritS' oÃendit.pia planta^ uelit z^Ãciatproreligione,utbac
NVNCVPATORia.
itna uirtute reÃi^nas omnes uirtuta (juihi exitnièprardieuf-c/l tnaximas tndtcet^ Horum i^itur caujam comuncm ut ^ttnuitatemcaadiuuarsmylihcniiK^transJèrendihocmufi nus atlt;^ onus/^eph
Sedprämier bas cauÃs IlluÃriÃ. Trinceps nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alia
guÃddquæadCeîf.T. ©quot; me priuatimattinet, minime^ mibi negligenda e/l. Huhü enim Oquot; diu ante buiits operts confidlione cogtfaui quo tandem literato munere Ceîf^ ergà me beneuolentid nbsp;nbsp;liberalitate coÃtcri cotnodèpoÃ
Ãmi et quod nonÃttsmibiÃtabs temeaÃudiaprobari^ nià eade etia patri T'.'Principi ma^nanimo etÃpieti coprobe' tur^ Velim etiamÃfiertpoÃit auis proauis atauis itonimprobari.Qjio enitnantiquioresÃmililt;eÃmt, eo dili^ ^entius elaborandü e/l utconÃet oÃficij ratio,i,gt;^udio enitn poà lAGELLONVM Re^tamfimiliam, ueÃram^entem multo uetuÃiÃimam eÃei in confilijsÃimmts^s Regni negof cijs maiorci Cefi principem locum babuiÃe:-^:^ profi â auum quatuorfilijs in RegniconÃllio florutÃi ^^Iberto yiilnenft EptÃopoiHicolao auo clemetice tiice qui Ldtua» nice Ãpremui MareÃballusfititiGeorgio NilnfiCaflcl lano^patre Htcolai Radztuuili T rocenfii 'Palatini, qui-Ãp er tore annoÃ^cüdaprcelia cu MoÃouitarü ducefirti»
cuiuiÃror ettdBarbara Regina Polonicefintr
Stanislao'TrocenJlCaÃellanot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ht^
EPISTOLÃ
teratogratitudinii oÃÃciüficere mortuis^ ÃdimprimU pa» tintUiS clementi(e:uelobhocipÃmy utreli^ua^ tlliusuiriu» tesprlt;etereamy(piodinÃlio oÃenditlt;pianti literas etepianti rehgionem ueräÃciat:Btcerteetiaobtuasuirtutes,^uaru Ãmma cum uoluptate (piotidiè d QlariÃ^ in K cpub. noÃra ViriiÃeri mentionem audio,Cü^ moderatoreoeconomicu tibi etfdpientent^ etinduÃriupaterÃpientiÃimnspraÃce» rit'VirumnobilemBalthafarumd Leuualdty gaudeote patronum magnumfc bahercfintiat^ Inboc tepergcre lauif dabtk e/l) tiimttiamin illii adoklcentiie excrcitijs quæ in Jchola nojlra inflituiÃi^ audicndis uiris dodlis^ ex er citation neÃyli, ludt^s^ liberalibu^^
'PluradetuU rebu^Ãriberem libenter niÃepiÃojcc modum excÃiÃmy^ nià ad teÃriberem. tempusÃrtaà dabity utabÃntem te adalioi laudemyautÃnon idoneiis lau» dator eÃpÃtmyUt TD jE V Af oremyUtteÃluumlt;^in» columemetproÃierum ç^frfalicem lt;^udmdiutiÃi»
me nobï^ conÃruet. Bene Q^foeliciter ualeat
die Calendas
'PRc^Ef
PRAEFATIO OPE^
RIS.
VPERIORE ANNO, QVI SVPRA MILLE«»quot; fimum dC qui'ngentefîmumfà lutishumanæale ter fuit et fexagelimus, Pius eius nomini's 111L Pontifex Romanus diplomate euulgato Con-â cilium, vt ipfe nominat, Vniuerfale, aut verius, fuperioris ^nodi Tridentinae continuadonem , eodem Italiæ oppido 'Iridentiindixit:propêiam,vt exiftimatur,finitam.Ad earn, inifsis,qui Regibus palsim et orbis Chriftiani principibus per Germaniam acnationes cæteras id Concilium denun# ciarent,oratoribus,legatis ÃC nunajsjfingulos prolixe uoca^ üit:inuitans,ac pro ea,quam fibi fumit poteftatCjmonenSjatquot; que præcipienSjVtaut ipfî cor^m adeflènt,autlegatos,procu »â atorefûe iuos cum plenis mandatis, prorei fcilicet magni^ tudine 6C dignitate,frequentes eô mitterent,
Atcp idem anno fuperiore Eledoribus,cçteris^ Principfr bus et Ordinibus Imperq, qui confefsionem fidei Auguftae exhibitameteditamamplexi,conuentû naobvrgi. Tu^ rfngiæ oppido, habucrunt,itidem per lègatos de indido à fc Concilio denunciauiCmonens vt aut ipu intereflènt corà m, autoratores cum mandatis reifremitterent. Idquod ScOpt. MaximusqpPrinceps ferdinandvs Imperatornofter inuicflifsimus et Clementiïsimus per oratores fuos ab ij Idem, Imperij Ordinibus perbenignèpoftulauir.gt;
EtG autem Principes, ôi cæteri Status, legatis Pontifîctjs CO tempore corà m ad ea quæ proponebanrur, qua fieri dc'' cuit ratione,refponderint grauiter:amp; extent eorundém Prin cipui-nattpOrdinum contra fuperiora Pontificum Concfr fraiMantuanum fcilicet SC Tridendn«m,£dita grauamina,et recufa-r-
PRAEFATIO O PERI
Tccufationû Cà ufælegitimæ acîuftifsimïe, nupcf mcoftueft* tu Imperq Francofurtano, quoinclytus Rom Jmperij Rex l'nauguratfttur, Maieftati Caefareæ quocp oblatæ 5C exhibit tXjVtrepetita com memoratio et quafi renouatio eorum non admodum neceflaria videatur: tarnen cum plericç fummo^ rumlmpertj Ordinum Principes viri, ftudiofi Euangelij Sgt;C purioris doâ:rinæ,non leuibus caufis abdudi,et in futurum quafi profpicientesjtempeftiuè metuendum putarent, ne ha*-rumrerum maximarum memoria ÃC caufæ recufationum multipliées et grauifsimæ,hadenus in defendcnda confefsF one purioris dodrinæ aduerfarijs oppofitæjpaulatim,utfie^ ri ïolet, obfolcfcentes interciderent, Sc fecus de bis iudicaret pofterius,quafi temeritate vel errore opinionis à maioruni jnftitutis ætas noftradifcelsiflet, Ãlt;S veluti feditione quadatn indicia, authoritatemc^ grauifsimam Ecclefîæ uoluiîïet fub^ terfugereîneceflarium fore rati funt,vt de fufpicione ifta, no tantum huic,qua cum nunc viuitur,ætati fe purgarent,fed et pofteritati dulcifsimæ publico aliquo ôd fide dtgno teftimo--nio de his rebus,de^ conftantia amp;nbsp;conlènfu fuo in profefsi* one orthodoxe religionis felè commendarent» Etenim res ipfa docetverifsimum effèquoddicitur ,Crudelemeura ha^ bendum Sgt;C pefsimè de lè merentem, qui famæ exiftimati^ onis fuæ rationem nullam habeattEtinuicem,qui famam eu ftodiatjhunc ôCin fe SC in alios effemiièricordem, ut prxcla^ rè Auguftinus fcripÃt*
Hoc itaq? confilio Principes, SC Imperij ftatus,quos dixt^s mus,pro fuo in Rempub-ftudio, proep amore SC pictSLtccvf ga puram et veram Ecclefiç dodrinam,deledtis ad earn rem Bcclcfiarumfuarum dodoribus, SCconfiliarqs politicis,id negottj dederunt,ut câufam banc longe grauifsimam, pertP nencem ad Ecclefî^Dei^etcommunem toü'us Reipub.ChrP ftianx
PRÃEFÃTIO OPERIS.
fti'anç {à liitcm,in vnam ueluti corpus redadam,(cn'ptd com pledercnturînihilcp eorum intermittercnt, aut filentio prae^ tcn'rent,quæ ad integram,plenamcp tradationcm caufæ hitsâ lus perdnerearbitrarentur. V t hoc quafi teftimonium eflèt conftantiæ ÃC conlenflis Ecclefîæhorum temporumjfynce* ram dodrinae CÅleftis veritatem confitentis ÃC profitetitis, acreftitati'o calumniarum,maleuolentig SC obtredationum, quæ pios conatus perfequuntur.
Vti'gitur caufa omnis facilius, et quoad fieri pofsitplariif fimèjdiftindè à C ordinate explicetur î placuit deledis ad hoc négocia viris omnem ordine tradationê his locis côdudereî
P RIM V M, ut rationibjîrmis 5gt;C apertis planum fiat atcp demonftretur:Principes, cæteros^ Auguftanæ confefsioni coniundos Status nequaquâ reformidare aut refugere cen« furam ac vera iudicia Ortliodoxæ ÃC. Catholicæ Ecclefiæ
Deinde caufis ôd rationibus addudis planiisimè dos: ceatur,Cur Principes SC Imperij ordines,netp hoc,quod nue indidum eft à Pontifice Rom. Concilium, neep cætera quæ deincepSipro ea quam fe habere falfó iadat poteftate, quatv do(p fit indidurus,agnofcant;Quod^ Pontificum authors ' täte indidaConcilia nullo,nec diuino,nec humanoiure ipfis comprobanda fuerint.
A c TANDEM, qui tcrtius Si vitimus locus fît futurus, definiatur attp declaretur,qualia fînt ea Concilia, Si Ecdefîæ iudicia,qug hadenus ièmper in conuentibus Impertj publP cis Principes Si Status confeÃionis oblatæ fèreuerentera-' gnofeere teftatifîint,ÃC etiâmnum agnoicunt: Nec per ipibs etifle,quô minus eius generis liberum atque Chrtftianum Concilium ( cuius quidem toties ipes fitfadaPrincipibus ) in Germania hadenus fît coadum,doccatur.
His locis caufam omne in uniuerfum comprehendi pof-
fe,eogt;
PRÃEFATIO OPERIS.
Te,corumcp explication cm bonis omnibus,et veritatis aman tibus non ingratam fore exiftimant,
lt; Prius autem quam rem ipfam,caui£cp tradationem in# giediantur,hocabinitio, non fuo tantum, fed vel inprimis Principum amp;nbsp;Statuum nomine præfandum fibi exiftima^ »unt : palam ie,SC quo id melius redius^ fieri poisit modo^j leftarijinftitutam feripti huius orationem ad nullius plane contemptum,inuidiam,aut contumeliam pertinere,necà cugt; iufquamexiftimationi aut honorieadetradumveile,necç quidquam hie ab ipfis qugrialiud, quam vt pro officio fuo, gloriam Diuininominis,iSC propagationem dodrinæ ad a# gnitionem filtj Dei neceflariæ, ac comune bonum ReipuS Chriftianæ,piamc5^ EccleÃarum emendationeni pro fua vi^ rili parte iuuifïè : tum mandato de re pia ÃC longe honeftiisi# ma fufcepto,pro ea quam magiftratuidebentobedientia, proep viribusjfide optima iatisfecifleuideantur»
Deinde ÃC hoc tarn Principum quam fuo nomine teflan-' tur,nihil fe aduerfus conftitutam ödmultisiam Imperijdex cretis confirmatam,çternumcp fancitam de religione paceni publicam,itemcp tranfadionem pacificationis Paiïà uienfîs publice ftabilitam fufcipere,fufceptumüe uelletSed faluä fern per Sc inuiolatam, quod quidem ad ipfos pertineat, earum legum autoritatem fore, idem® inuicem Iperare ie fine ulla dubitatione de cæteris imperij Statibus 0^ fubditis,quö pax ea,publicis fancita decretis,pia fit amp;nbsp;perpétua.
Deniep, nihil le autoritati Orthodox^ öd Catholicç Eccle# fiç,nihil iudieqs piarQ Synodor3,cogi-egationumue hoc feri# pto detradSderogatumue uellelfed vt lemper honorifica fu# erit ipfis hadenus,ita deinceps quoqj honeftilsimä fore lern per de illis opinionê.De^ his omnib.et fingulis le,quo melt uSjfirmiuscp fieripoÃitmodo,inprtmis teftatu publice veile»
PRIMA INSTP
TVTI HVIVS SCR-IPTI-
P A R S.
IN aVA SVCCINCTA ET hrcuigrauiÃiitiarumrationum ex^ïicatione o/lcnditur^ 'Principes nbsp;nbsp;Imperi/ Ordtnes, (pii oblatam nbsp;nbsp;nbsp;iiguÃcc
confeÃionein 'Fidei amplcdluntur^fConcdium liber tint
QhriÃianum nequatj^nam recufare aut defi^ere.
'^T IGITVR ADRRAà IPSAM PRO. tinus accedamus : Età io cam, quam diximus , fentcntiam Principes arc^ ; Ordines amplifsimi legato Pontificio W Concilium denuncianti,repro digni«« /. âjï-i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deliberata refpondcrint : idcp ea
moderatione, ut nihil Chriftiana pie-täte dignum in eo defiderariretÃe poP fit : facile tarnen eft cogitarc, ÃC res loquitur ipfa, in quam partem id aduerfarij acceperintEtenim non obfcurum eft, homines maleuolos, 2C quorum iampridem Statibus no^ tum eft atc^ perfpedum ingenium, hac de re rumores ua^ rios fpargere, Sgt;C ad exteras nationes augere,quibuso=^ «»niajUt folent,peruertere ac calumniari conantur iniquiP Sc in pefsimam quxcp partem rapiunt, Cum^ con^
% PRIMA PARS RECVSATIONIS ftetimplacabiliquodamödio conftituifle ipfos aducrfum noftros facere ftruere ómnta, idcp vnum fibi ftudio ha^ bcrc, nihil cxpeAanduin eft aliud, quam tentaturos cos ÃC aggreflliros audadfsimèquidquid caufæ huic officcre, ÃC Impenj Ordinihus ignominiam adferre pofte putaucrint.
Ãrfi autcm variïeiintamp; propc infinite calumniae, ac So phifmatum præftigiæ, quibus caufam hanc, amp;nbsp;dodiinam quam Status pro/itencur, oppugnarc ac prægrauare fo--lent, Regumq^ amp;nbsp;Potentum odia in noftros facile acceru^ dereiilla tarnenfpecievelimprimisaudacter vtuntur,amp;I hacftenus vfîfuntfæpius,quarecftè dida^ fada noftro? rum eo detorqueant Soplnfticis deprauata cauiilationp bus, quafi nullorum iudicia pati, neminem audire,nullum omnino ferre iudicem noftri vclint, necp adduci poftint vt fe vlli Conciiio fubijciant.
Eadem calumnia et exterarum nationum animos baud dubiè inftâmaturi funt odi]s aduerfum hos Ofdines,quafi hicæteras nationes omnes præft contenantiSC pro nihilo ducant,quarum tarnen pro defenfione religionis Chriftia-næ multa præclara facta amp;nbsp;mérita fummalint, quac clarift fimorum SC fummorum in Ecclefia dodorum laude flo* ruerint ftmper, quæcp literarum amp;nbsp;eruditionis fcholas ha# bcantlaudatiftimas ,in quibus incredibile fit quantum la# boris Si operæ in religionis fttidia collocetur»
Ad hæc dubitandum non eft, quin amp;illud vehementer efte êó moribus Chriitianisindignifsimum vociferaturi, iudicia commu^ nis Synodidetredare, SC cenfiiram fiimmæ poteftatis fub^ terfugcrcuellexumconftetConciliorum autoritärem ftm^ per in Ecclefia Catholica fuifte grauifsimam, eoep loco etiamnum
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
«ómnum mcrïtô ac iure omnibus Chriftianis haben# dam*
Et, quæ illorum hominum eft calumniandi audacia, protinus vociferaturos certum eft, pudere iam noftros eius, quam haclenus adîerueiunt, doiftrinæ, atcp ob id la-' tebras quæiere: aut ledin'onc commota, nunc infinitas ors: bis Chriftiani diftradiiones ÃC fchifmata moliri, nec ferre veilevllamcaderc cognitionem inftitui publiée: denicp culpa horum Ãéexemple pelstmo fieri, quo minus pax à Concordia Reipub. à â Ecclefiæ reftituatur: et quæ funt eins generis fîmilia malediâa, ab hominibus maleuolis certó expedanda.
Ã^VAE CRIMINA,longé grauifsima, ft ex me -ritô his Ordinibus inferrentur vt proteruitate petu# lantia aduerlariorum acmaleuolorum cumulantur gefeunt indie^ ita demonftrari etiam ÃC rationibus veris probari ft poflentæquis tudicibus : ( in quo profeeftô fru# îh a laborem omnem fument homines improbiisimi ) non tantum id graue ôô auditu horrendum, fed Sd abominabft le, ÃC bonis omnibus fupremè deteftandum meritô foret Non cnim ignotum efle poteft Statibus quod in hane rem grauifsimcab Apoftolo ad Galatas feriptum exrat: Qui conturbat nos portabit iudicium (JuiJlt;juis ille Et quod Salomon ziv,^bominari Domitiwn cos (pii diÃor diam Ãrantinterfratres.
Qp.j.
Vrouerb, Mp. 6.
Maxiinis itaq}Slt; grauifsimis de caufis neceftariô ^ciendum fuit, quod ad vniucrfà m Rempub. pertine= tgt;ât,utprodefGnfîonepiæSgt;Cfyncerac dodrinæ: quæ fine
A q vUadu#
4 PRIMA PARS RECVSATIONIS
vUa dubitaüone æterna eft SiC i'mmota vcfitas diuina, his et fîmilibus aducrfariorum criminationibus Sgt;C calumntjs re^ die Sgt;C tempeftiuè occurreretiir publico aliquo fer ipto, quo ipfo fimul Maieftad Cælareæ, Regibus, Principibus, Of tnnibusqj veram atqp incorruptam Euangelij dodlrinam fècundum faipta Propherarum ÃC Apoftolorum amantii: bus, horum Ordinum ftudium et voluntas erga puritatem reltà onis, quodep ipforum,in vniuerfumlit de TRI? DENT!NA haeSynodoindicium,finevllaanimiaf--fedlione etmaleuolentia exponcretur« In quo quidem fpes bona propofita videatur, fore vt cognita oratione hae ac# quifsima, iudicijqj noftri rationibus iuftifsimis,maximecp conlèntaneisdiuinæ Scripturæ, ipfa Maieftas Cæfarea,C£^ tericp Reges ôd Principes, ÃC in vniuerfum boni omnes v--bilt;$,non tantum de criminationibus aduerfà riorum falfîfi fîmis nos, pro eo ac decet, exeufatos fint habituri, verum^ eriam (qnod ad officium gubernatorum amp;nbsp;fummomm in Repub. Ordinum vel imprimis, pertinet) rationes omnes fà nandorum Ecclcfiæ vulnerum initiirf, amp;nbsp;operam daturi quà m maximam, vtde caufà hac longegrauifsima,in qua verfatur falus omnis Reiptib. tandem conftituaturîVt^ falfa dodi ina, cultus impi}, abufus mulriplices, quibus rdigio varié ^miièfrimcinquinataiacet, èmedio tollan^ tur,ncc permittaturdeinceps Pontfficum factionibus, vt impioreligionisprætextUjôt^ Concili} fpeciefraudulentifi fîma veterem, quammoliuntur, tyrannidem ftabiliant,ct ^veritatemCÅIeftisdocTrinæ,quæ fummo Dei beneficio ilInxiCj impiacrudelitate rurfus è medio toflant Ãc extin?! guant.
Etenim veris, firmifsimis amp;nbsp;immotis rationibus ,Deo iuuante.
SYNODI TRîDENTlNAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y
iuuantc, demonftraturcs fc deledî ad liane caufani viri confidant,dodrinam quam amplexi funt £C cjenfur ht Status 2t Impcrij Ordincs, verum cflc,Pi'um,amp;: Ortiiodo^ xum Ecclefiæ Catholicæ dogma, amp;nbsp;confenfum ccrtilst# mum :amp; quidquid in haccaula ab ipfîs fuiceptum fit , id omne fpedîare im primis Diuini nominis gloriam, ac Rciquot; pub. Chriftianæ falutem : Ineoqjab omni ipfos pertinagt; ciæ,ambitionis, contentionum nbsp;nbsp;dilVentiendiftudio ac
crimine longilsimè abeiïc.
NAM Q\^ O D malcuoli liomincs vt exterorum in nos incendant odia, Sranis ÃC Impertj Ordines,quos digt; ximusââfpcrnariclamicant,2C fuperbè contcmncrc cætex rarum narionum,adeocp commune Ecclefiæ Cathoiicæ iu dicium ÃC cenfuram : id quà m fit falfUm dC vanum, uel ex eo manifeftifsimum fit, quod tot iam annos hi Status pro^ pèfolos fc,SCquidemlabore maximo,difficillimis, perP culofifsimisc^ îemporibus,R.omano Pôtifici oppofucrint, ne qui acflor vcl reus effet in hac caufa, idem ôd iu diccin ie conftituerenidcp vnum hac^enus conftantifsime Hagita--rintièmper, vtcontroucrfiaomnis legitime per viros ido; ncos, intelligentes, ac Deum timentes, qua ru me un cp fint nationum, modo amantes fint pietatis 5lt; vcritatis,ac neu= tri partium magis addidfi, difccptctur,cognofcatur atep iuü dicetur : Id quod baud dubie Ptj omnes amp;nbsp;boni viri, pacis ôC concordiæ amantes,per varia régna amp;nbsp;nationcs,arden-tibus votis pio gemitu iampridem nobifeum precantur amp;nbsp;optant.
_ Ac fane non pauci extant exterarum nationum libri, â^'^iptapermulta,quibus longé ante haec tempora Iionùgt; ^'csdoêlidC intelligentes pafsimeonquefti finit publice de
A il} eiroribus
6 PRIMA PARS RECVSATIONIS crroribusdodn'næjde muItipHd abufu,ôlt;^ fupcrftitione infinûa quæinEcdcfîamirrepfiflctZex quo genercfunt, quæ iampridem édita extanU
îScrtpeunt Scholce ParrbiÃenÃs de 'PericuUi Eccles Ãce y cotnpoÃtum circiter annum Eomini E). LX EE EL IX.
Speculum aureumEapce y eiusCuriæ, Ertvlato^ rumaliorum Spiritualiu^Scriptumanteannos CL.
Item Francifci PetrarcbeCy BaptiÃa ElantuaniÃofi annisPici Mtrandulæ^L. NalleeElieronymi Sana' norolee Italorum : Guilielmi Qccamj Eoberti Barns iXftÃorum : Ioannis V^^LeÃli lt;XbbatfS Span^ beimenÃs Germanorum: Ioannis GerÃnis Gallig deuita Spirituali animée i^potelîate EccleÃee auf firibilitate Papee ab EccleÃa.
Item: EdarÃlif Paiauini trallatus de translations Imperij^ nbsp;nbsp;Liber de definforiopacis.
.Xntonij de EoÃellis^ de Potelîate Imperatoris Papee.
.^dlbericide R^oJatCy nbsp;nbsp;Petri FerrarienÃs comf
mentari^pÃtm.
Gonfùtatio Primatus PapeSyd Grt^orioUeymf hur^enÃy
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-0
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
anteannos Q'VIL conÃripta^ alia pene innumera. Vtdubfum non fit,quin ÃC his no ftiis teinporibus, QC in hacdodrinanim omnium ÃC verbi Diuini luce, multi paÃim apud om nes nationes inueni*; antur Vtri docli amp;nbsp;pij, qui Orthodoxae religionis doeftris: namrectifsimèinïelliganr,qiiantumuis opprefsi Pontiff cum tyrannide exaudiri nequeant, Hosipfos quoqj ad? mitti, vt,vel dtfeendi vel iuuandæ veritatis gratia, ienten= tiam in Concilio libere dicerent,nonne æquifsimum fox ret/ Etenimnullunrfugiunt noftri ,quod quidem libe? rum neutri partium magis addiclum fît Concilium, neqj vlliusintclligentisiudicium aut cognitioncm metu? tint: imô multis iam annis flagitarunt talcm indici Syno# dum, in qua vera religio per viros pios, amantes veritatis, minime^ lufpcdtos, ab errorum deprauatione, rede vin^ dicatainîuccmfuamadfereretur,ÃC,énonça ac falfa dox drinaomniexterminata,inuiçem,quæ fynccra, vera, 5/ incorrupta eflet, refîituçrctur , doceretur, £gt;C conlêrua^ rctur*
QVOD AVTEM obtjciuntlucem S)Cconfpe? dum intelligentium hominum fugere, QC latebras quçre? rc hos Status, qui Ponuficum infîdiofa impia Concilia adiréreeufant,idmultófaciltus etiamÃC optimis nominiâ busrefelli poteft* Extantenim publice, amp;nbsp;quidem ante multos annos editi libri, amp;nbsp;feripta grauiisima,quibus Ec^ defiarum noftrarum doCtrina', ô/omnis Fidei ratio ipfis CAROLO V. ET FERDINANDO E ïM P P, cæteriscp Impcrtj Ordinibus non priuato confît lio obtrufa , led pofeentibus in confeflît totius Impertf,
A ifî) , mulux
s PRIMA PARS RE CVSATIONIS mukaiumcp nationum frequentia exliibita eft Auguftæ de édita publiée,quæ conftantiæ attp confenfus horum Ordinum, veiair Ãuangelîj de filio Dei (ècundum diuina Piophetarum dC Apoltolorum feripta eonfitentium dC piofiKncium,teftimonium illuftre ad oinnem poftenta= tem pcrhibcbic.
Ad hæe, eadem doélrina Euangelîj in Ecclefijs dC Scho lis horum Principum de Ordinum tot iam annos, ex quo Confefsio Auguftana oblata eft de édita, docctur publice, çaqî fide de diligentia vrgetur in populo,vtomnibus ex æquo in medio pofi'ta fît, ac cuilibet earn ad gloriam no*! minis Diuinijfalutcmqj fuamdiftere de priuatim de pUi« blicè liccat Extant fîmiliter libri amp;nbsp;feripta Theologen rumnoftrorum plurima Latine de Germanice édita, ad vfum Ecclefîæ publicum de priuatum» Quo ore igitur aduerfarîjnoftridiccreaudent c'lucem noftros ftigere, dC dodrinæ fîiæ rationem reddere nolle» Nee enim pudere nos poteft Euangelîj de filio DEI, non magis qu^m nee Paulum Apoftolum eiuspuduit; At qui male agit, is, quemadmodum ipfeDominus teftatur,lueem odit,ne arguantur opera ipfîus» Qui veritatem operatur, prodit inlucem confpcdumqj hominum, vt fada ipfîus ccnipi^ cianîur,c|UGdper DE VM fintfada. Deniq?,quodve rum eft , nec^ angulos nc(^ latebras vllas quaercre Ib^ 1er»
I AM QVOD ijdem Ordines prætcr-culpa m di immeriiôacculantur,quafîqui iampridem ,damn.Kas ab Eeckâfîa h.ercfts in lucem rcuocaiint, earrep ob eaufun ind:gnifînt,de quorum dogmatibus di difputaftenibus cogjutio publica inftituatur ; fîquidë veteres queq? bn pp, grauifsi-
SYNODI TRIDENTINAE.
gvauifsimarum'pcenanTmcomminatione veaierint, ea, Cüncilionim autorrtate femci dcterminata fint, à de^
^feta in difputationem ÃC controuerfiam reiiocarc: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i,
^iniuria ( vtMartianilmp. conititutione hic abutuns r '' rr«« turiniquifsimè) ludicio reuerefidrÃi/nce SynodiÃat^ t^te à lt;liiisÃmel iudicata ac rcdlé diÃioÃta rcuoîucrc^ç^ publies diÃutare contenderit^ Id fine uUa ratio-ne SCfalfôobîjciStatibus,ac verbo vnofacillimèdiluipof' gt;⢠fe, qnorunt omnes, qui horum Oïdinumconfefsionem publice exhibitam, eiuldetn^ Apologiam mediocriter fab tem infpexcriinc Neqj enim nouum dodlrinæ genus eft, quod amplexi I'unt Status 6C doceri curant, fed ipfius vetC' ris Sgt;C Catholici dogmatis viua vox,0lt;confenfus doeftrb nacindevlcp ab initio per Prophetas ÃCApoftolos huma-' no gêner i traditæ : id quod Só veter is, puriorisqj Ecclefia: teftimonqs ÃC autoritate antiqutfsimorum Conciliorum, ac patrum fcriptis euidentifsime demonftrari poteft,atÅ in progrefllihuiusoperis,quantum quidem eius neceflar^ um videbitur,abundè fuoloco oftendetur»
Ac fane Principes noftri, exteriepStatus, qui Confeà fi'onemfidei Auguftæ exhibitam,ciusep Apologiam fyngt; cere amplexi funt, ver?de ft affirmare poflunq in eocp pie gloriarijtantumabefle, vt vllam haeretici dogmatis qpb n{onem,quæ cum veteris ÃC Orthodoxs dotftrinæ ac Cas tholicæ Bcclefiæ corJ'enfu pugnet,rcceperint, vtetiam do^ tftrinam autoiitatem veterum Conciliorum ac Patrum Tnultis in locis renouatam inlucem reuocarint his tempos ribusâjôc; iiluftrarint,quæ Monachorum St Scholà Hico^
A y rum
to PRIMA PARS RECVSATIONIS rum dodtorum tnfdria denfifsimis tcnebn's obfcurata, ÃC propècxrindlafacuitjdum inani Philofophfa SC quæfrio^ mbus ineptiftimfs, nouisip ac fiiperftiriofifsimis optruo' nibus implerentur omnia, amp;nbsp;cultus Idolorum tetri, negier da ac fpreta prorfus omni antiquiamp;imorum Concüioi urn ÃC Patrum autoritäre, inueherentur,
Etcnim vflt;^ eo audas fuilîe luperfritione ôi^barbæs rica. infeitia tenebras in dodrina eins temporis icimus, vt 0^ ipfos Theologiæ 8C Sacrarum Literarum ftudiofos,qiii (uperiore feculo, 8gt;C ante annos quadragtata Schoialti* cam Theologiam,quae ficdiccbatur,didiccrant,confiteri de fe hominibus fide dignis non dubitafle conftet, ledio^ ncsquidemfefrequentafle diligenter, ôCtempora ftudijs Theologicis perdilcendis conftituta ac præfixa complex uiffèlèdulójVere tarnen affirm arc pofle,letoto illo quin# quennioautlexennio,quoin Scholls didicifient, nullam de filio Dei, vel nominis faltem, mentionem, à Præcepto# ribus fadamaudiuiflctatqjita occupatos fuifle homines miferos ineptifsimis librls Magiftri Sententiarum, Scoti Bonauenturae, Alexandr! de Ales Thomae Aquinatis, fimtlium eins farinæ Scholofticorum, vt Prophetarum 5C Apoftolorum fcriptis legendis nullus omnino rclidus eflet locus, ac ne quidem vHa de his in Schola mentio fuc^ ritreliqua, nedum vthis aliquidlenjftudq attribucretur»
Quo nomine non vno in loco Scholafticos Theolo' gosfummus aetatis noftrævii Erafinusquoc^grauiterrc-' prehendit,quód in quçftionibus fi'iuolis,nihili,(uperuaca# neis, oblcuris, nonnunquam etiam manifefte impijs æta# tern malètererent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âifputamu^^
an gratia
SYNODl TRIDENTINÃE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h
angfatia, qii a U eus nos diligit, ac trahit^ nbsp;nbsp;nbsp;gua nos ib ïn annotât,
uiciÃi/n ddigimits^eadetnÃtgratiay nbsp;nbsp;nbsp;anfitaliquid
creatum uelincreatum Di^ladiamurÃnefine,quiddb thtum prio» Ãinguat Matrem à Elio, utrumip d- Spiritu Sanélo, res an relationqui conÃÃatytres dtci, quorum nullus Ãt qui alius, cum Ãt una eÃentia : DiÃutamus qui fieri poÃit ut ignis quo cruciabuntur tmpiorum animce , cum {It mater ial}s,agat in rEncorpoream,i^c,Quibusdam tota cetasinhuiufitodiquieElionihu'Sconfimitur res uj^ ad clamor em, nbsp;nbsp;nbsp;aduera dÃidia, ufi^ adconuicia , non^
nunquamuj^adpugnosprocedît. Qjiotquæfiionum ex^ aminajujcitamus circa BaptiÃnum ,circa Synaxin,cir^ ca 'PÅnitentice Jacramentum, quorum nonnulla funt eiufiîodi,utnecfiiremagnopererefirat, nbsp;nbsp;utafieuerofi
ripoÃint, ita nec refiîli, necprobari: nbsp;nbsp;Et idem paulo
poft : nbsp;nbsp;Qmdautemnuncloquar deqult;eEliunculis, non
fiolum fiperuacaneis ,fiedpenè dixerim impijs i
Bgt;euspoÃitquiduis malum, etiam odiumfiitpracipe^ re^* omne bonum prohiber e, etiam amorem cultum fi^i ⢠nbsp;nbsp;lt;^n potuerit hune mundum ab (eterno melio*
rem ficere, quà mficit f ^^n poÃit producer e homb nem, q^i p^ccare nullo modo queai Æ ^..Ãi reuelare:
tnunicare creaturee ? ^^n poÃie ex Ãdlofà cere infè» dluint ac per hoc ex JSderetnee ficere \^irginemt Keteixinz: Queerimus ea (pice necfcire poffiiinns^ neeÃire tubemur^ nbsp;nbsp;Illa ne^ligtmu^ qttce folafier ant
ineditanda^ nbsp;nbsp;Item Qs conÃeratum edl Euangelio,
: nihil crepat nià c^uerroen i^lt;^gt;EriÃotelein^ nbsp;nbsp;î^loni,
à npaitytpiendam Eheologunij (piine^abatannoinouem ÃÃÃcereaduttelligendaj pace ScotusÃripÃffettantiim in 'Preefitionem Petri Lombardi. K urjua j inputaudit ni alium^ cpiipratdicabatpen non poÃ^utguis intelliQ^et retunampropbÃtionemin toto ScotOyniftÃletaphyÃcen ipÃits uniuerfim memoria teneret. PluiuÃnodi labyrint thii BaÃlides ,Nalentiniis nbsp;nbsp;E'larcton animos Ãmplit
dum captabanty ^c. Etalibi mfinitas Scholafttcomm quæftioncs ndet. De notionibuSy relationibns^ deÃrt inalitatibua pudditatibus ecccitatibus^ diffïrcntijs, tnt diuiduaîibiis et indiuiduatiombus.
Tali^
SYNODI tridentinae: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;j
TaliafuntSdparadoxaeoriimï Leuitts eÃe crimen^ domines milletugulare. qudmjèmelin die l^ominico caU ceum paupericonfiere : ôc mfinita fimflfa portenu verbom rum atep opinionirra monftra» ;
His nugis, ac practerea tot fcholafticorum vïjs,6C fnuo* lucris realium, nominaKum,Thomiftarum, AlbertiftarS, Occaniftarum, Scoüftarumita occupât: fuerunt hominc? verè miferi, vt neep de Prophetarum ÃC Apoftolorum fcri' pris legendis, neep de benefiajs filtj Der, öó iakite in ipfb propofita,vllam vel cogitarfonem apud fê, nedum ora^ nonem aut difputationem apud alios inftituere potue# rint. Quód fi qua nonnunquam de Chrifto necefla^ nctraÃindaeflêtorario,.eamonmem in rebus inutilibus quaeftionibus infulfifsimis quacneep ccelum neep ter--ram,quoddicitur,attingebantconhimpfèrunt: cuius generis, exempli caula, funtt An hacc propofitio fit veraC Chrifius fiiit ab çterno. Item, An retfîè compofîtus dicatur ex vtra«p naturae' an vero conftaree' an commixttisean con glutinatusfancoagmentatus f an ferruminatuse'an copiw latus equot; An hæcpropofitio, Deus eftfcarabæusî autcust curbita,tampofsihilisfit,quà mhîec: DE VS efthomocâ An Dà VS adfumferit indiuiducnn humanum, anfpe= ciemCAn hæc propofitio fit pofsibilisCPater DE VS, odit DEVM fihum,ÃnanimaChrift.ipotueritfalli;âan faller eeâmentirie'
Hæ funr arduæ illæ,fi Di]s placet, et neceffariæ quæftio-nesjinquibusexplicandis ætatem amp;uitam omnem con* fumpferunt fummi ac præciput Thcoiogi,ôf i'n quibus eonfenucrunt, quibus deniep ctiam iramortui finit, poil* habiris
,»4 PRIMA PARS RECVSATIONIS habitis plane libhs Icriptiiræ fandæ, ad quos cognofceni» dos omninô cis ocium ncceiïariô defuiirc apparet. Vt rc' ôi. pie dictum fît,breue tempus cflc,arduum veto nego cium agere verè Chriftianum» Quin iginiromifsis rebus fuperuacaneis ea potifsimum fpcclamus, quæ Chriftus nos (cire voluit,quæ prodiderunt Apofcolf, quæ propriè ad charitatem faciunt,decordc puro Sé confcicntia bona, .amp; fide non fiÃa, quam vnam Paulus appellat perfedios;
' nem ôd fincm totius Legis,
Hgc,nifi fallimur,omnia (atilt; fupercp oftcndSt vtra pars falfam amp;nbsp;nouam dodî:rinam,crrores atcp tenebras in Scho las Ecclefiam inuexerit, orbis Chnfttani periculo gi a^ uifsimo,ÃCdiipendioirrepar'abili:dcni£ç cum æterna ia« durainfinitarum animarum, quas milcrrime in atternum interitum ifti praccipitarunt , dum lucem verbi Diuini dcnfîfsimis tenebris inuolùeiunt, ac pcnctqtam extùv xcrunt,
RESTAT TANDEM ilia calumnia ÃC dira cri# n'iinatio,quadiftradionum omnium nbsp;lclfifmatum,quP
bus orbis Chriftianus concutitur, caufas inhos Ordines confei unt, quafi qui fine vlla iufta caufa petulantcr fedi^ tiones commouerint, Sd à commun! conienfîi temere dP (cefsione fada infinitas diftradiones moliantur : quod crimen longégrauifsimum Ãf atrociisimum, profecto in# digne amp;nbsp;immérité in hos Ordines confertur. Teftari etenim DE VM pofîunt,vehementer (è ÃC ex animo dolere, orbem Chrilrianum hac de caufà diftrahi, atcp in# ter fe difsidere. Seditalêmpercompaiatum fuifl'e ôifprU^ dentés intelligunt, amp;nbsp;non vno in ioco (à cræ literæ teftan# tur, vt omnem religionis mutationem, comitentur fern pet ofFenfîonO
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«y
ofFenfîoncs ac dtfsidia. Nam hac de caufa ipfe Chrifhis ait difsidere à patre filium, à matre filiam diuelli, fuamqp do ctrinam adferre non pacem, ièd gladium, ÃC inter propiiv quiores en'am excitare incendium* Atep is iemper remm ftatus fuit inde ab orbe condito. Cum autein nullum ma? lus fit lcelus, quà m adueriari veritati agnitæ quemadmO'-dumfcriptumeft, blafphemiam Spiritus non remitti vn? quam : adicntiri eos manifeftac veritati, propter gloriam DEI: propter fuam ac multorum falutem ampledt dodn'nam puriorem , earncp eonftanter confiteri dC pros fiteri neceilariö oportuit, iecp ab his feiungere, qui manu feftos errores idolatriam in Ecclefiam Chrifti inuexe# runt
Itacp in banc fententiam coniundis voluntatibus et ore vno conucnerunt : Deo iuuante nunquam fe à confenfu vero Ecclefiac Catholicac ÃC Apolfolicæ diicelTuros vllam in partem, neqj abiecluros veriratem agnitam SC manife# ftamt Eotp nomine, ô^vt conftans, atcp perpétua de re« ligione concordia ineatur,liberum atcp Chriftianum Con-' cilium, quo Doctorum amp;nbsp;Piorum iudici]s cognitione fecundum fcripta Prophetarum Apoftolorum inftituta cauiaomnis difeeptetur, minimèfedeftigere velletimo mo dis omnibus id optare amp;nbsp;expetere»
Atqj hæccum æquifsima fit oratio, facile, qd fperamus bonis omnibus Principes Ãà Status confefsionis ab omni culpa grauifsimorum criminum qùae ab aduerfarqs indfi gnifsimèipfis inferuntur,excufabit: prælèrtim cum luce ipfa manifeftius fir,nihil ab illis quæfitum aliud hatftenus, ncqj aliud quidc^ quæri aut fpeeftari, quà m vf vera atep in-ConuptaDiuini verbi doeftrina, Pontificu Monachorû culpa
PRIMA PARS RECVSATfONfS culpaiatn olim obruta tenebris denfifstmis, rurfus in cem redeat, 8C inuicem ftxperftido omnis QC dogmata falfa, quaecp veram doóldnam pefllimdederunt tradiriones hu^ manæ, aut tollantur e medio, aut rcdê com'gantui*
Iniuftè I'gitur ab aduerfarijs accufantur noftri,quód pa# cem Ã6 concordiam pubiicam turbarint temereaut fcliifquot; mauim acieditionum caufas præbuen'nt, vtcohors Pontd ficia Status traducit: quibus fane crimen illud infercntibus redd sïmèrefponderepoflum us, quod impio Regi Achab Heliam,quôd turbaret Kîaël arguenti refpondit Prophetai 2\lon ego turbaut IÃ-aelyjed tu domus patrtstui^ cum déférentes præceptadomini amhuhiÃis po/f BaaU I» Regum 18»
, S b D banc efle commuaem Piorum fortunam, 6C fie fieri folitum vbt impietas taxatur, fandorum excmpla muka grauifsimè nos monenuSic Paulum Apoftolum Ã5 foeium eiusSilam Philippis docentes, feditionis accufa^ runt Ciues : Jrdi homines, aiunt, turbant ciuüatem nof /ïragui cüÃntludtvi, annùnciantinlîituta ^utenon licet nobisÃiÃiperey neip feruare (juiÃimies Bornant:
16. Sic paulopoft Tcrtullus eundem apud præfîdê Feligt; cemtraducit: Inueninuts^ inquit, hunc homtnem peÃifef rum nbsp;nbsp;nbsp;concitantemJeditionem omntbus ludeis in uni'
uerfo orbe autorem fetflce B/azareorum , Quæ quidem omnia fortiternegat Paulus, ijsep magnO animo confeisionem dodrinæ fiiæ apponit, SC aimen ob ledum depeilit grauiter; Hoc (inquit) conÃteor ^uod iu^
xta can*
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
f atn uia}ny(liiam ipÃblt;ereÃn uocantyÃc deÃruio JDco Pâit:rimeOjcredcnsomnibus i^u^e in
fcriptaÃnit Spentponenstn DENMyÃre,^nain
ipà expédiant, reÃrreEionem mortuorum, iuÃorunt Ãmu1iniuÃorwn, (^mn in hoc nbsp;nbsp;ipÃÃudeoÃneoÃ^
findicuîo conÃienüam habere illce(am, apud DE'^ El homines. Sic Suf Icremiam ludæi crfminantur ue^ lut autorcm difsidiorum turbarum et (cditionum in popu«: lo, cum is idc.iatriam ÃC traditioncs humanas quibus reli^ gioobruta tuit,grauiter rcpræhenderet» Qi-iæ quidcna exempla Scripturæ hoc ipfum, quod agimus, docent, atqj monent, vt difsidiorum motuum SC diltradionum caufas accepto feramus, non his qui manifeftos abufus, idola S⬠dodrinæcorruptelas taxant, Ã6errantes inviam rcuocare conantur : icd illis potius,qui à vera doÃrina nbsp;nbsp;cultu diup
nituspræccpto déficientes C quodfecifle Pontifices mani^ feftius cft, quà m vt probatione indigeat ; horrendos ab^ ufus tetros errores et idola, adeo^ nouam prorfus religio^ nemâin Ecclefîam Dei inuexerunt»
Quæcumita fintomnia,nec vilain parte Sratibus ex? cufatio honeftifsima cum patrocinio bonç confcientiæ de? fit, hæc quæ in rc apertifsima pro defeniîone innocentiæ iniquifsimis aduerfariorum criminationibus breuiter fim? pliciterq^ refponfa funt, acquis iudicibus bonisqj omnibus probata eflè confidimus, purgatamcp fan's ac procul amo? tain fufpitionem quafi fugiant Status ordinariam Eccleiïæ cognitionem, ôô autoritatem piarum Synodorum, quà m uthatftenus (emperita etiamnum reuerenter agnofcunt,
B amp;â¬xpe=î
i6 PRIMA PARS RECVSATIONIS
ÃC expctunt, quemadmodum id pluribus deinceps demoö ftrabitur»
E T H AE C quidem haclenus veluti in proÅmio, ante quam ad earn orationem, quæ propria efl huius caU^ fe, accederetur. Satis enim amotæ atcp refutatæ deleóiis ad banc fcriptionem Viris hacbreuitate videntur aduef^ fariorum calumniofæ iufpiciones, hadenus iadatac, qui' bus caufam banc prægrauare SC Status in odium at(à inuidiam rapere etiam atlt;p etiam conantur* Atcpinbuncmodum inftituræ ab initio partitionis prior pars, quoad fieri potuit breuifsimè, à nobis fit abioluta.
ALTERA
SYNODI TRIDENTINAE.
»5gt;
ALTERA PARS
SCRIPT!.
CO NT I NENS EXPOSITION nemnece^à riarumcaujà ruwycur Status/^ Qrdb nes Impcrij, (JuiÃint QanfeÃionis nbsp;nbsp;nbsp;uguÃance
pium'PontiÃcti (Jonctltumy TridentircÃif tutum y agnoÃerc adirc recuÃfit, , /
EQJ^ITVR IGITVR, QV à D IN-ftitutinoftri alterum caput eft, vtra^ liones amp;:caufas neceffarias, firmas 8C i confiantes cxponamus, cur Imperij Ordines, quos diximus,necR T R P DENl'INVM hoc Pontificis Concilium,nelt;p cæteras Ro» Ponti^ ficum autoritate indidlas Synodos, agnofcendas aut comprobandas fibi recftè arbitrentur, Ac princfpió qufdeni, facile eft cuiuis cogitate, non tc^ mere aut leuibusrationibuf, fed grauifsimis ÃC ncceflarijs de caufis fieri, vt hi Status foli à cæteris omnibus hac in re difcedant, in eo^ tantum infè oncris ôi. periculi fufcipi# ant: Praeftrtim cum palà m fit, omnibus confier, Ponti-.
B rj fices
2à SECVJîbA PÃRS RECVSATIONIS
fices Ro* multos iara annos manibus pcdibuscp, quod dilt; citur,obnixé id vnum agcrOjVt Régum atcp Phneipum oz di'a artibus miiis ac techiiis calidifsimis in hosOrdincs inz flammcnt, ad cxtirpandos vniueribs,(bi bendumq? fan=! guinein ptorum amp;nbsp;innoccntum crudcliisimè indtaïc Po^ tentes exaciierc : Quibus periculis nunquam fane fe fuosep fubditos, patriam, falutem ciuititn, coniuges, libez ros^pofteritatem denitp omnem obieciflent, nià intdligc-' rent fc debere Euangdio et verbo Dci fidem atqj obedicn# tiamfumfnam,acproconfcfsionc QC defenfîone veritatis oinnia hiteindiferimen ccrtifsimtim ,fi nccefsitas ita po ftulct,fine vlladubitationcfibiefleaddiicenda: DE Vbï etiam teftari liquidô pofîunc, nullitts quæftus aut emoltt^ menti, fed foîius oftidj, Deo QC pietati debiti, ratione hâc ic religionis controuerfiam tantis difficultatibus, et periculis aÃiduis, laboribus SC ærumnis defendendam fufeepiflè: QtiodvtvereÃ^exanimodiclum omnes omnium ordi^ num viri boni graues certoftatuant, neqj aliud quic^ in animum inducant, aut ab aducrfanjsperfuaderifibi pa^ tiantur,etiam atep etiam vniuerfos obteftantur SCfîngulos» N V NC, vt rationes ÃC cauiæ grauifsimæ, cur Status autoritatem Pontifiçiæ Synodi dctrectent, omnibus amp;nbsp;fin gulis liquidô èi. diftindim conftare queant, vifum fuit ea« rum commemorationem hoc in loco ordine pcrfpicuo, ôi. plenius repetere, vt hæc veluti teftificatio confenfus ÃC con hantiæ noftrorum in confefsione Si profefsione doclrinaî ad omnem poften'tatem extareu
L PRIMA IGITVR CAVSA, eurSynodumTndentinam agnolcant Stât«5gt;necp eius
SYNODI TRÃDENTTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
eins autoritariquicquam déférant,hæc efti'uftiTsi'maî qnôd ^a illegitime et contra manifcftnm iiis indicia fit*Conll:aiv ferenim negant Status,Pontifia Ro, ius indiccndi Concis lij (quod fibiarrogat,ôC in cuius pofî'elsione, vcl quafi poiïèfsione fe hadenus conftitutum iadat) vllo modo cô^ peterc : necç eum vllius Conçût) præfîdem agnoiccre vel polTunt, vel debent : Cum neqj diuino neqj hutnano iure vllo,necv etiam antiquifsimorum canonum, vel purioris Ecclefiæ exemplis aut confuetudine, vilain talem habeat-poteftatem»
NAM ad ius diuinum quôd attinet, manifcftiisimuni eftex Omni veteris Tcftamenti hiftoria,conuentusamp;:SyîS nodos in populo Dei non ab Aarone facerdote,ièd à Mofe gubernatore populi: neq? ab Eleafaro, fed à Ioftia,ac deiiv ceps non à fummis facerdotibus, fed à iudicibus feu guber^î natoribus populi conuocari folitas: quorum aumritatc ipfiSaccrdotesacLcuitæ,pcrinde vtquiuis alîje fubditis, vocati funt ad Synodum : Eorundem etiam autoritate imgt; pios cultus iuxta verbum SCmandata diuina fublatos, ve-' roscp cultus Si dodrinain reftitutam amp;nbsp;ftabilitam confiât.
Similiter deinceps Dauidis autoritate magnum illud vniuerfi populi Ifraelitici Concilium bis coadum legt^ mus.
Sic Salomonern, 8C poft hune cæteros Reges, Afam,Io^ fophatjloam, lofiam, Zorobabel, Nehemiam, Si plures alios Concilium in populo Iftahel,non facerdotum,fèd fua autoritate conuocalTe videmus,
Poftea etiam ex primitiuæ Ecclefîæ hiftoria Si cæteris fide dignis autoribus confiât,controuerfias quæ de Re* ligione Si fide Catholica incidiflent, non Epifeoporum
B iq aut
tl SECVNDA P ARS RECVSATIONIS aut Pa pæ, fed Imperatoris vel Regis Ro, autoritate folius, aut adhibitis etiam alqs Chiftiani orbis Procenbus, pip negociorum rationc,concilia,decreta,ctpartes difsidentcS vocaus,Epifcopos etiam ÃC alios ab ijidem conuocatos eflt;â (e amp;nbsp;coados,
Ita Nicænam Synodum Conftantinus Imp. Opt. con# uocauit: ThcodoÃus Maior Conftantinopolitanam: MP nor feu pofterior Theodofius Epbefînâ : Martianus Chap cedonenfem : luftinianus rurfus Conftantinopolitanamî amp;C poft hos, ex noftra gente Impp. Optimi, Carolus Ma^' gnus, Ludouicus, ÃC horum pofteri : Item, Fridericus I. Herbipoli: Othoncs 6^ Henrici iæpius Mogûtiæ, V Vor--matiæSC Francofurti, Stalijs inlociSjSynodos ÃC ConcP lia congregaflè icimus. Reclè enim exiftimarunt optimi Principes hoc vel inprimis pertinere ad officium fuum, vt quoties necefsitas Ecclefiæ requireret, Synodos QC Conci-' lia conuocarent, quibus errores corrigcrentur aut extirpa^ rentur,ô^ inuicem veritate confirmata difcordiæ om nes bona pace componerentur. Quo Confilio luftinianutn quocp Imperatorem grauiterconftituiffelegcmus NoueF la CXXni. vtomnibus modis in quacp 1ârouincia Sy# nodi annuæ celebrentur : vtcp Præfides Prouinciaruin Epiicopos in eo negligenter verfantes, pro officio vrge^ ant lèduló , ac fi quidem moras nelt;5Ii aut fegnius rem pcragi videant, ad Imperatorem ipfum id référant î Iuhemn6yin(luity'Prouinciarum PraÃdesjÃtjuid eorutn,
d nobis de Synodis congre^andisjancitaÃint, ncgli-^ genitr haberiuiderint., utprvnumi^uidem Metropolitan nos alios EptÃopos urgeant adcelebrandasannuai
Synodo*
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zj
SynodoijQ}^ ojnniajerucnt dc Synodic con/lUuU (^wdà eos mor am tiener c, ZDquot; Ãgnttts repérages y£uidcrint^perluggc/lioncm nos de co certiorcsrcd^ danty (^uo ma^ts contra eosy (jiii Synodos celcbrarc di^cf runty di^na à nobfs procedat corrcélio : feituris tà m ipÃs ^raeÃdibtts c[uà m cobortibtts lt;pii illis oljteperantyCpiodà bcec minus obÃruauerinty extremis ÃbijcieturÃpphcijs^ Eodem modo amp;nbsp;Ãncirano ÃC. Mdeuttano Condlio decregt;-ta facta font ,vt Metropolitan] (cti Ãrchiepifcopi annuas Synodos conuocenr.
Ex Ins fanâs manifeftnm fit, qiiæ foerit antiqiufsima Conciliorum congregandorum tn EccleÃa ratio, ÃC quogt;-nim autoritäre, [mperatorunmeetPrincipum piorum,an veró Epiicoporum tantum, olim Qi. inde vfep ab initio Sy^ nodi fint conuocatæ: quidep bac de re etiam hodie rede eonftitui debeat. lusenim conuocandi in Ecckfîa Conciltj vnius Imperatoris Ro. proprium femper fuit: idcp ipfe etfi xm Canonici iuris interpres primi nominis ZabarelJa ad# fererenondubitauit: Idem non vno in loco confirmât MarfiliusPatauinus inbhro cui titulus eft Defenforium traUta. de Pacis: NeÅ criam negat id ipfe Cardinalis lacobatius. nbsp;nbsp;nbsp;Concilio lib,
ATQvE HOC minuslargiriac concedere potefta# j. art, i. coL tem hanc Conciltj mdicendi, Romano Pontifici poffuntio.u. czjz. Status,aut attributam,quantum ad ipfos attinet,admittercî quod is adus iurisdidionis cuiuldam fît, Qi quandam, vt ita d{camus,fuperioritatê in le contineat.Conuocatio enim ab eo folo facienda elf,qui iurisdidionc aliquâ in eos quos vocat yel autoritäre, equt loquùnur fiiperioriiatê quandam
B üq fuper
14 SECVNDA PARS RE CVS ATIONIS fuper vocatos habet, in caufis ob quasfit uocatio, Omnis enim quæ legitime fit citatio, duabiis partibus confiât : lu# risdidione fcilicet, quæ in Indice refidet, quando iubet cb tari, amp;: altera, qnæ eft fadi, ôtc» Is^ foins citandi, vocan# dicppöteftatem habet, qui citandos feu vocandos fuæ lu# risdidtioni fubiectos habet»
Atqui Ko» Pontifici Inrisdidionem vllam autfuperio^ ritatem competere in hos.Ordines,au£ Ecclefîas coruni,vcl Ecclcfiarnm ininiftros, confiante!' pernegant Status: neep magis eum in Spiritualibus quà ni in temporalibus agno^ fcût: nullamcp omnino ei vel in præparatorijs exautoritati huius Conçût) 5C vniucrfalis ludicij, vel etiam in exçcutP uisinhos Status præcipiendi aut prohibendi poteftatem competere : nullum deniep requirendi eos aut vocandi ius-efïe Pontifici plane adfèuerant»
Quam enim priuata autoritatc in omnia negotia SpirP tuaIia,omnescpomniûChriftiani nominis Ordinum Ec^ défias poteftatem fibi fumpfît, ÃC mnltorum iam annorum vfurpatione quadam tenere feiadat, earn de fado, ÃC fine vllo lure vi manifefta inuafît,et impie ac pro prædone pofi fidet, contra omnia diuina SC humanainra,contra manife^ 2gt;O* Æ* ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y-y-» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 » ⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 Â¥
Itilstmum SCcxprcltum DeiuerbumsquodïCitur; ^es^entiiimdominanturyUosautannonÃc^ Item; uultprimus nbsp;nbsp;nbsp;er it omnium nouiÃimus^ nbsp;nbsp;omnium mb
nifler^ Deniep contra ipfius antiquifsfmae öt puriO'' ris Ecclefi'æ confuetudinem: contra etiam quam Ãpofto# lornm ÃC Sädorum veteris Ecdefiae patrum tempore fiert confueuit : idcp fummo totius Chriftiani orbis periculo èC damno irrcpar^bilü
Etenim
s YNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aj
Btenimquod Epiicopusvel Snperintendens Eccleflac vrbis Romanç ia cæteios omnes Chriftiani orbis Epifcolt; poSjOmnest^ Ecclefias poteftatê fibi (umit et arrogat,eascp Omnes fibi iubiedas elfe vult : id non tantum, quemad^ inoduni iam dixiinus, cuin expreflb verbo Dei, eumqp ve.-' teris amp;nbsp;Apofiolicæ Ecclefiæ confuetudincex diametro, qd dicitur, pugnat,ièd ctiam cum proprio ipforum, quo vtun tur iure,quod exprefsè ait : fi Papa fit vniuerfalis, alios E^ pifcopos pro nihilo cfle» Sic enim S, Gregorius Eulogio PatrtarchæAlexandrinoreicripht : Simeuniitcrlakltt 'Papant ueÃraÃtn^litas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncgatfe hoc nbsp;nbsp;nbsp;^uod tncÃ.
tctur uniuerÃitn. SedabÃthocy recedantuerba ([uæ ueri tatan inÃant^^!:^ charitatem uulnerant^ cluce dcinccps» IpfeetiainCardinalis Zabarella, licet alias fit acerrimus defenfor Pontificis, tarnen alicubi expreffe fcribit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c. licet, extra.
patninuaftÃcomniaiuraitifiriorufnEccleÃarüt adcout^^ Ekäion, inÃriorii Qrdinh Preelatipro nihiloÃnty ct mà Ãccurratyuehementcrpericlitaturum eÃEcdeÃce Ãatu»
Nec^ verd vfquam traditum aut perfcriptum extat, Pc« trum Apoftolum,etfi eius inter cætcros eximiafireritauto# ritas, obidreliquos Apoftolos præie minoris duxiffe, SC cæterorum officio atcp adminifirationi ob id uUo fe immi« fcuiffe modo : tantum abeft vt politicae gubernationi le in« gefTerit, aut eam,quam Rom Pontifices iam multis annis duriter in Ecclefiam exercent tyrannidem,afFedarit vn^, aut in animum vnquam induxerit»
SedScDiuus Hieronymus exprefse affirmât, omnes
B V vbicÃ
z6 SECVNDA PARS RECVSATIONIS
vbiq5 Ecckfiarum Bpifcopos vnfus efle facerdorij,amp;^ eius^» dem Apoftolicæorigînis : Sicenim fcribit in Commenta^ rio PauJinae ad 1 iium Lpiüoia: cap. i ; Ej^ilcopinoue^ rintà magis confieiudine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;äiÃienÃtionii I)ominif
â¬(£ ueritate^ ^reÃyterU eÃetfiaiorcSy^ in communi dcgt; here EcckÃamregere: nbsp;nbsp;quod dictum relatum quoep
eft inter canones iuris Pontifictj a, Imo firn plices Sa ccr!^ c olim T)i= dotesdicuntur VicarqChrifti,quifbIusprimariamhgan'' /iiitéi. Of. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^bkicndi poteftatem habeqvt pulchrè probat Ludo-'
uicus Romanus erudito quodam fennone in Concilio Ãa^ j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filienfi habito b. Imprimis vero graue in hanefententiam
If ferma (td=^ eft Pelagij ILSC S» Gregorij [, teftimoniiim,quo ctiam hoc ieäui eSiult. additur, eum,quifè vniueifalemaut Åcumenicum Epi# ConCil. eiuf. fcopum dicat, aut ab alijs dici patiatur, inep caetcros impe# ».*«⢠rium fibiftimatjipfius Ãntichrifti præcuriorem efle cer# tifsimum : qua dc re infra fuo loco copiofius dicctun
QVÃRE,etfi Pontifex hanc poteftatem fummam amp;à praâeminentiam, contra quam verbo Dei permÃTum fu erat, contra Canones antiquifsimos,libcrtatemcp Eccle# fiæ, longo iam tempore, Sc cuius inidj memoria a.jplius non extet, maioru vftirpatione ÃC de faefto teuere vidcaturt nonobfeurum tarnen cif, imd iam notum publice, qua fraude, quibusep impofturis eamquæfîtam occupatam^ paulatim auxerit, ÃC confirmarit. Docere id fatis poteft hi^ ftoria Synodi Carthaginenfis,circiter annu Dni alijs placet 450. habitç,cui interfuit ÃCS. .Auguftinus Jn ea Synodo, Ro. vrbis Epifeopus qui fuit eius temporis, ma# nifcfta SC prorius calumnioà Decicti cuiuflâ Nicenx Sy-' nodideprauationeprouocationesEpiieoporSad fe attra# here nitebatur, Cu enûn Sozimus Papa,et poft eö Ãoiufa#
SYNODI TRÃDENTINAÃ.
cius,ac tandêCÅkftinuSjper Legatos inftarcntatc^vrg» tct apud ConciliS, vt iurtsdiâio in Aphricanas et extetarS Prouinciai à Ecdefias ex Synodi Niccnç Decreto ^d dixiquot; mus, Epifcopo Ro, vrbis commendaretur:Concili3,re di? kgentius deliberata dC infpeclis ex originali atflis Synodi Nicenç,præcisè eâ petttionê denegauit,et falfi crimen,in ak legatione Decrett admiflum, Legato coramdemonftrauitï idcpipfi etiam Pontificiper literas grauiter eft â Synodo exprobratum* Atcp ita annis amplius centum deinde al* turn hac de re SC de Aphricanis Eccleftjs fuit filentium*
Etfiautêquifecutifunt poftea vrbis Ro^Epifcopi, ho^ mines caUidifsimi,non quieuer int quoad technis et pradi«â cis varijs, nbsp;nbsp;volebSt, pâ¬rficerent,et dominatö iurisdidio'
n^mcp vniuerfalê fraude tandê cófequerentur ac ftabilircti tarnen id iniuftè,contra^ autoritäre verbi Diuini SC anti* quifsimâliLertatêEccleuç quçGtâ fcelere polTefsionê nulla iuris ratione aut lonsi temporis tueri poteft» Neep enim, (ÿ ab initio vitiofum eft, vllo traCtu temporis côualefccre pO' teft* idep eô magis,^d nulla vnquâ præfcriptio/onfuetudo nulla, nulla quantumuis inueterata, SC vel myi iadibus fc' culorû, vt ita loquamur, approbata, valere vlla r ationc ad* uerfus expreffum Dei verbum ÃC præccpta Diuina pofsit, nec fi uel omnes totius mundi homines ea eonfuetudine v* terêtur,vtfandifsime dixit Rochus Curt{us,lurisconfultu8 infinis,in Comêtario ftm de côfuetudinis ui et poteftate
ÃadëcprationenecpcôtraEcclefîælibertatêjius vllûcô' «. S1.9S. peterecuicp hominum poteft,cûcôtra Chrifti Ecclef.eiuscp libertatê nô habeatlocû vlla quâtumuis longa praeferiptio»
Ã^uin SC ipfî Canoniftæ, 8C interprétés eius, quo Ponti-freq vtûtur,iuris,idê fatenturîinter qs ipfeCard» Zabarella aperte
b d. c. lictt De ^e,a.
z8 SECVNDA PARS RECVSATfONIS
aperte feribit : b PapamnullotureÃbiÃtnmamti^y uni/ f^ote/lateinjiimere^nei^ulloÃcriid s. Pe^ri excmplo.
Qu arc, netp titulum eiu« iuris poflefsionisuc iuftum, ncqp fidembonam Pontifices R.odiabent,autallegarc pof funt vllo modo* Ex quibus porro rede efficitur, nul# à lam quoep prælcriptionem autlongæ pofiefsionis vfuca*-A(i p(lt;r. Tur= pionena ipÃs patrocinari iure pollcdiquidcm et ipforS iure maltrÃdeipoÃeÃr nullo untpuam tempore praÃribitlt;i
tiuee, circa pria. inÃi\ Deufucab.
d ConÃl. é.col. pen. poÃine^ dm 111.
e ConÃl. col. z, Vo= lunt. 5.
f lt;^°uÃl.iycol. 4-in Ã.
Et régula iuris notifsimaeft Sc certifsi'ma: non poÃe tnalccfidcipoffcfforeni in cvtcrnum unguantpr(efcribere^ Mala ctiatnÃdcs opponi^nonÃlum adannoscentum, uerum etiant ad inulta annorum milita potc/l â¢' vt Angelus Arctinus c ÃC plun'mi ahjredte tradidcrunU Imo malafides nocet ad millia mfllnim annorum, vt feftÿ uè Calcaneus lt;/, lafon e, Alexandn'nus F, Aymo Crauet^ ta ,c, ÃC complures altj fcriptumrcliquêregt;
Ãtep ex his omnibus fan's eftmanifeltum,Ro* Pontifi'd hanc, quam dicimus, iurisdidionem vniuerfalem QC fupe* g rioritatêjin Status et Ãrdines CoteÃionis Auguftanæ nufi ConÃl. J4lt;ç. Io prorius iure copetere : quam etfi vfurpatione quadä malt;â n.z.Etiiitra= iorü fado obtinueriq tarne gdquid eins fadS fuit,id Sgt;C ma-' ÃiT/« de Anti la fide amp;nbsp;laefa confcientia, dC cotra ius manifeftü, vi ac vio^ quit, tempor, lentia fadS luce ciarius confiât,nullo ex his Ecclefiæ Chrf
purte .1].. par. fti,autlibertati eiuldem, præiudicio, quod incommodar^ M^fcrid iÃa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofsit, aut debeat, generando uel etiam admittendö»
Itngularts n, Cum^ notum fit, non tantum fex illa quæ præcipua nd zo. nbsp;merantur Concilia, verumetiam alias permultas Cy priahlt;
SYNODI TRtDENTINAE.
tcmporibus in Aphrica, et per Orientem in Græcia^alijscp nationibusSynodoscongregatasfuiflèjôCConcilia habi# ta, fine praefentia Qi. autoritäre Pape,id quod ex fide digniP fimis autoribus Qi hiftoricis ita notum eft, vt negari nulla ratione pofsit : Nicxnam enim, et Conftantinopolitananx Qi Ephcfinam, Synodos tres nobilifsimas,2C præcipuæ in Ecclefia autoritatis, abfcnte Epifcopo Romano, præfentP bus verb amp;nbsp;præfîdentibus Euftathio Antiochcnæ Eccle^ fiæ Epifcopo,£lt; Gregorio Conftantinopolitano,Aquileiç etiam D» Ambrofio Mediolanenfi Epifcopo, præfentc ha# bitas Qi peraclas confiât: Qrtomodo igitur Status id quod nec diuino nec humano iure vllo Potifici competit, quod^ que nullo vnquam legitimo titulo, Pontifices tenuerunt, in præiudicium Ecclefiæ Dei, Qi incommode orbis ChrP ffianimaximo, ac fcandalo piorum grauifsimo,falua con.* feientia et fide bona largiri Pontifici aut concedere pofi funtcâ præfcrtim cum Qi Conftitutio Imperij de pace ob re# ligionem feruanda, in Comitns Auguftanis Anni D* LV« édita, ac deinceps Raitsbonenfibus Comitns biennio poft, iterumep^Auguftanis Anni M» D« LlX* confirmata, id exprefse mandet,vt fpiritualium iurisdidio tantifper interquiefcat,dum de religione difsidium intégré inter partes componatur,necp intcrea exerceatur, locumue habeat, fed fufpenfa maneat Qi fiftatur, quoad intégré ea â controuerfiafitfublata: Vtfi qua eius generis iurisdidio, ' autius talc Pontifici in Status Auguftanac Confefsionis ' competqifet (quale tarnen nullum vnquam ei competijt)
idipfum omne hoc de pace religionis decreto publico fUquot; Ã fpenfum foret, Qi exerceri nullo modo poftet,
OyiNETIAMjlicethoc interea largireraur PontifP i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ci (quod
I
90 SECVNDA PÃRS RECVSATIONIS
Ct (quod tarnen largiri et nulla ratione debemus aut mus) habereeum Concilium conuocandi tus, idcp titulo bono polsidere: tarnen vti eo iure hoc tempore per leges amplius no pofset,aut id exercere : fed omne ad Imperator rem Romanum et cæteros orbis Chriftianimagiftratus ac capita redèefletdeuolutum*
Palam enim eft, et in confeflb omnibus, Pontifices Ro. ctfi interdum Concilij fpem effidam oftenderint, ac non# nunquam etiam diuulgatis diplomatis indicere vellc vift finufemper tarnen id eiufmodi in loco callideSC malifiose tndixifle, qui aduerfæ parti, falià m ipfius dodrinam SC im pietatem acculatura£,aditudifficillimuset pcriculofifsimus foret: Vt omnino credendum fit et ftatuendum certó,Pon tificibus Ro. amp;nbsp;huic præfertim,qui proximum in Tridenâ= tinis rupibusindixit Conciliabulum Pio 1111. eiuscp co# hortt, Cardinalibus, Epiicopis, Prælatis,cæteriscp compli# cibusnequa^ animumferiumfuifle,aut etiamnum cftc, congregandi vniuerfale, pium, ÃC, quod liberum futurum fit. Concilium, quale ÃC rcrum co tratftandarum magnitu# do, arduum religionis ac fidei Chriftianac negocium rc' quireret. Nccp enim id propter errores grauifsimos ÃC vi# tia, quibus fcatent,fccdifsima,ferre vllo modo poflunqaut etiam volunt, metuentes fcilicet, ne de his cum dedecore Si tgnominia conuincantur. Etcnim fi rem feriam agcret PP US 11II, cum fuis, Si piam Ecclcfiarum emendationem e* animoacvcrèdefideraret, iampridem Concilium aliquod loco commodâorc in GERMANIA (qucmadmoduiu multis tarn Comitijs publicis, quibus etiam Pontifictj Le-' gatiinterfuerunt,ipesfa(ftafuitStatibus Si Imperq Ãrdi^ nihus} indixifletjid^ liberum,nelt;à ita fuorum tantun*
commodfs
SYNODI TRIDENTINAE.
commodis addidum, contra Imperq hac de re décréta publica.
Cum itacj manifeftó amp;nbsp;luce darias conllet, PontificeJ Si horum gregem, Cardinales, Epticopos, Prælatos, in conuocando libero ÃCChriftiano Conctlio tot iam annos non tantum extreme defides etofficij fui negligentifsimos, fed et infigniter contumaces ftiilTe aduerfum magiftratutn amp;nbsp;leges, in eacp contumacia durare etiam hodiè: rediP fimèconiêquitur,noniamamplius Pontifici,fed ipfi Im^ peratorijCæteriscp Regibus ÃC Magiftratibus fummisin# dicendi ÃC congregandi Conciltj ius olFictf ratione compe^ tere. Sic enim eo ipfo etiam, quo Pontifîcij vtuntur, iure (quodtamenpro libidine varie tandem fingere atcg refin? gere cÅperunt) definitum eft : Quod (Juando Papa et Cardinales in congregando Conciîio négligentesÃnt, ad. Imperatoren!Ã)e^let Concilij conuocatio : Quo m odo Philippus Dedüs, cgrcgtus, 6C magni nominis Iuris« confultuSjConfilio i^ualij^ ex fado confuiti, refponde* runt,
QVINETIAM, vt nulla fît hæc ratio (quæ fiârx mifsimaeft)d^vtutredè hadenuseo iure Pontificem v# film dicamus, tarnen hoc tempore ius conuocandi Con^ cili] nullomodo ei competere poflct, Idcp obhanc eau# fam manifeftiisimam, quod ipfe Papa cum fuis Cardinal libuSjEpifcopis amp;nbsp;Prælatisadhærentibus,eodem in Con# cilio, præ cæteris, de criminibus grauifsimis, tdolatria,fak fa dodrina,fuperfttfione ethnica, Ãd cultus diiüni propha^ nationc acdeprauatione,de Simoniaca hærefi côpiurib.
JI SECVNDA PARS RECVSATIONIS alijs vinjsfÅdifsimisjquibustotus fcatc£,quæcp fuo loco pluribus exponentur, publice poftulandus fit fiCacculan-* dus : Id quod Status confefsionis Auguftanæ faduros ic palà m in Concilio libero atcp Chriftiano, aut quocunq? a^ Iio loco ad id commodo, accufationem cam, qucmad# modum fieri oporteat,rede profequuturos ac probaturos, »am olim folennitcr ÃC expreisè apud ada Impcrij tcftati funt publicè^
Cum igitur demonftratum fit Pontificem ipfum Qc eius focios in hac caufa, SC in vniuerib religionis ncgocio eflc alteram exlitigatoribus parte: facile intelligcre polTumuS id,quodexhisredeiequitur,cundem quivcl reus ucl a# dor cfict, nullo iure autratione iiidicis quoep aut fupcrio^ ris perfonam eodem iudicio fuftinere autius conuocandi fibi rede fumere pofle»
Etficnimhanefibiiniure prærogatiuam attribuât pa, vt pro libito in propria cauiaius diccre velit ÃC pofsit îiberrimè:tarnenilliipfiautores eius iuris, ôi. intcrprætes docent, id locum non habere,vbi iple Pontifex de falfa do^ drinafit arguendus : IncrimincbcereÃs 'Papa noneH iuIcXyÃlabali^siudicari debetut firiptum extat in Dccretis Gratiani,^ Eft enim admodum perniciofum,fi ve ra fides quæ in vniuerib populo Chriftiano requiritur, in If. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capitenon reperiatur. Et tali cafu Concilium non congre^
quot;cwâ»^g««rPapæautoriate.S
fent,n.^7.ft= nbsp;nbsp;Ex quibus omnibus tandem id, quod fiipra propofinâ^
cund. edition mus,redifsime cfFicitur : Romano Pontifici nulla rations, Kf/M vc«eflt;fw nullo^ iure competere,vt Status qui fiint AuguftanæCo^ tx. De i«lt;i. fefsionis, ipfe ad Concilium citet aut euocet: 0^ inuicem, nullo
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA II.
nullo l'ure Status tenen', ut ad præfumptum hoc Slt;r priuata Pontifici's temen'tate edi turn citationis diploma Tridenti compareant,autin id Concilium ulla ratione confentiant*
Ethadenusquidem de prima reeufati Concilij caufa, fatist
ALTERA CAVSA RECVSA^ I/-, tionisineo verfatur ,quôd pluribus iam in Comitns Inv , penj publicis, ôC nominatim in Comitio ad annum M. D. pontificium. X X111 b Norimbergae habito, ac deinde ijs quae Spiræ anno XXVI. amp;nbsp;XXIX. Ratisbonæ anno X X XIL
X L I. habita fuêre : iterumep Spiræ anno X L11.
Norimbergæ XL11L Annoepfequente rurfus Spiræ: AcpofteaetiamAuguftanisComitijs anni L V. d Raü tisbonenfibus L VÃI. Rùrfuscp Auguftanisanni LIX* (quibus pleriitp etiam Legati Pontifictj interfuêre) Princp pibus atep ordinibus omnibus Imperij,ad reconciliandum dereligione difsidium,iemper ea ratio commodior futura fit vifa, qua generale, liberum, atep Chriftianum Concilia um in ipfa GERMA NIA, loco oportuno fieret : quod^ queeiufmodi Concilij fpes etiam nominatim SC exprefse fada fuerit his Ordinibus.
Atverô,Tridentum non Germaniæ, ied Italiæ oppigt; dum efle, ÃC loci fitus, ôd omnes omnium Geographorum tabulæaclibritcftanturttùm etiam lingua qua oppidant vtuntur vernacula, quam non Germanicam, ièd Italicam eire,nemo eft qui nefeiat.
Ncc.eo folum nomine, fed ÃC alijs grauioribus rations bus oppidum SCrupes illæ infidiofæ, huic longé grauiisi^ monegocio,totiu3 Chriftiani orbis Concilio libero con^
El gregando,
54 PRIfiîA PARS RECVSATIONIS grcgando, multis nominibus mcomtnodæ Si. plus quant lüfpedæ meritô cenfentur, fpei^ loties in Comittjs taSix Statibus, de libero ac Chriftiano Concilio IN G E1^ MANIA congregando,minimê;refpondentes*
Etenim in confeflb eft,ipfi-im oppidum non tantum na^ turâ amp;fîtulociacmurorumambitumultô eflè anguftius ac tenuiuSj quà m utvniuerfali omnium orbis Chriftiani Ordinum Concilio excipiendo lufFicere queat: verum eti^ am plerifcp omnibus Impern Germanici Ãrdinibus,illiscp præcipuèqui Auguftanæ Confefsionis funt, incommo-* difsimum. Si loco maximeinopportuno fitum»
Quin etiam fi nulla alia foret caufa, Si (bla præfentiunt temporum difficultas cxcuià retur à Statibus, tarnen hanc, utarbitramur,rationcm grauifs;mamamp; æquifsimam iu^ dicaturi eflènt omnes intelligentes, amp;nbsp;cuius meritô foret habcda ratio.Qiiid enim grauius aut difficilius bono Prin^ cipi accident;' quà m bis tam turbulentis Si pcriculofîfsF mis temporibus, in tanta inccrtitudine pacis SC perturbai tionererum omnium, tam procul Sein longinquas terras à fuis ditionibus Si fubditis abftrahi, falutemcp iuorum, patriam,coniugcs, liberos, omniaép quæ habeat cbariP lima, hoftium interea Si inimicorum predæ ac vaftation« certifsimæ deierta Si expofita relinquere* Quæ quidê ratio momentu habet grauifsimû, vt meritô exeufare hos Status debeat,quôminus incomodiisimo illo,et q Imperij decretis nulla in parte refpondeat, Côcilij loco, côparere cogantur» ç Atcphocadeô Statib, concedendum eftmagis,^dop'' 1 pidû illud, quæ nunc eius ratio cft,necp commodum fà tis, neqj fan's etiam tutum locum his Ordinibus præbere pofle videatur, tniô lulpeâum meritô, Si multis nominib. perfgt; culofwn*
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA II. JJ culofum futtiium» Necp enim TRIDENT VM libéra aut Irnpchj ciLiitas eft, led quæEpifcopo Tn'dentinü pa:* reat,quiÃ^ iplè ciim Ecclelîafticis fuis omnibus Pontiiici Romano fide et iui eiurando,vt Epifcopus,uon tantum eft obftiicftusaretitsimè,fèdcô amplius ctiam Pontificiæ ëtionis membrum præcipuum,ôô Cardinalis deleduSjqui Sgt;C filius frater à Pontilice fakitetur,
lt;i[Huc accedit,q, idem locus praclicis,fraudibus,atq; in^ Gdijs Pont, Ibciorum cius maxime fit opportunus,0^ in quo omni ex parte aduerfarij facile potentiores ac fuperioâ res futur! elTent,in anguftumqj redacluri contradicentes: tantumé]^ abeft, ut ûbt luisûcfccuritatem vllam eo in loco ab aduerfarijs, hoftibus infcnfîfsimis, fperare aut polliceri queant S;atus,ut etiam uim omnem,S^ extrema quæcp pc-' ricula metuenda in iftis ruptbus facile intelligant»
Cumenim Pont. Ro.toties iâ contra Principes et Status Auguft.Confcf. coniuncflos fulmina excommunicationts diraac crudelilsimacdideriqtotiescpeos anathematc,bano, 6^ proferiptionib. infeftarit, quæ nec'dû fublatç fint aut Co' ïutç, fed eodem in oppido ÃC Epifeopatu Tridentino vel præcipuè robur et autoritäre integra habeant ac vmeant.âfa cilèefl:cuilibetexiftimaré,qualis eaetquà m firma niturafit fecuritas quâ Stat, noftri, uel Lcgati ipfoijî,eo in loco, ubi aduerfarîj regnum obtinêqatcp adeo ludicis partes fibi fu^ mûtjfperarehabcant.IdÅnotants quôd attinet priuatim ad ipforü Stat. perfonaSjUd uel inprimis ipfius caufç et nc^ go^,q, agitur,noîe confîder andS quoep en diligêtius.Quis cnim tali in loco,amp; iftis iudicib.caufamhâc libéré didutû fè, aut quæ necefsitas rei poftulet in mediS fine periculo fS--mo allaturum confidatfaut çtiâmutireaufitç'ac nomagis
à îj verendùin
^6 SECVNDA PARS RECVSATIONIS verendam fîbi pu tar et, ne tyranni l'fti caufam indidam, vt folentjprotinus pro hæreficondemnentôt; Euangeltj veri# ïatem, quantum in ipfis fit, prorfus opprimann
Atqui cerufsimi ôu indubi'caù tuns cil quod loci {ècungt; tas non tantum ad perfonas, fed etiam ad caufà m, de qua agendum fît, pertineat nec iôlum perfonæ fed etiam ipfî caufîe locum iudtcîj tutum elle debere.
Ell^ hoc maxime confentaneum æquitati naturali, ^d ipfa ratio omnes fanos homines docet, neminem teneri ut in loco fufpedo compareat, in quo aduerfarîj præpotcntis formtdabilior futura fît autoritas, aut etiam opportunitagt; tes præcipuæ Sgt;C rmiorcs : quod quidem in hac caufà no# torium eft ôd manifeftifsimum» Etenim citatus ad locum Text, in cle- non tutum,comparere non tenetun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JSiunt^iiid enim
mentma: comparerez (^uis débet in loco muîtnmpotently aduerf Ãinodiüprouocato^ lt;pds änderet^ autcpiaratio^ fent.zzr re it(= /jc aliepiii tener etur QonÃÃQrij talii /tibire indicium^
à in boÃiumÃnutn reponerCy acad mortem per uiolenf^ tarn iniuriamynon per iuÃitiam infirendam, ultroà oÃer re^ Hcec piidetniure timentur y hrec de more uitantiiry bcec huntanaÃi^itraüOy hacabborret natura^ T)eÃ^ peret ergo y g^ui citationem buiuÃnodiÃperet ardlaÃe cU tatumylt;^c^
Ãtep hinc eft quod Abbatem Panormitanum, inter liS Canonici interprètes celeberrim3,in eo quem de Bafî^ lienfî Synodo confcripfîttradatu (quando Eugenius Pon tifeXj
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA IL ^7 tifeXj male fibi confcius et ne^quod dpoft contigit, è Pon-* tificatii remoueretur metuens, Cócih'um ê Germania Fer-ïanam transferre conabatur) exprefsè refpondiftè ac decF dillelegimus, illud ipftim Concilium, licet principio con^ greçatum ÃS inchoatum Ferrariæ fuillct, petuifte tarnen teAe,Sciureoptimoobpræpotentcm Pontificis Eugentj in eo loco autoritatem amp;nbsp;vicinorum gratiam transferri Ferraria in Germaniam, ut ibitutius ÃC minore periculo Synodi iudicium aduerfus Eugenîum cxerceretun
lt; Quin imô, ipfi etiam Canoniftæ,interqùe cos prac# cipuæ autoritatis interpres Cardinalis expreisè icribit; Ãhiod ex hocjà lo^quod citans habet odio eitatum^ dicatur cuatinsnon Jatti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nec excipiat^ nec appeb
leiy citationetnÃre nullam^ Similiterà ciuitas ad (luam dtaturyproÃguitur odio citatum^ \nde prædarc dixit Ãald^ (plodmetus e/l inÃrinitas uoluntati'S conÃUj uuL itua^animce triflitiayUoluntarij inuoluntarijpermit
Cr res hhertati omnino contraria^
E T quanquam fupenâore anno quoddam cxautorati huius Concilij diploma lccuritatfs , ÃC falui conduiftus cuulgatum fit, quo fides publica promittitur: nemo tarnen facileitaimprudcnsfuerit,auttamcommode fibi dici pa^ tietur, ut in tanta ÃC tam manifefta Pontificiorura aducrgt;' fum hos Ordines acerbitate odi) tuto huic fidem baberi pofleexiftimet,ac vitam fuam in fidem apertifsimorum atep infenfifsimorum hoftiumcommittat*
Quin 05 proprio ipfbrum iure cautum legimus, et à prç fipuis eiufdem interpretibus magno confenfu traditum,
C uj neminem
}8 SECVNDA PARS RECX^SAT(ONlS neminem tenen. Ut mimico capitali (ècuritatcm promit# tcnti credat, amp;nbsp;ob id in difcrimcn iè fuaqûe deducau JSfano creder£ tcneturJuU inimids y pr(efertun capitals bus y ncc Ãdereillorum liter isÃlui conduélusjalutisÃec periculoi Cum buiujmodi liter ce maleuolum propoÃtutny ctanimüdanttsfecuritatenon mutentyfedpotius occaÃo^ Item inÃdiandi innocentibuSyetin loco non tuto oppriment diprce/lent^ HtenimparuaacÃagilis edlÃcuritctSy t^uce in exigua papyrOyautmembranis cotineturyUtc-^geluSy lo. Immola, Mar, Socinits et Uecius tn conÃlijs contra Iulium II,fcriptiSyetCardinalts lacobatws, tellantur^
Idautemin præfentehocncgodo locum eomagis ha-* bct, q, Pontifida fanditate noué conftitutum fît ius, ne ha? rcticis ( inter quos Status numerant ) fides vlla in parte (èrUetur: Necç ignotum eil Pontifices antehac etiam fidem publicè datam impie fregiiïè, ut in Conftantienfî Concilio virû ià ndS SC innocentem loannc Huflum, contra datam ac pracftitam publicè ab ipfo lmp» Opt, SIGISM VNDO fidê,nouo et inaudito crudelitatis exêplo, ipio lmp, ièruarc virSinnocentem cupiente,tyrahica immanitate exuflerSt*
AtÅ illud ipfumdecretum impium Syrtodi ConftantP cnfîs, de fide non feruanda hæreticis, necpdum hodie fan's abrogatum eft^ôC ex omni parte cafiatSacfublatum, Ver# ba eius Synodi hæc funt, Sefsione XIX, I^rceÃns Ãnlla Synodus^ex (luouisfaluocodudlu per Impp.RcgeSyeta^ liasÃculi 'Principes ybcerettciSy uel de hcereà diÃamatiSj putantss coÃenÃc djuts errorib, reuocareyfpiocü^^ uin^
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA IL 3? cuîo/c adÃrinxcrintconcejjoy nullüÃdei Catholtcæ ucl iii ^^télioni BcckÃaÃicapræiudiciügcnerari uelimpedi incntù præ/lari poÃcÃu dcbere^ dcciarat. (pio minus,di ^ofaluocondu^unonobÃanteltceatiudici competcnti et £'CchÃa/licodthuiuÃnodiper(onarücrrorib, inpurc^' 'gt;'^:,ctalids débité contra eosprocedere^ eo/dcm^punirt^ Quanta iuÃitiafiadebit,Ã/iios error es reuocare pertinaci t^recuÃuerintetiäÃdeÃaluocondu^lu conÃÃad locüue ^itrint iudicij,alias no uenturiinecÃcpromittente,cu alias fictrit^ in ipà e/l, ex hoc in alicpio remanÃÃe obligatü, Hoc,ut dfximuSjdccrctu impiS ÃC crudele, ncc dum fubla-* tö ita eft fufficieter 8C abolitS, quéadmodû fieri oportebat, AcdePontificaexcomunicationibus, inhos Ordines toties iä. ÃC indignifsimeeditiSjVel inprimis,ob multas gra^ yes rationcs,eft q, iuftiisimêcauièntur StatusiQuç fulmina fiPôtifex ô(. eius foctj pro nullis,aut illegitimis habeant (uC ïpfa,6c iplô iure nulla funt,ga parte nô citata amp;nbsp;caulâ iiv iudice incopetente,multis^ nominibus fufpedo,et alteri partis addidifsimo,defado Sgt;C côtra ius édita funt Sd prolata) iâpridé ea abrogata acfublata oportuit : Sin legitim rna amp;nbsp;iufta ducant (qgt; quidem eo ipfo fatis teftantur, qgt; in. hûc ufcp die nihil un^ eorS ahullârint)facileintelligere qup uis potcft,eo iplbhis Statib» uiâ SC rationêomnê accèdendt ad ConciliS, aut etiâ Legatos eô mittendi, omnino eflè ingt; terclufam etprohibitamiSêper enim obijcerentilludihærei« ticis etexcommunicatis fidem datam lêruarinonoportere, ex his tandc id firmilsimS conftat,qgt; propoftiimus;
C iüj Status
40 SECVNDA PARS RECVSATIONTS Status, 6C hos lm peri) Ordines redtfsimè, omni' iurecx^ cufaii quo minus loco tot nominibus fufpedo, ac longe periculofifsimo impiü Pontificis Conciiiü adiré teneantur, TIL TERTlAo quæfequitur,recuf3ti ilâcgitimi ha* Cm fa rectifM ius Conciltj caufa eft : quod qldcm d ccretis Com itior u m tionis. Imperq, quorum fupra meminimus, difertè óC exprefse cautum fit, ut ad conciliandum de religtone diisidium, gei# nerale feu vniucrlaleConcilium fiat atq^ celebretur.
At Tridentinum hoe Pontificis Concilium, licet in dû plomateeditoÅcumenicumôd vniuerfale identidem nogt; minctui', re ipfa tarnen amp;^verè hoe nomine cenferi nulla rationc poteft : Siquidem in eo iblus Papa, cum obftridis fibi Cardinalibus, Epiieopis, Prælatis, cæteris maneP ptjs ruis regnam pofsidet,folus^ fummam præfidendi,iip dicandi amp;nbsp;decidendi autoritatê fibi ai rogat,ab co^ mune^ re non tantum hos Status,fcd et alios omnes omnium Or^ dinum politicos viros, ipfos etiam Reges ac Principes Ion gifiimèremouere à decidêdo excludcre omnino in anP mo habet, Quâuis enim in diplomate verba hæc adieceritï QVIBVS IVRE, AVT PRIVILEGIO, A VT MORE MA=-lORVM CONCILIIS GENERALIBVS INTERESSE ET SENTENTIAÃI DiCERE LICEAT.' tamcn non obfct^ rum eft, his verbis alium prætereaneminem ab eo dici atep intelligi, qudm Cardinales,Epifcopos, Prælatos, Abba^ tes exemptes SdMonachos quoidamtquomodo pofteaiè^ xpfum fatis déclarât illis verbis quæfunt in édita Bulla inf didionis: (^warca uenerabilesÃ-atresnoUroi omnib^ iX locîs 'PatriarebdS y t^^ebiepiÃopos ctdikSlosfilioSy »AbatesC(CteroiCÿ (luiiti QonciliogcncxaliÃdcre C/ fententiairt
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA HL 41 Ãntcntiam dicere iure communia uel ex^riuilegio y ueî ex antüjita conlùetudine licet, c^cgt;r
Atqui, qua ratio ne id Concilium redè dixerimus gene-* rale aut vniuerfale, à quo maior ac potifsfma pars^ôd cuius uel præcipuè intereft,Imperator fciîicctipfe,R.cges omnes. Principes, omnesep viri doâ:i,denilt;p quotquot vfitatè Cle^ ricorum nomineappellarinonfolent, remouenturamp; ex' cluduntur^ Quomodo vniuerfale uel generale dici redic poteft id, quod tantum vnam fpeciem compleditur,Cleric cos videlicet, alteram autem, Laicos fcilicet excludit/ Et j.' cumfides fit vniuerfalis, nec minus ad Laicos pertineat quà m adCIcricos, quomodo tradatio fi'deidebcbit cfiè pet.de monte particularis, ÃC non vniuerfalis,cum caufa fidei fît corn- ventt.intra* munis, tà m Clericis quà m Laicisf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttnut de mo*
Pugnat hoc cum natura vniuerfalium Conciliorum ex narckia Ccti* diametro, SC caufîsreligionisacfidci noftræquà m maxP t'/ï/ me aduerfâtur, quas tà m diuino quà m humano iure,adco^ quot;-Z» queipfa natura idfîiadente coniundis quorumcunsip in^ t^rfitoperis ÃC confilio communi traefîari atep conftitui de;î bere manifeftifsimum eft* Quod cnim, ut vulgo ÃC rede dicitur,omnestangit,idabomnibus etîam tradari ap^ probaridebet: quemadmodum 5C ûndos patres ÃC Apo-' fiolos fecifle videmus. Cum cnim in prima Apofiolorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.
Ecclcfîa in quelh'onem vcnifict, an conucifis ad fidem â Chriftianâ neceflaria ctiam foret circumeifio : animaduei terepoirumusmtffos cHequidceare confulcrcnt Tion fo/ lum Petrum mm catîcris Apoftoîis,lèdvntuerfam Eccles fîam .quæ fuit eo temporeHierolèlymis:ncq? apparct Pc-' triim Apofiolum ibi præcinua quadam autcutatc antelt;
' â C V ceihitHè
â¢4t SECVNDA PARS RECVSATIONIS ceHuifle cæteris, led Ãpoftolos omnes, cum his lènlore^ in populocommuni conlcnfu conclufifle,circumfionein ad faiutem non eile neceflariam»
Innumera extant dcinceps ÃC Sandorum Patrunt exempla,vbi non foli E pifcopi amp;nbsp;CIerici,fed S)C Imperator tores, Reges, Principes, SC altj viri dodli etiam priuati extra gubcrnationem Laici,ac nonnunt^ humililoco conditione, ad Concilia ÃC Synodos vocati fint, admifsi,e£ auditi, tum etiam ad decifiones dC décréta facienda adhibP ti:ac plena taliu exemplorum eft hiftoria EccIefiç,St' cætcrg fide digne hiftoriç antiquitatis,t0 etiâipfum iusPôtificium» Quôd fi hocitatemporibus Apoftolorum, quos IjjiritU fando repletos fuilïè letmus, SC poftea ettam fandoi^ pa^ trum actate (qui quo propius aberrant ab ortu, diuina omgt; nia,ÃC quae vera elîènt ac neceflaria, melius cernebant)fer^ uatum fit necelTariô: quanto magis idnoltris temporibus necelTariumfueritc'cuin illorum adio noftra debeat eflè inftrudio: vt Canon ait»
Itacpamp;ipfum lus Canonicum liacin parte cum veterc ilia Apoftolica conliïetudine prorfus conuenit, quo IP militer conftitutum eft, ut in caufa religionis ÃC fidei ChrP fttanae, non foli CIerici,lèd SC Laici Concilijs prælèntes irV terfint:propterea quôd fides Chriftiana in vniuerlum ad omnes homines totius Chriftiani Orbis pertineat, nec inP nus Laicoi^î quà m Clericoi^ falutê ÃC dânationêcôtingaf»
Adhæc,certum eft Concilium vel Synodum aliud clT^ nihil, quam communem congregationem Ecclefiæ D EI (èu fidelium, quemadmodum alicubi definit Concilium AnthoniusdeRolènis,elïè colledionem omnium fidele um, Cum igitur Laici non minus quam Clerici i» mortem
SYNODI TRIDENT. ET CA VSA IIL 4? mortem Chrifti redemptoris noftri bapttfati fint, EccI» fiæ Dei inferti, ac membra eins efFedi, quæ caufa eft cur eosabomnibusadfidem Cbriftianam pertinentibus con^ liiltationibus etdeliberationibus publicis in vniwerfum re^^ moueamus QC excludamusf præîêrtim cum fieri poisit, 00 non raro etiam fiaqut in Laico et fimpliciore aliquo homi* ne fides Chriftiana confier SC luceat el egie: inuicem ,iti nragnis illis 6C præcipuis viris mirifice lâgueicat, aut etiam prorfus extinguaturtquemadmodum nos exempIuMarig Virginis fandifs, docet, quæfola conftans adhaefit filio re^ demptori in morte amp;nbsp;fummis calamitatib, conftituto, quo tempore is à cæteris Apoftolis QC fidelib» omnibus prorfus defereretur, ut eft in hiftoria Euangeliftarum:quod ipfum â¬tiam Canoniftae non obfcuris verbis fatentur, â ItalegimusinNicaenoConciliovnius Paphnutij The^-baiciCofeflbris interuentu contra multos defenfum efle ia.', nbsp;nbsp;nbsp;j
cerdotum coniugium: quern tarnen,quod à Maximino ty.-tanno in crudelifsima ilia Chriftianorû periecutione octilo altero orbatus eflet, QC praeterea etiam, poplite frado mutix latus Sc daudus,conditione admodum humili ftxifie appagt; tet: ^d nifi hie ie oppofuiflet,tota Synodus tot Patru et ià ngt; tfiorö EpifcoporiJ, quorS fiiifiè fcribitur,manifefto ergt; tore facerdotib^côtra feripturç fandç apcrtifsimâ iêntentiâ vfum legitimi coniugij intcrdixifiènt,quemadmod5 Sozo^ menus lib* 1* hift» cap* xy* refert. Quâipià m ob caufam SC Canoniftæ prüden ter ac redècôftituerunt, ^din caufis regt; ^!B^®ni® et fidet Chriftianç vnius et priuati fententia praefe-rêda fît uel ipfîus Pôtifi'cis opinioni,fî meliore ià crarû litera rûfundamento,quâ Pôtificis fententia, nitatur. Imo Laico oicenti verGjiuxta ià ncfias Scripturas,plus eiîè credenduns, , quà tn.
44 'SECVNDA PARS RECVSATtONrS quà tnvmuerfaK Concilie» profeventi mendacsiun contra (eJpnaas: VC Abbas Panorniitanus fchpfit,qui alias A'' ch:T,?3 Pondficis Eugenij ab /Xetiea Syluio vocadir.
. Confut igû'ur, non folum Clcricos, qui dicuntur, fedc^ tiaiuLaicos idoneos, in Concilio vniuerfali admittendos clTc, ut de controuerfijs reh'gionts 8C (idd Chriftianx cum exteris pie de^iberent et contlituanuqui fi,queinadtnodum in hoc Conciliabulo fit, exdudantiir, iam id ainplius ncCp eiieneepredè dici vniuerlale Concilium poterit»
Cum itaqj in eo, quod nunc Tridenti habetur, Concilio pauciadmodumSCtj foli conueniant, qui aut mancipia aut foci] funt Pontificis,amp;; ei certa ratione obftridti : multx autem nationes prxcipuæSd régna orbis Chriftiani illud nonadeantjCquorumnumerofunt: Germania, Anglia, Scotia, Dania,Suecia, ÃC aliaepluresprouinciæ: Qua ra^ tione igitur reAehocConcilium generale amp;nbsp;vniuerfaledP ceturc'quod ex vnius aut alterius nationis, populo alias Pontifici bona magnacp ex parte in temperabilibus fubie^ do, collegium fit, atq^ frequentetur:'
111 !⦠Q. A fC T O ⢠ManifeftiÃimum eftTridentinam C(lt;«/4recaps banc Synodum nequaquam effe aut dici poffe liberum tiCoticilij. Concilium, led ieruum potius, multis nominibus du^ rifsime obftridum atqj captiuum»
Liberum etenim dicitur,quod metu omni amp;nbsp;coadionc caret,vbi confilia omnia,omnes^ res no ex aliéna uel voliï täte vel gratia,vel etiam permifl'u alterius aut imperio pen^ dent,fed ab his omnibxxpeditç fiint et integrç: nee cuius$ aut odiS,aut inuidia, aut ming extimefeendg fint : neep res vlla fit,qug plus polleat apudeu g dicit iêntêtiâ,quâm ipfîus honefta volûtas,et iudiciû minime coadu: dehicp vbi, qu^ faluiari»
SYNODI TRIDENT. ET CAUSA IIII. 4ÿ falutaria qiüfcp, Sgt;C veritati confentanea efle l'ntus, 5C apud animumintelligitjeadcmeriam fine vlliïis penculi metu in medium proponere libéré, ÃC in facicm cuiuis modefte dicere liceat. Cuius rei preclarum exemplum in Paulo J\' poftolo nobis propofitum eft, qui ( vt adGalat, x. cap, iple fcribit) Petro A poftolo infaciem obloquutus,erroris eum in AntiochenfiSynodo publice arguit.
Huius autem libertatis tantum abeft,ut veftigium vP lumhæcinfcelix Sy nodus habeat, ut etiam ex diametro quoddicitur, earn cum his omnibus pugnarCjieclifsime dicerepoftimus,
Primùm enim, quod ad locum Concilq habendi atti^ net, adco is, quemadmodum iam ante quocp demonftra^# turn eft, libertati aduerfatur,ut propter multas grauifsimas caufas fufpedlifsimus merito à multis nomimbus pericUiJ lofus noftris fitfuturus : in quo extrema quaecp pericula afsidué ipfis eftent metuenda: turn præfertim, ft ( quæ libequot; rorum Conciliorum lex eft) Pontifici QC eius foctjs liberius amp;nbsp;in os ingcrenda effet veritas, eorumcp erroribus amp;nbsp;vft hjs grauilsimis obloquendum, atq; in faciem refiftendum neceffario: Quo quidem grauiter oflFcnfum iri iftos homis nes, amp;nbsp;in noftros acerbifsime vindicaturos,dubium nemP ni efle poteft: Semper enim Veritas, quod dicitur, odium parit, ô(:c.
Et, quod uel imprimis hic confiderandum fuerit, ac plurimum momentt habet; Iple Pontifcx,licct iampridcm fe in hac rcligionis controucrfia declararit partem aducrfa-' riam Statuum Confeisionis Auguftanaî, in eoscp omncs, ÃC docftrinam quam tucntur, caufa indicfta, toties fulmina excommunicationis fuæ edidcrit, toties anathemate 5^ exccratio?'
4^ SECVNDA PÃRS RECVSATIONiS cxecrati'onibus horrcndis fæm'en't crudeli Ãime, ac hxrcü^ cos palam declaran't, quantumcpin ipfo eft diris omnibus deiioucrit,adeocp ipfi Sathanaï mandpa«ent,et etiamnum liodieinfeftiÃimeper(eq«atur;nihilominus tarnen in hoc ipfo Concilio quod reftituerc nititur,Præfîdis ÃC tudicis fu^ premi partes fibi fumit, dC arrogat: nihil cogitans aut cu^ rans,quod ab qfdem Imperij Statibus de grauifs, criminib» de errorib.horrcndis indo(ftrina,deidolatria,hærefi amp;^cor rupta verbi diuini luce, de impietate manifeftifsima dC vi' tæ turpitudine flagitiofa accufandus fit neceflario, ÃC tocics tarn accufatione inftituta poftulatus^
Quale vero hoc Concilium futurum fit, autâquid tan^ dem libero Concilio fimile habiturum, in quo litigatorutn altera pars,et quidem rea cu fuis confortibus eodem iudicio perfona iudicis quolt;^ fibi fiimit,et tudicq adfeflbres fuo argt; bitratu dcligit, iudiciG^ pro fua libidine conftituit,quçro# lam uel accufationem nullam audire vult, imô accufatorcs înaudita caufa,et priufquam iudicio compareant protinus damnct:id,inquam,iudicium quid iudicq fimile habitua rum fit, facile quiuis fine longiore commemoratione no* ftraæftimare poterit»
AD hæc,eodeminConcilio Pontifexfolus cum fuis manciprjs Cardinalibus,Epiicopis, Monachis amp;nbsp;Clericis iureiurando fibi obftridis,præelle vult rebus omnibus, vocem decifiuam foli fibi fuisé^p arrogat: cxteros omnes cU iufcunqp fint Status, à Pontifice non approbatos,longiÃi^ jnê ab hoc muncre detcrminandi öd decidendi in Concili*â arcctamp;excludin
Neqjvcro vllafpesreliqua videtur fore, ut Pontifices ahjs quolt;p ptjs ÃC dodis viris, qui iureiurando illis obftri^ dinon
SYNODI TRIDENT. ET CAV^A riTL 4r dl' nonfi'ntjVocem dedui'üm in caufa reh'gionis concc^ dant, aut vllam confultandi,determinandi ac decidendi po teftatem faciant, Idfatis indicant Bullæ indiclionis quas euulgare folent, de qiiibus fuprd didum eftgt; Et confiât quam horrendis iuramentorum vinculis ipfi Cardinales, obftridifint Pontificibus, turn etiam Epifcopi, ói. in vni^ uerfum illius farinæ Sacerdotes ÃC fdcrifici omnes, ut ne mutirequidem ipfis liceat aduerfus Idolum Romanumï Hæc enim eft vfitau ipfis formula iuratnenti Epifcopalis: £^GO 2\^,ÃpiÃopttSyabhachorainantcaÃddticro ïw,imtntum S^^ctroyÃndce^^^-^odlolicce J^otnance EccleÃie^ domino^ mco 'Papa cius^jÃccejjoribi^s Canonicè in» t^antibus, P7on ero nclt;^ in ConÃlio ne^ in fido ut ni^ tainperdaty aut meinbrumy ucl capiatur mala captione^ GonÃhwncpiodtnibiautperfiy aut per liter as aut per ^^^nciummanifidlabity ad eius damnum nullt pandam P(^patum R.o}nanæ EccleÃ^ et régulas fandorum pa^ trum adiutor ero ad defindendum cr retinendum (Ãluo ordine meo ) contra omnes homines ^c^
Innouaautemiuramenti formula quæ extat, infuper ttiam hoc iurant Epifcopi î à omnia (pua contra Papant ueî deliberantur^uel traélantur^uelÃÃcipiunturyreuela^ turosprouirtbtfs/lrenuèimpediturosthareticos etb iff»jomnei^rebelles PontÃciy extremeinfidlaturos ac ptrÃcuturos, Atep hinc eftq, Aeneas Syl. iâ Papa fadus, *n quads ad Moguntinû capitwlû epift. fon'pfît; (^od etid
48 SECVNDA pars RECVSATIONIS uerwn dicer c contra Ta^amyfit contra Epifco^orum ramentum,
Nec longe dfueiTa eft forma cius luramenti*, quo futtP ros TheologiaeDocftores ÃC Canöniftas obftringunt:delt; fenfuros fciliceteos Statum Pontificium, Ã; regalia San(?lâ Petri contra omnes homines: 2C conieruattiros autoritär; tem, priuilegia öflibertatem Romanæ Ecclefîæ SC domint Papæ profummis viribus:ea^ di(fturos, fuafuros ÃC (fturos in Concilijs fedulô, quæ domino Papaî placeant, Si ad amplificandam eius potentiam pertincre videantur»
Exquibus manifeftifsimum fit, Cardinalcs,EpifcopoS, Monachos et Theoîogos Papales nihil diduros aut fadu^ ros eftè aliud, neq? etiam quidquam aliud dicere aut facerc andere in hoc Concilio, quà m quod Pontifici placeat, cU^ lus funt mancipia» Cæterum quoad hoc vinculum rifîurandidurauerit,nonetiampenitns folutum amp;nbsp;fubla^ turn,itautcuilibetlibéré,quæ velit,quæc]^ dicenda puta-' ueritdereligione,dicere liceatfine vllo periculo: tantifp^'â neep libertatem Concihj vllam prædicare, neep de eius libertatepolliceri quidquam nobis poftlimus, Quidenin' aliud ab eo coniuratorum conuentu quis fibi promiferit^ quà m quod idolo ipforum (ut redè Papam nominal ipiè Cardinalis lacobatius ) cui fidem iuratô dederunG placeat, Sxt tyrannidem eins confirmare ftabilire deatur*
Quin propria ipforum iura, quibus vtuntur,docent* Quandocaput ipfummalè fanum fit,ôô ad iudicandum minus idoneum, membra etiam ei adhærcntia, nbsp;qux
put fequuntur,minus commodaSC fufpetfta vcrifimilit^5 præfunai*
r-a
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA IHI. 49 pvaefiimt Quarc fiait Papa ipfe exduditur fta pariter ctif V am exciudcndoselïè Cardinales amp;nbsp;Epifcopos. Quia quant do caputfufpcdîumeftjCtiam alij, qui caput ven'fiintliter â¢cquuntur, fuipevli funt: vtpræclarè dixit Abbas*poft Vicentium ÃC Baldum» *â Nam talcs adhærent Pontifici: Et deadhærcntibus,idem iudicatur quod de principali; vt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
fedeDecteait.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-i r r-
NEQVE nunc prolixe h icrepetcndumccnfentDc? i.i.col.i.csi-ledi, quod cttam ad hune locum pertinebat, 8lt; didum eft rcôhrpro» fuprà jLaicos omnes à Concilio prorfus excludi per Pontts uinc. fices, omnccjî cis adimi ftntêtiæ in Concilio dicendæ facuP nbsp;nbsp;nbsp;c
tatém» Qua ratione igitur Concilium hoc rede diet poteft in fertnone iiberumc' cum in libero Concilio nemo cuius interfit (vtfa* nbsp;nbsp;adie^his
ne hie ÃC Laicorum intereft) rede excludatur, fed ex æquo admittendi fint omnes»
Poftremó» Conftat Concilium illud indicium nullo modo liberum dicipofle, in quo fententia condemnatoria feratur prius,quam uel Concilium ipfum fitcongregatum, txeliudiciumconftitutum,autdenicpunade caufa ipfa ftp ftepta cognitio : In libero namcp Concilio integra amp;nbsp;fine præiudicio omnia légitimât cognitioni reftruai i debent»
Atquiomnibus notumeft,dC palam conftat, Leonem X» édita Bulla (quae poftea etiam à Paulo 111. amp;nbsp;111L Pontificibus confirmata fuit ) dodrinam quam amplexi flint Ã6 tuen tur Status Auguftanæ ConfefsioniSjpro hæregt;' tica damnafle multis modis, omnes ci religioni addidos cxcommunicafle, ac diris omnibusdeuouilic» Conftat etiamPaulum lift Romanum Pontificem quibufdam in literis grautter de acerbe aceufaflê Opt. Maximum^ Impcratorem Carolum V» quod neceftitudo ipfi ÃC coiv
D nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iundio
5® S.ECVNDà PARS RECVSAT.IONIS
mnaio cum Statibus Auguftanæ Confelsionis intercede^ ret. Et extant non pauca edida, in quibus Pontifices Ro^ mani crudelifsima fupplicia, crucem, ignes, naphta ÃC phurefLibie(flis,amp; dira quæcp interminantur, quidodrP nam noftrarum Ecclefiarum, utin Confefsione oblata eft 0^ exliibita,ampleó;erentur. Quemadmodum fanèmub ds in locis exhuiufmodiedidis (anguine fcriptis Qi. con(i^ lijs Herodianis crudelifsimc faeuitum eft in miferos ÃC in-' nocentes homines, Sc multi pafsim pij propter profefsio-' nem veritatis diuinæ miferrimètrucidafifunt, et etiamnum hodiéduriterexcarnificantur» Quæquidem præiudicia longe grauifsima, ÃC conftantifsimo cuicp exhorrefeenda, non immeritô Status ÃChos Ordines à tam multis nomini# bus fufpedo SC infidiofo Concilio deterrere poflunt, de«â bent. Idcp hoc magis,qudd Pontifices non tantum ub lam dantoperam, vt hæc præiudicia aboleantur, (èd infu^ per etiam ipfam Maieftatem Cæfaream ineufare audenf, quafiiniuftè ÃCimpie egerit,quôd decretis Comitioruin ïmpern publicis hac de re ,.SC qiiæ de pace rcligionis caufa leruandapiefalubritercpconftituta funt, approba' rit cum cæteris Statibus ôC Imperî} Ordinibus, 8C Eccle^ fiafticorum iurifdidionem effrenatam interea (Lifpenfanlt; elle iufserit: quemadmodum C A ROL O V. lmp» Paulum Ill.etpoftea FERDINANDO Impcra-' torinoftro Paulum III(. fatis inciuiliter id obieciffè intellb gimus î qui non tantum Status ÃC hos Ordines petulantef infedari,fed SC Imperatoriam Maieftatem, dignitatem^ Cæfaream non ferenda cpnfidentia impudenter acprotêt' uccqnuellere præfumpfererunt»
CertUJi*
SYNODI TRIDENT. ET ÃAVSA V. ft
Certum autem eft, Pontificcm Romanum nuHa alfa de caiifa StatiiSj^ui Auguftanæ Coniclsionisluntjà fuo iP lo Concilio excludere, ne ul!a m parte eins præiudicijs quidquam decedat aut præiudicetur» Itacp intelligi facile potelf, neçp hoc, quod nunc inlhtiiitiir Concilio Pontifi# cem quidquam aduerfus præiudicia fua admilllirutn, aut fadurum quod eis vlla ex partecontrarium fit:tantum ab-* eft, ut,qui et gi auifsimé obltridi funt Cardinales, Epifcopi
Theologi, quidquâ in animum induAuri fint aut pracs lt;nbsp;fumpturijinulto etiam minus decifuri quod præiudiciuin adferre Pontifici vlla in parte queat»
Proinde fatisex his eiïicitur quod diximus: Tn'dentP num hoc Concilium no, quale oportebat, liberum,ffdob= ftridum, ièruum, coadum amp;nbsp;maxime captiuum fore,atlt;^ indignum efle prorfus liberi Concilij nomine Ãl titulo^
Q. VIN T O ⢠Ea eft huius Synodi Papalis ratio, nbsp;nbsp;y.
vtnon modo liberi, ied nec Chriftiani Concilq nomine Caufarecufit* cenièri retftè pofsit aut debeat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti ConcUij^
fn Ch riftiano enim Concilio folus ChriftuSjôf Verbum eit« Sacrofandum, præualere QC vocem, utloquimur, de# cifiuamhaberedebet,hoceft,deliberatio ömendätio mnis ex præicripto verbi diuini amp;nbsp;iantftarum icripturarS, non ex humants traditionibus ôt^decretis Pontificum ver# boDeimanifeftèrepugnantibus,libéré âf Catholico Ec^ clefiæ confenfu inftitui debet, nullius pij eruditi,intelligen# tis,SC Deum timentis iudicio fano öd voce exclufa î ea# que grauitate, diligentia SC fide.confideranda, expcnden# da , atc^ drjudicanda Ãngula , vt veritas Orthodoxæ dolt;îirinae defendatur conftanter, Ãi. inniczm erronea
P ij omniA
^ï. SECX^NDA PARS RECVSATIONIS omnia amp;nbsp;falfa dogmata, abufus ÃC cultus fuperftiriofi afCà impij mantfeftódamnentur,6lt;emendano piafmgulorum ex verbo Deünltituatur atcp ftat.Neqt eriam fuüiagiorum ut fit numero, fedlcnpturarum pondéré ÃC teftimonijs lu-' CLilentis finguladijudicanda: Vtuel vnius atcp alterius fen tentiamanifeftis Scn'pturç fancîç teftimonijs fiindata plus valere debeat,quà m cæterorum omnium quotquotfen^ tentiam fuam ex verbo Dei addudiis teftimonijs manife^ ftis, probare nequeant : quemadmodum Apoftoloruiu Concilio Hierofolymis habito,ÃC poftea Nicæno etiam,ut fuprà de Paphnutio diximus, multiscp alijs pijs Synodis feruatum feimus» Ea enimeftverbiDiuiniautoritas,ut mérité ci omnes traditiones, arbitria, ritus, opiniones,atc^ muentahominum cedant î tantumep Humana hæc infra Verbum Derpofîtafunt, ut fi uel totius Orbis terrarum, omnium^,quotquotviuuntjlîominum Concilium coiret, ftatuere tarnen nihil poftet creatura quod creatorislege decretü immutabile ulla in parte tollerecOmnis hic huma-* na fapientia confilefcatoportet, omnisep quantumuis ma# gna in fpeciem fandlimonia autoritas præpotens, aut etiamfuccefsio Ordinariat necp enim hæc manifeftum Dd verbum uHamodoconucllcre aut labefadare ex vllapar# te polsunt. Sed DEO loquente,,Slt; ad Diuinum eins ver' bum omnis humäna ratio, caro omnis, amp;nbsp;quidquid eftia' pientiæhumanæ reuerentcr conticefcat oportet, quemad' modtä grauiter Paulus ad Romanos feribit,nihil le andere loqui inEcclefia quod non per ipfum ettam operetur Chri# ftus, in obedientiam gentium*
Equidem hanc iplam ob caufam Concilia ÃC Syno-* diChriftianqrum ex pluribus hominibuÿ congregantur, nonut^
SYNOD! TRIDENT. ET CAVSA y.
nonutnouos articulos fidef, ÃC cum verbo Dei pugnantes condantjfed ut in celebri aliqua frequentia, inter multos îiliquiexiftantôôinuenianturfacilius, qui Spiritus fanâ^i illuminatione Sgt;C gratia quadam ditiore atqî abundantiore, dodrinæ cÅleftis veritatem,ôt^ negotiorum, de quibus de-* libcratioinftituitur,rationem redeintelligant, amp;nbsp;firmis ac perfpicuis Scripturæ lancflæieftimonijs confirmare fingip laqueannVtcphos attente audiamus ,et ipiûm fummunx SC pracdpuum Eccleliæ docftorem CHR.1ST VM fequa-* mur, extra hSc alios nullos,quantumuis magno numero, non fî arenas maris multitudine fuperarenu
Nâ,utpiè Athanafiusinprincipiolibri fècundi aduer# fus gentes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuinititó infpirata Scriptuf
rajola adomnnn ueritatisinUrudlionemabundeÃfficit*, QuodetiamSpiritus fandi autoritäre confirmatur,Pià b nroii8.vbiProphctaait:Lucerna pedibüs meis verbum tuum Domine*
Hoc lumen veritatis, quod ipfefonslucis 0(5 intelligen-* dat fil tus Dei Dominus nofter lefus Chriftus prçbet in ver bo fuo per Prophctas öd Apoftolos tradito,feilere nos nuk Ia rationepoteft*
At hominum traditiones. Concilia, Synodtâ, congregagt; tiones Sc harum décréta profedô multipliciter labi, errare, decipi, fallt poiTuntjöd multis modis à verbo Dei ac verita-' teinomnem partem diIcedere* Idcp exemplis fummorum quorundam præcipuæ autoritans. Conciliorum ex hk îlorijs Ecclefiç demonllrari non difficulter poteft,quorum pleracp décréta inipfa, etcum verbo Dei pugnantia,ab ipfe tandem Ecclefia reicda funt ÃC condemnata*
D ii) InConcilio
j4 SECVNDA PÃRS RE CVS ÃTIONlS
In Cöncih'o CÃRTHAGINENSI, quod vctiF ftiLiscftNicænOjhabitumtemponbus Cypriam', fctmu9 decrctum fuilFe : Ãapüzatos ab haereticis dcnuó baptizan-' dos eile»
In NICAENA Synodo damnatt flint milites qtd fideiTi Chriftianam femel profefsi poftea redqflènt ad mP liti im etiam legitimam: qnod deeretum manifeftè contra^ riiim eft fententiæ Ioannis Baptiftæjquæ de militibus ex# tat Lucæ capite tertio» Eteodem in Concilio faâi fuÃt Canones pÅnitentiæ,qui dicuntur,ex quibus poftea muP turn fuperftitionis irrepfit in Ecddiam , vt merituni C H R. 1S T1 non parum hac raiione obfcuraretur paii'' latim,
Similia décréta impia fada fiint in SIR MIE N Si Ce SE LEV CIENSI Concilio fub Conftantino lmp» quicumEptfeopos rut fus conuocaffet Nicæam,ut noua décréta contraria prioris Concilq Nicæni decretis ftatU' crent dc'dogmatibus,diuinitus fadumlegimus,utfuhitd Cehorribili terræmotu Concilium difsiparetur: quod ta^ tnen paulôpoftreftituttim Seleuciæ,impium amp;nbsp;blafphe' mum decrctum fecit; Chriftumnonefle ô/xoÃ/wp feu conlt; fubftantialem Patri*
Ita ARIMINIENSIS Synodus,amp;alia qnædam Concilia impium Anîjdogmaapprobarunt.
Concilium EPHESiNVM fecundumgt;Eutych»jf hærefin probauit»
CHALCEDO NE NSE Concilium habitum fiicirer annum Domini CGC CL II» redè quidem carnnauit Eutychen, fèd inuicem tetro enorç Menaebv»
SYÃ^OD I TRIDENT. ET CA VSA V. yj
K monfalibus virginibns coniugtj vfum intcrdixit ï vnde pofteamukacxtiteruntmalaSc mcommoda in Ea ckfia»
Synodus LAODICENA rede etiam damnauit Noiiatianos: fed non rede prohibuit iècundas nuptias, Canonicispoenisiècundo itérantes coniugium fubtjcien'â do, antequà in ad Sacramcntum admitterentur,
T O L E T A N V M Concilium quod temporibus Honorq Imp.babitum ftüt^decretum teciideexcommunP candis parentibus,qui filias poll votum virginitatis nu* bentes ingratiam recipiunr, ÃC füias ita nubentes tantifper â communione Ccenæ Dominiez aiceri iubeqdum rurfus â maritis fuis difcedant
(Quinta Synodus CARTHAGINE NSÃS inuexitimpia facrificia, oblationesS^ intercefsiones pr« defundis»
Synodus MILEVITANA flatuit : vt dtuor* do poll adulterium alterius ex coniugibus fado, no liceat Innocenti perfonæ denuô contrahere coniugium : Quod nimisprofedo durum eft 6C iniuftum : ac Fabiolam no# bilemmatronam Romanam, quæ mariti fcelere diuortF um fecerat, alteri nupfifleteftis eft D» Hieronymus.
GREGOR I VS Pontifex Romanus, GREGORIVS HE Idolatricoscultus deftatuis0^ imaginibus adorandis confirmarunt, iniquiftimo iudicio LEON EM Imperatorcm condemnantes.
GREGORIVM vie multa legimus con# gvegafle Concilia, in quibus impia décréta facia fuerunt, ^nae poftea contranâjs iequentium Conciliorum decrctis damnata fuerunt ôt^fublata.
D iiq Ponrifici»
fé SECVNDA PARS RECVSATIONIS
Pontifici's FORMOSI ada STEPHAN VS Pa* pa eins nominis Hl. Condhb habi'to irrita pronunciauitï Rurfum huiusdécréta pofteadamnauic lOANNES X» concilio quod Rauennæ hahitum tuit. AcpermultapoF fentfimilia vetuftorum Conciliorum exempla adduciji' quibus grauifsimè erratum fuiqSC crafsifsimi errores con-' tra verbum Dei dC expreflam Scripturæ fandæ vocetn confirmati.
Recentiora Concilia J S^^quælecuta fuerunt fuperiora, non minus,fæpeetiamgrauiuSjerrarunt, ÃC cultus mani^* feftè Idolatricos att^ errores apertiisimos ftabiliueiunf, quemadmodumexemplo effèpoteft Latcrancnlè Concis lium, quod tarnen præcipui nominis eft, Ã6ut Åcumeni^ cum, imprimis célébré: fn eo contra fuperiorum ConcP liorum omnium autoritatem, contra manifeftam ScriptU^ ræ fandæ doArinam,deniqp contra ipiîus autoris Chrifti inftitutionem horrrbili errorctransfubftantiario, quam vo cant,panis amp;nbsp;vini in cÅna Dni, intieda ôé approbata fuit* Eode in Concilio confirmatus eft error impius de fuper*â ftitiofa omniurn delidorum enumeratione, in confefsio^ ne, quæ facerdoti fit, amp;nbsp;vulgo auricularis dicitur : cUi grauifsime aduerià tur ipiè etiam Chryibftomus,inquiens/ », quartd con nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatatanprioryii iuHiflcert^.Cur tgicur^(i:ia^
done de ÃteypuJeJciSy crubcÃtsdicercpcccatatua Qaue
' nitn homini dixerïSy ne tibi exprobret, d^e^ enim confer^ no confiteri'S^ ntinpublicumproÃratyjedei, qttt dominu^ ( dl y ei qui tui curamgerityCi qui humanus edl, ei qui ntc^ dicus cdl^ odlendis uulncra, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etiam inter interpre^
tesiuri?'
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA r. Æ7 tes iuris Ponrifictjpræcipuus ÃC itimmus Abbas Panor# mttanus quodam in locoipfe fatetur ,cani exhomologifin feu confelsioncm quæfit facerdoti, nccp dtuini net^ hu/ niani iuris effc, aut ad (à luteni neceflaiiam, ut infrà copio# fins explicabitur»
Cum igitur negaii rationc nulla pofsit, Qé ipfa îuce da^ rius fit,Conciliorum amp;nbsp;Synodorum congregationes erlt;; rare pofl'e, Qé fæpius errafle grauiter quemadmodum is^ quem modo diximus Abbas Panormitanus teftatur : ita enim ait:â Concilium err arc pote fl ,Ãcut aîicis errauit d x.Ãgnilicti^ Ãiper cauÃi matrimonij contrahendi inter raptam ptorenij cj^uando diéliim Jflieronyniifiiitpoflea toti Co--ciliopralatum. I~Ia^enus ille^ç^c^ Ergo ncceflario ex hoc coniequiturillud Concilium tantum recftè dici ôd elle Chriftianum, in quo ex verbo CHRISTI, ÃC non ex ho# niinum traditionibus,conftitutionibus, decrctis ,ibmnijs, autvlla deniqj quantumuis inuetcrataconfuctudine res re^ hgionis iudicetur, arqî determinetur, quantumuis magni ineointerfintviri: Ecenimexternam iUamfpeciem auto# litatis, fapientiae humanæ, excellentiæ fanctimoniæ de^ teftatur Só reîjcit Propheta ââ inquiens : (^^on odo fapientesfumit-s^ nbsp;nbsp;lex Ifomini apud nos edl Æ ^^ttai s,
men eecemendacium operatus esiÃylusÃlso z^fri/Ãra fcrip/eruniÃribo' t'Pudefi^iÃintJÃ pientes, perterriti^ ^Sfcaptiflint: EcceVerbiimDominireprobrauerunt',
er^à ilîisfapientia rehipta effè potent^
V Et Paulus
SECVNDA PARS RECVSATIONIS
à Et Paulus * nc-gat vllam efïc z^^oifuTToTinpocfj aut refpcclurrt A,iGnUtlt;iS Pei'fonarum apud D E V M. Rectc igttur nccelTa^ fr. cap, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÃQ iundamentum atq^ rcgulam fidei noftræ in (blo verbo
Dei, non in Concilioriun autoritäre conitituemus.
Neq) verb vlla mentio fit,in euulgato diplomate PontP fids de Synodo congreganda,quæ tutura fit ratio proce* dendi5^aclionistotius,autadquemmoduiTi in prxCnmf pro fuo Concilio de negocio religionis,(int difputaturit Sed eo ipfo quod formam adionis, modum^ procedendi ac difputandi in Concilio tamftudiosècælant,2lt;exgra^ uaminibus atcp praciudicrjs fupra com memoratis,(atis cnif denter apparet,dlt; non obfcurè licet conqcere, Pontificem cum fuis fatellitibus QC manciptjs conftituifle omnia fuo more agere, omnia^ deinceps, pro eaquam fibiin ncgo' ciaomniaomnes^caufas liberrimc procedendi ac ftatu-' endi poteftate fumit,ineo Concilio fadurum, neep locum vllum ibi CHRISTO amp;nbsp;verbo eius futurum»
Quæ nifi Pontificis mens eflet, quid opus foret tant prolixe, tam operosedifputare imprimis, an Laici admit' tendi fint ad Concilium;'an in Synodo vocem decifiuant. ipfispermittioportcat,necne/SienimCHRIST VM audire, fi verbo eius earn, quammerito debemus, autorP tatemtribucrevolumus,nemo in Concilio decidendi poâ teftatem pratter ipfiim CHRISTVM habere pote' rit,eum^ qui cum eius verbo confentit; ab eo verbo qui diilcntit, aut minus eo inftrueffus fententiam dixen't, is de' cidendi vocem nullam habiturus eft, etiamfi' ipfo PontifO ce maximo maior effet, ac fatiapis Pontifieijs omnibus, Ãt vel Angelus de Coelo delapfus*
Quare,fi CHRIST VM audirCj amp;verbo ciu« » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cam,
SYNODI TRIDÃNT. ET CAVSÃ V.
eam, quam debuit, auforKatem tribuere vellet R.omanuâ Ponütex, nihil prorfus in eo difputaturus eilet, quibus ia Conedio Icntentiæ dicendæ ius Ãd vox decifiua competat, fedliberamaudientiampijs ÃCeruditis omnibus, nullac]^ in parte ardatam relinqucret : Et fiquidem noftri eins do# graatis, q^iiod confitentur aeprofitentur ,rationem ex. ma# nifeftis Scripturæ fancfhe teftimonijs minus demonftraz rent,06in allercnda dodrina fua manifefti erroris coiv uincerenturinon folum Concilij iudicioiuftifsimo,fcd Ãd proprij oris Ã6 fua ipfius fententia damnarentur,vt qui ipfi hoc faterentur à adleraent, folius DEI verbum audiendum efle, SCex eo folo iudicandum : Et inuicenij, fi noftri ex verbo DEI manifefto dogmatis fui veri# tatem demonftraflent, merito Ã6 grato animo audien-* di effent, neque vlla ratione à dicenda fententia exclu* dendi«
Cum autem nihilhorumpræ fe ferat præfumptum hoc Pontificis Pq III L Concilium ,06, quantum ex omnibus eius circumftannjs ac fignis mantfeftiisimis cuidentifsime liquet, nihil horum etiam fperari deinceps pofsit: facile eft intelligere, Pontificem cum fuis in hoe, quodreftitucreconantur,Conciliabulo non CHRISTI vocem audituros, fed hoc aduros imprimis, vt décréta Ã6 traditiones, quas contra manifeftam Ã6 indubitatam veritatem verbi Diuini,aducrfus Dominum, Ã6 aduer* fus CHRIST V M eius audacifsimè à furenter ftatuunt, atqne decernunt, agnofeere amp;nbsp;approbate fine vka contradidione omnes cogantur, neque vel mutirc qutrquam conn à vlli liceat: quod quidem difficile erit, 36 vix eftici peter it, fiquidem utipft CHRiSTVS icftatur:
Ouc*
é9 SECVNDà PARS RECVSATIONIS
Oues eius non alterius quam ipfius Chrifti vocem audf' unt am agnofcunt,
Quæ cum ita fint, perfpicuum eft Pontificiam hanc co^ gregationem nulla ratione nomen Chriftiani Concilq me^ reri, fed fentinam potius dicendam male coniuratorun' gygantum,qui,utcÅlobellum impiuminférant, fremc^ bundi in vnum conuenerunt aduerfus Dominum SC ad-' ucrfus Chriftum eius»
Ãdhacc,fifinemquo($6C effedum Chriftianorum pKinftitutorum Conciliorum confiderabimus, fimili£Cgt;-inueniemus nihil hoc Concilium fimile habere Chriftianu Concilio ï fiquidem Chriftianorum Conciliorum effedu^ hic eft propriuSjVt ijs Idolatria et errores omnes tollantuG ÃCinuicem veritas in lucemreuocetur, emendatio Ecclc' fiarum pia ex verbo Deiinftituatur, falus Ecclefiæ quæraâ tur,acvulneiaeiusfanentur,diicordiæ omnes toliantuG deniepexomni parte falutaris pax ÃC concordia public» conftituatur ÃC eonferuetur» Qttae quidem præcipU» caufafuit Maieftati Cæfareae, Eleeftoribus, Principibus, Sc comunibus Imperij Ordinibus, vt tot iam Imperij con' iientibus hoc vnum conciliandæ concordiæ, dC tollend^ dereligione diisenfionis remedium iemper arbitrati fin*: fore faiuberrimum,et Reipublice maxime accomodating» vt libero atep Chriftiano Concilio grauifsima dilPenfio odia late vagantia inter Orbis Chriftiani proceres tob lantur, SC rurius animis SC voluntatibus inter fe coirenG omnes,quotquotâgrauifsimo Reipublicæ incommodo h»â (ftenus diftènièrunt»
Quamobrem,fieainftitutihuius Concilij rano
sYNODI TRIDENT. ET CAVSA V, 6
fît,Ut foils Card mall bus, Epifcopis, Prælatis 5gt;C Monachîs iureiurando PôtificiobltiiChs,voxdedfiua etftatuendiavï tohtas concedatur, pofthabitis amp;reie^is cxteris omnibus prjs ÃC dodis,aut inani voce confultiua his relida tantumî non nomen tantum Chriftiani Concilij minime ei cornpe.^ tet, fed nec elFedum eins aut vim ullam habere poterit : fi^ quidem errores amp;deprauationes eo minime tolluntur,fed confirmantur potius ôd ftabiliuntur, dum idola vetera no^ uis pinguntur coloribus, ne agnofci veritas vlla ex parte queat: vt nulla unquam pax firma et concordia fperari ifta ratione pofsit, imo multô maioresdifcordiæ Sgt;C animorum diftradiones certô certius expedandæ ac metuendae vide-* antur« Ex qua re quantumincommodi Orbi Chriftiano impêdeat, cum id decretis Imperîj publicis manifeftc repu# gnetjamp;fpeitotiesfadæ Statibus in Comitiis contrarium utmagnoperè,quantumq3lmperio Germanicæ nationis inde periculi fupremi2lt; certifsimi metuendum fit, prüden tes facile exiftimauerint^
Atc^exhis, quæde Chriftianorum Conciliorum pro^ prietatibus breuiter diximus hadenus, planum fit,amp; irre« fragabiliter efïïcitur, Pontificiam Synodum,quæ Tridentt habetur, 8c nunc propè finita exiftimatur necp generalis uel vniuerfalis, necçliberi,nc(^ etiam Chriûiani Concilij nominedignam efle,atq} adeo Concilq nomine prorfus. indignam, iuxta regulam communem amp;nbsp;vulgô tritifsiâî inam,quadicitur:
priuerj^^nec nomen habere mererii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ufon in i,
^t quid opus eft multis conieduris in re plana 6C aper-' Ijofta.n. 24.
forma procedendi qua vtuntur, dC fefsiones, tit, ue quaÿ
SECVNDA PARS RECVSATIONIS quas vocant,etquæ ex hi's confeqimtæ funt determination nes, canones, et décréta manitertdsime doceant, quam difn firn ills fit Tridentina illa congregatiopio, libero amp;nbsp;Chrin ftiano Concilto, Opus ipfum artificcm, quoddicitur, ar# guit: exxtus etiam ada probabit,
VI* SEXTO* Præter eas caulas, quas liadeniis CMfarecufa- commemorauimus,etiam hancrccufandæ autoritatis Po-tiow. tifi'ciæ amp;nbsp;Concilii Papalis caulam grauifsimamamp; iuftifi fimamefle arbitrantur Stanis SC Impcrij Ordines t Quód Curia Romana ÃC regniim Pontificium adeó icateat vitijs fcedifsimis,luxu, auaritia, fiiperbia, nefarijs libidinibus, alijsqj deformitatibus notorijs,ut vmbram iftorum,nedinn {bcietatem,boniomnes deteftariamp; procul fuger^ mcritô debeant: Quæ quidcm vita intern per ans, plena grauifsb morum fcandalorum ÃC diflôluti{sima,multis bonis amp;nbsp;pijs viris omnibus ætatibus grauifsima ac deteftabilis vifa firiG atgp in midtorum reprefienfioncm publice amp;nbsp;merité incvif ht,lippis,quodaiuntamp;ltonforibusetiamnum nota*
Demonftrari id teftimonijs permultis grauiisimorufl* autorum pofleqquifingulis ætatib.floruer5t,6Cfidedigni^^ fimi funthabiti, nifi ea commemoratio prolixior futura vi'' derctur,quà m ut ledoris tædiû elFugcre queat: Ex quib.ta* men præcipua quædâ hoc inloco, led brcuiter, refcrre non grauabimur,continentia ÃC veterum amp;nbsp;rccentiorum de intemperiæ Status Ecclefiafiici querimonias*
'Ojiereleue» lt;(f AcprimumquidemexDiui BERNHARDI ièfî'l dt ty» pds, qui non vno in loco huius Ordinis vitiaenormia» rannidezy m J^xum, ambitionc,0t auaritiam inexplebile grauifsime ta^ tijs SMui Ec fs in fermone iexto ad Pfalmum XC Lcuius initiu^ titfiaftici, eà ⦠Qui habitatin adiutorio altifsimi,ita fcriptum relilt;|uij*
SYNODI TRIDENT. ET CAVSÃ V'I. tif
JpÃ^tio^ EccleÃa^nicce dignitatis ofÃciainturpe (JU(£gt; Bern har.â pumi^ tenebrarum ncgocium tranÃuêre: nec in bisfaliis flatu Eccle=gt; animarumÃdluxits(pKeritiir diuitiarutn^ Propter hoc tondentury propter hocfrecluentantEccleÃaSy J^diÃis: celebrantj'PJalmos decantant^ 'Pro EpiÃopatibus^ '^rchidiaconatibuSy^bbatijSy alij^s^ dignitatibusimfi pudenter hodiè decertatury ut EccleÃarum reditits mÃf ptrÃuitatis uanitatis uÃi6 diÃipentur^ SupereE ut reueîetur homopeccatiyÃhus perditionis y d(enionium na modo diurnumyÃd etmeridianumyCpiodnonÃolum trans» Ãguraturin tjEhgelum lucis y JedextolliturÃperomne lt;pioddicitur E) EN Sy autcpiodcolituryiz^a
Idem ad Eugennim libro quarto fimiliter in fmmode^ tatiim luxum Pontificum, amp;nbsp;pompas regales curiæ Pa^ palis grauifsimaorattone inuchitur, inter cætera dicens,^â^^â4-âiffo« bæcnonad Diui Petri Apoftoli, fed Imperatoris Con^ ftantini potius imitationem elfe comparata. Sic enim ait: ^tirus hic eEyquineJciturproceÃià ali(puddoyuelgemfi mis ornatus, uelÃricis y nec teSliis auro y ueluedlus e(piQ alboyuecÃipatus tnilitCyfieccircumErepetibus feptus miif mÃris.^bÃyhistarnenÃtiscrediditpoà implereÃlu» tare mandatum', SiamasmCypaÃeoues meas. In bis enim Ãculartb, uidelicet apparatib, poteEatibÃccÃiEi ^f^nPetroyÃdQonÃantino^^^c^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inc.
^4 SECVNDA PARS RECVSATIONïS
«f Inhancfentcntiamimprimisdignarelata cxtat EPERHARmigvauifsimi viri EBERHAR.DI Salisburgem Dl Epijio^i fis Archieptfeopt, qui ante annos duccntos vixit, oratio» S^^sburgen^ qua mconfeffutotius Imperq publicodiramatcptnexplciâ (isicjlimoni= bilem auaritiam Pontificutn à ; Ecclefiæ R-omaniftarutn,
cupientiumdiuinaatcÃhumana omnia in fuam redigerc poteftatem, palam ÃC grauiÃime reprchendit» Verba edifum In extant apud Auentinum libro feptimo Annaliuniï fiadi^Anno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Babylofiitvfok re^nare cupiunty Ãrrc
^^54- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rem nonpolJiinti non deÃÃent , donee omnia pedibiisjuii
proculcarint y attain templo U EIfedeant, extollaM
tur^ fuper omnetd(piodeolitur: ^mes opum yfitis honof ruminexplebiliiell^ Qwplnra auidoconceffèrtSyeo pluraappetii: porri^edigitunty^^ manum concupifcdgt; Eicentiaomnci fimus détériorés^ QwferuusÃruo^ rum ell y dominum dominoruniyperinde aeà Heusfir eb eÃe cupit. Sacros eoetus atep conÃliafratrum y imo dotnü nor umÃorumaÃgt;er natur. H imetne cor um y pii aduet^ J/ts leges indiesmagisatpmagisgerity rationem redder^ cogatur. Ingentia lotjuitury (piaà DeusÃt: noua conÃb^ Jub pedlore uolutatyUtpropriumÃbi conÃituat imperiuff^' Deges commutatyÃiasÃncity contaminât ydiripityÃoh^ atyfraudaty occidityperditus homo die y quem ÃHitiebtb Ãum uocarefilentyin cuiitsÃontc blafphemia nomen
SYNOD! TRIDENT. ET CAVSA VI. èf
ptutne/i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£rrdrcnonpo^}n,Tn
tcmplo DaÃdety longé late^ dominaturtScdÃcute/l in arcanojà ndlarum liter drumt Qm Icgitintelligat, dodii intelligenttomnesimpijimpUdgent^nei^i intelligent,
Hæcille*
Similis eft optimi ÃMP4 FRIDERICI IL quC' PRIDERICI Tela, quæ extatapud eundem autorem, quadam in epifto^ 11, adOtthonemBauariæ ducem, de infinita Romanorum rdlt;t Pontificum ambitionc,ôô dominandilibidine,Iuxu, fatftu femoribus profligatifsimis grauifsime perferipta: Ver# balmperatoris bate funt, eodem lib» r, Ãnnaliö Auentiniî quot;I^ontÃces I^omanosyauélosdiuitiji et dignitate dÃatlt;^ cceteris Imperatoribus, (emulos effè pertinaciÃimos om^ Ilium P,, egu at^ 'PrincipuiUyneip parem ultrà firrepofi fe, I^anihuspcdtbus^ yiioHes at^ diesideos conari^ut ttontamÃy(pij,tnSacroÃndlo é£i.omano Imperio^ tanf ^uam capite oppreÃdyÃcile caterii membrti omnibusÃr uitutem imponantt affellare eos dominationem at^ÿ diui^ iiitatem,nempey ut ab omnibus baud aliter y imomagis^ tpià mDeuSytimeantur, I^am multos i^^itichriÃos ineÃe P^omanenÃbus illiSyiiec ullos alios y piemadmodutn Opera oHendunty exitio ChriÃiance religioni eÃe, Sic^ui/ dem optimeÃntire de ChriHo^ aitp eins reJigioneypne^ dicaty
'66 SECVNDà PARS RECVSATïONiS dicat^nihil^magiscupere^ ^udmutÃto tempore P^esf publica QhriÃiana priÃinam J\iaieÃatemyÃmplicitatent e^pacemrecuperet^ QiiodÃerine^ua(juampotedl,nif Ã[lgt;in(e eradicentur^ hoc e/l^ amhitio^ ÃperbiOy fiÃus^ luxitSy Sacerdotum R^omanorum^fjubtradlis opsbus^at^ ^uediuitijs extirpenturradicituSy ^c. Et pauIo póft»
Nan^ hcec (. incpiit') per nicies Ãntreli^ionis adeo^ uthomoillcy jpiidicitur'Papa^ diuitijsnimirumaudlits^ inaximopietatis Cbridlianæ detrimento^ omniaÃbi lice, re more tyrannorum peÃimortimputet^rationemadlu^ timneminiy(piaÃÃt Sreddereuelit^ Idpiol Ãli DE'Q conuenityuÃrpetjeerrareyullauemendiif ci^ reliÿone aÃrin^i non poÃcy credtÃbi impudentiÃinth
His congruit ALBER.ICI de ROSATE lunS'' AL BE RI CI confulti celebern'mj,quitemporibus Caroli 111L Itnp.vi'' rf£Rop^ei«xXit,teftimom'um,fimiliter conquerentis de Sacerdotui^ rifconfulti Ãl Pontificum ambitione ÃC auaritia, dies nodescp ined»â tslliinonwm, tantiu,quomodo temporalia fimul ÃC fpiritwalia omnia tyrannidê occupent dC pcdibus Cais fubijciant Sic «n, ait* in l \(nè nbsp;nbsp;nbsp;I^raÃdentes R.oman(e EccleÃce eorum adlu^
T.enonecol.^^d^^^p^ttdentiaÃecundum temporü uarietatemÃa uari^ n. i8. c, ^iiieruntÃatuta^modoimpenumfibhmandoymododepy^^
Mdo de tempore, in tempu^i Scd ad quid^ nià utÃnÃâ^ ~ .......
SYNODI TRIDENT. ET CA VSA VI. ^7 omnia et coekÃia etterrena^ f^iritiialiaettemporalùt (iituocanÃpedibu^ÃiSyUtpaldmÃorianturÃibijcerenf» Sed pr aî cæten's gramter, amp;nbsp;no vno in loco, Pontificum (yrannidem SC vitta taxaui't nobilifsimus Pradiciis IO* p p t R ï P E à R V S F E R 1lt; à RIE N SIS, in Commentai ferrarienCu tin quem de praxi iuris erudite feriptum rcliquit ante muF praéliciteft^ cos anno s. nbsp;nbsp;nbsp;Js inter cetera quodam in loco â fie habet: nbsp;nbsp;nbsp;4
In tantum excrenit hic appetitu^^ ([uodne dum Laid Jed tn fornu hid otiamfimmi Sacerdotes^et CknciÃinttaU morbOfUc ut^ tiopeniti^s inÃdli^ Vides enim piodipà 'Papa^ i^ni debe^ bo.plettMt, ftttanlt;piamueru^uicariu6y ueÃigia [è^ui leÃi QbrÃit poÃidercy 0- manu ar mata nititur detinere lurifdidlione in terrisyciuitaäb, nbsp;nbsp;uilUs^ et locis^qucvÃntnaturaliter
d d müdi creatione, et ChrÃi ordinatione Imperij R.o^ mxtailltKpiQj^odell HEly reddatur HEO, duodcli. Catjarts, CaÃri, Imo ipà 'Papa in ipÃo Impcf ratorenittturÃperioritatem habere: Quoi ridiculum £ll dicere, attp obominabilc audire,^c, Et alibi idem:
Plota (piomodo nbsp;nbsp;quot modis tÃi Clerici tlla^ueanC jff
Laicos,etÃamiuriCdiIlionemampliant. Sedheu miÃri l^onÃonhm Imperatores i^PrincipesÃculares, piihocctaltaÃÃi' ^ttis, nbsp;nbsp;uosÃruos PontiÃeum Ãeitis,^^ mundüper eo^ ^uampubUcè
infinitismodisuÃirpariuidetis,necde remediocogitatis^
SECVNDA PARS REC VS ATIONIS
IdcoatUndttcctnienioriæ commcndate (juiddicat ronymus^uetcrcsfcrutans bi/loriast hiieiiircnonpoà Jiint/cidijje EccleÃam^ nbsp;nbsp;de domo dominipoptdos Jedti^
xijjèy prêter eos^ (luijacerdotts Deo poÃtifiter ant, nerôuertuntur in lacjueum tortiiofum^ in omnibus loc!^â ponentes fiandahm,
Multa funt ci'ufdem autoris graiMter, Qi. fine vlla drcin'^ tione aduerfus Romanae cun'ac indomitam auaritiam O' luxum efFrenatum didalibcmme, Qi quidê eo (eculo qu^ vix qtrifquam mutirc aufus fuit hac de rc, ante annos am^ plius centum quinquaginta*.
Longttm foret reterre, quae multi alrj viridodi Qi pij, OCCAM: GERSON ScplcriqueTheologi Pari^ fienfis Scholar, alijcp complures prudentia Qi erudition^ praeftantes autores annisiam am plius trecentisde Roma^ næ curiæ moribus corruptilsimis, Qi adminiftratione lüfsimis lcandalis deformata, pio zelo SC monendo Qi iü' crepando fcripta reliquerunt: quæ quidem iuftis volume nibus iampridem editafunt in publicum: vno quidemetji LiW lt;lt;ti«er=titiâbiseft,Catalogusteftium veritatis ,qui ante noftrafl^ fui Prfp4/«}nætatem Papæreclamarunt:aItero,quod inicribitur : An** (diti,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tilogia Papac : Qi tertio, cui titulus eft Ada Romanoniiî*
Pontificum,uel,Scriptorum Britanniæ Catalogus*
Quà m multi veró hac noftra actate, SC iam annis ampl^ usquinquagintaviri boni Qi dodi paÃim publice editis fcriptis tyrannidem fuperbam Pontificum abomina« deteftati unt, grauiterep Qi certatim reprehenderint, id fati* notum eftjuec verbofa indiget oxatione, Etenim re pauli* lumniota-
SYNÃDI TRIDENT. ET CAVSA VI. é'f ïura mota difputationib. docloriiin, nemo non vida Ponlt;» ttfices relicto veiboDcidC ofFido fuo pofthab{to,omnem cogitanonem 5C curam fuam in co confùmpfiire, quomo^ do dominatum Rium amplificarenqregnis et Impcrijs po--tircntur,ærarîum fuum locuplctai ent gcntibus domina«! rcntur,omniô^opes adleattrahcrentiquadereCarpe vni«! uerfas gentes motibus grauiÃimis bellis, ÃC vaftationP bus inuoluerunu Vt non paucis in locis fummus vir, amp;nbsp;ingenio moderatilsimo natus, ER.ÃSMVS R. Q; ERAS MI T E ROD A M V S hæcicandalagrauiter2lt;iniquo ^otero-animo tulerit, atqueacriter iniftos inuchatur, dicens î re? dius Pontifices comparari lultjs, Alexandris ,CrÅiîs, quam CHR 1 S T à ôl ApoftolisCuis» Sicenimaitî Ã^ospotins exprimant uita PontiÃceSj (pià m (^nos cx^ primiint plumbo^ ^iios titulis reÃrunt^ {ptoruin nica occupant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magts coucnitlulioiyK^lcxandrosÃJrcx
[os et J^crxesynihilaliudcpidmma^nos JatroneSyimitaf' bUdu. riQhridli \'icariuni,iptdmipÃmChrtÃum unicum cUÃ(edueem Imptratoremf Quosiu/liuscvmuleni' tnr lt;,.gt;4^o/lolorü ÃcceÃöre5^(ludmâ....^od[olorü Prinf di,BttuconuenireputaSfUt Chri/lijuccejjory munda^ nam dttionem non folum admittatyUerwnetiamatnhiaty hac omnem, qiiod aiunt^ motieat lapidant
Etpaulôpoft»
E it) uideri
7» SECVNDA PARS RECVSATIONIS
ttideri ws, ^uibits calcandismagnificrunti^podloJif Cur Ãlud Petri patrimonium uocaSy (piod tple PetrusÆ non baheregloriatus edl Cur ChriÃi uicarios opibu^ irretiendosputas cpias ipJeChriÃits appellauitÃiinasâquot;
Etpauloante:
V«audireuereÃmmiPoniiÃcis diuitiasf i.gt;fùdii PontiÃeum principe proximum ; t^urum ar^en^ tum non edl mecum^ lt;piodautem babco^ boc tibi do ; h nomine leÃtÃirge ambula,
^E»cogt;»j(, *îor;,c lt;4
Mem alio in opere fcribit, nihil miferius, nihil afflidiu^ Paf futurum, fi verègerere vices Chrifri, amp;nbsp;exemplum eins æmulariatqp referre ftuderet, pompa omni domf natu depofîto : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic enim ait:
lewÃtinmi PontiÃceSy ^ui CbriÃi uicesgerunt^Ãcof nentur eiujdem uttam æmulari y nempe paupertatem y la^ boreSy dodlrinatUy crucemy uitce contemptumt Si uelPa/ piCyideÃypatrtsnomey uelÃtndltÃimi cognomen cogitent^ (piiderit in terris afÃidlius^ aut (jujseum locum omnibu^ ematficultatibus^ emptumygladiOyUenenOy omni^ uitutlt;^ turf Quantum bis abdluîerit commoditatumyÃÃemelin^ teÃiueritÃpientia ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et mox fubtjcin
Tantum opumy tantum bonorum, tantum ditionü^ Wim uidlorWm^tot oÃÃdit^tot dtj^enÃattonesy totut^
SYNO DI TRIDENT. ET CAVSA. VI. ^i^aliaytotindulgentias^ tantum equorum ^mulor um tellitunty tantum uoluptatumfcilicet abÃulerit ylt;^c. In. quorumlocum inducetuigiliasy ieiuniay lachrymaSy ora^ tionesycantionesyÃudiay pijpiriay milleq^idgenusmilcf roi labores, nbsp;nbsp;nbsp;Etpaulo póft : ^^cnunc firöyÃquid
laboriiellytd^ontiÃces Petro Paulorelinquunt^ quibui abundeÃtfs eli ocip PorroÃ^uidÃlendorts aut uoluptati^yidÃbiÃimunU Denicp concliidit:
PIullos eÃhoÃesBccleÃce pcrniciÃoresyqudm pioi PontiÃceSy qui^J^ fllentio dbrÃumÃnuntabolejccfi quteÃuarip legibus alliganty coallis interpre^^ tntionibusadulicranty^pellilente uitaiugulanü
^Qiiæ qufdem omni'a manifeftifsimè docent nos,ac cotif «incuntjUtfateri cogamur, Pontifices Romanos non tan? tum olim Qc apud maiores noftros, fed etiam hoc noftro temporeita obvitæ rationem corruptifsimam innotuiftc publice, vtboni omnes amp;nbsp;intelligentes grauiter re ifta fint offcnfimeritó» Ex quo deinde amp;nbsp;hoc recftifsimèefficitur quod propofuimus ab initio, non pofte Papam vlla ratio* nein ConcilioChriftiano dt: piopræfidentis,aut fuperio^ ns munus obirc, aut iudicis partes fibi fumerc»
Sicenim^eo ipfo, quo vtuntur, iure CanonS traditS eft: \^n do Papa e/l in Statu y qut plerif^ ell oÃendiculo, ^Ãandalizat EccleÃanty nee ell corrigibilis y tunc non potell eÃe ÃdeXy quia uidetur male/entire deÃdet
E iitj fecundum
71 SECVNDA PARS RECVSATIONîS
libro 4.
kcundum glofTam in Canone : Si Papa J)iftindionc40» inc. ,igni{jca qujm omnes fcquuntur, vt Panormitanus âteft3tur,qüj T alicubi ^dicitjquodtotus mundus illam approbcr.QuoO ».âq.DccIcü ii^clafonnegat. âEr licet Petrus de Monte in traclatu dà Monarchia âConcilrj earn malediclam appellct: tarnen hjt/t/p.â.'ju. âdem Nicolaus Pidauienfis ilium rcprchcndit,fubiicienS, dubta InÃne. facrilegum 8^ proteruum efle de ea hæfitare. Similiter Si c Antonius de Rofcllis ' grauiter voluit, quod Papa perlê^ inconÃl. ÿy, ueransinnotoriofcandalOjdehæren eftfufpedus jVidelP RcqmCttufCO cet,quodnoncredar, DEVM vltoremelîè criminum, lum. S.uerfu. fuie aliam vitam* Polhemo, quod in talicafu Papa nofl l^epa/fu^. pofsitellè Iudex, ex fado Confultus Ludouicus Roma^ 'â nus ' refpondit, citans ad hoc praeclarum Canonemîg Quod qui rebelliter viuit,amp;di(cereatqj agere bona recU^ (at, magis Diaboli quà m Chrifti membrum effè oftendi# tur, amp;nbsp;potius infidelis quà m fidelis elle monftratur. lit
d Sub tit.de mo ⢠do reÃÃendi Papien. S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fententiam ôl Decius pedibus iuit, eamcp multis ar^
horum lurifconfultorum Pote/ïrtMmf.â^lt;^ulofuomagnus fuit, fummis negoc^ps Reipublic^e adhibitus X Ludouicus Bafilienfi Concilie interfuit, SC cafi.uerÃvndicmÃtitimin co obijt, fepultus Bafileæ: Dccius Pifano de co«c/M^o..ConciliocauramCardinaIium aduerfus Pontificem lullquot; Æ um IL défendit.
in conÃl. ult^ jjj- Et hadcnus qiu'dem de fexta caufa recuGndi ConcP n.if.cr^à , lîumtuipi'um PontificiSjquiob vitam profligate impi'am, amp;nbsp;EcckÃx Chrifti'anaf, pijscp omnibus fuprcme detcftan^ dam nullum omnino ftatuendi ius aut fuperioritatem pio ChiiftianoConciliohaberereAè pofsiq
Can. nullus di/hna. h
Vf^^adn. w, S E P TI Al O ⢠Eô ctiani magis Romano
SYNODI TRIDENT. ET CAVS A VH. rj ficî dencgandiim fuerit hoc , vt libero Chriftiano y I î Conciliois præfideat,quôd non tantum in [mpcrio,fed cjuprccKp« vbiqjin toto orbe Chriltiano notifsimum fit publiée, amp;nbsp;tionts. nemo nefciat, nihil non Romæ auro venale elfe, mercatu atcp nundinationc impiafacrorum St: prophanorum oms nium:grauifsimumcp èC nocentifsimum ambitus Simos niaci crimen ita elle peruulgatum in Curia Papali, vt nihil eopofsitelTevulgatiuSjnec vllius fceleris maior ibi fit lis centia Slt; impunitas» Neep enim modus aut finis vllus eft netariarum expilationum rapinarum, quibus oms nes omnium nationum prouincias Romaniftae abfqj vllo pudore audacifsimc funt depopulati,vexarunt,exhaure= runt, atep etiamnum diuexant. Vnde iampridem iftavuls go Sc in triuqs iaStata fuerunt»
Curia Komana non petit ouemÃne lanai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Al£gt;erict« w
Tuantes exaudit^ non dantihii6 o/lia claudit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uertoiRoma.
Etilludfacetum:
Si caput à capioyuel dixerts dcapiendo, 'T'une e/l P^onta caput^ omnia nam^s eapit,
Sideclinando capio^ capis -, adcapiendum
P. etia laxauiij retia larQ^a mnns^
In glofta Pontifteft iurisfimftts rccitatur iocus cufufdam m c. ftndd« IoannisMonacbi,cp.tiRomam à Yodendo dieftam voluit, menu ex. dt quodmanusroderet,2lt;ïetcrtur eius verficulus»^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eieit.mó,
Roma manus rodit^cjt/oi rodere non uakt odiü
Bundem ctiam facetè diccre foliium Yefertlcannes PtrY-* drex luYisCaTroniciinterprcs,RomamfutYdataTO.à latYOS nibusadhuefapcrepYimordiafuîu
74 ^ECVNDà PARS RECVSATlONîS
V T A V TE M Pontiftcum nundtnattones itnpî^î, et infinita illa pecunîæaucupiadtftinditn demonftrentiH'» DE TAXA pofteritati patefiant, viïùm fuit Deledis T A X A OJMcrÃPo»« Cameræ Papalis, quam Sacrç pÅnitentiariæ dixerunt,fc^ fificiit, cundum prçcipua negociovum genera diftributam,adijc^ re potius ad finem huius operis quo faciiius, ôC velut îti tranfeurfu infpicienti appareat,quà m fuerit Pontifici quf^ ftuoiâ hæc mercatura impia quam^ fuerit ei odor luerf bonus exre qualibet»
Etenim exeaapp3rebit,nullum tam immanedeliduni# Ãamtetrum authorrendum Icelus nullum cogitari polîc, cuius venia pecuniæ interuentu, quam quifey daret, para^ rinonpotuerit, aut abfolutio, aut difpenfatio impetrari, modo pecunia ad earn rem pro ratione Taxæ necelTaria interueniret»
Necg vnius tantum generis funt hæ Taxæ, fed, prætct cas quas adiecimus, extant ÃC aliæ, quæ luce clarius ofteii^ dunt,quid fît fiimos, quod aiunt, vel potius, fumi vm^ bram vendere, aut plumbum cum auro permutare* titulantur autem Taxæ pÅnitenttariæ Apoftolicæ, quaS longumeflet hîc.inferereî Sunt enim prolixæ amp;nbsp;multi^ plices, ÃC reperiuntur paftim in tradatibus iuris î præièrâ tim indecimoiêxto volumine, circafinem» Illudetiam inqfdem lcriptis obièruandum efî:, quod Taxa de Turo-* nenfîbusferuatur,quamdiuR.omanæCuriæfedes efteir^ ca montes î Vbi veto eft vitra montes, vel in alqs partfî bus Italiæ, tune pro Turonenfîbus ponuntur grofst» Cuius rei memmit etiam Ludouicus Gomefîus in regUi« lis Canceliariæ: régula de valoreexprimendo,columna tiuarta»
Atquc,
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA Vîl. 7^
Atque^hi quos diximus, Taxarum Itbri indices, Ãy» lis (ùpercp docent,quà m quæftuofa hæc nundi'nano Pon.' tifidfît,qui vniiierlum propè orbem Chriftianum lus imx pofturis exhaufît dC cxluxi't. Quam ob rem amp;nbsp;hoc rela# tum eftinter Impertjgrauamina,quorum centum nume« ïoOptimus,Maximuscp Princeps MAXIMILIAquot; N V S I. lmp. aduerfus Curiam Romanam colligi ad annum Domini âLD. X, ctirauitolim. Verba graua^ minis hæc funt, articulo L X V IL
Q^emadmodum pluspecunice ^udtnpÅnitentiæpec^ catoribiis imponanU 'Patrum Canonibit^slancitum fpiritualibits ac manifcjlu peccatii fpiritualctn poeniten^ tiamÃu fatiifiélionctn eÃe imponendam : utÃcnonpecu^ ^icclucrunty fedpoiiu^ animarum filus queeri intclliga* tur. lt;^t BcckÃallici Indices nbsp;nbsp;nbsp;Officiales perperam
animaduerfs CanonibuSy didlamfpiritualem poenitentifi am in tantum exajperantyaggrauant augentyUt Laid pleriq^potiiisqudmeamfttisfiUionem acceptare uelint, pecunia mahnt Ãbi ab ipÃs immunitatem comparare^ Quare^Laicimultum premuntur t EccleÃapici contra tnultumditantur y. utputa qui inÃum priuatum common dum partis agunt munus iudicis i quod tarnen oa mnibus iuribus difonum esl^
Hadenus verba grauaminis»
à Quod fî cwi Iiaf c Taxanim ratio in pleriique cafibus kuiufcula
SECVNDA PARS RECVSATiOKiS
ïeuivircula vidcaturils illud contra cogitet,quanta Sgt;lt;!: quà '.îi grandis pecuniæ VIS ex toc cafuum iTuiicnudine ÃC nego:â dorum variera ce fummatim conftciatur, maior profedô quà mpro cuiufquam opinione, hæc non acciiratius ilumantis.
DE P ALLI:
IS Epfco^dâ
lAM vero, quà m mnlto eftamplior exfumma,qu3e per £am varias piouincias æ nationcs ex Pallioruin EpP icopaliuiTi rcdempEioneconficiturcâVbi præter Pallioruit* redemptionem infuper hæc præfente pecunia redimerc, oportet: Buîlam Principalem, Bullam commiTsionis, Bulla!nÃbfolutionis,Bunam ad Capitulum, Bullam ad Clerum, Bullam adPopulum, Bullam ad Vafallos, Bub iam ad Ãrchiepifcopum, Bullam ad Regem, SC formarrt UTramentiîfoluendum^inConfiftorialibus pro munere Confecrationis, pro munere Benedidlionis, vt omitta^ mus tot retentiones deuoluta, penfiones, ÃC (èxcenw alia.
DE AN=gt; NATIS.
Pallio cohærent A N N A T AE, quæ dicuntur. Ap'' pellant verô in Romana Curia A N N A T A S, quod Ordinarij locorum nominant medios feu primos iruAus, et pro confirmationeEpiicopifolentappellareredemptio«â nem Palli^cum tarnen propriefolus Epifeopus Bamber^ genfis in Germania habeat Pallium, Sgt;^ Archiepifcopi. teftatur Eccius in Enchiridio fuo.
Quam porro quæftuofa fucrit Romanæ Ecclefi^e haîc AnnatarumcoIlediOjquantaque inde auri vis con^ fe(fla fit, incredibile eft didu. Non enim tantum EpiTeo^ parus amp;nbsp;Prælaturæ, verumetiam alia minora benelicP» queEleÃuadicuntur, quorum reditus annuinon
dunt
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA VII. 77 dunt vigintt quatuor ducatos, imô Si quæ ix. ducato'' rumfunt, ex conftitutione Leonis X. Pontificis, fingula penfiones certas Cameræ Pontificiae perfoluere cogun-' tur,ut autoreft Hieronymus Gigas in cractatu de pen-fîonibus. »
Non mirum igitur videri debet, Ordines Impcrij etiam hoc retulilîc inter grauamina pubkca, quæ in Comia)s an# ni M. D.XXII. Pontificio legato grauiter ôi. prolixe funt cxpofita. Sed fruftra, Sgt;C perindefi quis furdo, quod dicL tur,fabulamnarraret. Cumtarnen de annatis Si fîinili« bus exadionibus atc^ expilationibus Sinioniacis tolleiv dis grauifsime conftitutum eflèt Bafilienfi Concilio, Ver.-ba decreti ièuconftitutionis de annatis hæcfunt, Selsione X XI. eiufdem Concilij,
rttcretuw Sy nodiBdÃlien^ Ãs de Annatis
SacroÃn^a gener alii Synodiis BaÃlienÃs^ in Ãb ^iiuÃn^olegitime congregatayUniuerÃlem jÃccleÃatn ^^praÃntans^ t^dper^etuamrei memoriantinnomb
SpiritiisTaracletiflatuitbiecÃn^aSynodti^i qu6d tarn in Curia P^omana^tpidmalihi, pro^Ãu in confirm watione eleélionum^ admiÃione podlulationum ^prceÃn^
iationumprouiÃonej collatione, diÃeuÃtione^ele^lione^ poslulationcy preeÃfitatione^ ettatn lt;t LaidsÃcienda in» Ãitutioney inflallatione^lt;^ inuedlitura de LccleÃis etiam catbedralibitimetropolttanis^ monafleriji digntta» heneÃdjs^ oÃidjs^y EccleÃaÃids i^nibiÃun^ ncc non
78 SECVNDÃ PARS RECVSATIONIS
lion Ordinibns^^ ftcrabencdiélioney acPallio: «etero nihilpeniti/s anté nelp6/ï exigatnr^ raiione litc^ rarum Bulllt;ejigiïlt^^^gt;^hnatarumy communium mi', nutorum(cruitiorüyprimorumfrudluumy deportatuuny autjub (luocuntp alio titulo^ colore^ uel nomine t ^ratextH euiuÃun(pconluetudims,f^rüiilegij, uelÃatutiy aut alià i^uaub cau/à y ueloccaÃonc^ dire^è^ uelindiredlè^Ãluni Ã:riptoribiis^ abbreuiatoribus^, re^iÃratoribuslif terarum y Ãu minutarum,pro ipÃrum labor e competent falario perÃluendo^ nbsp;Ãluie autemÃcro QanoniÃ(piii
exigendo^ dando^ uel promittendo contraire prteÃm^ pÃrity poenam incurrataduerÃtm Simoniacoi inÃi^amgt; ac in ipÃs dignitatibits, 0- beneÃeijs taliter obtentis nub Ium iifs^ aut titulam aeptirat^ Qbligationes piop ^prof fmÃionesy cenÃne, ac mandata^ nbsp;nbsp;quicc^uid in prlt;eiudb
cium decreti huius{aluherrimiÃeri contineet, nullas ob tinere uicei^ atp irrita cenÃantur» nbsp;nbsp;BtÃC ptod abÃt )
'Romantts TontiÃXy (pa pric aeteris uniuerÃaliui^ Conciliorum exepa^ cïT cudlodire Qanones debet^ uerÃts hatte Ãndlionetn alipuid Ãciendo EccleÃat^ j candalizet, generali Concilia deÃratut\ Clt;tf
iueropro modo culpit iuxta Canonicas findlionth perÃlt;^l
SYNODI TRIDENT. ET CÃVSA VIL 7^ per fûosÃiperiores âigna ukione puniantur^
f EODEM inConcilto cttam Epiftolæ Synodaîcî Patriim, qui Conciliointcrftierunt, automate ad Eugenûs umPontiticemmifîæfunt,quibus grauiter hortaniur, vt ôiipfèhuicde Annatis aboîcndis decreto aiïèntiatur, ÃC vedigalia ifta remittat. Fuit 6C grauis hac de re com.* »nonefadio proçofîta à loanne Bacchenftenio Dodore, orauone publice habita, vt in adis eius Synodi prolixe eft legere»
Vcrùm ,hæc de AnnatiSjfîmilibus^expilationibu« décréta Synodi tantum abeft, vt Eugenium 06 fucceflbres Pontifices mouerint, ut etiam vi ac violentia manifefta contra Synodi conftitutiones fuo more agentes,vel ex vno Franciæ regno fupra decies centena millia coronatorum corrafa Romam quotannis exportarinuQua de relibri fF de digni in publicum iam olim editi funt : et videre eft idem intaxaEpiieoporum Franciæjqnæ relata eft in decimum# quartum volumen tradatuum iuris, vbi ad odingenta eoep amplius beneficia maiora, Archiepifeopatuum, Epiu Icopatuum, Prælaturarum Ã6 Abbatiarum Galliæ ordine amp;nbsp;diftindim commemorantur»
Extat Ã6 Pariiîenfis Curiæ feu Parlamcnti pro liber-täte EccleGse Gallicanæ aduerfus Romanam aulam dos fenfio, oblata quondam Regi Galliarum L V D O V h CO vndecimo : in cutus articulo fèptuagefimo fecun^ do , amp;nbsp;fequentibus quatuor exprefsè expofîtum eft f Pq , eius nominis Secundi, Pontificis , tempore valt;s
ht eo regno fuprà viginti Archiepifeopatus, Ã6
Epdcopati^;
So SECVNDA PARS RECVSATIONIS Epifcopatus, in quorum bencfidorum annatas Sé diplo^ mata depenfa fintCuriæPapali coronatorum centum vigintimilliai
Totidemaureosex CÅnobiarchijs feu Abbaujs,qu3C codem tempore ad fexaginta numero vacarunt, à Pontifî'' ce codem in regno efle redacios»
Turn deinde ex Prioratibus, Decanatibus, Præpofîtil^ ris vacantibus,non minus quà m aureorum coronatoruii* centum millia*
ijf Præterea confiât, cflè codem in regno ut minimuiUf centcna millia Parrochiarum Sé filialium Ecclcfiarum, vt vocant, quæincoluntunharumquælibetjfîfummatim ra^ tiofubdicatur. Pontifia Pio non minus x^^coronatos de^ pendit, quæ fumma facit vicies quinquies centena mdU^ coronatorum Gallicorum^
Atcp hæ exadioncs Pontifi'ciæ adeo ( quemadmodufl* articulo 7i» Parlamentum conqueritur ) regnum opuIcH'' tifsimumauroexhaufirantjUtærea tantum 6C minutio^ moneta in vfurelinquereturincolis ,auro omni Romaflâ exportatoîQuemadmodum hæc copiofius cxpofita fui*^ in eolibello, quem c Gallico in Latinum ièrmonem coO^ uerfum,':D* Franciicus Duarenus lurifconfultus dodil®' commcntario fuo, De facris Ecdefiæ minifterîjs Sé cijs,adiunxit:quieditus efianno M^D*LL Sé recufiJ^ anno L VIL Lutetiæ cum Priuilegio Regis,
Hucpertineqquodfcripfit quodam in loco Archicpâ^ fcopîMagdeburgenfis Legatus, qui Concilio Bafilien^ interfuit. Is in Sylua locorum communium,quæ cxta^» narratum fîbi aitab Archiepifcopo Lugdunenfi, in Con' ciiio J quod Bafileæ habitum fuit, ad annum Dom^
SYMODI TRIDENT. ET CAVSA VIL Si
M. CCCC. XXXVI. Martini V* Pontificis tempore ex fola Gallia Romain exportatafuiiïe nouies millena mil liacoronatorum, feu, vt nunc loquimur,uouêmilliones coronatorum Gallicorum : quemadmodum Epiieopi èC Prælati has rationes fubducunt, non numeratis ijs, quae tninorumordinum Clerici, Romain fubinde curfitantes important, qui non rarô oinnes facilitates fuas in eo con? fumunuEttandem fubijcithoc epiphonema ; ludtcet timoratiis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uorago b(ec^
Atep hæc ex vno Galliarum regno vis pecuniarum im^ tnenfa à Pontifice à C eius quæftoribus emungitur : lam fi caeterorum regnorum, nationum Ãl prouinciarum va^ riarum ratio ineatur, quac hadenus ab iftis lamtjs popula.* tæ fùnt, 6C plerætp etiamnum vexantur , QC exfuguntur iniferè: maior profedô quà m pro opinionehominû fumquot; ma exiftet, dC propè incredibilis, in tanto præfertim Cardin naliutn, Patriarcharum, Archiepiieoporum,Epifcopo^ turn, à c Prælatorum numéro, dominantium per tot régna prouincias, amp;nbsp;quæfturas exercentium in Italia, Cam# pania, Sicilia, Calabria, Apulia, Neapoli, Terra laboris, Aprucia,Tufcia ,ducatuSpoIetano, Marchia Anconita# na,Romandiola,Pifis,Genua£ SCapud Ligures in pro# uinciaFlaminia, Infubria quæeft ducatus Mediolanetv fis, Patauino agro, deinde per Dalmatiain, Iftriani, Sclauoniam,Spaletinum,Ragufios,0C Illyricum ac vici? nam Vngariam,A^ Macedoniam Turn per omnes GERMANIÃE angulos 0^ oras: Sueuiam, Fran# coniam, Alfatiam,Bauariam, Auftriam, per Rheni tra^ dum ÃCDanubijripam, per fuperiorem amp;nbsp;inferiorem Sa#
P xoniatn
St SeCVNDA pars RECVSÃTIONIÃâ xoniam, Mafchiam, VVeflphaliam, Belgictim 0^ maniam inferiorem, per Liuoniam, et h'ttus Balthicum la-' te, per Burgundiam, Allobroges qui font Sabaudt Praetc^ red per tot régna óóproiuncias Plifpani'arum ,in Arrago^ nia,Cathalonia,Calri}ia,Legionis regno,et apud Compo^' ftellanos, Portugallos feu Lufitanos ôC Hifpali: Similitef l^cr Bn'tanni'as ,.AngIiam, Scoti'am Hyberniamî tun' Septentn'onalia régna Daniam,Norvvegiam etSueciaoiî Rurfus per mediterranei man's Inftilas Sardiniam, Rho^ dum, Baléares alialcj} complures, in quibus locis hoclio^ minum genus late dominatum obtinuit,0Cetiamnum gna ex parte obtinet, Regescp QC Principes tributan'osfiblt; tecit,vthac de re Catalogus extat ÃC tradatuspeculiarîS JDc numero titulU^ Cardinalium etLgt;drcbi^^copormnf uolumine \^1IIL traSlatuü^Jèu ut uocantyiurii Qceanogt;
Eft Sc apud Alben'cum de Rofate prolixus Catalog^^ Cardinalium Epifcoporum Campaniæ Si Marchis, adeoep Germanicorum Si Italicorum magna ex parte oin^ nium, ad titulum Digeftorö, De itatu hominö numero vfep ad finem.Et in ïibeUo,cui titulus eft Prouinciale. apudCardinalemlaeobatiumintradatu de Concilioü^* articulo r^col. 6^ qui ad tria millia Epifcoporum num^ rat, qui paftim in orbe Chriftiano Romanum Pontifi^^*â* fuperiorem Sc caput agnoftant»
E T hadenus quidem de Annatis bcneficiorum cléfiafticorum, ex quibus confpicitur, quam illæ Rom^''» Cuiiælucroiæfint,6lt;quæftum adferant vberrirnumï interim omittamus ï taxant Canccllariic pro^ratiji pe^lt;itwii^proabjentib(is^,proÃmplicibusprowÃotti^^^^^
SYNOD! TRIDENT. ET CAVSA VII. 85 pro dcuolutionihu-s pneÃlatuum nbsp;nbsp;dignitatum ^pro
tteficiorum prieucntionibifs pro cotnmendationibui er pcnfionibits^probcneÃcijiuacantibitsin Curia R.otna^ na^proeredlionibus-ypro nouts prouiÃonibus^pro bette:: Ãcip uacaiur^S;, proprouiflonibus E-cclefiarum ^mofi nafleriorutnper conÃÃoriutn-, pro commendu,pro fi.cuh tatibus Ãpifioporunty proficultateuiÃtandiypro expe: ditiottibus informa ratione con^fuiy pro coadiutoribus^ pro Uteris maiortsiuÃiticey pro ofÃdjsClericorunty er di^nitatibiisJeciiîaribus EccleÃaÃids y pro 'Vicariatibus Zt^feudis y pro ^.^bÃliitionibus y pro Laids y pro exfi peditionibuSy perinde ualere ^pro f'udlibus percipient dis inabÃiitiay prounionibus y nbsp;nbsp;appUcationibuSypro
^^J}gt;^nfationibuSy ad duo y ueltriUy uelcptatuor ben eÃt
incomparabiUa y pro gratia i^Ãcultate uiÃtandiper procuratoretn y pro Legitimationibus yprorepÅnitent fiaria, q^ttce latiÃimepatetyproPriuilegijSyprofitât ribus portatilibus, pro fi.cultate eligendi ConÃforent y pro Gratijs, à neutriy perinde ualere y pro Dijpen^ ÃtionibusÃper uifià corporis , pro trregularitatibusy pro infradlione ^otorutn P^eligionis er peregrinat ^^^f^is^pro lt;,.^lÃ)lutione caÃiu/n 'Papce referuatorutn^
F ij pro
S4 SECVNDA PARS RECVSATIONIS pro ^rothonothariatibits cr promotionibiis Capell^^ norunty pro non obÃantiji^proprierogatiuiSy annulation nibitSyÃ^ pro alijs claujulh/j)octaltbus^pro dofèélu cettrn tisi^nataliumad benoÃaa^ pro translationibiiSj conÃrmationibui conceÃionibus alienationuin bono^ rum EccloÃaÃicorum^proindulii'S Clericörum ÃcuU/ riufhyprocofÃruatorijS;, pro reuocationibus redun Eionibusypro exemptionibus^pro literis nnnorrs iiiÃiM^ profundationibusy pro toleramusyUtuocantyÃeu tok^ rantijs concubinarum, meretrtcum y pellicwn' Et quæ ftint iftorum aucupiorum l'nfim'ta ali'a, de qui'biiS extant integri libri T axaniiii,vt vocant, feu çftimattonum, tiatio î Taxce Cancellarice ^podlolicce^ cum nothin bilibusy iuxta Ãylutn bodiernuni Cnrice li^omanx-Inquibusiibrishocquocçfntercætcfanotandum eft, fub R-ubricade matrimonialibus eaufis legitur, non difpenfindum cum pauperculi's, eô, quôd non habeant wndefatisfaciant Taxæ ordinariaat VerbaTaxæhæcfunC
UÃgt;onjatio de contrahendo in co^natione Ãiirittut^b r- A-x;
Expediuitatnenunatnpro gr^LÃd degratia. Idem e/l indicium inÃcundograduylt;!^ componititt cum datario in maximafimma alitptando CCC
SYNODI TRIDENT. ET CAVSà VII. Sf etia/ft CCCCO, alias iuxta ijuaîitatcinpe^rjonarum,
Et nota diligenter y ^uodhuiufmodigratiæ diÃienf fationes non concedunturpauperihus^ (plia non/tinty ideo nonpojjùntconjôlarh In J Haut illl gradihus conceduntur pÅnitentiario y plia contrahentesà attif nent.
In II III cofnponitur pro tertio ad ducafos
Sinobilesy adducatos L Ãt déclarai toriaÃperÃcundo y nbsp;nbsp;non componitur^
Hadenus verba Taxæ*
Nec défunt exempla cafuummatrimoni'ali'iim, in qufgt; îâusfuprà mille coronatos aut ducatos pro dilpenfationiiî busfit numeratum..
«iT I A M vero quantum ex Indulgentiarum Bullis ^uæftum fecerint Pontifices, ÃC Pontifictj,
PU'amnum inde corradant : turn quid lucri afférant Curiæ ^eÃruationes pelloralesy mentalesy regrejÃis genera^
CT*JpecialesacceÃiSyincorporationeSyUnioneSyre^ la^ationesypertnutationes beneficioriiniy uenditionesydcif cl.irationesy^c: Id didlu incredibile eft, maiorem, quam pro atiusquam opinione,fummam facit: Siquidem ex fola Gallia fuprà bis centena millia coronatorum redcis gerunt,vt eft in ea, quam diximus, defenfione Curiæ Pa.' rifienfîspro libertate Gallicanæ Ecclefiæ, articulovv* ad nnem«
F iq 4^ Breuiter
S(5 ^ECVNDA PÃRS REGVSATIONIS-
Sumind oma nbsp;nbsp;lt;nbsp;Brcuiter : Summa vedigalium herum omnium, quac
Kijw» aeéligd exdiuerfisnauonibus ÃCorbis Chriftiani prouindjs Cu«â ZjwMt, iiu£ (X ria Romana annuatim coegit, eo præfertim tempore, quo uniuerjoorbe adliuc integra fuit mdulgentiarum autoritas, facit annua ebrifiiano decern millionum millia, vel, vt nunc loquimur Centum c«rjlt;eR03 toniias auri.Supra quam, quod ex tern's, vt vocant,Ecclequot;' man^pçii^ nobili ilia donatione Conftantini,ac Diui Petri pa^ auntur, nbsp;nbsp;nbsp;trimonio redigitur, quod Ãd ipfiim amplifsimi regni opes
facile adæquauerit»
B MANTV« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;optimus Po'e'ta Mantuanus de Hi? expila^
â ye tionibus auarifsimis cecinit.
gt;\cnalia nobis
^emplay Sacer dotes, altarilt;t,Jacra,coron(!ey
-J Ignis, thura, preces, caelum ell uenale , Deus^^
Et inter iuris interprétés praecipuus lASON MAYf YNVS in Z. NVS quodam inlocoinexplebilemhaneauaritiamPo#
De MfrEoamp;= damÃiampartitur,nec cur at omnibus epulis osÃum ap^ ponere, tanptamÃt infatiabilis ; Secus esl in ^apa, qticà totum continciomnia, lt;^c^
Atcghoceftquod ALPHONSVM Arragontmâ ALPHON= Regem fapientifsimum false dicere folitum ferunt: Har«â svs REX. pyasnoniamampIiusinfulas,vtPo'e'tac exiftimarunt,»««â colere, fed ex infulis migraflè in Curiam Romanam, ibiep domkilium fuum coufiituide; Vt rcfçrt Antonivt^ P^' norniit^^'^^
SYÃÃÃDI TRIDENT. ET CAVSA VIÃ. 壮 hormitanus inlibello De diiflis ôC fadis Alphonfi î mc^ minit L* Gomeûus in régula ; de valore beneficiorum, in præfatione ckc3. finem*
Poftremôt Quantum funeftiilliTaxanim indices Sé tibri queftorn acrario Pontificum emolumentiattulerint,id fatis docet IOANNIS XXIL PONT* opulen^- iom, xxif. ta haereditas, qui cùm in Taxarum rationes ,vt de eo fcrii« PontiÃcii os pfîtF*Petrarcha,acute ÃC vigilanter aduerteret, ne quid pcsimmcttfa decederet, S)C taxationem feu æftimationem ordinariam Ducatis Turonenfibus uel Florentinis auxiflèt : decedens teliquit coronatorum vicies quinquies millena millia, hoc cft,tonnas auri ducentas QC quïnquaginta* Hoccine cft CHRISTI Ouespafeere imôvero deglubere, aedilaniareminutatim, vt rede Marfilius Patauinus in a Defenfore Pacis* â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Piirfci.ca.t^
Ingens profedô hæc eft, immanis Pontificum aua? titia, tot tantisep pecunijs régna omnia ac prouincias orbis Chriftiani fpoliantium, pugnans non modo cum expreflb mandato CHRISTI, quopafeere nondeglubere iu^ bet Olies fuas ; verùm etiam, cum omni honeftate ciuili ac naturali: ÃC patrum quortindam autoritate grauiter repre# henià , inter quos BERNHÃRDVS itaaitî
Quid aliud San^^us dimifit apoÃolus Quod habeoy ini^uityhoc tibi do^t^uid aliud^ numÃiOytton eÃe aurwn^ argcntuiitycum dicat ipÃ:ar^entum nbsp;nbsp;aurum non cÃ
mibh
Et pauldpôft*
Hij
83 SECVNDÃ PÃRS RECVSATIONIS
EÃo utalia ([uacutt^ ratione bcec tibi uindtcesy tempord^ liajcilicct^Jednonlt;^^o/lohco iure^
Et infra rurfus;
Qjiodhabuit^ hocdcdityjölbcitudine/t}^ ut dixity Ãi/ fcr BccleÃds^
Dubitanigitiirnon debet, RomanoPræfuif, 5gt;C focijs ciuSjdiuina Humana omnia, facra atqp prophana vena# lia eiïè auro: ipfam^ Curiam Romanam aliud eile nihif^ quà m impiam quandam tabernam negociationis, vtreclc quo(^ iSj quem modo diximus, Marfilius ait:
Quid aliud cdl R^omce i ^uà tn Simoniacorum unf' di^concurÃts,.
Etpaulo antêillaî
Ã^oniam Sitnoniay p6/lfiéium expleatur^ amplÃiitia cdl y quodeadempoteÃatc rtdditus y pro^ ucnti^ beneÃciorum omniumy ubiq^ y quo primum an^ 1ÃO uacantia fiicrinty Ãbi referu^tyÃcundum hunc moduli^ Ãbi congregans omncsjnundithcÃurosy cifdcm ouini^
Jpoliansy at^^ prouincilt;asi In qutbifs dÃribul debcfit miniÃrt^:,Euangclidiy pcrÃnis mÃrabibf bus y autin R eipubliaOy de qua fitnuntur,ÃbÃdiutn jà oportety conuerti.QuoniatnadhocÃatutay nbsp;nbsp;ordin^^
' fierunt^
H«ccumitafint: facetè Abbas quidam,fntcrrogann»
Pap^
SYNOD I TRIDENT. ET CA VS A VII.
Papa cuius fît partis, auaritiam Pontificum notans,refpon dit,efle Participîj partis: quod partem capiat de Ckro,paigt; temdeiècularibuSjCum.totius orbis fignificatione dolo^ ris, finemodis SCtemporibus* Multis enim modis homk nés intelligentes indomitam hanc auri famem notarunt.
lt;([ Vt igitur ad id,quod propofuimus,rcuertamur : Satis demonftratum exiftimamus , Papatum non tantum crP minis ambitus Simoniaci.infîmulari,fed totum,qijantus quantus eft,ea foeditate pollutum turpifsimè,utmer{tô bo' nis omnibus abominandus fit, Simoniam autem vulgô dicimus à Simone mago, quam Latini ambitus crimen nominant, cum quis fundiones Ecclefiafticas, quæ mera DEI donafünt,pecunia nundinatur,vt(oan,de Ana? nia definit, âVel: Simonia eft ftudiofa voluntas fiue cuÿ piditas, feu vitium emendi aut véndendi aliquid fpirituale W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Je
vel fpirituali annexum* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Simottia n. î,
Quibus confequens eft, Status Auguftanæ Confefsio^ nis, qui à PontificeRomano diftedunt, nullo tcneri iure, vt cum Simoniacis iftis quidquam commercq habeant aut communionis, nedum ut caput Simoniacorum atqj haere^ fiarcbam profuperiore agnofcant, aut iè vlla ex parte ei fubijciant, Nam Canones ipfî fiC inter prêtes,eius, quo Pontificqvtuntur, iuris,omnes vno ore teftantur crimen ambitusSimoniaci præcæteriseflegrauifsimum ac fum^ mumfcelus, quod etiam pro hærefi nocentifsima haben«-dum fit,
Simoniaci enimiieîuti primi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciptii bærctici
ab omnibus fidcUbus (ùnt re/pncndi : 0- omnia alia (rimina rejpcdlu Simoniaae berejeos guaà pro ni^
F V hilo
90
SECVNDÃ PARS RE CVSATIOMIS
bilo repiitanturjait textile cgt; patet, Igt; (^ccÃ, 'VIL
£^t QhriÃi^ Simoniacos de. templo eiecit, nbsp;nbsp;menÃ^
nwnulariorum^ etcathedrasuendentiumcoluinbas eiief^ titÃich: Domus mea domus oratioms uocabituryuos an'' UmÃciÃts illamÃpeluncam latronum. Si igitur exemp^^ patientice leÃis CbrÃui Simoniacoi de templo eiecitylt;^ tos latrones uocanityCt cathedras Simoniacorum euertd^ ^tiisedl, ([uiin ^cckÃa Del audeat introducere tald^ Si ChrÃus eorum euertitcathedrdü,(pits easeriger^ audeat f SiChrÃus Simoniacum uocat latronemjCpus eà tarn temerarittSyCpui talem latronem Simoniacum^ cpii cd^ uendus eÃ^audeatrecipereyetpraÃcere utpaporem^nb ficpiiÃeuultaÃruere ^^iticbrijlumeius (juodCbrÃn^ V.ul. ZQ. ns-Ãeitjf^ docuiÃacere.V^erbaÃmtaurea GuilielmiDn^ randi in tradl-demodo Generalis Concilij celebrandü
c.fdluätor. ». nbsp;nbsp;Infiper Simomee crimen eÃcæteris maius.LVam Si^
moniacus eÃidolorumÃruus^ quia auaritiayquæ in Sirtt^ Afl.s. niacontinetur^eÃidolorumÃruitas. IVon enim Simoi^ magus entere uolebatjpiritum fanLlumÃddonum etnti^ queerebatyUtlucrumÃaceret. Etquia itaeÃ, quod culit^^ idolorum eÃheereticusÃquitur;,quöd SimoniaciÃui not^ niÃpropter auaritiampecunias quetrunt^ heeretici
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA VIL 91 turtQjtodç;^ Cardinah's lacobaüus in tra^, de. Qonci^ liji de Papa SimoniacoJcripiutn reîiflutt.
Hoc ampliusî Crimen Simoniæ eo in fe mains vitinm habet amp;nbsp;nocentius exiftimandum nbsp;nbsp;nbsp;immanis hæc ana^-
ritia idolorum cnltum in fe contineat : Auaritia enim, ex quaSimonia exiftit,idolorum feruitus eft ,vt Apoftolus docet. Etinfacris literis relatum eft, Simonem magum, a quo crimen hoc nomen fnmpfiqimpia mente, non fpirP tum Sandum, fed dona ipiritus Sandi,vt ex illis quæftum feceret, pecunia licitatum fuifle»
Cum autem idolorum cultor omnis rede çtiam pro hæ# fetico habeatur.Confeqnens eft Qc Simoniacos omnes, vt qui ad quaeftum ÃC lucrum omnia referunt,rcdè hæreticos dici: (^uae etiam fuit fententia Cardinalis lacobatîj ® vbi de Pontilice hoc vitio laborante idem iudicandum docet, i,j traikitu de'
Meritô igitur laudanda eft Optimi lmp, LEONIS Concinp. conftitutio plena pietatis : cuius haec iltnt verbaî JSfcino ^â¢^dü^dcerdotijuenalitatepreeijmercetur.Q^dtag^KiJ^ ^'^gt;â^tiirynon(luantudarejufficit^(eÃi/}ietnr. Profita e^
locus tutusytt cpuce caufapoteriteffè excuÃta yÃue^ Jieranda Dei te/nplapecunijs expugnentiir^cptemtiruinfi ^tgritatis,aut uallüÃdeiprouidebifnusÃauri (acraÃmes penetralia uenerada perÃxpat^ Denilt;^ ^dcautuejjèpofi ferityautÃcuruyÃÃtn^itas ittcorruptacorrüpatur^Ceà Ãtaltarib, imminereprofanus ardor auariticeyCt aÃcn'^ lt;^^y^f^gt;âepellaeurptaculareÃagitiuffiyZ^ ^uccÃ^uuntur^
Deniqg
SECVNDA PARS RECVSATIONIS
Deni'q^, Simoniad criminis rei fiiint, non tantum qii* facra ac fpinrualia mercantur, aucdiuendunt, fed illi euan' qui Pontiftci Annatas amp;nbsp;fimilia vedigalia exoluunt, EtC'' ntm qui Annatas Romano Pontifici pendant, in pcenan^ încurrunt,quæ aduerfus Simontaci ambitus reos ftatiit^ eft, ncc vllumius in beneficium habent, quod hac ration^ obtinuerunu Idenim verbis decreti dare eft cxpreffiim*
Hæc cum ita ft habeant omnia : reelifsime,quemadmo^ dum ab initio propofuimus, amp;nbsp;iureoptimo Status AugH^ ftanx Confefsionisd Pontificia autoritäre, titulum Impc^ rij in omnes fibi arrogante,diflèntiuntat£^diftèdunt : nctf diuino aut humano iure ullo tenentur, ut ftft ifti conuciv tui, cuius Ãl caput amp;nbsp;membra coniuncta plerat^ omniî Simoniaca hæreficonfedla fünf, curtifanis, præbendaruirt mercatoribus, CynÅdis, atheisvllaex p arte fub m ittant aut ad^ iungantt
V111 OCTAVO« Vt maxime hæc, quæ diximii^» Ratbrccufd^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expilationum
tiCoalijypcr facrïlegarum nundinationum, taciti præterirevellent Sta^ tnèr adip/bs txis, St:filentio tegere : vtexCanoniftiamp;plericp Gnathon^^ ncruoscon: Papifticifaciunt,quos non pudetadftrere: Papam,etfifpâ^ trouerÃ^. ritualia omnia, omniacp facerdotia ÃC beneficia promet'^ a câlia faceret, nihil tarnen eo ipib criminis admitterc« inc.expÃrt.i. Paparn in Simoniacis non iUaqueari nec admtttcf^ Deoffldeleg. Sîmoniam vendendo facra, vtFeîinus â amp;nbsp;alîj pleriqtâ*' ab ipib cita«, voluerunt, nec non Cardinalis lacoba^
Jntrailatude t Horum, ïnquam,exemploprauo, etfi notoria Conciltjs lib. gîQ'aPonfificum,et exempla grauifsimarum offènfionuiâ» ftandalogt;
K
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA VIII. 9; fcandalorum,ôuimpietatis plcnifsima difsimuhre Status vellentjÃ!^ minus grauita'cenfere, confiderantes Ecclefp aminhac vita çonftare non tantum ex peccatoribus rclp pifcentibusfeu agnofcentibus lapfus fuos,fedmifceri ci, ueluti'nnofodochio aliquo,omnis generis morbidos,quo«s rum plericp vlceribus etiam immundifsimis laborent,Iiy-' pocritas, epicureos, perfeuerantes in manifeftis deliclis amp;c4amen alia, amp;nbsp;prioribus longe grauiora impedimenta £lt;:caufæinftifsinræobftant,quôminusPapale hoc Con# cilium pro ChriftianoôC libero Ecdefîæ Orthodoxæ iudP cio agnofcere aut approbate, amp;nbsp;grauifsimam de religtône ac pia Ecclefiarum emendatione caufam eius iudicio ôd cenfuræ fubqcere queanu
Eft enim in confelTo, negari nulla ratione poteft,Pô^ tificesamp;Monachos non tantum denfifsimis ôd impijs te^ nebris inuoluifle religionem veram, fed prorfus nouum dodrinæ genus inuexifle in Ecclefiam, plenum horribilf« um errorum, impietatis, ÃC Idolatriæ, quodcp cum diuinis Prophetarum atep Apoftolorum fcriptis manifefté amp;nbsp;ex diametro pugnat,ad quod homines pafsim vi 2d fraude ad^erunt 2d adhuc adigunt*
Etenim Pontifrcij fcriptores 2d dodores,horribili auda#-ciafandta Prophetarum 2d Apoftolorum fcripta eleuan^ tes, co impudentiæ progrediuntur, vt de Biblijs facris pa^ là m aufint dicere,incerta ea effe 2d ambigua prorfus, præ^ ceptorem mutum,materiam litis, literam mortuam, lite# ram quæ occidat, obfcuram, dubiam,cgreum naftim, re# gulam Lesbiam, plumbeam, fphingis ænigma,2d quæ res controuerfas,ambiguas atcp dubias parum explicent, mi' niinumcp neceflaria fint Ecclefîæ ; Laicoç etiam à iectione eorum
a
W 9. Tomo fil. }-8. in Critic,
94 SECVNDA PARS RECVSATIONIS eorum vfu tn populari atq? vernacula lingua afcent^ Cum contra conftat NicænæSynodi dccreto grauifsimO cautum/ieliceatcuiquamChriniano elle fine Ãibltjs crisiChryfoftomus euam grauiter moneat populum, vt domi quoq^ leganthifton'am Euangelicam, quo paratioâ res accédant ad audiendum Sacerdotem docentem pr^â concione inEcclefia publiccquemadmodumetiam Erafi mus aduerfus annotata Beddæ teftatur,
Vtqj ludaei cum tarn rep rob a ti eflent dtumitus, reh^ dla ea quæ per Prophetas a Patriarch as tradita ipfis fucrat do Arina,nauam excogitarunt,quam vulgo Thalmud no' minarunt : Itemcp Turcæ, cum à dodrina in fcriptis Pro' phetarum 0^ Apoftolorum tradita diicefsilTent, Alcora' num, quern vocant, genuerunt; eodem modo amp;nbsp;Papilbf» cum facra Biblia velut litcram raortuam Sgt;C ambiguatr* contumeliosefpreuiflent, in locum eius traditiones humaiâ nasinEcclcfiam inuexerunt,quasfidci Chriftianæ fimâ damentum certifsimum, 6C normam iudieij dedodrinâ vocarunt î Cum tarnen contra certiisimum fit,quod SC Hilarius in Enarratione Matthæi fcripÃt, humanii tr^^ ditionibns non nbsp;nbsp;nbsp;locum in rebus diuints, nbsp;nbsp;nbsp;'Proptereif')
(piodÃnt bomintitni non DEIplantatio ; (piod^ prO' ptereu'S homines DEI traditiones négligerejolean^ Cr transgredi,
Qua ex re infinita hadenus mala et incommoda in clefia extiterunt, SC damnum vix reparabile : Multi in drina errores grauiisimi, ac dogmata falfa 6C manife^^ impû: Cultuçctiam Idolatxici SCmagicæ fupoftin'on'^ ...... plcnâ»
SYNO DI TRIDENT. ET CAVSA vin.
pkni; deniqj tyrannts grauifsima Sgt;C intollerabilis, quae paulatimreligionemomnemmilèmme pefTundedit , ors bis Ghriftiani damno irieparabili. ld quod hoe in loco, ita nos aperte Sc plenèdemonftratuios, DEO adiuuan= te, confidimus, ac planum faduros, vt quiuis anteiligere pofsit, Status atc^ Ordines qui funt Confefsionis Augu^ ftanæ, nonfine grauilsimis, necelTartjs, at(^ vrgentibus caufis Tridentinum hoe SC caetera Pontificum Concilia reeufare».
lt;([AC PRIMVM quidem,collationefadavtriuf(^ dodringjCius fcilicet quae in Eccleftjs noftris fonat, QC Pa^ pifticæ, errores Pontificiorumin praecipuis fidei Chriftiaic iiaearticulis ob oculos ponemus ledori, ordine oftenden# tes quomodo contra manifeftam fcripturam SC patrum Ecclefiac Orthodoxaeconfenfumnoua SCimpia dogmata in Ecclefian^nuexerit Papatus : Poft deinde de Idolatrw cis SCmagicis cultibus ac facris quibus Ecclefiam
prophanarunt, explicantes ï A c tandem de ty.* rannide quam Clauium ScEcclcfiaftic» poteftatis praetextu duriter in Ec^ clefiam Pontifices exer«
cuerunu
â¬
ANTI
^6 SECVNDÃ PARS RECVSATIONIS
ANTITHESIS
VTRIVSQ.VE DO» C T R I N AE.
Efpn'mtt}«.
DE INVOCATIONE.
CRIPTVRA SANCTA PROPHETARVJ^
Ãpoftolorum de inuocati'one magno cofl' 5 ifenfudocet,vnum amp;folum DEVM candumeflè,2lt;^adorandumîatcç ab hoc fol^ petendam et expedandum aaxj^ium tn fitatibus omnibus* Hæc dodlrina tradita tft, cùm tûm his præcipuè loci's*
TeÃimoni4 « [cri^turte.
Ueut. 6. cr^Ã dtth, 4.
Dominum DEVM. tuumadorabiSjS^^^* foliferuies*
P[dlm. $0.
93
93
39
33
9 3
înuoca ME indietribuIationis,ôlt;Seruafnt^' amp;glorificabis ME* â
Eptiie 6^.
T V enim pater nofter^Só Abraham nefciu^j nos^amp;Ifradignorauitnos* TV DE VS ter nofter^redemptor nofter, Sóc*
SYNODI TRIDENT. ET CAVSA Vilt
Roi», lo.
Qpomodo inuocabuntCâi'n quem non credide^ runt. lam fi prohibitum eft credere in San Aos, homines mortuos, certè nec licebit eos inuocarc.
Apocal. tp
Angelus loannem procidentem ad pedes ipfîus etado' taturumficalloquitur: Vide neid feceris,conferuus enim tuns fum,amp; fratrum tuorum. Quod iîAngc^ linoluntfeadorari,quomodo cultum hune fan Ai homp nesfibiarrogatepoterunt,autdelatum fîbi admittere vel approbarejâ
ChiS CONGRVVNT ET PATRVM DE INVO Cû tioneteftimonia apertifsima. Etfi cnim fides Chriftiana p^trumde nonnitatur humanae autoritatis fundamento, ÃC conftet inuocatio» Patresplerofc^ fæpenumero à feipfis diflèntire, 5)C non ra? nt, focontrariaponere: tarnen quatenus cum verbo DE! conièntiuntSCfcripturæ Propheticæ atep Apoftolicæcon^ fentanealoquuntur,iureoptimoteftes veritatis diuinæ SC do Arinæ veræ at(p antiquüsimæ adhibentuf»
Atnbrof. in EpiÃolitmadRotn.
Soient, inquit, mi fera vti exeufatione, dicentesî Periuftospoffeire ad D E V M, ficutperCo^ mitesperuenitur ad Regem. Age; Nunquid tam demens eft aliquis, SC falutis fuæ immemor, vt ho# norificentiâ Regis vcndicet Comiti,cum hac de re, fi quietiam traAarefuerintinuenti,iure vt reidam#
G nentur
II. PARS RECVSAT^ SYfT. TRIDT ET nentur Maieftatis'?' EtiftinonputantreoSjquiBo^ noremnomim's DEI defâ¬runtcreaturæ,amp;rcH^ lt;flo Domino,conferuos adorant ^quafi fît aliquid pîus,quodfcruitur DEO. NamSCideo adRe^ gern per Tribunos, amp;C Comités itur, quia hornO vcitp rex, amp;nbsp;nefcit,quibus debeat Rêpublicam derc. Ad DEVM autem,quemvtic^nihiila^ tet, cmnium enim mérita nouit, promerendui« fuiïragare non cft opus, fed mente deuota. Vbi^ cunç^ enim tab's locutus fuerit, nihil refpondebit»
ChryfoÃomiK 'm Komilict deproueihtEuättgelijaddiiluin Apejloli: SiueoccaÃone prlt;edicetur, C!'c»
Cæterum, non eft opus Patronis apud D Mj neq^ mubo difcuriu,vt blandiaris alrjs, licet folus fis, Patronoq^ careas,8ó per teipfum pr^^ ceris, omnino tarnen voti compos eris«
idcmde?lt;xnitcntia: Homiliii 4»
Hæcigiturfcientes,ad DEVM fempercon^ fugiamus, nbsp;volentem Sgt;C potentem noftras moW
Ãias foluere. Atqui homines, fî quando exorafC oportet, amp;nbsp;ianiroribus prius occurrere conucnib parafîtis(^,hiftrionibuslt;^ fuadere, SClongamfo^ penumcro viam abire. In DEO nihileft tak: nemediatoreexorabilis eft,fine pecunia, fineint^ pcnfa precibus annuit»
Etpog
CÃVSA Viir. OB ERRORES DOCTRINAE.
Et poftea: Cum cnim me volueris precari, folus accede, aftantenemine,corde videlicet clama, rjccp labia mouens, oftium tuum claude;
Auguftinut Mibro deuera rcligiont.
Non fit nobis religio cultus hominum. Quia fi pièvixerunt!,non lîchabentur,vt talcs quærant ho^ norcs,fed ilium à nobis coli volunt,quo illuminant, te lætantur meriti fui nos efle conferuoslt;Honorant di ergô funt propter imitationem non adorandi propter religioncm,
lt; Suntalia huius dodrinacleftimoniainttumera facra tutnliteiarum ôi antiquitatis.Nonenim afpernamurcon fcnfum antiquitatis.Sed exhispaucis fan's manifeftum eft,
fît de hoc articulo Sandx fcriptur^ç amp;C. Patrum ièn# tentia*
Papatvs cxaduerib SiEcclefîaRomanadocct,tnuo^ Pontificun candos etiam elle Sandos,homines mortuos,et ab illis doürinadc petendum auxilium* Ita enim tradiderunt t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;înuocatia»
Pctria Lombardus Ub. 4. Sentent.
DiÃ, 4f.
^iâanduttt ut intercédant pro nobis San^iyhoceÃyUi mérita eorunt nobisÃiÃragentur^
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T^onauenturd eddent diÃinH. qudÃ.
^JJè inuocare Sandlos^ualdèprolixe dt^utat-
too IL PARS RECVSAT. SYN.TRID. ET
Satzgeruf, /rdtmm minoriim ptr Germaniamproutn* cialù, de Sttnäorum muocatione indagine 8,
Sanios cum ChriÃo régnantesyinpatria licite etntt^ ritoriè pojjè d nobfs in uia conÃÃentibus implorari duo beneficia in communi nobis impendenda^tumutpt^ nobisapudDeumintercedantj tumutnobisÃueuÃbdi^ ter^Ãue inuifibiliter adiutorium impendant.
Pfalttrium Diuit uirginis Mdriæ, itnte annos i6. per lodnnetn deHdÃn Venetiisimprelfum, ubidDiud uirgine petuntur be^ neficia,qU(eKexD(tuidd DEO petijt:
Intel2)Q ]\ll]^lt;^^fi)er^aui,non confundar in ternum.Ingratia tuafiijcipemeyinclinaadmeaurem tu^ atUyC^ in moer ore meo Icetifica me. 'I^uesfirtitudo med? Cr proteélio mea^ad te clamaui cum tribularetur cortnt^ uiUy^ exaudfii me de uertice coIlium ceternorum.In nt^s tuas DO MIcommendofinritum meutd? tptam.uitammeamylt;^ ultimum diem meum..
DE STATIBVS ET IMA^
ginibus»
ADEM RATIONE, SCRIPTVRA SANCT^ uetat ullä imaginé reriim,quç uel in cÅlo, in ten'a.udetiatn infra terram fint,Ãue ea
CAVSA vm. OB ERRORES DOCTRINAE. »O( fitjfiuc fculpta,fiue ficïla,adorandam eflè,aut preces ad cam tundendas*
Exodizo.
Non facias tibi fculptile^ aut vllam fimilitudi^ nem rcruin quæ vel in cÅlo defuper^ vel in terra delt;! scf'i[gt;ii(rlt;e, orfumfunt,neceorum,quaefuntin aquis fub terlt;gt; ra; Non adorabis ea, ncc^ coles.
Ltuitici 19.
Non facietis v^obis Idola, nee fculptile, EGO Dominus Deus vefter,
4.Rega»»iiS.
RexEzechias confregit Serpentemseneum, cjuem fecerat Mofes in deferto ; fiquidem filij Ifraël adolebantei incenfuin,
I. Corinth, to
Fugitecultum Idolorum,
i.loannisf.
Cuftodite vos a fi mulachris«
lt;ir Idem nbsp;nbsp;P Ã TR VM teftimonijs in Ecdefia tra^
Tcflimonia Patruni.
ditumfuit,
AmhroÃat deoiitu Theodofij.
ïnuenitergo Helena titulum. Regem adorauit, non lignum ; V tiep quia bic gentilis error eft, vanitasimpiorum: Sed adorauit ilium qui pepen^ dit in ligno, feriptus in titulo, amp;c,
G iij Au^'^Ãinui
ÃOî II. PARS RE CVS AT. SYN. TRID? ET
Au^uÃinui lib.i. GEmoribmEcckÃte Catholicie, cap. ^4.
Noui multos efTefepulchrorum SsC pi'lt;5iuraruoi adoratorcsjdcjî députant reIigioni,ÃCc. SedEcck^ Ãaiâpfacondemnat hos mores, tanquam malos Elios corrigere ftudet»
IdentdehiereÃbui Ad t^uçd uult deui.-
Secflæ ipfîus (fcilicet Carpocratis)fuiiïc traditüt fociaquaedam Marcellina, quæ colebat imagines lefuj amp;nbsp;Pauli, 8ó Homeri, ÃC Pythagoras, adorant do,incenfumlt;ÿ ponendo.
n '.lA -Trgt; VrEiSjCxaduerfoPAPISTAE docent,quodetigt; o ipci o- notifóma conRietudine obferuatum eft ubïcp, SancRorum demortuorum,Crud's
' etiam ex luto,ligno,aut iâxis,argentoue Sgt;C auro fidæ ado^ rentur,ô^ corà m ipfîs feprouoluerent homines adorabtu' di:peregrinationes etiam religionis ergo ad illas ftatuas rent ex locis remotiffîmis Ãd uota perioluerentur iôlenntf ter:Ãc præ cæteris in Germania noftra Celebris fuit Rad*'' bonenfis ftatua,ô^ Aquenfis Mà riaCjôf multae aliæ: impietatem confiimarunt præ cæteris hi Scriptores»
Thomoi par/c). tf-artic.
Qmnis imago eà ueneranda,Ãcutilludj cuius eà go.Cum ergo CbrÃus adoretur adoratione latri(e,coii'^ Ãcl^uem eÃ^quod etiam eius imago Ãtadorauda adoration ne liltrice;gt;ideÃ^ diifini cultifs^ .
C'äVSà Vin. OB ERRORÃS DOCTRINAE.
^omuentura fuller Sentent, lib.
Quoniam
ergo imago ChriÃi introdu^a eÃadreprc' 'Jentandum eum^ ([ui pro nobis cructÃxus cÃ^nec oÃiri ft nobis proÃÃd pro illotldeo omnis reuerentia, (^Ueeci ^ffèrturyoffèrtur CJjriÃo, nbsp;nbsp;pr opter ca imagini Chrifi
fii debet cidtits latrilt;£ exbiberitV ndeJunthi 'V erÃs^ Efficient ChriÃi dum trafÃsÃmper adorai Jfion tarnen ejÃgiemyfedcpioddeÃgnatÃonora.
Extatet Sententiariorum conchÃo: Imagines rerutn. ^dor andarum ^eadem adorationeeÃcadorandas^tpia res
Et in 'PontiÃcaliyconÃcraturÃgnum crucis tali prcf cationet Qramu^ te DomineÃn^epatery Omnipotensy Ãmpiterne DetiSyUt digneris benedicere hoc lignum cru^ cis tiKCy utÃt remediumÃlutaregeneri humanoÃtÃJidb ^Ãdeiybonorum operum profelhtSy^redemptio anifi ^lt;^'rumÃtÃgt;lamenyetprotedlioyactutelaconfi trafoua iacula inimicorumiPer DominumnoÃrum^
i
G in/ D^
104 II. PARS RECVSAT. SYN, TRID. ET
DE MEDIATORE SEV IN*
terceiTore generis humani apud
DEVM. quot;
ACRAE LITERAE, VNVM NOBIS PROPO
nunt Mediatorem inter Deum ôif genus hunia^ filium Dei dominum noftrû leRim Chr^ ftum,verum Deum et hominem:quodcp per
US mérita folfus confêquamur gratiam apud æternum trem,condonaaonem peccatorum noftrorum,SCui(aift acternam»
1. Timoth, t.
Vnus DEVSjVnusetiamconciliatorDE 8ôhominum,homo CHRISTVSlESVSj qui dédit femetipium precium redemptionis pt^ omnibus».
104nnift4,.
Nemo venit ad Pattern, nilî per ME»
I. lOrfWM X..
Si duis peccauerit, aduocatum apud Patrem bemus, lESVM CHRISTV M, iuftuHâj qui ipfe eft propiciatio pro peccatis noftris»
lt;jf Idem docent amp;; PATRES, vt
AuguÃiniKlib. lo. ConjiÃ, cap,4ù.
Qucmmuenir6m,qin' me recondliarcttibi'Câ-A^ cundummihifuitad Angelos';âMulti conantes,^
CAVSA VIII, OB ERRORES DOCTRINAE. »oj digni habit! funtillufionibus« JVIediator autem ter DÃV Mj amp;nbsp;homineSjOporcebatjVtaliquid haberet fimile D E O,aliquid fimile hominibus: nein vtrocp fimilishominibjongèefietà 0EO, autiiivtrocjÃfimilis DEO, longéefletabhomi^ nibus, atqj ita Mediator non eflèt.
Et tferaw in loänntm S4.
E tfi fratres pro fratribuS morimurj nullius ta^ men fanguis^nuUius M artyris in fraternorum pec« catorum remifsionem funditur, quod fecic Chri^ ftuspro nobis, Ne^ in hoc quod imitaremurj fed quod gratulemur^contulit nobis,
KurÃu in Hiro 4. rffi Bonifaciivm cap. 4,
Sicutfolusfilms DEI fadlus eft filius homigt; inâs,vtnosfecumfilios DEI faceret: itapro no# bis folus fufeepit fine malis meritis pÅnam, vt nos peripfum fine bonis meritis confequeremur inde# bitamgratiam,
Leoin}lpi{kla5t.adPaIajHnos. â¢
Quamuis multorum Sandorum in confpeélu Domini preciofa mors fuerit^nullius tarnen infon# usoccifiopropiciatiofuit mundi, Acceperuntiu# ftbnondederuntcoronaSjSó fortitudinc fidelium natafunt exempla patientiæ^ non dona iuftitiæ, bingulares quippeeorum mortes fuêrc^nec altengt;
G V usquift
1«^ n, PARS RECVSAT. SYN. TRID. Ef US qui'fpiam debitum fuo fine perfoluït^ cum ^xtirerit Dominus Chriftus^ in quo omnes cruci^ fixi^omnes mortui/epùltijufcitatû EandenifiP^ tentiam repetijt in Epiftola 9^
AmbroÃus de iÃtdc: anintd,
IpfeChriftus os noftrum eft, per quod patri quimur:oc,ulus noftetj per quem Patrem videmus! dextra noflra, per quam nos Patri offerimus : qU^â nifiintercedentej nee nobis, nee fanótis omnibii^ quicquamcum DEO eft*
PdpiÃicddo= '13'^ P 1ST AE contra docent,eti'am SanAos mortuo^ aritiddepluâ^ J'^intercedere pro nobis apudæternum patrem: quod^? ribus medid= quot;nbsp;ïftorum meritis, interceffione, fufFragijs apud Deütï^ toribitf, nbsp;nbsp;nbsp;confèquam ur ueniam deliAorum» Vnde et Sandos noiââ^
â nant mediatores noftros perinterceiïionem»
Petrus Lontbdrdus lib. 4.. Sent. D. 4?.
Inter ceduntcr^o ad Ueùpronobujà ndli^t!;^ HITdum îllorum méritaÃiffra^anturnobii^^
F F T CT N y dum nota noÃra cuptut impleriCt^^ mii-s igitur^utintercedantpro nobiiyideÃ^ ut mérita eot rumnohisÃffiâagenturylt;!:^utipà uelintbonum noÃrutHj i^ia cti uolentibits Deit^ uuk^z^Ãcit,
BoildUOf.
CAVSA VIII. OB ERRORES DOCTRIÃ^AE JÃ7
'Bontiuentura D. ead. Art. z.
T^icendutn^quodÃn^lorum orationes inülta nobis bo ikt impétrants Sicut didt AlagiÃcry meritQ affcélut dSderito guidempreecedentiyCjuo UeofacdimeÃruierüty.
tarnen locum mentis fuisÃnt adeptiy ut nonÃlutnÃbi beatitudinem y ç^gloriammerueruntyfcd ettamahjsÃà fragarisMulta emmfipererogaueruntaff^éluyquiaami Ci UeiÃntfa^li i Etamicitia eÃidem udk noîks Et cum alicpiem amant Sandiy compeUuntyUtÃcdicamyEe^ iimdiligerCs
His adJendus ctiam eft HORTVL VS A NIMÃE, cuius publicus fuit ulus in Papatu, amp;in quo folennis pre? candi forma eft, ut per mérita amp;nbsp;intercefsionem Sanefto' tum liberemur ab omnibus pcricults, morte SC gehenna.
de MERITO ET SATIS? fadionefdi) DeiyÃC noftris Qperi? bwbonis.
»TEOT DOCENT SACRAE LITERAE MAGNO I confenfu, quod folä paffi'o dC mors filij Deijdo-* mini noftri lefu Chrifti,pro peccatis noftris fa« -S. tisfeceritæterno Patri: 2lt; quôdexigantur à no^-bis bona opera fccundum præcepta Decalogi, non ut his peccata aboleamus cordm Deo, fed ut fidem noftram St obedientiam hi§ teftificemur»
Efai»
jo3 II. PARS RECVSAT. SŸN. TRID. ET
quot;Eptiie 43,
» » nbsp;nbsp;nbsp;Ego fum, ego fum ipfe, qui deko iniquitates
ïj as propter me, er peccatorum tuorum non recorda^ 9 3 bor»
Row. j
a, Omnespeccaueruntamp;egentgloria DEI: I::^ a, ftifïcanturautem gratis pergratiam eius,perredegt;y »a ptionemquæeftin Chrifto lefu, quem propofuic ,, .D E V S propitiatorem per fidem in fanguine 9» â¬ius»
Kom. 4.
âgt; Eiveró qui non operatur,credentiautemïn gt;gt;nbsp;cum,quiiuftifica£impium,reputatur fides eiusail »» iuftitiam,fecundumpropofîtumgraciæ DEL
T-phef. i,
,, Gratia eftis iêruati_, per fidem,amp; hoe non ex vo^ 5, bis: DEI donum eft, nonexoperibus^nequis ,, gloricturJpfius enimfumus fadlura,creati in Chfi ,, ito lefu,in operibus bonis,quæpræparauit
,, VS, vtineisambularemus»
AdT/f.j.
j, Non ex operibus iuftitiac, quæfccimus nos, fecundum S VAM mifericordiam faluosnos fecit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.
,, Sanguis lefuChriftiemundat nos ab omni
,, cato» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cum
CÃVSA VIIL OB ERRORES DOCTRINAE. töp
lt; Cum hac dodrina confentiunt SC P Ã T R E S vt
Augufttum de temport. Sermoneu4, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WOttW.
Indublâtanter credamus^quod totummundum tedemit, qui plus dedit, quà m totusmundus vak^ ret. Meritum enim redemptæ mercedis dignitas intf fignisprecij fupergrefla eft, Inter redemptum,8^ redimentem difpenfatiofuitjCompenfatio nonfu« it» Qtii ergo non habebatpeccata propria, digne deleuitaliéna» SOLVS hic pia vidima pro rnnibus cecidit, vt omnes leuaret. Et quia debitum fol«s non habuit,redè fÅnus mifericordiæ pro dstf bitoribus erogauit»
Bernarduf [uper cMicd. Sert». 6.
Etreuera, vbi tuta firmacp infirmisfecuritas,Sd requies'Tnifi in VVLNERIBVS Saluatoris, Tantoillic fecurior habito, quanto ilk potentior eft adfaluandum: Frémit mundus, premit corpus. Diabolus infidiatur, non cado. Fundatus enim fum fupra firmam petram» Peccaui, peccatum grande,turbatur confcientia,red non perturbabw tur,quoniamvulnerüDominirecordabor,nempe, vulncratuseft propter iniquitates noftras» Quid tam ad mortem, quod non Chrifti morte falueturâ^ Siergoinmentemvenerittampotens, tamcç efFw caxmedicamentum,nullaiam poiî'um morbi ma^ lignitate terreri» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P A P Ii»
KO
K. PARS RECVSAT. SYN TRID. ET
PAPISTICI contra:bonaopera,quænontanWrt» fcc U nd um legem Dei facimus,fedquaiùs etiarn intend tione bona, item caftigationes,quas ultro nobis elig^^ tniiSjfattsfacere pro peccatis noftris,et eflè meritum omni^ gratiæ diuinæ, J^ttonmufpartey tit. 14. cap. zs.
SatisÃ-^io curat peccata prater tta recompenÃndoj prajeruatd futurcauendo,.
'^onauentu.n-.Sent. lib. 4. Dz^, i?»
Sedepiia miÃricordia non pote/lpraiudicare iupic^ttf cuiusefl malapunire:ideoÃcÃluitdculpay^^ poenaà nomaneatobli^atusadpoenatn temporalem.. Sed ^uotti^ am peccator ipÃunt offenderat^et BcckÃam ipfam datnilt;^^ caueratyCommiÃtDominus iudiciariampoteÃatemÃpd peccatores y redloribus BccleÃa^ nbsp;nbsp;in eos comprofUiÃ
tampiam in arbitros^ utÃc innoteÃatuoluntas Dei poti^^ tentibus perfacer dotesper tllos imponatur pana catori busDominofaùsfaciat principaîitery ^^Ã^P^rconÃipiens, \nde SattÃ^lio proprièdep^''^ c^atoÃtipÃ]2gt;cojtamenper jBcclcÃamy nbsp;nbsp;in EccleÃlt;tâ
'ÃcrnardmutKofctnt, Sernto. xo.
'^^(^^andumÃÃipitnosoperibuspoÃ'euitantaicr»^, protnert^^'
CAVSAVin. OB ERRORES DOCTRINAE. m promerert E-taâditt Ergo dcbettnfiSpr^Ãfnere,efpr(^ ccrto tenerguodpoà banc uitamÃne dubio babebinttiiSi ^^trnam^pro remunerationc bonorum operum, in compendia Theaiogico de gratia SanäiÃc,
Qpera bonaJuntmerUoria trium^Ãihcet, uita ater ^(^pUugmentigraticeyremÃionKpoence^
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Petriti Sotui in Ajjirtione Catholica,de
boniioperibia^
Sentiendum e/l, ing^uityiuxta EcdeÃa Catholicce-ÃfÃimy bonii operibuSy gult;r ex diuinagratiaÃuntyitct ep fe Ãdendum, ut ad expianda peccata y. ir^nt D ei placandamyi;^ uitam aternam cofÃtpiendam y necejÃria
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
DE SACRAMENTO
' CÅnæ Domint
JAH DB COENA DOMINI PERSPICVTSâ Scn'pturæ fandfC teftimonijs conftat prirrum: »liftitutam efle à Chrifto ipfo, non vtvi L rin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu recitationis veibi Diutni fiat
translubftantiatio Panis öd Vini, fed vt vnà cum bis ele^ wientiç vcïO Corpu§ veru§ Sanguig Domini verc, fut*
tu n. PÃRS RECVSAT. SYN. trid. ET ftantialitcr, SC præfens dctiir ac diftribuatur: Deinde qiiÆ fiimptto haec, quemadmodum digne hoc eil: cum fide mentibus, ad confirmandam fidem ipibrum, ad confo^ tionemödfalutempiorumcedet:Ita indignis,amp; fine accedentibuSjiudiciumamp;damnationem operetur: Ne^ ideoinftitutum efle Sacramentum hoc,vt fit oblatio (acrifi'cium,quodnos oflferamusDeOjacmuko minus pro fpedaculo adoratione impia circumgeftetur aut rep^ natur : Sed vt fit communicatio Corporis öd Sangui^â*,^ Domini cum Pane fiC Vino,quorum fumptio ac dift^f butio fiat cum recordatione mortis ÃC refurredionis fti,ÃC omnium beneficior um eius, quibus afflidx conl^^^ entiæ erigantur ac conlblationem inueniant ,
«f Hæc primum ipia verba inftitutiom's et ritus dare cent Matthæi iógt; Marei 14» Lucæ xi» u Corinth, lu buslocis nomïnatim amp;nbsp;expreisè traditurt DominuiU cepto Pane SC Vino, cum illis diftribuifle verum Cofp^'^ fuum ôi. Sanguinem, Neep vUaibilegitur iÿllabadeo^*^^ tione Papiftica, quæ fiat pro viuis dC mortuis î Sed ptioinftituitur,à itainftituitur,vtfiat cum recordaÃo*â pafsionisÃC mortis Domini, qua fides noftra conÃi'*â^ ' tur,
tleirieo!;r.
,, Tall's dccebat vt nobis eilet Pontifex San(gt;^^' 5, innocens JmpoIIutus, fegregatus à peccatorib^^^ a, ÃCexcelfior Coelis factus, qui non habet necefs^^ tem (^VOTIDIE, quemadmodum Sacefd^^ ,, tes prius, pto fuis delidis hoftias offerre, 9, pfo populi. Hoc cnim fecit femel, cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L.
,, obtulit»
CAVSA VIH. OB ERRORES DOCTRINÃE, «J
Hfamp;r.
Noninmanufadafandaingreflus cftChnftus, ,, â¬xcmplariavcrorum,fedinipfumcÅlum. Vt ap; â pareat nunc in confpcdu Dei pro nobis, Nclt;^l vt ,, S AE P r V S ofterat femetipfum (quemadmodu ,, Pontifex ingreditur in fanda fingulis annis, per ,, fangutnem alienum ) alioqui oportuillèt ilium fægt; â piuspaflumfuifleà conditomundo» Nuncautem ,, SEM.EL fubconfummationemfeculorum,ad ,, pïofligationem peccati^per immolatio nem fui ipfw ,. usapparuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»gt;
Etmoxdtinde:
Chriftus SEM.EL oblatus eft,vtpeccata â ïRultorumtolleret. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Hctricoiio^
Omnis quidemfacerdosafsiftitquotidic facra peraoens SCcafdemfæpius offercns hoftias,quæ *â nunquam pofslnt peccata auferre.Hic vera V N A â pro peccatis oblata vidima ,perpetuó fedet ad de'/ â â xtram Dei» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Ettwox: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3
5, VNICA oblationeperfedoseïfedtinperpe^ tuunicos,quifandificantur.
Aciteruwt
V bi peccatoïum eft remifsio, ibi non eft amplb usobladopïop^ttatis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H lt;^l.dem
114 IL PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET
Teftimolitn ¥4trm»
lt; Idem docent 0^ PATRVM fcripta:
GtlaÃdi 'm Ubro de duabia natures in ChriÃo, aduerfui Eutychen esquot; Ncfiorium,
Sacramcnta, quæ fumimus, corporis Só fangi^^ nis Chriftij diuina res funt, propter quod amp;nbsp;per dem diuinæefficimurconfortes naturaetaifl^â^ effe non definit fubftantia uel natura panis amp;nbsp;Et certè imago Sgt;C fimilitudo corporis amp;nbsp;fangtJ^^ nis Chriftijin adione mifteriorum celebrantur.S^^ tis ergo nobis euidenteroftenditur, hoc nobis ii^^^ pfoChrifto,Dominofentiendum,quod in eius^ magine profiteturjCelebramus Sgt;C fumus: vt ficut hanCjfcilicetin diuinam tranfeant,Sando fpid^*^ perficientejfubftantiamjpermanente tarnen in proprietate naturæjîc illud ipfum mifterium pfââ!* cipale, cuius nobis efficientiam virtutem«^ ter reprefentant, ex quibus confiât proprtè pst*^ nentibuSjVnum Chriftum, quia integrum, quepermaneredemonftranu
Chryfoftomus 'm loannem. Komd'ia 45'.
Non fe tantum videri permittcns buSj fed Sc tangi Sc manducari, ÃC dentes carni fu^ infigi,defideriofuionines impleri»
Etpdulopóü:
Vefter ego frater ell'e volui.amp; communiea»' earn''*
CAVSA VUL OB ERRORES DOCTRINAE^ carnem propter vos, ôô fanguinem per quæ vobis coniundus ium,earurfus vobis exhibui.
Idem m Homilia de proditione ïudie.
O Chrifti mifericordia^ô ludæ dementia* Ille triginta denarfjs pacifcebatur,vt eum vcnderet : Chriftuseifanguinem,quem vendidit, offerebat, vthaberet rcmifsionem peccatorum,fi tarnen im^ pius exiiterc noluiflet* Nam affuit ludas, illius facrificfj communicationem meruit^amp;fc*
Au^ufiitiui m ExpofjtioneinEuangeliMnloMltK»
TraékitUiT'.
Hoe ergo totum ad hoc nobis valeat diledifsimi, vtcarnem Chrifti 8lt; fanguinem Chrifti non eda^ mus tantum Sacramento, quod Só multi mali,fed vfcp ad fpiritus participationem manducemus ÃC bibamuSjVtin Domini corpore tanquam membra mancamus vt eius fpiritu vegetemur, Sgt;C non fcan^ ffalizemur,etiamfi multi modônobifcummandu« cant et bibunt tcmporaliter Sacramenta, qui habe^ bunt in fine æterna tormenta*
Quodautcmattinctadoblationemillatn,quaSacrv ficuli Papiftici dicunt fe in miffa facrificare uel ofFerre filii» i^Dei pro uiuis amp;nbsp;mortuis,confiât etiam T O L H T A NO CONCILIO ordinatum ac decretum, ne quid prater Pfalmos pfallentiumuoces pias de refurreAiouc
Vl n jnortuo^
rS PARS RECVSAT.' SYN.' TRID? ET mortLiorum i'n fepulturafunemm adhibeaturï Verbaden cretihaecfuntCondlioToletano HL
Qui diuina vocatione ab hac vita rccedunt, cun^ Pfalmistantuiiîinodô amp;C pfaUentium vocibus dd bent ad fepulturam deferri, Sufficiat autem quodgt; in fpe refurredionis, Chriftianorum corporibus famulatus diuinorum impenditur canticorum,eto Ecce bic tantum Pfalmi et cantiones derefurredio^ recaniiubentur, cum'exuuig piorum efferuntuf» non miflæad expianda eorum peccata dcmuriuV^ rarû
ATPÃPISTICI Motiacfii8^Sà crifîculicontra huius Sacramenti' pium vftim multipitccs propha^ nationes in Ecclefi'am inuexerunt,docentes,quódiï^ miiïà jcum recitantur uerba mftKiinonis ,fiat tranflubftan'' tiatio panis 8C uini hoe modo, ut tantum maneat externa fpeciesfymbolonimpanis Sgt;C vini,etiam non accèdent^ lùmptione vllaîtransformantes etiam cÅnam in opus tot^ genere diuerfum ab eo tine, qui à Chrifto propofitus ratjCumdicuntièofFerrefilium Dei pro uiuis et mortui^^ ac mereri eis remiffîonem peccatorum Jtem pro ipedaO^'' lo panem extra uerum ufum circumgeftantes adorand^» ac in repofîtorio feu theca reponentes, Et quac funt fîmil^^ prophanationes* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Hæc notoria funt,6d adeô manifefta publicê,ut mininâ^ neceflarium uideatur in eo probando quidquam élaboré BCîSuperuacaneiç enirn, «t Anadetu? Papa dixit, imp^^^ dijslabota^quot;
CAVSà vin. OB ERRORES DOCTRINAE. ii^r dtjslaborat,qiu'SoIem facibus certatadiuuare.Qui'uoIenf, Sc quibiisea,quaedicimus ,uliam parte dubi'a funt, legant EnchiridionEccijjinlococommiinijde trannubltannatio^ nCjquieft^ó» EtloannisGropperiiiolumen decoenado^ Wîini : articLiIo principali x: De traniTiibftantiatione, amp;nbsp;aP feruationec. u x, 8» Etin tertio articiilo principali: De ado^ ratione c,i,x,et mulns lêquentibtis« Item Guilielmum Lin^ danum lib» 4» Panopliæ Euangelicac,c, x^.» Quibus locis haecdilputatio prolixe tralt;5lata eft»
DE PECCATO ORP
ginis*
Bffirmat scriptvra, ohnes homi-ncs naturalimodo póftlapliim pnmorum pa^ rentum,Ãdæ«t Euæ propagatos,concipi ac na fci in peccato originis, quod fic iiocant fandi patres, cuius quidem peccati fundamentum feu reatus tol# *atur perBaptifi'num,condonaüonefada propter Chriftû, acuiautcm manet tpfummateriale,Ã!: effedus huius mali, adhærcns homini donee tn hac uita manet J aded ut hæc ptauitasnobifeum n.afcens,fpirituifando,quo renatido# âïanturjufcpetalTiduè aduerlètur,ôd omnia bona opera co# taminet,ne tn ea perfecHionc et integritate perfiftant,quam lex Dei requirit: Vt etiam Sandi a did ue ingem ifeere co^ gantur fuper hocmalo q, hxretin natura humana, cla# citent: Domine,ne intres in iudicium cum leruo tuo* Si tniquitates obferuaueris domine, domine quis fuftinebitjâ Item,Remitte nobis débita noftra.
H iij Ronit
. u8 IL PARS RECVSAT. SYN. TRID?ß quot;nbsp;t
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rom. 7,
,, Scloquod non habitat in me, hoc eftjin carne ,, mea,bonumgt;
Etiterum.
aï Non,quodvolobonumjhocago: Scd,quod »4 odi, malum illudfacio»
Velk quidem adiacet mihi,perfîcere autem bo* numnoninueniOf
** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W!
Rom. 6.
a$ AlFeAus carnis inimicina eü aduerfus DeuiHj ia Nam legi Dei non fubditur,fi'quidem necpoteÃ^ a, quidem
Glt;ddt. y.
Caro concupifeit aduerfus Spiritum, Spiritui aa autem aduerfuscarnem» Hæccnim fibiinuicein a a aduerfantur,vtnon,quæcunlt;:^ volueritis, cadein a a faciatis,
^IsaddanturSC P ATR VM teftimoma^
Edtrudtpec^
fatooriM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AuguÃinutItb.i. de ftupt. (r
------ nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupifc.cap.zf.
Dimitticoncupifeentiam carnis in Baptiffflûa non vt non fit, lèdvt in pcecatum non imputetut^ Quamuis autemreatofuoiamfoluto,manettain^ dônec (anctur omnis iuhrmitas.
tATSA Vin. OB EB.RORES DOCTRTNAE. û?
idem lib, 4.. contra Iulia. Pelagianmn,
Sicutcæcitas cordis,amp; peccatum eft^quo in urn noncreditur,ôô pÅna pâ¬ccan\qua cor fuper^ bumdignaaninnadueriîonepunicur,ôô caufa pcc^ cad, cum aliquidcæci cordis crrore commitdtur* Itaconcupifcenda carnis, aduerfus qua bonus c5^ cupifcit fpiritus,8^ peccatu eft, quia illi ineft inobc^ dientia contra dominatum mentis, 80 poena pecca^ ti, quæ reddita eft mentis inobedicntiæ,SCcaufa peccati defccflione confcntientis vel contagione na^ feends ,
âidem in tnarrationt pfdl. 140.
Condeledor enim lege Deifecundum interior ââ^rn hominê. Ecceiuftus^An non eftiuftus qui^o# ddedtatur legi Dei Vnde ergo peccatorC Video ^liam legem in membrisrepugnantem legi Dei, amp;nbsp;^Aptiuantem ne fub legem peccati quæ eft in memtf brismeis,amp;rc
Papist AE contra docent î Peccatum originis in Baptifmo ita tollt 6^ aboleri, ut homo tn hac utta Deu ex toto corde amare poflît, ôi. non tantum legi dtuinæ nbsp;nbsp;ori^ntif*
etiam plura 0^ meltora opera, quam quae tn ecalogo præcepta funt, praeftare pofltt, quae Superero^ Ã^tionis opera uocant
Petrui à Soto ina^ertione fua de lege,
Cdtholica EccleÃa^ duôdlexnaturæ
H üij ipû
,iO II, PARS RECVSAT. SYN.TRID. ET
ipà naturlt;£ congenitaÃt in omnibits, et à Moje deince^l cxplicata et fcripta^et Uecalogo aptiÃime collegia, hrt^ uutsÃeabipà Saluatore^ duobits tnandatts diledlioni^' Qg^od^^ b (CC lex adÃi obÃruantiam omnes aÃringat^tj' ob/eruatoresfuos cor dm Deo luÃos reddatÃalute^ na dignos/pice pergratiam Dei^tpiatn per ChriÃwn bemiiSyimpletury ea integritate^cpiam exigitab bominibn^ inbacuita^.
Ettnox deinde.
Qg^odadrerum externarum upim attinety babetueiâlt;^ Ãdcs iuxta'Propbeticam^z^i.^oÃolicam dodlrinaii^) ^ucedam iuberi etprobiberiprceceptis^epuibitsnon ohd dire^peccatu eÃtQiicedatn tieroproponiÃb conÃlio non parère nullum eà peccatum Ãd tninits bonum, Ob.t^ dientia uero illorum gratior^ percptamuidelicet 'PER.EROMy óâ nonnibilbis^, ad^^^ cx neeeÃitate tenemur^.
Eftfernw.
âPaulus aperte dicitÃiuÃiciam legis implejjè^
kemox. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
E'tÃÃipererogaÃÃ^ucedam ultra ea^ ^uæ neeeÃ^^^^ itngoÃta erant,
CAVSA VIH. OB ERRORES DOCTRINAE, ut
DE LIBERO AR biti'io«
^â^^'ODEM MODO SACRIS LITERIS TRADk O [tam eft, arbitnum uoluntatis humanæ poft la^ naturales hominis adeó elle uitp [atasacdebilitatas peccato,ut nee Deum uerè agnofcÃuejnecad^ratiameiusperuenireaut conuerdfuis -uiribuSjfineDeo ullo modo polfit homoiSed folius miftrv cordiæ dtuinæ hoc opus fit: qua,fine omni uirium hu-' manarum prærogatiua aut meritis præcedentibus, recipi« mur in gratiam a Deo, per ÃC propter filium lefum ChrP ftum,regenerati per fpiritS fanblum Jd his locis traditur:
Sine me nihil poteftis facere» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Teliimonilt;i
2. Corinth,
Nonquodfuffici^â^ites fimus cogitare aliquid à nobis quafi ex nobis : Sed fufficientia noftra ex â â deÃeft.
Ephef.z. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Cum eftetis mortui delidis Só peccatisjân qui^ ,, bus aliquando ambulaftis, iuxta feculum mundi huius.
9 9 Etittrtimibidan.
Eramus natura filrj iræ, quemadrhodum 8^ cx^ ,,
H V Haec
ïzt ir. PARS RECV$AT. SYN. TRID. ET
lt; Haeceifdemuerbistradunt Sé PATRES»
laa/na.
Augulïiniit. Gcnouo cantica cap. 8.
Quidenimvaïeatliberum arbitrium non alt;3*^ tum, in ipfo Adam demonftratum eft. Ad mal'^^ fufficit Hbi: ad bonura non, nifi adiuuetur à bCc,
Jdtm lib. HypognoSl.
Liberum arbitrium comparatur iumento,gâ^^ tiaaiitemfeflbri.
Et idem in lib. De peecatorum meritis Z!r rtiniÃ. lib.i.cap. i8.
Laborant homines inuenire in nofiravolunt^ te, quid boni fît noftrum,quod nobis non fît DEO,Etquomodoinuenin'pofsit,ignoro»
AmbroÃtu in EpiÃ. dd Kom. cap. 4.
Beat! quorum remifîæ funt iniquitates, feftebeati funt, quibus fîne labore vcl opere ali^U^â remittunturiniquitates,8Cpeccatateguntur,nulI^ abhisrequifîta pÅnitcntiæ opera,nifî tantum V*' credantjOóc.
idem de uocatione gentium.
Vikfeeretredemptiofanguinis C^tifti^necmi^ kricordiæ DEI humanorum operum prærog^^ f uafuccumberct, fîiuftificatiOjquæ fit per grafie arn.ineriuspræccdentibus deberetur,vtnon
nu^
»
CAVSÃ vin. OB ERRORES DÃCTRIRAE.
iwislargicntis, fed merces eflet operantis;
Et Dium BembtirdiM fuptr Cdnticn. Stnn 17.
Non eft quo gratia intret, vbi iam meriturn-occupauit.Deeft gratiæ,quidquid meritis députas;
i* nbsp;nbsp;Nolo meritum, quod gratiam excludat.
ltemAuguliw^lt;itprd;äefiwat.fcr(lgt;itgt;.
Humana mérita hic conticefcant, quæ perfcrunt per Adam: Et regnet, quæ régnât gratia per le^ fumChriftum*
Tgt;ÃPISTARVM ÃCMonachonim dodorcs con l^tra,tantum tribuunt uiribushumanis Slt;liberoarbP triOjUttradant hominemuiribus liberi arbitrijpoffe â¢conuerti ad Deum,£lt; promereri gratiam diuinam ex con-â Sâ^uo.Sic enim loquuntur*
Antoninut pirt. 4. tit. cap. -y. t.
'^^^atia conÃituius ntereturper o^erafia vitam æter^ txcondigîio ex partegratice^ex congruo cx^artO'
GMtî lib.yd,^o, Coneîuf.
^ifufïtypropter quod conjèrturgratia affcrtio rcgni, ^o^iaynunquam tarnen eÃÃla nbsp;nbsp;nbsp;totales cauà méritai
^^^iaÃin^ertneritQChriÃiconiurritaliqua
o^eraiio^
1X4 ïl* PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET cperatiOytanquam meritü de congruoyuelcondigno,red^ pientis gratiam uelgloriam nbsp;nbsp;Ãerit adultiis rationi^
r^utn habcns^autaherius pro eo^Ã caret rationii ufu^
Antoninia iterum parte i, Tit.ti. cap.
Plomopoteà mcUn.tre auremÃam in uerba clinareautemaureiny edlimplerc integritaliteryohedi^^ intentionaliter^t^^ agere conÃantionaliter.lntegritalitt^ implere^fCà totam legem facer e gt;. Intentionaliter obedieh edl fecnndumintentionem legi^latorfSylt;^nonfècunduti^ uerbalegemficere.ConÃantionaliter eÃ^propter rempoenarumnon decÃinare^
DE IVSTIFICA* tione»
ACRA PROPHETARVM ET APOSTOE^* rum fcn'pta magno confenfu docent, ^jiuftifican' cor^m Deo fola fide, credent? nbsp;nbsp;nbsp;,
à propter fblius CHRISTI merttum recip^â' atur à Deo ï Atcp i'ta men'tum filq Dei' gratis donan', mera gratia diuina, qua homo in iudicio Dei fola nitatfâ^â amp;nbsp;confolationem accipiat»
loannii^.
Sic DEVS dikxitmundum,vtfiliunifuuâ^â ' vnigquot;'*
CAVSA VUL OB ERRORES DOCTRINAE. vnigenitumdaret,vtomnis qui credit in eum non ,, percat,fedhabeatvitamætcrnam^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Rom. J.
Omnes pcccauerunt SiC cgcntgloria. DetinüiR^ a3 cat! gratis per gratiam ipiîus, per redemptionem, 3 gt;nbsp;quæeftin CHRISTO lESV^ quempropo^ 33 fuit DEVS propiciatorem per fidem in fangum 33 neipfîus* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sa
Row, 4.
Eiveroquinonoperatur^credentiautemincum ,, quiiuftificatimpium,reputaturlîdeseius adiuftilt;gt; ,, dam» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Galat, j.-
ÃoncIufi'tfcripturaomniafubpeccatumjVtpro; ,, â^ifsio ex fide lefu Chrifti daretur credentibusgt; nbsp;nbsp;nbsp;,,
. f CumhisScnpturçteftimoïiijscuidentiifîmisconfen TeffiwöWM *iwnt amp;nbsp;P A T R V M teftimonia* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P4trwn. '
Au^iÃinui cllt; natura, p-gratia, ca^.4.4^
Itaego,etiam fi fuiflèj vel eiïeconfentiam (alilt;ï quos fine peccato ) nullo modo tarnen potuifiè, vel pofleconfirmOjnifiiuftificatosgratia Dei, per Ic^ fum Chriftum Dominum noftrumjamp; hunecrucilt;gt; fixum» Ea quippe ficïes iuftos fanauitantiquosj quæ fanatamp;S nos, 80 Médiat oris Dei,etbominum, boniinis IE SV Chrifti fides fanguiniseius, fides erucis
ù$ IL PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET crucis dus, fidcs mortis, amp;Srefurrelt;ftionis dus«
Irff m in pfalmo 70, ^drte t.
In tua iuftitia crue me.) Non in mea, fed if* TVA* Si enim in mea, ero ex il lis, de quibus iH^ ait ^Ignorantes Ddiuftitiam,et fuam volentes^amp;^^c* Ergo in iuftitia tua, amp;nbsp;non in mea. Quia mea quilt;i efl?; præcefsit iniquitas» Et cum ero iuftus ,in tuâ iuftitiaerit,quiaiuftitiaabste data erit,iuftuseroî amp;nbsp;fie erit mea, vt tua fît, hoc eft,abs te mihi data» Ii* cum enimcredo,quiiuftificat impium,vt depute^ turfîdcs mea adiuftitiam»
AmbroÃut.
Hoc conftitutum eft à Deo, vt qui credit in Jftum,faluus fit, fine opère, folafîde, Gratis accipi^ ensremifsionem peccatorum»
Et Diintt AuguÃintu Pfatmi? ijp. pr/a clitrefcripÃt,
Meritis fuis nihil tribuunt fand:i,totum non fî mifericordiæ tuæ tribuent, ô Deus»
EtinPfaimoSS.dit:
Quum viderit homo, quicquid boni habet, nofl fe habere à fe, fed à Deo fuo, videt id totum, quo^ i n co 1 auda tur, non de fuis meritis, fed de miferieoi'^ dia Dd die,
Itcnï
CAVSÃ vnt OB ERRORES DOCTRINAE, item 'm Pfalmo zy 70,
Si gratia eft^ gratis datur. Quid eft gratis datur^ Gratis conftat : Nihil boni fecifti^SC datur tibi re^ miiîîopeccatorû.Attenduntur opera tua,etinuenw untur omnia mala. Si quod debetur illis operibus Dominus redderetjVtic^ damnaret, Stipendium enim peccati mors, Malis operibus quid debetur, nifî damnation Bonis quid debetur; regnum coelom rum. Tu autem in malis operibus inuentus es. Si reddaturtibiquod debetur,puniendus es. Quid «gó fit;quot; Non Deus tibi reddit debitam panam, feddonat indebitam gratiam, Debebat vindidam, datindulgentiam. Sviseflealienus à gratia, iada mérita tua.
Etin^piÃ.iz,
Nihil cs per te, peccata funt tua : mérita autem Dei, Supplicium tibi debetur, 86 cum præmium Veneriqfuadona coronabit, non mérita tua.
ADuerfus haec PAPISTICI docent, luftificattb^ PäpiÃarüi» nem confiftere in bonis opcribus,ut qui corà m Deo do^rina de confequi uelit iufticiatn, hune oporteat tot ac tanta iu/liÃcati9j* mérita bonorum operumadFerre,uthisniti amp;nbsp;fideretuto «f», queat, Ita inter cæteros Petrus à Soto in aflertione fidei Ca^oUcae,de boni? operibus.
Sciendutn
1x3 II, PARS RECVSÃT. SYN TRID. ET
Sciendum y iuxta EcckÃce (JatholtcæÃnÃmÃomi operibus,gu£e exdiuitiagratiafiuntyitafiÃndum ejje^ut
adexpiandapeccata^ iram DeipÃacandam^i^ Mtmit teternam conÃijuendam, neceÃariaÃnt utilia i ]S!ec pro^tereanobis Ãddiuitjte gratice per ChriÃumfidi^ tnusç^c^
Vide autcm tiertigincm Sophifticamt Aperte dixit Afo ms jfidendum efle bonis operibusæt tarnen moxfubîjdtî non efle nobis fidendiim*
Non coaceruabimus hoc loco pliira ex aduerfarionin* libris teftimonia, in re quæ per ie eft notiflima* Longiiis c* enim Iliade naicereturopus,ftngulaà perfequiueUemUS» Pergamus igitur ad fequentia»
DE FIDVCIA CERTAET
Indubitata diuinæ gratiæ QC ProadC' ÃoitMtt «eternarum.
ÃTHOLICAE ET ORTHODOXÃE drinae confentiens uox eft, quod in conuerfi^ââ ne oporteat indubitata fide accipi remifliooc'â! ^ipecatorum, propter meritum füq Dei Qi ccff^ ftatuere,quód Ãmus in gratiaJtem in inuocatione dubitandum, an Deus recipiat preces noftras^fed han^i*^ dem afferendam omnino ad precationem,uererecipi audiri à Deo preces noftras,et exaudiri propter filium diatorem,i«xta promiflionej^,
CAVSAVin. OB ERRORES DOCTRINAE.
Vfalmo z6,
Expedia Dominum »virilitcr age, ÃC confortci» turcortuum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
Matthtci 14.
Chn'ftusincrepat Petrum Apoftolum dubitan^ ,, tem ac h^Ãtancem: modicè fidei,quarcdubjtafti,
M^frdÿ.
Si potes credere, omnia pofsibilia funtcredenti, â
Rom. 4.
Abraham nonbæfîtabatad promiisionem Dei, obincreduhtatem,fedrobuftus fadus eft fide, trb ,, buensgloriam Deo,certa pcrfuafione concoepta, ,, Sl^odisqui promiferat,idem potens cflet amp;nbsp;præf ftate.Qiiaproptcrimputatum eftetiariieiad iuto ,,
Rom. 9. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
Certus fum egó,quod neqj mors,nelt;^ vita,necR â »ngeli^neep principatus,nec^ virtutes,neep inRan^ ,, fia, neep futura, neep fortitudo, nec^ altitudo, neep ,, creaturavlla poterit nos feparare a charitate Dei, ,, quæ eft in CHRISTO lESV Domino ,, noftro, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
I. Pttri f,
Aduerfariqs vefter.DiaboI.âS,tanquam Leö ru^ ,, giens circuit, quarrens quem deuoret: cui refiftite- j, fpFtesihfide, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'X *ïacobi â
ïp -âH; PARS RECVSAT. SYN.TRI'D,
Ãcobi «.
Petatautcm in fide, nihilhæfitans* Qui cniro hæfîtatjfîmiliscftfludui maris à vento commocigt; Non crgô cxiftimet homo alle, quod impctrabit aliquidaDeó* .i«
lt;f Eadem cft hacderc amp;nbsp;confentiens P A TR fentenda«
Auguftinui in cxpofitiont propoÃ. tx BpiÃ. adKom.
Certus fum enim, amp;nbsp;non dixit, opinor: plena de tenuit, quod nclt;^ mors vlla, nec temporalis tapromiffa, nec caetera fubfequentia poiïunt dentena â charitate Dei detorquerc,
. Etittrumiu(r4^tu,denoncogitagt;tdoà t
. ⢠I., I I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
crajamtm.
Difcedat de corde petitoris dubitatio,et venîet iargitorisinundatio. Non trepidet qui rogat^S^^*^ non fiibtraliat quierogat»
Et ident tdiTfi.
Precatio fine fide peccatum eft» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
item.
T'OtaIpesmeaeftin morte DominimeiV
Item.
Totius fîduciæ certitudo eft in preciofo neChrifti^ôCc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f .
CÃVSà VOL ofe ERR0RE5 DOCTRINAE.' iji âChryfojiomuf w ^pifî. ad Gälat. cdp.
Nos pro noftra virili ex nobi's ipÃs hie ad^ dçrnus, dcmonftrabimusc^ ^quoinodo circumciÃs nihil profuturus fit Chriftus. Qiricircûmciditur, ; tanquammetuenskgein circumddicur. Earn qui metuit, diffidit viribus gratia*. Porro qui difhditj f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihd frudus capit ab ea, cui diffidit^
⢠idcmini.alt;îtîmotb,lîomililt;i'S, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Nemo cum angore animi, ac difeeptatione ïansiexaudirife.puteu Quid autem fitdiiceptatio intentius accipito. Non licet prorfus ambigere, à puras ad Deum leucmus preces, nonexauditum iru
P^NTIFICII contra delenthancconfolatibncm, ** iubent fem per dubitarCjan fimus in ^atia,an Deus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
^osexaudireuelitinuocantes propter Chn'ftumîlmd femerà rium utderi,'qüód înuocans ftatuatfinedubitationc »ibi remifla elTe pcccäta.Sufpenfa igi'tur aiküeratione per^ petuo haefitandum Chriftiano precanti,an exaudiatur necne.
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Antoninuspitt-te 4. tit.é. cap. 2. §.7.
,,'^^^^^pQte^ejJccertU0inuiapr(eÃnüy(lhabetcba/ eifttÃecialiter rmelatumgt; nbsp;nbsp;nde dicitur
^Ãitbomoutrum odio ud ainorc dignus â
I ij StamsIatW
iji II. PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET StaniilansHofiuiCardinal, deh/treÃhiunojiri
tem^orif. Ub, i.
£x (^uo ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) uidere licet (^udinfilfumÃt Luthc^
rdnwn illiid axiotnatcuiuts hoinini ad peccatorum refft^^ onetn alJe(luendam, neceÃariumeÃe yUtÃrmtcer credatj eercö^Jlatuaty abj^ ulla dubitatione propricc inÃrmiti^ diÃiofitiomsyelÃpeccataÃbi remiÃa^
Et fxtnlci (»oft.
/Vullapoieà eÃapudUeummaior abominatio^^^ ÃthcereticorumtantaprcrÃmptio^.
DE DISCRIMINE LEGIS Ãf Eaangelij«
'CRIPTVRA MANIFESTIS'SIMVM TACJ^ difcrtmen inter Mofên amp;ChriÃum,â¬t inter dö* drinam legis QC Euangelrjt
, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niere.
»
gt;-3
Eccc dies veniuntdicit Dominus, amp;nbsp;feriarrii^^^ mui llrael ec domui Iudafocdusnouum,noniècun^ dum patflum quodpepigi cum patrib. veflris,amp;f^'
Rom.
Nunc autcm fine lege luftitia Dci manifefi^^â cft,dum comprobatur tellimonic legis et Proph^^ tat'uni«
CAVSÃ VUL OB ERRORES DOCTRIMAE. Jjj
tavum» luib'tia veró Dd per fidem lefuChriftiin â omnes amp;nbsp;fuper cos qui credunt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
ioitnnisi.
Lex per Mofen data eft» Gratia 5C veritas p^r »» lefum Chriftum fada eft:
Kom. 4.
Nonenim perlegem promifsio contigit Abra# *⢠hæamp;feminieiusJUum hæredem fore mundi,fed gt;» per luftitiam fidei, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. â¢â¢
X. Corinth.
Idoneos nos fecit miniftros noui Teftamenti, nonliteræfedfpiritus» Litera eninioccidit,Spiri; tus autem viuificat,
Idem difcnmcn utriufcç dodrinae notiiïîmum fuit P A T RIB V S SC antiquitati, quemadmodum confiât ^âtfequenttbus tcfiimonijs:
Chryfoliomiuz. Corinth,
In lege, qui peccatum habet, punitur : hic autem qui habet pcccata,accedâ¬ns,baptizatur, Só fitiu^ ftus, luftusautem fadus,viuitliberatusà morte peccatt Lex fi præhenderit homicidam, tollit è viuis : Gratia fi acceperit homicidamjlluminat ac viuificat«
Atnhroput Ub^. Epift,zz,
Ideolex feueritatem gladq habet,tanquam pac^
I iij dagogus
^4 It PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET dagogus baculum^ vtimperfedæplebis tem^pÅnæfaltem denunciâatione^dcterrcat. Euan^/ gelium autem I'ndulgcntiam habet,qua peccata do^ iiantur, I ure ergo ait Paulus : Quodlitera occidit, Spiritus autem viuificau
Papist ICI Theologi sc Monachl in omnibus bris fuis hæc diuerfiffîma dodrinarum genera pror^ Ris confundunt,ex CH RISTO Moien ièu legisla torem,Ã(^ inuicem ex Mole Chriftum^feu ex Euangelio I©â gen;faciente?,
DE PERFECTIONE LE^'
gis diuinæt ÃC de Coniilijs*
iIMILITER TRADITVM EST IN DOCTRÃquot; 'na feripturç fandae,legcm Dei integram eflê^ Ã^^g^perfedifltmam,cui nihil quidquam ad perfed* onem addi poflitiêcundum verum eius inteH^ dum: Aefummameius breuiterineo fterc, vt DE VM amemus toto corde,totamenteattj anima, omnibus^ viribus noftris: deinde proximum ftrum ficutnofmetipfôs»
DfMf.
9gt;
DiligesDominum DEVM tuumextoto corde tuOjSc ex totaanima tua, amp;G
Deut.
Cir^umciditepræpuciuin cordis veÃrn ,,
Leuitid
CAVSA VIII. OB ERRORES DOCTRINÃE, ijj
Le uit ici lÿ.
Diligcsproximuni tuum fieutteipfum»
Deuter,
Confïdera quod hodiè propofucrim in confpc?? tuo vitam amp;nbsp;bonunï : Etc contrario mortem malum, vt ambuksinvtjseius,
EtmoxdeMe:
Teftcs inuoco cÅlum amp;nbsp;tcrram, quod pro# Pofuerim vobis vitam èC mortem, bcnediólioncm malediclionem»
R.om. y.
Lex Spiritualis eft, ego autem carnaïis,
Quac autem dominus Matthæi cap. f. QC 6. commtmc» de lege,ea non funt noua lex,ut aduerfarij ibmniant,iâ¬d potius interpretatio ueteris legis»
PAPISTIC! Scriptorcs,theologiSgt;CMonaebicom trâ nugantur,Chriftum tradidifle legem,et quidem per fediorem quam fit lex diuina olim Mofi in monte Sw ^ai tradita, Scdeinde per Prophetas declarata : hanc Chrw fiilegem qui feruet, eum meritis amp;nbsp;operibus bonis confer Aui pofleuitamaeternam î Tradita etiam efle à Chrifto Euangelio ,quac pro cuiufià arbitrio l^ere feruari poffint Si omittiifinefalutispericulo»
sic Antoninuspterte t. Tit, tj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;unico
t^liomodi)kxnouaeÃali.t à ucieri. Quia lexuedf^
«?lt;$ II. PÃRS RECVSAT. SYN TRID. ET piicrorutn nbsp;nbsp;nbsp;lex noua eà lex perje^io^
niijt^uia lexdtleélionis^ Etotnnes diÃerentKc^c^uaspof mint dodlores inter legem ueterem,lt;lt;^ nouam hoc oÃetif dunt^cpioddtjÃerunt^Ãcutperfidlum imperÃdlum.,
Et max:
Comparatur noua lex adueterem yÃcutperÃdlum tt imperfiEum*, Ãc nouakxcontineturinueteriyÃcui frumentuminjpica^
Ac iterum:
Qmne perfi^um adimplet^piod deeà imperfidloy Ãef cundum hocl^exnouaimplctuctcrent;,in (piantum cptoi^ tieteri deerat^tmplet^.
DE MERITO PASSION' nisS^mortisfilq, ftEL
lACRAE LITERAE PERPETVA ET COf** fentienti uoce docentnos dc merito pafli'on^^ 5)0 tonus obcdienn'xfüq Dei ,domininoftri fu Chnft^quod' »'s morte foa pleniflîmèfatisi^^ cent pro oinnibus peccatis tonus generis
xnani*.
V ulneratus cft propter iniquitates noftras/t^
CAVSA VIII, OB ERRORES DOCTRINAE. 137 tritus eft propier fcclera noftraidifciplina pacis noï? ,, ftræfupereum_,Ãôliuore BIVS lanatifumus:8C ,, pofuicDominus incoiniquitatesomniünoftriim» ,
Non dkit Propheta,uulneratum elle MeiRam propter bona opera noftra,ut accedence ipfius mertto haccfierent propitiatioproiniquitatibusnoftn's : fed ait uulneratum elTe propter iniquitates noftras, mala opera noftra,ut ea. expiarentur»
loon. K
EcceAgnus DEI, qui tollit pcccatamundi, â Agnus Dei nonin hoe madatur uelofFertur,utbona opera noftra tollant pcccata mundi ,fedutipfefuaipfius-o'blationeeatoUau
». Pet.i,
Qui peccata noftra ipfc pertulit in corpore fuper , Ãgnum. Non dtcitfilium Dei reieciflè peccatanoftra in , bona noftra opera,ut per ipfaexpiarentur,fed pertuliffè ea-infuo ipfius corpore».
Dédit femetipfum precium redemptionis proo^ mnibus». Non ait lEffecit ut noftra bona-opera eflent precium redemptionis,feddedit,inquit,SEMETrPS VM ⢠redemptionis precium»
ç.Teftimonia. P A T R V M de hoc articulé»
AuguHinuf fuper Pfal, lîp. Tom. 8,
V endere homo fe potuit, amp;nbsp;venundatus Bert
I y fuh''
II. PARS RECVSAT. Sm. TRID. ET fub peccato : redimerc fe ab l'niquitatibus non po^ teft. llk fe potuit redimere^qui le non potuit vended re. Qui non commifit peccatum Jlk eft redempeof à peccato; ipfe redemi t Ifraël ab iniquitatibus. Non ergotirneat accefRirus ad Deum aliquas iniquité* tes fuas: tantummodo accedat pkno corde, ÃC deÃ^ nat iam facere, quæ faciebat.
Et fulgt;er Pfitt, fS. Serm. t. Mt:
MortuuseftChriftus inter maniis îudæorurfl# redemit multitudinem gentium:£ftufuseftfan^ guis, à C profuir, fed conuerÃs omnibus profuit.
Et Diuut Antbroftut in i. (lt;rf Corinth, c. 6.
Precioemptieftis, ait, noltte fieri ferui hominU* Verum eft,quiacarèempti fumus : vtà nulloredi^ mipotuiflèmus,nifià Chrifto,qui omnium diues cft. Qui ergo precio emitur, magis feruire debet, Vf aliquatenus vicemreddatemptori. A Deo igituf empti, id cft, à Chrifto, ferui nominum efle non dt^ bent. Seruiautem hôminum rj funt,qui humanî^ fe fubrjciuntfuperftitionibus. Hæc ilk,
Papist AE amp;nbsp;Scholafticf dodorcs contra, merits et farisfaftioni Chrifti impie detrahentes,docent,Chd^ fti paffîonem propter noftra bona opera fadâ, uthscf ab ipfa uirtutem fatisfaciendi confequantur.
lt;([ Ita feribût,cum altj, turn præcipuèPetrus à Soto in krtione fua fidei Catholicæ, titulo de fatisfadionc.
Crédit
r
CAVSA. VIII, OB ERRORES DOCTRINAE.
Credit cademÃdes Catholics EcdeÃte ypaÃionetn Chrià itaÃÃ'icientetn eÃeJati^Ãdionent propeccatfs wnihuSyUt nullum opitó noÃrum nÃah ipà uirtutemÃu Us^ciendi haheatÃ^ua z^^aüamj uttdoperemuryacci pimitSyatip idem de uircute meritiyi^ cietensy ^ua de lau de operum noÃrorum dici pojÃintyconÃtemur^
DE STATV DEFVNCTO^ rum poft hanc vitam,amp; dc purga^ torio Papijiico,
8'gRIPTVRA ait: QJH CREDIDERIT ET baptixatus fucrit,hunc fore faluum : Qui non credideritjhunecondetnnammiri, Atcp ita to-' tum genus humanum poft hanc vitam fepara-' tum iriin duos ordines, quorum alter fit credentium, qui perpctuo confpeclu Dei frucntur in cÅlis : alter impioru, quinoncredidâ¬runt,abîjciendiiconfpeâu Dei in infer# Rum öd cruciatus «eternos*
iotmnit. 3.
Quicreditin cum^non iudicatur:qui non credit, ,, iam iudicatus eft, quia non credit in nomen vnige? ,, nitifilijDei, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
10(01««. f.
Amen,amendico vobis, quifermoncmmeum , »» audit, 6d credit ei,qui miÃt me, habet vitam actcr« s j nam, 2lt; in condemnationem non ueniet, fed transe a a, luit per mortem in vitam» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.TheE »a,
140 II. pars recvsat. syn. trid. et
l.TbcjJÃ l.4,
,, Nolumus ignorare vos, fratrcs,dc dormknti^ ,, busjiecontriïtemini ficutcæteri, qui Ipcm non ha^ ,, b^nt,óóc. quoniIocoApoftolus grauiflimè et prolixe lO'' quitur ac docet de ftatu eor,û,g piè S)C in fide ex hac vita e%^ cedût : Necp vllam purgatorq Papiftici vel minimam mentionem, ièd docet,non eflè indulgendum ludui ÃC lori propter defundos ,fpe Jætfiïîma gloriofà e reliirredio^ nis mortuorô. Quôd fî ullus eflet Purgatorius ignis, lern commend funt Papiftæ,in quo animæ hominum q*^ deceflcrunt,ante quam lattsfadionem intégré prgftiteriiP*» amp;nbsp;ante quam intégré purgati fuer unt, acerbi us amp;nbsp;maioi^ quam inhac vita, cruciatu, pro peccatis cruciantur, gra^ profedo ÃC reprehendenda negligentia id à Paulo oû^ îlim elïètj'imô crudeliter ab co ladum, qui ab hocj offilt;^^ humanitatis, ncacerbiiiimis cruciatibus fratrum comnâ^ ueremur ac codoleremus ,Cliriftianos prohiberct. Prxf^* tim cum idem non vno in loco moneat,vt cum dolentib^^, doleamus, Sgt;â ad ibcictatem doloris grauiter adhortct^V Gaudete, inquiens, cum gaudentibus, ÃC. flete cum bus. Ro. IX. et alibi fepe.
Ac pertinent hue exemplaluculentiffima, Lazari, tronis in cruce,Stephani,Pauli dC aliorum quibus maA*^ ftilTimum fit éc irrefragabiliter conuincuntur aduerlai*!â eos qui pié amp;nbsp;fide filq Deiex hac vitadiicedunt., no
. ciatus Purgatorij ignis abripijfeddiiTolBi ôi. protinus Prffruw ff/a=
monta,contra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n rr^ i- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tril
'Purgatorium Ita 8[^ PATRES in Ecdefiadocucrunt, qtiofA Paptficitm, teftimoniaquædamvideamus»
Aug^^
CAVSA vut OB ERRORES DOCTRINAE. 141 AuguÃinui 4d iJllt;tc(don, Epifl. $4.
Morum porró corrigendorum nullus ali'us, quarn in hac uica locus.Nam poft hanc vitam quift queidhabcbiCjquod in hac fibi conquificrit.
â¢,, Et in Sermone 66. de ttmporf.
In hac uita tantum poenitentiæ patetlibertaSj, poft mortem nulla corréótionis licentia, ÃCc.
idem de Herbis ApoÃvti SermCfi^,
ûuæquippehabitationes funt^vna in igneæter ï^îaltera in regno æterno^
idem depeccätorum meritis er remiÃiont^ Itb.i. cap.
^Neccft vllivllus mcdiuslocuSjUtpoftît efte^nift fuDiabolo,qui noneft cumChrifto.Hinc ÃCiplè Dominus uolens auferrede cordib. malè credent^ ^nijftà ^ nefcioquam^medietatemjquam conantur quidam paruulis non baptizatis tribuere^ut quafî meritoinnocentiæ, fint in vira æterna: Sed quia no ^unt baptizati^nô fint in Chriftojn regno eius,deÿ finitiuam protulit^ad hæcoraobftrucnda fententft am,vbiait;C^n non cft mecum^contra meeft»
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1.1 iterum contra Pelag. UypognoÃ. lib.
Primum cnim fide« Catholicoruip diuina auto^ ritate credit regnum efte cQelorum,vnde,ut dixijno baptizatus excipicür. Secundum geh'ennam,vbi omnis-
lt;4x IL PARS RECVSAT, SYN. TR ID. ET . omnis Apoftata vcl à Chriffi fid« alicnus, fuppl^^ da experitur. Tercium penitus ignoramus^iiBO nec dfe^in fcripturis fandis rcperimus,
D. ChryfoÃontui d( Lazaro condone i. ait.
Omnia hicdi'fiolue^utcitra moleftiamilluduM^J as tribunal. Donee hîc fuerimus,fpes habemus claras, fimulac uero dilcefleninus inuc,non eft p^^ ftcain nobis ficum poeniterCjiiecpcomifla diluer^'
Et alibi idem Chryf ilkmus fic fertbit.
Ncc putemus nobiSjCum illucvenerimtis, ricordiam eiîè tribuendam, qui non agimus, vt niammereamuraccipere,etfi Abraham pronob^^ roget,etfi Noe,etfi lob^etfi Daniel. Dumigitur^^^ tempus irt manibus _^plurimam nobis apujd DcUi^ fiduciam ptgeparemuSjS^c*
Papist AE his add/derunt commentum Pufg^^ ri) ignis-quô piorum animae exCTuéicntur ad pro fatisfadionecorum peccatorum,quibus in
ta nondum condign« farisfeaflent mcritis Qc operibus ! nisiquod tarnen iupplicium Indulgenrijs Papalibus, «]* ** fis, Sc ujgilijs aboleri poflit, ne animæ eo in loco graoi^^ autdiuiiusafifligahtur, / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*
lt;^°â'P^^^ÿ Thtologid^ap.i^
Ttirgatoriiió igniicorj^oyettócJly ^crtjiicmtaniti^^
CAÿÿjj VIIL OB' ERRONES bOCRRIN'AE. i4jlt; ^^^^J}gt;iritifsiuÃorufttylt;^uiin hac wtanon implcuerunt là tiifiélioncm condignafit;,c^igutjtur^ 'Btmhardinui d( Bujiisin Kofarto, Sermone
' ,, nbsp;nbsp;nbsp;) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x.partei.
dicoÃctuidutn pr^dt^os JDoélores y(juod
â ahitnce uaduntà d quot;Purgatoriumtç^Ãtnt ilîcCy quee ^^'ââwniûrcum pcccatt^ ucni^ibi^Jôlutn-, uclÃcluamor, ^^^^(tcommÃrunt y ^tempore morti'S contritionan ba» ^^^gt;âuntÃdp(xnitcntiamdebitamnon impkucruntj taks
UaduttCadali(luem locum^in (puopurganturt^ ila^ ^ociis dicittir'Purgatoriutny d purgando.
Et pMlo^toü^^^arte^.
ergo perÃffi'agia l^ere^ur anintee ab borrb ^diÃufio igne'Purgafori/, ergo tiui illudÃ(iune;,tnaiore}it ^^^gratiatn^ nbsp;nbsp;ebaritatem impendunty riudmà ilks ui»
C- indigentibus totum mundiim largirentur^ nbsp;Da»
^^^(enimtnillentundosy imo centum mdlemdliaÃtotba^ berent y ut poÃnt ab dk^ cruciatibus liberarü
jNam {utinpiit Gregoriusyfib co» dem igne ekéht^ purgatur^ damnatus ere».
mature ,
»44 LI. PARS RECVSAT, SYN. TRID. ET â¢
DE RECONCILIATION ne amp;nbsp;Gratia diuina.
AETEREA DOCET SCRIPTVR* quod modo ctiam attigimüs ) rccohciliaH DBO peccatoreSjóCimpetrarcgratiam,folius Chrifti meritis interceffïonezfi fide certa appræhendant, id^ fine ullis meritis noftriî» aut dignitate noftxa»
Aâor. 4, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' V
Non eft in alio aliquo laïus, nec aliud nonicii fubCÅIodatum hominibus,inquooportea⬠no^ faluos fieri.
gt;gt;
Row. 4,
C H RI S T V S 'traditus éft propter peccatî â noftra,ô^ rcfulcitatus propter iullificationcm ** ftram.
â vi 1 â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Row.;.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '.y ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. V i â â¢*
Sicut per inô.bedientiam vnius hominis pcclt;^^^ â tores conllitutifuiit multi: ira per vniûs obedi^'^^ *â tiamiuEiconftituuntur multi.
lt; Teftimonia P A T R VM.
Auguflutid ad Pfà t. 144,
Vbi audis gratiam/gratis intellige. Si ergo tis^nihiltu attulifti, nihilmeruilIi.^Nam fi ab'q***quot;
CAVSà Vin. OB ERRORES DOCTMMNAE. »41 aliquid redditum eft, mcrccs eft, non graua» ChryfoliomiK adpopulumAntioehmwn,
Bomil. Zf,
Gratias agamus, quoniam ck eorum numero, qui falui fiunt,cenfeniur: Sgt;i. quoniam, cum ex opei
5 nbsp;nbsp;ribus faluari non potuerinnis, cx Dei munere fal*
uatifumus«
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HieronymiMlih.4.aduei-fufP(Iii^i4Hoff
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tune ergo iufti fuinus, quando nos pcccatorcs
fätemur : amp;iufticia non ex proprio merito,fedex C)e!confiftitmiièricordia,dicentefandafcriptura:
I nbsp;nbsp;conduit Deusomniafubpeccato, vt omnium mi*
J *ereaturgt;
PAPISTICI plane bis contrarium dogtna iconantur defenderetetdocentjhoraines poffe fic implc^ ) re Dei praccepta, vt legi omninôîattsfaciant iram Dei placent, peccata dcleant meritis, ÃC coronam i uftidæ con* «quantur»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic Papillici coUocutores in poilremo cotlo^u»
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RitiibonenÃanni 1^4.6,
Is y cui remtljà pintpeccatapotesl auxiUografiac ^^ÃcitnpkreUeiprceceptayUt HBQ Z^^proxiino Ojioddiunpcit^nonJolumnonpeca ^^^tnortalitcr y pdpotiiis ç/l iuÃiis apud Deunt,
K LIdGIS
1^6 . n. PARS RECVSAT. SYN TRID. ET L3G.IS IjM.PLEUciuÃnodi nés uerè iuÃi Ãnt apud Dcum y^ legem eins c^uiagratiam habent omiira omnînôpeccata delenteot^ fuggerentemuircsadimplendamlegcm^ â
'quot;Etmox: - â
SinùltluJo TurdctCfius dcticg zy P4= fillicte relis ^ionif,
TIicimus Opera heec^ cpiibus legem iuÃiimplentj lt;amp;nbsp;Deiuoluntatemfeguiintur fficeffc uitee (sterna merito^ ria, uteis^ 'PauhteHitnonio^ reddendaÃt corona IiiÃ^ tiee^
lt; Atq^ ex his apparct, rcligi'onem blafphemofum dacoriim,! iircarum feu Mahometiftarutn, amp;nbsp;PapatusX^ verbotenus ÃC externis ritibus ac cçremonqs nem quandam prç fe feranr,reip(a tarnen ô(f in rei tiaparumautnihildtfcrepare: Jdemenirn fentiunt- S£ cunt omnes,videltcet, quod homo mereatur vitam nam externa honeftate,virtute, 0£. vitae innocentia, ÃC banc externam nbsp;ciuilem iuftitiam placere DEO honâ^
Bcs, quorummores funt honefti vita integra»
DE NVMERO SACRA^
mentorum in Ecdefîa»
IpACRAMENTA IN NOVO TESTAMENT^ ij inftitutaa Chrifto,utfint fignadiuinægratté» I'diio nom inantur et numerantur in Euangdi^» ].fciltcâ¬tÃaptifm«5 coenadommi»
CAVSA Vlït OB ERRORES DOCTRINAE. 14^'
Hath, ii,
Euntcs, docete om nes gcntes 3 baptisantes COS ,j innomincpaths,amp;fili),óifpin'tus fandi» ,,
ItemMatthæi M.arcii4»Lucæii.i.Co^ ,, rinth. 11 ⦠quibus locis recitantur verba inftitutionis ,, cÅnæ Dominica» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
lt; Idemamp; PATRES docent
Augujiinut ad inlt;iuiÃtiones lattuarij ci^, h
Vnde Sacramentis numero pauciffîmiâs, obfer^ uatione facillimis, fignificatione præftantiffîmis. ^^letatcm nouipopuli colligauit : ficut eft bapdf# tnus T RINIT A TIS nomine confecratusï communicatio corporis, amp;nbsp;fanguinis ipfius,amp;c*
ââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Edinlibr{gt;deCata(lyfgt;neicap,4.ait: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;.
Os non cónióiinuatis z'n. eó ttcd ynus ex militi^ bus eiusapcruiclatus , Sócontinuo exiuit ianguis, SCaqua^qusefunt inatris Ecckfiap genaina Sà cragt;
Sed 8c Diuus Ambrofius in traâ;atu';'cüide Sa^ cramentis Titulum fecit,tantum duorum memw nitSacramentorumînempèBà ptifmiet Synaxcos* , , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jedp^in^çhri/Uavalib.r-cà p.^.tantum
. duoSdcrdmthtadbipfoÃaminocrAüofyliftraditat
Hoe vèro tempore,, poAeaquam refurreólionc li nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K i) Domini
»43; IL PÃRS RECVSÃT. SYN. TRID. ET
Domini noftri manifeftilïîmum indicium libei'taris illuxit, ne ipforum quidcm. fignortni^i quæ iam intdligimuSj operatione graui onerati miis^fedquædampaucapromultis,eademcç facilima, ècintclkdu auguftifsimaobferuatio^ necaftifsima^ipfe Dominus,amp; Apoftolica ditdifciplina, ficuti èC Baptifmi Sactamentum cdebratio corporis fartguinis Dominb
yl T P à PIS T A E, pro ea quam fibi fumütinii^ ui'na omnia poteftate,his duob.Sacramentis infup*:â' alia quintp addidérurit,quç eadem cum fupartonW autoritate cenientEius rei longiorem commemorationcfâ hic omittimus nec em'm opus eft procul quærere teftttn^/ niaautprumjqui hæc docuerunt in Ecclefia »Extat endi*'' ridion iocorum communiumEccij,vbi ordine enumeraH^ tur fîngula : deconfirmattone, fexto loco communi: de dine,loco feprimot.de confeftione, loco odauo, ÃC dein^ nono lôcOjde ùiatrimônio» Ite in Panó^lia Guitielfni Ei*]^ danilib,4» cap^jr» Et in locis communibus Cont^* Ctingi} Monachi cuiuidam Francifcani î vbi haec verbo*^ adftruun^jr»^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;. â
DE BAPTISMOgt;
DîJaptismvm constat institvtvm ! Euangelio à b iplb Chrifto, iubente omnes tes baptizari in nomine patris, fili), SC ip'^ ntus là nâiî necB exorciimos.vUos, aut vlly'^ - nbsp;nbsp;nbsp;â - chrifnâ»
CAVSA VIH. OB ERROR.es DOCTRfNAE. 14^ chrifma addi Baptifmo mandatum kgftur Matth» 18. Cum igiiur horum vtrumcp inftitutum fit ÃC additum BaptiP nto hotninum tradit/one, extra verbum Dei, confequens ^periinere h«ec ad regulam quac traditur
Matthäi if,
Fruftra mecolunt docentes dodrinas homi^ «um,
EtCotloÃ.z,
Si mortuieftis cum Chrifto ab elementis hu^ ^stnundi, quidadhuctanquam viucntes mundo ^^cernitis;ö^c,
Papist ab aduerfus hæc voeiferantur cos qui in Ãapüfmo nonadhtbent vndiones magici ölet Ponti* p ficta precatione amp;nbsp;cxorcifmis confercratt, faccre leceP JQnein ab Ecclefia,6c pro fchifmaticis atÅ hoftibus Ecclc# ^â«ihabendos.
jgt;(tru{ SotM in Catholicaujjertiont, DeBaptifma.
^onÃlum Chroma Jed r cliquas caremonias ueÃtutttyijuie omnia conÃatin EaleÃajemper ^^^erenter Ãruata y ampkEitur Qatholica Ealejhi ^^odlibeeiuxta^radumfium y Ãcfamen, ut aper rumÃ(y Propria autoritate ahquidmutantem ,hoc ipà ab Eccles J^^^nitatcÃcederey Ãbifnaticum eÃe,
K iif VE
tjo n. PARSRECVSAT. SYN. TRID. ET
DE DONIS SPIRP tus SanÃfi
JN HISTORI'A EVANGELICA LEGIMV^» Chriftum in die Pentecoftes, QC deinceps ^i'donaflè Apoftolis fîC altjs quibufdam difcipi^^ '^j lis admiranda Spiritus fandi dona, videltcd donum linguarum,item (anandi ægrotos quo«^ atnep in nomine Chrifti,06fimilia miracula taciendt dlor* Galat. Et ad Tit. 5.
Hine Papiftaî fine vllo mandato Dei nouum attuleriin* in Ecclefiam Sacramentum,quod Confirmationis vocant, cuius earn vtilitatem ÃC necefsitatem efle prædicarunt, nifiquisidfuicipiat,pro vero Chriftiano non fit habend dus,quemadmodum tradit Gratianus cap. i. De conlecra^ tionediftind. Æ.
Ãiani inueniantur, (^wanumluamcrit CbrilÃianu^gt; Â«Æ cotiÃrmationc Epijco^ahÃcrit cbrijmatttó, iunt rädern
Item Clement Epift. 4^^
GtitnibifiÃÃinatndutn c/lÃttemora renaÃij tnutn conÃgnariab EpiÃopo^ tdcdljeptiÃrmcii^ Spirif' Uli [auditor atidin per aper
CÃVSAVni. OB ER.RORES DOCTRINAE. M
Et mox:
Qliiaaliterperfi^ii^ ChriÃianuseÃe ne^ua^uaftt pote/l.
Quin etiam ifti Canones Pontificij in tantum extoHunt contirmationis dignitatem, vt eam ipfi Baptifmo præfegt;' tant, ÃC maiore veneratione quam Baptiimum cenfeant colendam.Cap.de his,eadem diftindt.vbi habet Rub. Mai« J^us impofitionis Sacramentum dignius eft Sacramento Baptifmi.
Ãddunt etiam magnificaElogiahuicfuo Pièudo(âcra«î *ucnto,quodeo augeantur dona Spiritus fandi: ÃC BaptiG *uoquidem regenerate hominem ad vitam, Confirmatioquot; autem inftrui ad pugnam.
Sic tnim dit Mtkhiädtt Papn.
In Baptifmo re^eneramur ad uitamtpoH Baptà ^vtnconflrmamur adpugnam^ Jn BaptiÃfto ablnimun loHBaptÃnuttt roboramur^
EtpMÃÃMtct
SpiritusÃnllus (piiÃiper aquas BaptiÃniÃlutifi^^ ro dÃendit illapÃ^ in^nti pidcbritudinem tribuit ad innocentiam y in conÃrmatione au^meiif tumprteÃatad^ra/ tiam.
K Ulf
iff II. PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET
De POENITENTIA»-
Te/Kmonu: Scripture.
»a
9i, agt;.
*gt;â¢
gt;*
»X
E POENITENTIA, QVAE EST CONVER* fiopeccatorisad DEVM, Sacrach'teræ pltdter docent, neceflario ad earn requin', peccator per legem Dei vere expauefeens done iraî Dnu'nae aduerfus peccata lua, doleat le ortendi»^ Deum: S)C fide in filium Deiaccipiatremifsionem peccato^ ru m et réconciliationem: ac per cam fidem regeneratus choet nouam obedientiam iuxta legem Dei,
lt;)f Duo etenim fumma funt in fcriptura dodnânæ genfr* rataltcrum Lex,alterum Euangelium,Per legem autei^ agnitio pcccati, vt ait Paulus : Per Euangelium Fides, desautem,vtidcmait,exaudiai eft,auditus per verbuö^ Dei,
Mifereremei DEVS, amp;fc.quoniamnn'qui^ ta»em meam ego cognofco,amp;peccatum meu cofl* trà meeftfemper,
y ides agnitionem peccatorum 0^ iras diuinaf,, Stquùurpdulôpôü:.
Quoniam veritatem dikxiiîi, quçinocculffl eft, Sc fapientiam abfeonditam rnanifeftafti tnihi» Ecce fidem accedentem ad promifliones ieu veritaKfl^ diuinam de reconciliatione per filium Dei,
War«' I,
Impletum eR tempus, Siappropinquauit regnfl ccelorflflâr
CAVSA Vin. OB ERROR£$ DOCTRINAE. vj coelorum: Poenitentiam agite, hoe eft,. agnofcitc peccata veftra crédite E uangelio«
LKclt;ez4..
Sic oportebat Chriftum pati,et refurgerc à mor# tuis tertia die,amp;S prædicari in nomine eius poeniten# tiam,8d remifsionem peccatorumj'n omnes gentes,
Aiïor, it.
Tcftificansludæisfimul óó Græcis^,,â¬anfr,quæ trgaDeum eft,poenitentiani,acfidem ,quæ eft cr^ ga Dominum noftrum lefuni»â
^tlt;phinc manifeftifsimiim fit, confeÃionem auriculagt; quac fit f^cerdoti, non eiïè partem pÅnitcntiae faluta« fUHdquQdetiamantiquifsimorum patrum icriptis com^ probatur vtpatetper Ãeatum- loannem Chryibfiomum
Epiftolam ad Hebracoscap-.iu EtHomilfa cap,iz, btfuper Piamlum$'»-PfaK$o«.Homih'a|'» ÃuguÃinus in Epiftola ad Iulia: comitem in liK lo. GbnfcÃ. cap, 5^, hrofîus de pÅnitentiadiftin, i,.cag. Petrus,.
EX A.D VERSO, quantum cafcutiucrit Papatus in hoc dodrinaî Chriftianae arriculo, id didu incredi.' bile eft, Atcçira'tium harumdifcordiaium fuitdodrfe Uæ dePÅnitentia explicatio ,jqua in denfifsim is tenebris «trorum ô(Lfuperftitienum,.quibus:Religio obruta iacuif, quau ad primam fcintinam.llHcgratiÃim3 reddita.fuirJV a.' auîei-fj fueruntPâpiftarumde hoc articulo errores,iêlt;l gtæcaeieris crafsüsxiniîquod oporteat contritionem cfie
K V
tj4 ' îî- PÃRS RÃCVSAT, SYK T R ID. ET (ufFkientem. Item contriuonem mererircmiÃionenicii^â' pae,Deindeneceflariam eflè omnium delictorum eniim^' rationem, quæ fiatSacerdoti in aurcm. Item fatisfieri nis, ÃC remitti culpam cordm Deo ieiuntjs, demofinis crificijs MiSxjperegrinationibus amp;itineribus adlongii^'' qua rem ph, amp;nbsp;fimilibus operibus.
t)eConÃÃia= Contefsionem auricularem in primis vrgentP we auriculari PlST/iE, velutpræcæterisneceiïariamadfalutem. trror Pa[gt;ifla ftatur hoc capitulum omnis vtriuic^ : Extra de pÅniteH^ ruw» (13. ôi rcmifsione : quo is qui ad annos difcrctionis ps*^^ uenit fi non confiteatur omnia fua peccata femel in aniKJ
lt;4 proprio iacerdoti, arcetur viuens ab ingreflu Ecclefi^^» amp;: caret moriens Chriftiana fepultura. Hoc quid aliud eft qudm propter omiisionem Confefsionis auricularis i® «eternum barathrum detrudi^
Atitoninuipartei, Tit. ÿ.cap.3.
quot; Si (^ujs non conÃteturÃmdin anno, hahens annos Ãretiojusypcccai mortaliter^à ex negligentia hoc aty lt;(^c»
Et/MOX.
jNonpote/l autem Sacerdos deohligare eum ab f)r(ecep(Oy nec EpiÃopuSyÃdÃlits 'Pa^ay (Quantum fè.iKeli^\vino» _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
Irem, confefsioncm auricularem eflè ncceflariam, ditcnam Alphonfusà Caftro lib.4. aduerfus hærcies,*â difiind.Ccnfefî'tÃtGuilidmuÿ Lindan«? lib 4, Panopl^^ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capgt;fâ
CAVSAVIfï. OB ERRORES DOCTRINAE. iyj cap*65',EtConradus Kk'ngius lib. 4, communium loco*; rum cap« nbsp;nbsp;Et ante eum Albertus Pighi'us in lib^deprae#
ciputs controuerftjs. in 9«controuerfîa,de confefsione peclt;5 catonim» Et loachi» Perionius in Topicis Theologicis lib X. Et Ioan« Cafparuç Rutlandus in locis communibua Theologicistit« 19«
DE MODIS EXPP
andipeccata»
NA EST CONSTANS, PERPETVà et confentiens vox Rrophetaritm et Apo^' ftolorum de cxpiandis peccatis humani generis, fèu remedijs tarn mortaliu quam venialium peccatorum: nimirum, quod preciofus fanguis fiHj Dei Dóinihi noftrt lefu Cbriftiemiindetac purificet creden--tes ab omnibus peccatis k. loan, i, priore ad Corinihios ói»
PA PIS T AE autem,quia luernm amp;nbsp;quaellus h c lo^ cum habuerunt, multipliées ac varias tatiOnes expp andi tarn mortalia quam Veniaha peccata., incredibili tiegocio commend funt: cuius generis funt afperfio aquae fcenedidac Icucöfecratar,qua deleantur peccata quotidiana feu leuioralConfefsio generalis: EpiicoporS ,Saccidotum auc MoniahQ benedidio: deuotæ tunfiones pe(fîoris,et-quç funteins generis fimiles nugæ. Item, pro peccatis mortali# bus amp;nbsp;magnis fcelct ib. quadragenas , feptenas et catenas: qu3s tarnen per indulgentias, pecunia: inteiuentu com pa# latas^
iyÿ IT. PÃRS RECVSÃT. 'SYN. TRID. ET ritus, relaxan vstrie aut in totum remua pofle, tradidc* runt»
MoJi extfun R-ccenfèntautê fcholafticilcaptorcs theoIogiXH» lt;fipecMt4k«â'â^â'iediaveniaUam Sgt;C leuiorum peccatorum,de quibitf wor4 â{.»cftprolixèapud PetrumdePa.âiftînd» 6»quant
IJi^nacommumo. .d»i;Cumomne»
*⺠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beneJi^£e aÃgt;erÃo^ De coniec. d. 5. Aquam
}. ElanoÃnarwn largitioz De pÅmt.d,u§» Quamobrem»
4. IniuriarumrsmiÃio. Lucscó*
f. Qratio,prlt;efertim Dominica^ Dcpcenitd^^^tDeqiiö^ tfdianis»
ConfÃto^encrali^, îbid»
JEpÃopali'S hencdiSlio^ â¢ac Sacerdotalis, nbsp;nbsp;etiam
q. h c mulö' in Ãne^
Dcuotapt^oriitunÃo. De pÅnit.d»;» Trcs funt 'diones*
9« Cordtslt;contritiogt;â nbsp;nbsp;nbsp;Anton» in parte 5»T{Molt;cap»i»^
' 'Quanto,
to. dÃxtnmaun^lio. De vnd, cap, vnico»
II. 'PaticntiaÃagellorum^
Quodlibetbonum opus^
Hacc comprehcnrafucrunt bis verÃculis*
Confiteor, tundo,icon}fitrgor, conteror, oro, Si^ftor, edOf dono^ftrk^cuofuliapono.
CAVSA Vin. OB ERRORES DOCTRINAE. i;;»
lt; CRIMINALIA feu mortah'apeccatatribus modi's Morft expw« ^piari docuerunt: quemadmodum refert loan. Keiler
pÅnitentiæ,ex lacobo Carthufîenfî, uinmet mor*
w. M, Henrico Steinbach, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wâw.,
per Septenas^
3* Carcnas^
De quibïis Kofariui part. tit. de înduîgentijs 'm hune modum fcribit,
Notandum y guod indulgentia concedunturuarijs exprimuntur diuerÃs uocabuUs... CdarinayÃu ^lt;^^£naÃcundumÃoÃ.fuper ca. accepÃi: defponÃduof ^^^?cdluulgare Italicorumi. Etdicitur Carenadcat ^^^^ahominuniy uelctiam cibariorum.. nbsp;nbsp;nbsp;ISiam in tilt'S
^^^draginta diebiks homines includuntiirinalicpto locoÃ^ ^^^oiuxtaEccleÃamytibinonhabent conjortitim homi^ ^^fti.^lnden^^in fuprddidlo c.^^ccepiflt y intungitur ^Ãdam, qui acceperat quandam in uxorem^quam alter ÃlâideÃotÃtuity quodÃciatCarinatny id edî, qtiadragea ^(ttn.inpane z^r aquay cumfeptetnÃquentibu^ annts ^niteat. N^tcnim colli^iturexpeÃisjummorum 'Pontü Ã^^tn., diÃirentia edl inter Jeptenanty uelÃeptenariuniy
Ttagenam y nbsp;nbsp;Qarenam y qu(c etiam carentena ali^
quando
tf! . IL PARS RE CV SAT. SYxN. TRID. ET
^jtando dicitur» l^am Clemens 'Pa^apriusinÃituit(jvlt;t^ dra^enamjpenpiam deÃgnauitpoenicentiam quadra^if^^ ta dterwn cum fepfem annii fecpientibus quampoenaii^ iniungebatratione unitispeccati mortah's i ita, quod iÃosquadra^inta diespoenitentes excludebantur ab po/l eoÃem dies iniungebatur eis poenitentiaÃptenftih Uidelicety quod per eofdemÃptem attnosÃrijsÃeundisf^* meluterenturla^^ianifSyquartisÃrijs uno firculo coH^ cernenteieiumumt (extisueroÃrijs haberent triaÃruà paniSy cinere intmdla., Et intra bosÃptem annos non utt^ bantur carnibu^ ^necuino ^nec etiam leélo^nec baltit^* Ãddormiebantin terra ajpera ucletiam lapide^ busannisexpletisÃicuit ipÃsprimum cominunicareclt;^^^ pore Dominico^
Septenamautem Inno. Papainiungebatpri^ pro uno mortali peccatoÃc quod die Dominica debeb^^^ uti laHicinijs bis in die t ÃriaÃecunda idunare uno loconcernenteieiuniumtfiriatertia utebantur bisE^^^ anijs Ãue ouis Ãria quarta utebanturpanet potu quoÃmelindieiÃria quintaÃmiliterlaHicinijsZ^r o^^^â ÃriaÃextaÃlopaneaquaÃmuli die ucró Sabb^bi^
CÃVSA VIII. OB ERRORES DOCTRINAL, ty?
^ccleÃas utÃtando Utnina Sans^
(juando melius potuerunt comidere lacliciniaÃ^ ^^Jühu£ exphtti ypnehabitaabÃlutiüne licuitipÃs ^ommunicare corpore JDominico, etuocabatur huiuÃna» ^ipoenitentiaÃptenariay uelÃptena Innoeentip
Sed CarenUyÃue Qarentenay erat poena tnclu' ^tns paenitentiam quadragence nbsp;nbsp;Ãeptence y guiaÃc paefi
^itentes abÃinebantd etbiSyÃ^ Ã conuerÃtionehominumy itiunabant in panCy a^a, (puadragintadtebus^ ^^^^:ypddlhoc imponebatur eisÃptennah's poenitentiay ^'^i^lt;iarbitriumSaeerdotiSy utteiunarent (pialibet Ãptu unum dtetUy nbsp;nbsp;dicerent cerfas oraitones, autÃcet
^tfit ahpuapia opera y (lute poenitentia iniwrgebatur pro ^^olibetpeccato tnortaliÃcundunt Canones y licet modo Manones pocnifeiitiaksÃntarbitrarilt;e^ nbsp;nbsp;J\dodb autent
'^apa dans Quadragenamy uel Septenamy uelCarenatn in hteris indulgentiarum ypratendit abÃ)ltiere illos (pti débitéutunturindulgentijsyUeltantamgratiam conÃrre TtemiÃionis y fpiantam iÃiper eajclem poeniientias meruf erunt, £ltÃc per annum panitentialem conÃrt tantam gratiani rennÃioniSy epiantam bomo meretur perà poenig ttndo per annuntv
1^0 II. PÃRS recvsät. syn. trid, et
DE COMMVNIONE
-CÅnæ Domini fubvtratÃ
^ec«.
SOENAM DOMINI INSTITVTÃH ESS£ Chrifto in Euangeli'o,vtipfius corpus cump^' ne, ÃC fanguis cum vino, non tantum SacerûO^ __ _ tib.amp;^ Sacrificulis, ièd vniueriæ Ecclefîar,ôd gull's Chriftianis, etiam qui non funt Sacerdotes, ad m unionem accedentibus, intégré exhibeatur, manifeftifs^ mis (acræ Scriptaræteftimonijs conftat. Matth* zó, Mat^ 14. Lucæ 11.1. Corinth. 11.
lt; Eadem fuit 8C S. P à T R V M iacdc re fentöâ^ tia.
Au^ttjUnui 'm libro pnlttttiitrum Proj^eri, habtturd( confieratione diÃ, z. cap. dum Ãangitur.
Dum frangiturhoftia, dum fanguis de cah'cc ora fidelium funditunquid aliud, quam Domini^^ corporis in cruceinimolatio,eiusq^ fanguinis dcl»^ tere effufio defignatur^
EtpupcrloannetntraÃAtuzé.
Ac propter hoc, qui non manet in Chrifto, quo non manct Chriftus,proculdubiô nec man^ ducatfpivitualiter camem eius,nec bibit eius fa»y guincm, licet carnaliter,amp; vifibiliter premat dentil
CAVSA vni. OB ERRORES DOCTRINAE.
bus Sacramentum corporis^ Scfanguinis Chrifti*
lt; Cum hts A ugiïftmi teftimontjs confentiunt S)C cacicri PATRES: Hitro«. cdp.^. ud Sophoniam.
Saccrdotes qui Eucharifttæferuiunt, S)C languid îîcni Dominipopulodiuidunt,
Et Cy^rianiM ud Carnclium?npa»iim
deCxnaDomini.
Non inermes,8ó nudosrelinquamus morknte»: ^cdprotedionefanguinis 8c corporis Chrifti mu/ *ïiamus,
liidtm.
Namquomododocemus autprouocamus,cot ïnconfefsionem Chrifti nomïnis fanguinem fuum fundere^fieis militaturis Chrifti fanguinem dene* gamusC
Bt GelaÃus Papadeconfecrac. diftinA.^» c, comperimus, mandat ne Sacramentum diuidatur. Et in cap,Qui manducant: ibidem,c5tincntur verf ha Auguftini: Qui manducant^Só bibunt Chriftü, Vitam manducant,amp;S bibunt. Ilium manducare^eft fefici: ilium bibere,eftviuere. Glofla addit,ideft,in fpecie panis,amp; vini. Vtra.cn fpecies adhuc manet in EcclefrjsGræcis.
Papist AE contre,hancEuangeltjmafeftatem inipieSc petiilantcr violantes, alterâ Sacramentihuius paKem,iang«ineni viddicetDomini, ccudditcrfub«â K traxemnt
II. PÃRS recvsat. syn.trtd. et traxevuntLaicisXontra manifeftamChrifti inftitutionct^ cöntracpdiuina dC humanaiura omnia, conftituentes vnatantumSacramentipars admittatur Laicis,nonii^âââ gcreiusvfus»
Sic entm decretum fuit in Conjlctnticnà Concdio^ScÃionci^^
Licet Chrifîus eexnam inÃituerity fits puits adminiÃraueritfih utralt;^Ãgt;ecie panis nbsp;nbsp;nbsp;uini
ucnerahile Sacramentunu tarnen hoc non obÃantejäc^^^ rumCanonutn autoriteis y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ltinoxt
inpritnitiua EccleÃa buiuÃnodi Sacramentum reciptt(^ tiir à fideltbiisÃtb utrat'^ fpecie poÃea à conficief^^ btisfib utrai^, dLaicistantummodoÃibjpecie ÃiÃipiaturi tarnenÃrmiÃinte credendunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullattf^'^
dubitandum^integrü corpus Chrifli^Zf}*finguinetnf^^ Ãbfpecie pants y (plantfibjpecie uini ueraciter confifit^^' \ndccunibuiuÃnodiconÃetudo abEccle{ia,e;^ pairibus rationabiliterintroduclayC^ diutiÃinte obÃt^ uataÃty habenda eE pro lege^ puant non licet repfO^^^ rCy autÃne EcckÃceautoritate pro hbitomutare. propter dicere y puod hatte confietudinent aut le^titt ÃruareÃtfacrile^wnautillicitum^ cenjeri debet ertönt^
CAVSA vrir. OB ERRORES DOCTRÃNAE.
h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pcrtinacitcr ajjèr entes oppoÃcumprcetnijjorum^
tanc^uam bcereüci cenfendifunt arcendi^
' Hoe decrctum prolixe defendere conatur Guifi'eïmuS ^tndanus, Panopliae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap yó. óc aflèn't PATRES
wftifsimade cauia vnius fpeciei communionem feruan--aam defintjCTc
Eandem fententiam tuentur Conradirs Klingiïis in lo'-. cotntnunibus lib^ cap. 15. loan, Cafparus Rutland ' dus Brettanus, Cæfareac Maieftatis Capellanus in fuis lo^ t( Theologi'ciSjTit.io, Idem decretum Conftantienfc ad# pïobatetiam Alphonfiis â Caftro lib. ó. aduerfus hereles mdidione Euchariftiæ in fine, amp;: Albertus Pighius in lib.
P£æcipuis controuerfijs in religio ne in 7» controuerfia, â ,/ de ^munione fub vtrat^t etloan.Gropperus in lib.de cÅgt;' da Domini in ^.artic.princip. c, 31. Item Alpbonfus Vir'
DE MINISTERIQ
Euangelijdocendt,
î'
EVANOELIO INSTITVTVM ETlAM Chrifto minifterium docendi ver« ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adminiftrandi Sacramenta, com^
l^^^^mendatum Apoftolis dC Ecclefiarum miniftris 't nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adhocvocatis*
''⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N.arcii6.
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E-untes in mundum vniuerfum, predicate t» i
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tj Euan^
1^4 ÃI. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET 9, E V AN G £ Li V M omnicreaturæjôic*
A^r. ZQ.
Attendi'te vobis èC vniuerfo gregi, m quo vos Spiritus fancflus pofuitEpifcopos, regere Ecckfi^ s » am DeLquam acquifiuit fanguine fuo»
Ephtf.4-
Quidefeenditjipfeeftquiafeendit fuper omnlt;-* â CÅloSjVtomniaiinpleret: Etipfe déditquofdaoâ â quidem Apoftûlos, quofdam autem ProphetaSj â quofdam Euangeliftasj quofdam paftores Ãà â ëloreSjamp;c;
»* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
i.Corintb,4..
Sic nos exiftimet homo, vt miniftros ChriftL^ difj3enfatores myfteriorum eius,
Teftimoma PÃTRVM,
Augufinmlib. x. contraParmtnitinum
ca^. 8,,
Sicut Parmenianus quodam loco mediatof^^ pofuit Epifcopum interpopulum,amp;^ DeumîQV'^ cum ferret bonorum atlt;^ fideliumChriftianofUOââ Qtiis Ãcut ApoftolumChrifti,SCnon ficut An*â* chrftum intuereturCquot;
Et alio in loco idem Auguftinus ait î loannem ftam ideo demonftrafle Chriftum digito^cum dfeerccE^^^ agnus D EI quitoUitpeccatamundijVtoccuneret rishafrcti^
CAVSà vnr, OB ERRORES DOCTRIUJAE. igÿ
Unt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pj^doprophetiSjdocentibus quod ipfi tcï-
Papist AE autcm contemnenitcs hoc miniftcrü certas quaÃam ct peculiares pcrfonas Sacerdorij» præfidunt,nonq«idemvt doceant popuIum.ôCSa^ Æ inenta adminiftrent, (ed ut Miflas decantent, facra pro ^ââ»söi^mortwisfaciantjhoras Canonicas pro fakite hojgt; demurmurcat,au£ Stentaria voce pfallant in tem-*
PofttiÃctde.
; C^cipepotc/latento^crrejacriÃciuinUEO^ cekbrarCy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^udm^ro
PttrM 4 Soto in CathoUcK [ùudftrtione.
radiditÃcra Scriptura^ (Juantumfiti^ utlt;u ^^^l^antobcdwntesflijy inpUutosdChriÃo Sacerdotes^ î^^pcrpctuôin EcdeÃamtdifÃntintcr Dcum^ lt;^po^ ojÃrantÃcriÃciti adplacandam DEl irain^ ineritutn QhriÃi uiuis^O' f^ortuK appltcandum^i^a
Idem de horis Canonicis.
E'X ptibits omnibus conÃaty nonÃlum inÃru^lionttn doErinamleélionibusillis ÃborarumÃilicct ^(f^onicarum) (pKeÃtam (Ãà : Ãd etiam Dci iram plaçai
L iij re,oratio?
n.â PARS REèVSÃfJ SYN. TRID^ ET r£y ordtioHibus diuinam im^ctrare^rdtiiimf cdtf's jdtisfiarç^
DE CONIVGIOgt;
ONrVGIVM divinitvs esse INSTIT^^ turn ad propagationem humanigeneris, ôi ! tandas libidines vagas, amp;nbsp;utdefîgnet ______' um arcanifÅdens, quod eft inter Chriftutn^ Ecclefîam, fcriptura non vno inloco teftatur»
b Corinth.7.
Propter fornicationem vnufquifcj fuam habt^^
*â vxorem»
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.Timofh.t,
J Saluabitur mulier per fiïïorum gencrationei^; ââ fi permanferitin fide^diledionc^fanaificatione/^ fobn'ctate»
Sua igitur eft in Coniugio fandifîcatio SC caftitai^
Hthr,
Honorabile coniugiuni inter omnes, amp;nbsp;thor U® â* immaculatus»
Epbcf:,.
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â°î quot;ââgwm eÃ; ego autem dicoiquot;
Cnrifto qC ^cckua^
Teû^
CÃVSAVni. OB ERRORES DOCTRINÃE, 1^7
lt; Teftimom'a PATR.VM,
Socratts in Ecckf, hill. lib. «. cttp. n.
Surgens Paphnutius ConfeiïorjContradixit^ho^ norabiles confeflus nuptias^ôc caftitatem dicens eÃi fe cum propria coniuge concubitum,
Chryfo/kmm itä Tit. Homilia z.
Si quisjnquit,inculpatus,vnius vxoris liosHabens fideles,non obnoxios criminis interne perantiæ, aut inobedientes. Cuius rei gracia eriam talem in medium adducit C Obturât os hæreticis, quicalumniantur nuptias,oftendens, quôd non fit 'Tcs deteftanda, fed tarn honorabilis, vt cum ea pofi? fit ctiam in fandum thronum, Epifcopalem feb licet, afeenderc»
AT pap a TVS hoc fandiisimirm vitæ genui non tantum impijslegibus furfumacdeorfum iadaquot; tmresde uitjverum etiam vt impurum, ÃC pietati Chriftianae conwgw. inimicutn traduxit, imö abiurandum docuit: id^ hoc prxif textu, quod matrimonium pietati fit impedimento, à res prorfus carnalfs, profana, ac Deo minimum plaçons» Io« uicemautem in eius locum fubftituit impios Monacho^ tum ÃC Monialium puellarum ordines, facrificulos infini# tos amp;nbsp;mifsificatores mÅchos ac concubinarios, qui im# puro cÅlibatu amp;nbsp;votis ementitae caftitatis , paupertate pontanea,amp;: el^ofynis Deum placarent,acfalutem pro-*
L ütj Qua
idJ II. PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET
Qiiadcfcvideatur Albertus Pighius in lib. de prxö* puis conüouerfrjsjin 14» Conti ouerlia Alphonfus à Ca' ftro in Iibgt; 15. aduerfus hacreies in didione, Sacerdotum,!*' 4*haerefi\EtConradus Klingiuslib^^j* locorumcomrnU* niumcap 37. Et Alphoniüÿ VirneÃus HÃpanus in 1^« Philippica difputatione.
lt;j[ Hoc impium Papiftarum de coniugio dogma pt^ gnat, non tantum cum manifeftis fcripturæ fancflac teft»' gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«nonqs, verum etiam cum exprefsis P A T R V M ha^
derefentcntqSjSd vctuftis Canonibus Ecclefiaeac Cotic*^ lijs^Sicenimicribit Auguftinus in lib» de bono coniuga^ ad lulianum» dift. V7, Quidam*
T(ffimonî4 Quidam nubentes poft votum aflerunt adult^^ Pdtrwn» roseiTe: egoautem dicovobis^quodgrauiterp^^^ cant,qui tales diuidunt,
Et CypriMUi Ept/kla 11. /iE
Si Virgines perfeuei are nolunt, vel non pofTu^^' poftquam dccreuerunt,melius eft ut nubant,quà â^ Vt in ignem delitijs fuis cadant* Gerte nullum tribus,aut fororibus fcandalum faciant*
It(m,Diuui Ambrofîiit prtecllt;ffc fcriptum r^li» ^uitin diÃmÃ, z6, Q«i /Tw.
Qui fine crimine, ait, vnius vxoris eft vir, tur ad legem iacerdotfj ftticipiendi, iten/^ Diuuf chryfo^mw dt utrbis Efaif.
Vidi Donunum .Homil, 4,fcribit, Philippquot;quot;* quatuquot;;
CAVSA VlU. OB ERRORES DOCTRÃNAE.
Quatuorhabuiflèfilias,amp;S Petrum bafîn Ecclefi'æ, anaatorem Chriftij coniugem enutriuiflê»
St ht Romiliit ikinttentiontCrMisÃe loquitur:
Primus gradus caftitatis efi iynccra virginitas. Secundus fîdek coniugi um« Ergo matrimowum non eft ftatus immundus, fed caftus»
CONCILIVM 'GANGRENSE di/Hnit.^
6(t^, Si quis nuptiM,ita decreuit,
Siquis nuptias in accufationem duxerit, 8C mu^ CottnWm iierem fidelem acreligiofam^cum virofuo dormk entem^abominandam crediderit^aut etiam accufan^ dam, anathema fiu
DENIQVE CANONES, difitlliî.}K
cap. OjiQttiant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Crfrtomt«»
Quoniam cautum eft, ne foueretur coelibatuSj/hiww«.
S^ut à communione fidelium arceretur, qui pro^^ ; nbsp;nbsp;pter E cclefiafticos ordines ab vxore fua fc feparet«-
EtdiftinH. zB.cap.Siquis.
Si quis docuerit, Sacerdotem fub obtentu rclU gionis propriam vxore contemnere,anathema fit»
lt; Exquibus omnibus planifsimum fit, matrimoniif
I ume[(èvitæftatumh.oneftum,caftum,8lt; DEO placen* tem:Et inuicein,coeUbatum Papifticum,plenum efleot* fenfionum, fcandalorum, ôC impuritatis: quemadmodum 4^'i ^ipfe Pontifex faduç fuit ) Hb»
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tv feçundo
lt;70 IL PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET fecundo de Bafdienfî Condlio, fcribi't conRiItum fore^^
vüle Ecclefîæ,fi multi Clerici ÃC facerdotes coniug**â vterentur : Qiioniam mukijinquitjlaiuarcnturH^ Saccrdotio coniugato, qui Rerili in presbyteratii damnantur. Atqjidemiam Pontifex fadus,inter tcra hoc frequenter vfus dicitur apophtegmate feftinlt;â' bacerdotibus magna ratione ademptum contU^ gium, maiori relfituendum fore: vtPIaunaamp;Sî'' bcllicus referunt» Sed quæ fuerit ilia ratio, fatis false indite* Erafmus in Annotau n Timoth. 5, capdnquiens : Etiaï^ atq^ etiam vereor, ne cenfusEccleiiallici caftr^i^ hodiè Clericos verius, quam pietas, dum metU*{ Tnus,nequodtenemus,intcrcipiatur,autcertcnilââ accedau
pros Vodautem P A PI S T AE coniugium Iegititn^*j Jproimpuroamp;fprophanovitaegcnerereputentjCj^â^^ vtloquuntur,perfedioniChriftianae expédiât amp;nbsp;inimicum fit id fatis oftendit Canon ProP^. fuifti D» Si^quo etiamexponitur ratio,curfacerdotitâ^* interdidum fit coniugium:
Qwd (^ui in carncÃnty Uco placer e nonpoÃint» Interpretatur ergo Canon in carne eflê,pro in coniugio eiïè,
, Mundii omnia, munda, in^uinatf's autetn V
CAVSA VIII. OB ERRORES DOCTRINAE. 17» nihilcsl tnundum, Confuges ergo funt in. hoc Caé none inquinati Sgt;C infidèles»
Uem,Leuil,tp. i.Peti.
SanSli eflote^ (juia egofan^ui /tim, Ooninges ergô funtprophani»
sic Thonitu dt Aquino.
ferfiélionein tendentibi/^^ mnxitnè uitandunt ^l^uincuîum coniugale.
Author Rationcdii diuùtormn dicit:
gt;^on ex^dit homini adregnum coelorutntend^ere ^^lentt^ nuberct^
^^^mlatè défendit Guilielmus Lindanus in 4» lib.Pa/ c°P^i3î,cap,98,amp; loannes Cafpar Brettanus, Catfareus -^^Hanus inlocis Theologicis tit,ió,Pighius,Alphonfus, n.. ^8âus inlocis pauloantèaddudijantèillosEcci#
â m fno Enchiridio, loco 19»
De DONO SANA.NDI
Sgt;C vnamp;ione Papiftica*
N Ecclesia DEI divinitvs manda« tam confiât precationem publfcam pro pqs, I qua ægroti ôi alijs aduerÃtatibus laborante® ijEcclefiæ precibus publicisDco piè commets necg ea precaiio inani? eft» Medicatio ttiam ordigt;
»7* II. PARS RECVSAT. SYN, TRID. ET
nana, amp;nbsp;curatio medica ægrotorum, qua corporis incO'' lumitas conferuatur aiitrelrituitur, h'cita manfit: quema^'' modum fcimus mtikos ex Patn'bus, Prophetis Sgt;C Sandi® inEcclefia profefsione medicos fuiflè: QC dono fanandi Apoftolos diuinitus ornatos confiât*
Papist AE contra,hæc in fupcrftitiofam caerem^ niam amp;Iudibriaconuerterunt,coniea-ato aut magi'' co potius oleo morituros pcrungentes, cui addviri mortuorum inuocationes impiastacdocent morituros his vndionibus vtuntur,coniequi remiisionem peccato^ rum omnium, quæ extcrnis membris admiierunt*
Ita cnim fonant verba quae ad vndionc demurmurat crificuIus:2^.£jR. iflamfinéiamunéltonemyÃ}* MamÃiammiÃricordiamindulgeattihi ^uidpeccapiper u^m^per auditum^ odoratum^ C^gu/lum,
Hacc impia clTe et contumeliofa in mcrîtum filtj Dci nifeftiisimumeftttribuerecreaturaeöC oleorancido, tribuenda effent vulneribus CHRISTL Hoc quid d aliud tâ quam deturbare C H RIS T V M de loco iuOj^ idolum rcponere*
DE TRADITIONIBVS
Pontificifs*
E TRADITIONIBVS HVMÃtJIS INSTI'^ tis ad placandum Deum, ad promerendam tiam, autfatisfaciendum pro peccatis, exp Ivtitur CHRISTYâS in
CAVSA Vin. OB ERRORES DOCTRINÃE. »7?
K*
quæcxtatapiidEfaïamProphetam:frvstra me co« LVNT MANDATis HOMiNVM. Etexpcrienti'a l'pfà docetjfepiusin Ecclefîa traditiones hum^pasitnpcdûüfle amp;obfcuraflediuina mandata»
?
I« il
'i
1
Has autem in tantum fuiflècumulatas in Ecclefîa 2C in immenfumexcreuifle confiât ^vt nuUo numero compregt; hcndi pofsint : In quibus religio Papiftica adeo confumi^ tur vniuerlà , vt immenfî libri, imo totæ Bibliothecæ de illt; lis extent, ne iÿllabam quidê de mandatis diuinis,deChrP ftojaut fide in Chriftum continentes» I^ecp eas principalis ter ordinis boni caufa obièruandas præcipiunt Pontifices, lld quod fînt cultus utiles 2lt; necefiarq ad promerendam ^ctnifsionem peccatorum ÃC gratiam, ad placandum DEs iVM, fatisfaciendum pro peccatis.
Ex quo generc funt, quæ exempli amp;nbsp;pofteritatis caufî», infinitis pauca quaedam,commemorabimus» imagina cruds: indulgentiarum^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uoh P4pfia=
?
i î l
amp;lt;ma^Crimaffi,escatera:.
gt;^Itariayin(luibifscckbrenturmiJpe^i^JäcriÃ^ ciaÃanti
â¢^^Ã^^priuatte qutv inÃn^lis tcmj^lorum an^ulis Ãuntyprouiuii mortuts^-
Mjja dc corona Ãiinea^ dc tribus clauti^
â i^ilà depnepuno ChriÃk naui^anttbust.
t»
174- n, PÃRSRECVSAT. SY N, TR ID. ET pro ((ptcÃri aut pcdcÃri itintrc
/ nantil^ts^
JMiÃa prograuidi^^
p ro parturUntibus^
/ŸÃiJJà pro ftcrilihus^
Z^ijjaprofibri (piartana aut tcrtUna ïabor^tff', tibus^
\ igiliie pro de final's.
DiesÃptima ç:^ trigeÃmaanniuerÃria^ 'Purgatorium^
Statut nbsp;nbsp;imagines Sandiorum^ nbsp;nbsp;inprimii^^^^^
tie 'Virginis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;redempt^^^^
e^Ãluatricts^
i^dorationesimaginumi^flatuarum^
Percgrmationesadîoca religioÃe:^ diuoruft^l^^' tUdi^
Inuocatii^es Sanélorummortuorumlt;,
Ojjà O' reUipiice Sandlorum^
Fratermtates^
'Dempïorum dedicationes^ Dcdicationes^ltarium^
CoiÃcratioties imaginutft O'
CAVSÃ VIII. OB ERRORES DÃCTRINÃE.
Cantfanarutn baptiÃtioncs adhihitfs ^ütriftïf^Jcti ÃÃeptoribus^
Ciborutndifcrimina^dek^us^ .
quot;VcÃesrcligioÃei^ confieratcc^ indutiefitna Ãimoniamjln^ularctncifiirrcn(^ .
IdborceCanonica^
'ProccÃionesreltgioÃfiu dia Crticti^.
^onÃecratio etun^io Sitcerdotu etfacriÃculoruml
\n^io inÃrtnorwn-. nbsp;'
Chrfinajeu un^io infintium in Ba^tt/mo
ultorum in conÃrtnatione^
OffiriÃiC^
'-^^colyti uclrc^in^ ^^colutbU ^ubdiaconi,
^BpÃolarumj
^Ãifi'ciSacer dotes, onCiones rfitra uertiefs^
Cafnîce,
i-^lbie^ cceteree neÃes hncce chorales^
Gandehbra,
Ãrrei coificrnti luc(rnlt;ei
*7$ n. PARS RECVSAT. SYN TRID» ET
Lamj^adesy ampull^e^ ^fices^ ZTabuÃiepióiie^ \cxilla.
'ThuribuÃa^
T hymiamata çj* odorats».
/donjlrantit^^
CiborwmÃurepoÃtorium, uMeca^ in^uaaÃef', uattir j^anhldolatricu^s^
Campanellte, Cymbala^ nolce, crcpitaculd^
([UiS bcncdi^æ feu conÃcraice^
SalconÃcraius^
t-dcrbæ cotÃcratie^ guibits fùgantur cacodteHt^^
ties.
Cinercs cotÃcrati^ nbsp;nbsp;corumÃfccptto^
'Pannus (puadrageÃmalis, Pna^culie Sanèlorum,panmi inuoluta^ per
Letama ^uainuocanturÃndlü Salue P^cgina^hymniis.' ⢠ConfiÃio auricularis, (pueÃcerdotiÃ:in auret^* Satisfadlioncs[eu emendee propeccaus-
'CAVSA VUL OB ERROREsioCTRTNÃB. 17^ j^ofà horum battoJooice,.
palntK coronatit^^
Cocna Domini lubunaj^ecie^ ^ÃuIumCruäi^aäoratio,. ^rux reponenda inföpülcbrum Dcminh quot;Grices matutinicy ^cefiuntcumfoknni tumulcu aä fepukbrumDominh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ nbsp;â
^frepififs Ãunt inflrumcntii li^ncii in
'^kcentaritmbeniMioncs^ ^(gt;nÃcratiocâ¬rei'PaÃbali^ ^i'oceÃiones pereorinationts rdigionfi er^o, ^nceÃuntin die^arci^ ^in bebdomade d^o^ationum^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'C, ï â
^kuatio flatuic U^nelt;t deie^ion^^ i^ni^ lt;t(lU(e yin iiielt;gt;4ÃenÃonii Domina.
^pcdlaculutny^üo columbali^neaindie^entccofi fies ex alto demittitùni â '''â¢â âV
^ejlum corpora Döminiy(puo ärcuni^eÃatur pa^ niiidolatmcifópompatbèatrtca.
175 n. PARS RECVSÃT. SYN. TRID.'ET
InÃniti dicsfiÃi, mandatiÃth ^Åtia excommunie^ lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiont'S débita obedientia^
Indulgentiarum nundinationes y (juaÃuntiam élis Oquot; alijÃeÃii-
K^blutiopedum in die coeme J^ominiy pridiè
^^blutiolt;^ltarium^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QraÃeue^'
' Ãeminpago crucUy qiueexceracöfÃcituryadbibi^ tii certts preculiSy 0- nulgo ^gnusDei dicitury cui l^uunte^anÃmuiindiumamyflua tpfiÃho d^eiy c^uiuet^ e/{lt;^gnits i)eiy tribuitur i ^ua de re extant uuJgati ÃuiyplcniÃimi impietarts.
Vilf.t. Cert=i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Balfdmiti,crgt;nundttcer.4,^pnc1]rifmatisunJitt
tnonitffü Cu» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ConÃciunta^nam,(jiio^niunüiiioti{gt;i ntagntiim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
rigRotuMiet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fonteutlut nalum,per-rtiyfliciiptn{ÃÃ(tttMn,' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Jitl^adtfurpimcitpelltttOtnne maltgnun 'F'ici;atù.mfrangit,utChrtftiflt;tt^uii,eyttngit^ . i-n Fyegit4nsftruatur,'Ãmulcf'pitlâtufliberaturt KuntrdÃrtdignK,uirtutemdeÃrHetigni$^y . Fortatui munde, d( fluibbus tripit undic, ^gnofDeiadlmperdtoremiSrttcorMn.
QÃulumpaciSyZfy^^^rhabch *. I^ofa aureay ficici^ eronic*-^^ ^re/n^^ Inifium^ ^uattgelif^. Ioannis, incltÃnn ct^'^
CAVSA vni. OB ERRORES DOCTRINAE.
Hxc autem,quæ hadenus ennmeraui'mus fuperftp tiofa,i'dolatrica dC impia dogmata, 8imultö his plura, ac fimih'a,in Papatii inualuifle, atqp etiamniim vigere de# fendijidnemoignorarc poteft,Ãtfresloquitur ipia,in o-' mniutn defixa adhuc ociik's: neep quifquamtà m duro eïl negare atifit. Pleni etiam font hacde re libri Pó# â¢i^iciorumfcriptorum,imó Bibliothe-ætotæ,qux in bis ï'ugamentis colligendis SC explicandis vniuerfæ confu'-wuntur. Ipia etiam res adhuc in confpedu hominiim, SC pfæ oculis verfatar,plarimisin locis,vbi Papillae obtiis nentregnum, Ãquotidianam harum caeremoniarum 2C *^^âgarum praxin exercent»
. At VE KO, adiierfus hæc feripturadiuina æternum,' ^ttitnutabile SC exprcfllim Dei mandatum hoc nobis pro' Ponit: fvgite idolatriam: Item:Cauetc voois â Elfis Prophetisiquo feuere præcipitur, vt vitemus dogma' E inipia verbo Dei contraria,ac ieiungamus nos ab his, QuiinEccIefiamChrifti errores SC manifefia idola inue# â^^ïnt,neccommuntccmus quiequam cum peccatts alienis, etiam tales falutationedignemur per viam : imo fi ve!
Angelus de coclo aliud Euangelium nobis adferi et, quà in 5^âod traditum eft in facris litcris ,nihilominus illud con# yanter anathema dicamus,atqj iudicemus.Bcatus enim eft y t primus Pfal. ait) vir, qui nec ambulauit in confilio im# porum, nec in via peccatorum ftetit, nec in cathedra pefti# entiæ fedit, fed in lege Domini meditatur die ac node,SCc»
IDEMetiam piètraditumcftCanonibus Ecclefiafticis, ptaecipientibus, vt nos ieiungamus ab idolatris, nec quiC' Sinam com mu ne cum illis habeamus»SicuttcftaturD.Au# finltinus in Hqmilia de PÅnitentia, ctrefertur in ca, Mub
M if tiporris!
rto. II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET
ti porn'guntur x.q.u videlicet cum Idolorum cuItoribuJ non effe communicandum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Idem traditum eft in cap.ad mcnfem u, q. Et præcbrC fcribitD. Hieron. fuper ix. Prophetas. quod rclertur i» cap.Quando ergo n.q. his verbis:,Quando vir prudcns atcp intelligens multas impietates in ea, quæ vocatur Do*â mus Dei, eftè cognouerit: amp;nbsp;non folum multas ,fed etiaitf fortes, ÃC quæ opprimere pofluntiuftitiam, 8lt;^ in tantSdo^ (ftorum rabiem proceÃifle,vt accipiant preciQ in iudicio,d omnia promunerib.facianttpauperes deuitentin portis,^ audire contemnantitaceat in illo tempore, ne det fandu^ , canib. nbsp;nbsp;ne mittat margaritas ante porcos, q conuerfi clt;y
culcent eas,ied imitetur Hierem.dicentem:Soius iedebaj^® amaritudinerepletus eram» Denitg idolatra,feu cultor ido^ lorum diciturhæretious: vt Canones paÃim teftantur, tradit lacobatius in tradatu de Concilio lib, 4» articulo 4* circa finem» At hæreticum idolatram eile vitandüiâ'
clamant omnes Canones».
AtcphadenusquidemgrauiÃima etneceflaria cxpoftta fit, qua, propter erronea, 0^ manifefte impia gm ata per Papatu in EccIefiaDei inueda,Status et Qrdines, q ConfeÃionem fidei Imp» Carolo V» Augtâ^^ cxhihitam, ampleduntur, difceÃionem ab aduerià rijs ceftarió fecerint»In quo quidem res ipÃi oftendit,eo^loâ^ dtuinx: amp;nbsp;Ãlutis animarum præcipuam amp;nbsp;duxifferationem,Vt ex magna caligine 0^ multipliti^^ prauationcdoc'lrinæcoeIeftis,perMonachos ÃC cios innedæ, veritas diuinarurfusin lucem fuamaflet^ tur, S:tarn indodrina, qudm in Sacramentis piaEccW jutnemendatioficreu
'CAVSA vni. OB CVLTVS IDOLJiTRICOS, iSi praeter hos de DOCTRINAE IL
P'âæcipuis articuUs errores grauifsimos, quos Ctilttu idold» i tgt;f^wwegt;'«^pofuimus haclenus, non paiici funt trid etmagi» ctiam cultus Idolatnci, magicis incantatïontb» c^piperflttia amp;Iudibrqs daemonurn perfimiles, quibus Papiftac Ecclefi# «wp/ent m am Dei miferrimèprophanarunuquales funt magicç con? fecrationes olei, falls,aquae, herbarum, amp;nbsp;fimües,.de qui-' bus breuiterhocin loco videbimuslfuntenim quihaecido' la non infcitia, fed manifcfla impudentia fophifmatunt prættigijs tuericonantur»
DE CONSECRATIONE PAPISTICÃ
Baip^ni zj olei Eptfco[idlis.
AC primumquidem, quod ad oleum feu Balfamum Bdlfamiufut. attinetConltatnobilifsimum liquorca DEO ad Hoc datum eflehumano generi,vt ad incolumitatem valetudinis, 06 medicationes,ac fanationes vulncrum prç-' Qpueièruiret, ÃC odorc fuauifsimo fragrantiisimocp ho* Riinem rcftceret* vetus mos fuit politiæ Iudaicæ,per ^oyfendiuin^t^s manda tus, vt Reges 6C fummi facerdo* tcsEeuiticipublicè in fignum legitimæ cledionis hoc li? quorepcrfunderî;tur,donecdurarctex politia,et vicp ad ad? uentumveriRegisac fummi faccrdotis Chrifti, MES* SIAE promifsû
At Pontifices Romanicreaturam banc ad vfum corpo* Con/icrati» falcm SCexternum ordinatam à Deo, manifefta audacia, Pa* contra ordinationem Dei transferunt ad fpiritualem v# cr fum,ad deletionem peccatorum, ad diaboloium depiilfio* gvatiæinfufioncm ac donationem fpiritus fmdi:
^ffingunt^ has vndiones eile Sacramcnta per quae Deus
M iij perindc
tói IL PARS REC7SAT. SYN.TRID. ET
perinde fît cffîcax,fient perBaptifmum ab ipfo ordi'natutnâ Tetra etiamimpietate^quæfpedanti horrorem adferat, perindevtinmagtcis(acris,preces ÃC concepta verba de oleo dicunt, exorcifmos terrificos cum charaderibus crti^ cis , adorationibus amp;nbsp;geniculationibus infinitis, ceil Plutonem ab inferis euocaturi ,,admurmurant. Oletin^ enimnon nifi Epifcopiconiecrant,multo halitu id calefo' cientes,multocp murmure, nouies genuflcxufalutantcs Seteringeminando: '^u£(à nélum oleum ter.
Hgc enim verba in côfècrando oleo,vfîtata funt Epifcopi^r quibus im pias, miras, amp;nbsp;ridiculas adhibent ceremonial» non difsimiles hiftrionum et praeftigiatorum fpcdaciil*^ circumforaneis,
Etfî autem his incantamentis SC ritibus vere magicisa^'* hibeant facrifici verbum Dci in confecrando, item gnum crucis venerandæ, amp;nbsp;verba ilia, in nomine paf*â*?â fïlij,amp;rpiritusfandiomnibus prcculis fîibqciant foleoââ^^ ter, nonnuilos etiam Pfalmos facris fuis intermifceant* men,quoniam mandatum Dei manifeftèdCexpreÃe veia in vanum vfurpare nomen D E 1, óti conftet peruerfo^ dine, ac fine vllo mandato temcraria audacia horning verbum Dei his fuperftitiofis ói diabolicis ritibus ad*^ , ri: facile eft intelligere,peccatum hoc tantô elle graiiii'^ j bendum,et idolatriam hoc tpib tantô cftè tetriorcm, inuocationc diïùn i nominis, verbo Dei, ôtâ ritu ac geip. J grauifsimis ad rcs tà m impias, in lege Dei ièue' *'^ prohibitas magiciifti facrifici petulantcr abutantur*
CÃ75A VïII. OB CVLTVS IDOLÃTRICOS. âSj
DE CONSECRATIONE
Aj«^,
NOn minore impictatc Sgt;C infania aqiiarum vfum na«» turalem ÃC diuinitus ordinatum male feriati Pontifices ad fuperftirionem Sé ludibria tranftule^ runt» Cum entm ad multiplices vite neceisitates hoc ele«s mentum Deus largitus fiullet humano generi: atqpinfu-per in Baptifmi Sacraméto, quo vite æterne regeneramur, verbo Euangeli] fui aquas alligaiïet ac coniunxiffèt,vt in nomine Patris, Sé filij, Sé Spiritus fandi lauacru hoc rege-nerationis hominum vfurparetur : Papatus manifefto iu= rore vfum aquae tarn naturalem quà m cÅleftem in Bccle^ fia diuitiitus inftitutum,extra ordinationem Dei ad magi-cos vfus Sï^impia atep idolatrica facra exorcifmis fuis con# tit : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj[ Verba exorcifraorum horrenda funU
^^orcijo fe creatura^..gt;4iju(e tn nomine D Ãi f 'Pdf omnipotentiij nbsp;nbsp;in nomine IES V f QhriÃiyÃlij
y Uontini nofîri tn uirtute Spiritus t JunEi^ E)eindeprcculis foïennibus ad aquas recitatis more Eth-nico, Sé geftibus miris adhibitis facrum abfoluunt: Ac docent earn efle vim huius aquç,vtafpcrfione eius peccatale# niora et venialia protinus extinguStur,iciIicet utoleo ignisï Quaqua verfum etiâfpargatur longifsimè fugareamp;^ depel-»erecacodaemones SCipiritus malignos ; Sic enim habent Verba exorcifmi : Exorctfo te y ^c» utÃds a(pid exorf (ijataadejÃugandam omnem poteÃatem tnimiciyié^ ipÃm inimicum eradicare explantare uakaSy cum anoelis fuHapoÃaticii^^c.
184 H. PARS RECVSAT. SYN TRID. ET
Sic amp;nbsp;Canon: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hcnediélamÃ/per eos
vbi glofla additj vt per earn tollantur venialia peccata»
hiiius aquae luftralis confecrandac autorem Polydoriis Virgilius lib* de Inuentoribus rerura cap. 8. fcribit iffe Alexandrum primum, Pontificem Romanum, vt expellendos dæmones in templis dC domibus priuatis fèruaretur.
Eft autein manifefta fuperftitio Qi. impietas prorEisctli^ nica,transferre aquam ad hos vfus. Et quanquam appaâ'^ vctuftumfuiflemorem,ut aeditui ftantes in.veftibulis vt ingrelTu templorum afpergerent ingrefluros,non taiP^^^ hæc eius ceremoniae leu ritus fuit ratio, quod exiftimatü*^ fit, hoc modo deleri pofle peccata aut depelli diabolos,â vtauditoresconuenturiadfacra SC audiendas contion^^â cafta ac pura mente minimecp occupata fordibus accedeââ^ dum admonerentur. Quam eandê ob caulam et S.Chty foftomus fui temporis moremreprehendit,quo fepukl^âr defuncftorumhacaquaafpergebantur. Quod etiam f mo Roterodamo non minus difpÃcuifle legimus if* putationibus errorum Beddæ» Et conftatGræcam fiam ièraper damnafle vfum aquæ conftcratae, vt fup^f* tiofum ôuScripturæcontrarium,
DE CONSECRATIONE
EÃdem fûperftitione amp;nbsp;Salis naturalem ac ordinatum vium magicis ià cris transformantiC^^^ ad multiplices vftis corporales hæc creatura De* cflèthomihi,et Propheta Helifçus mandato di«ino,3tl*^^^ infalubresdCamarasHierichuntismiraculo manife**°^ j
CAVSA VIII. OB CVLTVS IDOLATRICOÃ. iSy tiaflètfale adhibito ,vt eft lib. 4. Reg.cap.i.Papiftæ contrd mandatum Dei, aut infcitia amp;nbsp;praua imitatione miraculiî autftultitia, creaturam Deibonam faeris fuis adhibitam, preculis Sgt;C exorcifmis plus quà m magicis incantant, Ã6,ut ipfiloquuntur,benedicuntac facrant.
Verba exorcifmoiûpariterhorrendafunt ut fuperioraî £^xorcijô [eu obiuro te creaturam Salis per U M. t uiuumyper DÃyM. t uerum,per U '\finéîum per DE\[ ]\1 t (/«t te per Helifceunt ^tophetam ina(luam mitti iuÃit^ ut fanar eturÃerilitas
Huic fall poftea eum vfum afFingunf,quafî no corporis ntum,fed ÃC animæ fanitatem fpiritualem conferueqpec!? ladeleatjôôquacuncp inædibus fpar^atur,dxmones,Ie?
ludibria diabolorum pellat. Sic enim habent fe# S^entia verba l'n exorciimo : Ãxorcifb te creatttrafà lis ^^^^tefÃciarisfal exor eÃtS,^LNT RM. ^^tdentiujn^ utÃs omnibus teÃimentibusÃnitas nbsp;nbsp;nbsp;cor^
poris animcet nbsp;nbsp;eÃügiatatcp difcedat ex eo loco, (pio
âl^^ÃsfieriSj omntspbantaÃalt;(^ neipuitiaueluerÃitia. â^bolicceÃaudis omnis^ jfiritus immundus adiura^
Et mox deinde:
tïementiam tuam Omnipotent ceterncc Nbumtliterimplorant^utbanccreaturamÃ^ M. y HSj
ISà îî. parsrecvsat. syn. trid. et kumanigeneris tythiufti^bcne f dtccri (anéli tÃcare Ã^neris^ ucÃcomnibusÃumentibii^ yi S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IS corporis :
^uidex eo taquin uel reÃ)er[umfiserit y careat omni ii^^ iKÃdttiay omni^i impugnatione Spiritualis neijiiiticey
Hucpertinet gC Ponn'ficis Alexandrj L décrétais ma,^uaitafcribu: gt;^lt;puamÃleconjjserfampopulü nedtcimaSyUt eacun^t afperÃfandliÃcenturacpurÃ^^^ lur y cpiod et omnibus Sacerdotibusficiendum eÃctft^^^ damnsEt paulo pôft:
E tÃÃle aÃ)erÃper Eielijceum Propheiam yÃetâ^^ tasjat^uæÃnata edit pianto magisdiuinis precibus tuSy fleriîitatem rtriim auÃrthumanarumy etcoinpiifâ^' tosÃandliÃcaty at^ mundatyetexpurgatyetclt;eterabo^^ tnultiplicat, etinÃidias Diaholiauertity et à PhantÃ^^t tis uerÃtijs hommes deÃndit Idem text, extat inc-fale conjperÃm de conÃcrati diE, tertia^
DE HERBARVM ET ALIARVM rerum confecratione PapiÃica,
CReaturaS Dei'bonas, Si ïid vitxtieceCsitâtes di'uH^* ordinatas eflè fcimiis panem, vinum, oua,cafcos nes, herbas, palmos, cïnercs,cei am,cereos Sé ',j q.ii^ fingulaordinanutn SC certuni vfum corporalen^
CAVSA VUL OB CVLTVS IDOLATRICOS: 1S7 hac vita praeftanU Et de ciborum vfii exprefsè ac diiertê ait Apoftolus; fancflificari cibos per verbum Dei Sé preca^ ^onem, fl cum gratiarum aÃone fumantur : Ipfe etiam lilius Dei mirando Sé incnarrabili confilio in cÅnæ fuæ bacramento cum pane amp;nbsp;vino per verbu fuQ, verum cor-* ptis fun fanguinê nobis exhiber naturali participatione»
Papatus autem has Dei creaturas omnes incredibili irts ^einperieà veroac diuinitus inilituto vfti in abufum pro^ phanum amp;nbsp;idolatricum audacifsimè rapit, eascp incanta^ , obiurationibus exorcifmis, Sé magicis malefi-J^sc^artibusacfuperftitionibus deprauatas, contume^ yofifsimetradatas,extra Dei ordinationem conuertit in âgnominiofam nundinationem,qua ad ddcnda peccata, '^iiufionem gratiæ Spiritus fandi, amp;nbsp;diaboiorum depub *onem his creaturis omnibus nefarieaburicur.
t^neherbarumvtuntur: DomineJanéWPanr, ubtne [ dicer c afin X^ificare dinner is has creatu^ quot;lt;^04 herharumficutbetie f dixifli qitinip panes in defirto^ duospif^es, fatiafli (juinc^ milha hotninum uiraru^ ^ntnes^^qni utnntur ex eis bene f dtcere, fin t dlificare ^^nerisyiiteisÃtf^tneasanitncey (^corporis, innomme a i trn, er 7^ | lij^etSpiritus f fin^ù JStomnibiis ominibtis^ pecoribus^j ipii ex hocgifiauerint^ omnein pWrediftem^ et omniapbantafinata diaboli, et omnentorf n,etomnt peÃticutid^ et dolore expelleredi^neris, t^c, Plcri!^
ISS IJ. PARS RECVSAT. SYN. TR-ID. ET
Plenâqj ctiam fupcrflitioncreprchcndenda fafciculos licrbarumfacratos,SCin templis aqua bcncdida,ut vogt; cant,afpei fos, contra fulgura Ãl tonin ua adolcnt, ne quiâ noceant, QC tempeftates ac grandines auertantaut fiftant, atcpeo.fumo vexari ac fugari malignos fpin'tus opinanquot; tur,quam fupcrftitioncm redè reprehendit Martinus Arles in traâatu de fuperftitionibus, numero 9»
DE IDOLATRICO RITV BAPTI= Jandi CampaiiM.
CAmpanarum vfusetfi reccntiorfit in templis, coflâ^ modus tarnen eft ad conuocandum plebem, ut qua hora conueniendum fit in Ecclefijs ad conciou^ audiendas,ÃC facra peragenda* Qua in re abfep omni perftitionerede ad bonum ordinem in Ecclefia feiuââ^ dum,ficutalqs rebusexternis amp;nbsp;indifterentibus ,itaeti3*^ campanis ôC crepitaculis vti poftumus»
At Pontificiorum fapientia praepoftera neep harum^j rum vfum incontaminatum à fuperftitione reliquit,j^ portentafos caeremonias,impietatis ôi dementiæ L mas,repperit,quibusetiamcampanædiuininominis phanationedeteftanda â¬tiumptibusgrauiisimis inca*^^^ rentur,ad hoc,vtearum pulfuô^ ibnitu, tempeftates uiores fulminum, grandinis tonitruorum in aère fto rentur, ôd ^iritus maligni accacodxmoncs aerem turbâ^ tes procul fugarentur*
lt; Qiia de re ctiam verba fueruntfaefta olim apud oP^ mum maximumcp Imperatorem Maximilianum . grauamina,quæ extant,eorum temporö,aduerfus
CAVSAVnt OB CVLTVS IDOLäTRICOS. i5^ nam federn coUigerentur î Verba grauammis huius ita nabent:
ItemfufFraganeiexcogitaueruntjVt folum ip(i, nullus alius Sacerdos Laicis campanas baptii? 2enu Credunt deinde fimplicioresj'taafFirmantib. Suffraganeis, tales campanas baptizatas, dæmo^ nes amp;nbsp;tempeftates pellere» Quapropter-innumeri pleruncjî adhibentur compactes, præcipuè verb, ^ui fortunapollent,exorantur,qui baptizationis tempore funem,qua campana ligata eft, tangunt, ac fuffraganeo præcinente(quemadmodum in par^ nulorum baptizatione fieri lolet)omnespariterre^ ^pondent, ac campanæ nomen ingeminant, vefteç noua ( quemadraodum ÃC Chriftianis fieri folec) tanipanainduitun Inde ad fumptuofaproperatur conuiuia, quibus præcipuè compactes,uteô largi^ ns rnuneraofferant, adhibentur: nec non fuffraga^ nei et eorum capellani cum multis alijs mihiftris re^ galiterpafcuntur. Nec Hocfatis eft,fed fuffrao ganeo mercedem pcrfoluere necefle eft , quam illi nninufculum vocare Iblent» Inde euenir, vt alw quando etiam in paruis villis, centum floreni in tali abfumantur amp;nbsp;expendantur baptizationc» Quæresnon folum fuperftitfofa ,fcd etiam Chri^ fiianæ Religionicontraria,ac fimpliciorum fedu^ ÃiOjamp;meraeftexactio» VcruntamenEpilcopi, vt fuffrai?-
tp IL PARS RECVSAT. SYM. TRID. ET {ùffraganeoSjVelviHfsimaobærarepoflunttnercc^ dejtaba_,amp;adhucabfurdioratolerant. Res tarn ncphanda,00 illicita, merito aboieri debet.
Ad hæc. Campanarum puifu, gut tn funertbus fad'ett^ dis de confuetudine adhibetur, Papiftid tradiderunt c^co^ daemones feu malignos fpiritus abigi : Itatp tn fÅmin*^*â funere bis pult'andas, in virili autem ter,in facerdotis re quoties is facratus eiTet: quod edam retulit Ioan, de Sci* ua Partfienfis, in trad.fuo de beneficio i. parte, q. Æ.n.
Atcp bine efl quod morituris,præfertim ditioribus 0^^' pulentiortbus, facriftculi ÃC monachi inter cxtera ÃC identtdem ac fedulo predicant amp;^tnculcant,quantuo^ y falutem antmarum momentihabeant campanarum pidf* tiones quæ fiunt in funcribus ÃS cxequqs mortuortif^* Vnde ÃC plerumqs in funcribus opulenuoribus,fi peciK'*â fatis larga intcruentat,campanæ omnes omniacp tintint^ bula ÃC æraauxtliarta in turribus perfonantSC multun]^ tigantur. Quam fuperftitionem non vno in loco Erafmus Roterodamusderifit.
4f Sunt qui ridicula fuperftitionccrcdant , Camp^n^^ rum pulfatione tn die S. Ioannis autin vigiltaS. fadla, non tantum dæmones profligari, fed amp;nbsp;lamias cantatrices impedin', quominus hue illuc ferri per pofsint, aiit damnum dare: quod etiam apud Pap»*^^ multisfuperftidosepcrfuafumtuit,ut idem refert,qiâ^ modo dtximus,Martinus de Arles in d. tradtatu de fop^ ftâdonibus, num. 8. amp;' 9. amp;nbsp;14. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
.Ac non raroad pompam oftentationem eadem^ reinonia adhibetur, quemadmodum fcribit Alberieus
CAVSÃVin. OB CVLTVS ID0LÃTRIC05.
iuris intcrpres Celebris, in dic?lionario fuo, in ver^ . ^^æP^^ââWïagnacontentione agitatam fuifl'e in Cuâ
Romana hanc quçftionem : An Monachis Oidinis pfædicatorum liceret pluribus vti Campanis,contra quam ^aditumfitincap. Patentibus: vbi Hoftienfis ÃC Abbas: priuilegns.
. Et paulo poft idem fcribir, fimiliter multis ftimptibus âi *ttipenfis litigatum fuii^ in Curia Romana inter Mona# ^hos diueribrum ordinum, 'V tri ordiniiure competeret vt pfæcæterispulfarentCampanam invrbe ad preces illas JJ^atutinas,quas avb maria vocant, de more facieiv «äs: Et poft multam contentionem tandem pronunciatum luille iudiciaIiter,Ei ordini ius hoe competere,qui z fomno piior euigilaflet ac furrexiflet prior»
Wittamus interim, quod iure Pontificio ftatutum cft dc ^3mpanis,vtdumEcclefiaaliquaaut populus aliquis ex-* ^Ottimunicatus eft ftu interditftus, ne ulla interca campai *iaibipuKètur, neemagna nee parua, neeg in templisnecp tempi a, neep in Mifla neep alijs operis diuinis, ^iiemadmodum pevBonifacium VUL eonftitutum fuiflè âCgimusin c. alma mater adijcimus de fentent. excom^ Jaunie Quodetiam intelligendum volueruntde tertianis â¢Joris,quasvocant,ScncniSjCætcriscp omnibus,ut tradit ibidem PhilippusFrancus num» 4. Nicolaus Plouius deEcckfiaftico interdiefto, Regula 19: licerc tarnen in ho# norem bcatæ virginis manc et vefperi pulfare campanam â¢idprecesfalutationisAngclicædicendas,quas ave ma« *lt;1A vocamus» Sieutfæpe Confultus loannes Calderi# Ã1US in traclatu de interdieftis in prima parte, numero 97» uipondic»
Ratio
X^t II. PARSRECVSAT. SYN. TRID. ET
Ratio autem Inuus iun's conftituendi, cur campanx tempore interdidi fileant, hsec traditur4 quia facpe ob deli' dum Ribditorum, impeditur lingua praedicatorumî caufa etiam fuit, curin hebdomade fanda,quæ.dicitur,ioW triduo illo quod diem refurrcdionis Domini proximo an^' tecedit, campanarum omnium pulfatio Ãftatur, quando^ quidem Apoftoli eo triduo abditi conticucrint ut aU' tor eft Speculator in rationali diuinoruin nbsp;nbsp;nbsp;placuit Ioan*
de Sclua in d.tradatu de beneficio q, f
Quæ quidemomniabreuiterà nobis commcmorataD* denusjfatismanifeftearguuntverifsimum efte, quod a» initio diximus, Papatum non tantum erroribus à corfi^'' ptelis indodrina multiplicibuslaboraregrauiter,fed am magicis ftipefftitionibus, ÃCincantationibus horrdi disjobiurationibusacpracftigtjs diabolicis inundatuiO propèdemerGimeflèjOrnamentis omnibus amiisis»
Conftat autem,quantaïèueritatcScripturafacrapfÃ^ cipiatftigiendas cfleincantationes omnes, SC pracftig^^ diabolicas,iiccferendumvllum in Repub»feuEcclefiai^^ cantatorem uel magum: quemadmodu eft in Deut cap-j*' Non fit inter vos veneficus vel incantator,S^Câ^^^ ominaturcnim Oominus,quicuncpifta facie.
Pari feueritate ÃC Canones Ecclefiaftici prohibant c^ntâtlones 8C obiurationes» Et decretum fadum LaodicenfîConciIioc.50. eos qui incantationibiâ Vtuntur, ab Ecclefia eiïe -eqeiendos, teftatur Can^ nonoportet,x6.q.^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ItemqjCarthaginenfîGoncilio 4 Incantationiu'^ feruientâm, amp;c. à conuencu Ecckfiæ fcparandiâ3 c» Augurijs ead, eau, quaeft,
'CAVSA VUL OB CVLTVS IDOLATRICOS.
Eftamp; iure ciui'li' grauifsimarum pÅnanim commi'na-' tione omnis magtca tncantatio prohibita,quemadmoduni £x conftitutione Conftantini Imp.clarum eft,q«ç inter cç# Krafichabet: Nullus lacerdos, nullus eorum quil.j.C.lt;feM4-huicricui adfolcnt miniftrarc, ad limcn akerius ac:f lefic.ttnath, «edat.fed huiufmodi hominum amicitia^quamuis vetus^repellatur, èCc.
Adeocp inuifae Rierunt Impp^conftitutionibusamp;Sniri duiliincantationesomnes (èusTro/oivt etiamvfus earutn ^dfinctn boni prohiberennir finipkdter,quemadmodum ïdlatiirtvnicaC^de thefauris,lib. lo* cum qua coniènt^
Canones ió,q,x.c» illos, et,c. ex tuarum, extra de âOrtilegqs, et c» fin» vbi glof, co tit*
Quin ÃC honeftioribus Ethnicis legibus duodectm ^^bularum incantationcs ac falcina difplicuerunt dC Pâ^obabantur,quadcrecopiofiuslcgere eft apud Ayma-* ââUtn Riuallium, in hiftoriaiurisciuilis PontificH, num. gt;06.ôe,07.
Quae cum ita fint,cumcp verbi Diuini teftimonijs edo' lt;^i Status Sc ordines qui futtt Confeftionis Augufta#
J certo ac manifefte deprehendant, Papatum va-' ââtjserroribus amp;nbsp;fuperftitione multiplici obruiffe ac prof phanaffe Ecclefiam Dei, neceflario faciendum fibi cxifti^ niarunt, ut propter gloriam Dei, SC falutem iuam,fuorum-' qûcjdifcederentà Papatu,6Cveritatem agnitam pro fua virili parte contra Pontificios conftanter, pro eo ac de^ cet, adherent
IDQ.VE
25gt;4 nbsp;nbsp;nbsp;». PARS RECVSÃT. SYN TRID. Eiâ
TIL
PontiÃcü ty= rannis E.ccle=: l:£ grauis zy iiiioUtritbiUs,
^DOJ-e praeter svperiores ratio* â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncs,euam ob hanc caufam graui(simam,aii°*
Ponuficum Romanorum dominacus prxp®^ tens, amp;nbsp;tyrannis quam in EcdefiamDeipi^'^ tcxtuimpio miniftcrij EccleÃaftict dun'ter exercet, vö'*â Ecclcfiæ mim'fterio ex diametro, quod dicitur, repugn^'â amp;nbsp;Ecdefiæ intollerabilis minimccp ferenda fît â¦
Cum enim filius Dei,Dominus nofter CHRISTV^â miniften'um Euangelij in Ecdefîa præciperet Ãpofto^'^â dicensPetro: l ibi dabo claucs regni cÅiorun^' quidquid folueris in terra, erit folutum in
Etad Apoholos omnes: Accipitefpiritumfandü'^â quorumcunqs remiferitis peccaca,rcmifîaeiâuntd^î quibusverbis minifterium docendi Euangehj,quae (tint daues regni eÅlorum, Petro ÃC cæteris Apoliolis^^ mendatjdocens quod credentes Euangelio defilio DeijP,'^ Apoftolos kixta ipfîus mandatum hîc in terris annuolt;^ to,remilsionempeccatorum ctiarn apudDeum in^o:'â confequantur, amp;nbsp;fide accipiant: qui uerô EuangeliuiP temnant, QC huic voci minus credant,his retineri damnari etiam in cÅlis. Hæc ÃCfimilia Scripturae PontifidiRo.Pontikx Romanus interpretatione peruerfa atep impi^âL
«ü» xuduiuuiiuaiu tyi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vv uuiiiuicilv»ii* lu-tiin iii a-/*â lt;.
mut!« d/5«rfdctorfît,iadansfe teuere iedem Petri Apofloli, nbsp;nbsp;vit^
fuperos O- unie(leChrifti,datamcp fibi poteftatem omnem wfirof, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in. terra, adeo^ apud inferos S/i. in purga torio,
E t in cÅlo quidem libcrrimam haberefêpoteftate canon feandi ut voca nf, hoc e(f, referendi in Diuoruni »içrum quofcmicp vditmo hbitQ,ctiam
ZAVSA Vin. OB TYRANJÃIDÃM PAPAE.
bus: vt prolixe docetTroyliis Maluitiïis in trad. deCano^ nizationcfandorum, in.^. dubio. Angelis etiam impei« randi, vt animas ex purgatorio reducant in cÅlum,
in terra auceni vtrumcp gladium fe habere,hoc elr,0C ciuilem Sgt;C (piritiialem leu Ecclefiafticam poteftatem, qua
fummus fit Epifcopus, amp;. autoritatem fiipra Reges ôii Imperatores habeat talem, vt cum vacant régna, ad ipfum pcrtineat pracficere Reges, ôi. eofdem pro arbitrio rcmo-' '^ere. Item, ut obedientiam ei Reges debeantin caufis poiî iificis, amp;:ipfe libérépofsit fubditos regum 0^ magiftratus politici pro arbitrio à fide dC obedientia quam magiftraiui *uo quifcp debet abfoluere.
At tn purgatorio SC apud inferos cam habere (e po# ïeR:ateinutindulgentt)s,quibufcuncp S)C quotcuncp velit, ^nimas pro libitu euocare ex orco pofsit, amp;nbsp;à cruciatibus »nferiorSliberarCjVt eft in Bulla Clementis VLSC apud ^ntoninum parte 5. tit. a, cap. i6.
RVrfus, Apoftolus foli filio Dei, Domino noftro Tefii nbsp;nbsp;nbsp;«â¢'
Chrifto hoc elogium tribuit, quod in ipfo omnes the^ PäC^omni^ (iwi fapientix Sgt;i. fcientiac rcconditi fint.
Bonifacius V111. Pontifex contra ûdat fe iura Qf
tnnia habere in Icrinio pedoris fui*
Ã^Hriftus Apoftolis fuis ait: Reges gentium domb ^^nentur ets, Sc qui poteftatem habent benefici 3. i^lutantur : vos autem non fie, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papautriitfcf}
Item: - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potefiatKiM
£icut mifit me Pater meus (nimirum non ut mb
N rj hi minb
Luc.zz,,
9^ II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET himiniftrarctur, fed vt ego miniftrarem altjs)itï
â inittO vos* EtPMlutApollolMCorinthijsfcribtns:
Q_ui.sinquic Paulus'T Apollo\ Miniftd t.Corinth. ». per quos vos ad Chrilium cöucrfi cre'didiRiS' 2)A P A contra IixCjiaAatlenira terrent fimul SCcal^' ftis rcgni pofsidere, à Chrifto demandata: Etdeho^ Pfaïm, 8. nbsp;nbsp;fuo domi'natu verfum Pfalmi'acci'piendum docet;
Jubicci/iiJnbpedibifs cuis,quc3 boues umuerÃni Ãperi^pecoraCampt: O^iES^ide/l^fidelium mas addextramChriÃicollocandas^
üuiquim ma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liter £ îegis aÃri^loSyetinde uit^itn^'^^
giÃralis ghp dos^'P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;pio(p catupi^ Ethnicos,
Ja Pfalmi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^atiofani uiatn errorü^ nbsp;nbsp;nbsp;uitiorüprócul^^^^^
bio currentesadgebentia. Infiperet \.QE\fCE^^ cxli^uiros beatosy utadorentur à cü^is (unclorifcji'^''^^ ^0 aÃribedo.Eemumy 'PISGES marisyunimas deÃ^ dloruntyCfuiperambulantÃmitas eius in amaritudifii^'^ eommorantesy ex a(piis paenalibusperindul^entilt;i^^ infiris educendo^ç^c,..
Item PAPA habetomnem poteflatcm,ettam lem Sd Impertalem in toto mundö: quta confccratur cerdos, 0^ coronatur vt Rex, tefte Auguftino de A nlt;^lt;â in Rimma: de Ecclefiafticapoteftate,quatftionepriiiâââ ttculo lepttmo*
Item Rcgibus tanquam fms vafallis/u^^ potella»
CAVSA VIII. OB TYRANNIDEM PAPAE. 197 leflis 1'mperat, vt etiam pofsit eos i'nftftuere, ÃC deftituere, q»46.Pertotam.Qiüncüami'n Reges Turcaium,Paga^ nonim3amp; omnium infidehumxurildidionem habet, PertotamiEtiaminfraterram.q.^x. Pertotam» Nam Chriftus per fuam paisionem meruit quidem fupremam poteftatem fupra omnem creaturam, ied illam dedit, S)C rcf «quit Papaï^qui habet daues vtriufcç poteftatis, etiam tem# poralis ÃC çterng,etiam fuper Paganos in toto orbe,quæft»
PertotamÃtquodabomni Rege,uel Imperatorc,imó ^quocuncp homine per totum orbem pofsit ad eum ap^ pcllari,d.q.4^, artic. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contrarium (êntientes,hafreticos
ladicari, ut voluit idem Auguftinusde Ancona in d. fum^ *ha de Ecdefiaftica poteftate,qucm Felinus 5C cacten'cano# pafsim citant, probant, ÃC fêquuntur.
iLivs HOMINIS non habet quo caput rcdinct, in-' 4^ quit Dns Matthæi 8. Etpauperes fibi miniftros eie--qui omnia reliqncrunt, vt eum icquerentur,ac pauper# P'lifr don-.mi ipfc fuit exemplum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnMnf
ifti Pontifictj Prælati Satrapac iadlant ad le per- po»â'â/'â«» tinere ius omnium temporalium, ôd tale quidem, vt ^widquidLaicihabeantproprium,id omnemera Præla? ^orumindulgentiaSClargitatchabeantjCcu bcneficiartj»
I A ENIQve, scimvs ChriftumDominum adeohu--â ^^milialïê ièin hoc mundo, ut ctiâtributu perfolucrit â^aeiftratuijamp;fetà mà fudæisquà mab Ethnicis iudicari pj/pj paflus fit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g,âff ja
/quot;Ontifex Romanus contra, fefuoscp ab omnibus mivtz« owHij« neribus SC oneribus ciuilibus, 6Cab omni obedientia
N iij magiftranu
ïd-Terawcd^ tionifiie lepi= dum conti tÿeiiLum,
19S II. PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET magiftratui legitimo dm dt'umo qudm humanoiuredcP** ixieligtonis obtentucallidifsimefubtraxit,immuni'tatisjus infinitum fîbi fumens.Qua de re pafsim varia Canonift^ commenii funt nugamenta* Sed præ cæterislepiduseft» lacobus quidam de Terano, Cubicularius V R- à A N * V Lqui in tradatu fuo Monarchiali, cuius initium euâ Reddite quæ funt Cæfaris, Cæfari : Vei ba ilia expoP** temporaliter,icilicet antequam Chriftus paiEis eflèt, et cc^ los vidor afcendiflèu V erba enim Chrifti loan» exakatus fuero à terra, omnia traham ad meipfiim, exp^^ nit: id eft, omnia Imperia, ÃC regnamundi recuperabo,ô^ auferam à Cæfare, Regtbus, ôi alifs Principibus, idcp milites Apoftolicos» Præcepta verô eis data, ut nclt;^ rum,necp argentum polsideant,lèd tantum comedant«^ his,quæapponentur, exponit temporaliter: non pro te^ pore legationis,qua fundi funt Chrifto in terris agente,ây quo poft eins afeenfionem militaueruntin humiîitate, flidionibus, ôi paupertate, donee imperia, régna di fubiugaflent: quibus fubadis, uelconuerfis, ut ait,li^â^ efteorum difcipulis,regtjs opibus, cultu,amp; delicfjs uti,!ââ'^ perare fubditis ÃC alijs. Et hoc imprimis licerePapæiqiâ^*ââ bis probat effè Regem Regum, amp;nbsp;Dominum Domina^^^ tium. Imperatores vero. Reges, amp;nbsp;omnes magnos,ó^ «os illius ad nutum in omnibus fubiedos eftè»
Atexpofîtio hçcnon tantum manifeftecontraria eft^^ preflb Dciverbo,fcdetiam Patrum haedere fëntentiae dodrinæ: Inter quos Bafiltus,antiquorum Thcolo^oriinâ omniû eloquentia, dodrina, ôC fanditate vitæ longe Ceps, in Régula Monachorum ita icripfît: Dominus Iter Ià S V S, his qui euni interrogauerunt : Si 1â^â^
CAVSAVin. OB TyraNNIDâEM PAPAE.
Cenfum dare Cæfari,,an noneâ Oftenditednqui't,mi^ ,, hi nurnifinacenfuSjCuius imaginem habeatj SC ,, h:riptionem \ quum autem dixifTent, Cæfaris,, fub^ ^idit: RedditeergôquæfuntCæiaris,Cæfari:qu3E funt DeijDeo, Ex hoc manifeftè doccmurjquiahi ,, obnoxij funt tributis Cefaris, apud quos inucnitur cenfus Cæfaris_,ô(^ imago. Si ergo aliquis tale quid, ^tiam iuftè ad fratres vcniens,dctulit, obnoxius eft ^dfoluendum debitum. Si verb omnibus in manw bus propinquorum derelilt;ftis,abfcefsit,nunus vel âphjVeT fratribus ferupulus debet exiftere. Hgcille. *^efert,0C laudat Alciat. in L. placetifup. verbo ca# nonicatnC.deSacrofan.Ecclef. Etineademfenlt;gt; tsnriafuitetiam AlbericusdeRofate in Auth.fta^ îuimusnum. 4. 86lt;.C. de Epiic. Cleric.
AE hæc: Ea eft Romani Potificis arrogantia,vt nuk
bus omnino cefuram pati, nee iudiciGde fe vllius fer? Prfp4 iudia^t re velit: Nihil etiam pudeat e5 impudentifsimae vo? tur i netnint, qua iadat,fe,ctiamfiinnumerabiles populos cateruatim fecum ad inferos præcipites traheret, nihil tarnen hoc ipfo rpprehendendum ab vllo mortalium aut arguendum fore, text, eft in ca. Si Papa. Diftinlt;ft.40. Nee elamp;fubiedum ft till aiitoritati Euangelicæ î Si peccauerit in te frater tuus, wc. vt voluit gloC in d. ca.Si Papa, ÃC Aug. Berous in c, ix num. 19. De probationibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
difcrimê ptjs omnibus relu dM nGeiietliberrimu, vtriufep ÃC Chrifti SC Pauli expreP rfJeë pro=: 10 teftimonio,quo dicitur; Mudis omnia fore munda.^ft/tef in
N iiij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mutth,cle/ia.
zoo IL PARS RECVSAT. SYN TRID. ET
Matth, i^. ôtadTit. i. Papa præpoftcro egrcgtæ pi'etati^ fuæ ftudiOjCibos cevtos certis diebiis alligauit,idcp necefl'^ ri] cultus optntonc ôC meritû Et tarnen leges hac de re fu3^; pecuniæ intcruentu, quam quifcp daret, varié expugnaf* paflus eft. Vnde tot diplomata Pontificia difpenfationiitlâ fuper butyro, outs, lade, cafeo, carne co medendis licit*^' qux niera funt aucuptapecuniarum, non modo Scripi^^ rte, ut diximus, manifeftèaduerfantia verum eiiam P T R V M hac de re dodrinæ ex diametro contraria.
enim fcribit Cyrillus in loannem, cap. 13, amp;nbsp;lib, 9. cap.î4t
Quoinodo ergo cogniia ventate conueniniigt;^â iteriim ad infirma, ôé egena clementa fiiiius mun^îâj quibus rurfum à capiteferuire vultis quot;t.. Audi quo^ modo per Efaiarn fiuiufmodi ieiunium Deus fpuic,amp;dicit:. Nonhocieiuniumelegijdicit minus,necpdiemjVthumificthomoanimam fuai^' Tufi uisieiunare fecunduin Chriftum,amp; liareanimam tuam, omne tempus tibi aptum totiusanni,amp;rG.
Et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu Leuit. Uomihoxdf).
Tufiuis ieiunare fecundum Chriftum,8^ miliare animam tuam,omne tibi tempus eft aptufâ totius annî,imô totiusvitæ tuæ dieshabetoadhü^ miliandam animam tuam,
IÃtrurfw:
Vis tibi adhuc oftendam,quale te oporteat iei^^ narc ieiuniutn; leiuna à maîis adibus,abftinc Ã
CAVSA VUL OB TYRANNIDEM PAPAE. zoi
lis fcrinonibuSj contint à mail's cogitationibus,amp;^c» Abftinerc verôà cibis,quos Deuscreauit ad pcrci^ piendum cum gratiarum actione fidciibuSjamp; hoc *äcere cum his^qui crucifixerunt^acceptum efle non poteft^amp;c.
I AM VERO QVANTAM ET QVAM INFINITAM 8. poteftatemacdominatumnomodótcrrenum fed pror^ Pr/fmi«lt;»« gt;nbsp;ftisdiuinûCanoniftæôô Icriptores Papiftici pafsim at# P#M« ^ââibuant Pontifidfuo , ferentes cum præconijs noniw in co?.lum, fed longe etiam fupra fydera, id non inutile iueritordineSCbreuiter oftendere pofteritati iequentibus Papalium, colledis ad hoc ex diuerfis paÃim fcri' P/oribusnon reprehendendo Audio*
I.
Q»odPapa bobcatcoekÃcarbitrium»
Ãt ordinarius omnium ordinariorum totiua
IIL
Qwodozffnw henÃeia mundipntciobcdientialia, ^onuaiia^ 'Vt Bald, aitLudo^ GomeÃus approx
citti^a WQueri, Si t^.y4eci(.bum Hcllamcram o
P/ y cundent
lOi II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET etindem QomeÃum audimus, (piod nec diJIhatD, mens yÃbi arro^auit^
QäoJeius poteEdsfitÃupremay in ^ua non habt^ parettcut Bald^uoluit,
vn.
fie excédât Imperialem^
EtÃcutSoldiciturpater omnium 'Planetarum, Dominusi ItaPapaÃtpater omniumdi^nitatum^
EtÃcut Luna rcapitlumen à Sole: italmperi^^^ dignitasà Papatutlnnocentius III Conliantinopâ^^ litano Imperatori reÃriberenon eil ueriti^s,
vin.
QuodÃt pater umuerÃlis omniumÃdelium,lt;l^^L mniumouium ChriHty Per hiccuerba: P^SO'
ES PIESy ut loannes de CremataäÃrit^
(Ãuodidcm habeat conÃÃorium cum Deo^
CAVSA VIU. OB TYRANNIDEM PAPAE.
X.
Qwd Papie commiÃaÃt totamachina fÃiritualüi thÃurui omnh dignitatis Ãt in eoy ita, ut nullet Ã^ dignitasÃpiritualis uel EccleÃapicUy cui nonprcsn ÃdeatipÃ,
XI.
Qjtódoninei dignitatesy omnem^ pote/latemy guatn ^^buerunt omnes PatriarcbcCy [olus Papa habeaty ut
XII»
QwöcZ Papa Ãt (^uoddam numeuy. ([uaà uÃbiletn^ i^^ndam Ueum prlt;c fefircm, ut Ludouico Gome^^
Xin.
Q«q(/ 'Pa^d ita à haheat inEcclcfia^Ãcut Sol tn.
xini.
Q«c) J Papa otnnia iura haheat inÃrinio peSlorts^ (tiftmÃiäiotaÃt^ nbsp;nbsp;imtnemor etiam fui : ut âe CxUÃb
^oPapaÃrunty^tiodadeo obliuioÃis fiierity ut ea, (pU(ü^~ ^aneconceÃerat uni,Ãro Ãuuejperi alijs concédereti fluemadinoduttt refirt idem GomeÃus ^ nec omiÃt D^.
104 n. PARS REC VS AT. SYN. TRI D. ET
XV.
omnium 'Princeps^ctl^cx Re^uiHf cauja omnium in EccleÃamiUtantium: Si Baldo dtmti^^
QjiodPapa omnes mortAÃcs babcatÃbditos i noantiiis uoluic^ (juem multi alijjec^uuntur, XV n.
(^od P^omano PontiÃci omnU humana crcatut^ ÃbÃty Jd^ omninô eÃe de neceÃitateÃlutt's ut Bonà eins 'M IIL in Extraua^. unam Sanélam, He maiori^ ta, obedien, inÃne declarauit y dtjÃniuit prontti^' ciauit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XVIII.
C^jÃd'PapaÃperioritatemad ImperiumÃnedtlbi^ habeat^ lt;!;^uacantc Imperia Lnperatari fiiccedat'. guod ChriÃtis Eex Ekegurn plenitudinem poteE^^^ Eapie inperÃona'PetriconceÃerit, Me Clemem Clement, EaÃoralis de re iudic, gloriatur, XIX.
Q^odPapaell EpiÃopustotiusorbis, ut^lof,(f^^ cubidicit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xx.
QmIprimusZfJ*maximns eEomnium EpiÃop'^^ rum^ in eotam EccleÃam ChriEi untuerfà lem pnelatio^ nem habens^ ^3â nbsp;nbsp;ttiam 'Patriarchee er amnesÃtbeJJ^
dcbenh
CÃVSA VIII. OB TYRANNIDEM PAPAE. iQf debeantydc neceÃitateÃlutti: quot;VeThomos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cÃ
fi^mauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sc^x.}.
(^od nonpoÃit Ãcere ^uandiu edl Papa^ ut .non Iudex omniumJohtSyhecpoÃit oà abijcereÃampofi ^Ã(ftemy nbsp;nbsp;iurÃdtHioncm ; 'Prout gloÃtepïacuit^ â¢
XXII.
Qäoc? Papce iradita Ãt omnfspotellos in coelo ^^Ã^ra,luxtailludi QMNmihitraditafunt ^^odtîon folum Ãpero/nniaiemporaliat Ãdetiaftt ^^^^'gt;âlt;^n^clo5iudexÃt conÃitutit^* luxtailludil^H^ i.Corifith,n. (puoniattk^gelos iudicabimu^y^c^,
xxin;
XXIIII.
Q^uodaÃcrcnsy d,. PapapoÃe appellariadConcih*
XXV.
Q«ödc contra dConcdiopoÃitappeUariadPapatn* ^^^ta canones contj'oucrfum non cdl^ r\ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XXVI.
Quod d 'Papa ne ad DentnqiiidetnappenaripoÃifi ^^'^^uibu/dam dijputatur»
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xxvn.
^odPapanonpoÃitfefuhmittere iiidicio Concilif, Jjnpcraro^
ic4 IL PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET Jmperaiorti^ uel alteriifst (juia frçtrct iniuriain utlacobaiius concludiü
XXV ni.
Qwd omnia Concilia pendeant ah autoritate
Hem ^uôd Ãlus Ãne Conciîio poÃit deponerel^^ peratoremy ttt Innocentiti^ IIILÃbi arro^anit^ ÃcceÃoribusplacuit^
XXX.
(^odPapaÃt omnium ChrÃtanorumy^ Ãce caput ac pater y nbsp;nbsp;omnes ChrÃianiadeumf
taput^ t^patrem debeanthabere recurÃm t utÃept Canombus expreÃumreperitur»
QwdpmÃt Conciliotanptam re^or, nbsp;nbsp;modctlt;i^
tor totins EccleÃce^ nbsp;nbsp;padlor Dominici ^egii
tnnium Dpifioporum EpiÃcopus tutinCeremonialtt^'^^ ttnetur^ placet CanoniÃis^
'x.yi-x.ii.
Quod immutet rerum natur am ÃbÃantialia reiapplicandoalij. xxxin.
Qz/o J pÃit alifpiid de nihiloÃc^e^
XXXIIII.
QuódpoÃit ÃcereÃntentiamyCpice nulla eÃjali^vdt^' Quôv»
CAVSA Vin. OB TYRAKNIDHM PAPAE. 2-^7 XXXV»
(^ódhabcatuoluntatempro rations^in his pi(C uuït^ (^odnemo debcat eidicsrs^curitaficis^
XXXVII.
Qu6dpo{^itdeiniudîitiaficereiudlitiam corri^en^ do ïura mutando^ â x.'si'x.vin^
^od obtineatplenitudinsmpotsdlatis y nbsp;nbsp;pknitu^
dinem claiiium y utJdaldu^ ait,
^^odpoÃitjecundumplenttudinempotsdlatisydciufi ^^f^praius diÃfsnÃre, xl.
Q^od 'Papce maiorÃpotcÃas y ^udnt omntüÃn^bo^ utÃaldus uoluit,
^od Paplt;e potedlasÃtabÃlutay cr earn habcat ut ^ÃcutFranciÃusdcRipareJpondiü
XL II.
^odpapafirturcontraiusyt^^Ãpra ius ejÃ.^^ ius otnniapoÃsy ut Philip, F)teins conÃluit,
iit- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ùper onutia.ut Baldus tx^
Deus rutu iubeutea, jusefiat Tu^utÃ
Si^Ãnunfi
xo3 H. PARS R EC VS AT. SYîî. TRID. ET
XLV.
(^ôd 'Papa poÃitÃcere omniay (pKe Ueti^ ut Dédits non uno in loco opinaùts edl^ nec Dudoui^^ GomtÃits diÃÃtetur^
'X.LVt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
(^od(pile(pud Papauelapprobate uelreprobittr omnei approbare, uelreprobare debeant: ut non autoritatibusdocet Qwnttliantts PdandoÃustnM Cancellarice » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xlvii.
QuodPapanecDeitSynec ^n^eltts,necborttop iuxta hos uerÃculos^
PapaÃupor mündig filifs (pui maxime rerum
PsecDcus esyuec homoypuaÃneuter es inter
XLVin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Imo puod Papa Ãt Deu^, ut Felinus dicere aufi^ Æ XLIX.
QpiödPapeepoteÃas maior Ãty pudm AloyÃhf^^ FloyÃsnonbabüitpotellatemy niÃÃprapopuluiu daicumt fed PapahabetpoteÃatentÃprdomnesi * K^nd^ ab FxeacopioseproÃpuitur^
Ã^ôdmaior Ãt omni alia creaturayacipÃuspo(tp
CAVSA VUL OB TYRANNIDEM PAPAE. xo^
'^^fcndatfcadcaklïia,icrrejiria f^infirnalia, utapud '^ntoninutn FlorcntL infimma cius e/l cerncrc,
LI.
fnaiorÃti..^Fngelo^ie^
^^^odlupremapote/las 'PontiÃdi Ãtd (ôîo Uco^ (ib homilie popit iudicari^teÃantc lt;^poFloïo:^SPF â ^lT'yFIS homoiudicatomniaipfcautem 4-^^^inciudicatur^utÃbiBoniÃcius y 11lanÃa extras
^namÃnllayarroganter tribuit. Et habetur in c. nc' ^°y^inc.cunéla permundumc), 3, incaiuncautein^ ^ÃnS^ione uigeÃmaprima.
LIII,
Qîfo dPapa Ãdeat infede^(luamT)ominiis ipÃin per^ pfia Ffati Petrifptcialiter ele^it. Et hoc adeo uerunt ^^od error dicentium contrariuiUf Ãt Ãmilu errori
' ^^^^^tiumJpiritumÃnllüdÃliononprocedereiutTbof ^â^'-^uina^ uoluity ei^ Ludoüicus GomeÃus accedit^.
LIIII.
z. Ã^â^Ã^ cauÃrum^ et E)omintpsdominantium, ! J ^tlinum audimiiSy cuittsÃntentia tarnen muhis placuit^
uodÃpr emitsÃtUei utcariusi eum^i (lui contrario Q umdiÃ
MO n. PARS RE G VS AT. SYN TRID. ET umdicat^tnentirhltcmyquod TapaÃt omnia Ãpf^ omnia inÃgt;iritualib, z^ noÃt maior in hoc mundo^Ãtajn^ iuÃitsÃt*, ucrbaÃnt Baldi inpcruulgataL Barbarii^^'
QjÃd PapaÃtÃmmns omnium pro:fuit ^uicipi^^ etiamin longinpiis partibus agitur, nonprius ratutnb^^ bcri,.(pià mftPap(eautoritateÃrmatumÃt^ utCanof^^ bus Ãatutum cdl^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t v i r.
QjiodPapay ^uomodocump peccansob nto^^^ perditiÃimosyacgraucetiam fcandalum afférentes, cadatà PontiÃctapote/lateait PPeronymus^^^lbätH^ inÃgnis PontiÃcius adulator ^pertinaciter afÃrmatgt;
LVII.I.
Quod Papa S. Petro cotrarijs moribmiuensjnil^i^^^ minusÃt uerus Pontifix. ut Conciliü ConÃantienà lo. PiuÃ. determinauit. nbsp;nbsp;j x.
Qmjd Papæ tota monarcbia Ãtiritualis traditaÃ) tbejaurits omnis dignitatis in eoÃt. quod^ ipfe Ãt ^piÃcoporum , er altorum , puos potedl concip(^{ intelkäusy cuidata Ãt clauium plenitudö^ ciâ r einsÃimmai;:^ liberaÃtpoteÃas^ abfolittaip ahomni^gt;^^ vincults, ab omni recula coêrcente, ut Baldo in ^mio Dçcrçtalium uiÃim ePl^
-----
CAVSA VIH. GB TYRANNIDEM PAPAB.
LX.
Quodnon poÃitaccujari de adulterio^ aut homicidio. ^^ajacrilegi^ inÃar eÃety diÃutare dcfidio 'Paplt;^,cu^ ficinora excuÃntur y ut homicidia SamÃniiy fiirta
^tbraorumy nbsp;nbsp;adulter ium Iacobs
f^iumin irre^ularitatem inci^ty utlnnoccntiu^Ãntit y et placet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXIL
Q«dJÃdesJd). Petri Papam etiatnfindlumÃciaty ^upa Simmachu^ia^atylt;^ ^^nd. Barbatidcoiu ^^^fido refpondit* lxiit.
^^odPapaÃtChriflus Liotnini.
Lxiin.
Papa ius utriu/^gladij d ChrtÃoacceperity ^^lt;^de6ipjum ^uo^ Imperium ab E-ccleÃa dependeret ^^»odita denec^itate Ãlutfs credt ac tenerifirmiter ^P^iâteat.utPanormitanus y Fraiicià c^retinusyalij^ ^^ilonderunt. ' lxv.
^^ôd Papa poÃit citare piemcun^, (^^incluocun^ ^^^ocoexÃentemyipuottiarn ubipie cil Dominus, ut ^^toluiUoîuit. LXVI, â
Qwd omniapoÃity modo contraÃdem nonÃntiat.
Q ijquot; utSocinus
ill II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET titSoci}iUS',i^lcxandcr Decim rej^ondcrunh
LXVU.
Qjiod Conl^atitiiius 'Papie non donjiioncmjed rep tutionemÃcerity atm Papa ChriÃi nices^erat cuiui terra ç^p!enitudoeiusy nbsp;nbsp;nbsp;cuidataedlo/nniapotep^
in cÅïo nbsp;nbsp;nbsp;in terra, utgloffa t/npudenter tradit ec lo^^â
de Li^nanoy\^bbatiye2f kxandronondtfplicef*
Lxviir.
Quod Papafirtnam SacTameniorumah traditam poÃit immutare, ut t^rchidiacono uiÃtm ediâ
LX IX.
QjÃdPapaÃt fundamentuÃdeiy ut Qanones trd^'*
Quod PapafnperomniaConcdia potedîatetnJxf^^ aty ^uodÃoÃaÃrmaty nbsp;nbsp;Geminianus ÃÃVa^atur»
Qudd PapaÃtÃpra uniueiÃalem EecleÃami^^^^ Conctbo Florentino determinatumedl^
tXXIL
à uod Papa in Goncilio coruÃatyUtSolinterÃ^^^ L-ie-xuL. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Quod Papa indicium in Im ^uafidei uumfalutemneceffariaÃntynonpo^iterrare. ut deTnrreCrematainfummadeEcdeÃa UbroÃcun'^^^ ca. io9lt; er no. £Zwr/6.aderig
^CAVSAVni OB-TYRÃNNIDEM PAPAE. tij
LXXIIII.
(^uodTaj^aoinnium ChriÃianorum pater ^or exiÃat;, ut Florentiain Concilio edi deÃnitum^
(^odFapa^utueriis Fapa,errarenonpoÃitt ^uia ^Ãhofuic MateÃattsfedentiyfpirittfsÃnäits adÃÃit, F bornas ^^uinaSf nbsp;nbsp;Caietanii^ tr adidêre^
LXXVI.
(^odPapanon poÃit diminuere PontiÃciatn pote^ iuramento g^utdemà obli^are^ (piominus pà Ã(ea ficere Pontiflcice digmtati traditaÃni, ut Ã^^âdinah's UFlexandrintPS, alij^ uoîuére.
LXXVII.
poÃit fiÃbÃere Concihot ut una â¢gt;*⬠firè omnescÃfirmant.
Lxxvni.
(^odPapapoÃiitollereea^quteà ConcilioÃatuta in decidendis EccleÃ^e ^ult;eÃtonibitSjOpinio Pafi P^^prcefirenda ÃtÃntentice patrum^ut^^Flbanuscons
LXXIX.
^^odChriÃi(s-nonföiÃetdili^cnspaterÃ-miliäs,nià (ilifluem uiccsÃasgereutem in terrii rcli^uiÃet^ (pii ea os ^niapoÃet^ cp{(£ ipà pote^, Prout^yfbbatis fort opif
O w/ uioy
2i4 ir. PAB-S RECVSAT. SYN TRID. ET nioycitantis Innoccnttum nbsp;nbsp;HoshcnÃm,
Qoiod PapaÃt nbsp;nbsp;cui totaparère debeat HccleÃiil*
i, dtjlinllione
LXXXI.
QuodÃtotusmnndu^Ãnttretcontra Papam^ fententiæ Pap^Ãandum eÃe: utÃne obÃuritateprottfi'^^ ciatloannes de Turre Cretnata inÃmma de ^cctÃ^^ hb, III, c, 6^* in princ,
L'SC'K'X.U, (^odPapaderiuatur dpapillf^y delicatiÃimä)^ nobÃÃima parte corporis, ut lâudouicus Gomeflff^
LXXXIII.
Qj^odPapaJjaheatdeterminareca^ JuntÃ^^^ Z^Jcicrce Scripturce Ãnfus interprctari, utlatèp^^P guitur loan, de: Turre Cremata^ lib, II, ca, i o7*
Qwdnonobediens PapeeÃtmortemulH^tndii^r Pgt;onificiit^ de V itulinis aÃerere auÃ/^ eH^ itt ^tlt;(te^^(pialitntenum,^u.
â¢CAVSA Vni OB TYRANNIDEM PAPAE. ai#
LXXXVI.
^a^(£ dcbeantur fdccimic dc omnibiis 'ParOf (juoniam pro omnibus laboret^undc ab omnibus flentari debcat (^jiod idem Boni/aciit^ in Cle. Si beneÃ^ lt;^ioriimydeJS)ecimtSyà numero^uintOy uj^ adnumerunt ^Ãriptumrelii^uie^
LXXXVIL
QuodPapie abÃlute credendum fiü Id^y neÃudos ^^^iinaÃramuSyUndeueritasoriri debet utPdarcus ^lt;^ntua reÃondity BoniÃciits inXSle, Si B^oma, n» ^^^depricbendis conÃituit
Lxxxvin.
QuodPapahabeatdiÃoÃtionem omnium BccleÃai^ beneÃeiorumy nbsp;nbsp;particularium rcrum. uePhilip^
^OYnettsinconÃ'^^'ilt;,n,\3.z^\c),n^\, notreÃondit
Q£w JDeus Pap(eÃibiecitomnes leges y et ^uodip fl^ ^^dÃtudininullalexitnponipoÃit utFortunius Gartid in hb.primo^ inprinc. Quarta cot depadlis tradidit
Od^odDeus Papee otnnes Ganones Ãbiecit, ut uiÃtn ^^Philip,Decioinc^ u n,^c).de conÃit
'y«o(Z PapapoÃitÃlusiti totum tollere poenam tepo^
Ãy ralem.
IL PARS RECVSAT. SyN. TRID. ET rahîîyin (luam commutataÃtaternapcr conÃÃioncm pocnitcntice iniun^ionem : licet feciis fit tn inferiors ; placet eidetn Ãon^cio de Vitulini^^ xcii.
QwdPapapoÃitalicui dare plenariam indulgentie ant omniumpeccatorump utapud loam de Turreöi'te mata in dtÃinSlioneprima depoenttentia edi cernerez ^ui hoc negety efie hcereticnm y ut Decius in confi centtÃ^ moe^^trigeÃmojeptimoycotficundayuoluit^ m tertilt;^' XCIII.
QjiodÃltt^ quot;Papa alÃluerepofiit d iuramento, gulsperiurium incurrit, utgt;.^lexander Soccinnsfiofi nceuSy Curtii/^ÃnioryCrauettayalij^ refponderunt^
XCIIIL.
(^ddcontrd EpiÃolas nbsp;nbsp;Pauli poÃit Papaf^
tuerCyUtCarohts Euinu^ conÃcentefimo nbsp;nbsp;nono,
primOy in Quinto uoL opinatifs e/l^
yteV:.
QwdP'apaÃitpaiorPauloy Petro parittadit^^ mfiratione^iJdrntohius de HoÃlln in tradlJe Coned^^'
Ã^dPapce potefiasÃt maior^yfpoÃolo y pÃttdidllSfJ/poÃolidero^arey tenet ^uo^ Ãot ttidd
CAVSA Vin. OB tyrannidem papae. «Æ
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nutncro tertio^ in nouts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ift
addec^ l^ota nouas dejÃi^amisnutn.nono^
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xcvn.
^od[olus 'Petrus uiÃuÃt per mare ad Chridluitt ^^^^ire^quod^idtnyflice deÃ^nauerittotum orbetnfltu^
fub Imperia dominatu Paplt;e ut ext^nton, de ^ofèÃlis citât Plarcus Mantua^
'^Q'VIU,.
(^od Papa eapÃit in terriSy (^utc HeusincoeliSr Quod non piguit adnotare^uguÃinum Berouiutn in clt;, ^umtu^num. primo de VÃrts^
xcix
QaÃlcpuoddiÃutandumnonÃty (puin Papa omnia pÃityUtPdarta. Socc, iunior in conÃtrigÃmoprima j nbsp;nbsp;uum, puinpua^eÃmoÃcundo y inÃcundo uoL intrépide
ItnÃt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c
Q^d PapaÃtimagoChriÃiyc:^rpu0ddiuinifsf})i^ Yitus in bumano tllo corportbo/pitetury puod mirum eil Plarco PlantuteyUiroitromni^enere doHrime exceb ientiy puodam in conÃUo imptudenter excidijÃ^
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CI.
1 I^^dPapaÃtuiuusfins iuÃiticeyÃ^ans tenebraSy ÃcutuentuSy ut à Baldo diHum eÃe reÃrt QurttusÃni^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O y. orin^-
Jis II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET fliorin conj* uig^finoy infi'ne^ CII.
Q^od'PaparecipienspecuniamproprÃÃaturii,^'^^ commutât Simoniam^ dmó (piódCuria P^omana J^Lonarchia omutsSitnoniie. utRcÃaurus CaÃaldm
CHI.
Qjiod JDcus omniaÃhiecitfuhpcdibifs 'Papa, ÃbicciÃifubpcdihu^^^' item, MinuiÃi cumpaulóminitóabüd^n^clt^MBaf^^ tia Ã)mntauit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciiii.
QtÃdPapadi/jienfarepoÃit contra (piatuor Concilia', Item^ contraucrba Euangelijy licetnon coill^^ mcntcmi Si SigÃnundum Neapolitanum audimif^^ cv.
Q^od neclmperatoryuec totus munduó poÃit iudicarcy ÃdanimaÃa in manicaÃa, ut alicubi â de^nania dixit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c v i.
Qaod Papaomtftaliceant, ut HoÃicnÃuiÃtn^^^ necloan,de^naniadiÃgt;licet, evil.
Quod Papa nullusÃtpary niÃUeus i Si^u^up iioBcroiocrcdimitsinrub,dcoÃÃc, dclegen,io,
CArSA Vin. OB TyRANNIDEM PAPAE. zip o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cviii.
^niuerjalfi EccUÃlt;e ca^
EccleÃ(e,utnonuno in loco loan, de Eurre ^^^fnatatradidic,
^^^odjolus 'PapapÃu re uni auÃrre et dare alteri, de E^olèlhs intrad,de Concilijs arbitratus eÃ,
^^od PapapÃit cunt Eurcafoedus inire, ut loani-m traél, de confÅderationeprincipuin exiÃunauif, CXL
^^odPapaÃtpotentiÃimusSacerdos, uteuntuocat d Qitadinis in traü, de iurepatronatus,
⢠exir.
Q«ôî? PapaÃtlumenÃdeiyC^ ^uaà Solç^Ãilendor
Sicuteitribuit lt;,^^toninu$de R.oÃllis, CXI II.
de Kcgia poteÃate nominatur^ cxiiii.
Q«oc? V^aplt;eoinncsänimieÃnt commiJJ^^ut continet iur intra^atu Hu^onti de oÃÃicio Quatuorprielatorwtt^ cxv.
QüpdÃtcapnttotius orhis^ ut nominatur d^ Catah diiioiti^
tzo II, PARS RECVSÃT, SYN. TRID. ET
. dino in tra^atu de^oteÃatc 'Papce^ cxvi.
Q«o(/ 'Papa nufli omnino mortalium reueyentidntfi^ cit:jedlmpcr.atoriaîilt;p(antulutn adoÃulum pedis aÃu'i^ utlegiturdnlihroterüo ceremomaruin Curilt;£ wanaeytitulo primo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cil'Vil
QMdomncsmortaksy cuiufcunlt;^Ãntdignitatisj præeminentiæy xùnt primumin xonjpcj^um P^ontifr^ adueniuntydÃaütibusJpijcijSyter.d£b^ntanteillufngt^^ ' fieber Cy z^.eiitspedes oÃulariyUtin co'demlibro abhinc triennium imprejjoy continetur,
Q^od PapaÃtcoekÃisaulieitlauigerifs utin libroprimo Cercmoniarum tituloprimo kgiturlt;' «cxix.
Quodinpublicationeeledlionis^ proclamari haty nbsp;nbsp;debeataltauocet lt;,^nnunaonobis gaudiuittif^^
gnumyPapamhabemusiutpaulopodi in eodcm titulo primo refirtur^
QgiodPapapoÃitcrearenouos P)uceSy etmilites^if^ ratos y utin libro Cercmoniarum^ iitÃptimo y adlotigtiK^ rtcitatur^
CAVSA VIH. OB TYRANNIDEH PAPÃE. üi
CXXL
-t'apa in Ljominica j-jlt;£tarc niernjaieniy^c, vcncfi KoÃm auream^i^ illatn po/i /iiÃrnrnfoknnia, ^â^icuima^noprincipiy ft ([uisprcefensÃt in CuriaÃono
SiautcmnonÃtin Curia princepi tanto munere di» y tnittitur extra ad alignent B^egetn y uel principemy P^oufpl^ff-y^^ifÃfj^iÃiffiojyominonodlrOy cum conÃho
Colle^ij^ Confieuit enimfummus 'Pontifix anteytiel MMiffitmyconuocare Cardinales adcirculuminca^ ^^^fiayuelubi ipÃplaceaty ç^cum eis deliherareyCtii ^^^duy uelmittendaÃc RoÃt, Sicutpaulopo/lin d, lih, ^^^^oC^ygfjiojiiarumtitulofiptimo^ ceptosé exponitur,.
Q'X.liCll.-
^lt;fpa in no^e natiuitatis T)ominiy uarijs cumÃlenni» henedicitenÃmyguem lar^itur alicui princtpiin
amp;vm infinitifpotentia: y Ponttfici eius in terris uicario collatie y iuxta illudz Data edl tnihiomnispoteslas in ,, fOfZoj^ inttrra, Etalibii Dominabitur dmariullt;^ ^dmare: nbsp;nbsp;nbsp;alumine uÃpadter minos or bis terrarvm^
extat in eodem libro primo y titulofeptimo,^
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CXXIII.
^od Papte iter ficientiy femper prafirendaÃt ^^XyperÃtbdiaconunt K.,^/podîoîicumy ZD^podl crvcent
corpus
iii îï. RECVSAT. SYN- TRIP.â E'T Corpus DominiÃi()er eqito albo, cum campanclläy(^â^^^^ cp^umprcecedatClericus Capcllcccum lucerna ardente, nbsp;nbsp;po/l cum facriÃa cumfirula :
per inter 'Papam c^crucem intercedant,Ãcutlegi(^i^^ eodem lihro primo Ceremoniarum, titulo duodedi^^^ Ãh De itineratione Papcegt;^
cxxiin.
P4plt;t ex Rea Ã^odeum PapaperÃalamafcenditeipuumitiinci^ ^MüoTl^=P^^^^lt;gt;^Ãgt;^P^lt;^^^^(l^i^lt;^p(t^dteneredehedt, MS, nwlio^ducereetpiumperfrenumalKpiantulum, Sicutinpd^^, dtulo Ãecundo, fib (}, ordoproeeÃionii,
fGrntufuos, netur,^
exxv.
QuodÃitaplaceat PontiÃci, utnon etpuoÃdÃH^^^^ hatur potius, tune Imperatorem,uelR. egemÃtptis debereipÃmfellamcumPontÃce humerü fuis portlt;i^^' ut in eodem ^^moxÃbijcitur^
exxvi.
Qtiôd imperator in conuiuio a^uam Paper prabt^^ debeat, ad lotionem manuutm ut in tertio titulo d bro primo Qeremoniarum,Ãb de prima lotione Jiuum contineturâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
CAVSA VIIL OB TYRANNIDEM PAPAE.
CXXVII.
Imperator y uel I^ex R^omanorü leheatpor^ ^^(primumfirculumyadmenfam'Papce^ utpaulopóli §⦠De ordine nbsp;nbsp;modoportandifirculayjubifcitur.
CXXVIIf.
Q^d Imperator teneatur Paplt;e praÃare iuramen* ^fftÃdelitatiSy obedientiaet cuïus tenor expreÃe pottiif in Qlement, unica, de iureiur^ uerfL 'Pollcpiamy ^^iy (piodpreeÃandum 'PontiÃd, z^c.ç^ in §⦠cceterum^ dicitur, (^uod de hoc non fuent hallenus hteÃtaiwn ^^etro JKomanis'Principibusy talia iuramentaÃdeli» ÃtÃez^ eljeobedientiie. 'Prout Ãatius proÃ(piitur ^Ãaurus CaÃaldisintrallatudelmperatorey (piot» trigeÃmaÃxta^
EtejctatÃrmulaiuramenti eins (piodOtho I loanni prieÃitit,inc.tibi Domino, dÃinHione/exa^e^ Ãfna tertia.
CXXIX.
Q^d in exeptijs Papee prima die pro anima eins îegi ^^beantducent(e AliÃ^ytz^ nouent diebui Jubfecjuentibus^ ^^otidié centum Sicut in primo Ithro Qeremc^ ^^^rum, titulodecimopiintOy Para^. de cegrotatione, ^Qrttyetexeptijs P^om.Pont.adloiigum exponitur.
Ãi4 II pars recvsat. syn. trid. et
cxxx.
Qjiij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanta c/lfublimitas 'Papce,tanta
émintntiaj tanta^ immtnÃtaSy ut nullus tnortalium tnenttconcipereaut tomprshendere poÃity nedum exponcrt: utmultisrationibusprobare nititur 'Zjodtf^ cui '^amorenÃi in (ùo fpeculo butnance uitaÃibro fêcuif^ do J capite primo^ Quem rejèrt, Ã(piitur Bartho^^^^ mcEUi Cgt;hafaneus, incatalogogloricemundic parte^ inÃptimaxonÃderatione, CTc»
lt; Bt hadcnus quidcm elogta praecîpua, quæ Præfulis infinitara potentiam abundè defcribunt : prchenfa aiitem font magna cxparteâCanoniftis bis lè contorris verfîcub's:
si fit Catbólicut Pdpa: non iudicat ùütK. ^rigit, zoquot; fubijcit cathednu: diuidtt,unitf IAutatMota(rucit:rtflMrat, za- eximt ad fit Maiorts confie refiruntur, légitima^;. Promoutt, apptUare uctot, prohibtt profiter^ Deponitttransfirttfiupplet^, rtnunciat iJli. Prtfiul, cr exemptas: fimon: tarant anathema. Vel proprium, uel legati, uel lex utriafij;. tlequaquam participant : ey R (}uem jfionte fialatott Qt(im Canon damnat: fihi fioli quandorefieruat. Soluiturà Papa: nec non ^uem régula damnat. Addas fuRpenfiim cafim cum firtur ad ipfiim. Kefiriptum fidei: dubium c^uod confirt bona plurs» Irritât infiihim: legem conditgeneraltm.
CAVSA VIII. OB TYRANNIDEM PAPAE. jz;
f^pprobat Imperium, Ãrmat, deponit, zy ungit. Concilium generale facit: fanfht quaq^ fanóios, £ns non effefacit: non entÃre, pallia femper Portât, concedit: legt nee fubdttur uJli. Appellaturad hune medio fine, iudiciumq;, Efi pro lege fuum: monachum reuocat renuentem. Maiut adulterio foluit, generaliter arékit Etlaxat quicquidfÃonfut nocet, ordtnat extra. Tempora dando facrum: promotum promouet idem. Qrdmat: atq; die qua conficratur er ipfc-Viuentiiq^ locum concedit, iureq^ priuat.
InÃgnit Laico: facro donat chrifma nuniÃro. Summa Ãede Ãcdet: plenmq; uicarius extat. Si fit Catholicuf Papa, non iudicat uÃui. uerÃis elumbes extant apud HoÃienÃem prtecipute autoritatis Canonie fümma eiui ttt. deoffic.legati.(). Qjtod patinet ad officium num.'i.
â'â^firuntur etiam 4 NicoÃoBoërio in traSbitu de poteflutelcgatti latere.
^ftapud eundem Hoftienfem i'nd»§, Quod pcrtinet officium , etiam aliud tecraftfehon, quo compræhenlt;f
^oturpræcjpuaReièruataPapæjhis verfîculis quoquo ââ'odoconiutis»
eÃituit Tapa,joins deponit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Referuau
T^iuidit ac unit, eicitntt, dt^5 probat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P A p ae.
^-^rticulos foluit, SynodumÃ-citgeneralan 'Tâ ransjèrti^ mutât, appellatnullus ab ipÃ,
P
Sumit âlomanus Pontifex poteftatê liberrimam, immenfam, P 1 infini^
it6 II. PARS RECVSÃT. SYN TRID. ET infinitam, Sgt;C perfedifsimam in omnibus caufis QC ncgo tijs ciuilibus acipiritualibus./â^'ö arbitrio difpenjatidi f abÃlucndijindulgendi, commiifandi^ laxandt^ reÃrin^ ^cndty conÃrmandiydcclarandiy dero^andt^reÃruandtf ç^cjuidnon^ tandem adinÃros mi^randi, Sicut guidant non ineptè dixit : UÃenjarc eà cum hcentia in inÃrnunt intrare, Tuncinim Papanonbabcl: claucs cab^Ãdtnf
rni. utc^re^iè dixit Baldus^-
Nc(Ãattinctpluribuscommcmorarc vaniisima elogö, quibus fine modo feriptores Pontificq, homines nugad^ fimi, confidam maieftatem Idoli ftii extollunt, comparao' tes monftrum hoc non tantum Patriarchis,Prophetis,^ Regibus fandis, verum etiam ipfi Chrifto : Sic enitn nant verba quibus côpellant Papam,impietatis Slt; vefanif^ pknifsima:
'Tues SacerdoSy!!:^ magnuSyÃ^^'Pontifcxfitmnit^'
U princeps EpÃoporumy er hteres^^poÃolurutttà primatut^bclygubcrnatu^rca Eddhe, 'Patriartbnfi^ i^brabamy ordine MelchiÃdechy dignitate ,^arotti authoritate MdyÃes^ iudicatu Samueîy zeîo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
tnanÃetndineEauidypoteÃdtc'Pitru^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
NE QHEIST N S.
Haeccine.demenSjinflata/wrgcns, ac Cifpeibâ.opd^^^â
C AVSA VUL OB TYR.ANNIDEM PAPAE.
OS, quemadmodum Propheta prÅdixi't, grandia lo--quens, ac contra DEVM DEORVM mirabilia, â horrenda, contumeliofa, blafphema,i'mpia tadans: de quo ,, amp;:Apofto!us: extolliturfupraomne quod dicitur DE,f z.rhelJ'oLz, VS, fedens in templo Dei,oftentans feipfum tanquain fît Deus»
Quid eft, fi non hoc eft fandum Dei nomen tn vanum â â îdfumere:' eoepad impietatem abuti petulantiisimèî Ex homine multipliciter peccatore,r.eprobo ftnfîijnumen ÃC ^dolum facere, ac foli D E O creatori debitum honorera âttribuerc creaturæ,manifeftiisima impietate,5C'Contra exis îreirum mandatum DEI apud Efaiamcap.4i»Slt;4.8* Bgo Dominus, hoc eit nomen M E V M: ÃC gloriammeam alten non dabo, ncc laudem meam tculptilibus,
M vero diisimulandum non eft,quöd negari rationc nbsp;nbsp;â â¢
nulla poteft, immoderatam hanc amplificationem Pon^ ReÃiMut' n'ficiæ poteftatis in Ecclefia, omnino adueriari expref-fi) Dei verbo ÃC Scripturæ facræ. Id primum euidenter ap# Pf' paretexhiftoriaipfius Euangelij, quæ a pud Matthæum huangeliftam cap» lo» ÃC Lucam cap. xx. deferipta eft: vbi, cum inter Chriftidiicipulosexorta eilet contentio de primatu, quis inter eos præ cæteris maior habendus eilet. Dominus dirimenscertamen ait: Reges gentium do;gt; niinantureorum,etqui poteftatem habentbenefici wiiitantLir: vosautemnonlic: oed qui maior eit inter vos, fiat fient minor,ÃC qui præcelîbr eit,ficut iBiniftrator.
P fj Et Marei
xz3
II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET
EtMardio»
Scin'Sjquôdquii'inpcrantgentibuSjdonnnîuni exercent in illas: Et qui magnates iunt inter eas, poteftatem exercent in illas. V èrum non fie erit ter uos : Sed quicuncp uoluerit ex uobis fieri ma^ 3J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niinilter uefter. Et quicunj^
uoluerit ex uobis elle primus erit omnium uus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Item*
,, SicLitmifit me pater; fie ego mitto nos.
Nec alia orationc ApoftoIusPetrus (cuius fucceflbr^ fe Papa iaâat) Epifeopos SC Ecclefîarum miniftros aff»'' turinpriorefuaepiftolacap.f PalcicCjinquiens^qua'^^ â tumm uobiseit gregem ChriftijCuramillius teSjnoncoadèfeduolentes:non turpiter affedan^ tes lucrurrijfidpropcnfo animo : neq^ ceu domin'^ umexcrcentesaduerfusCkros, fed ficutfitisc^^ em plaria gregis»
Hæc SkL fimilia Scripturæ teftimonia fatis docent, tificis primatum 5C præeminentiam regalem quam rapH'^â ; exdiametro,quoddicitur,aduerfariverbo Dei,5C contt* i exprcfliim Det mandatum,religionis falfifsimo præteX^ j primum conftitutam, atep paulatim confirmatam*
Teftimontd
Patmtttycon« i([ Deinde certum eft eandem potcftatercgiam Româ^ traprimatum nt Epiicopi, ôd dominatum prorilis eflè ettam contrar*^* p.tpf faci{ii=^ dodrinae Patrûfandorû primitiuae Ecclefix inftitiu*^â tia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qiiû
CAVSA ^in. OB TYRANNIDEM PAPAK, tî?
QUO tempore ne quidem in rerumnatura fuit prnnatus P^pae, quod uel ex S» 1G N A T J1 (quern confiât audi torem dt^difcipuIumfuiileloannisBuangelifta') cpfflolis, Quacextanqpafsim eft animaduertere.Gum enim is in teigt; Qa ilia perfecutione Chriftianorfî,quæ Traiano imp crante ^adafuit, Romam vincftus abduceretur,utcapitis damna.* Museum beftijsinludo Venatoriodepugnaret, miftis lite.' ââis Ecdefiam confolatur,0c moner, vt in hde coftanter per« ^eueret.At(]p inter caetera difertc ait: nullum elle lum^ TeÃitnofiiit ââ^üm Epilcopum lupra fîngularum EcclefîarumiGNATii. Ãpifcopospraeter folum GhriHum.
Etin eZj quam ad Romanos icripiit, epiftola, non magt; ^rcmipfbrumEpiicopo,quà mcæteris aliorum locorum ^pifcopis autoritatem attribuit: quod dubio procul fadu# *^usfuiflèt,fi vnquam ex Ãpoftolis audiuiffet neceffarium ^ead falutemcredere,quod Romanus Pontifex caput fit ^cdefiæ,autvniuerlâlis,quemadmodum in Dccretalibus J^^tatiani relatum eft,quam vocem tarnen D. Gregorius, Etis alioquin in amplificando Papatu acer SC vehemens,
Antichrifti repudiauit, ficut fupra diximus*
Idem Ignatius Epiftola x» ad Magnefianos col, x, ex^ tâhersé ait: Solum Chrfttum elfe fummum ac verum ^ontftîcem,ôôquidem natura,
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Acpaulèpóftcol,;.
Exultateinquitjn chrilto et gaudcte,ne alienus Vobis imperet.
Et ad Philadelphinenfes, quæ eft nbsp;nbsp;epiftola,
hæc verba habet:
Kogans vos, vtinlteus vni lïdei, vni prædica# P ifj dont.
tjo II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET tionï,vnagratiarum adlione vtentes. Vnaeftem'm caro Domini lefUjóCvnuseftfanguiSj qui prö vo^ bis effufus eft: vnus etiam panis pro omnibus con^ fractus^ èC vnus calix totius Ecclefi'æ^ô^ vnus Epi^ K fcopus iîmul cum omnibus presbyteris, et diaconis côferuis meis:quia et vnus eft unigenitus Deus pa^ ter, amp;nbsp;vnus vnigenitus fîlius Deus verbum, ÃC ho^ mo: ôô vnus paracletus fpiritus veritatis:vna etiaifl prædicatio, SC fides vna, Sgt;C unum Baptifma, vnaEccIefia» Etpaulôpoft:
Y os ergo oportet fieuc populum facerdotaletfl» amp;nbsp;gentem fanéiam, in concordiam omnes in Cfid^ ftoconfumarû
Cum his conlèntit amp;nbsp;C Y P RIà NI, uel potius Coiv . dlijCarthaginenfîs,quodCyprianusapprobauit, autoris tas : Eo Concilio decrctumfimiliter fuit, neliceat Epifeo^ CYPRIANI po effèrre fe fupra collegas fuos : Verba Decreti hæc funtî tffimoniif, Neep quifquam noftrum fe Epifeopum effe Epi^ feoporum conftituit, aut tyrannico terrore ad ob^ fequendi necefsitatem collegas fùos adegit, Quan^ dohabeat omnis Epilcopus prolicentia libertatis poteftatis fug arbitrium proprium ,tanquamiu^ dicari ab aliène non pofsit, cum nec ipfe pofsit aü^ enumiudicare.
Hoc Decretum approbauitet S»A VGVSTIN VS,ad verbû fîngula? voces eins referen? libt^ cap^^tdeBaptif«â^â ' contra
CAVSA viir. OB TYRANNIDEM PAPAE. IJI contra Donattftas* Et idem Cyprianus in tradlatu ^.de firn tgt;h'citate Praelatorum ï Hoe erant, inquit,vcicp ÃC nbsp;nbsp;nbsp;AVGVSTI«»
ïcri Apoftoh'jquod fuit Petrus: pari confortio prg^ ^ttf amp;nbsp;honoris,amp;S poteftatis: fed exordium ab uni^ tâte proficifcitur, ut una EccleÃa monftraretur.
Et paulô póft fubdit:
Vtunuseft DominuSjUna Eides^unum Bapti# frna^unus Ekus: ita Epifcopatum quocp ipfum (id cft, dignitatem, amp;nbsp;poteftatem Epifcopaïem ) u# num, atq^ indiuifum efle, SCpenes fingulosEpw fcopos infolidum effe oportere: fub uno fummo Epifcopo ChriftOjUnico capite amp;nbsp;fponfo Eçclefiæ Unicæ :quemadmodum mulp radq folis unumlu^ nienfunt»
Quod breuius pcrftrinxit idem ïib*
epiftt X, dicens:
Cum fit à Chriflo una Ecclefia per totum mun# dum in multa membra diuifa : item Epifcopatus unus(ideft,unum, folidum munus omnium) Epifcoporum multorum concordi numerofitau difFufus,ÃCc.
In hancfêntcntiam eleganter etiam D» HIERONYMVS:
Si , inquit, authoritas quæreretur, Orbis hierony-maior eft Vrbe , ubicunque fuerit EpifcopuSj^^^^y^âââquot;'* fiue Romæ, fine Ãugubq, fiue Conftantinopoli,
P Hij Hüç
II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET fiue Rhcgij/lue Alexandriæ, fiue Thebis^Ãuc T niSjCiufdein nicritiertjamp; eiuldemfacerdotr/» Quaî verba habentiir in c. legimus.diftinôt. c)^.
Præter hos etiam D. C H R Y S O S T O M V S ex' prefse im.probat Piimatum Epifcoporum, Homilia Match* c. xo* ôlt; habetur in ca.vlt, in fin. dcft..^c.his vci bisî
CHRYSOs (./uicunqî defideraucrit primatuni in terrainuc^ STOMi tc= nietconfufi'onern in cÅlo:ncc inter feruos Chrift* pimoniiu compntabitur quideprimatu traôfauerir.
Non aliter de primatu iènfît PELAGIVS EpiicopusRomanus,qui fideles omnes alloqucns,inO^ netvticdulôcaueant ne cui vniuerfà lis Epifcopi nomcO attribuant, aut pro vniuerfali agnofcant, verba eius extant apudGratianum in c. Nullus diftincflione 99»
PE LAGU Nullus Patriarcharum vniuerfitatis vocabul^ Epifcopi Rc. vnquam vtatur : quia fi fummus Patriarch a, vni^ tefümoniit co uerialîs dicitur : Patriarcharum nomen cæteris traprimatu,. j-Qgatur/ed abfit,hoc fibi veile qucmpiam arriplt;^ff' vnde honorem fracrû fuorum imminuere ex qu^^ tulacûcp partevideatur.Quapropter charitas neminem vnquam, etiam fuis in Epiftolis vniu^J^ falem nominet, ne fibi debitum fubtrahat, cum tcri honorem infertindebitum. Harcille,
Adhæc,ôlt;: IRENAE.VS, antiquilsimusPatn«â^» qui ante annos amplius mille, quadringentos vixit in
IRE N AEI. mitiua Ecclefîa, difertè ait : Eum qui diuinos honores aftedet,cum nihil fit quà m feruus SC adminificr i^ EccRH^x
CAVSÃ VIII. OB TYRANNIDEH PAPAE. sjj
Ecclefia, habendum pro ipfo Antiâchrifto.
Et, qui ante annos 950. Epilcopus RomanæEcdefîæ fuit D, G R E G O RIV S 1. in Epiftola 3Æâ¦ ad Ioangt; nctn Epifcopum Conftantinop, Omnia^ ait^ quæ preo s.gregOs s lt;igt;äa fueruntjfiunt, Rex luperbiæ,Antichriftuamp;RiVS. pfopè eft: ôô quod dici nefas eft ,facerdotum ei præ^ paratur exercitus. Quiaceruici militant elationis, Sui po (iti fuerant^ut ducatûpræberent humilitatis.
Idem lib. 4. Epiftolarum c.8o. ÃC 8z.fcnbit, G primatus ^pifeopis concedatur,futurum ut ÃC veritas Euangelica et Ã^atrum décréta adeoep, vniueriæEcclefiat ialus in pericus Um Slt; diferimen fun mum adducantur.
Eteodem lib. 4.cap. 85. in fine. Quod huic fcelefto vo# lt;:abulo conicntire nihil aliud Gt, quà m fidem perdere.. Si ^uim,uteodém lib. cap. 80. col. vit; ait, is in errore périt, Sui vniuerfalis dicitur,nullus iam Epifeopus remanfiGe in ftatu veritatis inuenitur.
Et lib. 0. cap. 194* Ad Mauridum lmp. conquerens aitî Nunquid non cum fe Antichriltus veniens E)e^ ^nidixerit, friuolum valdè erit, fed tarnen nimis P^rniciofum: Gquantitatem fermonis attendimus, ^uæfuntiyHabæjGvcrô pondus iniquitatis, vnilt;gt; herfapernicics.EgoautemGdeliterdico,quiaquift Suis fe vniuerfalém facerdotem vocar, uel vocari âIcGderat, inelationefua A'niicfiriftum præcurrit: Suia fuperbiendo fe cætcris præponit, ncc difpari ^perbia ad errorem ducitur, c.
P V Q^UÃ!
ÃJ4 ir. par's RECVSAT, SYN. TRID. ET Quin amp;nbsp;in. hiftoria EccleÃaftica perfcripnim kgimiiS» ce/w/te= NicænoConcilioEcclefiarum infpeëtionem, feu, ut
quimur,fuperintcndentias vetere more 6C eonfuetudin^ ita fuifle diftiibutas, vt Alexandrino Epifcopo pti Ecclefiac omnes, Romano autem Epifcopo vicinx Ãtaliam commendarentur: Hierofolymitano autem ius «m amp;nbsp;prærogatiua dignitatis referuaretur,faluadignitat^ archiepiicopi per eandem prouinciam»
Ex quo decreto iatis apparet, Romani Epifcopi piiiua^ turn feu principatum eo tempore ne quidem in rerum tura fuifle, fed multó póft tentatum attp ftabilitum»
non âi-r T bis quidem, quæ aduerfus Primatum Ro* Pontifr tlJèMfiutMt H cis adduximus, teftimontjs, etiam akerum elogktâ Ec= â¢*^Pontificis concidit, æque vanum £C impium , «lefiie Dti. Ecclefîæ Chriftianæcaput amp;: fponfus iaditatur, Natn^
,, hoc manifeftifsimis Scripturæ fandæ locis permulus qui maxime aduerfatur^Ephef 4* Adolefcamus
ââ 1Ã per omnia, quieft CâAPVT ECCLESIA^ ,, CHRIST VS, in quototum corpus compalt;ftui^ ,, nbsp;nbsp;nbsp;connexum per omnem iun(fturam,amp;:c.Et cap-â'
,, eiufdem cpiftolæ: Vtfummatiminftauraret Pat^ ,, omnia per Chriftumfub uno capite, quae in codâ^ ,, funt, amp;nbsp;qu3c in terra per eundem* Et ibidu'n fin. cap* , Omnia iubiecit fub pedibus hlij,Sé ipfum déditca^ put fupra omnem Ecclefiâ,quæeft corpus ipfius-Et cap.^^Qtiemadmodum et Chriftus caput eft Ec^ ckfise, de idê eft qui falutê dat corpori. Et ad CoIolE*
CAVSA vni. OB TYRANNIDEM PAPAE.'
Ipfe (fcilicet Chriftus) caput eft corporis Rcclefîæî ^lâalibi fæpius*»
Qua de re etiam P A TR VM teÃimoma plurima -«Unt pafsim : vt apud AVGVSTINVM contra
Petfliani epiÃolam cap4 4gt; Totus Chriftus capuc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
corpus eft; caput vnigemïus Dei filius ,amp;: corpus ^ius Ecclefîa: fponfus Sgt;C iponfa, duo in carne
EtadPfalm.jô,
rOta cnim Ecclefia conftans ex omnibus fiddigt; ^iistquia fideles omnes funt Chriftizhabetillud ca^ put pofitum in cÅleftibus quod gubernat corpus fiâum,etfifeparatumeftuifione, annetftitur charw
InPfalm
FirmauitEcclefiam fuper firmamentum Eccles uæ» Quid eft firmamentum Ecclefiæ» nifî de quo uici'tApoftoIus.Fundamentum aliud nemo poteft , ponere, prêter quod pofitum eft, quod eft Chriftus «fus, E t ideo tali fundamento fuffulta, non incli^ nabitur in feculum feculi*
Ad Bonifacium epiflola
Ecclefia Catholica fola eft corpus Chrifti, cuius caput eft, faluator corporis fui«
Ibidem lib« q« cap« 3«
Sandia Ecclefia mater, uirgo eft, corpore ca^ tSj prole foeciinda,iponfa Chrifti fuperius decla^ â'3ta,piènutritfilios,quos Deo patri dignos afsw gnarecontendit«
Ibidens?quot;^
aj($ IL PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET Ibidem Ixb» 4. ca(), lo»
Ecckfîa mater lpiricuauseit,fponfa Chnnb gratiaeiusdealbata,preciofo fanguine dotata/^^ turn pofsidet, quod accepit à fuo viro in dote.
CYRTELVS If CyrillusinEuangelium Ioannis cap.17. lib.n.
Qiiod autem Ecclelia corpus à lingulis hominâ^ buSjtanquam mcmbriscompofitum, Saluatof rô caput Ãt, Patrlus oftendit,dicens Ephef. 4.
G R E G 0« in primisluculentum eft hac de re Gregorij Magiââ RI y 5, nbsp;nbsp;nbsp;teftimonium, quod extat lib. 4. Epiftolarum, cap. 80. eiâ*'
Z. aduerius Epifeopum Ecclefîæ Conftantinopolitaâ^ ctiam afFcdantem appellationem hanc vniuerfalis E p pi: quem âü conari ut mèmbra vni capiti,Chrifto videlâi^^ adhaîrentia, ipfefibi adiungat (pectofis 5Cmagnificisi^^ jnonibus. Et cap. 8z. col.x.didum loannem ad quem bit, alloquens ex verbis Apoftoli,i, Corinth.1. Nunqn*â Paulus crucifixus eft pro vobis, aut in nomine Pauli ptizatieftisMta colligit : Si ergo ille ( fcilicet Paulu®/ membra Dominicicorporis certis extra Chriftââââ, quafi capttibus,necipfis quidem Ãpoftolis,fubii^â particularitervoluit,tu quid Chriiio, vniuerfalâ^ fcilicet Ecclefiçcapitijin extremi iudicij es didut^,^ examinelt; qui cunólaeius membra tibimet conafâ^ vniuerfalisappellatione fupponere.
Deindecomparateum Eucifero, qui Efaie «4â dixit: Incoelum confcendam,fLipraaftra coeli aitabo folium meum« Sedebo in monte teftamentb in la*
CAVSA VIII. OB TYRANNIDEM PAPÃE. tjz inlatehbus Aquilonis« Afccndam fuper alntudi'igt; nubium, (iinilis eroalcifsimo. Quidenim frai^ tui,omnes vniuerfalcs Ecclefiæ Epifcopi^nifî ^ftracoelifunE Quorum vita fîmulôô lingua inter Piccata,,erroresc^ hominum,quafiinter nodlis te« ^^braslucent.(Eubusduincupis temetiplum vogt; ^äbulo elationis præponere, eorumcp noinen cui '^otnparadone calcarcj quid aliud dicis, niG in cÅlü ^onfcendam, fuperaltra cÅli exaltabo folium megt;
Qtios dum veftra fracernicas defpiciens ^fub fe ptetnerc conatur^quidaliuddicit^nifi hoc,quod ab ^^tiquo bofte dicitur: Afcêdam lupcraltitudmem â^ubiumCâ Qux cunfta ergo,cum flens refpicio,amp;c. ^tirfuscol. vit. lubdic : Ecceex hoc nefandoela^ ^âonis vocabulo EccleGa lcinditur,frafrutn omniû ^orda ad lcandalum prouocantur,
Hoe tcftimonium. GREGORII imprimis pium cft, prædà rum,aduerfus Romani Pontificis primatum, vt ^cnto ei fides habendafit, Cum aiitorem habeat,quiamp;: *plè Romanac Ecclefîæ Epifcopus fuit.
lt; Euidenter. autem apparet ex bis iêntentijs 6C didis Patrum,nunquamreceptum fuiflein primitiua Ecckfia ac Patrum temporibus, vt Papa caput,aut fponfus Eccles fiænominaretur, quod tarne primus nefarioaufu BONb FACIVS V11 L tcntauit,vteft in'cap.quoniam:deim-' tnunitatibus Ecdefiarum libro ó.decrctalium illis verbis:
t.j3 ⢠II. P ARS ' REC-V'S AT. SYN. TRID. ÃT
/!josiuÃitiam no/lra, nbsp;nbsp;E^cclejiie ,fponÃe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}î(J^
?â¢
Kefiitcitio Po tiÃiUpottÃd tisia rcffecit
ar
93
gt;9
îcntci ncgîi^^ert,(luia aîios injita iuÃicta conÃuetnui,^lt;^*^ Quam conftitutionem Papalem Gällta tarnen non pit, fed redè reiâ¬cit, vtteftatur loannes Igneus in repet. â¢?* non aliäs,«x L. neceflarios fE ad Silleian,num. iz. Ad hæc,quod falsóiatflant Pontifices iêu Epifcop* RomanijVtriufcp gladijiusfe habere,hoceft, ftatem tarn Policicam quam Ecckfiafticam elogtum manifefterépugnâtplurimisä^ ampliisimis pturac fandtæ loçis, in qua Dominus Ecdefiam fuam fim, multis in locis, regnum cozlorum nominal: noi^ igitur eftregnum Politica, aut Monarchiaaliqua terren^i Quemadmodum ÃC Luca: capite i7. Dominus inqi^*^ Regnum JDeinon vcnietcumobferuatione,neqi'^ dicent, cccc hîc,aut ecce illic. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ioan. iS.
Regnum ME VM non eft de hoc mun^^' Quinetiam tantum abfuit vtregnum huiufmodi quaf^^^ jret Dominus, vt oblatum quoep accipere noluerit, cum intelligeretaliquandOjdeftinafle populos, vteui«â? perent, Regem® facerent,in montium iblitudines Ipieetiam Ãpoltolus Petrus, cuius iucceflbrem ie P^f* iadtat, E cclefiam Politico magiftratui fubditam eire,iub*^f'
TeÃimonitt
P4trun'â
Eadem fuit 5CSandorum Patrum hac de re ienteoO » ' qui multis in locis regalem itlam Romani PontificisÆ tentiam, Ãi. ciuilis poteftatis vfiirpationem giauiisim^ prebenderunt: J\c præ cæteris inprimis acriter BERNARDVS, qui negat, Pontificem acceptâ* cam poteftatem traditam per manus à Petro Ãpofto^^^ cum IS nunquam ipfe habuen't talem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
CAVSA VIII. OB TYR.ANKIDEM PAPÃE.
Sic enimfcribit de conÃderat. Itb.
EftoutaliaquaciinÅ rationehoc fibj vendicet, f\ l'y t ⢠nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠i'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AivDVw»
non tarnen Apoltolico iure, iNecp enim Petrus^ quodnon habuit,darepount_,fed dedit iuccclforb Ãus quod habebat, follicitudinem Ecclefiarum, Quurnvero dicat Dominus ac Magifter, le non ^Heconftitutum inter duos iudicenij non debet lcr^ Wo^acdifcipulo indignum viderffi non iudicct vni; ^âcrfos Loquitur autcm BERN A RD VS de nidp ^sciuilibuSjfubiungitcnimrErgoincriminibus, non ânpoflelsionibus poteftas veitratquoniain propter âlb,non propter bas accepifticlauesregnumcÅloi» ^ugt;n*Quænamtibividetur maior dignitas^dimit^ ^^ndipeccata^anprædia diuidendiC nulla compa;»
Habet hæc infima_,et terrena indices fuos,Re^ ges,8c Principes terræ. Quid fines alienosinuadis; ^^cni«Falt;ftus es fuperior (Eugenium Papam alloquitur) quid; nonenim addominandum opinor. Nos âgitur J ut multum fenciamus de nobisjneminerilt;gt; ^«simpofitum miniftcriumjiôdominium datû; Ãifte farculo tibi opus efte^non feeptro^vtopus fa;» das ProphetæJcc:Planû eft,Apoftolis interdicitur dominatus, I ergô tu, tibi vfurpare aude, aut do# nunans Apoftolatum^autx^poftolicusdominatû, Et eonunuo póft: Forma Apoftolicahæccftjdomi# natio interdicitur: indicitur miniftratio^.
Quid
140 It p ars RECVSÃT. SYN. TRID, BT Qui'ddidponttaperuus,autgi*auius aduerfus PontP ficem impenïimciuile prætextu buangeir, rapientemc'Sed ad has voces facile obfurdefcit auris Papalis, amp;nbsp;nihilomi^ nusConcilio Arelatenfi decretum fiericurauit, q[uo vtri'' ufcà glädij ius Epifcopo Romano fuit attributum.
jurifionfulâ!^ Multa iuntin hancfententiam difputata ettradiuetWPi torum teja= ab interpretibus Iuris, quorum vt quilcç dodilsimus fuit, ita maxime Regium ilium dominatum Papac à religion^ amp;: facrisalienifsimum efle cenfuit. Interquos FbLl^ N V S Pontifier) iuris interpres celeberrimus ita feripW in cap* cum non liceat coL 6* num, lu verCcontrari^ partem ext. de præfcript, Licet comtnunis opinio
FELiNVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)j[ in cap. nouic. ext. deiudic. quotJ
Papa habet vcruincp gladium habitu: tarnen qu'^ nullus reduxit habitu in in aiflum, non videtur Ãuf^ ficere,quod folum dicatur verbis ipfum efle narcham, refpcctu tcmporalium. Quia cum iH*: habitus non inueniatur dedudus ad adum, nondiciturclTe prælcriptus,quia non folum vd* bo, fed opere debet reco^nolci. Quodetà loanne f gneo in dilputatione, An RexFranciac recognolcat ImP*^' ratorem. num. 91, verf.7. Facit,comprobatur.
Scriptus etiâ, QC editus fuit publice de poteftate lêcuh^ SOWN IVM nbsp;nbsp;Ecclcfiaftica tradatus, cui titulus eft Somniû Vindaul,
VIRIDARII. ^ntcannos bene multos, Caroli V.Galliarum Regis tcuâ^ pore, quo hacc de Pontificis Romani, in omnes Impet^'' tores ac Reges imperio amp;nbsp;præfumpta poteftate qu?â ftio,duobuslibris Qi. capitulis prolixe copiosèreW'
tatur*
Ãxtat
CAVSA vril. OB TYRANNIDEM PAPAK, X41
ExtatÃCMichaelis Vlcurruni PampiIoncnG's traclarus integer,deregiminemundi adCARüLVM V, Impe# J^torem noftrum in cuius fccunda parte, x, q; princ. quæ# ihonetn hanc author his verbis concludit, numero q.7» E-xquibusconcluditLir,quód poteflas temporalis ^ftirnmediatèa Deo in Impcratore;nec Papa hagt; cana adu, vel babitu.
Et hanc fententiam multó ctiam ante, Alberici de Rofa^ A L B E R !⢠Jelurifconfulti tem poribus, à multis viris magnis, Ecclc# c v s. âiaruin Praelatis, Sgt;C iurts interpretibus tanquam veriorem J^ceptam fuifle conftat Sic enim ait Aibci icus in L⦠âcnç à Zenonc, num« ló. de quadriennij præfcriptione* ^anc opinionem, fcilicet, quod Imperator luam potcltatemhabeata Deo,puto veriorem per iura, autoritärem Innocenti), aliorum: Slt;dehoc fuit magna concertatio tempore Ioannis XXILSC fuceeÃoris eius Benedidli XU. intercos,Ã6 .Domigt; âium Ludotiicum de Bauaria elcclû in Imperatorê, uicexiftcntetûcin Romana Curia. Audiuiautem îwagnos Prælatos, ctiam Laicos in vtroq? iure pc^ beos, in hanc opinionem inclinare,tanquam verio^ rem.Etfuperhocidem D. Ludouicusfecit legem« Earn ibi ad verbum Albericus inferitfubfequentis tenon's,
lm[gt;. LuJo^
ICET IVRIS VTRIVSQJ^E TESTIMONIA uiaÃ.WM-ico fcftèdcciarent,lmpcrialemdignitatem potc'/flitutio aducr' ftatem immediate in filio Ueiabantiquo procefsib^'^^^'^quot;'^ KjSeDeum per Impcratorem ÃC Reges mundi iura
Q humano
Ã4t it pars recvsat^ syn; trid; eî^ humanogeneri apertètribuiflc,ôô quod Imperatoï ex fola clcctione eorum,ad quos pertinet, verus ficitur Imperator, necalicuiusalterius eget confira madone,feu approbatione,quoniam in temporalid bus fuperiorem non habet in terris, fed eidem fubd funtnationeSjôôipfe Dominus nofter lefus Chrid ftusmandauerit,quæfuntDei, Deo, amp;quæfunt Cæfaris, Cæfari fore reddenda* Quia tarnen quid dam auaritiæ, SC ambitionis cæcitate deuilt;fd,et nuh lius Scripturg intelligcntiam fe habere dicentes,ft^ diuertentes à tramitereôlifénfus in qugdam inique SCprauacommenta, ÃC in alîêrdones deteftabik^ prorumpunt,contrà potcftatem èc authoritatcni Imperialem, ÃC iura Imperatorum eledorum,S^ aliorum Principum, amp;nbsp;Imperfj fidelium comrnkd tentes,fallaciterafferentes,quod Imperialis dignid tas, amp;nbsp;poteftas eft à Papa, amp;nbsp;quod eledus in Imp^d ratorê, non eft verus Imperator,nec Rex,nifîpdu5 per Papam fine federn Apoftolicam confirmetutj approbetur, amp;nbsp;coronetur,et per huiufmodipraua« affertiones dC peftifera dogmata, hoftis antiquu® mouetlites, amp;nbsp;iurgia fufeitat, contentiones parit/^ feditiones procurât. Ideo ad tantum malum tuid tandum,de confilio 8C confenlu Ele(florum,etaliod rum PrincipumImperij,declaramus,quod Imp^ rialis dignitas etpoteftas eft immediate à folo
CÃVSA Vin. OB TYRAMNIDEM PAPAE. Ã4J
quod de iure et I-mperrj confuetudine anti'qui'cus ^ppTobataeftjpoftquam aliquiseh'gi'tur in Impe^» ï'atoremj fine Regem, ab Elea-oribus Imperqconî? cordîter, vel maiori parte eorundem, ftatim ex fola ^ledbone eft verus Rex, amp;nbsp;Imperator Romanos ââUtn cenfendus, ÃC nominandus, SC eidem debet ab oninibus Imperio fubicÃs obediri,ôô adminiftra^
iura I mperq, èC cætera faciendi, quæ ad .1 mpera^ ïorem vcriim pertinent, habet plenariam potefta^ t^niînecPapæjfine fedis Apoftolicæ, aut alicuius ®beriusapprobatione,confirmatione,authoritate indiget^yel confenfuiEt hà cin perpetuum valitura ^^gçdecernimus, vtEIeétusinlmperatoremcono corditer, vel à maio-ri parte Eleô:orum, ex fola ele# ^ione cenfeatur amp;nbsp;habeaturab omnibus pro ve^
legitimo Imperatore,amp; eidem ab omnibus fubielt;ftis Imperio debeatobediri, ÃCadminiftratio^ im-ffdicqionem Imperialem,06 Imperialis poteftatis plenitudinem habeat, habere, ac obtü ab omnibus cenfeatur, ôô firmiter aiTeratur»
Quicunc]^ autem contra hsec declarata Dc^ creta,veldiffinita,autaliquodeorum aflerere, feu I nbsp;nbsp;dicere, aut aflèrentibus, feu dicentibus confentire,
i nbsp;nbsp;Vel eorû mandatis, vel literis, vel præceptis obedirc
præfumpferint, eos omnibus feudis, quæ ab I mpe# q riodeti^
X44 nbsp;nbsp;nbsp;â⢠pars RECVSAT. SYN TRID. ET
rio dcttncnt, öó omnibus gratijs jiurifdictionibus, priuilcgr;s,amp; irnmunitatibusà nobiSjVdprçdcceb loribus noilris cis concdsis ex nunc priuamus,amp;^ plo iure_,amp; faó;odecernimuseiïepr(uatos. Inluptf eoscrimen Içfæ maieiiatisdecernimusincurrilïCjS^ pÅnis omnibus impoÃcis crimen lælæ maieftatis commitcentibus lubiacere, Datum in Colonien*^
ciuitate Alemaniæ^die, ÃÃC.
Hacc Imperatoris Ludouici'Bauan conftitutio fatis gt;nbsp;dicat,etiam iftis temponbus circiter annum Dni tificum fuperbiam nbsp;dominatum, quem in Impp* ac
grauiter,ÃC acerbe exercuerunt,no tantu Imperatorin^ noftrae nationis hominib» fed et alrjs multisdo0:is,amp;^Pâ^z^ dentib. iii [talia,SC exteris nationib« valdedifplicuifle,ninJf^ admodö is, quem modo diximus, Albericus fan's ofteo^*.^'
4(f Eodem pertinet ÃC Ponrificis Adriani 1111. epii^^ infolens, ad Fridericum I. Imperatorem, ex gente fornfsimum,quaacerbe reprehendit Imperatorem mum homonihili,quodis in epiftolaquadamnomcPââ um nomini Pontificis in feribendo antepofuifïetjtantjnâ^ cum læfæ maieftatis Pontificiae reo expoftulans, piftolaehaîcfunt:
PontiÃx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Piadrianus ÃptfcopuSj ÃruusÃruorutn Dvy
driMM cutn Æ Tmperatori Salutcm lt;..gt;ÃpoÃolicam bcticoi^ lmp.Fridm=
CO L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuiM^jicutpcircntcshonoT^^^
»KntoBarbA= longieuitatetnpromitM'.itamakdiccntibuspatri
gt;nortts intenditt utritatisuoctdocet^^^^
CAVSA Vin. OB TYRANNIDEM PAPÃE. i4j ^uia omnfs ^uià cxaltat^ bumiliabitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opter di^
käein UominoÃliyjuperprudentiamtudmtion wedio^ (titer admiramury^uodbeato 'Petro,^ S^K.omanlt;e PccleÃceynon ^uantam deberes, reuerentiam exhibere ^iderts^ InlitcrisenimadnosfniÃti, tiomentuum nodlro ptlt;eponfi: in ^uo inÃlentiie yne dicam arrogantie y no^ ^nincurrfs^
Sedac^infokntcm hancPofttiÃcis cpi'ftolam feftiâuèrc^ vondit contraria cpiftola Imperator hunc in modum ï ^^idericusy Dei gratia y I^omanorum Imperator Ãm^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tm
^^t^jf^iÃus^fjPadriano R^oman, RccleÃePontiÃÃ^ÃÃJ/M* otnnibui^y adherere nolentibus i/s y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coepitiÃs fokntem H4«
^(ttydocerCyS, H, LexiÃtei^ nnicuiip^ (piodÃf
tdl ^YeÃituit. Ldonenimparentibus nodlrt^dcrogaf' ^uibüs in hoc regno noÃro debitum exhibemus honofi ^^^yd(i^uibusCuidelicetprogenitoribus noÃris') regni ^^^fatemIÃepimus, nbsp;nbsp;coronam, Lluntluidtempore
^^Ãantiniy SyluÃer Regale alitpiidhabuijÃdigno^ d^^^rî* Sed eiuspietatis coneeÃione liberfas data eil JSc^
nomen
Ã46 II. PÃRS RECVSAT. SYN. TRID. ET nomen nojlruntpræponimtts, et adiufltcice normatn nobisfcribenti concedimns, à euoluite annala t nbsp;nbsp;Ã
^um neglextfliSy (lnod afJèrimtiSy illic inuenUun
Redifsimê fanè Imperator fortiisimus, Slt;f pro eius fefl^
tentia faciunt Canoniltæ omnes,omnescp legum ciuiliufl* interprétés,qui vno ore fatentur omnes,antiquiisima con* (uetudine receptum, (èruatum^ etiam in primitiua EccU^ fia, vt Imperatoris Romant nomen honoris ac dignitau^ eau fa nomini Pontificis redlè præponatun Vt licet legert apud loannem de Anania in Prooemio Decrctalium princ.numj^amp;fapudReftaurum Caftaldum in tradati* , nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;de Imperatore, quæft^ Æ9* num. u t.. ÃC iêq. Extat ôf
.tn ere itr^ (bodice epiftola Ioannis Papae ad luftinianum Imperator ââ rem: amp;nbsp;vicifsim luftiniani ad Papam, ôtf in vtracà nom^n^
er I. nos red-dentes C. de fumm^ tri* mtate.
Imperatoris praeponitur*
Qinbus exempli's optimoriim Regum et Imperatorin^ admonemur, olim etiam QC ante multos annos Imperi^*^* res ex Germanica gente noftra fortifsimos, Romanorü^» Pontificum faftum prætumidumdi. infolentiam moldâ^ admodum tuliflè èC grauiterïquemadmodum hunc ipl'^ââ quemmododiximusFridericum L Imperatorem tifsimum, ÃC omnibus Rimmis virtutibus praeftantem j nâ® fuperbam Hadriani 1111. Pontificis orationem,qua^^'^^ peratorem reprehendiflèt,^dconfcendenti fibiineqiHi^â ftapcdes ad leuam manums non quæ xtram, tenuiflet, fcftiuc acute refpondillè accepimusU'n^ folitum fibi accidiflc hunclaborem, neep cnim fè ante id pus vîli Pontificieo in gcnercofFicij opcram deduTe, adeo id ad fepevdncre admodumt
CAVSÃ VIÃL OB TYRANNIDEÃ PAPAE. 247
PRäETE RE A, quod lactant Pontifices fui itxris 4^ eile,imperium etregna orbis Chriftiani tribucre et adiält; »0« bi* « , merejCuiôCquandolibeatjidetiamaduerfarirnanifc:' bcreiui trSs=gt; verbo Dei, cum alrjs Sei ipturæ teltimonijs plurimis c6^ fitendi régna %tum præcipuèdicfio Chrifti admodum claro, quod eft ^iid Lucam cap* ix» (^iis me conltituit iudicem,aut ^iuiforem hæreditatis inter vosv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ
Et hanc ipfam opinionem grauiter ctiam Schölaftici ScholaÃieor» iheologiimpugnarunt: Guilielmus Occam Dialog Jib* doéhrum tt* part* 1* cap* 9* in tradat* de poteft.Ecclefiaftica,quæft« /Umonia, ^â¢eap. 8, lacobus Almain*in tradatu de poteftate Ecclefiç*
Tum etiam ex legum interpretibus, SC dodrinæ de be--*iefic{js militaribus, feu feudis, fummi ÃC dodifsimi qtnâlt;^, quorum numero funt ANDREAS Ifernia tit. quæ fint regalia* col. zx. tnvfibusfeudorum, ÃC IOÃNNES *GNE VS ind. difputatione, An Rex Franciæ recogno^ fi^atPontificemfuperioremtÃt MICHAEL PüMgt; yiLONENSIS ind* tradatu de regimine mundi, inx, parte, x* quaeftione, princ* num* 61* vbi ficfcribit: Jllem,ert etiam aliud inconueniens: quia Papa exer^ lurisconÃui« cendo didam poteftatem temporalem fupra Impe^ ratorem, ucl aliquem Regem, uel Principcm, venit contra prohibitionem Domini, qui præcipit, ne Vteretur gladio temporali. Dum dixit : Mitte gla^ dium tuum in vaginam, finelimitatione, fic fim^ pliciter debet intellioi didum Chrifti* nbsp;nbsp;Hæc illc.
Ite PETRVS FERRARIENSIS Pradicus, in for-ma iibelli, quo agitur ex fubftituta'n verbo,ex fuo corpore: iiij bcirc
*48 n. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET p. Ferrari* Scircdebes tu ignare,quod Imperium ali'quancï^ habuic vtrumqj gladium, temporalem fcibâcctjS^ i fpiritualem adeó quod tune bnp er a tores conftf^^ | bant omnia beneficia Ecclefiaftica per vniuerfü^ orbem, Etamplius,eIigcbant'Papam,uthabetUf in c.Hadrianus*diftin(fl, 6^, cum ca* feq* notatuf per Innocentium in ca. x. Ext, De maioritate^ obedientia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etpaulopoft:
Surgat ergo bonus Imperator,00dicant omn^®* fiat pax in virtute tua,amp; abundantia in turribu^ tuis,óóc,
Sedlongtore hacderc difputationc nihil hîc opus eft Ponfificü im* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^bi extent hæc à noftris copiosè, plenê tradata,
perandi ua* bidtantum dicemus, hac ipfa Romanorum Pontificvifâ* nitasturbaiiit imperandi vanitate, qua fe Politicæ adminiftrationi K-^'' ' omnem /«lt;Æ/= gnoruin amp;nbsp;Imperiorutn ingeflerunt practextu autoritat*^ ciorttw o)'(ii=diuinæ,vtramcç ,Slt;lciuiIemô^ Ecdefiafticam iurifdidiö^ nem cr difei- nem, non tncdiocriter turbatam efle labefadatam, ^li/tam. nbsp;nbsp;nbsp;de re multx extant, etiam veterum Canoniftarum Qi. Gio«''
fatorum querelaegraues, vt BERNARDI toris in cap. Si Clericus, ext, deforo com pet: Papam 0^^ pifsimè literas Ecclefiafticis iudicibus aduerfus Laicos fcribere, contra id, quod Icribitin d.cap.no^ uitK Ob id,inquit, mirum non eft, fi totus iudicio^ rum ordoperuertatur, Tantundem dixit Barto^ lus in 1,1, §. fin,ff,depÅn,Et exprefsius Hoft^âi^ Cs, ÃC poft cum loannes Andreæincapitfôfit^^â tertio
CAVÃA Vin. OB TYRÃNNIDEM PAPAE. 24^
tertia coIum. Extra de maioritate amp;nbsp;obedientia, Dicunt em'm^etfpiritualem^etregakm gladios ho^ dièreciprocare* Namqj in multislocis temporalis gladiusfacerdotalis effedus eft, Ecclefiafticos amp;nbsp;res Ecclefiafticas pariter vt Laicos, amp;nbsp;res temporalt;p les iudicans: contra id^ quod feribitur in auth.vt Cleri: apud prop. Epifcop. Si veroEccIefîaftk ^unijColla, 7« Similiter fpiritualis gladius ex leui eaufa non tantum per alios/ed Ãà per fe ipfum molt;f '^ensguerraSjamp;SnutrienSjfaduseft militaris con^ traiura. Nccpfecudumeofdem hæcpeftisceflabit, ®ut deficict, donee vterc^ fuis terminis côtentus fit. Vt amp;nbsp;loan.Ign.in repetd. Non alias ex L. Neceflarios.
ad Sena. Sillan. num. lo. n, ÃC lt;6^. ÃC num. 117* feriptum. rdiquit..
Verum cnimueró ,vt id quod reS eft dicamus ,apparö *^omam,quæ curiæPapalifedern ôdreceptû praebuit, magt;â non ita longé poft prima initia religionis accepta?, ftatim ruiflè in peius, ac magis magis^ fuiflè bis vitijs de-» lormatâ. Quod etiam non vno in loco grauiter conqueri« ^ur D. H1ER.ONYMVS nominans earn Babylonem inipiam, amp;nbsp;dæmonum receptum, vt in epiftola quadam, ^ua fuadet Marcellæ matronæ Romanæ, ut commigret âethlehem. Fugice,inquitjde medio Babylonis, èC HIERONY« faluatevnusquifcpanimamfuam. Ccciditenim,ce^ qutrela cidit Babylon magna, amp;nbsp;fada eft habitatio dæmoü ûumjamp;cuftodiafpiritusimmundi.Eftquidemibi '
Q_^ V fanda
gt; 4
ip ÃI. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET fanda EcckHa funt trophæa Apoftolorum Martyrum,eft Chriftiveraconfefsio,ellab Apo^ Ito'o prædicatà fides^ amp;nbsp;gcntilitate calcata in fubli^ mcfeqaotidieerigens vocabulu Chriftianum: ipfa ambitiOj potentia, magnitude vrbis_, viderijô^ videre, ÃCc,
f.. Quoinlococtiam ERASMVS ROTEROD A'' 'E.rdjnuRo e- 3\;jyg jnfchoijjs fuisadHieronymi opera annotauitjR^â^ X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apocalypfi Ioannis cap» 17» defignatam fuiiTc
Konjd. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ngiTia muhens,quæmlidetbeltiæ leptem capita habenP^
amp;C quod ièptem capita fignificarint feptem colles feu moiv tes,quos vetus vrbs Romamurorumambitucompreheiy debat»Eft enim Roma fepticollis,quemadmodum QC tainquit.
Scilicet rerumfaifA e(l pulcherritnit 'R.oniii,
Septem cjnie utiä Ãbi muro circumdedit arces.
Et in Catalogo fcriptorum Ecclefiafticorum, in vitâ Marei difeipuli, inter caetera adferit Hieronymus, D» trum in epiftola fua fub nomine Babylonis, cuius freque^ termeminitjhauddubievrbem Romam intellexifle»
Quinetiam, multo ante Hieronymi tempora, conftâ^ TERT VLLIÃN VM, antiquifsimum fcriptorem clefîæ qui vicintrs Rtit poftolorû tem porib» Romana vr«» bê appellafle BabyIonê»Sic enim ait in lib» aduerf ludafOâ»
Babylonapud loannem noitrum, Romanas â vrbisfiguram portât, proindeamp;^ magnse,8^ regno f i3cf â )æ,amp;fandorum debellatricis, Eadem verba Æ itlib»;»aduerfus Martionem»
X..eandemiententiamlegimus ARNOLPHVM -----------
CAVSA VUL OB TYRANNIDEM PAPAE^ AurdianenfemEpi{copum,anteannos amplius qin'ngê-' tos Sc quinquagtnta, in Concilio Rhemenfi libei è 8C ter aduerfus Romani Epifcopi grauem dominatum pub^ lice hæc verba pronunciafle :
(^id hune in fublirnifoliorcfidentein^quid hunc,inquam,eire cenfetis î* Nimirum fi charitare Æcop^lt;î Aure^ dcHituitur,folacp feientia inflatur^etextolliturjAiv lianenfis, tichriftus eft,intemplo DEIfedens,SCfefe oifengt; tans^quafi fit Deus.. Siautem neccharitate fundal ^ur,neeftientiaerigitur,intemplo DEI tanquani Holum eft, tantum file : qui videtur hifee verbis fu-^ isallufiEe ad locafandæScripturæ. Apocalypaç-» ^â¢Thelf i. Zach.ii.
Ad hunc modum etiam Colonieniem QC Treuirenlcm Archiepifeopos Eledorcs, Nicolaum I. Pontificem dele^ ftum, fuo et Prælatorum fuorum nomine ante annos acriter appellafle SC libéré, autor eft Auentinus lib. 4. ttalium, his verbist
TuPontificisquidem perfonampræ te fers , at tyran num agitas : fub habitu bC cultu paftoris lu!? nbsp;nbsp;â¢
pumfentimus. Titulus parentem mentitur,tut⬠faftislouemoftentas. Cum fis feruusferuorum, 'Dominus Dominorum elTc contendis. luxtadw fciplinam Chrifti feruatoris noftri infimus es o* mnium miniftrorum tcmpli Dei : tu verb libidine dominandi in præceps abis ,quicquid tibi libet,li# cet. Fucus fadtus es ChrifÃanis.
Qiiôd
i,t II. PARS RECVSÃT. SYN. TRID. ET ' Quod à hæc xn Pontifi'cem probatæ vitæ, ÃC ut tunc «runt tempora miiiimèmalum, liberiusdt'cere licuitî his noftris temporibus fietcâ quibus, ut idem A VENTv NVS queritur,omneinpræcipitiviti3ftetit, quæ^W^,^ nefas fuit admittere, nunc pia QC Chriftiana cenientur. Sic cnm inquit: Prouerbium vulgo protritum apud Gernj*^ nos eft. Omnia fert xtas: Quæ turn crimina maxime fuc^^ noftro aeuo, modo Senatus Romani confenfu fiant, ccnfcntur,0i:c.
Tefiimonid nbsp;nbsp;Poflumus etiam autoribus ad banc rem luris interpt^^
turifcofulto = tibus, ôf^icriptoribus nobilifsimis vti,quiimmodiaim row de cor= tificis in. Ecclefia tyrannidem fuoquifcç feculo grauitert^ ruptiÃimis x^rint, inter quos P E T R V S F E R R AR f ENSfö m9rib,Pdp£. pracfticusconfultifsimusiuris,qui ante annos centum^ viginti in Pontificum Romanorum tyrannidem ac doin^' natum, bonis omnibus grauem SC intollerabilem, acrftd inuehiturtvtinformareiponfionis rei, quæ verba etiaJâ lo. PEs Puprà retulimusî Nota quot modis Clerici illaqu^^ TRv'sFer« ant Laicos,ÃCiurifditftionem ampliant. Sed r^rienÃs. nbsp;nbsp;miferi Imperatores, et Principes feculares, qui
ÃC alia fuftinetis : ÃC vos feruos Pontificu facitis : raundumpereos infinitis modis vfurpari videos» nee deremediocogitatis: quiaprudentiac,etfapicn^ tiænon intenditis, 8Cc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Et alibi idem ait, non tantum ridiculum, fed au^ । ditu abominabile elTe, Pontificem fibi arrogate im^ perium in ipfum imperatorem. I tern, de Roman* | Pontifid«
CAVSA VIII. OB TYRANNIDEM PAPAE. zyj Pontificis Curia: Quod in ea fundamentum fit ogt; rnnisauariciæamp;T anibitionis,^!: multa again nianiftæcontra Deum amp;nbsp;iulliciam in animaruni luarum perpetuum detrimcntum_, ac infamiam fcnipiternam*
Itaôt: CYNVS Piftorienfis,qui ante annos tiecentos quinquaginta floruit, luriiconfultus præcipuinominis,
Eos»§. netemerè»C. de appell. Curia Pa pæ i u n /z c N V S, â^opere vellet, quod totus mundus in earn influx ^ââctjtantaeftjinquitJnea argenti amp;nbsp;auri facra fa^
Refert Ioan* Igneus in repet. d. §⢠non alias, num; *'^âlF.adSilIania.
Et OLDRÃDVS, veritatis pater vulgo ob infî^ iuris feientiam appellatus, in confilio. 51Ã. .col. 5'.
Multa Rome pro excorquendis num mis indifede p ft^tuuntur.
EtfefliucIO ANDRE AE dixit,magnam 10. an« fedis Apollolicp liberalitatem, quç pro modico ^REah. plumbo maximam molem auri exigit.
h pertinent ÃC CONRADI CELT I S,Po'étac ^üri, verlus dégantés.
Quicquidin extremii habuit Germdni4 ttrriit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c, CELTB?'
Et medijs (juicquid contmtt iUd plagis
ixbaufium til, or totum EatiM migrauit in arcat ut luxut itnpid Komd tuoi,
Et hoc
*J4 pars recvsät. syn. trid. bt
.Ethocdiftichongt;
â¢Raotj i}uod (roddt leculos Ãc didtü, probatis
Tt/HbiM, banc petij diua, inops redeo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Etilludî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Roma Deum, uendit facra, uendit honores, pÅnam zy culpam uenialis tejjira loUit, Debetur Pluto gratia fumma Deo.
Ãccedtt öd PETRARCHÃ, fnepiftohdumai'à PETRÃR« Aurotriftis ianitor rno.llitur,auro cÅlum pandit CH â, tur.Quid mültis; a aro Chriftus venditur,
Qiiac cum ita fint, mirum profedó eft, nihilominus ail^ derePapiftasaduerfiistothoneftorum virorum öd autlt;P rum grauiftimorum conftntiens teftimonium, negare vP lam RomæexerceriSimoniam,quemadmodum rcfert gneus in I, fi exhæredatus.num, trg, S)C 2.3, fE de Sena. Sâ' lanû Et loannes de Anania in cap, Quoties, num, i, cap, in ordinando, num, Æâ¦ Extra de Simonia, 6d Dcdus lt;n cap, ex parte lo, a, num, z;* De offic, deieg, ôd loan.^^ Turre Cremata in cap, Si quis pecunia, num, 4, ôionerç*
Non aliter.5^ multô quidem antehos D BERNAI^ DVS deplorauit Romanæ vrbis mores fuo iam corruptifsimoSjCeufentinam quandamÃd colluuiem quifsimorum hominum Romam deteftatus. Sic enim^* i,de confiderationcad Eugenium dolenter conquerW^â quod ex toto orbe Romam confluant ambitioib : .s, BERN«auari,Simoniaci,facriJegi,concubinari},inceftuo^âlt; 1 ÃRDVS. gzÃfnijia hominum monftra, idcp ut ApoftoH^^^ autoritate uel obtineant honores Ecclefiafticos,^^ retineaqu
CAVSà vin. OB TŸRANNIDÃM P A PAE. îff
Et area finem Iib.4i
Fraudem amp;r circumuentionem amp;nbsp;violenriam ualuifle: Eumtpiudicandi modum ^qui turn tatus fuerat,execrabi'kmeHe^nec modo Ecclefi'æ,, fedôcforo indecorum. Plenam eile Ecclefiam ami? Iâitiofis : Efle qui non magisexhorrefcantflagitia perpetrare quà m latrones in fpelunca cum viator ^utn fpolia diftribuunt. Pauci, inquit, ad os legisla^ ^oris^ad manus omnesrefpiciuntmonimmeritôta^ namep negocium Papale omneperagunt.
^ale eft^quod de ipoIfjsEccleiîarum polîèfsiones '^â^untunC^i dicunttibi,Euge_,Euge. Pauperum yitain plateis diuitum feminatur: Argentû micat â^lutOj accurriturvndicp J tollitillud non pauperis fed fortior, aut qui forte citius præcurrit, A te ^aiuen mos ifte^ vel potius mors ifta non uenit, vtk ^3min te defînat. Inter hçctu paftor procedis^muk ^oSlt;^præciofocircumdatus ornatu. Siauderemdi^ dæmonum magisquà m ouium pafeua hæc» ^cüicet fie faditabat Petrus, fie Paulus ludebat. J/uria tua recipere bonos magis, quà mfacerecoiv ueuit. Malienimillic non proficiunt.
Et quæ poftea de appellationum abuRi multiplici rea ttj ea nemo pius fine horrore legere potefi.
de immani fedis Romanx auaritia 8C vanitate concludens lîb. 3.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Murmur-
I r
II. PARS RECVSAT. SYN. TRID. ET Murmur,a5£,loquor Sóqucrimoraam cominuneiïâ Ecckfiarum : truncarifcclamitant,acdemeinbr3^ n: vel nulle vel paucæadmodum funt.quæplaga'^ iftama4.itnondolcant,autnon timeanr» Quaeri« quaint fubtrahunt Abbates Epi'fcopis^Epifcûp' Arcliicpifeopis, ^c. Mirum fi excularihoc qucat* Sic faditando probatis vos habere plenitudin^^ poteEatis^fed vtrum etiam debeatis, quæftio
' Ad honorem quifcp fuum, gradumcg confcruan^ dum polîti eftis, non inuidcndum,amp;fc
lt; G)nfim ill orationc ante annos am plias ducent^^ FR.ANCISCVS PETRARCHA, vit misdotlusôC eloquenSjPapatum SiC arcem eius dep***^ gens,nominateam Impiam Eabylonem , prodiiâ^ petrAR- numnidum,inquototum terrarum orbis veiui^^ CH A. nbsp;nbsp;nbsp;foucturjCrapulis SC ebrietatibus obftriôlum,
tricem execrabilemjinqua luxuria vndiquaCp gatur viget: hærefium,errorum(^afylum/af^ cercm vbi bonum extinguitur, 5^quoduis malüâââ fcelcftumtp alitur,Chrino ciusÅ Apoftolis reb^^^ lem, vt V enerem, Bacchumcp Ãeos colau
' Et alibi:
Romaiam nontiuitas_, fèdlaruarumaclen^'â^ rumdomuseft:amp;,vtbreuiter dicam,fceleruni5lt;^ dedccorum omnium fentina_,atep ille viucncium in^ ferniis,
J. tAVSA VIIL Oà TYRANNIDE^i PAPAE. tyr ^ïânus^ tanto ante Dauidico ore notatus, quam *^ndatus aut cognitus, Hæcille. ^^ââââiîiapermultafuntapud BAPTISTAM MAN-* * vAJSîVM, Po'ctam grauem fuperiorisfecul^quitem^ fuorumcalamitatesmultisdeplorans,inter cæterx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
angoraMicrtigeit^equidinlt;tniafgt;trdiliiflt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B, MAN«
W#, lara itdos, Ãtndanunta malorumt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T VAN Vt
Romu/eits arcts, cr PonliÃcaliaUäa, CoÃuuitm fctkru/m, cre,
Romæ namtpconuolant ex omnibus nadonibus Vuî# infanabâi roftro ïnhiantes rapinis: veluti funt i ÿicccanccllarijj l^a^iÃriplumbiy
*^^niarum barbatt^ Drotonotarij, OjÃciaksy SacrufftpytdA ^^^^^^ium^Cubiatlari^, J^ortionarij, Milites S, 'Petri, ^iii^eriyQamerarij, PacaÃ-enarij,QÃiarij, Cantores
Mazerij,CnÃode5port(eferre{e,CuÃodes ^etîtCy Quflodeshortificreti, Motarij,Correélores, ^bbreuiatores, iMduocati, Sollicitatores^ Sacoi^ firrarijyClerici, Capellafti,^MgaÃfies, Mulio/ Qatamiti meritorij, Sacrile^i,
= quibuf foediÃimauentrK froluuies, unaelji manuf, cr paJlida femptr Grafame.
f Pleni omnes fiint libri PATRVM, plcnæ voces crudi'toriim,plena his teftimomjs permulta grauiisimo# tum autorum volumina,qua: fi omnia colligere vcllemus,
R diespo^
xjS H. P-ARS RECVSAT. SYN. TRID. ET dies potius quam oratio nos deficercu His autem taK* bas bonorum acdodlorum vironim iudicijs qui fingulis ætaiibus floruerunt, licet alt) alijs notiores fuerint ÃC exaU^ diti clai ius, tarnen hoe manifeftifsimum fit,multis iam an^ nis permultos vïros bonos,dodos et pios extitifle pafsinâ, qui tyrannidem Romanorum Pontifïcum, indomituiR faftum ex animo abominati fint, SC non obfcura vocc blicèac priuatim taxarinu
Ce e^nentita tionatiotfe Co fiiiüini, de
IAM quód ad commentum,vel potius impudentem nationis Conftantini fabulam aitinet,vnde ius fuum turn eflè Pontifices Romani vokint, quis non agno^^ï^ öâzainc cS- nianifcftumSCimprobèconfidummendacium,.ac vaA*'' vanifsimam, quae nc($ coelum net^ terram atting?^ 'o6. ubi pï'tei dcftitutam omni, quctquot vnquam hiftorias eorum tcin'gt; poCitui itr.pu porumfidedignasfcripieruntjteftimonio: quametiaoâ^^ denter affèn^ piê Pontifex Pius, cum priuatus adhuc eflèt, SC anteqgt;J^^ tituïPapie, nomine AencæSyluijmutato ad Pontificatum petu^^'.
(èt,ridere5CexagitareDialogis fuis non dubitauit, mum dolere ie inquiens legiftarum vicem,quitantuni®^ pei ç, tantumcplaboris fumant in quaeftione de donatioi}, Conftantini examinanda an valeat,cum conlïet cam
ftantino ne per fomnium quidem veniflein'mentem.
Sc Felini fententia fuit in c. folitæ in fin.Extra de maiod^^^ teobedientia* Etantehunc Accurfij etiamin Auth^^ Quomodo oporteaïEpifcoposj'n princ. col, i, -, quunturPetrus de bella Pertica in Rubrica Procemniâquot;*'^*^ tut. num.ii, cum feq. Et Bartolus in procemio fE der in confît xq-t num, nbsp;nbsp;lib, Et loanncs Igncus
^CAVSA VIH. OB TYRAN^ÃDEM PAPÃE, îÿÿ petirione I.Donationcs col, *7. æ de donat. inter virà et vx, Nee verifimile fit^ Platinam in vitis Pontificum id fuifle ou roiiTurum, ü verc fada fuiilèthæcprætenla donatio: præÿ fertim cum admodum operosè cæteras liberalitates amp;nbsp;fun^ dationes Confiantinirecenfeat. Accedit Si Laurentius Valla ciuis Romanus, qui grauifsima ôd kiculcnta decla^ ïttatione falfô creditam hanc amp;nbsp;ementitam Conflantini donationem exagitat ac réfutât, idem fenfèrunt SC CardP ïialis Cufanus, Georgius Merula, Francifcus Petrarcha et Eaptifla Mantuanus lib, t, de patientia cap, 30, Andreas Alciatus lib, 7,parerg,cap, 19, B, Egnatius lib, Roma? îïorum Principum, ac multi alij ScriptoreS dodi noflræ ætatis,
HaeccumitafehabeantjCumcp apertifsimum fîqdeefîè Pontificibus Romanis amp;:titulum feuiuflam pofTefsionis ^aufam, ÃC fidem bonam qua vrbcm Romam fèdem vete-
Imperatorum,ac permultas alias Imperij vrbes aiqp ptouincias rede teneant, non paucf de falute Ãcclefiæ cô' â¢t^lainatum exiftimarunt, nifi exiftat tandem melior aliqim amp;nbsp;religiofîor Pontifex, difsimilis maiorum fùûm, qui ma^ 'tereptas imperio prouincias ac temporalia tandem reftû *âat, ôc intra, fines fuos confîftens, ab aliéna domo in ftp tempeftatibus imminentibus in portuin fe recipiat, fui maiorem quà m hadenus habeat rationem, Qucmadmodum Carneadem Romanis, quiiam rerum Potiebantur, dixifîe ferunt, Si iufti elle, amp;nbsp;aliéna reftituerc '^dint, ad cafas efle redeundum, dC viuendum in fno^ pia*
Quæ fpes cum deplorata quodammodo videa-^î^jtnagisatque magis tanquam ad incantantis vocem, R îj obfurd^
K^rÃUutP,
iio n. pars recvsat. syn trid, et obfurdefcentcarpidci'fta,i'ampridetnvoti« nonirritis muîtf boni ÃC patriæ amantes à Deo optimo maximo exoptât,ut exiftat aliquando Imperator ac Heros aliquis qwiveterern impei q dignitatem à Pontificibus: Romanis proculcatam peflundatam in lucem âiam adièrat, recuperet att^ vin' dieet fortiter»
Et hæc quidem Marfilio Patauino,de quo ctiam fuperi' usfæpememinimus,neceflaria viiafuit ratio, in eo librO quem pacisdefenforeminicripfit,Pontificem Romanum amp;nbsp;verbis Ãd fado d temporalibus abftineredebere»
ftrrarKnÃf,.
Saepius ctiam hac de re Imperatores SC Principes Iffl'â pern admonet grauiter PETRVS FERRARI'â E N SIS, in comraentario fuo Pradico t
Surgac, inquit, bonus Imperator, aduerfusillo^ quiorbem vniuerfum olim caufa deuotionis, nunc auaritiæ amp;nbsp;rapinæ caufa deftruxerunTSfannihib* runt ftatum Imperi),amp;omnium Laicorum* Iiv forma libelli quo agitur ex fubftitutione amp;nbsp;alibi*
Item apud AVENTINVMIiR4*annaIiumï
Romani. Pontifices., cum adhuc pauperes cum Chrfftocflent,modeftiores fuêrc: nee os fiium in coelumaufî,fueruntponerc,tantam(à fibi foluendi legibus ut libet permittere poteftatem* Haud alienumfueritjdehacrcHormifdæ Pontificis Ro^ mani verba ponere, qui ait: Ego mein hoc pcri^ culo immittere non audeo, quia nee talia iunt mcri^ tamea^vt aliorum peccata in me excipere pracfui mam:nec.
CAVSÃ VriL OB 'TYRÃNNjDE-M PAPÃE.
mam : nec tantam eloqucntiam habere, vt ante trf» bunal Chrifti contra talcs ÃC Sancflos Sacerdotes quidecreta ftatucrunt, caufam dicere pofsint,
Hadenusille»
POrrq, quam ladant Romani Epifcopi picm'tudinem pStiÃdiehoi poteftatis fuæ, qua omnia, quæ in terra quæ^ in coelo nbsp;nbsp;nbsp;jj
funt, pedtbus ipforum prona ad nutum cedant : has execrrf« ampullas quibus nihil vanius, nihilà Sacerdotibus aliens .anf, ys,etiam Marfilius Patauinusiampridem vtexecrabiles deteftatus eftiEt Socinus,alqcp complures doArinaÃi^ vir--^utepracftantes viri,ridentcs,nô tarn poteftatis quam tem^' peftatis plenitudine videri icripferunt» V t patet ex confilió âocini 164x0!. pen. lib. x. Et in confil. 1x0. col.pen. ad fin, ^b.;. Et vitra Socin.notauit Fülgofiusinconfil,ói.cuius initiumeft: Dira Catharina. col.pen. Francifcus de Cuw *^inconfîl.75.col. 19. in fin. Qiiodrefertetiam loan. Nc^ ^ifanus inter confil. Bruni in confil. u. col.x6. Et Aymo Crauetta in confil. x41.wxm.xo. circa finem. Et in tradagt; *Ucuiustitulus eftî Somnium Viridart). c. 8x. num,
Ipfa etiam gloflaiuris Ponfificrj falferidethanc Papa# â¢^pleninidinêinc.quoües i.q.7»referenshos verfîculôs,
Seruitrant tibi Romd prita domini dominoruWt Seruorum Ãrui nunc tibifunt domini.
. Philippum Galliarum Regem, cui Pulchricogmen fix# cum de hacre ö^dePontifi'cis inomnes Reges orbis
Gxriftiani dominatu, grauem contentionem cum Boni# hcio yIII. hafacret,quodi§ fuperbe ad Regem fcripfilTet;
lij Scirc
téft H. PARS REGVSAT. SYN TRID. ET Scirctcuoluttuts(^uodin Ã)irit{iahbiilt;i tcmporalihu^ nobisÃtbcs, false refpondiflèlegi'mus Pontifia hunc inmodumî
PHILIPPVS, Dcigratia,Francorum Rex, Bonifacio VII LfegerentiprofummoPon# tificc,falutemmodicam fiuenullam» Sciattua maxima fatuitas,in tcmporalib.nos alicui non fub* effe; Ecclefiarum amp;nbsp;præbendarum collationema3 nos iure regio pertinere S)Cc. Seciis autem credent tes, fatuos^ dementes reputamus. Datum, amp;c»
Quæ quidèm ante annos amplius centum quinqua* ginta etiam approbata funt publicèà Schola Parifienfîj quamadmodum prolixe refert vir dodus amp;multæ ledio'â nis, STEPHANVS AVFRERIVS dem»!* num* ip 1Ã* 17* De'officio Orduiarij*
Redèautemillcj quiiquis is fuerit,quf cauiasôuong^ nem tantæ potentiae breui fed venufto hoc veriu perftriû' xiu
Simplicitdi tântumffcit male (gt;rouicia Pafgt;am, Vt nihil ad Papam dixeris (jje Gtwn.
Quac quidem omnia fan's docent, prarpotentem huned fuperbumdomtnatum Pontifîcum, non tantum Regibu^
PnhcïpibusorbtsChriftianijpriuata quadam imperp fut ampliftcandi cupidttatcgrauem vifum ï Sed dodö j'n Scholl's atcà intelh'genribus prtuanm dtrplû'utflc,ôi tf publicam eruditorwm omnium -incurriflc rcprchcnfio^ â
tAVSÃ Vni. OB TYRÃNNIDEM PAPAE.
nsm t quemadmodum inter cdédros QC E R à S M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
à lioqtü moderarior Sgt;C minus vchemvns, fæpe QC. quidêtfti
^^onobfcurè, taxatCanoniftaruOT amp;nbsp;Scriptonim Pâ^ati/* Hmarrogan£iametiamChrfftok?gespraifcribere tentai^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Vtad Annotà tiones E D v à R D I cuiulHam ii#
Apoftolorum cap, itgt; Nee voîo, inqu/r, CHrifto le? S^s praefcribere,i ficut Höftienfis, Ãt'quæ feqvmntur cx? icra,
â Quineriamexipfis Canontftis Sgt;C Scholäfricis dodlorp ÃUS plericp non obicurè, tâm flt;ribendo quam docendo, tc? ftatiTunt, im probare fc in Porttiftcibüs hanc döminandi ^nfanam libidinem,qua in etiam quantum in ipfis fuit im# peditamïlrenuè inhibuerunt, quemadirrödum viderC elï JpudArchidiaconum in c,hoc videtuf,ix.q.$'.Et foanntrf» ïgheum in I. fldei conimiflum num* xör. Ad Sillaniäni
compIureSf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
IUud attingendum etiam paucis, quod arroganter qderd nbsp;nbsp;7,
iadant, habere fe iura omnia in ferinio peÃoris fui, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impudf
ob id nullo modo hallucinari ,labi, auterrarc Papam ttriaiiatftdi ,Poflcincaufisfidei:propterea quod Petro Apoftolo didu hu»tlt;i fità Domino: Oraui pro te, ne dcficiat fides tua,Lucae iz. iunomnu ^3neamp;f dignam Pontificeorationem, quac
â¢Multis proredo cachinnis äccipienda eflet, Etquis no ha# betcognitum, quilibros ipibrum Qi. inconditam illam ^aginem conftitutionum Pontificiarum paulo oculatius *nfpexerit,quam fÅdè non tantum in cætero iure, fed co i' pfo etiamquod nouum ipfi condiderunt, hallucinatifint pfpius f quam^ fui iuris QC conftitutionum fuarum
R iiij ixpc
n. PÃRS RECVSAT. SYN. TRîD; ET
föpe ipfi fint 1'gnari aut (ramcmores^ quà m indigné mit^ ^biliter^ vetera Ecclcfiæ inftitutatradcntc'nouis fubind« de;.irçtis, extrauagantjlpus, deelaratorîjs ,Cancellariæ gyfis.furfum atque deQflÿmûira prQ.libidine vcrtentes, çfiiêenteSjfiggnips aç rcfigentes« Quod Cynumda^ ïinoniinis ^iurifcçnfiiltuin Inon Icuiter olFendit , Si port ©bfcurèdfclar^tur in ea.præterea. x^.diftin^.lu- V rbanuâ Papa in ca. vlt.^o.q. 4, dicit, non reperfii prohibits PontP ficio iure, virum ÃC vxorem fimul poflè puetupa. in Bapt^ fmo fiifcipere; curp tarnen id antedpfinn Leo expreftept^^ hïbuifletinÅnon pfureamp;dçlt;on^crat«diftinlt;fl,4, Qiiod quidem ^fglôpi4.plancfateturïnÃc.pfae;terca» amp;nbsp;d* c. â⢠ço,n(ecr^tiQ'nej.liççt\errôrem PontîfîcUm palliare nitatuG ^d ftûftrà ^ Long«n);foretperièqui haecfingula,qux ^uditis pafiim nQUJunt,amp; à muWs^rjXC^ata publiée. ter quos elïÃlt;Gundïnalus de Viiiadigco in tradatu de Iâê-reticiSjquacft.T.num.T. tenens, Papam errare poflè* plenius foannes de Pifauro, inter confîlia Bruni, con®* jJ4lt;num,ô.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! â¢.gt; .
Hoc am pîius, quotiës ipfî inter le diflenlerunt Pondl^ ces. Si coptrarï^ts conftitutioncs promulgarunt;-'Quoilt;» quodab alteroconftitutu,mfuit,,mox fequens abfogat*'^ fuflulit, aut aliter finxitf Nonne Innocentius 111. Si. leftinuseqâamjll.dedirtmendômatrimonio manifeftêpii^ gnantia ftatueruntt' Hicalirricóniugum,!! in hærefinU^ pfus fitalcer,itcrarcconiùgiurn permifitt Ifte contra vetty^ Vt ert cernere in c. quanto : Extra dediuorrqs. Pelagii^^ conflitueratvtfubdiaconi Siciltcnfès abftinercnt ab vx^ ribus quas Icgiumas duxiflent: Id decrctum ut duium ®^ incompetens rctradauit pofteaeius fuceeflbr Gicgorin*
CAVSA VUL OB TYRANNIDEM PAPAE.
Primus, vt eft in caj. diftindionc ubi gloffà infiipcr adf dit, hoe Pelagijdecretumfuifle contra Euangdium* Ale^ xander IIL in ca, licct. Extra devoto, ftatuitfponfalia contradaverbispræfentibusnon foluiper aliud fequens tnatrimonium copula carnali confummatum : quod ta^ menà fupcrioribus Pontificibus contra ftatutumtuiflek'' gimus,
Atqp hæc ex multis paucaretuliflèfatis fît,quæijs quac diximusfidemfaciant,non tantam videlicetdiuini ÃC. hu# i^ani iuris icientiam in iftorum petïlore latere reconditam, quantam hAant ventricofi Pontifices, Sgt;C. horum circum-' purpurati Cardinales, præfertim cutn conftet,nonraró inf doÃifsimosquoicpô^omnis humanitatis rudes euehi ad Eftigium ledis Papalis, quemadmodutn ait is, de quo (ù# prà cuam meminimus, loannes de Selua, in traAatu de be-* neficio.parte q,^, num. Æ: Cardinales îæpe eligere pror^ fils illiteratum Papam, qui tarnen propter defeAum icien# (iae nequaquam illis repdlendus vidcatur. Quo reAe vP deturetiamallufiiTeBalduscum ait: PapasdTedoAores vtriufcp, 8C Ciuilis èC Canonici, iuris, authoritate quidem, fid non feientia, Quod Sgt;C laibn in 1. præicriptione col. C.Si contra ius uel vtilitatem publicam. Et Andreas Tira# qucllus in ti aAatu de nobilitate cap. 31. num. 493. in fine, notarunt,
P O ft r cm ô. AnPapainhisquæfidem Ortbodoxam fpeAanr,quæcpad falutcm hominum ncceflaria errare, ôf à fidei Chriftianæ norma diieedere pofsit : Id nbsp;nbsp;nbsp;poÃit *
fiifis exemplum egrcgium PontificisIoannis fe nos poteft, quem Gerfon in fermone Pafchali publicèâ*
R V afièruifle
IT. PARS RECVSÃT. S'YM' TRID. ET alTcriiüTc rcfc rt: Animam hominis vnà mori cum corpoi^ ufc^ ad diern futuræ rcfurrciflionis niortuorum : cuincp cw rorem Pontificis gtauitcr impugnatuin ÃC reprchenfoni fuiflèà Parificnfium Schola ciuu temporis: Ac Rcgcm Gallorum, indignitate rei commotum edicflo publico ve^ tuilïê, ne.quis fuorum cum Pontifice Romano tantifp^r quidquam comment) haberet,dum is errorcm tarn tçc' dum reuocareuldcp per preconem pro moreproclamatuffl fuifle : Atcp ita necefsitatdcoadum Pontificem retfadaÃ'^ cnorem fuum publice»
Simile eil: quod de LEONE X» (crtbitur: vW cum negociorum aut potius voluptatum exquifitifsiwa** rum odium coeperat, iulsiflc perfonatos PhilofophoJ duos ccu moriones, ex aduerio ad menlam adfiuctc» quos antmi gratia audiret deimmortalitateanimædifpn' tantes, alterum qui afFirmarct, öd quiimpugnarct rum» Cumqj finita difputationc indicium in arbiffl^ um Pontificis hi retjcerent, ilium fie définira iententia con-* trouerfiam diremiflèiEtfitu, inquitadaffïrmanteffljP^^quot; èhras ÃC bonas rationes habeas, tarnen ego ièntentiatö huius probo cett firmiorem èC quae faciat bontim vultunti
Eidem Leoni cum aliquando B E M B V S, vir cxâ cellenter dot^fus ôd qui poftea Cardinalis deledus fuir,!®' cum quendam retuliflet è facris Biblqs, in ièrmone priiia'* to, moleflius id ferons Papa,quid inquitimihi narras iftam de Chrifto fabulamc' '
Quaiis autê fueritLcohic, ctquas nundinationesexerlt;' cueritjid etiâ exEpitaphio eius tntelligi poteft,q» raie fertur.
S(tcr^ fub ixtremd ,li Ãrte retjuiritii, hora
CurLBO non^otuttfumtrefuendiätrat, /Ãmite
CAVSA VIII. ÃB TYRANNIDEM PAPÃE. 2/^7
Cui fimile eft illud Akxandri V K Epüaphïumdi* 8?iUni monftro hominisï
^(Ão, 'mimicitijs, ÃirttsCj- cxdibuthauÃAm
Italitffn(trnis SE,:ii.TB,crobirtpetai
Et illuddeeodcm:
foUicitut cacluM Rotnitnui cralira jaccrdo!, Ptr ledern zy endes ad Stigapandit iter.
_ Ipfeetiam exCanoniftiscelebem'mus ÃbbasPanor# âââitanusquodam in loco ait: PIcrofep Pontifices Roma^ *^ositavitamfuaininhacvita degere,vt facile appareat credere illos, reftare aliam vitam poft hanc vitam aut mortuoi umreftirredionem ÃC indicium* Quae qui« lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia fan's, vt arbitramur,oftendunt, an in caufis fp
Cfiriftianae labi 0£^ errarepofsint nec ne Pontifices*
Cum igitur hæc,qùaede Pontificum immoderato ia ^^defiadominatu ac tyrannide hadenus commemorata âUnt elogia vanifsima,ita, vt lam diximus, (eft habeant, SC ^nftethæcpræconiaalienifsimaeflcnon tantum à facrz ^fipturaïièntentiajVerum cuam à SS* Patrnm dodrina, Jlpprobarietiam ipfis dodoribus Scholafticis meh'oribur, ^anoniftis, atep iuris ciuilis interpretib* dodis,dénîcp ho* ^'eftis quibuftp et veritatem amantibu^acile eft intciligerc ^utores Sc concinnatorcs horum elogiorum meros fuille ^»entatores Ponrificum,quos in facinus hoc iuraftc di* ^^is,omniaaflentari PÃPAB, quandoquidemisquæ# his multo ipfis fucrit vberrimusî SC vtPo«aait,malu» ât miniÃer Regq impertj pudor. Etenim qui tyrann« ^â¢Ã©mancipant, etiam linguam ipfis mancipafle intel* âgunttir, ncc facile perfouani fuam dtia impudentiam
1(?S n. PARS RECVSÃT. SY^7. TRIP.
Sc gnathonifmos tuei ipofliinttQuodetiam Gci óauidcpotcflateBcclefiallicaiiinucre voluit, \'lgt;i iotr^ duck tres iilas colloeucuces radulationcm ,difcrcucnctTgt; detradioncm: attnbucns aduhtiont vulgata ïRa prxcom^ ôd exaggerationes Rontifîciæpotcftatis,quas hodiêPà pi* ftæ in ore habent: SCtandem grauifsimecas vkuperans,^^ rci]aens:taxans ctiaminfolenciam Papae, quiomnia mnibusefleudiu
Quamobiem, in ifto tarn deprauato ac dcpiorato Pon^ tificq regni ftatu,facile appareqfatis fupercp caufarum ftâ**'' fe Statibus SC his ImperijOrdinibus,cur ab eofecefsionÃquot;^ fecerint, ne^ vllum deinceps Pontificum imperium lt;us vllum agnoicendum fibi exiftiment cum exprefft cat Apoftóluscpiftolax» Ad Theflà lonûcapitevliinâ*^* Præcipimus vobis fratres per nomen Domini ftri lefu Chrifti, vt feiungatis vos ab omnifrat*^^ qui inordin atèfe gerit, non iuxta inftitutioneJâ^ quam accepit â nobis.
Quam fententiam EraFmus Paraphrafifua his verbid luculenter interpretatuseft: Quod ft quis eft inter vos, contempla ratione viuendi, quam vobis iuxtaregulamj^^ uangeUcam praeicripfimus,fuo viuit arbitratu, -SC odoft^ ipfe turbet publicum ocium veftrum, atcp apie nihil gens airioius fit alienarum adionum tpræcipimus voM authoritateDomini noftri IES V Chrifti, vt ab huW* confiietudinCjfi Chriftianus ftierit,vos femoucatis. No? enim pigebii alios imitari noftrum exemplum, quilk^^ fiingeremur Apoftolico honore 2C oncre : non men ob id grauati fumiis apud vos in ordinem
Cavsa VIIL ÃB TYRANNIDEM PAPAE.
quidquam nobis vitracætcros vindicaufmus, adeó ut panem quidem accepen'mus à quoquam : fed obh'ri di# êïiitatisnoltrænoëlurnis. diurniscp laboribus atc]P operis ^anuarijsipà parauimus nobis quæ vitat necefsitas po-* â^Mlabat,nccuiquam eflèmus oneri».
- Atcp hacc etiani grauiisima D- Ambrofij ientenn'a fuit J^pev Lucamcap. 19. iubentfs deferendam omnino Ecdci* â^â'iiUam,quac Orthodoxæ fidet reguïam dC fundamenta ^pApoffolistraditaconuellatautreijdat: hæc enim funt verba,qug extant etiam in ca.qux dignior in fi^a4.qut qua eft licclefia,quæ fidem refpuat,.nec Apolto^ â^æprædïcationis fundamenta pofsideat,nequani ^ucm perbdiæ pofsit afpergere deferenda eft*
EthadenuS quidem quai ad odtauam recu^ti Condlq ®3Ufamneceffarió pertinebant: quac quidem caufa per ie ^^*olaià tisdignaôdgrauisforetâob quamà Papatu fece^ *^ndum Ãtmerito* Cum apertiisimSiitamp;luccdarius,Po# ^ficesôc Sacerdotes, ac Epiicopos Pontificios muneri fuo
null J ex parte refoondere,yt à praeccpto D» Petri Poftoli^ cuius-iefucceflores iaditant,abfîntquà m qui Ion*
Qiïa de re , 8^ de Sacerdotum atcp.Epifcoporutn ^fficio verba Erafmi in annotationibus ad Epifiolam Pc--h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primis digna vifa funt; quac hîc coro^
Mis vice adii'cerentur». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De officio
Præceptum Apoftolorum prindpis,in omnK piffoponm omnium Epi fcoporum aulis, vel aureis Uteri s »PorteBatinreribi, PASCITE, inquir,GRE?ââ*ââ E M, non opprimite, non expilate; idÅ non co* ade.
i^o SECtNbA PARS RECVSATIONIS
aélè, velut ex officio, fed ex fyncero affeclu,tan^ quam patres: neq^ turpislucri oratia,quaîî præioi^ tiens Ãcclefiæpeftem hinc oricuram. Deniqgt;no*â dominantcs,more Regum: fed exemplo pafcite,be^ nefac'ris vincite» NuncEpifcoporuni vulgus nihil audit ab affientatoribus doólis^nifi dominia, ditio^ nes,gladios,claues,poteftates: atq? hinc faftusquo^ rundam plus quà m regius, fæuitia plus quà mq'* rannica» *
Et in p^mphr^ü fuper codem capite:
Turpe eft, quæftus gratia curare populurU Chriftianura, quod nemo cum laude facit, nifi Iponte, 8C gratis facit. Excidit à præmio coelcnG qui venatur hic officfj mercedem ab hominibus» Huicproximumeft,fiquis lucri quidem conteiP^ ptor eft, fed tarnen ambit honorem ac dignitatem, gaudetimperare,gaudet coli, nee huic erit præmi* um apud Oeum, tulit hic mercedem fuam : Muh tum abeft Epifcopi munus à dominatu. Non dt
tyrannis, fed adminiftratio: Ideo praeffi det Epifcopus,non vt plus auferat lucri,nonutregnet, vtt^illi plus liceat : led vt plus
proÃt.
NONO
SYNODI TRIDENTINAB. ET CAVSA. IX «7»
^NONOi- PRAETER EAS QVAS HACTEI^VS commemoraufmus/ecufati Concilq Papalis caufas,ob er-^ fores fcilicet de Dodrina tnanifeftifsimos, cultus idolatrP cos,plcnosornnisfupcrftitionis,tyrannideminfinitain,cç--ul^ata tc/a^flagitia, quibus Pontifices Romani Ecclefiam miie- j^p^'icriCo» â¢â foppreflèruntjaliaeetiam fpeciatim reliant cauiæ, non âââinasncceflariaé i8Cvrgenres,cur Tridentini ^onuentus ^Woritatem nulla in parte agnofcendam Ãbi Status Impe-- or^tne refit^ arbitrentun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantur^
Etenfm ex euulgatis Concilîj' diplomatibus Pontiûcljs hoceuidéntifsimumcft, autorem huius Concilij Pium I n. nequaquam id agere aut in animo habere, vt N
O aliquo Concilio legitime, ordine, et quo modo oporif ^fat,decontrouerfîareligionis cognitio fiat,quo erudito^ ^otrijScintenigcntiumiudicio ac pia coUatione laboranti Ecclefiac firccurratur, amp;nbsp;luxEuangelio redeat:fedidmoli#gt; fivnum,ÃCnon oblcurèftruere, ut fupefius Concilium, ctiatnTridentihabitum,ciufcpdecreta impia omniratio^-fïc confirmer nuncatcpftabiliat»
Id cum ex verbisilh's: OMNI svspensione svb« â¢-ATA; quibusinvtracp,amp;: indulgentiæ,quam vocant, altéra eledionis Bulla vfus cft, euidenter apparet : rum' ctiam exeo intelligi facile potcft, quod Status, cognito Pontificis Confilio dC molitione fufpedæ huius attà ima Piæ continuationis Tridentinæ , Icgatis ac literis bine inde mifsis præmonere, amp;nbsp;hortari, iam liberius ac-eufare Pontifteem priuatim non deftiterunt, vt reftituis tioni huic infidiofæ , quam ÃC Religioni amp;nbsp;Reipu-hlicæ pcriculofam, pqs^ ÃC omnibus grauem, ô^non .
lyt SECVNDÃ PÃRS RECVSATIONIS
Sc non fcrendam moliretur/comi'terfuperüderet ac potro quiefccret» Sed Auftra: planèenim ille nec admoniüoni# bus,nec confilijs fälutaribus locum
Quo quidem ipfb, fati's teftatumbtatibus Itnpetij SiC vniuerlöorbiChwfiiano animumfuum fedu Vt dubi# tandum iam non fit/guin et hicPapa Ãmfltsfit fiiturus ma^ iorum fuûmjmeçperraifTurus vllo modo ut tandem libéra aliquod,Chrifttanum,Ã^ oecumenicumGondliumlt;oaf gregetur^quo idolatrtcis multibus atlt;p erroribus dodrinsc RiblatiSjtotfeculisdefiderataemendano ac reformatio Bc defiarum nonnihil procedat, aut quidquä aliter ftat, quin* antecefforibus eius hadenus placuitjd utminus dubita**^ dum nobis fît, facit quod prima ftatim Sefsioneiftius Con' ciliabulidecretum intelligimus 3 ut omni fulpertfione mota ftrenuèprocedatuu
Facile autem ex his praeuideri SC intelligi poteft, quali^ futura fit ea,quæ agitur nunc Tridenti,Synadus, quae indieendisfententtjslibertas, quis adionis modus, 4^â*? denit^exituseius futurusfit, Statibus Imperiij ôS adueda parte protinus ab initio pro hacreticis condemnata: tun' quia Ãiperiorum,quæ proximê.anteceflèrunt,ConciKo' rum Décréta præcipua cum verbo Dei expreffb , trum Sandorum doârina antiquiisima implacabiliter ex diametro pugnanu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,,
Quodqoidcm hoc inloco apertifsimis rationibus ord*' ne amp;nbsp;diftindim,quantum eius neceflarium videbitur,pij^ numfaciemusac demonftrabimus: vt quid deinceps n euentu male inchoati hutus Concilij iperadum Gt,et qti^*â' reshæceuentum habitura videatiTr,non obicure omn^ profpicere SC intelligere queant, Etenim vix eft, vt
SYNNODI TRIDENTINAB. ET CÃVSA IX, *7J
'Halo inchoau Tunt principio, exi'tu bono peragantur,
Ac PRIMVM quidemtertio eius Synodi coniëiïiiRefùtaiioïu, Occrctum fedum fuit, de Traditionumhumanariim i« seÃionisTrii bcdefia autoritäre, hoc videlicet; præcepta ÃC traditiones dentin£deM «Umana auton'tate conftitutas SC confuetudine Ecclefîæ tonïdtcTrrf» obferuatas, non minore pieiateÃ^reuerentia Gruare ogt;-«üf«««»». portere, quam quæ per fpintumSandum traditafunta yophctis QC Apoftolis in Scripturis fandis* V erba decre# ^âbæcfunu
SESSIONS III^
Ã3-C, SynoduSy librosj tdm uetcrk ijudm noui eflamenti, cum ua ^^^J^unus Ãt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Utory dicc non traditiones^
adfidem^tum ad mor es pertinentes ^tan^udm uel ore' d QhrtpOy veldjpiritu San^o dtdlataSy ç)* contU ^^^ficeeÃtonein BccleÃa CathoJicaconÃruatas^pari P^ttatis affèdlu ac reuerentiaÃÃipitQy ueneratur^
arguunt
P imiuta Scripturæ leftimoniaquaj ordine iequuntur : nh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pro^
P ^Urum amp;nbsp;Apoftolorum, lapide angulari exi^
S ftente ââ
174 SECVNDA PARS RECVSATiONIS ftentcipfo CHRISTO lESV.
Item,
Fruftra colunt me docentes mandata 8^ ptahominum: Matth, iç', Slt; Efaiæ
lÃtirci 7.
Omiflb prgeepto Dei tenetis conftitutiofies hoi* minum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ColoÃ.z.
Nequisimponatvobis conftitutionibushonii^ | num per humilitatem amp;nbsp;fupetjftitionem,
item.
In præceptis MEIS ambulate,non in tis Patrum veftrorum: Ezech. to.
In quam iententiam alia innumera extatPropheta*^^ amp;nbsp;Apoftolorum teftimonia, quae omnia magno conlb» hoc docent,no aliter licereDeum colere autinuocare,q^® iple fc coli,agnoici ÃC inuocari in verboiuo per Proph^^ 0(: A poftolostradito voluit,defcripfîtfîCpatefeciu AtTridentinum hoc Concilium amp;nbsp;Papatus fus contra haec ftatuit ôi. decernit, traditiones humants inueteratasinEcclefia confuetudines pari autoritatc^ , diuinis Prophetarum amp;nbsp;Apoftolorum fcriptis ac pf^.^ ptis cenfendas, nec modo illis æquiparari fedetiam ri oportere: ihterpretationem etiam et intelligentiam bf rumlibrorum omnema confuetudine et cômuni opi^ j traditionum, iêu (vt honeftè plerumq^ nominate lol^ confenfuEcclefiæperpetuoeflèpetendam»
Plericp etiam eo dementiæ progrediuntur,vt libris c» fmpudenteraffirmareaufint: Quidquid feriptormy pheticorum ÃC Apoftolicqrum extet, id omne anihig^^
SYNODI TRIDENTINÃB. ET C AVSA IX. îz?
®Ãe Q(^ incertum, atcp ideo ex communi hominum opinio-' Sgt;C confenfu dîjudicandum* Quemadmodum Vuor' ^acienficolloquio eo, quod ante quadnennium habi'tiun aperte aiFirmarunt Pontificij collociitores jfacram fcrP pturam materiamlitis efle, no vocem iudicis aut normam Judicq : Atïp ideo l'n omni dedocîlrinaquæftione confèn^ hune ã^ traditiones Ecclefiæ Romanæ præci'puè aU'-
âidoportere* Necp verô magnoperèidquæruntautconfî»
^^â^ant, an traditiones iftæexpreflb verbo Deiaduerfen^ dll': Id quod non raró fieri, qüis eft,qui non videat ^ Ex genere funt tot vota monaftica, ciborQ prohibitiones,
^ominunio fub vna fpecie,indulgentiæet infinitæ aliæ traiS â^itionesjin immenfum hadenus cumulatæin EccleÃa*
Quacquidem omnia impia funt manifeftô,Ã!^ in Deum facrofandum eius Euangelium contumeliofa : perinde fi nullam aliam ob caufam ex arcana lede fua prodijflet, yerbo tradito feiè patefeciffèt D E V S, quam, vt velutt
^ridos ftn contentionis Porno miferis mortalibus obie^ yOjcos committeret mutuis inter fe rixis SC certaminibus, ^quibus non aliter quà m humanarS traditions fapientia conCuetudinis vfîtatæ inieruentu euoluere fèiè queanu
ïtate nee minus aduerfanturimpiaehuicopinioniS* Ttilimonu Patrunil^tentiægrauifsimæ,quænos ad Prophetarum o^Apoftolorumdodrinam,nonad traditiones abhomi^ nibus excogitatas dut commenticios cultus pafsim reuo# ^nt amp;nbsp;deducunt»
itdtnim S. AVGVSTlt^vs adÃ4nult;irliwi lig, circa fin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
k ⢠nbsp;. i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. AVGVSTlt
oea noc nimis doleo, quia multa qtiæ m.jstys.
S ii diuinis
17^ SECVNDà PARS RECVSATIONIS diuinislibns falubem'mapræccpta flint, minuscu^ rantur: óó tam muleis præfumptionibus fie plena flintomnia, utgrauius corripiatur, qui perodauas flias terram nudo pede tetigerit, quam qui mentent vinolentia fepelierit.
Et niLAklVS mlAdthteumcdp.t^,
HiL ARi= nbsp;nbsp;nbsp;Omnem plantationcm qusenon à patre fitjCra^
VS, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicandam dicens,id eft,traditionem hominum etu^
endam,cuius fauore kgis prgcepta tranfgreffi funt» Et ideo efle eos ducès csecorum, vitææternaeitef quod non videantpolliôenteSjCæciscç ipfis amp;nbsp;dn^ cibus cæcorum cafuminfoueamefïè communeni*
Ifttdndtnt ftntentidtn ORIGENES dd Eztchielem Hontilid dit:.
O RI GE=.= nbsp;nbsp;Nullum imitemur,SC fi volumus imitsri quen^*
NES,. nbsp;nbsp;nbsp;piam,propofîtuscft nobis ad-imitandum Chriftw^
lefus ; deferipti font actus Apoftolórum, èC PfO* pbetarumgefiadefà cris voluminib^ agnofeimusî lllud exemplar firmum eftjillud propofitum foï** dum,quodqüifequicupit,fecurus ingreditun
Et CYPRlAî^VS mftrmontdeEdpti» fwChrilfiÃcdit:
c Y P RI A* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I-cgat hic \munt verbum, 8^ ih hoc mandata
N VS» nbsp;nbsp;nbsp;mediteturChriftiana religio, et inueniet ex hac feri^
ptura omnium dodrinarum régulas cmanaire,S^ hinc
SYNODI TRIDENTINÃE. ET CAVSA IX. 17^ hinc nafci, 80 hue reuerti quicquid Ecclefiaftîca co/ tinet dildpHna: Sc in omnibus irhtum efle, et friuo/ lum quicquid dileôtio non confirmât. Præcepifti Domine, vt audiamus diledum filium tuum : gra/ tiastibiagimus,quia nos eiusmagifterio comment daftûNosverôexpræceptotuo eiusdodrinænos tradimusinformandos.ÃC inhacrentes ei libenter, cum ducefpiritu fando omni tempore audiemus.
Fuit SC GÃNGRENSI Concilio dccretum taieCoMcî/wm fadum : Anathemaeflefi quis à lege diuina difeedens no-' G^ngrcn/è. Uas fubinde comminifeatur traditiones ÃC conftitutiones»
lu tandtm/èntentidmçr ER ASM VS inPitraphrafi fua ad Marcum PuangeliÃiM cap.
eleganter fcribit:
Ã^antùm inter DE V M. SC homines fit lt;3»^erashvs. fcriminis,tantùm etiam inter diuina prgeepta et tra^ ditiones humanas fieri oportere.
Et paulo poR hac uerba fubijeit:
Prçpofterapietas eft,8C irreligiofareligio /uper# ftitiofumcfreinobfcruandishis,quæ maiores veo ftriexfuo animo tradiderint, ea negligere quæ præcipitDeus.
Atep hadenus fatis de traditionibuS,qua§ facile ex his eftintelligere, erroremanifefto6Cimpio æquiparari præ^» ceptisDeijôChacin re Tridentinum Concilium decretis tins expreflb verbo Dei contraria ftatuereac confirmarc.
S ii] .Quod
i7S SECVNDA PARS RECVSATIONIS
Q^VOD ad alteram SVPERIORIS DECRETf De älicrdp^ partem attinct: Statuit etiam CÃcilium de libris quibufdam te Tiecretifu^ Ãibiicfs, quorum numero funt, liber IVDITH, TO' BIAE, BAK. VCH,MACHABEORVM, Epiftola ad HEBRAEOS, IACOBI, IVDAE ÃC altj nonnullühos quocp eflè habendos pro Canonicis: ÃC qui cótrarium fen* tiatjhuncanathematis reumföre: VerbaDecretiitaha^ bent;
Si (pifs autcm Uhr os tpfôs inte^^os y cutn omnihiisjtit^ partibuSyproutifi EcckÃa(JatholicalegiconÃeueruntf er în utttriuul^ata cditionebahtnturypro Jacris nonicts nonÃjetperit: ^.gt;^hathemaÃt,
AtvcróDiuus HIERONYMVS contra,hoslibroJ feparat à Canonicis libris inter Apocrypha refeft,ho^ eft,latentia feripta, quorum longe inferior in Ecclefia fit autoritas quam Propheticorumetï^oftolicorumfcripto^ LIBER IV« i^um^Sicenim ftribit de libro I VL) IT H in Prologot ' DiTH Apox ApudHebræosliber IVDITH inter hagiogra* cryphuf. pha Icgitur, cuius autoritas ad roboranda ilia ,quaî in contentionem veniunt, minus idonea iudicatur.
Et in Prologo Galeato t.
Vtfcire,inquit,valeamus quidquid extra hoc cflj'ntcr Apocrypha elfe ponendum. Igitur S A^ PiENTlA (quævulgô SALOMONIS in^ fcribftur,amp; lESV SY'RCH liber,ælVOlTH èC TQ B Ià non flint in Canone»
QVI
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX.
QVI SAPIENTIASALOMONISinfcrtbiturlibcr, lieer SA« deeoitaEiifebi'us aucorhiftoriæ Ecclefiafticælib.ô.eap.iu Pientiae Sapientia SaiomoniSjSapientia Syrach^^ epiitola
Udæ ab aliquibus minime rccipiendi videntur»
^tin prlt;c[ationettdltbriimSiiloinonii dicit HitronytMd.
Sicutludith,et Tobi^ et Machabçorum b'bros legit quidem Ecclefia,fedeos intra Canonicas fcri? pturas non recipit:Sicethæcduo volumina,uidehgt; cet Sapicntiam Salomonis^ôô Ecclefiafticum Sy^ rach légat ad ædificationemplebis,nonadautorigt; tateniEcclefiafticoru dogmatum confirmandam.
DE LIBROBARVCH idemHieronvmnsliberba^ Ml præfatione in Hieremiam Prophetam ita fcriput: nbsp;nbsp;RVCH.
LibrurnBaruch,inquitjnotarq eius,quia apud Hegt; x, bræos neclcgiturjiec habetur,prætermifimus*
Et inpriefatione nbsp;nbsp;nbsp;additur cidm îibro in peruulgata tdi^
tiontficfcribitur.
Liber ifte,qui Baruch nomine prænotaturp'ti Hebrçocanone non habetur/ed tantum in vulgao gata æditione. Similiter ôô epiftola Hieremiæ»
LIBRI MACHABAEORVM fimilitcradMACHA.' adièrenda dogmata Apocryphus eft, amp;nbsp;autoritate caret gj^EORVivi in Ecclefîa: De quo fie idem HIE R O N Y M V.S; libri. Etexlibroillo vetuHo,quifub nomine Cypriani
S iiij de
tSQ SECVNDA PARS RECVSATIONIS
dc cxpofitione SymboH fcnbitur^apertè conftat lo^ CU m nuHum babuiffe in vetcri Ecclefia*
Qüinetiamipièautoreorum Iibrorum,in fine opens dubitare fe fïgnificar, rede ne an fecus fcn'pien't* Sic cnio' inter caetera ait: Etfiquidem redèamp;congrucnter,hoc Sà ipfcvolcbamtfinexiliterô^ tenuiterjioc eft quod poWt* Quæ verba minimeadiecifletautor, fi certus fuifiètlibrufl* eumfpiritu Sando autoreconfedumfuifîè»
QuodadEPISTOLAMadHEBRAEOSaK Epilwlii dd tinetjHieronymusinEià iamcaptS ÃCalibideeaexprdsj HEBRAE= lîceteainlatinaicripturaincer Canonicasn^ recipiat.
Bpifkld IA« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Epiftola IACOBI hæc extant verba apudH«'*
COBL febiumlib.1, Ecclefiafticaehiftoriæcap^i;»
Hadenus^inquiCjde lACOBO^ cuius efl^ diciturepiftolaquæintcrCathoîicas prima eft«S^ endum autemcfteam eiîêadukerinam. Non enifââ multi ex vetcribus mentionem. illius faciunt, neceius^quæ ludæ infcribitur,5lt;rc^
EpiftoldiVs IVDAE Epifioïaiamcxiuperioribusliquetjettdflâ^ D AE, Eufebius cum lib, cap. i;-. hiftoriac Ecdcfiafticae ena^^' raflet fcriptaApoftoIica quae pro indubitatis habendaiinb additpoftea: (.^libusautein contradicitur,tain^^ multisfintcognita,bgcfunt:Epiftolaqu£ B O tribuituVjôC Epiftola IVDAE riorPE T R I,ÃC altéra cum ternaiO*'^NNlSâ laiô
SYNODI TRIDENTTNAE. ET CAVSA IX. x8i
IA M fi Tn'dcntinæ Synodidécréta debt's librts féqua* mur,confequenseritôlt;:ad Dtuum- Hteronymum amp;nbsp;E«-* febium, qui nec ipfi, ut ollendimus,Iibros iitos pro Cano# mets agnoueiunt,anatbcma et execrattonemTridcntinain pcrtinere,amp;^ nobifeum ineadem, fi Dqs placet, naue perp-cHtarû
EaDEM SESSIONE TERTIA DECRETVM üetertiabat quoc^legimus de Latina tnterpretationc Bibliorum, ve# teÃtperioris tere ilia Sé vulgata, quod hæc fola habendafît, ut loquun' decreti Tri» pro authentica, quam nemini quauis ratione aut præ# (/entini. textureprehendere velreqcereliceat;. Verba deaeii funt hac:
InÃper eadem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Synodin^ con*
Ãderansy non paruin utilitafKaccederepoJà £ccl^æ ^E^I, à ex omnibusgt; Latinis editionibiis (paecircum^ fi^untur, fà crorutn librorumyCpteenam uthendca ba^ bendaÃt^ innoteÃat: Statuit,, déclarât,utbiecipfi ^ctus etuul^ata editio (pice lon^ètot Ãculorunt ufi in ipfi ^ccleÃaprobata edi in publias kdlionibus, di^utatiofi tttbus,pradicationibus expoÃtionibus, pro authentic ca habeatür: Etcpiod nemo illam retjcerCy (piouis praten ^iu audeat, nec prcefimat^
HtSI AVTEM PROPTERâ MVLTAS CAVSAS ^uâgatx translattonilocum fiium attribuendum agnoica^
Sv musfi^
i3i SECVNDà PARi' .vECVS-â fONiS mus libenter, mci'itocp earn faciamus magni: tarnen vtcif'' üm Sx^ hoc nobis largiantur adtierfanj oportet, quod etiatn Canones ipforum tradunt, Latinam verfione veteris Tej ftaincntiad Hcbraeos fontes ,noui autem Teftainentiad Græcosperpetuôeffcexaminandam»Sic enim habet Ca' non: Vt veterumJiftiiKfl^Q.ex S, Auguftini fententia: Fp dcmlibrorum antiquiTeftamenti examinandam ad braiea exemplaria, noui autem ad Græca»
Quoties etiam ipieHieronymus veterem translationcra reprehenditt'praeiertiminCommentarqs fuis in EcdeÃ^ ften, SC in Matthaeum, in plerofcp Epiftolas Paulinas SC alibi, Qirottes in Commentario explicationis fux ad phctas ab Hebraicis fontibus fentenuarum veritate Quid;*'quodnonraró ipfe interpretationê fuam comtn'^'' tauitac variauit, quod etiam Erafmus notat. Deinde nÃf omnes qui apud Auguftinum citantur loci Scripturx fim, ex vetere translatione defumpti funt, Vthoc intet*^ââ omittamuSjVix fieri potuiflTcjVt in opere tarn magno ingenij labor alicubi non cederetoneri: fiquidem ÃC doq5 bonus dormitat Homerus,
Quod fi adeo nihil ad fummam perfedionem ifti lationidéfît,utDecreti autores opinantur,male profed^° ' peram fuam collocafle Laurentium Vallam, ErafmVgt;^ V atablum ac plures alios viros laude eruditionis fum*^ præffantifsimos dicemus,qui tantum in repurgando tex êC annotationibus confcribendis defudarunt,tantunilt;Ã^* bci'isexantlarunt fruflra, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.
Atecontra, fcimus Erafmum in ea apologia, quam a uerfus debacchationes Sutoris edidit,dc interprctatione n ui Tcftatnenti qux repurgata ab ipfo in manibus
SYNOD! TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. zSj hs verbis redèglonan, qudm ea St Pontifidbus etEpiico^ P*s, Slt;: permultis Theologis grata acceptaq^ fuerit, SC ab Pfc etiam Leone X, Pôtitïce imprimis commendata : nec^ ''Hum vn^ dodorem hoc confilium eins improbafle,aut '^Uius Synodi vocem exauditam que vel hanc emendatio:« veteris translationis Hieronymi damnaffetjaut etiam ^^ciilare fcelus iudicaflet fi quidc^ in ea rede corrigeretur» X^id igitur caufæ eft,'' quod hi noftri coryphæi ÃC decreto^ ^Utnfabrinouo exemplo veterem Bibliorum verfionem ^atinam fine vlla diftindione fimpliciter et per omnia au^ ^^enticâ,et quæ n^uos prorfus nullos habeat^pronundant*.
DECRETA 1111gt;- SES^
fionis Tridentinæ»
QuartæporrôSeisionisTridentinæ Dedeto primo,qgt; publicatum fuit ad annum Dni i Æ 46« lunîj dîe i7* circa fi# Decreti ftatutû legtmus de peccato originis, cp concu# Pilèentiaquædicitur,ieuprauailla inclinatio omniû viriiï *âominis,quæ manetetia in renatts pôft Baptifm0,ncqua^ Ctpcccatum Deo difplicensiH^c enim funt Decreti verba:
J^anere autem in baptizatii concupiÃentiam bcecÃin^a Synodn^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etpaido inÃrat
iianc cotrcupifcentiam quant aliquando lt;^poÃolii^ peccatinn appellat^ Sandia Synodusdcclarat EcchÃant ^atholtcantnunq in:elkxiÃc peccatum appcll'ari j quod er proprié in rcnatis pcocatumÃtt Sed quia ex pcccato
SECVNDÃ PÃRS RECVSATIONIS
£34 feccato esly adpcccatum incUnat^ Si ijuii autent cöntri' riumÃnÃriLy anathemaÃt.
Sed et hoc decretvm prorsvs impiam opinionemamp;corruptelatnfanAæ Scripturæ injiehit, roremcp multis nominibusreprehendendum merito» que oblcur um eft quae caufa autores decred mouerit, ut fic décernant Hute enimtanquâfundamêto pofteainfinito^ altos errores ftxperftruunt,de iuftificatione ,de implerion^ legis,de merttis 0^ dignttate bonorum operum, quae alibj prolixtus ÃC.plenius à noftrts Rintdcmonftrata, Nos vef® contra conftanter adieueramus,hoc malum concupilêefl^ ttac quod ettam in renads ÃC fandis inmortalt hac vita ipy net reltquum: videlicet in mente hominis caligo ^horren®/ ac dénia ignorationis de eiïèntia ÃC voluntate Dei: vad?^ fluduantis ac dubitantis antmi procellæ, multiplex tn (untateauerfio,iècuritas,contumacia:ôê tn corde praü®^ rum affeduum incendia dira, quæcp reliqua fuiit eins neris mala in natura hominis triftifstma multiplicia,lt;l^^ omnia vno concupifeentix nomine comprehendun^^^ Hæc,inquam,verè, proprtè amp;fua natura peccatafunt,*â*â^ eft mala grauiter pugnanda cum voluntate Dei certo difplicenda D B O : quemadmodu haec grauift^'â^^ âCopiosèamp;diièrtè explicat Paulus Apoftolus ad
INeicicbam concupiicenttam eile pgccacun? lex dt'xiflet: Non concupilces*
^tdeMe:
Scio quod non habitée in me bonum hoc eft carne niea,bonum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj.
SYNODI TRIDENTINAE. et CAVSA IX. aS;
Efcdp.S.
Affedus carnis inimicitia cft aduerfus Dcum» » â
Peruerfum cft humanum cor fuper omnia, ÃC â â^iferum,amp;infcrutabilegt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jgt;
Hwc cz »n* Prfu/WiC «ortX t
Omnes pcccaucrunt ÃCdeftituuntur gloria Det
Ittm.
Peccacum non nouinifi per legem» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Quod ego quidem ago, non probo. Non cnim 4,uod volo hoc facro, fed quod odi,.hoc ago. Si vero * * S^od non volo, hoc facio,Æonfentiolegi, quod boiJ â â päÃt.NuncautemnonianiegoperpetroiUud,fed ** ^habitans in me peccatum.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
9gt;
I/fW..
Video aliam legem in membris meis, rebellant tcmlegi mentis meæ,.amp;captiuum ducentem mein peccati;quæeftin incmbrismeis,amp;c,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
lt; lam Ãfandifstmum Iiunc virum æ à poftblum Def, Jq«cm ipft eriamlt; autores decretorum Trtdêntinorum tiw oamcoîBôf,jo(fioreinorbts honorifiec nomihant ) fatcri |pCTtiamp;ime no pudun in earne fua mancre quiddam quod ^gi Def adiierktur, quodcp horribilirer auerlètur Deus: Xuam caufam dicemus fuilîèair dodrfnam Hane Syno.-dus no
iS^ SECVNDA PARS RECVSATIONIS
dus noftra vt hacreticam decretis fuis damnet:'
Sed, vt diximus, omnia hæc eo compara ta funt ab ad^ uerfarijs, vthuicbafi poftea fuperçdificent infinitos alios errores, de viribus liberi arbitrij, quibus homo diuinam gratiam promereri pofsit,faciendoq)infeeft, vtloquuiv tur: amp;nbsp;fimilia portenta prodigiofarum opinionum»
Te/Hwiititt Cum autem tota haec dodrina Dei beneficio expIicatiG depec= finia fit in Eccleftjs ÃC Scholis noftris, ptjs omnibus no^ cuto originii ta,tjs præfèrtim qui imbecillitatem fuam intelligunt ÃC fegt; ^concupi- déplorant, prolixiorem Scripturarum comemoratio«â Iceiitiit. nemhîcomittimus» Et, quodreftat, Patrum Sandonint teftimoniaquædamadtjciemus» Acimprimis D HlE^ R O N Y MI præclarum dicfkim quod extat in Epiftola ad Ãlgafiam q» 8* his verbis:
HIERO= NYMVS.
AV STil^VS.
Interior homo confentitSó Scripturæ,5ô natu^ rail lege ejuod bona fît, Sgt;C fandla, SC iufta, SC tualis. Exterior,ego,inquit,carnalisfum,venuii^ datus fub peccatum. Quod enim opcror, nefcio,Si non quod volo hoc ago,fed quod odi. Si autem terior facit quod non vult, amp;nbsp;operatur quod odib oftendit bonum eife mandatum, ÃC non fe opera^'t quod eft malum, fed habitans in fua carnepecca^ tum, hoc eft, uitia corporis defîderia voluptatiSj quae propter pofteros ôcfobolem infîta eft hum^^ niscorporibus»
sicZT AVGVSTïiiVS conlralulittnumltTgt;-
Lex ifta peccati,amp;: remiflaeftreg^beratioflc fpiritualb
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX, 187 spiritually amp;: manet in carne mortal/ : Remifla fcihgt; cet^quiareatusfolutuseft in Sacramento quo re# generantur fideles: manet autem^ quia operatur de# lideria, contra quæ dimicant 8gt;C fideles. Item, Lex itacj^ peccatijqugin tanti quocp Apoftoli membris «rat,remittiturin Baptifmate,non finitur. Item, Legem peccati,cuius manentis folutus eftin Bapti# fino reatus, Ambrofius uocauit iniquitatem : quia i*ïiquumeft,vtcaro cocupifcat aduerfusfpiritum, Lcm. Mortuum eft peccatum in eo reatu, quo nos tenebat: amp;nbsp;donee fepulturæ perfçdione fanetur,re# MlatôC mortuum.
Etapertius libro quinto: Sicut cæcitas cordis SC peccatum eft, quo in Deum non creditur, pÅna peccati,quacor fuperbum digna animaduerfione punitur:amp;Scaufapeccati, quum aliquid cæci cor# diserrore committitur: ita concupiieentia carnis, sduerfusquam bonus concupifcitfpiritus, amp;nbsp;pec# lt;:atum eft, quia illiineft inobedientiacontra domi# natum mentis: amp;nbsp;pÅna peccati, quia reddita eft Sentis inobedientis: 8^ caufa peccati defeélionc confentientis, vel contagione nafeentis*,
Deniq^ fie dicit etiam ( vt idem Auguftinus te# ftatur)vi(ftoriofifsimus CYPRIANVS in CYPRiA Epift.de oratione Oominica. Fieri autem petimus voluntatem
»85 SECVNDA PARS RECVSATIONIiâ
voluntatem Dci in coelo, Sc in terra, quod vtrum$ adconfumationeiTinoftræ incoiunntatis pertinet, falutis* 4Nam cuin corpus èterra, amp;nbsp;Ipiritu^ ' pofsidcamus ècoelo: ipfi terra, amp;nbsp;coclum fuitjus, in vtroq^ ,ïd eft, in corpore ÃC fpiritu, vt Dei Iuritas£at,oramus*Eftenimintercarnem,óó fpâ* ritum colludatio,8c difcordantibus aduerfus fei*^^ uicem,quotidiaaacongrefsio: vtnon ea.qnac mus ipfafaciamuSjdum (piritusccekftia óódiu**ââ quærit,caroterrcna Sc fecularia concupifcic»
Et in lib/i* deuupttjs amp;Sconcupïicentia,ad leriiim c. xj'» Sic fcriptumreliquit D. A V G S TIN V S : Peccatum in Baptifmo rcmitlitiâ'» non ut non fit: fèd ut nonimputetun
Hîcpalà mîatetur cflè, hoe êft, manerc çcceatumd^^ ctfi non imputetur* Et haec fêntentia adeo placuit rioribus, vt redtata fit etiam in Decrens Gratiant , A tep hadenus quidem de concupifcentia, ex quib^® tis fuper^eonftat,quale fithoc malS cuius magnitudifl^ tantopere exténuant aduerfarrj : quxcp de eo fuerit feOâP,^'^ piorum ÃCintelligentiuminEcclefîa dodorum iêntentiâ*
SeÃionü : â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reliquis äecretis eiufdem Sefiionis muld
Q^ofi p'ap4 nifefti Si. tetti enores : Atep in fecundo decreto quam el fit fubraCon 8^â^ dant principium gnathones Papiftici thrafoni aU cilium ttEc= pótius idolo fuo, non tantum præficientesPapatn Coneâ li)s oecumenicis, fed etiam fuprà Concilia omnia,
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX tS? ' Synodos exaltantes : Ex quo gencre adulatoium vidctnf fiülTe QC IacobatiÃTs,qui Ubro de Confilijs dedmo, articulo ^ptimo, prolixe fevokitat ïnquæftione de fuperion'tate Papæ ad Concilium, ÃC tandem pôftlongam difputatios» nemeodemreciditjPapamfciliceteffèfupra omnia Con^ cilia,
Quam tarnen fententiam 8C fcholafticis Tlicologfs, I ^â^tiquifsimis Patribus fern per difplicuifle nemo eft qui
â¢nficias irc poflit, confiât^ om nes vno ore in co conüe# quod Papa fubiedus SC inferior efle debeat EccleÃae
I Concilqs, ÃC ab tjidem quotp dijudicari -, ac, fi opus fit, ^cnioueri poisit ab officio. Qua de re copiose GERSON GERS ON.
tracîfatu de potcftate Ecclefîæ,5C altero,de aufFeribilitatc PapaeabEcdefia,ltem: lACOB VS ALMAN in ia. ^^atu de potcftate Ecclcfîæ contra Thomä Vionenfem, man. yrbisenim,vt HIERONYMVS ait,ma^hieRo*
eft vrbe. EtEcclefia potcftatcmimmcdiatc haigt; nym vs. pt à D E O. Petrus enim claues acccpit vt Ecclo barn repræfentans, ut Auguftinus ait ÃC refertur in tluomodocunq^. xq., q. i â¦
Et CYPRIÃNVS 'm trdébtu de
Cltrico t
ç. Hocerant,inquit,vti(^ SScæteri Apoftoli,quod /ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^°â^^t)rtiopræditi et honoris et po^i *
dtatis: fed exordium ab vnitate proficifcitur,vt *^^EccIefîa monftraretur.
Eadcm
tpo SECVNDA PARS RECVSATIONIS
Eitdanlkit^S. BERNHARDI ftntcntMlib.^.dtçoti* ÃderationeadEugcnium Pa{iam, ubi inquii.
Erras fi vt fummam jta èC folaminftitutam^ DEO veftram apoftolkam dignitatê exiftinias^ fi hoc fentiSjdiflenris ab co qui ait: No cft potcftas, nifîà Dco:ad Roman. 15. EtpMlà pà H:
Denic^ idem ait : Omnis anima fublimiorib^ poteftatibus fubditafit: non ait fublimiori tan^ invnOjfedfublimioribuSjtanquamin multis. noo ergô tua fola poteftas à DE O: funt ÃC mediocreSi funt amp;nbsp;inferiores. Hæcille.
Ethane conclufîonem tenuit vniuerfa Synodus enfîs, eamcp multis autoritatibus facræ Scripturæ acuta^^ défendit ,ânec voluit legato s Pontifias tanquam praefî4^^ tes admittercj vt ex aâis Coiicilq confiât.
TttVicarijt quot;Epifcopo^i r«»j et mia niftrorum 'amp;{cleÃie.
S EQVITVR deindeeodem in Dccrcto TridentU^*?â quod ad Epiieoporum oificium pertinet: Itcere Epifi^P^ êe. quicuncp ait) Ecclefîarum proceres fint qui popu^â*â; doceantjiimpedimcntum accidat, fubftituere alium v faciat: Verba PATR VM hæcfunt:
Epifcoporumniuniis '. Statuit et decreuitt^^ dein Sandia Synodusomnes
SYNODI TRIDEMTINAE. ET CAVSA TX. zpï y'Primatcsomnes alios EocleÃarum Praiatos ^^ntri perfiip/ôs {à le^titnè impediti non fier int} ad pradicandumfindlum lejù Chri/li Euangclium.
Siuero contigerityEpiÃopos^ alios Praiatos le^ ^^timo detineri impeditnento iuxta firmant generalid Mondlij y uiros idoneos adÃimere teneanturadhuhÃnodi t^adicationis ofitäumfalubriter exe^uendnm^
Sed et haec svbstitvtio ac VICARIA Oa
a tarn in facris fcripturis, quam Patrum autoritate gra^-^^tcrprohibetunCumenim minifterium docendi Euanquot; prxcipuumEpifcoporum munus fit,quemadmodum â*fatentur ipfijConfequens eft,debereEpifcopum cæteris ^^nsô^negoctjsomnibuspofthabitiSjhuic vni fidefum# præcipuam nauare operam»
Quod quam probèfiathodiê, res nimirumdeclaratipÃ:
Epifcopi, Ãrchiepifcopi Praclati cactericp Ecclefiaquot; ââ yni antiftites ita iefe fccularium negociorum adminiftra# *âpni implicant S)C immergunt totos vt diuinis rebus fa/ ^âendisjledioni atep meditationifacrae ocium omne neceG eis deefle oportcat Nemo militans Deo^ im« plicat fe fecularibus negocfjsj'nquit Paulus* nbsp;nbsp;Et
®libi: Attende ledfionijConfolationijôi^docffrinæ, At hi alterum etiam pedem in curia QC caftris,altcrum in â¢uggeftodefigitnt, fi modo fuggeftum vnquam contins gant in vita, per occupationes caeteras^ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter magiftratus 5lt; (ecularium negocio/
*1 adminiftrationê facerdotu innocentia tuta eft* Ideo^ de T h Aarone
SECVNDAPARS RECVSATIONIS
Aarone deep cætcrisLeuitici generis nihil intelligimus ali# ud,quà meos Domini tabernaculum procuraflè diligen' tenNon Eleazar j non Phinees, non cæteri Pontifices ac tabernaculi ièu templiminiftri quidquam, nifi quod ad rê diuinam pertineret adminiftiabant,imó nee adminiftrars poterant, nifi officio fiio deeflè voIuiflênt,ÃL execrationem illamexpedare,quadicitur: Maledidliquiopus minifaciuntnegligenter: Quæ exccratio cum in mneSjtùmin Epifeopos SC Ecclefîarnm antiftites præci' puècadiu
Atcphinceftquódin Epiieopo imprimis hoc requin^ ÃpoftoI«s,utappofitusfitaddocendum,S^ ones fibicom* miflasfingularifidèpaicatactradetipie, neep earn airan* in mercenarium reijciat uTimoth* 3 vbi eleganter in ERASMVS. notationibusErafmus ï Epifcopus,ait, appofitusfit addocendum: Idenimfenfit Paulus,atepideftp*'S^ dpuum Epifcopi munus* Cæterum docerepopiJ^ luin, hortariconfolari, monere ^redarguere,pi'ââ^ xima maximee^ fplendida eft Epifcoporum dio, öuam nunc multi libenter cedunt ali^s, quat^ libetfordidis :vbircceptum eft,vt Epifcopi nemprophanam gerant, faltem deberent in puis feftis concionantes ad populum ornare nus Euangelicæ prazdicationis^ Hæcillc, 'EtmEpiftolaApologeUcii de'mttrdiilotfuciffniwmiitd 'Epi^ fcopum BaÃlicnftM, itd idtm [cribit
ERASMVS,
Magnam admirationem conciliât fîbipc^îîus
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. 29J uim's literis refertum ; lingua non minus fancta, quà in diièrta,depromens ex opulcntopcnuario no ua 06 vetera, Hisrcb, potifsimum 8C paraturjÃC de; fenditur E pifcoporum authoritas^multoc^ reôius ac tutius^quà m his verbis:ordinamus^decernim us, ftatuimus,præcipimus,uolumus ac mandamus.
Rurfui HIERO!^YMVS dâdeuita â Clericorwn.nu. 7,
⢠Docente teinEcclefia, non clamor populijfcd hiero»» gcmitusfufcitetur, Lachrymæ auditorumjaudes Nymvs. tüæfiuc, Sermo presbyter! fcripturarum ledione lt;^onditus fit.Nolo te declamatorem effe, amp;nbsp;rabulâ, Rarrulumc^ fine ratione,fed myfteriorum pcrituhi,
Sacramentorum Dei tuicruditifsimum.
Itd^y S. GREGORI VS tit
£pill. Z4.
Sacerdosmoritur,ïîde-eofonitusnonaudietur, qrego* ^üiairam contra fcoccultiiudiciscxigit,fi fine fo; ri vs. ââitu prædicatioms incedit.
Extat amp;nbsp;Canon Grcgonj adOefidenum^iTcopum «iftin(fl.8ó,ca,cummulta.Inquo mandat,ut Ãpiicopus Qoceatpopulum facram Scripturam, non Grammaticam Vel Philofophiam,
Attpexhis paucis conftare fatis,quod Epiicoporum ^fccclefiarumAntiftinim munus fitarbitramiir,nimiruin ^bnam dodrinam populo tradant, Ã6 Sacramenta rede
T iii admini*
224 SECVNDA PARS RECVSATIONIS adminifti'ent,Non i'gitur permfttendum illis fuerit,vit rum 0(^ præfèrtimfècularium negodonim occupationiP^ minus neceflarijs hoc quod præcipuum ipforum p eft negl{gant,aut per fubftitutos ÃC mercenarios,quod fîmo ubitp fer è exemplo fit, vtcun^ procurent.
QVINTAE SESSIONIS
Décréta impia.
Hoc confeffti, quo de luftiflcationis af tfculo ftatuUi^ fuit à Tridentinis, non pauci condïti funt erronei tetri, manifeftèimptj Canones,qui facrisliteris amp;nbsp;ûnlt;ftofdgt;ââ Patrum dogmatibus apertifsimèaduerfà ntur,etluceinP^'^ rions dodrinæpIusquà mCimmerîjstenebris inuoltiun^ de quibus videndum etiam diftindim ErrorfîCa« nbsp;nbsp;Ãc primum occurrit Canon fèptimâ
oC ordine, IS,quo ftatuit«*quot;^^
tionis VIL non renator um Operibus quæ fine fide fiunt,quodeanO'' Triiientini fint peccatu fed res Deo placens. Verba Canonis hæc Concilij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dixcrity Qpera (luæ ante luÃiÃcaiionetnÃi^^^^
^uaenmp ratione fiélaÃntj uereejÃpeccatayuelcditll^ Ueimereriy^^natbemaÃt^
Hvivs CANONISÃRROR NON INDIGET VER* boG confutau'one, pugnatenim c3 Paulidido, cuius fen* tentia plana eft amp;nbsp;apertifsima, in fine capitis i^, ad Rom»
Qin'dquidex Hdenonell,pcccatum eif.
Diièrté oftendit Paulina vox primam icaturigincm 0' mnium operum bonorum Deo placentium, a quo ortH nifi profluant, impofsibilceft vtDco placcant, quantum* uisinipecicmfinifanda, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
SŸîîbbl TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. iÿj
In hanc fèntentiam,fî opus effet, eu'am Patrum tefti'mo^ nia non pauca adduccre poflemus. Sed fufFiciatOrigenis OKïGE.^ autoritas, qui eodem in loco fîmiliter nobifcum damnat o^ N E 5. pera infidelium ut impia ÃC Deo difplicentia, ôi. ad eam te valde appofitèallegat Pfalmi 109. tcftimoniû vbi diciturî Oratio etus fiat fn peccatum.
Diuutctiam ANSELM VS CantiarieiiÃs Archiepifeopus ad idem caput 14. Epiftol^ Pauline ad R.om4= notficfcripÃtt
Omnisinfidelium vitapeccatum eff,nibilcp bo^ ansel« â^umeftfinefummobono. Vbienimdecft agni^ ^ivs. tio æternæÃC incoin mutabilis veritatis^falfa virtus ^ftetiam in optimis moribus.
idan eodem in loco annotauit ctERASMVS nolkrhisuerbis:
Quidquid non profîcifcitur à fide,cum vitio erasmvî. toniunétum eft.
Etexhisnonobfcureintelligi poteft impietas ÃC error Wanifeftus TridentiniCanonis ièpttmi,nulla rationerecü piendi aut admittendi rurfus in Ecclefiam Dci.
CONSIMILIS AVT GRAVIOR ETIAM ERROR
itîipictas confirttî3.tur articulo nbsp;nbsp;Canonc vndcomoÃ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xi.cr
duodecimo eiuidê Sefsionis, quib. præcipitus fidei ÃC rüif xH.SeÃionü gionis Chriftianæ articulus de luftificatione apudDeum, Tridentina. quod fola fide propter meritum filijDei recipiamur in gra^ tiam a Deo, 0«: placeamus ipfi per filij iufticiam, mérita, ÃC obedientiam, crudeliter Slt; impie comdemnatur : vt ex fè^ Sluentibus verbis Canonum intelligitur.
T iitj C
SECVNDÃ PARS RECVSATIONIS
CANON XI.
Si ijuii dixcrity hominem iuÃificariy uclÃla im^uU^ tioneiuÃicice ChriÃiy nelfolapeccatornmremiÃioney eX' clulà graticty charitatOy (puce in cordtbus eorum Ã)iritumjanS:um dtffündituryOt^ ilh'i inhceret, aut etidtti gratiamy ([uaiuÃiÃcamury eÃe tantumÃuorem ^natbemuÃK
CANON xn.
Si (lui^ dixerityÃdem iuftiÃcantemnihilaliudeffh quatnÃduciam diuince miÃricordice ypeccata remittend^ propter ChriÃumy uel eamfiductam Ãolam ejÃy (pia iuÃd Ãcamurylt;.^nathemaÃt^
HaEC DECRETA MANIFESTAM IMPIETA^ tem amp;nbsp;errorcs horrendos connnentia, ita Dei beneficio « no ft ns réfuta taliint.fcn'ptorum Propheticorum SC Apo' ftoîorum teftfmonijs conftanter 0^ grauiter,ut ne quideni inferorum portas contra præualituras fperemus aut tuamus: quemadinodum conftattotiam colloques, deh^ bcran'ontbus conucntibus.babtris ne iota qin'dem ex fundamcntisdôô:rinæeius;quædchoc artteulo in Ecclcf fus no-fteisfonat, à Pontificüs hadenus conuelli aut euerd potuifle.
Sùntautem tcftïmonia omnia Scripturæ vocis DiuP na.% quorum in hiserroribus expugnandis vfus eft, adeo apcita plana, vt longa dcdaiationcaut confirmatione â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noua
SYNNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX.
noua minime opus eflè videatur» E t Paulinæ de hoc arti^ culo difputaüones, quæ fontes vberrimos ÃC inexhauiios fotinent,pi)somnib.notifsimaeô(^funtetefledebct»RÃ43» ⢠Omnes peccaucrunc, èC deltituuntur gloria apud ,, â¢Ãeum: luftificanturautemgratiSj per illius gratia ,, ^uæ elt in Chrifto kfu J quem propofuit Deus relt;! ,, coiiciliatotem per fidem ^interueniente ipfius fangt; ,, güine. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etdtinde.
Arbitramur feu addiiébiamp;rationibus concludigt; gt;nbsp;a Ãius iuftificari hominem fide, abfcp opcribus legis, » »
I« tandem fententiam. ChriÃut i^fe loannù yait..
Sicut Moyfes exaltauit ferpentem in dcferto: ita s » altari oportuit filium Hominis : vt omnis qui cre« â » '^tineumjiion pereat/edhabeatvitam æternam. â
Ifew.
Sic Deus dilexit mundùm , vt filium fuum vnw â gcnitumdaret,vtomnisqutcrcditineum^nonpe« 9gt; â^«at/edhabeatvitam æternam,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
EtAfkr. cafgt;,iyPauliu Apo/blutait:
Notum igitur fit vobis^viri fratres^quôd per bue ïemifsiopeccatorum annunciatur,ct ab omnibdllis à quibusnon potuilbis per îegem Moyfi iuftificari, Plena eft Gmilium fententiarum Qi. didorum tota fori^ Ptura,quibus ha?cimpioruniMonachorum mendacia camp; fotantur manifcftifsimè, vt Rom, 4, S!* Galat, x, a, SC â 4-»
T V vbi
ipS SECVNDA PARS RECVSATIONIS vbipræcipue de hoc loco difputat Paulus Jtcm EpheC i» Philippenfes nbsp;nbsp;nbsp;a-d Titum 3» amp;nbsp;in omnibus terè Epiftol^^
Paulinis*
(([ Manet igitur immotahæc,quamdiximus, vertos, quod videlicet homo in vera amp;nbsp;non iimulata conuerfion^ ad Deum, ex iniufto, hoe eft, cx peccatore, reo irae Dei maledidOjiuftus fiat, hoe eft, accipiat remilsionem pecca^^ torum Scimputationem iufticiæ, reconciliationem ÃC reditatem vitæ æternae,fola fide,propter gratuitam Dei fèricordiam per meritum SC obedicntiamfilijMediatoris Domini noftri lESV CHRISTI, quem propofto Deus propiciatorem infanguine eins: Roman» 3*
Acnititurfideshæc,quaiuftificaturhomo,non aliat^ vlla quam fola mediatoris Chrifti obediêtia,propter qua«* perfona credens iam eft iufta, hoc eft, habens remiisionen' peccatorum, reconciliata, 6C accepta Deo, iufticia imputaiâ ta propter Chriftum mediatoremtneqp nititur vllis vel cedentibus vel fubfequentibns meritis, dignitate autput*^ täte inchoatæ nouitatis» Sicut ettam docet Paulus,dicens; Ei,quinonoperatur,credennautemin eum quEto ftificat impium, imputatur fides eius ad lufticUro. rcIHinonii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft fimplex,vera ÃC conftntiens Prophetarum at^
A poftolorum de hoc articulo fententia,cui adqciemus nSc amp;nbsp;Endorum PatrQ fimilia teftimonia quç pafsim extant, AVGVSTINVS eniminquitadSixtamRomanumPref= byterum, tpiji. loy.
Nullancergo funt rnentaiuftorumvfunt plane, quiluftifijnt: fed utiurtifierent, mérita no fecerut. STINVS. H
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. 29? cni'm fadi funt,cùm iuftificad funt : Sed ficut Apoftolus, iuftificati grads pergradlt;îi'pfiuSt
Et in lib. de/^iritu O' litera,clt;ip. u.
Qu£ ideo iufticia dicitur,qu0d impardendo earn
*uftos facit, ficut Domini eft falus,quifaluos facit* Idem adValent, ^piÃ. 46.
Sed gratia mifericordia Dei conucrdthomi^ ââ2m,de qua Pfalmus dicit:Deus meus mifericordia pracuenit me,utiuftificetur impius,hoceftâex ââïipiofiatiuftus»
inhitncfententUmloquitur etUm CY RILL VS in loan» nem,lib.y cap.y.
Non cft(inquit)hoc opus Dei^fedillud^vtcreda cyril* ^*sin eum,quem mifit ille:fides enim falutem affert,^
gratia iuftificatjinandatauero Icgis condemnanc ^^gis.Opus igitur Dei fides in Chriftum eft:quagt; ^â ^dodring fuæ,n5 vmbraculis legis inhgrcndû eft*
Hem CYRlLLVS TheÃaur.lib. 12,«Ægt;.i.
Fide nos iuftificarijionoperibusautmeritis* , Et CHRYSOSTOMVS or4t.
aduerfiM ludieot.
Qiiidtandem igitur;non exbencfadis,neclabo^ chryso« ribusjiec compcnfadone: fed ex ibla gratia iuftifi« cauit genus noftrum. Quod amp;nbsp;Paulus declarans dicit:Nuncautem abfquelegeiufticia Dd manife^
ftata
501 SECVNDà PÃRS RECVSATIONIS Ãataeft: lufti'ci'aautcmDel,perfidem lefuChri^ idij non per vllum fudorem aut laborem»
läcm ia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad GatatM, caÃ. zr ad CoUofftitfa 4.
Homilia 2.7,
Eteni'm fi per legem eftiufl:icta:nimirum Chr** Aus fruftra mortuus eft» Qtiid hoc peccato uslt; Qiiidfis vcrbisadincuriendumpudoremeHi^ caci'us^Etenim fi mortuus eft Chriftus^clarum cÃ) legem non pofle iuftificarenos» Qtiod fi lex catjfuperuacanea eft Chrift i mors»
D. AmbroÃmad Ko. 4. Keati quorum rattilJa funt iniquitatcs, Z3'c.
D.AMBROs Manifeftc beati funt,quibus fine laborc^vel jivs. rc afiquoremittuntur iniqui'tates,amp; peccata tegu^^^ tur^nulla ab his requi fita pÅnitentiæ operajiifi tumutcredant. öCc»
Idem de uocationegentium.
Vilefceret redemptio fanguim's Chrifti,necnigt;* fericordiæDeihumanorum operum prærogatius fuccumberetj fi iuftificatio,qiiç fit pergratiam, ritis præcedentibus debereturj vt non munus larg' entis^fed mcrces eftetoperantis»
EtaltbiidemAmbroÃut,
; - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc conftitutu eft à Deo, vt qui credit in Chn^
ftum/aluus fit fine opere^ola fide. Gratis accipit* usremifsioneinpeccatorum,
SYNNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. 30t
Item BERN A RD VS fupercMtM, Serm, 17..
Non eft quo gratia intretj Vbi iam meritumoc^ bernar« cupauiu Ergo iam plena confefsiogratiæ ipfius nbsp;nbsp;s.
gratiæ plenitudinem (ignat in aninra confitcntis» Eeeftgratiæ, quicquid ineritis députas. Nolo me^ fttum quod gratiam excludat. Hæc ille.
Hue pertâmet etium pr£cllt;ir4 ittu (intenliu D. HIE R O N Y» MI inEpili.ad Damafum Pa^utn.
Cum inquit:
VndeS^ Paulus ad Ecclefîaslcribcns: Gratia jjierq Vobis j'nquit,amp; pax à DeopatrenoftrOjamp;Domii^ nymv5. no lefu ChriftoiGratia que non ex merito rétribua ta^fed ex donante conceftaeft:Pax vero,qua recons ciliati Deo fumus, habentes propitiatorem Domi« num noftrum lefum Chriftum ,qui dbnauit nobis ddida noftra, Ãà deleuit chyrographum mortis, quod erat contra nos,affi'gens illud cruci; princi« patus amp;nbsp;poteftates fecitoftentui,triumphans eas in ligno.
Nihil potuit dici clarnis in hanc^lêntentiam, quam adk ferimus à Et hæc dida omnia apertepatrocinantur fenten-' tix noftræ attp oftendunt fandos Patres omnes conlên^ tientc voce docuifle in EccleÃa, non aliter hominem iuftk ficariapudDeumSc in gratiam rccipi, quam fide gratis propter meritum filij Dei.
^eandem fententiam multa etiamnoftroleculolcri* pfit
SECVKDÃ PÃRS RECVSATIOHIS
ERASMVS
pfit ER ASM VS: qucmqui'demdubiumnoneftdeïio^ iuftil'icationis articulo eadem cum nofiris lênfdîe prorfus» îd cùm ex alqs locis,tùm præcipuè ex fupputaüonibus rorum Beddæ Parifienfis, ÃC Paraphrafi in Lucam di poteftjpropofîtionexf.Tâ* vbi exprefsis verbis ait : Se to^ menteconfternari ôlt;:cxpaue(cere,côaudiat hanc propo»'' tionemuthæreticamdamnari,quadicitur luftitiam à vtâ* tam æternam non imputanâautdonan'nobis propter op«' ra legts, fed propter fidem gratis» Etenim vocabulum ho*-gratis,e(ïèvocem(piritus Sandi, reuelatam per Proph^'â tas Apoftolos» Quiigitur hanc vocem pro hæreticada' mnentjCos viderimanüéftè blafphemosin ipfumDeuiâ^' , nbsp;nbsp;Qiiid enim aliud (inquit) in omnibus cpiftoH^
fuis clamat Paulus; Gratis iuftificatieftis per am ipfius. Non erat fads dicere,grads iuftificati additjpergratiamlefuChrijfti» Vbinon incuR^^ gratiæaut mifericordiænomen vbi non exclu^J^*â Ed iiciam opcru legis'TSi ex gratia, iam non ex ribus : Sd fi ex operibusjam non ex gratia.
hancvoccm tonesrefonantem in diuinisliteris,S^ omnibus quidiligunt dominum lefum amabik(Tgt;j iftepietans Dodor Bedda appellat hæreticam,^^ vocem delicatorum militum.
quot;Et päulo poft.
Quidoperum attulit incrucem latro adpto^ merendam vitam æternam'» quid aliud quà mfi^ demCâ
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. jo?
His tam perlpiciu's Scn'pturæ fandæ teftimon]js,amp; Pa^ tfum omniscp anriquitatis confènfu,omnium dem'cà eru^ ' ditorum tntelligentium inhac Euangeltj luce aducrfà # I nbsp;fios non moueri minim profcctô eft* Cum autem huic, de
wftifîcationisarticulo,dodrinæ,quam Status amp;nbsp;Imperq Ordines qui Hint Confefsionis Ãuguftanæ adiêruntjpro^ 'i Pognant et defendunt, apertè patrocinetur omnis Prophe# **caô(:Ãpoftolica lcriptura, neceflario efFicitur Papifta^ â¢â um dogma contrarium hacde re,ab analogia veritatis federe amp;nbsp;falfum cffe atcp apertè erroneum»
Et hadenus de vndccimo et duodedmo Canone huius oefsionis Tridentinx»
y Q,VOD ad SEQVENTES DVOS CANONES; CdrtMfî V, n I. ôc X111L attinet, eadem eft eorum ratio quac fu# SeÃionif de joriim, ÃC errorem non minus tetrum fanciunt» Poft# dubitatione
S^à nienimdiu multum^ defudarunt Patres Tridentini *'^fonfirmandoacftabiliendoerrorede luftificatione per âââfrita ôc dignitatem operum noftrorum,tandem errores ^foribus cumulantes addunt : de remifsione peccatonrm ^Rfatia oportere hominem femper dubitare, netp fas eflè ^â¢^hacderefirmiterôCfinedubitationeapud animum cô# ««ateertô fibi remifla elle peccata^Hæcenimfunt verba
CANON XIII.
^ifluiiâixerity oinnibominiadrcmiÃionanpecca^ ajjècptendam neceOarium efTe y ut crtdat cer^ tillit bieÃtationc proprice inÃrmitatis t:^indi/pof
J04 SECVNDÃ PARS RECVSÃTIONIS
ind^Ãtionis pcccatafibi ejjèremijjà ty^nachetttaû
CANON XIIII.
à iluh dixerit, hominem à peccatis abÃlui ac iuÃfi cari ex eo ^uodjeabfoluiactuÃiÃcari certo credat^autne^ minemuereeffeiuÃificatuniy hacÃllt;tÃde abÃlutio^ nem iupificationemperÃei : lt;gt;^nathemapt^
Hoc QVID ALIVD EST QJZAM RELIGIONEN omnem, omnemcp pietatem penitus eiiertere atep abok*'^' aut, velin fecuritatem Ethracam 6C Epicuream conuert^â rc, velinimpiamac diabölicam de^Jerationem ÃC tum transformare vniuerfa quæ voce fua, qux SacramciJâ! tis, quac toto minifteno de gratia fuaergâ nosSC ineffa^âââ mifericordia plus quam paterno affcAupollicctur, adcoep etiam iuramento addito benignifsime confitâââ^' Deus» Imo propter quæfiliumvnigenitû miÃt, vtaflb^^^ pta natura noftra aeterno^ fÅdere ubi copulata, acerbiiN' mû crucis ÃC mortts fuppliciü fubiret, 8^ effufo pro humantlà lutefacrofanÃo ac preciofo fanguine fuo renH Itonem omni« peccatorum nobis non tantum certo cogt;â\ pararet,ied etiam efFufo in nos fpiritu Sando fuo haà gratiamftiamomniacp beneficia in cordibus credentin obfignaret : Iuramento denitp fandifsimo de bis omnibi^ nos ita confirmans: V iuo ego_, nolo mortem peccato ris, fed vtconuertatur viuau nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Hacc omnia blaiphemoilloôcdeplorato Decreto dentinorum non tantum peruertuntur ÃC contumelia attj'
SYNODI TRIDENTINAS. ET C AVSA IX. joj ^untur atrocifsi iiièjfèd etiam prorfïis ac peniais abokntur» ^ntumcp abominationum óf impfetatt's ergii Deum i'n ^odecreto latet,quantum ncc mente, nee cogitatione homi JJis coinprehendi,necp verbis explicari fatis vnquam poP Ac fundamentum tcedifsimi illius Decreti merum eft yhaos amp;nbsp;confufio mendaciorum ac Sophifmatum varie ^ïerfepugnantium.quod alibi à noftris explicatum eft 'opiofius?
Caeterum prolixa ÃC opcrofa explicatione aut demon^ â^ationehuius articuli opus nó eft : Cum notum fitquan# copia quanta^ grauitate fpiritus Paulus in Romanis 4* cap. fundamentum huius erroris expugnet óf euertat, '^biin recitatione argumentorum, quib, dodrinam Euan? deluftificationefidei défendit, illud potifsimum ceu ^'â gutnentum,caput, óf fcopum totius difputationis vrget: ^deo fcilicet offèrri promifsionê gratis fide accipiendam,vt ^ctta ÃC firma fit: hæfitaret enim et perpetuó fiuduaret cor âOminis, fi ex operö noftroriï dignitate pêderet promiisio; Ideo ex fide, inquit, gratis, vt firma fit promifsio«
Nolft cfww eü definitio Ãdd qu,e traditur in tpiÃoU ad Hebr^eos cap. tl.
Fides eft fubftantia feu Uojafj'icrjboc eft,firma filt;gt; Queia rerum fperandarum, ÃC argumentum rerum Jion apparentium,
adiungatur alterum PauUdiihitn, tliatn fupcriut rdatum, quod txtat ad Ephef. j.
Perquemhabemus accefTumad Deum cum fi^ ducia,quæeftperfidcm Chrifti.
Quatuor
30(5 SECVNDA PÃRS RECVSATIONIS
Quatuor funt in hac egregia lententia admodum eiR'' phatica Sgt;C inÃgnia verba, quæ ccrtitudinem hanc fiducie, quam dic{mus,omninó requiruntÃCdubitationem dânan^ prorfus: Ãudemus,inquit,accedere ad Deum,ô6 audemtis confidenter accedere, idcp in eafiducia quac nitatur fide in filium mediatorem amp;nbsp;deprecatorem noftrum Æ oncepta.
Mens dubitans non accedit ad Deum, nee per fe quie^ feere poteft in terroribus, imó fugit D E V7M ofFeniuifl) et quidem cum gemitu, mox etiam cum fremitu horrendOi quo magis magis^ruit in oditrtn QC contemptum DciS^ exiuum aeternum, deftitutahac in compellando Deo libcf* täte, qua confidenter ab eo petere amp;nbsp;expedare æterna bo^ naaufit,quamqûe affirmât Ãpoftolus in his necelTarin lucere quiinChriftum aedunn
EfRow.4. (ieAbrähitmifideloqKens:
Noninfirmabatur,inquit,in£Lde,neqj j bat: fed credidit infpem contra fpemi
îtemGalati(S4..EtRotn.8.
jj
aa
Non accepiftis fpiricum feruitutis in timofcnT» fed fpiritutn adoptionis filiorum E)ci,in quoda^ mamus Abba pater: fpfe fpiritus reddit teftioaooi^ um fpiritui noftro,quod fimus filfj Deü
EtinEpiPolaadHtSrigos ca^.io^
AccedamusadDcumcum verocorde,in cett*^ tudine fidei. lamfi ad Deumaccedendum fit cum plena
öd certa fiducia miicricordiæ ipfius in Chrifto filio propo^ fitæ, non fatis tibi ftierit credere quod Deus fit mifèricorse^ ckmens,nifîhocâ¬tianicrçda9 infuper,quqd^ tibifiinnus
SYNNODÃ TRIDENTINAE. et CAVSA IX.
^^jp^j^ericors, cletnensac propfcius ,îd^ propter meritum innumera funt in hanc fententiam de certitudtne fidiK teftimonia pafsim,quac üfîngula per omnes miniftertf
amp; Sacramentorum partes colligere ÃC explicare hoc vellemus,nimis prolixa hæcatqp ctiam â propofîto ^oftro aliéna futura effet oratio,
. f Illud rcftat nunc, ut,quemadmodum in fuperioribus, TeÃimonitt .^ôi^hicafpiciamus teftimoniaquaedamS.Patrum dC pip PrfO-Mw««» ^*oris Ecdefîæ, quitus demonftrctur, hanc, quam Pa^pifti? ira dubitigt;.
â^ubitationi opponimus, dodrinam de coniblatione in r^jamp;indubitatafiducia promiÃionis,non eiïè nouum
Ecclefîa dogma, vt vocirerantur aduerià rtj,(èd etiâ vete^ in Ecclefîa icriptorum SC dodorum confentiendbus
^nitnonîjs approbatum 5gt;C traditum,
lt;:ypri
A N V s in fermone 4, de fnörtalität(,tiiiloquitdr depc/de lenii(i,ipM eo tempore pluritnosfuÃiileriitpitÃtm.
Regnu Deijinquie,fratres diledifsimi,in proxi^ c ypri A« elt,præmium vicx,8t^ gaudium falutis ætcrnæ,
J perpétua Içticia^etpoffefsio Paradyfi nupcramiG ^^mundotranfeuteiam ueniuntn'am terreurs'coclc^ magna paruis,amp; caducis æter'na fucêedunu
* ^ishinc anxietatis et follicttudinis locus cftcâquis â^Herh^ctrepidusamp;mÅftus eft,nifi cui fpcsSlt;figt; ^ejdeért^gius eft enim morte timere,qui ad Chrilt;^ ftïtfà 'rtfîrd nolit.Eius'éft ad CKriftû nôlle ire,qui fc ^t'dediteuniChriflo incfpercregnare, Scriptûeft 'nim iuftum fide viucrc; fiiuftus es, 8C fide viuis^
V n fivers
jo8 SECVNDA PARS RECVSÃTIONIS fi vcrèin Deum credis: cur noncum Chrifto futiV ruSjöó de Domini pollicitatione fecurus,quód ad Chrittum voceris^ amplederisÃC quod l^abulo cai:eas,sracularisâ:â
Ecce ofinibus fratribus SC peculan'ter ijs ,quos de fidci paruitat«^ animii'mbecillitate,decpcupiditate vitæprx^ lèntis nimia reprehenderat, præmium tarnen vitae, QC gaü' dium falutisaeternaecommuniter propofitum efle,hic vit Dei pleno ore confirmât : iolicitudintcp, ôC anxietati dex^ terna ià lute locum efîè negat, vbi non défît fides, ipes»
Btrurfm:
Hoe autem fitfratres dikdfifsimi (quod fcilict^ fratres no cupide monuntur, et adgaudium Chd* fti feftinanï) quia fides deeft : quia nemo credit fu* turaefie,quæ promittic Deus, qui verax eft/fj ius fermo credentibus æternus, èC firmus eft. tibi vir grauis , amp;nbsp;laudabilis aliquid polliceretuf, haberes vticppollicentifidem,nec te falliac decipi abeocrederes,quemftarein fermonibus atq^alt;^â* bus fuis feiresK Nunc Deus tecum Ioquitur,amp;ti* mente incredulaperfidusfluduas;â. Deus tibidc hoc mundo rccedcnti immortalitatem pollicetur, atep aeternitatem, Sc tu dubitasv. hoc eft Deum mninonon nofle: hoc eft Chriftum credentium magiftratum peccato incredulitatis offenderc : hoC eft in Ecclefia conftitutum, fidem in domo fidei non habere.
wiw»
SYNODI TRIDENTINAE. ET CÃVSA IX.
EtrurÃi.
Mori plané timeat, fed qui ex aqua 8^ fpiritu fanclo non renatus, gehennæ ignibus mancipa« tur. Mori timeat,qui non Chrifti eruce ÃC pafsio* ï^ecenfetur»
quot;Etpaulà piü:
Quiautem fpeviuimus,8ôin Dcum crcdimus, Cbn'ftum paÃum effe pro nobis,8^ reiurrexifîê ^onfidimuSjin Chrifto mancntes,ct per ipfum,atc^ in ipfo refurgentes* Quid autipfi recedereiftinc de f^culo nolumusCâaut noftrosrecedentes quafi perdi ÃÃS plangimus, ac doIemusC'ipfo Chrifto domino Deo noftro monente ÃC dicentetEgo fum refur^ *â ^^110 : qui credit in mention morietur in æternum* Si in Chriftum credimus fidem verbis 8C promiû fîseiushabeamus, 8Cnon moriemurinætcrnum: ad Chriftum,cum quo 8^ viduri,8c regnaturi fenw per fumusjæta fecuritate veniamus»
'Etpdulôpôji.
V enturus ad Chrifti federn, ad regnorum coele^ ftium dâritatem, lugere no debet, nec plangereîfed potius iecundum pollicitacionem Domini, iecun# dum fidem veritatis,inperfedionefua,amp;^ translata onegaudere.
V îij
SECVNDÃ PARS RECVSATIONrJ
G. -NAZIAU ZE^ys.
GREGORIVS NAZIANZENVS inordtiom confolatoriit in grandinii clt;(l4= nutate.
Præucniamus (inquit) i'ram eius in confefsiono Velimusipfum aifdire^quemadmodum priusira^ tumjtanuncplacatum ⦠Quis fcitjinquit^nunquid conuertaturamp;pÅniteat, acrdinquat benediÃio* nemC A tq; mani'feftè hoc fcio.Ego diuinæ tiæfum fidciufldr. Nam iram^qusc propter natura eius eft,remittet,ö«^ ad mifericordiam^quæ fecundu naturam eiuseft^conuertetur, Adillamenimà no^ bis compcllitur,ad hanc vero incIinatur.Et fi corriiâ pit compelknteSjCur non exaudiret inuocantcs C ac natura fua vteretur in remittendoCT äntu nos mi^^ reamur noftri, aciuftispatris vifceribus viam ada«â periamus.Seminemusinlachrymis,quö in exuka^ tionemetamus^Fiamus Niniuitæ,etnon Sodomk tæ : curemus prauitatcm,ne prauitate confuma^ mur, 0(J^c,
HILARl« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HIE ARI VS inlÃ^tthteum.
VS.
Qiiantö magis vos modicæ fideiC Fidei noilr^e inuiolabilem confidentiam exemplorum authors täte confirmât, vt tanto maioris pcriculires fit ain^î bigere^quantoimpenfiore curaomnem occafione jüifidclitatis abftuleriu
Auvu^ o
SYNOD! TRIDENTINÃE. ET CAVSA IX. jf»
AVGVSTINVS (fcr«rè«Doww» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AVGV-
Sermon. z8. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;STINVS.
OhomOjfaciemtuam non audebas adcÅliiin ⢠tolkre,oculos tuos in tcrram dirigebas^et fübitô aclt;gt; cepiiti gratiam CHRISTL Omnia tibi peccata HimifTa func» Ex inalo feruo fadlus es bonus filius* Ideo præfume non de operatione tua^fèd de Chrifti gratia.Gracia enimfaluatictbs^ait Paulus,Non m gô hic arrogantia eft, fed fides. Prædicare quod acigt; ^cperis,noneft fuperbia,feddeuotio. Ergô attolle oculos ad patrem^qui te per lauacrumâgenuit.ad pa trcm^qui per fill um te redemit, amp;nbsp;die Pater nofter. Ãona prgfumptio ,fed moderata.Patrem dicis^qua# fî filius,fed noli tibi aliquid fpecialiter vendicare.So hus Chriftifpecialiseft pater. Nobis omnibus in lt;:ômune eft pater,qui ilium folù m genuit, nos crea^ ^ât.Dic ergô tu per gratiam Pacer nofter, vt filb eflè merearis Ecclefiæ.
Et in loMneitt trdStAt, iz.
Paulusdicic: Oportetnosexhiberiomnes ante ^ibunal Chrifti,amp; tu tibi audes promittere,quia in ludicium non veniesâ:âAbfit,inquis_,vt ego mihi hoc promittereaudeâ. Sed CREDO PROMIT^ tente Saluatorloquitur, veritaspollicetur, dixit mihi; Qui audit verba mea^ct credit ei,qui y iiij me
SECVNDA PARS RECVSATIONIS mei'nifitjhabetvitamæternam, amp;tranfitumFccit de morte ad vKam,amp; in indicium non venict.Ergo audiui verba Domini mcij CREDIDI. laminfi deliscûeflem/aciusfum fîdelis,ficut ipfe monuit» tranfij à morte ad vitam^ad iudicium non venio^no PRÃSVMPTIONE mea/edipfîuspro/ mifsione»
Ef alibi feribitidtm A V G V S TI fî V S.
A V G Va Ideo ex fide, vtfecundumgratiam firma lit pfO^ ST IN VS. mifsio. Miror homines infirmitatifuæfe malle mittere,quà m firmitati promifsionis Dei, à Cc,
Et in loannem Hotnilia ^3.. ait.
Qtiantaslibet machinas aduerfum nos erigatdi^ abolus, quando non tenet locum cordis_,vbifitl^* habitat,eie(ftus eft foras.
BERNARDVS defragmentisfestemmifericordiaruttt, Sernwne^.
BERNARa qpriaconfidero ,in quibus tota Ipes meaconfiait* Chariratemadoptionis, Veritatem promifsionis, Poteftatemredditionis, Murmuretiam quantum uolueritinlîpiens mcacogitatio,dicens:Qiiiscnim es tu_,aut quâta eft illa gloriaÃ'quibufue meritis hanc obtincrefperasCEtego fiducialiterrefpondeozScio cuicredidijCtccrtus fum:quia incharitatenimiaad^ optauit me,quia verax in promifsione, quia potens â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inexhi#
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. jtj ^^^xhibiti'one, Lketcnim ei facerequod voluerih' Hiceft funiculus triplcx,quidiff icilè rumpitur ÃCc»
Etint[tdiclt;ttiotteEctl(ftlt;e. Serm.
Quispoteritfaluusefle^dicunt difcipuli Saliialt;gt; ton's;' Etille, Apud homines hoc impofsibile, fed tion apud Deum. Hæc tota fiducia noftra^ hçc unk taconfolado noftrajiæc totaratio fpeinoftræ, Sed impofsihih'tatc iam certi, de voluntare quid agi^ musC Quis feit^fi eft dignus amore^an odioC Quis pouitfenfum Dominkaut quis con filianuseius fu
Hie iam plenèfidem nobis fubuenire neceffeeft, oportet fuccurrere veritatem ^ vt quod de nobis latet in corde patrisjiobis per ipfius Ipiritum rcue^ ktur,amp;fpirituseiusteftificansperfuadeatfpiritui tioftro^quod fill} Dei fumus.Perfuadeat ante vocâlt;? dOjSe iuftificando gratis per fidem^ih quibus nimk rum velut médius quidam traniitus eftabæterna prædeftinatione,ad tuturam magnifîcationem
Etrurfu^idtin BERNARDVS eoddfiitt fermoneita fcri[itum rditlnit..
Definquam^beneficienonnunquam deanima bernar« cogitans,videor mibi in ea velu ti duo quædam con traria inuenirc. Si ipfam,prout in Ce eft, amp;nbsp;ex fe, in# tueor.de ca nihil vertus dicerepoflum^quà m ad nk
V V hilum
5Ã4 SECVNDA PARS RECVSATI0NI5 hilum e{reredaâ:am,Quîd modo ncccfle eft Ãngu^ las eins miferias numerarc:quà m fitonerata pecca^ tis^oftufa tenebriSjirretita illeccbris^pruriensconcii piicennjs^obnoxiapafsionibus, impletaillufioni^ buSjprona femperad malumj'nvidumömnepro^ cliuis pbftremo ignomi'niæ,2lt;confufionis plena» Nimirumfiipfæ qucf(^ iufticiæ omnes ad lumen ventatisi'nfpedæ^velut pannus menftruatæinuc^ niunturn'ufticiædeincepsquales reputabunturC Si lumen,quod in nobis eft, tenebre funt:iplæ tenebrg quantg eruntCQuid igiturCftne dubio vanitad fim/ lis fadlus eft homo: in nihilû redad us eft homo. ni^ hil eft homo.Qiiomodo tamê penitus nihil eft,qne magnificat Deus C Quomodo nihil,erga quem ap* pofitum eft cor diuinumÃ'Refpiremus fratres. nihil fumus in cordibus noftris : forte in corde potcft aliquid latere de nobis, O pater miferico»'â^*^' à rum,quomodoapponis erga nos cor tuumCâ enim tuum,vbi eft thefaurus tuus. Quomodoau^ tem thefaurus,tuus fumus,fi nihilfumus'I' Omn^s gcntesquafinonfint,fîc funtantete:in nihilum«^^^ putabuntur. Nimirum antète:non intrà te.Sic in iudicio veritatis tuæ : fed non fie in affedu pietatis tuæ. Nimirum vocasca,quæ non funttanquam finr.Ec non funtergô,quia quæ non funt,vocas:c£ ftinr^quia vocas» Licet enim non fînt,quantum ad
SYNODI TRIDENTJNAE. ET CAVSÃ IX.
fe,apud te tarnen fuut. luxta illud Pauli: Noncx opcribus îufti'ciæ^ed ex vocante.
Et w concluÃont fubijcit hiecueria.
lam fi vtraq^ confîderatione diligenter infpexeri* nuisnos^quid fumus C imô in vna quà m nihiljn alf tera quà m magnificati^puto temperata videtur glo riatio noftra:fed forfà n magis auda eft:folidata qui dem^ut nô in nobis,fed in Ãominogloriemur. iSli^ lîiirum fi' cogitamuSjfidccreuerit faluarenos tim liberabimur:iam in hoc refpirare licet, Sed in al fiorcm fpeculam afcendentes quæramus ciuitatcm Deijquæramus templû^ quçramus domum,qugratf ï'nusfponfam.Nô oblitusfum/edcumetuetreue^ retiadico:Nos,inquäjfumus:fed in corde dei: Nos fumus/ed illius dignatione nô noftra dignatione*
De induftria collegimus maiorem aceruum didorum Patribus, qiübus perfpicuum fiat, quæ fuen't eorS per.* pctuafententia de hoc articulo dubitationis Paptfticæ de ââ «âpifsione peccatorum, Atcphis didis proprièôf perfpiis atari eandem fententiamcernimvis,quæ eft Ecclefiarû j^oftrarutn, Extant £l fiæilia apud Bafilium et altos,quP bt^ error Monachorum amp;nbsp;Sententiariorum refutatur,qui âniîncerû dodrinæ genus de hoc ettam articulo pepererûri
Confiât igitur hos dedubitatione Papifiica, Canones spertifsime pugnare, tà m cum expreflb verbo Dei, quà m aim fandorum Patrum in Ecclefia conièntiente à anti' fi'-âifçitnadodrina:tantuincpabefl⬠utafflidi^ ac proftra* tis agni#
SECVNDà PARS RECVSATIONIS tisagniti'oncirædiuinŠconfcienqs opcm ah'qnatn adfe^ rat hoc dogma nouum, uc eriam aditum falutis omnciw interdudat, Qi. in imbecilltoribus quidem amp;nbsp;infirmis de^ fperauonem,in prophanis amp;nbsp;imptjs feairitatem carnau km SC contempnjm iudidj diuini alat, augeat^ magis atfgt; magis»
CânonTri^ * EiVSDEM SESSIONIS CANONE XXX. CONgt; dettiwt« de firmatiis cft cü'am fupcrftitiofus error de Purgatorio Vur^ntorio. quem qui neget, hune quoip habendum pro hæreuco Ãnatliemate,
VERBA DECRET! funth^ec.
Si (Jutsp6/î acceptam iuPiÃcatiomi^ratiatn pccCiitoripocmtentiita euî^am remitti rzatum tteepÅitie deîm dixcrit, vtnullus remaneatreatus ' nee temporalis exÃoluendec uel in locfieulo, uelinfr^^^^ purgatorioyanteepià m ad régna cadorum aditusp^^i^^ poÃity ^taihemaÃu
Hic canon qvoqve adversat^^R apertiÃimif ScripturicpinäteteÃimonijs, loan, y
Qui credit in filiutn non condemnatur, lt;}uj credit Jam iudicatus eft.
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX.
Mttrci
Qui'crediden'tj baptisatus fuerit,faluus crit» n
Lucie i6. ref^ondet AbriJjom epuloni diititi.
Ingens inter nos óó VOS hiatus intereft firmatus, ,, Vthi qui velïnt hinc tran fire ad vos, non poftint« ,, f Teftimonia PÃTRVM: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ttflintonui
CHRYSOSTOMVS incap. t.amp;u,elgt;iÃ.ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patrum,
iî(brieos:liotnililt;t4,
NeCà enim quiinpræfentivitanon ablueritpec^ chrysoS cata,poftea confolationem aliquam inuenturus'sTOMVS. eft. In inferno enim, ait, qui'sconfitebitur tibi*:' ÃC nicritô:hocenim curarum tempus eft,S^ confliélu^ um amp;nbsp;certaminum: illud verô coronarum, rétribua tionum amp;nbsp;præmiorum-
Et alibi idtm:
Née putemus nobis, cum illuc venerimus,mife^ ricordiamefretribuendam,quiiion agimus vt ve^? uiammcreamui:accipere,,etfî Abtaham pro nobis roget,etfî Noë,etfi-lo\etfi Daniet Dum igitur eft tempus in manibus; plurimam nobis apud Dc^ / Um fiduciam præparemus»
THEOPUILACTVS ddfiÃtlrtiy,- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^Aatthiei.,
Poft vitam, ait,ülam,non eft tempus pcenitendi-rHEOPHi« amp;nbsp;optâdi, Proinde Dóminus aitfatuisvirginibus, lactvs» nefciovos,Slt;Ct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bt
jia SECVNDA PARS recvsationts Et AVGVSTINVS contraPclag.Hy^ognoft, Ub,i.
A V G V« STINVS.
Pn'mumJnquitjfides Catholicorum diui'na aii^ toritate regnum crediteflecoelorumifecundumg^ liennam ubi omnis apoftata uelà Chriiti Hdcab^^ nus fupplicia expcritur : Terciu plane ignoramus, imo nee eflein fcripturis faniflisreperimus,
EtalibL
Optimum cHec in incerta re^de qua fcripturæ modô taccn t Æcd etiam contrarium dicunt, ne q uid adfererent_,fecundum fapientis Senecæ ; E)e rebus incertis non debes affirmare,fcd incertum iudiciuiU tene^ôCc»
HIERONYMVS ad caput éf. Efaù.
HIERO=
NYMVS.
Etfan(5lus precaturin Pfalmo: Ignofcemibi refrigererpriufquam abeam, vitra non fubfift^* Qui enim dum in hoc viuit corpore, veniam pecca^ torn non fuerit confecutus, 80 fic de vita excefltritj JDeo j3Crit,et elîè deÃftitjlicet fîbi fubfiftat in poenis»
â PoSTREMVS, QVi est NVMERO ciufäem Sefsionis quintac Canon, tandem furenter omncs damnat,quotquot décréta hçcSynodalia de ruftificatione, gloriaâ Dei ÃC mer ito Chrifti defogarc dicunt ; V cretiiUnt: ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
dixeritt pirbancdodlrinam^a^^^
- nbsp;nbsp;nbsp;, luftifitaquot;
SYNODI TRIDENTINAE, ET C AVS A IX. jij»
^uÃiÃcatione d Sanéla Synodo hoe prcsÃntidccreto ex^
ali(lua ex partegîoritr ld)ei cr meritii Domini ^oÃri leà QhriÃi derogare^Oâ potiifs umtatemfi^ nojirt^ Dei denii^ leÃi ChrÃi^loriam illtÃra^ ^^^iJ^nathetnaÃt^
SeD NOS CONTRA HAEC SATIS MVLTIS ^enus Qc Scripturae amp;nbsp;Patriim teftimonijs demonftraui# *^us,Tridentinos Canones falfum prorfus de luftificatio^ hominis im pium dogma tradere,quod amp;nbsp;in meri^ ^Um fill] Dei contumelioium eft, Sgt;C admirandæ atqp ineffa^ ^ili mifericordix DEI immenfa dementia genus huma.* recipientis, manifefta audacia ÃC impie derogat: quo-« â^utn repetitionem hoc in loco minime neceflariam arbi« ^5 mur.Quomodo enim fieri poteft vtnon derogetur glois ââiæ folifilio Dei Domino noftro lefu Chrifto debitæ, (iy ^uemadmodura aduerfarq impie faciunt,iufticiam, qua coram Deo confiftimus, filio Dei detradam, noftris ope^ ribus amp;nbsp;dignitati adfcribamus,et in eo ipib tarnen fluduagt; reammisS«:dubitareveIimus,anDeum placatum habeai# »iiis,nec nerQuomodo etiam exiftere vera amp;nbsp;euidens Dei diledio poteft in eo corde,quod dubitationibus perpetuis »ftuat,anrccipiatur,anexaudiaturà Deo,an peccata rc^ mittere velit Deus cquot;
Et hadenus fatis de quinti conftffiis erroribus, quos nobis T ridentina Sy nodus obtrudere conabatur»
SEXTAE
SECVNDA PARS RECVSATIONIS
SEXTAE SESSIONIS
Tridenunæ Décréta
tmpia.
trror L Crf» Primo dccreto ièxti confefliis, inuenimus determine* nanti StÃios (uni à Patribus,quotnumerari in Ãcdefia oporteat Sacra^ »K ftxt£ d«xnenta:SCqiüpluraquà mleptem NouiTeftamentiSaO'3^ numero S4= ^^J^^^^^JllÃf^f^conccad3LC,hancprohxretico ÃC cramentorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exierminandum eiïè.
VERBA CANONIS E
Si ^uisdixerity Sacramcnta noua Legpsnottfitfi omnia d Domino noÃro leÃi Chri/loinpituta^autijf plura ucîpandora (puam fcptcm i uiddicet Baptifit^^f (Jonfirmationem^ DuchariÃiamyTxnitcntiamjCXti'i^ inamNndltoncmyOrdinem iz^jMatrimoniumyautdilt;^^ ahpuodhorum fiptem noneffc ucrè propriè Sacr^ mcntumyt^nathemaÃK
S ED ET HVNC ERROREM SATIS CONFVTA'â uimus fiiprà joftcndcntes duo tantum Sacramenta iti No* uo T eftamcnto a Chrifto inftituta, fî proprijisûnè hoc vet^ bo vti velimus î Haccquia ex iuperïoribus fanâs conftatitj non ybitramurhîc prolixins eflè repetcnda,,quaî «wâ' alibi à noftris tradata Si cxpofita funt copiosè ac diligcn^ ter, vt verbofiore refutatione elumbis huius decreti non W
admodumopus»
OCTA/
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA IX. jX»
O CTAVO EIVSDEM SESSIONIS CANONE RVR« fus de Sacramcnris tradunt, quôd ea ex opère operate,etî ' am abfque fide gratiam mereantur, ôcDeopIaccanu Ita enim habent verba Canonis*
Si t^uis dixeritper ipjà itouæ îegii Sacrant enta ex ope operato non confirrigratiam ^dÃdemJôlant diuince pyoiniÃioniiad^aüamcoi^elt;piendatn ftÿiccre ^hmaÃt,
ETHICCA'NONPVGNATCVMSCRIs tturisfanKflis^Cum enimperBatJtifmumremifsiopecca^ ïoruin nobis conferaturjUeceflanó oportet earn fide appre ^eudt,nec^ enim aliterapprehendi poteft,Noigitur folum ®pus Sacrament! feu adio abfÅ fide, confert gratiam, fed Ãde præterea opus eft, ut remiuionem peccatorum homo ^onfequatur SC apprehendat. Hacc fuit etiam S» Patrum de ^acramentorumverovfufententiaSiceleganterAugufti# AV Gvlt;i â^Us lib. x.de vifitationc infirmorum cap. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;STlS^VS.
Sacramentis diuinis fides plus,quà m verborum ^fgutnentatio adhibenda eft*
'Etadl'3(inncmtrlt;t^4ti(3Q,
lam VOS mundieftis propter verbum^quod locu fum vobistQuare non ait'?âMundi eftis propter captifniurnjquo loti eftis;Sed ait propter uerburn, S^od locutus fum vobis nifi quia aqua in verbo blindât*
X Etlibro
jiX SECVNDA PARS RECVSATIONIS
Etlibro J. aditcrfMDonAtilhs, cap.
Ad facramcnti intcgritatem 8^ fanó:i'tatem nihi^ iântereft,quidcredat aut quali fideimbutus fit acci'pit Sacramentumn'ntereft quidem ad falutis anijid eftut accipias efFedum facramcntis annexé* - remïfsionem Icilicet peccatorum amp;c.quæ uerba tis oftendunt remifsionem peccatorum in Sacf^ mentis fide accipi oportere.
BMrÃa idem fu[)er loanit,traa itatu 8o..
y/ nde ifta tanta uirtus aquæ^ut corpwtangat cor abluatjiifi faciente uerboÃ' Non quia dicitufi fed quia creditur*
Mundatio igitur nequaquam fiuxo 8c labili mento tribueretur^nifi adderetur in uerbo.Hocutf bum fideitantu ualetin Ecclefia Def ut per ipfuni credentem offerenternjbenediccntem^tingentcm tiam tantillum mundetinfantcm^quamuisnonV^ lentem corde credere adiuftitiam etore confiteriad falutem» Totum hoc fit per verbum, de quo Do# minus ait : lam vos mundi eftis propter verbum* quod locutus fum vobis.^
KurÃti in libro quxflionum ttoui ueterit teftAmenti .quiefti.
Quibaptifmum putaç carnali rationefubfiftere*
~ hie
SYNNODI TRIDENTINAS, ET CAVSA IX. jtj hic non eft fpintualiâs, nee donum cÅkfte potent confequi,quifeper aquamj non per fidem iminutagt; ricredat. Ãqua enim cernitur,fed,qui non uidecur, ipirituSjOperatur^vti fides in eo fitrquia ficutfordes corporeas aquajta fpiritus anima abluit à peccacis*
Exquibus didisnonobfcurè intelligi poteft âfhunc Canonem difcrepare à norma Sand«e fcripturç,amp; Patruni hacderefententijs,
Canonem de confirmatione Papiftica,eadem Seisi# One factum,fatis confutauimus fupra,ut non fit opus itéra« âarepetittone*
SEXTAE SESSIONIS
IL Decretum,Refidentiïc»
Dcaltero hocdecreto,eiuf^Canonibusadhærentibus, ^öperuacaneum eft prolixèuerbafacere,cùmconfteteos *^^ipfa nunquam uenifle in executtonem, neep etiam rece-* Ptos à derïcis amp;nbsp;facet dotibus fuifle,aut vlla ex parte obfer^ tiatosdd quod notum eft publice,SC omnium prquinciarir,
P^patum adhucagnofcunt,exemplis aperte conftare
Illud autem breuiter bac de re addi placuit DelecftisîCum «ecretum hocdebenefiefjs Ecclefiafticis Si derefidentia,ut 'tocant,à quibuidara Epiicopis,Hiipanis præfertim,urgegt;-tetur vehementius,et res eo fiîeélaret,ut maior Cociltj pars ^pprobatura uideretur Epifeoporum etcaeterorum antift{lt; tnrn,quibus popiili pafeendi cura cômendata effet,refiden ^ani;utprçfentes effent femperipfî,nee alios fubftituerent:
X ij ac ne
ji4 SECVNDA PÃRS RECVSÃTIONIS ac neadueifiiseam conftitutîonem ulla^ualeret difpcnfa* tio Pontifias îneqûe in «nam perfonam pltira confcrreiv tur beneficia Ecclefiaftica, cui decreto plerii^ etiâ per Gai# liam parebât Franciico id approbantetPontifex Pai^ ïus 11L odoratLis id qiiod agebanir in Concilio ,tracfîati# onem huius decreti fextotis menfibiis fufpcndi£,ÃC interea Epifcopos ad quadraginta pafîîm ex Apulia et Sicilia cob legit,quos priuatim de hoc decreto edodos Tridentuin P*â ftea mifit cum Genuenfîum vicario^Atcp ita fufFragiorUii* numero amp;nbsp;clamoribus facile per hos, quod uoluit,in do obtinuit:vtdccernâ¬retur,vnum efle Epilcopuin re ip*^â nempe Romanum Pontificem, cuius cæteri omnes ma^^ cipia quafi fint amp;nbsp;creaturætquof^ is pro fiio arbitrio libd^ fibi adiungere poiRt : nec decere ut ht Pontifici modum rum gerendarum ulla ex parte præicribant» Hac rat^o^ ne exautoratum fuiflc falutare illud de refidentia decretv^ TridenünunXjlegari Principum Statuumjqui Concilié interfuerantjvbi domum rediêre ad fuos,publicè æditis ha^ de re fcriptis retulerunu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Ethacc quidcm hadenus de quibuidâ tantum, fiffîmis erroribus Tridentinorum decretorum: Caeteri reftantpiurimijfuo profcrentur tempore,nccdiisimidatiO' ne rem tantam tegi paticmur:Qiia de re hic,quo meh^® miufcp fieri pofsit modo,teftatum fit publicè*.
C^uæ autcm hue ufcp addudçfiintrationes ôf caufâf «es ,neceflariæ, urgentes, ac plenat pietatis,eac hauddub*^ æquis iudicibus amp;nbsp;intelligentibus omnibus facileproba' buntjStatus amp;nbsp;Imperrj ordines qui à Pontificijs fecefsioP^ feccrunt, amp;nbsp;fidei confeÃionem quæ Auguftæexhibita^ ampledûtur, nuUo modoîn impiam hanc Tridentinç
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSà IX, jij podf reftitutionem confcntire poHè, nifi aut falfa óe manü â«te impfa dogmata contra confcknuam approbate, fuo«: 4uefeiudicio hærefis reos facere velint,aut receptamSC âgnitam ueritatem tmptèdeferereæteni'm confentie'ndo in
Concilq continuationem,manifeftè oftenderent fe ap Pfobare ncixios fundamenta Pontificiæidolatn'æ:per *^^8ulam vulgatam, Quódratihabido firmet ca,quac ab ini inualida fucrinu
. Quôd fî difsimuhtfonc hac dC continmtionis approba* ^.^neextam tmpios Tridenrinorumdecretorum erroresta approbarent, defèrfionem mam'feftam oftenderent eP dodrine,quam receptam hacftenus tot aerumnis adferip ^Unttac quaà lugularcntur gladio ,quo nihil accidere yoniini poteft triftius;Bis cnim,quod dicitur, périt, qui ftu armis periu
.AdhæcfacilèintcIligantjForcvthocîpfb confenfu qui ^fp'eiftuf gÃ^pfjs^yei-itatem manifeftam quantum in ipfis prefsuri potius fînt,quà m adiuturi.Etenim veritas opprik *^«ur,cumnon defenditur» Etquinonrefiftit crroribus, Ãonfentitinerrores,qucmadmodumipfe ait Innocentius ca, error.diftimft* 8^»
Quinetiam hac ipfadifsimulatione veritatis falfi teftilt;# crimen manifeftèincurrercnt.Quia tam falfus eft Si de falfo punitur teftis, qui uerum fuppi imit et omittit dice^ fc,quà mquifalfum adièrit, vt Bartolus, lafon, Innocenté ys,Panormitanus,cæteriqî tà mlcgum quà mCanonum interprétés omnes communi iententia tradiderunt, y t interim omittamus ,quod ex fuperioribus decretts impîjs,quæ recenfuimus,facile Si non obfturè animaducr# tiacquodamniodopracuideripoisit,quaha futura fîntea
X itj dequot;
â SECVNDA PARS RECVSATIONIS'
décréta quæ de cæteris articulis dodrinæ controuerfîs aB eo conciîiabulo fint expedanda» Nam ÃC in Politicis nego cijs itaiudicandum fuadetratio,vt tefti qui mendax fall us in vnodeprehendatur^fides etiam derogetuf in reliqua tcftimonf) didione I. Qui falià fE Deteftib'. Et ita praeclaredixit Innocentius in ca, fraternitatis dehx-' ret,Et Bartolus inConfil» 88* cuius initium eft : In quæfti^ one inter Francilcum coL x» n, ^. lib* i. Bald.in 1. Si ex fel* fis. col. fin. C. de tranfand, ôt: in Confil. x8ô. lib.x.amp;^i*' confit. XX. lib. ^^.Coïneus Confil. 197. caca fin. n. xx. lib. Decius confil. 105:. col.4. adfinem,lêcundum veterem edi tionem. Et Alexander in confil. xr. num. 3. liÃh..Quio^ mnes decernunt pro bac lèntentia tanquam rcccptioi^^^* Item^HippoIitusdeMarfîl.in fîngul.rô.amp;S AymoCralt; uetta in confil. 9. n. lOi nbsp;nbsp;Quanto igitur in hac omojg^
grauifsima religionis coatrouerfia,qua non de terrent^ temporalibus, fed æternis amp;nbsp;fummis bonis litigafur,agei^'' dum fuerit prudentiusc'nec temerè quidquam deinceps icmalè iuratorum turbæ Pontificiæ credendüm, aut mittendum,cuminpræcipuis capitibus ôd articuKscaui« huius tam grauiter ac foedè impegerint hadenus,ôi^ à venlt; täte ad errores manifefiifsimos difccfièrint.
Atcp omnia hæc iatis docent,Status amp;nbsp;Impcrij Ordifl^^ nonpoflecitrafummumÃlutisfiix difcrimenin tini huius Conciltj continuationem conièntire. Quæ nona recuià ti Concilij caufa hadenus fuffecerint*
PECIMOî
Synod! t-ridenyinae.' et cavsa rx jïz
D E C I Al O Non parum âi hocmouet Status , ätCÃürdinesImpcrij,quominusfe TridentinæÃCcæten's Synodis Papalibus com'ungant libenter, aut admifceant: H^ôd multorum l'am annorum hifioria ac reipfa comper^ Mceti=t tumplusfatishabeantjPontificumRomanorum Concisdifcor» liaferè plus fempcr incommodi attulifle orbi Chriftiano duf,quà niiü ^uà m commodüac non rarô magnorum maloriim,motu^ rimant. ^ni,turb3ruin,(èditionum,cædium horrcndarum,acbcnQx cruennfsimorum occafîones et caufas ptæbuiiïca'nter
*plôs etiam Epifcopos amp;nbsp;Antiftites magts accendiflê dt^ ^cordias quà m diremilîe.Quodnon difFicile foret plwimis ^n^nium temporum exemplis docere,niG ea connnemora tio longtor quà m fert inftituti noftri ratio futura uideretur»
Nam, utcx multispauca quædam referamus exempla, VrbantKPon H^ibus manifeftifsimè confpici polsit Pontiftcum concilia ^tfex concilio tantum dilsidia,diicordias,bella etlanienas auxifle,fed fuo ^accendit jpfos Pontifices amp;nbsp;Ãpifcoposhoc Concih'orum prætextu JMi quidem dominatus confi'rmationem amp;nbsp;amplifi'cationê,^â^^^^â^â ââ¢^peratorum autem,SC Principum, omniumcp politicoru Rwbernatorum oppreflîonem, perpetuamcp feruitutê qüç# âuiflèjVrbanuseiusnominis 11. Pontifi:x,quà m dirura â¢ncendium belli conflauit eo Concilio ,quod Claremond «abitum fuit ;â quo Principes Chtiftianos ad arma contra ^aracenqs concitauit,recuperandæHierofo!ymæ præte^ graffâri domi poiset comraodius : quod
dlum arécentiôribus Sacrum fuit appellatum. Ãxquo dntum poftea extitit mutuarum cædium inter iplbs etiam briftianoSjUticribat Vrfpergenfis hiftoricus,ipfum tcm-^*crôfôlymitariùmcæA)rum corporibus undicpfiu le repletum, in ianguinemiièrorum hominum ad ge= ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X iiii nua
SECVNDA PARS RECVSATIONIà nua ViC^ conftitifle aduerfas acies ⦠Nec^ tilud fads ad criX* delitatem fuki'mptjs Pontificibus, quin ÃC omnium natio* num atcp prouinciarum populos his bellis implicarent/x^ citatoscp inter fecommitterentmutuis cædibus etlanienis, quæ inde vï^ iam annis ducentis durant,et orbem Chrift*'â anum perpetuis dilcordiarum fludibus agitant atque con# cutiunt,quomodo grauiter etiam de horum temporum tibus Auentinus lib* ÆÂ» Annalium meminit inhgevert»^
Pleric|j omnes boni apernjuftijngenuijfimpl^^ ceSj tumimperium Antichrifti coepifle, quod cagt; quæChriftus leruatornoftertot annis antènobi^ prædixitj cuenifle eo temporc cernebantj mernod^ literis prodidere^Orbis terrarum tunc acardinebd lorum procellisiadatus eft. Genus kumanuiuun* diq^ turbinearmoruminuolutum eft : Orientales, atep occidentales inter fcarmisconcurreruntlN^^^ mannijGallkGcrmanijSaxones, V ngari,îtali, tânijChriftiani Occidêcales domefticis difsidfjs/'â uilibus^armis attritifunt.Grgci^rmenrf,T utef, ÃC Arabcs,Hiipani,6lt; Saracenic A fiatici,amp; Aphâ^^^ cani infeftisinter fc concurrérc fîgnis. Hierofol^^ f. ma bis capta^bis expugnataeft tprodigia appaiâ'^^^ re,Coelum frequenter ardereuifum: Sol at^ crebro præter folitum defccêre, complures ftell^ decÅlocadereviiæfuntdgneæ acies,turmae et^ui^ tum,pedicum cohortes,ciuitates,cniès,arma cruen^ ta in cÅlo vifa inuicem conflixêrc^
SYNODI TRIDENTINAE. ET CAVSA X
Quibuscthm tcchnis ac perfidiofifsi'mis machination ^ious «ndilt;qp paratis Gregorius VIL amp;nbsp;hic, quem modo diximus Vrbanus, Sgt;C poft eum Pafthalis IL rapta SCoC' ^upatatyrannideinEcdefta dC imperio ,fortiisimum imquot; peratorâ¬m,qiu cum hofteièxagiesamp;bisaperto Marte diquot; *^icauit, HENR-ICVM IIIL penèpuerumexfinuma- Crtidtlit^xpo Ws ereptum bellis diflFiciIimis,tam ciuflibus quà m externis tiftcii in Httt* ^^uoliierint, committentes eum cum hoftibusfortiistmis, ricum ^uariii dt fortunis ÃC imperio arte excuterent,id nimirum hifton'æ infp, fide dignifsimæ docent abundè, quas nemo profedó,niü fcrreus fiqfine indignationelcgit
Qua deinde audacia eundem excomraumcatum ^iâtiftûnorum Ecclefia profcriptS imperio exuerint, Rtv dolpho Sueuorum duce eledo, dira eft tragÅdia : quando quot;^paoftenderevolens ftKepoteftatiseflè traderefiC abron 83reimperia,nouo ÃCinaùdito exemplo coronam RudoU Puo miÃt,in qua infcriptus eratverfus ille:
Petra dédit Petto,Petrta diädema Rodolpho.
Cuius tarnen donationis exitus mox admodum triftô ^onfequutiis eft, Rudolpho, prindpe alioquin nonmalo, ^d à Pontificib* perfuaib,1çtaiiter in pugna contra HEN^
IC V M vulnerato amiflâ etiam dextera î quæ cum j^m exipif aturo allata fuiflèt,Pontifîcum perfidiam 8C (cc' â¢era fero deteftatus, ad adftantesEpiicopos hanc extrema ^occm emifit:Hæc eft,inquit,ilia dextera,qua fîdem Impe-* ïatoripromiflà m confirmaui,cuiusuiolandacan reifte vos mihiaudîores fueritis olim reddendae erunt vobisDeoran tones»
Quanta denît^ quà m impia crudelitate in hune ipÃim
X V Impeç
Secvndä pars recvsationis
Imperatoren! Henn'cum,cum totdifÃdlimanim adiicrfa'* nonum afperitates fern per luperairet, filtum tandem ctcs HENR-ICVM V» religionis fpecie perfuafitm conöta* pdpd filium uerintjVt patri poft longa certamina ÃCexagitauoncs ftringcrtgld= uifsimas imperiumextorqueret, Moguntino epifcopo iul* diumitt uifet Pq Pontificis ornamenta regia in confpedu filq ei intoki-'' h» patrisbj= JÃJ, detrahent, id à compluribus traditum eft memoriaâ» â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imprimis vero diligenter ab Helmoldo hiftorico et preshV
tero LubecenÃ,qui paulo poft illa tempora vixit, annis i*» hinequadringentiSjöC in Sdauorum Ãnnalibus lib. ixap» 3X. Sgt;C iequente*Ac tanta fuitfilij in patrem optimum accett fad Pontificibus odijô(firæimmanïtas,ut non contentu» crudeli exagitatione uiuentis,etiam in mortuicadauer dcf{ uieriLCum enim Leodienfes proferipti quod patris partes fecuti fuiflentjCulpam apud filium deprecarcntur,non pâ'' US eos in gratiam rcciperc uoluit, quam cadauer patris iW demortuieffoflum extra vrbem abijeerent in agrum cætera cadaucra:quod fadum fuit,toto quinquenm^ honore fèpulturac caruit,donee Spirarn poftea cfletdelatitj ut autor eft Henricus Muciuslib« 17« Chronicorum«
Idem Pontifex Pafchalis Robertum Flandriæcomiteitt in Leodenfes etiam, quod follicitati ad defedionem dike* dere ab fmperatorelegitimo noluiflent,immifit, mandans ut quemadmodum paulo anteCameracenfium Epikopa' tum,ita etiam Leodieniem ferro aeflammis vaftaret. Et extatLeodienfiscollegi) ad Pontificem epiftola acris ,qu^ amp;C fidem iurifiurandi legitimo Imperatori fuo debitam cx^ cuGntgrauiter,Ã!^ Pontificem,utfacem huius parricidialis belli accuiant,vrbemqj Romanam ceu Babyloncm impi^ am deteftantur,de qua lt;2lt; Apoftolus pn^dixerir fore,utflk
SYNOD! TRIDENTINAE. ET CA^SA X. jjr EccleGamDei hombilibus tempeftatibus tiirbaturafitac concufluratnihil etiam minus coniien ire Pontifia, quam ut is bella inter populos Chriftianos concitet. Verba eius epiitolæ inter caetera fie habenu
Nos attentihacnouitatererum,qua(erimusvnde/fgfycâOTpo, He hoc nouum exemplum, vt pracdicatorpacis fuo tificeexi^opti ore,amp;f altcrius manu inférât bellum Ecclefîæ* Con tra Barbarorum inimicoruminfultusconccdût Canones etiam Clericis armaprodcfenfioneurbis
Ecclefi'æ^Bella uero indici Ecclefiæ per authors tatem Canonicam nufqua feripturarum lègimus^
Et fgt;iiulô
Quis Pontificum Romanorum fuis decretisurt 4^am authori3auit,quoddebeat Pontifex gladio belli in peccantes utKamp;^c. Curpromalis Regibus oraridebere Paulus aitC Icilicet, ut tranquillamui;â tarn agamus. Effet Apoftolicum imitari Apofto furn : effet Prophetie um imitari Prophetam, Sed peccatis noftris merentibus,Apoftolicus qui etiam orareiamproquouispeccatore, ut tranquillam öi quictam uitam agamus,bellorum fax eft,
Etddnäe,
Nobis legem tenentibus obfjeiunt quod tranà grediamureorum nouas traditioncs, Atillisdicit Dcus:Quare uos träigredimiiii mandatü Dei progt; pter traditiones ueftrasvilubet Deus ut que funt Cg laris reddamus Cgfari^et qug funt Dei, DeoJn häc fenten
m SZCVÃJüA PÃRS RECVSATIONIS fenccntiam öd Petrus amp;nbsp;Paulus pedibuseuntamp;Tc. , Extat autem integra hæc epiftola,pié ac grauiter fcript^» inter volumina eoncdiorumorbis,tomo fecundo,pag.ioS*
Potibificunt I am veró,qiiales in FRIDERICOS cxtiterint Pon^ Kam. in Vri^tiüccs Romani,quam nonnififunditusnobilifsimahac^*^ dtriw fielen hudaciCsimahmilia. Imperatorum Germanicorum delc» t«» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;C extirpata conquieuerint,id nanini ignotum efle potcK»
qui hiftorias noftræ gentis legicÃc plcnæ funt taliS exefli^ plorum hiftoriæ noftrorum Principum ,quos vt prem^^ rentjfibicp fubiedos rcdderent, vetere Imperij dignitatel^' befadata,quid non tentarunt accenfis tot bellis ciuilibus externis Pontifices quos poflent contra Imperatot^^ ''concitatis hoftibusc'Ipieetiam Gregorius lX,nihiI veró^? fuit palam apertcdicere, potentiam Germaniciimp^âîâ nimis quà m expediret Romanis Pontificibus crefcent^*ââ Omni ratione uideri fibi infringendam, atcç etiam, fi ratione fieri poflèt^funditus euertendam» Itaenimde^^ Aucntinus exprelse referu
Gregorius I^^'Pontifix maximum ÃdingcnucfiteturyUiÃm eÃeÃaminibffs RomanefÃ^'à imperium GermanummagisÃorereiptäm ipÃs rettplaeuiÃe autem id contundere at^ diÃordia debilitareÃdin cineres (Juo^ attpÃauiUas rediger^y amp;nbsp;Fridcricum aÃÃtgio rerum humanarü deturbarc.i^^^ tljequot; quae verba an Apoftolica fint, 5Cdigna Pontific^j^ fiDfjs placet,vicarioChrtfii,non difficile eft iudicarea f
intclligcte»
SYNODI TRIDENTINAE. et CAVSA X.
IISDEM «I^LVDOVICVH
« uermanica gente Imperatorem euertere QC peffundare adua-fi^ conati funt Pontifieeamp;,Germanianiomnem,Itaham,ac ui« tudouicum cinas prom'ncias difcordijs accendentes,ut Rcgibus et Cç-- j j faribus fublatis monarchi'am qua» moh'ebantur conftituo erenu Quade re fertptaextant à multis eo tempore édita* Fuitep tantus Pontiftcum furor jut Imperatoreexcommu* ï^tcatOjfubditos fideiurifiurandi quolmperatorileginmo tenebantur,{bIuerent,Ãi^ monachorunT,quosprædïcatores Uocant,agminainomnes vbiqp prouincias mitterent,quf Imperatorem diffamatum etiam in plebis odium publiciS adducerent* Principes etiam aduerius Imperatorem con:« lt;:itarunt ad bella ,quibus Cardinales amp;nbsp;Abbates^ pafsim præficiebant capitaneos ut plenifsimé refert Marfilius in ' libro de defenfore pacis, vbi fatellites iffos Pontificios no# opinât pugiles dià boli, âS grauiter monetomnes Reges ôi Principes, ut hoc exemple Ludóuici Imperatoris diicant eauere fibi à Pontificibus; Et in altéra parte eiulHem trada
cap^i^. lcribicChriftipatrim'onium âPonrificibus pef fîmo exemple in militum copias efFundi,çædibufcp et bellis exhaurirt, omnium dèniqp fcelerum exculà tionem homines impies à Papa fumere*.
Quem animum fanguinarium cædis cupidiim aeri^ ter etiam in Pontificibus notauit Baptifta Mantuanus,im* primisprudenspoda,amp; rerum humanarum tntelligens: Sic enim iib, n Syluarum fcripfitintercætera»
Ronid quid itifanii totiaf quid (anguine gjudest Quid gerii imbcîli (picula tanta manui
Qjtà ue(dnaruisi jhidioq; Oi-marts inani, iantfenio la(Jdi débilitante maniK.
pauîÃ
^j4 SECVNDÃ PÃRS RECVSÃTIONIS
Et pdulo poÃ.
Sic furK,ut Ipumis tx ore cddentibiK dtrox, EuinüneiK quoties dente minatnr aper.
SicfremiiyUt frendens,cuin Ãtred uinculd mdndit CerberMyZy Stilus murmure turbat dquM, Tufratres m beüd uocdf,mfiigttora patres Etfcelut omne audes,Q^ paris omne nefas, Eos or iura negof, homines zy numinafaüis Et louis imperium,nec Ehlegethonta times.
Qy^B etiam ôdqualisCO NSTà NTIENSI CONCILIO (ancitafitconcordt'a,quanta exeoträn«â quillitas rerö in orbe Chriftiano extiterit Hufsitarum beP Ium amp;nbsp;motus Boiemici abunde docere poflunt,defcripâ ab ÃeneaSyluio à C Olmucenfi Epifcopo»
Etquisdeinde CONCILII BäSILIENSI^ cxitus fuerit, notum eft bello conflato,quod ÃrmcniacU*^ hdiculo vocabulo didum fuit,quo etiam idem Condâ^ Pontificis Eugentj inftindu tandem fuit diisipatà # tum autem motus iftivarijs prouinctjsSCpopulisd^. dederint, etiam hodie ueftigia quæ per Ãlfatiam Si ripam,altjs^ in locis reliqua funt,fatis demonftrant»
Non aliter noftra ac Patrum memoria PISAN^^^^ CONCILIVM tradauit Iulius IE quod tandem pter infefta Pontificis arma,quibus Italiam, omnescp iâ* nos inuoluitjtransferri Mediolanum oportuit. Fuic^ Pontificis adminiftratio adeo quieta fcilicet tmnqtâî â ut conftet annis non integris ieptem, ad bis centena homtnum eius Pontificatu bellis,quæ varia ac funefts ût,mi(èrrimè perijflctHifuntegregq facerdotis óc(üccc
SYNODI TRIDENTINAB. ET CAVSA X.
Apoftolorum frudas lêiltcet ÃC difctpïinçexerr.pla,gla# ^ium Petri,quo Malcho auriculam ab{adit,tn Chriftiano* (anguine nefarie laiïantis.
Redifsimè quidem de Pontificu ofFicio Optimus et do^ ^((sinius E R. A S M V S, in Apologia aduerfus Stunica:' ââlafphemias.
I Romanum Ponti'ficcm ^inquit ,ut uerè Chrifti
I '^âcarium exhibeat, cupio pacificatorem elle , non ^^Hatorein, ncc huic aut illi fÅderi ad mixtu m, fed Pârentem omnibus communem,cxæquoconfule5gt; ^^Omnibusamp;C. ^talio-locoidem.
Quamnonnullipoteftatcmin lucis Sc tênebra^ j^iTi angelos plus æquo tribuunt Pontifici, ea ueb brnutercturPontifex adorbis Chriftiani concord
' ^'3rn pacem inter Chriftiani nominis proceres
I fl^^bilicndam.
I nbsp;nbsp;nbsp;Sed perpauci (ane ex. om ni Pontifîcum numero inuenP
^ntur,qui hac mente foerint præditi:plurimi qui,vt CrinP *«s lib, 7, de honefta difciplina cap« 13. fcripfit, fub nomine '
I *â^Jigionis. nihil nonlicerefibiopinatifintCum^ ad inftrir ^ndos hominum animos, pacemcp humano generi concw (iandam, creatiatcp inftituti primum uideantur, nihilma'
I §is conantur,quara pro libidine (cditiones inter Principes
Q uosdenicp his annisproximisdiicordiarum motus turbas pafsim excitauerint in Germania noftra (u^ priores Synodi TRIDENTINAE, habitæadannum:
EVI. amp;nbsp;deindeLIL quæqûe ex illis fecutæfint cala^ ^£Ãi^Qâ21æjKrumqûç omnium perturbationesac difficul#
.r ?î(5 SECVNDA PARS RECVSÃTI0NI5 diffîcultatcs plurimæ, quotiiâ id adhucmagna ex parteis' ocwlis hominum defixum manet, ÃC animus quodâmodo «neminiflèhorrctluducprefugit,longiorem horum malo-rum commemorationem ÃC non profeduras querelas hic omitnmus*
/- Hçcigïtur aim ita ttnt,cum^ Pontifioim autoritäre i^^ dida habitaep Concilia ad tollendas in dodrina corrupte^ fes jdifsidia^alioi^ morbos non tantum nihil profueriW hadenuSjUerumetiam occafiones utplurimum prçbueiifl*' maioribus difcordijs.,animorum ÃC voluntatumdiftralt;^l^ onibuSjperrecutionib.bellis óólanienisïld quod defupcri'â ribus concilijs Tridenti habitis reipfa experti iam non Ãne vulneribus,diipendtjs, ÃC doloribus noftris,ut multó meliora fperare de prçfcnte hoc Concilio polfin^^^â (Ãquidem,ut dicitur, præteriti ratio fcire futura facit: lt;1^* femel malus,femper præftimitur malus,eoep magis,fîq^â*^ non femel fed iæpifsimè malus deprehendatur,
Proinde conftat redè etlegitimè facere Status næ Confefsionis,qui tam periculoib tamcp multis nonitn* bus im pio Concilio (èie non adiungant,3ut talium cor^or^ lt;io impliccnt,de quibus Pialmus primus exprefsèatónc^' los elle quinee ambulent in Concilio peccatoru,nec in corum conGftant,aut conlèffii fedeanu
Itamonuit SC Ludouicus Romanus egregius lurifcn*'^ (ültuSjSC in talibus negocijs uerfetiisimus, qui floruit^nâ^ pore Bafiltenfis concilij,vbi etiam diem fuum obijtJs Con filio9» ait: Imprimis fedulö faciendum,ut ma nus rctineamus mundas à fanguine quem PontiK Romanus fundic, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Qtiin
SYNODI TRIDEMTIfîAE. ET CAVSA XL JJT
Quincriatn ,â¬ftcurtotopâ¬dorcgradasagant ht Statua
, qui tot exempUs præmonere ÃC erxidire ipfos uolue# de tantis rebus, etalieuo exetnpio reddere cautiores^Ete-' ^tfÅltciterfaptt,qui(quis altcno£xemplo fapi't»
^NDECIMO*quot; Eti'atn hoc confiderandum ^CTittnhaccaufà jôiT qutdem accuratiusiquod Pontifex cumfoctjs fuis fîCaddîÃs,hos ImpcrijOrdines Status, qui dodrinam fidet Auguftana confefstone expofitSam-frquot;^ pîe(rtQtur,neuti^ pro membris aut fodjsChriftianæ et Ca-' wiolicæ Ecclefîæ agnofcat,fedprohçredcis excommunica? tcmnentK,^-^onis fuæfuImtnibus,anathcmate,ô(Sexecrationibus extra hireticit ^cclefiam ChrtftianorS eïcdos ac profcriptos iampn'dem damMntis, ^fepiuscondemnartt,at£p etiamnum quotannis Bulla 'dKnç,quain vocanqdamnatos tnfeftet,dtra quçtp ac mot
minttans:Nec tantum edida contra noftros fangbinc *5*^ipta promulgctjfèd multos etiam de dodrinanobifeum â¢^ntientes crudelifsimè perfequatur pafsim ÃC interficiat»
igitur caufa fuen't,cur hune,qui fepro hofte ÃC carni^ quot;5^ potius quà m pro facerdote gerit, ceu caputEcclefîæ ^hriftianorum agnofeantôd venerenturtâEtenim ÃC Pon^-^iftcumiurecautum,traditum^fcimus ,fruftra peterc ho^ noretn debitum,qui,quem debet,non iple etiam impendit* Cur ego te habeam vtPrincipzm ,cumtumenon nabeasutSenatoremCâaitca.Elfofubi éltis.difl.çç', in Dccretis Gratiani: qui canon defumptus eft ex Hierony milib, ad Nepotianum de vita CIcricorum,num» 7* ScitS cft,inquit,Domittj illud:Cur ego te habeam ut Principem, cum tu me non habeas vtSenatoremçâquod Lucio Craflb
Y attribuit
jjS SECVNDA PARS RECVSATIONlS attribuit V alerius lib. ó, capite: De liberè didis.
Eodemcp argiimento olim in pari caufaÃafilienfi Con-* cilio Ludouicum Romanum vfumlegimusaduerfusE'^^ genium Pontificem in hæc verba,quæ extant in volomiÃ^ reiponforum eins confii, Æ!Æ. num. i^:
Siiple PapaEccleliam non honoratjpfum falu^ britcr admonentcm,nec tum merebitur ab Ecckb^ honorari, it a ut tollerct ipfui n cum Ica ndalo regend tematep incorrigibilem , lubi]ciens illud Oratoria üomitq;Curegotehabcam,8iC.
Atcpexeofimiliter,utex fuperioribus ,efFicitur ac tet, redtifsimè facere Status amp;nbsp;ürdines Impertj, qui gant feie à Papa QC eius fadione impia, nec iure vllo ten^ ri, vt indebitum,Slt;; quem priuata ambitione fibi Pongt; tifex arrogat honorem,vlla in parte déférant,fed poiius pro virili fedulôeius conatib» impijs aduerfentuG
Xiî.
Caufa rteufd tionis, confd tntiiepericu= lu in deferen= dd caufd ueri tatif.
P O STR EM Et banc neceflâriani æquiisimam diiïèntiendi ac difeedendi à Pontificijs caii'' fam Status arbitrantur, quæ optimo ôif honeftifsimo cuicp {empergrauiÃimafuit,nimirum confeientiæ religionem, qua bonis viris nulla maior necefsitas accidere poteft. Vt autem rationes hadenus expofitas omnes iusep deqj face* re veiint, nec pro rei magnitudine fingula æftimare, vitatn etiam 2Cexiftimarioncm, omniaqj quæ habeantcarifsinia' pacis publicæ caufa boftium acexbilsimorum ôc infeftiis^ morum
SYNÃDI TRIDENTINAÃ. ET CAVSA XII. trorum poteftali'permi'tteré,atqueextrema qùæque fubgt; irelibenter : tarnen tanta hiüus caufæ vis eft, ut, quoniam non tam ad ipfos priuatim, quam ad diuini nominis glori-* ficationem pertinet, nuliibiminusquà mhîc de alienoqd^ quam largiri aduerlartjs queant»
Etenim cum intelligant Status bancdereligionccon^ trouerfiamnontà mhomines quam DE VM ipilimipe^ tîîare, cuius ncgocium hîc præcipue agitur, amp;nbsp;cuius im^ tnenfo beneficio ad agnitionem lucis EuangeUcæ clement iifsimèpeidu(flos (efe agnofeunt : facile cogitare pofliint, non nifi fummo ingratitudinis Icelere, ac confeientiac periculo grauifsimo, adeoep læfæ maieftatis diuinae atro.' cifsimo crimine ifta Pontificum Concilia, quibus nihil aliud quà mveritatis Euangelicæ opprefsio quæritur, SC pacis atep tranquillitatis publicæ perturbatio tentatur,ap^: probare vel agnofeere polie. pertinere etiam uel imprimis ad officium fuum vt propter gloriam Dei amp;nbsp;falutem fiP am,fuorum^ quibus præfunt,m agnita Euangelij veritas te conftanter magno-zelo perieuerent ac perfiffan t, neep ab ca Vila ratione fe abduci in omnem æternitatem patian-
Quemadmodum Deo adiuuante nec deierere earn dodrinam vnquam in animo habent, neep etiam, fi capi# undos fibiinimicos feirent omnes homines, deferere earn, eiusûe confefsionem defugereper conicientiam vlla ration ne poffunt autdebent, V t enim præclarè Papinianus dixit Q.uæfasftapietatem laLduntjexiftimadonctnjUere#* cundiam noftram,Ãà generaliter, quæcuncp contra bonos mores fiunt,ea nec facerenos polie credenüi dumeft l.hhus 15^,H. Deconditionibus inftiturioigt;
Y
nuni^
J40 SnCVNDA PARS RECVSATIONIS
nu iu ⦠Qtiod etiam ipfî Canoniftæ,amp;I interprétés cius iu# ris quo Ponrifici] utuntur prolixe tradunt, ,^ outra iegem conicientiæ nenuui elle obediendum,ne Papæ qui^ dem.Quia nota fit tritauox: Quicontraconfeien^ tiam agit^ad gehennam ædificat.Quippeconfcien^ tiaeft mens fibüpfi confciaj,amp;flosintene(flus,amp; apicibusanimgutredèBaldusfcripfiuEtutidemî Con feientia eft oculus cordis, quafi cordis feientia, quædebeteftèficutfpeculumfincmacula» Quinet tiam confcientiaeftfecretum fecretorum^ôd nihil liudnifîbonusuir, qui intra te loquitur in tuo:Sednoneft frater aut monachus , qui habcat diabolum fub cappa,vt facetè dixit Cynus lurifcoââ fultus antiquuSjôô placet Lanfrancoin tracTtatu«^^ arbit.inverbo:redult;fî:io.n,;4.
NeQVE VERO rationes- SOLVM HVIVS RECVSATlONi^ (ùæ Status habentneceflarias attp honeftifiimas, veru*â^'^ ctiam exempla permulta fandorum in Ecclefia Patrt»â»^ quidetredarunttales Synodos,quib*non veritatetn tif ièd ftabiliri idolatriam ÃC tyrannidem animaduertenj*^ ctiam iîindidac fuiflènt à fummis Magiftratibus, Caefaribusi.
Ita CONSTANTIN-VSrmperator cumin TYK^ Concilium congregaflèt^quo de Ariana caufa rurfus gnofceretur,euocatis edido Epiieopis omnibus amp;Ecdc^ fiarû Antiftitibus 5.fnter quos comparuitet Potamonj^at tyr, Si alij complures pietate SC vitæ fandimonia praeftaiy
SYNODI TRIDENTINAF.. ET CAVSA Xir. J4» tes vin: A thanaGus Epifcopvis, qui SC i'ple volens æ non inuitus ad Concilium præltô kut cum animaduerterec ^agnam partem Epifcoporum no obfcurècolludere cum Ario hæretico, nihil moratus, confeftim nodu ex vrbe di^ âcefsit ad Impcratorem,qui in vicinia commorabatur, leep J^cabiüone Imperator! grauiter id ferenti excuiauit humk fignificans certö aduertitÃè fe, præcipuos Coneiiq fu^ turi viros etiudicis et partis muncre tuncturos,fuboidinagt; tos etiâ contra le calûniatores à quibdalsó eflet aceufandus, Indida quo^ poft ab eodê Imperatore à NT lOCHE^ NA Synodo, Maximus qui fuit eins temporis Epilcopus 9ierololymitanus,aGcedereadeam noluit,licei vicina ei ^flet Antiochia, norat enim animum Conftantini iam Ic--tJniftum atep infedum Arrianorum fraude amp;nbsp;impofturis, Acdeinde SYRMIENSI SynodoConftanttj autorp täte congregata, contra Photinum in Hungaria renouan* ^tn blalphcmumHcbionis dogma,negantisduas in ChrP fto filio Def naturas, cum intellexiftènt EpiCcopi Occiden-* tttttrtero Arrianos,etlïvocatiab Impera--tore effent Occidentales, non tarnen venerunt ad Syno^ ttom. Atqp ex omnibus Occidentis Epifcopis folus Olïus Cordubenfisab Imperatorecx Hifpanijs euocatus adfuit, »edfaneperquam in féliciter, ab Ãrrianis uel coaeftus vel perfuafiis utconcordiæ conciliandæ caufa fubferiberet de^ prauationi NicçniSymboli,quaut Arrianæcontroucrfiac ⢠tiouo cothurno lùbueniretur, pro vocabulc - epo^ â^ebatur ÃAOI©-â. Cuius tarnen Epifcopi, âlioquin boni tnprofefsioneveritatis conftantis, authoritas mox ab Argt; n'anis obieda fuit alfjs etiam qui adfentiri noluerant, pcrmultas Ecclefîas pcrturbauit.Quam ob caufam grauP
Y in ter
SECVNDA PARS RECVSATIONIS
ter pofte j eundem Ofiiim reprehendit Hilarfus, non tan* tuin ftultiiiam fed etiaminconRanuametobijciens» Vt multö preftiutret nun^ Ofium veniiïè ad iftam Synodum»
Ita C Y R. IL L V S, Hierololymitanus puSjCum Gregorio Nazianzenoconfenfu dedocflrinaini'' tOjCa Concilia quibus vocabulumô.uoîso'ioç defilio Dcifni^ oppugnatum fugit,obiecftis faaae Scriptura: teftimoni]Sj QC interpofita appellatione»
Similiter PA VLIN VS,Treuiorum Epiicopus è diolanenfi Concilio difcelsiqpoltc^ iènfit Auxentium fcopum cum ftio fatcllitio infidiola confilia tradiarc»
Recufauit CHRYSOSTOM VS adiré adwet^ fus fe indiciam Synodum» Ac permulta fimiiia exemp^ extant pafsim in tcclefiafticis ÃC cæteris hiftorijs, ubi pp dodi viri etiam priuatiaut fugeruntfufpedas ^infidi^^ fasSynodos ,autprotinusexillis difcelTerunt cum imp^^ dogmata ftabiliri animaducrterent,
lt;jf Att^ hinc eft quöd ctiam Pontifido iure conftitütüin kgirauSjlicereimpunerecufarequæuis Concilia fufpc^^ S)C periculofa» Etfiquideminciuilibusacleuioribuscau»® licet iudicem quemuis fufpedum, inimicum, incoinpcK^'' tem,iniquum, iure optimo recufare, quantó magis id grauifsimofideiSC religionis Chriftianæ negocio licebit-
Rcdè itacp Gelafius : Qucro, inquit, indicium, qtiod prætenduntvbinam pofsitagitarE an apud ipfos, qui dem inimici cum fint, telles ôd rei amp;nbsp;indices ernnt fSed tali indicio nee Humana debent committi négocia* Quod fi in indicio, vbi ijdcm fnnt inimici qui indices, ncchinnaâ^ na committi debent indicia: quanto minus diuina, id eft, EccleÃaftica,, Quifapicn$.eftimclligat»
SYNÃÃI TRIDENTINAE. ET CAVSA. Xll. jj4j Et ^mIó pöÃ.
Nam quodammodo naturaleeft,fufpeélorum Judicum inlïdias deciinare,et inimicorum ludicium uellerefuaere»
ö
, Ad hacCjamp;r ipfi Canoniftæ atcp interprètes iunâs Pöntifp ^nfatentur,cuilibet impunè licere reeufare Concilia qui? bus non ipie eciâ Papa praclens interfit, vt videre eft apud lacobatium Cardinalem in nAdatudcConcihislibro$^,arfi ticulo 10»
Qui tamePapa etfi hiric Cocilio intcreflet praciens,vtafa co procul abefle fcinius,nihilôminus redè â Statibus et Or dinib. Imperq recufari poftet vt hoftis apertus capitalis, ac tnultis nominibus alteri partium meritó fufpedifsimus, Quaderefatisà nobis expofitum fuit fuprà .
lam verô cum caput ipium partis aduerfæ propter muletas caufas Statibus fit meritó non tantum fufpedum, fed hauddubièproilloipfo,qui prædidus fuit, Antichrifto
hofte Chriftiani nominis execrabili habendum : coniègt;' quens eftôC membra huic capiri adhærcntia, Cardinalp Uni, Epifeoporum Praelatorumqûe gregem omnem ei iip ratumôC obftridum vinculis ardifsimis, non minus fu? fpedum nobis efte oportere. Ac quemadmodum exclue ditur Papa ipfe,cum deeius agiturnegocio aut fado , ita pariterexcludidebereeius Cardinales amp;nbsp;Epifeopos. Cum enim caputfufpedum eft, etiam alrj,qui caput verifimiliter fequuntur fufpedi fimt meritó. Quomodo Abbas póft Vincentiumnotauitincap.i.num. 14. Extra: deiudicijs» Aedeadhafrentibus idem quod de principali iudicatur,
Y iiij vtrede
j44 SECVNDA pars RECVSATIONIS vt rede Philippus Decius contra Concilium à IVLlOït ' Romç indicium argumentabatur in fermonequiadieclus j ellconi'ilio eius i^i.num. xo*
Atep hoc ius eó magis locum hie habere in caufa haC præualcrc debet, qued ad Ecclefiafticos uel imprimis pet' tineat, vt indicia ex cenfuram Ecclefiæ rede regant, ôé co* gmtioni minime fufpedos aut alteri partium addidos pre* nbsp;nbsp;|
tictanu Ecclefia enim cum fit cultrix et audrix iufticiac,non nbsp;nbsp;â
patitur contra iulticiam quid^ in feuelinalterum fieri,te* xtus eft in cap«u s- Sed diuerfum^de alienatione feudi. . de re, ÃC de iudicio æqualiter ÃC abfcp omni fufpitione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
ab Epifeopis conftituendo, copiosediftèrit Zafius in epi' tome feudaiis dodrinæ parte u. n, ix. 15.14. ij, 16.17*
Quinetiam licet plericp Epiftopi qui Côcilio huic inter' funt, minus viderenturaddidi Papç,cuius tamê planèfun^ adiurata mancipia etfertiiomnes ,nihilominusredèidre' Gufari poftèt.Cuconfteteâefle Pôtificis in fuos poteftaté,uj facile quofcuncp ex fuorû numero in ordinê redigere adigerc polsit,ut ne hifeere quidé contra aufint.ldcp eô ma* gis cû totQ CQllegiû iurifiurandi fide ac vinculo ardifsin}^ habeat fibi obftridS. itaep propter caput Synodi merito tota Synodus fit fufpeda, vc præclarèdocet BalduS 1.1. c. Si redor prouinciæ.Praefertim quando vniuerfitas et fubcft«Pereaquænotauit loan. Andreæ in additionibu® ad Spcculatorem, tit. de indice delegato §. fin. verf. Item quodexpIuribusn.S.Etquandoillud caput adeo fît po' tens, ut et non aufît contradicere vniuerfîtas ,iècundum Baldum in cap. i. De iudicijs, quem. refert Felinusn«^* Idem^ placuit lacobatio lib. aut 10, col. 3.
tertia
SYNODI TRIDENTINAE.
TERTIA PARS TRACTATVS, quæ eft
DE FORMA ATQ.VE RA* none lihcriyChrifliani,lt;(^(xcumc^ niciConcilij^
ACTENVS IGITVR, QVA FIERI potuit breuitate ac fimplicitase ,ras! tiones neceflarias, graues ,accon' ftantes expoRumus, cur Principes Sc Imperij Ordines quioblatam Au guftæ Confeisionem fidei ample# duntur,reftitutam à Pontifice PIO IIIL SYNODVM TR-IDEN^
Tin AM nulla in parte agnofcendam fibi, aut etiam ad' cundam arbitrenturladdita fimulcommemorationefacra# futn literarum-teftimonijs confirmata, quæ fit eius Conci' cæterorum omnium decretorum accontinuationum
Pontificiarlim ratio* Atqj his fatis ^ut arbitramur,inftitU(S tæ fcriptionis noftræ pars alteraRiit explicata*
Reftatnunc,ut,(ecundum ea quæ ab initio propoRiP mus, tertium eundemcp vltimum rccufationis huius lo' cumbreuiter perftringamus,qualeRilicet R'tillud Conci# Hum ÃC Ecclefiæiudicium,quodin his dereligioncdifsidtjs Y V cognofccH'
TERTIA PARS RECVSATIONIS cognofccndis ac dtjudicandis non tantum rcuerenter fiî agnofcere Status teftati funt fetnper,verumetiam multis iam in Comilljs SC cortuentibus publicis farpius ex anigt; mo apud imperiumefflagitarunt,atlt;^etiamnum precibus ardentibus à Deo Opt. max. exoptant: cuius etiam pro^ grelfum,quantum in ipfis eft, fumma voluntate SC ftudio omni iuuare ac prouehere cuperent.
Necpenimquacfuperiusde Concilqs dicfta funt, ita aC'' cipi Status volunt,quafiomncm dedocftrina cognitioneiu^ ac légitima ueracp piorumex verbo Dei iudicia, quibtJS controuerfiædedogmatibusneceftariô inEcclefia dijudi^ candæ funt, afpernentur:aut iudicia piarum Synodorum» ac décréta verbo Dei conientanea ferre nolint: quæ, pro eO ac debent, plurimi faciunt venerantur reuerenter, non ignari quod etiam vetus ÃC purior Ecclefia ad tollendas de religionecontrouerfias hoc veluri præcipuo vfa fit retne' dio, piarum ftilicet Synodorum inditftione : SC fi natiii'^ rationem fequi volumus, ad explicanda dubia, rcmouen' dos errores, tollendascp controuerfias iudicio omnino of pus fit ÃC cognitione, ut de re ip fa tandem definiri ac ftanH pofsit.
Etenim non difficile fuit intelligerc, nec obfcurè cerner bant Status, fi omnem finedifcrimine cogriitionem Ecde^ fiafticam,omnia^ Concilia,iudicia Orthodoxe Ecclcfi^-omnia in vniucrium reciifaairi enent,quam illud pijs ôiî intelligentibusomnibusinfblens,odiofum,ac multis nO' minibus meritó fufpedtiim effet futurum, quafi' de caufx bonitate parum fibiconfiantes effugia SC diuerticula Sd la^ tebras quærerent, ôô.quod rcorurn eft, indicium fubterfn^ gcre conarentur. Siquidcm qui iudiciqm refugir,is de iu ftii* cia caiP
SYNOD! TRIDENTIMAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5-47
CW caufæ diffidere videtur, ut Canon ait, 0£f, qucmadmo* dum eft in Mimis PubJianis,fatetur quodammodo factquot; ^us,qui iudiciumfugir?
Qtiibus ftifpitionibus ut tempeftiue occurrerent Status, ut ad poftcros extaret teftimonium publicum voluntas tisipfoi um. Vifum fuitDeledis hoc in loco fententiam ftw am de ratio ne legitimi Concilr) breuiterexplicare, eacp cok ^'gere certis rerum capitibus, quæ condttiones ÃC qualita* vt ita dicanruSjfubftantialia compledantur cats Sy^ nodi quæ ad illuftrandam Dei gloriam, deep religione firgt; »nam concordiæ ineundæ rationem momentum habere Videatur. Quam indicationem noftrlm bonos omnes ^'â anquiilitatisEccleiîæ amantes gratamhabituros,ôdftu^ dium noftrum, pro eo ac decet, in bonam partem candide ReijuiÃtd ia» ^cerprctaturos omninô confidimus« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãi Concilij,
PR INCIPIO igitur,ScampliftimorumIm#Con» pcrijOrdinumratiofummahoc exigitur,amp; ipfa Imperij uiaieftaSjUtChriftianiSC Åcumenici Concilij indidio gubernatio fiat ab ipib Imperatore, fummo orbis tcrrarum wonarcha amp;nbsp;magif batu^ Eftq5,ut fupra demonftrauimus, hoc eins munus proprium, quod à nemine alio aut fuftipi autperfici poteft. Ita primus ex vniuerfo orbe Chriftiano conuentumi haben'curauitConftantinus magnus, öC pöfl:
I nbsp;nbsp;cum Theodofius Primus, qui Diuo Ãmbrofio,nonctiani
Romano EpÃcopo præiènte, Synodum Aquilciæhabuiu Item TheodofiusSecundus,Martianus, Iuftinianus,laugt; datifsimi Impcratorcs» Eft cnim hoc opus dignifsimuna fapicntibiij Impcratoribus.
143 TERTIA PARS R^CVSATIONIS
Qufautemhancçuram adiblum Pontificem Romand ix Epifcopos reijdant^ademptam Imperatori di magütra^ tui politico,cos talk ôC ei raredemonitratum eft fupi'ajW^^ Iâ rpiflofditd rationibus addudlis, quà ni exemplis» Nam L E Ihcodof, Ak N E M Pontiftcem à Cæfarc expetiuiflè legimus ut is gnlîütn-.z^in toritatefuaEpifcoposEcclefiarum pafsim conuocaret aâ epi/14o,er ChalcedonenlèCondlium, Quodö^ alios Imperatorcsfi^ jg abundêditftumeftfupâ'^' anumimp. nbsp;nbsp;nbsp;Ãutetiam, utfaltem communi Iraperatoris amp;Ponrifi^
, cis Rom» autoritateôC cura Concilium indicaturJnqiiâtfl P nf^*^*^*^ ^â^âColim Spiracin coipi^* â XXIX. EtitaCarolum Magnum cum AdrianâS Ad CK/e«d4lt; PontificeConciliumconftituiflelegimusca,Adrianus QriecM. pa diftind» Ã5» Quod fi fieret. Status èC Impertj Ordin*^^ citravllumpraeiudiciumintali Synodo libéré compat*^*^^ poftent,nulloexea comparitione Pontifici præiudiciof^^ perioritatis agnitægenerando»
Quarationcautem cxteri Reges amp;nbsp;Principes, qui rildidionem Imperij noftri non agnofcunt, ad vniuerfaüs huius Concilt) focietatem comiter permoueri queant, 11 il hic Cæfareæ maieftati praelcribere nos decet, cuius çuââ' dentiæremiftam meritorelinquimus moderandarn. Sp^^ ramus tarnen ÃC hac in re pios bonos Principes qui tra Imperij fines funt, non defuturos ofFicio fuo. opetaw^ que daturoslibenterâCnon grauate, vt iufto modo ÃCorf dtnecognitis.dijudicatis ,ÃCfublatis difsidijs de dogmatic bus, pax ÃC Concordia tandem Qrbi Chriftiano reltituatur, amp;nbsp;pia Ecclefiarum emendatio inftitui aliquandopofsit,
SYNODI TRIDENTINÃe;
S EC VND O ⺠Adindkendam pfam dC oecu»* Ãicnicam Synodum ncceflarium omninó cue ducimtSta^ De loco conei Jus, vt non in Italia (êd intra GERMA NI AE limites iÿ habendi. locus Concilio oportimus defîgnetur:quæ guidem fpes pius etmultis in Comirijs hadenusexprefsefada fuit Pr in Cïpibus noftriSjCtiam præièntib* Legatis Pontifteqs. Cum ^güur GERMANIA iemeliamdéfiniraacdeputatafu^
Concilio habendo. Iure merito ratum id manere debet ^uodplacuit lernet Locus enim femel deputatus adCon-mutarinon debet, vt ex lurisconfultis Petrus de
Buchara refpondit, öc placuitlacobatio Cardinal! libro 3» ^fadatus de Concilio, articula primo»^
Ad hæCjÃCipia iuris ratio fuadetjUteo in loco Concili) â^ifeeptatio ac dijudicatio inftituatur, in quo loco initium diflenfus extitit inter partes*Quemadmodum etiam in pri* luitiua Ecdefia faditatum Iegimus,ut Synodi eo in loco fdebrarenturpotiisimum,vbi aut nata primum foerunt dogmata controuerfa, aut in quo loco ea vigebant potifsP *num,veluti Hierofoly mis, Alexandrite, Antiochiæ 3 Ro«
Acccdithispræterea ea GERMANIAE commodP öS, quod plurimæ per earn amp;nbsp;liberæ ÃC Imperiales ciuita# tesfint,qutervtric^partitutiÃimumde religfone difputan* di locum præberepofsint,abfcp.vlliusperiGuIimetuô(: for# midine» Quómodo SC olim auorum memona S' pauló fu# perius duo illa famofa Concilia Conftanuenfe amp;nbsp;Bafilien' leapudnos celebrata fuêre,quotemporc non minus gra^ ue dereligionedifsidium ortum ftiirpublicè^.
Eft autem hoc inter liberi Concilij conditiones vel præ^ «ipuum requifîtum, vt locvs concilh habendi
SIT
TERTIA PARS RECVSÃTIONIJ
SIT 'OPPORTVNVS, TVTVS, ET SliiE PERlCVLà accefTiiris omnibus, I'dcjp propter (ententias dicendas, quas otnnino libéras eflèoporteu Debet enim in Concilioefle ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ante omnia libertas votandi,ut interprètes iuris loquun^
tuuAlioquinfî metutyranni quis non änderet libéré turn fuum dare, non teneretur vocatus ad Concilium com«â parère, nt traditinnocentius in c»fuperqs. De accufation» Et Martinus Laudenfis in tracflatu de Concilio.quæftione 5â. IdemcplegiturdeConcilio Agathonis in prima aÃonc in fineepillolæ ad Conftanttnum, ÃC quemadmodûtcxtiis iuris Canonici ait, 14, q. i» ca, alienus: non magis muItiW^ diniquamvnitatieftattendendum, Verba Ãgathonisad ConltantinQ Imp. funt admodum dulcia : ConÅdite, ingf» libcram Ioqnendifacnltatem,vtab omnib. cognofcatiir^lt;I nvtiio terrore, nullapoteftate,nullacôminationeuelauer^ fionequif^ pro veritateloq volés prohibitus aut rcpulltts fit.Atq; hçc fententiarum libertas à fecuritas nifi concéda^ tur,recufari Concilium tanquam fufpednm propter ma^ iorum potentiamiuftiisimèpoteft,v4: idem Cardinalis â¢j-obatinsteftatur lib.i,de Concilio, Ãrticulo i,
Ctuibtif pcr^ nbsp;nbsp;Necp vero ipÃs tantum Principalibus quieuocanturad
ÆoTO pr£jlM Concilium, fed amp;nbsp;his qui vices eoru gernnt, procnratorib. dajupdapu Icgatis, adiunéliscp oratoribns Ãd comitibns tutum aclibe^ Uien, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Côcilij locum elle oportet, vt ipfi teftantur Canonift^
iuris Pontifteij interpretestqui etiam hoc infuper tradöf, qnod citatns ad indicium,ex hoc folo qnodeitans odio ha-* betcitatum, dtcatur non fatis tutus, ÃC talem citationeforc nuilamreipfa, etiamfl citatns neep excipiat contra citatiO'* nem,necpetiam ab ea prouocet, per Clementin, Pallora^ lem notorium vbi Dodores. Dereiudicata«
Exlîis
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;351
Ex hïsfgttur intelligf poteft, redifsimc óé ven'fsimè di-^ ci, nullum polîe locum commodïorem, magifûe oppoi num ÃC à periculis tutiorem Concilio libero deputari vfpii« amqudm in Imperialism liberaaliqua GERMANIAE lt;iuitate, in qua utriuiîp tà m Auguftanaî Côfelsionis quà m Papifticæ religionislibéra eft opinio publuè, inter ciues inter fe concordantes. In tali ciuitate nihil eÃet quod Quifquam fibi metueret,aut quod alteri parti grauamen iuftum adferre pofleu At quæ vni foil, feu alterutri relt* gioniôm parti additfîa eft ciuitas,explo{a religionum altégt; *â 3, ilia non poteft non eÃe iülpeda meritô alteri partium cuius ibi religio explofa fit,.quemadmodum tradunt ÃC Canoniftæ,quod Gibellinusetiam cum faluo condudu non erit tutus ubidominanturGuelphi, vel econtrà .ficut dicitgloÃa in ca, ftatutum.inParag.cum uero.fuper ver^ ^0 r non audens. De refcript. lib. Sexto Decretal. ÃC Placet Cardinal! lacobatio libro fèptimo, Articulo prp nio.
Ratio huius iuris euidens ôm breuiterhæceft: quod in. ^liberandis rebus ferqs, arduis, ÃC grauibus ut utiliter cô# mlatur, oporteat metum periculiomnem longèabelîe ab Sluiièntentiam dicunt.Metusenim infirmitas eft volun# ïahsômconfilij vulnus,vtpræclarè Baldus dixit in cap. i» Quifeudum dare poftunt. col. 7»
Proindeex his quædiximus,etiam hocciFicitur,neceG trioopuseflivtä CONSTANTIENSIS ^ODI DECRETVM iniiiftum,de fiide liærctias ^nferuanda,ante omnia in fpecie aboleatur ,abrogetur, ^irritum publice pronuncictur. Et inuicem omnibus
Concilium vocatis Si accefl'uris liber/utiis^plenifsin us,
ÃC GUI
yt TERTIA PARS RECVSATIONIS
amp; qui nulla ex parte difputabflis fit,faluus conduâus fi* dei publicæ literis ac diplomatibus allecuretur ac præftetar reipfà jtotoillo temporequo uel ad Concilium veniunt nd ab eodem recedunt. Idcpcum omnibus claufulis ac partie busfolmsfiCneceflarijs,quoid melius firmiuscp fieri poO Ct modo,tam pro caufa principal! quà m pro perfonis Con-' cilio interfiïturis» Quod æquifsimum elfe, ôô pro rei gnitudine imprimis neceflarium prudentes om nes intelli^ gunt facile* Nee enim Status in hac incertitudine aliter ud de pace colendafirmiter,uel de animo integroód fyncero fidem habere aduerûrtjs qtieunt.
His,quxdelocohadenusdiximus,ita conftitutis mum, ac grauaminibus omnibus fublatis,fi,ut in votis bi' bent et ex animo exoptant Status,loco tuto ac libero Cóci' lij indidio légitima fiat, quo fine vlla periculi fufpitione ca proponi queant,quæ ad gloriam Dei illuftrandam ÃC erfO' rum cmendationem piam facere videantur, non tanwnt fiimmavoluntatehuic exceptioni loei non tuti renund^^ turos iè inpofterum Status palam teftantur, verumetdiP Oper am quà m maximam daturos,vt tale Concilium, ad ipios attinet, tutum ac liberum re ipfa ÃC efle, ÃC hocflO' mine rede appellari ac dici pofsit»
T E R TI O ⺠PerneceflariSfuerit, vf ad hocneg^^ De per/c)MW, ciumredctradandum ex omnium prouinciarum uniutrfa nonum Orbis Chriftiani partib» optimi Si grauifsimi
li coiKihom, nbsp;nbsp;nbsp;deligantur ac conuocentur Ecclefi ar urn A ntiftites,
terejjedebtat p{en.(,-g_ autoritäre praeftantes, Epifeopi Ecclefiarum,^ quidem qui nomine folo, amp;nbsp;titulo turgeant, ied Suf re !Æ Epifeopi fint, hoc eft, Ecclefiarum Sgt;C minifterq infpevto
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?Æ?
l'es ac gubeinatores dodi', quibus curae fit offïciïim finimt tum eriam inferiorum graduum Praclati, Abbates, ÃC mo^ nafteriorum Præfules,præpofitt Collegiorum, Superin^ lendenteSjThcoIogijDodores paftores leu miniftri F.c# clefiarumjetcondonatoreSjqui^ in qualibetprouinciain-' ^gnis doÃrinac ÃC pietatis nomine celebrantur* Ex his, quiadcognofcendiim ÃC iudicandumidonei funt, mini ÃC 3dmittiadSynodum,ut finguloriim dedodrinafententia
teftimionium audiatur quidem ab utraq^ parte, aut lt;uiufcuncpreligionisfînt,neceflarium omninó exiftima^ luns. Ilhterati tarnen, idiotæ, Sgt;l indodi, tiim etiam mani* ^cftisiceleribus contaminati abfint amp;nbsp;arceantur ab hoc itP ^icio. NetpenimexEcckfiæConcilijs Cer cop urn, vtvc^ i^esdicebantjCOnuentus faciendifunt, in quibus homigt; *i^sEpicurei,impuri,poUuti idolis, amp;nbsp;notortjs fceleribus concurrantjVt furores SC tyrannidetn ftabiliantï fed fint cÅtus virorum eruditorum,grauium, fapientum Sgt;(. honcquot; ftätis amantium, ac Deum timentium, qui vfitm habeant HegociorumEccIefiæ, autviderint quidalijde magnis ac dubijs rebus iudicauerint, pacis amp;nbsp;tranquillitatis amantes: quales Apoftolus Paulus ad Tit. Timoth^.nobis gra^
( phicedeicripfit: IrreprehenfibileSjUnius vxoris mari , ti/obrq,modefti,temperantes,placidi,hofpitaks, , ad docendum idoncijion vinolenti, non percufTo^* , res,non turpis lucricupidi,fed manfueti,alienià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
ïentionibus, alieni abomni auaritia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Cum qua defcrifgt;tione congruit IA C O B1 epi/fo/a cap, mquiens:
Qug è fupernis elf fapientia,primum quidem cai? â¡
jj4 TERTIA PARS RECVSATIÃNIS ftaeftjdeîhdepacifica,modeftajtra(ftabihs,plenanii fcricordiæ amp;nbsp;fructibus boniSjabfq? dijudicationc, fine fîmulacione,ôôc
Quod lacobf didtiim ddêrta paraphrafi in hunc dumdodifsimus ERASMVS declarauit: Qiiipt^'' teritis ijs, quae verè faciuntad pietatem, fumos obijciuo^ j perplcxarum quaeftionS, qui loquuntur ad gratiam PriÃ/ cipum,quidicuntadquacitum,qui dodrinam Euangc»^ cam detorquent ad ventris fui negocium, qui venant^âââ gloriolas humanas, qui grauem farcinam imponunt böquot; meris aliorum quam ipfidigitulo nolint attingere,qui diuinis præceptis docent ceremonias, S)i. humanas conu^' tutiunculas, qui pro Philofophia Euangelica traduntu®* uüm ludaifmujdenicp qui fe tpfos praedicant verius quatquot; Chriftumt horum iapientia non elf ilia fapientia, pater nobis per filium demifit k fublimi, vt nos à terreuis ftudijs auocatoSjin coelum fubueheret: fed crafla eft, terrena, ÃC ideo terram iapit: fed animalis eft,5C ideo ilia fpédat^quæ conducunt ad hanc vitam quà 'm advita^ «eternamffêd daemoniaca eft, quae non eft ex affedu fp*ââ^ tus diuini, led abinftindudæmonum,quieafugg^f^â*^^ quæ nos aliènent ab Euangelica fynceritate. Hacc illc.
Etidem in Paraphrafi Paulinae adTitum epiftola^, hveri Epifcopi qualitates fimiliter diferte exponens, feripfit : Oportet igitur eum, qui Dei vicibus qiiodaiu modo fungitur,cuicpillethefaurus Euangelicae dodn«^â velutiiêlcdodifpenlà tori, cqncrcdituseft, vndiquaq) iâK culpatum elfe, longe femotum à vitqs iftorum, qui vulg^ tnagiftratus gerunt; vt qui lubentibus, ac vokntibus uu
SYNOD! TRIDENTINAE.â
pcret, quîquc prætcr gtegis fibt commifst falutcm nihil fpedeuqui meden ftudeat, non oppnmere: docere, non. ïogere; ducere,non trahererquiqj perlüadeat potiiis,qiiani exigatjbenefictjSjac bonitate vincat niagis, quà m ünpen'o. Hxcqui fpedat,eum non oportet elle prætradum, non iracundum, non linguae procacis, quibus rebus citius alie^ ïiantur homines, quà m fanantur: non turpiter auidum Rw criiquæreSjCum in prophano magiftratu ôC fÅda fit Sd peftilens, multô magis in Epilcopo erit deteftanda. Nihil cnitn incorruptè gerit, quem morbus habet auaritiae»
Haec dida fan's dilèrtè docent, quales admittere ac præ# ficere Epifcopos Qi. cognitores oporteat in Synodorum conuentibus, quibuscplegitimo Concilio interefle, öd fen^ tcntiam fuam dicere concedatun
Hine eftquod Qi. Conftantinus Imperator Ãgatho^
*^ein Epifcopum monet,vtad indidumà (è Concilium, mittat viros placidos, intelligentes, peritos Scripturç facrç, alienosà temerarijsiudiQjs,ôd vitx inculpatæ, qui de o/ mnibus rebus rationibus^ fine fraude ôd Rberè décidant,
Quod Ãd Canon in Decreüs GRATIA NI monet eleganter his verbist
Non oportet nos, qui Epifeopi fumus, iridigerc do^ lt;îlrina : fed aliórum çÃÃè dodores* Mà lorum Dodorum, malaeftdddirina* Ãëclefîa de malis Dodoribus facer? dotes non recipit, ca» conuenientibus» Item Tharafius ââ¢TZr
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' f ' '
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OyOD AD H.AEC, .Q^AE Dl^CIMVS,
wdicia rede côftitueda attinet, opéra dada eft ut.deligantur doürmjit
i] CK
^^6 TERTIA PARS RECVSATIONlS
ex omnibus vin graues QC côftantes, qui non quouis vetv to temerè ferantur: fed in quibustimor Deifit,quicp glorb am Dei rebus omnibus anteferant, prÅftantes eruditionc et icientia,ac mediocri vfurerum peritijuxta didum Am' brofij in Epift. ad Simplicianum:
Sapiens femper idem efl animonon minuiturgt; non augetur rerum mutationibus: nec ut paruulus fiudluatjVtcircumfcraturomniventododrinç/c^ manct perfectus in Chrifto^ fundatus charitate/^* dicatus fide. Sapiens igitur defedus rerum ignorât, 06 varium animum nefcitzfcdfulget ficut foliuft*^ cicC^qui in regno paths fui fulget.
Hue pertinet ÃC canon i, difî. 36. Qui vuItEpifcopU«* efleprudentem , non foluni peritiaià crarumIiteraruiP» verum etiam iècularium negociorum difpenfatione. in loco notantur etiam illi,quifub nomine fimplicitaiis eufant ftultiuam facerdotum«.
Studium ueri Ad UAEC, CiVAiaL UiA-KlKiE OPERA DANDA tdtModU eft,vt,quiad confultationcm Synodalem, amp;nbsp;negotiu® tm SophtÃi^ tam arduum,adhibentur,fintviriimprimisamantcsetftnj diofi veritatis, fynceri, aperti, candidi : non prauè inftiWâ aut ad fôphifticen aiïtieradi, noncallidipræftigiatores SC fycophantæ,quiflexiloquas ÃC. fucofasconciliationcstna# chinentur, quibus nihil eft pernitiofîus EccleGæ, nihil ritati magis aduerfum : nulla cnim durabilis in Ecclelta tranquülttas, fine veritate conftitui poteft. Imprimis igitai opera danda eft,vt his negoeijs viriprudentes SC periti ad^
SYNOD! TRIDENTINAE, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
Hibcantiir: qui etcorruptelas cauere pofeint, Sgt;C dodrinatn veris, certis, ÃC non calutnniose detorns teftimontjs coquot; gnofcereacdrjudicare* Quomodd Confiliarum elegant ter Ambrofius defcribit in hæc verba:
T alisdebetefle CôfîlianuSjqui nihil nebulofum AntifoÃui. ïiabeat,nihil fallaxjiihil fabuloium,nihil fitnulattr, quod vitam eius et mores refellat,nihil improbum, 3ut maleuolum,quodaiicrtatconfulentes* Neque ^nimfapiens eft,quifquis noceLvt honeftifsimè dw t^um ertà LucioEpifcopo,ô,q. i.ca. Sapiens,
QviNETIAM NONNVLLA ET AETATIS
eft ratio, vt tantd negocio non iuuenes aut neophyti im ftrum, periti rerum fpiritualium fed viri annis ÃC animo mautri, rerum pTas mediocri præftantes amp;nbsp;ætate graues ad^ hibeantur : Tales enim non tantum Concilium ipfum fir^ tuant, verumetiam grauitate quadam 8lt; autoritatis ipecic bonefta exornant, Quæ baud dubiè ratio fuit, cur etiam ^poftoli fuis in Concilijs amp;nbsp;grauioribus deliberationibus Seniores populi, hoc eft presby teros, ftmpcr adhibuerint, atcj^etiam cæteris prætulerint, Quemadmodum eftcerne^î te in adis Apoftolicis, 06 fingulorum fere epiftolis,
Ita de Sardica Synodo, in qua ducentiquinquaginta pifcopi conucnerut, epiftola Concilij ait iuffu Imperatoris uftgulari adfuifleetiam Ofium Cordubeniem Epilcopum valde ienemjqui propter ætatem grandem SC propter con# ftantiam inconfeisioneveritatismagnoin honore fuerit.
teris
jy3 TERTIA PARS REGVSÃTIONIS
teris cognofccre confiliû : Quà m fpeciofa uctcranis fapientiaC'amp; glon'ofus incelkdus^ ÃC coniïliû, Coro na fenuin^multa peritia jSógloriaillorü timor Quin etiam vmbra fenis plus valet^quà m gladius iuueniSjVt præclarè diclum eft à Baldo.
vpitrtrum PrAETEREA, CVM. IN LE\quot;IORIBVS ETIAM NE«' ffiiritualium goctjs præferantur qui vfu rerum Si experientia mediocri cr^eritia, valent, quanto magts in fummo hoc periculofifsimu iudicandi de dodrina munere curandum fuerit diligenter» vt non nifi quorum explorata iam, 8C in negociÃjs foiritua'â libus periclitata fitinduftria,Concilijs QC Synodis Ecclefia«' fticis adhibeantur, Ethuncvium non minus quaminge-« nium autdodrinam requirendum conftau Ita entm Apo^ ftolus iubet explorari prias qui Ecclefiæ erudiendae prxfl'' ciantur,6lt;: Timotheum nobis prædicat, non folum quod facrarum literarum ftudijs inde uit^ à teneris innutritus fit, fed etiam comes interfuerit Apoitolorum certaminibus, deliberationibusjdiiputationibus ÃC periculis» Beneô^ fapienter, vt omnia idem Syracides cap. 34.
VircruditusnouitpJurima,0d quiufu multarufU rcrum peritus eft,fapientcr diflcrercpoteft:qui nofi' eft tcntatus,qualia nouit ;
His ACCEDAT OPORTET VT QVI AO CONCI«» Er«J(f{o fo. liorum Ecclcfiafticorum deliberationem adhibentur, (blv lidact cognudicraditionc inflrudifint,amp; facrarum litcrarum feientia tiofdcrar^im nuHiex populo inferiores; multa etiam lcdioneamp; ftudio literal urn. plusmediocrifcripturæià cræconfirmati.Etenimfineerii-' ditione iblida, fine dodrina, fine verbi cognitione,ledionc multü
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jÿp
éditationeafsidua,fmpoftibile efl ut quis gvauifsimas, quæ dc religionc natæ funr, controuerfias uel «ïediocriter drjudicare uel explicate rede pofsit. Quod QC Auguftinus fatetur lib, 4, De dodn'na Chriftiana» iJebecJnquit,diuinarum Icripturarum tractator, Doclor^defenfor verg fidei,ac debellator erroris, bona docerCjóó maladedocere, atqj in hoe fermo nis opere conciliarc aiierfos, rcniiflos erigcre, nefci^ cntibus quid agitur,quid expedare debeant intiina ïâc» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sic cr BeJit de templo Sidomonis loquens.
Fruftra,inquit, fibi officium Dodoris ufurpat, qui diledlionem Catholicæ fidei ignorât:neep faiv lt;^uarium Domino,fedruinam fibiædificant,qui docere alios regulam,quam ipfi non didicere^co^ nantur*
EtpræclarèD* Hieronymus in Leuitico, duo aiteflè Pótificis opera, vt à Deo difcat (cripturas diuinas legengt; do ac iæpius meditando: amp;nbsp;inuicem populum doceat, qug ä Deo ipfè didicerat, no ex proprio corde, uel humano fen-' fu,fed quæ fpiritus fandus docet. Quod didum relatum fuitin ca. fin. dift. Decretorum Gratiani.
Vitae etiaai integritas singvlaris et 7. mor3fandimonia,atcpinomni officio fides elucere cutn pnuatim, turn publicé ex omni parte in ijs debet, quib. bic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cz in^
bonos habêdus fît ut de dodrina iudicêt. Etenim dodrina quantumuis egrcgia,nifi morQ caftimonia et vitg modeftia condiatur ferè finefrudu effiet facile gratta amittitomnem.
Neme (inquit Ambrofius lib.de officijs fecundo) fon^
Z lïq tiuni
;Ão TERTIA PARS RECVSATIONIS
tium Hmpidilsimorum fcatungincs in lacunis Awamp;ro/jw. j-jt^ nen^oex impura acturbida aqua hauRum lua^ \
uem Iperat Jtacp vbi luxuria eR, vbi intemperätia, vbi vitiorum confufio,quis inde fibi aliquidhauri^ endum cxiRimetCquisnondefpiciat morum collu^ uionem;quis vtikmalienæcaufæiudicet,queniVÃ^ det inutikni Riæ Etita-um,
Quomodo eum potes iudicareconfiliofuperio^ rem,quem videamp;moribus inferiorem*;'Supra me de^ bet eile cui me committere paro: An verb idoneurn putaboquimihidetconfilium,quinondat fibi» SiC mihi eum vacate credam^qui non vacat fibi;'
Ac dtindt,.
In acquirendis corrfilrjs plurimum authoritatis^ adiungit uitçprobitas,uirtutû prærogatiua,benc^ uokntiæ ufus/rugalitatis gratia»
I
Et idem in Commentitrio txplicationisPfalmit Eeatiimmaculati,
Ante vita quà m Jodrina quærenda eR» Vita bo j na fine dodrinagratiam no habet :vt ncc dodrina , fine uitaintegritatem fiiam habet-
Sic or AuguÃiniK ad loannem^
AuguÃnut, nbsp;nbsp;Dodrina per malos^palmes efl in fepibus,botrus
inter fpinastCautè hæc kge^ne,dum quæris frudu, laceres manum.ct cu m audis bona dicentem,ne imi^* tens mala fadentem»
ineandem
SYNNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;36
I» e4ndein Ãntentiam multa etiam ekganier ChvyfoPoMUfï ut ut libro de eont^undione cordii.
Docercamp;^ non facere, hon folum lucrt nihil,fed drryloÃ^ dam ni plurimumadfert. Grandis enim condemna tio eft component! quidem fermonemfuurajVitam Vero fuam atcp opera negligent!,
^t ad iÃud Matthiei : Ci^£cunlt;^ dixerint uobis, facite.
Doólrinamjnquit^accipiamus^non mores tapi^ tgt;us herbg non funt neceflariæ.Sic èC vos flores do^ lt;^rinæ colligiteamp;T conuerfationes rclinquite.
Et ad Aiki, Algt;o{b)l. hotnilia
Dodlrina optima^vitadocere: Etdelicatus magi eft^qui pleno ore de ieiunrjs difputat,
Vrlt;eclarè etiam Beda.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bedtü
Claufum habeas os peccator. Qui feipfum doce; ïâcnon potuitjs nee alios docear.
Pcrmultafuntin hanc iènienttam grauiÃime dida 80 flt;^«pta omnibus aetatibus à vins dódis,quae docent,quan# turn momentf fit in vita,moribus,6fexemplis eorum quf. Ut alios ad pietatem erudiantydodrinæ praefunt public« UualesfuhtEpiicopiÃC Ecclefiarum Antiftites,a quibus iacilimè mananrexemplavitiorS in auditores Ãi. vulgus, Ideoép 5c in his conftituendis perneceflarid deledus qui# dam adhibendus fuerit,
AtQV-E INTER CAETERÃS VIRTVTES Q^VIBVS S, præditos efle oportet hos AganodietasóC inConcilio panZclm^ietatii - -------
TERTIäâpäRS RECVSATrONl5 blico collocutorcs, vel præcipuèopuseft pi'o quodam at^à ardentiorezelotuuandæacdefcndendæ gloriaediuint nOi^ minis, præièrtim inter tot infcftifsitnos veritatis hoftcs, quorum minis non paucos frangi confiât» Huius heroic* affeçQuspræclarum exemplum nob* proponiturin de,PfaI.ó8» Z^eluSjinquitjdoinus tuæcomedirineA opprobhamalignantiûccciderunt in me finecaula' Itemcj} in latrone, qui contra fupplictj fbcium femiuiuus aC laceratus tarnen gloriam Dei in cruce tuetur»
9* Et, qvod ante omnia necessarivm Timor Dei pvimis fuerit, quodcp primum ac præcipuum efïê fani mnes intelligerepolllint facile :deligiac definiri huit nC'' gociononnifîviros DEVM timentesoportet,acpf^^ cipuaquadam pietatepræditos» Siquidem inid^^ fapicndgomnisefttimor DominijVtfcnpturaa't»
,a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etrurfui.
QLiorefpiciamfnifîadhumiliatum etcontritiâ'^ cordc,actrcmentem fermones meos » Stulciautciiâj hoceft_,hominesprofaniamp;Simpf).,timorcmDon^^ ni contemn vnt,nec eft timor Dei ante oculos PfaL 15» Et hos negat in Concilio locum habere Liberi^ us Epifeopus epiftola fua ad Athanafium : Ficri,inqciiG non poteft,ut locum in Conciliohabcanthi,qui deimpqfunt.Etpaulóantèdn SynodofolustnT^r
VrinatiDomini ad omnia fufficit;
éîiis remoiie:t pOSTREAlO. OMNIS ANIMORVM ACERBITAS» di intcrcoiio= q gj; ofFenfæ omnes vtrintB deponi debent inter pa*'^f®â tMtorer, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- utnili**
SYNODI TRIDENTINAF»
vt nihil hic aliud quam gloria Deijamp;T pax atlt;à tranquillitaS quæfîta videatur Ita rede Gregorius :
A ConciJio procul ablint odia_,facinorura nutrii-nicnta_,8d interna inuidiatabcfcat.
Et idemdeeoqui primus autfuperiorfithabendusiir Concilijs,epiftola 7x»cap, yx. fic ait:
Concilium Catholicorum Epifcoporumadmo Fieri précipite, ut primatem nó ex ordine loei, poltgt; poGtis uite meritis faciat: quoniam apud Deum n(gt; gradus clegantior,fed vitç melioris adio comproba ^iir.Quae etiâ hac dere Baldi fuit lêntêtia in c*i.nj5. de lud,
Etut breuiter omnia compledamur:Ad Concilium ve^ ^ire debent PATRES SANCTI ex omni orbe terra-* â¢^arum, ut ait ca» Canones in p. diftindi;'» Etut Baldus: Concilium eHconoreoatio multorum et maximo^
O o l'Uni virorum.
Nimisautemverum eft quod bis verbis adiecitPetrus à ^onte,intradatufuo deMonarchiaCóciliorum ^.q.in p. Secundum hoc,inquit, hodienon poteli cclebrari Concilium cum nullos habcamus Sandos patres^ -» adeo deprauata eft religio Chrifbana,
Quæ autem hadenus â nobis cnumcratac âonarum quaîitateSjConditiones,^ requtfits parte etiam ipfis Canonibus-Ecclefi'afticis
fueruntper^ , ea magna fancita funr,
iraaira ab interpretibus corum vt patet ex ca. oportet,
amp; per totam diftind. 36. ÃC ex ca, fi redor ^uhnd.4^.ItcmcpGregorio in cap. 1$. Paftoralis,SC ia ^cgiftro lib.i.cap.xq. ó^ca. oportetS, q.i.PIeracp etiam ex lacobatio
04 TERTIA PARS RECVSATIONIS lacobatio Cardinale lib Æâ¦ de Concilio* u articule* Quod ideo monemuskdorem,ne quisexiftimetnos nouislegP bus adueriäriosnoftrosonerare,quorum dCiura propria amp;nbsp;feriptores arque interprétés Canonum omnes hæc ipfa aut etiam plura grauiter ab eis exiguntatep requirunt* ini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A R T O ⺠Non tantum, ut iam didum
Quod ttiam cd, EpifcopiôC Clerici ad babendam Concilq vniuerfalis Laid in 0011== conuentum pertinent, fed di. Laici homines ac politici â¬ilijsacume=^ Chriftianis omnibus omnium Ordinum ,veluti funt Ini' nidilocü /7lt;t=peratores, Reges, Principes, Comites,Barones,ciuitatiini teant o- ius ^oppidorum municipes, di in vniuerfum qui in quaque dicernrndi. prouincia infignis alicuius dodrinæ, intelligentiæ, dC faU' ditatis nominecelebrantur,fiue ij Laicifint, fiue Clerici» Quib.etiam omnibus no ibium voxdeliberationis di con' filtj, fed dC iudictj ac definiendi poteftas in Concilio com' munis cum Clericis efle debet»
Quod enim citantex Ambrofîo:Laicos elïè docendos ab Epifeopis di. Clericis, id etfi de officio facerdotum vert de rede didum fit in généré, quibus minifterium docendi Euangelij di adminiftrandi Sacramenta commendatûeft, quo nomineetiam in Synodis de Concilijs (fi modo reipl^ taies fint, ut munus fuum redè obire pofsint ) inter primoS habentur: tarnen ubideijs rebus,quæ principaliter ad vni^ uerfalem Ecclefiam pertinent,deliberatio pia inftituiturî quale eft imprimis negocium fidei Chriftianç quç vniucr^ lalis eft, quæ omnium communis, quaî non folum ad Clc' ricos, verumetiam ad Laicos de omnes omnino pertinetl iniquiftimum foret omnes omnino Laicos de' politicos viros idoneos ab huiufmodi deliberatione fubmoueri 8C excludi* Etenim Ecclefîa Chriftiana tà m late per orbeirt
SYNODI TRIDENTINAE.
orbem Chriftianum diffufa, non ex foïis Clends confiât, ceu minifti fs dodnnæ diuinæ, fed ccetus efl omnium fide*! bum ac Chi iftianorum,inter quosetiam Laici funt,quib» ffli fer uire ÃC miniflrare debent, Communi igitur tà m Lai* corum quà m Clericorum confilio ifla traëlanda, delibelt;î tanda ac definienda funt, iuxta régula æquifsimam:Quod oinnestangit id etiam ab omnibus tradari amp;nbsp;comproba^ fidebere*
Id^itaobfèruatumfuifleetiamab Apoflolis in Eccles nxcmpldctn« ba primitiua , Ãdluum Apoftolicorum hifloria teftatur tiquiÃimorti
15'* vbi defcribitur Apoftolorum Synodus Hiero^- Condliorum. bgt;lymis habita :ÃC inter caetera hacc leguntur verba: Plalt;5 cuit hoc Apoflolis ôô Seniorib. cum tota Ecclefîa* Quis autem negabit ifli Ecclefîæ interfuiflè etiam LaicosÆ
Eadem etiam fuit CARTHAGINENSIS Sy^ condltü Car ^odiratio, eins cuiD*Cyprianus praefuit: ExpreÃeenim thaginenfi, fnadiseiusfîtmentio plebis, quod nimirum Laicorum nomen eft : Verba Synodi inter cætera fie habent:
Cum in unumCarthagini conuenifïèntCaleinâ Scptembrib.Epifcopiplun'mi ex prouincia A^ phrica,Numidia, Mauritania,cum presbyterisÃC Diaconis ,præfente etiam plebis maxima parte, leâæefTencIiceræ lubaianiamp;c.
De N ICE N A Synodo relatutn hoc extatin hiquot; ^ictnum «o« ftoria Ecclefiaftica: intanto Epifcoporum numero,qui trecenti decem amp;nbsp;odo conueneranf,ÃC cum qs Laici multi viridocfliamp;pifjfènemquendamLaicumnon ita peiitum admodumlogicesôdPhilofbphèæ,plus praeftitiflè aducr^ fusPhilolbphoscoin ConciliOjquà in caeteri Epifeoptos
nines.
3^ TERTIA PARS RECVSATIONIS
Te^^notùii fcriptune,
Telüinoniti pitriit».
AmbroÃiit,
mnes,quod eft apud RufFinum lib, i.cap. 4Jn'fton3e.
Ethuc referendum etiam eft præceptum illud Chrüuî Die ECCLESIAE: quo nomine non minus con* ttneri Laicos quam Clericos iam fuprà demonftratum dt Sic, quod ad Theflalonicenfem Ecclefiam feribens Paulus præcipit: ne cuiuis fpiritui fidem habcant,fcd fpiritus pro^ bentanex Deo fint: Verbafineomni diftindionc concc' pta,certö demonftrant,iudicium hocöC /owi/ixiflxiJ qua (piritus explorantur, tarn ad laicos ad Clericos pertiner^»
Hæc quædeLaicis etiam admittendis ad Concilij uerfalis conuentum difleruimus, Patrum quoep teftin^o-' nrjs atcà cxemplis laudatifsimorum Regum et Principuu* non ditficuker confirmare pofTumus, quos non tantutu adfuifle Synodis SC Concilqs (cd præfuille etiam Icgini^®â
TraditenimD* AMBROSI VS in epiftolam Pauli ad TimotlKi.cap, prifeis temporibus St^in primitiua clefia obferuatum,utcertus efiet numerus virorum aetate^^ rerum prudentia grauium ex populo cóftitutus, finequo^ rum confilio nihil f ieret in Ecclefia, quod arduum efletö^ diligentiore aliqua deliberatione indigeret, Quod praeda^» rum inftitutum tarnen poftea conciderit cxoleucrit p^^' latim,nonfineincommodo Eccicfix»
Ausn/finui. Apud A VG VSTIN VMmultisinlocis,ó(f nomin^ tim in epiftola 48* SC tóz, SC lóó, fcriptum extat, Reges politicos magifiratus,de rebus diuinis SC doqmatibus in Ecclefia controuerfias cognouificôddtjudicaÃe*
Thtodoretof Sic Sc apud THEODORET VM lib. i* cap. 10. Cor/ à cConjUnti- ftantinus Imperator fubicribic ipicSymbolumNicçna nodo conditurn:et in principio Epiftolæcius hæc funcvcP ba;Plurimis,inquit,collcdi5Epifcopis,mequoc^,tanquain
SYNODF TRIDENTINÃE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7
numero veftro,præ(ènte,de omnibus conucnienteinquP fitione tradatum tuit. Minime enim negauerim jQUO ma# ^imé gaudeo,eflême in fbcietate minifterij vefhi.
Eodemep prorfus modóautorhiftorieTripartitaeEufè^ bins lib, Z. cap, lu epiftola fua ad Palæftinos de Concilio ^icçno et fide Conftantini Imp,fententiam eodem in Cô-* fgt;lio diclam refert his verbis: Sed ctip(è Primus Deo ama# ^ilis Imperator nofterConftantinus earn redlifsimè habe# ââe teftatus eft, amp;nbsp;fie etiam Ie fen tire profeflus: in quam fèn# ï^ntiam omnes conlèntire amp;nbsp;fiibfcribere, £lt;in his dogmas fibus concordare præcepit,
Eundem etiamImpcratoremlaudati{simum,amp; omnib, Exrwp/rfwe« fievoicis virtiitib,prællantem,legimus Donatiftarû fedam ânipiâ ( quç Romana ôC pôft Arelatcnfi Synodo damnata ^Ppellationc ad Imperator? interpofucrat)caufa cognita et ^toredogmatisimprj intelledo damnaffèperfententiam ^fgitimam: quæ fane nullius autoritatis fuiflet, nifi hoc ius quoddicimusdedoifrrinæ dogmatib,definiendietiam ad t-aicos pertinere concedamus, Quemadmodû amp;nbsp;D, Au^ guftinus hoc exemplum allcgataduerfiis Crefeent, Gram# niaticumlib, ;,cap,i7,fic inquiens : Infèro adhuc et verba Conftantini ex literis eins ad alium vicarium vbi fe inter partescognouifle, amp;nbsp;innocentem Cælianum comperifle teftatur, -
Eft:amp;:apu(j SoromenûdcCôftantinoTmp.quodEpi# sozotntnm, feopis mandaucrit ut de côtrouerfis articulis eius temporis Uterfe placide deliberenqSC communideliberatione vnam aliquam conftantcmSC certam fcnteniiam concipianqin quâcôfentientes, capita eius perferiptaad ipfiim perdecc fidedignos virqs ex ocddentalib.cômuni côfenfu dcledos,
mittanq.
5^3 TERTIA PÃRS RECVSATIONIS mittant tvtquiddeipforum dogmate amp;nbsp;ièntentia öatuenquot; dum fibi fit leeundum Scripturae fanctae confenfum, eo fa# cilius arbitrai! queat.
Honorim. Sic amp;nbsp;HONORIVS Imp* graflantibus in AphrP caDonatiftis Carthagini Synodum indixit, cui Marcelli# num Tribunum praetecitpræfidem etcognitorem,qui,au-' ditaquantum fatiseratvtracp parte, fententiam pofieatu^ lithanc: Donatiftas veris Catholicorum ÃC firmiisimis tionibus conuidos videri QC. efle*Quemadmodum Augit^ ftinustnopere breuiculicollautertiæ dieiannotauitinf^ ne, qui SC ipfe huicSynodo iam fexagenarius interfuit ca alijs Epifcopisducentis QC fedecim*
Theoda/iut, EodempertinetÃCexemplum THEODOSH, ptimilmperatoriSjCuiusgubernatio multum etiamEcde^ Ãx profuiuls in eaad Cyrillum epiftola prædarè aiulmp^'â ratoris boni officium ene vtrumcj^ curare ac prouideretl^^ ligenter,utôC tranquille fubditidegantamp;^ut piè:Verbaci'' ushæcfunt:
In regnum itacp à Deo conftituti,ct connexioP* etatis ac profperitatis ftibditorum exiftentes,cufto^ dimus focietatêhorum perpétué indiuulfam,pf°^ uidentia noftrapacem inter homines procurantes, hadlenus quidem Reipub.augendæminiftramu^» peromniavero fubditis,utitadicimus feruiemus, VC pie uiiiant amp;nbsp;conuerfentur,ficut pios dccctadof^ namus,vtriufq?utconuenit,curam gerentesamp;'c.
Ifi/hnùnni. Qtiinetiam legimus IVSTINIANVM Imp»^ ditflo ftatuifie, quod ctiam Concilio Conftantinopolitan*â per Menam praefedum eius publkc fuit propofitum: nib* decerneo»â
SYNODI TRIDENTINAE.
decernendiim aut ftatucndum in Synodo de quo non ftc ante ad Imperatorem relatum, Eo quod minime conuenP atpræter Imperatoris iuflum quidquam in Ecdefia Ca^ tholica fiert Quod edictum præfides eins Concilij ad pie--tatem ÃC zelura Principis reÃèretuIerunt, acplacuit patrio bus cæteris co Goncilio congregatis, quemadmodum an# notatum eft in voluminibus Concihorum,tomoprimo, Ãd.^GjnciltjConftantinopolitani IL
Pari fide SCpietate MÃR.TIÃNVS I^i^psf^torqut Theodofio Secundo in ïmperio Orientis fuccefsit, vt Ec^ clefiæ diicordias fedaret, cognitionem controuerfiarum Chalcedonenfî Goncilio ipfeiuicepit,amp; décréta eius con# fcribiadhibirisconfiliariis fuis politicis curauit; Extant^ Orationis eius hæc verba;
Nos,înquït,ad confirm andam fîdem ^non ad fientandamvirtutem,exemple ImperatorisCon^â ftantini adeflè Synodo cogitauimus ,ne in pofterfi *^ultitudo populi inftitutionibus prauis attrada, ânueniatur dinentiens ⦠et quæ fequuntur deinde, Tomo i.Conciliorum orbis, inter aefia Chalcedon «enfîs Concilfj. que etiâ relata leguntur in diftinét, 96»Gratianfi
Poftremô, cum etiam intelligamus, in V ctere Tefta-Wento amp;politiadiuinitus conftituta, Reges iplbs DauP dem, Salomonern, Ezechiam, lofiam dC cæteros Gonciltjs congregationibus in populo habitis interfuiffe 0lt;^ prægt; fiiiiïè Temper : quæ diuerfitatis ratio fuerit,cur hoctempo/-re Principes ÃC alios viroseruditosacpios atalibus nego#
A 3. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctjsrele*
570 TERTIA PARS RECVSATIONIS eijs relegemtisf quos ,fi vnquam alias, maxime hoc fçculo' euerfo deplorato adhiberi opus eflet quo Epifcopacus ÃC facerdotia indodifsimis quibufc^ amp;nbsp;à religione alienif# fimis conferri ferè folcnU quod tarnen prifcis temporibus parcius fiebat
Necp vero valde opus eft hac de re difputatione fubti^ liore inquirere, præièrtim cum ipfi Canones iuris PontiÃ* cij exprefsè non vno in loco affirment Principes,deberà adeffe amp;nbsp;præeflè Concilijs, ut traditum eft nominatim in ca* Principes* 23* q. vbi glofla interpretis addit,hoctuin uel prçcipuè locum habere,cum Clerici fidem Chriftianam oppugnare ÃC euertere nituntur,amp;: in earn ftntentiam alÃ'' gat multos Canones* Quod à C Petrus de monte. Veneis feriptor accurate exeqtur in tra(ft*ftio de cô*quçft.^,n.;.4*5'*
Ãtep is,quem modo diximus, Canon hocetiamad^lifâ nifihoc fiat, Principes Deo reddituros rationem propteï Ecclefiam negledlam hac in parte*
Reges autem SC Imperatores non tantum interfuilft
præfuiffè Côcilijs,multis in locis eiufdem iuris legimiâ®â ca. Adrianus x. dift. 05.ca*nos ad fidem dift.9ô.ca*vbinain cad.dift*ca* futuram*ix.q.i.c. Si quis ingcnuusx9*ff Nec Principes tâtû fed et Laicos.ca.Ãd fedê 3^*dift.ct ali **
A.C Platina qui vitas Pontificum ftudiosè conferipâ^ in Nicolao Primo Pontifi'ce annotauit,eumhocnoiinfn fus primo omnium impetrafle apud Imperatoren! Lu uicum,ne ullus Princeps fecularis autetiam Concilijs Clericorum interefte audeat,nifî quando de n agitur, turn enim licere ôô par effe. Ita ille* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Sed prolixiorem huius quæftionis traeftationem ïnus, fatis enim confiât de Principibus, non modo fu '
SYNOD! TRIDENTINAR nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j7t
gio rum, nbsp;nbsp;ut vocant, confultandt vocem, fed ÃC definienjs
di ac determinandi fus I'pfis competere in Concilio ⦠quod euamiSjdequofæpeiammeminimus, Marfilius Pataup nus lib it cap« lu ex vetuftis Concilijs copiosè demonftrau
Qv ODAVTEMATTiNETad cæteros Laicos, Dec^teris hi Qui dignitatis gradu inferiores flint Regibus amp;nbsp;Principib« cit qui Prin^ dehisitafentimus,necphosredè ab huiufmodi délibéra^ cipibiu digni îionibusfummoueripofïè,fimodo idonei deprehendan-- tute inÃnoâc ttir eruditione SC vitx intcgritate,vt didum eft« Ãtlt;p hæc rerfunt, fuit etiam Chryfbftomi fententia,vt eft intelligere ex homi? fia i8«ad alteram ad Corinth«epift« vbi in haec verba fcribitî Hæc fané à nobis dilt;fla funt,vt omnes qui reguntur fobri) fintj vt difcamus^ quod vnum corpus fumus Omnes, tantum inter nos habentes difcrimen, quantum membra à membris:et netotuminSacer^ dotes iaciamusfed ÃCipfî tan^ procommunicor# pOfCj fie Ecclefie vniuerfg curâ geramus.Hocenim et nobis^et vobis maiorêpreftatfecuritatê,magisc^ ad virtutes præparat : vnde audi et de Apoftolis quomodo fæpè fubditos fententiæ fuæfocios acce^ perunt» Etenim cum feptem elegerunt^prius po^ pulo confiliumcommunicarunt, amp;nbsp;quando Mat^ thiam Petrus, egitpræfentibusomnib. tune ,8ôvi^ mulieribus. Etenim Ecclefi'am ficutdomum
vnam oportet inhabitare^ôc ficutcorpus vnum aO pèü etit,
n Ne
TERTIA PARS RECVSATIONIS
Ne defpi'ciamus eos,qui vtilia confulunt Jicct fubdi'ti fînt èC uilcs, netç illa^qusc nos introduxen^ mus, vim habere acrobur omnia putemus: fedea, quæ apparent conducibilia,hæcabomnibuseoiV firinentur. Sæpeenim fit, ut hallucinantes pleratg uideant, quæ non cernant acutè videntes, eô quoo diligentiores fint,et circuinipediores Jta Chryfoft*
Etinhancfententiam ffmiliter NICOLA. VS deLy-^ ra,interpres vêtus Scripturæ facrac ad caput ló, Matthau* fuper illo» Etportac inferorum non præualebunt, ÃCc,
N.Lgt;M
A vera fide:fcilicetfubuertendo. Ex quopat^^â quod Ecclefîanonconfiftitinomnibus rationeP*â teftatis vel dignitatis Ecdefiafticæ , vel feculafi®* quia multi Principes,fummi Pôtifices,ôd alrjinf^f j ores inuentifuntapoftatafle à fide : propterea qtiO^ Ecclefiacôfiftitin illis perfonisjinquibuscftn^*â^^ cia vera, confefsio fidei amp;nbsp;ueritatis.Hæc Ly^^*
Hucpèrhnetquodà Gerfonc partei.de examination^ dodrinarum traditum eft, in hacc verba:
Ctrfbn..
Prima,inquit, veritas hæcftat, quôd fcilicet quis fimplex,non authorifatus,pofsittamexcen^n ter in facris litcris elle eruditus,ut eius afiêrtiod j plus fit credendum in cafu dodrinali quà m PaP^ declaration!. Qiiia confiât plus elle credendum b/ uangelio quà m Papæ» Si doceat igitur talis erum^ tus veritatem aliquam in Euangeliocontinerij^m vel r
srNODi tridentinae. ^7?
Vel Papa nefciret^vel ultrô erraret^patet vtrius præ* ferendum fît iudicium»
In eandem lententiam idem alibi diiputat, QCnsî Pliic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imtriini mlinin'^ (T'o
tta conclip
J9^n'tate,id eft (cripturajquà m Papæ amp;nbsp;vniuerfah ConcP yOâ quia amp;nbsp;Papa ÃC vniuerQle Concilium errate pofsint, *ucp ÃCex Auguftino multis probau
Atcpita etiam celeberrimi iuris Pontifictj autores ièniè#
â¢quot;unt, inter quos eftôt Abbas Panormitanus, cûm alibi, Prf/ior/nirrf« ^ùtn in c fîgnificafti De Elecfl» ita concludens ; Quôd in ^uncernentibus fidem, didum vnius priuati melioribus ^Utoritatib, noui aut veteris Teftamenti iubnixum,quà m Papæ didum, præferendum etiam fît Papæ dido* Hoc ^niplius, Laicos idoneos etiam debere interefle Ecdefîa^ fticis Concilijs idem expreisëdefenditin qu^ft, u num, id* dtans ad hoc ca, vbinam, diftind, 9Ã, Petrus de monte yenetusintradatudeConciInsquæft,5,num,7* Itemcp ^arfilius Patauinus in defenfîone Pacis, parte i, cap, xo,
alibi iæpe*
Eftamp;apud PICVM MIRA ND VLAM de quæftione. An Papa fîtfuprà Concilium, hæcdefinitioj Quodfîmpliciruftico, ÃC infanti èC aniculæ plus crcdendüm fît, quà m Ponnfici maximo èC mille dus Epifcopis,fî hi contra Euangeliurn,ifti autem pro Euangelio verba facerent,
Ethadenusquidemdeperfonis quæ intereiïè Synodo Oecumenicædebeant îdequibus pleriil^etfî magna decree torum Pontificiorum varieras elle videatur , tarnen ex his qugdiximus conftarefatispoteft,etiam Laicos quofcuncp,
A a iq modo
5^4 TERTIA PARS RECVSÃTIONIS modo rerum diuinarum fcientia Clen'ci's inferiores noR fint,0£^ vi'tæ integritate præftent,audiendos ôC admittendos non minus quam Ckricos» quidquid fentiat lacobatius Card{nalisdehacquæftione,quihoc Pontificis voluntaü öi. arbitrio adferibir, an largiri is hanc dignitatis præroga!» tiuam Laicis veliL Quod etiam ante eum ita Petrus de Monte tradidit, fed falfo : Quæ enim ratio efle poteft cn*' hoc in Pontificis arbitrium conferamus, quod natura per fe æquifsimum eft amp;nbsp;liberum;'
V. QVINTOgt;-Cum Synodorum amp;nbsp;Condlio'' rum plura fint genera,imprimis placeret ( quod etiam de*â Concilij, ut cretis imperij publicis fuit comprobatum} in grauifsimî® Rtuniuerfale. maximi momenti difsidijs ex omnium nationuti^ amp;nbsp;prouinciarum orbis Chriftiani partibus Condliiiâââj quod cccumenicum 8C vniuerûiîe dicitur congreg^'' ri» Ãc fpes bona Status tenet, fore ut, tanta iam diuinsf veritatis et dodrinarum omnium luce vbiqp patefalt;fta,pl^ââ ræcp etiam exteræ nationes pietatem fiiam erga Ecclefia«' afflidam,ftudiumcp fidele hacin parte declaraturç fingn^ft grauatè operam dantes vt ritedijudicatisdogmatibus yC' ritas ab errorum deprauationibus SC abufibus idolatries vindicata atep illuftrara extet: ôd coniènfus firmus, ftabiliS) ac perpetuus Prophetarum, ApoÃolorum, amp;nbsp;omnis Ec^ clefiæ confequuturæ ad pofteritatem pie conftitui ôi mari poisit. Quo quidem beneficio ÃCofficio,fi Eccle^ fiæ tranquilîitas reftituatur ita munita utdiuturnaeflepoâ* fit, nihil profedoDeo gratins, nihil humano generi com ducibih'us, nihil ad omnem pofteritatis memoriam glorw^ fiU5 fuftipi poflê certum eft*
------- gtenu»
SYKODI TRIDETITINM
Etenim ca eft folcnnium ôi. Åcumcnicoi uni ConciitOïs *â 11111 quç pro publicis Ecclefîæ vtilitatibus fuicipiunturra-' utnon tantum ex vniusautalccdus prouinciæ iian'oÿ ïii^île Epifcopts acPraflatis, fed maxima populi Clii ühani parteadeocp terttjs duabus totius orbis Cluiftiani conftare debcat, qwemadmodum Canoniftæ tradiderunqÃL imprp *nis loannes Andreæ, cuius fententiam ut reccplt;iorem re-* ïiqut probant omnes,tum etiam is quem fæpe iam dixP i^us,Peints à Monte, Venctus in tradatu de Concilias, quaeft, 6» inprinc» Nec negat id lacobatius Caidinalis,eogt;-dem in tradatu lib» Æâ¦ artic» etfî muita in viramtç fenten.^ tiam prolixe düputeu
Ac fi qua vnquam fueruntauteflèpofliinttempora^ quibus hifee remedqs opus fuit, funt cer te noftra hæc, qui# bus extremæ rcrum confufioncs Sgt;C opinionum diftradio--*ies infinity impendere videntur cum grauiisima totius or^ bis Chriftiafti tadura, nifi ex omnibus nationibus magno ftudiodeligantur et udiüfsimi quicp, intelligentes dodri# nam, SC amantes veritatis, ac pîj vîri, qui de rebus tamis placide fine praciudicijs, fine animorum acerbitatCjfinecru# delitate in Cocilio délibèrent» Et profedo haîc cura ad ma# giftratus attp gubernatores imprimis pertinebit» FacilP uspIuriuminduftriaaccoUationepiacrui ô^illuftrari ve# ritas poteft,facilius errores etiam conuinci ac refutarirquoquot; modo Canon ait: faciliusinucniriquod à pluribus quæritur» Venis etiam repromiffbr Dominus ita ait: Si duo vein es ex vobisfuperterramconueniant in nomine meo,c|uacuncp de re patrem petieritis in nomine meo, fiet âlis a pâtre meq ; TçxtW? çft in Canone» de quibus
Aa iitj infin»
TERTIA PARS RECVSÃTIONIS in fin. dift/nct, xo. 6^ veritas per plures melius inuenitur, nbsp;nbsp;nbsp;,
lit notât Dominicus cap. per hoc.§. Verum. De hæreticis nbsp;nbsp;nbsp;|
lib. 6.decretal. Et Decius in cap. jyrudentiam. in nota/ bill. De offic. delegati: Ite. Vbi muka funt côfilia,vbi mub ta falusîverba funt Petri Anchoraniin cofik'o i^r.inprinc.
Ad hæcacceditjquodmaior etiam apud omnes natio/ nes futura videatur autoritas eius dodrinæ, quam vniuei'/ falls Concilij orbis Chriftiani ÃC piorum omnium confen/ fus approbauit. Nee enim leuepondus habent bonorum virorum conientientes iententia:,amp;,uttextus Canonici iu' risait: rediius eft iudicium quod plurimorumfen^ tentiæroboratur.d. cap. prudentiam 8C in ca. Extra confcientiam.diftind.04. EtCardinalis lacobatius lib.i» deConcilïo,artic.9.Etlib.ó.artic.x.
Infuper etiam. fpes noaobfcurè propofita videtur, û quale dïcimus, Concilium ex omnib., omnium nationum dodifsimis ac pqs quibui^ congregaretur,non fine vbct^ rimo Ecclefiac frudu amp;nbsp;augmento infigni id futurum* Vnicuic^ datur in Ecclefia manifeftatio fpiritus adbotium ait ApoftoIus:Et huic quidem per fpiritum datur ierrno fa' picntiæ,ali)verôicientiæiècundum eundem fpiritum, abj vero fides per eundem fpiritum;
Atcp hadenus quidem quæfuerit ratio conftarc potdb cur inter Imperatorem,,Eledores,cæteros^Imperij Ordt^ nes iäm olim ita conftitutum publice fuerit,ut ad diisidium de religione tollendum SC tranquilh'tatem pacem^orb* Chriftiano reftituendam vniuerfali Slt; oecumenico Gonci^ Iio potius, quam particulari conuentu, qualis is eft, quem nunc in TRIDENTINIS rupibus Epifcopi Papa' ks agitant, inclinatæ Reipub.orbis Chriftiani
SYNODI TRIDENTINAF. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;577
â SEXTO«- Et hoc neceflan'um fuerit eiufmodi ^onci'Iio ÅcumenîcOj quale didmus, habendo, ut Pontt«
Romanus Epi'fcopos,Prælatos,antiftitesEcclefîaium, Sl^ïotquotfide data ÃC iun'Ãurandi vincuh's obftridos ^ïnt^los fibi habet, primo omnium t]s vinculis fólutos wc liberetamp;iuramentigratiam omnibus plenïfsimèfaciau ^ccenim aliter liberèamp;f fine periculimetu ^èntentiam dp aut veritati teftimonium pef hibere poKrunt, ièmper fimore hoe animos eorum follicitante, ne, fi quid aduerfus ^ontificem liberius décernèrent, id aliquando eis fideinon âcruatæ ôi. violatiiurifiurandtignominiam apud eundem ^dferret. Nam PI V S IL Pontifex, fua ad Mqgun« ^wum Capitulum epiftola in hanc fententiam aperte icri# pfit: Eam eflè vim lurifiurandi quaClerum Pontifex fibi wbftringitjUtperfd ne quidem in caufa iufta amp;nbsp;veritatis Wefeiifione Clericis liceat Papæ aduerlà rt
Neqp veró mirum videri cuiquamdebet,quod dicimus, ^pifcopos dC cæteros Pontificiiuratos Clericos ( funtautê dc confuetudine hodiè ferê omnes Pontifici iuramento ob/ âtiéh' quotquot dicuntur Generales (eu Prouinciales relifs gioforum Ordinum, qui ad dignitates promouentur ut docet Cardinalis lacobatius lib. x» aru i^rradlatirs de Con--plio) per iurifiurandi quo obftridi tenentur fidem nó poG leliberèinConcilijsdicerefententiam fiiam^Nullum enim HTreiurando grauius vinculum vllo uel diuino uel huma«« WO iure vnquam inuentum fuiuEtenim Sé diuino SC hip nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
wiano iure omni,ta'm ciuili quametiam paganOjiuramentl pcowiiflorum adigimur, ^â^^{^^â^wmmeritó habetur,nee quidquam eft quod hox wrininon profligatifsimo maiorem necefsitatem adfzrat»
Aa V Vipr^.*
^3 TERTIA PARS RECVSATIONIS
Vt præclarè in libris OfFiciorum docet Cicero Regii^^ Confulis R-oniani exemplum honeftifsimum proponeflS, quem ncc Patriae nee fuorum charitas retinere potuit,qwo^ minus fide hoI ti data rediret etiam ad crudelifsima Poeno^ rum fupplicia, ne iurifiur andi religionem violalTe turpit^'^ videretur. NulIa,inquit,rcsefRcaciorexcogitata eftà ma^ ioribus noftris quà m iurifiurandi religio: nullum præcerea vinculum ad adftringendam fidem iureiurando maiorcs noftri ardius elle voluerunt.Id indicant duodecim tabul^^^ rum feedera, quib, etiam cum hofte deuincitur fides» de re cum alfj ex iuris interpretibus tfadarunt,tum impri^ mis copiose Hieronymus Cagnolus in L Si quis maior viginti quincû num» 6, ÃC fequent» C»de tranfa(Sion» nbsp;nbsp;,
Cum autem hanc iurifiurandi religionem adeo fancS^ feruarint etiam Ethnici homines, quanto magis exifti^ mandumfueritjVirospietatis ôtdodrinïc ftudijs dedtos,â ac profefsione Clericos, iurifiurandi eius quo. fuperiorl foo, ac veluti capiti deuindi tenentur, rationem fummaffl habituros»
Tantifper igitur dum hi Pontificio iureiurando tene# buntur, lem per in Concilie iententiae eorumferuae exiftiquot; mandæ funt,amp; nulla ex parte, quomodo oportebat, liberç. Enimuero SC iuris autores atep interprètes omnes magno conienfit tradiderunt, quidquid obiuramenti religionem ucl fiat uel omifltim fit, id non fponte fed iufto mctu facftS omiflumue videri, amp;nbsp;coadc» Attp inde fieri ut fi quis per metumcumiuramentocontraxerit, ctfi poftea per plura tempora ÃC ex interuallo fan's longoimpleat promifia,no tarnen cenièri piirgatum metum ex tali impletio^, fed praeiumi quod tale implementum fecutum fit coadc, videgt;
s Y N o DI TR ID E N r IN AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;375»
^lt;^ctpenuffj,cuitandi caufa. Qiiod egrcgiè præ cæten's
Jâetinus Confilio 14. detnonftraïu't in quarto ei'us refpoiu^ * diibio» Qui'n imô iuramentum cenfètur habere vim S'jandamtorturæfptn'tuah's quemadmodum confulendo r^pondûBarth^SocinusinconfiLi^^j.inh coh circa fin» ^^*2.» Quodautem torttiræ Si tormcntorum me tu fit id fponte fed coaótè fieri amp;nbsp;inuoluntarium eiîe nemo no-^âïteÃigitî quomodo etiamredè argumentaair Aymo Cra--^^ttaincqnfihó. num» 84.
Omninô igitur Si ante omnia neceffarium crit ad hanc, QMam requirimus jiententiarum Iibertatem, ut Pontifex yi'chiepilcopos fuos, Epifeopos, Prælatos, cæterof^ fibi âiJratos amp;nbsp;obftriAos abfoluat à iuramenti vinculo»
Ita enim et in ciuilibus ac politicis negoetjs fieri confucf ^itjquandoEIedoreSjCætericp Imperij Principes fècun^ formulas receptorum iudiciorum adori petenti iudi# ^^aamp;iudicesdantconfiliarios fuos,quos conftitutio pri^ iubet (bktere,quod ad præientem caufam attinet ,ab ^nibuivinculis quibusdomino fuodeuindi fint, quagt;-tenus eacognitionem legitimam in cauia de qua iudtcangt; fit impedire videantur» Quæ ft de pecuniartjs amp;,vt ita dicamus, prophanis negoeijs in qiiib» temporalia tantum, ^erfanturjfalubriterconftitutaexiftimamus, quanto ma* gisidem in his longé grauioribus negoeijs jquaîfalutem æternam fpedant, attendendum fueritt'
Enimuero nihil magis aduerfum eft libertati Cocilij, qua fententiarum ftr uitus, quam vox metu hærens, SC periculi formidineexterrita,minifue ffada ad veritatem adferen* dam obmuteftens. amp;nbsp;inuicem nihil magis ftcundS natip
Ã^ncilij quà m fenténtiarû proponendarûlibcrtas:
j8o TERTIA PARS RECVSÃTIONIS quam 8é CYPRIA N VS in fuo illo, de quo fupra tam fæpe atugimus, Concilio imprimis requirebat:
Liberæeliè debent, inquit, Epilcoporum fen^ tentiæ,necquifquain diuerfum lentientem códeni^ neu Nee enim quifquam noftrum Epifeopum Epifeoporum eile conftituit, aut tyrannico terror^ ad obfequendinecefsi tatê coliegas luos adigit.Qpl^ libet enim habet poteftatem ÃC arbitrium liberum*
Atqj haec eft antiquifsima piorum in Ecclefia ConciliO' rum ratio, multis annisita ctiam olim ilia fapientiore modeftioreaetateobieruata,quanufquam legimus eos Concilio interfuturi QC diduri fententiam eilentjEpifcopis Romanis vllaratione fuifle obftrictos. A qua coniuetudi^ ne ytdifcedatur,quae poteftefle légitima ratio;' præièrtii^ cum et ipfeCardinalis lacobatius lib.x^tradatus fui de cilio, articulo ÆÂ» circa finem apertèfateatur, nuUo iure quern utin Synodo com parcat,cui fententiam in ealib^* rè dicere non licear, ieu ut ipfe loquitur,qui non audet date votum liberum. Et deinceps lib, ó, eiuftlem tra£ftatus,arOO 2., deliberationibus Conciliorum amp;nbsp;Synodorum publics rite ÃC cum frudlu peragendis neceflarios efle homines berosjôi quod ad Concilij négocia attinet,nulliobftridoS quiep in neutram par tern deliberationis priuato aliquo ab feclufint propeniiores,
Quamobrem,conftare ex his fan's arbitramur, valdcne^ ccflariumefleliberoConciliohabendo,vtante omnia h» quos Pontifex fide ÃC iureiurando fibi deuinclos habe^ ea neceisi'tate prius liberentur,^ liberius id quod apud anim fentiunt aperte SC fine dilsimulatione in medium aufinu
SYNODI TRIDENTINAE.
Hoc VINCVLO I VR I s I v R ANDI ITAgt; 5^cmadmodumiamdiximus,ante omnia rdaxatOjnon^â^ââ^'â*â^â^, jnutiliter initio totius difpiitationis ab his perfonis omniV âUsquæad deliberationem ÃC indicium adhibendac ^alumniæ iuramantum exigi pofle videretur : quod quids °Utibus Sc parti noftræ minime mokftum fueiit,ut data iufiurandum fide, pars vtraq?, ÃC in vniuerfum omnes H^i cognitione facta deciiuri poitea fînt,fan(flifsimè recipk fe,vtracp parte quantum fan's filer it audita SCcaufa coz 8nira,detjsarticulis omnibus qui in controuerfiam vennu fi fint, fide optima iuxta verbi diuini præfcriptum eiuscp ^Oceriim ôi. incorruptum ienfum iudicaturos : necpin co «duros quidquam contra conicientiam dolo malo: nuk ^*ns denicp rci præterquam gloriç Dei et veritatis rationem âReoiudiciofèiêhabituros, Cumenim hæcitainpoliticis âïcgocqs Q(. de ftillicidio aut aqua pluuia litibus ac iudieijs obieruentur, quanto magis hac diligentia SC iudicio^
â¢â nm feueritate opus erit in grauiisimo Catholicæ Ecdefiæ, vbi res omnium maximae aguntur,iudicio4
Nec défont exempla ÃC rationes, Enimuero vbi iuftius ^eumteftemvocaripoffumus,quam in eacaufa quae de gloria Sc vera eius agnitione pn'ncipaliter eft fofeepta:â Quomodo Sc Prophetæ Deum teftifi'eatorem perpetuo adhibentinadferandadodrina,cumdicunt: Os Domk Di locutum eft : SC, Hæc dicit Dominus,.
In ciuilibus controuerfijs hæc diligentia et fides eft iudk ciorum,vt, fi vel Imperator vel alius quifpiam Princeps delegatum vel commiflarium in cauia aliquadet, qui inter litigatores cauiam bona fide iecundum conftientiamdeck dat,eius fententia non aliter effeCfom habere cenfeatur, quà ingt;
TERTIA PÃRS RECVSATIONIS quà m à delegatus iureiurando afRrmetjlè fide bona fecuH'' dum confcienttæfuæ religionem pronunciafle. Quæeft confentiens omnium lurifconfultorum dodi'ina,atlt;pim' primis Angeli, PauliCaftrenfis ÃC Alexandru
Eadcm ell 0^ in teftimonij didione iudiciorum ciuiliutn ratio: Namtcfti iniurato,adeó nulla fides adhibetur,ut ne quidemutracà parte ei gratiam iuramenti faciente, aut etiâ Papa difpenlà nte audiatur : ut prolixe ÃC erudite iniib tis autoritatibus probat Hippolitus de Marfilijs,Singiil» xiq.. Ad validitatem,
Quæ igitur ratio vctet,cur non etiam in Concilijs publi'quot; dSjVbi alioquin veritas etiam fub æternæ falutis periculo adferenda eft,iuramenti vinculum hoc adflringendæ caufa adhibereliceatf In quo tarnen nihil quidquam iudicatum cuiul^ opinion! volunt Status, fuam hacde fentcntiam,commonefaciendi caeteros caula,breuiter ita i» medium proponentes»
SEPTIMO*â Perlönisita,quemadmodutn ToÃeudd cÿâ denus diximuSjConftitutis aclegitimatis, proximumeft dhrogdrtdd pj-ocelTus omnes in hac religionis caufa hadenus fadi, priora /â^^âj-nnes^cenfuræ, aggrauationes.excommunicationes edi^ taomiiiaSy= nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n °° q, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- j- - r» -r-
«orforfcMtTri*âæP^*â^^â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PontUlCUmo
dencmarum Pæ Ãritis et de iure nullis, refcindantur, ut quæ dthiic (aufa. abientcs QC. non citatos, caufa indida, et ab eo qui iudft* candi munus temerè nullo^ iure fibi fumpfitnulliter inftituta ÃC perada.
Atcp imprimis ipfaflagitabitnccefsitasrerum,utD^ creta Tridentina, partim palam falfa, partim ambiguaöu Sophiftica,prorfus tollantur è medio Slt;C abrogetur.'De qüi^ bus etiam olim legitime teftati iunt Status .reculatione iu^ ftifsima
SYNODI TRIDENTINAE.
^fsi'ma amp;nbsp;foleniinterpofîta,no aflèntirifè i'iüuftis decrease dereb,amp; noftri audiantur,ãf errores cÃfirmati emêdentur.CS igitur ülegiumè ÃC de fado hade^ nus procefferint décréta omnta,æquû eft eadêut de fado ettani tollantur,aboleantur, et irrita publice denuncientur» idcp ut fiatneceffäria hæc fubeft ratio, qd aliter neep atp diri Status per aduerfarios in Concilio, neep defenfionê vk lam, aut caufam dicere queant, fed laqueis quafi irretitiab ipfo ftatiin limine conuentus,caufa indida ,fua quodam-niodo iententia damnarentur : quodepfruftra fufeeptus la*-tgt;or omnis adeundiad Concilium amp;nbsp;comparêdi videretur, quaà adü agi,toties iam prçcipuis articulis dodrinç no^ ftræj ut fuprà oftenfum eft,pro hæreiî impia condemnatis, Quandó igitur, quiDecretisiftis etCöciltjs præfucre
pifcopi et præfideSjin propria caufa ius fibi dixerunt,fimul etiudicis et partis perionâ fumentes (quodcótra omnia et diuina et Humana iura fieri,cùm altj tùm etiâM»Mantua in nad. de Concilio prolixe num, 41 ,et ièq.docet)conièquens quidquid hadenus ita decretum illegitime amp;nulliter publicatum fuit, id omne merito reftindi amp;nbsp;aboleri atep iiv fedum fieri debere : quo tandem ex omni parte fublatis præiudicqs ad legitimam caui^ cognitionem à C determif nationem perueniatun
A tep Hæc abolitio iniuftorum decretory, et erroi^r emê-datio eo minus moleftaaduerfarijs elïè debet aut^auis,qd conftet nô prorfus nouâ aut inauditû hoc in Ecclefia acci^ dere,imô fçpius faditatû ante,ut décréta prioris Svnodipo fteriore retradata relcinderêtur,reuocarêtur,etcauà rentur, P, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R. D IC A Synodo in Illyrico, ad annu
Ãhi CCCLIt confemata fwiflç NicsnîeSynodidecreta,
Ãlt;inwk
584 TERTIA PARS RECVSATIONIS
inufcem emendates errores aliquot Antilynodoruw» SyrmienfîsinVngariahabitæjÃC Ariminenus in Italia, McdiolanenfiSjSeleudanaCjÃ!: Ãntiochenæquibus Arrian næ hærefis dogmata fuerant confïrmata»
EPHESINA Synodo,quamTheodofiuspoftet rior ad annum Domini 404, conuocauit , damnatus pcâ' Cyrillum fuit Neftorius hæreticus î Cyrillum veto póft ab Epiieopatu Alexandrino reiedum damnauit loannes Antiochenfîs Ecclcfîac Epilcopus, quem tarnen Theodoquot; fins Imperator audita cius purgationereftituit.
Altera ^nodus Ephefîna Eutychis dogmata impiaaç# probauit, Diolcoro Cyrilli fuccenbreEpifeopo, Eadenitp Synodo Flauianus, Epiieopus plus, qui fe Eutychi graiii^ ter oppofuerat, condemnatus, tumultu exorto ita coIH* fus fuit, vt triduo poft vitam cum morte commutaret: Concilio multi dodi viri QC pij Epifeopi iniuftè damnaâ fuerunt, quorum condemnationes cum cæteris Decrctis poftea ftiftulit Martianus lmp» Chalcedonenfi Concilia anno Domini D» L1111» cuifexcenti triginta fex Pattes
Epilcopiinterfuêre, qui Neftorium, Eutychenjô^p*®'' feorum damnaucruntjUteft apud Nicephorum SiC grrj hiftoria libro x.cap» 4»
CONSTANTINOPOLITANA Synodo, quæhabitafuitanno D à C» L1111» Imaginum tuarum vfusfublatus fuite templis î quem poftea reftituit Ircnice cum ûlio Côftantino lmp» Nicçna Synodo, Anno DCC»XC»vtautoreftSabellicus Enneade 8.lib»8, Et B.Myrandes Hifpanus infumma Conciliorum»
Quoties autem Pontifices Romani inter fe funeftis dt# feordes odijs anteceflbrum fuorum décréta
SYNOD! TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j«;
fuftulerunt ipG contranjs dccretts ÃC conftitutionibws c* Id quod hiftoha ipfbrum non vno in loco docet* Qiiæ cunt ita fint, cur non idem etiam inpraefènte negocio fieri lice^ ââ et:'ytqu£ ante cdidit Sy nodus décréta, ea infirmari pugt; blicè irrita pronunciari poisint SC debcant^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y jj
OCTAVOgt; Sublatis fgfturhis impcdimentis ^r£p!sfeuiua praeiudicijs omnibus, proximum ett ut de præfide fuprc^ dtxfupreinut Chriftiani Conçût) quæratur, quam quidem curam Concilia pfæcipuam efle ÃC maxime neceflariam, facile intelltgcre poflumusomnes. Necnveroaliumhîciudicemaut præfî? ^etn conftituere fas eit, quam ipfunt fccclefiae caput,
H R I S T V M verbum C H R l S 1 L Vt quicuntpcJaro verbi Deiteftimonio fententiam fuam *n Concilio fundet ac demonftret, is Ãi audiatur ÃC vincat. Solus igitur CHRISTVS SC verbum er us Prophetie lt;^is ÃC Apoifolicis fcriptis traditum praefideat,Slt; norma fît fecundum quam in Concilio iudicetur.
Eftenim hocæternum öd immutabile Decretum maie* ftatis diuinsc, S)C mandatum fupremum quod pater æter^ uns,cccelo voce clarahamanum genus affatus, promub gauitipfedefiliodicens: Hic est f ilivs mevs dile- ,, CTVS IN QJ-O BHNE COMPLrCITVM EST M ( H f, ^iVNC AVDiTE. Matthæi 17.Et 1.Petriu Item: Q^ii â nonaudieritjCgo vltorero. EtfiliusfimiliterdefuooffG eioafleuerans inquit: EGOSVMVia. vita, et ve= KIT A s, Item : Oues meæ vocem M E A M audiunt, dC i * ^§0 ^ognoico eas, ac (equuntur me, S)C ego vitam ætcrnam nbsp;,
do illis. Et Apoftolus : Si quis aliud Euangelium doceat, licet fit Angelus de cÅlo, Anathema fit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re/UmonU
Huie fententiæ öd Patres omnibus temporib, in Ecdefia p«lt;rr «»t.
Ãb magno
jS6 TERTIA PÃRS RECVSATIONIS magno confenfu fublcripfcruncNaex antiquifsimis CY-' PIlt;1AN VSexprefsèôc cliferièidemdocetliki*epi'ftola# typri^niK. yjniadCaelium,epift.V tiqjidnos audire Ãt tacere oportet quod ChrUtusfccit,quod(à faciendum cHc mandauit, Cùmipfçin Euangeliofuodicat: Si fe^ ceritis quæ mando vobis, iam non dicam vos fcr^ uoSj fed amicos: E t quod Chtiftus debcat folus au^ dirfpater de cÅlo teftatur^dicens: Hic eft filius me^ usdileâusinquobenè fenfijpfumauditc, QiiafC fi lolus Chriftus audiendus cftpion debcmus attend dere quid aliquis ante nos faciendum cfle putaue^ rit, fed quid qui ante omnes eft Chriftus, prior fe^ cerit. Neqjenim hominis confuetudinem feqatQ^ porter,fed Dei veritatem,cum per E faiam Prophet tam DeusloquaturSódicat; Sinecaufaautemco^ June me,mandata ÃC do(ftrinas hominum docentes.
' ' ' 'Etcircafinem (pijkltcfubijcit:
Nam fi facerdotes Dei Chriftifumus,non uenio quern magis fequi,quà m Deum Chri^ ftum debeamus,cum ipfein Euangelio maximedi^ cat : Ego fum lumen mundi: qui me fequutus fue^ rit,non ambulabit in tenebris, fed habebit lumen vitæ»NcergointencbrisambuIemus,Chriftumf^ quiamp;pracceptaeius fcruare debemus,SCc
Ef rfZz'o in loco idem de lapÃst
Quomodo audentpnquit,quidquam
neChri^
à YMODI TRIDE^TINÃE.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jS^
»T^ChnftoCâ quorum ôt fpcs,amp; fides, amp;: virtus,5«: gloria omnis eit in Chrilto*
Qiiæ quidem Cypriani fentefttia ctfatn in Canones re# ^ataextatinca,fi(olLis»Diftincfaonc8,his verbisî bi lolus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
ChriftusaudienduseR^nondebemus attendere qd ^Hquisantc nos faciendum putauerit:Sed quid prw âTius,quianteomncs cft,Chriftus prior fecerit» Concordat c/fifruflra,ead» diftindl»
Breutter fupremus Prçfespiorum ConciliorSamp;fomnis dogmatibus iudict) in Syncdo cft ipfe Chriftus : neque ®iiutn ludicem vllutn Ecclefia agnolciqqueinadmodü Au-' guftinus edatn loquitur in libro de vnitate Ecclelîæ cap* 4* f otuSjinquit Chriftus caput ÃC corpus cft. Caput Au^iÃinus, Vnigenitus 0ci filius, et corpus eins Ecdefia,fponi ^us^fponfa, duoincarnevna. Quicuncpdeipfo ^âpiteà Scripturisfan(ftisdiircntiunt,etiamfi in ^nibuslocisinuenianturj'nquibus Ecclefia defi^ gnata eft, non funtin Ecclefia*
It4 er BäÃliui in hb. de j^iritu Sanéh cap.
Quod Chriftus Ecclefiæ caput fit,didicimusab poft.dicête:Etipfû dédit caput fuporaniaEcclefi'e*
Intellexit et hoc ex iuris interpretibus Marfilius Patauv nus, mukis teftimonijs idem docens in Defeniorio pacis*
Pertinet hue quod ipfe Dominus ait: Ioannis 14* Ego fum via, veritas, ÃC viu, quod didum explicans Bafilius tn d. libro de fpiritu Sando capite odtauo : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K.e vera,
inquit, eft bona via,exorbitationis errorifep nefeia, B b t) Dominus
jS8 TERTIA PARS RECVSATIONIS
Dominus noRer 1E S V ad patrem qui vcrè bonuscR,perducenSt Nemo,inquit, venit ad pa^ trem,nilîper ME.
Zt AugujHitus lib. 7. ConÃÃionum cap. iS.
Solus Chriltus viaadcognitionem falutis.
Atcp hçc hand dubie eft ratio cur totics in ScripturaE lius Dei dicatur lux mundi, loan. i. 3, dC 8. cap. Ego fum lux mundi: lux fané inexhaufta,quae fola mentis nonrç ca# liginem actenebrasdifcutit,vtmentem æterni patris ccigt; namuspropius,qucmadmodum loquitur Bafilius Iib,i» contrà Ãunomium,
Hinc item eft quod Scriptura Chriftum appellat Solem lufticiactquod quidem eleganter Auguftinus explicatlib.i» de lermone Domini in monte, circa tin,
Hinc à f fapiencia patris dicitur, qua myfteria DE! co# gnofcimus.adColoÃi, în quo lunt omnes thtûuii lapienciæ 8lt; icicntiæreconditi : quod copiosè cxplicatidc Auguftinus lib.i^.deTrinitatecap. 19.iofiâ]*
Quac quidem omnia iatis demonftrant,nemmem reÃ' wsdiciautconftitui pofte præfidem conuentus Chriftian» quam ipium C H RIS T V M, cui hic honos meritô XC'' linquendus eft fà luus integer. Cumenim is iôlus fît luX mûdijVia, veritas. Sol iufticiæ,SoI occaftim nefeiens, ôd picntiaæterna,cô(cquens eft, extra hue nihil nifitenebras cfle,nihilniû cæcitatê merâ,errorcs,ftultiiiâ etmendaciufli*
Impièigitur faciuntCanoniftac Ãl PontificiScriptores, quotquot hune titulum pracfidentiaf,.Chrifto amp;nbsp;verbocius detraclum,Pontifici adfingunt immoderatis præconijs.tA' ter quöà nô poftiemas tenent lacobatius Cardinalis
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pp
datu de Condhb lib» 6^ artic. x. Et H. Albanus in îibro de poteftate Papæ,in x.parte nu.io8.Ã!: feq» qui Papam etiam inulasmodisflagitiofuni,nihilorainus fupra totam con^ gregationem piorum euehunt ceu numen aliquod, cum tarnen is plerumcp èC literarum icientia acpietate cuiuis ex plebis fece infima longé inferior fit» Quod etiam grauiter l^ernardus fuo feculo taxauit: Quæ rnaior, inquir^fu« perbiaeftquà m ut vnus homo toti congreganoni iudicium luum præfcrat'^tanquarn ipfe lolus habe;? stiudiciumDei. ldolatriaç*fccluse(t,nolleacquic!gt; ^cere,amp;: quail pcccatum idolatrandi. Quam vocêD» Bernardi laudat SCprobat etïâ Picus Mirandula in quæft» -'^n Papa fit fiipra Concilia, Vtfanèdignifsima eft laude» â o NOgt;- Cum conto ftipremjra caput Seiudi-
attppraefidcm Concilq Chriiuani elle Cnnltum, con^
Sequens eft, normamlecundumquam dtjudicanda ex' dogmaii* ^minâda fint dogmata SCamufsim iudicq oronis elle folam scriptyram sacram Prophcticis Si Apoftolicislfi tris comprehenfam, quç ipfa ftipremi iudicis vox eft viua, ^)Utait Apoftolus A(ftorumio,deChrifto abunde teftp ficatur, Etenim Prophetae omnes St: Apoftolimagno con-* fenfu nos deducunt ad hunc velut fontem omnis lucis Si intclligentiæ» Quemadmodum pie fcripfit ex Patribus C H ft y S O STO M V S Homilia lo. ad Marcum: Hgojnquit,qiiando lego Euangelium,0^ uidco ibi te(binoniadclcge,tellimonia de Prophctis, folum Chriftum confidero» Sic vidi Moyfcn,fic vidi Prot; phetas, vt de Chrifto intelligcrc loquentes. Deniqp
13 b iij quando
TERTIA PÃRS RECVSATIONIS
quando venero ad fpkndorc Chnfb\ ct quaà fplen^ diddsimum lumen clan Solis afpcxeroJuccrnæ lu^ men non pollumvidere. Nunquid lucernam fi cendas in die_, lucere poteft » Si Sol luxèrit, lucetnià fplendor non apparet. Sic Chrifto prælente,cô^ parata lex et Prophetæ penitus non apparent. Non detraho legi amp;nbsp;Prophetis, quin potius laudo,quia Chriftum prædicant.Sed ficlego legem ct Prophet tas, ut non permaneam in lege èC Prophetis,fed ptt Icgem ÃC Prophetas ad Chrilium perueniam..
Et hoc tH ^uod ApoÃolm i. Cor 'mth. y ait.
Fundamentum aliud nemo poteft ponere prxtet hoc quod pofîtum eft, quod ell IES VS CHRI^ ST VS. Oeqüodiétopièetiam D. Hicronymns J J monetinEpiftolam Pauli ad Titum c, u
Pfahn, nS.
Lucernapcdibus meis verbum tuum Domme, Sóluxinviamea..^
Rcmittit nos ip ft filim Dti ad Scripturam.
loan, ^.ubi ait:
ScrutaminifcripturaSjillæfuntquæ tcEimoni^ um de me pcrhibcnt.
Sic de ThefialonicenfiiTm Ecdcfia et pn'mon'b. Icgnnus Ador 17,quèd Paulo ibidocente, fci utati fint lcripturain quotidiè perlludiose, an hæc fc ita haberent,
,, Qmms cnim icnptura diuinitus.inlpirata
cft
SYNÃDI TRIDENTINAE. cRaddo(n;rinam,adrcdurguendum,ad correction nem^adinftitutionem quæeftin iufticia^ad hoc vt homo integer iït Det ad omne opusbonum pai an tus,ait Paulus x.adTimoth. 3, Etz.pet.t.
Firmum fermonem habemus traditum à Pro^ phetis^cutquod attcndicis tanquam lucernæ in obn Icuro loco lucenti,rcdè facitis dor.ee dies illucen fcatScluxexoriatur incordibusveftris, Scriptura enimprælucet mentibus noftris in huius mundi ten nebris tanquam lucerna in loco caliginolo^quoad diesillucefcac incordtbusnoftris^quemadmodum pièexplicathocdilt;ftum Erafmus ad Pfalmum ix»
His fîmilibus teftimonijs feripturæ pcrpetuó deduce mur ad vocetn uerbidiuini per fpiritumfaruAum traditam,. Non igitur norma vllaaut régula alia iudieij ÃC dijudica^ _ tionis dedogmatibus efle poteft, quà m hæc arcana fapien# tiaOei ignora creaturis omnibus, SC in verbo diuinitus rc' uelata» Quamobi ê hæc fola fequenda erit in iudicando, no tradiciones,nô conftitutiones humanæ,autPontificum de^ crcta,nô confuetudines quoquo modo aut infeitia hominu aut fuperftitione receptæ ôi obferuatæ : quarum pleræque Prophetatuamp; Apoftoloiudodnnæapertifsimè répugnât, falfiisimo titulo vniuerfalis coniènfus ornantur, cum re vera Pontificiæ Ecclefiæ recens ÃC impius confenfus iînt, nô ira pridê ex errorib, ôd abufib, varqs côflatus Sgt;C audus*
Huic regulæde autoritate fuprema verbi diuini, feripto-' rcÃimotiia rumqj Propheticorum QC Apoftolicorum in Ecclefia acce-dunt ÃC Patres omnes, omnifep antiquitas purior.
B b iitj Etmulta
jpx TERTIA PARS RECVSATIONIS
Et multa pafsim extant in hanc fententiam pulchem'ma Patrum dida, Ita Ambrofius ait in Lucam;
Amirofius,
Scquere fcripturas,ut errare non pofsis*
Augupinin,
Et AVGVSTINVS copiosèliKitdeBaptifinoadj» uerfus Donatiftas cap» 3. cuius dió:a pleraiç etiam relata funtinDecretistvtinca» Quis ncfciat» Diftindione IX. Qiiisnelciat facram Scripturam Canonicam^tà m veteris quà m noui Teftamenti,certis terminis fuis continerrC eamtç pofterioribus omnibus Epifco^ porumliterisicapræponijUtde ilia omnino dubi^ tari amp;nbsp;difceptari non pofsit vtrum verû vel vtrurn redum fit quidquid in ea fcriptum fit : EpifcoporU autemliterasquæpoft confirmatû Canonem fcri^ ptæ funt uel fcribuntur Jicere per Concilia reprehc^ dijfi quid in eis forte à veritate deuiatum fit^
Idttn lib^ II. AduerfiM TauÃmn tAanichteivm, cap.
In ilia Canonica eminentiafacrarumliteraruffl, etiamfîvnus tantum Propheta^aut Apoftolus^aiit Euangelijfta alïquid in fuis literis pofuifle ipfa Ca# nonis confirmatione declaratur,nôtarnen licetdu^ bitare an verS fit : alioqui nulla erit pagina qua hu^ tnanaeimperitiæregaturinfirmitas, fi librorum fa^ luberrimaautoritas aut contempta penitus abole^' retur,autinterminata confunditur.
Et in tib. d( unitate EccltÃie, j. cap.
Sed,ut dicere c(Xperam,non audiamus hxcdico, hæcdiiâ
SYNODI TRIDENTINÃE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j8j
Hæcdicis: fedaudiamushæcdicit Doininus« Sunt libri Dominici, quorum autoricati vtriq^confend^ mus,vtriq5credimus,vtnq^fcruimus* ibiquæraïf v mus Ecckfialn,ibiddcutiamus caufam noftram»
Etpitulöpoü:
Quia nolo humanis documentis,fèddiuinis oraculisfandlam Ecckfiam demonftrart
Ef rwr/iM :
Si autem ChriftiEcckfia Canonkarum fcrk pturarüdiuinisamp;ccrdisimis teftimonfjs in omnk busgentibus deÃgnataeft,quidquid attukrint,amp; Vndccunc^ recitauerint, qui dicunt : Ecce hk Chrk ftuSj eccc illîc : audiamus podus,fî oucs eius fumus, * Vocem paftorisnoftrijdicends: Nolite credere, lilæ ^uippe bngulæ in mukis gendbus vbiiEaeiE^^on mueniuncur, hæc autem quæ vbirp eft,etiam vbi ik læ funt, inucnitur.Ergo in fcripturis Tandis Cano? ïiicis cam rcquiramus.
Hæc dida manifeftè docent, Ecclefîam eiui® cenfuram ac indicia iuprcma,cuiufmodi font Concilia et Synod i piç, ïiufquam alibi quacrenda quà m vbi faaa Prophetarum SC Apoftolorum fcripta pure â^incorruptètradantur, altjfcp dodrinis omnib, præferuntur,quetnadmodum idem Aip guftinus feribit : Qitældo cR vbi li t E cckira : Qiud AugufHnMà ergô fadturi fumusRn verbis noftris earn quæfituri ûimus, an in verbis Domini;' Et puto quod in ver?
B b V bisiUius
Ã94 TERTIÃ PÃRS RÃCVSATIONIS
bis iUi US quærere debcamus,qui vchtas efl:,8^ opt? inènouit corpus fuum.
Et eodem de vni'tate Ecclefîæ Itbro cap.^.alligans Ecck^ fiam ceu oucs ad paftoiis fui vocemait: Haoeo mani^ leltiisimain vocem palloris mei, commendantis mihijSe line vilis ambagibus exprimentis Ecclcfi^ am. Mihi l'mputabojfi ab cius grege^ qui eft ipfa clefia^ pervâ-erbahominumfeduciaccp aberrare vo^ lucrOjCum me præfertim admonueric,dicens:Qp^ lune OLies nice voeê meâ audiunt Sô fequuntur Ecce vox eius clara,Ãlt;^ aperta amp;nbsp;ex audita. Qui caii^ nô fcquitur,quomodo te ouem eius dicere audebit'
Chryfo[b~ tnitSt
Non aliter amp;nbsp;C H R Y S O S TO M V S de autoritär Scripturæ difputans Homilia ^.de Lazaro Euangelico aitî Ncglexiiousnoltram lalutem dilelt;fli:hæcoinnâ^ feripta funt propter nos^ad correction cm noftri?lt;i quos fines feculoruminciderunt. Magna aduerfus peccatummunitioeft feripturarû ledlio: magnuifl præcipitium, profundum baratrum fcripturarui^ ignoratiotmagna fà lutis pcrditio^nihil fcircexdiui^ ms legibus.E a rcs èC hærefes peperit, ea vitam cor# luptâinuexitjhocfurfum deorfum milcuitomnââ»
Et in homilia de fartôh adorando ffâirituz
Multi^inquif,fpiritum fancTiim iadiitantTcd cjiH propria loquuntur, fallo ilium prætendunt. Y Cbriftus non âfeiplo loqui fe tcllabacur,quia ex K# cclo#
SYNODI TRIDENTINÃE.
geloquebatur amp;nbsp;Prophctisn'ta fiquicîpræterEua^ gdiumfub titulo fpiritus obtrudebaiur^ne eredag mus. Quia Chnltus legis Sgt;C Prophetarum impio ho elîjôcita fpiritus Euangelij.
Hoc didum difertè negat Concilium vllum rede de fpp â¢â ftu fando gloriari pofle, quo verbo Dei contraria ftatu^ Untur, aut quidquam aliter,quam in Prophetarû Apo^ ftolorum fcripturis facris traditum eft ,ordinetur.
At® hue non incommode referri poteft quod de Con^ ftantino THEODORETVS Epifeopusrefertin Nicç*
Synodi hiftoriaîqua grauitateoptimus Ãà religionis ^mantifsimusImp.Epiicopos,quiad Synodum conucne^ »â ant, admonuerit inter cætera, vt depofita animorum acergt; Iitate,qua fc mutuo laceraflent ÃC rifum præbuiflent hoftw ^us, hoc imprimis cogitarent,quomodo Deus ob impieta^ facinora tarn antiftitum qudm populi pafTus fuiftet graflari in eos feuitiam fuperiorum Imperatorum,et nunc ^ftrcmEcclefiafticammaximis laborious vix reftitutam, in pace ociodegere pofle videantur: Decere igitur SC offictj corum efle,utin tâta EccleÃarum diftradionc prins hpiô charitatem inter fèredintegrari patiantur, 5C mutua odia deponant: turn in difputationibus de dogmatibus controuerfis Euangclicorum SC Apoftolicorumlibrorum præfcriptamdodrinam accurate fequantur, Hæc enim funtverbaeius: EûCôitâtinusnihil,inc|C,indioni9,Theodoretui quatn hoftibusfidcidomitfs,cuin nemoinueniatur ampHusqrcbellarcaufi'tj'pfos inter fefe facerdotes committij'urgns etconuicijs fc mutuó prbfcinden^ tcs,atqpearcriiumpræbereôô yoluptatê hoftibus
dodriuÃï
Ã9à TERTIA PARS RECVSATIONIS dodn'næ: præcipuè in difputariombus rerum dnii^ narumac hdei, in quibus tarnen habentfancflifsuni fpiritusdoiflnnam præfcriptam» Euangelicienini èc Apoftolici libri, nec non amp;nbsp;antiquifsimorum Prophetarumoraculaplanèmftruuntnos quid df voluntateDeifentiendumnobisfiuProindehofti^/ lipofitadifcordia,fumamus ex diÃsdiuini fpirii^ tus explicationes quæftionù omniû;,amp;c, Hæc illf»
Vrinam veto amp;inhacrerumperturbatîoneatlt;popi'' nionumdereh'gione fludibus,quibus lotius orbis Chri^ ftianiEcclefiaperiditatur, fummorum Ordinum gubep natores, quicp ÃC Ecclefîarum antiftites illuftrè hoc amp;nbsp;datifsimum exemplum requirerent atep intuercnmr,to*^â fiderantes quid ijs temporibus redè et præclarèfadum deretur, quibus aliquando non minus quà m nunc fionibus âS opinionibus Ecclefiæ turbatæ, Sgt;C harum qu^â concuisione Refpublica etiam exagitata fuiflerepenWââ* Quod fi fieret, ratio non difFicuIter ab intelligentibus pofTet, quandoiammultarum faperRüionum vanités nogt; taeitpublicê, quomodo per Concilium Cbriftianum i^ clinatæ religioni confuli ac pia Ecclefiarum cmendatio tandem pertici queat,
A(î«crf«îcd» NEQVE VERO mouerenos debet,quodho^ lumniM Prfbi mines prophani ôd holles n-anquillitatis clamitant, muh (brum de am ta elle in facrarum literarum libris ambigua, atep ideo vix biguitatc ezficti pofie, ut certa aliqua ÃC immotaiudicijregula indc obfcuritdte conllituatur.
Scriptnra;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Manilefta hæc eft peruerfitas aduerfariorum, quictiam
conuidi
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55,7
conuicli non definunt quærere calumnias^Qiiafi vei o,qui immenfa bonitate Ce generi humano per veibuni patefcci't DE VS,ludere ambiguis fèrmonibus nos voluerit ceu SphingisænigmateôCSybillæfolijs,aut En'di's pomu ob* ijcere, cum traderet verbum luum de voluntate æterni pa* tris,quomodoisagnolci,coh',amp;muocari vellet à genere humanojde quo Pülmusexprefsèaità Lucerna pedi? »» busmeisverbum tuum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j»
Et Prophetdi
Adlegemadteftimoniumà Quodfinondi7 agt; XerintiLix ra verbum hocjion eriteis lux matutina. ,,
Ipiè etiam titulus Scripturæ ià crae hocrefellit,quat ob id Canonica,hoc eft regularis dtciturquod certam, firmam, ^immotamregulamdodrinac verbis minimedubns auc ambiguis tradatderebustjs,in quibus omnis ratio lalutis â^oftracconfiftiu Quomodoamp; AVGVSTINVS hb, 19, De ciuitate Dei cap, ait:
Ciuitas Dei credit ftripturisià ndis veteribus nouis,quas Canonicas appellamus: Vnde fides ipfaconceftaeft exquaiuftus viuit,per quam fine dubitatione ambulamus, quamdiu peregrinamur a Domino*
Attphancobicuritatiscalumniam aperte etiam refttta-* runt Patres: Ita enim eft apud Clementem Akxandrinum Te/Kmottid in protreptico î Nullis, inquit,cælatum eft verbum, lux eft communis omnibus, illucefsit hominibus* Nullus eft in verbo cimmerius,£enebræ nullae*
Etpaulo . '
J9» TERTIà PARS RECVSATIONIS EtpMîôpaii
Verbum Sol efl animæ^qui fi exortus in profund do mends fit,ipfius quoep mêds illuftraturoculis, Ita Clemens, qui alibi eti'am in hanc fententiam de cer-' titudine verbi multa præclara habet, amp;nbsp;in lib, i. Paedagogt Câp.5*aitî Ouxoptimus eit Dei veibum»
EtG enim aliadida altjs Gnt explicatiora, tarnen G qno^ rum forte fententiaobGruriorlegentivideatur, collatio Gnc prçiudictjs ÃC affetflibus pie fada facile oftenditlcntentiatn certam ã^ minime ambiguam: Ethane diligentiam exerci# djs meditationum ,inuocationis, ÃC ferutandi Scripturas fjîiritus Sandus exacuere in nobis iGo modo voluit, ut ait Ãuguftinus libro x» de dodrina Chriftianacapiteiextoî Quæcîam,inquit,funtin Scripturis obfcura difficilia,ncctamenaliud,quà m quod alibi planil^ fimis verbis proponitur. M agnificè igicur èé l^Iu^ briter fpiritus Sandus itaferipturas landas modi^ ficauit,utlocisaperdoribusfamioccurreret,obfcu^ rioribus autem faftidia decergerct. Nihil cnim fcrc de illis obfouritadbus eruitur, quod non planifsim^ didum alibi reperiatun
Et libro J. eiufdan operis cäff. i3.
Perferipturasdiuinas multô tutius ambulatur, quas verbis translads occupatas cum ferutari volu^ mus,aut hoc inde exeat quod nô habet controuet^ fiam, aut fî habet, ex eadem feriptura vbicunqu^ inuen^
SYNODI TRIDENTINAE. inuenti'satqucadhibin'sciâus teftibus terminctur, sic O' D. UiUriuf. lib. t. De Trwj^jfe:
Optimus lecftor eftqui didorum intenigentiara cxpcvflatcxdidtispotiuSjquà m imponat: èC intu^ leritmagis quà m attukrit: neqj cogat id vidcri dk discontinehjquod ante ledionem præfumpfcrit intenidèndum.
O
Kurfni idem AuguÃinm lib. ConÃÃioo num 13. cdp. 23.
Spirituales ergo qui præfunt vel obtempérant, AuguÃin»!^ fpiritualiter indicant, non de cognitionib. fpiritua^ libusquæ lucent in firmamento : Nonenim opor^ tet de tarn fublimi autoritäre iudicare,nelt;^ de ipfo libro tuo, ctiamà quid ibi non lucet. Quoniam fub^ mittimus ei, noftru intelk(flum,certumlt;^ habemus quod claufum eft,etiam oculis noftris rede verack terlt;ç didûeft. Sicenim homo,licet iam fpiritualis amp;^renouatusinagnitioncm Dei_,fecundumimagk »ââ¢em eius qui creauiteum,fa(flor tarnen legis debet cfl'e, non iudex* nbsp;nbsp;Multa funt prçtereà in hanc fen^
tentiam abeodemdifertètraditalib.ó.cap.^-.óófcq*
Ac de vero Scripturarum iënfu erucndo imprimis mub tatradiditis^quem modo diximus,Clemens Alexandra nuslibro feptimo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ita fcribens inter caetera î
exerroiereLici luSjObeditfcripturis^óó vk tarn fuam veritati permifit^Oeus quodammodo ex homine eHicitur» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jrlaäenus
400 TERTIA PARS RECVSATIONIS
Hadcnus i'gitur confiât, quod propofuimus. Verbum DEI folum,utProphendsÃCApoftolicislibnscompre^ henfumeftjfupremi in Ecclefia iudicis vocem efle viuain, et ceuLydium lapidem ac normam iudictj Conciliorum«^ Ecclefiafticorum omnium» Quod cum ijs in locis quos e patribus adduximus traditur,tnm veró apud eundem Au# guftinum copiosèepiftoJa 48, Et de vnitatcEcclefix ad^ uerfus Maximinum hacreticum lib.^. cap.;. Etinenar' rationcPfalmi$7» Rurfusapud Clementemlib.i» Pxda^ gogi cap. X. Sc cap. 8. Quod fblum Dei verbum fit iudex: controuerfiarum dedogmatibus Ecclefiac,
X. DE Cl MO ETVLTIMO^. Citi£ Pdtr« CumScripturæ Propheticæamp;: Ãpoftolicae fummus,qUâ er Concilie^ meritô ei debetur, locus ita quemadmodum modô dixi-* rum antiquo mus,fueritrelidus,amp;iudicijautonïas fuprema attributaî rumautoritM nondilplicetnoftris, fuumetiam, lcd inferiorem ,rclinqui tfft dtbeiit, locum lcriptis Patrum, dC conlcnlui piorum dodorum primitiuæacpuriorisEcclefîæ,Itatamen,ut nullo modo hicumfacrislibrisincomparationem ventant,lèd lôlum confulanturveluttnterpretesô^teftes in obfcurts amp;fcon# trouerfîs articulis, S)C quatenus cum fummi iudtcis, hoc cft, Scripturac voce congruant,adhibeantur.
Idcp inter cæteracautum meminimus ab vniuerlb Im# perîj Senatu decretis Auguftanorum Comitforum publia cis: quibus pheuit uttota tradatio horum negocionim SC conclufio Concili) fieret depofitis præiudicqs amp;nbsp;affedibus priuatis omnibus, pièaeritè, lèaindum Scrfpturas fandas Prophecarum atep Apoftolorum, SC perpetuum confem finn Sandorum in Ecclefîa Patrum*
Necenim
SYNODI TRIDENTINAF. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40T
Nee enim Patrum et vetiiftorum in Ecclefîa Icriptorum ^utoritatem afpernantur Status^ ied, ut decet, faciunt plujâ et ilio loco veneranturomneSjillos præfèrtim qui prÿ ^Kiuæ Ecclefîæ QC Apoftolorum temporibus viciniores »uere. iuxta regulam traditam à Tertulliano : Redum efîè xertuUiMus. ^uodcuncp primum fit : adulterinum veto quodcuntà tC'
Quam regulam in lîR aduerfus Praxeam comment ^t imprimis,ac tenendam monet. Et quîdem nominare fe primum,quod Prophetæ Ãpoftoli tradiderunt,hanc ^âïim efîè antiquifsimam Ecclefiæ dodrinam» . Sic5cipfiPatresiæpe allegantpartim Ãpoftolos,par? proximos ætati Apoftolorum. Sic Irenaeus Florino ?Pponit teftimonîum Patrum qui ipftim anteceflerunt ÃC â¢^primis Polycarpi, qui auditor fuerat Apoftolorum 5C ^âfttpulus Ioannis Euangeliftae, quem etiam ait,fi Florint 7®8maimpium audiuiflet,execraturum id fuiflè,ÃC locum âpfiiminquo idfparfifletutpollutum deuitaturum.
SicBafîlius nutricem fixam allegat, cuius matronae pîc^ :sa(îlii(t fetem ait imprimis fuifle laudatam, ÃCaddit eam accepiflè ' ^^drinam à Gregorio Neocæfarienfi,qui eruditione nim-' amp;miraculis eo tempore quo Samolateni impietas da^
â¢^nata ftiit, damit in Ecclefi'a. Eftep huius Gregorij antP ^^âfsimum quod poft Apoftolorum feripta in Ecdefia *^xtet teftimonium deTrinitate et fidei confefsio. A pud ierP ptwes Ecclefiafticæ hiftoriæ lib. 7.
Origenesinquæftionede Baptifmo infantium allegat Apoftolos. Et ad caput 6. Epiftolæ ad Romanos feribit cÅlefiam per manus ab Apoftolis accepiflè banc confiiez ^lî^em baptizandi paruulos.
Gmittimus multos alios, quilongo lâtis ordine finguli
Ce audP
4CJI TERTIA PARS RECVSATIONIS audiucruntà maioribusfui's, S^quaG pei: manus tradkairt ab Apoftolis et horum auditxaribus accepcrunt dodrinam £gt;(. ludicia de dogmatibus.Magna itatp autoritas rncn'to at^ tribiutur Patribus, amp;nbsp;imprimis illis qui propius ab ortu Si Apoftolorumtemporibusabfuerunu Prima cnim Eccles fia velut teftis cft Apoftolicæ dodrinæ,ô(f cuftos cuius fidei oraculafua concrediditDE V S,quæ in Eccicfia peipc' tuo fonare Si exaudiri vult,vt teftimonia illuftria ad omn^ pofteritatem dedodlrina extent»
Cumcp excellent fuerit diligentia ac fides pn'moruni io Ecclefia Patrum ÃC dodorum,quibus cum tot fubindehç'' reticis Si fanaticis hominibus conflidandum fuit,ut ad po^ fteros dodrinam incorruptam propagarent, decet nos de tantis viriSj tarn præclarè de omni pofteritate meritis reiie^ renter ientire,et teftimonia ipforumfacere plurimi.Setnpfâ' autem tenendaeft Apoftoliregula i»TheffaIon»$^»dicends5
Omnia pfobate_,amp; tenete quod bonum efl.
Itacp deledus quidam adhibendus eft neceftafidA» quoniam non omnium ætatum eadem fuiticriptorum piJ ritas,ac ne quidem vniuamp;,prudenter conftderandö an eum fontibus facrarum literarum confentiant: Super quo con^ fenfti, ut idem Paulus ait, extruda eft Ecclefia» Et dem c3 Prophetids Si Apoftoliciscongruant,meritó rccy piendû eft corum teftimoniQtfîn aduerfentur,improbandit» îta AugulHntii tpiÃola 3. ad Fortunatiantm.
NeCJ? enim, inquir, quorumÃbet difputationes, quamuis Catholicorum et laudatorum hominuin, velut fcripturas Canonicas habere debemus,ut nolt; bis nou
SYNOD! TRIDENTINA^; 405 blâs non îiceatGîua honohficentia,lt;^uæ ipfisdcbe^ turhominibuSjaliquidin eorum fcriptis improba^ reatcprcfpuere: Si forte inucncrimus_, quoJ aliter fenferintquà m veritas habet diuino adiutorio ucl abalijs intdleóta uel à iiobis«^ Talis ego funi in ferif ptis alioruiHj tales volo eHeintellecflorcs meorum»
Et, ^ult;e fe^uitur, epifkhi m. ad PdKÃfKrfW
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deuideiido DEO.
Nolo autoritatem mcam fequaris,ut ideo putes tibi aliquidncceiTc elfe crxdcre quoniam à me dicü tur: Sed aut feripturis Canonicis credas,fi quid no^ dum quod verü fit vides,autinterius demonftran^ tiveritati* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ac^auliinfirius,
Sidiuinarumlcrrpturarumjearum fciHcet quæ CanonicæinEcclefia nominantur, perfpicua firlt;î *^atur autoritatejfinevlladubitatione credendum
Alfjs verb teftibus vel teftimonrjs^ quibus aÃi^ quid credendum eflefuadetur^ibi crçderc uel non credereliceatjquantum meriti ea admonentem ad fidem faciendam,uel habereuel non habere perpen# deris.
Prudenter itaq^ amp;^aecurateanimaduertendum, ne auto? titatCin Patrum verbo djuinitus tradito prarferamus, ac peipetuo in Conipedu fit régula ifta à Si quis aliud huangdium doceat,etil uel Angelus de cÅlo fir, Anathemaefto,Galat*I,quam Cyprianus libro î, quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cc ij epift«
404 TERTIA PARS RECVSATIONIS cpift. aiïegat,et recitatur eti'am in ca, Si' quis præeft.n.q4*
In hanc lententiam ïpfi etiam Canones Ecdcfiafticijqut diciintur,amp;PatrespaEimIoquuntur,dtfertè SC exprefsi'S verbis tradentes, catenas accedendum Patribus, quatcnus dodrinæ Riæ fidem ex verboDei faciantSic enim ex ep^» Aagiiftini iç ad Hierony,habet ca.Ego fdhs, diftind»lX»
Ego enim fateor charitati tuXj folis eis fcriptu^ rarum libris ^qui iam Canonici appellantur didid hunc timoré honoreme^ deferre, ut nullum eorutn autorem fcribendoaliquiderraflefirmifsimè creda. Ac fi quid in eis oftendcroliterisquod videatur co^ trariumveritati,nihil aliud quà m mendofum elTe codicem_^velinterpretem non aflecutum efic quod didu eft.uel me minimèïntellexiflè non ambioatn, Alios autéitalego,utquantalibet fanditate^quan^ taue dodrina polleant non ideo veru m putem^quâ^ ipfi ita fenferunt:fed quia mihi uel per illos autoreSj,^ uelCanonicas,uelprobabili ratione,quod à veto non abhorreret, perfuadere potuerunt, Nee te nu frater fentirc aliquid aliter exiftimo: prorfus, in^ quam,non tearbitror ficlegituos libros veile, tan^ quam Prophetarû vel Apoltolor5,de quorum fcri^ ptis,quod Omni errore careant,dubitarc nefariu eft»
Et ex eiufdem Auguftini EpiftoÃa ad Vincentium 4?» quodrelatum eft in Canonem : noli frater,Difttndione
Noli ergo frater contra Diuina: tarn multa,, tà m clara, tà m indubitata teftimonia colligere veile calumnias
SYNODI TRIDENTINAS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^9
calomnias ex Hpifcoporum fcn'ptis, (iiie noftro? fum, fiue Hilari), fiue antequam pars Donatifepa* fareturiplïusvnitads.ficut Cyprianiamp;S Agrippi* *11. Primo quia hoe genus literarum ab autoritäre Canonisdiftinguendumeftînoenim iîc leguntur, canquam ita ex as teftimonium proferatur, ut con* trà lentire non liceat,fîcubi forte aliter fapucrint quà m veritaspoftulatf In eo quippe numero fu* fttus, ut non dedignemur ctiam nobis dieflum ab Apoftolo accipere:Et fi quid aliter fapitis^id quolt;^ Deus vobis reuelauit* Veruntamen in id quod peruenimus ambulemusjin ilia via feilicet quæ Chriftus eft»
'EtrurfuK
Audi dicit Dominus,nondicitDonatus^aut ^ogatus,aut Vineentius, autHilarius,aut Am^ ^fofius, aut Auguftinus, fed dicit Dominus, cum ^^gitur:Benedicêturin teomnes tribus terrf,omnes gcntes'magnificabunt eum, amp;c,et tu contradicis digt; uinis teftimonfjs,tantafîrmitateroboratis,tantalu# cemanifeftatis^
Et jWffM i« Prologo lib. y de Trinitnte.
Noli meis liten's quafi Canonicis inferuire,fèd in illis quodcuncp non credebaSjCum inueneris incum â^anter crede:in iftis aùtem quod non certum habe^ has,nifî certum intellcxeris noli firme crederc.
Ce «j In
4Qlt;J TERTIA PARS RECVSATIONIS I» Comtnentitriofufer Mdtthteurti,
Quod ne^ contra fidem Catholicam , ncq? con^ trabonos mores efTe conuincitur,indifterenter eft habendum,Slt;pro eorum, inter quosviuitur,focie^ täte feruand urn*
id{mUb,2,d(nuptijsoâconcui)ifc(ntid,M Valcrium cap, tÿ.
Quid autem dicadeipfisdiuinarumicripturaruni tradlatoribus qui in CatholicaEcclefia florucrunt» Quomodo hæc non in alios fcnfus conati funt ver^' tere,quoniam ftabileserant inantiquifsima buftiisima fide,nec nouitio mouebantur errore« Qiios ft colligere, amp;nbsp;eorum teftimonrjs vti velint» 60 nimis longum erit,amp; Canonicis autoritatibus,a quibusnon debcmus auerti, minus fortafle vide# bor præfumpiîftè, quà m debui,
Den/gi intnarrat ione Pfalmi
Nec tu mihi quos ex Euangelio nominas legis, necegoquosnominoex Euangelio lego* Aufe# rantur de medio chartæ noftræ, procedat in medi# urn Codex Dei: audi Chrifturadicentem, audi ve# ritatem loquentem*
Confulto et de induftn'a collegimus maiorcm accfuimi ïèntentiarum Auguftini,fummi ih Ecclefia dodoris et qui cÅleftem ilium thefaurum Propheticæ ôô Apoftolieæd^ drinac præcipua diligentia amp;nbsp;fide nobis conferuauiu öt
SVNObI TRïDENTINAÃ.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;407
idem quod nos de interpretum et dodorum in Ecdefia aiw ton'tatedilertèmulrisin locis adfèruït: in difputationibus dedogmatibusreligionis præcipuêôC ante omnia confu' Undam eiïe fcriptnram veteris amp;nbsp;noui Teftamenti, hugt; ûis fundamcnto foli innitendu : cætcra, ut humana omnia, obnoxia facile fieri errorib» Quomodo S)(. de ièipfb ÃC fcri# pris fuis monet lib. j.de Bapttlmo cotra Donatiitas cap.17; «
Nuilo modo meas literas ab omni errato libéras ®udeo uel putare uel dicere»
Et Itb. 4.. de aninid cdp. 1.
Nc^jî cnim negare debco, fîcut in ipfis moribus ita multa efle in tam multis opufeulis meis quç poû fintiufto iudicio èC nulla temeritate culpari*
P adem fuit bac de re 5^ HIERONYMI fenten^ cum alibi,tùtii in epiftola ad Minerium et Alexandrumt Nec^, inquiCjiuxta Pithagoræ difcipulos præiudi; Hieroiiymuif catadodforis opinio, fed dodlrinæratiopoderanda cft.Siquis autemcontrariæfadfionisimmurmuvat quarecorum explanationes legam ,quorû dogmas tibus no acquiefeo, feiat me illud Apoftoli libenter audire: Omnia probate,quodbonum efttenete.Et faluatoris verba,dicentis : Eftote probi numulari), vt fi quis numusadulcer eft,8C figuram Ãæfaris no habet,ncc fignatuseft moneta publica,reprobetur* quiautemChrifti faciem claropræfert lumine,in cordis noftri marfupium recondatur.
Ce iiij Et
40l TBRTIA PARS RECVSATIONIS
LtpMló infra:
Meum propofîtum eft, inquit, antiques legere, probate lingula,retinerequg lintbona,amp; à fideEc^ clelîæ non recedere»
Alio in loco ileganter idem:
Quod feripturæ facræ autoricatem non habet, cadeni facilitate contemnitur qua recipitur*
Nonaliafuitamp; CHRYSOSTOMI dePatrui» autoritatefententta.Homilia49unMatthaci caput X4* Chryfo/h^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nullis omninocredendum,nilidicantueliacigt;
antquæ conuenientia lint fcripturis fandis*
Etadpfalmum^f^
Et quis efi qui iftapromittiV Paulus: neq^ enint oportet quidquam adfeuerare line teftibus fola ani* mi cogicationc* nbsp;nbsp;Nam fî quid ahfq? feriptura di*
citur,auditorum cognitio claudicat^nunc annuens, nunc hælîtans,ôlt;r interdum lermonem vt fnuolum auâ¬rfans,interdumut probabilem recipiens. rum vbi eft fcriptura, ibi diuinæ vocis prodijt tefti* monium, amp;nbsp;loquentis fermonem,0C auditoris ani* mumconfirmans.
Proinde, quæ Patrum icripris autoritas fftin dijudieatv dis Ecclefiæ controuerfijSjÃtis hadenus arbitramur expli*' catiuUf Eadera aucem ratio eft QC iudiciorum in Synodis.
Nam
SYNODI TRIDENTINAF. 40^
Nam rcgula quam fupra retuh'mus ex Pauïo ï Omni'a eC-fe piobanda,non tantum ad Patrum fcripta ÃC Dodorum in Ecclefia interpretationes pern'net, fed etïam extendt QC ^ccommodari debet ad Condlia Ecclefiaftica dC Synodos, Eteni'm nee horum Décréta aliter recipienda fuerint aut ^pprobanda, nià quatenus Scripturts facn's confèntanea fint» Quo nomine Nicænæ Synodi décréta tantoperc prædicat A T H A N A SIV S, quod décréta eius fecuiv præfcriptum facrarSliterarSfidelifsimè fintconfedla» enim dixiflè ferturMagnus Athanafius ad Epidetum;
QuæinSynodo Nycænaà Patribus fecundum AthctitaÃni, diuinas lcripturas expoÃta Ãt fidcs,eam futFicere ad oninem omnis impietatis deftru(ftionemgt;amp; ad c6^ fîrmationem pig in Chrifto fîJei»
V erba hæc, iècundum ftndas (cripturas expofîta, (à tis ^ââ guunt vnde fit fua autoritas Concilijs amp;nbsp;Synodis, à foi* pturis Prophetarum nfmirum ÃC Apoftoïorum»
Eadem fiutamp;Auguftfnt ièntenriahacdereexpofîta,
^P* libri ^» contra Maximinum Artanum, hts verbis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
hune necego N icænum, nec tu debes Arimi«
nenfe tan^ præiudicaturus proferre Concilium» Nec égo huius autoritate,ncctu illius detineberis: Seripturarum autorita£ibus,non quorumeunque pfûprfjs^Gd vtrife^ communibusteftibus,res cum ïâCjCaufacum caufa,ratio cum ratione concertet amp;nbsp;Vtrieptantiponderis molibus cedamus.
Atlt;^ huius ièntentiçteftimonfadiièrteperfoipta extant â¢fom inter Canûne$ Décréter um Gratiani, quib«expreisè
Ce V veticum
TERTIA PARS RECVSATIÃNI^
VGtitnm fint parère vllo modo tjs quæ côtra fcriptiiram fin⬠conftûuta» Ita inquû text, Canonis : Si is qui praèeft h. q» $⦠Hriam fi nos^aut Angelus de cÅlo Euangelfeauef it vobi'Sjpræterquamquod vobis euangelizauiinus, Anathema fiu
Item.
Si quis prohibée vobis quodà Domino præcc^ ptum e(i,amp;I rurfus imperat fieri quod Dominus prohibée,exccrabilis fit ab omnibus qui diligunt Deum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Item.
Is qui præcft, fi præter voluneatem,vel præter ilt;^ quod in Tandis feripturis euidenter præcipitur dicitaliquid velimperat, is tanquâ falfus teftis Scfacrilegushabeatun Concordat ca.Non rempel'» Et ca. Si Dominus.ead.caufaô^ quæft.vbi plutA exdidis Augufiiniamp; Hieronymi referuntur.
Et hadenus quidem de autoritate Patrum SC ConciliOâ* rum Ecdefiæ, quid quantumep eorum fententtjs, decretis, amp;nbsp;decifîonibus rede QC piè fît tribuendum.
I A M V E R O, Si,quale hadenus defcripfîmüS Concilium liberum Sd pium, ordine redeep ad inftauran-' dam religionem ÃCerroresrepurgandos indiceretur , 0' mnium return nihil faduros le libentius Status ÃClmperij Ordines, qui Augufianæ Confeisionis fîint, teftantuq qtïam uteiufmodi congregationi ÃC deliberationibus pie fiifti cutis fefe côiungant,at^, ut decet,fubmittât reuerenter, compas
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;411
comparcantïegitimê, decretis Sd decifionibus eias fanctè ct teh'giosê obtempcrent.Qua de re ut fgpenumero hadenus Voluntateni et ftudium fuum in Comitqs et dcliberatiomb* publias declararunt, ita etiamnum hoe ipfo dedaratam ac teftatam publtcc volunt,
Etfi autem Epifcoporum conuentus fua habeantincom# moda,ó(^ de melioribus ctiam temporibus dixerit Nazian^ . 2cnus:nuUum fe vidilTe conuentum Epifcoporum aut Sy? â nodum vllam, quæ no magis accendcritdilcordias, quam diremerit : tarnen fî, quale delineauimus Concilium, ope cap, u, nbsp;nbsp;'
diuina, zc Audio diligêtiacp rcligioia fummorum ordinum amp;nbsp;procerum orbisChriftiani congregaretur ac procederef, dubium nobis non eft, permultum id ad illuftrandam Dei gloriam QC errores multos ac magnos qui in Ecekfia hæx tentextirpandos momenti efle allaturu, Siquidê hoc Con^ ciliorum Synodorum remedio ftmper in grauifsimis motibus amp;nbsp;dilsidüjs dogmatum Ecclefiam vfam inteîîigiîs *nus etiam ex hiftorijs ÃC antiquifsinu's quæ de religione mota fuerunt certaminibus, amp;nbsp;idem etiara Patrum ftntcn' tijs traditum accepimus:
Adextirpationcm errorum ut fides vnica ac '^^raluceatin toro gregc Dominicordenique ad fonnationêEcclefiçin capite et membris comodio'^ ra non funtrcinedia vlla quam vniuerfaliaCocilia,
Vt in Canone 1* Diftincl. if. Et in Ca, Sicut relatum ex*
amp; prolixe expofitum à Pahormitano in traócde Con^ cilio Bafilicnfi in princ,a lalbne in confil, çf, col. 6. verf, tranièo ad tertium. in 4. volumine, Cataldinus item in ftadatu de trauslatione BafilienÃs Sy nodi num, 4,
Bnimucro
4U TERTIA PARS RECVSATIONIS
Enimuero multioculi acuciusremimplicitanl cernuntquam vnus,acplus poiTuncpluresmanus quà m vna, vt ait Antonius de Rofellis in tradatu de Co* cilijs § nunc vtilem, num. li. Nelt;j omnia vnus vir cernit vteftinProuerbio.
EftôihaecapudCanoniftas piorura Conciliorum vd' litas annotata commendata imprimis, quod per ca Pd^ tificumSimoniaCjtyrannidi, caeteriftp viti)s commodiisim^ obuiamiriqucatamp;refifti, vtcx antiquioribus interprets bus teftantur loannes de T urre cremata, ôi Cardinalis cobatius lib. i. de Concilio.
SIN autemhuiufmodiConciltjÅcumeniafcvig^ neralis, quale diximus, nos fallat expedatio, ut id congf^' gari vndiqpex omnibus Chriftianiorbis prouinctjs in ta pacis QC rerum omnium incertitudine non pofsit, colh'^tamenproptermultascaulà sexoptâdum foret ma«â ximeî Supereft ut Status fcfe offerant ad partiailarefei^ Nationale Concilium liberum atlt;ç Chriftianum,quod in' tra Germanise noftrç limites ijlHem rationibus ÃC condition nibus, quomodo iam antea de vniuerfali Cocilio expofiw fuit, peragatur, Ac (perant illud ipium Concilium pro^ uinciale (quod etiam plcril^ in comittjs placuitSenatui Imperq publice ) dodis 0^ pijs maiore frequentia inter ft candide, placide, fine odqs ,fine animorum acerbitate Si pracftigtjscolloquentibus adfruduofum Ecclefiæ vfutn,ôi cocordiam ftabiliendam plurimum momcnti habiturum, iuxta promifsiones diuinas: V bicunq? duo vel trcs co^ grcQati fuerincin nomine meo, in medio eoru
Fier»
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41J
Fieri autem nequit,ut,ipfô præfèntc et cceptadirigentc, non ettam exitus negoctj pièfufcepd fà lutaris ûtgenerih«-' mano futurus, Quem quidem euentum, utcætera noftra omnia, ipfèfdius Dei Dominus nofter leiiis Chriftus lus moderari poteft, ÃC ccrtó moderabitur,ficut aitipfe:
Omnia mihi traditafunt à pâtremeo» Matthui, ,,
El Ioan,
Sine me nihil poteftis facere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»r
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et Ioan. K
Omnia peripfumfaclafunt,
Matth. 13,
Data eft mihiomnis poteftas incÅlo in terra,.
Vnde c?' Chryfbftomiu Hotmlia 4^. in Matth.
Vbi Chriftuseft ibi Angeli JbiCÅlumjibi Lux amp;nbsp;bona omnia adfunt.
Et de tertio, codem^ vltimoinftitutæhuius fcriptionis^-foco hadlenus iatis^.
, EPILOGVS^
SVMMAM IGITVR' CONTROVERSIAE OMNIS^â de Synodis Póntificum SC in vniuerfum de dodrina, qua fieribreuitatepotuiqhuc vfcp complexi,id operam dedi-mus; ut quae ad caufam hanc pertinerent,quod in nobis el# let,di{ïïndlè atep ordine ad rerum iplarum explicationem quà m-fimplicifsimè exponeremus,
lam,,
^4 TBRTIÃ PARS RECVSATIONIS
Iam,vt, quAâhaclcnuspro rerum necefsitate prolixiil^ dicla Eint,in pauca conferamus omnia, fumma rerum ca^ pita breuitcr perftringcmus;
. , A.C PRINCIPIO, velut in proemio C(t umniie ad ante quam ipfam arccm caufæ aggrederemur, neccflario utrjarwium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|Yut plerifcp aduerfariorum QC maleuolorutn
calumnijs, quibus praeter meritum ÃC iniquifsimè prsi'' grauantur in hac cauCa Status : quafi ccnfuram omnem, omnem^ cognitioncm iudiciorum Ecdefiae Catholic cæ fuperbè afpernentur î Cêcteraitp orbis Chriftnid nationes, quarum prædara hucuftp icmper pro defenfio;« nereligionis mérita fuerint, præiècontemnantî lucem etiam à confpcdum intelligentiumperofi, Conciliortiit*
' acSynodofum autoritatem grauiisimam fubterfugere ni^ tantur : denicp quafi per eos ftet quominus concordiæ pads public« ratio vlla tandem iniri inter partes dilsiden-' tes pofsitf
Quibus calumntjsita in hacparte SC initio fcripti fponium fuit à Deledis, urpqs de intelligentibus omnibus conftarcinde facile pofsit. Status 0^ Impcrij Ordines qui a Pontificibus lecelsionemneccflario fecerunt,nihilreruiu omnium magis femper in votis habuiÃe, aut etiamnuni cupcrcimpenfius,quà mut omnis controuerfia hæcpio^ rum,eruditorum,ôê intclligentium, omnium nationutn atq; prouinciarum de vbicuncç fint,iudicio cognofcn'eturî de ad talium virorum colloquia,congrelTus, de cenfuras prouocaflè iêmper,qui intelligunt côtiouerfîas, nec amant Sophtfmatumpræftigias, necin alterutram partem addi* difint
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^^
di fint magts, fed dodrina confirmât! Détim timcnres, amantes ven'tatjs fine makuolentia iudi'cent candore do;' dts amp;nbsp;bonis conucniente*
Quod fi impctrare vnquam potuiflent Status, aut etiam* tnim impetrare iiceret, res ip fa facile oftenfura eflet, vtra pars lucem Etiangelq reformidet, vtra etiam noua att^ im^ pia dogmata, pugnantia cum perpetuo Prophetarum Sd ^poftolorum confenfu in Ecclcfiam inuexerit, Sgt;C tanta Pertinacia atep crudelitate defenderit hadenus^Deniep vtra fi^hifinatumSC diflidiorumautorfit, eâne quæ errores SC '^ogrnatamanifcftèfalfa défendit ÃC propugnat, an veto
Euangeltj ÃC veritatis agnitæ lucem deferere contra ^onfcientiamnecvultnecpoteft,grauifrimam ac faeuerifi fiâiiamcomminationem diuinam confiderans aepræ octfc#
Habens^ qua ipfe Dominus ait:
Qtuconfitebitur me coram hominibus,confite^ ego ilium coram Patre meo qui eft in cÅlis: inuicem qui me negauerit coram hominibus, ââ^gabo cum coo corà m Patre meo qui eft in â^oelis. '
fill!Deinde. quæ altera inftitutæ fertptionis par® çjç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rarionibus ordine, diftindim ac planiflîmc
ç. '^onftratum fuit, cur Principes amp;nbsp;Imperq Ordines,qui
T- ^^gD^^Dæfiintjindidumaut reftitutum â agnoicendum fibi.
adeundum arbitrenturîi
PRIMO
4
4.16 TERTIA PARS RECVSATIONIS
Primo qv i d e m: quia illegitime dC contra ins ma-» nifcitumindidafithaec Synodus, à Pontifice Romano, rapiente amp;nbsp;arrogante priuatim fibi ins illud, quod folius Imperatoriae Maieftatis conftat eflè proprium î quemad' modum cxemplis laudatifsimorum Principe veteri? Te# ftamentijtùm etiam primitiuæ Chriftianorum Ecclefiæ,^ tot Romanorura Caefarum,Conftantini,Theodofi|vtri'' wlcpjMartiani, Arcadij,Honorij, luftiniani, Friderico^ rum, Otthonum, Henrici, Sigifmundi,ex fide dignifsimis hiftorqs foit demonftratum»
xo.
gt;4
Item ,quia nullam Romano Pontifici luriididionett* aut fuperioritatem, aut deniqà primatum vllum in hos Ordinesaut eorum Ecdefias Status concédant: Et ea, quamfibi priuatimfurapÃtPapain Ecdefias omnes teftas, cx diametro contraria fit expreflb verbo quodidumeft: Reges gentium dominantur, vos autemnonfic: Tum etiam antiquifsimis primitiu^ Ecclefîæ ÃC Patrum inftitutis, ac Canonibus Ecclefiaftit^â® fincerioribus* Cum isquiièvniuerià lem Epiicopum?^ alijs omnibus haberivelit,incp omnes imperium fibi mat,ipfi'us Antichrifti pratcurfor videatur, quemadfflO^ dum grauiter ipfe Gregorius Magnus, Epifcopus Roma^ nus, olim icripfit»
Quodcp nec titulumeius iuris poflèisionifneiuftnn^, neefidem bonam allegare vllo modo Pontifices Romani pofsint, adeoâcp nullo vnquam tempore ius illud rede prx^ (cribere* Multa etiam pafsim in omnibus provinces Con^ ciliafuïlïcconftetco'ngregatafub Imperatoribus Cnn nis fine autoritäre amp;nbsp;præièntia Romani Epiicópi, alijs prj viris à C Ecdefiarum Epifcopis præfidentibus»
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41;?
Quæ Keet deeffènt rationes, nihilominus tarnen conuogt; candæSynodi lus hoc tempore Pontifici Romano non competiturum, propterea quod is cum fuis Caidinalibus
Monachis adhacrentibus deerroribus grauifsimis ido^ latria manifefta, de falfa dodrina, iuperftitione ethnica, de Simoniaca hærefi QC altjs compluribus vitijs pubKcè fit po--ftulandus î Sn^ob id nulla iuris rationebum, qui futurus fit inhociudicioparsrea, etiam iudicis perfonam eodem in Kidicio fuftinere, ac ius conftituendi iudictj fibi fumere polTe»
Deinde. Ob locum Concilio celebrando minime o^ â¢^niurn opportunum,^extra Germaniac fines fitum,con# ^aquà m pluribus in Comitijs publice decretum fuit de IP ^ero ÃC Chriftiano Concilio in Germania congregando* enim Tridentum Kberam aut Impertj ciuitatem eflè, ^cd Italiæ oppidum, Pontifictjs Cardinalibus perpetuô fer? Uum,âlt; in infidiofîs illis rupibus ob Italicas machination multis nominibus meritô fulpedum noftris : plerifip â¬tiam omnibus Impertj Ordinibus,ôi5 illis uel prçcipue qui Confefsionis Auguftanae funt,admodum remoto fîtum loco, atep omninö tale ut nee caufæ ipfî quæ agenda eflet, necPrincipibus,autipforum Legatis, Theologis, Oraton ribus, ôc cæteris qui mittendi fint, tutum receptum præfta# te poflè videatur.
Tertio. Quoniam ijfdem Imperij decretis diièrtè amp;nbsp;exprefsè cautum fît de Concilio Åcumenico (eu vniuer^ feli habendo, quo religionis difsidium graue iudicetur:
D d Huius
418 TERTIA PARS RRCVSATIONIS Hutus auteni Tridcntini Condlîjlongè aliam efle caufam» quod ex vnius aut alterius nadonts populo, alias PontifP ci magna ex parte in temporalibus fubiedo, colledum fit, laicis omnibus contra anttquiflîmam Ecclefiae ÃC uetufto'^ rum Canonum confuetudinem exclufis, ac Pontificecum Cardinalibus dC. mancipijs ftiis fummam præfîdendi ac de cidendi poteftatem fibt fumente»
VAR TO. Quia nec liberumfit Concilium quod à Pontifice indicitur, fed multis modis icruum,coacfi:um,8^ duriflimis uinculis obftridum Papç,qui iudicq et definicn di poteftatem bis folis ,quos ardilfimis ÃC horrendis iura-' mentorum vinculisdeuinclos habet, largitur: caeteros au# tem,0!^ ptos ac dodlos omnes,longiflîmè ab eo arcetîTum cciam fulminibus damnationum ÃC excomunicationuiu, bullis cÅnæ fuæ, ac fimilibus cenfuris iniuriofifsimis Staiâ tusÃneulla cognitione légitima SCindida caufa iamp«'!*â' dem condemnarit, multoscp nobifeum fentientes crudelv terinterfecerithadenus: Quæ praciudicia grauiftima ne# quedum,utfieri debebat, fublata funtaut caflà ta,iêd uigêf, curfumep fuum obtinent: Vt Statibus eo in Concilio nihil ntfi extrema quæcpexpedlanda ccrtôfînt,fi quid prodéfen fione veritatis aduerfus grauiflimos errorcs SC facinora ad' uerfariorum neceflarió dicendum foret libeiius«
Q VINT o. Quod Synodus hæc nullo, non modo libe rijfcdnecChriftianiConciltj nomine redfecenferi pofli't, Quoniam Pontifices Chrifto ÃC verbo cius folijUelut fiim* tno iudicijdebicamautoritatem uocis decifiuae iudieqep fu^ premi
SYNODI tkrOENTlNAF» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^^
premi ad(m«htjamp; homini humanisqj tradi'tionibus ÃC dci# lt;^efis adfaibunt : de quibus conftat, niÃuocem Chrifti ob foucnt j mulopliciter ca falli, grauiter errare, labi ,SCinof ïTincm partem à ueri'tate difcedere pofïè: quah'a permulta ^iam ueterum Coficiliorum exempla extant, ex quorum numero relata funtSyrmicnfe,Scleucianum, An'niincnfc» Ephefînum,Laodicenum,Toletanum, Mileiütanum, La« tcranenlê QC alia complurar
SEXTo. Propter corruptiflïmumPapatus ,6^ regni Pontifier) Statum manifefta ac notoria turpitudine,luxu, auaricia, fuperbia,tyrannide, nefarijsqj libidinibus adeo detcftabilemjUtmuItis iamannis grauitereoodenfos conn ftet permtiltos palïim bonos,SC intelligentes quorüm quegt;-hac de re extant publice : D. Bernhardum, Eberhar# dum Sa!isburgicum,Petrarcham,Mirandulam, Ferraries feni,Albericum,ac plerofcpetiam Impcratores, Quocafii etiain ipfi Canones, ÃC iura quibus Pontifices utuntur,ex prefsè adimunteis iudicandimunus, et fugiendos procul aedeferendos præcipiunu
Sr p t 5 m o. Tùm veró ucl imprimis ob nocentifsF nium ambitus Simoniaci crimen ita peruulgatum in Pa-pali curia,uti nullius fceleris maior vfpiam fit licêtia aut im puniras* Vnde tam varia» êxtiterint Annatarum expilatio-nes,toi ex omnibus negotijs SC caufis taxæ pÅnitentiariæ, indulgentiæ, referuationes,difpcnfationes,relaxafiones:tâ Vari) rapinarum titulide palli)s,de bullis cômifsionis,bullis ad capitulum,bullis ad clerû,ad populurn,Cancellarfçtaxç* breuiter, tot nundinationu et monopoliorum formulç,ut fa era et propliana omnia venaliafada fintpontificib impijs,
D d rj SC ma#
4X0 TERTIA PARS RECVSATIONIS SCmaiorquà m pro cuiufquam opihioneauri argentt'cpuis ex orbis Chriftiani prouinctjs pafsjâm exportata quotânis, ôé etiamnûcumdedccore atcpturpitudine per lamias iftas aerufcatur, Vtiureoptimorecufareiftos nundinatoresSP moniacos videantur Status, quominus in publico orbis Chriftiani Concilio indicium de dogmatibus illis commit* tatur,quorum hærefin ÃC focietatcmimpiam procul fugcrc boniomnes debeant»
O CTAVO. AdhæCjCopiosèfatis demonftratum ftiih quod ad neruos controuerfiachuius vel imprimis pertinc# bat,Pontifices ÃC Monachos no tantum denfifsimis errorS Sgt;C fuperftitionum tenebris inuoluifle dodrinam Ecclefiaf, fed nouum prorfus religionis genus à Prophctica 6C Apo* ftolica fcriptura diuerfifsimum inEcclcfiam inuexiflô,ac nouum, fiDijs placet, Chriftianifmum nobispepcrilï^t perinde ut ludæifuo Thalmud, quod vocât, ÃCTurcæ Ab corano, maiorum fuorum religionêtransformarunt olimi Ex eo generefunt quae ex libris ip forum retulimus qui cxgt; tant, iam inde ufcç à trecentis annis in manib. omnium fiinK De hominum mortuoruminuocationetde Statuaru adoratione:de(andis interccflbribus conftituendis apud Dçumî Quodfi'ngunt homines mcreri rcmilsioncm pec' catorum proprijs operibus bonis, ô^iuftos eflè implotio^ ne Icgis: Quod Sacramenta omnia multiplictter propha^ nant: Quôd cÅnam Domini horribili audacia ad vfus im^ pios extra verbum Dei transformant in fpedaculû amp;nbsp;ob^ lationes pro viui§ amp;nbsp;mortuis» Quod humanæ naturae trP ftifsimam deprauationêamp;prauam concupiicentiam,quae nominatur peccatum originale, exténuant quafi nihil fit mail quod cum lege Dei pugnet inuicem falfiffîmis pr^lt; conijs
SYNOD! TRIDENTINÃB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4il
Con ijs cxornantcs commentina fiipererogationnm ope-» ca'.Quod tam immodicis exaggerattonibus amplilïcant ui res liberi arbitrqtquod impiè deprauantdodrinam faluta^ fem de luftificatione per udem in filium Dei, quam manigt; feftaDeicontumeliaoperibus noftiis adfcribunu Quod iiibent homines perpetuo dubitarc an fint in gratia creden tes in filium Dei,et an Deo placeant Jtê tam pertinaxieptc Sacramentorum adlèrtio, arcpctiam nouum extremac vn# ctionis Sacramentum:et ignis purgatorij commentum ua-« fnfsimum: Totinfuper traditiones inimmenfum cumulagt;-confcientiarumlaquei inexplicabilesîauricularis con fefsionis carnificina multiplex, omnium^ delidorum vagt; f^ifsimæ cnumerationes, fidem amp;nbsp;inuocationem omncm extinguentes:tot confidæ fatisfadiones: tot religiolbrum, nihil aliud quam impie milsificantium,ordines:vita mona ftica plena lalfarum opinionum et fupcrftitionum,ct in rc-' fiqua Ecclefia opiniones Sgt;C labyrinthiinextricabileszTara impius legitimi coniugtj contemptus, Ãide cceltbatu leges hirpifsitnse ⦠Minifterij autem Ecckfiaftici tarn ingcns ne^ gledusôCprædicationis defertio, qua multis in locis aut filent conciones toto anno, aut fi quae fiant naenias ti adunt fiiperftitiofifsimas*
Praeterea tot cultus nouiinEcclefiaminuedifine vllo Dei mandato,maxima ex parte prorfus Ethnici et idolatrP ci,nec difsimiles incantationum amp;nbsp;magicarum fuperfiitiO'' num:tot obiurationesttot conlecrationes olci, falis, hcrba-' rum,campanarum etiam SCerculentorû,tum aquç luftralis afperfionesEthnicæ pro abluendis pcccatis,totfuncbria facrifi'cia,mi(Eetot in omnibus omnium facellorum angu^ lis,amp;^,ut Prophetaait,arac omnesplenae vomitus,
D d lïj Atcg
TERTIA PARS RECVS-ATIONIS
Atc^ hçc de erroribus doArinç et cultuum.Deinde vert» ' quà m faperbusHt S)C præpotens Roni»Epifcopi dominai tus fupra Reges 06 Principes omnes longe fe extollentis,et primatü contra expreflum Chrifti verbum,contra primiti^= uç Ecdefiç et S»S.patr5,rgnatij,Cypriani, Auguftini,Chry foliomijirenæi,Gregori} l.etPelagtjEpifcoporû, tum etia contra antiquilTimorumConciliorum autoritärem præte^ xtu impio minifteri} Euangelici conftituentis,tyrannidccp infinitam exercentis ubicp in Ecclefîa,dum pro confiera ac uanilTimaplenitudinepoteftatisquoduis audet, quiduis licere fibi putatjbella gerere,dilïbluerefoedera, ab obedient tia abfoluere, iuramenta foluere, régna 06 imperia dareôi eripere qaib.uelit,Reges et Principes infeftis armis cow^ tere,bellis funeftis implicare,vrbes diripere, fpoliare,regio nes ferro igni^uaft3re,poteftatem fanguinis politico ma^ giftratui ereptam cxercere, aciadlare quafi Imperator amp;nbsp;ius foum omne à Pontiftce Roma^habeat, Regib, tan^ uafallisimpâ¬rare,fpoliareprouincias omnes ftiistlielaii' ris omniKamp;^ expilare quidquid ulpiam argent! reliquuââ^ fit.Babylonem nouam (quomodo Tertullianus,Hierony'^ mus alt} Romam appellarunt) conftituere, cuius ineXf» häufte uoraginiomnium regnorû opes infundantur,qoÃ' qûefentinafîtbrofligatiffîmorûhominum omniû. Quio* etiam emêtita üla Côftantini donatio debeatur; Quiq^ iof^ omnia in ferinio pecîorisfcgcftareiaclitentjnecerrareub lo modo qucant:brcriitcr,quibdncertum eft an uita aliarc«â ftet poft banc uitam, 86 an animae hominum fintimmort^ ks:quos^ non puduit Euangelium de Chrifto dicerefabii Iam,quomodo de Leone X. relatum eft fupragt;
O NO loco etiam hoc picnè demonftratum à nobis fuitj
SYNODI TRI dentinal? 4!^ fuît,Tridentinam banc congregationem aliud nihil quant continuations quandam amp;nbsp;contïrmationem fore decreto«» fum,quaï aniea ÃC hadienus partim falfa,partim ambigua fophiftica in conuentib. Papifticis édita fueiunt. Quale primo fuit tertiæ Scirionisdecreûum manifeftçimpium,de traditionib.bumanis pari autoritate cum diuinis præceptis codemcp afFeAu pietatis fufcipiêdis : quod maniteftiirimis ^cripuiræfandæteftimontjsjtumetiam S.S, Patrum Cy^ priant,Hilarij^Origenis,et antiquiffîmorum Conciliorum *utoritate refutatum fuitv
T um,quodde uulgata facrorum librorum intcrpretatio latina eadem feffione ftatutum fuit, nihil in ea quidquâ ^ciiderari autullo prætextu reprehcdere licere. Id fimiliter ^ftenfum fuit aliter fe habere, ÃC plerac^ multa in Hebrap
ac Græcis fontib.aliter inueniri î muîtiscp in locis hanc âplant uerfionêà Patrib.olim, ôd altjs ûiris dodîis correda friifle at(^ emendatam« Plerofcp etiam veteris ôdnouite'' ftarnentilibros haberiabipfîs interCanonicos,quos D* Hieronymus Sgt;C alq plures dodores in Ecclefia apocry.* Plïos amp;nbsp;extra Canoncm efle publicè teftati fint»
HeindeSefsionis lllL decretumdeprauaconcüpifcê^ âi^jtion intelligi earn peccatQ Deo difplicens,grauifsimis et ââaultis fcripturæfententtjs,ac Patrum,imprimis veto Augt;' guftini Hieronymi exprefsis teftimonijs conRttatû fuit» T um quod eadê fefsione tanta vanitate Papam fupra Con cfliotuin authoritatemomnêeuehunt,quod tarnen plerifcà Ctiâ Scholafticis dodorib, ôi. Canoniftis iamolim difplicu? ifièoftendimus»
Similiter di. quintæ Sefsionis Canon Icptimus refutatus *uit,quo de iuftificationis articulo manifefto errorc ftatutS
Dd iüi fuit,
414 TERTIA PARS RECVSATIONIS foît,quôd opera quæanteniftificationem fiunt,eriam fine fide Ueo placcahc cum contra exprefsè dicat Paulus deiiv ftificatione,*Sine fide impofsibile eft Deo placere» Et idem cttam traditum fit confentiente omnium Patrum voce Si fententijs antiquifsimis,
ItemCanon vndccimus Si duodecimus de eodem iuftP ficationis articulo,damnantes dodrinam Ecclefiarum no# ftrarum,ut in exhibita confelsionecomprehenfaeft.Qtix cenfuraitidemmanifeftepugnatcum Paulinis difputatio-' nibus in Roman.Si alibi. Si c5 ftntentia Petri Ador.i;. Si pcrpetuo confenftr antiquifsimorS dodorum in Ecclefia, CyrillOjChryibftomo, Ambrofio, Auguftino,Bernardo, Erafino etiam 5«^ alijs,
Ac deinde 15, SC14» Canonis décréta quç iubentfempe^ dubitarean'fimusin gratiaterrorepenitusimpio etblafphe mo,quern amp;nbsp;Paulus manifefterefutat, Patrum fenten tiæcQnienticntes,Cypriani,Gregorij,Nazianzeni}HiIarJjj ÃuguftinijBernbardi,
Item 50, Canon eiuidem feCsionis, qui Purgatorij com-' mentum fabuloftim Si inferias ethnicas confirmât, contra cxpreftifsima fcripture teftimonia,qiubus opinio de media uia reijdturnum euam Patrum fententiam etueterum fcri# ptorum,tam Græcorumquà m Latinorum,qui Apoftolo^ rum temporibus vicini fuerunt.
Ad hæcfexteScfsionis décréta,de numero Sacramento^ rumEcdefiç : et quod Sacramenta ex opéré operato etiam fine fidégratiâ côferant, Quç,utfuperiora omnia,fimiliter c« fcripturis et patrû fentcnqs pugnareoftendimus,attp ob eâ caufam Status,qui Auguftanç confefsionis firiceriorcm dodrinam amplexi funt Si fequuntur,redè Si iure Triden tinarum.
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^^
tinarum Synodorum continuationes recufaflè hadenus.
Decimo, breuiteretiammonm'muSjdeConcilïjsPo tificijs,quà meafintôCefledebeantfu(peda mcn'tó omnibus amannbustranquillitatisó^ pacis publicç.Quâdo iam muitis ætatibus tantum inorbeChriftiano turbar5,tumul#. tuQjdiïçordiarûjbellorû cruentiftimorS et lanienarum inter Principes varie acccdermt^ct grauifsimas calamitates inde fecutas,multorum^ regnorS et flatus publici concuisione, fuinâ ac vaflitatêomnes anniconfequentesexcipiât.Q^uo-â¢â Uni malorûetiâ noftra aetas nó minima parte fenfèrit du-â¢^iter^à Ãöiemicis et Hufsitarû motibus,quos Conftâtienfîs Synodi crudelitas côflauitj ac deinde auxit Bafîlienfis, ufcp ^d ea incendia,quæè fuperiorib,Tridêtinis Synodis duab, â¢u Germania noflra extiterunuNô mirandum igitur,necp fuecenfendum fî Status Imperq tot exemplis iam edodî ändern Pontificum Concilia infîdioia ac paci inimica a-'â¢erièntur, ÃC reeufenn.
VndeCIMO. Ethoceômagis,quôdPontifexeteiusi ^ddidi palà m n^êt,Status amp;nbsp;Imperq Ordinesq Côfefsio-^is Auguftanæ (unt,efle membra Chriftianæ focietatis SiL Pcclefiç Catholicç.Curigitur Pontifice,pro hofleet carni-' âCe gerente iê potius quâEpiicopo,iupcriorêagnolcerent;'
Ac TANDEM vltimolocoexemplis fandorû in Ec-clefia Patrum, qui omnib. temporib, floruerunt, oftenfum ^it,nihil nouum autinfolens à Statib.hac fufpedi imptj Concilq reeufatione admitti : Siquidê amp;nbsp;olim confimiliter fecerunt Athanafius quîTyriam Synodum recufauitjSC Maximus Hicrofolymitanus qui Aniiochenam,Cyhnus ^ii Syrmienlêm, Paulinus qui Mediolancniêm Synodum
Dd V reeufauit
4to TERTIA PÃRS RECVSÃTIONIS TCCulaul'tjÃC Chry foftomus, qui aduerius ie iniufté confpt-' rantem Synodum reliquitjac propterea ciiam à GclafiülaU datur in Canonibus Ecdefialticis»
TERTIA PARTE tandem indicatu bit^ uirerfuit, quäle fit illud Concilium, quod toties iam Status cxpetiuerunt atlt;^ etiamnö efflagitant: quæcp in vniuerfuM ratio fit öd forma liberi, Chriftiani, Si Åcumenici Concilîj, acpiarumSynodorum quibus controuerfiæ de dodrina dijudicandaefint Ac primum quidcm,quod ad hocattinct, pro rei magnitudinc ac dignitateOrdinis Politici,indiccd5 efleCociliumabipfo Imperatoreôd fummisquibufcpma'* giftratib. orbis Chriftiani : Locumcp ci definiendum intra Germaniae limites in libera aliqua Si imperiali ciuitate,cu^ ius acceffus oppor tunus et tutus fit vocatis,accefluris,et xz' cefiuris omnibus, fide publica Si folennib»cautïonib.plc^ nifsimi faluicondudus interpofitis:Aduocandos autenid admittendos ad dicendam iententiam Si cognolcendû an^' tiftites Ecclefiarum,Epifcopos,PrçIatos Si idoneos quoftp ex PontificijSjfoluto tarnen prius iurifiurandi vinculo,quo Pontifici deuindi funt: et ab altera parte fuperintendentes, Parrochos,Cóncionatores,Tbeologos, Si verbi miniftros idoneos omnes: vtrincp autem laicos etiam Sc politicos vi^ ros cuiuicuncpordinis, Reges,Principes,ciuitatQetoppi«* doi^î municipes, SC qui in qualibet prouincia infignis ali# ctiius dodrinæ, pietatis SC intelligentiæ nomine celebrant tur : vtqjiudicfj acdefiniendi potefias communis fit vtrifc^ tarn Laicis quam Clericis : ludicem autem fiipremûcp Có^ cilrj præfidêacnormâiudicîj fècundûquâdijudicentur dogt; êmatacontroixerfa,efle debere Chriftum iblum,et verbum hriftitraditumin Propheticis SC A poftolicisicriptis,turn ut quifqi
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4x7
lit qtufqs Sancfïorum Patrum in EcclefîacS verbo exprefîô maxim :congruit» Vt fie vcrcChnftianumfitJiherum et pium Côcilium,fècundô Imperîj décréta et fpê toues fadâ: eiufcp decifionibus pijs fumma voluntate aelibenter part^ turos eiîe Status*
H AE c C V M ita fînt, cum^ res ipfa oftendatmultos ac magnos errores fuifle et efle in dodrina ac ritib^Papifticis, tetros etiam abufus et impietatem manifeftam adhuc mor'-dicus à Pontificibus defendi ac ftabiliri : Speramus intellis genres amp;nbsp;bonos omnes facile intellecturos, Status noner^« toreopinionisautpraua cupiditate, fed neceffario fince« fiorem banc dodrinam amplexos elle dC tueri*
Quando igitur mandatu Chrifti, grauilsimè præcipiat,vt laueamus falfam dodrinam ÃC pfeudododores Matth. 7* Attenditeà faifîs Prophetis,amp; deinceps cap.io.Cauete vo- ;* tgt;is ab hominib, quoniam tradent vos in conciliabulis fuis, a flagris cædent vos in Synagogis.Et Pfalm,x6.fimiliter feri' » ptum extet de pio Chriftiani hominis officio ; Non côfèdi ,, tn Concilio vanitatis, amp;nbsp;eu iniqua gerentibus nô introibo. C)diEcclefiammalignantium,amp;cum impijsnon fedebo: Quç etiâ caufa fuir, cur necApofloIus ex Prouincia ad fw fpedum Côciiium proficifei vellet a ludæis congregatum â HierofoIymis,multQctiâvrgenteôC pollicente Fefto præx »â fide. Ador. 13. ÃC nbsp;nbsp;Tu quia Sgt;( ipfi Canones Ecckfiaftici
præcipiuntutfugiamusmalos dodores Ã6 pfeudoepifeo' pos: ca. nô omnes Epifeopi funt Epifeopi x.q.7.vbi ex au^ toritate Hieron. ita text.habeuNô eft facileftare loco Petri, tenere gradû Pauli iâ cûChrifto regnantium. Infatuatû fal ad nihil prodeft,nilî ut proifeiatur foras et à porcis côcul cetLir, Et ibid, in ca, admonendi; ubihæc Gregorij Magni oratio refertur; Admonendi, inqt, funt fùbditinc plus quâ
423 TERTIA PARS RECVSATIONIS expedit fint fubtedi,ne cum ftudent plus,quà m necefie cfi» hominibdübijcijCompellanturvitia eorum veneraii.Quib» concordat Leonis l.ca.manctX4.,q.i. Et ibid* Ambroft) ca» quæ dignior:quorum utrocp iubemur defereie antiftitem 9 fidemrefpuauEtexprefsiusapud ipfum Apoft.x.Cor.i» â¢Eti*ThelïatvIt. ad Gal.^* Et rurfus x.Tim.^^vbi iubcmuf difcedere ab his q forma çietatis prætexentes, abnegât vit' tutê eiusîqui facra profefli,ea cauponâtur et quacftui habet»
Has ob caufas reuerenter oramus omnes omnium Or^ dinum Principes virosôC intelligentes, ne aduerlà riorunt iniuftis,quib,Ecclefîas noftras dânant,iudicijs, calumnijs» amp;nbsp;falfis criminationib,comoueri iè patiantur,vt odium acb uerfum hos Impcrij Ordines 8C Status côcipiant, neqj fuaderifibi vllo modo fînantquafi légitima iudicia ac cen^ furâgrauiffîmâEccIefiæDei Catholicæ odcrintfugianw« Status, autdiflîdia ament, aut deniqjcrrore vel petulantia dogmata, quæ noua dic5tur,amplexi temerè à cômuni fenfu diieeffionem fecerinttSed ita exiftiment ac certô ftatH ant, neceiïarijs ôi. grauilfimis rationib, ijs, quas hadenus cômcmorauimus, ac verbo Dei coados atep addudos dP fceffîflè à Potificijs, QC puriorem hâc dodrinâ amplexos, quâjVt gloria Dei illuftrior fieret,et pijs mentib, in Ecclefia confuleretur,tantis laborib, SC periculis hadenus aduerfus acerbiffîmorShoftiû impetus defenderuntetad pofteritate tranfmittere pro officio fuo intégra etiä atepetiä cuperent, Pie etiä omnes Qi. fingulos obteftantur, utiuftiffimæ huic amp;nbsp;manifeftç veritatis cauiæ çquo adlînt animotnec iuuent furore aduerfarior3,crudelitate iniuftis decretis verity tem fuis Cócilqs,et machinationib.varijs opprimere tentai tium: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miniftri fiant alienæ crudelitatisî fufpeda
, SYNODI TRIDENTINAF. 419 infidfofa fpfbrum Concilia ut deièrant, nee confirmare ââ cliqua décréta tot modis impia Ãt: tyrannica, Sed propter gloriam Dei Ãd falutê hutnani generis operam dare quifep ^uo loco uelit feduló, ut tandem legitima,pia,amp;: Chriih'ana cniendationc repurgentur errores óC abufus multiplices, quibus deformataeft Ecclefianitq) populo Chriftiano Pro phetarum atep Apoftolorum dodrina redeat : antiquiP fiinaeEcclefiac,Patrum,atcpConcilioruin décréta fincerfo^ ââa reftituantur. Sunt hæc fummorum ordinum, Regum, Principum amp;nbsp;gubernatorum munera propria inEccIec Camtabolere idolatriam^aduigilare ut Euangeliuin Dei flo ââcatjinquirere ueram dodrinâ, et curare ut ea illuftrata ad pofteritatem propagetur, concordiam Ecclefiæ redè con« ftituereacftabilire, SC ad falutem generis humani confilia Oinniadirigere» Quomodo de Ecclefia præclarè meritus fuit is,de quo fæpe meminimus Conftantinus Imperator, Theodofîus,Carolus Magnus,Ludouicus. Pius,Ottho^ «es,Henrici SC alij pi] Principes* Eftep hic maximus apud Prophetam honos gubernatorum, cum aiteos elle nutrP cios Qc tutores EcclefîaetNetp pietas ulla maior exiftere po teft,quà m qua fenefeenti Ecdefîæ fuccurritur*
JMecuerô dubium eft,quinofFiciûhocimprimis gratum futurum fit Deo, 8C magnum orbi Chriftiano incremeiv turn allaturum. Præcludetur enim occafio âmaioribus SC periculofifsimis diftradionibus ÃC confufîonibus opinio# numtanimi uulnerati SCexacerbati utrincplenientur : coi# buntrurfiim uoluntatibus qui magno Reipubiieæ malo hadenus diflènferunt: Nelt;p huic tantum, cum qua nunc uiuitur,artati ièruictur, fed pertinebit beneficium hoc ad o^ mnem, quæcuncp futura fît, pofteritatem: ea omnis pieta^ tem
450 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ill. PÃRS RECVSATÃONIS
{cm'iancagnofccthbcntcr,6C in memoria maxtmoriTitt bcneficioi urn perpetuö cekbratura eft ⦠Ipfi etiam Status amp;nbsp;Ordines qui dodrinæ hiiius defenfîonem fufcepcrunt, pro fe quifcà operam quà m maximam daturi funt, ut qua--cuncpratione pofltnt gratitudinem fuam, officia,atqî benc uolentiam omnibus ôl fîngulis qui harum rerum cura alû qua afficiuntur,declareat»
His igitur de caufis futurum confiduntStatuSjUtilIegi^ timum hoc SC incompetens, multiscp nominibus fufpe^iï Concilium,deinceps cum decretis fuis omnibus ,proceflî'' buSjô^ cenfuus fîftatur,atcp aboleatur : amp;nbsp;inuiccm control uerfia omnis libero ,Chriftiano atcpÅcumenico,aut faite ineuentum nationali feu particular! Concilio fine prxin^ dicqs relinquatur difeeptanda atep cognofeenda,
Grauamina etiam, ab aduerfarfjs illata ôé tentatahaf^^' nus,in totum ïnterea ceflatura ufcp ad legitim i Concilijdc^ eifionem : ac quidquid ha(Senus atftitatum, fufeeptum decretum fuit,omne pro nihilo SC irritum Hiturumurçq^^d uerfus interpofîtam hancrecufauonem atep prouocatione neceffariam quidquam ultra faduros aduerfarios,quod præiudicio elle polfit, donee controuerfîa omnis Concilij iudicio definiatur, cuius quidem progreuus pjo uirtbus fummoftudio amp;nbsp;fide bona ÃC ipfis adiuuandus ut.
Quæ fl locum apud Pontifieem habitura non fît oratio, iscpaducrfusiuftiffimambancStatuum SC Ordinumimâ* péri] proteftationem atlt;^ prouocationem more fîio præl'umpto Concilio progredi uelit,2C de fado progte^*^* tur decreti-s cenfurisûe quibufeuntp faciundis; palà m teita# tur Status de nullitatc.iniquitate SC iniufto grauaminc iu lt;nbsp;cij îemcrè et illegitime fufceptiiquodtp omnia ca cjugctiracp
SYNODI TRIDENTINAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ji
gerentiir, hibjairi fint,pro iniuftts(quaîîa etia reuera fir crint)in it{s amp;nbsp;de iure nullis,neep ob id magis abiedui i ue* nratem,etfi talium hominQiudiciofiieritcondemnata. lus ctiam proponendarum exceptionum omniö ô^necefiariç â^*îfenfionis,quâ ratio naturalis preftatomnib« ac quorum* remediorS S)C benefidoru tâ iuris quam fadi, hoc ipfo integrû fibi efle quandocunep ÃC quotiefeSep necelfitas po* ftulet, omnino uolunt,nullacpin parte drcûfcriptS:fed,quo id melius firmiusep fieri poirit,modo,faluG atep releruarû.
Hoc ampliustfi quid poft interpofitam hanc neceflariä ^iuftiflïmani recufationêStatibus quacunepin parte gra* ^Uminum iniuftorum illatum à Pontifice amp;nbsp;eius foetjs fue ^it,aut per Pontifidos fteterit,quo minus Concilium libe* ââ «ni atep Chriftianum coire pofltt,aut id quacunqj ratione fiithadenus læpè) impedierint,utinde maioradilfidia,tur* bæ, motus, tumultuSjbelIajCædes aut quaecunepâalia incomgt; ^odain Republicaexiftant:eoruminc6modorum omni=
cauûm deinceps Pontifid eiusep adhærentibus amp;nbsp;ex« 3utorato Condliabulojtmputandam, nullo exhis præiudi«
, quod Statibus ulla ex parte incommodet, necp,apud I^eum necp apudhomines generando*
Vota autem ad æternum patrem Domini Saluatoris noftri lefu Chriftitoto pedorefacimtis,ut is fpirituâfuo fan lt;?îo regatEcclefiam,quam uoce Euangeltj fui æternam fi* bi colligirmecp in ea finat extingui lucem uerbi fui propter multiplicia pcccata hominÃ,fed omniû mentes ad pietaté,, moderationê amp;nbsp;concordiam amandâ fledat atep dirigat»
AtQVE HAEC QVIDEM DELECTl AD C A fam hancuiri pro olFido amp;nbsp;mandato de re pia ÃC hone* ftiflima fufeepto , Ampliffîmorum^Ordinum nomine
Condliuna
ilL PARS RECVSA. SYN. TRID.
Concilium cæteroscp om nes, fumma oi bis Chriftiani ne* celiitate idflagitante, inonere uoluerunt, ut quæStatuum eilet tn uniuei fum de Synodis Pontificqs fentetia, hac ipla oiationeconftaretjfe^ inomnem euentum excuiarent pu blice:de cacteris beneficijs,remedqs,St legitimis auxilijs iu-' ris nihil hocipfo remittentes,de quo folenniter itcrum atç iterum teftaturn uolunt»
Atlt;^ imprimis etiam de eo,quod ad leges depacepubh . ca pertineefi (quod abfît)nelt;^ Conciiqs ullis controuerfia hæc rite componi quandoep poflct,certa aliqua,amp; qug pturæ facrac per omniaconfentiens eflet, determinationeî nihilominus tarnen le pacem de Religione iam ante fan^ citam publice,amp;firmiHimis Imperij decretis cofirmatam, exomniparte fandam lemper inuiolatam leruaturos* idêcp fperare fine ulla dubitatione de aduerlartjs, cos niW* aduerftis conftitutam aeternûcp fanckam de Religione pa** cem ÃC pada Paflauienfis tranfadionis toties iam com' muni omnium Ordinum cóiênfu Habilita tentaturos,pf£^ fumpturos,autetiam adraiflurosjquomodo id publicis hn pcrtjComitrjs ad annum Domini M. D« L V* Auguft^f à Senatu Ordinibus Imperq omnibus, decretum ruita^ poftea Ratisbonefibuscomidjs ad annum M. D«L iterumcp Auguftanis Anno M. D, LIX» conÃrmam» QUarum legum faluberrima placitaamp;; claufulae grauiik' roae quoniam inter publica impeiq décréta extant, longiorem commemorationem bicomittimus»
taxa
Taxa sacrae
POENITENTIA^»
Huiin ^ii£= fiuriePonfifi-cice tio (ji faSil,
RIÃE.
l^cCauÃi Ãlatrimoniitf libus^
N CAVSIS MATRTMONIALIBVS,
PRO
jö contradu quart! gradus,taxa eft turonen»fegt; al ptem, ducatus vnus, Karlini fex»
Siqutgradushuius impedtmcntum fcfentes carnaliter ^ommixti funt, taxantur turonenfib, ló* duc 4»
Pro legitimatione proh's fufo'piendç in. dido gradu,(^# Cialis taxa eft turon. 9. duc, i, Kart lo»
Qui Ignorantes hoc tmpedi'mentum carnaliter copulati ftint, foluunt turon, c), duc, n Kart 10,
Qui ignoranter contraxerunt ÃC fcienter confumma^ runt, pendunt tun 7, duc, i, Kart ó,
Qui fcienter contraxerunt, ÃC non confummarunt, ta«? xantur tur, 9. duc, 1. Kart IO, Verum quando matrimoss nium fcienter contradum, Si confummatum eft, tune có^ ponendum eft cum datario.
Ee Si per
â¢4î4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taxa SACRAE
Si per ordi'nariam authoritatem diuortiati prolis ante di'uortium fufceptac legitimationem petierint j dabunt tun 9*ducu.Karliio» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
De contrado Matn'monio in tertio confanguinitaus, vel affinitatis gradu,taxa eft tur, 14, duc Kart 4., Et prç# terea componendum femper eft cum Datario»
In fccundo confanguinitatis, uel affinitatis gradu,diV fpenfatur tantum per Signoriam Papæ , aut fede vacante, per fummum Poenitentiarium : dC tsxn eftturonen.$o» duc, Jx. Kart d.
In primo gradu affinitatis difpenfatur in foro conftt? entix tantum, 8C taxa eft tur, 3p, duc,7. Kart 6^^
Diuortium fîmplex taxatur tur, 7, duc, i. Kart d.
'1 ''
Qui contraxerunt in cogmtinne fpirituali, taxantof tur, 17, duc, 5, Kart g, Sicognatio huiufmodi fuerit du* plex, taxa eft tur, 50, duc, 7^ Karl, x.
In Compaternitate difpenfatur tantum perS^noriam Papx, vel fede vacante,per Signoriam fummiroenitett' tiari] : SC taxa eft turon* jo. duc, ix. Kart 3,
Qujndoadulter,velis qui fidem de corrtrabendo de* dit, vel de fado contraxit,machinatus fucrit mortem alte-* rius coniugicumeffedu,nunquamcum illo difpenfatur, utcum altero contraint, ied in iam contradotantum di# fpenErtur ( dummodo negoefum fitpenitusocCTikum ) tn foro confeientix tantum, Sc taxa eft tur, 3d, duc, g.
Siquis
POENÃTENTIARIAE.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43;
Si qu/s mortem conâigf fuæ machmatus cft,eiFe(ftii non fequuto, nec fide alten'data,difpenfaturvt mortua coniuge, cum altera contrahat, ôC taxatur turonen» c), diw c^fi^Kartç» .
Si quis in matn'moni'o conftitutus vi'uente adhuc vxorc fua, contraxerit ciim altera, ignorante ipfum efle coniuga!» tiim,pofl:obitum vxorisfuæ tcnetiir iltam habere conitP gem, nouo tarnen confenfu interucniente, nec poteft fieri diuortiiïm,nifîadinftantiam altérais îgnorantis ; ÃC taxa eft tur. 9. duc» z» Karl» 9»
Si quis coniugem fuam plures annos abièntem obîjflc credens,aliamduxerit,ineo matrimonio maneat,amp;: du-* tante hac credulitatc debitum coniugale exadiis reddat, non autem exigat» Si prior coniunx redierit, fecunda reli? lt;îla, priori adhærebit: ÃC taxa eft titron» 9» duc. i. Karl, 9.
Cum eo, qui fouit perpetuam caftitatem, difpenfatur in foro confcientiæ tantum, ÃC taxa eft turon. lô. duc. 5. Kar^ lin.0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
Cum eo, qui voüit, quod religioném intrare velit, non taineii folenniter, difpCnfâtur ütcontrahat matrifftoniUm, in foro conlcientiac tantum : dC taxa eft turon. !Æ. duc. 4.
Si claurula-acceflèrit, quod mortua coniuge ,-votum ftp um omnino adimplere teneatur, difoenfatur tarnen, ÃC ta? xaefttur.7,duc.x.Karl.5. ⢠-
fà cris Ãrdinibus conftitutus (. modo id ftt oc^
E e ij cultum
43^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
cultum) vxorem duxen't, difpenfatur cum illo, vt pofsi't irt coniugio manere, donee vxor vixen't, poftea abltineatà niatrimonio, in nio conftûiitus, officium beatæ Mariae Virginis fairem diebus feftis dicat per modum fatisfadio* nis, ÃC. taxatur tun i^, due, 4,
De
Vt Ebraeus pofsit habere Synagogam tn domo prO' pria, taxatur tur,^o. due, -7^ Karl, 6^
Pro licentia erigendi de nouo publicam SynagoganJ, taxa eft tur, do, due, i^.
Prolicentiamedendtcum aftiftentia, taxatur Ebraeosâ turon, óo^
Depromotiij promouendis /îiper defèdlu
fn fexto anno, uel ciïm primumlcxtumattigcn't,pro prima tonfura tenetur foluere tur, 9, duc, x,. Karl, 9,.
In decimofexto, yel eum primûm decfmumlèxtum attt* gerit, ad Subdiaconatum taxatur tur, ix, duc, 5, Karl,8.
In decimolèptima taxatur tur, 6, duc, x,
In decimo odauo ad Diaconatum,tur, iXr
In decimononojturon, d,.
In vigefimofecundaad Presbyferatum,tur.ix, duc, x, Karl, 10, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Invp
PûENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4î7
In vigefimoquarto, turon* 6»
Licentta fuÃipicndi Ordincs^
fufci'ptt primam tonfliram, SC quatuor minores Ordines non ab Ordtnario fiio, taxatur turon, 4, duc* u Kart 9.
A quocuncp acciptantur, ad omnes facros Ordines^ vel duos, vel vnum tantum, tun iz» duc* z* Kart lo*
Extra tempora ad omnes facros Ordincs,vel ad duos, Vel ad vnum tantum, tur, lo* duc* z*
Aquocuncp reciptente munus bcnedidionis proAb^ lâate, tur*z4*duc* 6. Et pro Epifcopo, tunz^*
I^e corpore wtiatti^
Super defedu alicuius membn', difpenfatio ad Clcnca^ »cm charaderem, à C quatuor minores Ordtnes,taxatur *ur, 6*duc.x*
Super defedu alicuius membri difpcniatio ad Ordines, Vel ad exequutiuum Ordinem tur* lô* duc* 4.
Sifupcrdcfedudigitorum,adquæcuncp fimplicia be* Jïeficia, tur* iz. duc* 5. Kart 6*
Super defedu vifus oculi dextri, taxa, tur* lô* duc* 4.
Super defedu oculi iîniftri, dummodo chartam teneat in medio a! taris, QC non fit magna deformitas, taxatur tur. ?o* duc. 7, Kart lt;?â¦'
E c itj Super
H
TAXA SACRAS
Super defedu vtriufc^, vel alterius genitali'us turon» 6» duc.i* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Pro illo qui fîbtjpfî membrum virile abfcidit, turon, ü» duc, 5. Kan, ó,
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JDewaJèpromotis^
Qiiiminorennis promotus eft, tun 7. duc,x» Kart|» Sine dimiflbrialibus literis proirregularitatc.turon,^» duc X. Karl 5.
Si cum retentione beneficij, tun i;. due, Karl. 8,
Qui extra.tempora promotus eft tun 7. due, x,Kart 5* Etpro retentione beneficij, tun 13. due,;, Karl, 8, Qui ficto tiiulo promotus eft in veteri forma, hoc eftj quinoniurauit, nee teftes induxit,tur. 7.due,x. Karl. 3.
Qui prætermifsis quatuor Ordinibus per faltum pro^ motus èft, tun ó. duc. x. Karl, x.
Si praetermiflb fubdiaconatu, veldiaconatudeexpreô fo, tur, IX. duc. 3. Karl. 7,
Si prætermifsis ambobus, tur, 18. duc. 4, Kart 9»
Qui eodem die ad duos velpluresOrdinespromotuS cftjtunô.ducx.
POENITENTI arias; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^.
TJc bis (pli minier ant non promotu
Siinfubdi'aconatus, vel diaconatus Ordme hoe fece-' nntjtaxa cft tun ix, due KarU 6,
Sï cum retentione beaeficrj, tun i8. duc» 4. Kart 9»
Si miniftenâum altarisexercuerint, Si Sacramenta ad^ â¢niniftrauerint, cùm Presbyteri non fint, taxa eft, tun 36, ^uc»9.
De Illegititnis,
In prima forma, boceft, adomnesOrdincs SCvriUm beneficium etiam curatum ,tun ÆÂ» duc» i»Karl. r»
Et cum claufula pcrmutandi,fi petatur, femel tantum, 7» duc» Kart 3-
Si illegitimus tacito defedu hüiufmodi fe fecerit ad ali'â quos Ãrdines promoueri,taxatur tun '7. duc» 7» Karl. 3»
Vt illegitimus pofsit vnum beneficium permutare, tU' fon»ô,duc»x,
Vtduo,tur.ix.duc»3» Kart 6»
V t tria, tun 18. duc» 4» Kart 9»
V t pofsit deferuire beneficio patris illo præ{â¬ntc,vel ab^ fente, tun 6» duc. X»
Pro expofîto, tur» 6» duc» X»
c tiil De
440 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRÃE
De regularihuó
Pro rdigioGs mendicantibus taxa eft.turon*6»duc« i* Karts.
Cuin ijfclem mendicantibus ad miniftrum prouincia# km,vclprioratum, vel ad alias quaicunt^ dignitates, èC cum non mendicantibus ad Abbatialem dignitatem dP fpenfatur, tur. i Æ, duc. 4.
coniugatis cum unica uirgine^. '
Vtillipofsintpoft obitumvxoris promoucriad OrdPâ nes, taxa eft, tur, 6, duc. z.
Si voluntgauderepriuilcgijsjtaxantur turon.o.duc.ïr Kart 9.
Dehigamis^
Vt gaudeant clericali charadere,Ã!f quatuor min o ribus Ordinibus antea rité fufceptis, taxantur tur. ii. duc. ^.Kar'-lin. 4»
Siverôaddaturdaufula, fîcontingat cum alia contraquot; here, taxa cft tur. 18. duc. 4. Kart g.
SiaddaturdiCpenfatio ad benefida fîmplicia pro biga# mo non habente vxorem, adduntur turones iz. amp;nbsp;taxa eft tur. X4. duc. 6.
Qui tacita bigamia, cum eflèt coniunx, fecit fe cicricali chaiadere
POENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;441
charadere infigniri, taxatur tun 11, duc Æ. Karl, ó*
Pro militebigamo contraftatutafacræmilittæ, vel Or* dinis diTpenfatur, vtgaudeat priuilegqs milidac, ô^maneat in matrimonio, tur, i8. due, 4, Karl, 9,
Pro bigamo non habente vxorem, vt pofsit ad quatuor Ordines minores promoueri, taxa eft tur, a, duc,5,Karl.ó,
Pro bigamo, qui co tacito fufeepit Ordinem, difpenfa# tur ad altaris minifterium, in foro confeientix tantum, ÃC cum claufula, Nullis, QCc, tur, 5 Æ. due, 9,
Pro bigamo, cum quo fuit difpenfatum per Papam ad Ordines iacros, amp;nbsp;Canonicatum, difpenfatur ad duo be»« neficia fimplicia compatibilia, tur, due, 6,
Ue ahfolutionihii^, nbsp;nbsp;diÃ)enf
fationihus^
Pro co qui interfuit bellis, neminem tarnen oecidit, vel mutilauit,nequead idauxilium contulit,turon. 56, duca*-tor, 9»
Qm iudtcarnni uelÃrifÃruntin caiÃs crimina» lihus,
Taxantur pro quolibet, tur, nbsp;nbsp;due, 9;
Uc y Qw
tAXÃ SÃCRAE
QȔ uiolcntam manumiecitin Clcricum^ucl Trabyf
terunu
T axatur turonen» 6, duc» i»
Qui in Abbatem, vel Prçlatum getieraletn alicuius Of'' dinis, turonen» li. ducat. 3. Karl. ó.
Qui in Epifcopum, vel fuperiorem Prælatum, tur. x4* duc. 6*
T)c mutilationc^
Pro Clero cum fuis limitationibus confuetis,tur.i8.diilt;^»
4. Karl. 9.
Si petatur fimplex abfolutio abicp difpenfatione aUqua, tur Ã. duc. i*
Si quis mutilauit Ãbbatem, vel generalem,adduntur W'' rones ó.
Si Epifcopum, adduntur airones ix.
Si Laicus Laicum, datur in foro confcientiæ, 6^ taxatuf tut» 6. duc. x.
Dchomtcidio uoîunf
(ario.
Gum Iiomicida voluntario in müioribus Ordinibus conltituio,
POENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44J
conflifnto, difpcnfacir ad vniim beneficuTm fimplex, fi i'd non foffecerit ad fecundum:finec(eciindumquidem,ad tertium, Sx^ vna cum abfolutione taxatur, turonen. 12, diu cat. Karl, 6»
Et ut gaudeat pnïulegtjs Clericalibus, tiiron, 18, duc. 4» Karl. 9.
Et cum inhibitione taxa. tur. 30. duc. 7.Kart 6.
Et ad tria beneficia, fi petat, tur. 18. duc. 4. Karl. 9»
Si petaair vfip ad congruam fuftentationem,tuvon,24, duc, Ã,
Et cum inhibitione, tur. 3Ã. duc. e)^
Si defundus non eft mortuus ex vulnere, fed alio quondam cafu, nee percuticns animum habuitoccidendi, dp fpenfatur etiam ad altaris minifterium, ÃC quaecunep bene# ficia Ecclcfiaftica,tur. ^6, due. 9.
Abfblutio ab homicîdio proEpifcopo,vel Abbate, vel generalialicuiusOrdiniSjVelmilitiæ SancT:i Ioannis, tax, $0, duc. 12. Karl ô,
ProPrioremonaftert},veI Prothonotario Apoftolico, ^^â*â .40. duc.io.
Cum homicida voluntario occulto confiituto in facris difpenfatur ad altaris minifterium, quæcuncp beneficia Ecclefiaftica, in foro conlcientiæ tantum, ÃC cum claulula, ^^ullis, tur. 3Ã, duc, 9.
Si plures in eodem homicidio conuenen'nt, pro duobus Ux. tur.^o, duc, 12, Karl, lt;?»
Sivn«§
444 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
Si vnus in pluribus homicidtjs interiienen't,eodâ¬m tcmâ pore, ôd eodem conflidu,taxatur tun 5ó«duc»9,
Si verô di'ucrfis conflicflibus, pro duobus taxatur,turon» $0» duc, IX, Karl, 6,
Si petatur abfolutio ab homicidio pro communitate ali' qua,taxaeftarbitraria,pro ratione loci, prout dominis» correcflori,amp; officialibus pro tempore vtfumfuerit,
T)c homicidio caÃiali.
Pro Clerico taxatur tur, ô, duc, x,
Si datur afsiftentia , fit de fpeciali, taxatur turon,igt; duc, 4,
Si petitur abfôlutio adcautelam, taxatur tur, 18, duc 4» Karl, g,
E t fi addatur afsiftentia, tur, 50, duc, r, Karl, 6,
Siquioccidit,diligent{am quamdebuit,non adhibuit, taxatur turon,X4,duc,6,
Et îî addatur afsiftentia, taxatur tur, 5Ã. duc, c)^
Et fi dabat operam reiillicitæ,vtpotcvenando,vellu' dendo,amp; baculum, vellapidem taciendo, ÃCfîmilibuSjta* xaturtur, 3Ã, duc, g,
Uc homicidio necefprto.
Si Clericus hoc admifit, ièfe neceflà riô defendendo, tut»
6,duc,x,
Siaddatur
POENITENTIARFAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44y
Si addatur afsiftentia, tur, ix,
Si petierit abfolutionem ad cautelam tunxhduc^.Kar^ linió»
Si cum inhibitione, tur, 36. due*
Pro homicidio pro defenfionc alterius admiflb qui ait# as euaderenon potuit,diipenfatur adakerius minifterium, tur, 30. due, 7» Kar,
Pro Epiicopo, vel Abbate, Sxfc, abiblutio ab homicidio, hue voluntario, fiue cafuali,fiue neceflariOjtaxatur tur,5ogt; due, IX, Karl, 6»
Pro Priore monafterq, tur, 4, due, 10,
'Prcihytcricidio.
Pro Laico, cum forma, in pccnitentia publica, pro vna perfona tantum, taxatur turon, ó, duc, x»
Pro Clerico fimplici vel Presbytero in iacris conftitu* fo, executione fuorum ordinum fibi penitus interdida, tur, 0, due, I»
Si plures fuerint, dummodo in vno, 5C eodem negocio, pro- primo taxatur integraliter, SC quolibet alioruin pro medietatc.
Sivnus plura prcsbytericidia commifit eodem tempore, in eodem conflidu,non taxatur vitra 6^
Sivero diueriis tempor thus,pro primotaxatur integra-liter, Sc pro quolibet aliorum pro medietate tantum,
Sïpresbygt;
TAXA SACRAS
Si Presbyterlâdda pctieritcommutationem pÅnitcfttfç publicæ in occultam finiul cum abfolutione, tur iS» duc» 4.» Karl» 9*
Si hoepetat is quiplura admifît Presbytericidia, turo-' nen»i8»
QuiÃpiicopumuelalium fuperiorem prælatum occi' ditjturon» ^6,
Qui Abbatem, vel alium Prælatum generalem, turo^ nen.24»
Difpenfatio pro Presbytericida, vt pofsit obtinere be^ aeficia Ãcclelîailica, tur» z» duc»z»
De Laicidio^
Laicidium in forma pr© vno Laico tantum tur» 3. div cat»i»Karl»4»
Si vnus plures in vno conflidu occidit, taxatur pro vno tantum»
De 'Parricidio^
Parricidium, matricidium, fratricidium, (broricidiuffl, taxatur pro vno tantum tur» 4. duc» i» Karl» 8.
DeNxoricidto^
Taxatur perindeatcj parricidium, nbsp;nbsp;, ,
Si occifor petierit licentiam contrahendi cum alia, tur»8, duc» X» Kart 9*
POENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;447
Et pro altjs qui marito in co negocio auxilium præftitctf runt, augetiir taxa duobus turonenfibus, pro quolibet»
D^Infinticidio.
Pro vno tantum,tur» due i» Kart 8. fipater, ud magt; ter, aut confanguineus infentem oppreffèrit, fî verô extras neus, taxatur tanquam de Laicidio»
Pro viro vxore fimul, tur» 6» due x,
Dei^bertu^
PromiiKcre,quæcÅpft potum ad necandum fcctum, Vel patre qui dédit potum matri, tur, 4, due. i, Karl, 8»
Procxtraneo,quiprocurauit abortum alterius,tur»4; duel. Kart ÆÂ»
\eneÃcijs Incautatiof nibi/s^
Pro mulierc vcnefica velincantatrice, poftquam fupcr^ ftitioncsabiurauitjinquolibet fupradidorum cafuum ta* Xatur tur. Ã, duel»
T)e Plieretid^^
Abiblutio ab hærefi pi iufquam abiurauif, cum rchabv 'Iitate, in ampla forma,à cum inbibiuone,datur pro tm o* nen, ïó.dueg.
Pro
448 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAS
' Pro Laîco, cum abfoluttone i'nfanu'æ,tur,!X,duG Kn. ó*
Et cum inhibitione,adduntur turones duodectm,turon* X4*ducauô»
DeJâcrikgio ^fùrto, incendio^ rapi^ nbsp;nbsp;nbsp;»
na^periurio, Ãmilibu^,
Abfolutio eum rehabilitate in ampla forma, cuminhi# bitione, in quolibet didorum criminum, tur» ^6^ duc» 9»
DeSimonia^
Abfolutio (implex pro Simoniaco, (eu mediatore Liif CO, vel Clerico ,turon, :jô. duc. ç»
Et cum difpenfatione fuper irregularitatequo ad ôtdi# nés facros, ôô illorum exercitium, turon. 6» ducat» i..
Si cum difpenfatione ad obtinenda alia beneficia, præ^ ter illud fupra quo fuit fada Simonia, materia eritcompos nenda cum Datario Papæ.
Si petatur abfolutio, tantum in foro confeientiæ datur, etiam cum retentione beneficq fuper quo fada fuit Simo^ nia, fiue ex eo frudus perceperit, (îue non, cum claufula, Nullus, ôlt;:c. Et tune non eft cornponendum cum Data/ rio,(cd taxanir tur. 50. duc» 7» Karl» 6^
De lapà Carriis.
Abfolutioà lapfucarnisfuper quocunc^adu libidino/
focom./
POENITENTIAR.IAÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44lt;gt;
fo commiflb per Clerkum, cnam cum Mom'alibus tntra Sc extra fepta monafterij, aut cum confanguinets vel afFp nibus,ainfilia(ptritualt,autqutburuts alijs, Ãueab vno^ qaocjà de per fe, fluefimul ab omnibus a Wôlutio petatur, cumdi(pen(à tioneadOrdines,amp; beneficia, cum inhibit tione, tuTf jó»duc, 3»
]J)c BcÃialitate^
Si verô cum illis petatur abiblutio,etiam à criminccom* *'iiffb contra naturam, vel cum brutis, cum difpenfatione, Vt fuprà , à C cum inhibidonc, turon, 90, ducax, Karl, ô.
Si vero petatur tantum abfolurio, à criminc contra na^ tiiram vel cum brutis cum difpenfatione, amp;nbsp;cum inhibi« done, turon, 36,duc, 9,
Abfolutio proMoniali,qnæfc pcrmifitplures cogno/ intraextrafepta monafteri},cum rehabilitate ad dp gnitatesilliusOrdinis,etiam Abbatialcm, tur,50.duc,9,
Abfolutio pro Concubinario,cum difpenfatione ad Or* ^incs, ÃC beneficia, tur, xi, duc. Karl. 6,
Et cum inhibidonc, tur. 5Ã. duc, 9,
Pro Laico lapfu carnis Riper quocuncp a(Ru libidino* in foro confoiendae, tur, ô, duc. x,
Ab inceftu pro Laico, in foro confcicntiæ tantum, tip ton. 4.
Si petatur pro vtrocp,videlicetproviroSimuliere,in vtiocp foro, turon, 18, duc, 4, Karl, 9,
Vf Si cum
4$o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
Si cum inhibitionc pro vno tantum tur, ^4^ duc* 6*
Si pro vtro^ cum inliibitione, tur, nbsp;nbsp;duc« 9«
Abfolutio ab Adulterio pro Laico in. ioxo confcientiXj turon.4.
Ab Adulterio cum inceftu pro vna perfona tantum, ti^ fon«ó«
Pro adultero QC iïmul, tur« duc, i»
Ueuarifs exceÃibus, gt;
Abfolutio pro eo quicorpora excornmunicatorumEcquot; elefiafticæ tradidit ièpulturæ, turon. ó» duc» x«
Si cum difpenfatione fuper irregularitate, QC ad beneÃ' cia obtinenda, tur« duc« x« Kart 9«
Si etiam cum retentioneobtentorum,turon«ix«duc5» Kart 0
Abfolutio pro illo qui celauit cadauer defundi,vt benequot; ficiaimpetrareqtur« ó, duc« x«
Si cum difpenfatione fiipcr irregularitate ad obtinenda beneiicia, tur« 9« duc« x. Kart 9«
Si etiam cum retentione benefictj obtenti, turon« ix« diiquot; cat. 3« Kart 6«
AbiöIutioproPresbytero,qui cekbrauitinloco intet' dicn:o ignoranter, tur, 6, duc. x.
Si veto feienter, non tarnen in contemptum Ã
-- « , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«. interdi-
POENITEfîTlARlAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4't
încerdi'clum cratauthorîtate ordinariapofîtum, abfolutib fimplex, tui'on. 6, duc« 2«
Si vero à Papa, turon, 12« duc» ;» Kad» 6»
Abfolutio pro Prcsbytero qui coniuges in ièaindo magt; Wmoniobenedtxit, quiiam in primo benedidi fueranr, turon. 6» duc» Xt
Si cutn diipenfatione fuper irregularitatc, turonen.9» duc. 2. Karl» 9»
Sicum retcntione benefictj obtenu', turon, 12» ducat» 3»
Si Presbyter aliquos clandeftinè matrimonio copulauif, miflam coram eis celebrauit, abfolutio pro ipfis coniu? gibus, turon. ô. duc. 2» Karl. 5. Et pro Laicis qui interSî ^uerunt augetur taxa, turon. 5. pro quolibet,
Abfolutio pro illo, qui obftiut ne literæ Apoftolicæ cx^ cquutionidemandarentur, fî Clericus eft, cum difpenft.ad obtenmm, ëC ad obtinendum amp;nbsp;abfoluuone infamiæ, dC afsiftentia, tur, 3Ã. duc» 9»
Pro Clerico abfolutio fîmplex, turon» 12. duc, Karl. 6»
Abfolutio pro Mercatore, qui tranfportauithaftas ad partes infidelium, nuUum lucrum reportauit,tur, 12, du^ cat. 3. Karl» Ã, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
Si lucrum reportairitjtaxatur fimiïiter, ëC componens dum eft cum Datario Papae,
Abfolutio pro eo,qui bona defundi pro mercedefor»' Ff jj uitiorum
451
TAXA SACRAE
uitiorum defundo impcnlbrum retinct,et admonitus notl reihtutt, dummodo non excédantdebitam meicedem,iii foro conldentiæ tantum, turon* ó, duc, i,
Abfolutio pro Epi(copo,quiccrtisannis S)(. terminis præfi'xisiurauitlimina Apoftolorum vifîiare,ÃCadhucno vifitauit, cum iniundione quod de cactero promifsionein hanc feruare velit, tur, iz, due, 5. Kart ó,
Abiblutto à fpiritualiexcommunicationisfêntentia,aiv thoritate ordinaiialata, tur, 6, due, z.
Si veró authoritate Apoftolica, tur, iz, due, Kart
Uc Irregularitäten
Abiblutio amp;difpenfatio generalis ab Irregularität^, W' ton. Æ0, duc, 15,
Si veró etiam cum abfolutione generali quibufeun«? didis, tur, 80, duc, zo.
Si fuper irregularitate incurfa ab eo qui iudicauit in cri-^ minalibus vel in fimilibus fine abfolutione, pro practerito, ctiam cum abfolutione infamiac,amp;: cum inhibitione,uelfc' eus, tur, 30, duc, 7, Kart ó.
Et cum abfolutionepro prïeterito,quando ea indigrt, tur. 3Ã, duc, 9,
Si veró petatur fimul cum difpeniationede præterito,e^ tiam quod in futurum pofsit iudicare,vel aduocare, tiir,^.^.
Si veró petatur cum vtroep diipeniatio, foilieet de præ# teritoöi
POENITENTIARIÃB.
Icn'to amp;nbsp;futuro, ctiam abfolutio de prxtcrito^ quando noa ùidigeu tur, jo,duc. u» Karl. 6»
Pro co, qui mcdendo incurrit irrc^Iaritatcm,turon4lt;S* duc. 9.
Si verópetatur ctiain3iccntïainfiitiH'um,tur. co.duciz^ Karl. 6,
J^cSepulturiit
Ablblutio ad inftandam Cognatorum defundit cxcom* «nunicati, Ãuc violenter mortaj,vteius cadauer in terra be* txedida iêpeliatur, lur. 6. duc. z.
Pro Abbatevel Epifcopo,tur.ix. duc. Karl.
Ablblutioproaltcroconiugumviuentc, altcro defiin* ?^o,quiclandeftine contraxerant,iur. ^.due.z. Karl. 9»
Uccommutationihus yÃu re^ laxationibiis narum^
Relaxatio exilij fiue carcerts perpetui fimplcx, tur. 40, duc. IO.
St petatur difpenfatio fuper irrcgularitatc,cttam cum refi ^entione benefietj obtenlt, à abfolutione à delido, tur. 6Qi «UC.15-.
P-elaxatio extitj Ãue career is à lo. annis ufep ad i^. turo-* duc. 9.
Cum difpenfationcÃiper irrcguIaritatc,SCin reten tione
F f iq benefi*
4J4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE.
beneficiorum, turoflu.j'o» duc» iz» Karl, 6»
Rclaxatio exilq,flne careen's à p vfep ad lo, annos fini'' pkx ôk ciim abfolutione fîmplici à delicto fine difpenfatio# ne taxatur turoiuis» duc, ô. Et pro afsiftentia adduntur tur.ô,
Ad quinquennium relaxatio fimplex, turonen, ii* duc, 3, Karl, ô,
Relaxatio fiiipènfîonis pro Presbytero qui morbo ca^ duco laborauit, Slt; propterea per ordinarium fufpenfus fu-' it, ÃC iam per biennium eo morbo non laborauit, turon, duc, Z. Et mandatur Epifeopo, vt eum celebrare permit^ tat, alio Presbytero afsiftçnte,
De Reîaxatione luramentû
Relaxatio iuramentiad efTedum agendi, pro vna pet' fona in vno contradu, tur, 7, duc, x, Karl, 3, nbsp;nbsp;nbsp;'
Et cum inhibitione SC abiblutione infamiæ turonen,30, duc.
Si fint plures in eodem negocio, pro quolibet adduntur tur. 3,
Si iîntdiuerfi contractus in eode negocio inter eafdem perfonas, pro quolibet contradu vitra primum augentur, tur. 3,
Relaxatio iuramenti pro ilîo qui iurauit in vna vniucrgt;-fitate fumere gradum, quem pofsit fumere in alia, turon,ó, duc.x,
Relaxatio iuramenti quod abfipfalutis æternæ ihteritu fer uari non potelt puta in mali? promifsiSj vel turpi veto, tur,6,duc,i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etaliteg
POENITENTIARrAB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4;;
, Et aliter tà xatur Epifeopus, aliter Abbas, vel Prælatus generalis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
De commutatione
Commutatio votireligionisnonfoleiinisjin foro congt; fcieniiæ tantum, tur* duc« 4«
Confimilitercommutatio voti caftitatis non {blennis,in foro confcientiæ tantum, tur, !ÆÂ« duc« 4.
Abfolutio à tranfgrefsione didi, voti Religionis,ut vac leat remanere in matrimonio, cum adieda claufuIatQuod fi côiugi fuperuixerit, votum omnino adimplere teneatur, fimiliter in foro confeientiaî tantum, tur« i^« duc« 4*
Confimilis eft abfolutio, 5lt; taxa voti caftitatis*
Prorogatio votifepulchriDominici,vel Sandi lacobi ïnCompoftella, autliminum Apoftoli Petri Pauli,pro-» pter aliquas légitimas caufas, tur« 9« duc« z« Karl. 9*
Si verô ad biennium tantum, turon. 4«
Commutatio voti fepulchri Dominici, turon- u* duc« ;« Karl. 6«
Et componitur aim Datario Papae*
Commutatio voti Sandi lacobi in Compoftella, türo nen« IX, duc. 3« Karl« Ã*
Et componitur cum Datario Papæ*
F f iii} Commutatio
taxa sacrae
Commutatio von S. Petri, QC PauH de vrbc turon, lî» duc.K.arl.0,
Et Cüinponitur cum Datario Papae»
Commutatio voti alterius cuiufcp, tur. 6. duc« x»
Commutatio ieiuniorum, ÃC aliarum abftinentiariint, Vcl altcuius habitus, tur. 6* duc, x».
Si petatur pluribus pcribnis, habcntibus connexioncâ' inter ie, taxatur pro primo intégré amp;nbsp;pro altjs pro medic* täte pro quolibet. Si verô funt peribnæ penitus diucrfx, taxatur pro vnoquotp intégré. Si vcró petatur pro capi'' tulo, vel conuentu, aut coliegio infigni, tax. ad turoneni^ centum, Ãeommutatio. fît perpétua.
TDc commutations oratiofi
num^.
Gómmutatio orationum pro militibus religionumjttF ton. IO. duc. Karl. 6..
CommutatiOjfîucredudio diuini ofFi'cq pro patiente de--fedum vifus,yel propter aliquod aliud impedimentumr turon; IX..
Siverd mutatur de ritu vnius Ecclefîac ad ritumialtC'* rum, turon. 9. duc. x. Karl. 9..
Commutatio ofFicij pro conuentu; yel capitule, tur, 6oi duc,
Et fi cum facultate anteponendi, uel poftponendijturo-* nâ¬n.ioo.duc,xç. quot;
Dr
POENITENTURIAE; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4fr
De çommutatione ultima uoluntjüs^
Taxatur turon, ii. duc 5. Kart4,
Si petatur poteftas transferendioflà ,ycImiflas,velE6* ^Gam, ôC ûnulia, vitra adduntur tur. 6*
De redu^ione
[Ã rum^
Rcdudio Miflârum propter tenuitatem fruduum, t» fon. II. duc 11. Kart lt;t
Et cum afsiftentiaj turon* 18« duc Æ.
Si ad petitionem Redon's pro ie, ÃC fucceflôribus CUm »Giftentia, tur»^oi duc r; Kart 6^
Si petatur à collegio, veFcapituIo^ aut vniucramp;ate, turo* ften.40.duc 10-
St cutn çommutatione vitimae voluntatis tdiatoris,tJk *ÃTedudionisadduntur,turon.d*.
De Confirmaùone^
Gonfirmatio concordiæ pro priùatis perlbnfs, licit« ta* ft^en; ôf iuxta Canonicasfandiones fadæ,turon.ii. duca* Kart 6.
Si pro confratcrnitate; vcl vniuerfitatc, veï monaftcrio^ tur.14.duc4». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
Ff â¬Ã´nfirgt;
taxa SACRAé
Confirmati'o concordix fupcr rebus Eccîefiafticis fî fû» 'at m forma,fi in euidentem taxatur iuxta valorem, Slt;c*
Si vero non fiat in forma, G ia euidentem, turon, 12, du? cat, 5, Karl, ô,
Confirmatio aliefiationis return EcdeGafticarum taxa^ tur iuxta formam,Si in euidentem,
Confirmatio ftatutorum Giper certo numéro beneficio? rum feu beneficiatorum, cum, uel Gne afsiftentia tur, 40» duc, 10,
Confirmatio ftatittorum pro EceleGa cathedrali, turon» 80, duc, 20,
Si verô pro coUegiata, turon, 60, duc, 1 Æ,
Si petatur confirmatio vm'us Gatuti tantum exprefsi, à Gtalicuius momenti, 8gt;C EccIeGæ Cathedralis,tur,4O.du? cat, 10,
Si verô non videtur magni momenti, taxatur ex arbi? trio Officialium,
. Confirmationes eredionum, uel referuatïonum iuris patronatus, taxantur prout ipfx erediones, uelreiêruatio# nés. Et Gc de Gmilibus,
Confirmatio vnionis perpetuæ facGae per ordinarium ex caufa in qua à iure permittitur, tur,
De beneÃeiji propatiperibiis^
Alternatiuum beneficium, uel ceGionis bonorum, vel termini
POENITENTÃARIAB;
termini-quinqucnnalà ad eledionem maions part turo'-tien, duc. u Kart 6*
Si cum derogatione ftatud induentis certam formam teddendi, tur, 8« i.j'.
Capitulum Odoardus pro Cleiico, tur, Æ, i, lt;5»
Si cum abiblutione à een, tur, 6^^
Si cum difpenfatione ab irrcgulantatc, tun 9» î»
Capitulum peruenit, pro Clerico, dC beneficiato, turO' nen, 6, i, 9»
Sipro Epiieopo, duplicatur taxa,
De declaratorifs^
De dcclaratoria iuris, fîue Religionis, fîue homicidîj, üf «e alterius cuiufcuncp tax.tur, 6, xi,
Exceptis matrimonialibus quæ taxantur tun
'Perindeualere^
Pro CO, qui perdidit literas teftimoniales aliquorum op dinum,tur,ô,i.
Pro co, qui omifîtin literis aliquidnarrare, quod fi nar-* rafïèt, illas nihilominusobtinuiflèt, nec aliquid in taxa ak teraflct,tur,ô,i.
Si verôidquodefl:omi{Rïm,nontam facilefuiflèteon-* ceflum, non tarnen alteraflet taxam, taxatur tun 6,
Stautet^
TAXA SACRAE
% Si autemalccraffet taxam,fi quidetn in minus quam fex^ turen, ó.
Si tn plus^ taxabniturvitra ó.ad cotum iliud plus in qu9 |gt;rior taxa alcerauâuHà .
De LicentijSyZ^ Lidultis^
Licentia transfercndi parochiaïem Ecdciïatn, vel coBe* giat»nlt;um omntbusfuisiuribusin monaftenum, ture^ nen. 24.6.
Et ficum prophanationc prioris Ioci,tur. .40. duc, 10«
Liccntia crigcndi fontes Baptifmales/tur. 14. lt;5.
Liccntia erigendi collegiatani,uelcommutandi paro^ chialem EccleGam^ turon, 100.
Licentia erigendi parochialem Ecclcfiam,vel monaftC'' riuni) turon. 24.
Licentia erigendi, feu transfercndi cÅmitcrium ,uel oratorium,uel capellam, turon. ii. 3.
Cum propbanatione prioris loei, turon. 14.
- Et fi petatur ad inftantiamvniucrfitatis,duplicatur taxa»
Liccntia transfercndi reliquias de loco ad locum, dc co^ fenfo quorum intereft, non tarnen ab vrbe, turon. cf, x, cj»
Licentia pro annexa filiali dependente à parochiali Ec*' defia, vt üi ilia Miflè 6c aliadiuina officia celebraripofstnt tnper^
POENITENTIARIAE, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^»
in perpetuum, ô^corpora defundorum fepchn,amp;: Sacra* »nentum Euchar.adminiftrari, demp to fefto Pafchali, tu^ »^on» 40,10.
SiveroutôC fontes bapt.inibi crigantur,turonen,yo* »1.6*
Licentia cdebrandi ùi capeUa non conlccrata,turon, iz, 3â6,
Etiamcumlïcentiatransferendi vclerigendi vuamca' pellam, turon. 18,4* 6^
Referuatio iuris patronatus pro Ce ôi. haîredibus,turon
lO,
Licencia erigendi Apothecas in porticu Ecclefîaf,tur.ix,
Ltcentia erigendi confraternitatem cum confefsionali Pfo vtriuicpiexus confratribus, akari portatili, Licencia *7 locis incerdidis iêpeliendi, ÃC. Euchar« Sacramencum rc' *^piendi, fefto Paichaliexcepto, turon, izo« 50.
Mutacio dedicacionis, feu inuocationisfandi, SCc, tun
Licencia celebrandi vbicp, cur, 9,
Licencia celebrandi bis in die, ad vitam vnius tantum, â«r, IX, :5,0.
Si ad petirionem collegij, vcl capiculi aut vniuerfttatis,fix 'Jecongregationis Presbyterorumfecul3rium,tur, loo.xjâ»
Licencia pro confulibus vnius oppidi, tempore inrerdP «L quodpnfsint inconim capelL» facerccelebrarf,d.offi-' fepeliri, rum claufulis confuetis ,turon,ioo.
Altaï cpoitatilc, turen. 8. x, 6^
Si pró
4^1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
Si pro viro, amp;nbsp;vxorc, turon* e), ej^
Si ctià m pro liberis, pro qualibet pcrfbna augctiir uxa, tur,4*
Liccntia celebrandi atitediem, tun ix. 6^
Licentiapublicandi indulgentias cardinaliura abfq?
dinarîj licencia, tur» 6^
Licentia recitandi horas canonicasfecundutnritum aP tcrius diocefis qua'm fiiæ, tun ó^x»
Secundum vfum Romanæ Ecclefiae, tun 6,
- Eadem licentia pro regular/, turom 9* x. c)^
Licentia anteponendi dC poftponendi horas canonicas, tun 9. X» 9*
Etfi petatur fimul etiam fecundum vfum Romanæ Ec'' clefiac uel alterius, turon, ix* 3. ó,
t
Etfi licentia anteponendi SC poftponendi tantum, pet^^ tur pro conuentu uel capitulo, tun óo* ly,
Licentiateftandidilponendi de bonis, pro Clerico feculari, turon« ij, 3* ó»
Pro regular/, dummodo non de acquifit/s ex bon/s mO'â nafteri-j, turon. X4. ó»
Pro Epifcopo titular/, turon» ^ó» c).
Pro alio Epifcopo, tunjo.ix» Pro Abbate vel commen» totidem»
Pro Priorc,turon»3ó»9»
Pro Protlionotario Apoftol/co, turon, 18.
PÃENITENTIARIAE? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^j
Licefitiaeligcndiconfcflbremin forma, pro vna per^ fona tantum, uiron, ó, Z,
Pro vi'ro, ÃC vxore^ turtT» 3»
ProIibcriSjamp;alijsconi'unAi'spro qualibet perföna aus? getutâtaxa, turonu» Si non exprimitur illorum numerus, augeturturon,4»
Pro confratermtate, capttulo, vel vntuerfitate in perpe-* tuum,taxaeftarbttran'a,ÃChabendaeft ratio qualttatis il« lorum*
Pro regular! de licentia fui ilrperioris, tur* 6* 2.,
Sine licentia iliperioris, turon* ix, 6^
\t pofsit ft are extra, turon*
Licentia vtendiladicinfjs temporibus prohibitis, pro Vna per ibna tantum, tun 6* u
Pro tota familia, turon, 12* 3* (gt;t
Pro pluribus coniundis, tun 12* 3* 6,^
Pro capitulo, collegto, congregatione, vel vniuerfitate, in perpetuum taxa eft arbitraria*
Pro oppido, ôéillius diftridu, etiam pro Clericis, fra^ tribus, amp;nbsp;Monialibus cuiuftunep Ordtnis, turon* 200» $o* Habenda eft tamenratto oppidorum»
St pro communitate rattone loci frigidi,5C ob penuriam pifeium, öcTolei oh'uarum, quæ qutdem communitas tali--vti çoafueuità iuuenili tempore, tur. loo.xç'* Licentia
4(^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
Ucentia pcrcîpjendi frucflusin ablèntia, reHdcndo in alterobeneficiorum, vel in Romana Curia, ud ftudendo in loco, vbi ftudium viget genera le, turon, 9 ,1,9»
Ltcenuatransfcrehdtofîà vnius cadaueris,turon» 6,1»
Siveropluriraorum cadauerum eiuldem familiac, pro quolibet taxatur intégré»
Licentia vifitandi per alium in Archidiaconatu, turon«
Derogatiofundationis alicuius beneficq,inquacauc-' tur,quod nullus pofsit obtinercbeneficium,nififitadu Presbyter, vel quod illudobtinensnonpofsitobtinerea# liud,turon,iz»3»6»
L icentia defcrendi corpus Chrifti,fi femel tantum in nojturonji. 5.6^.
SibiSjturon.io.f.;» Siter,turon.;o,7,6» Siqua' ter, turon» 40, ir» Si quinquies, turon» Æ9. u, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si fe-'
xies^turon^óotift
E t fic vlterius, pro qualibet vice addendo decern,
Licentiadeferendimerces iemel,vel plureisad partes lt;nfi'delium,vel alias exercendi mercaturam etiam locorum ordinariorum Sgt;C quorumeunep dominorum temporalis urn, etiam Regum. Im peratoris, feu quorumuis aliorunt licentia minime requifita cum derogationibus amplifsP inis,turon,24. d,
Licentia portandi frumentum zd partes infideliutn, vi' delicetpcr totam Barbariam, viep ad triamiHia groflarum faluiarum,
POENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ÃJ
fal«iarum,fuxta tenorem pnuilegtj, ÃCHterarum Apofto# ucarum,tur»;^O4 ii» ó»
Li'ccnü'apro Vtcano,quodin abfenn'a Epifcopipolsit quxcunqp ornamenta Ecdefiaftica, citra tarnen corporale, calices, ÃC patenas, benedicere, turon» ix. 6^
Pro Abbate, pro vfu tarnen fut monafterij ad eins tam, turon,4o. lo»
In perpetuum vero, taxatur, tun zoo* 5'0»
LicentiamedenditamproCIericofeculari quam regu^ ïarijUirom
Si cum abfolutione de præterito, tun
Si pro EpifcopOjtur» ix. ó»
Licentia pro Presbytero,quód pofsit ftudere medicinae tnederi cum ablblutionede praeterito,à artem huiufmogt; exercendo in aliquo excefsit, tun 40. to»
Licentia audiendi leges pro Clerico feculan', turoncn*
Pro regular! in conuentu, tun iz» 6»
Extra conuentum, tur, iz. 3.6»
Si finelicentia fuperioris, extra conuentum ad ièptennw w»i,tuni8*4,9.
Si cum facultate deièruiendi beneficio Ecclefîaftico, SC prædicandi, turon» zu óó»
Licentia
G g
TAXA SACRAS
Liccntia procurandi',feu aduocandi pro clcnâco fecularf, turon^o.T.ô»
Si cum abfolutione de præteritOjturon.^ô^gi,
Liventia exer cendi officium notariatuSjturui.^* 6, ⢠F .
Licentiaexercendiofficium iudicis fècularis ùi ciuilp bus tantum,tino
Si uero etiam in criminalibus,cum limitationibus con-' (uetisjtur^r,
Licentia mutandi nomen proprium,tunç» i. c), Liccntia mutandi cognomen velfîgnum,tur» 6, îi Licentiareconciliandi Ecclefiamjieu cÅmiterium, W*'» IX»
Licentia obtinendi Canonicatum,in cathedrali,pro con ftituto in duodecimo fuæætatis anno,non obftantibus gulis in contrarium editis,turon. ix» 3,0» Pro conftituto in tredecimo,tur,ô,x»
Licentia celebrandiinter Græcos Grcecè,ÃC Latinos La tinc,tur»9»x.9»
Licentia viÃtandi fepulchrum Dominicum»turon» 4» i»
Pro epiicopo de non promouendo nec fufcipiendo mu nus confecrationis ad annum,tur»3o»7.ó.
De non promouendo ad ièptennium,nTr.9.x»9»
Licentia celebrandi capite cooperto tur»ix»3»lt;J»
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;---- quot;nbsp;Siprb
POENITENTIARIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^7
Si pro Epifcopo vel ÃbbatCjturon.i^. 6*
Lkentiadenonrefîdendopro epifcopo titular/,tiiron» 18.4.9.
L/centi'a obt/ncndi duo beneÃda diffinulta fub vno 6C codem tedo,turon.ix.3,9.
Lkenti'a, quod epifcopus titularis nonteneatur vifitare limina Apoftolorum PetridC Pauli, propter locorum di' ftantiam,Slt; non perpetuo,turonen.X4,ó.
â SiperpetuOjturonen.p.ix.ó.
Licentia pro fpurio, quod poffit recipere à patre laico vel clerico feculari vfqp ad fummam ducentorum ducato«» turn ex legato vel donatione,tur. ix,5,ó.
Idem à patre regular/,habente alias facultatcm difponcn di, à patre veró regular/ non habente difponendi facultate, turon.x4.duc.6.
L/cent/ap/fcand/Dom/nicis velalijs feft/s d/ebus,pro tedcmptione captiuorum ad quinquenn/um,tur. 1x3.0.
Si pro conuentUjConfraternitate, vel communitate, tur $'0.10,6.
Licentia pro capitulo cathredalis Ecclefîæ, quod poflit aliquas pecunias pro reparatione QC maûutentione ciuita-â tis contribucre,tur.X4.ó.
Licentia adoptandi,ut poffit in omnibus bonis fficccdcis fejfinetainen præiudicio cognatorum,tur,ix.3.ó.
Licentia ucfccndi carnibus à Saracenisinterfedis,pro G g ij quodam
4^3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TAXA SACRAE
quodam Domino temporal!, amp;nbsp;fua familia, tur* 50. % ó*
Licentiapromuliere honcfta cum tribus vel quatuor matronisingredimonafterium monialium quaterin angt; no, infolita forma, tur. ix. 3,
Licentia quód pater poisit filiam introducere in mo' naft. vt bonis imbuatur moribus,turon» ix» 3,6^
Licentia recipiendi liabitum militiæ S, lacobi de Spata, à quocunt^ praelato, tur, óo,
Licentia recipiendi habitum militiæ lefu Chrifti, vel al? terius, turon, 30,7,
Et pro mullere, etiam S, lacobi, turon, 40, lo,
Licentia recipiendi habitum tertij ordinis S, Francilci , de pÅnitentia nuncupati, Ã quocuncp antiftite, feu perfo^ na in dignitateEcdefiaftica conftituta,pro coniugato tUi? ron. IX, 3,
Indultum,quod miles S, lacobi pofsitmatrimonium contrahere cum vidua, quod per ftatuta miliüæ eft prohf bitum, tur, ix,3. Ã,
Licentia pro religiofojvtpofsit efle confeflbr moniaK'quot; urn, etiam alterius ordinis, tur, nbsp;nbsp;4X,
Licentia pracdicandi pro prædicatorc egregio tur, 3Ã, ej.
Et utconcionieius intereflentes certas dies indulgent tiarum confequantur, tur, 40, lo,
Licentia dodorandi pro Clericofeculari, vel regular!, tur.
pOENITENTMRiABt
tur li. 5.6. Si' cum liccntia fuperiorfs ipfîus ï fin minus,tuss ïon.i$.4.9.
Licentia pro Abbatifla vifitandi domos 5C terras Mona ftertj fui vnà cum tribus aut quatuor Monialibus, turon*
Licentia pro fratre ordinis Minorum de obièruantia, quôdpoffîthabere Procuratorem,qui pecunias quas ipfè ma induftria acquifiuit, exigere, ÃC recipere ,ac in vnius ipGus fratris filium conuertere poffîtjturon»
Licentia vtendi camifijs lineis,amp;: dormiendi in linteatni hibus pro Regulari,tur,
Licentia proMoniaIi,quód non poflÃt reduci ad ftridio fcm ordinem,quà m profeflà fuit,turonen. li, 3. ó.
Licentia pro toto Monafterio petente reduci ad ftridio^-»â Cm obièruantiam,quam profeifi fuerint,non mutando fiï periorem,tur,4Ojo.
Licentia transferendi de ordine ad ordinem parem, tu^
4, Si ad ardiorem,tur» ix. 3.6,
Si totum monafterium petit transferri ad alium ordinê, ttiron.jo.ix.ó»
Si de ordine ad ordinem Iongiorem,tur.x4.6.
De monafterio ad monafterium eiufdcm ord.profeftio^s niSjhabituSjÃi obferuantiæ regularis eiuidem Prouinciæ, tur.4.
Si alterius Prouinciæ,tur.ii, 3.6^
G g it| Si
470 TAXA SACRAE P OENITE N TI ARIAE.
Si cum vfu frudu, dote, Sgt;C (uppdlediUbus gt;.adduntuf tur, û
Licentia ducendivitaniheretniticam,tUMx. 3.6^
Abfoliirio ab Apoftafia pro vagabundo volente redire adoiule,tur,ix,5.ô,
Licentia deferendihabitumfubtus,tiïrtii,3*6* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
\
De Marrania^
Marrania inampliflima forma componitiir, Pro Cleri*^ cOjtunôo.i^.Pro Laico,ttir.40.10» Et in vtroep cafu corn''quot; ponendnm eft cum Datario Papæ,nifi ièdes vacet, tune da tur pro Clerico turomSo^SC pro Laico, tur,6ogt;
Verûm quando non datur in ampla formated ad exer^ cendum aliquod officium,unde viuat, cuius ipfe peritiain habet,vel pro Presbytero ad effedum celebrandi,turonen«;
Nifî fît adeffedum aduocandi, vel medendi, tune taxa' turjturdntX-ff
â¬
INDEX
INDEX RERVM
memokabilivm, qvae
IN TOTO OPERE CONTI=.
NENTVR.
A Brabami fides nihilbabuit Pdlgt;iÃic£ dubitätionis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?o iÿ.
Accedendum dd Deum cum plcndzy certafiducia
AdrianiPontiÃci'SepilbldfuperbiÃtmaadfridericum l.lmperdtorem 144. , Affiihis priudti remouendi inter cos qui de drticulisÃdei funt dijÃutdturi j 6i. Agnu^DciPdpiÃnrum
Albericide Rofdte turisconÃclti querelddePontiÃcutn Romanorum duaritia cy dmbitione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Alberici de Rofate teÃimonium aduerÃa dominatum PontiÃeis
A/cxdfjlt;/rt V I. PontiÃeis Epitaphium
Alphonà Regis diólum de auaritia Romanorum PontiÃeum
Andram Ãottcilij decretum de Synodis
AnimamÃmulcumcorporemoriajÃeruitioannes XXII. Pontifix z66, Annate
AnttchriÃi preecurÃjr eH quiÃe uniuerÃalem EpiÃsopum nonünat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2
AntiÃites EccleÃarum Polypragmonici â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Antithefts uere dodrine e:y PapiÃiee ^^^âeconÃecratioPapiÃicd
^âl^dbenediduÃeuluÃralis
ArelatenÃe Concilium
ArhninienÃs Synodus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Araolphi Epifiopi AurelidnenÃs querela aduerÃes dominatum PontiÃeis ip. Amorti
Arhc«/iM de iuÃiÃcationeÃdei à Concilio Tridentino impie damnatus
Gg iHj AthanaÃiis
'index.
AtlanaÃM 'Epifcopusnoïuitmxr.ereiit ConctlioAriaftorutn
Auditif, Ui d{ Koni.in'iS PontificibiK
Au^uÃAitorum C omitioruni dtcretum de ratiotte iudicandi de reliÿonis drticUâ lis
AuguÃiniteÃimoniddduei-fusprimdtumPontiÃcis
AugulUni teÃiiitoiiid contra dubitationem PapiÃicdtn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?quot;⢠3â^â
AuguÃinus quo paih uelit legi fua fcripta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40^ 404-
AuguÃitii fententid de Conciliorum autoritate
B.
^dl/ami conÃecratio PapiÃicd
âBalfamiucrusuÃis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
BalÃtmo olim Reges funtnü SdierdotesperÃindebantur
BambergenÃs BpifcopusÃolusin Germania habet PaÃium
Baptifmus quomodo à ChriÃo mÃitutus
deBaptiÃnoPapiÃürtvmdoärina
Baptifmus Campanarum
BaptiÃnus inÃtntum à tempore ApoÃolorum in BceleÃa fitit uÃtrpatus 4°'* BaÃlienÃs Synodt decretum de Amnatis
BaÃlienÃe Concilium
BaÃhj expoÃtio Ãtper uerba ChriÃi, Reddite Ccefari qu£Ãtnt Cdà eyc* ^99' BaÃlij nutrix
Be Hum facrum ab Vrbano PontiÃee excitât um
Bellum Armeniacum
Bellum HuÃitarum i quibus excitatum
BeneÃciaäeitiua
BeneÃcia etiam minora à PontiÃee eÃe redimenda
B (Trtart/j teÃimonia contra dubitationem PapiÃieam
Bernardi querela de Roma
Bernardi querela deÃutu EccleÃaÃicorum
Bibliorum uetus translatio quo loco habenda
BoniÃacius VIII. PontiÃxRom.primusÃeÃauÃumBccleÃanonündnit zjz«
'
£amp((ni(rum baptiÃmus idolatricus
Cam^
INDEX.
Cdmlgt;Mitrum ufùi
dt Cam^diidrifm bdptizdtione t^uerdni ad MdximilUnunt 1. imperdtorem i8^. CdmpandrumpulÃtiinÃtneribus
Cdmpdndfum pulfum ddfdlutem dnimdrum dliijuid conÃtrt doctnt Pontiâ
CdtnpdKdrumpulfm in die S. lodnnis dUt in utgilid S. Agdtb^
rfe Cdmpdndriim pulfu rix£ inter Mondcbos
Cdtnpandrumpulfui interdtéïusexcotnmunicdtis
Cdtnpan^ qudre triduo dnte Pafchd non pulfentur
Ctïpùe Idbordnte, etidm reli^ud membrd Idbordre utriÃtnilt e/l
CiO-ert(lt; quid ^drend, feu Cdrind, dut Cdrentend unde diéla
^lt;trne!(dKreÃgt;onfumB.omdniiddtum
(^drolo V. lmp. obieäum 4 Pdulo 111. quod cum Stdtibui coldt dtnicitidm 49. ^drthdginenfis Synodi decret um de prouocdtione dd Kom. Ppifcopivn ^drthaginenf : Concilium qudndo bdbitum
^â^thagincnfis Synoduf 'V.
^âfufe propter qudi Statics Trident inam Synodum non dgttofcunt ^balcedoncnfe Concilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4, ^34.
chriÃianorum debet elfeÃne Biblijs
^^gt;'iÃum manducare C7 bibere quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iét.
^brtÃtcs unicd oblationepdtripro nobis fatisÃcit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m. uj.
^^fiÃus fud pdÃione pleniÃime fatisÃcit pro peccatis bumani generis nbsp;nbsp;nbsp;lyé.
abriÃi mérita Pdtrum teÃimonia
(^briÃi merito PantiÃciorum dodrindfdlft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,5^
^briÃut Sal luÃicU
^briÃuf fapientid pdtris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gg,
^bryfoÃoini teÃimonid aduerfus primdtum PontiÃcis ^bryfoÃomi fententia de leStioneueterum fcriptorun»
Cj£ior«m diÃrimen liberum eà pijs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i^q, ^qo.
Ci6or«fM deleibis à Pontifice prohibities ^^IdtiolegitimdexduabitsconÃtitpdrtibus
^itdtus ad locum non tutum comparere non tenetur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 6. ^7.
G 2 f Clautf
I N D E X.
elites regit'icÅlorumq^ti£
CÅlibdtui PapiÃieui t6p. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CooidDomini^uid i»,
Caitte Domi/iicie prophanatio faih, ptr PontiÃeios
ill CÅiia Domini utr(K[; /Ãecia omitibiu ChrijUnnii co/tctdeuiia i6o. Communia cante Dominifub utraq^ j^ccie .
Concili] deÃnitio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Concilij defcriptio ex Daido
Concilium ChrijHunum quodnitm did peÃit '
Concilia zx Synodi quare congregentur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^z, ^46.411.
Concilij liberi, ChdÃiani, eyy oecumenici forma atq; ratio
{« Concilia ChriÃiano zy liberoÃilm Cbriflus profes ZT index efÃe debet
â jSf. 386.387. jS 8.
Concilij indicendiim non e^fe penei PontiÃcent
Concilij conitocandi iui e^ penes Ãjlum imperatorent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5.31.
Concilia olim ab ïmperatoribm indidm
Concilia prtecipua habita Ãne praÃentia Päplt;e
Concilijs olim nonÃoli Clerici, fed etiam Laid interÃierunt ac pr£Ãierunt 4^' Concilijs ÃepiÃiwe interÃierunt zy pnefiietunt Reges atq^ Imperatores ConciliorumCbriÃianoruraeffiihisquis
Conciliorum décréta quo loco babenda
Conciliorum autoritas unde effedebeat
Conatiorum antiquorum qu£ debeat ejfe autoritas
Concilia PontiÃda ma^s accendunt difcordiM, quam dirimant * de Concilij loco
ad Concilium accejfuris omnibus e^ faluus conduólus prieÃAndiis
Concilia qu£ perfon^intereffedebeant 352.3$3.35$. cz poquot; infequentia. Concilijs intercjfe debent ij qui (State zy uÃi rerum atq^ eruditione exteris praÃiittt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3;7.358.
Condlium debet effeuniuerfale nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;374
ad Condlium ex omnibus nationibus uocandifunt qui interÃnt ?74gt; Concilia fufpcâA zy periculofa licet recufare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;34^*
Corn, iliafujpedii, fapè à pijs zy dodis uiris non fiierunt fi'equentata 340»
Con*
I N D E X.
Mondlij iuÃirequiÃtd
^oticihdpolfunt errdre
Concilij Ubertdtidduerfdtur iurdmentum i^uo Epifcopi qt clerid PontiÃd
â funtobÃriBi
iti Concilia fententiaeEpifcoporumdebentelfeliberae
Concilium quaredb Imperdtore, Prmcipibui, or Ordinibm imp'erij hdäenui
expetitum
^ondlioru/m antiquiÃimorMn cxcmpU Concilium Apoftolicum Condlij BaÃlienfis exituf ^^ondlij.ConÃHintienÃs exitus' ^lt;}ndlium CarthctginenÃe
^ondliuin Bcrrarienfe rtüè Ãdlje in GtrtnänUm tyamlatum ^ondliumï^icicnutn
^ondliu/m Pifanum
^oncupiÃcentMm 'm hommibtn elJe peccätum ^onÃÃiö atiriculdrii Ruanda introduélA kontra ConfeÃiwetn auriculdrcm locui ex ChryfoÃomt ConÃÃio duriculdrii non neceffdrid dd fdlutem ConÃÃio duriculdris non eü pdrs uera pcenitenti^ de QonÃÃioneduriculdri PdpiÃä,rum error â ConÃrmdtio Sdcrdmentum Pdpifticum ConÃrmdtio d PdpiÃii Bdptifmo prteldtd deConiugio pugndntid décréta PontiÃcum rie Coniugio Sdcerdotum Aencte Syluij fententU Coniugiumqudre d PontiÃdfs prohibedtur Coniugittm i Deo 'mÃitutum de Coniugio PäpiÃnrum errores de Coniugio Pdtrum teÃimonid de Coniugio teÃiinonid Condliorum de Coniugio teÃimonid Cdnonum
Conrddi Celtis uerfu^ in dUdritidtn Romante Curiae f^.'^^dCon/cientid legem nemeüobfdienduin
do.
??4*
??4«
?7.
.
$7â
»54* tjo, ijt.
ad4, id^, 17 o, idd.
ids.
id^.
^55â 540, Conpicnti«
⢠INDEX.
Confcicntice dcfcriptio \
Confiliariw qudlii cfji cteicKt
ConflAtitidindodrinit
ConÃAütitnÃs syitodi impium. dccretum d( fide non fèrudndd biereticis
Conlhntitnfis Concilij decretum de coena Domini
Confinntienfis Synodi decretum de fide hnereticis non feruanda, effe abrogan'^ dum
Confiintinui imperdtor punies uolueriteffeEpifcopos ^uidd Concilium mit-
terentur _
Confinntinui imperdtor Symbolo îiiclt;eno fubfcripfit
deConfbntino hilhrid
Conftintini admonitio dd Epificoposfaibt in l^icand SynoJa de Conftuntinilmperdtorisdondtionc
ConflantinopolitandSynodui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tx. 19.JS4.
Conftdntinopolitdnui Ãpifcopws refiddttu d Gregorio quod affrikiret dppeSit' tionem uniuerfidis Epifcopi
Confiitutio imperij de pdce ob religionem fierudndd
Confiietudo non debet prteudlere dduerfut expreffum Dei uerbum
Conuocdtiodquofdciend'd
Credtur£ omîtes perfe bon£
Cypridni tefiimoniddduerfus primdtum Pontificis
Cypridni teftimonid contrd dubitdtionem Pdpiflicdm
D.
Decretum diuin£mdiefiiUiS£temunt
Decretum Grutidni de ijs quic contrd fdcrdm fcripturum funt conftitutd 410.
Defènfio contrd cdlumnids Pontificiorum necejjdrid fitit
DcfiinÃorumftettu^poflhdncuttdm
Defiiniïorum duplex tdntumconditiopoRhdncuitdm
Dijpenfdtionesfupercibis
D/«orfzo poUddulteriumfdébOfdnlicedtinnocenti perfonte denuo contrdhere mdtrimonium
Doärt»£ duo generd in [dcris Uteri«
DoiSnaw
INDEX.
Doârina optim^i, uita doeere
âDenatio ConÃMtini imptratoris impudtitf eH matdacium Komanorivm Po»« tiÃcunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2. f8.
dtDonofan^ndi
Ãubitatio Papiflicti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji, joj.
de Dubitationt Papiflica Canones Tridentini Concilij
l)ubitationis PapiÃica: quie effrâa
Dwtùdf jonem Papi/Hcam Paulus ad Romanos abunde fatis conftitat
con/rd Dubitationem PapiÃicam teÃimonia Patrum
E.
iberhardi Ppifcopi Salisburgenfis querela de flutu EccleÃaÃicoriim
âEccleÃa Grieche utramq^ jÃeciem cÅitie Dominica ret inent
'Ecclefiarum Superintendentia non foltim Romano Ppifcopo commijjd PccleÃa PrafeSb quales effi debeant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3y3, jy4.
iccleÃamquibusconfiÃntperfonis
^ccleÃaubiquarenda
'EccleÃa pritnn teÃis efl doilrina ApoÃolicie
'EdiituKomanorum Pontificum aduerfus Statut^
^pheÃna Synodus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tz. zÿ. 384.
Ãffee/indmConcito lEPutychishareÃnprobauit
^piÃopus non eà mediator inter Deum or hominem
^pifcopi omnes eiufdem ÃfntApoÃolica originis-
de Ppifcoporum cr Stcerdotum officio locus ex Erafmo Roferodamo z6^. ^pifcoporum pnecipuummunus quad Ãt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;st.6^. xpi. x^x. 123.
deEpifcoporum Vicarijs decretumSynodi Tridentina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpo,
^pifcopi alterum pedem etiam in Curia caÃris habere uolunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z^t.
1« EpiÃcopo quid pracipue Apoflolus requirat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z^z.
Epifcopi et Clerici à iuramento quo PontificiÃtnt obÃrilh, liberandiÃunt ^y' 7. Epifcopi non poffunt libéras dicerefententias 'm Concilio,propter iuramentum quo funt Pontifici obÃriili
EpifiolaHadrianiPontificisadPridericum I. imperatorem
EpiÃola ad Hebraos
EpiÃolalacobi
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EptÃüld
INDEX.
£f)ljloîlt;iïud£
rpitdphiumLconis x. Pontificii
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EpitaphiumMexandri VI. PontiÃcis
EraÃni Koterodami querela aduerfuiTheologiamScholaflicoruin
Errf/îm Roterodami teflinuinia de Pontipcum Rom. tyrannise nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y'0.7*»
Ãrafmui Roterodamm fxpe taxauit arrogantiam Pontificiorum Erafmui Roterodamus de officio Epifcoporum cr Sacerdotum
Erafini Roterodami iudicium de urbe Roma
Exaftni Roterodami tejhinonia deiuÃiÃcationefidei
Euangelij ztr legif difcrimen
Euangelium zy legem Pontifidj conffinduut
Euangelij docendi imniÃeriam
Ãutychii error damnatte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J4.3^4^
ExorciÃnits aqute
Exorcifmus falls
r.
Eelini teflimonium aduerfus dominatum PontiÃcis
Eidei deÃnitio in EpiÃola ad Hebræospugnat cum dubitationc PapiÃica 3^^^?' Eides quid
Eidei negocium ad omnespertinet, er pfópterea ab omnibus debet tra^btri 4tgt; Eides publica qutbus præffitnda
Elorini dogma hnpium
in Eranci£ regno quot Parroebice
Eranci£ regnum quantum quotannis Romanx Curix pendat 7^. S'-Eriderici I. imperatorisreffionÃo adepiftolamHadrianiPontiÃcls
Ei idcrici i. imperatorisreffionfumcurHadrianoeqiiumconfcendentinott te^ nuiffct ephippium ad dextram
Eriderici 11. impcratoris quei-cla de Pontificum Romanorum tyrannide Fortuna communis omnium piorum
G.
Gaugi'cnfis Concilij decrettim dc traditionibus httmanis
Germduici imperii potentiam oderunt Pontifices
Germania
I N D E X.
GerMMid coiwnodiÃiina eâ ad Ubtrunt Concilium habendum Gnathonuin profirium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x 67..
de Gratia diuina or promiÃionibuf'Dei non eH dubitandutn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tz^.
Gratiani decretum de ijs qiu contro-facramfaipturamfunt conÃituta 410. San^H Gregorij diihtm de primatuPontiÃcis
Gregorij teÃimoma aduerfta primatum PontiÃcis
GregoriutreÃttatEpifcopum Conjhntinopolitanum aÃvikintem appdlatio^ nem uniuerfalii Eptfcopi
Gregoriui VII. PontiÃxKomanutmultacongregauit Concilia
Gregorij IX. PontiÃcis conÃliumde imminuendapotcntiaGerntanici perij
H.
RoWdWW/gWKÃf
Henricus IUI. ImperatoraPontiÃce excowmunicafut
Henricus V. Imperator aduerÃispatremÃium à PontiÃct inÃigatus arma ÃimpÃt
Herbarum confecratio Papiflica
Hieronymi tejhmo nia aduerÃts primatum PontiÃcis
Hieronymi querela de corruptis moribtts urbis Körnte
Hieronymus quo pailo legerit ueterum Ãcripta
Hierofolymitana Synadus non 4 Ãolo Petro gubernata
Honorius Imperator indixit Synodum Carthaginenfem
Hortulusanim£PapiÃicus~
I.
IdcobiTeraniCanoniãlepidum comentum
iafonis lAayni lurisconÃslti querela de auaritia PontiÃcurn
Ido/ci Papiflica
Idolatria Ãigienda
Idolatrici cultus in Papatu infinité
cum idolatris nullum habendum comercium
Ido/oriMM cultus à quibus introduilus
leremitc Propheta; crimen feditionis obieihim
Ignatij teflimoniaaduerÃis primatum PontiÃcis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zt^
delmagmi^
INDEX.
Je ïmaginibui /anihrum doiirinti Pontificunt ïmaginumufiuètempliifubltttus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^84â
Imper^torw nomen merito pra^onitur nom'mi PontiÃcis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4^'
incMtationes Ãtgiendte
Indulgentiarum qutcÃits nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sf.s6gt;
Inimico capltdi fecuritatem promittenti non ejji credendum
Inuocatio ad folum Deum dirtgenda
de inuocatione Patrum teÃimonia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7^
delnuocationedo{lrittaPontiÃcum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;99â
tn inuocatione non dubitandum de Dei erga nos uoluntate loannes Baptifln quare digito demonÃrarit ChriÃum
loannes XXII. PentiÃx dixit anifnamÃmul cum corpore mori loanni HuÃo aPontiÃceÃdes nonferuata
Ioannis XXII. Pontificisimmenfaopes
lren£i teÃinwnia aduerfus primatum Pontificis
lultus II. PontiÃxplurimorumbellorumautor
luramentumPpifcoporum Papaliunt
luramentum quo dodiores Theologie PontiÃä obÃringuntur
I«rlt;lt;we/if t uinculum habcri debet arSbÃimum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^77. ^78.
luramentum calumnilt;e exigendum ab ijs qui ad iudicium de religione in Conci^ lijs funt adhibendi
lurisconfultorum teÃimonia aduerfus dominatum Pontificis
I«rwco»/«flor«M teÃimonia de corruptiÃimis moribus Pontificum
luÃificatio non debetur meritis pr^cedenttbus
luflificationisueradoilrina
«/e luÃiÃcatione falfa Papiflstrum doärina
luÃificatio fidei à Concilia Tridcntmo impie damnata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zpj. jiS. pÿ.
luÃificatio tantum fide apprehenditur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zÿS.
de luÃificatiene fidei Patrum teÃimonia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipB. zpp. joo. 301.
luÃintani imperatoris conÃitutio de Synodis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zz.
luÃiniani Imperatoris ediéîum de Concilijs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^3.
lufliciam opertbus afcribere, eÃgloria Dei, or meritis filij Dei derogare
i'Otci
INDEX.
Ldici 'at Concilià etidAt locum hdbere debent, cir ius decernendi nbsp;nbsp;nbsp;^64.,
Ldico uerum dicenti plus credendum i^udmConcilio proÃrenti menddeium 4.4. Ldicorum etidin intereH quid in Concilio dgdtur
Ldicos etidm ddmittendos (7 dudiendos eÃe 'at Concilio
Ldicisetidm credendum in rebus fidei
LdodicendSynodus ff. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ldterdnenà Concilium .;6
Ltturentij ValU deckmatio adutrftt donationcm ConÃMtini Leo PontiÃx à Ciefare expttiuit Eigt;ifcopos uocari dd Conciliunt Leo X. PontiÃxR.omitnuid(gt;probduititnim£mortalitdte)n teo X. PotttiÃxB.omdnttshifiori^chrifinominduitfdbuldm Ltijnii X. Epitdphium
Ltonis :sc. PontificisBuUddditerfuiStdtut
Lto imperdtor iniuÃe i PontiÃcibuf ddmndtut
Ltonis imptratoris conÃitutio ddutrfuf Sinwnidcot
LeodienÃes 4 Pontifice profcripti
LtodienÃs cottcgij cum Pontifice expofiuldtio LtxHtiperÃSbÃimdtfl
Ltgm or Eudngelium Pontificij conÃndunt
Legis diuinlt;efummd H4« Lteise^Eudnseîiîdifcrimen Liber ludith
^59^ 348. ï66.
26^, 266. .
4^.
?»⢠Ãjo. 3ït
*?4-»J2.
2.73, ^79-^7?.
44^ izt.
titer
titriMdcfcrftieortt/»
Liberum q^uiddicdtur
Liberum drbitrium qudle ht rendtis deLibero drbitrio Pdpifhrum doilr'ntd
Librificripti d ueteribus contrd Pdpdtum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;68.
Ludouici BdUdri tmperdtoris conÃitutio dduerfits Pdpd de poteÃite gîddij 141, LwrfoKici« nil, Imperdtord Pontificibusexcommunicdtuf
???â¢
Mdld fides Ãmper poteü opponi ^Ltnludni quereld de Pontificum erudelitdte
iS.
33?« Mdntuttni
|
INDEX. | ||||||||
| ||||||||
INDEX.
OrdnJum in ^ccleÃa pro agrotii Oquot; offli^bs GÃuiEpifcopwCordubsnfis '
Cordubenfi! fd^m in Synodo SyrntienÃ
^âiUid EpiÃcoporum mdximdpccunid redimuntwdR.otndno PontiÃce Papa, uidePontiÃx.
Pdpd, cuiiis pdrtii orntionisï
Papist ae, «zt/c PontiÃäf.
faphnutij autoritits in Nic^no Concilio fdpijUci Gndthona omnid Ãuo domino concédant
Pdphnutij diâim de coniugio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
^^piÃdrum doilrind non dtÃimilii .lt; Turcica er luddica
fdrifienÃs curittpro libertate LccleÃte GaUicanie aduerÃn Komdndm curiam
deÃnÃo
PaÃhalis ll.PontiÃx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patrumd^uædebedteÃidutoritdd 4.Q0,
fdtrum ejuare magna debeat effi in TccleÃa autorité
Matrum feriptis ciuatenut Ãdes adhibenda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;401.403.404,
Plt;lt;«fi« Apofloluf crimen feditionis obieiîum grauiter depeUit
^eccataexpiandimodut
Peccatd expiandi uarij modii PdpiÃis qu£Ãui cauÃa excogitdti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â»ÆÆ. »Æ4,
Piccata nwrtalia tribut modtt expiantur apud PapiÃat
^(ccatorum remiÃionem mdubitataÃde debemut apprehendere iiS*-Peccat oret Ãoliui ChriÃi merit it intereeÃione Deo reconciliant W 144. PffMi««î originis
Pcccdtun originit non prorÃit per âBaptiÃmum toUitur
Peccato originit PapiÃxrumerror
de Peccato originit Patrum teÃimonia
P^ldgij teltimoniaaducrÃusprimatum PontiÃeis
P(trarch£ querela de duarttiaRoman£Curi£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i;4.zy6,
Petri PerrarienÃs Praibei quereld de Pontificum tyrannide 67. z^z, 260. PetrzM ApoÃolui non fibi iut ÃumpÃt in c£teros ApoÃolos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zj.
Petrut ApoÃolui non reliquitÃtcceÃbribiit Ãits aurum er argentum, quomodo
hodtipontiÃcetÃaciunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S7.SS.
uh nbsp;ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Petrui
I
INDEX.
Philippi Ke^is Glt;)üiar(mt rtjj^onfum adPontiÃcem depltniludint Papali photini dogma
Pw^ï 1111. Pontifix Komanus non uuU ut de Religionis controuerÃa legitime
er ordmè cognoÃatur
Poenitentiaquid tfz. dePcenitentiauarijerroresmPapatu Polycarpo! Apoflolorum auditor Ãit
Pontifieiorumcalumnite quibui grauant Statui
PontiÃxpriuataautoritate fibi in omnes EcdeÃoi et EpiÃcopos ius fumpÃt i4
PontiÃxnuUam lurisdidionenthabet in Statui
PontiÃx hoc tempore per leges nuUo modo pote ft habere ius conuocandi Con^
cilij
PontiÃces Rom. his temporibus nunquam feriôliberu Conciliu indixerunt Pontiftces Romani noftris temporibus non poftunt Ãrre liberum Concilium PontiÃx reus eü, er propterea Concilia nonpoteft prieejà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jz. 7». 7^
PontiÃx in crimine hterefis non potefteffe iudex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jz. 71.7^â
Pontificum excommunicationes er (ulmina aduerftus Status nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jp.
PontiÃx omnes Ãbi obftriclos h^bet iureiurando qui in Concilia Ãntentiam dicere debent
contra Pontiftcem non licet EpiÃopis uerum dicere
Pontificum Romanorum crudelitas in pios
PontiÃx Romanus nihil in Concilia contra fuaprteiudicia eft admifturus Pontificum aitamp; f^peà fucceftbribus abrogata
PontiÃx e^ idolum Clericorum
PontiÃx quid per Conciliumfieri cupiat
Pontifices Romani longo iam tempore nihil aliud egerunt,quà m utfuum doim* natumftubilirent
PontiÃx Romanus totus eà Simoniacus
Pontificioru dodrinaprorfiu nouaefl,plena erroru,impietatis,et idolatriic 9^â Pontificij do(hres quid de facris Biblijs iudicent
Pontificij Laicos à ledtone Bibliorum arcent
Pontificiorum nugæ de Condlijs à Chrifto in Euangelio traditis Pontificij crudeliter Laids fanguinem Domini fubtraxerttnt
tèh Pontte
PofttiÃcum tyrannis quot;E-cdeÃiegrduis or intoUerahilit
PontiÃcii Koittani prlt;epotens dominati» apud fuperos nbsp;nbsp;tnÃros 1^4. ip 6^
PontiÃx iadnt fe tn terfii habere utrumep gladiivm
PontiÃcispotejhsdpudinfiros nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pontifix omnifdm ibid.
Pontifix poteÃtttem habet Regalem eyr Imperialem
Pontifix cz PontiÃcij immunes ab omnibus oneribus ciuilibus
PontiÃcij quomodo uerba Chrifii inteUigant, cum dicit : Reddite Ctefiiri qu£
funt Qiefitris, eyrc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yS,
Pontifixà nem'meiudicatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lÿÿ.
Pontificumauaritia ioo. PontiÃdsKomanielogU 201. PontiÃcis Romani prlt;eeminentitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zoi. i24.
Pontifix ex Regibus facit lcdtcdriosferuos^ muliones, dextratores, ej pin=i
cernas fuos
PontiÃcis referuatit
Ponttfix ciuantamÃbi fumatpoteÃdtem
Pontifixquibusuerbisfaluteturà fuisgnathonibia
PontiÃcis primatiisdduerfaturuerboDei
contra PontiÃcis primatumPatrum teÃimonia zi8.22p.2jo. 2jt.2ji.2jj.crc PontiÃcem non eÃe caput aut Ãonfitm EccleÃlt;e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij4. zjy.
Pontifix non habet iusutriufip gladij
PontiÃcum fuperbia eyf dominatus omnibus temporibus prudentibus uiris di= f^licuit
Pontifix non habet ius transfirendi régna zy imperia
PontiÃcum imperandi libido turbauit omnê ludicioru ordinè et difciplina 24S. Pontifix ucrbis fado à temporalibus dcbetabÃinere
PontiÃcij pol cÃ:citts plenitudo execrabilts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 6'1^
GloÃa iuris PoniiÃcij ridetPapalemplenitudinem
PontiÃcum potentia unde Ãc creuerit
Pontifix impudenter iadAt fe diuina eiy humana iura omnia habere in fcrinio
pedoris fui
PontiÃces uetera Ecclefia; inÃituta nouis fuis decretis euerterunt
Pontifices fepecontraria er omninöpugnantiaficeruntdécréta
Pontifices pkrunq^eliguntur^uifuntindodt
uh iij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pontifix
INDEX.
^oittiÃx utrum ariffe poÃit, Ã fiie ChriÃiditii deÃctre
PontiÃces {gt;leriq; itd uiuunt, utfdcilè con/kt ittos non credtre dnimlt;e immortd^ litdtcm
PontijixdnÃtfui)rdConciliivmo-£ccleÃdin â x8S. xSÿ. PontiÃccslongoianttemporenihildliud tglt;runt,iiudmutpmnts Ãre populos bcllii implicdrent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- jzS.
PoiitiÃcum irudclitdi in Henricum 111 r. imperitorcw
PontiÃcum Kontanorunt in Pridericos imperdtorcs Ã:elerd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjJ.
PontiÃcumÃnror aduerÃu Ludouicum 1111. imperdtorent dePontiÃcumofÃciolocufcxEfdÃno
PontiÃxStdtui Augi(Ãdn£ ConÃÃionis no agnofcit pro membris EccleÃic ^^7â PontiÃcis dtio prxcipud operd
PoÃ(Ãbr!nAl£Ãdeinnnqudinpri£Ã:ribit-
Pritldtipdpdles rtomini omnium tempordlium
PruÃcriptio non debet prxudlcre dduerÃa uerbum Dei,et Pccleã libertdtë^7â Priudti honünisÃententia in fidei negotio pr£Ãrendd PontiÃcn opinioni 4? PÃilini oihui mdgiÃrdlfÃimd PontiÃciorum explicdtio PÃdlterium diu£ Virginis. Purgatorium papifîicutn Purgdtorij nuüd mtntio Ãt in [dcris Uteris contrdPurgdtorium PdpiÃicum Pdtrum teÃimonid: Purgdtoriiim PdpiÃicum eÃcommentum de Purgdtorio Cdnon fynodi Tridentime contru Purgdtorium Patrum teÃimonia
Qjiddrdgeitd
â¬iuerel£ ueterum de tyrdnnide ej uitijs Status EccleÃdÃici-ClU£Ãiones fi'iuol£ olim d ÃholaÃicis Theologis dgitat£ lt;ii_U£Ãiones de Ãlio Dei d fcholaÃicis Theologis olim dgitdt£ rc p^econcilidtio c^uomodo Ãdt Reäum eÃequodcuiiq; primum cà RECVSATIONIS fynodi Tridentin£Cdufe Printd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;io.
1OOgt;
i4®'
ijSâ
6z*
jf
144*
' 4Oâ-
Secd^^Ã
|
INDEX | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
^ontnundenominatit
Romanic curia extremd dudritidex Tdxd Cdmcrafdcilè inteJligitur 74'43J« Lomana curia inftnita rdtiones expilditdi omnid re^nd,i:y prouiitcidi
RoWiC cjl simoitidcorum concurÃn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Rowiz 4 Tertullidno ^dbylon nomindtd ^udolpho ifttpcrdtori corona 4 Pontificc tniffd
S.
Sdcerdotes omnes funt Vicdrij ChrijU
Sdcerdotum coniugium in î^icano concilio dp^nbdtum
Sdccrdotibui Papijhcis quid mandetur
Sdctrdotum PapiÃicorum confecrdtio
SacranKntiim cocnadominicaqudreinÃitutum
Sdcramentd tantum duo à Chrifk injfitutd
S4cramenta festem à PontiÃcijs nnmerantw
Hamp; «7 Sacra
INDEX.
Sdcr^imeittunt confjrindtionis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ip.â
dc Sdcrauditor um numtro Cunon Tridtntlttie Syiiodi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jz o.
cx op(rc o^erato conÃm ^utiutn im^iè a/firindtur in Synodo Tridcntina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jzi.
»« Sdcrameittis fold Ãdes relt;iuiritur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jzz.
SdcriÃcid, obldtiones,Gr interccÃioncs c[udndo in LccleÃd ftntintrodua^ SdU5confeerdtioPd(gt;ifticd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, 1S4.
SdnäinonpolfuntnosDeoreconcilidre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;104,10;.
inSdn£himdnctddhucpeccdtumoriginis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;117,118.
Sdrdicd Synodid ^$7. j3S, ScholdjUcidodhrcs nihil de Ãlio Deidocuerütiogt; SeholajKcorumTheologorutn pdrddoxa
Scripturd fdcrdfold fufficit ad ueritatis inucÃigationem
Scripturam facram Pontificij dicunt eÃfe ambiguam zy incertdm
Scripturdfdcrd fold norma iudicij effe debet de dogmdtibui jsp. jpo, jqi. jÿi.
Scriptura fdcra quare Canonica dicdtur
de Scripture faerie ambiguitate,aut oifeuritate
Scripturte facrue fenfus quo pack eruendui
Seleucienfe Concilium $4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Septena.
SeÃionis tertitc Concilij Trident ini impia décréta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zyy 178,181.
SeÃionis qudrtie Tridentini Concilij impia décréta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2S4 z83.
SeÃionii quints Tridentini Concilij décréta impia 294.2p;. joj, J04.
SeÃionii fexta Tridentinie Synodi impia décréta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jzo.
Simoniaundenominata Sp. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Simoniaquid ibid.
SimonidgrauiÃimum crimen Sÿ. Simoniacifuntprtecipuihieretici Sÿ.ÿo.^t. Simonidci criminii rei qui fiant
Sirmienfe Concilium y4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SpirituifanSlidona
rfe Sponfalibm pugnantia décréta Pontificum
Somniumviridarij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;240. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Statu£nonfi(ntadorandlt;e
Stdtuarum ufiit è templis fublatus.
Stdtuum prlt;iecipua poftulatio
StdtiM non fùgiunt liberum Concilium
Statui non Ãgiunt lucem
Statui idtn olim fu£ doÃlrinlt;e reddiderunt rationem
Status
INDEX.
Stätui nuUüH hitrffes tinted dtunnattts reuocarunt
Sflt;lt;^K^ non amplexi (unt nouum doärintegenuf
Statut ueterum Conciliorum ac Patrum doilrinam nbsp;nbsp;dutJjoritatem in lucent
reuocarunte:^ iÃuflrarunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibidem.
Statut non funt autoretfchifmaturn
Sfrffz« non turbarunt publicam pacem
Status non Ãtgiunt ordinariani E ccleftte cognitionem
Statut non Ãne caufa difceff^erunt à PontiÃce
Statut femper pofliilarunt Concilium haben in Germania
Status cura Concilioexcludantur
Status reilè er neeeÃariö difceÃerunt à PontiÃeijs
Statut iuÃiÃimatcaufas habuerunt fut£ ÃeceÃionis
Statut neceffarijs er iuÃit decauÃs in Concilij reÃitutionem confentire non potuerunt
Status nudo iuretenenturPontiÃci honorem exhibere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^7. ^^8.
Status propter cofcientilt;e rebgione ueritatit cauÃam deÃrere no poffunt JJ8.3 Status non detreihnt kgitimam Ã(te doärin£ cognitionem
Studium ueritatit er odium SophiÃiees
SuperÃitioà cultus; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17^ tSi.
Synorfz in populo Dei à quo .conuocabe
Sgt;nodi in primitiua PccleÃa ab imperatoribus conuocat^e
Synodi quare oUm habit£
SyrmienÃs synodus
T.
TrfX4 Qttjerie Prfpd/w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74â4?J*
'TertuUianusRomam appeUauifBabylonem
rheodoÃj imperatoris Ãententia de officio boni imperatorii
Toktanum Concilium
Toletani Concilij dccretum de fepultura mortUorum
Traditiones PontiÃci£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17X. 173.
TraditicncskumanceÃuÃraÃeruanturabhominibus
de Traditionibus humanis dccrctum Concilij Tridentini
Traditionibus humantsÃujira Deus eolitur
Hb . 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;({«Tr4«
I N D B X.
de TrdJitionibiif Pafrum te[limonilt;t TrMfubflAiitiatioquAndoinueiki inEcdepattt TränpibÃ:AntMtioligtnentumcÃPapiÃici(tii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni, tiz. iij. 114.
ârridentumo()pidumltali£tÃ
'Tridentum locutfufj^célus ejl Steitibtis,O' incomntodus Concilia
Tridentinunt Concilium non cH occumenicum
'Tridcntino Concilia tantum interpcrunt Pontificif mancipia 44^ Tridcntinam Synodum non poÃe did liberum Concilium
Tridentinum Concilium non c[i liberum
Tridentinum Concilium non didpoffe ChriÃianum
Tridentini Condlij bnpia décréta
Tridentina Synodm libras apocryphos Ãtituit habêdos ejjèpro Canonicis zyS. Tridentina Synodits decreuit concupifccntiam in hominibus non efje pecca^ turn
Tridentina Synodus magnarum calamitatum per Germaniam author pit Tridentini Condlij décréta priora abroganda, antequam in Concilia quidquâ fufeipiatur
Tyrannis Pontificum 'Beelepæ grauis nbsp;nbsp;intoUerabilis
V.
VedigaliaindulgentiarumquantuRomano Pontipci quotannisattulerint S^. Verbi diuiniauthorita/
Verbum Dei optimiisdux
Verbum Dei eà Lydius lapis
Verpeuli de Pontipcis prieeminentia
de Vicarijs Ppifeoporum dccretum Synodi Tridentinte
Vit£pindimonia O' integritas requiritur in prapdis Pcclcplt;e
Vndio PapHUca
V li dio PapiÃica eà eontumelioÃa in merit um plij Dei
Vrbaniis PontipxCondliofuo bellum[acrumexcitauit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 3^7â
Vrbaniis li.PontifixTurbaniisduPus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Vultures Roma; inhiantes pried£
Vuormatienps Synodus
ZabarelliC Cardinalis diibim dePontipcisprimalu
CA TA«
CATALOGVS
AVTHORVM3 QVI IN
hoe operedtantur.
A,
|
ABboiPMorinitanm 3^.44. 49.57. i9i,iu.2i3.x67. Abbds SpMthemenÃs AccurÃiK AtncitiSyluiui 44. 47.1Ã9. 258. ÃÃ4. Aegidiia Bellämerit Ãgf«(/lt;e AZ6crf(MPgt;g/w'fW nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16S.171. Albmcui de RoÃte 6,66. â¢90. J99. 241. Albertui Bruni Aleiitui Alexander iS^. 2121216.^2^. jSx. AZex^rtdrnn« 28. 213. J97. AlphonÃuvirneÃui 86. i6j.id8. AlphonÃ^'aCaÃro 154, ,65. i6s. â71- D.Amamp;ro/ï«i loi, 10,5. »??⢠â?8.153.163. 269. 300. 3^6. nbsp;nbsp;nbsp;^60.^64. ^66. AndreatabExea Andrem ifernia^ |
Andrews Bitrbdtiä Sicului zn, 21g, AndreoiTiraqueUui Angeluf Aretini» AngcluiPcruÃnin Anshelmw CaittuarienÃs Antoninui uo. 113. *^4« â?â⢠*J5» Anthonim Sabeüicui 384.' AnthoniuddeRofellfS 6, d^z, zi6t ziâ;7.218.219. AnthoniuiPanormita Anthonius Maria Archidiaconui AthanaÃtM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;53- 3-pigt;. Auentinui64.65.z5t.z60,328.332. D. Aurcl.Auguflinus ux, ,0^; to^.ny. 118.122.123. 125, 126. 130.137.141,144.147.13J. 1Ã0, 164.168. t7Sgt;-Z3O.zz5,z5^5.zS6. 288. 29S. 311. 31S. 321. 322. 359. 360.366.367.5Z7.388.392.393. ?97-393.399.400. AuguÃinui de Ancona t^é. tçyr. AuguÃiniaBeroiui «99. 217. 21S. Agt;Wttr«4 |
|
CA A3gt;gt;M^rtw ^iunUiui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Aymo CrMctta Saailianiti a8. xi^' xùi.jxô.375gt;. B. Baldui X01.X02. xoj.io4.xo7. iOp. xio. X17. xi6, z6f. ?4O-J44- Bdptifli amp;i4ntuattM 6.S6.zf;^, B4f)ti(ki^gniitiut Bttrbatu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xu. xiS. B4rtbo/«t xu.i48. ijS.jxy.jxó. B4rthcjloiM£US Chdjran£iis xo6. B^rtfco/oWifi« JÃirnndts Hi/pan.^3^ D. Bdlilinf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipj. jij. 387. jSS. B«(/4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j6i. D.Berndrdui ^3.87.10^, ixj. xj8. zy). i;4. xpo. JOI. jix, ?»?⢠JS?. Berndrdusuetu^glolJà tor,(y Cano* nilla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z4.8, BernurdiniKRofetUi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no.t4j. Bonduenturd 10.29. JOj. 107.110. BonifdciiK deVitdlinii 1^1. ic?^. X04, X14. xij. ii6. ij7, Brunut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;164^ C. Cdietdnut Cdlcdneiis Curdindlis 'Zdrabellit z^. x7.iS. CdräinalitdeCufd Cdrolâds R.uiniit Cdljgt;drus Sdtzgerut â 100. |
tälogvs Catdldinm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Centum grdudtnind Jtnptrij tontrd Pdpdm zj- curid/n R.oma/idmi5^, Cicero Clemens i$o. i^;. zox. 104. xxj. 400. Coüoqutum B^dtisbonenfe Compendium Theologicum m. gt;4^â Conrddus Ceftes Conrddus Klingius 14S. 155. »6j. 168.17J. CorfetiK Siculus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ztÿ. Conrddus Brunus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)⢠Curtius Senior nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zt6. Cynus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zj^,z64.^4.o. D. Cypridnus 16z. i68.xjo. zy^^ x37. X82.J07. jSo. j86. D. Cyrillus zqo. xj6. xp^. j4î. Decretd eyy Decretdles nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31. izS- Decius zo;r, xix, ztf. zt6, yz^, ?4447lt;^- Dominicus E, ErdfmusEotcroddmus 10. ^p. p4. Z7°-zto. i6j. x77. z^z,z^^. 3°^- ?5J-?54- 39^â Eulebius Pdmphili iSi. 3^7, F. Eelynus ^z. ip7. xoS. xop. iii. Z40. ZfS. 344. Forf««/«« |
|
tortuniui Gartia trancifcuiPftrarchtt tranafcM Aret'mus zu. 572» Trancifcui de Rip4 FnrffWMi ii. Iwpflâ(lt;^or G. Gabriel Biel Gemww««« Gr«;gor/w là erulade nice Comitibut ^59' GelaÃui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î»4« GloÃa if7- â84' ioi. X04, 20y.x61.x64. yyi. Grrfhârf»«« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iyi« ?J7- 3ff. 3^9. tgt;. Gregoriuf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z6. xy j, xj6» x5gt;j.j6^. D. Gregoriuf î^azi^iffzenus Gregonwi HeitnburgenÃs GuilielmufDurandi Guilielmm Occam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;é, X47, Guilielmm Lindanta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;148. iy4.^ 163.171. CondiÃduufdeVilladigio X64, H. D.Uieronymuf xy.14y.16x. 180. 231.249.278.279. x86,289. /â 9?4Oâ-p8.3y9. Hierotiymuf Albania 210.213. 389. HiZdriiw 94, z-^6, jio. 399» Hieron^wt« Cagnoluf 378. Hlt;'ero»gt;»w«î Gigi« |
Henricuitiuiiiti Heltnoldut Hifloricttf de Prcitjfer 3P« KojlienÃt »91.214.x18.xxy.x4S. Ã^KgoL«6ecen/^^ Kyppolituideiüarrilijs 326.38x^ T» irfcotiwdeTfrrfno lacobia Alman nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;247.289. Ilt;tcoîgt;4fJKi Cardincdis nbsp;nbsp;nbsp;X3.48. Sx. 91.9x. 180.343.344-34?.. 35Oâ?y».?64.37y.37lt;5.377-380.388, x8,61.80. z6^, D. IgfJrffJtM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XX9. loachimufPerîoniiK D. ioannes cbryÃ)Ãomia fé. 94.9S, â4- »3».i33.i4i-â4j;»;3-ïlt;^7â »63.184. X3X.X99.317.361.371, 339-394. nbsp;nbsp;nbsp;, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Ioannes GerÃon 6. x6y. x 68. XS9. 37i. Io4»M£X de Selua »px. loannesPicus^à irandula 6.373.389. ïoannes Calderinus Ioannes deAnania ioannesdeTurreCrcmata xox.^u. x14.x16.x18. Io4;jwer Andrew nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;248. xy3.37 y. Io4»»«deLig«4«o Ioannes de Platea Ioannes Lupi Hi/jianus Io4»nfî Ig««« nbsp;nbsp;238, X40.247. Z49,zf8,z6}, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Io4i»« |
|
xo^nnesdcPipuro |
164. |
0, | |
|
loanat! Pcdut |
â « 4-3.171. |
Oldrudut | |
|
loantid Gi'opperus |
«7.1^;. |
Origenet |
Ã00. z'^6y |
|
loannesEptfcoput OlmvLccnÃs 2^3, |
P. | ||
|
lojwe; Ãaf^arm Rutlanäus lee. |
PMormitanut | ||
|
Pauluii Citddinis | |||
|
D. iTMifMi |
PaulufdeCaÃro |
jSf. | |
|
lut t tuile |
»??⢠|
Petrus PemrienÃs |
^7-^47â |
|
L, |
z6q. | ||
|
LunÃ-stttcut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J40, P(frutdebcIltiPertic4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A V T o R V M.
|
SigifmundtalJeiipoUtäniK 218. Soccinia fdttor er iunior zïz.zió. 217, Z 61, Socrates Somnium Viridarij z^q. z 6. Speculum AureumPa^ie, eins Curilt;e Prxlat or um nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6. Speculator nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, 1^2. Stanislaus OÃus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^z. Stephanus Aufrerius 2 62. T. ïe/it(Me«f«»M«flt;Mîcr«o««w 3.1^. 21.26. ^6. ÿ'/, loi. 104. loS.iij, 118. UI. uj, izp. ip. ijj.ij7,ij^, gt;44'â5i.ilt;^4.ilt;i6.2yi. 274.282. »84. iSj. 294.25(7. jof, 317. |
|
EPISTOLA
Ioannis Sturmij de Re-FVTATIONE TRIDEN^ Uni Conciîij diÃidijs Rtligionii,
AD
ILLVSTRISSIMVM PRlNCP fem^ HBminuin,Dcminum Nicolautn Räif ziuuilum,^ttcem oliclt;e cr ^ieÃiuifijyPalatinum 'Vilnenfofât Magni ducatui Lituanie Archimarfchalcutn Cancdltffiunt,
fS'c,
IS HISCE PROXIHIS M^NSIBVS dolorem magnum accepiâmus^et vix confolabilem : ex fjs quæde diflidio religîonis de Mofco^ uin'co periculo audi'uimus: quo^ rum vtrumi^ Poloniam, Litua# niam jLiuomam, vicinofc^ po^
pulos neeefle eft acerbe percellerezcumnosedam qui remoti à vobis fiimusjih'us dolon's molefti'am amp;cruciatum fentiamus* Eft tamenconfolabilis: propter virtutem ôd fortitudinempopulorû:pro^
H pter
EPISTOLA pter Reges amp;nbsp;Principes viros, quos hæc cura pro^ ximè attingitîin quorum conÃlrjs amp;.fapientia eft et animorum côftantia: ex quibus duabus virtutibus præclara folent exiftere remediainon folum ad do(gt; îoremmali leniendum^fed etiam addepenendum malum tquod accidere poftè uidetur religioni fa^ luti maximorum populorum.
In componendisreligionis diftidijs properandu quidem eft^utè veftigioanimorum flammgreftin^ guâtùr:fed in caufa cognofeenda^ft dubia placet magis^quà mtemerè ad condemnationê de^ currereiquam animi moderationem inlitcrisillu^ ftrifsimæ Celfi'tudinis veftræ animaduertimus.
Trinitatis veritatem Deus Patribus indicauttî Chriftusfuis difeipulis comprobauit:D Joannes Euangelifta amp;nbsp;Apoftoli explicauerunt : patres de^ fenderûtjimprimis Græci^apud quos amabilis bre^ uitas eft amp;nbsp;perfpicua propugnatio* Si ego redè quod agiturintelligOjamp; lîcollegæ mei verèiudicât, componi poterit negociumimodo vtraq^ pars mo neri fc at^ doceri patiatur. Patres itatrinitatis con^ trouerfiam explicaruntjUtdeillorum veritate non fi'tdubitandum. Non enim quiacæremonrjs nimft um indulferunt,et multain Pontificibus Romanis
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4
difsimularunt,e£monachatutetc(xlibatuinimium tribuerunt Jdcirco in bac etiam quæftione illos
rare
IOAN. SrVRMir.
rare potLiiÃcftatuendumcfhnam video haccogi^ tatione multos ad audaciam excitan\Sed quia in ce^ teris fuerintindulgentioreSjin haediiputationegra iiitatem dC conftantiamretinuerunt^eôcaufahæc illoru verior haben debet, quo maiorapparet con^ fenfio atq^ conftantia:amp; cæterorum hominum cru délia con{ilia,amp;2 exitus vitc,et diuinc mulâ:æ often^ dunt,quam illi caufam fufceperint,8(^ quomodo defenderint.Sed de hac controuerfia noftri refpon^ debunt : hæc præmittere uifum eft:amp; ofteridere Ccllitudini velirac noftris hanc caufam eure efTe^S^ lâudarcveiiræ Celfitudinis diligentiam,curam,lb# Iicitudinem,æquitatem,prudentiam,
Ac fané eft neceflanum in hoc com muni pe^ riculo difsidiorum, officium facere magni dC prx^ clari Principis : quorum alterum æquitatem requis rit,religionisdifsidium : alterum fortitudinem,uis inimicorum : Vtrum^ fapientiam atc^ conftantigt; amflagitat.
Ac dereligione latis multa cognouimusîde Mofcoautêpauca funt allata ad nos,ied plena pelt;i riculis. Nam tametfi gratum ÃC iucundum nobis cft,audire Furftenbergium,T eutonic^'familie ma^ giftrum,adhucviucre,00crudeleilludeffugiirefup plicium : tarnen quid nos iuuatCâilium cumexer^ citu M.VSCOVICO reduci :aut cjuidillepræ^ li i) teruitg
EPISTOLA
ter vitæ U fur am lucri habet ; èC quo blandior nunc hoftis eft^eoplus eft metuendus ÃC magis nocere poteft» Nosquilonginqua à vobis regione uiui^ mus , multa in fortuna Cdfitudinis veftræ vide^ mus^quæ nos maximoperè recreant^Scipem dant bonæ conuerfionis contra hoshumani generis veftrorum populorum adueribs amp;nbsp;horribiles ca^ fus : quorum vnum eft,decus Sgt;C antiquitas familiaà Radziuuilanæ^cuius maiores fæpè fortiter Sgt;C lau^ dabiliter aduerfus T urcarum, 80 T artarorum, Rhutenorumvim militarunt Sgt;C fecunda fecerunt prælia: Alterum fortunataiftauirtus veftræCcl^ fitudiniSjOrnata Regis sigismvndi amicitiaô^ necefsitudine^amplificataab Imperij Cæfaribus/£ Ducis appellatione atq^ dignitate honorata : quem ego ampliÃimum gradum gloriæ eflè ftatuo.
gnum in Iulio fuit Cæfarum familia èc antiqui^ tas,magnum in Octauio Augufto Odauiorum vetuftum cognomcntum ,fed illa communis toti^ usgentis Cæfarum at^ Odauiorum fuit laus atc^ dignitas :quôd verb vterc^ Imperrj maieftatem SC fummam potentiam adeptus eft alter noftris Imperatoribus Cæfarum , alter Auguftorum co^ gnomentum hæreditarium tradidit,hoc proprium norum duorum eft,8ó vtnâc^ fuis anteponendi funt niaioribus, Veruntamen hi duo in fumma dignitas tefili^
IOANNIS STVRMII.
tefih'um,cuihanc hacreditatcm relinquerentjion habuerunt: VeRræverô CeIÃtudiniOeus liberos dédit, qui acceptam à pâtre ducum dignitatem hæ^ reditariam poterunt tradere nepotibus,amp; in his ïiberis llluftrifsiniæ fpeieft Nicolaus Chriftopho^ rusRadziuuilus,vera paternarum virtutum imagt; go,prudentiæ,gratiæ,diligentiç,fobrietatis,libcra^ litatis èC heroicæ cuiufdam magnificentiæ.culus virtutes ita amamus in hac ætate, vt etiam reuerea^ murrpropter grauitatem in humanitatCjCt propter humanitatemin feueritate: propter magnos etiam progrcfl'usquos facit in hoe curfufuorumftudiOigt; rum atc^ exercitationum,
Atc^ hæcfilq virtus liberorum fÅlicitas,tcr^ tium erat quod confolatur nos hoc noftro ueitroq? neceflario tempore» Accedit ad ifta tria patruelis Optimus T rocenfis Palatinus,etilhus militaris uir^ tus 5^ belli fortiina,8c prælia fecundacum Mofeis fada ; non enim dubium eft,quin ex ea gente atqi familia,magnafintatcpfalutaria expedandaauxi; lia : in qua auita nobilitas, pater virtute maximus, patruelis virtute fortifsimus,filius is quo pater mc^ horem optare non pofsit» In hiftorijs iiidcrc eft eos Imperacores magnum nomen in re militari amp;glo# ria m confecutos efle, qui ad vfum militarem do(ftri nam adiccerunt literarum,utC» Cgfarcm,ut O(ftajgt; li iü uium
EPISTOLA.
uium ÃLiguftum vt Carolum MagnumiE t pr dentiæ documentum eft, Celfitudinem vcftram lium veile bonis difciplinis atque ardbus erudiri» Ab bis enim inftrudus amp;armistuenpatriam po^ tent:amp;domi religioncm contra hæredcos defeiv derezÃC pacis inilitiæc^ temporibus cum fumma au tboritate v er fan in Regum confilrjs, quæ facultas in eo fefe iam oftentat, iam multorum in fe do^ dlorum hominum aures oculofç amp;nbsp;animos conlt;? uertit*
Doelornofter Laurentius Tuppius latinam citrefutationê Concili) T ridentinfqua fefe Euan# gelici principes aduerfus inimicorum potentiani defenduntdn hac appellat Principem filium Celdgt; tudinis ueftræ: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aidé laudo amp;nbsp;laborem Do^
doris T upprj fadum^quodipfefuoteftimoni^ amp;nbsp;hac appellatione èC quafi dedicationenoftratu de Principe fpein atqp expedationem confirmat^S^ quod librum pro veftituGcrraanicotogaRomalt;gt; na induerit,amp;f togatum ad exteras gentesata natilt;â ones mittat : S)C ad eas terrarum oras mittat Prines pis fillj veftri nomen,ad quas aliquandoillius arma Só lacerti militarcs,virtufc^,amp; vidoria^amp;f belli glö^ ria perueniet. Et credo apud exteros pluspoterit huius voluminis authoritas^quà m apud illos^quos in uiamreuocareconatur, Occallueruntenim Ro^
mani
IOAN. STVRMli.
rnani ad has argumentanones, aut non îégût neé^ audiunt^aut iralcuntur exacerbantur magis.Lç^ tifunt quod huius Concilij congcftionedâ¬funlt;fli funttnihil caufæ eft quamobrem aliud ab il lis expc «ftemus» De Epifcopisnoftrismirandum eft, eu inter ipfos fint Principum filrjamp;^cognatficùmeru^ ditj,cûmprudentes,tùmedamboni,quosnoui:cij . videant Romanos nolle, ncc^ pofiecomponicon# cordiam nifi vcllegiti'mo Concilio oecumenico,ucl gentis noftræ nationfsdeliberationeinon Gæla# ri authores efle,amp;r Cæfarem iuuare, vt tandem de Religi'one iufta ratio ineatur: ôlt;^ quam vniuerfus orbis deberet Religionem reciperc,eam in Germa# nia conftituere:cùm nulla alia quà m hac ratione queantfacultatesfuas retinere, dignitatem confir# nriare,authoritatem ftabilire,confcientiæ fuæcon# fulerCjSxf grati atqj acceptiefle omnibus omnium O rdinum in Imperiohominibus ⦠Iftud afiequen# ' tur,fi,quod Romæ obtinere à Pontifîce non poiTu# gt;nus,id Auguftæ inComitiorum aliquavrbeà Cæfare poftuletun
Ac quod Imperio noftro neceftarium eftjllud certèetiam Poloniæ regno magno,ctmagnç Litu# aniæ eritgloriofum ,huiufmodi fieri Concilium, quale hic Ãber poftulat: cuius iam patrociniû Rad# 2iuuilanadomusfufeipit:pater,filius/ratcrpatru# li iiïj lis;
EPIST. IOAN. STVRMII.
Il's : 80 ad Veteres laudcs hanc nouam adrjcit, vt ho# fpitium portuscfTereligionisatq? vircutis vide# atur.8C literati homines in vna familia tres patro# nos inuenerintjn quorum nomine^authoritate, fide ÃÃ beneuolentia queant acquie^ fcere. Argentorati Idi# bus Mar#
BERNo
Bernhardus Botzhey-MIVS ivreconsvltvs Csr t^duocatus Ii^eipub.lt;lt;gt;^rgentoratenÃunt D, Tuigt;pio lureconfnlto,colleglt;e amp;â compatri fuo.
S.P.
AVDO TE MI domine COMPë tcr^qui defenfionemnoftrarum partium, oppofitâ nuper Syno* do T ridentinæjatinam facis:ô^ opcram hanctuam^ftudiumqûc fidele quod in caufam honeftifsi mam collocafti, Principibus in
J^epub.viris probatum irinon dubito^ Nam amp;nbsp;^mplifsiinorum Ordinumdignitati, Só grauitati caufæ^quemadmodumoportebat,lerur)fî;irelt;flè,8C innocentiam noftrorum,iuf^ inhaccaufanoftrü cxteris nationibuSjqug Gcrmanicènçfciunt^perfpi cue patefacis: vt uelut in tabella intueri hie pofsinc, qua de re multisiamannis variecertatumfit :con« tra quod hominum genus fufcepta atqj inftituta contenno:deniq? per quos ftcr,quo!minus etiamnü de tarn diuturnis difsidijs ratio certa iniri pofsin
Ji V Ouo
EPISTOLA D. BERN-
Quoegohominefcriptuniinnd quod interpre^ tatus eSj.amp; ipfam interpretationem tuam de Ecek^ fia Sgt;C Republica bené meren afiirmolibenfer.E tfî autem muleis rationibus merito prædicandafitfi^ des hçc amp;nbsp;conftantia Illuftrifs^Principum et Impc^ ri) Ordinum,qui dodrinam ,vt initio oblata et pofita fuit Cgf areæ Maieftati, conftantifsimc retk nent at(^ defendunt:tamen et hoc nomine fjdê lau^ dem verâ merentur,quôd exemplu hoc conftantiac à tqj confenfus etiam pofteritati ad imitationem uir tutis profuturumuideatur:amp;S teftiitionium perhk biturum,nos pie atq^ religiose fenfifle^qualiicunc^ tandem rerum fecutura fitconuerfio.
Placet i^itur cum ob iplum argumentum, te fa^ cere quod facis: turn quod in hac translatione tua inftituifti ad optimum illuftrifsimumc^ principem Nicolaum Chriftophorum Radziuuk lium^qui filioli mei Ioannis Chriftophori Rotzhe/ mij anno fuperiore tecum ad Baptiimifacrum fon temteftisreligiofusadfuitin Ecclefianoftra: In quo Principe neroicæindolis vim admirabilem omnium maximarûvirtutum præclara argument ta fumma cum voluptatefæpiuscognouimus*
Ac mihi quidem ita uidere videor_,fingulari quo^ dam fato Principem hunciuuenem ad res in RepU^ blica maximas^ad amplificandam dodrinam verac relisio^
K-ARDI B0T2HEYMÃL
teligionis Glutemcp multoruni populonimdeftï^ natum. Nec^dubitoquindotftrinæ ftudijs confirm matus^magnum ajnplifsi'mæfamiliæ Radziuuilw orum decus fit futurus :cuius laudibus vtimpensè faueamaccupiam prgterccteras caufasamp;bæcfub^ cft æquifsima ratio, quod aui mei materni Gcorgq Hofij piæ memonae,qui Marchionib. Badenfibus äconfilqsfuitjgcrmanumfratrem Vdalricum Ho fium,in ditionem iftius Principis olimcommigraO fe,et V ilnæhofpitcm hominem Gonfediiïèjà matre amantifsimaaccepcrim:multif(jibióómagnis Re^ gum Poloniæ bénéfices ornatum, amp;nbsp;ab illuftrifsi^ ma Radziuuiliorum familia benignifsimè defend fumatcpadiutumiplerofqueetiam expofteris cius Regum 8c Principum virorumConfilrjs ateggu^ bernaculis adhibitosgt;
Hgc igitur familiæ illuftrifsimæ in meos pietas, tum ctiam charitas matris,facit ut mihi benefadlu Eifeputem,quidquid in auunculum meum magnu eiufcà pofteritatem prolixe et liberalifamp;imè fuit coh latum» De Stanislao Cardinale deledo doleo, non tantam inter nos de Religione confenfionem cfiè,quanta fà nguinis inter nos coniunôîio intercei» dit* Optarim autem mentem eius nobifcû coniun^ élam elle vnanimiconfenfu eins docflrinæ,cuius in hoc volumine explicata eft ratio omnis*De quo ne
EPISTOLA D. BERN« plané defpercm,m ulte funtcaufç,acprçc!puè quod iâciam nulli hominum conftare poflê mirabilia Del iudicia^quibus nunc hos nunc illos ad agnitione fui dementer, perducitjatöjetiam ex hoftib.fuis fepius falutaria orsana amp;nbsp;uafa mi fericordie libi deligit»
Accedit ad hacc omnia etiam recens beneficium, et quod me propius attingit,llluftrifsimi Principis Nicolai Chriftophori Radziuuiiq liberalitas èC propenfus fauorin loannem Vilhelmum amp;nbsp;loanj nem Bernhardum filios meos, quibus diffi'cili reru ftatu Ct peftilentie metu quo exercebamur,clemcn^ ter in Tubingenfi Academia idem perfugium pre^ buitjSC multa benignifsimèTecit. Gratifsirnum igitur mihi accidit iucundifsimum ,quidquid ad Inclytæfamiliç Radziuuiliorum dignitatem amp;nbsp;laU dem à noftris fufcipitur» Et quanquam virtus e^regia per feluceat,nec magnoperc indigeatno# itris uel preconijs uel uotis, ucl congratulationib* aut etiam gaudfjs,gratu tarnen nobis accidit^fi qui^ bus foelicitatera jdecus et gloriam cxoptam us^quos propter virtutem amamus,quibus ex animo volu# mus amp;nbsp;cupimus, fis vitro quæ optabamus, quæt^ voluimus^ab intelligentibus deferantur, (^uo nolt; mine in Scholact vrbenoftra imprimis beatum fult;gt; ific fiC eÃe Principem hunc tute mihi teftis potes eG feoptiïnus*
Oro
HARDI BOTZHEYMII.
Oro autem Deum Opt* Max» et dominum no^ ftrum Chriftum_,vt ftudia aéiionesc^ omnes huius præclaræ indolis ôi fpel eximiæ Principis fpiritu fuo fando dementer gubernet^percgrinationes ftu diorum, virtutis^ôô religioniscauià fufceptas jCum viro nobilitate generis Årcrum prudentiapreftan ti Balthafaro a Leuualdt^amico noftroconiundiG fîmo, prolperas^ efle uelit vt in patriam Mufi's co^ mitâtibus reuerfus magno patris Illuftrifsimi prin cipis^patriæ 6^ populorum gaudio excipiatur;
Incp patris crefcat munera magna fui» Benè vale» Af gentorati die æquinodii verni ⦠An# no M» D» LXV.
ERRATA SIC COR» rigantur»
Toi. é.Kcrfu ^.pro ta. D. LXXXIX. rtponatur M. CCCC. LXXXIX. Fo/. -Lz linta zq. pro legemui reponatur legimut. nbsp;nbsp;Toi. i^. lin. lÿ.
ncnfibus. Toi. ^z. lin. z.pro circumitoncm legatur circumciÃonem. FoZ.44. itcrfu 17 reponatur commapoà uerbum populo, ibidem uerfu 18. temporali-liK. Toi. 4.6i lin. H. pro tam legatur ïam. Toi. 47. uerfu 1. legatur deci^ fiuam. Toi. jQ.Un. fin. legc.priefumpferunt. Toi. ft. uerfu fin. legatur itat doilrin£ emineat ac defindatur confiinter. Toi. 6z. uerfu zf. intempérie. fot.So.lineaif. fubducatur. Tol.Sz.uerfuzz.ubiadtriamillia Epifeopo^^ rum numerantur. Toi. Sf. uerfu antepenult, rediguntur. Toi. 100. «er/« iS. DE STATVIS ET IMAGINIBVS. Toi. ip. uerfu 17. imà te= merarium uideridocent. Toi. ijS. «er/« zpreponatur fie:propternofira boni opera effefailam. Toi. 14^^. uerfu 14. confecrati. Toi. ifplin. 16. pfalmum. Toi. tff.lin.penult. lege guadragenic/eptena cr carenie. Toi. i6f. lin. i. corn-paratM. Toi. i6z. uerfu ppermittatur. Tol.i6f.Stentorea. Toi. t^o. uerfu i. confultiutÃre zy utiliuf. Toi. 180. lin, zp exhibitam. Toi. 188. lin. t^. portentofos, Toi. t^f. uerfu ï6. infirorum. Toi. zf^. uerfu iz. regni. Toi. z6i.lineaZ4. cognomen. Toi.zyS.uerfuzf. STKACH. Toi.zyp. uerfu zf. lege: Apocryphifunt et authoritate carent in Eccle/ia.De quibia eyc. Toi. z^6. uerfuif. apoÃolicorum. Toi. z^y. linea7. conciliatorem.Tol.foS linea f. pecuUariter. Toi. fzp uerfu fin. ita reponatur:refidentiam ( cuüu de^^ ereti ea fententia fùit,ut Epifeopiprafentes eÃent femper. qtc. Trancifeo rege idapprobante.) Tolio fp. uerfù'tÿ profcribit reponatur conqueritur. ïolia 334 uerfu ly lege fic:ridiculo uocabulo c^uafi dicMpauperum fatuorum. To= Ito f4i uerfuS. legefubornatof. Tolio f4f lineay interefi: ibidem lincaiz capitals iniinicue. Toi. f44 uerfu i3. pro ordinem legatur angufiu/m. Tolio . 557. uerfu f. confiliarium. Tolio f66. J'owfza.ef'ap. Tolio f6$ linea ty. dta gantfubditi. Tolio fy-f. lineapenult, petierint. Tolio f5t. uerfu zt. uocari. ibidem linea24.adferenda. Folio f84. lineapenult.Cluotiesetiam.
RelitjuaLe^r aquies or intelligensfèfiinationi benignè ignofeet, ey perfeemendabit.
Tims.
ARGENTORATI Hxcudcbat Samuel Emmet ^nno E)omini Mgt; LXVgt; X â . ;