COUPESStÃ
et EXPOS!
ÃIO SIMPLEX ORTHODO-ât* fidei, èC dogmatum Catholicorum fynce* Jæ religionis Chriftianæ, coocorditcr ab EccIcGx Chriftiminiftrij, qui fuflt in Hcluetia,Tigurb Btr-®æ) Scaphufij, Sangalli t CuriæRhetorum amp;nbsp;apud Wnfofdcratos, MyllhuCj item, amp;nbsp;Biennæ , quibus ^iunxerunt fe amp;nbsp;Gencuenfis Ecckfiae miniftri, Neocomenfis qunque, practcrea alij examplillimis Jtgnij Polonise, HuDgariac,amp; Scotiæ,quorum poft Præfat. fit mentio:ediEa in hoc, vt vniuetfis teften-â¢ur fidelibu$,quôd in vnitate veræ amp;nbsp;antiquae Chri-fti Ecckfi5c,perftent,neqJ vlla noua aut crronea do« J«ata fpareant, atq; ideo etiam nihil confortij cum this Seuis aut Hærefibus habeât : hoc demum
Vulgata tempore,qui de ea xftima* repijs omnibus iiceac«
R O W A M. X.
CORDE creditur ad iuRitiam, ore autetfi confeÃio Ãt ad falutem.
TIG V RI Exiuielat ChrlÃophorM FrO ÃhoutrUJ» M. D. L X V U I.
VNIVERSÃS CHRP
STI FIDELIBVS PER. GER-MANIAM a T Q.V B BXTBRA» «iam Nationet Miniftri,riibfcriptarutnEc-« tlcfiarum per Hcluetiam, Gratiam SC pacem à Deopatre,peri B S V M CHR.I» » T V M Dominum noftrum precantur.
Oî^SCRIPTà funthafte.â
pore in publicum,à Regnis, Natio nibus, amp;nbsp;Ciuitatibus,mult!e ac va riæ Confefsiones amp;nbsp;expofitiones ficlei^c^uibua extrerao hoc feculo,in taminfelici pernicio-farum proucntu hsrefum, quæ paflim exori» untur,docentatque teftantur, fe in Ecclefijs fuis orthodoxè fimphciterqi fentire, credere atqi docere, de omnibus in vniucrfum 3c fin» gulis Chriftianse fidei Sc religionis nollrje do-gmatibus, deniq; fe 8c ab Hærefum Seäarum Mccommunioneefl'e quà m alienifsimos. Nos ergo.tametfi anteahoc ipfum fccerimus in no ftris fcriptis in publicum editis.quiatarnen ilia in obliuionem fortè abierunt,varijlqi in loti» , 8c prolixius etiam rem exponunt, quà m vt omnibus inquirere aç perlegere vacct,pr3»»,
P R ZE F A T I o.
claro aliorum fidcliüm cxcmplo excitatijbre-ai hac cxpofitione conamur compledi, amp;o-mnibus Chrifti fidclibus proponcre doftrina OEconomiamq; Ecclefiarum noftrarum,quani illx mox ab initio rcformationis, multos iam per annos,multaque per difcrimina reram,ad hune vfqi diem, fummo cum confenfu,amp; do-cuerunt amp;nbsp;nunc quoq; euftodiunt. Eadem o-pera atteftamur* etiam omnibus confenfum noftrum vnanimem,quem dédit nobis Domi nus, vt in noftris Ecclefijs, quibus nos niini-ftrarc voluit Dominus, idem loquamur om-nes,nec fint inter nos difsidia, fed fimus integrum corpus, eadem mente eademq; fenten-tia. Atteftamur item nos, minimè talia in Ec-clcfijs noftris fpargere dogmata,qualia Aduer farij nonnulli noftri nobis, apud eos maximè, 'ad quos feripta noftra non perueniunt, Si qu* doftrinx noftræ imperiti funt,falfo Si præter meritumtribuere,obtrudereq; nitûtur. Ergo manifeftifsimè exbisnoftris,æqui deprehen-dentleftores , nihil nos quoqs habere comma nionis cum vllis Sedis atque Hærefibus, qua rum,hoc confilio, in fingulis propè capitibus, mentionem facimus,easqi reijcientes perftrin gimus. Colligent itaque amp;nbsp;illud, nos à fanftis Chrifti ecclefijs Germanix, Gallix, Angli«« aliarumqi in orbe Chriftiano nationum, ne-phati«
P R AS F A T I o. 5 phiriofcKifmate non fciungere atqi abrum-pere-.fed cum ipfis omnibus 8c fingulis,in bac confcffaveriutc Cbriftiana, probè confcnti-te.ipfascj^i cbaritatc fynceracomplefti.
TamctCiucrô in diuerfis Ecclefijs quædam deprcbenditur varictas, in lofiuutionibus, Sc modo cxpofitionis doftvin®, in riùbus item vel ceremonijs, eaq; rccepta pro Kcclefiarum «piarumiibetrationc, oppovtunitate 8c ædifi-catione, nuncpuam tarnen ea, vUis in Ecclcfia tcmporibus, materia dilTenûonibus amp;nbsp;fcbiC matibus .vifaeft fuppeditarc. Semper enim bac inre, Chrifti Ecclcfiæ vfx funtlibertate. Idquod inbiftoriaEcclcfiafticavidere licet. Abundèpi^vctuftatifatis crat.muvaus iilc in præcipuis fidei dogmatibus, inque fenfu or-tbodoxo Sccbaritate fraterna.confenfus.
Quocirca iperamus Cbrifti ecclefias ,vbi viderint deprebendcrintqi nos in fanÃi 8c æ-temi Dei doftrina, in fenfu item ortbodoxo 8c cbarltatifraterna,cum ipfis,imprimis vero cumveteri Apoftolicaecclefia,per omniacon fentirejibenter ipfas quoqi in vnitate fidei at-que doéfcrinx, fenfucy; ortbodoxo, Scfratcrna cbaritate confenfuras nobifcum. Cum ban« Confefsionem in boc cjuolt;yi edidcrimus prx-cipuè, vtecclefiarum pacem concordiamque cumrautuacbaritatc,apudGcrmanix extc-
î
P R AE F A T r O.
tasquc ecclefias ^uxramus, nobis conciK«' muSjConciÃatamqi retincamus, Vbi fané iHî* ipfas ecclcfiasjca dileclionc, fynccritate, inte-gritatcquc prsditaseffe, nobis ccrtô perfuad® mus, vt fi quid fortè noftrarum rcrum haÃe-nus minus reélè intcllcftum fit à non nullgt;$» j)orrô,auditahac fimplici Confcfsiontnoftra» illaç nos ncutiquam numeraturs fint inter l)xreticos,ncque Ecclefias-noftras, qu» verse Chrifti Ecclcfiæ funt,damnaturx vt inipias.
Ante omnia verô proteftaraur nosfcniprr efTe paratiffimoSjOmnia 8c fingula bic à nobi* propofitâjfi quis requirat,copiofiüs explicare, denique mcliora ex verbo Dei docentibuJ» tion fine gratiarum aélione, amp;nbsp;cedcrc8( obfequi in Domino, Cui laus
amp;: glori a. Afta. I. Aîartij. Anno l S 6 6.
S'VSSCt.ïtâ
1
C vus CUnîîKVNT OMUIà omnium EccleÃArum Chrifli in Ueluetùmini^ flri.qui funt Tiguri, Berna,Scdphn/ifiSangiUif Curia Khetornm V dpuJl ConfaderdtoSiin Ee~ tltÃjs Eudngelium profitentibue cit quot;vltrA Alptt, MilhuÃjiesrâ Bienna, quibus ddiunxe-runt fi (y miniÃri EccleÃa ,qu« eSlGeneua» Offâ N eofowGCifc. Jelt;i ef confenferunt »« ip/dnt idm edttdm miniÃri EecleÃa Polonit a » qiae funtin Duutu!(dthorienjii,0^ Offutecintenfî, Scoticdrum qnoque EtcleÃdrum mtniflri, qui jfifonu Septentb. Anno Domini t 566. fcru ptts dd cldriÃ. â virnm D.Tbeoiorttnt Be\dm li^ terù,tnter dlid ditunt, SubfcripÃmui omnes qui in hoc CKtu interfuimut, cr huitts ^ddemirt ftgdlo pnblteo obfignduimtit. Pratered Debre^ tint in Hiingirid,edud v impreffd efl ConfeÃi» ynià cum drticulù quibufddm, Septemb.t.Anno Domini 67. tf' tnfcriptd SereniÃ, Prineipi er Domino D.hdnni z.DeigratideleClo Hun gdria Régi,(TC. In qtuinter dlid hat leguntur yerbdsOmneiEcele^ miniÃri,qui in conuentU fdn^o ad z^. February, Anna Domini » 5 6 7. prfcrfcwMmcowuoMtOjfM er ieltraTibyfcuntt inter reliquat CS feÃtonet recepimut,er fuhfcru i pÃmus Helueticx ConfeÃioni, Anno Dominit 1566. edit«,fH» er Ecelefia Geneuertt mimÃrifubfcripferunt,erc.
IE D I C T V M IMPERATORIVH J)eeo qui nam haiëdifintt^el Catholici.yel Ha retici,Ex Cod.ItifliniantImperdt,c^Tri' fart, fil flor, libronono
Ãa^ite T,
M P P. Gratianus, Valentinianus, amp;Theotlofius,Aug. Populo vrbis Conftantinopolitanæ. Cunôîos po pulos, quos clementiæ noftræ rc' git imperium, in ea volumusreligionevcrfas ri,quam diui'num Petrum Apoftolum tradi' dilTc R.omanis,religio vfque nunc ab ipfo m-jGnuatadéclarât, quamq; PontificcmDamaquot; lum fequi claret, 6C Petrum Alexandriæ Epgt;' fcopum, viril ApoftolicælanAitatis zHoceft, vt fecundum ApoHolicam difciplinam Euan gelicamq; doôrinam,Patris, dC Filij, ëC Spiritus fanéli, vnam deitatcm fub pari tnaiertate, 8C fub pia trinicate crcdamus. Hanc legcm fe* qucntcs, Chriftianorum Catholicorum noquot; men tubcmus ampleAi;reliquos verô demcn tes væfanosq-, iudicantes, hæretici dogmatis înfamiam luftinere,diuina primum vindi^iS) poftetiam motu animi noftri,quem ex cæle' fti arbitrio fiimpferimus vltione pleftendos. Data}. Calend.Manias Theflalonicæ,Graquot; tiano J, Valent, amp;nbsp;Theod. Aug. CofT.
Catterùm Euangclica ôC Apoftolica biuo ria vnà cum a. Pet. Epiftolis docent nos, qua-km
$
lern relîgiotiem S. Petrus Apoftolus tradidc-rit omnibus Ecclefijs per OrientemSCOcci» dentem, nedum Romanæ. Fides verô 8C do* ftrinaDamafi Pontificis, qualis fu crû, colli« quefeit ex ipfius Symbolo
symbolvm damasi ex
2. To/ho oferum «î. Hieron.
invnumDeumPatternom-in vBumDominûnoftrun» lefum ChriftG, Dei FiliG,amp; in Spiritum fanftum.Deum nô tres Deos,fed Paire, Pilium,amp;Spiriiü ranûû,vnû Deumcelimus amp;coa filemar ; non fie vnumDeum quafifolitarium,nec eundtm qoiipfe fibi pater C»,ipfe amp;filiu$;feJ patrê «ffe c|'ji 2cnuitgt;amp; fiHû elfe qui genitus fit: Spiritum â¼eri fanétom non genitom, neque ingenitum, non treatumneq; faftum,fed de pâtre filioq; proceden-lem,patri amp;nbsp;filio coseternum,amp;co«qualem, amp;nbsp;coo peraiorë Qma feriptü eft, Verb® Domini cÅli fir-inatifuBt,tdeft,à (iUo Defeamp;fpiritu oris eius ornais virtus eorû.Et alibi,Emitte fpiritum tuum,amp; crea-buntur,amp; renonabisfaciem terrae.Tdeoq; in nonû» nePatris,amp;Filij,amp; Spiritus fanÃi,vnû eonfiiemur Deum,quod nomen eu poieftatis,non proprietatisa Proprium nomen eft patri, pater, amp;nbsp;proprium nomen eft filio,ftlius,proprium nomen fpiriiui fanóo, fpiritusfanüus. Inbactrinitate vnumDeum coli-musiquia ex vno patre quod eft,vnius cu patre natu tjE eft,vBins fubftantiæ amp;nbsp;vnius poseftatis.Pater fi-lium geitnit,non voluntate, nee neceflitate, fed na-tura.Filius vltimo tempore ad nos faluandos, amp;nbsp;ad implendatfctipturas defcendit à patre, qui nunqu«
«left j t tKe cum p»tre.Et eoneeptni eft de fpirtta fi* natut ex vir{^ine.Carnem,amp; aaimaio, amp;nbsp;fuin,hoceftperfeâ:um fufcepit hominem, «ecaW' fit quod erat, fed cÅplt efle quod non erat, iia tarnen wt perfedtuj in fui» fit,amp; reru» in noftrii. Na® ^ui Deu» erai, homo nacui eft, amp;nbsp;qui homo naiugt; ⢠ftjoperaturvt Deu»,amp;quioperatur vt Deu»,vth® mo moritur,et qrt homo moritur,vtDeus refurgn-
Qui deuido moriii iraperio, cum ea carne,qua nacua, % paftua , Ãmortuusfuerat. Ãrefurreiit» afeenditadpatrem, fcdetque ad dexieram ein» » gloria,quam femper hahuit amp;nbsp;habet. In huiu» mof' te^fanguine credimu» emundatas not, amp;abe» refufcitandoa die nomfiimoiin hac carat qua viuimus.Et habemus fpera no» cenfequuiuroi premium boni meriti, autptenam pro peccaii»«Kfâ* fuppIicij.Hrc Iege,hacc crede,haK retiae, huic fide* animam tuam fubiuga,amp; vium confequcri», amp;nbsp;pf® »niuma Chrifto.
E A D E M porrddocuilamp; credidit, cûbeato Dl-mafo amp;nbsp;AthaoafiojS. Petru» Alexandrinu» Epifuo* pui,flcut facile colligitur,ex Trip. Hift. Uh. 7. cap. j7Ãlib 8.cap.i4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Cum autem no» omnct fimuj huiu» fidei reiâggt;* ai»q,.fperamus no» ah omnibus habeodo», non pra hzrtiicis^ed pro Caihohcii amp;nbsp;Chriftia«i»,amp;c.
CONFEJ-
CONFESSIO ET EX-
ÃOSITlö BKEVIJ ET S1J«gt;
PLBX SYNCBRAB rb-hgtonis Chriftia« nx, 8lt;c.
DE SCKIPTVRA SANCTA, VÃXO DBI VBEBO.
1.
RED IM VS ET C O K« gt;a{p«m Canonicas
Ãoiorum ytriuÃi»f TiÃamen tiiiffnm ytrum tÃe ytrium 'Dti',amp; autkori tattm fnfficitnttin ix fimitifÃs non tx Intmi» niiin haltre. Nam 'Dtut ipfilo^nutua fh^M,brofhtni,lt;är apoÃoltf, cT iojaïfar 4lt;/-hutnoiti per Ãri^turas faniias, Et iw hat firibtura fanaa hahet yniutrfalsf Chrifli te-(li/iafltniÃimi expo/ira, ^uacunt},lgt;trf inent tim aJ faluiÃcamfidem^ tum ad yitam D«» flacentem, rdVe informandam. Quo nomint diÃinüt à T)«o^ttt^iu tfl, ne lt;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t4
CONFES. ET. EXPOJ.
yeldetrahatur. SentimM ergo ex omncm nbsp;nbsp;hiÃe fcri^türti fetendam eÃe 'Teeram fa^iett'
tiam amp;pietatem,eccle{iarum qtto^ reÃrirn^ tionem amp;guhernatione,omniumij^offidoruin fietatù inJUtutioxem^probatiottem deni^, di-gmatum, re^robatioaem^j, am errorutn coit-Jutationem omniam, fed amp;nbsp;Admoftidonese-mnei, iuxtA illud^goÃoli, Omn» friptura dixinitui inÃiratat'veilie eà addoUrinam,4d redArgMionem,amp;c-^gt; Timoth.^.Et iteruirit Hac tibi fcriboÃnqvit, ad Ttmotb. ^poÃo-⢠lue in I. C4/gt;. J. l^enord ^uomodo oporteai (( Herfari in domo Dei, amp;c. Et idem tUe rurf»! Stripfar» ^d EbefiCumyair,acciperetûfermonemà »^ Dei «tt. nbsp;nbsp;bü,accepifliê non fermonem bominttm, fed f
tM er at wè ÃrmonemDei,amp;c. i, Tbeff^â îlâcao.*'*â ^^fnipfiin Euageliodixit DaminM^ Ãdagt;t_ ipiD. tï. «yoj eÃts lo^uentes illi, Ãd/Ãirititfpatrit Met Prçdiciiro lo^ttur in yobd.Ergo qui 'vos audit mtM-utrbiDci. dtt,quiaMem yot Ãiernit ,me llernit.
Pd. â¢â¢ rroinae cum hodie hoc uei yerbum pef pradicatorei légitimé'Vocatot annutiaturtit ecclefiAy credimite ipfum Dei 'verbum annun-tiari,amp; à ÃdelibuA recift,neqi aliud Dei yer^ hm yelÃngendum yel Ålieuf efà exÃeUan» dunt',
' FIDEÃ CHRISTIANAE. 7
Jtim: atqut in prxfenti Ãgt;eUandum ejji ipfum
7rr^»m, ^uodannuntiatur^non annuntian»
tem mintÃrum, ^ui età fit malut amp;nbsp;feccator^
'Herum tamtn amp;nbsp;bonum manet nihilominut
Verbum 7)ei, âKe^arbitramurfradicatïo^ nem illam externam tanquam inutikm idea
fideri^ ^uontam/rendeat inÃitutio quot;Ver« relt* gjontf ab interna ffitritm illuminationel fro-fterea quodf(ripiufit,2lt;lon erudiet qutf pro- icRiB.t*. xmuÃu.Omnesenimtognofcetme. Et^'l^i-hil efi qui rigat^aut qui plantat,fed qui incre-mentum dat quot;Deus. Qtianquaenim nemo Keniat ad ChriÃum , mlitrabaturapatreceele-Ãhacintuttllumineturper Spiritum fitnBUf fcimut tarnen 2)eum omnino yelle pradicari 'terbum âDei etiam forü. Equidem potuif» Ãet per Spiritum fuum fangum,aut per mini» Ãeriumangeli,abfque miniÃerio S. quot;Petri in-flituiÃi Cornelium in quot;Deut, ceeterum reijcit hunc nihilomintn ad quot;Petrum : de quo angelut loquent, Hic, inquit, dieet tibi quid inuriora-ebortet te fatere - Quienim intut illuminât,
j I â -j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r- rt -t-'u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;notwutex
flOHÃto homtnwuiJptrttuÃtntlo gt;nbsp;tde illepreect «»nî pi»-pient dixit ad difapulosfuot, Ite in ntHn^/wm yniuerfum, O' praditate Euangeiium «mni
CONÃES, ET EXPOS.
nJt Taului Lydix-^apud fot, purpurari^, prtedtcauit quot;verbu exieriiHt interiuf auttntaperait ntulierifor Dominai
2{o,io.tandêinfert^ ErgofidesexauditueÃl etuditui auttm per yerbum Dit, ^gnofà mui intérim Deu iUumin4repalJehomines,etiit» fintexterno minifltrw, quof ejr ^uando ytlili idi^uodiiufpotentit efl. Kos aute lo^uitnur de 'vfitata rationeinflituendi hominei,amp;{rte cepto amp;nbsp;exemple tradita nobii à Deo.
HutiSn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Execrumur it^ii, omnes heerefes Ãrtemih
nü, \îanicheorum, P^alentit}ianorum,Cer^ nii amp;nbsp;Jvîartwnitarum,^u 'tnegaruntferptii' ras è Spiritufan^oproféras*, quot;Vel^uafdttmil larumnon receperunt, yel interpelarunt amp;nbsp;corruperut. Interim nihil diÃimulamm
Apoerr* dam tt. Te fl. libres à yeteribies nneupatot ./Ipotiyphos.,ab alijs Ectlefiafiicos, yipo-te ^uos in ecclefljs legi noluerunt quidem, nen tarnen proferri ad authoritatem ex bis fldei (onfirmandam. Sicuti amp;nbsp;^uguÃinuf in lib* de Ciuitat.Dei i8.cap,y8. cemmemorat,inli iris T^^um adduci prophetarum quorudaM ⢠aemitia amp;nbsp;libres,fedadait^ hosnen eflein Ca-quot; tuntt
ÃÃDBÃ CHKÃJTIAN/Ã. 8
WW,« fufÃttrt nbsp;nbsp;fittattm tot Itbroj ^uot
iaittnui,
DE INTERPRETANDIS SCRI pturis fanôHs ÃC de Patrtbus, Cou-ci1iilt;,K Traditionibu»,
U.
SCriptur^is fanS^t Jixttafoflolttt Tttrtu
«on tflt interfrttatwnttpuMttt. Trom- quot;J⢠nbsp;nbsp;nbsp;*
ét non frobamtn interprttafiontj qnaslibet:
* *»nilt ntcfro 'vtr« aut gtnuina fcripturarum Mterfrttationt agnofaniM eum, qutm yocat fenfum ^mantt tcdtÃg^^ueÃilttttffimplid ttr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defenfortSyOmnibM obtru^
Jtre conttnJuni rtciptendum :Ãäillam dun-taxat firipturarum inrtrpretationem proor^
[ tbodoxaamp;gtnninaagnofitmw i^tttttxipÃt tà petiuJcripturts (ex ingenio yti^ut tiin lin iut,in jutt fitnt Ãript» ^ftcundum circunÃtn «41 ifïOT txptnÃe, ts- pro rationt locorum ytl Ãmiliutnytl diÃimilium , plurium quoquttSr tiarior«»! expo/tfit) cum rtgula Ãdtt tir cbti^^ ritatti cnÿruiT^amp;â adglortam î)ti hominutn j^utfaluttm tximit facit,
Troindt non ^^trnnmurfan^orttpntrnm
CONFE s. ET EXPOS, patr^Tâ Gr«for«»j Latinorumjue inter^retationett pofitionc», ntqutrtprobamuitorundtm dijputationesae ira£{atiûntf rtrumfatrarum^ cum fcri^turu tonfentitntex : à quibut tarnen recejimut nio-défit t quando aliéna à feripturtx aut his traria adferre deprehenduntur» Neefuf^' mui illûs yllam à noitx hac re iniuriam irro* Sari^cum omnet yno ore nolint fuafirifta Uâ ^uari Canonicdt, fed probare iubeà nt, jutat-ntu yel confentiant cum ill^^yel dijfintiantt iubeant^ confintientia recipere^ recedere quot;Vt' ConcUia. dijjentientibui. Eodem in ordine collo' eantur etiam Conciliorum definitioneX vd Canonex,
Quapropter non patimur nox in controuif fijx religions yelfidei caufix quot;vrgeri nudùpa* i trumfententijx, aut conciliorum détermina* tionibux, mulro minin recepttx confitetudini-bux,aut etiam multitudine idemfentientiumf lujex longi tempordx prxfiriptione. Ergo non aliumfitfiinemM in caufâfidei iudicem,^uà m ipfum Deumt perfcripturax fan£laxpronun* tiantemilt;iuid yerumfit^quidfalfum,quidfi* quendumfit, quidtiefugiendum. btatudicifi non nifiJfiiritualium bominumjex yerbo T)et
â ^IDEI CHRÃSTIANAE.
feiiiu at^uieftitnui, leremias certè cateri-
jne prnpheiie Sacerdotum concilia, contra le»
gem Dei injiiiutay damnai ut grauiter,ac mo
iiuerunt diligenter file audiamin patreSfUUt
itiÃÃamics TDjje illoi um, (jui in fun ambulan^
'tes adinuéntionibinfà lege Det deflexerunt.
T^ariter rebudtanim 'Traditiones huma~
â.-â I- nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â r - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncshu»*.
UaSj^ua tiimet/i inligniantur/pectojis titMiHi n«.
jKujj (J/uin« afio/lolicxijj fintiynua yoce adpb~ jiolorum.amp; ceu pr manM 'virorttm apofoli^ (vrumfliucedentibm Efifco^n,Eccleji« tra-diiXfCom^oltta tarnen cum jcri^turny ab hit difcre^ant f difciepar.tiaq^illa fua oÃenduntj fe minime efe' apoÃolicas.Sicut entm ApoÃo^ li inter je dtuerfa won Joc«erMnf,itlt;î Ãquot; apoÃo iicinoncontraita ^poÃoln ediderunt, Quin-
' inio im^iuejjit ajfeuerare Apojlolos 'yiiua quot;Vo
ce contraria jcri^tn jlin tradtdilje.T^aultü di- i Cor.di fertè dicit êadem fe in omntbin ecclefijs docuif fe.Et iterum, âNon alia,inqute,fcribirhu4'Vn-bis,qualegitn aut etiam agnofcitn. yfli-birurfin teÃ..turfe amp;nbsp;dijci^ulos juosÃde^, i-Cot.ii« Toiroj apojiolicos, eadem ambulare 'pij,CÃZ eo»
i dem iÃiritu jiariter jacere omnia./-Jabuerunt Minh, ij quondam ludaifuas traditiones Qniorumt
CONFES. ET EXPOS.
fèd refutatx funt grauitera quot;Domino -, deme quod eartim obÃruatio legt Det ofli' à atiamp;hu Dem fruflra colatur.
de DEO, V N 1 T A T E cilis,acTrinitatc.
d»bi unu» T~A credtmui amp;nbsp;docemm quot;vnu ejje ej* 1 jCemia yel na(ura,per fe fubfiflenientt jibtad omniafufficiement} inttifibilem,MCOf' j/oreiim, immenfum^ieternum, creatoretn ff' rum omnium, cùm 'vifibilium, turn initifiitâ Hum, fummum bonum, yiuum, amp;nbsp;omniti yi' tdficantem amp;nbsp;conferuantem, omnipotenient» amp;nbsp;fummè fapiemem,clementem^fiiieniifeftââ cordemduftum atque 'ygt;eracem.âPluralitattin quot;Tpero Deorumabominamurt qubddilert'e Dfot^o. pîttm fit,Dominui Dem tum ynme^Ã, Ãtm Dominm Dem tum,non fint tibi dij ubi ni ante fadem meam. Ego Dominm drnul' Im yltra,prater me non eHf Dem^ ^An non ego Domjnm,amp; non eif^ altm prater mefo-lum Dem iujîm amp;nbsp;faluans, nullmpratte me. Ego lehouah, lehouah^ Dem mifencors. element amp;nbsp;longanimts, immenfa bonitatd amp;nbsp;frcdExodi ?4.
FIDEI CHRISTIANAE. 10
Eundem nihilominii^ âDtum immenfum^ D»«» ârf-
ynnamp;indiuifiimycredimtuamp;docemtufer»
fonts infeparabiliter inconfusè eÃe diÃin^
Qutn.^atrem^fihum, amp;ÃirituM fass^tumyitA
yt pater ab arerno fliumgenerauerùyfilÃM
geniratione ineÃabiltgenititsfit^Ãirieus fan-
bim yerbprocédai ab 'Viroq, idt^, ab ieterno^
(umytrotpyadorandM-.ita'Vl Ãnt iresnoqui-
dem Dij , fed tres perfonæ confubfantiales^ co(eternietfamp; coie^uales^dijbinBte quo ad hypo fiafes,amp; ordtne alia aliapracedens, nulla ta^-men intequalitate.lsLam quo ad naturam yel effentiam, itaJune coniun^te^yifine ynuf Dein^ejfentiaq^ diuina communis ft patri, îio, amp;nbsp;jj)iritui fan^o. DiftinÃione enimper-'^'et»ii fonartim manifeflam tradidit nobis fcriptura^ angelo ad diuam yirginem inter alia aicentet Spiritus fanidits fuperueniee inee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;virtus
altifimi obumbrabit tibi, Etquodnafcetur fandluy'yiocabitur flius Dei.Sed amp;nbsp;in bapttf-mo Chrifti, auditur yox cÅlitits delata fuper Chriflo,dices,Hic effilius meus dile^tis./4p parebat etJpiritus fanB^n fpecie coluba. Cuf ipfe iuberee bapti^are domfnus,it(fit baptisa re in nomine pair IS fit filij nbsp;nbsp;nbsp;Ifiritus fan. Ite â
CONFE s. ET EXPOS.
étliht itt tuangelto dixtt^ Spiritum jaunît tntl-tet pater nuthine meo.lJttn it er um, Cttm^in* auit^yenerit Taradettn, tjuem ego mut/iyO' ud à patre,Ã}!rutn yeruatn,qui à patre pro-(edit, die trÃimunium perhibebtt de me, 0Câ 'Breuuer, reapiniM Symbulttm ydpoÃdottt, quod quot;»eram nhbuÃdem tradtt.
Hncfu. Ddnamtus ergo /uditoset âKdehttmetiftiih omr.esq^[atrofatibîam amp;nbsp;adorartdahatte Tri niiatem blaj'phematites^ âDarrtnartiM dtmo-mnes harejes atq^ hareticos docentesfilittm amp;nbsp;Ãtiritum ÃanBum nuncupatiotie eÃe Bttim'. Item creatum acÃeruiens aut altert officiait eÃe in triniiate, eÃe in ea denique intequale, tnaitts aut minus, corporeum autcorporalittf epfigtatum, moribt» quot;»el quot;volutate dtuerfutn, aut confitfitm yel folttarium, quafi filiusamp; Ãtrtttis fandus aÃtdiones amp;nbsp;proprietaltl Jirit quot;»riiui T)eipattts} quot;»t '\4onarthici /enfi-futit, Tlouatiani, Traxeas, TatripaÃiarih Sabellitis iSamojatentis, Ã.titts âMacedo-nius,^nt}]ropomorpbttce,/4rius,amp;fimiles»
DE. I DOL iS V el (MAGINI« bus DcijChrifti £c Diuorum,
FîDEI CHRIJTTANAE. »I
ayoniam yero Dtm IJjtritin in-uifihile^ amp;nbsp;immenf^ifjjentiit, nonpo-
l^iiè quot;vUa arte aut imagine exprimi^ 'vn-â¢It non yeremur cuf(ripiura,j'irnuligt; hr a 'Dei, *neranunc -l)nre menJacia. ^l^ijtimiu tta(^ non motd) ^ennu idnla, fed cr Chriflianorum fimiiLich.-ii. Tametfj enim Chri/im humand^^^ef naiuram, non idea tarnen ajjum-pfit^yttypam ^iraferret /latuarijs at/Jj^i^ori hin. quot;Megauit fe yenijje adÃluendum lege O' Mntii.f.' }ro^he(as,Utlege etprophettiprohibitieÃtnt in» *â j'Wrtpijjfj. ^degauic corporalemjuam eccleiia profuiuram pnefentiamt jfiritu fuo fe nobtt perpetuf) affuiurum promilitrtjuts ergo (redete tymbram yelÃmulathriieorporiialnjuam (onferre pijs ytilitateny Cif mià maneat in no nbsp;nbsp;nbsp;r
biiperlÃiritttm Ãtum ,fumm ytnjut templa Dei.Quidauiem conuenit templo DeicnmÃ-tnulachrn fâ Etijiiando beati Jpiritihs ac diui Aäo t 14: «elites,dum hic yiuerent, omnem cult um Jui auerterunt, amp;Ãatuas oppug^taruntfCui ye-riÃmile 'videatur dtuts «elitibm amp;nbsp;angelth Imigin«* fuasplacere imagines,ad quasgenuafle^unt hommes, detegunt capita, alijsÃproje^uun-tur honoribus!*
CONFEJ. ET EXPOS.
Marei itf. Vt 'vero inÃituatitur homines in relist^' ne,a(lmoneanturijjrerum diuinarumamp;falu-tisÃ{ie,prtedicare luÃit Euangeltu Domwi/it nonÃrtgere amp;nbsp;piifura laicos erudire : facrd' menia quoque inÃituit, nullibiJîatuas conÃi-Setiptwi tuitfSed amp;nbsp;baÃtm quoquo Dertamw oculoh Laieorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ !r\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
occurrttnt res create a Ueo ytuie amp;nbsp;y er a i» oculos noÃros,que à obÃsrueturiVt ^ar eÃÃort euidentuu mouent afÃe£fantemjquam otn-nes omnium hominum imagines quot;Vel pidur^ yanxÃmmobiles^marcidx atque mortua.âDt
Pfaim. ns. quibuf quot;ver 'e dixit frofheca. Oculos habent amp;nbsp;non yidentiamp;c.Idcirco approbamMLa^an^ tij yetertsfiriftoris fententia^dicentü, Iblon ef^ dubium, quin religio nullaÃt, ybicunque Ãmulachrum l^a'e itemfetiÃà aÃerimin F-piphani- beatum EpiÃepum EÃjihanium qui in foti' bui ecck/tieinueniens yelumthabens de^i^ain imaginem quaà ChriÃi yelÃtn^i cuiulÃiaM, 'fciditatq^luÃulit:qu'odcontra authoritatem fcrifturarum yidiÃ'et in eccleÃa Chrifti hotni' nti pendere imagine,Tdeo^ precipiebat ue de-incepsin eccleÃa ChriÃi eiuÃnodi yela^qua contra religionem nQÃram yeniuntf appnde-XtnturÃtatolltreturpotiue iUa fcrufuloÃtas, qua
FIDEI CHRIÃTIANAE. Ifc
qua indigna Ãi eccleÃa ChriÃi amp;nbsp;populds Ãdt jilgt;M. Prteterea ap^rohamta hanc S,^ugu-Ãini de ^era religioneÃententianit quot;Kon Ãt no bn reli?io humanorttm operum cultna.'^lelio rex enim Ãunt tpà artiÃces ^ut talia fabrican-(uVf^Hos tarnen colere non debemta, Ca^,^^,
DE ADORATION E, CVLTV, amp;inuocatione üci, per vnicum mc« üutorem Icfum Chriftum,
V.
DEum yerutn docemm Ãolum adorare Ojojrco» amp;colere, Hunc honorem communica- aJonndu» ⢠⢠⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiicolcdu»,
tnu^ nemtnt, luxta mandatum Domint, Do» Miuh.4. minum Deum tuum adorahis,(ir iliumÃolum coles,yelyEt huit y ni feruies.Certè omnespro phetagrauiÃime inueSliÃunt contra pofulum IÃaelii,quandocunque Deos alienos, non num filum Deum yerum adorarunt rir co-luerunt^ ,gt;idorandum autem colendumqut docemtis Deum ^Ãeuti ipÃnoscolere docuitt in Ãiiritu quot;videlicet amp;nbsp;yeritate, non cum quot;vl» la Ãuperflitione, Ãed cum fynceritate» Ãecun-dum yerlum eiuat ne aliauando ad nos etiam dicat f ^ti rejuiÃuit bite ex manihui ye* u,i^
CONTES. ET EXPOS.
AflTiyJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âPaulin,'Dew no colitur,itit,
humann tnambtn, taneiuam qui ipfc ahq«9
Solus Deus â J' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r y r i â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
per unius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jolum tnuocawit^ in 0'
^tnünn'm dijiïïminibtn zsr caÃbinyiKsnolirx, e^inuocai, i(lq^ per interutntuin ynici mtdtatorùs (j in» terttjjorn noflri Te(u Chriflt. quot;Dilertè ^im ^rteceptuin nobn, Inuota me in dietribu--Pùi ro. lationn,e:^ eruam te,e2/ glorififabn me Sei amp;nbsp;liberahÃim'e nobnpromiÃum à domi-Join t«. duente, Quic^uid peneiitn à patre meo, yobn.hem,Kentte admegt;^uo(^uot lit* boratM ©⢠onerati eÃn, er f^o refiaam W.
Romjo. Et mm Ãcriptum jit, ^omodo inuocabunt eum,in ^uem non iredideruntfnos y erb in fi' Ium Deum tredamtudolum certeinuocamitsi ».Tim.», er ^uidem per Chrijlum Enin enim Dein, ait ^pbÃolin, amp;nbsp;ynui mediator î)ei G'bo-s Ioan j. Chrijliu leÃu. Item, Si ^uibpeccaue-rit,aduocatum babemin apudpatrem, leÃuM ChrtÃumiuflum,erc.
Diiiigt;onalt; nbsp;nbsp;nbsp;ProindeÃanSfoj icelites Ãuediuos,nec aio
aoriniii co ramibi.neq, lobmttf, nee inuocamia.neaueil' Undi inuo» , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d -l
«andi. los toram patre tn (tclks pro intereejjorioui aut mediatoribM noÃm agnoÃtimtts.Sufficit tnim nobu DttUtCsr mediator ChriÃitc.ne^ne hono^
4 FIDE! CHRtSTIANAE. IJ
hnorem Jolt 7)eo filio eiiM debitum iilijs (ommunuamin: tjuod tile dtfertedtxerit Clo
riam meant aheri non dabo: El /juodT^ecrt^s
/lixu, 2don ahttd homtnibitó nomen datunt^
injuoo^orfeatfaluosÃeri,nijt nomen Cbrilii.
Injuo Ãine ^ut^erÃdent ac^utejeuntfno (^ua runt extra Chrijlum ^ttiequam,
Intertm Diuosntc contemn'tnttn^ntcyul-^ariter de ett fentimin. y^gnoftirntn enim eos tjjeyiua ChrtÃ't membra,amicos quot;Dei.qui car dïndu». nem amp;nbsp;mundum gloriofè yicerunt, E)iligi^ tntti ergo tUos yr Ãatres, t(s- honorantitó eti» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
«iWjflowfrfffie« lultu ahquo^fed honorabtli de tMextÃimatione,deniqÃaudibui luÃn. Inti., tamuritem eos.âN. am imitaioresÃdeiyirtH^ tumqjil)forum,confortes itemteterna falutid, jl/«f a^iud âDeunt iohabitare.,amp;tum «M in Chrtfio exult are, delyderijs yotti^ ar. ientiÃtmn exofttamin, Ãtq^ hai in^arte ap~
i frobamuo iltam S. ^^ugu/itnt de era religio 1 «e fententiamt'KonÃt nobts religio tulttn ho.
' Blin«»! mortuorum. Quia jt piè Ti»ixeri«f,«o» fic habentur, y t tales quarant honores,led il.
1 Ium à nobti coli yolunt,quo illumtnateÃatan
⢠nbsp;nbsp;l«r wert« ÆÂ»i «oi fjji conferuos. Honorandi
CONFES* ET EXPOl,. , trgo Ãtnt promter imitationem, non adorMilt propter religionem, neiiquix 'Multo yero winus credimui reliautas^i auci rum. adorandas ejje aut colendat. P'tterU illiÃtn^ifatK honoraTe yidebantur mortuol fuosifi honejiè mandatent terne reUtfuidS, poÃquam aÃra pettiÃei ^iritia : ac omv^ nohiliÃimas reliquias maiorum teÃim4lgt;egt;^ eJÃ'virtutesÃoPlrinttm amp;nbsp;fidemx ^uasytO' , mendahant cum laude mortuorumÃtaeast^ j primereannitehantur, dum'viuehant intet' Jorareper flU ipà yeterèj non iurarftnt nià ptrtie^ foiiquot;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dehouah,ÃcutilegediuinaeiC
praceptumâ, ^ua ficue yetitum e^i^ iurarej^e'i Deut. IO, «pwinrfrf/jfwor«»» Deorum,Ãc nos iuratnee' Exod.ij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re/^uiÃta non prtellamiis, i
^w/^er^o inhis omnihua do^rinam diutt«^' htibu4 plus nimium tributntsm.
DE PROVIDENTIA DEI«
VI.
D«i prooi-dentiagu-Jiernintur omnia. Fùl.u;.
pX Ei huiuffapientds aterni amp;nbsp;omniÃof^ [__Ãiüprouidenti4,crtdimin cun^ain^' i gt;gt;amp;in ttrraft^ in crtaturtf otnnibttf confÃ' uati^
PIDEI christianae« â4
Hart ö-guhernari.Vautdenim teÃificatur et ait,Excelf»s fu^er omnes genres 'Doniinin,et fitter ccelos gloria eiM. Quif ÃcutâDominits ' quot;Dein nofltr^qui in aliis habitatamp; fedemit-tit^ytwÃiciat^ quafunt in coelo amp;nbsp;in terra!^ idem rurfus,Omnes y ias meaSfinquity^rteui tlifH. Ouia non tfl yerbüin lingua mea^riuod
â non'^niuerfumnouerisdomineitirc.TeÃifica aso.it.
) twr ö* Taulits amp;nbsp;ait,Ter ipfumViuimuftmo
j uemur,amp;Ãimtu.Et,Ex illo,amp;per ilium,amp; Rom.ii.'
in owMid« VeriÃime ergo amp;nbsp;fecundum firipturam pronuntiauit ÃuguÃinm in lib. de^gone ChriÃ.cap.^.Dominits dixit.quot;Pdon- M*tt-io-neduo paÃeres ajà yeniunt, ^nuf eorum
j «on Cdji t in terramÃne 'voluntate parris'^e-
1 firiilta yero lo/juens, oÃendere yoluit quic-! quidyiliÃimum homines putant,omnipoten9 ( lid Demjnigttierndri. Sic enim amp;nbsp;'volatilia Matt*;
tÅii ab eo pafii,amp; lilia agri ab eo ygt;efiiri,yeri
I tdj loquitur, qu£ capillof etiam nqÃros nu-' tneratos eÃe âi«r,tÿc.
i Damnamusergo Epicureos,prouidentia^picant: Dei abneganteSiOmnesq^ illos, qui blaÃhemp
I dicunt,DeüyerÃtri circ4 cardines cceli,amp; nos
' dij, noÃra nec yidtrt m turare.Danauit hos PCaim. 54..
ÃONFES. ET EXPOS,
lt;!
etiam Driuid^mphstangiin^qni dixit,1 ujijue Domine, quoujque impij exultiibugt;gt;â[ j i)icwnt,DominM nonyidet,neqne intelh^^^ Déni lacob. Intelltgite Ãu^idi in populo, amp;nbsp;fiulti quando demum /'itpiecti hquiAMt^ condtdte, an non audtret es- qui oculutn ivit3h non xit,quomodonon yidereef /nieritn'vetof»^'' aTpernanda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operaturdtuinaprouidenM, nbsp;nbsp;nbsp;â
ajÃernamur, yt inutilia, fedhti ha^en^) aecdmodandosquot;ejje docemui, quateniuij bo Dei nobis commendaneur. f^ndeillotU^ 'paces tetnerarias i»tprobamus,qui dicttftt, prouidentia Dei omnia gérant ur,inutiles tifquot; fè Ãtnt conatiis noÃri O' fladia noÃra, Stitis fueritÃt omnia diuina permittamia proui^egt;f j titegubernanda,neceritquodporroÃmitsfi- . licitt de re 'plla,aut quicquam faciamtis, 'Tii-metfi enim Paubu agnoÃeretÃe in Dei pto-
Aao 1 T^mx teÃiÃcari ; qui inÃuper promijirst dtxerat^, lailura nulla eri( 'plliuianitnx, nec cadet pilw de capice quot;peÃro, nibilowinuS meditanttbm fuganautts^dicit idem tile Titit lui centuriont amp;nbsp;militibm, 2^tlt hi in naui i tnanferinff'lPosferuari nonpoteritif. Deus e^ iiitn
FIDET CHRISTIAN AE,
, tfilni ijuicuilibet rei fuum deÃinauit jintin, M Ã^rtnapum amp;nbsp;n'.e(ltn,per ^ttn adÃnem ' jMptruenititrjOrdinaUit, Ethnicifortunte ftsättribuunt ceeta^ er incerto cafut.S.faco~ i*cob.4. but non quot;Vult 'Vtduatnttt,Higt;die eras inil-iam yrbe^roficifcetnttr er negotiabnnur : jed additjTro eo^uoddieere debueruds,b quot;Domi~ tiut-Yoliterit amp;nbsp;'iâixerimuf, hoe y el dlud fa»
, demies. Et ^it^uÃinut,Omnia quee yanis yi denttir inrerum natura temert fieri^non fa^
I lt;i««l «i/i yerbum eiut'.ejuia noÃuntnih luÃtt dus, Enarrat.in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ha yidebaiur
fort'ejortuna fieri, ejuod Saul ejueerenspatres ujinas, ineidtt inprephetam Samuelem : fed^'^*â''^'^
, wtea dixerat 'Domimes ad prophet am Cras foittamad teyitum de tribu îieniamtn^amp;c,
DE CREATIONE RERVM omnium,de AngelisDiabolo,
amp; Hominc.
hie bonus amp;nbsp;omnipotent rrerfwif
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e .r,r ««omn«.-
or«Mi4 fum yipbilia turn inuijibtlta^ . fer quot;eerbum j'uum (Oieternum ^eadem ^uo^ut ' ilt;ittftruat pefjfiritum fuum fottternumffe»
CONFE s. ET EXP OS.
Pûim.«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ttauxdc atq, dicente^ trbo 2)« f«'
/i fa^x fitnt, amp;nbsp;xnÃ^xrxtu orxs ebaomxxt^'vir' txis eoru.Oxnnxa aui qua coxxdxdxt DtxUytuti Ãripxuraaxt.^yaide bonayamp;ad
homxnii condxta. Cuxxbla yero xUd^Ugt; Manichïi Xf/xiti ab yxxQ profeBa ejÃeprxticxpxo.
f^go ^ianxchaos et '^iarcxon'xtas, qunrü fxè Ãngehant duasÃubfiantxas atq, natur as b txx zx tnah^duo xtexnprincxpiatZf duosfibia^-iterjos DeoSybonum amp;nbsp;malum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
amp; dâXio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnes creaturas ^raÃant angdi at'
que bonxxnes. De axdgeltspronuntiat dxtiini
* â â°'âquot; Ãr 'xptura, Qui créât axdgelos[nos f^irittu, Hcbt.i. mixxiÃrbsÃuosflammatnigxxis. Itetn,Non»i omnes Ãxnt ddmxnxÃratorxjf^xrititf,quii»ini' niÃeritim emxttuxxttir,propter eot qui Ixirt' des (tintfalutii^ âDominm yero Ie/itsip[tf^'â loaii.s. ÃiÃcaturdeT)iabolo,llle, itiquiti bomki^^
er at ab initio, amp;nbsp;itx yeritate nonJletit^qub non e^ yeritas in eo. Cuxn loquitur at»» dacium ex proprijs loqttitur qttia meH' dax edî^^ atque exus rexpater. Do ce mas angelos alios quxdentperÃitijà in obedientbgt; ac ad fidele Dei amp;nbsp;hominum miniflerium deputatos alios yero fiua fronte lap fis, amp;nbsp;exitin'quot;
FIDEI CHRISTIAnAE. 16
fXtiium ejje J)rtcip}tatos,fa£lofque tÃe omnù
io»iÃdeliuni^hoJ{ej,amp;c,
hm quot;vtro dt homine dicit /cri^tura, quad hon^ * initio conditw fit bonw^ad ima^inem amp;nbsp;fi quot;*â¢
tnilitudinem quot;Dti ^uod Dttu collocauerit Cca.i: tntuinparadifitm ,fubie(tritque et omnia. Id ^uod î)auid magntficè célébrât in Tfalmo o~
Ã(j«o, ,,Addidit infuser ei coniugem,ac bene-iixtten. DicimM autem conflare hominem Juabit! ac diuerfis quidem fubfiantijs^ in yna ferfina,anima immortali, ytpote qua fiepara ta à corfortjnet dormit, nec interit,amp; corpo^ re mortaliy quod tame in yltimo iudido à mer tuif refufcitabitur, 'fit totua homo inde, 'fiel in 'fiita,'fielinmorte,aternùm maneat, Damna r)iwomnes,quiirrident,aut fubtilibui dijfiu*
⢠tationibtn tn dubium 'fiocant immortaltta-
( nbsp;nbsp;lem «iniffior«»», aut animam dicunt dormire,
) «M partem ejjè Dei. Ureuiter damnamw oa
â mnM omnium opiniones,quotquoe diuerfa fien ' ti«nf lt;/f treatione, de angeltf çy damonibtn, I Cr iomine, ah ijs qua nobd tradita funtper
firipturat Janblas,in apofielica Chrh
' t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fii ecdejia.
CONFE s. ET EXPOfi
D E L A P S V hominis, ET pcccatOjSC eau fa peccati,
VI it.
Vjpfus 1.0 ^ontoahinitioaDeocoJidiiaJifiii' JL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Dei,in utjîitta amp;nbsp;fa^^itate yieriâ
latigt;}, bonM amp;nbsp;reciit^: fed infiinilufer^entifi O' Jua culpa, a honitate amp;nbsp;reifittidine deji' (iens,peccato, word, yarijsj^ cala»ii[atil)ii^, faüttó e^^obnoxiui. Etquald failine^^^ lapfu, tales funt omnes, ^ui ex ipfo pro^M^^ juni, peicato in^uaW , morti, yartjs^ueob* peccatuni. noxif talawtiaiibit^, âPeccatuni autein }»'
telli^imu^ ejje naauam ilLtm homing cof^ ; Tupiionem ex primus illus nofris parend* bi*^,in nos omnes dettuatam y el propa^^^nint ' ^ua comupipenetisprauus immerjt,(Jnbont I auerh^ad omne quot;»erb malumpropeajiypld^*^' ! mni ne/iuitia , diffidentia, contemptu amp;nbsp;odit Detynthil bom ex nobus tpjis facere^irno neco* ^icare tjutdem pofjumius, (^tnimo accedend* bius lam etiam annus^ coguationtbiuSjdi^rS amp;nbsp;gt;nbsp;faBuspraitus^ contra legem Det admiÃn,iot* ruptospfudius^ mala arbore dt'^nos ^proferi- |
ViDÃI CHRIStlANAE. 1?
noÃro.irx Veiobho* Mjy^ixnts fubijdmur iuÃH'.aJeoque à Dit» ah it^i ijjiiniti omnet nifi r'eduxijjet not Chti~ fim liber atofi
quot;Per Inortetn itn^ue tntelltgimüi non tan-turn cotpoream niortem 5 ^ute omnibutnobti femel^j^ropter ^eccata efà obeitnda,fed etiam fuMlida Cemptterna peecatts amp;nbsp;corrtiptioni noflrie débita. Tdam apoflolut,Eramtit mor-tui^inauitÃelidü acpeccattt^ amp;nbsp;eramùt natura filij inSjjicut amp;nbsp;cxterii Sed î)eut,qui di uet ffà gt;wi/eyjcorflfi4,c«m efjimut mortui per tleli^a conuiuificauit not 'vna cum ChriÃoz
Item gt;nbsp;Sicut per ynum hominempeccatum in mundum introijt acperpeccatum mort ör itainomntt hominetmörttranÃjt, in^uoo»
Ron./.
w«e;pecc4y»«Mh
^gnofdmut ergo in omnihut hominibui OrfginaU eÃe originale peccatumzagnofcimut omnia a-liapeccata j ^ute ex hoc oriuntur amp;nbsp;dici^ amp;nbsp;quot;^erè ejjepeccata^qualicun^ue nomine nuncu-fentur^ fitte morttdiaiÃue yenialiaifitte illud Ãauaiu
^ttod'vocatur peccatumin Ifiirititm Marcâ'. fanÃum, quod nuntjuam remittiruri Pate- ijoan^-« mur etiam peccata non ejje ee^ualia licet ex '
CONFES. ET EXPOJ.
ttdtm corruption^ amp;nbsp;incredulitatii fonttf^ oriantur,ÃdartaalijstJjegrauiorit.Sictit âD* minui dixit, Sodorme tolerabiUui fu(uru«igt; ititu. quÃm yriireijcienti yerbum tu^ngeltj-namut trgo omnest qui hts cotraria doi-uertttj imfrimts ygt;tro Pelagium amp;nbsp;omnes 7el^g'^' nos,'^na cum fouinianiÃts,peccata tunt Slot' (isparia facientibsa. Sentimm peromr.iattt hat caufatum S. ÃuguÃino^qut fua ex fift' â0quot; fanHis protulit atq^ defendih 'Da mM-ftcMti.äi muipraterea Florinum amp;nbsp;âBlaÃum, tontr^ ?nduMrâeâ 9**°^ Irtnxtts firipÃf,amp;omnes qui Deuf»^ Pûîârâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;author ent peccati, Ciim difertèfiri^m
l«»o. 8. ÃttTu non es Deus gt;nbsp;qui y élit iniquitatew»
OdiÃi omnes qui operantur iniquitatentjptr' des omnes qui loquuntur mendacium. Et itt* rum, Cum loquitur diabolm mtndaciu,ex pro prijs loquitur,quia mendax ei^, amp;nbsp;pater eitn rei, Sed amp;nbsp;in nohis ipfis fatis eÃ^ yirij corruptionist , yt nihil neceÃi fit Deum i^undett nohis nouamaut auhliorem prauitatem, 7ro indequando diciturin fcripturis Deus indu-rare, exctecare, amp;nbsp;tradere in reprohum fien-[um, intelligendum ide^i^, qu'odiuÃo iudicio Deus id fact at, tanquam iudex amp;nbsp;yltoriu-fius.
FIDEr CHMSTIANAE» ift fitü.'Deni^uetjüotiefcunq^ 7)tM aliquid malt infcri^turafacere tlicitur ai^ yidetur^no idea dkjtur,quôel homo malunon faâaty fid quod âDeutfieù finat amp;nbsp;nonprohiheatdu/lo fuo iu-dicio^ qui prohiberepotuifiet fi yolitijjef z ^el q'todmala himhum btne ytatttr^yt peccatti fiatrum hfiph'tZ ytl quod ipfipeccata gubtr-ntt ne latiin^quampar e^, erampant acque Siafientur. J. j^ugufiinttfin Enchiridio Juo^ Mtro modo^inqatt, tirinefiabiltnon fitprlt;t-ter yoluniattm eim, quod etiam fit contra ya luntatem tiin.Quia non fieret,à fieri non fing rtt, hlec y tique noient finit, fed y oient, idee fmeret bonui fieri malè,nifi omnipotent etiant de malofacerepojfet bene.Hitc ille. T^ltquas qual{iontî,Anâi)eiisyolueritlabi./idamum, Cirfort auc tfrpulerit adlapfium d aut quare lapfum nlt;in irrpedtueru^ amp;nbsp;jimilet qualltonet depa-tamun inter (Uiibfat, ( nififortètumhiereti-cbriim aU( altoqui importunorum kominurn improbitat tog.t ifi.t eeiam exyerbo 'Dei ex-^ pticare, fiiut feterunt non rar 'o ptj ecclejne do^ioret'yfiietitet Dominum prohibuifie,ne ha hiO ederet nefruSuprohibKO,amp; tranfgre[?to~ titiApmnuificfid ty mala non ejfi qux fiant»
C Z
CONFE s. ET EXPOS.
refj)e^uprouidentia 'Dti^yoluntatif ac potf' Ãatü Dei y fed reÃeiiu fatante amp;nbsp;yoluntatif noÃra^yoluntati Deirepu^nAntû.
DE LIBERO ARBITRIO adeoqi viribus hominis.
I X,
DOcemut in hae caufaiqua fernher in tc* clefia multasPeperit confli8ationes,tiit dmonem y elÃatà hominis triplitem effe cori' Qn»If«liO- r, J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .y , . à , Jt
iui:lt;
910 fiKrit Jiaeramtum. rrinapio qualts fuent homo an' mteinitiua lapl'uniy re8us nimirum amp;nbsp;liber^qui amp;nbsp;itt bono manere amp;nbsp;ad malum potuerit dedinaft! J J. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. f
Mclinauerit autem ad malum jimflitauerit^ Jieccato amp;nbsp;morti, amp;nbsp;fees' omne genus morta-hum ^fieuti didum efl^ antea.
Cfeiïig ho- Deinde conjiderandum e/à qualis v'crtUp/um bomogohl^laplum. Honfublaiuseftq'Mittt homint intelleSits,ncn erepta ei yoluntas^ fror fit! in lafidem y el truncum eSi[,iotnmK* tatw.cteterum illaitafunt immutata amp;it^â
tmnuta in hotnine yt non piÃtnt quod ^ctuerunt ante lapfumJntelleÃu^ eriilff olfcur Attes eïf'.yoluntas yero ex lihera 8a e/^ yolttntasjerua, Hamferuit feua(ogt;
Kilt
TIDE I CHRIS TI AN AB» 19
NO» nolens,Ãd quot;NolensEtenim yoluntas^non uoluntas,dtcitur.Ergoquoadmalum fiue pec tatuni,homo non (oa^u4 yel à Deo 'velà ata- i-nnuau holo,fedÃ^al^onte^rnalumfacit, amp;nbsp;hacparte liberrimi eà arjgt;itri}. Quod yerô non raro cer nimin peÃma hominis fucinora amp;nbsp;rofilia im~ pediri 4 D(o,neÃrtem fitum confequantur, no (oUii hominilihertatem in maloffed DtM ^o~ (eneia fita prauenit,^uod homo alias lihere in Ãituit. Sicut fratres lofephy lofephumliheri inÃituunt tollere, fed non poffunt, quod Dei tonftlio aliud y ifum eÃet. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
Quantum yero 4d honum amp;nbsp;ad yirtutes, pquot;®* intelle^M hominif, non reU.e iudicat de diui-r rlt; beaun.
MM ex ÃmetipÃ. J^quirirenim fcriptura eua gelica amp;nbsp;apofioUca regenerationem ahsquo-libetnoÃrum,quifaluariyelimtn, Knde na-itNÃtfi prior ex Adamo, ad falatem nihil no-his (onfert. ^auluty Animalis homo^ait,sion i.Cot.t. percipitea qutefuntjfiritus Dei,eSrc.ldem ne i.Cot.t. gatalicuhi nos Uoneos ejJe^ex nohis ip/is^cogi tare aliquid honi. Confiât yero mentem yel intelle^um,ducem effe yolutatisy cum autent cacusfit dux, claret quoufq^ eSt yoluntat per~ tingat, Trainde nullum tfi ad honum hamint
GONFEÃ. ET EXPOS.
arlitrtum lilgt;erum^nondum renatOy'vires nul M^.8* nbsp;adperficiendum bonum. T)ominiu in £uan
^elio ditit,Ãtntn amen dito quot;^obtf, ^ultdotit' iJtf ^ui facit peccatum,fermti nbsp;nbsp;nbsp;pétcati Et
7aultu apojlolin, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarn(f,inijKtt.iM
wicuiati^aduerfM 7)ettm. quot;PlamlegiDit KO» fuhditur, imo nepottSf^ tjuidem. Torro tfutni^en. terrenarum rerum inttllipentia tn lapfv bomt tUUauai. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,1 m I-
ne,non nbsp;nbsp;nbsp;nulla./^itqutt entm t)ei{i ex mi-quot;
fericordia ingenittm, multum tarnen diÃit»t ab eo, ^uod inerat ante lapfitm. /ubet T)em tgt;t eolereingenittmfamp; addtt donafimul amp;prlt;)fr Sum.Et manifeflum eft^ quam nihilfroÃcU tKM in artibui omnibui Jine benedtStoneDct-Striptura certi omnes artes ad Deum refrt.
am amp;nbsp;Ethnici retulerunt artium origine^ adinuentores Deos,
âPofiremb yidendum,an regeneratifint li-tatorum.se beri arbitrij,et ^uarenuf. In regeneratione, tn tn, iihtti telleSugt;s tlluminatur per ffiiritum fan^unif lt;y, myfleria eff yoluntatem Dei intflUgÃ-Et yolutttas '^fa,non tanttt mutâturptffita ritum,fed etia inÃruitur facultatibM,yt^n teyelit amp;pofit bonum. 24^1 hoe dederivnUr ttfgabimtu ChriÃie^mtiletrMtm»amp;in^t^â
itmin
FID EI CHRISTIAN AE. 1»
ttmw legalem feruitut^.Sed amp;fropheta tit 2)eum loqttentemtDabo legem meA in mtn ttsilloru, amp;nbsp;incordtbtti eorum inÃribam e^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*â¢Â»
^ominui elicit in Euangelio, Si filim loin.r. 'tositberaueit^ quot;Verè liberi tÃts/Paiilm ejuo-jueaelThi.f^oitsdonatStÃ,in^uit,^ro Cbri Phiilp.x. J}o,ni fült!m,yt in eum ctedattf,'fidttieim yt froillopatiamini.Et iterum^'PerJuaÃtm het-bto, quod(f qui cee^it inyobt} bonuo^ui^ferfi ciet yfq^ ad diem âDomini iefu, Ite, âDeiu eià PhiUp,ai; qui agit in ycibff,et yt yelittd,amp; yt effieiatit.
l^bi interim duo obftruanda eflidocemui. Regenewd Trimum regenerettos in bonitleaiont eSr opi^ non afwi rlt;uio»f, non tantiim ^gtrt paÃiue,fedaSliui. tw^ ^guntuf enim à Deo, yt agant ipÃ^quod et-gunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim Auguflinui etdducit illud,
quod Dette dicitur .,noÃer adiutor. 7gt;lequit tutem adiuuari,nià ü,qw aliqutd etgit.^a-nichiei Ãoliabant hominem omni etutont eSr yeluti faxum O* truncum fatiebant. Steunt ium, in repenereitfif remantre infirmitatem. , .____
â¢â¢IJ* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;InflrtMWB
Cumentm inhaottet m nooit ptccatum,eSr â¬4» lnrt|MCT« roinrenatitobluSetur Ãiritui^ in fintmyf. MbtoS«? queyiteenoÃra, non txbedite omnino berfid-*n( rtgentrati quod inflitueretnt.Confirineitt.
S 4
⢠* ÃONFEJ^ETEXPOSt
fftr hac algt; ^poflûlo ad J^man, 7. amp;nbsp;Galif, y. Troinde infirmum noÃrum dludlde-. rum arbltrium,propter teliqfiiits re/nanentif in nobds, ad finem y/que 'vùa noÃra, 7ettrd ^dami^agnata^ corrupt fonds htitnane. })Uf J rim cùm cq,rnis y ires reliquia yeteris ho-tninds^non^ifafint efficace s,y t extingnantpe» nifuiÃiritus operationçm,idcirco fideles hbe ri dicffntufi if4 tarnen, yt agnofcant infirrnd . tatem, amp;nbsp;nihil glorienfur de libero arbitrio-
Semper enien animts fidelium obferu4ri bet, quod toties inculcat beatus Ãngufiin. ex ^poÃolo, ^id habes quodnqn accepifii^ amp;nbsp;fi accepiÃi,quidglorfarf5,qffafif non acceperû.^^ Hii accedit quod nonfiatim euenit,quodinfli tueramus.Euentus enim rerum,fofitifunt itt , manu Dei.ynde f^aulus or at 7)ominum,yt J
Roâ' â⢠nbsp;pr offeree iter fuum, Fnde y el hat caufit,infif
mum liberum Arbitrium.
^ «ternis Caterumnemonepat in extern^,
nuos amp;nonrtgenitos baberthberum arbitn , um.Habet enim homo hancconfiiiutionecuM i animantibus alijs ( quibus non eii[, inferior) , communem, yt alia yelit^alia nolit. Ita loqui ' foftilf^ aut tacertj domum egredi, yeldomi , manere,
flDEI CHRISTIAN AE, tl
tr!anere,amp;c. f^amuü fèm^er amp;nbsp;hkpotentia okferuanda flt:qult;e eÃectt,yt 'Balaam eo
»0»pojjit pertingersy quo Dolebat^neque .2^ vüquot;i*** fÃ4rw rfdiens ex templo, loquipojïetsprout folebAh
1)amnamui in baf eau fa '^anichaos^qui fte^ant homim bono , ex libero arbitrio fuiffê iniiium malt. Damnamus etia Telagianos^ Ãui dicunt hominem malum fufÃcienter ha~ ere liberum arbifrinmi ad faciendum prtece-ptum bonum, J^darguuntur ytrir^ â/criptu-rafan^a^qua illt4 dicit,Fecit Deuf hominem reHutn'y hB yerii dicit) Si fiUus yos liberaue-r Ãt^veriliberief^»
PE PRAEDEST 1 NATIONB Dei, ÃC EleftioneSanftorum,
Xt
t
DEus ab aterno pradeÃinattityel eie- Demeugu gùijierè nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ho-
fninum reÃeHu,fanilos, quof yult faluos fa-tere in Chriflo , iuxra illud .^ipofloU , De«lt; Ephtti.
nos in ipfo,antequam iacerenturfundaa gt;nentamudi.Etiterum,l^i faluos fecit nos, amp;nbsp;'V0C4Mà 7oc«tgt;on« fanaa,no fecundü opera
CONFEî» ET EXPOî* । nofititiftifecunditm /uum propoÃtum tiam, qu« dataquidttnnobit Ãum ItÃum, ante tempora peterna, Jed fa^atÃnuncfer a^j^aritiontm feruatorn»'â flri leÃt CbriÃi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Jn Chn-rto Ergo non Ãne medio, licet non ^rofttr Vf' *r''^ddi' rneritum noÃrum,fed in ChriÃo, pter ChriÃum y nof elegit Deuf ^vt^tiif^ff^ funt in ChriÃo inÃei per Ãdem, Uli ipfi Ãnt ele£ti, reprobi quot;eero, qiti funt extra Cbrt-ÃrttniÃcunaumilludapoÃolUi^osipfiiffff^^^ | te,num Ãtii in fide, Ãn non agnofiitii vofrrKf êpfi^^^ffod/efu4 ChrijÃM in yobts eJZfâtffÃÃ* Elffti fa- CMreprobi ejltt, Deniq^ ele^ifunt fitnUi lit otm ccT%. ChriÃo per Seum, ad finem certum, quetf ' Cr ipfunt exponit ApoÃolus tir ait,Eltgtt not in ipfo, let eÃimtu fan^i tir irrtprehenÃbilti Ephtf.i. coram illo per charitatem. Qui pradiÃina- ; uit noî,'vt adoptaret in filioi per lefum Chri-fiumÃn fefi^ ytlaudetur gloria gratin fua, Sme fperî Et^uamutt Tient norit, ^ui Ãnt fui, amp;ali-»ibùfc* âf^hi mentio fiat paucitatn eleäorum, bent ^trandum ef^^ tarnen de omnibut, ne^ue tte mere reprobit quip^uam r/à annumerandiu, Phaip. gt;. Paului eertè ad T^hUippenf, Gratias ago in^
quit,
FJDEI CHRISTIANAS. 11
^uit,pro omnibtn 'Vobii{lolt;fH{tur autem it f9 taealefia âPhilippenÃ'i^uoi Denerittf in com~ »lunionem Euangelij ^erjuafum habtnJt juod K ^ui capit o^ta bonum in 'vobü, ptrfi-(iti yfieut iuÃum quot;Vt hoc fentiam ie bif omnibus. Et cum Luc. tj. rflg4rer«r Tioâ )»inu4 , ÃnpduciÃnt ^uifalutntur ^non re-Ãondei Domtniu uc iicit, paucos aut plures Ãri feruanios^aut piriendos^fei hortaturpa thu^yt ^utÃ^ue contendat ingredi per portam arSlam. Qjtafi dixtrit,EeÃrum non eil de hü turiofiM in^uirere, Ãedmagn anniti nbsp;nbsp;nbsp;per
reHam 'tgt;iam teelum ingrediamini.
TroindenonprobamMtaibiasauorundam Qs« ⢠t- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nwd*m
'^tces, qutdicuntt rauet funteleüttät cum iacc«iJi^ mihi non confttt,an Ãm in illopaucorum nu-merOygenium mtum nonfraudabo » ^lij di-tunt, SipradeÃinattti y el eltHui fum à 'Deo^ nihil impediet me à falute eer to tam deÃnitOt ^uic^uid tandem deÃgnauero . SiyeroÃtm de reproborum numero,nulla me quot;^eelÃdes quot;^el pcenitentia iuuabit : cum definitio 7)ei muta-rinonpojTtt. Itaqut inutiletfunt doSrina ör admonitiones omnet. quot;Kam contra hot pu-gnat illud JpoÃoli ; Oportet Jtruum Domini
CONFER, ET EXPOy.
fropenfumejje ad docendum erudientem tdS qui obfifluntyà quando dec Dcm UIh piendf^ tiam, ad agnofcendum 'vericacem, 'VC reft^^' fiant à laqueo diiaboli capti ab eo ad NStaane* leoluntatem, Sedamp; ^ugujlinaade ^onofi^ ntfeuerantiacalice 14. clt;rconjequecibue,ofitgt;i-
*Jfe pradicandum^ amp;nbsp;libera elt' ^ionifpradefiinationti^gratid, cär adme«!' tionet amp;nbsp;jlobfrinac falutares» Im^robamtK itat^ illos,qui extra Chriflu quarunt,ÃnfttU ab aterne eltUid Ec ^uid ante omnem ateriK ücÃif'^ ^*^***^ÃutueritTytutd^udiendae^ enîm pradieatio eudgelij,ei^ credendtint â tÃ- pro indubitato habendu à credia acfit CbriÃo,eleäumteefii. Tater enimpf^fefi^quot; nationt«feta aternafencentiam^Ãtut tnodo tx jipofltloz» Tim.i.expofeti,in Chrifeorirtbcf aperutf. T)ocendum ergo con/yderandtttn ante omnia , quantua amorpatrtf erga not tit Chr'tfeo nobds Ãt reuelattwaudiendu quidno^ bdf quotidie in eaangelio ipÃe Ãominui pradi-Matt.d. cetiquomodo yocet amp;nbsp;dicat, tnite ad ine O' mneCi qui labor at ta amp;nbsp;onerati eÃii ego W ïoîn.ï. reficiam. Sic quot;Detu dilexit mundu, yt ynige-nitum dederit pro mundo t'ait omnît qui credit in eut»,
riDEl CHRISTXANAB.
\ Wm, «onterfhabeatyitam aternam, Ittm iJ^lontà yoluntas patrü^yt ^uipfuofn Matthäi. ith^pujillti pereat. Chriflmita^ÃtÃecü-quo pradeÃinaüonem noÃram content flemur. SatüperÃiicuum amp;Ãrrhunt habebi-tnin tefiimonium, not in libro yit^ inÃriptot elfe,ft comtnunicauerimtucum ChriÃo,amp; ii ^nyeraÃaenoÃerÃtfnosentiJimtifi Conjole- pt»dcBina âKrnojintetitnowe pr(edeÃinationtf,lt;}ua quot;^ix â^*â**â periculoÃor, quodprotniÃiones Dei
. jhnt'riniuerfalesfidelibuà ^qubdipfe ait,Tetiâ teamp; accipietti,ÃmnK qui petit accipit. f^od Lucx «i.
' lt;îfni^ cMffj iPwÃMrrp Dei ecclefia oramu^,Ta~ i ter noÃer qui es i» ceelti:amp;qubd baptt/mo fu* nufinÃticorporiChriÃiiamp;pafiimurineccle Ãaeiin carne amp;nbsp;fangutne frequenter ad yi~ . tant aternamt His confirmati cum timoré amp;nbsp;tremoreÃuxta preeceptum Tauli^noÃram fa» l»«m operari lubemur^
DE lESV CHRISTO VERO Deo fiCHomine^vnicomun' di Saluatore.
XI,
CT^dimus pr^terea nbsp;nbsp;docemuf filium Chtiftut oc
î)n DoiwiwMW noÃrum lefum
CONF EJ. ET EXPOS.
Ãum ahaterno pradeÃinatumytlpritorditit j tumejji^a TatrtiSalttatortmtnundï'. credu mus^ hunc eÃigenitum^non tantttm,C!im ex yir^tne 'Ilaria carnem aJJum^Jtt^neciaiuùm â ante uiHafundamenta tnundt^ fed ante omne j ater»itaten},amp; tjutdtm à patre, itiefl^Mtef, । Ifaias dtxic, Generationem euu juif enarrabit £t '^luheas, Et
lead. t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xttrnitatn. IsLam esâ hannes in eua»-
^etio dixirÃn jtrtncipio erat yerbnm,Z7 ytrâ , gt;nbsp;bum erat afud Tieum , U Detts erat yeibit, PMip. ». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Troindc Filiua eà fiatri iuxta dtutnttate |
toiejualii amp;nbsp;(onjubÃdtialtafDem Tgt;eruf,wn , nuncupatione^aut adoptions,aut ylla di^M-tioneffedfubfiantta atq^ naturaÃcut laaihi-rgt; poÃoluf iterum dixir, Hic eà y er tu T)euf,amp;
Hlt;br. j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;net erna.Et Taulttt ju'ief,, Ftliü ait,ten-
Jhtutt heerede omnium^er tjuem crÃculafe* (ititdem eà fftendor gloria amp;nbsp;chara^erÃli* Ãatttia eiitf portant omnia yerbo poteniid
loan. 17. Ãta. 'blam in Euangtlio ipfe juojue Domi-nuidixitAterglortÃca tu me,apadtei»etâ ipjumgloria,quam habttipriitfqu im hicniittl । eÃet apudte. Flam amp;nbsp;alibi in Euan^th^
Io»». 1. Ãribitur ludai quxrebani occidere iefttgt;âgt;i qui» .
TIDEI CHRISTIANAE. «4
Jvod fa trim fuum iixijjit Deum, ^tqualem ftif/um fMiens âDto. ^bominamurergo nbsp;nbsp;nbsp;stft».
hj amp;nbsp;omnium j4rianorum imfiatn contrafi~
I ii«m Dti JüSrinamiitnfritHK yero ^lichat-i« Serutti HiJ^ani amp;nbsp;Seruttanorüomnium lgt;laJIgt;l)tmias,^uas totra âDei filium fatan per ii/oj, 'vr/uf j ex infers haufitamp; in orbem au» dadÃime t^sr impijÃime dij^ergit,
Eundem^uo^jteterni Veteettrnumfilium ChtWuio* tredimu! amp;nbsp;docemM homind faSlum eÃe fi- utramha^
Ilittm^ex Jemine ^braha atque Dauidps, non ex yiri coiru, quod Hebion dixit, fed conce-ptum purifimè ex Ãiritu Jà niîo,amp; natum ex 'Meria femper 'virgine ifuut diligenter nobtt iiÃoria exf licat Euangelica.Et âPaulus aitj flulUbi angelos ajfumitfedfernen »»dbrahte, , , hannes item KApoflolus, j^»i «o« (redit le» ; i Ãtm ChriÃum in carne quot;^eniffejex Deo no» , tÃXaroerg»ChriÃi,necphantaÃirafuitinee j nbsp;nbsp;(«litM allatajicuti Valentinus amp;nbsp;'f^iiartion
, j Ãmniabant, Traterea anima fuit Domino , ntiÃro left ChriÃo non abfque /enfu amp;nbsp;r^ifi»» Chrino«. I «tjlPt tÃpolbnarn fentiebar,neque caro abf. , nbsp;nbsp;que ammat quot;^t Eunomjus docebat, Jed anima
(Km ratione fua,amp; care cum Jenftbui futs,ptr
Confe s. etexpó^. i
^uos fin^M^yeros dolores redore paÃionif fuâ | fnjltnuiti ftcusi amp;nbsp;ipfirejlatu^efl^i (^dixiti j Uan.1**^â Trifltd anima mea^fijj ad mortem- E-i anima mea titrbata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
bu£ à Chri ^gnofcimus ergo in yno attjj eodetn fit Chrtjio^duasnafuraSidiWMlt;lt;^ t^^humanam » amp;nbsp;hasita dicimtn coniundm
y el Anitas eÃe^ abforbtlt;e,aut confuftgt; aut immixta non Jintifedfaluid ^oÃM amp;nbsp;nentibui natur arum proprietatibin, iny»i , Perfönatyinitte ^el coniunblaüia yt y»dCbri ^Igt;U* Vi^llKl* L â nbsp;*
ft«s- jlttm 'Dominum^ non duos yeneremuriyniim tnquamyerum 7)ejtm amp;nbsp;hominemiiuxtadi* [ uinam naturam patri, iuxta htimanam ytrv â Hcbr.4.. nobiisht)minibMcon/ubÃantialem,amp;per0in^ | nia jimilempeccatn excepto.Etenim^yt Ãorianu dogma ex yno ChriÃoduos faciens, f amp;nbsp;ynionem perfinx diÃoluens,abominamv,r. ita Eutyihetes amp;nbsp;âMonothelitarum yel tiophyficorum yefaniat», expungentcm natis-1 r« humanxproprietatem execramurpenituf- ' Nïturi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minime docemtks natur am in ChriÃe^i,
nanoneft** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficundwlul' |
paiu.ncc manamnaturamadhuceÃeinhocmunioiiâ ' ub?iâquot;Z *** deo^ eÃe ybi^ue, quot;Hejue enim yel fintimuti j
I FtbÃI CHRISTI ANAE»
'fel doteniM 'verüaiem corporis Chrifli à da» â¢riÃcatwne deÃjÃi 4« t deificatam j adeoj, fic de'tficatam ej]e ^yt fttas pro^rtetates, quoad corpus amp;nbsp;animatn, depoÃteriti ac prorÃuin Mturam diuinam abierit, yaaj^ duntaxat
fttbÃantia eÃe cÅperit. Et proinde Schuenk^ feldij Ãmiiiumque leptologorum inarguiat^ StA«. argtttias,intdcatas^obfcitrafÃyamp;parUm Ãbi confiantes bac de re dtjjèrtationes, haudquâ»
' quaprobamuithand recipimits.neq, Sthuenkz
i feldtani fumM. Traterea credtrntts î)onii- Verèpif-num nofirum lejum C hrijtum,yerepajjum et Bilius no-
I biortuum êfifiepro nobbs^ jicut 'Petria aitfCar^ pâ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
l ne, udbomtnamur lacobitarunij rit omnium
I TurcarumipaÃionem 7)omini execrantium, impijfiimam yetpiniam. Interim no riegamiu
1 amp;nbsp;quot;Domittum glori^e^ iuxta ytrba Pauli^cru î.Cor.l»
' tifixum tÃe prùriohts. I^amcommuuittitio- command nemidiomatumj ex fcripturts petitdm,amp; ub ^à tuinî *âquot; \ 'Vniuerfiaÿetuflate in explicandiiscomponen» ' ^âf^} fitipturarum locts tfi Jfieciem pugnanti»
btei yfurpatam^ religiojè O' reHerenter,reci* pimitf tir yfurpamuti
' Credimui eÿ docemui tundem âDominum ftâx \ nofirum lefum Chrifiumyera fiua carne Ãin
CONFES. ET EXPO S. ( qua crucifixtu mortuu^ fuerat^ Ã mortuif ! refttrrexijji,amp;non altam profepulca txcitap
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J^iritum pro carne fujcepifje^jed -yitri-
Lve. 14. corpordi retinuijji. Ergo à um difeipuli eùis arbit-rarentur fe Tiomini f^iritu yiderh fxhibet tds mamc^ atpedes,jligmatibut'tid que claucrum amp;nbsp;'vulnerum notatas^ tir ad' dtt, ^l^icitemanuirneas amp;nbsp;pedes meos: qttii tgoipfe fît»!gt; Contre^atemeamp;yidete'.piiit jptrttus carnem amp;nbsp;ojja non habet, Ãcut ytde^ tbs tne habere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Veniticet Ineademillacarnefuacredinittiafcendif- i' iiwS'ó.**ââ fi dominum noÃrum leÃim ChriÃtttn,fupra j omnescÅlos ajpeüabiles, in ipfum cxlum fu- i premum, Ãedem videlicet T)ei amp;nbsp;beatortm, ad dexter am Dei patrts, qute, etfi amp;nbsp;Ãoria ' , maieÃattsqj conÃirtium tequale ÃgniÃcet, ac* j cipitur tarnen amp;nbsp;pro loco certo, de quo in E* â team4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquens Dominus, dicit, Se abitu.-
rum amp;nbsp;/uts paraturum locum. Sedamp;.idpO' j Ãolus âPetrui, Oportet Chr ià um, inquit, tce- ' I Ium accipere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad tempus reÃitutionü 0* i
tnnium. ExcÅltsautem idemille redibitin j iudicium, tum,quando fitmma eritin mundo lonÃ. elerat 10, amp;nbsp;*.^ntichriÃus corrupt a reit- '
pione o
riDEl CHRIÃTIANAE. 16
^ione yera, Ãt^erÃitione impieiatijae »tnnta o»^- »». o^^leun,amp; fangttine atque flamma ecclefiam crudeliteryaflauk. T^dibit autem Chriflm afferturm luos,et abolicurm aduentu fua tichriflumdudieatttrusque ytuos amp;nbsp;morcuoï, ^furgent enim niortut^amp;t^ui illadie Mm«.»»-emnibttf incognita efl creaturis ) fuperÃ'ttei ftt ttiri funt-^mutabttnturin momenco ocnlt, fidt omnesyna obuiam Chriflo rapientur irt aerayyi inde en i^fo ingredtantnr itt ftdis be A taiftnefineyiHuri. Increduli â¢^eroâ^elimpi} defeendent c«ot damonibtt^ ad t Attar niin fem ftttrnum arfuri, atq, ex tormenttt nnnquam
1 liberandi. Damnamw ergo omnet negantet
I 'gt;er4gt;w carntt re/urre^ionem : ant qui cum
I loanne Hierofolymitano » contra quern fcri~ 1 fftt Hieronymnty non reUefentiunt de clari-1 Ãcatii corboribui. DamnamM eos qui fenfe-* \ runt amp;nbsp;damonat er impios omnet aliquando I {eruandos,amp;pcenarumfinemfuturum, Sim-l fticiterenimpronwtirfMit dominut,fgntf eoru Nhie.»* 1 nunquam extingwifur, O* Tigt;erfflM eoruw non \ woritttr. Damnamus prxterea ludaicafom-\ HUjijMoti ante iudicij diem , auren in terr if fit \ futuritfeculUfCir ^ij régna mundi occuputuri.
. â C o N F E s. E T EXPOS.
efpreÃtf fuit hoÃtbti^ impijs, IsLam euan^clf' (a yeritas âMatth,z/^.amp;tâ).Luc,item t8,amp; ApoÃolicadoiirina Thef.z.et in z.ad TifU' ^,cap.longe aliudperhibere inuentuiUTt FruÃp mor nbsp;nbsp;TorropaÃionc yel morte Ãua omnibuÃitf
reAionis adeb,qua 4fiio in carne aduentu^noÃracauà pirtulit,reconciliauit omnibitsfiddi-loan.e.ii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominttf noÃerpatrem cteleÃem, expilt;t'
uitpeccatum^exarmauic mortem, condern»^ tionem^ amp;nbsp;inferos cônfregit,ac refurrtBiont Ãua ex mortuts, yitam immer talitatemq, re^ duxit,ac reÃituit. fpÃe enim eà itÃttia noÃra, 'vita amp;nbsp;refurre^lioideniq^plenitudo amp;nbsp;abfol» tio fidelium omniufalujqj amp;Ãtfficientiaabun dantiÃima^j^poÃoltts enim. Sic placuitpatri» inquityomnem in ipfo habitareplenitudinem, amp;nbsp;in ipfo eÃds completi, ColoÃ', i, amp;nbsp;2.
ftumunfcfiâ Docemus enim ac credtmtts hunc lefum : effemundi ChriÃHm.Vominumnollrum.ynicum CTtc- ; OluJtorcni * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* t / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
amp;mfftiam ternum,generts humant, adcoq^ totim mundt i pcAatuni. â fituatoremÃn quo per Ãdem firuati Ãnt, :
quotquot ante legem, fub lege, amp;nbsp;fub euangi- ; lio faluati Ãunt, amp;nbsp;quotquot adhucin finetn i uÃquefeculifaluabuntur. ISlam ipfe Dominum in euangelio dtcit, Qui non intrat per oÃium infirt-
riDEI CHRISTIANAE. ±7
wflabulttm ouium , fed afcendit aliunde ille furefl ör lacro,Ego fum oÃium ouium Jtem io»n.ia, altbiineodem euangelio,Ioann.3ttgt;ïbraJjam lom.s. yiditdiem tneum,amp;gauifm e^.Sed amp;nbsp;Te-trui ^poÃolui,°N.oneÃnnquoquam alio,in-'^°-^t-^uit^niji in ChriÃo Ãaltn.'Eleque aliud nomen ^tà fub ctelo datum inter hommes^ in quo o^or-teatnos Ãtluosfieri. Credimui ergo fer gra-tiam Domini [efiu ChriÃi nosJeruatum irifi-cutiamp;patres noftros. quot;Kam amp;Taului ait^ Omnespatres noÃros eandem efiamÃÃiritua- ».Cor.to. lern ediÃe, omnes eundempotum fÃiritua-lem bibtfie'.bibifie autem deÃgt;iritualt ipfos con fequenteTetra,Tetram ytro ChriÃumfuifi
, fe.ldeoque legimus amp;nbsp;loannem dixifii^ Chri- »J* Ãum e^eagnum ilium,qui occifiuifit ab origi-
1 ne mundi : quot;BaptiÃam teÃatum, Chriflum lom. ». tffiagnum ilium Dei, qui tollat peccatu mun di.Endepleno ore profitemur amp;nbsp;pradicamue, lefium ChriÃum ynicum efife mundi redempto rem amp;nbsp;Saluatorem,T^em et Tontificem ma ximum,'^eÃiam'nerü amp;nbsp;expeÃatum,ilium inquamfianBum benedi^um, quem omnes If gti typt ö'Tâ4«ci»ilt;t prophetarum pttefigu-rarintatque promifiertnti Deus autem pra-
D 3 '
CONFER. ET EXPOS,
ptlaLf,
Ãiteritac mifirit ilium noh^ quot;Vt alitts^orro non fit 'vlltu nobif expeiÃandu^, Nec reflat iam aliud, quam yt omnes omnem gloriam Cbriflotribuamuidnipflum credamm, amp;in iflfloflolo acquiefiamut,omnibta alijs yittcpra fidijs jfiretts atq^ abiedltf. Jdam gratia Dei exaderunt,amp; Chriflum inanem f^i reddunt, quotquot faluttm in alia re ylla^quamfin no Chriflo queerunt.
SrmboU
^f^t faucti multa huiua caufie dicamit!gt;
ta Reep«. quttunq^ dt Incarnationtd domini noflri leflu Chrifli myfttrio, definita funt ex firigturû fan^ts^ amp;nbsp;tomprehenfa /ymbolds at flententifl
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quatuor f rimarum amp;nbsp;graflantifiimarum Sy
nodorum/elebratarurHy fliicex, Conflantino-foli,£gheji amp;nbsp;Chalcedonet'vna cum beatiÃ-rhanajij Sy^m^olo, eir omnibus his Ãmiliiitf fymbolis^tredimM corde jÿncero, amp;nbsp;ore Ube-Ãtamp;». ro ingenueprofitemur, condemnantes omnia his contraria, jdtque ad hunc modum retint-mus inuiolatam flut integram fidem Chriflia nam^orthodoxam atqut catholicam : ficientes jymbolis pratdiHis nihilcontineri,quodnonfit conforme y er bo Dei^ amp;nbsp;prorjus faciat adfyn ter am fidei explicationem^
DB
r ID EI CHRISTIAN AE« DE LEGE D E I.
XII.
DOcemtti Ltge ex^oni noi^ yolun Legeprf frfUJ« Del, (juidanobii fieriyelit aut âpoquot;ââ' noMi', quid bonum amp;nbsp;tuliam, qutdue malum «» Dei. Ãt amp;nbsp;inittflum/Bonam iiâuur amp;nbsp;fanEiam con Ãtonur tjjè L(gem,Et hanc quidem alias dU gilo Dei infiribtam eÃe in corda hominum, 'vocariq^ legem naturte^alias autem digito in~ fculptam eÃe i» tabulas %lofisgeminas,amp;li~ Le^moB» . bii: Adofis coÃiofitts expoÃiam^ ^iÃirgt;gui* tnits illam ferÃicuitatts gratia, in moralem^ quæcomprehenditur Decalogo yelgemints ta Bxod bulis iper '\4ofis libros expojitts ,in caremo-tiialem item, qua de caremonijs cultuque Dei conÃituitj in iudicialem,qult;e yerfatur tir-(apolitica amp;nbsp;ceconomica,
Credimushac Deilegeomnem Deiyolun pienifflm« tatem, amp;nbsp;omniapraceptaneceÃaria adomne yitapartemyplentÃime tradi, ^^lioquienim non yetuiÃet âDominm, huic legi nihil^yel ad
1 iiis'ïâsi adimh non pracepiffet reäa ad hanc in I (tdi, neq, in dextram yel ÃniÃram defiex« in nere^declinart.
4
CONFE s, ET EXPO
Ãu«?â Docemui legem hanc non datam eiji ho^ ^intbiHjyt tim iuflificemur obleruntiÃne'.jii 'Vt ex eitn ind{cw,ifiÃrmitatempoiiM,()eaa' tum^at^ue condemnationem agnofcamm, amp;nbsp;deyiribMnoÃrif deÃerantes, conueriantur
Rom.» 4. Chrift»m infide^^^ert'eenimy^poÃobu» CaiM.j. Lex iram,ait,operatur,Etper legem agntM peccati.Eià datafuiÃet lex^e^utepoÃet ittÃi-ficare, y el yiuificare yerè ex lege ejjet tuÃi-tia:fedconcluÃf fcriptura(legis nimirHm)o^ mnia fub peccatifm^yi promiÃio ex fide leÃi, daretur credentibet^, league lex Ttedagogt^s noflerad ChriÃum fuit nbsp;nbsp;nbsp;ex fideiuÃiÃc/t-
C»ronon remuT, ^dequeyerà potttit aur potei^ imput leg? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2)gj fiatfifacere, amp;nbsp;hanc adimplere,
ob imbecilliiatem in carne noÃra.adextremu (Ãiriturn, in nobiis hier »nient amp;nbsp;rema-Rom.ÿ. nentem. T^rÃics enim ^poÃolia : Quodlex preeÃare non poterat, inquit^ ^uia inibecilllf eratper carne,hoc Dem,propriofilio miÃÃofiib Rom. to. carncf peccato obnoxia,prafiitit. licir» co Chriflui eÃperfieÃio legüs amp;nbsp;adimpletiono Ãra, qui'Vtexecrationem leges fuÃuli(,duin fiaBus e^ pro no bis maledt£lio, 'Vel execra-tiojitacommunicat nobis per fidem^adimfii' tioiiem
P I DEI CHRIS TI ANAE. 19 tionem fuam, nobi^^ eitu im^tttatur iuÃiiia qbedsentia.
Ha^enuiitaq^abrogdta efj^ lex 7)ei,quA Qu»»quot;quot;« ?«JiM Hoj amliliin non damnat, nec ira in no-bti olJeratur. Sumtu enim fub gratiatamp;non Ãb isgetTraterea imflenit Chrifliti omnes le ' figuras.Tnde ymbrce ceÃeruntiCorpore ad ueniente^yt wwi i« Chriflo amp;nbsp;'veritatem ha-ieamui amp;nbsp;omnem flenitudinem,Ãttamen le
i gemnonideofaflidientesreijcimtu.âMemini- M»tih.r. Imui enimyerborurn âDomini.^dicentisy 'blon, 'veni legem amp;nbsp;prophetas foluere^fed im^lere, Scimus lege nobts tradi formulas yirtutum atjue yittorum. ScimiM fripturam legM^ (i ex^onatur per E uangelium ^ecclefiteeÃeyti^ lern, amp;nbsp;idcirco eins le^ionem non exterrriinan iam ejfe ex ecclefia^ Licet enim quot;Velo obtenue fuerit 'Mofisâvultusj/^pofiolus tarnen perhi* iet, yelum per Chrijlum folli atque aboleri, Damnamui omnia, quxharettciyeceres amp;nbsp;Stft«; »eotertci contra legem Dei docuerunt^
DE EVANGEHO lESV CHRI« fti, dc Promifsionibus item, Spiri*
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu,6C L'ncra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
XIII.
CONFE s, ET EXPOS.
VeUfctha UY
buerst pro J_gt;£lt;* tram operalur, amp;nbsp;maleâi^ionetit Euâægtii- lt;tfntuntiatt Ettangtitum 'vero^raiiam amp;!gt;t-»edi£iionem pradicaCt Sed amp;nbsp;[aannes imt't Ltx per ^ofin data e^ gratta amp;nbsp;yentat per lefum Chrijîum exorta e^^ î nihilominin tarnen certiÃtmttm efQ eos^eiui ante legetn amp;nbsp;Ãiblege fuertint^ non omninodeÃttatos fuifft
Gem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Habuerunt en 'tm promiÃiortts e-
Gen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infigne s finale t htejunt,Semen mu
Dcut.18. lïerti conculcabit cabut Ãrbentif. In femme Aamp;o.}. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.-r £
ruo benedtcenturomnesgentes, /donaupere-tur fieptrumde ïuda, ntÃpriiu quot;veneritSilo. Trophetam excitabit Dominui de medio fru trumjamp;c.
Premifsio* nbsp;nbsp;E t ^uidem agnofcimut patribitf duo fià jjè
dupii- promiÃionum genera, ficuti amp;nbsp;nobà reuela-ta. ^lia enim erant rerum pra^ntium^ yel terrenarum^qualesfunt promiÃionetde terra Chanaan.^ de yiUortjt: cz quälet hodie adbuc Ãnt de pane ^uotidiano, Aliee yero erant tunc y eSf funtetiamnuncyrerumcoeltfliumamp; xternarum^gratiie videlicetdiutiuey remiÃio nispeccatorum, rgt;r yita teternet, per fidem in leÃtm ChriÃum. Habuerunt autem yettrts non
1
[ riDEÃ CHRISTIANAE, Jo
\ «en tantiim txitrnas ytl ttrrtnas, fedJf iri-I tuaieseüam cceleÃefjj fromiÃiones, in Chri-' fio.âN.am defaluce, att Teeruf, ex^uifterunt promifsio -J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nes fpirttua
amp; jcrutati funt prophetiS, qutdeyeniura in nbsp;nbsp;non tan-
«oj^rdhrf yaticinati funt,Grc./'^nde amp;nbsp;T^u~ tacimae».
JfoÃolui dixir t Euangelium 7)eianie I frowj/y«gt;n eÃe per prof betas Dei, in firiptu-ïisfanB^Jndernmirum claret, yeteresnon prorftudeÃitutos fuiÃe omni Euangelio,
Et quamuis ad hunc modum patres «9= EujngeUó ' firiin Jcripturh' propbetarum habuerint E- quuâ^ ««»â^e/jMOT, per quod amp;nbsp;faltttemin ChriÃo, per Ãdem confi^uuti funt, Euangeliumta-men propriè illud dicitur Itetum amp;nbsp;felix nun tium,i^uQnobû primùmper foannem ^apti-flam y deinde per ip/um Chriflum dominum, ! poÃeaper ApoÃolos eiu^ apoÃolorumque fuc^ tefÃrfs prtedicatum eii^mundo, Deum iam praÃitijfe, quad ab exordia mundi promifir, ac miÃÃi, imo donauiÃe nobü filium ynicum, Ã}» hoc recottciliationem cum patre, remiÃio WIM jfartfontiMjOiMwe»! plenitudinem, 'n» tarn aternam. HiÃoria ergo defcripta à quatuor EuangeliÃts, explicans, quomodo beec ÃntfaUa yel adimplera à CbriÃo,qu£ docue-
CONFES. ET EXPOÃ.
rît er fectrit ChriÃta : amp;nbsp;quitd in ipfo trtdeti-tes omnem habent plenùttdinemtreà 'enuncü-patur Euangelium. quot;Priedicatio itetnamp;firi' pturayipoÃolica^ qua nobtf exponunt ^po-Ãoli, quomodo nobt} à Pâtre dattu Ãt Ãliiiigt; amp;nbsp;in hoc yita falutifque omnia, reà è diciw dohîrinaeuan^elica,Ãcytne hodie quidew, fifynceraÃt, appellationem tarn praclaratn amittat.
euangeîijpradicatio nuncupa-â ».Cor.}. tur item ab ^pojloloÃiritue amp;nbsp;minifleriuiit jpiritits^eb quodefficax et yiuafiat perfideni inaunbtts imo cordibtu credentiumperÃitt' turn fitn^um illuminatem. ISlam Ltteraqu^ opponitur JÃiritui, fignifieat quidem omnettt rem externam ,Ãd maxime do^rinam legût fine Ãiritu amp;nbsp;fide in animes ^non yiua fide ere dentium^operantem iram,amp; excitantempec^ (atttm,Quo nomine amp;nbsp;miniÃerium mortes ab ^poÃolo nücupatur.Huc enim illud ^poÃo' lipertinet, Litera occidit ,pfiiritfis âviuiÃcat» Et pÃudoapofloli pradtcabant euangelium, lege admixta,corruptum, quaÃi Chrt/lusfifie
5â**- lege nonpofiitfieruare,Quales fuijfie dicuntur Hebionxi à Hebione hxretuo dejeendentest.
eÿ
I TIDEI christianae. 5«
' amp;nbsp;Ha^i^arai qui amp;nbsp;âMinai antiquittn âVoca
1 idnfMr. omnes nos damnamus,purè pra dicantes Euangelium^ docentesqueper J^iri^ turn [olumyamp;non per legem iuÃificari creden
I tes. De qua re mox fequetur Jub titulo iujhfiâ â (ationis copioÃor expoÃtio.
Et quamuM Euangelij do^lrina
fttm bhariCaorttm do^lrtna leptt/^ifaÃt^cttm ncn eft no-
I pnmtim pradicaretur per ChnÃum^noua ejje ftifsimid«« do^rina,quodeÿâleremiasdenouoteflamen-^^'^*â to âfaticinatt^sÃt reuera tarnen ilia,non modo yettii erat,amp; efà adhuc ( nam noua did.-tur amp;nbsp;hodie à quot;PapiÃd, collata cum doBrina tarn papiÃarum recepra') yetus doElrina ,fed omnium in mundo antiquiÃima. Dew enim * nbsp;nbsp;nbsp;*â¢
' nbsp;nbsp;ab aterno pradeÃinauit m undum feruareper
Chriflumyamp;banc Ãtam pradeÃinationem ör (onÃlium fempiternum aperuit mundo per e-uangelium. J^nde claret religione doUrinam-queettangelicam,interomnes, quotquotfue-r««t 'sinquam, funt atque erunt,omnium eÃe antiquiÃimam. t^nde dicimtps omnes eos er-rareturpiter, amp;nbsp;indigna aterno Dei confilio loqui^qui euangelicam do^rinam amp;nbsp;religio-mm nuncupant, nuper exertam, tdix jo,
CONPES, ET EXPOSE
^ttnorumÃdem. In quos com^ettt illud
Iftije ^ropbeta. yahis ^uidicutit malum tjjilgt;o* num, amp;nbsp;bonum malum, quifonunt lenebrai lucetn, amp;nbsp;lucemttnebras,amarumdulcefÃ' dulce amarum^
POENITÃNTfA Ef conuerfione hominis.
X I u I.
Vue* »4. TT quot;Tyibet Euangellum coniun^am fib'i io-X~~^^rinam de peenitentia, Itaenim dixit in EuangeliQ t)ominuf. Oportetpradicariin nomine meopÅnitenttarn nbsp;nbsp;remtÃionemfut-
quiUf catorumtn omnet gentet, Eer pænttenttam autem intelligimiu mentis in homme peccato re refipifeentiam, 'verbo Euangelij amp;nbsp;JÃiritu fanilo excitatam,fideque'Tigt;eraacceptam,qua protinm homo peccator, agnatam fibi corru-ptionempsccata^Ãta omnia,peryerbum T)d accufata,agnofcit,ac de his ex corde dolet,tit i. demq^ cor am i)eo, non tantttm déplorât amp;nbsp;f* tetur ingenue cum pudore/ed etiam cum indi 3* gnatione execratur,cogicans iam fedulo det-â 4* mendatione t amp;nbsp;perpetuo innocentix yirtu-turnip
riDEI CHRISTIAN AE. JI
3**® fift omnibus diebM yita relijun,ÃanB'etxtrceat. Ethlt;ecquidem efà fiTutMid* 'gt;âerd|)Ånûentilt;»,j^«cfr4nimirumadâDeum Deumcon* omne bonum conutrfio,fedula yero â diabo
lo amp;nbsp;abomnimalo autrfio.Vifirtèyerb diet-Kuf hanc panuenttam mtrum ejje Dti do- , num j tÿ MO« yirium noÃrarum lubet tnim yi^oÃoUu ÃdelemminiÃrum diligenter trudire obÃÃtnttt wifdt«, quando T)e(u bii dtt ^anittntiam ad agnoÃendum yerita-tem.Iamytro feccarrix illa etiangtlica,quie Doutde, lacbrymiifrfgat fedesdominhac Tetrt^s 4»i4 commiW». feÃeru deplorans^ue domint fui abnegatio-nemjnaniftÃi oÃendut,^ualii eÃe debeat pee nitentM animtHt ferib deÃloram (ommiÃaÃec
( fdta. Sed amp;nbsp;Ãlitn Ule coneoÃor bubltca=
-11 ⢠T' )⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r -r 11 ConÃtetur
1 nintuetn EuangeitOyCum ^hartjieo coUatui, pec«»
1 fraeunt nobu firmultii accommodatiÃimu vuliyjs. feccata noÃra Deo conÃtendi. Ille dicebatt Tater ^eccaui in teelum amp;nbsp;cor am te, iam non fum dignin 'V0C4rj filiitf tuiu , fac me ficut ynum de mercenarijt tutsZ Hie yero non au^ dens eleuare oculos in cielumjpeBtn fuum tun (ienJo, clamabat , Dew fropitiw eflo tnt/»} (tccatori. Hec dubitamw tllot in gratiam
Confer, et exp ei'. ' a âDea ejje rece^tos. Etenïm Toannes
Siconfiteaniur pecca(anoÃra,in^uii,fi* délit amp;nbsp;iuftiu^'Vtremùtat nohif pecatlit noÃra^ amp;nbsp;emundet nos ah omni inii^uttate. Si dixerimnt non peccauimr^^ mendacem faci^ tnits eum,amp; fermo etw non ei^ in nobitt
Sacerdota lis confcf-lio amp;nbsp;abtO' lutio.
Matth, Si
Credimns autem hanc confeÃionetn in^èi nuam qua foil quot;Deo fit, yel priuatim inter 2)eum amp;nbsp;peccatorem, yel palà m in remploi yÃt genet alts ilia peccatorum confefiio recitd turÃufficere, nec necefiarium efie ad remifiio-nem peccacorum confiequendaniy yt quit pec* catajiea confiteatur fiacerdoti, fiufurranaoiit aures ip fiets, quot;pt quot;picifiim turn impofitione ma-nuum eins audiat abipfo abfiolutionem'i quoi eiets rei nec praceptutn quot;pllum^nec exetnpliM extet in finpturtsJanets. T)auidprêtejlatuf amp;nbsp;ait, âDeliilum meum tihi cognitum peci,^ iniujlitiam nieam non abfcondt.'7)ixi,conÃte* bor contra me iniufiitiaen meam domino tu remififiiimpietatempeccati niei. Sed amp;nbsp;do minus orarenosdocens,jitnulamp;tonfiteri ptt cata,dixit, Sic orabitis Tatet nójler qui es in cÅlis, remitle nobis débita nofir a ; lient nos remifiimus debitoribus noftris. Nectfie eit
flDEI CHRISTIANAS.
J p^tri noÃro confiteamur pttcata noÃra, cum proximonoÃro fit* pfium offendimtps, redeamitf in gratiam. D» quo conf eÃion^genere loqutns IacoIiih Aj^o- laeoK.r. fiobis, ConfiteminhinquiCfalterutrum peccA^ tA 'VsflrA, Si quii yero peccatorum mole amp;nbsp;ttntationibuA perplexii opprelfiM, 'Velit con-fiiium,infiitfaionem lt;ir confblAtiomm priuA~ iim,yel à minifiro ecclefi(S,aut alio aliqw fra tre, in lege 2)ei do^o, petere non improba-mui. Quemadmodum amp;nbsp;generalem amp;nbsp;publi-cam tllam intemlilo ac ccetibu^ fiter is recita* rifoliiam (cuius amp;nbsp;fiu^eriiti meminimM)pee catorum confefiionem, ytpote firipturis con^ gruamt niAxime approbamus.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Declautbiis regni âDeiitraditis à 7)omino nbsp;nbsp;nbsp;eunæj
1 nbsp;iApoÃolis^multa admir Anda gar riunt,amp; ex
I lis cudunt enfies^ lance as, fitptra amp;nbsp;coronas^ fienamjiie in maximaregnajdenique inani-
â ifiastÿ corpotapoteÃatem.J^osfimpliciter i« gt;nbsp;tiif4r/ecitnaumquot;verbum Domini, dicimut omnts ininiÃros Ufinwîè vocatos, habere exer«; (laues âvelvfum rUuiHm, cum eitan gdiumanaumiAnt jd eii^,populum fiueefidei creditum docent jhortAntur,citnfiolantur amp;nbsp;irt
£
CONFE s. ET EXPOS.
(rt^4nt,inqut dijciplina retinent. Tt4 enim ft ^num ctxlorum apen un ( ohfequeniibfH , Apettre A inobfiquentibiu claudunt,Has claves «lïudcrc. ty4püfiolss âDominw '^latthat capite dtâ
amofexto,amp;praftitic Ioannis 'i.o.'Marà amp;nbsp;Luca 24.1 ablegat difcipulos, amp;nbsp;bet cos yntuerfo mundo pradicare Euangdi* umjamp;condonarepeccata.y^poÃolus in ep'Ãt ^d Conn [bios dicic, 'Dominum minijhtf hont« mini deaijjc rcconcilïatwni^ nnnifttnnm^ amp;
boe jit,moxexplicat ör ait^Sermonem yeldo ilrinam recociliationis.Et adbuc clariuf illa exponent,additminiÃros ChriÃi,nomigt;it | Chriflt fungi legatione,tanquam ipfi Deo,pif i miniÃros adbortante populos.,yr reconcilien* tur Deo ^nimirum per fidelem obedientiam-Exercent ergo clauesy cum fiuadent Ãdemamp; MiniSti re pcenitcnfiam^Sic HlireconciUant Deo.Sicre-mittunt peccata. Sicaperiunt regnum calo^ ru,amp; credentes introducuntâ.multum diÃath j ab iÃis, de epuibus dixit in Euangelio De-minus Ea yobts legifieritis^tjuia tuliÃis dauern fcientia,ipà non intrôijfiis, amp;nbsp;eos^ui in-
Q;'oni»4o troibant yetuifiU. ^Efièitaque amp;nbsp;efficaciltf । tfiifiififi abfoluuntj dum euangelium CbriÃh- 1 eÿin
riDEt CHRÃSTIANAE» J4
lt;6f in hoc remiÃionempeccatorum^qult;e ftngu~ in ^romittiiurfidelibtn, Ãcuti amp;ûguli funt b/pin^ari,pr(edicanrf amp;nbsp;édfingulosfecuUari ttr^trtintre teÃantur.'Mec putamin ahfolu^ tionem hanc efficaciorem fieri, per hoc, quod inaurem alicut aut fiuper caput alicuwjinâ ^ulariter immurmuraturt Cenfimu^ tarnen feilulo annutiada efie hommh,remiÃionepec-catoruÃnÃanguine ChriÃiyadmonedosq,fingu los^quodad tpfiispertineatremiÃiopeccatoru
Caterum quà m-vigilantes fidulos/Ãopor. teat eÃe pcenitentes injîudio yitx noua^ e3f »« ââ°quot;* tonficiendo yetere eSir excitando nouo homines docent nos exepla euangelica, âDominus enim
i «dparalyticum^quemjanauerattdicit, Ecce \ finusfaÃus es^ ne poflhacpecceSine quid det« n»x tihi contingat. ^d adulter am liberatam idem dixit y Kadetamp;nepofihacpeccauercs.
1 Ãuibusfane -verbes non Ãgnificauitfieripofi Xo»B.f* â fe, -vt homo aliquando non peccet, dum adhuc inhac carne -viuit^fed yigilantiam accura-tttmqfiudium commtrtdatf -vt moduinquam omnibusannitamur, lt;amp;nbsp;precibus a Deo peta-mus,ne relabamur inpeccata, ex quibus -velu H refurreximuSitt ne -vincamur à carnetmun
CONFE s. ET EXPOS.
l/tat gt;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diéibolo. J^chxMpttilùantti in
am receptttf à 7)omitio,clamatin Euan^dioi Eccedimidium bonorum meorum, âDomi^f» dopauptrtbits amp;fi quem defraudaui, rtÃ^ f ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uadruplum^^d tundem erpo modutnprccdt'
eaniiti refiiiutionem amp;⢠mijericordiam,ad«)i etecmcfi^nam, yerèpÅnitentibtn tjje nectfiart , ^m ; amp;nbsp;in yniuerjum ^pofiolt yerbtf horti^ Keai.tf. muromnes acdtcimui, Tde regnet peccatufit
in mortali quot;^efiro corpore quot;^t obtdtatü eifief ! cttpiditateseiuf'.ntifjaccomodetts membrane firaarmainiufiitixpeccatOifiedactomodetif 'vofimetipfis âDeo, yelut ex mortuti yiuente!» amp;nbsp;membra âVeftra arma iuftitix quot;Deo.
T^reinde damnamtn omnes impias quorun
â¢i. dametiangelica pradieatiotie abutenteutn'Ve cetjamp;diceniium, Factlii efi adDeumrcdh tui, Chriflui expiauit omniapeccatai Facilii i rià peccatorum tondonatio^^uid ergo pecca^ re nocebitf* quot;îilec magnoOere cttranda ei^pee- i tiitentia,amp;c. Doeemus interim fimper, amp;nbsp;stn nibui peccatoribui aditumpatere ad Deuttii t!r bunc omnia, omnibutfidelibtn condotutre ' Scâx. pectatafexcepto'vnoillopeccatofinJprittM J janâum, Ideo^ damnamue amp;nbsp;yeteres amp;nbsp;no- '
MtS
TIDEI CHRISTIANAE. 3^ uos l\lüuatiano/,at^, Catharos. T)amnamut lucrofam pa^x de peenirencia de-ilrfnagt;nfamp; contra Simoniam e'iM, Simonia-cajjjeita indulgeittias, illud 'vfurpamui Si-tnonii âPecri iudidatMi âPecunia tua tecumÃt inperditionem: quoniam donum Dei exifti-t^^^ tnafli par aripettinijs.2d.oneS^tibi pars neif^ fors in racione hac, Cor enim tuum non ifi return coram Deo^Improbamtuitem illos^iiui Sitishôi»*. fuis fatiifaUionibus exiflimat fe pro commiÃ-'^^^' fis fattsfacerepeccaM. 2d.am docemits Chri» fium quot;^nurntmorte ygt;elpaÃione fua, effe omni~ um peccatorum fatisfaUionem, propiriatio-nemyiel expiationemiinterim tarnen,quod amp;nbsp;, nbsp;nbsp;ante diximus^ mortiÃcationem carnis ärgere ir» f ».
non definimustaddimtts tarnen banc non ob» '
' trudendam efiji Deo fuperb'e pro peccatorum faiiifaBione, fedpraÃandam humditer, pro ingsnio filiorum Dei,'ygt;t obedientiam nouam^ gratitudinü ergo,pro confei}uuta,per mortem amp;fatisfa^ionemfilij Deijiberatione amp;nbsp;ple-naria fatisfaÃione,
I DE VERA riDELlVM iuftiftcattonc.
XV.
3
CONFES. ET EXPOS. loiHfîcare yfigniÃcat Ã^oflolo in diÃniatto^ ^*** JL«« de luÃtficationeipeccata re)niciere,à cfil pa amp;pÅna ahfiluere, in gratiam }ecipere,amp; Roman.». iuÃumfronuntiare,£.tenim adT^manosdi-(it y4poÃolus, Deiaeà tjuiiuÃiÃcat^quü iÃf ^ui condetnnetf Opponuntur iuÃiÃcare amp;
Aao.ij. demnare. Et in AÃts ÃpoÃ.dicit y^poÃollt^i *Ptr Chriflum annuntiatur remiÃiopi^ catorumt amp;nbsp;ab omnibta^ à quibin non potuh Ãü per legem %loÃs iuÃificari, per hutiCi omnii qui (redit, iuÃificatur^ îlam ia le^f Dtutaf. quoque amp;prophetü legimut, Si lüi fuerit or~ ta inter aliquot^ e^r^enerint ad iudiciutnÃU' dicenteos inditestiullificentque iuÃum,amp;im pient y el eondemnent imptum. EtlfaiaM-pite quinto a Ulte qui iuÃificant iinpiuia luWfle»- promuneribu4, CertijTtmume^ auttmetH' ptet Cbri* ww not eÃe naturapeccatores amp;nbsp;impioSyM co ram tribunali Dei conuiSos impietatû amp;nbsp;reos mortes î iuÃificari autem, iueS^i abfoluià peecatts amp;nbsp;morteà iudice Deo, folius Chri-Ãigratiafamp;ttullo noÃro merito aut reÃeBu. (^id ftûm apertiue^qua quod 'PaulifS dixitf Bjmnj. Omnts peccaueruntt amp;nbsp;deflituuntur gloria
DeitfuJiifidMtur auttm gratès^per Ãltusgra fiam»
ÃIDEI CHRIS TI ANAE, jé
tt4m,])er reJemJ)üone,^ua efl in Chrifto lefu» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ltenim Chrifltt^ptccitta munJiin ft rece^ impntiHu»
fit G^jujlulitidiuina^iuflitiafatisftcii, Dt» *â*^ââ*-Ui ergo frofter folum Chrifiumpajfutnamp;rt fufcitatum,profi[iu4 es^ psccatis »oflrtf,ntc illitnoliti imputât, imputât auttm iuflitiam Chnfii pro nofiraüta yn w»» fmin non folum mundatia peccatiiamp; purgati^'Vel fan£li,ftd ttiamdonaii iuftitiA Chrijli,adeo^ahfoluti à peccatii,morte Del fondemn4tione,iultideniqf At hteredti Dita aternA. Propriè «rgoloqutn do^Detiifolta nos iuflificAt^ amp;nbsp;dun taxai pro peer Chrifium iuÃificat ynonimputAns nobis peccdta,feà impurahs eiuf nobts iuÃitiAm.
i^uoniam Derb nos iuÃificAtionim hancrt sipimin,nonper DÃa opera , fedper fidem in umfWtm.
mifericordiam amp;nbsp;Chrijlum, ideb doce-tnus amp;nbsp;credimuseum JpoÃolo,hominempec^ catoremiuflificari fola fide in ChriÃum^non lege, Atit DÃts optribtn^ quot;Diät tritm j^poÃo» luSiArbitramurÃdt iuÃificari hominem abf-^ue operibioi legis^ Item,Si ^Abraham ex o-peribua iuÃiÃcatus fuit,habet quodglorittur, fed non apud Deum,Quid enim fcrtpturadi- G*â-*^* c» Æ Credidit Abraham Deo, imputatum
à 4
k-'z ⢠' C p N F E S, E T E X P O 5,
EptieCs.
et aj iuÃittam. At ei gui non o^eratuTj fed credit in eum ^ui tuflificat itnÃtum ifnpu taturfidesfiua ad iufiitiam.Et iterum^ Gratia efttis fieruatiper fidem^ idjjnonex'vobis^ Dei donume^C'^on ex opertbus^nequtiÃa rietur,amp;c. Ergo ^uiafides ChriÃum iuflttu am nofir am recipit, amp;nbsp;gratia Dei in ChriÃo cmnia tribuit,idea fidei tribuituriufiificatio, Maxime propter ChriÃum^ amp;nbsp;non idea, FiSt no» re nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Donum enim Dei eifi, Ci
cipeieChri terumnos ChriÃum fidereciperemultisoflen dit Dominus^ apudloan, in cap. h^tbipro ere dere, Tdam ficut manducando^cibumrecipi-muaÃtacredendo participamus ChriÃo. Iti' JönHbuT iufiificationts beneficium non partimtir, ChriÃo,partim nobis, Kiti,p3i- aut dilt^ioni operibuaiie, ânelmerito noÃro^ »,mu»bii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foîidumgratia Dei in ChriÃo perfides»
tribuimtes.Sed amp;nbsp;non pofifent Deoplacerediâ leÃio amp;nbsp;opera noftra^i fierent ab iniuÃtspso inde oportet nos prins iuÃos ejjè^^uà m dilig»-Mus autfaciamua opera iuÃa. luÃi quot;Teerb efÃ-cimur,qutmadmodum diximus^per fidttni» CbriÃum^meragratia Dei,quipeccatanobis non
FIDEI CHRISTIANAE. J?
«0«imputât,fediuftïtia ChriÃi^adeojj fdem ifi ChrtÃumad iuÃitiam nobù imputât, ^po Ãoln4 pratereaapertiÃime diteHionem deri» i.Tim.«* uat ex fideÃicenSy Fintspracepti chari^ tas^ ex puro corde, confcientia bona^ esr fidt nonfiUa^
Quapropter lo^uimurin hat caufa^ non ^^quot;Jbu$ca de fSa Ãde^ de i»4»i ociofa, aut mortuat Pauio. fed de Ãdeyiua^yiuiÃcantequetquie propter ChriÃum, ^ui yita eà amp;nbsp;ytuificat^quem com frehendit, Tigt;iM4 amp;nbsp;dicitur ^ac fe yiuam tÃe yiuM declarat operibui. âFLikil itaque con
Itrabanc noÃrado^rinampugnat lacobwil- iicob.».
de fide loquitur inani amp;nbsp;mortua.,quam quidam iaSabant, ChriÃum autem intra fe yiuenteperfidem non habebant. Idem illedi^ xir,opera iuÃifitare^non contradicens .^pofio lo (reijtiendm alioqui) fidoÃendens Ãbraha mum yiuam iufiificantem^ fidemfuam decla rauifii,per Opera. Id quodpmnes pij faciunt, qui tameti fili Chrifio^nuUii Juts operibuffi-dunt.Iterum enim ./fpojiolue dixit ^Fiuo wni
1 nonego^fedyiuitin me ChriÃttf, Fit am au~ Gabt.*. I tem qua nuncyiuo i»j carnCyperfidem yiuo fi~ t lij Z)« ,3«i dilexit me,ö- tradidit femetipjüm
CONFE s. ETEXPOÃ.
fro mt.Jslomtlftrnor gratiamDei. । ftr legem eï^ iuliùùùgitur Chriflm! mortuwtS^ amp;c,
DE FIDE ET BONIS OPB« ribus,eorumq; mercede,ÃC
mcrito hominis«
X VI.
F//« tnim Chrifliana non
humanaferfuafio/ed
tr euidens m conjlans antmi aÃenÃte,^»^ ( ttrtiÃimA comfrehenfio 'VentatH 7)ei,
foÃea in firifturü amp;nbsp;fymholo tApoÃolich atqut eideo ^ti ipÃiu fitmmiboni,
fui fromiÃiontf idtuime eSf Chrifti, ÆÂ«Â» oiH' J niam fromiÃionum ef^ colofbon.Hee(4(iti»* rweiDd fidestmerumei^'Deidonum,quoifoltet'DfO* dosuM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;futt,eltSet fii^Ãeeundum menÃurtt,
amp; quandojcui, iSquot; quantum iffi yult, don41gt; '' nbsp;nbsp;eir quidem ferÃiritum fangum, medianti '
fradicatione euagelijy 0 oratione fideli. inetmmti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;incrementa:qute nià amp;nbsp;fà ,
vlä II nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dixiÃent ^pojlili, âDonä'A*
adauge nob^fidem.
Et heec quidem omnia,que haBentts de Ã' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dediâ
riDEI CHRISTIANAE. 58 diximta, ante nos ita docuerunt Ãpofloli, Taulus enim ,Eà autem fides,inquit.)eorum Hebt.xi. ^uts J^erantur, â¢Ã©arostens, quot;velfubjtflentia firma, (S' earum rtrum qux non yïdentur^ï^^iy-}^,id efi:, ettidtns tä' certa rei comprehenfto. Et idem iterum, Quotquot fiuntpromifiiones i.Oot.t.' quot;Dei, inquit, per Chrifium fiunt etiam eSrfer ipfum Amen. Ad Philipp.idem 4if donatum Phuip.i. e^e ipÃs,yt credant in Chrifium, ItemiDeut ynicuiq,partittaefimenfiuramfidei. ^rfin, Rom.xi.
! 3sZok omnium efifides ait,neq^ue ohediunt om- Kom.io» «w euangelio, Sed amp;nbsp;Lucas teftatur lt;«ir,
1 Et crediderunt ^uotquot erant ordinari ad Rom-xo.
â¢Ã¯ttrt. Ende idem iterufidem nuncupat,fidem I tleUorüVei. Et iterum,Fides eà ex auditu, ' auditue autem peryerhum T)ei,Alibi fiepe iu
bet or are pro fide.
Idem ille Apoftolut fidemyocat efficace, Giiat ?. Ã*fefiexerentemper dileÃione, lila confiien- «x'ât opelt; tiam tfuoque pacificat, amp;nbsp;liherum ad Deurn aditumaperit ,yt cumfiducuadip/um acce-damus, amp;nbsp;ohtineamut ah eo âvttiii* amp;nbsp;necefi-
' faria. Eadem retinet nos in officio, ^uod Deo
â i dehemus eä' proximo,amp; in aauerfis patientiS ' firmat, amp;nbsp;confefiionem yeramformatgt;at^ut
co NT EJ. ET EXP O 5.
facit amp;nbsp;yt y no y» trio omnia dieanijomnis^t' ntrió bonos fruBiu, täquot; bona o^eraprogi^otlâ De boni» nbsp;nbsp;nbsp;7)ocemus enim yerè bona o^era enafci
vpnibut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f demper J^iritum fangumet à fideh^n^
fierifecttndum quot;yioluntacem quot;Vel regulam ii 'Dei.'i^am Tetrui yipoflolus, Omniaiü^ bito fiudioyinquit,fitbminifirate infidt yiirtutemfin -»irettee yero feientiamtinfcie»' tia yiro temperantiam, amp;Ci Diximus auteiti antealegtm Dei, quxyoluntas DeieS^^fif' mulam nobts prafiribere bonorum operu. Et i.Thefl:4. -r^poflolutaitj Ha:c eà yoluntas DeifanEià catio yeflra, yt abÃineatts ai immunditia,tt m quit ^primat aut fraudet inne^otio fia' ^y^jremfuu. £ttnim nonprobantur Deo opera, ^tii hunw e^nojiro arbitrio deleft cultuf, quos Paaliu c^ioirt. nuncupat i^^8qHlt;rK«(tç. De quibus amp;'D'i-quot; I minusineuagtlio,Fruflramecolunt,ait,io' centesdoHrinaspraceptahominii, improia' ! men ergo huiufmodi opera: approbamM et W i tUa,queefunt ex yoluntate eif manda' finis bono nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfitfieri debent,non yt hts protne ;
riimopers. rtamurfitamatemamt DonüDeienimtÃ, CoiciT. f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pofiohtj ait, fit a ceterna : neq, ad often'
tationem, quam reiecit Dominus ^lattb.6-
neqae
riDEI CHRISTIANAS. 39 Mtjttt ad quaÃum , qtttm amp;nbsp;reieà t, ftdad^loriam 2)ti,adornandam
'^ocationem noÃram, gratitudintmque Ã)to fraÃandantyrir adytilittitem
fifi tn'tm VominM naÃer in euangelio dicit, ^ic luceai lux quot;ifeÃra coram hominibnst yt yi deant yeflra bona aperattÿ'gloriÃetnt patrem ^tti in ccelii Sed eä' ^pofiolns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¦â¦
Ambulate dtgnèyocaüont y eÃraJitm^QiÃc juidegeritiijin^uie-t autfermtne , autfaBo^ omnia in nomine lefu facite^ grattas agentes Dto amp;nbsp;patri per ilium. Idem, Idemo ^uod Ptâup. 4-fuum ef^^uarat, fedquifq^ue quod altering. Et, DiÃant amp;nbsp;noÃri bona opera rtteri ad ne- Th.j. teÃariosyÃn,yt nonfint inà ugiferi,
Quamuts ergo doceamt^s tum ^poftolofÃ^^^°^^ bominem gratis iufliÃtari perfidem in Chri-Ãtim,amp; non per ylla Opera bona^non ideo tarnen yilipendimtis aut (ondtmnamus opera bona. Cum fciamus hominem nec conditum nee regenitum eÃe per Ãdem,ytocietur ,fied Potiui,yt indffinenter qua bona et ytilia/unt faciar. Etenim in euangelio dicit DominuSf Sona arbor bonum fruSum adfert. Et ite.
fHW, (^i in tne manet,plurimum fru£lum^°^''^'
CQfiiJH.S, ET EXPOS.
adfiert. Denique yipoflolta, Deifiumta trittâ tt(ra,ait-,coditiin Chriflo Dfiu ad opera bonäj ^uapraparauit Dem, ytineà anibulerntit-iteru, Qui tradiditfimetipÃumpro nob^, yt redimeret ab omni iniquitate, amp;nbsp;munda-ret fibi populum peculiarem,fibiatorem bono' rum operum., Damnamm itaq^ omnes qui bona Opera contemnunt,non curanda amp;nbsp;inutililt;i murVâ'bó blaterant. /nterim,quodamp;anteadi^(t»f na opera. â¬fl,non ftntimmper opera bona nos /iriiariÃ
la^ad fialutem it a efle necefifiaria, yt abfi^ H-
Rom.II.
lit nemo yn/juam Ãt Ãruattes. Gratia tftit» filiitijj Chri/li beneficiaferuamtir. O^crani' ceffario exfide progignuntar» h^fialM attribuitur: qux proprijÃime afcrihi turgratite. lgt;i.otifiima enim efl ilia ^poÃo-li flncentia,SipcrgratiamÃam non ex operi-b»4 â¢. ifuando/juidemgratiaflam non efl tia.Sin ex operibu4,iam non exgratiailt;lttan-doqttidem iam opta,non e/l^ opta.
Opera bona placent Deo.
quot;Placent yerb approbantur^ à Deo o/ztâ ra, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobâ fiunt ,per fidem^ Qfiia Ulf
placent Deo, propterfidem in Chriflum, faciunt opera bona , ^ute infiuper per fiitf' tum fianaum ex gratia Dei fiunt faÃa. S, Tetrui
riDEI CHKISTIANAE. 4o
Titrttttnim , Inquauis gente, inqMt,qut A''®-**-tim« i^fum amp;nbsp;operatur iuflitiam^ts acct-ptiii illi. Et Tauluf , 2^on tiefinimus Ccio(r.i. trare fro yobts yt ambulttK dignè 7)omi-»PylDt ptr omnia plactattft inomnioptrtbo~ no fruUiÃtanttt. Itaquc quot;veras nonfalfastaut v«»» non pbilofophicas quot;virtutes, quot;Verè bona opera amp;nbsp;îofophùas' genuina ChriÃiani hominis officia, fedulb do- uinutc» d» temtti ,amp; quanta pofiumw diligentia quot;Vehe-mentiajue omnibus tnculcamus, quot;vituperana tes omnium Hierum amp;nbsp;deftdiam amp;nbsp;hypocri-
1 fins, ore Euangelium laudant amp;nbsp;profit-( tentur tdîu 4Ktem turpi dedecorant, pro-ponentes hac in caufia, horribiles T)ei minas»
i amplas deni^ue promifiiones Dei, libera-\ iw fr(smw,ex/)ort4nlt;/o, confolando^eir obiur-I £4ntfo.
1 Etenim docemw Deum bonaoperantibu^, amplam dare mercedem Ãuxta illam prophe= but nofttû 1 ta fententiam , Cohibeyecem tuam à fie tu: l 5«OKilt;tOT erit merces operi tuo. In Euangelio 1 gnojHe tiixit DominM , Gaudete eSr exul-\ täte, ^uia mertes quot;Vefira multa ell^in ccelûst
^t qui dederit quot;Vni ex minimis meis poculum
' aqua frigida, amen dico yobis » non perdet
CÃNFES. ET EXPOS.
tntrctdem fuam. T^ferimtió tarnen merct^tifgt; I hanc^quam domintts dat, nort adtneritum ho-
Kitnti accipisntii ,fedad bonitatem, ^el lOx-ralitatemj'^ 'Veritateir, 7)ei prornittenti^ lt;i(â qm dant^ j i^ui cani nihil débeat fromiÃt tameÃefuts cultoribtu fidelibtn mtv ccdÿfndaturuw.^in interiin dateiis etitm^yl ipÃam cotant, Snnt tnulta pratetea ' Deo^ imperfelda pturima tnugniunrut'iti j Ãertbus etiatn fanllortitnX^uiii y erb Dtta r(â | tfpit ingratiam, amp;nbsp;cotnPlebîitnr frotter Cht Ãtirn o^erantes^ tnercedem etipromiÃainfi^' tamp;i« 40. foluit,^lioqui enitn iuÃitieenofirte compran turpanno menÃriiat£,Sed amp;nbsp;âDomini dicil l,w.i7. in Euangelioj Cum feceritti omnia
ce^ta funt 'Mobts, dicite,ferui inutiles Ãun^i t^ttoddebuimui facereffecimua,
Meritiho- Tametà trgo doceamug mercedsm dart » ^Ãmultarnendocerntti » cum ^uguÃino,coronare Deum innobts,gt;tott mérita noÃra, fed dona Ãta.Et proinde qitic' quid acciÃimua mercedts^ dicimtts gratiant quoque efje, magis quidem grettiam queei mercedttn',qubdqua bona facimits,^er 2)cn^ | quam pernosipfos facimus ï amp;
Tdis^
riDEI CHRISTIANAE- 4t
dtcat,Quid habet ^uod non accepifli^ t-Cor..
lt;Sï yero Mcepiflt auidgloriards, quaà non ac-cepertif £i^uod hine collegir beatiPt martyr Cyprianitfi htnttllo nobit glortandum ejjif juando nojirum nihil Ãt. âDamnamm ergo il» los, ^ui mérita hominum Ãc defendant^yt e» vacuent gratiam quot;Deu
bECÃTHOLlCAÃTSAN- .
ôaDciEcclcGa,ôC vnico ca-piteEcclefia:,
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XVII.
Qrquot;ando autem ï)eui ah initio faluos sspnru« TJoi«if fieri homines iamp; ad agnitione «a , 1 '^erttatiiâygt;enire,oportet omnino femperfisifi 1 ft,nunc ejjè^amp; ad finem yp^fecuUfutUra eÃe 1 EccleÃam,ideil^,èmundoeuocatumyelcol»
It^um (cetum fidelium,fan^orum in^uam 0«
» tnniftm communionem j eorum videlicet j qui
1 Dtum TuerttWi in Chrifio ftruatore, feryer-
I hum amp;nbsp;IÃiritum fanh{um,yerè cognofiunt,amp;
I tttècoluntf denique omnibus bonis fer Chri»
' Ãum gratuite oblatis Ãde farticifant, Sunt
I «Jîtom«erT»ni«4ci«ir4»!i «Mff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuh CtuctH«!«*
todtm 4omi«o, fub ijfdem legilrus , i» eadem
CONPESZET EXPOS,
â* â^ imnium bonoru participatione- Sic enim hoi conciuts fanBorumamp;ŸiçmeJlicos 'Dei apfd' BpiieCi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^poflolin*, Sanamp;oi afpellans fidèles igt;f
t. cot.ff. tei^rèstCanguinefilij Deifian'Hificatos. De
btü omnino intelltgendin efiSymboli ariiot' lus, CredofianQam ecclefitam catholicam^fiM' Horum communionem,
Vn» dunfa« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^v,rn fiempcr yntis modo Jit DeM,yntii
umporum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoininum lefius âKlefiias,
ecciefia. '^fn gregts ymuerji paflor^ quot;ymum huin^ corporis caput,ynus deniquef^irituSfynajit' lus,ynafides, 'vnum tefiamentum y elfasdiis, Ã' .)⢠'nevejfiario confiquitur quot;vna duntaxat efie £lt;^' frojrterea-catholicamnuncup^ mus,quod fit Dniuerfaits, amp;nbsp;dififundatur pe^ omnes mundipartes, amp;nbsp;ad omma fie tempof c«' ; exiendat, nullts y el locts indu fa yel tetnpost bus. Damnamui ergo Donatiflas, qui ecd^' flam in ne few quos ^phricts coarHabat angU' los,2dec 7^mitnenjem approbamtts clerui}igt; qui folamprope T^manam Ecclefiam vnièd tat pro â¢cathdica.
Farfesuti Diducitur quidem eccleCiain partes yd fpecicsee« . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s , , f r f
ci«/ix. nbsp;nbsp;nbsp;dr^ciesyanastnon quoddiulfaautdiuuljaju
â⢠nbsp;nbsp;in fetrutipfum,fid magtspropter membroruin
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inipfi
FIDE! CHRIST.I ANAE, 4^
in i^fa diuerfitatem diflinUa. Ãliam enim fa-ciunt Ecclejia militante aliam ygt;erô triumph antem.^lilit at ilia adhuc in terrts^ amp;nbsp;cer-tat cum carntt cum mundo, amp;nbsp;principe mun~ di huiu4 diabolo, cupeccato atij^ morte. Htec yerb rude iam donata i in ceelo triumpbat, de iÃii deuiilii omnibtn, amp;nbsp;exultât coram 7)olt;t mino : nihilominui hahent illte inter fefe com-rnunior.em,yel coniunElionem,
Et militant in terril eccleÃa Ãemper pluri nashabuit particularet eccleÃas, quit tarnen omnesadynitatecatholicte ecclejue referun-
I tur, Hecaliler fuit inflituta ante legem in~
I terpatriarcbat, aliterfub °Mofeper lege,ali~ ter à Cbriflo per Euangeliutn. Kulgontime- Duopo. ^â d»fHrÆerè duo popult,/Ãaelitaru videlicet amp;nbsp;gentium ,'veleorum qui ex ludteii rirgen-
I tibus colleBifunt in cccleÃa, teÃamenta item ⢠â duo^yetttt d? nouum. Omnium tarnen borum i populorum ynafuit ö* eiÃfocietat, yna fa- tis amp;nbsp;noui i lue inyno ^ieÃta, in quo ceu membra yniua I corporif fub ynum caput conne^utur omnet, \ ineadem fde,etiam de eodem cibo amp;nbsp;potu ffi I ritHdli participantet, yfgnofcimiu hie ta-tntndiuerfa fuijfe tempora , diuerfa ffmbo^^
CONFE s. ET EXPO J.
h.promiÃi exhiiiti âfAeJ^tg^fublaiit^ c«' ' remontalibui, luctm nobis illuÃriortm luct-re,amp; Jona auiiiora Jonari, amp;nbsp;iibertattw tjà nbsp;!
pleniorem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
quot;Dei fanS{a,'vocaturJomut ueniii. nbsp;nbsp;nbsp;âDit yiutntis y txtruà a ex lapidtbtis yiuis amp;
Ãiritualtbtt4 amp;nbsp;im^ofira fuper feiratn ini' fnotam, fuper fundamentum quo aliud col* locari non ^otei^ : amp;nbsp;idea nuncupatur etiatn I ».Tim. J. (olumna amp;nbsp;baÃs yeritatis. Non errat illite ,
quandtu innititur petra Chriflo amp;nbsp;funda' amp;'-^poflolorum. Net mir urn fi err et quoties de[erit ilium,quiflui i^ocaturecclefia eiiamyirgoAt ;
Jiir^o? Ãonfa ChriÃi, quidem 'Tunica dileJa. i.Ccr- II. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim,Adiunxi yosÃnquitf'Vni
ro J yt yir^inem caÃam exhiberetis ChriÃo, 'RcdtCiK i^ocatur eccleÃta Prexouiumfubynopadore I grex oui5. n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9-^. nbsp;nbsp;nbsp;, . â gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
C brtjto, td^ afttd Ea^ch, tn caf.^^, amp;nbsp;apad 'C.ccitCi nbsp;loannem tncaÃ,io-E^ocaturitem corpus Chri
Ãi, quia Ãdeles funt yiua ChriÃi membra^ fub cafite ChriÃo.
puVch*/â CaÃut eÃquodin corpore eminentiamba' ' fl«» fci«». , cir ynde corpus yitam haurit^cuiusÃi-fttu re^iturin omnibua ynde amp;increment4
Ã'ft
TIDE! CHRISTIAN AE. 45
amp; trefcat habet, l^nicum item eà cohorts
taputiamp; atm corpore habet congruentia.Er-
go ecclefia nonpoteà yltum alind habere ca-
fut quam Chrtiîum. Jgt;lam yt eccleÃa corpus
eflÃiritttale gt;nbsp;ita caput habeat fibi congruent
flgt;iritualelPtiq,oportet. J^ec aliopote^ regt
Ãiritu^^uam Chrifti.Tauluniuoiijylpfleeflca
futiin^uit,corport} ecclefta^ qui efl prtncipiuf
primogenitut ex mortuii^ yeflt ipfl in omni-
bus prtmas tenent. Et idem iterum, Chri-flits eil^flnquitfCaput eccleflte, qui idem falu-tem dat corfori. Etrurfus,Qjfl efl caput Ec-elefta^aiti quie efl corptes illiuSi complemetum
omnia in omnibus adimplet. Ite, Ado
1 nbsp;nbsp;lefcamus in ilium per omnia,qui efl caput nem
1 pe Chriflus'.inquo totum corpitsfl compinga-! nbsp;nbsp;t«r, incrementum capit. Hon probamtts er*
1 go doQrinam Cleri I^mani ^facientis fiiutn ilium Tont, catholiae in terrà eccleflie militanttSypaÃorem yniuerfalem, caput fum^
1 nbsp;nbsp;mum i adeoque y erum C hrifti yicarium, qui
habeat in ecclefia plenitudinem, yt yocant^ poteflatù^e!st dominium fupremum. Docemus enim Chrifium Dominum efle y amp;nbsp;manere Chrift««. paflorem yniuerfalem yfummum item faïpjftorâ*
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3
Vicariu«.
Priinalu» in eccIcCa DuUult;gt;
COmV-S. ET EXPOS, Tontificem coram Dto patre, ac in eccleÃ^ i^fum omnia^ontificü 'velpafior^ obire tnu-nia,adfinem 'vÃi, feculi, ideoj, nullo indi^tff yicario, qui ahÃnti^ eÃ, ChriÃui yero fens eà ec(leliie,amp; cafut yiuiÃcum.Hic Ãolii fu^ apoÃolorumq^ Ãiccejjoribns frimA' i f«»w öquot; dominium in eccleÃa JeueriÃimef rO' â hihuit.Quicunq^ergo huic illufiri yeritalicoff tradicentes relublantur, in Ecclejta Chrt' Ãi, diuerfam inducunt gubernationem, non yideat eos illü potim ejà accenÃndos, quibsn y^pofloli ChriÃi yaticinantur, f trw, 7et. amp;nbsp;'Paulm ABo,zo, 2. Corinib» u,amp;2.TheÃ^z,amp; alijsquoqjinlocüf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Mulla in CccUfia iralta.
Sublato aute capite T^mano nuU^ff^ nbsp;nbsp;|
ducimus in Eccleftam ChriÃi xntfMV 1 à I ferturbationem t tum doceamu^gnbertmtif | «e»j eccleÃa^ ab yipoÃolM traditatngt;nabi^là Ãcereadretinendam iniuÃo or dine E(d(pâ^â qua ab initio , duhuiufmodi capite quale hodie dicitur EccleÃam conÃruat^^'^ ordine,caruit^ataBica yelinordinatawiÃt^' Seruat quidem capue 3(qmanu tyrantm^Ã^ fuam, öquot; corruptelam induSam inEfitp^' fid impedit initrim,oppugnatitt quaftipy
FID EI CHRIS TI ANAE. 44 ^irihui excinäit iu/îa eccleÃa reformatione.
Obijcirur nobis y aria ejjè in tccleÃjs noflrts cctumin» cirtamina atci^ diÃidia,pofieatiuafe à ndÃe^ararÃf £ccle/ia,proindt non eÃe eas ec-cleÃas Deras. Quaà Dero nulla Dntepamfue-rintineccleÃa l^manafeBaynullaDnquam -diÃidia at^ue certamina öquot; quidem de reli» gwne^non tarn inÃtholis,tiuam izj catbedris Ãa crisÃn medio populi in/iituta. ^^gnoÃeimitefa ne dixiÃe apoÃolum^Tteus no eà Deut diÃin-ÃonisÃedpacis^ Et,CumÃntinDobtsamula tio ör contention an non carnales eÃtsiâ negari tarnennonpoteft, DeumÃuiÃeitieccleÃaaÃo» * ' Ãolica,amp; apoÃolicam ecclefiam fuiÃeeccle-
1 nbsp;nbsp;Ãam DeraÃn qua tarnen fuerunt concertatio-
nesamp; diÃidia.Ãeprehendit enim Tetru apo- Gsua.t.
I Ãolü, /ipoÃolut quot;PauluSn ab hoc diÃedet Dar-I nbsp;nbsp;nbsp;nabas. Certamen graue exoritur in EccleÃa
! nbsp;nbsp;nbsp;Ãntiochena,inter eos^quiDnum ChriÃüpraa
l dicabanttÃcut commémorât Lucas i« JiClis ^poÃolicit cap. . Gr4«MJemperfuerunt tn \ ecclefia certamina,amp;diÃenferunt inter fe,de rebus non leuibus, dolores eccleÃa praclariÃ-' Ãmi, Dt ex hts cotitentionibtts interim eccleÃa nonideÃe deÃneret,quoderat.ita enimplacet
f 4
CONFEÃ, ET EXPOS»
JieOidiÃiäijs eccleÃaÃicü 'ygt;ti,ad^loria)n minii fui, ad ill^Jirandam denial, yeritattiXf tSt nbsp;nbsp;tfuilgt;rolgt;ari funr, manifeÃtÃ^t.
Pt notii vel (ignis nctx Bfr' (UrCx.
-t-s â
Cteterum non agnofcimu^ aliud ^cclefia tjuà m ChriÃum, it a non a^nofiiifii^^ quantlibtt eccleÃa, ^ua à yenditat^ro 'Vtrdejje eccleÃam}fidilUm doctmMy^^Ã'^ tÃe eccleÃamdn qua Ãgna y el nota inuefuuti' tur eccleÃa yera, im^rimtJ yero yerbi gitima yel jyncera pradicatio, frone nobtifà tradita in Itbrdf frofbetarum amp;nbsp;K^foÃolfi rutn,qui omnesad Ãhrifium deducuntiqi^f^â^ Euangelio dixit, Ques mea yocem meam diunt,e^ego cognofioeas, amp;nbsp;fiquunturinegt; amp;nbsp;ego yitatn aternam do eds. .^dlienum tem nonfiquunturÃedfugiuM ab eoquot;,qui^ no» nouerunfyocemalienorum.Et qui falee Ãnt in eccleÃa, bi ynam babent fidem, ynumfit^ ritum, idcirco ynum filum T)eurn adorant , folum bunc in Jbiritu amp;nbsp;yeritatefi» lunt, bunc ex toto corde, amp;nbsp;omnibus yiribtu filum diligunt, filum fer ChriÃum mediate-rem amp;nbsp;intereeÃorem ynicum inuocant, extra ChriÃum fidemque iniffitm,nullamqi*^â runtiuÃitiam amp;yitam, dd^ia Chrifluiu fi'
TIDEI CHRISTIAN AE. 4Ã
lltm caputamp;funJamet}tum ecclefne agnofcutj
ac fupeï hoe bnpoÃti quotidie [e pcenttentia re
parant, patientia impoftram ipfis crucem fe-
runt, (sd amp;nbsp;charitate non fiSa,cum omnibia
CImÃi membrif tonnexi,hac fi declarant di-
fcipulos tlÃe Chrijit perfeuerando in yinculo
pacb atqueynitat^fanèl((.Simul amp;partici^
pant facramentb à Chriflo inÃitwtn amp;nbsp;ab
^poÃolif traditb : ntque hih altter ytuntttr, ^uà tnytiacceperuntà Vomino. Hotum eï^ t.Cot â. enimomnibuaillud ^poÃoU, Ego enimacce~ pi 4 quot;Domino, quod amp;nbsp;tradidi yobb. Troinde damnamtu illas ectleÃas, y t aliénas à yer a Chrifli(ccleÃa,jute tales non funt,^uales eÃe
I debere audiuimua, ytcuntf, interim iaiîent Ãtc I eeÃionem EpiÃoporum, nitatem,amp; j4nti-
^uitatem, j^inimo prtecipiut nob^ yipoÃoli, Apoc.10.
TDt fugiamvis idololatriam amp;nbsp;Habylonemyt^ ne participemua cum hac, nià amp;nbsp;plagaru D ei participes eÃe iPelimiM.
Communtonem yero cum eccleÃa ChriÃi ExtutecU . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.⢠r * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢' CamDti
'loerrf ,t4W« factmui, yt negemtts eoscoratn nuUi la«. Deoyiuere poffe £«w wa Dei eccleÃa no communicantffidab eaÃe feparant, Hdtn yt extra arcam 2lt;loe,nö erat y Ila Ãalus ,per.
CONFES. E T EXPOS, tunte mundo in diluuio ita credimus extu ChriÃum, qui fe elects in eccleÃa /ruendutn ' frtshet,nullam eÃe falutem certam: amp;nbsp;proin» de docemfti quot;viuere 'dolentes,non odoriereÃp rari à quot;yitra Chrifii ecclefta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
BccieÃanö Signti tarnen commemoratis^ non itaer^ Ãgm».*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;includimui eccleÃamiyt omnts illos extra
eccleÃiam eÃe doceamuó, qui y el Ãacramentis non participant,non quidem dolentes,neq/fft contempt um, fed neceÃitate potius ineuitaetli I coa^if nolentes ab ijs abÃineant, aut ijs care^ [ antxyelin quibu4 aliquando deficit fides,non tarnen penitus extinpuitnr aut prorfus deÃ' nit',yel in quibtu infirmitatts Avitia atqut er-rores inueniuntur, Scimttitnim Deualiqnot habuiÃe in mundo amicos, extra Ifraelis rent publicamt Scimus quid populo Vei euenerit in captiuitate âSabylonica , in qua Ãtcrificijs fuM caruerunt annts feptuaginta. ScimiU quid euenerit S. Tetro negatori,amp;quidqao-tidieeuenire foleat eleÃds 'DeifidelibMernn tibui amp;nbsp;infirmas. Scitnus praterea,qualesd' poflolorum temporibu^fuerint Galataruniamp; Corinthiorum eccleÃa, in quibua multa et^ra uia accuÃt yipoÃoluf ficelera, tjr tarnen nun-
FiDEï Christianae. 46
I i tufateafdemfan^las ChriÃi ecclefias^ Quin
I imoÃtaliquandoyyt T)eui iuÃo iudicwyeri-^j-r - ri r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quindo ui-
tatemyerat]ui,paemqjCatbeiiclt;tm, cultu dewt txt« Z)ei legitimutn Ãc ohfiurart füt conuelliÃnaf, 'Vt^roi)èyideaturexitniÃa nulla ampliu^ eccleÃat ficutifa^um yidemtps He^ li(S,amp;alijs temporibm. Interim habet Deu^ j Reg.is;
I in hoc mundoi amp;nbsp;in hifce tenebrtf fuot illoi ye ros adoratores, nec paucos ,fedfeptem millia acplures, amp;nbsp;^pofloltts clamat, Soli-dumfundamentum Déi fiât^ habens Ã^na^ (ulum hoc, Tdouit. Dominus qui Ãnt Ãui,amp;c. VIlde amp;nbsp;eccleftainuiftbilts appellari pdtel^y
1 «on qubd hominesfint inuiftbiles, ex quibus
1 eccleÃa colli^itur,Ãd qu'odocults noflrü ab» jconfa,Deo autem foli nota^ iudicium huma^ j nbsp;nbsp;««w Ãep e fubterfu^iat.
i I^urÃts non omnes qui numerantur in ec- ®quot;â
I 1 r r rt- ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r i r n«funt«*
(leÃa, jancti amp;nbsp;'gt;â««4 atq^ yera funt eccleÃa «ccuÃiqui membra. Sunt enim hypocrita multi, qui fo» ris yerbum Dei audiunt, eJr facramenta palam per cipiunt, Deumquoqjper ChriÃum in
' nbsp;nbsp;uocarefolum,ChriÃüconfiteriiuÃitiam Ãtam
j ynicam, Deum item colere, amp;nbsp;charitatü officia exercer t,patientia^ in calamitatibus ad
CONFEÃ. ET EXPOÃ.
tempuf ^erJurart yidentur : fid intui yer^ fiiritM illuminatione,amp;fide animi^ fynceri tate,amp;finaliperfiueranüa deflïtuütur. ^itt ttiam quales fint ^tandem deteguntur fir'ejo ».loan.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad^oflolut'. £xierunttx nobis,tn-
ân
*1 tl o h »,
quït, fidnon trant ex nobis. 'Kamfifuiffent tx nobis,permanfififint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobifcum.Et ta
rnen dum hifimulantpietatem, licet ex eccle* fianon fint,numerantur tarnen in ecclefia*. fi-euti proditorts in re^ublica,priu/quam dete~ gantur,numerantur amp;nbsp;iftfi inter dues: amp;^ue admodum lolium 'vel :ri^aniaamp; palea inue-niuntur in tritico : autfecut flrumte amp;nbsp;tumo-resinutniunturinintegrq corpore, cum reue-, ra morbi amp;nbsp;dtformitates fint 'Verius corporis Mitih ij. Jtthm mfmbra 'vera.'Proinde ecclefia âDeirede comparatur fagente,^uee omnisgentrispi-fits attrahit, ttr agro, in ^uo inueniuntur amp;nbsp;Ne itmai viyaniaamp; triticu. £bi maxime cauere opor-ficantctcm r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
pusiudice- tet,ne ante tempus tudtctmus, amp;nbsp;excludere *quot;â*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abijcereque, aut excindert conemur eos, quos
2)ominus excludi abijci^ non yult, autq^uos fine iailura ecclefia, feparare nonpofiumus, T^rfua 'vigilandum tjl, ne ftertentibuspijs, ptoficiendo,damnum dent ecclefia.
Obfir-
i
fIDEI CHRUTTANAB. 47
Ohferuandu prattrea dilipenter docemm, Vfllta» «o i r r â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠clelixnon
'» ^tto pottjitmutn Jit ju A ymtat amp;nbsp;quot;vnitas ftcltfia, ne tenurefihifmata excùemMiamp; in *â* gt;tüeÃa foueamw^Sitaeflillanon in caremo-
ritibtn externü,jiân1Agisin'gt;peritAâ ⢠^f amp;nbsp;'VnitateÃdei catholics. Fides CAtholica, eà nobü tradita humanü legibus fid fitiptura diuinAiCuius compendium, eà jym-^ilum apoÃolicumt Fnde legimus apud yete» rituum fuiÃi diuerfuatem Lariam, fid liberam, qua nemo ynquam exiÃimauit lifiolui ynüatem eccleÃaÃicam. In dogmuti-^tts ira^, amp;nbsp;in y er a concordi^j pradicatione ^vangelij ChriÃi amp;nbsp;in ritibus à Domino dikte traduis, dicimus yer am eccleÃa confiait (oncordiamiybi Hiam maxime ^poÃolifin itntiam yrgemuSfQtto^^ttoftftttliP^ifi^^/^* i»iisÃoc fintiamus. j^ftod à ^uid aliter finti-ijtÃoc ^uoq^ yobù Deus reuelabit. ^ttamen â neo ad quod peruenimusteademincedamus ii^tila,amp; itidemfimus afieHi.
ÃE ministris ecclesiae,
ipforuin4gt; inftâitu«one,ôC officijs.
XV lilt
co NF ES, ET EXPOS.
Dcusmirii- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coUigendam ^el cüÃituenilam
ù^ccdTfi'a J__Efclefiam^ eandetnj, gubertiüdam iaÃituenda. amp;nbsp;conferuandam^femper yÃtd miniÃrii, ^Pâb adhuc, amp;nbsp;ytetur porro, ^uoad ec^ clejta in terrtifueric. Ergo miniflrorttm ori-gOyinÃitutio amp;nbsp;fun^io yetuÃiÃima amp;nbsp;tpÃiif iiiftitutioct quot;Oei^fio noua aut hominu eà ordination Ãof^ ftrorum. Ãst fané DcuaÃiapotentia immediate Ãibiad^ iungere ex hominibm ecclefta, Ãd mahnt age^t re cum hominibmper miniÃerium homintim. TromdeÃe^bandtÃant miniÃri non yt mini-Ãri dutaxatperfe, ÃedÃcut miniÃri Deitytpo ^nquot;umquot;rai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãtlucc hominuopcratur.Kn
DiÃerium. nbsp;nbsp;nbsp;cduedumonemm,neea^uteÃintcouerÃonti
naÃrte amp;nbsp;inflitutionds, it a ocatlta yirtuti Ãi-ritm Ãan^i attribitamm, yt miniÃerium ec-cleÃaÃicum euacuemm. lgt;îam conuenitnos Jemper eÃe memores yerborum ,gt;4poÃoU, Rom.10. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credent -, de ^uo non audierunt!^
Pduomodo autem audient abÃquepnedicante!* Ergo Ãdes eà ex auditu, auditui autem per yerbum Dei. Et ^uod âDominm dixit in e-loan. j. nbsp;nbsp;uangelio, ,ylmen amen dico y ob ds,qui recipit
^uencun^j miÃerOyme recipit^qui autem me re^ cipitfrecipit eum, qui me miÃt. Et quod yir 'Mace-
riÃEl CHRISTIANAE. 48 ^aceJoperyiiÃonem Taulo in tAfiaagenti ^ffarenï fubmonuit amp;nbsp;dixif, âProfeÃtti in Macedoniam^Ãtccurre nobi^. ^libi enim ide I'Cot.t. ^poflolmdixitj âDeiptmuf cooperarijJ Dei *^ricolatio amp;nbsp;adiÃcatio eflis. tarnen O' hoc cauendum eii^^ ne tniniflrü amp;nbsp;minifte ^10 nimium trihttamits,metnores etia hie yer-iorum Domini, dicentM in euangelio, N^emo quot;^tnit ad me,nià pater mem traxerit enm^Et I '^frhorum ^poÃoli,Quü igtture^ Paulmfâ ' nbsp;nbsp;nbsp;autem Apollo,nià mtniÃriper quos creââ â-Cor. Æ.
^diÃ^ yt cuique Domimts dedit sâ Ego fdntaui, Apollo rigauitt fed Dem dedit in-'â ''tmentum, Itaq^nonquiplantatefi aliquid, fig^ttffdqui dat tnerementum Dem.
^fedamm erpo Deum quot;tierbo fuo nos docere iâ^rnpermtniÃros fuos,intm autem comouere lt;J»-^^f^orum fuorum corda adÃdemperJ^iritum hSum : ideo^ omnem gloriam totim huim k^nefieij referendam effe ad Deum. Sed ea de ^fdiUum eià amp;nbsp;i.cap. huim ExpoÃt.
Et quidem ab initio mundi,'vfm eà Dem C3nosSe 'â^nium praÃantiÃim^ in mundo )Ãmplici-'01 quidem pluribm inmudanafapientiauel ^^lofophiafed excellentiÃimtt in Itéra theolo
C ONF£5. ET EXP O S .
gia)homititlfiUf patriarch^ yidelicet^cu ^ui-l/M non rar à colloquutiu efi per angelos, fut runt enimpatriarchie,fui lecuUpropheta jiui ' doBorts.quos Deua hoe nomtne aliquot quot;Voluit ( fecula yiuere^yt ej]ent yelutipatres lumt-^ na orhti. Sequutuf tllos i\4ofes.i.urn pro' phgtis,per yniuerfum mundut» leleberumPs^^ ChHHut Quidquodpofl hos mijitpater tÅlellis pdtutn
futtm ynigenitumidoÃloretn mundi ahfolutip Jirnum^in quo eï^ abfcondita dittina ilia /api-entia^ amp;nbsp;in nos deriHata,per fatratij^ima jim pliciÃimam^ f^r omnium perfeSliÃtmam do--Srinam. zf llegit enim ille Ãbi dijcipulosgt;quos fecit apoflolos. Hi quot;vero exeuntes in mundam 'vniuerfum,collegerunt ybiq^ eccleftas,perpra dicationem EuangeliÃdeinde 'ytero per omnes mundi eeclefias» ordinarunt paflores^ateij do^ j Bor es,ex prxcepto ChriÃi,per quorumfuccef- j fores, hueufq^ ecclejiam docuit ac gubtrnauitlt;, Itaq^.yit T) CM ueteri populo deditpatriarchas ynà cüquot;hdoà amp;prophetts'.ita nouiteflamen-tipopulo, miÃt Ãum 'sgt;nigenitum filium ynà cum apofloha, amp;nbsp;doBonbus eccleÃue.
noi^tefta- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Torrà minifirinouipopuli,ygt;arijsnuncu-â । ;
quot;cm.!*. appellationibtts.Dicunturtnim Jpo ।
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã â
FIDEI CHRIJTIANAE. 49
fiolijTrophetayEuangeltjïa^E^'ifcopiTref'- Eph^f^. hyttrï,'Pafiorei at^j Dolores. ^poÃoUnul- Aigt;oalt;3iL k certo conÃÃebant locOj fed per brbem quot;vart-ascolligebant eccleÃat. ^eeyhiiam conÃi-tuca erant,deÃerunt eÃe apoÃoU,ac fubierunt
i ^ui^Ãn ÃtaeccleÃa in locum iÃorumpaÃores.
'Propheta quondamprafcijfutürorumtyates Prophet^ trantÃed fcripturas interpretabZtur.Qua
Its ettam hodie adhuc inueniuntur.Euangelb Ãuägtiiftj. flisappellabantur ÃriptoreseuangeliciC hiÃo-tiaÃed amp;nbsp;prtecones euangelij ChrtÃi:quomo» ^0 amp;nbsp;Eâau^lics 'Timotheum iubet implere optta tuangeliÃx.EpiÃopi yerb^funt inÃe^ores yi BpUlt;»pt ^desqje£cleÃa,qui yitlum amp;nbsp;nectÃaria eccle^
diÃefani. âPresbyterifuntÃeniores,amp;q»a Ptt^ni. Ãfenaeorestpatresq, eccleÃagubernates ipfam ^^nÃlio falubri. PaÃores outle 'Domini,amp; cu p»ÃM«. Ãodiift}tyamp; ei de rebu4proÃiciunt neceÃarijs.
^o^orés erudiunt,amp; 'Verd fidem pietatemqj ooHout, ^ocentt Licebitergo nunc eccleÃarum mini-Ã^os nuncupare EptÃopos, âPnsbyttroSf'Pa-fiores,atq^ DoHores.
Sequencibu^porrotemporibitSjmultoplu- ördweip» j nbsp;nbsp;in eccleÃam Dei induHaÃtnt nuncupatio- p*ââ*â¢ââ
^tt miniÃrorum in euleÃa.^lij enim ordina-
CONFER« ET EXPO S,
tifunt Tatriarcha^alij ^rchiepifco^i,alijSttf fraganei,item âhdetropolitani, ^rchipresby-ttrt,'DiacomqtiO(j,,Subdiacomi.,Ãcoliitbi,Ex orcifla.^Can(oreSjIanttoreiiamp; nefâo quialijj 'TDt Cardinales i âPræpojiti^ amp;nbsp;Trior es Ta-tres minores amp;nbsp;maiores or dines maiores amp;nbsp;minores-. At de his omnibus nihil jumus nos [a ütiti.^^uales olim fuerinr,aut nunc fint. Suffi cit nobis apojlolica de miniflrü doClrina,
Demona- Itatum fciamus certo'%londchos.,amp; mo-ehi»- nachorum ordines yelfcblas^neque à Chrifto, ne^^ ab Afofiolis effie inflitiitas docemus nihil easecde fia T)ei '-»tiles efiegt;imo perniciofas. Tametfienimejuondamfcum efient Solitarij amp;nbsp;mantbus fibi 'viSlum quarerent net yllts ejjent onerifed pajloribtts ecclefiarum t/bijiie parèrent t'»t Laici')fiierinttolerabiles,tarnen nunc, ijuales finf^idet amp;nbsp;fentit quot;^niuerfus , r orbts. Tratexunt nejcio qua 'y:otay amp;nbsp;'viuunt '»otis fuis '-pitam prorjus contrariam : quot;»t prorfus optimi eorum inter eosnumerarime-.Thtir.j. reanttir, de quibtts dixit Apoflolus ^.Audi-mus quofdam 'Tterfantes inter 'vos inordinate, nihil opensfacientesfed curiofè agentes. Ta-' les ergo nos in nojirts ecclcfijs, nee h ab or, us.
nee
F ID EI CHRISTIAN AE. Jo «fein ecclsÃpChriÃt habendos eÃJedoceMu^t
quot;Hemo autem honorem mtni/ierijeccleÃa-Ãici 'vfurpareÃbijid ei^,adfelargi[ionibMf funtjwni-««f 'f//« arttbin ^aut arhitrio proprio, rape-fe dehez. ocenzur amp;nbsp;eli^antur eieSitorte eCâ deÃaÃzea amp;nbsp;leguima mintjlrieccleÃit : ideÃ, tliganztir reltgtose ab eccleÃaj^el ad hoc depu taz ZS ab ecclejia^ordine iuÃo,täâ abÃ^ue zurba, ÃdtzionibtzSfizzrcontenrionetEligantur auttnt »onlt;iudibet,jed hominesidonei^erudizione iu-Ãa facraicloquentia pia^prudentiajj fimpli zi, desiizi^ moderalione amp;nbsp;honeÃate ynea infi-^gt;ies,itixza canonem apoÃolicum, qui ab apo-Ão!o cczexizttr tn i,ad Tim.^.cap.amp; ad TiCt Ordtóxtw.'
Cap. Er qzti eleÃiÃuntyOrdinentur dÃniori-bizs (1.11 orationibinpubliczf, amp;nbsp;impoÃzione tnanuum, âDafiinamizshicomnesquifuaÃon tcc:'.rrunz,cztm non Ãnt eleBi,miÃi, ygt;el ordi-
âDamnamrs miniflros ineptos,amp; non in dannpaÃori neieÃariji. hterim a-^'loÃz/nui qtiorundam in yeteri eceUÃa pa» j^oriiin Ãmpliciratem innocuam , plua ali^ Ruanda propuiÃe eccleÃze, quam quorundam (ztidizionem yariam , exquiÃttam , delica-tamq^ue^ÃdpaulofaÃuoÃzorem. Ende neho-
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G z
CONFE s. ET EXPOÃ.
Jie quidem reijà nJM fimpliciiatem quor un-dam probam nec tarnen omnino imlierita»i, Oinnes pij âbduncupat fant abofloli Chriftiomnes in Chr't facerdotes. ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' r i r i
Jtum (redentesJaceraates^jcd non ratwne mi» Apoe. 1. niflerijyfed quodper Chrijîu^omnes fideles fa-£li reges amp;nbsp;facerdotes oÃerrepojfunitt^ /j^iri-tuales T)eo hoftias/DiuerfÃtma ergo inter fi funt facerdottum zsr mimllerium, tlludenim comttne efl Chrijlianü omnibits, yt modo di~ ximtts,hoc non item, 2dec è medio Ãtflulimui ecclefht minifleriumt quado repudtauimus ex ecclejia Chrifii facerdottum papiÃicum.
SacerdoKs nbsp;nbsp;£quidem in nouo tejlamento, Chrifii non
ampliu^ taie facer dotium, quale fuit in populo yeteri, quod ynClionem habuit exter-
Htbr.4. nam^yefiesfacras, amp;nbsp;caremoniasplurimas*, qu« typt fuerunt Chrifii Z qui tlla omnia ye-niens amp;nbsp;adimplens.,abrogauit. âVianet autem ipfefolta facer dos in aternum: cui ne quid de-rogemui^nemini inter minifirosfacerdotis Tâa tabulum communicamus^ Ipfe enim Domi-rtits nbfier, non ordinauit yllos in ecclefia no-ui teflamenti facerdotes, qui acceptapotefia-teà Suffraganeo, offerant quotidie hofiiam» ipfam inquam carnem amp;nbsp;tpfum fanguinem
Ilomitd
FIDEI CHRISTIAMÃE. p Dotninipro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;mortut4,Ãd^ui doceane
facrameta admtniflrtnt.'PaultM enim Jim-plieiter amp;nbsp;breuner,quidÃntiamtts de nout te-Ãamenci, yeldeecclefia ChrManx mintdrü, WMUrfno amp;nbsp;quid en trtbuamtnysxponem, Su nos ajii- tîquait», tneihomo, inquif, yt miniftros Chrifli,amp;di~ Ãenfatores myfleriorum âDei. Troinde yult abodobn)y( deminiÃrn fintiamin, tanquam de minïflrn', yero nuncupauit apo~ flobnfuhremi^utores^qui adnauclerum yni-fèrejpiciunt, yel homines nonfihi nec fuo arbi trio,fed alijs yiuentes^dominn inquam quorum mantbttis omnino dependent» 2dam minifter eceleÃa (otits amp;nbsp;in omnibtn fun of~ ficijs^non fuo arbitrio indul^ere,fed illud dun taxat exequi iubetur, quad in madatn habet à fuodomino. Etinpnefentiqunfit dominus txprimitur, Chriflus cui in omnibus miniÃe-rij negotijsfunt mancipati miniÃri, ^dijcit « praterea quo miniÃerium plenius explanet, mySeXts miniÃros eccleÃa^ ceconomos eÃe yel dijÃenfa-tores myÃeriorum Dei. \lyjleria yero j)ei multn in.locn,imprimn ad Ephef,^. appella-uttEaulin Euangelium Chrifli. âMyÃeria nuncupauit etiam yetuflas^ Chriflifacramett
3
CONFE s. ET EXPOS.
ta. 'Proinde in hoc funt '^ocati miniÃri ecde^ Lncxii. Ãa,'ygt;t Euangelium ChriÃi annuntient fide^ facramenta adminiÃret» Alibi cnim legimtn in euangeliodeÃdeli feruo nbsp;nbsp;nbsp;raden
te, ^uodearn dominum conÃitttitfuperÃamdi' amÃuam , yt tempore opportuno det ei cibum fuum, P^trÃtfprofitifciiur altbi in caangeiio peregrehomo, relinquens domum, amp;nbsp;in hac datjeruiifÃutspoteÃatem yelÃubÃantiamÃtr am,amp;Ãuum cut^ opm^
te*mini^o- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tommodè dicemia etiam
rinn tecu- danf depoteÃate amp;nbsp;oÃtcio miniÃrorum eicle.-
Ãa, T)epoteÃatt hac operio/iu^ quidam diÃu-tarunt, Ãtbdiderunt^j ÃtapoteÃati omnia in terridÃtmma, id^ contra mandatum domtni, Malâisâio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominium prohibait, humilitatem au
tem maximopere commendauit, T^uera alia quidempoteÃat mera amp;nbsp;abföluta.^u/s amp;nbsp;iuruyocatur. EapoteÃate ChriÃo domino yniuerÃru ÃubieiiaÃint omniaâ.Ãcuti ipà te-
Apotj^j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dixit, T)ataeflmihioispoteÃas
â ineceloamp; interra^ Etiterum. EgoÃumpri-mua amp;nouiÃimua, eceeÃtm yiuenan Jicala feculorum, amp;nbsp;habeo claues inferni amp;nbsp;morrid. ittm,Ipfihabtt dauern Dauid^qui aperit,et nemo
F IDEI CHRISTIANAE» JI nemo tlaudit, clatidit amp;nbsp;nemaaperit, Hahc poteihte« faujtatem l^bi feruatDominin^ntcinalium ^uenquam transfert, yt ip je deinceps OCtoftiS minus. âgt;fiflat,operatibus tniniÃris ]^e£lator, Ifaias tnim, dauern elotnips âDauid,inquit,pona fu-perhumerum eitn. Et iterum,Cuius tmperiit trit fper humerum eiits. Ham gubernatio^ nem no inijcitalijs in fuos humeras,fedferuat amp;nbsp;y tuur adhucpoteÃate fua,gubernans omnia, A Ha porro potefias e^ offcii 'vel mini/le Poâ*» «â ?-rialis,lim uata ab eo,qut plena ytitur poteÃa niiicniii». te,Ea )niniÃerio,quam imperia fimiltor e^j^. C once dit enim dominus aliquts aconomo fuo poteÃatem in domum fuam,quo nomine tir cla Ues d^t,quib(n mtromittat in domum, nel ex domocxcludat, quos Dominus quot;velintromit-tiyult quot;pelexcludi.Cuxta hancpoteÃatem,fit (itminiÃer ex officio, quod à Dominaiuljits nrttum habet,quadfa-tit,ipfumque miniÃri fid fa^um perinde yt fiium, yule aflimari at que agnofti. ^o ni-mirum pertinent ilia Euangelica fententite, Dabo tibi claues regni c«lorum,tir,Quicquid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â*â¢
alligaueris aut foluerès in terra, alltgatum aue folutum erit in ccelts, ltem,Quorumcunlt;^
CONFE s, ET EXPO J.
remiferitü piccata, remittentur etf, à ^tioa rumcunque retinueritts peccara , retenta e» runt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nero mini ft er res omnes it a expe*
diueritifitut tujjin e^i^ d domino fu(^,fed bmi-, tes fidei tranfdierit, Janeirritum habetur à domino,quodfecit. âProinde poteÃaseeclefiaÃi caminiÃrorum eccleftce,efQ fun^lioiUa, qua miniftri EccleÃam Dei gubernant quidem, nertim omnta in eccleÃa /tc faciunt,quemad~ modum nexbo Ãuo praÃ:ripfit dominits : quee cum fa^d j'unc ^fideles tanquam ab ipfo domi,gt; no faHareputcint.Et de Clauibus^anteaquo que diEliim eP^ nonnihil.
otlt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e/Ã autem otnnibui in ecclefia mini-
Sasmini' fir is nna amp;nbsp;tequalis poteÃasÃue funüio. Cer ftroium. initio J epiÃopi nel presbyteri eccieÃar» communi operagubernauerunt: nullus altert à pratulit,aut Ãbi ampliorempoteÃatem do-miniumue incoepifcopotnÃurfauit, quot;Memo-It. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nerborum dbmini, Quinoluerit inter
nos primua eÃiÃt neÃer Ãeruiu,continuer unt fi in humilitate er mutuit officijs iuuerunt à inuice in gubernanda amp;nbsp;conÃruanda eccle-Oiiotn- Ãa. Interea propter ordinem Ãeruandum, n-â¢Â«âââ»â¢idJ ctrtM aliquü miniÃrorum fCeetum
couuo-
FIPEÃ CHRISTÃANAE.
cnn une nui [, incatures conÃdtandas pro-fofuit^ Ãntentias Item aliortim collegit,aeni~ ^ue ne ^ua oriretur confuÃo , pro yirili ca-uit. Sic le^itur feeiÃe in yipojlolorttm gt;î, quot;Petruiy qui tarnen ideo nee altjt fuit pra-poÃtia^nec potejiate maiore exteris praditiHt PfSiiftniè enim Cyprianm martyr^ de Sim-plicitate clericorum Hoe erant quot;Pti^i inquit^
cateri^pofloli^quodfitit Petrius.parieon» fort 10pradtti nbsp;nbsp;honorts amp;nbsp;potefiatM'.fedex
ordium ah ynitate proficifcitur ecclefa yna monÃretur.T^fert item S.Hieronymitt noti dijÃariaÃn Comment.ad epiÃ.ad Titunt Paull, amp;nbsp;^ieit, Ãntequam diaboU inflinilu' Ãudia in religicine fier ent,communi presbyte- quo modo rorum confilio,eccleÃa gubirnabantur,poÃ- pr'tpoStM. quam yerö ynufquifque eos, quos baptifaue-rat,fttospu(abat,non ChriÃi, deeretum eif^, ytyntti de presbyterif ele^iti Juperponere-tur cateris^ad quem omnis ecclefea curaper-tineret, amp;fchifinatu femina tollerentur. Hoc tarnen deeretum Hieronymus, non pro dmi-no yenditat. ^loxenim jubijeit, Sicutpref-byteri feiunt Jeexecclefixconfuetudine,ei qui Ãbi prxpofitttf fiter it eÃefubie^ostita epifco-
co NF ES. ET EXPOS.
feop ! nouerint fe magû confitetuiiney quà m Jt (JjoÃtionis iiominicie 'veritate ^presbyietMef-à maiores amp;nbsp;i» communi debere ecclefiatn rtgtre. Hxc ille^Ideojus nemo iure proht-buerii ad ueterem ecclejia Dei conÃitutionem redire, amp;nbsp;illam prlt;e humana confuetudine re* âpere.
Rntmi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minifirorumfunt yaria,^ua tarnen
refiringnnt, in quihui omnin alia com^rebenduntur, ad doBrinam CbriÃi euangelicam, amp;nbsp;ad legitimam Ãcramento^ rum adminiÃrationem. quot;^iiniÃrorum enim congregate cÅtum facrum,in hoc expone-
-re yerbum 'Dei, amp;nbsp;yniuerÃm dotlrinam ac-(ommodare ad rationem yfitm^ ecclcftte, yt .t ea docentur, proftnt auditoribua, amp;nbsp;adi-ficentfideles.°}viiniÃror urn im^uam ei^-,doce^ re imperitos, hortari item, amp;nbsp;yrgerc ad pro-grediendu in yia domini cefjdntes, aut etiam tardiusprocedentes, confiolari item amp;nbsp;confir-mare pufillanimes, munir e^ coira fiat ante ten tationes y arias, corripere peccantes,reuocare in yiam errantes, lapfios erigere, contradicen^ tes reuincere, lupos denique ab ouili dominico abigere,feeler a item ör fceleratos,prudenter
âeÿgra-
TI DEI CHRISTIAN AE, Æ4
^rauiter itiirepare^ ne^ue conniuere aut ca cere ad confctlerationem : fed tisr facramenta ^amtnijlrare^yfum^eorum iufiumcommeh-dare nbsp;nbsp;omnesad ilia percfienda per fanam
do^lrinam praparart^in quot;vnitate quoq^fan^a fdeles tonjerua e,amp;fchifmataprohiberez de -ni^ue catechifare rudes^pauperum neceÃita-tern commendare ecclefia, eegrotantes 0* ya~ rijs impexos tentationihin 'vifitare,inÃrue-gt; re,amp; inyiayita retineretprarerea oraciones public as, 'vel fupplicationes neceÃ'ttatK tem-pore,'yinacum ieiunio, ideÃ, ahÃinentia farina procurare, amp;nbsp;omnia qua pertinent adec-clejiarum tran^uillitatem^pacem amp;nbsp;falutem, juà m diligentiÃimi curare, Vf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htec o-
rnnia reilius faciliiajj poÃit miniÃer pra-fiare^re^uiritur ab eo imprimt!s^ygt;tÃt Dei ti~â rntns,oret fedulo,leliioni facree intendat,et in omnibus e2r femper â¢\gt;igilet amp;nbsp;puritate yitte omnibuspraluceat. Cum^ otnninooporteae ijfe in eccleÃa difciplinam, amp;nbsp;apud Veteres Oifciplina. c[uondam yfitata fiteritExcomunicatio,fue~ rintque iudicia ectleÃaÃica in populo Dei, in quibus per 'viros prudentes cÿ- pios exerce-iatur bac difiiplina , tnimÃrwum quojtie
CONFER. ET EXPO J.
futrït adadificationem, dijci^linam modera-â rihanc,pro conditione temporumyÃatitfpullid, ac neceÃitate. yhiÃmper tenenda e^ recula, omnia fieri debere ad adificationem^ decenter,honeft'e, finetyrannide amp;feditione. t.Qlt;K.to. ^pofiolui enim teftatur fibi à T)eo tr adit am efie in ecclefiapotefiatem ad adificationem 0* MKth. If. non deftrudione. Islam ipfiemet Dominttt quot;ve-tuit lolium in agro dominico eradicari, quan^ dopericulumfit,ne amp;nbsp;triticum euellatur.
Miniflri Caterùm execramur in prafenti Tionati-andiendi. flarum errorem, ^ui doHrinam amp;nbsp;admini--firationem facramentorum, yelefficacem yel inefficacem, ex mala 'Teel bona minifirorunt 'vita aflimant. Scimua enim 'Vocem Chrifli audiendam efii quot;Vel ex malorum miniflrorum Mitth.ij. ore.f^andoip/i âDominai dixit,, dicunt facitefiecundum opera autem eorum nolite fa cere, Scimiu facramenta, ex infiitutione,amp; per quot;verbu Chriflifandificari, amp;nbsp;efficacia effi pijs, tametfi offerantur ab indignti minifirts, De ^ua re exJcripturti, multa contra Dona» tiflas dijfutauit quot;Beatui Dei ferum ^ugu-fiinui.yitqui debet interim iufla effe inter mi uifiroi JbfiipUna, Inquirendum enim diligen-' ter in
fidei chriîtianae.
ter m doBrirmm amp;nbsp;yieam miniflrorum , in jÿnodti. Corri^iendijuntpeccantes à jèntù-^^ï»o^â ribuf,e2r in yiam reducendi, Ãfuntfanabileit aut deponendi 3 amp;nbsp;yelnt lupij abigendi funt per yeros paÃores ä grege domintco ,ft Ãtnt incur abiles. Si enim ftnt pÃudodoblores, mi» nimeferendifunt. âPlequeyerQ amp;nbsp;Oecume-nica improbatnM concilia yfi ad exemplum ce lebrencur apoÃolicumtad eccleÃa falutem,non perniciem.
T^imÃriquoq^fidelesomnes3lgt;tboniope^ SS«««!»* rarijytnercede fua dignifunt^necpecc^tj quan tactttût. doÃtpendium omniaq, interim neceÃariapro fe amp;nbsp;fua familia accipiunr, âPdam fipoÃolua oÃendit hac iure dart ab ecclefia, amp;nbsp;accipi at tniniÃrtSiin t.ad Corinth.^. amp;nbsp;in ttad Tim.
alibiquoque. Confutati[untautem apo.gt; fiolica doBrina^amp;^nabapttÃte^qui miniÃros ex miniÃerio fuo yiuentes, damnant, amp;conâ ttitijsprofiindunt.
DE SACRAMENTIS EC«
ckfîæ Chrifti,
XIX.
yerbi fui adiunxit 7)eitf mox ab initio i in ecclefia fua
CONFE s. ET EXPOS.
td yelÃgna facr ament alia, [ca enim clar'e te^ Jlafur yniuerfa fcripturafacra. Sunt autem Jacramenta^fymbola mylUca^yel ritmfanSi aut facrxaEiiones, 4 Deo ÃÃo injUtutx con-Jiantes yerbo fuo, Ãgnif , rebn^Ãgnifica^ tt5,qtiibM in eccle/iaÃimmafua beneficia, ho mini exhibita,retinet in memoria, amp;Ãubinde renouât^ quibiti itempromiÃiones /uasobÃ-gnat,amp; qux ipÃenobtf interuit praifiat^ exte-riM repriefentat,ac quot;yielutioculds contemplan 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eia fubijcit adeo^fidem noflram,Ãirita Dei
in cordibi'yS noÃm opérante, roborat amp;nbsp;äuget: tjiiibiti denique not ab omnibM alifs po-pulie amp;nbsp;rcUgionibinÃeparat, Ãbique foli con~ Ãecracamp; obligat j amp;nbsp;quid à nobtf requirat^ ÃgniÃcat.
fiuLcuns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidem alia yeterds,alid nouipo-
aJia noai te pulifacramenta, Vitertspopulifacramenta flamenu. Ãe^^itjCircucifio amp;nbsp;Agntti pafchalts,quiim-, molabatur'.quo nomine adÃtcrificia refertur, qux fuerunt celebrata ab origine mundi. ^o~ N.-iui popu ntpopiiliÃacramenta Cunt.^abtifmuf amp;nbsp;Ccr-â h facraincn j â â r â r
M quot. aominica. öunt quijacramenta noui po-puliÃeptem numerent, Ex quibu4 nospÅni-tentiam^ ordinationem miniÃrorumy non pa-piÃiearn
FIDEÃ CHRISTIANAE.â
piÃieam quidem illam,fed afgt;oÃolicam,amp;ma trimonium agnojcimtn inflitutaejji Deiyti-lia^fed non facramenta. ConÃrmatio amp;nbsp;Fx~ trema yn^tio, inuenta Ãtnt hominum, quibut nullo cum damno carerepoteslf, ecclefta. He-que ilia nos in noflrts ecclefijs habemus. Ham habent ilia quadam, qua minimèprobarepof fumin, Hundinationem omnem,quam exercent J^manenÃs in diÃenÃttione facramen-torum,omnino execramur. Authorautemfa- A»thôt a-
â «
4
tramentorum omnium , non homo ytba fed âDein film. Homines facramenta infli^ luere non ^oÃiint. ^am pertinent ilia ad cul-ttim Dei. At hominum none^lf^ infiituereamp; formare Dei cultum fed tradirum à Deo re~ cipere amp;nbsp;cuflodire. Trteterea habent fymbo-la firomiÃtones adiunilas qua requirunt fi-dem. Fides autefolo Dei yerhoinnititur. Ft herbum Dei hahetur inflar tabularum, lite~
cramento^ rum.
rarum,facramenta leero inÃarfigilloru^ qua liternDeuaiapbeditfoltn.EtytDeuifacra ChHiiuio-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, peraturad-
tnentoruauthorei^,ttaperpetuooperaturin hucinfo«« ecclefta, in qua rite peraguntur facramenta'. adeb yt f deles cu à miniÃrtsfà cramentaper-{ipiut,agnoÃanr operari Deu in fuoinÃituto, â .
COUTES. ET EXPOS*
Difcrimi-nindum in« 1er aUihsrS amp;nbsp;miniÃrü facramcn-»oruai.
iJeoquefücramencaperttjde,ac exipfiiu î)ti manu percipere, Gr tpfis miniftriytrium (ft quod infi^ne ipà inÃr ) non obejf 'e, quango ^nojcant Jacramtfiiorum iniegritatem ilepeit äere abinjiiiione âDamun.ynde etiam dijcrï^ minant aperte in adminijlratione facramen-torurn j inter dominum ipjum^ amp;nbsp;domini mi' niflrum, tonfitentes facrameniorum res da-riabipfo domino ,fymbola autem à domini minijirtt.
SiibOantfi ucl prxci' puum in Ta-cmncatis.
Similitudo ic ditferen« tia facramc lorum uele ns lt;Sf noui popult.
Ctsterum pracipuum illud, quad in omni» bu^ facramentnpropomtura i)eo,amp; atten» ditur ä pijs omntbits omnium tempora (quod altj nuncupant fubflantiam amp;nbsp;materiam fagt; tramentorum) Chrijhtsei^ feruator Jjojlia ilia ynicd j agnM item Ule Vei ma^attts ab origine mundt petra quoque illdide qua om-nes maiores noflri biberunt,per quem eleÃi o» mnes circuncidunturÃne manibm, per Ã^iri-tumÃin^um,abluunturque à peccatts fürs o» mnibttSy amp;nbsp;aluntur yero corpore amp;nbsp;fanguine Chrifiiad yitam aternam.
Et quantu quidem attinet adillud, quod in facramentis e/Ãpracipuum,amp; res ipja,pd ria funtytriufquepopuli facramenta. Ham
ChriÃm
FIDEI CHRISTÃANAE. ^7 ChriÃni^nKtu mediator, amp;nbsp;feruator fides Hum, ytrobiqueefi^illttdpracipuum,amp; ipfi rei facramentorum. nu4 amp;nbsp;idem Vetif,y» trobique hör Um e^^ author. Vtrique populo data flint illa^yt figna adeoqae bhfignationet ^ratitecr promifitontim î)ei j qunetnmemo.^ riam reducant,réparent^ maxima T)ei beneficia, quihue item fideles ab omnibus alijs or-bts religionibits fetungerentur,deniq, qutejfi-ritualtter per fidem perci^erenturjZSâ perci-pientes obfiringerent eale/ite, amp;nbsp;ipfos jui ad-^ monerent officij. In hù inquam amp;nbsp;fimilibitst non dijfaria funtytriufquepopulifacramen* tatquce tarnen inÃgntS funt dtuerfiti
£t quidem conflituimus eiiam in h^ am^ pliorem difierentiam. Islofiraenim firmiord amp;nbsp;magts durabilia funtyDtpote quceiri finem quot;^fq^f feculi nunquam mutabuntur. Sed tä' rem promifiionem completam yel perfe-^am in Chrijlo tejlanturfquamcomplendarrt tlla fignificabant. SimpHciorà item funt no-fir a amp;nbsp;mintts operofit, mintis item fumptuó^ ft,amp; cieremonijtinuoluta. quot;Pertinentprcete-^ rea adampliorem populumfer totum terrarum orbem diffierfium ; cume^ etiam illufirioa
C ONFES. ET EXPO S ⢠raÃnty amp;maiorem(per iÃtritum ÃanBum) excitent fidemyinfequitur etiarnyberior Ãgt;i' ritus copia.
Cer te cum ChriÃus yerus'^leÃias nobtf Ãra fuccef. /»f exhibitus , amp;nbsp;abundantia gratia eÃufa popultif» »oui teflamenti, abrogata funt quot;optique , ac deÃerunt yeteris populi fatra» menta^c^ Ãbrogata Ãunt noui teflamenti Ãytn bola, in locum circunci/ion^, baptiÃnus^ amp;nbsp;in locum agni paÃalh Ãacrificiorumjj, dominica.
Quibns ttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem qttondam Ãacramenta conÃa
bus csftent yerbo Ãgno amp;nbsp;re fiqnificata , ita nunc MCramcu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, -'lt;a
quoque tjjdem yeluti pari tous abÃoluuntur.
I3gt;iam yerbo Dei Ãunt, ^ult;e antea non fue-runt,facramenta. ConÃecrantur enim yerbo, amp;nbsp;Ãin^iÃcata eÃÃe oflenduntur ab eo qui inÃi~ Cofecratio t^^c.EtÃanÃiÃcare yel ccÃccrare.eà rem ali-rum^'â*quot;'° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ygt;Ãbus dedicate,hoc ei^,a
commuai yel prophano yju Ãegregare, amp;Ãa* cro yÃui deÃinare. Sunt enim in Ãacramentis Ãgna petita ex yà yulgari, res externa amp;nbsp;yiÃbtles. In baptiÃmo'enim,Ãgnum eà elemen tum aqua,ablutioque illa ytÃbtltStquaÃtper tniniÃrum-autem Ãigntficata^eà regene-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ratio
FIDE! CHRfS TI ANAE. J'S ratio y ei ablutio à peccat tfi In cæna yero T)o~ mini,fignum efi panti amp;nbsp;yinumjumprum ex tommunt y fit ahi amp;nbsp;^ottn. nbsp;nbsp;nbsp;autem figni-
ficata, eft ipfium traditum Tiomini corpus, amp;nbsp;fianguis eiuf efiufitu pro nohü yel communia corportt amp;nbsp;fanguinti Vomini. Troinde aqua, panM amp;nbsp;yinujua natura,Gr extra inftitutio-nem dtuinam, ac yfiumfianBum,duntaxat id fitnt,quodelji dicuntur^ amp;nbsp;experimur^ate-rum,ftaccedat Domini yerbum^cuminuoca^ tione diuini nomintt, nbsp;nbsp;renouationeprimie in
fiitutionti amp;nbsp;fan^ificationa, ftgna ifia confeii trdtur, amp;nbsp;fan^ificata à Chrifio ejfie ofiendun^ tur. Planet ent femper efficax in ecclefta Dei prima Chrifii iriflitutio, amp;nbsp;confecratiofiacra-mentorum, adeo yt qui no aliter celebrant Sa tramenta,quam ip ft Dominua ab initio inÃi-tuityfruantur etiam nunc prima ilia confiera tione omniiiprafiantiÃima. Et idea recitatur in celebratione facramentoruipfa yerba Chrt fii.Etquoniayerbo DeidifcimM,quodfigna Signaa«i* hacinaltum finem fint infiituta aDomino, cgnauruJ quam yfiurpentur yulgo, idea docemutJigna nuncin yfufiacro, y fur pare reru ftgnatarum y0tabula, necappellariampliM aquamtan-
CONFE s. ET EXPOS.
ittm ,panemamp;yinum tfedetiam rtgtntra* ttonem yel lauacrum renojtarion^, item cor-pM amp;nbsp;janguinem domini, yel fymhola aut ficramenta (or^orts amp;nbsp;fanguinn J)omtrti» d^ott quod ^mbola mutentur jn res
catas y (Sâ de/inant e/Je td quod funt fua na* tura.yilioqui enim [it crament a noejjent^ qud reÃgntÃcata duntaxat conflarent ,Ãgnanott eÃentz PedideoyÃur^ant Ãgtja rerum nomina , quod return [atrarumjuntfymboïamy-Ãita^Q-Ãgna amp;nbsp;resÃgniÃcatceÃnter feÃatra-Vnio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliter toniungantur, coniungantur in-
â¢âââ»â¢'S. j ynianturper figniÃcationem my-
Jiicam,amp;yoluntatem yelconjiliumeitn, qui jacramenta tnÃitutt, 2don enim uqua,pan^ er yinumÃuntÃgnayulgariayl'edÃtcra. Et ⢠quiinÃituit aquam baptijmiytion ea yolun-tate conlilioqj inÃituit, ytÃdeles aqua dun, taxat baptijmt perfundantur ; (S' qui iuÃit in Ccena ,panem edere, er yinum bibete,non hoc yoluit, ytÃdelespanem (Sr yinum tan-tiitn ^ereÃiant,Ãne myÃerio yÃeutdomiÃute fanem manducatÃedyt rebus quoq^ÃgniÃca-ttsÃÃiritualiter comunicent,et yerèperÃdem abluantur à ^eccatts, amp;nbsp;ChriÃoparticipent,
Idcir'^
riDEI CHRISTFANAE.
IdcircD minimèprobamM eoi, qui fanFli^ ficationem facramentorum attribuant, ntfâo quibiti (haraBeribM^amp;recitationiyyel yir~ tuti 'ygt;trborum pronuntiatorum à eonjecra--to^ qui haheac intentionem confecrandit aut rebut alijs aduentitijî i quigneque Cbri-Ãhneque i^^ofiolorum, quot;^el yerboj'Vel exem plonobif traduntur t quot;îdeque probamus eo- Sefl*. r«») quoque do^rtnam, qui de facramentit perinde loquurnur,'ve Ã?rtis communibut,non Ãan^iÃcatis aut efficacwut. Tdeque eospro~ bamus, qui propter inuifibilia,ajpernantur in facramentit 'Vtfibilia, adeoq^ ftgna Ãbi cre~ dunt fore fuperuacanea, quod rebut Je iam frui arbitrantur, quälet ^eÃÃaliani fuijfe dicuntur. Ideque yerbapprobamutiÃorum quoque do^irinam, qui docent gratiam amp;nbsp;ret Jtgnificatat, ftgnititaalligart amp;includijyt quicunque fignit exteriutparticipent, etiam interiut gratice rebut^fignificatit, participet fint^quaiet quälet fint.
Interim ficut à dignit ate 'Vel indignitate tninidrorum, non ceflimamut intepritatem [quot;!⢠f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y jP. - neque all»*
facramentorum , ita neque a conditione Ju-tnentium. ^gnofcimus enimfacramentorum
I
CONFE S, ET EXPOS.
, ex fide y el yeritate meraqae iomtate âDei de^endere. Sicut enim yer-^ hum i)ei manet yerum yerhum Dei, ^uo non tantumyerba nuda recitatur dum^ra dicaturyfiedfimulà quot;Deo ojfieruntur res yer-bds fiignificaia, yel annunetata, (ametfi im-pij yel increduli yerba audiant intellia gant, rebtu tarnenfignificatis non perfiruan-tur y eo ^uod y er a fide non recipiant; It a fia-cramenta yerbo fignts amp;nbsp;rebu^fignificatds^ conftantia manent yera amp;nbsp;integra fatra-tnenta, non tantum fignificantia resfiacraSi fid Deo 0fier ente etiam res fignificatas ta-metfit incredult res oblatas nonfercipiant.Fit hoc non dantts aut ofierentts Del yitio, fed hominumfine fide illegitimeque accipientium culpa à quorum incredulitas ,fidem Dei irri-tam non facit.
Rom,}.
Ad quid in Ãiiutafacra menta.
âPorro cum mox ab initio, quando expofi-tum elf,quid fint facr amenta, pariter amp;nbsp;obi ter explicatum fit, ad quidfint infiituta,non efl qubd femel diBa, cum moleflia répétant tur, Confiquenter ergoÃgillatim dicemtts^de
DE
FIDEI CHRISTIANAE. 6o
DE SANCTO BA-
ptifmo.
XX.
à âDeomflitutuf amp;nbsp;con/ëcra- i«aituti» tn4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hapttfauit Ioannes,qui
Chrifium aqua ïn lordane ünxit. Inde deflu-xit ad ^fofiolos j qut amp;nbsp;i^à aqua bapüfa» runt, luÃit hos manifeÃe dominin Euange» xï. Hum pradicareiethaptiÃtredn nomine patrts, ÃiritusfanHi.Et quot;Petrus adIudlt;e~ os interrogantes quid facer e deherent fâ dixit i n ABts, Paptifitur ynuÃquifque yeÃrum in nomine lefu ChriÃi^ ad remiÃionem peccato» rum^amp; accipietis donumJÃiritus fanêli, ride à nonnullts haptifinus nuncupatus elf, Ã-gnum initiale populi DeHytpote quo initian-tur DeOteleHt Dei.
ynus elf diintaxat PaptiÃnus in Eccle-fia Dei, zpquot; fatis elf femel haptfari, y el ini-tiari Deo. Durât autem femel fufceptus hapt ifmus per omnem 'vitam,amp;eflperpétua oh» fignatio adoptionis noÃra. Etenim haptiÃri Bïptj*âquot;« in nomineehrifli,eà infirihi,initiari,amp; recipi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
in fodus,atq^familiam,adeo^ in hareditatem fliorum DeiÃmo iam nunc nuncupari nomi-
H 4
CONFES. ET EXPOS.
ne Vei, id e^i^, afl/ellari filium Vei, purga-riitemà fwdihM peccatorum,amp;donari ria, Vei grAtia, Adykam nouAtn cz jK«ocf«s tem. VaptifmM ergo i» memoria retinet, amp;nbsp;reparat ingens Vet beneficium , generimot' taliumprafiitum. âhLafctmur enim omnesi» peccatorum fordibiü,amp;jumu^fiUj irÅ. Veui autem qui diues mifericordia, purgat nor « peccacts gratuitb , per fanguinem lij fui, amp;in hoe adoptai nos in flios, adeo-que fÅdere fan^o nos fibi conneÃit amp;nbsp;ya^ rijs donts ditat, '^t poÃimu^ nouam 'vine-re 'nitam. ohÃgnantur hac omnia baptifno, 2dam intm regeneramur, purificamur, GT renouamurà T^eo perÃgt;iriturn fanilum:fo~ rts aute^n accipitf^ur objignationem maxima-
ptiumur.
donortim, in nqua, qua etiam maxima ilia be^gÃ^l^ffprafentantur, Gtyeluti ocu-lis noÃrts conjficienda proponuntur. Ideo-Ãiebaptifamur^ideif^, abluimur, aut aÃer-gimuraqua â^iftbili,^~/iqua enim fordes mun-datydeficientia amp;nbsp;xfluantia retreat, reÃi-gerat corpora, Gratia yero Veikac anima-btti preeflaty eif quidem inuifibiliter quot;Teel /jtiri-tualiter,
Sepa-
pIDEI CHRl5T(ANAE, éf
Sfparat item nos 'Deus baptiÃni^ymbolo abommbiti alientireligiontbits Cquot; popnlts,^ obiigado. KJ jtbi tonfècrat ceu peculitiminos itaque dttm baptifamuriConfitemur fidemnofiram^KJ ob-firtngimtfr Dtoad obedientiam Kjr mortifica tiontm carnn yiexq^ nouitatem, adeoque in^ Jcribiniur in jan^am Chrtfii militiam, yt to-toyiia curfu pugnemus contra mundum amp;nbsp;fatanam, atque carnem propriam. Tiaptifa^ mur praterea in 'vnum eccleÃa corptts, yt tum omnib^ membrts ecclelia ,pulchrè in y~ na amp;nbsp;eadem religiont mututtqj ofÃcijs, con» â Ãinttamttf,
ÃrtdimM perÃe^iÃimam ejji baptifandi formam, qua ChriÃin ipà baptifatus amp;nbsp;qua baptifarunt apoÃoli. Ergo qua humana muentionepoÃea adieBa amp;nbsp;yfurpata funt in tccleÃa,non arbitramur neceÃaria eÃà ad per fe^iionem baptiÃniicuius generü ei^exorcià muSj'TeÃusite ardenr^ lugt;ninis,olei,Ãlid,Ãu~ tiiamp;'Ãmilium rerum, quot;Vt quodbaptifmusÃn» gultt annts,pluribus caremonijs bh confecra-tur. 2dos enim credimus ymu eccleÃa baptià mum,in prima J)eiinÃifutione ÃinÃiÃcatum confecrari per ytrbum, efÃcacem^ eÃe
CONFE s. ET EXPOS, nunc tciam, fropcef prima Dei henedi^wne. haptifmum in ecclefia non admi nifirari debere à mulierculis, yel ab ob/letri' cibnst quot;PaulM tnim remouit mulierculas ab ofJicijseccleÃaÃicii^Daptifmn^ autem perd' Anabapti- net adofficiaecclefiaflica. Damnamits Ana-**⢠bapdÃas qui negant baptiÃandot eÃe inf an-tulos recens natos à Ãdelibus. Idam iuxta do-Urinam Euangelicam , horum eii^ regnunt Dei, amp;nbsp;funt in fadere Dedcur itaq^ non dart' tureif Ãgnum feederd Deif Cur nonper fan-Sum baptiÃna initiarentur^qui funt peculiu amp;nbsp;in ecciefia Dei Damnamtts ^nabapti» flast amp;nbsp;in alijs ipforumdogmatibuSyqute contra '^»erbum Dei peculiaria habent. l^on Ãt-mtts ergo AnabaptiÃa, nee^ cum ed in 'vlla re ipfirum communicamus.
DE SACRA COE NA. Domini,
xxr.
domini, qute menfadomini amp;nbsp;EuchariÃiaÃd ei^^gratiaru aSio nun-cupatur, ideo cana nuncupatur yulgo,quod à Chri-
] FIDEI CHRISTIANAE« él
' CliriÃo in yltima ilia ccena fua infiitutafit, ! tarn adhtic refrafintet, ac in ifgt;/aÃirituali-, tti abentur amp;po(eiurfidelts. gt;^uthor enim
Ccena dominicce^ non angeltn aut homo «iccanx.
I quot;yillwy fed ipà DeiÃliua dominua nofler lefua ChriÃua^ quiprimui eam ecclefiiefua cofecra uie. Zfurat autem ea confecratioyelbenedi-Uio adhuc apudomnes eos^qui non aliam cÅ-nam fed illam ip fam celebrant, quam domi-nui inÃituit: ad quam yerba cÅna domini re^-cirant, amp;inomnibu4 adynum ChriÃum ye-rafide refiiiciunt, ex cuitta yeluti manibua ac cipiunt, quod per miniÃerium minifirorum ecclefia accipiunt. 7{etinere yult ^ominue
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bentfisioiS
rtttt hoc jacro,rn recentt memorra, maximum D«.
, generi mortaliumpraÃitum beneficium,nem-pe, quodtradito corpore amp;nbsp;efiujb fuo fangui-ne,o mnia nobtf peccata no/lra condonauit, ac à morte at er na eÿ poteÃate diaboli not rede* mit,iampafcit nos fua carne amp;potat fuo fan-guine, qua y er a fide Ãiritualiter percepta,
1 alunt nos ad yitam aternam. Et hoc tantum beneficium renouatur toties, quoties ceena domini celelratur. T)ixit enim quot;Dominua : Hoc faciteinmei commemorationem.
CONFE 5. ET EXPOS.
ObÃgnatur item hac ctertit facra^ quad reutrtt tojpit4 dominipro nobti traditum, 0- fangui^ gt;nbsp;eifi^ in remiÃtonem peccatorum noflrorurn r-i!râa'tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et
quidem yijibdittrhocforü ficr amenta per nti tnÃrum repmÃntamr amp;nbsp;yeluti oiulit can-templandum exponitur, qiiodincui in animtt . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuHMiter, per ipfum Ãiritum fangum prx
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jlatur, Forvs offertur à miniflro pani4iamp;
diunturyoces 'Domini, Ãccipite,édité, Hot e^i^corpitsmeum^ ^ccipiteamp; dittidite inter y OS, 'Btbite ex hoc omnes, Hic eii^ fanguis meus. Ergo accipiunr fideles quoddatur à mi niÃro domini, amp;nbsp;eduntpanem domini, ac bibunt de poculo domini z intus interim opera Chrifli per Ãiritum fianBum ,percipiunt eti-am carnem amp;nbsp;(anguinem domini, amp;nbsp;paficun-tur his in yitam aternam. Etenim caro amp;nbsp;fanguts ChriÃi, yerus cibusamp;potits e^ ad yitam at er nd*. amp;nbsp;Chriftus ipfie, quatenus pr» nobts traduits amp;nbsp;fialuator naÃer efifiludpra tipuum Ccenaefl^ necpatimur quicqua aliud in locum eiusfiubflitui.
Ff autem reHius amp;nbsp;perÃftcacttts intelliga tur^ quomodocaro amp;fianguts ChriÃifwt ci-buf
riDEI CHRISTIANAE. éj huf amp;nbsp;fotit4fiileliumjpercipianturqj à fideli-^ ' bus ad y It am xternam ,paucula htecadijcie^ niuf.°M,anducatw nen efiynitugeneris. Efl tnim manducatio corporalis, qua cibus in os ftrcipitur ab homine^dentibus atterituriamp;in Ventrem deglutiiur. Hoc manducationisge~ nere intellexrunt olim CapernaitaÃbi man~ ducandam carnem Domini ^fed refutatur ab ipÃ,foan,cap.6. quot;Ham nbsp;nbsp;cara ChriÃicorpo^
raliter manducari non poteà citra flagitiunt â aut truculenliam, ita non eii^ cibus '^lentris.
Idquodomnesfatericoguntur, improbamul itaque canonem in DecretispontiÃcum Ego âBerengaritiSfde ConÃcrat. DifiinH.i. quot;ELeq^ fnim credidit yecuÃaS pia, neqj noscredimus, corpus Chrifli manducari ore corporis corpu-Taliter,yel eÃ'entialiter.
JÃiritualts manducatio corporii ChriÃi^non ea quidemt qua exiÃimemus cibü tpfum muiari inÃgt;iritumÃedqua,manentein Juaeffintia amp;nbsp;proprietate corpore amp;fangui-ne Domini^ea nobis communicanturJpiritua-literilitique non corporali modo^ ÃedÃtiritua.-H,per ÃiritumÃanHum., qui yidelicet ea^qux per carnem amp;nbsp;fanguinem Domini pro nobii
SpirhualtU ter mandu-care num.
CO^FES. ET EXPOS, . tn mortem tradita,parata flunt, ipflam injua remiflionem peccatort{m,liberationemy amp;nbsp;^i- gt;nbsp;tam æternam, applicat amp;nbsp;conflert nobds, ita ! Tt Chriflui in nobds yiuat, amp;nbsp;nos in Ipfl yiaa ' miis^efljicuflie '^t ipflum,qub talds flit cibus amp;nbsp;I
«at 111 Ult J.
jj)irùualù notier, td, yûa noflrat bus^onfto '^f^^fliiepercipiamtn. Sicut enim cibui amp;fo ttucorporalii,corpora noflranontanttimre» fictunt ac roborant,fed amp;nbsp;in Yica conflruanti itd lt;amp;nbsp;car0 Chrijli tradita pronobds, amp;nbsp;fan-eiiti effufitipro nob ds non tantum refui-tint roborantanimasnoflrasfledetiam in yitaconfleruant^non quatenut ^tiidem corporaliter eduntur amp;nbsp;bibuntur^fedquatenM /^i-ritttaliter nobds à (lgt;!ritu Dei communican-
re
pcrdpitur fide.
turflicente Domino^ Et pants quern ego da-bo , caro mea efl, quant dabo pro mundt yita. /tern, Caro(nimiri{ corporaliter manducata ) non prodefl quicqud,fl)iritits efl,qui yiuifleat, Et yerba qux loquor yobds, fliritui amp;nbsp;yita ^tujâud*quot; fl^M oportet cibum in noflme tip flos e-dendo recipere, yt opereturin nobds t fluamj, in nobds efflcaciam exerat, cum extra nospo^ fitits,nihil nobds proflt : ita necefle edl[^ nos fide Chriflum reciperejyt noflerflatyyiuat^ in no
iis
F I DE I CHRISTIAN AE. 64
amp; nosinipfo, Dicitenimj Ego fitm pa-nü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yentt ati me,non efuriet, amp;nbsp;^tti
(redit in me,nonÃtiei ynquam^ Item,QM ede rit me, yitiet amp;nbsp;ipfi propter me î ac manet in
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fgo iri ipfo. Ex ^uibui omniluf claret Spinimiiij
nos,perJ^iritualem cibum,minime intelligere imaginarium, nefcio ^uem cibum, fed ipjutn 7)omini corpus pro nobts traditum, quod tarnen percipiatur fidelibus,non corporaliter, fedfiiritualiter per fdem, In qua re fequi-
' mur per omnia doHrtnam ipfius Saluatoris Chrijli domini,apudloannem capite fexto. Ethicefus carnü ,amp;potus fanpuin^ quot;Dornin «oad faij*
â ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n ⢠I r 1 ° r â r temntcefl»
nt,tta eif necejjanus ad jatutem,'vt Jine tpjo ta. nullips feruaripoÃit.Eit autem hie efus amp;po-riis j^iritualts, etiam extra Domini cÅnam, ^quoties, aut 'vbicunque homoinXhri/ium erediderit.Qub fortaÃis illud Augufiiniper-tinet,Quidparas dentem amp;nbsp;'Ventrem f crede, amp;nbsp;manducafii.
Trxterfuperiorem manducationem/^iri:» amp;K,»mtn-tualem, efl amp;nbsp;facr ament alts manducatio cor portsdomini,quaÃdeli4 non tantumÃiritua-liter amp;nbsp;interne participat yero corpore amp;nbsp;fangutne Domini, fed forts etiam accedendo
CONFE s. ET EXPO 5*4
admenÃtm eloniini,accipit yifibilecorj^orü lt;Sf fanguinti dominifacramentu,'Prtn^ quidetHi dum credidtt Ãdelif yiuificum abrnentum percepit^fir iffo fruùur adhuc^fedideo^dunt jacr ament um quoque accipit non nihil acci* pit. quot;îdam in conunuatione communtcationii corporiis amp;nbsp;fanguintf domini pergtt^ adeoqut , magds magtfque incenditur, amp;nbsp;creflit fides^ acjjiirituali alimonia reficitur, T)um emm Vf uimu^ j fides continuas habet acceÃiones. Ãt qui fiords Vera fide fiacramentum Jiercifitj idem die non fitgnum duntaxat ferciÃt^ fid re ip fa quoque, Vtdiximtts ,fru}tur. Träte-rea idem die tnfiitutioni amp;nbsp;mandata damini obeditdixtofite animo gratiaspro redemptio-ne fiua totunfitegineriihumani agit,ac fidelem mortis domimcte memoriam per agit at-que coram ecclefia cuius corporis membrum pt y atteflatur', obfignatur item percipisntibus fiacramentum,quod corpus domini no tantum tn genere pro hominibus fitt traditum,amp; fanguts eius efiufitis ,fiedpeculiartter pro quoudt fideli communicante, cuius cibus amp;nbsp;potus fit ad vitam leternam.
Cat erum qui nulla cum fideadhanc fa-cram
FFDEI CMRÃSTIANAÃ. 6^ tram dominâ} menfam accedit,facram(nto dun tâe,edo,j taxat (ommunicat.amp; rem CacramentL'^nde fumuntfib» . r 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;' t' ficrament«
ei{^ yitaeir Jaliti,non per af ir, Er taler indi- iniudicü. gnèeduntde menfa domini, Quiautemindi» gnèeduntde fane domini amp;de foculoeiur bibuntiTeifitint corfordsamp;fanguinis dominit amp;nbsp;ad itidicium fibi edunt amp;nbsp;bibunt^ âKam tum^era fde non accédant mortem Chrifi't contumelia aff duntamp; ideo damnadonem à bi if fis edunt amp;nbsp;bibunt.
Ergo corfus domini tÿ fangutne eiua^cum fane amp;nbsp;yino non ita cdniungimusy yt fanem ' iffum dicamits efè corfus Chrifi, nift rations fà cramentalii aut Ãtb fane corforaliter laci~ tart corfus Chrijîiiyt etiamfubJ^eciebuafa» nts adorari debeat,aut ^uicun^tte figntimfer cipiat, idem amp;nbsp;rem percibiatipfam. Corpus PrrcCtntU
-n-- f cagt; â^J J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï c Ghriftiirt
C hrijh in ceelts eif ad dextram fatrti. Sur- caiit. film ergoeleuanda funtcorda^ amp;dondefgen da in fanem^nec adorandus domtnus in fane. Et tarnen non efi abfens ècclefià fta ceiebran t} cienam dominus. Sol abfens a nobis in ceeloy nibilominiis effeaciterfrà fens efà nobd'.qua to mago /oi in/titia: ChriÃits, corpore in i®-lis abfens nobis, frafens e^ nobrs,non corfo-
'' ' c o N F E s. E T E X P o s»
raliter quiJem,feelJ^iritualiter^(r âviuifif'i^ operationem^zä' Dtipfe j'e nobtspritfetHera turum expofuit^tn ylcima cÅna. foanji]. i Æ. l6. ndt conÃequens e/Ã, nos non habtrt tx-Mam Ãne Chrifto^ interim tarnen haLere tccr.a incruetjtam amp;nbsp;myÃicamfÃcutt yniuerfanurt cupauit yetuÃas.
AHfffne* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'-^dmonemurprxterea celebratione ceemi
««nie do- domtnicie yt memores liniiis, emits coriiorif TB|nl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j I' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I .
membra factt /imits, zst tdeirco concordesÃ^ mm cum omnibtts fratribm, yt JanB'e 'vma-mu4yamp; nonpolluamits hosÃagitÃsytä' pere-^ grintsreligtonibits, jedtnyera Ãde in Ãtnem rntftti, yÃque yitisperJeueranteSifliideamus excelle-nam.'**^** ÃariBimonia'tiitiet quot;Decet ergötzt accefjiiri ad ccenam , priits noÃpfos iuxta pneceptuirt jdpoÃoliprobemits, imprimes ^uab Ãmits fide praditi, an eredamm ChrtÃuyent'jÃ,Ãeruan des peccatoribtes amp;nbsp;ad poenitentiam yocar.a di/S^amp;an qaiÃ^jCredat Ãin horum eÃe nume-rOyijttiper ChriÃtimliberati Ãeruantur^amp;an tnutareyitam prauam tnÃittierit ac yiucrt fancieperjenerareqj.,auxdiante domino, in ye ra religtone amp;nbsp;in concordia cum fratribits,di-gnas^ Deo pro liberAf tone agefe gratias,amp;c.
T^tum,
F I DEI CHRISTIAN AE. 66
T^tum^modumtyel for mam cÅnafllam exh Ritu» c«-Jlitnanuti elfe jimpliciÃimam amp;nbsp;praÃantiÃi-biatn-iquixproxtmè acceditadprtmam dornt-nt wflitutionem, lt;amp;nbsp;apoÃoltcam do^rinam:
yidelicec (on/lat annuntiatione quot;Verbi 'Du, prectbuipijs, ipfa alîione dominita^ (ÿquot; repciitioneeiu^j manducationecorpQrlt,amp; po iujan^uinlfdomitiif memoria item moriiido minicte faiabri, amp;nbsp;gratiatum a^ionefidelif hec non/an^ia conioctatione in corporii eccle-Ãa/lia quot;Vtitonem, Improbà muô uaif^ iilos, qui ulceramÃeacm, pocuttim inquam dotnini^Ã-deithiiî fubtraxerunt. Granit er enim hi peccant contra inÃitutiünem domttii,dicenttft quot;Bi bite ex hoc omnest id quod adpanem^nonita expreÃe dixit.
'\diffa quails aliquando apudyeteresfue-ric,tolerabtlis an intolerabiltrs.modo no diffu-tamw^hocautem libéré dicimu4,mijjam,qute hodiein yfu el^per yniuerfam Tamana Ec-clefiam, plunmas amp;nbsp;iuÃiÃimas qutdem ob caufas, inecclefijsnoÃrls eÃe ahrogatd^ quat fgillutim ob breuitatem nunc non comme-fstoramus, Certé approbate non potuimits, j uod exaliione falubri, jfeÃaculu mant tii^
CONFES, ET EXPOS.
faBum, qu'od,iremfaSaefl meritoria,â^elct^ Itbrata froprecio, quoJque in eafacer dos di-citur conficere iffum domini corpusamp; hoe of ferre realiter,pro remifionepeccatorum yiuo rum amp;nbsp;mortuorum:adde amp;nbsp;in honorum amp;nbsp;ce lehrationem^'^el memoriam faniloram ineee-lês,amp;c.
COET I B V S SACRIS ET Ecclcfiafticis.
XXII.
Q»« fferi debnncin catibus fieri».
TAmetft omnibus facras liter as prittatim legere domi amp;nbsp;inflruendo tedtficare mutuum in y er a religtone iiceat, yt tarnen legtti mè annuntietur Verbum Dei populo, amp;nbsp;prêtes ac fupplicationes fant publicè ,facramen-ta item celebrentur légitimé, or colleSla ectle-(iafiattn pauperes cr omnes ecclejiceneceffa-rios fumptus factedos, aut quot;yifMfuflentandos, neceÃarijÃint omnino catusftri, â^el Eccle-ftajltci fdelium conuentus. Confiât enimin Ectlefia apofiolica amp;nbsp;primitiua, huiufmodi ceetue effe ah omnibusptjs fre/puentatos. Quoi juot hos afernantur,amp;ab hts fefefegregant, religio-
riDEI christianae. 67
yeram cotewnunt j yrgendt^Ãint Non »ucr-^j^aÃorilfÃs amp;ptjs magiÃratibtis,ne cotuma coetus.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fefegregare, «7 ccetus facros auerfariper
I ^»nt, Sint yero tatiu eccltÃaÃici non ecculri obfcurijtd ^uilici at^Ãe^uentes, nifi ^er fi^ttutto hoÃium ChriÃi amp;nbsp;eccleÃa non Ãnat Ãublicos.Scimut enim quales fuertnt quo-
^rimitiuis eccleÃa catui in abditii lociSy Ãtbtyrannide âRomanorum princibum. Sint i'oactt^
'' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠-I â r t 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hon«»
lt;«Kfe»j Zoc4 in ifuibM coeuntÃaeles, honejtd, û, eccleÃee Deiner omnia commoda. Deligan tttrtrgo ledet am^la,aut temÃa. R^urgen-tur tarnen ab ijsrebuä omnibuty^ux eccleÃiam non decent, InÃruantur aurem omnia j^ro de~ CorOfneceÃitate, nbsp;nbsp;honeflateÃa y ne quid de~
Ãt y quod requiritur ad ritm amp;nbsp;yfws eccleÃx neceÃariot, Sicutautem credimtts Deumnon MoJeÃ^ac habitare in templis manu faElù, ita propter utTundo^m yerbum Dei Z3â yÃtsfacros ,Ãimtn loca Deo cultuique eius dedicata, non ejà prophanafed facra,amp; qui inhtsyerÃanturyreuerenter amp;nbsp;modeÃe conuerfari debere y ytpote qui Ãnt in loco facroycoram Dei con^e^u amp;Ãtn^orum angelorumeiuf, Longeitaque atemplis amp;0- Ornatuj tï ratorijs Cbriflianorumy repellendtn eiif^ om-
t 3
CO NF ES. ET EXPOS.
Ftregrin» linguxlîle. Ul io cvtu
quot;^eflium luxitf^omnti fu^erbiafamp; omnia humilitatem, diÃi^ltnam amp;nbsp;oiodeflittm dedecent (hrtjlianam. Ãc 'verui tetnplorunt trnatuitnon(onflat ebore^auro^ Ã^Ã^g^ditatCif ietatt, yirtutibMÃie eotum quiyerfantur in teniplo. OmniA auiem de-(enter amp;nbsp;ordine fiant in ecclejia, omnia de-nique Ãant ad adificationem. Taceant erga omnesperegrina lingua in ccetibua j'acrM. Om nia pro^onantur lingua Bulgari, tir qua ea in loco ab hominibue m (cetu intelligatur.
D PRECfBVS ECCLEf üse^cantu dC horis cano-mcis.
X XI H.
VinKvanal t»»«.
Ondo.
Lteet Janepriuattm precan quauts Itngua quam qudf intelligat fidpublica preces tnfiacrii cistibua 'vulgari lingua, yel omnibui (ognita fieri debent. Oratio fideliu omnif,per fiolum Chrifii interuetumjÃoli Deofundaturt ex fide amp;nbsp;char it ate. T^iuos ccelitet inuocare, authti yti pro intercefioribua^prohtbetfacer* detmin Chrtfiid9mitttiamp; yerartUg^io.Oran-dum
FIDEr CHRISTIANAE. 68
I Jum efà at(tem pro magiÃratu, pro regibm au: omnibiM m eminentie conÃituttf, pro mi-nilirti eccleÃa amp;nbsp;omwhm ntceÃitattbtts ec* flefiarum. In lalatfiiiatibui yero amp;nbsp;potiÃi-n iiM ealeliÃjabf^ intertntÃione^rlsrpriuafim fir publucprecandum Spontè itempreca Oririonft dum ti^,Hbn coa^è^net^ pro ylloprecio. jue ^lnerorationem fuptrÃtnoÃeallriBa eÃt loco, ^iiaà alibi non lueat, nià in templo prf-
I c«zi ?\Ze7j Oportetprecespublicas,qub adÃr-tna lemptu , in omnibus ecdeÃji eÃt pares. Liber täte enim Ãua Statur eccleÃte quitlibet» Socrates in hiÃoria, In omnibus ybitp^ regioni busjiirjuit^non poteris inuenire duas iccleÃaSt ^V« orandopltüè confentiant, HutuÃnodi di-/crepantia authores eos eÃe puto, ^ui fingulit tettiporibits,ecclefi]sprtefueriit Si tarnen funt congruentes , maximopert commendandum idj zsr altis imitandum yidetur.
Sed G' tnodurn eÃe decet, 'Vt in re quauds, it a er tn precibtu public ti, ne nimü Ãnt pro^ hib«ndu» ]⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! n t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;precibn*
«xlt;t er moLejta. Cedant ergo pottorespartes pubiicü. incÅtibui jacris-,doBrinee EuangtUcee,cauea-tur^ue , ne nimds prolixds precibta fafigt-tur in ccetu populus, Jt cum audieitda
CONFE s. ET EXPOS.
fraJicatio (uan^elij, y el e^redi ex cætu, yd hunc in yniuerjum folui cufiatit defatigati^ Talibui in condone nimtf yidetur prolixunt tjje^q^nod aliasJutdnB um eÃ^ fat if- quot;Ham amp;nbsp;concionatores modum renere decet. Sic c^r can
Cantu», in ccstu facro e^^ moderandiUt ybi d in Cantus, ^uem Gregorianum nuncut fant^ flurima If abet abjurda î ynde reieClus eà meritb a noÃrts amp;nbsp;fluribits eccleftjs^ Si ec^ clefiee Ãtnt,^uie orationem Ãdele légitimant^ habenty cantum autem nullum habent^condc' nari non debent, ISlon enim canendi commodi fatem (imnes habenteccleÃte, Ãccertume^ exteÃimonijs yetuÃatts^yt catus yfum fuif fe quot;vetuÃiÃimüin orientalibus eccleftjs, ita fe^^ rb tandem receftum eÃe ab occidentalibus.
Rorw «nn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Canonica ft id eil^t ftecef ad certaf
W«»- in die boras comfoÃtas, amp;nbsp;4 Tafiftis canta^ tas aut recitataft nefciuit yetuÃas î ^uod ex ⢠ifÃs Horà rumle^ionibitSttit argumentas flu ribu« demonÃrari foteiif^.Sed amp;nbsp;abfurda non fauca habent, yt nihil dicam aliud, froinde omittuntur reCfe ab eccleftjs ÃibÃituentibut in locum ifÃrum res falutares eccleÃa âDel yniuerÃe^
DE
?Iöêr C HRISTIANAE, 69 de F E R 11 5, lEIVNirS, cibörumqiie dcleöu o X X 111 I.
itni^uam religio (empört non uilige- Tempo» ne tur, non poteii^ tarnen abfque iufia exIrctVi* (emporn difltrt^lione yel ordinatione planta-^ teiigioné. ri amp;nbsp;exerctri. 7)eligi( ergo efuieuis ecclefiafi., bi tetnpw certum Adprecespublicas^amp;eiian-gelij pradicationem^nec non facramentorum (elebrarionem. Td^on licet aatem cuiu^ pro fuo arbitrio ecclefia ordinationem banc conuel lere.^cnifi ocium iufium cocedatur religiontit externa exercitiot abfirahutur certè ab eo,ne gotijs fu^ homines. Vnde yidemM in ecclefijs yetufiiiSfnon tantum certas fuifie horos in fie.-ptimana confiitutas cÅtibits fified ipfiam dtem dominicam abipfis apofiolorum temporibus., Die»domU ijfidem fiacrojue ocio fittififi conficratamt quod nâ«gt;' etiam nunc relié propter cult um amp;charita~ tem,ab ecclefijs no firn cnfloditur. Obfiruatio niludaicaèr fnperÃitionibus, nihil hic per- SupctÃiti« mittimust ^e^ue enim alteram diem,altera fianHiorem efii credimus , neque ocium quot;Deo perfieprobari exiflimamus,fied tÿ dominicam non fiabbatu, libera obfieruatione celebramus»
CONFE î. E T E X P P S .
chH- Traterçdà ecdeÃte, pro ChriÃiana liber-fli Si Undo täte, memortam domimae natiùitatts,dreun-ciÃonii jpaÃtond amp;nbsp;reÃtrrediond^ afeenÃo-nd item in ccelitm, amp;nbsp;miÃtond Ãindi (^irit)H in diÃii^ulos, religioÃ'e celebrent, maximopere afprobamus.Fejla quot;»erb bominibu4,äut diud inÃituta,nlt;in probnmtu.Et fané pertinent fe-ria ad tabulam legd primam, amp;nbsp;Ãtne foUiti Dei',denique habentferia dtuii inflitutte,^ à nahis ab/-f'^atte,abfurdaÃnutilia,minime^ to 1er anda p.urima. fnterim fatemur non inud-Uter fandorum memoriann, fuo loco er tempo re^in fatrd concionibua populo commendarit amp;nbsp;omnibui fanda exempla fandorum imi-tanda proponi.
^anto â verbgrauiue accufat CbriÃi eccle ciuniu . Ã^ erapula,ebrietatem, tir omnem libidine ac tntemperantiam, tantb quot;vehementina commen dat nobd ieiunium ChriÃianum.Ejl enim ie-iunium aliud nihdijuam abflinentia amp;nbsp;temper antia piorum, difciplina item, cuftodia, amp;nbsp;caÃigatio carnd noÃrie,proneceÃttate pra* fentt fuÃepta,qua humiliamur coram 7)eo,amp; carniÃta fomenta detrahimui,qub faciliui Id bentiftfjuejÃditui pareat. Eroinde non ieia-
nant.
FIDE I CHRIS TIANAE. 70 fiMt, ^ui iÃorum nullam rationtm habet,ffi ieiunare ft (udunt, fi ftmtl in die fardant Ventrem, amp;nbsp;terto ^ell/raÃrtfxo tepore à ccr-tn abÃineant cibu^ exiÃimantes hoc opéré ops ratofe 7)eoplacers,amp; bonum opm facere.le^ tunium eà adniiniculum orationd fan^orum ^c^irtutum omnium. 7gt;donplacuit âDeo, (yr 'Videre eà in prophetarum Itbrù ) ieiunium^ ^uo à tibo , non à fctlenhiti ieiunabant lu-diii.
autempublicum ieiuniumjamp;priuar turn. Ctlebrarunt olimieiunia publica cala* tuiu*. mitoÃs temporibui rebm^ eccleÃa afÃiüi^. ^bà in eb ant in yniuerfum « cibo ad yeÃe-gt;'4ra 'vfque. Totum autem hoc tempus impen debant predbui Ãacrd cultuij, quot;Dei amp;nbsp;puent-tentice. Tarum hcec abfuerunt à luSlut erÃe-^uensÃt horum mentio in prophetis, prtecipue apud foelem in cap.i. Cetebrari debet huiuà modi ieiunium, etiam hodie in rebus ecclefia difÃcilibua. Triuata ieiunia fuÃipiuntur abs quouif noflrum , prout ^uifque ÃnÃtrit de~ trahi Ãjiritui, HaBenua enimfomenta carni detrahit.
Omnia itinnia proÃdfd debtnt tx libero^
CONFES. ET EXP05.
â¦^4.4 Bat Ãontaneoq, Ãiritu et 'verè bumiliato,nec com ***quot;â*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjfi ^dplaufum 'velgratiam hominum
confequendam^multo minits eö^'Vt per ipfa quot;Vt Ut homo iuÃitiam demereri,leiunet autem in hunc finem quilibet, quot;vt fomenta carni detra-hatfamp;feruentius quot;Deo injeruiat.
Qoadrag«' fima.
Q^adrägeÃmale teiunium, yetuflatü hA-bet teÃimoma, fed nulla ex liters afioÃolicttt ergo non debet t nec poteS^ imponi fidtltbtn, Cer turn efi^quodam 'varias fuiÃe ieiuniorutn formas quot;Vel confuetudines.Knde benatu fcri* ftor'VetufliÃimui, Quidamimjuit^ liutant 'Vno tantudie obferuari debere ieiunium, alij duobui,alij'Vero pluribm^ nonnullietia qua-draginta ditbus. Qua yarietas obferuantiaf non nofirù nunc demum temporihua cÅfity Ãd multo ante nostcx Ulis, quot;vt opinor, qui non fimfluiter,quod ab initio traditum efi^tenen-tes,inalium morem,'vel Pernegligentiamj-vel
per imferitiam poflmodiim decidere. Sed ör Socrates hiÃoricus, Quia leUio nulla,inquit, de hoc inuenitur antiqua,putoapoÃoloshoc ftngulorum reliquiÃe fententia, quot;vt quot;vnufquif-que operetur, non timoré amp;nbsp;neceÃitate, quod honum eïi^,
lam
ÃFIDEI CHRÃSTIANAE. 7«
lAtn'Vtfo quoad deleBum cihorum rfffisDcicfluid tttti itiuntjs arbitramur omne iddetrahen-dum tjje carnt 'ipnde reddùur feroà or j amp;nbsp;quo dele£latur imfenÃuf gt;nbsp;ynde exiflunt fomenta carnijfiue pijces ftnt, fut carnes ,fi-Ue aromara, delititene aut prteÃantia yina. Ãlioqui fcimui, creaturas T)ti omnes londi-tas ejfe in 'vf»s amp;nbsp;feruitia hominum. Omnia Gnt.i. quacondidit quot;Deuf ^bonafiint amp;nbsp;citradele-Bum, cum timoré Vei amp;nbsp;iuÃa moderatione â^furpanda. ^poÃolus enim^ Omnia, inquit, Titum». mundis munda funt.Item.Omne quod in (filo yendituricdite nihil interrogantes propter confcientia. Idem ApoÃolua nominat do- i.Tim 4. Brinam eorum,qui iubent abÃinere à cïhü,do Brinam damonioru. Cibos enim creaÃi Veum
fumendum cum gratiaru aBioneÃdelibus^ amp;nbsp;hts qui cognouerunt yeritatem*quèd quic-i quidcreauit Vetes, bonum ftt^amp; nthil reij-ciendum à fumatur cum gratiarum aBio-negt; amp;c, idem ad ColoÃen, reprobat eos, qui CoioS.e. nimia abÃinentiaffibi comparare 'nolunt exi-flimationem fanBitatis, TAositaquein 'nni-uerfum reprobamus Tatianos amp;nbsp;Encra-^^^^-titas,omnes denique EuÃachij difcipulos, con
co NF ES, ET EXPOS.
traquas congregatae^ Gangrenfufynodnfi
DE CATECHESf, ET ægrotantium confolatione vel vifitatione.
XXV.
Infîitofnlt;1a in pi'ctAte pubv'S«
Marti »f-
DOminies yeteri /uopopulo tntunxit,mit xtmam curam yt impenderent ah infant la re5lè injlitucndieluuetutiy adcoq^man dauù difertè tn lege fia, erudtrent amp;Jdcra-mentorum myfleiia interpretarentur. Cuirt aiitem ex euangelicis (S' apo/lolicti Itterts con Ãety 7)eum non minorem rationem habert no» w fuipopulipubès, cumpalà m teÃetur amp;nbsp;di-cat, Sinke puer os Venire ad me, talium enitn
(neiorumsonfultijiimè faciunite tîtjiarum faÃores^ qui iuuenturem matured diligenter eateehiÃanr, prima Ãdei fundamenta tacientes^ac rudiment a reh^lonif noÃra fi-deliter docentes y explicando î)ecalogum man datorum âDei, pymbolum item jdpofoloruWt Orationem quoque dominicam y ist facra-mentorum rationem, cum alijs eiitf generd prîmes prinapijs y amp;nbsp;religions noÃra: capiti-bitspracipues. Fidem^ero amp;nbsp;diligeneiam bit Juam tn adducendts ad Caiechifmum Uberts praÃet
Mb EI CHE IS T I ANAE. 71 fräÃet tctltfiaiCupieni amp;^audes liherosfuos teile inflitui.
Cum'^eri nitn^uam grauiorilgt;n4 tenta- Viiîatiof« tionibui exfoÃti Ãnt homtnes^quà m élut» in-ÃrtttitatibM exertentur aut tegrotant mor» bts cttm animi turn corf orts fra^i^ nunquam fane conuenit faÃores eccleÃarum Ãaluti Ãii gregit inuigilare accuratiui, quam inhiiiuÃ-modi morbus amp;nbsp;inÃrmitatibui. f^iÃtent ergo fnature agrotantet j '^ocentur item mature ab «grotannbui, Ãquidem res ifÃa foflulaueriti (onfolentur autem illos ,amp;}n yera fide confit ment,muniant denique contra ferniciofias fa-j'»ggffimnes:inllituant item f reces afud »grotantem domefiicas acfi necefie Ãt,pre» teneur fro agrotantts fialutt etiam in ctetufu blico, lurentq^, quit feltciter ex hoc ficulo mi-gret. Taf ifitcam ytfjtationem cum fuailla ynHione extrema, dtximus Juferiusnosnon tfpf rebate,quod abfitrda habeat^e^ à fcriftu-r» canontca non apfrobetur^
SEPVLTy^RA ViDEtIV
curaq; pro mortuis gerenda, De purga-torio.amp;appariiionefpiritnum.
XXVI,
CONFES. ET EXP O
Stptiirt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãgt;mtuf fanSfiârentâ
corpora, p' pla amp;nbsp;qua in yltimo die re£lè credun* iurrefurreiîuraj tubet fcri^tura honefleabf' que fuperÃitione humo mandare^fed amp;nbsp;hone^ Ãam eorum^qui fan^e in domino obdormiue^ runt^ mentionem facere, reli^in.^ eorum, yt yidun amp;nbsp;pupille,omnia pietätlos (ifÃciaprx-â flareX aliam non docemM pro mortuù cttrani gerere. Improiamuó ergomaxime Cynicos, corpora moriuorum negligencequam »lt; glcgentiÃim'e contemptiÃime^ interram abij cientet^nunquam yelyerbum bnnum de de-ftinblii facicntes^aut relibios ipÃorum,ne tan-de'fLnai» qaidem curantes. ïmprobamM rurfics tiimts (2r prapofler'eofÃciofosin defunBos^qui injlar Ethnicorum^ fuosdeplangunt moriuos (luCium moderatum,quem apoÃolu4 i. TheÃ-Ãil- 4- conceÃit, nonyituperamus * inhuma-num eÃe indicant es, prorfu^ nihil doler e, ) pro tnortuts facrificant, amp;nbsp;preculas.certas, tion Ãne precio demurmurant^ huiufmodi Ãif Itberaturi Ãios illos ex tormentils,qui-hcas à morte immerfos inde rurÃuf lihera-
hicot
poie Ãatus. dimtii enim fideles rebià â morte corporea mi^ grare
riDEl CItRiS Tl ANAE« 75
^rare ai Cbrifiumyideoqite yâtuentium fuffra ÿjs autprectbuipro defun^n^ deni^
nihil indigere. Crediinufittm infidelts reÃÃ pracipitari in tartara tx quihuf nul~ lui impijt aperiturf yllii yi uentium offictjSf txitw,
f^od autem quidam tradunt dt igne pur Purgatw» gat orioj fidei Chnflianx^ Credo remtÃionetn pecc atorum^ amp;nbsp;'vitam aïernam.purgationi^ plena per CbriÃum^ amp;nbsp;Chrifli dominihifce fententijs aduerfaturt^men amen dicoyobM^ io»ain: ^ui fermonem meü audir,amp; credit ti^ui mi* Ãt me.babet yitam eternam,amp;in iudtciu non ygt;eniet,fed tranÃuit à morte in yitam, /tem^ f^ilötui eÃi non opua babet,nià ytpedes la-Mt,fed ei^ ffiudua totuf, er yos mundt efiis.
iam ^uodtraditur deÃÃiritibus yel anima iuf mortuorum apparentibui aliquando yi- spiriwu« uentibui, amp;nbsp;petentibui ab e^ ofÃcia quibtts »pp««**? liberentur, deputamua apparitiones eas inter ludibria^ artes amp;nbsp;decepttones dlaboli, quiyt poteii^ fe transfigurare in angelum lucts, ita fatagit Ãdem yeram^ yel euertere.yel in du-iium reuocare. Domintts in yeteri teÃamen-to yetuit yeritattm fcifiitaria mortui4f amp;nbsp;Ontatt
CONTES, ET EXPOS. yîlum cum ^iritibttf haiert cotnmtrà um, Epuloniytro ^ÅnMmat}cipato,ficur narrat Méritas tuangdica^ negaturad fratres litot reditita: pronuntiante interim diuino oracu lo at^ue dicente, Habent 'Mofin amp;nbsp;proph^^ tas,audianr illos. Si %lofen amp;nbsp;prop betas non audiunt^ ne^ue ft quia ex mortutà reÃirrexe* ritytredent.
RITIBVS ET CAERE* tnonijs,iSC medijs.
XX VIL
Eteri populo traditie funt quondam remoniafUt padagogia quadam,ijs qui
fub legeyeluti fub padagogo amp;nbsp;tutore quo-Rem.s^ dam cuÃodiebantur,fedadueniente ChriÃo li beratore^ lege^ fublata f deles fub lege am-pliuanon Jumm, diÃarueruntq^cieremoniai , quas in eccleÃa ChriÃi adeo retinere aut repa A«.»r. rare noluerunt ÃpoÃoli, yt aperte fint teÃa» ti fe nullum onus y eile imponereeccleÃie.Er» inde Judaifmum yideremur reducere aut re-ÃitueretÃin eccleÃa ChriÃi, admorem yett-rts eccleÃa, caremoniasritusuemultiplicart-mtts. Ideo^ minime approbamtts torum fen* tentiarn
FIDEI CH R I S Tl A MAE* 74
tentiam,quibtP! y ifum eà ectliÃam Chrtfli co hiberi obortere., ceu padjgogia ^uadamimul-tit 'vanjsque ritihuf.HamJipopulo ChriÃia no ^poÃoli caremonias yel ritttt diuinicu^ traduoi imponere noluerunt,^ufi oro Ãtn/e me t^jobirudtt Uli adinuetiones adinuentas hu-m4nitui .'^ Quanto tnagts accedit cumula ri-tttumin eccleÃaftanto magiâ detrahitur non tantnm libtrtati ChriÃiana^Ãd amp;nbsp;ChriÃo amp;nbsp;eiu)Ãdei : dum yulgua ea quterit in ritibuft cju^ aunereret inÃolo T)ti filio /eÃt ChriÃo per Ãdem Sufficiunt icaque pijr pauci, moderatii Jimpli{es,necaUeni à yerbo T)ei ritus.
Quod in eccleÃjs dijÃares inueniuniur ri- iupartttW tuf^tiemo ecclefias exi/limet ex eo eÃe diÃiden *â*⢠tts.SocrateSi ImpoÃibilefuerit,inquit^omnts tccbÃarit j q ua per ciuitates tST regiones Junt^ ritus lonÃnbere. l^îulla religio eofdem rïtua fiÃodit, etiamfi eandem de Hits doBrinam am plebfjtur» Ãtentin qui eiufdemÃtntfidei^ dt rn\bus interÃe diÃentiunt. Heecille. Et nos hodie ritits diuerjos in celebratione Ceente do-mini amp;nbsp;in alijs nonnitllts rebus habentes in noflrts eccleÃjs , in do^rina tarnen amp;nbsp;fidi non diÃidemusj neque UnitasÃocietasq^ eccle*
CONFES. ET EXPOS.
Ãarum »oÃrarum ta re diftindirur. Stfnfer yero eccleÃa in huiufmodi ritihu ,ficul tnt-JijSfyiÃs /unt liber täte Id quod noi hodit quoâ que facimw,
AStdia. cauendum interim monemuf ne inter media de^fHeentur^yt quidam felent quot;^iÃatn amp;nbsp;yÃtm tmaginum in tem^lo^ro medijsre^ f utare, qua reuera non funt media. Indifftâ rent (dixit ad Ãuguflinum Hieronymin) illud el^^^quodnecbonum nee malum ftue fecerts, Ãue nonfecertt, nee iuÃitiam habeas nec iniuÃitiam. Proinde cum adiaf hora rapiuntur ad fidei eonfeÃionem libera eÃt i.Cor.».«o deÃnunti ficuti Taulua oÃendit licitum ejft tarnibui 'VeÃ:i, à quès nonfuhmoneatt idol^ eÃe litatas,alioqui fore illicit as quod qui hii â¢vefcitttr, iam yefcendo, idololatriam a^^ro-ba're quot;yiideatur.
DE BONIS ECCLESIAE.
XXVIII.
Bona cede Cxamp; ufus t I «oräiuliu«. _X
Tes habet eccleÃa ChriÃi ex muniÃ-centia principum ac liberalitate fide-
Humâ,quifaeultatesfuas eccleÃa donarunt, enim habet eccleÃafacultatibmâ, amp;nbsp;ha^ btjt
riDEI CHRISTIANAE. 7y ^Kïf ab antiquofitcuUateï adreseccltfixne-(eJlà riaxfufiinendaî,/ic âTpertu -vfitf opnm ec-cleÃa quondam fuit amp;nbsp;nunc e^, conftruare doHrinam infchol^, amp;nbsp;ccetibuf facrtf, cum yniuerfi cultu,ritibui, ö* ^edificiofacro, con~ firuart denique doUores^difiipulos atque mi-niÃros y cum rebut alijs neceÃarijs, amp;nbsp;impri~ mispauperibut iuuand^ atque alend^. Deli--ganturauttm yiritimentes Deum, prudentes,amp; in eeconomia infignes, qui legitime bo- Oten»tii nadiÃenfenl ecclefiaflica.
Si yero opes ecclefia periniuriam tempo-WjCÿ* quor undam audaciam infcitiam, aut auaritiam , translate funt in abufum, redu-cantur « yirispijs amp;nbsp;prudentibut ad fan£lu yfum. 'ideque enim conniuendum efl ab abufum maxime facrilegum.Docemua itaq, refor mandas effe fcholas tÿ' collegia corrupta, in do£lrinaflncultu^amp; in morwus, ordtnanda^ tjflpitgt;bonafldey atque prudenter,pauperum fubuentionem.
DE COELÃBATV, CONIV-gio, Sc aconomia.
XXIX.
^'ï calitut donum habent ceelibatut,
i.Gor.7»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CG NF ES. ET EXPO S,
if a Tff ex cortlttyel toto anifno,^uri Ãnt äc con '' tinenteSjtiec yranturgrautter ^feruiant in en '»ocatione domino,donee (enferint fe diuino mu nerepraditos, amp;nbsp;ne efferant fe catert!,fedfee niant domino aÃtdui,tnÃmplicitate (st humir Iitate, ^ptiores autem hifunt ctirandts rebm diuinds, quam ejui priuattifamilia negetijsdi firahutur.f^bdà adempto rurftts dono,yÃio nem fenferint durabilem, meminerint yerbi apoÃolicii^eliui e^^nubere,quamyri.
Ccniugis. Coniugium enim ( incontinentia medicina amp;nbsp;continentia ip fa efi) infiitutumefi ab Matth.!}. jy»yô domino Deo, qui ei liberaliÃime benedi-xit^ac yirum ac fÅminam infeparabiliter fibi mutuum adharere, amp;nbsp;ynà inj'umma dileSio ne concordia^ yiuere yoluit. Vnde feimui Hfbi-.!». ./dpoflolum dixiÃe,Honorabile eà connubium sSx7â omnes amp;â çubile impollutum.Et iterum
Si yirgo nupferit, non peccauit, Darnnamm f^gopolygamiam , amp;nbsp;eot quifecundas dam-CjnamMo nant nuptias. Docemus contrahendaeffècon-0»quot;c5iush. legitime in timoré domini, örnon con^ tra legesprohibentes aliquot in coniugiogra-dfts,ne ineeÃaÃant nuptia. Contrahantur cii (onfenjuparentum i aut qui funt loco parent
tutu,
riDEI CHRISTIANAE.
fum, ac in iilum maxime fintmyodquem do» minuó coningia inÃiiuic, amp;nbsp;tonfirmencur fgt;u» ilitèi» temflocum precaiione amp;nbsp;henedi^io» ne. Colandirdeni^ /an^è,cum maximacon» iugum Ãde ^pittate amp;nbsp;iUle^ione^necnon pit's rtiatt, Caiteantttr itaq, rixte diÃidia^ Itbidi»
amp; adiilteria.Conflttuantur légitima intc rotamm»» clelia ludicia, GT indices/'anbli, ^ui tueantur »twwgt;niigt;«! tanngia, amp;nbsp;omntm impudicitiam impuden» tiame^ coerceant^ t:lt;r apnd ^uos controuerfta matrimoniales iranÃgantur.
Educenrur quoq^ liberi à parentibus in ti- ttiavMoa more duntini ; prouideant item parentes libera 'âquot;°'ââ¢-rtSymemores apoÃolicafintentta, ^ifuû no ».Tinuf.' proj^icitÃdem abne^auit, amp;nbsp;inÃdeli de» terior. Imprimis autem doceantfuos,^uibM fefJ alant, artes boneÃas, abÃrahant ab otw^ amp;nbsp;yer am in bis omnibus fiduciam in Deum inférant, ne difÃdentia aut fecuritate nimia aut auaritiafeeda diffluantintc ad yllumÃu £ium perueniant.
tertiÃimum opera illa^ lt;jua in vera fidefiunt à parentibuSfperconiugijofficia amp;nbsp;eeconomidteffi coram âDeo^fanBa amp;nbsp;y ere bo» na opera, amp;placere hac quot;Deo,no minus ^uant
CONFES. ET EXPOÃ, prices, ieiunia^ aitj^ elemo/ynas, Sic etiim ctiit amp;nbsp;yipofioltti ïn tf ifloltiÃtüipracipue ye road Timoth.or Titum, Tdumeramuiau-tem cum eodem ^poÃolo^ inter dogmata fata tiica tllorum do^rinamy fjui matrimoniit ^ror i)ilgt;ent,aKt palam yicuperant^ 'Vel oblique per firingunt,quafinon fangum 'Velmundum fit. Execramur autem cÅlihatum immundum, libidines amp;nbsp;fornicationes teÃas apertas hjpocritarum fimulantium continentiam çum omnium fint iniontinentifitmi, Hosotn-nes iudicaiit Dem, 7)iuitias diuites ,fi pij fint, (ârreiî'e 'vtantur diuitijs, non repro-ham tu,T^probamus autem feamp;am ^Apoflo-licorum,amp;c, *
DE M AGISTRAT V.
XXX.
«âȉ Oeo. / y I
j^gifirattu omnù penerù ab ipfo Deo eïf^inflitutuiadgenerùbumani pa-etm ac tranquillitatem, ac iea,yt primum ia tnundo locum obtineat. Si hic fit aduerfiariut ecclefia, eSr impedire amp;nbsp;obturbarepotefl plu-rimum.Si autem fit amicua adeo^membrum ecclefia ytiliÃimum excellentiÃimumque
mem-
Â¥ÃDEI CHRISTIANA!. 77 fntmhrum tccleÃa, quod ei permultum prodejje, earn de^iq^ peropdmè iuuarepote^l^.
Eitu officium prxcipuumeFif^^pacemamp; tranquillitatem publtcam procurare amp;nbsp;con^ feruare,Quod fane nunquamfecerttfeliciuiy quà m cum fuerit yerè ttmens Deiac religio-fin, qui quot;yfidelicet ad exemplum fan^ifiimo-rum regum principumq^ populi domini,ygt;eri^ tatnprtedicafionemyamp; fidem fyncerampro^ tnouertt, mendacia cr fuperflitionem omnem turn omni impietate amp;nbsp;idololatria exciderit^ tccleÃam^ T)ei defenderic.Equidem doctmui religions cur am, imprimn fertinere ad magi Jlratum fanBum»
Teneat ergo ipfiin maniitnâverlu Dei, à ne huic contrarium doceatur, procurée: ha» »n item legibu« ad quot;verbum Dei compofittf, moderetur poputum fibi à Deo creditum, eutt demq^ in dtfctplina, officio, obedientia^ conti» neat. Judicia exerceat iuÃ'e iudicando : nere-Initiât perfinam, aut munera accipiat^yidu-as,pupiltos, amp;nbsp;affiiüos aÃerat:iniuÃos,impo-fiores amp;nbsp;'violenros coerceat atq^ adeb amp;nbsp;exciti dat. Tdeq^ tnim fruflra actepit à Deo gladi» «tn, itringat ergo hunt Deigladiutn in
CONFES. ET EXPOf.
nes maltficos,ftditiopgt;Si latronti yelhomici-das, op^rejjorts, blaÃ/htmotf feriuros, amp;nbsp;in omnts tos, quos 2)eui punire ac etiam exdert iuÃit. Coerceat httrtticos(qui yerèhareii-ci funt') ineorripiltiles, Dti maiejïattm blaf-phemarCiamp; tcclefiam âDeiconturbart^adeoqf Bella«. ferdtrenondefintntes.QuodfintctÃi fit eti
am btllopofuli conferuare falutem,bellum,in nomine domini^fufeipiat, modo prim pacem modes omnibua qutefierit, necaltter niji bello Ãtos feruare poÃit. Et dum hac ex fide facd magifiratuSttllès ipfis operibua yt Teere bonfft 2)eo inferuit tacbenediBionema dominoac-cipit.Damnamus yinabaptiÃas,qui yt Chri-ftianum negat fungi poÃe officio magiÃratui, ita etiam ntgant quenquam à magifiratu iu-fie oe(idi,aut magtÃratum bellum gerere pof-fi, autiuramenta magifiratui praftandaef-fe,amp;cattra^
SnbditorS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;falutepopuli fui operari
egt;sAüum. y ult per magiÃratum,quim mundo yelutipa
trem dedtt : ita fubditi omnes hoc quot;Dei beneÃ* ciumin magiÃratu agnofeereiubentur. Ho» siorent ergo rpr reutrtantur magiÃratum^tan * qua Hei miniÃrum : ament eut», fautant eij
amp;
FIDE! CHRISTIANAE. 78 met pro illo tanquam pro patre ; oiediant item omnibM etMiuflü amp;nbsp;equió mandate: deni/^pendanr yeni^aliti at^ tribut a, amp;nbsp;lt;^ux alia huiu4genera débita funt^Ãdeliter atque libenter.Et ft falMpublicapatriatie amp;iuÃi^ tia requirat^ amp;nbsp;magiÃratm ex neceÃitate bel lum fufcipiat, déportant etiam yitam amp;nbsp;fun^ dam fanguinem pro falutepublica magiÃra*
quidem in 7)ei nomine^ libeter for titer amp;nbsp;alacriter. Qui enim magiÃratuià op ~ ponityiram Dei grauem in fe prouocat,
Damnamtti tta^j omnes^magiÃratMcon-temptores^rebelles, reipub,boÃei, amp;nbsp;feditio-Ãs nebulones , denii]^ omnes quot^uot officia débita pr(cÃare,yelpalà m^ yel arte renuunt,
Oramus Dcum patré noftrum in coelis de tnentifT. vt principibus populi, nobis quolt;^; amp;nbsp;vniuerfo populo fuo.benedicat, perlefunx Chriftum dominum amp;nbsp;Seruatorcm noftrum
vnicum : cui laus SC gloria ac gratiarum adiojin fecula feculorum,
Amen.
FINIS,