Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

K

K

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • de rug van het boek

• • de kopsnede

• • de frontsnede

• • de staartsnede

• • het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • the spine

• • the head edge

• • the fore edge

• • the bottom edge

• • the back board

D. lOANNES EVAN-

G E L I s T A.

RODOLPHI GVAV^ then Tigurini in Euang(:lium Ic^» fu Chrifti fecundóm !lt;gt;’ annem Homiliæ

CLXXX.

ACCESSERVHT OPERI INDICES DVO

Locortim-Scrtptttrlt;itiqult;ithocli^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' i

bro explicantttr,

I E s V s

Ecce agnus ilkDei,qui tollitpeccatummundt.

EILCN Tgt;EE kr C H R I S T O P HO R V S S C H O V E R V S, M. D. L X V.

AMPLISSIMÓ ET MA«

.G^ÎFÙQ.Q VlRO,t?. lOANNI STEIGERÓ

QN S Y-il'A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N E N 'S J, E T ROTVLI SEV ROL-

,7\.\l?eAntHatium Domino, R-o ^ovphvs gvaet. hervs Tigujinusgratiam$lt;pacemaDeo patreper ib s vm

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c H R I s T V M Dominum noftrum.

V o D Fàufiùm FeUxj^ßt^proditßub amplißimi nomt-nii tui etußtcio Steigere CÖS. digntßime, Joannie Apoßo-li Euangelica hißdria^ noßrü homilys •Vtcunejue 'Sed(jttodpleri(j^ ßriptöres in Oper umßnorum prlt;amp; • fationibusßacere conßieUerüüti lt;-ut nbsp;nbsp;lucuhrâtiôné fud^

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^',1 t-umrationem reddanti gpd dedicattoniscauföe'xpondt,

7d mtbiq^oque faäendum eße aJtdeö, cum pfbculdubiO non deßuturißnt,qui meumhoc infiitutum admirentur aut etiam reprehenßonedignumexßi-ment.zAlipsenimaSiumegiße^idebor i quod eumSacramp; Scripture librum exponendumfufceperirndn cutw expoßtione olim feliciter labor ar üt non pau-CI ex prißii eccleß^ doSloribus,^ quem nofiro etiamficulo Fu angelica doclrt tiAinfiauratoresßuü commentarqs tllufirauerunt, cgt;4lij ^ziero hoc abßirde nimis^pramp;ter decorum abs me ßeridicent, quod Theologtci argumenti li~ brumrviropolitico^ (^fvtipßloquuntur'^ alqsnegctijs ab hoc argumenta alienißtmii occupato nuncupare audeam. Q^terum non di/ßcile ent njtrifq^ reßondereß rem ipßim tnßicere^^ priuatos animifui aßeclusdnterea dum lUü reßondero, deponere njebnt. ^^uod qui a non omnesfaSluroifiioißifßciet - mihi,ßtibi Steigere ampliß. tuiq^ßmilibu^,qui cum pietate nbsp;nbsp;incorrupto ani

mi iudicio experientiam atque njßum rerum eccleßaflicarum nbsp;nbsp;politicarum-

coniunxerunt, mei infiituti rationem reddam : quod quapotero breuitate perßicuitatefacere conßitui.

^oadprimum,ojßcij nbsp;nbsp;funSlionis melt;ii ratio me excufarepotedi, quA

monet, njtquicunquAin eccleß^miniflerio confiitutißunt,ßußafß labores ßuos omnes ad Scripture Sacrtz explicationem conférant. jFJinc enim fuer--bumilludlDei continet,quodfolum in eccleßjs annuntiari nbsp;nbsp;nbsp;Ç n/tzApoßo*

lus monuit^ita fecart debet, njt non tarn publics eccleßarum Adißcationi quam priüatA ßngulorum hominum infiitutioni confilationi ßruiat. *Ebequehic 'aliquem abfierrere debent eorumlabores, qui ante tpßshoc fa-xum évoluerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodalias quoque me dixßße memini, tanta efi hu-

tus agri fœcunditas,^ tam inexhaußus in eo latetfrugum omnisgeneris the^ faurus, rut in lUis inueßigandis atque eruendis nullum fludiumßperuaca^s neum,nulla indußria nimta,nullus labor inutilis eße poßit.Etquia Atem afd pientiAßiritum diSiantemßcutißtntprophet a nbsp;nbsp;apefolidtuina plane AAêït

thodo nbsp;nbsp;admirabili breuitateomnia ea complextßint,quA omnium locorum

AD IOAN, STBIÖERVM COS. BBRN.

temporttmmoribuiconiteniunty^ad omnes'ecdefia autßn^ttlorum cre-dentium caßaßtte eaentoi accommodaripojjunt. Sentierdt er^oprißi Patres ßtA at atü hominibtts,^ trnmortalem laudem rnereturilloru,minditflria^cißa uentm orthodox uns Scriptura ßnfitm adtterßtsfuißacwlt error es atr^ nare ßsaJJerttentnt.Prodeßitemnobüettamillorumfirtpta diltgenter infpèxijjit njt ex lilts eccleßa nseterü factem agnofcatniüßinttl^ dtßcamus eiutd nobu fa do Opusßtßejuidßmile noßrü tejnpdribus accidat. Attamen meminiße opor^ tetßlos nonotnnia dixißßquadici poterant:attia ^tilludtuncfacerentimini rheneceßefuitt^ hocinfinitilaborü Opus eßet,cui nulla hominü atasjufßcet ret^Debemusergonosillorumevefligiisinßßere,non autem laboribus eorur» adottum ignauum abutt,ßdobßruare diligenter,quid in illorumßriptü no^ ßrißaculi moribuspotißimumßruiat.Quodevtßatiamus,res ipßa nos admo-net,quando conßat,ecdeßa6 hodie neq^ leuioribus nei^paucioribus certamini^ bus,quämolim,exercerigt;ßßidmuüautem omnü Scriptura(jut Paulus ast'] ^7iv'M^®',ideß,diuinitusinJpirata^adinßitutionemhominum ruttlüßt, debent tarnen eius interprétés publicieccleßarum minißri eos potißimdm librosdtligere,quorumdodrinapraßntibusßandalü maxime mederi ab ecdeßtjspericula imminentia auerterepotefl. ^od me non omnino impruden terobßruauißepatebtt,qui Euangelium lESV Christ Jßecundum Ioan* nem exponendumßßcepißqua hodie efl conditio eccleßapaulo attentius confi diretur. T\lam njt inßmtos multorum errores,ab/urdißimas quorundamßt~ perßitiones inextricabiles demultürebus hominum contentioforum concer tarionesprateream,quapqs lt;undiq^ negotiumßaciunt, fgß dodißimorum quo que ingénia fatigant,duopracipueßtnt,de quibuspaßtm Qßnößnegrauißrrs ■ plicium atq^ infirmorumßandalo contenditur:De hominü nimirum iußißcA done, t-ueljalutü humana caußi : T)einde de ipfi Seruatore noßro r E s V Christ q,cuius cognitionem ‘~ueram Satan olim quoq^per ojarias mul~ tum inter/e diuer/ashareßsobfiurareconatus eil,hodie njerb eafdem quaf ex inferü reuocat,permittente hoc Deo, qui noliram focordiam ingratitu-dinem hominum contentioßßimorumimprobitateixilcißitur. Turbantur in ojtraqj controuerßa multorum animi,multi etiam boni nß infumma autho* ritäte conflitutifluduant:qui citmß rerum dubios et incertos eßefateanturt plures aliosfecum trahunt,ajt ipß etiä dubitare,ngt;elimpoßoribus aures pra-bere,autproprio ingenij acumine ßeti diuina illMaieflatü arcana curtoßus Jcrutari incipiant.Atqui rvnus loannes hicfufßcere poter at,qui qua de lt;-ytrA quecontrouerßa in Scripturü hinc inde tradunturßuo hoeßripto Euangelico ita in compendiumcontraxit,ajt argumentum hoc exproßßo traHauiße rvi den queat:nimirum occultaßiritus fuggeßione excitatus,rvt omniumfaculo rum homines antidotapraßnttßimo faluberrimo^pramuniret. ^od njt eut dentiuscernipoßit,denjtro(^ arttculo paucula dicendaßmt.

De hominü iußißcatione^/alutüßue beatttudtnü humana cauß^ oje-

tut

ROD. G V A L T H, P R AE F A T I O,

tam olim concertatio fuit quntgentium quoque Philojophos exercuit. Ïnt tellexerunt enim plerique tUorum fummum homtnu honum ipfam fclici-tatem in coniunEiione cum Deo conffiere,qui lt;-utfolu$fverè bonus e(i,it a quo-que omn'u bonifions efl ^mcus. P'tderunt prlt;amp;terea,neminem eum illo comun-gipojfie, niß quem ip/è integrum fielerisque purum iudicarit. Et quia Ingenium h um an um natura ad malum procliue, plero/que homtnum apertis quoquefceleribus pollutes ejfie ^idebant,ajnanimt conjenfiu fiatuerunt,iufi0 ficatione opus ejfi, qua ab omni fieleris reatu ab/bluantur, qutcunquecum

' Deo eoniungi, nbsp;nbsp;beatitudinem ‘'veram afiequi cuptunt. Cum autem hucufi

que reEiè/èntirentfi lt;ajero tarnen aberrauerunt,^ infiElasficifiifiunt, quan do iufiificationis modum fxioluerunt confiituere. ^la enimfi^pfis nbsp;nbsp;natu^

rix.fiuamp; corruptionem non agnoficebant, hominemfiuu operibus luflificariputa-runt:^ quia htx,c non eiufidemgenerisfiunt,alij quidem in ruirtutisfiudio,alij inprtuclare fiortiter fa8lis,alq injacrificijs et magntfico Deorum cultuiu» fiificationis modum confiituerunt. Similu error ludsios quoque ^veteres de^ mentauit,quos infdcris nbsp;nbsp;ceremonijs Adofiaicispeccatorum remifiionemif-ue

ram item lufiitiam reconciliationem cum DeoquAfiuiJfie, prophetarum firmones tefiantur. Pofierislt;ajerb temporibus paulbante Chrifii in carnem aduentum exorti funt PharifAi, qui in ‘Thilojbphorumfiholis Çquas lajon Pontifex Hierojbly mA primus inßituerafiedoPii,liberum hominis arbitrium,

ex eo operum mérita docebant, quibus confifi, quam nobis Deus offert iu^ fiitiam incurabili contumacia aßernabantur . Et tanta fuit erroris ifiius ^is,lt;ajt inter eos quoque, qui Chnfio nomen dederant, locum inueniret, njix multa apoflolorum cura atque indufiria corrigi, atque ex hominum ani mis extirparipotuerit. Succreuit tarnen rurfus fiub annum incarnati Filij Dei quadringentefimum decimumoPiauuminfiauranteilium “T^elagio Ado nacho 'P^mano,qui doEirinam de Lege,de peccato,de gratta Dei, traditioni-bus planepharifidicis corrupit. Oppofueruntfie illifiortifiimè D. zAuguflinus, Hieronymus nbsp;nbsp;cAmbrofus, nbsp;nbsp;publica Synodorum-authoritateillius do^

Hrina damnata efi,inter quets Carthaginenfis nbsp;nbsp;ALileuitana prA alijs ce^

iebresfiuerunt. S ed ne tune quidem tantum efßcere potuit fianÈiorum^aa trum indufiria,quin noutßimis ht fee temporibus idë error repudularit,quan^ do nonfine diaboli/uggeftione faEium e^, lt;ajt n^htlo/ophorum hbri i'n Chrf fiianasficholasreducerentur, ptf ex lÜis prAcepta peterenturdemoribus,quA ex Dei^uerbo Sacris Itteris comprAhen/b pett debebant. 'Rtsrfusergopaula» tim apudplero/que radices egit fintentia de hominis ojtribus, de libéra nofiri arbitrîq potefiate^ nofirorum operum meritis. ^ec entm difficile efl illa ho'^ minibus perfuadere,qui innatagloriA cupiditateadea alftrant,quA cumlau deconiunEbaeffeiuidentur. Fouit in/uper auxit erroremifiumJfesquA-fiuSiquemfalfi antifiites ex illo rubemmum enafii lt;~uidebant, fi lufiificatio* nis meritum non modo in rvirtutum moralium operibus,everumetiam in faa

C ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« nbsp;nbsp;nbsp;3

AD IOAN. STEIGERT M COS, BERN. crifexterniiconfiituereturj quAmox ah lUù magno numero emElafunt njt aucupiumhaberentcopioftus. Ita^Jub quot;B^manii ‘T^onttßcibMfententiaijia publicerecepta,^inter Chrifiia,nAreligionuarticulas aßnpta f 'uit.Ethodie illam multi ita tuentur i lt;~ut Eegu diuinA cufdm aboleri, publicam morum honeflatem euerti, preces item 07 ^vniuerfapietatu exercitia è medio aufer-ri clament ßquu hominem exßmetipßo nihilbonipoße, ßalutem njero om-nem ex ^nius Deigratia pendere dicat, qui propter Filijfui, i e s v Christi, meritumproiuflu ducat cos qui huneßde lt;-uera ample£luntur, Et hic quidem magna contentione caufdm hanc agunt aduerjarij:non suident autem, autfaltem ‘^iderenolunt ipßs Chrißi lufiitiam pf mentum euer' tereiDeigratiam euacuare^ff humane ßilutufundamenta conuellere,dum fuamiuflitiamflabilire ypf fuorum operum mérita propugnare inßituunt: quod ohm /udAos quoque nbsp;nbsp;ludaiz^ntes Chrifiianos fecifße^ Paului nonlt;-uno

loco tefiatur,

EPl ergo error hie nocentißimtu, nbsp;nbsp;nbsp;circa hunc fere njerfatur tothucon'

trouerßA cardo, quA nobis hodie cum ^Papißis mtercedit. T!\[^m fihunc aufc' ras ifuafonte concident quACunq^ lUi de inuocatione etinterceßione Diuorumt de peregrinationibtu,de purgatorioße leiunijs ferijs ^njotu monaßieu pg) ßmi libus nugantur. çy4t non multa altercatione opiu eritßloannes, dilehltu ille Chrifiidifcipulusyaudiatur,qui^proprf njerbis Q;)ipßus ChrißidoPlrina luculenter oßendit^quidnos in hac caufa,fentire aut credereconueniat. '^am in ipß librijui limine deS'E.SN Christo loquens ait : In ipfi njita erat, njita erat lux hominum. Item: Infua ‘-ucnit,pg)fuieumnonreceperut: ^ot-quot autem receperunt eum, qs dedit lt;-ut liceretßltos Deißeri, ijs nimirum qui credidißent in nomen ipßusi^ui no exfinguinibus, neq^ ex njoluntate carnu, neq^ ex njoluntate njirißdex Deo natifunt. Et rurfus:Deù nemo njidit njn-quam, Unigenitus lUe Filius, qui ePi infnu Patris, lUe nobu enarrauit. merbaßpropius inßgt;iciätur,moxpatebit omnes homines damnari,njt qui ad ßilutempropriamexßmetipßs nihil conferre poßint. Sientm Deum nemo nji det3^ U neqfenfu carnù neq^ tngenij acumine comprAhendi potePl,ß itemßlij Dei non exßnguinibiu, non ex carnù aut cuiufquam hominù fvoluntate na-fcuntur,mti^ ‘^antßtmti ePiiquicquid aduerfarj de noßru ajirtb^^ huma-nA natur Afacultatibus ex Philofphorüfeholu proférant, nißpnus Deum no-flru ‘uiribus cogipoße euincàt,mt nos ille ex f regeneret. ’Furfus,fiin Chrißo évita lUa ePl,(ja,Afola mentes hominù illuminât t extra ilium in nobißpßs nihil aliudquamtenebras^ mortem inueniemus. AtnonhAcmodoßribit loannes 3fed moxfubtjctf.Lex per Mofem data ePl,gratia et event as per lefum ChrißumfaPla eß. Fbi Eegem qutdem d Deo per Ädoßs minißeriumpromul gatam eße fateturiiieq^ njerum eiiu evfum aboletgratiam everb nbsp;nbsp;njo-ita-

tem,td ePiy ever am Eegu implettonem, quA Deiiram placatnosq^ cum lUo in gratiam reducit, non alibi qudm in runo Chrißo nobu monflrat. ^uodßhu addamuSf

1

ROD. G V A 1 T H, P R AE F A T I

(xddamus, ejuaip/è Chrifiusin hoc libro de regeneratione apf^ '^tcodemHm, Del dtle^ione fîdei donot defeipfi item fvnico/dlntüfontefv» nicopane lt;-uitlt;amp;f œnica luce mundic eynicogregif ecclefiaßtcipafloreoflio uiaflalutù njntca difleritt omnino fatendum erdt iuflitiam fallt* tem nobii ex fola Dei gratia per iesvm christvm obtingere^ ijlitifvtnjntctiigratis Mediator ediiitafolafldepotesiapprinhendi. Confen“ tiunt hü f qitit,paßim in prophetarum nbsp;nbsp;apoflolorumflriptü habentur ne^

que aha conflitui potedi certa falutü flducia quam quii Chrtfto nititur, quem prophetarum nbsp;apoflolorum fundamentum Paulus ryocat. Interim

ifla dolirma neque preces neque alia fhriflianai pietatü opera abolentur. ^^udentmfalutü fontes in fi ajno nobu aperit Dei Filius, idem nos fdem, quaipfumappriamp;hendtmustoperibus teflart lubet, quihü tarent, eospal* mitibusconfert,quiquoàaridiflntfruHumnuUumferant, exnjiterefl-clt;^ri in ignem conifli filent. Monet item, ‘-utquieiusmeritoablutifunt, pedes abluant, ff quotidimnos lapfiis atque fuitia, quA nobü ex huiuificu^ li confuetudine mnata corruptione aflerguntur, aßiduopænitenthAfludio abflergant. De quo cum in toto hoc operepaßim dicatur, hic confulto brcuiores Jumus, contenti hoc monufle, loannemfüo libro Euangelico omnia ea plene perjficuecomplefii,quA addirimendam controucrflam de lufliflcationcper“ tinent, nbsp;nbsp;proindelibrum hunc dtgnißimum ejfe, quem hodie omnes ecclefla^

rum miniflri interpretentur,ff quem omnes legant ^Jcl audiant, quifuper^ flitionibus liber an nbsp;nbsp;in lt;ueritatü cognitione proficere cupiunt.

CAt er um quia falutem omnem innjno \ Christo contig neriipfietiam Satan non ignorât, non modo fuperflitiones inueherefludet, quibus hominum mentes ab iüo abftrahat,fedipfumfideiorthodoxie, caput ag grediturydum ilhus cognitionem obfiurarefatagit, njt longe ahum ammo co'^ cipiamus,qudmille reuera fit. ’^outtenim ‘ueterator iUe aflutifsimu/s, eos Chrifii nomine atqflde nequtcquamgloriari, qui non talem agnofcunt, qua-lem in Scnpturü Spiritus fanSiusprédicat. Ohm ergo njiuentibus adhuc apo-flolü hareticos complures excitauit, quorum aliq Aternam lUius diuinitatem, alijhumanA natura njeritatemnegarunt, multi circa njtriufq^ natur a con» iunEiionem diffutationes pernitiofa^ infiituerunt,dum lt;-uel illas confuderut, fuelperfinAlt;~unitatem lacerarunt,aut aha abfurdifsimarum opinionum por tenta commentifunt:quibus primitiuam ecclefam aliquotfAculü infeflatam fcede conuulfam fuijfe hiflorici docent. Eluxit in hü confutandu njeterum Patrumfides fingularü induflrta,qui tarn priuatü dijfutationibus quam firiptüpublicu errores ifios arguerunt. Etquodohmper IJaiam promifirat TOeus, ecclefiA nutntios excitauit Chriftianos Imperatores, qui i-ueritatis doSlrinam publica authoritate tutatiflint. Mttamen hic quoq^ faSlum eil, quodapudMatthAum dejfiritu immundo ex fuapoffifsione eieSiodicitur. ^amnouiflimuhifie temporibus adfuoä artes reuerfus, nj eter es hArefis

« nbsp;nbsp;5

AD IOAN. STEIGERVM COS, BERN.

poßUmimo redttcerefindet j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uns tam fædus error eH:, (^nënon nono ad-

qnofnco depiEinmtncantü nbsp;nbsp;nihil hnius cogitantibw obtrndat.Q^itdinntnr

enim^qui nede nbsp;nbsp;3 n christi diainitate qntd humiliaifientire lt;-ui dean-

tar,hanç d Mediatoris ofßcio excladant: qaidam hoc ad[olam eitn hamani-taten^ refiringant,illin$ meritamprorfea eaacaant, catm omnis dignitas atq •^irtta ex eo dependet,qabd qai hæc aatilla propter nos feat nbsp;payas esi, noil

nadas homo,fed etiam in eadem per/ona Eternos nbsp;nbsp;eueras ePi Dei F lit as. zAt

horam errori dam alij incaatias occarrant,facroJdnEiamp; nbsp;nbsp;adorands: Trim-

tatis myfieriam ajellicant, nbsp;nbsp;non obfiare tres tn Deo efientiaspae fdbflan-

tiees,^ promde tres Deosfingantjnf 'erantjehis medq Seraetani, qairyete-rem (LArianifinaminfiaarant,qaandoFiltam PatricoAternameJJe negant, tantamnon lUadzArijpalamprofitentes, liZ mn, o-n buAiy,lt;!^,Kgct iluiiusK ljjj.ldePi,Erat,fctlicet Pater, qaando non erat Sermo, pria/qaam hic na/ceretar, non erat. Pfisiqaantam mali dent nafientibasprtmam nbsp;nbsp;te-

neris adhac eccle/qs, non fine acerbißimo dolore experimar. Accédant his alß qaos Sacramentariacontentio abripit, (ijtpofl Adarcionis nbsp;nbsp;Fatychüi-ve-

fiigiadeclinent,qaando Chrifit corpus Deificatam fimniant,etilladfiatspro-prietatibas exaant,fine qatbas eias aseritas nallo modo potesi confifiere. Ena-ficantarexha contentiones acerbißimo, qaoeo nocenttoresfiant, qabdintra ecclefiopomerta inter eos exercentar, qai coniandiis copijs ç^dntichrifiiana^ ßtfirftitiones expagnare, nbsp;nbsp;pariorem ^veritatis Eaangelico dodirtnam lon

ge lateqdepropagare debebant. c^dthos qaoqae omnes Eaangelifia nofler con fiat at,qui Chrifiamitade/crilnt, lt;vt ex nallo Scrtptaro Sacro libro lUitis co-gnitio clarior nbsp;nbsp;certior petipoßit. Ppsb nonnullos lt;^eteram ego refiexijfie arbitrer,qaando lUi çydqailam tribaerant, qaamp; ffi ajtjus acamtne nbsp;nbsp;^uolandi

dexteritate reltqaaslt;^olucres omnes longefiuperat.TSPam adeundem modum IlannesJpiritaslacelUaminatas,teterrimas EbionisCerinthtlyailUoad-hacfiaperfiite harejesfiarjerunt nebulaspenetrauit, imb eiujdëfinritus alis quafifiapra nubes euedias, in ipfi fiatim librifiui initio myfieriu hoc no minas dilucidè quam breuiter expltcat,tta de Patre Filto loquitur, lt;-ut omne contendendi occafione ijsprAripiat, qui carnis Jenfium atq^ intelledlum ojerbi diuim magifieriofiubijcere ofoluerint. Sic entm ficribit: In principle erat Sermo tile, Sermo erat apadDeum,^ Deas erat iUe Sermo:Hic erat inprin-cipioapud Deamgt;PlaibasfverbisFiltum (^quemSermonùnomine denotari, extra controuerfiam eli ) non modb Deum efifie difertedocet, lt;Derumetiam tl-liaststernitatemconfianterajfierit.'^am SermoÇinquitfiratinprmctpio . id eli, non cœpit ejfie, neque lt;vnquam fiaSias e Pi,fid tarn tunc erat, qaando mandas hic primamcreabatur : imb tunc erat, qaando tempos nondam cæperat

pfoinde xternas pt oportet. Oblatrët nunc nobis Seraetani canes ^t la-bet,nos Ioânis cv er ba curgebimas, quoad lUi nobis principiq principiu aliud ofte dant, quando ftltas ejfie cæperit. loannes certe eundem ab omni rerum creata-

rum»

1

ROD. G V A L T H. P R AE F A T I 0/

Tùm, aliqttando ejjè cœperi^nt cùm priui non ejfènt^ordine eximitt ^ttan4lt;t ^uodpritts dtxerat répétons ait : Et ferma tlle er at apud E) earn: cm ntmirum cotnternas atqae coefentialis efi» n^t ab eo diuelh aatfiparart nonpoßtt nifi httncfta.Saptentta^ Sermoneßoliare Itbeat. 'Undeolimfiin^i Patres in Sardica Synodo(cm E).Athanaf as etiamtnterfmtfirca annum nati Chri-fil ccCLixolleSiiproculdubio/ùamdecretumdejumpferütjquodapud Theo^ doretum eiufmodi legitur:ytHJi ■araTt TmTtfxxçD^k^S^fni'ti yèii tuc^os

Id eil,fieri no poteli^ixjt ^el Pater evncjuamfine Fdto,aut Fi liasfine Patre fuerit cuelfit. '^on autem ‘-uerbis tantum nudis aut inanibus tfialoannesdei'^ sv c h R i s t o pronunttat, fed lt;juod dictt argumentis quoejue fvaltdifismis confirmât. Omnia inquit')per ilium fallafunt, fine eofall urn ell nihil (juodfdlium eli. Item: In ipfi ^ita erat,^ i^ita erat lux hominum. Fitlt;e nomine njim illam njiuificà intelli^it, quamfoli Deo ineffe, philofiphi lt;11*0^ ^poet£ ohm confefsifunt, ^ui nos tn Deo ejfe, fviuere if mo' ueri dixerunt.^ec tarnen de fvulpari modonjita loquitur lQannes,lt;jUA nobis cum belluis communis e si fed ea, qudifimul mentes nofir as illuminât, njt^c^ ra TOei co^nitione inflauratA in eodem rverè ajiuant,^ Atemumgaudeant, Atijui confiât cunanimi totiusfiripturA nbsp;nbsp;lt;uerèfapientum confinft, folum

Deum omnium,quA a^nquamfaliafunti,creatorem, adhAclt;^itA tam mor^ talis huius qudm immortalis funicum authorem efie. Cum ergo Ijac ip/a Seri pturA de ChrifioprAdicent^Deus fit oportet,ruerus(fnquam'^ Deus,nöaliénas aut diuulfiis f-uel fèparatas d Pat re,nifi quoadperfonarum difiinllionemfèd tlli coAternus ^confubfiantialis.’^ifi enim hocfateamur,principium fun dament um religionis labefaHabimas, quod omnium Scripturarum authorE täteprobaturjDeumfiilicet ojnum efie,non duos, non tres aut etiamplures mtolimgentesfomniauerunt. fifiiodfihuconiungamus, quAipfiTOominus nofier, iesv s christvs, apudfiunc Euangelifiam nofirumde diuinitate/ua Aterna dijferit, quamaduerfas hofiesßios, prAfiantifsimos tune temporis in ludaicagente lt;ijiros,rationtbusfirmifsimis, ScripturA item meteru authoritate^ operumfuorum teflimonio afjunde probat ,nimiùm impudentes nbsp;nbsp;apertos ^eri Dei hofies efie apparebit, quicunque Aternam ih

has Deitatem adhuc negare audent. fi^ia autem de Sermone tfio Aternopo-fiea idem Ioannes pronuntiat, Et Sermo Ule caro fdlias eli : non minas eui^ denter humanam quoque natur am in Chrifio exprima, quarrtprAfinito tempore Ule ex lt;iIMaria ^irgine afiumpfit, ryt nofirA falutis atque redemptionis ^SÏPediatorfieret. Carnis enim potias qudm hominis ojocabulo futi atoluit, ^t rverum hominem nobis per omnia fimilemfallumefiedoceat: non quod Deas ejfedefierit, fid quod in diuinA perfotiA lt;~unitatem hominem afi fumpfira,rut Paulas ad Uebraos loquitur. Itaquepaucu ^uerbuplenam perfeHam defiriptionem iesv Christi loannes proponit, nbsp;nbsp;ilium in

rvna eademque indiuifa per/ona Deumfimul nbsp;homme effi docet,Deum

AD IOAN, S T E I G E R V M COS. BERM.

^uidcm ab iamp;terno ex pâtregenttum^hominem oferbfa^um ex Maria «virgi ne,cam tempm iliad conftttuta adaeniffèt, hamanwmgenta redimt opor^ tebats ^laam do^rtnam Patres orthodoxt tn ‘^iceno Concilioaduerßa lt;Mr^ blajj^hemtas confianteY,defenderttnt,poßeris lt;^tfo^ temporibus omnifiadto tn hoc incabueKant omnes py, ojt tnecclefijs para integrafiraaretar : quo' ramfidem^confiantiam hodieetiam tarn minifiri ecclefiaramt^admpij ^.^gifitaias imitari debent, lt;jai Chrfiianamreligionemjalaam tncolu* tnem rnan.ere captant. Camp;terdm qaia Joannes Eaangelifia dternam Eei Fi' lià/m ita homtnemfaEiam ejje docet,fvt qaamfemel ajjumpfer at carnem ne-qae depoßierit lt;i}nqaam,neqaeetiam qaa lUipropriafant mataritfimal eos qaoq, cQnfatat,qai lUam in diainitatis nataram abijfie, tg) cam hacper om^ nesmanditotiaspartes dißandtaat omnipramp;fentemejfecontendant. ^od lt;vnam fiprobeobjeraetar, Sacramëtariiitetiamcbtentioni,qalt;iteccleficistant nimis dia tnféliciter tarbaaitfinis imponipoterit. Fam malta enim tamq la' calenta de Qhrifii ex terris difiejfa tefiimonia congerit, pf rarfas meritt eiui njtrtatem etßiritas fanEliprsfentiam, qua ille fsam ecclefiam regtt,fcprA^ dtcat,fvt non difficilefit ojtdere, quidpq in hac cotrouerfia credere, quid itertt fagere aut affernari debeant.Iteramergo dico confianter afifirmo,naliu7H all am Script ar a SacrtH libram ejfe, qai Domini redemptoris no fin i e s V CHRISTI atq^ fidei Chrifiian£ myfieria eaidentias exponat, caias dili^ gens leSlio ad dirimendam nofiri ficàli controuerfias magü necefiaria fit, qudm ifiam, quem intimus tile et dileSita difcipulasJftritu fanFlo authore et impulfore confiripfit ♦ ‘^ihilergo abs me temerè, nihilprsiter officium faSlum esi,quando hanc ecclefiiamp;, qaam mthi Deus credidit, hoepotfiimùm tempore intcrpretatusfum. F'dut autem meus tn ilium meditationesfiriptis manda-re^tut amicoram njotisfdtisfacerem,quime frequenter monent, lutqaodfe* mei c æptfacere in enarrandis Sacra S er fit ur a libris,porrofacer epergam^

^afide aatem diligëtia tn hocfcribendi genere hucuf^ njerjatus firn, ptorum efio iadicium,quodego maximifacereconfueai, fut qut labores meos ecclefia pf pfi omnibus lt;xitiles efife cupta. Inpra/enti certè affirmarepoffam, mehoc^^numJfeSlauiJfetrvt D.Euangelifia 3 ojelfifias lefu Chrifiipotius, mentemafifequerer, fèd omifiisfiinofis dijfutationibus ,fingala leSlorum fiue aaditoram tnfiitutioni cb/olationi accommodarem,proat noflrifacali mo^ ros pofiulare (Vtdebantur. Itaéfnon fiattmprotult,quodprimo intuitu opti^ mum efie apparebat ,Jeddiligëter injfexi et legt interprétés cùm et er es tùm recëtiores,quofcùq asiderepotui ; quorumnomina interdamaddacerelibuit3 'D.cAagufttni imprimis Qyrillt,non quod in dtuinis humanam authorita tem aliquid fualerepatem^fid fz/t confiet omnibus 3nihtl tn nofir’u ecclefijs tra di3quod fueteri ecclefia inauditumfuerit. nofirifaculiferfitorum nomtni^ bu4 conjultb abfiinaii nunc qaoq^ abfiinendumputo,ne quos in factem lau* dare njidear:interim nonpudetfdtert,me multorum lacubrationibus rvlt;iihe‘

menter

ROD. G Y A L T H. P R AE f À T f O,

mente r aditttttm effe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etïam eorum ^verbis wfinfUm i quo s authorUfèn-

fumpropiui attigtjfe ‘-uidebam. Hoc illt non Agre ferentfatfcio^quando mihi de illiiperßiaßtmefl^eoi non ahumßbißudioram Jaorum fcopumpropoßtifi ß^qudm fvt in cognitione Scripturarum no modo fx^ulgus tnfiituätt njerum-ettam in eodemßadioßcum decurrentesfymmi^as adiuuent, E, t not um ePi tlludPauli: Spiritus prophetarum prophetisßubijctuntur,

Porro noPircvs haße lucubrationes tibi Steigere Conßl dignißime impri^ mü dedicare lt;-uoluitlt;^t ßb tui nominis clarißimt patrocinio m lucem exeant: cuiiu conßlij certa mihi ratio confiât. Fuit lt;^terque alten iam inde à iuuen-tute notißimus, nbsp;nbsp;cum ante annos triginta tres in njrbe nofif'a bonis literis o^

peramdaresapudßanSiißimumßnem TS). Conradum Pelhcanum,quo ho» ßite nbsp;nbsp;prxceptore dornefiico njtebarisj ea inter nos amicitia tunc coaluit»

cj^uam tu pro tua humanitatein huncnjßue diemßaluam at queflabilem eß ße i-uoluifii,ßcuti non t^no ofßcqgenere abunde tePiatus es. Aderebatur ergo iampridem tua beneßcentiat njt meum quoq^ amorem fß animt meigratitu-dtnem ipß njicißim aliquo officio publice tePiarer. Ad quam rem munußu-Ium aliquodliterarium nbsp;nbsp;nbsp;Theologicum mihi cumprimis tdoneum eße nji-

fumePii cumtuliteras cttm Grecos tum Latinas àpuerocoluerist^ßu-diorum tuorumfinemßmper tibigrßxum habuerü njerum Dei cult um,qui non abunde quam ex prophetarum nbsp;nbsp;apoßolorum libris rePie dißitur^fißii^

propter eos minime hiccuro,quibus ab/urdum nbsp;nbsp;indignum luideturßde re»

busßacru apud magißratus tp)principes njirosßermofiat, aut ijßdem libride religioneßripttoßerantur. Sunt enimhiindigni quiaudiantur, quandoß non tamßacrorum omnium quam eorum,qua adrempub.pertinent, rüdes et imperitos eßeprodunt. F'olunt quidem tßi magißratus obßruantißimi njide^ n,ßd qdem hunc extrema contumelia afficiunt,quando principes njiros pro» culaßacr 'u relegant,pß quantum in ipfis ePl ,proprophanis ducunt eos, quos Leusfibipraalqs conßcratos eße njoluit, quos circa religionem Dei cul^ tum imprimis debere occupâtes eß,finis admonet, adquemipßs intotaßa funPlione reßicere decet. EPi ispopulißilus nbsp;nbsp;reipub.conßruatio. ^is njero

ignorât,ißa ab njnius Deinutupenderef^eatuspopulus Çinquit Dauid) cu^ ius Deus ePi lehoua. Et Ißaias de Chrißi regno ‘'uaticinans inter aha dicit; Gens nbsp;nbsp;populus, qui tibi nonßruierint,per^unt.’^unquam igiturßo officio

feple fiungetur magifiratus,nei^ adfunPlionisfinepertinget, nifi t^crum Dei cult um nbsp;fidei puritatem in populo promoueat att^ tueaturtsqua duo ciim

fine doPirina conßruari non poßint, de huius fueritate principes tuiros quam tnaximeßlicitos eße conueniet, Intellexerunt hoc olim quotquot intergentes paulo rePliusfapuerunt. Plato enim tum denique reßub. beat as felicesfo^ re dicebatßautphtloßphipraeßent,autquiprafuntphtlofipharentur. Cice^ ro aute P^mana eloquentia fdpientia facileprtnceps,ciim multa pafsim di ^utinphiloßphialaudem^tamenquafiparumalibidixerit, in s. Fuß. om»

AD.IOAN, STEIGERVH COS. B E R N.

wew htitnani^enerü feUcitatem tilt acceptam ferre non dubitat,^itefndo int‘ tuf modi n^erba erumpit : O fuitdt phtlo/ophia dtiXj o ^ziirtutis indagatrix eX^ pultrix rvitiorum, quid non modo^os,Ji^d omnino njita hominum fine te ef( pot uifietfi TH mrbes peperifii, tu difiip^tos hommes tnfocietatem fVitA côuocA fil. TH eos inter Je primo domicilJSideinde contugijs, tumliterarü nbsp;nbsp;njocurt^

communione lunxifti. Tuinuentrix legum^u magtflra morum dijciphni fulfil, TH lt;x^ttA treinquillitatem lurgita nobü es,etterrorem mortisfufiulijii' Scimids autem phtloJophiA fvocabulo JludiumruerA Japientistcomprsihendi) quam in rerum diuinarù nbsp;humanarumcognitione ryeteres confijlere dixt-

runt.Inquafententia Ctc.quoq^uijfi apparet quandophilofiophtanon modo legum muentlonë, morum dtjciplinamj humant fvitsifoctetate^ coniugtorui^ item ^fermonis communioneJuerumetiam ‘^it£ tranquillitate tffecururfi mortis contcmptum tribuit, quA duo fine lt;~uera TDei cognitione fg) tUiw cultt^ non pojfunt confiflere. T^Eleergo dephilofiphiA effeElis nbsp;nbsp;‘-utilitateiudiceiuit»

in eo autemfal/us esi^quodScripturefacrx nbsp;nbsp;ojerbi Det imperitus, fapien^

tiam illam weram hominum induftria nbsp;nbsp;acumine acqutripojfi credidit-

^odfiruero tantum ille tribuit inanifapientiA exiflimationi, quaphilofe-phi ohm claruerunt,quantisputas laudibus fveram lUam nbsp;nbsp;omnibus nurnt*

ris ab/olutamfapienttam euexijfitquA tn facrts Uteris traditur, fi aliquat» habuijfit eius cognitioneml^’^on autem eos modofiefenfijfi putabimus,qui tura ad ottu m U ter an um propenfi, àforo ftj negottjs turbulentiorib us abhorf rueruntjed ns ulgd hoc ohm intergentes recep turn fuit^ njt quot;B^es diuinAfapd tiAfluàio nbsp;nbsp;oraculorum 'Dei cognitioni imprimis njacarët» nbsp;nbsp;facrorù quot^

cura penes eofdem effet i cuius rei exemplum Mofisin Melchiz^decho propo^ nit. Et not um esi illud l'^ergilq de Anio dicentis :

quot;E^x zAnius^rex idem hominum Phoebiq^fdeerdos.

Et quanto fiudio nseteres P^mani Deorum fuorum cultù conferuatun^ rvoluerint^nemo ignorare pote fi,qui hiftoricts eorù lt;~uel obiter injjexit. Erra-runt quidem illi omnes,quod nbsp;Ê)eum njerum ignorauerunt, cultum eita

tnfuperjlitionem commutarunt, attamenapudiUosfimperfirmum ratumq, mahfitprmcipium ifiudpietatis, ‘B^empub.finereligione felicem faluam ef-fe nonpojfi t nbsp;nbsp;ideo illius curam adprincipespottfiimùmpcrtinereputarunt*

In fuo autem populo Deus inter facerdotum/^ regum cffficia diligenter qui^ dem diflinxit^ attamen inter eofdem fummam fiudiorum coniunfltonem ejfe njoluit ? confiât exfacra hifloria, ludAorum res nunquam felices fuiffe, quam fi quando facerdotes in officium Juum probe intenti fueruntt hos autem audiuerunt P^^es, funanimi cum illis fludio njerum Dd cultum defenderunt. ^ec mutata esi hAc ratio fub Chrijii aduenturr^t neque etiam mutari debutt, ait tn prophetis esi njidere, qui quot;P^es cccle^ fiAnutritiosforeajaticinantur,^notusefi Pfalmifecundi locus,quo Dauid tUers monet,ajt Deifilium exofculentur nbsp;nbsp;reuerenter colant, Objeruarüt hoc

ûlirr^

AD IOAN. S T E I G E RV M C OS ƒ BERN.

oZz)» Chrißiani principes iinterquosprimws locus merit o debet ur Qonftantinc» C]lt;[agno,lt;]ui ‘'Vt ecclcfijs poii diuturnas per/ècutionespacem dédit i ita Dei cultum^fidemin Qhrifiumfludioßßimepropagauit^ideoeiüeasiElorß Imperijßlendore illußris fuit. Hune ade o non puduit res facras traElars^ njt a.d eas potißimumfe diuinitus ojocatum putaret^ßeuti eius aEliones nbsp;nbsp;epifio

Ia teßantur.'^am ‘-ut Socrates ecclef. mß. libroprimo captte nono tradit^ ad ^iSMacarium Hieroßlymitanum epißopum ßcfcripft:^^©' «« 'vgär®' (tó* rsî itoi a-KiTTÔÇy »V« ôitrTi^ tca/TÜi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[uu.va'n^its Scwfixtrtp « «Â«ô«af

o-ii/^Sra (w TtKyTwp »itZy wCfi} vy ccyioy ozi^p^omuj^ Rgît oftffyvaiygvt •n^ßvitiot ixa-vlt;S^iiu.Qn^cuyiyvavrcu.[(l£§l^Hic mihiprimui cuiitcusßopuseSl t ryt lt;juem~ admodumfzieraßdesfeipfdm quotidie nouis miraculis demonßrat : ita eti' am omnium noßrumanimA prudential f-unanimi circa fanSîam Legem ßudio alacrioresfiant. Et rurfius in alia epißola adeccleCias idem Conßantinus IjAChabet:'r^'^V7rKi^agt;yiK^tvx^yoi a-Kanoy 'n^mx.iiy-i^n-cas'rrK^K'nliyxKx^iai’rti quot;niS KfcSaÀiKHS iKKÂHirixi TrÀ^âicri Tsisis ^hix^tvHÇ «yàn-HyyoyvüincDV'n Tuy îtks j-xgKT« Swf* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffiiorum njerborumßnßu esl: Hunefiopum mihi

prA omnibus conuenire ludicaui, ^t apud beatißimos catholic a ecclefiA cœtus ‘'unafides,fyncera chantasyi-unanimisq^ erga Deum omnipotentem religio fuepietas^ confieruetur. Secutifiunt huius ueßigiapij/uceejfiores, Gratia-nus^ Theodofius,quicum Scripturisßicris njeterum quoque Patrumßri • pta,perhAreticosfialßirios corrupta,conquiri nbsp;nbsp;reßitui curauit ,facra impia

aboleuitddolorum templa euertit, propterjyncerüpietatisßudiumd Deo miraculose adiutus eSl contra Eugenium fg) zArbogaßum, quorum copias njentorum turbines procellA turbarunt,fut ipje njiHoria potiretur,quam njixfierareaufùs fuerat. Extant de hac lt;x^erßu Claudiam:

O nimium ddeSie Deo, cui militât Äther, Et coniurati ‘-ueniunt ad claßica ‘-uenti,

Debet his adnumerari Theodofius Secundus, qui noui teßamenti[ibros fiuamanu deßripßt,eorum pa'rtem aliquam quotidielegit, manè item cum coniuge /ororibus precationes fiacere nbsp;nbsp;Pßilmos canereßlitusfuitSE(e^‘*^

minus laudis meretur ALartiani piet as, qui in Imperij fafligium eueSius ni-hilpotius habuit,qudm lt;-ut Eutychis doSirina cognofeeretur, quA tune temporis eccleßas (-undiq^ turbabat. f^are SynodoindiSla Chalcedonem epißopos conuocauit, nbsp;nbsp;nbsp;ne turbulenti quidam alios in dicendis fiententijs impedtrent,

ipß difiutationibus inter fuit,memorabilis ePl eius proteßatio adepißopos: ^os adconfirmandam fidem,non adoflendendampotentiam, exemplo Con-ßantini Imperatoris pq, Synodo intereße lt;-uolumus,‘ajt inuentanjeritate diß ßdia tollantur. Poßem huius generis exempla multa commemorare, quA do^ cent curam religionis ad magßratus imprimispertinere,etproinde nihilprA* ter officium facere ecclef arum minißros, quifuas lucubrationes tllis nuncu^ pant,‘Vt nbsp;nbsp;tpfi earü leSiione magis excitentur,^fiua authoritate illisfidem

4

R O G V A L T H. P R AE F A T I O,

maionm concilient. Fecerunt hoc olimfancli Patres t ante ho s Diaas Lucas Eaanveliflaßosdei^^N nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;afoflolorùhi/iorialibres Theo

philo, fviro illaflri magiflratumgerenti, infcrtppt:nimiram lt;^aod hu^ ms P te tas tta mereretur,^ lt;-ut ex eo py omnes exemplum confilationê pe» ter€nt.Tantorum igitur njirorum exeplu frétas mordaceslt;tTbfomos facile coft temno, qui njt nihtl qudm quodipffaciunt reFlumputant, ita inuidisifafci' no excœcati omnium aliorum dicla faPla maligne carp ut. De te arero angt; plifsime c Q sfpes mihi certaefl,te hune meum conatum pro antmi tui cando^ re Aquiboni^confulturum€]fe.Ama.tufiihucufq^bonas liter as,pietatem ^ve^ rb puriorem ryentatis doElrtnam tta colis ^fvteo nominepij s omnibus pm-per charus,patriie autemfîngulari ornamento fueris,qufi te luuene adhuc ad publica munera adhtbuit,tn quibas eafide indufiria njcrfatus es,(ut magna cum laude communi ciuium tuorum fauore adfupremum in magnifi ca 'Fernenfium fepub.gradum afeenderis. fjuem ita tueris, nst prudential

pietatem tuam cumfingulari modeflia coniunElam boni omnes priamp;dicent-Te cert e Euangelica meritatisfidum patronum efife tePlantur,quicunq^ tn ec^ ' clefijs'Eernenfibuspublicè docent, ^jsapropter/ùo quoqfauore teprofequitut T)eus,^ fÙA erga tepromifitonisprobe memor e^l:^fionorantes me honorabogt; Perge igiturconflanter in infiituto hoc tamfanEio,^ memineris donorü Deh qua, hic inte contulit amplifiima,non alium fyfum meliorem nbsp;nbsp;quafiuofio^

rem efie,qudm fut eius honori,doPirtn£ fuerapropagationi nbsp;nbsp;ecclefia confier-

uationiferuiant. f^mcquidenim mundo ft} carnitmpenditur,tdfuelnimh umfierèesi,fueletiamnoxium. In Dei cultu autem nbsp;nbsp;fusritatis cognitioni

nullumftudiumfuperuacuum,autnoxium fuel inutile efiè pote fl. Sujcipies ergo meum hune laborem eo animo, quo ft} mefimper complcxas es,^ quopio rumomniumfiudijsfauereconfiueuifti.Etfi'enimtein iesv Christi ft} Euangelij eias cognittone eo fu/h profecifiefciam, fut mea inflitutione nc-quaquä opus habeas,gratam tarnen accept am tibtfiore fiero qualemcuni^ hancgratitudinisfignificationem atq publicum noftra erga te obferuantia te-Jiimonium.'Deas Opt.zf^ax.tecumtnclyta ’Eernenfium T^pub.fua fuirtui tefieruet,fi)iritußio regat, ft} dona fua in te augeat adßii nominisglo^

riam nbsp;communis patria conferuationem.Amen^ Tigu^

ripridieldusMartias.AnnoincarnatiFiljDei

M. D. L X V,

1

INDEX.

1

I

I N JD E X.

INDEX,

INDEX.

index.

31

INDEX,

8a

1

INDEX.

INDEX.:

IN EVANGELIVM lESV CHRISTI SECVNDVM lOANNEM HOMILIAE RODOLPHI Gualtheri Tigurini.

HOMILIA I.

OST EXPOSITOS DVODECIM PROPHETAS, QjrOS quot;Minores yocantjdeinceps diuinag^ratits auxilio amp;nbsp;'vefirM^recibtis,fratres in Domino charißimi/retuSiEuangeliam leßu Chrifli^ quodfecundnm Toannem infcribi turdnter^retariinflitui.Qwdutfaciam,duabw^otißimiimrationibusaddncor, Trima,qubd Malachias, qui 'Tpltimus yeterü teflamentißcriftor eßßuam prof he» tiam Isto amp;nbsp;euidenti oraculo conclufit, quo Ioannis Daftißce aduentuatq, minißeriu deßribit,quefn noui teßamenti,adeo^ euangelij,primum praconem fuißeßimus: itaque yetus teßamentum cum no

«0 coniungendo, nos ab illo ad huiw le^ionem tranßmittit: qua non aliunde comodius amp;nbsp;ygt;tili»s in-choaripotefl,quain ah eo Ubro^qui leßi Chrißi cognitionem amp;nbsp;yniuerßa fidei atq^ßaluttsnoßra my-ßeria omnium perfe^ißime comprehendit,yt ßo loco demonßrahitur. éditer a mei inßituti ratio eßt quod prophetarum oracults,qua hucufq^ audiuimus, lux maior accedet, quando reipja amp;nbsp;yerèpra-ßita atq^ impleta yidehimus,qua illißecultsaliquot antepradixerunt.Facit hocplurimùm adfidei • confirmationem,qua noh^ hoaie intergrauißimas diuerßßimarum opinionum controuerfias, amp;nbsp;W diq^ imminentia periculaycumprtmts opus eß.Sedpriufquam ad Euangelißa yerba accedamtts^patt cula quadam de Euangelio primiim, deinde de huius feripti authore, loanne hoc Sermone dicen» da erunt.

Euangelijyox('Vtalibiquoq^annotauimus) Gracaeß^ amp;Latinisbonumfieufiaußumlatumq^ Euangeliunt nuntiumjignificatdllam yero ßtritus ßanSlus non finegrauißima rationepradicationi y el doSlrina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c“**

de gratia Dei nobis in Chrißo exhibita accomodare yoluit^yt ea euangelium yulgo diceretur^ cum quod hacßla ißo nomine digna eß^ yt quaßtla mentes in deßerationtspracipitio conßitutas erige-re amp;nbsp;confolaripoteßitum ytnos adhuiusßudium excitet, ne qua adanimorum conjolatione amp;nbsp;hominis beatitudine faciunt^ alibi in rebusßiuolis atq^ perituris (yt mundo amp;nbsp;affeSlibus carnis dediti facere conßeuerunt)quaramus. In quo cumßlutisnoßra cardo maxima ex parte yerjètur fUcrt yocem modo euangehj,ßed rem ipßmpaulö diligentius inßexifie proderit : yt nimirum intelliga-mus quid euangelio cantine atur^quibus partibus pradicatio Uhus conßet, quißie Uhus finis autfco-pusßt,ytq homines ad illud amfleilendumpraparatosfiue affeSlos eße oporteat. Qua omnia tunc reilius intelligemus,ß Chrißum ipßm amp;nbsp;dpoßolos de hoc myßerio loquentes audiamus-

Inter hos ergo primus loannes prodeat,cuius firiptum aggredimur ; qui euangelica do^rinaßm mam breui epißola compleÜi y ölens ßc orditur: Quod erat à principio,quod audiuimus, quod yidi-musoculis noßris, amp;nbsp;manus noßra contreÜauerunt de Sermone yita : Et yita manifießata eß,^ nosyidimus, amp;nbsp;teßamur amp;nbsp;annuntiamus yobis yitamillam aterna,amp;c. Teflandi yerbo ytitur, 'tt doBrinam de Chrißo non yuigarealiquodnuntium ,Jedteßimonium graue amp;nbsp;fide dignum eße fßenßt. quot;Paulusyero candem yerbum reconciliationis yocat. z.Corinth.^. Deus (inquit)eratin i^hriflo^mundum reconciliansßbi,non imputando eispeccataipfiorum,poßtitq^innobis yerbum hoc reconciliationis.Et alibi euangelium dicit eße potentiam.Dei adfalutem omni credenti.T^m.i.JQir fiis ab eodem euangeliumgratia Dei dicitur,quandoße minißerium accepiße ait à Domino lefit, ad tefltficandum euangeliumgratia Dei. ^ilo.2.o. Cbrißus yero ipje doarinam ißam euangeliu reg-»i dicere confiieuu, Dei nimirum Jeu cœlorum regnum intelligens.Poteß ex hiße omnibus euangehj EusngeUf definitio tails conßituhEuangelium eß tefttmonittm gratia Dei exhibita in Cbrißo^yero amp;nbsp;aterno definition

IN EVANGEL» IOANNIS

7)eifilio,iiui iuxta Veterespromißiones homofaEltbS ^ßua mortü amp;nbsp;refurreHlonis merito at^ tute nos redemit, amp;parn reconaliatos eidemperfidei ohedientiam conjecrauit, yt ille in nohn num obtineat, nosq, olim cum illo in ccelis regnemM. hac plenaamp;perfeila definitio, omnia comple^lenSj^ute ad euangelij amp;ßalutts noßrte cognitionem, imo etiam adhuiui doBrina comtnefi' dationemfaciunt:quodfacilepatebirßßngulas eiuspartes excutiamus.

Ebiprimùm occurrit, quodteßimoniumgratix Dei dicitur. Quo epitheto itagaudet ioantid) yt in ^pocalypfi propter teßimoniunt Chrißi eos aßiigi dicat, qui propter euangelium perfecutio' nem fußinent. ßleque ab ipfo hoc confiÜum putabimus ,ßdexfpiritusfuggeßione Chr 'tflum maÿ* ßrumßecutus e^.Quäa enim ille^poßolos fuos tefles dixit,merito quam nliprxdicarunt do^rinii Chrißi teflimonium dicitur. Facit autemhac prior pars bifariàm ad euangelij commendationer»' Teßimonij enim yox illius yeritatem amp;nbsp;certitudinem ajßrit aduerßs eosqui doÜrinam hanc »f dubium yocantfautfalß inßmulant.Si enim ciuiles leges teßibus legitimis atq^ iuratisfidem habett iubent^ imb ciim Tieus in ore duorum aut trium teflium omne yerbum conßßere, amp;nbsp;inde contrauef' ßarum cognitionem petendam eße doceat : qux temer it asfuerit, diuino numine afßatos amp;nbsp;mfinitii miraculn commendatos Chrißi teßes reijcere!^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dits hxret contumelia ißa.,fed in ‘Deif^

hum redundat, cuius till minißrifuerunt. Quin ipßtm Deumpatrem (yt loannes docet ) mendtiü] inßmulant, cum non aliud de Chrißo Uli prxdicarint, quam qubd ille cœlitus de ipfo tejjatus e^lt; Deinde ab ytilitate etiam doClrina hxc commendatur. Quia enim teßimonium gratix Deie^^i animos irx diuinx metu fluCluantesplacat,amp;falutts certos reddit : quo nullumpote^ bonum e^' cellentius homini in terrts agenti accidere.Qmcunq^ ergo euangelium y el negant yel ahijciuntßn amp;nbsp;Dei amp;nbsp;publicxfalutts hojles funt^ amp;fe dignos eßeprodunt,qui à Deigratiaperpetuo excludantut-

Obferuabis deinde in euangelij deßnitione quodde Chrifto gratix illius mediatore dicitur: quU nimirum homofaClusßux mortis amp;nbsp;refurredionis merito atq^ yirtute nos redemerit, apeccatisiit' mirum amp;nbsp;horum ßupplicio,morte xternaiamp;patri reconciliatos eidem nos perfidei ohedientiam con' fecrarit. Docent ißa, quibus partibus conßet euangelium, amp;nbsp;quomodo inter hominesprxdicari de* beat.Trimus locus hißorix debetur,qux Deifilium incarnatum amp;nbsp;hominemfaÜumfuißi docet, amp;nbsp;Uhus in carne mortem atque refurreilionem, quamgloriofa in cœlos afienfio mox fecuta eß^ deßri* bit.Secundum locum incarnationis ißius amp;nbsp;eorum, qux in carne fecitamp;paßus eßf DeißUus, ƒ?«' dus obtinet: qui eif, yt liberati expeccati amp;nbsp;diaboli feruitio Deum colamus infide yera yitee fanClitate,atque Uli nos totos conficremus. Et has quidem euangelijpartes ipfe Chrißus confiitnih quandoa mortuisrefufcitatus difcipulis ait:Sicfcriptumeß,amp;ßcoportebat Chrißumpatire* furgere à mortuis tertio dienetprxdicari in nomine eiuspeenitentia amp;nbsp;remifiionepeccatoru.Luc.i.i^gt; Euangelij ergoprxconesfunt,quicunqj cum Chrißi lefu hißoria illius yfumfideliter tradunt, hodi nes apeccatisferib reuocant,interim yerb non m noßrx naturx yiribus.,fed in ynius Chrißi merits monjlrant quxcunq^adfilutaremillamàpeccattsconuerfionem amp;nbsp;eorundem remifsionem faciunb Quotquot yerb ifta yel difierpunt amp;nbsp;mutilant., yel extra Chrißum oßenduntypro euangelij doUo* ribus haberi nullo modopoßunt.

Facit hue quodpoflremb in deßnitione de euangelijfine adijeitur : r Ule in nobts regnum obti* neat,nosqj olim cum illo in ccelts regnemus, 2dec enim obedientiafidei conßßerepoteß, tnfi fuoßiri* tu innobts regnet Deus, ör r éludantes yoluntati fux carnis aßeClus réprimât. Quare or antes ei! Chrißimandato dicimusiÂdueniatregnum tuumßat yoluntas tua.amp;c. Atqui Deumadmittunh yt in ipforum mortali corpore regnum obtineatpjdem hac yita defunCli,quoadanimas,in cœlosfub* uolant adxterni amp;nbsp;cœlefits regni cofortium,ad quod olim corpora quoq^ ipforußubuehentur, quands à mortuis reßißitata beatam immortalitatem induent.Et horum quidem conjßderatioßrnuladmo* net,quales eße oporteat eos, qui euangelium cum aliquoßuClu audire amp;nbsp;yeré amplebîi cupiunt' Sciant homini mortificationecarnis opus eße,yt regenerari amp;nbsp;innouaripoßit,adcxteßts illiusreg* ni amp;nbsp;yitx xternxparticipationem. Deinde yerb euangelium attente audiant, quodin yno Chrijlo nobismonflrat,quxcunqjnobisadifiumfinemfuntneceßaria.FLeqßeabilliusßudio ylltshominum traditionibus, autmundi huius illecebris reuocari, yel yllispericulis abfierreripatiantur. Hxi enim ynica ilia amp;nbsp;yetußißimafalutis ratio eß,quam primisparentibus inparadifi Deus tradidii, quam^

^üam^ poßea ßipe repeikü promißionibüs tj/pü item legalihut amp;nbsp;prophet arum oracuï^ conßrma» utt:^uam Jent^^poßpera^lum in Chrtßo ßßtttts negotium apoßolorum minißerioper totum orbent diuulgari yoluit.Ter hancßruatißtnt olim patresßuius eichibitionem 'nidere cupteruntprophétie, amp;nbsp;eandemßuo[anguine conßrmarunt martyres,quorum memorie hodie apudomnesDei cultores [anBa amp;nbsp;Celebris habetur.Troculer^o 'Valeant,quicunqj hanc nouis additionibusperuertere conan--tur.Quodfi'verbpropter hanc mundo renunciare, bonorum huiusßeculi ia^uram facere,lt;amp; omne genuspericulorum[ubire cogimur:cogitemus breui tranßturum mundumhunc,amp; facilem eße eoa rumia^uram,qucedurabiliano[unt,huiusautemyitee afßiÜionibus xternam quot;vitce cœleflis amp;nbsp;nun quam intermoriturxremunerationemeßepropoßtam. Addamus huic confyderationi ardentes atq, aßiduaspreces, amp;nbsp;mox Deum tarn[anaoßudio minime deßuturumßntiemus,qui[uoßiritu effi-(letiyt euangelij [emen in animis noflris germinet amp;fru^us [alutares [erat.

'Tranßamttsnuncadalterumhuitts Sermonis caputiytde loanne euangelid ißiusßriptiatt^ Detoanne apii thore dicamus.Ei^ enim hocßngulare bonitatis diuince argumentum,qubd doilrinam hac deus non gehß^ modo ytuayoce prcedicari,quot;perumetiamJcriptts madari quot;voluit,neyeltota intercideret,quot;velaliunde accerßtts traditionibtts corrumperetur.Excitauit autem hijloria de Chrtßo leßu et reparata[alute humanafiriptoresquatuor-.duosnimirumexapoßolorum numero, '^atthaumeÿ Ioannem:iamp; to-tidem ex ijs,qui apoßolis fideliter conuer[ati,ex illortim relatione res omnesprobe didicerunt: ‘Mar tum [cilicet amp;nbsp;Lucam-.quos idco prioribus adiunxit,ne quid ab his ex compoßto firiptii quot;videripoß [et,neueßiritum[anCium[olisapoßolis datum eße,authisequot;vita[ublatis ceßauißeputemtts. Inter omnesquot;vero ißosprtmatum[acile tenet loannes,de quo aliquiddicendum ep[,non qUodeuangelijatt thoritas ab eins jcriptore dependeat,[ed yt in ele^o hoc Chrißi organo Dei bonitatem agnoßamui, amp;nbsp;magis aßßctamur eortim leilione amp;nbsp;auditione,quce ab illo in noßram tnjlituttonem coßcripta[unt, FUlt ergo loannes ^Ij^bedeeißlius ex Salome,quam loßphi ex priori quot;vxore ßliam [uiße,yeteres tra dunt.Habitauit ’BetbßaidiXyquod Galihea: oppidum ei[i,adlacum Eiberiadiî,quot;vbi cumpatre amp;ßa tre lacobo retpißatorta quot;vacantem amp;nbsp;retiaßarcientem adapoßolatu yocauit Chrißtis, eÿ' ab eo tent poreßbißamiliarißimum habuit,adcb yt dileHtts dißcipulits yulgo diceretur. Hec pauca y el yulga ria extant[auoris Chrißi erga hunt argumenta, ctïrn ilium rebusgrauißimis teßem adhibueritz ytpote miraculo refitßitatie Jatrifilix,transßgurationi in monte Thabor, amp;nbsp;agoni[uo extremo ad tnontem oliueti.Hinc[ailum,yt etiam ip[e dominum öquot;prceceptorem[uum amore yehementißimit pro[equeretur,quem non minusperßicuts argumentis teflatus es[.H.am in yltima Ccena[uperpe-ihcs Tlomini recubutt,amp; cum illo capto omnes dißugißent,hic mox nouis animi yiribua collellts il“ Ium [ecutus el^in atrium pontißcts y[qj,neqjab eo tempore ilium amplius defiruit, adeb yt [lus ex dijct^ulorumgrege aßiterit in cruce mortenti. Cuius[dei amp;nbsp;amoris amplißimaprcemia accepit à Domino,Ipfienim Chrißus iam moriturtes matrem[uamcommendauit,yirginem(yt Augußinut ait)yirgini,quo nomine D. Cyprianusilium ’l^darice cubiculariuyocauit./ldhcecyidit eodemtempore in latere Chrißi aperiripontem ilium[aluti[erum,quem per ,^chariampromißrat Detia,qui credentium peccata amp;nbsp;merißruam immundttiem, id ejl inhcerentem nobis amp;nbsp;hcereditariam natureè torrupcionem abluit. Cim yeropoi[^ aßenßonem Donimi cum reliquis apoßolis fpiritum[andunt accepißet,hic quoq^ in illo yirtute maiori operate eP[^. Der ipßum etenim ’Petrumprimum mi-raculum eP[ aditum in claudo,qui ad portam templi ßecioßm deponebatur : amp;nbsp;tune quoq^ Ioannis [acundiaatqueimperterritadicendi libertas toti Hieroßolymorum Senatui admirationißuit. Ee quanta[de atque conßantia ab eo tempore perrexerit Chrißi caußarri agere,ex eo patet, qubd[olua lt;lignus yi[us es[ apoßolis,qui cum Petro Samariam mitteretur, citm iUis Philippus Chrißum pree dtcauißetiybi nouts ßgnts claruit, amp;nbsp;per illius minißeriumßiritum [anllum eredentibus Samari-tanis Chrißus contulit. Tandem in Ajiam duceßirituprô[eClus,quàmplurimas illic eccleßas col-legit,quibus tempore diutißimopreeßuit. Conßat enim ilium omnibus apoßolis[uperuixiße: quod fierinonpQterat,quin multa aduerßa yideret atque pateretur. Tiditergo[ucegentis implaeabile odium,[eu rahiem potius^qua Chrißi doHrinam perßequebantur. Tidit Heronis ediUo excitât am contra Chrißianosper[ecutionem,quxplero[qj apoßolorum,^ inter hos Petrum amp;nbsp;Paulum[ußu-lit. Tidit horrendum yrbts Iero[olymlt;texcidiumamp; lud:uo[amludaic(ereipub.dißipationem,cuni

4 nbsp;»

I N E V A N G E L* I o A N N I s.

mßmiif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^fi proc ul dubio morte acerbiora erant. Tandem cum ‘Dom'uianw,bomo cruiti^

Ills tir impiiti dtuinitatds ajfe^batorjlirptijj ‘Dauidicte acerrimtts boßts,alter am contra Chrißic^l' tores ferßecutionem inßituißet Joannes quocyex AßaT^mampertraElui, eit in oleum feruens merfiis ei^ßcuti yetuflißimusßriptor, Tertullianus tefiatur. Ciim autem nihil ex eo malt pad' retur,in 'Pathmumj4egei maris inßulam relegatus eiÇ, ybilibrum defatisecclejia,quemyipocti* lypßm 'Vocant,ex Chrißi reuelatione confiripßt.Quo tempore epißolas quo^ ab illofcriptasfutjß cd diderim,'ygt;t eos in fide confirmarec,quos ytua yoce docere nonpoterat. Cicm autem Domitiano àfril occijb,illites aSlapropter crudelitatem intolerabilem reficinderentur, loannes quoq^ abexilio reuod tus Ephefium redijt, amp;nbsp;tune rogantibus ilium jijia epificopis euangelium defiu Chrißi conßripfif' ^loutt illos,yt hoc offietj ab illopoßularent, Cerinthi amp;nbsp;Hebionis htereticte de fidei myßerijs tra^^ tiones,qui lefium ex Jofiphi femme natum,amp;poßea cum ab loanne baptic^aretur, Chrtßum in illttd defeendifie docebant,yna cum multis alijs, quibus teterna fiUj Dei diuinitas amp;nbsp;noßrte faltitisfalt' damenta conuellebantur. Ceßtt ergo loannesfan^lispiorumfratrumpetitionibus,amp;fubitmiori to' latu ipfos quoq^ cœlospenetrans, luculento amp;nbsp;difirto dtcendigenere ea expofiiit,qua adafferendal» lefu Chrißifaluatorts nojlri diuinitatempaciunt. Qw nomine ilium Chrißus fiUum tonitrui dtxth nimirum ob altiuolantis doClrinagrauitatem,qua hominum mentespercelluit.Sedcä’ alia quadad fua hißoria interfiruit,quis à tribus prioribus euangelißis omtßafuße yidebat. Islam yt ab teterni Chrißi diuinitate orditur,ita ea quoq^ commemorat,qult;e priufquam ‘ßaptißa in carcerem conijeert' tur ab illo faHa funt,quorum mentionem aut nullam aut per quam objeuram reliqui faciunt, Etel dine quidem commoaißimoprogreditur. Erimb enim fummatimproponit ea,quce Chrißum yerud eit xternum Dei filium atq^ oltmpromißum humanigenerts redemptorem eße demonJlrant.Deinit '^t seocatis aliquot difcipulis ^hdeßiie officio fungi cceperitßocet. fiartitur aute narrationem ißad ficundiim profeTiones,quibus lerofolymam afcendit Chrtßus^ amp;nbsp;quid in ynaquaq^ ißarum même* rabile ab illofaÜum fit,narrat.Etficuti miracula deligit celebriora,qua grauißimarum difiutatio num occafionemprabuerunt : ita in difputattonibus tdr conciontbus Chrißi defcribendtsplurimnd immoratur, yt ex Ulis difcamus quts nobts omnium eorum yfus effe debeat, quee ille fecit amp;pajjid

Eoßquam yerb opus hocjuum abfoluit Ioannes,paulb poif anno tetatts nonagjimo nono ( pleriqj feterum tradunt ) in Domino obdormiuit, amp;nbsp;tuxta Ephejumfepultus eSf^. Fuit is annVf Traiantlmp.quartus,a Chrißo autem nato centeßmusfecunaus, amp;nbsp;ab etufdem mortefexagejtmtd o^auus:quo tempore iam longo rerum yfit edoBus loannes jciebat,quie nam eccleßa cumprimts nt' ceßaria effent cognitu, amp;nbsp;qutbus illa quam minime carerepoffet.

Et hxc quidem de loannepaulo fufius dicenda fuerunt,'rgt;t ex ijsprimo Dei bonitatem agnofd mus, qui in hominem obfeuro îoeonatum amp;nbsp;nullo huius fieculi fflendore inftgnem fuiffiritus donh tarn liberaliter effundere dignatus eiufdem minifierio etiam hodie in eccleßafua inßituendi ytitur.Etfi enim rogantibus ^fix epificopis (ytfitpra diximus)quos illiusfixculihxrefies quot;eexabant, librum hunc ficripferit,longius tarnen extenditur äiuin« prouidentix conjilium,quxficripto hoc eciU' fiamaduerfius omnia impiorum amp;nbsp;fanaticorum de Chrißo commenta inßruere'tioluit. 'Magnaß ergo eins apudnos authoritas,amp;fit Chrtßum'Ver'ediligimus,attentiaudiamus,quxexffiritusfing' geßione dileilusipfius dificipulus amp;nbsp;ifiorum omnium oculatusteßis nobis tradidit. Imprimis yet'e finem eum nobis proponamtts,quem ipfie loannes monßratßices: Hxcfiriptafiunt,ytcredatis quoit lefius efÇ Chrißus tlle filius Dei, ö- Set credentes seit am habeatisper nomen eius, Ipfit debeturbt' ntdiiliofionor,gloria amp;poteßas in xternum,./lmtn.

CAP^

HOMILIA ïi;

C A P V T L

II»

IN pn'ncipio erat Sermo, 8C Ser mo ilk erat apud DeS, Ä^Dcus erat ille Sermo,Hic erat inpn'ncipio apud Deum. Omnia per ilium fada funt*£lt; abf(Ç eo fadum eft nihil quod fadum eft. In fpfj, nbsp;nbsp;nbsp;erat, 5gt;C ui=

ta erât lux hominum : amp;nbsp;lux ifta in tenebris lucet, Qc tenebræ earn non comprehenderunU

Bquot;“ ^-ji RAVIS ddmodu amp;nbsp;olferuatudignifsimaefi SaluAtords noflrilefu ChriflifententtAi tjUArn crucisßfpliciu aditunn inter orAndumpronuntÏAttit'.Hac ef][^,paterj'ygt;ica a ter nAiTrtcognoJcant tefold yerum Deum, amp;nbsp;quern mififti lefum Chriflu. l^t enim totant ------faluttt ratione breuiter comprehendit: it a Chrifli cognitionem omnibus neceffAriAm ejje docet, qui feruAri yolunt. 'idAm ficuti in corpora morbisph armAca^qute Ulis medentur, nouitji opor. ietdtacumprimis eu agnofcamns necejfe efl^qui animabus fubpeccatoru afiu ÏAborantihus medici-nAm flus adhibet.EJl y erb hoc infigne bonitatis quot;Dei Argumenta, qubdmedicum hunc amp;feruatore noflrum iam inde à prima rerumoriginepatnbuimanifejîduit, amp;nbsp;qua illis locuttis efl, imb quxcun^ que ille in terris propter nosfecit aut paflits eifditeris conflgnari yoluit, yt inde petant omnes homi nes,quie falutifera tllius cogmtioni fermant, sdt nobis in eius inuefligatione yerfantibus ij libripo..^ tiflimum perlegendt flint,qui ilia qaafl exprofeffo flmpliciter amp;nbsp;compendiof traddt,Inter quospri-. mtepartes facile meretur euangelica hifloria ah loanne Apofloloconjcripta. Quia enim ts Chriflo (yt nuper diHum efl)familiarifimasfuit, amp;poflea excellentiori ffirittis yirtute inflruHusfuitfi-(uti (pflusfaila teflantw.nihil eorum ilium latere potuit, quis ad y er am amp;falutarem Chrifli lefu cognitionem faciunt.Deinde quiapoflremus omnium adfcribendum animum appulit,ciim amp;nbsp;hare“ flespernitiofa contra yeritatis doHrinam mueHa efflnt, amp;nbsp;ipfi perfeutionesgraues ynà cum trifli amp;diuturno exiliopro Chrifli nomine fluflinuiffetifacilè yidit, quae nam euagelij partes diligentiori illuflratione indigebant, amp;nbsp;in quibas Chrifli cultores cumprimis exerceri oporteat. Facitpraterea adflripti hunts commendationem methodusflue ordo,quo ille commodifimo ytitur.lnitib enim quis fit Chriflus docet, amp;nbsp;quare in mundum hunc yenerit. Et quia tunc diuerfs harettcorum opiniones circumferebantur,quorumaliilt;eternamfiltj Deidiuinitatemconuellerenitebantur, alij y erb (yt exeiufdemdpofloli epiflola conflat ) ilium in carnem yenifje, amp;nbsp;hominem yerumfaClumelfene“ tjoan.^^ gdhantiitaillum initiodefcribit,ytyerumDeum fimulamp; hominem in yna indiuifaperfonaeffe oflendat,qm in mundum yenerit, yt yitam nbsp;falutis lucem hominibtts miferis afferret. Deinde hi-

floriam contexit,in qua cum diElis turn faElis illias euidentifimb probat,talem ilium efle,qualem ini tib dixit, Siue ergo loannem authorem,flueflripti huius rationem confédérés, librum hunc commo-dißimueffe fateberis,è quo purior Chrifli lefu cognitio,ceu ex fonte limpidißimo hauriatur.l^V'i^d. Arguntctitunt yerb his pramißis ad loci modb récit ati explicationem accedamus, cuius fumma y el flatus elf-.fe- nbsp;nbsp;nfla pra^

fas Chriflus,de quofcripturus fum, eif yeruspatriq, confubflantialis Deifilitts, adeoque Detts ye-rus ab aterno.Et hoc qutdem euidenti demonflratione confirmât, qua tribus ferè argumentts coflat. Flobis autem iflorum hie y fas efie debet,y t noflra fidei dignitatem agnofcamus,amp;inter quauis pe-rictila in eius confeßione conflanterperfeueremus,

Frimu argumenta ab ip fa effentia yel fubflatia Chrifli petit, dum it a ordituri Inprincipio erat Abaternacf firmo,amp; Sermo ille erat apud Deum, amp;nbsp;Deus erat ille Sermo,amp;c. I^hipriufquam argumentum fentiaprobat ‘pfliniexcatiamtts,yoces qitadam infficienda yeniunt.Sermonisyocabulo Chriflu,Deifilium de- ChrifiiDeitAs »Otari lotus contextus docet, amp;nbsp;plerique confitentur. Grad Koyoy dixerunt, cwus yocisfignificatio

'Vlt;tn4.2\Z««c enimpro ratione,nunc pro orationeautfermone fumitur. E?terum plerique Eir-lum i»terpretantur,quod tolerabile erit,feper Eirbum orationem autfermonem totum intelligas. Edint autemloannes hoc nomen '\leßiaaut Chriflo,Deifilio,tribuere:primb,qubdyetusfcriptu-raillum eode olim denotarat(notu efl enim illud Dauidisi Eirbo Domini cœlifailifunt, c!^c. Item', pfl. jj.et tsgt;7' ‘^i/lifit F erbum fl(um,amp;fanauit eos)deinde, qubd inter Hebraos ohm %leßiasyulgbflcdiceretur

a 3

IN EVANGEL, IOANNIS

fquot;Vr ^uiJam re^è annotarunt) yf qui ‘Promijjum Dei nbsp;nbsp;nbsp;in quodpatres totis awm^ rej^txtrwntt

De yocabuliratione multi argutephilofophantur, amp;nbsp;iUo omnispaßionü expertem filijdeigentri' tionemßgnißcariputant.Simplicior autem amp;ßlidior eorum ratio mihi yideturiqui Sermonem ^i' ci arhitrantur^eo quod per hunc paterfimper hominibui locutits eS^: quodq^ per ilium ßeße amp;nbsp;yolu^ tatem ßiam manifeßat. Vt enim ßrmo animi noßri 'verißimM index efl: ita Deut pater in null» i' lio yeriui nbsp;nbsp;re^ius quam inßlioperßicitur: quo nomine ilium Äpoßolus adHebreeosßlendortti^ -

gloria amp;nbsp;char aperem perßna illij0 yocauit.Et ipß idem non obßcure innuit, Philippa dicens Qjp me yidetipatrem yidet. Deindeprincipij quoque quot;ytocem non yno modo acciptunt interpreted’ j^idam Deumpatrem intelUgunt, qui rerum omnium principium ,fons amp;nbsp;origo alibi appellittit’ Sedhocinprafentinimtt coaÜum e^-,nec yideo, cur loannes initioßatim 'Voluerit obßcuriori cabuloytiiciim paulopo^deumipfumdipert'e nominet. Pleriquenoßrumaternitatemdenotari^ti tant)amp; exilla argumentumdeduciaiunt, quo Chrißidiuinitasprobetur.^^ß'^^t'umßtgt;nlt;nt tamenßequitur^qubdprincipij yoxper aternitatem exponi debeat. quot;ELcque aliquaJblida ratio ap^^ ret,ob quam 'voce yßinßtt ^poflolws^qua aternitati nequaquam conuenit.Cum enim aternumdicä' tur,quodprincipioamp; ßne car et, quomodo quod aternum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;principij nomine declarari potcl{,^

Etprußra hareticts obijciuntur argumenta, qtiaßripturtefinßm dubium, autßaltem obßciirumt obtruduntte'o quodexijsilli nouamrixandi occaßonem arripiunt.Ego igiturprincipij 110001»jit»' pliciter inßenfuproprio accipio(quod amp;nbsp;TheophylaBttsfecit) nimirum ipßm foannemJecutttf,qult;e non alius poteilp'^ huius di^i interpret meliorproduci. h enim epiflolamjuam abeodem Chrißo sx-ordiens,de quo heic loquiturßc ait lóliuKTr' icq)ßs,ideß, quod erat ab initio, quodaudiuimus, En 9,7t dicit,quod heicy/ dicitur :qua locutionon aliter quam de rerum creatarurtit adeopue ipßus temports initio intelligipoteïl^. De eodem igitur htc quoque loquitur loannes gt;nbsp;neque ideb minitsßrmum eJÇargumentum, quo aternam Chrißi eßentiam atq^ diuinitatem aßerit i imlt;f amp;ßrmiusei^ eirßmplieius,minusq^ obnoxium hareticorum cauillts,ß yerbaßngula in fenßiger' mano nbsp;nbsp;proprio accepta aduerßus illos conßanter yrgeamits. Dicit enim loannes : Inprincißo erst

iSermo.Quail diceret: Hon ccepitcum mundi huius machina,imociim (yt 'bloßesait) Deus inpriti' cipio crearet ccelum nbsp;nbsp;terram,iam tum Sermo ifle er at.Quodßi iam erat in ipß principij punSo(lt

ita loquar) ciim tempus ipßmprimiim eße inciperet, y tique nullis temporum ßnibus continetur, amp;nbsp;proindeaternumßitoportet.Conßlto igitur ERATdixit,non VNl'T^neqj FACTV-M EST, ytH' lud ab omni eorum numero eximeret, qua tune cceperunt eße autßeri, amp;nbsp;illius eßentiam aternamt initio amp;ßnecarentem,exprimerer. Si enim in principio omnü creatura iam erat SermoUle, qtui nam obßecro Uli principium aliud tribuemus I' el numprincipijprincipiumßngemttsf quod cqtiànt abßurdum ßic, Cyrillus quoq^ annotauit. His itaq^ explicates argumenti huius ycritas nobtspatebUt quodeß eiußmodi:Quoa ab aterno el^,Deus el^ ; Chrißus eßab aterno: Ergo Chrißus DeuselC‘ ’Ivlaior demonßratione minime opits habet ,quando nobès non cumgentibus res el^, qua deos credi' lant,quorum natales amp;nbsp;cunabula in terres monjlrabantur. lampridem enim explofa elÇ iliaßul' titia,yt nec inter Eurcas locum habeat. Si qui tarnen cotendendi libidine accenß adhuc ogganiuiik refpondeant illiquid nam prater Deum ab aternoßuerit,priußquam mundus hic eße capißetl cum non poßint docere,illudfateantur oportet, Deum eße quod ab aterno e/Ç. °ß/Hnorem y erb, qn* Chrißumab aterno eße diximies,loannes ißa rationeprobat, quodinprincipio erat,ciem nihildtu» eße ccepißt.Et mox addit: Et Sermo Ule erat apud Deum,Qmbusyerbis ilium ab omni ertaturS' rum ordine eximit,amp; ßimul haretices reßondet, qui aternam Eilij eßentiam aßerentibus oggannit' ianti Ebi ergo erat FUius,cum neque loctes eßet,,neqj tempus .ê' Hes (inquam) rtßondens,aif.Jp^^ Deum erat,cui nimirum ynionefubßantialt ab aternoßuit amp;nbsp;elß^ coniun^usßuxtaillud: Ego pater ynumßumtes. Hon enim apud Deum eßedicitur Sermo Ule ea ratione, qua angeli autßanl^^ ceelites apud iliumßnt :ßed quod Uli eßentialiter ynitus eß,. Etßane apatreßliies diuelli nulla TA' tionepoteIl^,nißDeum/kaßapientia amp;ßermoneßoliare yelimies. Quiaergo Chrißu ab aternoeßt probauit Iodnes,reSl'e inßerf.Et Deus erat Ule Sermo[: EU yt alij legunf.Et Sermo Ule erat Deuf» Et y erb argumente hoc Chrißi leßu diuinitas aßriturßcundiim quampatri coaterntes amp;nbsp;conßttb' ßantialtsel^titaßmulßliumapatredißinguit quoadperßonas,adeo^totum Trinitatisadorant

myßerittKf

homilix ir* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

fnyßerlum continet.Si enim apud Deum patrem efl Sermo iUe, dißinSta ai eoßtrßnafett Ju oportet. Quod quta obferuatu cam^rimü necejj'arium efi, non contents hoc femel dixtjß, lgt;oliea tdem repetu:Hw erat tn prtncifw aßud Tgt;eum: Ntmirum ne qut^ ex ißa do^lrina occaßonem hnbe amp;ßlii'.^tiodolim Sabellittf amp;ßures altjfecerunt,^uoscomuni 'Vo.i (abulo ‘Patrißaßianot dtxere, eo ^ubdfublataperfonarit dißin^ionet patrem f)ro nob^^aßum eßi ajjirerent.^t ^uomodo apudpatreeratßlitußt non dißmila ab hocperßna eß^T^rfum, ciitn àpa^ tre tir filtoprocedatßirittts Jan^liia, qui tarnen ab ijflem nunquatn diuellitur aut feparatur, hunc quoq^ quoadperfonam dißingui conßat, amp;nbsp;ita in indiuifa atq^ mconfufa ynitate tresperfortx aut v-yetußißimipatres loquuntur)exißunt,adeü^ ynitas in trinitate, amp;nbsp;trinitai in -Vni^ täte tnuenitur.Quodmyßerium citrn ex ijseuidenti amp;nbsp;irrefragabili cofequentia colligatur, quießri pturefacrxde “^no ‘Deo^patreßlio amp;ßiritu fanSlOitradun t, idem tarnen humanx rationis captum longe exuperet ; nosilludhumiliter adorare decet^non autem curtofiusyelaudai^Ki eitts rationein^. tteßigare.Hic enimprxcipue locum habet illud 'Pauli: Ex parte cognofcimu^^ amp;nbsp;ex parte propheta hCorintbaj. f»ui.ftem,nunccernimttsperßeculumamp;peranigmara, olim autem corammyßeriahxcintuebi... mur.'Heq^ nobisßatim abfurdum ßde indignum yideri debet, quodnoßrx rationis acutnine inut ßigari nequit.Quam multa enim funt in rerum natura,qux ita eß'efcimw,cur autem ’'tel qua ratioa ne Itafint,neqj duere neq, cogitando aßequipoßumwfj^nimam co^ori noßro ynitam eßefentimtos^ amp;d:uerfas ytriufq^operationes experimur:quis yero philofophoruynquddeprehendit,qua ratione^ aut quo ymculo dux dtuerjißimx naturx,falua ciji mconfufa ytriüfqueproprietate, in ynamperß.. nam coeant.^Cur ergo incredibile uideatur in adoranda Deitate tresperfonas haberi dißinClas qui.. dem,fibi tarnen coxternas atque confubßantialesr' Sed omißta iflis,^ quxnulln yerbis pro fua dtgni^ tate explicaripoßunt,yideamitspotiusfin quem yfum nobisferuiant, qux de Chrißi lefu xterna Ci? diuina eßentia dicuntur.

Et primo quidcm ad ajferendam euangelicx do^rinx ei?ßdei noßrx dignitatem hxcfaciunt.j4c~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xterniti^

tufanthanc ludxi, amp;nbsp;nos nudo homini conßdere clamant, nec Dei yerbis terreri, qui per lerCmiam olim dixit: ‘Maleditltosqut fdit homini, amp;fiacitcarnem brachium fuunl. T)eindeinter Chrißiani leremaj, nominisprofeßbres hodie nouitatis in rcligione accufantur, quifaluttsßem in yno Chrißo collocan^ dam eße docent.Sedytramq^calumntam paucts hifice yerbts diluit .yipoßolus. Qma enim Chrißum docetyerum “Deum eße, fatts euidenter oßendit, reClè cif pie facere eos.^ qui tlli conßdunt. ’JQtrfufi quando ilium ab xterno eße tejlatur, nouitatts crimine omnes eos libérât, qui ilium fuum feruato.. rem atque redemptorem ejß credunt. Quo Csf illudfacit, qubd m hoe Detts primtsparentibuafalu..’ tisjfiem omnem monßrauit, amp;nbsp;quod exßincus fanCli fuggefltone de illo locutt funt quotquot yn* quam falutis dodrinam yere cirfynceriter tradiderunt. Kulla ergo ßdes antiquior nullafalu.-tis do^rina yetußior inuemri potcif , quam qux ynico hoc Det filio , lefu Chriflo , nititur, Kouas yero ßtlutis rationes fequuntur, amp;nbsp;nouis ducuntur tradittonibits.^ quieunquefalutem ex., tra Chrißumquxrere cenfueuerunt. Facitprxterealocusißeadaßerendamjalutisnoßrx certi.. tudinem, qux hoc argumento yalidißime confirmatur. Si enim ab xterno ePf^ Chrißtts, amp;nbsp;nos in illo Deus elegit,pritßquam mundi hums fundamenta iacerentur: ytique falua quoquenoßra xter..

na,amp;proinde immutabilis,frfna amp;nbsp;fiblida eif. Kam non mutatur Chrißus ,fed eSf idem heri amp;nbsp;Heör.ij. hodte,amp; yßue inJecttla.Fiert ergo nonpoteif,yt yel mutetur, yel euertatnr, qux huic tnnixa falutis humanx ratio,Itaquc ad hunc modum confyderatus loctts hic jplurtmum canfolationis averti qui intuitu primo nimium ieiunus amp;nbsp;ßeriltseße apparet.

Sequiturfecundîi diuinitatis Chrißi argumentu,qHodab ejfeClùs aut operibus illittspetit ,fic di. nbsp;nbsp;nbsp;effeéfis prêt

cens: Omntaper illufaCiafiunt,amp; aFfq^ eofaClueß nihil quodfa^u eß- Ex qttibusperjfiicuitatts er. go argumentu ita formabts : Deus e^ creator omniu: j4t omnia creata ßtntperßliu aut Sermone hunc,de quo loquimuriErgo Sermo tlle eif^ Deus. °i\/laiorprobatur '\dofis teßtmonio amp;nbsp;ynanimi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

totiusfcripturx eonßnß, qux Deum yntuerßm hunts mundt machinam ex nihiloproduxiße doieti Öquot;philofophorum errorem yalidißimeeonfutar,quiillam ab xterno fuifife,amp;inxternum manfurant eße contendunt.'^inorem quoque ex yeteri feriptura depromtt loannes. Hue enim referri debet to ta C real ion ts mundi hißoria, qux omniaper Dei leer bum fail afuiße teßatur. Cui adde quodfupra

4

ex Tfalmo adduxinwf : Virho Dommt cælifaiiißmt, amp;nbsp;j^iritu orü eiw omtiK exercitw eerMlt; 'ßLam etß illic cœli foil nonimentiir,Synecdochica tarnen clÇ locutio, qua omnia qua fui cœlü funh comprehendit.Et Solomon de at erna amp;nbsp;ccelefli fifentiajjoc eSf^,Deifiliodoquens, inter aliaficaih Yrou.^.Cnm ipfe frapararet cceloSiaderamtó“ ciimdeferiberetcirculumftper faciemabyfi. firmaret defuper nubes^eir ciim folidaretfontes abyfi. Ciimponeret mari legemfuam,ne aqua pr«' terirentpraceptum eitts,amp;ciimconflitueretfundamenta terrayeirc. ^ihilergo htcnouum dicttio' annes, fed ex ijs, qua olirhper diuinos homines ßgt;mtusßn^ttspronunciarat,firuatoriisnoßri,I(fr Chrifii,deitatem ajferit. Confentithuic 'tiaseleSiionis,Tauljtsapollolui, quiadColojffcribit: 7^ eumcondita funt omnia quaincalttfunt^eir qua in terra, yifbilia amp;nbsp;inuifibilia,ßue throniftue^O' minia,fiue imperia,finepoteßates:omnia(inquam)per eum amp;nbsp;in eum conditafunt. Addit autemh annes confirmationts caufa:Et abfq^ eofaÜît, nbsp;nbsp;nbsp;nihil,quodfaSlum eSf^.Ita enim ilium rurfu

cum ßiiritu fanSlo ex creatoruni or dine eximit, amp;nbsp;eos confutat, qui mundumper Chrißum,ceu ix' ßrumentum,conditum eße dicunt:cutits fententia olim Arianosfuiße legimits. Si enim Ulo Dem «if inflrumento yfw e^dllttmprutsfa^umfuiße oportet,'y!t inßrumentum eiufmodipoffeteßfe-Atni' hil abfq^ eofaÜum eße,clamat Apoßolu^,nec rationi confentaneum ejl, yt ilium àßipßfa^um eßh aut fuijpfuts creatorem eße,dicamits. nbsp;nbsp;nbsp;ßmperparticula,^ E R, inßrumentalem caufamfeieß

cientem quoq, interdum denotari,yel ynicus Eauli locus docet, qui de Deopatreloquensad EomA-nos inquit: quot;ßdam ex eo, amp;per eum,amp; in eumßnt omnia. Ter illum omnia eße ait. Qms yero tAtn 'vacorsesf,yt Deumfuijpßitsinplrumentumeße,aut Taulotalequidynquamin mentemyenift dicatl^Quidergo prohtbet,quo minus hic quoqfjimili locutione Chrißum creatore defcribi dicamtt^y cum argumento yaltdißimo ilhus deitatem loannes pritis demonßraueritf

_ nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Torrb faciunthac quoque ad demonßrandamfalutisnoßra certitudinemamp; adßdei confirmé'

Chrifium agno tionem.Si enim ab illo fa^a aut creata funt omnia,idem Ule omnium Dominus amp;gubernator agte ereatoran nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnipotent, nee quiequam contra illumpoffiint quacunq^ in toto mundo haben

tur. Teßaturhocipß,quandoßbiomnempoteßatemdatameßeaitinccelozlrinterra. Atcntt^ idem fuum auxilium nobis polliceatur, amp;nbsp;quod nobis praßns adeße y elit yfq^ ad mundi conßmtn^ tionemmon eJf^ quod y el mundi huius y el diaboli conatus aut yirespertimefeamus. Et ut enim con tra Chrißum et illius cultores infamant,nunquam tarnen oues ex illius manu eriperepoterunt,qtugt;^ fanguinisßipretio acquifiuit.Et qui yniuerfam totius müdi machinam ex nihiloproducerepotui(gt; idem rebus affliUis opem afferre poterit,etfi nulla eiusßes in humanis fuperfit.Traterea offeij queißanos admonent, yt Deibonitatem agnofiamus qui yerbofuoaterno res omnesinnoßrutt^ yfum condidit.Ebiqj ergo bonitatis diuina amp;nbsp;Chrißi redemptoris noßri imago occurrit, amp;prow^f nequaquam opus eif,yt illius memoriamfimulachris contra illius praceptum faSlis conferuareß^i* deamus. Etarii^r autem omnibus ißis cum fide amp;nbsp;gratiarum ailione, nec in diuini nominis contu-meliam ea conuertamus,qua ille yt nobis inferuiant,condidit. Adhac nullius creatura nos tadeAlt ytpropter illam Dei creatorisfapientiam yel yoluntatem aceufemus. ßiec enim credendum aliquid in nofirampernitiemfaCium eße ab eo, qui iuxta aternumpatrts decretumfie totumpronO' firafaluteimpendereyoluit.Quodautemnonnullahominibus infejîa amp;noxia funt,idnofiroyin^ ßeri cogitemus,quiilia aduerfits nos armamus. Aequum enim eif^,yt cùm Deo creatori amp;nbsp;redetH' ptori nofiro debitum negamus officium,fuum quoq^ obfequium ea nobis denegent,qua illepropternos creare dignatus eü^. Hincergo originem ducuntpefiilens aeris corruptio amp;nbsp;morborum yariorufif examina,aquarum inundatio,terraflerilitas,amp; omnisgeneris animalium incurfiones,quibusinß' fiamur.^Magnum tarnen in his omnibus diuina bonitatis argumentum eiß, quod minutißimas lißimasq, befiiolasferè contra nos armat Dominus,yt ea occafione noßrdinfirmitatem citius agnO' fcamtts,amp; noßra fuperbiapertafi ßb illius potenti manu humiliemur. Tertinent hue qua de Tbi' raoneper ranas amp;nbsp;mufcas infeßato,de Thilißeisper mures deuiClis, de yrbibus nonnullisper cuii' culos euerfis,depotentißimis item tjrannisper yermes amp;pediculos erofis leguntur. Sedde hisabb* commodius dicetur.

tibadidcenti' Tranfeamusnuncadtertiumargumentum,quo Chrißi deitatem loannesaßerit. Tetitur^b bus probatur adiacentibtts,ciim ait: In ipfo y it a erat,amp;yita erat lux hominum,amp;c.Eit a nomine y im yiuificati^

H o M r L I A IT.

Ktelligtt, in omniltu creaturiSitam animatis qtiàm inanimatK,conj^icitur. Ine^énim leriM tir plantte omnibtti yirtw quadam crefcendi,proferendifernen yelfruilificandi, operandi item con» tra morbos,Idem degemmtf didpoteï^, nbsp;nbsp;multd dlijs,quibtts animaprorfus nulla ine^e yidetur^

Quadfi animalia inl^ciamftf,non fine admiratione eisrjlupore confyderaripoffunt illorum 'vires,mo tics,Ingenium,quo nonnulla in futurd cognofcendd homines ipfos fua folertia fuperant : in ijs maxu me,qua tempejlatum yicißitudinespedant. In homme autem tanta apparent anima yires,'Vt non temere hunt olimfapientes ittK^OKia-noif,quaß mundi totius eptfomen dixerint.^At ciim hac captum humanumprocul excédant,diuinam effe oportet yirtutem illam, qua ißa in creatd omnibus opera» tur. Âb ea ergo argumentum ducit euangelißa,quod it a formabts. Deusfohts omnia niuificat: ,gt;4t yitamquoq^ confert Chrißus'.Ergo Chrifluself_ Deus.Demaioriplura dicerenon elf^ opus,nifiil., lud auli adijcerelibeat: Eer ipjum mouemur,'viuimus amp;nbsp;fumus. 'Ivlinorem y erb ex yeterifcri» A.do.t'j» pturadefumptam ejfe,'\dQfes abunde docet,qui Dei quot;verbo her bas, reptilta,yolucres, animalia deniq^ omnia creata eßre,amp;ex eo quot;vimfuam accepijßfcribitiKnde Eaulus reHè de lUo dicehatilpfe eftante Colojftt omnia, amp;nbsp;omnia per ilium conßflunt,E,urfum y erb in hts nonmodbyeram Chrißi lefii deitatemob fernare debemus, quot;ïierumetiam officij noßri memintße, quot;yit ciim ex illo yitam hauferimus, totum eius curfum tuxta illtus praßriptum inßituamusineiie nos yllis mints aut conatibtts mundi ab inßituto patiamur reuocari,ciim nec yiuere,imb neJpiritum quidem ducerepoßint abfq^ Chrifto,qui tarn in.-filenter aduerfusilium amp;nbsp;illitts cultoresferociunt: imb ^tprimnm Hitsßirirum yitalem Dettseri puerit,expirant('ygt;t Efaites ait) amp;nbsp;inpuluerem fuum retiertuntur. ’Heq^ graue nobd yideaturyi» tarn pro Chrißo deponere,cùm amp;nbsp;hanc amp;nbsp;nojtpßs totos illi debeamM,et ille mortalis yita iaHuram beata immortalitate nobts compenfct,

Cateritm ne quisper Chrißum corporis modb quot;vitam conferriputaret,quafer'enobtscumbeßijs chri/iusuita communis e^,adanimarum quot;vitam atqjalutem,illius meritopartam,tranßtumfacit Iodnes,quan aterneau», do addif.Et quot;Vita erat lux hominum.ld elf,de eiufmodi quot;vita loquor,qua hominum mentes quoq^ il. thorefi, luminar,amp;cceleßium aternorumqßonorucapacesreddit.Itaquot;verb quot;Vitabeneßcium, quodnobisconfère Chrißus,a reliqttorum animaltiim quot;vita dißinguitur, amp;nbsp;nos in illoea quarere docemur, qua ad immortalem atq^aternamfelicitatemfaciitnt. Additamplificationis ergb: Etluxißaintenebrts lucet. Tenebras quot;Vocat mentitim excacationem amp;nbsp;ignorantia caliginem, qua expeccatoprimorum parentum enata in nos qiiaji hareditario iure deuenit, de qua Eaulns loquens ait : Animalis homo^ ^d e^,qui non aha quam natur alt luce praditits elf, non elf capax eorum, qua ßint ßirittts Dei» Etjienimfiinttllasaliquasamp;quadamyeriorts cogmtionis principia nobts reliquerit Detis,tantet tarnen aßelluum caligo elf amp;nbsp;ta denfe carnd nebula in nobts exurgunt,'Vt ex nobd ipfis nihil certb cognofeerepoßtmus in ijs,qua ad regnum Dei faciunt. Docent hocphilofophorumßripta,qui ciim in gentj acumine amp;nbsp;dicendi facultate inßruHißimifuerint, de fummo tarnen homind bono tarn inepte amp;nbsp;ridicule dijßruerunt,quot;vt eos nullts reHius quam in tenebrtspalpantibiis contulerts. Idem in fcho-laßicis theologd elf quot;videre,quifalutd myßeria philofophicd dißutationibtts tnueßigare quot;Volueruti non contend ea lucerna, quam inferipturtsßnritus fanHiis proponit. Eorrb rationts amp;nbsp;intelle£lus excacationem quot;Voluntatis corruptio fequitur, quot;vt nec ea quot;velit homo, nec etiam quot;velle poßit, qua Deo probantur, neq^ ad ea ampleSlenda quot;vires exßipjo habeat aliquas. ’^lera ergb tenebrafunt in homi-nibus. Tantus autem è contra lucd in Chrißo exhibitaßlendor elf, quot;Vt in tarn denßs tenebrd lu^ ceat,neqjper illasobßuraripoßtt. Docethocres ipja,quandQlucehactotum orbem breuißtmo tem-^ore illuminât um ejßßimtis,nequicquam contra hanc luÜantibus impijs,qui tenebrasfuas retineri tnalutjjent, amp;nbsp;lud huic nouas quotidie nebulas offuderunt. Et potelf hoc inter diuinitatd Chrißi argiimenta non poßremo loco collocari.Idiß enim diuina fuiffet lux ißa,nunquampotuißet tantis te nebrisfuperiorferi.Interea nos htc admonemur, infolo Chrifto quarendam eßelucem Jcientia amp;nbsp;/à pientia,qua nos in quot;vera lußitia quot;vijs ad quot;Vttam aternam dirigat.Hic enim nobd à DeofaHitself pt pientia, teße Apoßolo, amp;nbsp;in illo funt otnnes thefaurifapientia amp;feientia reconditi, amp;c.

Cateritm dicat aliquisiSitanta tam^efßcax lux elf Chrißus,curergo non omnes illuminati- curtucein tur.^cur maiorhominumpars tenebrIS immerßper quot;Vitiorum amp;nbsp;fuperßitionum horribiles Labiryn chrillonoit thos oberratfHuicitaq^quaßionirejfonfurtisloaiftnes,moxfubijcit', Ettenebraeamnoncompra- omîtesfruaitf

IN evangel IOANNIS

henderunt. quot;Kon ergo lucif hoc yitium fuit-,fed hominum,quorum ali j hareditaria îgnorantîa efccn* catijuce ijla nonfoiuerunt ytijcaci^ fimilesiqui Solis lucefrui nequeunt : multi quoq^ maligne fafiidierunt^eo quodillam fuisprauisßudijs aduerfari yideret,dequiltts Chrißusipfi infra ca^gt;3‘ dijferet.Etfane tanta e^^ ignorantite noßra caligo, yt lucem illam Chrißifercijiere nonpoßiwt*^» nijifimul quot;Deus medicam manum adhiheat, eir oculos errorum yelè amp;nbsp;jquamis olteBos nobis a^t' riat. CuireiChrißumquoqjdeßinatumeffe,Ifaiasdoceti quando iliumoculosciscorumaferiredi^ cit, amp;nbsp;idem i^femet tejtatur,cùm fe in mundum yenijfe ait,'^t qui non quot;yiident yideant. Et hec qdi' dem in huitis loci expoßtionem diÜafint^quo a^oßoltts teternam nbsp;nbsp;Deo patri confuhßantialetnßfj

deitatem aferit. Extant huitts teßimonia inßnita paßim in prophetarum amp;nbsp;apoßolorumfcript^» quæ enumerate longumforet : neq, illorum récitatione opus e^, cum ipfa opera auditurifimus, ilium Deumyerumefeabundeteßabutur.'Elospotiusißorum'rifumobferuemtts, amp;nbsp;primo quiden^ ' Dei bonitatem exofculemur,qui hlium fuum 'Vnigenitum noftrcefalutis ergo in carnem mittere, in^^ inmortemtradereyoluit : deindecundem agnofcamus folum redemptorem noßrum,ilium inuoct^ mus,îllum colamtts in ßirttu amp;nbsp;yeritate,inßde autem eius conßantes ßmus amp;nbsp;inuiäi, ne illiusnit' rito partam falutem noßroyitio amittamus. IlUdebetur benediÜio^honor,gloria amp;poteßasij' «ternum. Amen^

H O M I L I A III,

Fuit homo itiiflus à Deo,cui nomen loanncs.Is ucnit in tcftimonfSj ut teftaretur de luce,ut omnes crederentper ipfum. Noneratillelux ilia,fed ( milTus erat)ut teftaretur de ill a luce.Erat lux ilia uera ^quae ill« minât omnem hominem ueniens in mundum.

QEmiam loannes apoßoliis hocfuum opus euangelicum in eum maximeßnem confcripfit,yi ex eo pij difcerent,quid de lefu Chrißo^humanigeneris ynico redemptore,nosfentire amp;nbsp;dereconueniat:,quibtisitem argumentisconuinci debeant,quiilliusyel deitatem yel falutiferain' tarnationis myßerium negate audentiquales Ulo tempore multosfuiffè nuper diximus-.^bimti’^ ßatim fummam eorum pramittitjinqutbtts y era amp;nbsp;folida illius cognitio conßßit. 'ELam Deunt yt' rum ejfe docet,quipraßnito tempore homo faBus in mundum yenerit, yt fuo merito humanunigfquot; nus redimeret. Atqui Deum yerum effe,tribus euidentißimis argumentis demonßrauit,quapluri' mumfaciunt ad afferendamfidei noßrx dignitatem atq^ certitudine. Eetußißima enim illaßt opof' tet-tCum eo nitatur^qui Deo patri coxternus e^^,amp;quem is ab ipfo exordio rerum nobisferuatoïtV^ promifit. Certaitem amp;nbsp;inutÜa eif^^cum idem illeomniucreatorfit, amp;proindeßaprouidentiaat^ yirtute res omnesgubernet. Cxteriim quia apoßoliplerifqj inuifi erant,amp; quidem ludxtspotifiimih qui ipfis,quafi nouafidei amp;ßius inauditx religionis author es eßnt,ybiq, turbas concitabatiifi dixit, Ioannis Daptißx teßimonium fubijeit, e:j‘ hunequoq^de Chrißo eadem docuiß'edemonßrat’ ^eq^ hoc facit abfq^ gr auiratione,cumfumma eßet apud omnes Ioannis authoritasißcuti exeo tet,quodfacerdotes Chrißoipfos de Ioannis baptifmo interroganti nihil refpondere audenf.ne quod yerum erat confitendo contra feipjos teßimonium dicerent,y el aliquid contumeliofius dicenio in Ioannem,apopulo lapidarentur. Et lofephus tradit, tantam yirtutis exißimationem apudh' daos dlumfußinuiße,ytpleriq^ illius indignaneci acceptamferret cladem,quam Herodes A Aret^ focerofuo acceperat. Trudentcr ergo illius teßimonio ytitureuangelißa:amp;mox eadem occafioneai faßtis per Chriflum nobis acquifita myßeria explicanda tranfitum facit. Efus loci totius el^,’ nbsp;nbsp;nbsp;'

dijeamus doHrinam apoßolicam de Chrißo teßimonijsfolidis amp;nbsp;minimedubijs,imb diuinis,nitigt; amp;nbsp;proinde non debere repudiari.

T’ orro Ioannis teßimonium produllurus,ilium prius defcribit,ea potißimiim commémoras, ad eins commendationem faciebant.Fuit homo ( inquit} mißus à Deo,cui nomen loannes : Is 'vetiit in teßimonium,yt teßaretur de luce,amp;c. 7rimùm ab eius yocatione orditur,ne quis illius teßimo“ nium,yt hominis yulgaris amp;nbsp;nullius pretij,reijceret.Didt ergo mißum eße à DeoßdelC diuinitui

H o M I L I A I I n

^dhac officïtim deßinatuin fuijle,nec ^uic^tiam aliud feciße^ ^uam quod ah illo in mandates accipe^ fat, ‘^Po^lunt autemadhttiu^dt^iconßrmattonent tnulta aßerri, qux ,^pojlolu)n hoc yere dixiße ^Jlendunt, Et hue qutdempertinentptophetarutn oracula, qui ante ’^leßtam ’venturumprisdixe'quot; runtpnecurforem quendam in f^tritu amp;nbsp;minute Elix, yt omnium mentes ad ilium digne excipient dum excitet.f^x oracula de Éaptifta dehere exponi, Gahrielts archangeli amp;nbsp;ipfius Chrifli teflimo nijs admonemur,jicuti in poßremoßtper '^lalachiamßrmone demonßrauimus, 'Deinde Ioannis na tiuitatemjpigulari reuelationc Deus per angelumprxdtci yoluit, ne quid in eafortuitum putare-tur. Tertio miraculis eandem plurihus nobilitauit. Citm enim hanc promittenti angelo non crederet ^i^charias,repente ohmutuit,yt nec populum,à quo expellahatur,poßet alloqui.Deinde prater om nem expeUationem illum concepit Elit^abeth,quxpriusfleriltsfuerat.Eraterea ßxto à conceptions menße in ytero matris exilijtiCiim exßiritu fanllograuida quot;^aria yirgo illamßdutatum yenifßt. Tandem inilliusnatiuitate ^Z,^thariasßiritu repletjts lingua yßum recepit^et dei laudes carmine prophetico decantauit. Adde his omnibus aducationem, sir qua in puer o eluxeruntnon yulgaris in^ doits argumenta, incomparabile item yirtutisßudium, amp;nbsp;minime dubitabis à Deo miß'um fuifß, cum tmpijßimi quoqjingularem in illo ßiritusßanlli yirtutem yel inuiti agnouerint, Etß yero Ioannis mißionem totamp; tantis argumentis comprobari oportuerit propter minißeri] excellentem dignitatem,cui illum deßinauerat Deusißmul tarnenobßeruabis,legitimayocatiQne nbsp;nbsp;mißione opus

eße omnibus,qui ecclejia minißerium obire yolunt.Qwmodo enimpradicabunt,ß non mtßifuerinti^ Row.io» att ^poßolus.Etapud leremiam aliquos damnat Dominus,quodno ab ipß) mißi cucurrerint.Q^ia enim minißerium hocßiritusßanllt donts quam maxime opus habet, ille autem hominesprauis aße Htbus praoccupatos aßiare dedignatur,߀ri non poteil^, quin aut palam falß doHores jintjUUt jine ßuiludoceant,quicunq^nonexpeIlataDei yocationsßeje in illiusfortemintrudunt. Sed amp;ijdem poflea laborum mole amp;nbsp;periculorum metu oppreßi turpiter deßciunt,quando illorumßdem eccleßa maxime requirit,

•Secundo nominis quoq^ meminit ettangelißa,dicens: Cui nomen loannei, Tta yerofieri opoftebat, iodniiis nomet partim ne de teße aliquo obficuro amp;nbsp;omnibus ignoto loqui yideretur : partim quia hoc qiioq^ adpra-fintem caufiam cumprimtspaciebat.llli enim ex Dei mandata ißudnomen impofiuerat angelus,priufi quam in matris ytero conciperetur,amp;idem illius minifterio optime conueniebat. Hebrats etenim d gratia denominatur,eis' Latinis Gratiojus dietpoteii^.^tqui nomine hoc dignißimusfuit, quifonte gratia amp;nbsp;mediatorem falutis nofiraprimuspradicare,imo prafentem digito monfirare debebat.Fa cit autem hoc exemplum adaßerendam Dei prouidentiam,quam per omnia extendi y el hinc conßat quod ne nomina quidem hominibus temerè tmponuntur.Extant enim httius generis multa in ytroq^ Teflamento, Etfandi patres olim huius rei rationem diligentißimam habuerunt, yt recens natts yelex memorabili aliquo euentu,yel alia ex caufa eiufinodi nomina imponerent,qua tarn ipfits qua ex fe natos yeterum dei beneficiorum amp;nbsp;fuifimul offeij admonerent. Qm mos etß hodie obfoleuerit, amp;paucis ab ipfo Deo ftianomina imponantur, laudem tarnen amp;nbsp;obferuationem diligentern meretur yetusecclefia confiietudo,qua recens nattsin baptifmo nomina induntur .Ham ne ifiudquide abfiq^ deiprouidentia fit,qua it a nofirum officium nobts in mentem reuocat. Qjtoties enim nominis nofir i recordamur,totiesfimul occurrit cogitandi occajto,nobis illud tunc datum eße, quando in hapttfino Chrifio amp;nbsp;ecclefia eius nomen dedimw:amp; proinde nofir arum partium eße, yt Chrifii außieijs ad:* uerfusmundum amp;nbsp;huiitsprincipem militemus.

Tertio ab ojficij dignitateloannes commendatur.Dicit enim euangelifiaiHicyenit in tefiimo- ladfiffifojficHii nium,yt tefiaretur de luce,yt omnes crederentper ipfiim. Fuit hoc addendum, yt omnibus confia-ret,Ioannemnonpriuato aßeUuprorupiße,yt Chrifio tefiimoniumferret,fed à Deo in hocfuiße ex-citatum amp;nbsp;mißum. Hlerito enim JußeHaeorum fides elf^,qui non requifiti,nec legitime in forum produUi fiaßonte ad tefiimonium dicendumprodeunt. He quts ergo Eaptifiam ex eorum numero fuißeputaret,ilium à DeoproduHum dicit,yt de luce ilia tefiaretur: Chrifio nimirum,qui ytnosfa luti refiitueret ö* eius cognitione illuminaret,in mundum yenerat. Simul yero tefiimonij huiusfinis indicatur,cum addit : Ff omnes crederentper ipfum. Id elf^,ldeo loannem mifit Deus, yteius pradicafione omnes excitati, Chrifiu lefum agnofcerent,amp;fide y er a ample^erentur, qui alias ilium

IN evangel, IOANNIS

oißruaturi. Conßntiunt hxc oracttl^ßrofhetaram, Toanntm '^ocant ilamantem in deßerto^quam ideo excitant Detis, yt omnes Chrißoaduentanti'ygt;iamßnsßaren(,amp; ilium qua decet reuerentia amp;ßde excipiant. JESTautem nobis hoc loco non ofiitanter obßruiOi' dumßroutdentiie Dei conßlium', quipromijßum Saluatoremnonßneßracurßre eiußnodi in witnß^ *ygt;enire'Tpoluir^qui de illo teßimonium ferret.Etßenim ille('Vtßtoloco audiemus) nonaccißai teßt* monium ab homine, neque humanis ßtffr^j^ habeat, qui ißßi eEß tritas : ita tarnen noßf^ imbecillitati conßlere yoluitiCui yix quicquam ßifficittamp;externis adminiculis oßus habetiEt ß illorum temßorum conditionemßedesßtaßeri omnino oßortebat. Conßat enim ludceos multo fore dodrina yera deßitutos fuijß j ^nm yltimus frofhetarum fuent quot;Malachias, qui annts dringentisßre Chrißi incarnationem frceceßißßyidetur. Intereaindiuerßasßdasß:ifß(f eratpf^ Ists ludaicus, amp;nbsp;ßicerdotum auaritia traditiones plurimas inuexerat, quibtts non modo y er a Itÿ^ £ognitio,yerumetiam promißiones amp;nbsp;prophetia de Meßiaobß:urabantur:adeb, ytpleriquerege«^ aliquem putarent yenturum,qui deuidis hoßibus ludaorum, inter illos rtgnum conßitueret, olim quot;Danidis aut Solomonisßuerat.'ELunquamergo leßtm Chrißum agniturißuißentpro nißgrauißsimi alicuiw teßis authoritate excitatijuißent, qui 'Veterespromißiones Hits in mentf^'* reuocaret,MeßiAm Ulis ceudigito mon{lraret,amp; itaßliorum corda (ßcuti Malachias deillop^^' dixerat) adpatres reduceret^in eum 'videlicet re/ßicere docens, quem patres omnes conßantißi( pedarant. Eß itaq^ hoc pnsclarum diuina bonitatis argumentum,qua omnibus ßeculis mißricors H' le pater quot;vfits eEÇ, etiamnum hodie 'vtitur, dum quotidiefilioßuo teßesßdelesßuß:itat, qui num mentes excitent ad ilium ampledendum, yt in ipßßaluißant.dddit his ßgna amp;proßgia,quf' bus tarnpromißiones quam minasßuas conßrmat. Execrabilis aute amp;nbsp;nulla excußattone digna dC bominum contumacia,qui nullis rationibusßedipoßuntßed in Chrißo oblatam yeritatis lucem igt;gt;^' probe afßernantur.Ättamenßui offici] hic meminerint minißri omnes, amp;ßibi idem à quot;Deo iniundui» cogitent: quot;Eiimirum quot;vt Chrißo teßimoniumferant, qui nobis à quot;Deopatreßaluator amp;nbsp;redemptot T' nicus datus e^.Hac ratione Chrißits ipß ^poßolosßuos teßes quot;Vocat^ Teßimonij autem huiiifß' nis eßo, quot;Vt omnes in Chrißum credant, amp;nbsp;per ipßos edodi in illo 'Vno omnemßalutisßaßdutia cd' locent, Magna igitur cura opus ei^,nefalß teßesßant, amp;nbsp;dicendi Ubertatemßbi 'vel metUtyel anH' bitione^aut alijsprauis aßedibits eripipatiantur. Si enim in caufis ciuilibus tarn atrox falß teß^ culpa e^l^yyt Solomon ilium Deo exofum eße dicaf.quis non Dei eir hominum odio,aut etiamut^* 910 exitio,dignum dicat eccleßa minißrum, quifalß doSlrinx teßimonioglorixfilij Deiderogat, ßlutis rationem yel obfcurat,yel omniuo euertitfFaciunt hoc, quifuafomnia amp;nbsp;hominum trad' ttones cum euangelio commifcent ,amp; quosyni Chrißo adducere debebant per errores amp;amba^i^ circumducunt,neadpuriörem illiuscognitionempoßintperuenire. Dabunt HU haud dubie gra^^^ fiaimpietatispœnas. ^t non minor eorum culpa eS^, qui fideles Chrißi teßes fcurriliter expl')' dunt, amp;nbsp;pro mendacibus exibilant. ESf hoe hodie frequens admodum, quandopublicèimpof')' res amp;nbsp;haretici dicuntur, exilijs mulÜantur, ferro amp;nbsp;igne crudeliter necantur, qui Chrißo Ießgt; yeritatis teßimonium ferendo in hoc yno omnia monßrant, qux nobis ad falutem conßquendaiigt; neeeßariafunt. Sedquiainipfumfilium Dei iniuria ißaredundat,illiusyindices manusißi quam eßugiunt,

Caterumyt loannem Daptißam propter yeritatis euangelictehoßes magnifiée commendari C' portuit; Itanonnullorum nimiam amp;nbsp;xquomaiorem de illo exißimationem reprimi yelcorrigi^^' ceßefuit,qui HU inharendo Chrißum negligebant. Scimus enim initibßatim aliquosfuiße qui exemple amp;nbsp;nouadoilrina eins maießate atqueyehementiaperculß, ilium Meßtam eß'eputarun(‘ Sedamp;dißipulos einsßulta eemulatione accenfos,Chrißo populi concurfum amp;nbsp;dißipulorutn fnulli' tudinemiuuidtße,poftea audiemiis. Imo cum tarn per multas genteseuangeliumpradicaßint^p')' ßolipaßim repertifiunt, qui in Ioannis baptifmo feu doUrina acquiefeebant, de Chrißo amp;nbsp;fide i)gt; Ium non multiimfoliciti,ßcuti dey^pollo amp;nbsp;Ephefijsnonnullis Lucas in ßlHis fcribit.EtelC^x^^ tnundi infelicitas,yt Dei minißros yel impie reijeiat ynà cum yeritatis doSlrina,yelillos adfupe)'' ßitionem yfque admiretur atq, colat-.cuiusreiexempla citm yetera tum recentiapaßim occurrV'f)^' Fr ergo huicerrori medeatur Euangelißa noßer,doe(t nunc aperttus,quis loannesfuerit,e^

HOMILIAIÎÏ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r’

tant till tribui defeat. quot;ïdoneratille^inquit^luxillajfedmiUùteratjyt teflaretur deluce, 'vtïbis afertèinter loannem amp;nbsp;Ch^umdiJîinguitj quem non fine emphaß lucemillam yocat-^ amp;nbsp;fenßu eß:Fuit /luidem loannes mijjjn d “Deo^ fuit lUi non temere à gratta nomen indttü^fuit donîs inßruilus excellentißimts ^adeo^ lucernaardensfititjftcuti æ Chriflo ipfo nomtnaturt non tame fuit y er a ilia amp;nbsp;eßentialts lux,qua exßß exifiit^ amp;nbsp;exßipß illuminandi yim habet: fed illiu^ refits ma do amp;pracofwe,ddhoc_mifitts,ytin tenebrisfedentes inyeram tllafiUj “Deiluce adduceret. Qiiolo- QKoittoJo tuJi co docemur,quiddeßnbirs Tdei minifirts iudicare amp;ßntire debeamus. Ornat illos fcriprura pracla rts omnino elogijs.i)icuntur enim lux mundi,ßl terraßucerna ardentes,patres qui in Chrifio rege-nerentßgati Chrifii,deniqjßruatores:neqj Ulo honore fraudandi funt, qui animas fuas pro Chrifio amp;nbsp;publica falute depofuerunt.Simul tarne cauere oportet,ne “Mefiia honore amp;nbsp;gloria in illos tranf-feranius,cùm ipß olim per Ifaia clamarif.Ego TOominusßoc efi nomen meü, amp;nbsp;gloria mca alteri no f4,4.1, dabo.Ât Chrifii lefugloria efi,qubd illu nobis Detts ab aterno humanigeneris redemptore cofiituity quodillunobrsfecir fapientid,iufiitia,faniiificatione, fatisfailione amp;noßraredemptionispretiu: quod Ule y nicies apudpâtre mediator .,aduocaties atq^tnterceßbr efi^qubd deniq^ in Ulofilo omnesgra tta amp;nbsp;falutis thefiuri cotinentur^neqj aliudfub coelo nome ejl,in quo nosfaluari oporteat. Piac quia partim Deitatis opera funt,partim ad incarnatifilij Dei myfieritipertinet,nulli alij tribui debenty qantacuntpfanÜitattsfuerit.'N.am qui hocfaciunt, amp;nbsp;in Dei legepeccant,qui nequosnobisdeosa-lienos faciamusprohibait: amp;nbsp;finiloru exemplis atq^ doClrina conuincuntur, qui yt ynum Deum co-lere,amp; per nomen lefu Chrifii inuocare docuerunt, it a ab imperitisßbi oblatos honores eiußnodifor titer afiernati,tmo totis animes detefiatifunt. FLota funt enim qua de loane amp;nbsp;Tetro ^pofiolis, de 7auloitem amp;nbsp;‘Barnaba in ..Ailiscomemorantur.Sed tir ‘Baptifia(ytfuo loco audiemus) aduerfia fuos difcipulos Chrifio fuam gloria confiantifiime affiruit, inter alia dicens ; Ilium oportet crefcere.^ tneyerominui.EtTaulus,ciim Corinthios fuis doHoribiesitaaddiHos yideret, yt ab Ulis denomi-nari y client,amp;propter illos ccclefia ynitatefcinderent, ad ynum Chrifiu illos remittit ,defe y era amp;nbsp;f/mmj/fiisfiiis loquens,,ait:Fbihil nifi minifiri fumtes, per quos credidifiis ,'amp;yt cuiq^ Dominies dedit.Hodie multifinilos in cœlis iam agentes pro dijs colunt, inter ea y erb illorufidem atq^ doilri-nam harefiosaccufant,Iudaoruplanefimiles,quiprophetaru monumenta fiudiofe ornabant, Chri.gt; ftum yerbperfiquebantur,cui iUi omnes tefiimoniu tulerant.Atqui ytinaheicpedemffieret infelix fuperfiitto,quam eb yfqprogrefiam yidemies, yt impurifiimis hominibies ea tribuantur, quafoliieS Chrifiifunt,qubdnimirumpeccata remittere, ccelo locare,amp; yitam conferrepofiint. ,gt;Itfi ifia Io.* anrii negatafuerunt, qui Chriflo tefiefanHißimtes amp;nbsp;maximiesfuit omniu, qui ex mulieribies nati fuKt,quidobfecro de illis[entire conuenit, quorumflagitiofi libido notior efl,quam ytprolixa redar gutione ofies habeat!^

Torro quod de loanne dixeratmagis confirmât Chrifii ampUori praconio, quod mox fubijcit: Chrifiuslux, H1C erat lux ilia yera, qua illuminât omnem hominem yeniens in mundu, Ita enim hunc locum legendu puto,neq,ifiam expofitionem Graca yeritasrefiuit ,ficuti ex patribus Auguflinies quoq, an- \^ib,\.depecC4 notat,quamuis in fuis fuper loanne traHatibies yulgata leaionefiquatur.Qua etji nihil abfurdi ha- torum meritis beat,quaflionibies tarnen ineptts amp;nbsp;curiofis occafioncprabuit,ficuti apud Cyrilluefi yidere. Ex no^ nbsp;nbsp;reinißioni

fires yerb nonnulU,dumßyix expeditepoßint,quomodo omnes mox yt in mundunafcuntur, Chri-fins illuminet:de naturalege amp;nbsp;rationes luce ifia exponunt ,cuiiesnemohominum omninoexpersfit.

Quodetfino omnino male dicant,iamp; hoc quoq, ex Chrifii beneficio nobis obtingere coflet, inprafinti tarnen loanes altiies quidfiellare yidetur, amp;nbsp;de falutifera ilia luce loqui,qua Deifilius in carne ma nifcßattes mundo intulit.Senfies ergo yerboruefi:Ego hie non de luce yulgari loquor,qualis in homi nibus cernitur,qui diuinities illuminati,yeritatis tognitione,dollrina item amp;nbsp;yirtutis exemplo alijs pralucent.Sedde yera atqj effentiali luce ago, qua omnis luminis caufit amp;nbsp;origo efi, yeronimiru amp;nbsp;aterno Deifilio,qui homo failies in mundu yenit, amp;nbsp;falutifera Dei at^j falutis cognitione omnes illie tninat amp;nbsp;exhilarat,qui ipfum yerafide amplexatur.Quod ciim deloane nopoßit did, qui quicquid lucis habuit,aliunde habuit,nec aliquempropriayirtuteprofito arbitriopotuitilluminate, illepro luce ilia yera non agnofei debet,neq^ in illo harendum elf^ ijs,qui falutifera ilUus lucis confortesfi'eri cupiunt. ^fiyerbhocnouudiuinitatisChrifiiargumentu,^laenimfihtsDeusluxillayeraefi^

Ili E V A N G E L. I Ö A NÏ S

^uit teneiras tneniiudifcutit,amp;per yiam yita «terna deducit : eadem aute de CJjrißo quot;Vere frxdicaTur, ^uem^ro^heta idea Solem iujlitits nominat : idem ctrte Dewfit oportet. FAcn aute^^ eiw comendAtione,lt;^uod omne homine illuminare dicitur.Efl hocpartim de eiw yirtute amp;poteniilt;f intelligendum.f^u« omnihw illuminandi^ fiufficit: partim de eius liber alitate aut gratia, qua luctn^ ßtaper euangeliuomnibw offer t,immer entibw quoq^, Jicuti omniuficuloru exempla tejlatur./fifi^ enim non omnes illuminantur,non Chrifii yitiofied illoru culpa fit,qui oblatafiibi lucem reffutinl)amp; adjalutares illius radios,''vt lippientesjolent,oculosfiuos occludunt.Quodfit yero omnes hominesfif Chrifiu illuminari oportet,omnes illospriwjn tenebrts effe confiât,nec lucem in fie 'vllam habere,pd‘ ufiquàm Hits Chriflw innoreficit. Ft code argumento tarn ij conuincuntur,qut homine fits yiribitsfi lutem confiequi poffe docent: quàm qui ynumquenq^ in fiua religione fitluari cotendunt, modb bonad'

■ nimi intentioneferatur.Quidenim cxcw yideat in tenebrisfÂut quid Chrifiu yenire, amp;nbsp;morigt; amp;nbsp;rejurgere opus fuit,fi quauts religio, aut nofiri animi intentio adfialute confieqtiendafiuffiiciebat ƒ mendaturpraterea nohts Dei bonitaspermodu illuminations,quern Joannes exprimit, Chrifii licet aduentu in mundum.Cum enim nos nonpoffemw ad Deum aficendere, ytfialutts in illo efforts tfficeremur:ille ad nos deficendere yoluit,yt nofirx earns particeps fia^us, quam in fie habet lucht' que yita nobs comunicaret, (futdergo de illius bonitate dubitamtsr^autputabimus ne, illufiußt^ ad nos deficendere extrema quaq^pati yoluififief Qtfia yerb nobs illuminands y enit Chrifitis,ne' firumfiuerit,ahie^ssoperibistenebraruin luceambulare,ytfilioslucis decet.Itaenimprofiefiio^t nofirx refifiondebimiSiamp; in cœls olim luce atq^ yita nunquaintermoriturafiruemur cum Jefiu fio Domtno nofiro:cui debetur benedi^iofionor.,gloria amp;potefias in xternum.Amen.

HOMILIA III I.

Inmundoerat, 65 mundnspen'pfumfadus eft, fed mundus cum non agnouit Jn fua uenit,8C fui eum non receperut. Quotquot autem eutn rcccpcruntjdedit eis poteftatem,ut filfj Dei fièrent,nempe ijs, qui credunt in nomen eiusiQiii non ex fanguinibus ne($ ex uoluntate car* nis,ne(^ ex uoluntate uiri,fed ex Deo geniti funt.

Diligenter quide amp;nbsp;magnifie'enofiri Saluatorismaiefiateatq^yirtutemloannesprxdicauii,^'^ cens ilium xternuamp; patri confiubfiantialhffe Deifilium, fnunditotits amp;nbsp;omniuquxinmtcn do fiunt créât ore,yitx author e ynicum,deniqj optacifiima illam amp;nbsp;y ere fialutare luce, qux fiuo in ntuH dum aduentu omnes homines illuminet. Conueniunt hxeijs, qux olimprophetx de Chrtfioprxdixt' runt,amp; qux pafiim in Apofioloruficriptsfiufiits explicantur.At ifiaprxdicantibis Apofiolis dufit re obijciebantur.Frimum,fii tails efi ChrifiiS,cur tarnfierb terrs innotuit amp;nbsp;cur Deis infielixb»' minum gents tot fieculs errare amp;nbsp;cxcuttre pafifts eflr‘ Alteru,fii tanta efi lues ifiits efifiicatia, J««)» in Chrifio Detsexhibuit,yt omnibusilluminandsfiolafiufficiat,qutfit, qubd tampaucipereantH' lumtnantur, amp;nbsp;maiorhominum pars tnfius moribus atquefiatutsperfieuerat.^Imb ne ipfiqttideitt ludxi,ex quibis Hie natus efi, Hlum agnoficunt. Frant fia non paruaficandala, quibus euangelh prxdications curfius yalde impediebatur : nec Apofiolorum moab temporibts quxfiiones fix motif Junt,fied exde hodie etta pafitm audiuntur.Clamant enim nofiri aduerfiari] : Si y er a efi, qua noui iß[ euangeliciprxdicat,dobîrina,qus no erraffe yideat matores nofiros, adcoq^ mundu totum,qui doaft tiafiatot fieculs ignorauitl’At qus pius aut cordatts dixerit,Deuhoctamdtu paffuru fiuiffe!’ httt fit Dei yerbum efi, quod fit annuitant,cur nd frudlis fiert maiores.^cur no agnoficitura yirs doHißt ms amp;nbsp;fiapientifiims,quales hodie multipafiim inueniuturf’cur in ills locs,ubi maximefbnat,frf exofium efiijs,qui optbts, honoribts amp;nbsp;dtgnitate alios excelluntt'Hxcfinquam) amp;nbsp;multa huiits^‘ nershodiedtcuntur,amp; oltmquoq^ dtdiafiuiffefictmts.Atomnibus hifice inprxfinti loco loannesft' Jfondet,amp;primo quide docet,C hrfium iam olim quoqffuam yirtute exeruijje,nec ynquafiuo defuißf ojficioihominuaute yitiofiaUufiuiffie,i^ adhucfieri, quo mints ipjits lucefialutifiera firuantur. J)t' inde ofiendit,hominu cotumacia illus dignitati aut regno nihil derogate, ctim no defiuerint hueyßb qui Hlum digne reciperent,neq, in pofierum defiuturi fint, quos Hie omnesfialuts cjf fiummx fieldt' tAtd

H o M I L I A Ilir, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8

participe! redJat. r'hipaucis quot;verlis comprehendit, quecuntpue alibi fufuts dicuntur de tota na firajalutisratione. Efl itaque locits hie mttlta confyderatione digniflimtts. IsLam amp;flcandala tollitt qute hodie multos impediunt, amp;nbsp;nosgrauißimis rationibus excitât ad ample^endum Chriflu, in qu9 yita amp;nbsp;failli noba per Euangelium offertur.

.Adytrarnqueobie^ionem flmul rejfondet ; tir pnmam quidemdire^enegat, alteram y eroper Chriftwmab _ trimtnis translationem diluit.^dpriorempertinet, quodaif.Tn mundo erat, amp;nbsp;mundtuper ipflim faiitii e^^.Quaritii (inquit)cur nunc demum mundo innotuerit Dei fiUtu, quernpreedicamui, yel temex^uiTei cur Deui humanumgenui tam diuerrarepaffttsfltf^tqui illeiam inde ab exordio rerum iti mun- ^Qcet^ do erat,neqj ynquam ftclatuit,yt nonapertaJitie yirtutti argumenta protulerit. ^tio qua hoc pró bet,ßbijcitur:^ammudwper ipflim/a^lui efl. Frequentenim hot eflHebmeis yt copulapuapar ticulapro caufali aut rationali ytantur:quodipfum hiefleri^yerboriim eontexttnfatis euiticit. Efl entm argumentum à Dei natura deßmptum, qui non créât modo ^fld absfè creatüpreeefl, amp;nbsp;ilia yirtute amp;nbsp;fapientiaßafouet,conferUat atq^ regit. Cîim ergopeneternum ilium Dei Sermone mun.-dus hic conditus fit,nunquam eum ille deferuit, fed ubi^ in eins coferuatione atq^ guberuatione feprie fentem exhibuit.Fotefl hoe infinités exemplii demonflrari ,qute amp;nbsp;machinam iflam mundi totiui amp;nbsp;yniuerfumgenus mortalium Chrifli ,promifii mediatorts amp;nbsp;feruatoris, beneficia feruatum ejfit teflantur.Qua enim ratione faBum dicemus, quodin diluuiogenus humanum non totumperierit^ (iimomntscaro(ytfcriptura loquitur)yiam fuam corrupiflèt!^ FLumhoe FLoemeritoafcribemusi* At nunc quoque inpeccatrice imagine ex Adamoprogenitum, amp;nbsp;affeélibus obnoxium fuifjè, illites ebrietas abunde docet.Etfiriptura ilium coram Deo gratiam inueniffe ait: Qßd yeràgratiaopits eratjfiferuari merebaturé^odfi gratia huius caußm queeras, non aliamprater promifjum illud fernen inuemes,in quem FLoa reff exit, amp;proinde perfidem iuflitia heeresfaSlus efi,yt ^poflolus ad Hebr.tefiatur, Ergo iam tum Chriflmflia yirtute in feruando mundo exeruit. Deinde qua rait Hetr.ii* tionefaSluputas,quod Deuspopulupeculiare fibi delegit, ludaosnimiru, quosfaluttspromifiioni-btisdege^ eÿ cultuexternoinflruxit.^qubd proprer illos Aegypro primiim benefecit deinde propter eofdem illam plagis horrendrs afflixitéquod incurabili cotumacia rebellantes non excidit f qubd bei lo captos ab exilio ‘Baby lonico reduxitéquad cotra hofles yndiq^ inßrgete! défendit f qu 'oddeni^ im perantibus terra illoru 3^manis, rempub.tarnen ey ecclefia inter illoS conferuatiit Hac certefine mediatorts alicuitis interceßione nbsp;nbsp;merito fieri napotueruc, ciim Uli fürsfceléribus Dei ira quotidie

prouocarenî.Qui ciim inter homines tunc nullus fuerit, neceflarib hoc omne Deifilio acceptu ferri de bet,qui ex illagenteprafinito tempore carne afjumpturus erat. Docent hocprophetaru oracula,qua frequenter monent, Deu propterfiliufuum,promijßm redemptore, ipfispropitiu fore. QA) cumpri-misreferridebet,quodIfaias regi.gt;lchas Chrifiu auxilioforepollicetur, ciimilleàSyrtsfimulamp; ïfa.7,f.amp;èi dfraelitis hello peteretur. Taceo nunc^ropter ludaorugenre feruata fimul amp;nbsp;euerfa ejfepotentifli-mayA^rioru,‘Babylonioru,Ferfaru amp;nbsp;Gracoru imperia: quibus exemplts non obfeUre teflabatur DeifiUusfeilliusgenrésproteéloreeflle, exquatande homonafcidebebat.Sed amp;nbsp;in.gt;ipocalypfiag.. Apocä.iji nus dicitur,immolatus ab origine mundi,earn nimiru ob caufam, quod meriti Jui yirtute ad primas yfrjparentes extenderit.‘Eefie ergo dicit Ioannes,faluificd ilia lucemflmper in mundo fuifje, ty'fua yirtutéatq^prouidentid euidentifiimés argumentisprodidiJfe.Addit aute : Sedmunduseum noag.» nouir.Quibus yerbés crafja ignorantia, yel etia yoluntaria caciraris,reos agit omnes homines, qui tot modésfefeproferenteluce nec yidcre necampleSli yoluerint\,fedfe ipfis manifeflantepartim car nalifuaJapientia decepti,partimpraués ajfeélwus feduÜi, turpiterfint affiernati. Ira ergo concedit adiierf(trijs,quodfecundo loco obijciebant,ytfimul crime in homines transférai, quoru yitio hucufi^ faÜufir,quo minus profiter et lux ifia,qua tarn magnificepradicarat.Comune y erb totius mundifee lus lußoru exempla amplificar,cùm addif.Infua y enit,amp;fui eu non receperüt,Quafi diceret'.FLea, »îo m'fli gentiles meos ludaos obijciat,cùm quad y os dicités ego lubens cojitear. Tanta enim'fuit in excipiendo Cßiflo mundi yecordia amp;nbsp;ingratitudo, yt cîim ille in fua yeniret,fui quoq^ illü non rece.-perint, qui eiusdomefliciceferipoterat.Ethac quidedeludaésdicit,quos Chriflipeculiüyocat,quia patribus iUorüpromifsiones de illo datafuerunt,quia ex illésJècunducarne nafci debuit,quia aeni.-que inter illospradicauit, amp;nbsp;illésprimés in carneJèfe exhibuirjadeb,yrJe adfolas I^raelés oues

IN evangel, IOANNIS

ftitndiceret nomine à‘Paulo t^ipoßolin CircumcißonK nominatur. yeniendienim yerioin^ noû modi) incarnationefignißcariputo,ßdfimul omnia co^rehendij^ute iam incarnattps inter Tud^'. osfecit autpajjitf e§^:do^rinanimirum,miracula,morrem,reßirre£lionem,amp; quiecun^j alia algt; £' uangeliflti comemorantur. In quibw tam manifeßafromißi ‘Meßia indicia eluxerunt, ydnriKii

l04n.7^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yoces ißa audirentttr: ChrißM cum yenerit, numßgnaplura edet hiif, qua hic ediditl

cerdotum ferui,cmn concionantem audiuißent,heris ßuü diccbant: Hunquam jic locutw eß homo/' €ut hic homo.Qutn ipjos facer dotes non femel dim miraçuld tum doUrina tllius conuiHos obßup^jg ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multoties legimus.idldeo tarnen ißa nihilfrofecerunt, yt atrocibtcs conuitijs laniatum, e^ÿofrenf^

captu injj Concilio Seniorum at^, Sacerdotu condemnatum Pilato,hominiprophano, amp;nbsp;ab eccleßf Dei alieno,tradiderint:ne(}j antea aduerfin ilium furere defterunt,quàm eum in cruce ßßenßtri yi* derent.Imo ne morte quidem eiuf acerbißima illoriirabies exaturafpotuit, cùm in hune yf, dien^^ illius nomen at^^ dod:rinaperfequantur.Hac omnia fatetur Joannes, ita tarnen yt inuidia omnef» C hrißo amp;nbsp;illius priedicatione in hoßes illius, ludteos imprima,deriuet. At nobts ißoru y fus effe let,ne illorum clamoribtis ofendamur,qui hodienobis( yt initio diJium efl)eadem obijciunt. quam enim ita prmualuerunt tenebrx fub Antichrißo, quin fcintillie amp;nbsp;lucernula aliquot animos illußrarint. °M.anfit equide in yulgo oratio Dominica,Symholum Apoßoloru,Decalogiii euangelicahißorixnotitia.Uecyllumfuitfeculü, quodnon illußres aliquos J^iritatvs teßes haU^'^ rit,quorum multi fanguinepro Chrißo fuderunt.Paßtts eß ergo Deus mundum œcutire amp;nbsp;erraff quia hic ciecutire amp;nbsp;errare yoluit.IIec cui mirum debetyideri, Chrißu in fuis cultoribus exibilarh amp;nbsp;doÜrina eius,cuius minißrifumus,explodi, cùm ipfum olim coràm docente amp;nbsp;miraculisßtisp^^^ rimos quotidie iuuantem,non modo prophamegenres,yerumetiam ludtei reiecerint, quipromijsilt;»^^ lus lege at que prophetarum oraculisfuperbiebant,quxomniain Ulo ynoßum habent comf^'

; mentum. ‘Manetperpétua fuum mundo ingenium,ytfibifapiant homines, amp;nbsp;carnis iudiciumfecU' ti non nifi yanis amp;nbsp;turpibus deledentur, amp;proinde yeritatis lucem odio implacabiliperfiquanttit' Ulonergomelioremfortem,quam Chrißtfuerit, hobdpolliceri debemus. Imb mirumpotius ^idert . debetiin tam deplorata mudi totius conditione aliquos reperiri,qui gratia Dei gußupelleJli in

’ partes concédant. Sed ita impletur quod Chrißus dixit, paruulis amp;nbsp;infipientibus reuelari mjjU' ria regni cœlorum,qu« fapientes huius feculi nimis fiperbè faßidiunt. ßleque tarnen fubfißamut ii^ ludaorum contumacia atque ingratitudineifedftmul cogitemus, quam horrendis modis illos 'yltttf fit Deus,quando amißaltbertate,patria,repub. amp;nbsp;eccleßa extorres aberrant, amp;fimul repudiatiàfi gno Dei,aßefalutis quoq^ exciderunt.Quodipfum eueniet omnibus, quifimiliproteruia oblatamƒ' li yeritatis lucem aßernantur.QMmodo enim ex oleaßro defumptis furculis parcat Deus, qui nA' turalibusramisparcerenoluitJ P'ideT^om.u,

KunJi incredu Pirterum ne m undi incrediditas amp;nbsp;Judaorum contumacia Chrißi caufa regno aliquidderol^ litM Chrißo ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yideretur,mox oßendit Ioannes,non defuiße interea aliquos ,^ui diuinitus illuminati illureceg

hil dera^af, nbsp;nbsp;perint, amp;nbsp;falutis in illoparticipesfaJiifint.Quotquot aute receperut eum (inquit) dedit eispoteßiiß

ytßlij Delßerenf.Qwna exfanguinibns,neq^ ex yoluntatecarnts,amp;c,Tndeßniteloquitttr,amp;ßcittt prius ludaorußmul amp;nbsp;reliqui mundi ingratitudine accufauitiita nunc omnes credences,tarn exgt^ tibus quam ]udais,coprehendit: yt oßendat Chrißo adeo nihil deeeßiße ob deteßabilem illam irnpio rum hominii contumaciam,yt hacpotius occafione regnum fuum,quodprius angußis Iudaaßndgt;gt;^ concludebatur,per totum orbem dilatarit, eä'ßagratia dona in genres omnes eßuderit, ßcutiolii» propheta pradixerunt.Uec etiam DeieleJlts fraudi fuißedocet reproborum hominum malitMW) quando illi nihilominusßlij DeifaJiifint, amp;nbsp;in Chrißofalutem inuenerint. Sunt hac plena dulcißf* • ma confolationis, quandocogitamus Chrißi regnum hominum ingratitudine amp;nbsp;rebellione noneurf* ti, fedpotiuspropagari. Habet enim Deus femperßa illafiprem millia, de quibus'Elialoqud^ tur,amp;qub magisfurit mundi impietas, eb longius amp;nbsp;latius dißerguntur Chrißißdeles, quiph' res hinc inde eccleßas per earn occajtonem excitant. Exemplum huius rei nobis exhiberperfecutio, qua Saulo authore Hierofolymisexcitatapiosdißerßt : quorum alijin Samariam, alijinTbt' niciam eir lAntiochiam, nonnulli in Cyprum yfque delati, euangeliumpradicauerunr. ^odcbn^ fapè aliasfaiiumft, neminem ttrrere debet aduerfariorum noßrorum furor , qui ipft quideitt Chrißunt

H Ô M I L 1 A i t ƒ.

Chrißitm reijcere, amp;nbsp;ßi^fos ai UUm communione excluders posant, obfiare yerb nonpofßtnt, ^uo tnmiM ßle adß yocer amp;nbsp;ßluos faciat, quos in illopatsr siegte, ^riußjuam mundits htefundarseur. Ctsteru coneineturpoflremds hijee Euangeliflts yerbds tota noflnsßeluttd raeio, eribtes capieibies com prehenfa.'Primo enim docet quM ChrißiIsßfrüÜuißt, aue quid, Uleßtdf conßerae.Deinde qui nam iliofruantur,oßendie. Tertio ynde ea hominifacultas obttngat, qua amp;nbsp;Chrißum amp;nbsp;in hocfalu-tem anipledlitur.2dos deßngults ex ordine dicemtts,qu(e ad hutits loci interpretationem faciunt.

Q^oadprimum^atf.Dedtt SMfoteflatem,ytßlij T)eißerent. Eeriphraßado^ttonisbeneßetude^- litChrifloada^ fcnbit^quo nos Deus in Chrißo in fiUorumßorunumerurecipit. Eß hoc niants quam yt yel yerbis sxfoni, yel cogitatione coprehendi poßit^ Attamen magna exfarte illitts excellentia cognoßeturßt quales nos naturaßmus,coßideres:Filij ir« nimirti eir damnationts,qui cum Deo reconciliari(quan tumm nobis erat)nonfoteramus^yt nos yelßruulorÜtnedüßltorudoco haberet. Quia enim Adam feceddo peccatißruusfaHuS er at fuißmiles filiosdd eß^feccati ßruosgenuit.Et hinc eß illa naturte corruftio,qudßriftura faßim aCcufat.Ait enim: Figmentu cordis humani malu eß ab adoleßentia ßiu.Gen.^.FLouiquodnonhabitetinme,ideß,incarnemeabonu.Tideolegetnmembris msis,rebel lantern legi mentis mete, amp;caftiuu reddentemmelegipeccati.ßom.7. ‘N.onfumusidoneiexnobts iffis,neadcogitandum quidem,amp;c. 2.» Cor.“^. Qms omnia fanÜißimi quiq^ deßmetifßs ingenue fa- ifa, ^4* tentur ,imo iußitias quoqfuas inßar fordidoruu centonum efß aiunt: nimirum propter labes quts ex tiaturts ßrruptione illis cohterent .[mpoßibile ergo erat, yt Deo yniremur,quifummum bonum amp;nbsp;abfolutepurusatq^ fan^useß. AtquodnobisfaHit impoßibils fuit, fluts Detprtsßttit,qui ytnos fuosßatres amp;nbsp;Dei ßliosfacer et,ipß homintsßliusfailus eß, amp;nbsp;ctim noßra caufam infe fußepijßt, fuis mortismeritopeccata noßra expiauit,diaboli imperiu euertit, naturte corruptions partim fußu-lit,partim ne nohts imputetur effectt,deniqj ßo fanguine ablutospatri fuo reconctliauit, ei!quot; adoptions ßiritu animis noßris inferuit,tn quo clamamtts,Abbapater,ßom,8, Eß aute btsc non inanis di gnitas,ßdomnes yerte beatitudinspartes jibi coniunilas habet.St enimßlij Detfumus, ytiq^ htere-ßsquoq^erimitSyharedesquide Det,cohtsredesaute Chriflt,Fromittithocille,dicens: Tbiegofum, Ulte yolo etidjit minijler meus.ItemtEgo dtßono yobis,ßcuti dijpofuit mihi pater meus regnum: yt Luc.a» edatts amp;nbsp;bibatis fuper menfam meain regno meo,amp;c. Q^idyero hic aliud quam coeleßis amp;nbsp;ceterni regni tonfortiu polhcetur.h'de cutusgloria, maießate amp;nbsp;beatttudine propheta dixit: Q^tsoculus non yidtt,amp; aurts nd audiuit,amp; in cor hominis non afeenderunt ^qutepræparauit Deus diligentibus ß.

Vndeßmiil colligiturfalute,cuit(s nobis Chrifus author ef,perfeildeße,neq yllis adminiculis opus habere,quibttsnos illayclßdctamits uelperßciamus.Adhtsc de Dei erga nos amore indulgentißimo ifla abundeteßantur.^ißliu habet ynicu,eum^dtleilißtmü,ndfactie aliosadoptat,ne inplurespar ÎW diftrahatur hxredttastneqfratres nouosßlittsßbi cooptari yolet.At deusßlio ynigentto amp;nbsp;natu Itali ndcontenttis,ytfuie bonttatis diuitias declararet,ex mißro mortaliügenerei imb ex hoßium fuo rumnumeroßlios adoptauit,amp;ytilliapud Deum locumhaberenttfUusUle ynigenitusnoßrte mi-ßrix conßrs fiert yoluit, yt primogenirus inter multosßatres ef^iceretur. 0 liberalitatem exempla carentem. Obonttatem incomparabilem.Ocharitateminexhaußam. 0 indulgentiamplus quam paternam:quteß quem ad redamandumpatrem hunc non excitât, ad sxofculandum filium non ra-pit,non item adquxuispro illoferendaanintaf.nx Ule Thracijs niuibusfrigidior nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homi-^

nis,nedum Chrißiani hominis,nomen meretur.

Secundo quibus nam detur tantoheneßeio frui,indicatur.Omnibus nimirum, qui Chrißum Yeci- Adoptw quihui piunt. Flon eß enim perfonarum reßeSiis apud Deum. Et in Chrißo non eiif, ludxus neq^ Grxeus: tion mas neqfœminainon feruus,neq, liber,amp;c. ^lox yerb,yt qui nam Ulifint intelligamus j per ex-pofitionefubiicit: Flempe ijs,qui creduntin nomen eius.Solis ergo credentibus Chrifus eß falutarist foil Ult adoptionis beneficiumßntiUnt.'ßatio huius diHi eß,quia non alio organo,qudmfide, Chri fius apprehendipoteß,yt nobis yniatur. At ciimßmpliciterpofet dicere : tjs qui credunt in ipßim: maluit diceretljs qui credunt in nomen eius.Ita enimplus quiddam dicit, amp;fidei yerx modußu re-gulam exprimittqux eß,yt talem agnoßamus,qualisprxaicatur inßripturis,tir qualisipßnomine fuodefertbitur.FlomenfilijDeiincarnatteßlESvS CüKiSTVStEtïeftisquidsdidlusef,priuf-quam in matris yteroconcipereturiquodßluatoreßgnificati Chrißi y erb nomen ab officio illifuii

i 5

ïN evangel, ioannïs

itt)poßtum,amp;Jaluandi modumßue rationeexprimit-ïdem enim efl ^uod VnEfui, amp;nbsp;Helraltx (i,‘^eßia,rejßonde[,Kngebanttir autem ex Deï inßicuto olim Sacerdotes tir ’ßeges,l^nBi ergoß«f Chrißt nomen accepitßluts T)ei,ytßenofirum Sacerdotem amp;nbsp;l^emeßßeteflaretur.Etßane ytrO' que officioprobe fungitur, Sacerdote enim egit,ctim doceret^oraret, amp;ßipßtm inaracructiprono' bis oßerret: quot;ßege yerb,cnm nos ex diaboli tyrannide affereret, leges yitte ferret, bonis cceleßibtts di' taret.lmb hxc omnia adbucprteßat,ci(m eccleßafuam,adeo^ ßngulosfideles,quo tidie yerbo amp;nbsp;ff' ritu fuo\doceat,pro Ulis apudpatre intercédât, facrificij fui meritu Ulis applicet, eofde ex hoßiu tatn 'pifibilium quam inuifibilium manibtts aff'erat,tueatur, regat, donis ffiritualibw exornetßde impiß 'Itero dignas fcelerum pænas exigat.Ideo facer dos cetermts amp;nbsp;rex teternus dicitur, cuius regnum p' nem nonhabeat,Quitalemagnofcuntfirmoamp;conßanti animi affenfu proinde docente audiMh interceßione illitts zlr mortismerito mtuntur,mandanti obediunt, in illo denique yno qucerunt cunque ad yitam amp;nbsp;falutem necefiariafunttii reuera credunt in nomen eius, ör hac ßde ilium af prehendunt,ytper ipfumfiUj Dei amp;nbsp;cohceredes illitts efiiciantur.Hinc efl qubdfidesiußificareßtii' uißcare,faluare,amp; ad regni cœlejlis hxreditatemfubuehere dicitur.Quodcum multi de nuda amp;nbsp;tn-ani fideiprofeßione intelhgant,nos falutis rationem nimis facilem comminifci yociferantur : cutH reuera nihil magit arduum,nihil difficiliits, imo homini impoßtbiliusßt, quam fide y er a Chrißutif ampleSli,ßcuti mfequentibus Euangelißa docebit.

Sequitur enim,ynde ißafacultasßt ,yt credendo Chrißum apprehendamus, tirinillofilij'Dt^ efiiciamur. Qut non ex fanguimbus, neque ex yoluntate carnis, neque ex yoluntate yiri , fedet» Tieogenitifunt. Quibus yerbis ita nos ad ymw Deigratiam remittit, yt omnia exclttdat, quee nobisprteclara amp;nbsp;alicuius momenti effè yidentur. Inter queeprimum locum fanguini, yelßtnguini' bus tribuit.Ât fanguinis nomine cognationem, quie confanguinitas multis dicitur, denotari, notitts eß,quam yt demonßratione opus habeat. T)e generatione ergo carnali amp;nbsp;generis prarogatiua loqut tur,cui quantum tribuathomines, quotidieaudimus, Hinc enim fuperba illa nobilitatis oßentati»' hincfucceßionis maiorum à multisficulis repetitx commemorationes : hinc infolensgeneroßtatis fi' ducia,quam yeßitu,geßu,yerbisffaSlis, irißgnibus ,amp;infinitis alijs rebus yanißimi hominesprO' dunt.Sed apud ludteos ebyfque progreffa erat ißa infolentia, ytfalutis rationem ex generis praro' gatiuapendere putarent, amp;nbsp;propter lUam reliquat gentes omnes contemnerent. Ideb nunquamnon in orehabebant patrem fuum Äbrahamum,quaß ex illogenitum eßfe adfalutemfuß'iceret.Quorun^ fimilesjunt,qui hodiefalutem in eoconfßerearbitrantur, quodex parentibus Chrißianisßntprof nati,nec interim de Chrißiani hominis officio ynquam cogitant. Sed omnibus ißis /oannes reffori' det,lt;amp;fiitosDeiexfanguinibusnafcinegat, adeoq^ carnalem generationem apud ‘Deumnihilme^ menti habere teßatur, ytpropter illam nos ad coeleßemfiliorumfitorum dignitatem euehat. Qtiii enim illa faciat adfalutem,cum polluta fit,amp; natura corruptionem ex primo parente, ceu harediti^ rio iure,in nos transfundat.^De illa cert'e Dauid loquebatur quot;Pfial.^ \.En ego in iniquitateformatn^ fum,amp;inpeccato concepit me mater mea.Eeccatores ergo nafcimur,amp;filij ira,nonfilij adoptionfli qui ad har edit atem cceleßem admitti mereantur. Vnde Tmullianus olim relie dicebat: Chrißiani fiunt,nonnafcuntur.Eßitaqßneptaplane amp;ßulta ißorum hominum gloriatio amp;fiducia,quiiti falutis negotio carnis natiuitati aliquid tribuunt ; yt illorum quoq^, qui eccleßa titulum amp;nbsp;primat^ ? fibi yendicant,eo quod .^ipoßolorumfucccfforesßnt. Qffd enim nuda fucceßiofaciat,cüm ex firn' ^lißimtsprogenitum quoq^ejfi nihil profit.'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

^ddit aute hannes : ßieq^ ex yoluntate carnis,neq^ ex yoluntate yiri. Comprehendit hicßmui omnes hominis facultates amp;nbsp;quacunq^ ab Ulis dependent:Intellelîum, yoluntatem yel animipropeti ‘ fionem,fludium amp;inßuutum,didadeniqj amp;nbsp;falda omnia,amp; his quoq^nihilproficidocet : (^uomodo enim filios Deifaciat intelledus naßer,ciim animalis homo nonpercipiat ea, qua funt jßiritus j^uomodo ad tarn fublimem dignitatem yoluntas nofir a affiiret, qua nifi à Deo mutetur nbsp;nbsp;traha*

tur,femper mala nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;item yirtbtts eo yfq^ enitemur, qui exnobis ipfisne adcogitanduqui'

demfumiis idoneif Qffbus deniq^ operibus tantam dignitate merebimur, quam nec oculiis yiditneqt Aurtsaudiuit, qua^ omnem humanamentiscogitationem longefuperat ßeSlißim'eergo hoc quoq, membru adiecit Euangelißa, quod adoptionis dtuina ius neq^ ex yoluntate carnis, ne^ ex yoluntate yiri

H o M I L r A nrr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ie

eß,tutufcuntij Jjotntni^ depen^eat. Qui ergo funt inquis, quihtn tanto leneficio frtii daturf Audi:QmexT)eogemtifunt.liotMigtturgeneratione,yelregenerationeopii4 e^i^,ficuiiipfe Chri» ßu^ Cap.'^.prolixe doceiit.Hxc cum nobu non altunde ^uam ex quot;Deo conttngatf ua adtllum nos re» fmtttt Apoßoliiifytilltuf caußam tngratuito eins amore at^ mißricordia nobts conomonßrec. Hae enm Ule motus immortale amp;nbsp;aternum yerbißttifernen antmiis noßrts inferityt^uod/^iritu yiuißea» tum nos régénérât infilios Del. Ita Tetritshoc myflerium exfonit^ quando Chriftiants ftribebatt T^natt nonexfemme morttdtyfed ex immortalt}per fermonem T^et 'muentts eit manentts tnteter^ i,^ef,ti num. Quia tarnen de regeneratione ißa alibiplura dicenda erunt,boc inpraßntiannotaffefufficiat^ nonaltosfaluttsin Chrißo confortes fieri,nifi qui ilium ßdeamplexantur, amp;nbsp;ita ‘Deißlijfiunf.ta» les autem non facit y el carnalts generatio,uel noßra yoluntas autfacultas aliqua, fedfolius T)ei il» lud Opus e^lf,qui exgratia nos adoptat,amp;filijfui ynigeniti coharedesfacit, l^nde colligimtts,falu» tem nobtsnullonoßromeritofedex mera DeigratiaperßdeminTefum Chrißum obtingere,qute doSlrime euangeliae amp;nbsp;apoßolicte fumma e^.Aßert autem horum conj^deratio certißtmam animi ßdutiam,quie de falutts certitudine nos dubitare nonpatitur, cum illam ex gratiie Vei inexhaußds fonttbus manarefciamus..^ff trt quoq^ confolationem in tentationibus dulcißimam,ne de eius in nos ßudio amp;nbsp;amore dtibitemus,qui nos in ßltos adoptare dignatus eif^. liiouit enim inßrmitatem no» ßram,amp; ytpaterindulgentißimus noßri miferebitur.Adhxc ofßcij quoq^ ißa nos admonentfytni» mtrum noßra dignitatis memoresfUorum i)ei ingenium referamtis,ilium amemus^ colamus atque obferuemus,nepropter nos nomen eins male audiat.ha enim regni ctsleßis haredttatem cofequemur in Chrißo /eßt Domino noßrotcui debetur benedtClio,honor,gloria dtpoteßas in aternum.Ameni

H O M I L I A V.

Et fermo ille caro fadus eft, amp;nbsp;habitauit inter nos* Et uidimus gio* riam eius, gloriam (inquam ) iielut unigeniti à patre: plenus gratiaÉ amp;nbsp;ueritatis*

QJ^tmadmodumDeus yniuerßmfalutts noßra rationem inßlioßo'^nigenito complexus e^^,quern ideo incarnari amp;nbsp;hominem fieri 'yioluit,yt illius merito redepti nos ipfi yniamur: Jtapublicus amp;nbsp;communü nofier hoflis Satan.,ommbus faculis in hoc fuit, quot;ytt teram de Chriflo do» Ürmam mendacibus commentts y el obfcuraret, yiel 'etiam omnino euerteret., ne illo cognito dr per yeramfidem apprehenfo homines falui fiant, quos ipfeaterno exitio fecum damnatos quot;tellet. ïdeo ohm quot;fiuentibus adhuc apofiolts, yens amp;nbsp;oculatis Chrifii tefiibus, Cerinthum amp;nbsp;Hebionem exci» tauit,qm aternam eius diuinitatem negarent:alios item,qut eiufdem incarnationem in dubium yo» carent,yeldenaturarum inilloynione quafiiones amp;nbsp;difiutationesmouerent, qua ad}abefaCian» damßmpliciumfidem tendebant. Etquamuts ifli ohm ab Apofiolts amp;nbsp;horumfuccefioribus abundè cnnfutatijint,non tarnen qutefcit hofits tile nofier, fidpaßtm per ambitiofos rixatores nouafimina ßargtt,exqutbus non yeteres modo harefis,yerum etiam noua amp;nbsp;inaudita pritis impijßimarum opinionum monflraenafcuntur: Ff iam eos omittamus, qui etfi ea confiteantur, qua de Chrifii lefu 'diuinitateamp; eiufdem incarnatione exfacris Uteris edocemur: de illius tarnen merito nihil foliciti» yel Epicuraos agunt,amp; Chriflianam profeßionem turpißima fcelerum liceneiaprophanant,yelfa^ lutem fuis operibtis aut aliorum meritis acceptam ferunt, amp;nbsp;ita Chrißumfibi inutilem reddunt,yt ohm de Galatis, circumcifionem Chrißo coniungentibus, Apofiolusfiribebat. E^ ergo diligentt confyderatione dignaprima huiusfiripti euangelicipars, qua loannes fummatim compleClitur quid pij de Chrißo credereamp; fentire debeant:‘Himiriim,quod Deus fimuleist homo fit,qui amp;nbsp;ipfi yi» tarn lucemq^ in fife habeat,amp; fua yirtute tarn yita quam lucis illiusfaluifica confortes, adeo^ Dei filios, facial omnes eos,qut ipfiim yera fide amplexantur. At quia de hts nunquam fatis did po» teif propter nofiri ingenij tarditatem, non contenttis ijs qua hucufi^ diBa funt,eadem in epitomen autfummambreuiorem nunc contrahit,rurfumdocens,quomodo inmundumhunc yenerit Dei fi» lilts, amp;nbsp;qtiti'ffidonenobisynittisfit,ytnosquoqfinipfo Deifilij efficiamur. Qiiaitaproponit,ytamp; mcarnationis ipjitts mjißerium,amp; diuinam eiufdem maießatem fimul comprehendat.

4

r N Ë V A N G E £♦ IOANNIS

«yumma wmmum e^^:Etßrmo tlli caro faïius nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;halitauit inter nos, Comprelenditfaucff

üfceyerhts omnia,qua defilij Deiincarnationeafud quot;Matthxum amp;nbsp;Lucamdicuntur,tjut conti' ptionem exjjiiritafan^o, natiuitatis left Chrifli hiftoriam, ynà cum omnibus ejua hanc comifttf* autconficutaßtntcopiofeexpoßterunt. ‘Breuitatem yerb fuameiufmodi yerbis comÿenfàt,^uitfigt;^' gulaadhuius myßerij exflieationemplurimum momenti conferunt, quot;Primo enim (/luKrtKUiatt-S ermo ille ( tantum enim yalet articultts Gracus, ^ui hoc loco habetur ) quafi dicer et. quot;De quo tAin magnificàîocutusfum,quiab «terno erat.,per quem omnia creata funt,qui yitam iSquot; lucemotnnilnf^ propria yirtuteconfert,quideniqf ‘Dèifilius,adeoq^‘Deusyertueffj, amp;nbsp;miferk mortalibushoelAr' gitur,yt etiam ipft T)eifilij efficiantur:is(inquam)carofaUus e^. Carnis autem nomme totum bi tninem comprehendtt»Solet enim hac Synecdochefiriptura crebr'o ytt,yt yel anima y el carnis'^lt;gt;‘ cabnlo totum homînem,animaamp;carneyel corpore confiantemdenotet. Sic dacob cumfiptuafin^* animabus in Aegyptum defcendiffie dicitur. Et tn Eeuitico frequent ePf^ ifla locutio: Anima ftpectS' tient,eirc'.ciim neminidubiumfitidetotohomineillic agi.ißurfumtndiluui] hifloria legitur, omnett^ iarnem corrupifie yiamjuam. Et in Pfalmts omnts caro dominubenedicere yelpraaicare iubetut* In quibus locutienibus abfurdum effet animam excluders, cum fine hac caro necpeccare,nec pradicare pofiit.Perinde etgo hoc elfi^,acftdixifiet loannesiSermo illehomofa^us eS^. Carnist^' men yocâbulo yti maluit, qua hominis pars e/^ abtedlifiimaamp; fiiaptenatura morialfs atq^ corftt'^ ptioni obnoxia,yt Dei erga nos amorem indulgentißimum clarius exprimât,^ filiu Dei non moi^ humanam natura,fedinillaomnesjimulinfirmitates lÿ miferiasfufieepiffe loceat,quibus nosdun^ in hac carne yiuimus,exercemur,adeoqj nobisper omma(folopeccato exceptofiimilem fa£{umfui]f^gt; jicutt in epijiola adHebraos Apoftolus docet. ddihil ergo locus ifie Apollinario amp;nbsp;eius difctpulis ß irocirSatur,quiDeifiliumcarnemjolamaf]ùmpfiffedicuntabfqj anima humana, eb quodhuius lo' cumfuppleuerttdiuinitas. ,gt;lt quomodopoterit homo did Chriflus,fipotifiima amp;nbsp;praflantifiini^ homindparte caruit,qUam fiauferas,cadauererit,quiprius homo dicebaturfAut quornodoawm^ rumredemptor er it, ft animam ipfenonhabuitd Eel quid ipfi reffondebuntidicentiiHuricanitn^ tnea turbata edfi^fltem, quot;^lœfta efi anima mea yfq^ ad mortem.lÂum diuinam natur am animi fionibui fubijdent,aut illam mond terroribus turbatamfufiedicent d Eides ergo longé ali-ady»^ luijfe loannem,quandodicit carnemfadlum effie Deifilium, quam quodifliinde coniludunt. ettam ofcitanter praterirt debet,quod ait: Sermo ille caro FACTVS EST. TAam noneo fenfi hocinttUigendum eif,quaji Deus e/fie deßerit,aut diuina natura in humand,fiue in carnem,ßt cotP mutaca:yt ciim aqua yinumfablafuifie dicitur.Sed ytperfona ynitatem exprimeret,hac locution^ yoluit yti,ne qud quando Chrifium Deumfimul amp;nbsp;hominempradicari audit, duas in illoperfon^^ fingat,alteram quidem Dei,alteram y erb homindiquod'N.efiorium olim feciffefiimusAenfttser^^ Apofloli eSlf_:Sermoille,quern Deum y erum amp;nbsp;aternum effie demonfir aui, etiam homo fieri yoluit’ non quidem diuinitattscommutatione in humanam natter am, fied huius affumptionet neqfiefijtejjf quoderat, fied quod non eratfitmulfallus nbsp;nbsp;nbsp;ytiam Deusfimul amp;nbsp;homo fit, quiprius Deustari'

tummodo er at.Et ita locumhunc Eaulus expomt,quando ilium fernen Abrahami afiumpfifie(nett autem in illud diuinam naturam commutatam effie)ficribit,Etfit yerb ifia ad demonfir andam yerstP filij Deiincarnationem pofiintfiufificere,addit tamendeclarationts amp;nbsp;confirmationd ergb:Ethabi' t auit inter nos. Grace legitur tlt;rK(ufai(ri, quod non ram habitare, quam fub tabernacults yel tentO' rijs cornmorarijignificat,quodLatim yna yoce dicunr tendere,yt apud Eergilium: Hic DolopKitt mant(s,hicfixuHstendebat Achilles. Agitautemhoc loco loannesdefilij Deiconuerfiationeinceï' rd,amp;militarifieucajlrenfiyocabuloyfiiseiifreÜißim'e, citmnofiraquoqj yita infiripturdmilitii^ comparetur: ytpartim ilium nobd per omnia fimilem amp;nbsp;omnium certaminum confortem faBiiVt fuiffe ofiendat,quibus in huius yitamtlitia exercemur : partim yt innuat, illius conaerfiationeni i» terris non perpetuam efie debuifiè,fidtanrifier dur are, quoad perallo nofir a redemptiond negotief ex nobis afiumptam carnem in ccelosfiubueheret. Et iaeo nonpreefentd tempord yerbo,fied Aorifij yitur,quo tentpus iam elapfumfignificaturtnimirum, quod iamtunc,ciim ifia ficriberet, ChrifiO^ terr IS conuerfiatio,quoad carnem,defiijfier. Faciuntergo ad huius particuia explicationem Battit yerba,qui Chrifium per omnia fratribusfimilem fiaUum ficribif.t^ qubdipfie, ettm iammortd bor*

'h O M I L I A

itißaret-fppoßhaiintnundoforenegat. i^ids Hebr.x. Ioan.\(gt;.Èthièc ^üidemin 'Tperiorütn ixpoßtionemdiUaßnty^uibw ßlij Dei incarMtionem loannes defirihit '.nunc ergoadrert(m,q^ii(e iwcontinentur,confyderationemtranfeamM.

Etprimo quidem docemur.,quidde Chrifli^erfonaßueejjèntiafecundîim fcripturài credide~ chrifiuitnuh^ ieat.Audiuimttsenim ipßumabxterno quot;Deumefßpatriconßubflantialem.E^rßifhominemßa^um perfottaDem audiuimw,non quidem deitatts exinanitione ant commutationeßed carnü aßumptione. mu ergo amp;nbsp;idem Chrißiif in yna eadem^ perßna,‘Deinßmul amp;nbsp;homo e^. Dei^ quidem ( yt 2). Athana^ ßiit6 inßuoßjimholoßrthit)exßihßantiapatrü anteßeciilagemtni)amp; homo exßuhfiantia matrü in ßecuß natM : Terße^ies T)e}ii,perße^tt6 homo,ex anima rationdU amp;nbsp;humana càrneßubßßens. Ità yero 'Amitasperfina agnoßcenda e^/ft eum dißinilii in ea naturüßiuina amp;nbsp;humaüa, ytriußj etia, operationesßuproprietatesprobe dißinguamw. Ita enim ipße Chrißusmônèt,quando multa inter Je inßeciempugnantta dtcit, qua nullo modo conciliari poßunt,nißnaturarum in illo dißinitionem ohßeruauerM.'Üamquipaulbante mortem dixif.Iaim nonfitmin mundo,amp;Expedit yobtf yt ya-dam: Idem iam dißejßtrits aif.Ecee ego yobißeum ßum yßq^ ad conßummationemßeadi. Et qui dicit: Tater ego ynum ßmits:alibi ait IP ater maior me eß^.Sunt hxc inßeaem contradiHoria : ßed ß naturarum in Chrißopropria obßeruesßaare illa conciliabts,amp;primo quidem cum D. Augußino di cer. Secundumprajentiam maießatttßmper habemtts Chrißum:ßecundiimprteßentiam carndf,relle nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

didum eIi^,'Me autem nonßmper habebit^.Adalterüm yero cuni D.AthdnaßiOreßondebiiiAe-qualts patrißecundiim diuinitatem,minor patréßecundum hiimamtatem. Interim tarnen reUeper Idiomatiim communicationem de toto Chrißo dicitur.,quodreuera alteriuf modo natures el^. Hoc quia ohm multi non obßeruaruntdn errores horrendos prolapfifunt, y taut Chrißi diuinitatem labe paHarent^authumanitatem eiuseuerterent. Ethodie nonnulli, dumpropterperßnalem ynionem (yt ipfi loquuntur) Chrißi corpusperinde yt illius diiiinitatem ybiquepreeßeni ejße cöntendunt,coe~ lum quoq^in terras detrahere coguntnr, amp;ßupera inßerts mißere, amp;nbsp;contra Augußini regulam ità hominis diuinitatem aßruunt:,yt corporis yeritatem außerant.

Torro frußra hxc deßlij Dei incarnatione amp;nbsp;duarüm in illo naturarum ynione dicuntur,niß nbsp;nbsp;nbsp;Chrifiu^

cur talemßeri oportuerit Deißliumdntelligamus. Caußas ergo huius myßeri]ßcripturce diligènter oßendunt,qutb}ts inßieilis totam noßres.ßilutis rationem his innitipatebit, Primo enim,quiaßlium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

nobisaduocatum amp;nbsp;mediatorem conßituerat ‘Deusdlltimnoßrtsnatureeconßortemßerioportuit^yt amp;nbsp;noßram caußam ßißipere poßet,et inter diuerßßimasßbiq^ inuicemplane contrarias partes, Deu yidehcet ör homines,‘Mediatoris oßßcioßunghßlecenim illorumßurioßscommenttsßubßcribimus^ qui diuinam Chrißi naturam à Mediatoris munere excludunt,neßliumpatre minorem,amp;illißr-uiliterßipplicantemßaciant.Etßi enimßecundum humanam ndturam Chrißus mortuuspropeccatis noßris perlitarit,amp;ßecundum eandemoret atq^inUocetiomnes tarnen illee alliones non aliunde ßtum apudpatrempondus atqßignitatcmhabent,quam quoddßlio illo ynigenito amp;ßumm'edile£lopro^ cedunt.Deum ergoßimul amp;nbsp;hominem ilium eße oportuit ,yt amp;nbsp;nos eiusmaießatem carne yelatam ßußinere,et Deus paterßlij ßui intereeßionem ratamhabere poßßt. Deinde'quia Legis malediHo om neshomines tenebantur,yt ab eo liberaremur^D ei ßlium incarnari opus er at,y tille pr^ßaret,quod nobis propter ingenitam noßres carrii corruptionem impoßibile erat. Et hunc incarnationis Chrißi ßrullum Paulus annotauit, ciimad Ppmanos oHauo capßcßcriberet : Ham quod impoßibile erat legi,eo quod inßrmabaturper carnem, Deus proprioßliomißo inßmilitudinecarnispeccatricis, cttamperpeccatum(ideißiper Chrißum,'quiincarnatuspronobispeccatum,yt alibi loquitur,yel 3.,CQT4t hoßiapropeccatoßaHuseIß)damnauitpeccatumincarne,sl}‘c.Pr(eterea, quia caro noßrapolluta adeoq^totus homo prophanatus erat, Deus ßlium ßuum hominem ßeriyoluit/vt per ilium nos toti ßanSißcaremur,perinde yt cum ignisßerrum candeßcent inßuam quaßi naturam commutat( quoß-mili Cyrillus in huius myßerij explications yßus elß^)ßquidem amp;nbsp;quißanHißcat amp;nbsp;quißanllißcan-' tur ex ynoßunt omnes,jicuti Apoßolusad Hebreeos capßecundo loquitur.Cohxrethis,quodibidem mox^ ßuhijeitur, Dei ßlium oportuiße participare carni amp;nbsp;ßanguini,yt per mortem,quam pro nobis ipße inßonsfabijt,aboleret eum qui mortis habebat imperium,hoc ePß,Diabolum,amp; liberos redderet quotquot metu mortis per omnem yitam obnoxij erantßruitutilPer mortem eninifquiepeccatißi^

pendium e^,nobif imper ab at diabobts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum Chrißui fua rnorw merito peccata nofird

ex duro Ulo diaboli imperio nosfimul aJJèrni[,nelt;^jnobis morspoßhacformidada,fidpo(i«S toan.f» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exoptanda e^^eo quodcredentes ex ilia tranfieunt adyitam a[ernam,ltcuti Chrißw infrapollid'

tur. cAddebis omnibt^s^quod T)eifiliw homo fieri debuit,yt nosper ipfinmfilij ‘Deiejficeremurpf^ noßram carnem cœlpsinferret, iamp;ita noscertos redderetde regni ctelorumhareditAte,^udtnnoli(( fcripturtepafiimpromittunt.J/idit hoc olim TertullianttSy'Vetußißimits firiptor,qui in libro dett' fiirreElionecarntsfic dittQwmadmodumnobisarrhabonemfitirititsreliauitfitaanobisarrh^Igt;^ nem carnis accepie,amp; yexit in ceelum,pignus totinsfumma tlluc quanaoq^ redipenda. Etmoxe^^ 'tPi^lorexclamattSecurießotecaro'amp;fanguis, yfurpaßis amp;ccelum amp;nbsp;regnum T)eiinChrißo,'amp;^‘ Hi(inquam)incdrnationis Chrijlipnecipuifruiitcsfiint,ex quibus dim nofirdfabi4 dependeat,nlt;»^ fine caufa huius doBrimefatanfimperinfidiatus efi: cuius conftlia amp;nbsp;conatus non par tim adiuuat^» quihodieillamfûts difiutationibjts in dubium yocanttamp;c.

Vfiu incarna* Catert'im nobis horum omnium hie 'ffits efie debets quot;rtt dim ißa nobis fibts Chriflusprafiitedh tionis Chrißit fjos huic fob omnem nofiræ redemption'sgloriam tranferibamus, amp;nbsp;Ulins merito confifi in tentattn* nibus amp;nbsp;aduerfis fiemfalutis firmam amp;nbsp;inuiiîam conferuemus. i^isenim de Dei bonitatepoßb^ dubitet,quinecfiliofitoynigenitopepercitfidpronobis ilium tradidttiQuisde Chrißifilij Dei defieretiaut iliumprußra incarnari amp;tot aauerfis exerceri yoluiffefuJfiiceturfFaiins eille uera Immanuel,quando carne ex nobis afifumpta internos conuerfatus eif^, amp;nbsp;neq^ carnem noflriU'^ depofititfed in cœbs illam conpderefecit,neq^ nos defiruit,fidfua deitate amp;ßiritu nobis adei^.'Pof'' fumus ergo yerè dicere cum Fatilo : Si Deus nobifcum,quis contranosf Atfimul officij nofiri ißp nos admonent,ne tanti benefidj immemores dignitatem nofir am prophanemus, amp;nbsp;diaboli manef* yelorganafaciamus corpora nojlra,qult;e Dei filittsfuis incarnationis merito fanSlificauit, yt aic^' lefiis gloritehxreditatem idonearedderet. Traterea quemadmodum Chrifius in terris no perpetvif^ tS; certasfidesfixitfidquafi fub tentorio agens commijfumfibi munus adminifirauit,amp; hoc slefun-Clus in ccslosabijt : It a sios meminerimus,nullam nobis in terra eßfi permanentem ciuitatem,'viu‘’'*_ quot;Vero hancperegrinationis infiar effe, amp;proinde nos ad ccelefiempatriam,ßretis amp;nbsp;rebdis terrenif omnibus,contenderedebere.Et hate quidem de incarnationisfilij Dei myfieriopro temporis angttßf* dixiffi fufficiat.

Deltas per in* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;At ne quisper incarnationem exinanitamputaret deitatis gloriam amp;nbsp;maiefiatem, huic etiati^

capnationem füßidoni loannes occurrit,dicens: Et yidimusploriam eius.ploriam (inauam) yelut Tunipeniù^ patrCfamp;c.iJ^aJi diceret.Etji uei jilius homojactusjit, sir omnesnojtrx carnis tmbecilbtates ceperit,minime tarnen Deus effe dejijt,neqj ex eo aliquidincommodipafia eif, ilbus deltas : quinpH' tins zn afiumptacarne amp;nbsp;humili zfia inter nos conuerjatione, non obfeura eius indicia apparuerunl' qutenos non obiter vidimus,fid propiori intuitu diligenterfieilauimus ( tantiim enim yalet 'VOX,qua in preefinti ytitur) amp;nbsp;palam in illo deprehendimus gloriam yelut ynigenitifilij Dei,id ß talcmyidimus,qualem ejjeconueniebat'Verum amp;naturalem('Vtfic loquarjDeifibum. Itaenitn» lum difiinguit à nobis,qui Deifilij faHißumus ex adoptionegratuita. Et mox exponit,qute iUadi-uime quot;virtutis amp;nbsp;gloria indicia fiuerinf.ldimirum quodplenus eßet gratia amp;nbsp;'Veritatis,ideil^qiilt;gt;quot; Uli pater gratiam nonfecundtim menfuram dedißet(fic zpfi pofiea exponitjfedin illoaperuißetgta' tiafuafontem,qui in omnes credentes redundat : amp;nbsp;in illofuum complementum habeant,quacuni^ Deus obmpatribuspromifit. Quodfi'Vero interroges,'Vnde hoc deprehendere pottierint Apoßdh , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infinita huzusgeneris euangelica hifiorza commemorat.Hue enim referri debetfolennis Chrijli,

in baptifino faHa elf,inauguratio,quando call aperti Junt, amp;nbsp;in fieciecolumba fiiper ilium defienp ditfiirztus fiinilus,^:^ quot;Voxpatris audiebatur : Hic efffilius meus dileilus, in quo mihi compbu^', turn eif^. Euit ifiud indicium tarn zllujlre, quot;Vt Daptifia de illo pramonitus, ex eo %leßiam hunt agnofieret,'Vt infra audiemus.Eodem pertinet dzfiufa in labijs eiusgratia (quot;Vt Efalmi 'verbis ’Vtat) amp;nbsp;nunquam antea comporta doÜrina authorttas,qua rude etiam 'vulgus amp;nbsp;fizeerdotum ferui culfi,in illo aliquidplus quam humanum admirabatur.Huc etiam referri debet repetitum in mont* Tlhaborpatris tefiimonium,quando coram difiipulis tribus clarificatus apparuit. Adde his nut*' cula,qua ilium morbis,damonijs,'ventis amp;nbsp;quot;vndts imperareiamp;peccata remittedipotefiatem habere»

HOMItlAVr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H

»

Dcïfiüum^adeo^^ yernm Deum ejje^euidtntißimedemonflrarunt.Et in morte etuißgnit funt adita,^ua Centurionijhomtni barbar o amp;nbsp;milttari hac 'Vocem extorfermt: Etrè homo ifie er at ßltui ‘Dei.Secutae^^moxrefurreBio,quam deitattf Chrifii teflimonium ejJe,Taului adEÿmanos monuit.Acceßit omnibui ifltfgloriofa in cœlos ^ßcenßo,qux triumphi inflarfuitiquo fe^eccati,mor tK amp;nbsp;diaboli yiblorem eße declarauit.In hts(mqttam)yiderunt ^^oßoli diitinam Chrißi leßa gloa riam,^ ex dtdicerunt,ilium eße 'vnigenitum Deijiliumiin quo gratia fontes averti amp;nbsp;ÿromif /tones omnes imfleta funt,Hic yero nobü etiam ißorum omnium y fia effe debet,y t intelUgamtts in folo Chrißo nobis ea exhiberi, quacunq^ de humant generis redemptione olim pradiita amp;promißa fuerunt, Frußra enim Chrißi nominegloriantur, amp;nbsp;illius miracula amp;nbsp;refurreClionem amp;nbsp;afcenfio-nem in ore habent,qui interim quot;Deigrattam locis,tèmportbus,fan^orum reliquijs,fuis aut altorutn meritts,amp;frigidifimis ceremonijs aßringunt: autfalutis incerti,de Deipromtfis adhuc dubitant, •ydgnofiamus ergo nos Dei bonitatem incomparabilem,qut filium fuum carnem ajfumere, amp;nbsp;in ilia diram atq^ infamem crucis mortem fubire yoluit. Et ciim illeßtplenus tir tn omnescredentes exu^-ber ans gratiafons,in quo promißiones omnes ( ytEaulusinquit ) funt Etiam amp;nbsp;Amen, illo yna (ontenti,in illofilo quaramus quacunq^ adnoßrafalutis caufam faàuntjlli debetw benediHio,honor,gloria amp;potejias in aternumi Amen.

HöMïiilA Vi.

loannes teftatuf deeo,0^clamaui't,dicens:Hic eft de quo dicebanij Qiii poft me uenir,prælatus eft miht,quia prior me erat. Et ex plenitu-dine ipfius omnes fumpfimus,ÔL gratiam pro gratia. Qtiia Lex per Mo fem data eft,Gratia Veritas per lefttm Chriftum fatfta eft.Dcirm ne^ mo uidit unqiiam : Vnigenitus ille filius, qui eft in finu patrisjille enarrauic.

•' f.

DlUgenterhucufqjexpofuit Apoftoltisjummam eOTum,quanosde le/u Chrißofentire eircre-dere conuemt: Quodnimirtim ft yertts P)ei films,patri coaternus amp;nbsp;confubßantiaUs,qui iu xta yeterespromifiones homo faClusßdelißimepraßiterit, quacunq^ ohm de falute humanigenerit promißa amp;pradiilafuerunt./)uia autem imtio Ioannis ^aptißa meminerat, hunc quoq^ eadens deilloteßatum eßidixerat, in prajQnti teßimonia Uhus r ecitar e incipit „ex quibus quatuor praci-puacommemorantur : amp;nbsp;ita adhißoria euangeltca narrationem tranfitumfacit, cuius initium ab loannefieri oportuiße alibi diximus.Et hoc quidem loco fummam eorum proponit, qua “Baptifia de aterna Chrißi diuinitate,def illius officio tradidit,qutbuspofieapleniorem omniu, qua ab tllo diita amp;nbsp;faila funt,expoftionem: Jubijciet. At hie nos meminiße oportet-, teßimonia hac non ideoproduci, quod Chrißus illis opus habuerit,fed yt noßra infirmitati conjiilatur, quam eiufmodi fulcris iituari oportet. Et multiim prodeif, nosin huiits loci amp;nbsp;fmilium confydcratione crebro yerfari,quibreui compendio docent,quis na Chrißusfit,eïr quam excellentia bonain illo nobis pater cœlejîis cotulerit.

Toannes(tnquit) tejlatur de eo,amp; clamauit,dicens,e^c. Faciuntißaadteßimonijhuius''com- Cotnendafuf mendationem./dam teßandt yerbo y tit ur,ne quts yerba hac loanni temer e excidiffi putaret,fed il^ Ioannis tefii^ lumferio,zlt;r quidemnonfinereligiöne,quafi teßem iuratum,ifia locutum feiremus. Et teßaturait., monium. non tefiattis ei^,yt tefiimonij illius fidem amp;nbsp;infallibilem yeritatem exprimat,quaperpetub duret, fuamqj tn ecclefia authoritatem habeat,licet lam olim à loanne fitpronunciatum. T)einde ilium da-mauißedicit,ytprimo quidem oßendat eumfui/fe,de quoIfaias olim dixeraf.Eoxclamantisinde-ferto,r^}-c: deinde apertam amp;nbsp;ingenuam dicendt libertatem inillo commendat,quain commi/fofibi tnunerefit yfm-.Et hac adarguendam ludaorumperuicatiamfacit,qui etß in uloßiritusfanCli ür mifiionts diuina aperta indicia yiderent,illum tarnen difertis yerbts amp;nbsp;pleno ore(yt aiunt)de Chri fio teßantem audfie noluerunt.Eorrb Ioannis'exemplo minißriecclefiarum omnes de fuo officio ad-monentur./Kderninerint ante omnia,fe Chrißi teßes e/fe, ctim illis commißaßt euangelijpradicatio, quam teßimonium eße diximus nuper de gratia Dei tn Chrißo exhibita. Studeant ergo yeritati,ns

I EVANGEL. IOANNIS

tefiesßalßdefrahendantur,amp;figment^ßtK non modo gloria Chrißi dérogent, yerttmetiampuUi^^ falutiofßciant. Deinde non mußttent,necol)ßcurisyelaml)igiiM quot;TierbtsMdîforuaures demulct^^^^^ fed clament,^ clamoreßio auresßmul amp;nbsp;animos hominum fenetrent,ne tjuiâ fuis yel yiitiß yeh^^ roribjis ignorantiam foßitpratexere. Sic enim Ifiiia praciftt DominusClama exgutture,neetj' fes,exalta inßar tuba yocem tuam.JE.t afudEs^echelem minißriffeculatoribus conferuntur, rum nbsp;nbsp;nbsp;aduentantes boßesyel tuba fono,yel alioßgno euidenti amp;nbsp;omnibus conßicuoprodere.^bli^

aliameßfeminißrorumnoui Teßamenticonditionem,ex Chrißi yerbis patet,qui J^poßolis dixi^' Quod dtco quot;vobis in tenebris, dicite in luce: eÿ' quod in aurem auditis,pradicate in te^is. Et inter Corinthiostrepidantidicebatur:Loquere,amp;netaceas. Qubitsyerbisilium admonebatDo^^ nus,ne obfcurtus loquendo eorum ßmiles ßat,qui nihilo plus proßciunt,quam ß omnino tacerent,^^ fane requirit magnam çÿ inuiHam dicendi libertatem mundi huius peruerfitas, qui yt ex yitiß erroribusfummam yolupratem capit:itafurdisferè auribtts negligit quacunq^fuis dejÿderijs fanfenttt.Clamore igitur, yel etiam tonitru opus ei^, yt y el inuiti expergeßant,qui infuisfori'i' bus alioquiferituri erant.

TPorro audiamus primum Ioannis teßimonium,quod clamandopromulgauit.Sut eiits duamp;ß'^ tes,quarum prima quis nam Chrißusßtßocet:altera, quid boni idem Ule miferis mortalibiis cenß' rat.Tnmam bis yerbts exponit : Ehe eif^,de quo dicebam, Quipoh^ me yenit,pralatus ei^ quiaprior me erat. Tatet autem ex bis, loannempritisfape amp;nbsp;multis de Chriflo concionatußdß’^^ ar.tequam is in publicum prodijffet(quodfaLlo opus fuit,ne quis illius perßna aliquid dariputattl) bac autem dixße,cum Chrißum yel aduentantent yelauditoribus cateris iampermixtumyß^' ret.‘Ham c/ZïiKTxxöis aif.Hic eif de quo dicebam. Etßmulin mentem Ulis reuocat, qua alias rit. Qupdipßm minißri omnesimitaridebent, ytnon contentifemel dixiffe aliquid,eafrequeti^^ß répétant amp;nbsp;inculcent,qua cognitu amp;nbsp;obferuatuneeeßaria funt. Quid yero illud elf,quod de ßo loannes dixit 1 Quipoif me yenit,pralatus ef^ mihi, quia prior me erat. Tleriq^ interprefflgt;gt;^ hac de ytriufq^ atate exponunt,fedre£lius de minißerio expofùeris,ytfenßtsßt : Ego quidetnpfto^ doeui,amp;ad mefopubis cmms conßuxit, amp;nbsp;nunc demum iße in publicum prodire incipit,(^r ptoiß^ mcßqui meusq^ difcipubts yideri poßet. Sedlo^nge aliter res habet. Hic enim mihipralatus eS^gt; eif me multb excellentior eif, amp;nbsp;dignitatepraßat,nec inuitits ego ilbpalmam cedo. Etßmul fam huius dihi fubißif.Quia prior me er at.It a y erb abquidin Chrißoplus quam humanum eßetü' nuit,adeoq^ de illius diuinitate teßatur. Ctim enim conßet loannem quoad atatem fex totis menf bus Chrißo maiorem natu,amp;in docendi qaaq^minißeriopriorem fuißf.idem tarnen Chrißum rem eße teßetur,ytiq^ diuinam in illo natur am agnouitffecundum quam ante facula ex pâtre ei(,^^ nitus. Idem ergo hic loannes dicit,quQd poßea Chrißus ludais : Triufquam .yibraham fieret, fum.l^oluit autem ab hoc ordiri loannes,ytpopulum,quem nimia fui admiratione captum yidebith ad Chrißum remitteret,cuius pracurfor à Deo erat fallus. It a enim folent fanCli nullafuagbd^, yel authoritatts ratione habita.,ynius Dei gloriam aßerere, amp;nbsp;à quibufuts fuperßitionibtts rüdes lt;lt;ƒ imperiros auocare, yt nuperfufius elf diSlum. H l C yerb obfiruabimus praterea, qubd ad Cbrt' ßumfuos auditoresremittit loannes,licet illum atateßmul amp;nbsp;docendi minißeriopracederet.Et^^ in religionds amp;nbsp;falutts caufa,nihil yel yetußati yelfuceeßioni tribuendum ehf, fed ad ynum Chrt' ßum refiicere, amp;nbsp;abilloyno omnespendereconuenit, qui etßfecundtim carnemanteannosdentu»^ mille quingentos fexaginta quinq^ ex ‘Marianatusfit, tarnen quoaddiuinamnaturam omndgt;ß prophetis amp;nbsp;patriarchts prior elf, amp;nbsp;ex illo ißi hauferunt quiequid in illts fuit diuina co^nittonts» Deßndt ergo nobb hodiefuam yetvßatem cumprifiis fudspatribus atq^ Cdcilijs obijeere aduerßd]' Hec enim de eo nobts Its ehf, quid per annos iam oClingentos aut etia amplius pleriq^ fenferint :ßi num qua illi nobds obtrudere conantut, cum doCirina Chrißi conueniant, qui patres omnes amp;nbsp;Cen-cilia omniapraeeßit.

Sed tranfeamus ad alteram huius teßimonij partem,qua docetur quid boni nobds Chrißus ton' ferat : quodetß in m.ultas ßecies diducipoßet,omnes tarnen illas loannes duobus capitibuscompte' hendit.Et primum quidem ad eins expoßtionemfacit, qubd tllum dixerat eße plenum gratit^ ritatds.Dicitenim-.Etexplenitudine ipßus omnesfumpßmus,amp;gratiam pro gratia. Tlenitudiiß nemin^

H o M I L I A. V r»

nominefigmßcaturfonsinexhaußtabonorum omnium!, in quibus bominum beatitudo atquefeïi^ citas conßßic.Hunc ergo nobis in Chrißo aperrum eß'eättj qui nobis etiam quot;Paulo teße,a T)eofaBiis

ßtptentia, lußitia-, ßmÜißcatto amp;• redemftio. nbsp;nbsp;nbsp;flus quiddam dicit loannes, quamfi ißa in

Chrißo contineri, aut etiam nobis offerrt dixißei. Loquitur enim in omnium, quotquot ynquam fuerunt amp;nbsp;futurißtnt,eleClorum_^erßna, amp;nbsp;illos omnes ^naßecum infra Chrißum fubßdere yult, ytißefolus emineat. Perindeergo ei^ ac fi dixißet : lefu^ Chrißus de quo yobis loquor, non fans modo amp;nbsp;origo boni eff ,ßd etiam fons fin omnes credences exuberans atque redundans : amp;nbsp;folus quidem Ulefons eif^,adeo yt quicquid ynquam boni habuerunt fandij aut etiam num habent, yel qui ^oi^ nafcentur habituri funt,buic yni acceptum ferri debeat, quiplenitudo i^fa ePf, qua et ft continuoßuxu in eledos Dei redundet, nunqua tarnen deßcit neqj exhauritur. £t moxquidaccebe-rint,expontt:Gratiam pro gratia. Qtuyerbamultiuaridm exponuntur. ‘Diutes .^iugußinus fidet donum gratuitum intelligit, quod Tgt;etes alia gratia, yita nimirum aterna, remuneret : amp;nbsp;ea oc-caßone multadode amp;nbsp;pie de gratia Dei, ynica noßra falutis origine, aduerßis noßrorum operum mérita dißßrit. Cyrillus quot;veteris amp;nbsp;noui teßamenrigratiam fignificariputat, quodnimirum in eiua locum, qua quot;veteribus affulferat obfcuritts amp;nbsp;imperfeilius,per Chrißum luculentior amp;nbsp;plenior gratiafucceßerit. Ex noßris quidam de gratia Dei, qua is Chrißumproßquitur, htec exponunt, propter quem nos quoqueßbigratos amp;nbsp;acceptos habeat. Et hi quidem omnespie fentiunt eir quot;vere dicunt htec omnia.Quia tarnen non crediderim, loannem de falutis noßra m^ßerio tarn obßure lo.. qui yoluife, cum in omnibus alijs perßicuitatißudeat, illorumfententix accedo, qui hac locutions gratiam abundantißimam amp;nbsp;nouis quotidie acceßionibus redundantem denotari arbitrantur, ac ß dixißet; Gratiam fupr a gratiam. Hie enimfenfus plenitudini optime conuenit, qua hie Chrißo tribuitur.

Cteterumßngulari amp;aßiduameditatione dignißima ePfhxcIoannisfententia. Primo enimno Locihuiuf firte rniferix nos admonet, amp;nbsp;carnis conßdentiam reprimit, qua non alia e/Ç inßlutisnegotiope.. ßtsnoccntior.Si enim ex Chrißiplenitudine fandißcceperunt quicquidin Hits boni eß, nihil illos ex femetipßsproprium habtiißfe conßat.Qmd ergo de nobtsßerabimus, qtii Ulis nullo modo fumtts con.-ferendiißtdit hoc Paulus,qui hominem omnißacultate aliquid bene agendißcJßoltat,'Vtnos ex no.-bißpßis ne adcogitandum quidem idoneos effe dicat. Et rurßmgloriofulis Ulis fuarum quot;virium oßen tatoribtts reßondens,ait; Quidhabes quod non accepißi Q^dß accepißi,quidgloriaris, quaßnon acceperisßEtfane,ßßnguli hominum feipfis inßiciantßinßarprimiparentis nudos,mferos amp;nbsp;o.-mnts boni egenos eße deprehendent,ciim nee cceleßia fapere, nec quot;voluntatem ßtam ad illa inclinare, tnulto minus autem futs yiribus illa confequi poßint..i4t depreßas ßijpfius cognitione mentes eodem diilo loannes erigit atq^ flatur,cùm in Chrißo lefu plenitudine oßendit, id eß,fontemgratix, ex quo licet hauferintiammultisfeculisfanili patres quxeunque ad falütem confequendam neeeß'a.-riafunt,adhuc tarnen plenus^eif_,amp; ad omnes eosredundat, qui perßdem ad ilium appropin^ quant.Et hune fontem nobis patere ,ipß}tspromißtones docent, quibtts nos ad fefe inuitat. Chrißi enim quot;vox nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mite ad me omnes qui laboratts amp;nbsp;onerati eßis, amp;nbsp;ego quot;Vos quteßere fteiam. Si

quisfitit, quot;veniat amp;nbsp;bibat aqua quam ego ei dabo ,ßet in eofons aqu« falientis in quot;vitam xter^-nam. Ueque nospretij magnitudine abßerret, fed gratis offen potum amp;nbsp;cibum falutiferum. quot;Ham per Ifaiam clamat: 0 quot;Vos omnes, quifititts, Zenite ad aquas ; amp;nbsp;T’OJ, quibus non eif pecunia, quot;ve-mtei comparate amp;nbsp;comedite t emitefine argento lt;amp;nbsp;fmepretio quot;vinum amp;nbsp;lac,amp;c. Sunchxcplena didcißima conßlationis ,qux eo excellentior ePf,quod, qui nos inuitat ,fimulfidem in nobis accendit, quafoladuceadtllumquot;venirepoßumus. Stmul autem omnibusfuperßitionibuseuertendis hiclocus fffficit, quarum hoc quafi fundamentum ePf,, quod qux in quot;Vno Chrißo inueniri poßunt, alibi monßrantur, Imprimis autem eorum impietas confutatur ,qui quot;vulgi ßtperßitiofaßoliditate ad quaßumabutuntur, dum noßrorum operum meritis amp;nbsp;pecunia redimi docent ceeleßia illa dona, in quoi um fr uitionefaills noßra confißit,remißionemfiilicet peccatorum, iußitiam,fatisfaClionem quot;ß^cam ^lernam.Opponamus ergo fententiam hanc omnibus ijs,qui nosalib abiegant, amp;ß quot;Vel Chri-i ßicultoresyelfanPlorum imitatores eße quot;volumtis, ad Chrißum nos tarn amice inuitantem acce-i damus, amp;nbsp;illorum yeßigia fePlemur, qui omnes ex eins plenifudine acceperunr, Curemus auteiß,

e

I N . E V A N’G E'L, I O A N N I S' , tiegratiam hanc in yanum acceperttnws, ô* 'Vocationem noßram 'vita innocentia amp;ßerioßtt^^^ ßudio teßemur.

Âtnon ignorabat lonnnes, quantum quot;^oßfito ludai tribuerent, cuitts dißipuli eße ac did yoh“ bant:quarepra;occupatione'ytitur, qua Chrißum cum illoconfert,amp; quantum inter y trutnqadn' terßt,docet.Quia lex,inquit,per quot;bloßem data eß, Gratia amp;nbsp;Méritas per leßtm Chrißum fadaefi-Caußali parttculapracedentibuihÆC conneClit,yt oßendat,ideb de Chrißiflenitudine omnesacdß' re oportere^qma °ßloßes,quo nullut hucußqjueritprtsflantior in domo i)ei minißer,nihil huittspflt;^' ßarepotuertt. £t legem quidem per hunc datam eßefatetur ^ßedex illaßalutem hominibtn obtigiffi negat.Inhocautemprudentiplane amp;nbsp;circumißeblamodeßia ytitur^neludteorum animosexal^^'' ret,dumnonßmpliciter legt negat ßalutis rationem,ßdin Chrißo illam commonßrat. Et qùtdem Gratia nbsp;nbsp;Kmtatts nomimbtts comprehendtt qua duobuspratiputf legts capitibits opplt;gt;'

nit.Habetenimlexprtecepta amp;ceremonias,ßueritusJacros. quot;Praceptts totadoClrina deynoV^’' colendo amp;nbsp;adorando,de moribus}reCl'eßormandts, de yitcetotiuf inßitutione, deßte reipublic^^ iudiciorum adminißratione continetur : amp;nbsp;coniunClaßunthüpromißiones ^quaipßirum obferti^ toribusommalata amp;nbsp;quot;Deumpropitiumpollicentur. Inceremonijs externts cultus eonßßebat quo ßalutts protnißie tjipi amp;ßgilla conttnebantur, Acßi ytrumque conß der es .^neutrum ex hd tem conferre poter at.Quia emm pracepta obedientiam perße£lam^imo totum animum^^ mintsßacultates exigunt-, noßrampotius impotentiam arguunt,peccati conuincunt, e^prot^^^ iram amp;nbsp;mortem operantur, dum nos iram Dei amp;nbsp;mortem meruiße docent ^ßcuti Paulus ad manos7-amp;^.cap.dtligenteroßendit.Ceremonia yeroßalutem (ytidiximits) adumbrabantpi^' demßllam yero adeo non conferebant, yt non raropropter illas Deus litem cumpatribits inßdgt;^^' rit,amp;eoscum fuisßacrts repudiarit. Hts ergo ommbits Chrißum opponent Ioannes,per huncgt^' tiam amp;nbsp;yeritatem obtigiß'e dicit:amp;gratia quidem nomine mifericordiam Dei amp;gratuitantjiß catorum remißionem intelligit, qua per legem conuiBis amp;nbsp;contrito corde ad Deum couerßsin ßo conferturiper I^eritatem y erb resipfas fignificat ,quatypis legalibits adumbrabantur.Jtajß yno Chrißo ea monßrat lodnes,qualex praßarenonpotueritiamp;idempaucts yerbis dicit^quadcß' poßolits Pauluspoßea apertiits amp;nbsp;copioßus expofuitjCtim infynagoga Antiochena diceret : ßt yobis yirifratres,qubdper hunc(Ießim Chrißum fcilicef) remßiopeccatorum yobis annunu^' tur: amp;nbsp;ab omnibus,à quibits non potuißis per legem quot;Moßs iußificari,per hunc omnis qui credit, î«' ßificatur.Pbi rurfum confutantur, qui ceremonijs amp;nbsp;operibttsßcundiim hominum traditioncsptf'' ailtsfeferuaripiitant.Stenimlexa Deo per ^btlofim tradtta hocpraßare nonpotuit, num illuaho' minum commentapraßare dicemusllm 'oß à °^/lofe ad Chrißum tranßire oportuit olim eos,quißnb^' tem conßqui cuptebant,qua obfecro infaniafuerit., hodie hoc reliUo in hominum yerba iurare, rum yocatio nec aliquo Dei oraculo,nec ylltsßgnis conßrmaturl

His expofitis,yideamits alterumfrudum ,quemnobis Chrißits confert,de quo loannes ficcoH' cionatur: Deum nemo yidit ynqiiam : Vnigenittts Ule filings, qui elf^ inßnu patris, Ule enarraiü^’ Senfus eß, Chrißum y era Det cognitione homines inßruere,qua folayia eif^, per quam adalio' rum bonorum amp;nbsp;ipßus jalutts communionem peruenimtts. Et quam inßgne quam^ neceßariuwf hoc Chrißtbeneficium,eo docet ,qubd nemo hominum ynquam Deum yUerit y el cognouerit ,ßi‘t'^ nimirum rationem amp;nbsp;carnis intelleilum fecutus. Deum quidem olim yidiße dicuntur patres amp;nbsp;propheta: fed hoc non deipfa Dei eßentiafed typis atque formis debet intelligi ^quibits illeßiß^ pro ternporumrationemanifeßare dignabatur. Ham perpetub ratum manet , quod quot;Ihrloß ,ipp^ fadem yidere cupienti^reßondit. Hon yidebit me homo , amp;nbsp;yiuet. Heque hoc de oculis corporets didputabimus,fed eaetiam mentis amp;rationis noßracacitas atque hebetudo eß ,ys^^ nobts ipfis quid Deitsßt,qua(p dits yoluntas fit,amp;per illum conßituta noßrafalutts ratio, nequA-quam inueßigare aut cognofcere pofimus. Heceße ergo fuit ^yt magißer amp;nbsp;doClor daretur,qtif qua noßrum captum fuperant, nobts traderet. Elf ts lefts Chrißtts, quem ^ofes olimpropbe' tarn illum magnum pore dixitquem omnes audire debeant ; amp;nbsp;quem pater ceelittts nobis comment dauit,quando dicebat:Hic elf ßlius meus dileClus,in quo mihi complacitum esi^ : Is ergo (inqud loannes ) enarrauit nobis de Deo, qua nemo hominum neque fenfu neque rationeperciperepoteral‘ Efbo^

H o M I L I A Vir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14

Et hoc iliumpotuijjè, tist etiam nunc poj/e doceCy cum ait : Vdgenitttt illsßius, qui nbsp;nbsp;nbsp;inßnupa~

triâ.Vmgemtum yocat^quia tion adopctuiM filÏM e^.,qualesnQSfumw ^fedfolits amp;nbsp;ynicu^-^iquem ^ater nobà incognita amp;nbsp;ineffabili rations ab aternogsnuit. Inßnu autem patrif ejje dicicur fro^ pterynionemßibßantialem, quapatri indiuulfè coniun^M , amp;nbsp;qubdtlU qttaß à fscrem amp;à conjtlijs nbsp;nbsp;nbsp;, quo nomine aterna Deißapicntia quot;vocatur. Taits yerb ciimßit, nihil ilium laterepo~

proinde docere etiampote^l^, qiixcunque de Deo amp;nbsp;eius yoluntate nobis cognitu neceffd-riajunt. ‘Hsque de eius erga nosßudio aut yoluntate quißquam dubicet, cum ideb incarnari amp;nbsp;in~ ternos conuerfariyoltterit ,yt amp;nbsp;myßeriorumißorum interpret ßmul nbsp;nbsp;humani generis redem~

ptorßere't. Hac yt Dei bonitatem magnißcb commendant, ita doitrinx euangelicie yeritatem amp;• certitudinem infallibtlem aßerunt, yt de ea nemopius dubitarepoßit.Etpoßßimugt;sßententiam iflam omnibus iß opponere,qui yt euangelij doiirinam eleuent, interrogant: Et quis ißa reuelauit!^ quis primus ißa docuitfaut quis ynquam in ccslos aßcendit, amp;nbsp;Deo puit d conßliß, cum hanc ßalutis ra-tioneminßitueretf UIS (inquam )rejponderi potefl: KnigenitusilleßliuSyiquieiß^ inßnupatriSf ißa enarrauit.Qubdp y erb alicui hums authoritas ßordet yaleat Ule amp;nbsp;firdeßcat, donee olim magno ßuo malo experiatur y era efße, quat ^poßoli ex ßltj Dei ore nobis tradiderunt. T[os yerb à Deo datum magiflrum audiamus^ nequeyllos admittamus, qui ab hoc diuerßa tradunt. Si enim ßolus Chrißus ißa enarrarepotuitjfallantur oportet quicunque exßmttipßs nouaproferunt, aut ab alijs conpÜa recipiunt.Confutantur itaquehocipßo argumenta omnesßeHte^quxà Chrißo amp;per hunc nobis monßrataßalutis yia abducunt. Ham yt ynus Chrijlus yerus esß^ diuini illiusatqj a. terni conßlij interpresdta ßolus etiam yia eiß^^perquam adpatrem yemtur, amp;nbsp;bonorum cceleßium hareditasacquiritur.Horum itaque memores,yiam ifiam confianterße^emur,neq^ nos aberrarepa tietur ts^qui yt illam aperuitßta in ea ambulantibttsße ducem atqueprote^orem prxbere conßueuifi Illi debeturbeneditlio,honor ^gloria amp;nbsp;potejlas in xternum.^meiii

il O M r L I A Vit

Et hoc eft teftimoni'um îoannis, quando miferuntludæi ab Hied rofolymis Sacerdotes SóLeuitas ut interrogarent eum: Tuquisesc'Et confelTuseft,£lt;non negauit,confeirus eftinquam.-Nonfum ego Chri ftus.Etinterrogauetunteum: Quidergo CÉs tu Elias Et dixit. Non fum.Es tu Propheta illeÆt refpondit,Nort. Dixeriät ergo ei : Qiiis esc” Vtrefponfum demus ijs, qui miferunt nos. Qiiid dicis de teipfo t'Ait: Ego uox clamantis in deferto: Dirigite uiam Domini,ficut dixit Ifaias propheta.Porro qui mifsi fuerant, erant ex Pharifæis. Et interrogaue® runt eum,acdixerunt eitCur ergo baptizas, fi tu non es Chriftus, necß Elias,nctç Propheta illec'R.efpondit eis loannes, dicens:Egobaptizo aqua : fed in medio ueftrum flat 5 quern uos nefeitis. Ipfe eft is qui poft meuenit, qui prælatus eft mihûcuius ego non fum dignus, utfoluam calceamenti corrigiam. Hæc inBethabara fadafunt trans lordanem, ubi loannes baptizabat.

O Hines Euangelißx hifioriam Domini noflri leßu Chrifli ßer'e ab Ioannis Daptiflx prxdica-tione exordiuntur ; earn nimirum oh caußam j yt tllam cum yeterum prophetarum oraculis coniienire oflendanty quibus docetur Hleßiamprxcurßoremßuum habiturum eflê, quiprxdicattone säquot; doürinaßua omnium mentes ad ilium digne excipiendum excitet.Inter alios autem in récitandis îlli/ts teflimonqs ddigentißimus eiß nofler hic Euangeliplaïqui tarnen ne nimia yerbofltatepiosgra uaret,non omnia dejcripßit,qux ab Ulo de Chriflo diHaßunt,ßed ex illorum numero quatuorpotijii-tniim [eflimonia delegit, qux yt alijs illuflriora ßuerunt, itaplene continent omnia, qux adhuiu^ cauße cOgnitionemßaciiintlPrimum ßuit, quod in publica populi adße confluentis condone tuUt, de

e X

I N E VA N G E L. IOANNIS

ç«û in proximo Sermone diximtis.Sequitur ßcundum^quod adfe mißti legate reddidit, et quod hot nomine maiorem authoritatem meretur, quodnectemere Uli excidtjje yideri pote^^, nec cor it it* rudi amp;nbsp;ignobili 'vulgo datum eil^,fedapudeos, qui cum fummam eruditiontf amp;pietatds exißitntt' lionem apudomnesßißinerent,autl}oritate quoque omnet excellebant.Conßat autem tot a hacadi') duabtts partibtPS'.tirpriori quidem defeipfo agit Ioannes,amp;ßinlßi) deßconceptam multorum oßnio' nem corifutat:altera de Chrißo teflatur,amp;fuißmul minißerij rationem Hits reddit.

teropolymßani Triufquàm y erb ad ipfam aiîionem yeniamua, de legatts ad loannem mißis aliquid dicenditui legatos mittunt erit,qui debts agendt occajionem pnebuerunt. i^enitentmbic confyderanda illorum temporumlt;^ aii loanuci». nbsp;nbsp;populi ludaici conditio, quam corruptißimamfuiße, alibi diximtts. Cum enim incurabili dlorum

malitia offenfus Deitspropbetiam ab illis abflulijßt ,facerdotum ambitione eiy auaritia, non cultua externttsprophanattts, ßd do^lrina quoque imfurts atquefalfts hominumtraditionibitscor^ rupra yel adulter atafmt.Qua occafione inßperfabium e/^^ quot;ytt in fe^ias diuerfas fcinderentur, quot;Vniits quot;Deicultoreseffe, amp;ynameandem^culttis ab Ulopneßripti formamobßeruare debuera»!^ Concurrebant tarnen iu hac tamfœda ecclefue dißipatione non obfiura indicia, qute %ießiie adüii^' tum iam prteforibuf adefè tefiabantur. flam quod Iacob pradixerat, ablatum eratßeptruma^ luda, amp;nbsp;prophan ts gentibtts parebant, qui Dei peculium cenßbantur ; ad metam ßtam pertuni' rant Dameltr behdomades,ß(b quarum finem Ule '^leßiam ’Venturum eßepnedixerat: Jvlagi itt'^ ex Oriente per fiellam deduBi,illiits iam nati pnedscattone omnium mentes inßem amp;• me turnet' citarant : auditte quoque erant in templo Simeonts amp;nbsp;.Annte prophetißie confeßiones, quibtts Cif' ßo recens nato teßimoniumreddiderant: amp;nbsp;inßperpaßorumßrmombitsilliusnatiuitas longe l^‘ teqj erat diuulgata. Äccedit hts omnibus loannes, cuius natales magnum quid initio ßatimporteit' derant, amp;nbsp;qui nunc nouo yitx religiofiorts exemplo, amp;nbsp;doClrina inußtata liber täte, baqitißm adminißratione,populum totum in fui admirationempertrahebat ,'ygt;t certatim adeum omnescoH' ßuerent,amp; (quot;rft Lucas annotauit) ilium de yita rede inßituenda amp;nbsp;falutts ratione inrerrcgaren*' neque deerant ,quiipfum ‘^leßiam eßß fußicarentur, Hic ne in tant a omnium expeClatione ,if etiam animorum amp;ßudiorum contentione(qute rebits noutsplerunque coniunda eße folet ) leroß lymitani antißites,penes quosfumma religionts amp;nbsp;publicafalutis cura ejfedebebat,fuo officio decß^ 'y)iderentur,ad loannem legatos mittunt,qui in ilium amp;dodrinam eiitsinquirant. ^Mittunt aute^^ non vulgares aut infimaßrtü homines,fedpublica authoritategraues, Sacerdotes nimirum amp;nbsp;D' uitas ,amp; quidemTharifaos ,quipropter fanditatü amp;nbsp;iußitia ßecieminterfedas excellere])U«f' lantur. Ueq^ reprehenfionem aliquam merereturfadum hoc lerofolymitanoru antißitumßquf^ bonafide amp;nbsp;animo fyncero can fam ifiam egiffent. Decet enim antißites ecclefiaru, yt ffeculator;ii!^ inßar yigilent amp;nbsp;attendant, ne qui nouts dogmatibits feducantur, aut ecclefia ynitas atq^pax ambitiofos amp;nbsp;ineptos rerum notiatores perturbetur. Lt ytinamißos hodieimitarentur Lpißoß amp;nbsp;per legatos idoneos publice in piorum minißrorum dodrinam amp;nbsp;mores inquirerent, priufqf’’^ contra illos carnificum manusferro amp;nbsp;igne armarent, y el ad Concilia infidiofa euocarent, quorutfi authoritate non minißros modo, fed ecclefias,ßd yrbes illußres, imb totas quoque nationes, opff' mere at que ßeßundare conantur. Caterum ißos quoque,etfiffeciem iurts egregiè obferuarint, malo amp;nbsp;inßdioß egiße,ex omnibus circumflantijs apparet, amp;nbsp;ipfius Chrißi yerba teßantur, qif^^ ßa cap.q;.de hac ipfa legatione loquens,ait: Vos mifi/lts adloannem, amp;nbsp;ts teßimonium reddidini' ritati.Ego autem non ab homine teßimoniu accipioffed hacdico, yt yosfalui fitü.Ille eratlitcern^ ardens amp;nbsp;lucens,yos aute yoluißts ad tempus exultare in luce eiw.Ex quibus yerbts apparet,ill'^{ legationem hanc non alia de caufa inßituiffe,quam yt fuis rehits confulerent. Qußa enim mala ßlt;^‘^ poffeffores erant, amp;proinde nonpoterant non terreri, quoties aliqua mutatio imminere yidebatü^' loannem in fuaspartes pertrahereßuduerunt, amp;nbsp;HU honorem aliquem deferunt, yt eius authordi' te adfiabiliendam tyrannidem fuam abutantur. Qwodciim minus fuccederet, amp;nbsp;loannes ipfiri!»^ bypocrifimpublice accufaret, ficuti Lucas amp;nbsp;^latthaus tradunt, aperti hoßes fadifunt. Diß“^ mitsnosin Hits noßrifeculi perfonatos antißites agnofcere,quifimiliterfibi omnepoteßate in ecclß^ yendicant. Simulant hi q^oq^ß ex officio omnia agere, tir ardens yeritatisßudiumprofitentVii’

Lrÿ

rt o M I L I A Vlh

Ërgo in tantA opinionum diuerfitate Inquißcores inflituut. Concilia gener alia indicunt, legatos à ld tere mtttunt,tta denit^ue omniaß.iainßuutint i yt tllos Chriflt caujamßerio ageve turauerù. Intea rimfua ^uterUnt,ne ex male qutefito dominio deijciantur. Qubdft artes fuaspatefaEÏas, cir piorum ammos conßantioresejfe yidenr,eiuàm yt eiufmodi larutsterreantur, mox ad yim conUerft, minas ßirant amp;nbsp;arma froferunt,quibu4 yeritatis lucem reßinguant. FaÜttm hoe iam fecul^ aliquot, amp;nbsp;idem hodie fieri nemo non ytdet,nifi qui amp;nbsp;fenßa eir ratione omni deßituittir. Studio igitur amp;nbsp;yigi~ lantia opM ejÇ, ne arttbtPS illorum circumuentifocordiam noßramfrußrapofiea deploremus, Sed ipfam abltonem yideamus,quam duabtupartibus conßare,ßtpra dixinius.

Trima lQannem,quis ipfe fit,interrogant.£t quantum ex illius refiponfione colligi poteilf, qua^ loctnnes Cbrifii runtgt;numCbrißusßc^ide^^promifi'us illeamp; iammultis feculis expe^iatus populi redemptorrquot; Eumyerbfe ejfe,Ioannesnegat,idquoddtUgenter admodum annotauit Euangelifla. Confieffius f'fC ( ifi^^it ) amp;nbsp;non negautt. Tleonafmusltberam, apert am amp;nbsp;confiantem yeritatis confiefiio-nemfitgnificat. Tdequefiimpltci Tleonafiino contenttts, addit : Confieffius e^ inquam, FLon fum ego Chrifius.Ergo ingenue reiecit oblatumßbi honorem , e^r ne yno qutdem yerbulo Chrifli nomen aut gloriam infietransfierre conattts e^fi. Nee temere hoc tanta diltgentia ^poflolus teßatur.Efl enim magnurn fidei yerte argumentum^ qua Joannesgraüifiimam tentationem yicit,qua iliumfiatan ab ofiiciofiuo auocare, amp;fitmul Chrifto honoremfùüm erfiere yoluit. Nouit enim aßutifiimtes ye~ teratorgenerofiiores quoque animos gloria cupiditate ardere, amp;nbsp;non alia re fiacilius fiuperari, quant qua ohm A damns deceptus cecidit. A t yu ifistm quid ChrifioJponJo debeat ,ficum expendit loan-^ nes.,nequefiallaces Ulas aura populäres blanditias admittit. p)^am autem difiimilis eJfi^ eorum, qui impofiuris eiufimodideleblantur amp;tacitiinßnugai{dent^quando reges amp;nbsp;principes fiuperßitione irretitos adpedum fiuorum oficulaprocumbere nbsp;nbsp;nbsp;apud fe quareré yident, qua in fiolius ‘Deipote^

fiatefiuntf Sedmagno tllis conßabit hocfiuum gaudium, quando yt mala fidei fierui in tenebras exteriüres eijcienturJDificant minißri eccleßarum Ioannis modeßia imitari, amp;fidei fiuapramium fièrent aternum.

C aterum pergunt interrogate legati, ör dicunt : Qwd ergo rquot; Es tu Elias d It a yerb adprophe-tiam Nlalachia reßiciunt,qut Eliam '^deßiapraambulonemfibre dixeratifiallunturautem edmu-nierrore,quem apud ludaos tum inualuifijefctmitsqubd Fhesbitem ilhlm reuerfiurum putarent, quem curru igneo è terrisfiubuellum efiefiacra hißoria teflatur, Huie ergo ipfiorum opinioni loannes re/pondenSj fie Elia efit negatyCnm ignorare non pofiet^fie ilium ipfium èfi'e, de quo °l\/lalaehia Oraculit habetur. Itaquenec mendaeium dicitmec Chrißo contrarius j qui ipfium Eliam fiuijfie teflatur, Eliasenim erat, quatenusinfpiritu amp;nbsp;yirtuteElia oßieio fiunhus e^,cuiillum Deus defiina.-uerat. Fgrfium Elias nonfiuit qualem ineptitlh prophetarum interprètes fiomniabant. Iterumye roilinnterrogant: Es tuTrophetaille!^ I^uo loco arttculus Gractis » quem Latiniper pronomen demonßratiuum expriinunt,fi(tis docet, tllos non ßmpliciter interrogaßfie^numex yeterumpro.-phetarum numero, yelnum nouusaliquisprophetafittà Deolegttimeyöcatusatque miffius ;fiedde Tropheta quodamfiingulari,quem yenturumputabant ; eo nimirum, quem °Sdofies patribttspromis ferat,dicendo: Trophetam de medio tui, ex fratribus tuis ,fiicuti me excitabit tibi Dominus Deus tuusiillumaudietts.Iharuntergo,num Trophetaißefiit loannes, amp;itafiuam ignorantiain egregiè produnt. Citm enim tllic de Chriflo loquatur quot;Mofies (fiicuti Tetrus amp;nbsp;Stephanus in AUis docent) 7* tin inter hune amp;nbsp;Trophetam ilium difiinguunt, fic^ oflendunt fiepracipua NJefiia ofiicia ignorare. Solet hoc euenireperjbnatis ecclejiapafioribus, ytß nemo illos arguat, ipfi inficitiamfiuam ineptifii^ inis quafiionibus amp;. propofittionibus publice prodant. Quid enim hodie aliud fiaciunt, qui de Tapa atithoritate, amp;nbsp;num ille err are pofiit, interrogant qui item circa fiacr amentum alt ar is ( yt tl-gt; orum yerbtsytar ) quxfiiones mouent : Num accidentia fint fine fiubieblo Num dua fiubfian.. tia inyno çÿ eodem fiubieHo poßintfübßßere s’ Quid agendum de pane myßico ,fi agrotus Jum.. ptum denuoexponat I Quid exillo arrodant mures aut tinea I Ende in tllo tinea amp;nbsp;yermiculi nafcantur amp;nbsp;fexcenta alia , quibus libros fiuos, tantumnon plaußrales, impkuerunt. Q^ts e^ nim non ^ideat,homines iflos fiacras liter as ne à primo quidem limine fialutauiffie, ne queßmplid yeritati fiudere ,fied tenebris perinde yt talpa cauernis fiuisjitbterraneis, deledari Sed omißti

f 5

ÏN evangel. IOANNIS

illif adloannemreuertamur^qui ‘Pro^hetam qüo^ue ilium fe eße negat. Uit nonßne bile bt* ferunt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ergo esfyt reßonjum demits iis lt;iui miferunt nos. f^ix enim credas quam impatien

ter doleatßinitits iflts amp;nbsp;délie at ul ts ^atribits ,fi non tllico pro ipjorum arbttrto reßiondeas, ant illos aliquandiu dubios amp;fußenfos teneas.Ideb hi quoqtteiam fattspro imperio agere incipittnh nuaß loannesfui tnflttuti rationem tllis reddere teneatur. ^ßondet atttem Ule, non yt ipforttm libidtni ßittspMiat, fed quia hoc Chrißi gloria exigebat. Ego ( inqutt ) yox clamantü in deßrtei Dtrigite yiam Domini,ßcut dixit ifaiasprophera. Eoteratßmpliciter dicere quis ejfet ,fed fßtb^ oraculum adducit, quod cap. 40. habetur, yt ßmul iUk occaßonem prabeat cogieandi de tempo-rum illorumflatu ,jleq^ officio quodab Hits Deits requirat. Qffff diceret : Scitts opinor, quid olim Ifaiasde °hdeffia amp;nbsp;redemptionepopult, cuitts ille authorfutuntsßt, pradixerit. Kenturum feilb cet ante fadem eins praconem,qui in defer to clamer, amp;nbsp;alta Itbera^ yoce doceat yt omnes ad Muret excipiendum fifeprxparent. J4tqHipneco tlle ego fum. 2gt;lon ergo longa inquißtione Opus eß,fitlm hoc yeßrafalutts cardo iam yerßatur, ne yocem meam afferneminiffed aduentantem ‘\4eßiain neexcipiatis,amp;c. Docenturhoc foanndexemplo mtnifiri.,quomododeßemetipßsloqui, amp;Juirram-ßerij rationem reddere debeant. Eoterat ille multa infiiiffjius comendationem dicere, ciim tsquot;ßun-mt facerdotis filius effet,amp; natales eins Deus non yno mtraculo exornaffet, amp;nbsp;ob yitx fanbiimonti apudomnes infummopretio haberetur.Sedomiffis ifits omnibus, de hoc agit, cuius caufa mijßu i' rat.,amp;quodadpublicam omnium falutemfaciebat. Hocß hodie obfiruarent Epifiopt, imo etimn quietiangelici doblores haben yolunt, maiori cum profeblu incommifio ßtbi munere yerfarenttie-^At quiaplerique titulos ambiant magnißcos,eä‘ pro gloriapriuata amarulenter digladiantur, fOit cidttinterea Dei honor,amp;Jalutts iabîuram mulct faciunt, pro quibus Uli yigilare debebant. Obfir-uabimusprxtereaprxparatione amp;nbsp;yiarum,ideff^, yitx amp;Jludiorum purgatione opus eße iis,qni Chrißumdign'eexcipere, amp;iUoadfalutemfruiyolunt. 1^tenimnatura à Deoalient fumus, ieain huius mundi defirto yiuimus,qui paffim cur arum fintes,yittorum firobes, obliquas errorumfimi-tas,amp;tritifitmayoluptatum auta obijcir.,qux amp;nbsp;nos à Chriftoauocant, amp;nbsp;ilium ne ad nos acceded poßir, remorantur. Hxc igitur tollendafunte medio, nec Uli audiri debent, qui euangeitjprxtex-tu adpeccandi Itcentiam abutuntur. Hur a de hac re tn '^larco noßro dtximits, ybi eciam Ijaix locu proltxiusfi{musinrerpretati./-^ideHomtl.2,.

, nbsp;nbsp;nbsp;Videamus nunc alteram huius abiionts partem, qua amp;nbsp;illi fuam ambitionem apertius pro-

dunt, amp;nbsp;loannes de Chriflo teßimoniumferens,ßmul fut quoq^ minijlerij rationem reddit.lxLou.im enim quxßionem mouent,amp; dicunt: Cur ergo baptit^asfi tu non es Chrißus, neque Elias, neq^ Hro-phetailleCl^ideriquidem yoluntiureagere,fedtmprobe dißtmulanr quoddeIfaiateßimoniodixi-rat, in illudfolum intenti, quodfe Chrißum amp;nbsp;Eliam amp;nbsp;Erophetam ilium à ihdofepromiffum efi negarat.De baptifmo autem quxrunt, quod iriiquum impium, adeoqffcifmaticum eßeputarenh ahfquepublico Sacerdotum confinju nouos ritus tnducereineque interim obferuant,nouum illuddo-Ürtrix genus nouo etiam facramento diuinitus confirmari debuiße. Eff hoc proprium ijs,qui fimd ßbi omnem in eccleßxpoteßatem yfurparunt, quod nemini quicquam Itcere yolunt, qui non in ipß-rum yerbaprtus turauerit. Sedgrautter admodum illis loannes reßondet. Ego baptitt^o aqua in medio yeflrumßat, quem yos nefeites, qui ( yt alij Euangelißx annotarunt ) baptit^abtcßiridt fanblo amp;nbsp;tgne,amp;c. Quorumyerborumferifushtcejfiyidetur : Iniqutus yos ferre yideo, quodef^o aquabaptu^oadpamtentiam. Sedquidßet.,quando ille yeniet, cuiusegofiruus amp;prœcofum,qm fimiliter yobts nec confultts neque rogatts plus qutddam amp;prxßantius faciet Ego enimffmbo-lum modo externum admtnißro,ille reipfit, quodhoc adumbratur,prxßabit. Stat ille iam in medu yeflrum,fedyos,qux yeßrae/l oßcitantia,tUum adhuc tgnoratts,amp;c. Ita y erb illorum amp;nbsp;arrogan-tiam amp;nbsp;ignorantiamperßringit,amp;breui futurum docet, yt ex male yfurpato eccleßx domintodt* ifciantur .Et mox ne quodßdelis firui oßiciumtntermtttat,ad Chrißi laudes redit, amp;nbsp;hunefeabß queylla comparatione maiorem yelprxflantiorem eße teßatur. Ipfieß (inquit) quipoßmeyenit, tb^yqui tarn xtate quam docendi oßteio mefiquitur, amp;nbsp;tarnen mihi tn tantumprxlatus e/f, yf me non dignumfatear eße, qui calceamentorum eiiu corrigias foluam. Q^a locutione yilißimtitn feruitium denotare yoluit,ytfe totum txtenuet,t^ illfirum errori medeatur^ qui(ytfiepe iam dixi-mni)

J nimiiïm iriMant. Elucet hic iterum fan^orum modefiia, nbsp;nbsp;t^uàm alienifint al in^oa

lenti dîuinorum honorum a^eUatione,quam hodie Hits homines/iiperßitioji trihuunt, amp;nbsp;quxpenes illosconfficitur,quiipforumfuccejfôres'ygt;ideriyolunt. Modefiia huitts amp;nbsp;humilitatts canfa ^uodamp;Juamcorruptionem atÿnfirmitatemagnofcunt, amp;nbsp;‘DeimaieflatemreSlèexpendunt. Ex eaenim collatione mox yident,fe indignas omnino efj'e, qui in huitts maieftati^ conffe^lum admittan tur,üut in eins famulitio nomen haheant, maxime, cum ex Hits nihil ad Deum ÿtilitatts redire pof fit. Vnde rurfum colligimu4,quantaßt Dei bonitas, qui indignos nos ampUßimts muneribus adhi-bet}amp;anobts ßruitiumnoßrum\requirit in rebus omnium excellentißimis, ecclefice nimtrum amp;nbsp;ieipub.adminißratione,nominisßti prxdicatione,liberorum inßitutione amp;nbsp;infinitis alijs, qua: adnti firlt;s amp;nbsp;aliorumfalutis conferuationemfaciunt. Hisc qui expendunt, illos nullius officïj puder aut piget,quodHits in domoßta Deus impoßdt. At qui de tßis nunquam cogitant,ßtarum yiriumfidu cia elati,altiores dignitates ßbi ceu iure quodam mendicant, digni, qui in extremas for des yfque deturbentur.

Admonetprieterea locus hic^qutefit ratio miniflerij amp;nbsp;facramentorum in ecctejia. ^unt htec à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miniflc-^

Deo infiituta nofirie infirmitatis ergb,quam externis quoq^ adminicults quafi fuffulciri oportet. Sed yt loannes inter fie amp;nbsp;Chrißum dißinguit, amp;• fibi quidem nihil praper aquie baptifmum, id es^ ex.-ternam baptifini adminifirationem tribuit, Chrißo autem internam operationem eÿ“ omnem effe.-^uminfolidum tranficribit : It a nobtl eadem régula tenenda elf^,ne quid minißrts autfymbolis externis trihuamus,quodfolius Dei elf^. Dicuntur quidem minißri parturire,generare,illumina-‘ re,confirmare,peccataabluere,filuere,ligare,amp;c, Sedhcec mimßerij ratione dicuntur, quatenus cura lïlo Del yirtus coniunEla,non autem alligata elfiquam fi außer as,inane erit quicquid minifier exfiemetipfio infiituerit. E'ide qttte de hac re Eaulus in priori ad Corinthios capite tertio fcribit.Ean dem effefiacramentorum rationem,res ipfaloquitur. Dicebantur Circumcifio olimfædus Domini, amp;fitcrificiapeccatorum exptationes: Sed quàm multi circumcißßiierut, quosfœdifiagosßuißfi Deus qtierituri Etquàmmulti facrificarunt,quoriîmpeccata apudDeum in recenti erant memorial^Sic baptifmum regenerationis amp;nbsp;innouationislaiiacrum, Ccenam corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifii commte nionemyocat Apofiolus. Sedquàm multi, proh dolor,necregeneratijunt, nec cum Chrifio commua nionem habent aliquam,qui tarnen amp;nbsp;baptii^atifitnt, amp;nbsp;Ceence myfiicte cum ecclefiafi'equenter com municantlSuntigitur htecobferuanda, neexternisaffixi, Deo fuam gloriam eripiamus,e^r nobis“ tpfesnocentißimxßcordia fimus author es,dum externahcec adfalutem nobisfufficere putamus.

Eofiremb locus, ybi htscfaïiafunt,annotatur ; Eethabara nimirtim trans lordanem, ybi lo.- Betbab/ttdt annes baptisi^abat.Soient enim hifiorici in rebus maximi momenti locum nbsp;nbsp;tempus diligenter indi^ '

care,quidifia adfidem narrationifaciendum multiim feruiunt. At h'ic ego maiorem myfierijratio-^ nem habit am fuijfi puto,quodfub tfia yoce latet. Significat enim domum traieHus, amp;nbsp;ita dilltlsfuie locus hic, yel quod illicpatres olim ex Aegypto liberati lordanem tranfijßent,ye terrx Chanaan pofießionem occuparent : yel quod illic traieSlus effet publicus ex Syria tn Ealiefiinam. 'Meminic huiiisloci hifioria Iudtcum,amp; illic '^adianitasinterceptes amp;nbsp;occifosfuiffe refert.Iud.y. Et yide.-tur loannes locum ilium obpopulifrequentiamdelegijfe, quopluresper ipfum infiituerentur. Inte.-rim typus admonebat,adefle iam tempus redempttonis,quando deuillofatana amp;nbsp;eius copijsper Chri ftum,omnes huic nomen dare, amp;nbsp;ex Aegytoßirituali in regnum Dei traijcere debeant. Aperuie enim nobx yiam hanc lefus Chrifius,qui ideo in mundum yenit, yt nos ex regno tenebrarum affia reret in libertatem filiorum Dei.Et hxc quidem dtHafint inficundum loannts de Chrifio tefiimo-» nium-.cuiits hicnobts y fus eßo,yt hue yera fide amplexi yitam tsternam confequamur. Ipfi debetur benedi^lio,honor,gloria amp;potefias in leternum.Amen,

HOMILIA VIII.

Poftero die uidet loannes lefum ueniente ad fe et aft: Ecce Agnus file Dei,qui lollitpeccatummundiJfte eft,de quo dicebam,Poftmeue nit uir, qui prælatus eft mihi, quia prior me erat. Et ego non noueram ► nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ 4

CAP. I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JN EVANGEL* IOANNIS

cum,fedutmanifeftusfiatlfraen, propterea ueniego bapdzans aquä. Et tellatus eft loannes, die en s : Spedaui fpiritum defeendentem quail columbam,8lt; manfit fuper eum. Et ego no nouerani cum,fed qui mifit me ut baptizarem aqua,ille mihi dixerauSuper quern ui'deris fpiritum defeendentem ac manentemfupereum, Weeft quibapdzatinljpiritu fando.Et ego uidi,0^ teftor quod hie eft Filius iUe Dei\

Q Kamuis Dei filing,qtà eii^i^p mtas,l}ominiimtejlimonijsneqitaciuamopHil}abeatif^’‘' ^ternos tameity quorum wfirmitatemexternis adminiculis fufj^ulciri oportet,iam inde^, origine rnundifimper aliquot e}ccitauit,^uiJjiiritttsfan^li afflatu illuminati, ipjiim humanig(flt;^^^ redemptorem ejje teflarentur, amp;nbsp;retiquos in eius cognitione inßituerent.Fuerunt ex his patriarch^’ quos minime auhium ei^ de promißo tllo Seminefrequenter conciotiatos ejfe.Fecit idem poif, legempromulgätam amp;nbsp;facra inflituta, magnum ilium Frophetam Ifraelitis commendaU^^' quern omnes audire debeant i Secutifunt hunt prophétie,quos omnes ffiiritu Chrifii duce illiiis Dionesfimul amp;nbsp;indefecuturam^lsriam inuefiigauiffe, Fetrtts apoflolusfcrihitfnter omnes yerof die primas tenet loannes Idaptijla,quern ideo priemiftt Deits,m omnium mentes ad Chrißum excipiendum prapararet.Fecit hoc diligentifimè,et quatuor illiitsde Chrißo teßimonia noßereH^^ gelißa ex or aine retitat,qi(x yt or dine egregio interfefe c(ihierent,ßc omnia comprehendunt,quiefgt;'^^ in eiuscognitionepoßunt erudtre. Frimo enirti aternameius deitatemaßeruit. Secundoillumi^’^ yenißedocuit,amp; itaquidem,ytpropter humilem carntsßeciem anemineagnofeatur. Sequitur tertium,quo illius officia exponitiQuod nimiriimpeccata tollat,amp; ßiritu Janiîo baptic^et, idefl mos hominum regeneret, adeoqj natur am noflramfua yirtute inßauret. Sunt hacprtecipuafalut^ nofine capitafdeo^ illafingulari cumgrauitate amp;nbsp;à Faptißapropofita,amp; ab euangelißa nefiro»^ feripta funt:quorum diligentia nos quoq^ ad horum confyderationem excitaredebet.

Initib quando amp;nbsp;aßudquos hoc tefiimonium di^umfit,indicatur. Foßero nirnititm die, quo Inquifitores ad illu lerofolyma aduenerantiamp; Ule irt ßequentipopuli ccetudoceret. Funcenirl^ adfiycnientem/eßmconjfncatus,moxextcnfi)digito ilium omnihits monfirauit, amp;nbsp;quisnanttjl^f teflatus eif. Qma enim iam tempus er at,y t f\/leßiie oßicium obire inciperet Dominus nofier,no ß-** tius latere,neqj ampliusfuffienfos teuere yoluit eos.,qui magno defyderio Saluatorem ilium req^uri' bant,de quo loannem toties iam concionantem auditierant. Sciebat prieterea loannes,non fiifficert ea,quie ingenere hucufq^ docuerat de Chrifio, nifi hunc illis ob oculos fifisret^ yt ab oninibuspofid agnofei amp;nbsp;recipi.Ider?o nuncßdeliterprlt;sfiat,nec terret ilium hefierna InquifitorUm a^io, ex^i^^ nonobfiur'eyiderat,fibi iam apotentißimisinfidiasfirui. Esf^hoc obfiruandumminifirisecclefA ne generalem modo do^rinam proponant,fid eandem in fluasquafi ßecies amp;nbsp;partes didu^am ßnfi, lis pro temporum amp;nbsp;locorum ratione accommodent, yt omnes intelligant quid fieri quidue onnd^ oporteatfifalutem aflequi y elint. IKec y Ills periculisfife ab officio reuocari patiantur, quando Deusfacile declinare poterit.

Confiât autem duabus partibus. Frima depracipuo Chrißi officio concionatur, quodpeccaU nofira expiando nos patri fuo reconciliet. E^l^ hoc falutis nofiree fundamentum, amp;nbsp;hincpromaniuif queecunq nobis pmterea in Chrißo conferuntur. .altera parte repetit qua de aterna illius deiti^^ atq maiefiate dixerat, Friorparshifceyerbiscontinetur: Ecceagnus ille Dei,qui tollitpeccatitt^ mundi.Eîf^ hac yna expracipuisfcriptura fententijs, amp;nbsp;proinde digna, cuiusfingula yoces excU'“ tiantur,amp; cuiusyfum omnes intelligant. Orditur àdemonfiratiuaparticula,^ C C E.,quahocloto nontam demonfirantis quàm excitantis e^. lgt;iam auditores ad Chrifii cognitionem excitât, amp;nbsp;quidem non finegaudij magni fignificatione. Gefiiebat enim iam animus toanni,cîim coràm yiderit eum,dequodiuconcionatusfuerat: ficutiifsfoletaccidere, quifibi occafionem dari yidenthoepre' fiandt,quoddudumpromiferunr, amp;nbsp;quod cumfua fimulatq^ aliorumßlute coniun£lum effifciuf^' ./ddditjA. GtciN S ille Dei. Foterat dicereiEcce adeSf ille,qui cîim mefequatur, me tarnen cellentior,amp;quiinßiritufanSlo amp;nbsp;ignébaptut^at,amp;c.Sedagnum Dei yocat refifieHufacrificiorumt qua tuneinyfu erant.jytfeauditorumcaptui magii accommodet. Solebanttuncex Legts infiitut^ duoi

H o M I I, I A VII u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ly

'‘^^^i^itotjdieagnosfacrificare,ynum mututino, alt erum yej^ertino tempore. Haheiant praierea ^xodai^ J^i^rumpafchalejin quo agni ma^ati fanguitfuperliminari amp;poßiltui ajperftts beneficij in^^egypto

acceptiipjos admonehar, quango} primogenitaillorum T)eus feruauit^ne ab angelo'vaßatort occiderentur..At omnia Hits inßgura contigiße, Taultts docet^ amp;nbsp;quidiftaßgnificarent,olim Ißaias non obfiur'e indicarat, quando de Chriflo tgt;aticinans inter alia dicit : Tanquam outs ad maüatio^ nem du^us nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßcut agnits coram tonforibusfuis mutusnon aper uit osJuum.Ât quia hxc à pau.-

iß obferuabantur,^pleriq^pcccatafacrificijs eiufmodi expiari putabant,Ioannes ijla ChrijH typos ptiffedocet,^ huncyerumpropeccatisfacrificiumforetejlatur. EtdifertèDèi agnum yocat,yt ijttndateumabipfo quot;Deobuicrei dcfiinatumejje,amp; eundemillifii/fcientem amp;nbsp;acceptam foreho-jiiam,cuiitsrejpeilupeccatisnojlris ignofcat.ConJèntiuntbisapojloli, ‘Petruseâquot;'Paulus. Hicenim t.Cor.f. pulcha noßrum tmmolatumeßefcribit,Chrißum Iefum:ille yerb nosredemptos ejfeait,nonahro amp;nbsp;*.Pet.». ^tgentofedpretiofifanguine Chrißi.,yelut agni immaculati amp;nbsp;incontaminati. Sequitur autem in Ioannis teßtmonto: Q^v I T O L LI T peccatum mundi. Tollendi yerbuduofignifcat.Primùm^ quodpeccata,quorumJarcina nosgrauati ad mortem yfq^ aterrmm opprimebamur, ipfe in fe fufiepe

nobispeccatum,ideß hoßiapeccatifailusßt,yt Paulus loquitur. Et de hoc etiam Ifaias t'.Cor.it dixit: Ipfe portautt inßrmitates no/Iras, amp;nbsp;dolores noßros ipfe baiulauit * Item mulHa correilionis noßra,tdei^,qua nos corrigi debebamtts,et impoßta ell^. Deinde quodpeccata expiet,adeoqj è me^ dtotûllat,non quod nullam nobis ampltus hxreant, fed quod tilt per ßdem infit is non tmputenturt Ettnprafentidicit,Tollit,non Toilet autSufiulit,ytperpetuummeriti ChrifiiefieHumindicet^ qut ytpatrum peccata exptauitfita adhuc efficax ebf erga omnes, qui tpfitm yerafide ample^un-^ tur.Pmterea P E C CA T I howzwc omnia comprehendit,qux cum Dei yoluntate pugnant, nos ab illtus confi)rtio,amp;proinde à felicitate amp;nbsp;regno eius excludunt: Originalem nimirum natura cor^ ruptionem,quam ex pnmo parente contraximus,ynà cum omnibus yitiofis fruilibus,qui ex ilia pro manant.Ende locum hunc yiolenter amp;nbsp;improbe detorquent, qui per Chrifium Originale modopec^ catum expiari,aiîualia yero noßris fatisfiaHiombus dilui docent. Confutantur hi ab ipß loanne apo ßolo,qui dicit'.Sanguis lefuChrißt emundatnos abomnipeccato. Pofirembpeccatum MV ND I mt,ciimytomneshominespeccatireosagat, tumyt Chrijli meritumabfq^ omniperfonarumrelpe-ilu,aut nationum difcrimine,ad omnes extendi doceat,qui in ilium crcdunt,iuxta illud Pauli: Hon Col.j»

Grxcus aut Iudieus,circumcifio autpra;putium.,barbarus,Scytha,firuus,liber,amp;c.

Continet ergo iententia hiec yniuerjamjalutis nofir ne rationem^ quts alibi prolixe defiribitur. Ratio falutii Primo enimdocet omnes hominespeccati reatuteneri,nec aliquem efie,quinon opus habeat expia.^ humathe. tionegratuita,cum pro peccatts fuis nemo fuorum operum meritis fatisfacerepoßit. Deinde expia^ tionem illam in Chriflo monfir at,qui Joins agnus ille Dei dicitur q^uem Hie pro nobts nofirce redem.' ptionispretium confiituit. Confutantur igitur breui hoc dido omnes,quifatisfaTioncmpropeccatts amp;nbsp;faltitis meritum alibi indicantiquales olim ludtei amp;nbsp;gentesfuerunt, ex quibus hi quidem in yir^ tutisjhdio amp;facrts expiatorijs,Hli yero in Circumcifione,legis obferuatione amp;nbsp;Leuiticts facrificijs lufittiam atq^falutemfierabant.Sed amp;nbsp;nofirorum temporumfeChe confutantur,ytpote Turcarum infanaperfiajio,qui in “Jvlahumeticts fuperfiitionibus amp;nbsp;.^flcorani obferuatione jfemfalutts collo.~ ■cant:amp;Papifiis,qui peccatorum expiationem yanifiimts rebtts acceptamferunt,quas hominespar -timfuperjlttiofi,partim auari amp;fuperbi confinxerunf.quales funt Indulgentiiepapales, ieiunia,pre cuhe à ‘‘Monachis amp;facrificultspretio redeptce,ferilt;t,peregrinationesfuffitus,aqua lufiralis,‘\Iiffa: facrificium,purgatorium,amp;fixcenta alia,quibus enumeradts yix totus diesfufficeret. Qmdflmo ipfis'Monachis amp;nbsp;Legatts à latere plenariam peccata remittendi aut tollendipotefiatem I^ma.-nenfes Pontifices tribuut: amp;nbsp;fi quid atrocius faau apparet,illud adfe referri yolut, 'O' fibi hoc à Chri ßo datuaiut,ytpro fuo arbitrio peccata hominuyel dimittere y el retinere,adhiec animas ad inferos deijcere,yel ccelo locarepofiint.^idergo Daptifite rejfiondebut,de folo Chrifio tefiificati: ecce agnus Hie Dei, qui tollitpeccatum mundif Si ipfi hoc tollerepoffunt, quidagno illo opus erat^ cur Déifia Hum incarnari iiir in carne mori oportuit.^ Eelfi nos hoc ex Ioannis dido colligentes audire nolunt, cur non D.alugufiinum idem nobifcum dicentem audiuntf Hemo ( inquit )Jibi arroget, dicatt quia ipfe auf er at peccata, Eride iam intendite, contra quos fitperbos intendebat digitum loannesî

nondum erant nati htereticiy amp;nbsp;iam oflendelantur : contra illos clamai at tunc aßumo, c.ontrA modi) clamat ex euangelio. HiecAugußtni yerlafunt^ij^ui no dubitauit hxreticos nominare eotgt;f\ ^uod Chrißi e^^ ßbijfßs tribuunt. At hodie foil ißi orthodoxt, adeo^ eccleßa capita amp;nbsp;colutnfflt;^ deri yolunt. 7\lec eS^,qubdexpiationiper Chrißum fa^ee aliqua deeffe dicant, quie per nos aut fuppleri oporteat.'Plena enim iamp;perfe^a e^, quod amp;nbsp;tollendi yerbo indicatur(ytfupra dixin»^) amp;nbsp;quodpeccatum mundi dtxit,ne quamj^eciempeccati excipereputaretur^ £t quiapeccatuffi^’^^' lit Chrißus,ßtmuletiame medio cedant oportet, quce ex peccato enajcuntur:ira'Dei nimirurn,^''' lediblio atq^ mors. Tdam etfipij aßßi^ionibw yarijs exerc€antur,qux Dei irati indicia yideripT Junt,amp;quas lex inter maledtbîiones recenßt, amp;nbsp;ijdem m.orti quoq, obnoxij[inf.tame aßßiÜionts inbonumipßsadiumentoßint,c{imperillas caßigatiadofßcium redeunt, amp;nbsp;morsijfdem ianiU'^^^ ta faÜa e^.Et cum ingenere omnibuspeccatorum expiationem ißafententia doannespolliced(i*^gt; ßmper ilia in auribus nojlrtsßnare,amp;ßmper diligenti meditatione ob oculos reuocari debet. yt dîximus,adùerfits ßiperßttiones lt;amp;falßa dogmata nos pramunit, amp;nbsp;in tentationibw mirifid^'^’^ folatur,ne deßerationtsgurgite abforbeamur. Si enimpeccata noßra tollit Chrißtts, quis ilia

Kom.i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;denuo imponetf Qpß intentabit crimina(aitTdulus) aduerßuseleSlosDeif Dettsei^quiiufi^l^'

cat,quis tile qui condemnetf .^idhacofßcij quoq^admonet lacfententia.Si enimpeccatum nonaÜ^ quam per mortemßlij Dei expiaripotuit,horribtlem illius culpam eß~e oportet, amp;nbsp;Deo fumtnap^^^ exoßam,amp; qna durante nosÇaluißeri nonpoteramus. Vides ergo quatoßudio opusßt,ne Ulins cipia denuoßamus,yt^ libertatem amp;nbsp;dignitatem earn feruemui,quam mortisJùa merito Dei nobis acquijiuit.

Repetit qua de nbsp;nbsp;nbsp;Caterùm non ignorabat [oannes,ignominwßtm Cbrißi mortem multis fcadalo fore,muitns

Chrifti dcitate dißßcultcr diß:edere ab ea fententia,quam de ipfo conceperant,quodnimirum ipfepromijfus ills dfxerat. fias eßet.T^petit ergo altera huius teßimonij parte, quodanteaquoq^ de Chrißideitate atertta^d[ rat, amp;nbsp;it a omnes absfe ad ilium remittitt Iße eif ( inquit ) de quo dicebam : Doil^^ me y enit vdif' pralatus nbsp;nbsp;nbsp;mibi,quiaprior me erat.^afi diceret.’Heminem yeftrum moueat,quod ego illunX»',

dine minißerijpracedo, amp;nbsp;quod idem ille no multbpoif^ à ludais ignominiofè reieilus in cruceamp;ßl ßgetur.Etß enim bac fiant,tarnen mihipralatus me multb praßantior efi,eà qubdprior rnelt;^^^ ab aterno nimirum expatregenittis,tir proindepatri coaterntts atq^ confubßantialis Deifilius.l^^, Hum de bis fupra,neq^ opits ei^ eadem inprafintt repetere.Laudem y erb eximiam meretur ‘Bapf^' ßafides,qua tarn folicite cauet,ne quod Cbrißi ej(^ quifquamprapoßera reuerentia in ipfum ferat.Eandem emm fententiam iam tertio repetijt,ne Dominifui negotium ofiitantius egiße yi^' retur.Qub magis miranda,yel etiam deploranda eiß illorum fuperßitio, qui tot teßimonijs mul omnium fire fanHorum exemplis conuiHi,adbuc circa diuorum cultum occupantur.

loannes fuimu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T*orrb ne cuifußeHum ejfct bocloannis teßimonium, quafi yel amicitia yelcognationiboc^'

nerts rationem Tet,aut aliquid inter ipßm et Cbrißum ex compofito fieret,ßbijcit quadam,in quibusprimbfii nbsp;nbsp;.

reddit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nerisßiue officij rationem reddit publice,deinde d,ocet ynde bac didicerit qua de Cbrißo teßabnt^'^'

Pfiuoadprim.um,ftc ait : Ego non noueram eumfedyt manifißusßat Jfiaeli.propterea yeniegob^' ptui^ansaqua. Deiyocatione eäquot; imperiofeyrgeridicit,necquiequaexpriuato aß-eHuagere. X'*’” quoadmefnquit)ego non noueram eum,id ei^ nulla mibi cum illofamiliaritasfine confuettido terceßit,adeb yt ne ex fade quidem mibi notus fuerit. Quid ergo in bominis ignoti amp;nbsp;nunqiiainy'^l gratiamfaceremBAttamen Dei iußu euocatus yeni ad baptit^andum aqua, yt illeper meutnrni'^^* ßeriumpopulo JJraelitico innotefeeret. Itayerb docet,nonfuam,fedpotius publicam ipforunK»»' niumcaufiimagi,yt nimirum in Cbrißi redemptorts cognitionem adducantur,ßne quanewoß^' iiari pofiit.Et eif probe obferuandum,qubd tarn diligenterfua yocationds rationem redditfiuj^'^^ exfuocerebro inßituißeputetur.Decetbocemnesminißros,eb qubdin yanum laborabunt,niß of*' mbits perfuafumfit,illos ex officio omnia agere. Admonemur praterea,nemini licere,ytpro fw bitrio aliquid in religione mutet,aut nouos ritusfeu fiter amenta noua inßituat. Nam ex Dd p^‘*' cito tota Ipßm colendi ratio dependet; amp;nbsp;fi nibil bic lieuit loanni, quo nemo fanClior ex muliedbi^ natus eHf,inexcufabildsfuerit illorum temeritas,qui aliquid in bdsaudent, cum nec yocationds pf*' ■uilegiQ,necpropria yirtute autfanHimonia commendentur, Adhac totius minißerij amp;facratntfquot;

îor«»îßnem•hierumßto exemptloannesindicat.Efiü,'y)t lefus Chrifltif IfrAeli,ide^^eccleftis tif jinguln ad harte pertinenttbtts innotefcat. Qma enim falutt^ negotium hic agitHr,hcec autem abf^ue Chrißi eógnitione conjiare nobisnonpoteß,huicinßeruiant oportet quxeunq^in eccleßaaguntur.Eri nias tenet inter hxc quot;bei yerbü^eiuod omnia Chrißi amp;nbsp;regni eins mjfleria explicate At quia in iflis tardiores fumuSiamp;qua didieimusßspe ex animo elabutur,externaßgna Dens adhibet,quafenßbns qtiaß offerunt ea,qu(s nos animo per ßdemfupra cœlos eueHo compleili oportet, amp;nbsp;eademinreeenti ^^^ffiortaconferuant,ne obliuionefepeliantur. inhuneßnem olim Circumcißs)nem,pafchaleepulum cum facrißeijsomnibus inßitutafuifße, nemo ignorât, quiyeterisßripturee librosnon oßcitanterle^ giC-'Baptißniautem amp;nbsp;Ccentsdominicaeundem’rgt;ßimefß,partim Chrißiyerbateßantur: Hoefa^ cite tn meicommemorationem:partim apoßolorum exemplum docet, qui ex hisargumentapetunt, (luibusnosßdutis certosfaeiunt,amp;jtmul ofßcij admonent.Omnia ergo htscadeumßopum dirigi dea bent,yt in Chrißi cognitions proßeiamus, nonquidemhißoricatantiim, quam amp;nbsp;damones habent, ßedea qua cumßde coniunila Chrißum apprahendit. Huncßcopumß hodie omnes obßeruarent,mi~ misßiperßitionum ßmul atqj concertationum haberet eccleßa,amp;c.

At no modoßui ofßcij rationettireddit Ioannes,yer umetiam docet,quot;yinde ipß cognitio illa Chrißi quot;^^de Cannes o^tigerit,Spe£iaui(inquit)ßgt;iritumdeßendentem quaß columbam,amp;manßtfuper eum.Etego non noueram eumfed qui mijit meyt baptie^arem aqua, die mihi dixeratj Super quem yiderts f^iritUm deßendentem ac manentemßpsr eum, hic e^f qui baptu^^at in fßiritu fanSlo. Et ego yidi,amp; teflor, quodhic e^ Filius die Dei. herum dicit,fe Chrißumprius non noHtße,amp;ßmulßbi diuinitus reue-latum fUlfe ait,hunc efß ’Dei ßlium, amp;promißtim humani generis redcmptorem,qui inß credenteS non modo àpeccati noxa ltberet,ßdeoßdemper jßiritum fanhum regeneret, amp;nbsp;ingenitam natura cor ruptionemßia yirtute inßauret.Hoc enim eif baptßare in ßiritu fanho,ea nimiru efßcaciter ope rariinhominum ardmis, qua externa baptijmi ahionc adumbrantur/ßubdcum nemo poßitprater Deum, rede ex eo colligit loannes,Chrifiu effe yerum nbsp;nbsp;patri coaternum amp;nbsp;conßibßantialem Dei

ßiium.Hißoria aute,cuius hic meminit,hahetur 'Matth.^.cap, amp;nbsp;tune ißa faha funt, quando Chrt . ßus ab loanne baptßatus,ßmulq, publicopatris teßimonio inatiguratus eif. T'ue enim ßiritusßn blus inßecie columba defcendit,cæliapertißnt,amp;yox ccelitusintonuitiFIic eiffilitts Ule meus di-^ leilus,in quo mihi complacitu eß. Forro incidit hic quaßio,cur loannes Chrißumßbi ignotum fuiße dicat yfq^ ad hoc tempus,quo ßiritum fuper dlum dejeedere yidit,ciim apud ‘^latthaum mox Chri-^ ßo yifo amp;baptifmupetentidicat:%hhiOpuseif ytabstcbaptßer,amp; tuyenisadmei‘ Torquent ß in einsfolutione yehementer interprétés, fed tenendum eif, loannem etß feiret ’^eßiam natum eße amp;nbsp;eiufdem ofßcium intelligeret,nullam tarnen eins habuiffe notitiam,qualis inter amicos eße fo-let,ciim neqßmul educati eßent,neque ylla ipfis interceßißetfamdiaritas.Qjtando autem ad iapti-fmum yeniebat Chrißus,occulte Uliaurem yellicauit Deus,yt hunc ilium eße intelligeret, cui hue-yfqjteßimoniumreddiderat:quacaußfuit,yt abipfobaptd^ari cuperet. Foßeayero,ctim Chrißo Mm bapti^ato amp;nbsp;ex aquis ajcendente,ßirittis ßiperdlum deßenderet,ßuit hoc externum figuum, quo interna Jßiritus reuelatio conßrmabatur. FLon nouerat ergo adß yenientem, quta deßcie d-lumnunquamyiderat. ‘FLouerat autem exßirttusrcuelatione,cui pro more Deusßgnumexter- \ num addidit,yt in ea notitiamagis conßrmaretur. Ideo yero hißoriam hanc adducit inprafenti,yt oßendat,fenihdde Chrißo hahenus docuiße,quam quod Deo reuelante didieerit.Etpoßent quidern hic multa dici de Chrißi Teß inaugurattone,fed quia ad huius locißatum mhilfaciunt,ea nunc bre- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

uitatisßudio omittimus.Si quis autem illa yidere cupiat,ex Flarco noßropetat licebit. Flunc ob-feruemus, Chrißum nobts cœlitits ab ipfopatre proponi,yt ipßm humanigenerisferuatorem agnoa fcamus. Apertifuntc(sli,yt inhocnobis yiam apertamfciamus,quaadpatrem ö* cceleßis regniha reditatem yenitur. Defcendit ßiritus in ßecie columba,yt de illius manfuetudine teßetur, quapec catores adfeyenientes complehttur. Flanetßtper eum,ytillnm pra omnibus confortihusfuis yn-hum sß'eintelligamus,amp;proinde einsplenitudinem in nos omnes redundare. Accedit his omnibus teßimoniumfatris,de cuius ßde amp;nbsp;yeritateßnefcelere dubitare nonpoßumus. Hoc igitur yno contend, in ipfo eolloeemus omnemfalutisßem atqjfiduciam,amp;eidemferuiamus in fßiritu Zir yeritate».

ipfi debetur benediilio,honor,gloria c^poteßas in aternum,Amen»

CAP. I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL IOANNIS

H O M I L I A IX.

Poftcro die itcrum ftabat ïoannesij 0^ ex difcipulis eius duo, EtiiV tuitus lefum ambulantemjdicit: Ecce agnus illc Dei. Et audierût ilium duo difcipuliloquentem,Slt;fecutifuntlefum. Conuerfusautemlefus ÔC confpicatus eos fequentes,dicit eis:Quid quaeritisc'Illi uero dixerut ei: Rabbi (quoddicitur,fiinterpretens, Magtfter) VbimorarisC Dicit eis: Y enite SC uidete. V enerunt uiderunt^ ubi morarettir, QC apud eS manferunt die illo:Hora autem erat quafi décima. Erat Andreas frater Simonis Petri,unus ex duobus,qui audierant ex loanne, amp;fecuti fue« rant ipfum Jnuenit hie prior fratrem fuum Simonem,Slt; dicit ei: Inue* nimus MeiTiam illQ,quod eft ft interpreteris, Vnlt;ftus. Et adduxit eum ad lefum, Intuitus autem eum lefus, dixit : Tu es Simon fîlius Iona,tu uocaberis Cephas,quod exponitur,Lapis,

ETfißlij Dei /eßi Cliri/li aiithoritas non al hominumßtjfragijs de^endeat, yoluit tarnen îo^'^ nis quot;Baptifla:teßimoniofullicè commendari,qu 'ofaciliusàludteisreciperetur^qui [oanneim^^ ximifaciebant. Hic 'y/ero ciimfidele Deiferuies amp;nbsp;yeritattsprteofuerity teflimoniafua omnian^ eundemfco^um dirigit^qui ei^,yt omnes homines reliÜidpriorihtisßudijs Chrißum lefum amß‘ ilantur,amp; in Ulo faluteminueniant. l^idimwhoc in tribus fr acedentibus, ybi inter alia defetßlt;gt; admodum contemftim locuttts e^y'nt quos nimium fibiaddiaos yidebatyadynum Chriflum reni^^ teret.Sequittir modo quartum eins teßimonium,in quo hoc ifßim euidentius perßieitur, quado^tf illud aliqui excitati Chriflo fefe coniungut. Quorum exemflofimul difeemus, yt nos quoq^ Chrifi^ff^ folum fequi, amp;nbsp;quibusJludijs in illo 'tacare debeamus: qux item eins fit facilitas erga omnes,qtti animo ad iffum conuertuntur.

QvartMn loäti Q^oad Ioannis teflimoniumyidem el^ cumfriori,quod nufer exfofuimustattamen non [we his teflimoniu tione narratur,quando eir qua occafoneßtfromulgatum. Ham foßridie eins diei, quo froxiinilgt;’^ dc Chrifio, nbsp;nbsp;nbsp;ßermonem habuit,iterumfletit,nimirum in fublicoy'vt adfeyenientes doceret amp;nbsp;bafti^atos Chdß

confecraret. cAdfuerunt illi exordinarijsdißifulis duoyquorum alter Andreas Simonis Detriß^f', ter fuiß'e,faulb folî^ dicitur. Tune quot;ytero lefum ambulantem intuitus (nimirum nonßne aferta mi amp;nbsp;yoluntatisfua erga dlum ßgnißcatione, qua in yultu eins elucebat ) dixit: Ecce Dei. I^fetit autem frima modo teßimonijfrioris fartem,quia hac fujßciebat,citm fola Agni auditoresfacrißeij admonerey amp;nbsp;in Chrißofeccatorum exfiationem oßendere faßet y qua yeterdi^ facrißeiß adumbrabatur.At quia de his abunde nufer ei^ dillum,fufßciat infrajenti caufarn ei' feruaß'cyqua loannem mouitytit quodfrius dixerat,mox craflino die refeteret. Annotaturhxe i'gt; eo,quodduoifli dißifuli his auditis mox Chrißum fecutiJunt, nequaquam frohibente autim^^' diente illo, quo minus illudfacerent. Toluit ergo loannes quot;Vr Chrißum agnofeerent eßefromiß^’’^ humani generis redemftoremyamp;froinde ilium fequerentur,amp;illiusßerent dißifuli. Eil^hocf^i'’ friumfanllis omnibusy yt ad ynum Chrißum remittant quos inßituindos fußeferunt, quot;tt fafediximus.

Ioannis fides et nbsp;nbsp;nbsp;At nunc obferuanda yenitindefeßa in fuo munere obeudo Ioannisßdes atqjfeduUtas.Hecenii^

fedulittts. contentus eT, ßmel dixiffcy quod ad gloriam Chrißi amp;nbsp;auditorum ßlutem faciebat,idem nüi^ refetit:amp;credibtleel^,illißequenterhanc yocem inorefuißeyyt Chrißumagnum Deiaffellaf^^’ citm dißifuli tarn cito intellexerint quid ifßs faHo ofus effet. Atqui magno cumfericulo coniuni^‘^ erat ifta doClrina:Qma enim quaßum facerdotum euertehat, quem illi ex facrißeijs yberrimuM lebantyßeri non foterat,quin hoc nomine loannem fummo odio ferßquerentur. Adeo tarnen non retur ille,ytfottus omnem occaßonemßudiofe caftet,qua ofßcium fuum exequatur, amp;nbsp;quant Mos Chriflo adducat. Debent ilium imitart quicuq^ infublico altquo munere yerßantur. Qffa entlt;^ à Deo conditi fumus,lt;amp; in eo yiuimus,mouemur,lt;amp; fumits,nullius nos laboris tadere debet,qitiß‘^^, ad eius gloriam frofagandam.Heq^admittendum el^^yyt not y el imfiorum mina yelqua tllinol»^ flrtmtif

H ô il I t r À iSe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

ßrüunt pertcuîa al offiào reuocent'.juando confiât Deum fuis fidelit er adejfe qui in quot;vocattonê fua tonßanter amlulant i eundetn quot;Vero prauiter irafci amp;nbsp;extreme ^ux^^ omnibus minart,^ui 'vocatió-’ fiem fuam turpiter defirunt^Docenthocproÿheearum exempla^quorüalthui inter ferocißimos ‘‘verbi 'Dji hoßes annù multis in extremam •vf^ßneÜa conferuatifunt : quibw loanne Euàngelifla juoq^ eonumerare licet,quem 'Heroni tir ‘Domttiano,crudelifinits eccleßaperfecutoribits yfitpë/üî^ijfeini tio 'vidimM Jonas 'verb,cum à Deo comiffamßbifunilione fubterfugere conareturßmetipfimpra~ fenti capitispericulo imßlicuit.Quod ipptni hodie multis contingit, quifuam potitts rationem in eoU-i ßlium adbibere^quam Dei 'verbo obiemperare confueuerunt.

Obferuaripraterea debet hoc loco dtfcipulorum Ioannis obedientiU ', qui cîim 'Vocem hanc fubindé DifapülorMH repeti audirent^que Chriflum Deiagnum amp;nbsp;'Vnicampeccatorü noflrorum expiatione eße docebai, lo^nnßobe* mox reliÜo prteceptorefiio Ioanne,Cbrißumfequuntur.Toter at illos abßerrere partim ingratitudi-^ dientia* nßpartim inconßantia fußitio,ciim etpraceptorem fuum tarn cito defererent, amp;nbsp;non modbafacrifi cijs amp;nbsp;facerdotum trdditionibus,'verumettam ab loanne, quem non itapridemßbipraceptorem de^ legerant,itafubitamfacerent difceßionem. Jt nonßc ab Ioannisperfona dependent, quot;vt non maiore habeant doHrinx eins ratione: amp;nbsp;tune demumfe huiw dißipulos 'Verosfore intelligunt,fi ipßüspriei ceptis obtempèrent.Quodminus obferuarunt reliqui, quos prxpofiero fui praceptoris i^elo abrepioi fuum Chrißo honorem inuidiße^cäp.^.audtemiis. Confutantur itaq^ ißoriim exemplo, qui hodie Chri ßiim ynicum redemptorem agnofeere nolunt, ne 'vel ab auita maiorUm ßde atq^ religione difeeßiße, aut in fanilos contumelioßus altquid agere 'videantur ; qui cogitare debebant, errores nulla 'vel quot;Ve-i-tußate'vel confuetudine defendipoße: amp;nbsp;fanHos ccelites tune demUm in honore amp;pretio eße ft dö-ilrime ipforum obtemperemus, amp;nbsp;(rxemplum imitemur, quo Uli nos ab 'Vno Chrißo pendere docue-runtJetnper ergo in auribtts eir animis noflris fonet 'Vox tflaiEcce agntts ille Dei ; ßr nos quoq^ ilia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ad huncfequendum exettari cogitemus, Esl^ enim folus hic agnusßne macula, qui tollitpeccatum mundi..gt;lgnus item el^~,quem lupi timent.iamp; qui leonem occfus occidit,'Vt Auguflini 'Verbis 'Vtar.

Huius enim fanguine 'ViHu^ ei^ fatan,qui 'Vt leo rugiens obambulat, queerens quem deuoret.Huic quicunq^perfdem inßtifuerint,ijs condémnatio nulla imminet.Hune 'verb quicunq^ deferuntßj à lu pis impoßoribus laniantur,eir à leone diabolo deuoràntu f.

Eideamuspraterea hoc loco ecclefue aut regni Chrißi initium, quo 'vix quicquam 'viliws eä“ coni Rcgni Chrißi temptiiisßngipoterat.Docuit iam aliquanto tempore loannes Daptißa,amp;adnaufeani quot;ißp meuh initium. cauit hunc ejfe diu exoptatum müdi ßruatorem.Daptii^atus iam erat lefus Chrißus, amp;nbsp;publico pa., tris teßimonio inaugur atus.Jdhcec tent at us in deferto fux contrafatana ‘viJorite ßecimen dederac luculentißimu. Debebat ergo iàrn cateruatim ad ilium confluere tota ludaorugens, eir ßto exemplo ßmul reliquospopulos excitare.Sed ecce bmnibtis ignaue ceßantibus,duo tantum Ioannis difipuliil lum ßquunturiex quibus cAndrëam quidepauperculumpißatorem fuiße feimus, alteriits 'Verb no.. tnenquoqj ignoratur.Quis ergo ex tarn paruis amp;nbsp;obfeuris initijs regnu tlludgloriofim, inuiHum sir aternum exorituruputaßet,de quópröphetie omnet 'Vaticinantur.^Sed ëluceiin höclejii Chrißi,no ßri regis amp;nbsp;feruatoris, potentia, qui ex tam contemptisprincipijs regnu conßituit, quodpaücorüm annoru curriculo orbe totum impleuit:amp;patet hinc,regnum eins non eße de hoe mundo, neque ëtiam tnundi 'viribus aut armis debellari 'Vel euertipoße. flabes èrgo quod ijs reßondeas, qui nobis hodie eccleßa conditionem quot;vilem amp;nbsp;contempla,amp; euangelijßÜatores obfenros exprobrant. Talibus enirri deleÜatur Deus, qui Taulo tefléflulta amp;nbsp;inßrma amp;nbsp;ignobilia huius mundi eligere cönßiieuit j 'Vf mundi fapientiam,potentiam amp;gloriamconfundat,amp;c.i.Cor,i,

His abfolutis ad ipßits Chrißi res tranßt Euangelißa,amp;'Vt loanis dißipulos adfe 'Venientes rêa chf tfii in redä (eperit,docet. Conuerßis autem Iefus(inquit) amp;nbsp;confpicatus eosfequentes, dicit eis : (fuidquaritist* pietidis dißipii Taucts 'Verbis admirabile Chrißifacilitate amp;nbsp;manfuëtudine éxprimit. Trimb enim no expeUat 'Vt ipfifublaia 'Voce clament,yiq^pedeßfat órënt: fed ipß adfequentes fe prior couertitur. Deiride prior quoq^ eos copdlat, quos 'videbatfortaße metu amp;nbsp;'Verecundia impëdiri, 'Vt ipßni alloqui nönpoßnt.

Trxterea cum de etus ho/pitio quxrerent,amp; itàß ipßüsfdmiliariiateexpetereteßarentur,rnox ami c'eillosinuitat,neq^noHis iamimminentisimportunitaieprxtexit j cumiamdecirnadieihoraeßeti iieq^plures duabus horis ad node reliquâ eßent. Âtqui diligenti conßderatione dignà eß hlt;ec Chrißi

faàlitatytiHa ab buiufficuli regibus multiitn differt^ffi enim,'Vt authorirareßta tutantur^ hominu procul à conJpeSu fuo arctnt,amp; in eo potißimu maießatefuam cof^ert ptt[ani,ß nemint 4il i^fos acceßi^spateat, niß ^uiperplures portas amp;nbsp;ytrin^^flantts haflatoru ordtnesingredi außi^ fi^’Qwn tos quoi^^,qui iam in confße^lu yenerunty quot;^tel alloquto dedignantur, yel minacibitf CT turgidü 'herbis copellant,^ magisßnt fortnidabiles. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lange aliter Chrifiws, ^ui quot;^t ißos cotntitf

amp; amici excepte :ita eadem manßuetudine omnes labor antes inuitat, netf^ aliquem adfi yenienteß' ras exclndit. Exemplu huin4 in ‘Plicodemapnebuir^ que intempejïa noBe in colloquiu admißt, liti( turn infinßßimaßbifiSla 7harifieorum focium eßefiiret.Et alibi Hits quoe^ moregeßit,qui tutn^t^ f.. . tint irruenteSfipfitm necibum qutdemjumerepatiebantur-.ytiamnihil dicamitsdepublicants retricibus,quasßmilipa(ilttateßußmutt,yt inßaluits yia inflituerentur. Confer cum hùsperfinttugt;gt;'^

• '• nbsp;nbsp;nbsp;eitis ytcariu^qut 'ßpmx inter armatos fatellttes, auro amp;nbsp;gemmés graut triplici^ corona orbts (Ottif*

imperium ßbt ’nendicat^sir ne rtgibus tpuidem alium quam per ojculapedum adfi aditum permitt^' amp;nbsp;mox 'mdebis,quo loco Ule haberi debeat. imprimes autem dies obfiruanda erat blt;ec Chrißi facdi' tas, quißbi apudilium mediatoribuf aut interceßoribtts T)iuts opus eße arbitrantur, er inter yirgtnem mamp;trem Ultfiruiltterfi(pplicem,pedibw aduolutam ör exertoßnu 'vbera tllt oßentatiti^ fingunt.Quid enim hoc aliud eß quam exfiruatore manfuetißimofurioßum amp;nbsp;implacabiletn num amp;nbsp;in matrem impiumfacereé^^utnum ilium in cteles ingenium mutaßi dicemtts, citmperut^’^ gelium nos ijfdeniiquibus olim 'vfusei^^'nocibus inuitetf Tetant ergo hinc conßolationem, confitentix terroresfintiunt. Simulyero adpcenitentite doitrinam tßa transfer amies, ne ßmiliß^ ganimitate nos ad illam exhortant, amp;nbsp;aßtdues quaficlamoribtes aures Gr animos pulfans extludatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ƒK^«/lt;îrîconf)deratione dignum eil^.quodißoscompellans, non quem quarant interrogi’i * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ fid quid quterant. Docet enim in hoc ferè yerfari Chrißiame reitgionis amp;falutes noßrx cardinetHi

'Vt ea in tpfi quaramus^qua in illo nahes pater offert,queeq^ in illo yerißtme inueniuntur.Solent eti' nim multi C hrtßumfiquiffedÇytpoet a aiebat ) trahit Jua quenq^ yoluptas: amp;nbsp;hi quidem y entrés fi dio ducuntur, tilt yero liberationem ex morbes, alij opes, honores,dignitates, regnum denique huiv^ feiuli quarunt. Junt item qui carnés licentiam Gr peccandi impunitatem fisb iUites nomine yaiit’i' tur.tÿlt nthtlproßciunt omnes ißi. (dißa enim ßefua falluntur, poßrcmo turpiter deßciendo tésiailuram/aitunt- Quxratur ergo in Chrißo regnum ‘Dei amp;nbsp;qua ad «termsfalutes caufamßit^^* untiilles yero, quoad in hoc ficuloyiuimus,crucem Gr affliCliones coniunBas effe cogitemies : il* ßet,ytnecßenoßra fallamur ,nec etiam truce offendamur ad quam nos ante praparattimisi’ dtaquefingulifibtà Chrißo did purent: ^idquarités f Gripfifecumr ationem ineant, num ißßß ßciantferendes,qu« ipfumfiÜantibtes acciderefolent. Eide qu« in hancfintentiam à Chrißo tur Luc.i^s^fubparaboles eorum,qui turrim «dtßcare,aut bellum cum hoflegerereinßituunt,

Quaîer rffè nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;orro yideamus qualesdifiipuli ißtfuerint,yi illorum exemplo dtfcamus, qualcs noseffe opof'

tsporteat Chris teat,yt Chrifli difiipuli eßtciamur, 'Primo ChrißÜyocant P^bbi, quiapud Tudxos honores tiitil‘'^ ßidifcipulos, erat,fic diClus à multitudine,necnifiillesdabatur,qui multtpltdfiientia tnßruCli,reliquosdigräti^* fuperabant. Ergo Chiißumpraceptorem amp;nbsp;magtßrum fuumagnofiunt ,td^perloannemeio^^t qui ilium nobes myßeriorum Dei interpretemfadum eße dixerat, qu«nemoproprij ingenij ysiribuf cognofierepoteß. 'Deinde qu«runt ubi moretur,ßue maneat, ideß, ybt hoßnttum fibt dclegerit. Cii“ piunt ergo familiarités cum illo agere,adeoqj ipfiies hoßites ßeri.Tertio chm illos inuitaret, moxfgt;' quuntur amp;nbsp;diem totum cum ipfo trafigunf.neqj tllos ab inßttuto reuocat temporés incomoditas,q«o{ iam circa horam decimam diet effet, Gr nox appropinquarer. Eß hoc ardentésßudij Gr stieltmttfi argumentum,qubdetiam de hojpitio no^urno non multiim folicttifunt,modopoßint Chrißofrui,amp; illud tempuspietatés fiudiotribuunt,qHodplertq^comeffatiombtes Gr libtdini tribuereconfueuerttnh ^ccedit hes, quod Andreas craßino die mox fratrem qu«rit, cÿ- Uli non fine gaudij magni ßgmfi catione narr at,quid inter illos Gr Chrißumfit ailum. Imo pr«claram edit ßdei confeßionem: qusn* do aif.lnuenimtes %leßtam illumfideîf^,yn^um.Itaenimpromiffum T^demptorem yocabantI»* d«i,eb quid ilium ßegem Gr Sacer dote fore pr«di^u erat,qui ex yeteri morefolenniter inungelntn‘ tur,yt alibiproltxè oßendimus.Ueq^ hd totenttneß Andreas,fidinfuperfiatrem Chrißoaddutis'

H O M I L I A IX.

£t lac ^u'ïdem ßmtpiorumßudia , ex quiluf 'vert dißipuli Chrifli agnofcuntur. Exlgitur ab hü frtmiim omnm^’y)t Chrïflo praceptare amp;nbsp;magiflro ytanturyCä^hunc quide Joltiaudiant in falutü ne-gt; f enimhuncnobtscatholicum amp;nbsp;orthodoxum do^ore Deuipater conjlituit,amp; deillopronuntiauitjHuncaudüe : Ita 'ipfi ouibtt!fuü ocpropriu tjß dtctt,^uvdßtam 'vocem agnoßant amp;nbsp;ß^uanturt altenos yer o omnesßugiant,Et no-tum efi illud 'Petri;^omine,ijuo ibimusftu yerba ytta aternce babes.Ergo pro Chrißt dißipulü ha , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homines ßbi do^lores at^, magißrosfacitint^amp;faUiojisnominibus ecclefia yni-

täte Jcindunt..^( nonßufftcit Chrißum magtßru agnoßcere ,ßed illittsfamiliaritate, adeoj, contuber-ntum ambire oportet.ßlabitat ille^quoadcorpus,in ccelü,in quos aßcendit, ctim noßrte redemptionü ^^^ottupmgijßet.yitßmulßiritußuo animoscredentiuincolit,iuxta illud: St quisdiligit me,ßrmo nem meußeruabit,amp;pater meus diliget eum,et adeum yeniemus,amp; manfione apudeumfaciemus., amp;c,Eniuerßalis aute eins domus ejl Ecclefiaycuißiritußo ßemper adeß, amp;nbsp;in quaßngaintsßtipre tto quaßtos thefauros depoßiit:‘J^mißione nimirum peccatorum,reconciliationecum Deopatre, amp;nbsp;in/ailwile listareßurre^lionis amp;nbsp;beata immortalitatis ßem, ^Adhuius ergo confortiu aßirent qui Chrißiani diet yolttnt,neqj eins mißera codittone oßendantur,qua in hoc mundoßußinet.Q^alis qua-lis enimeße yideatur,inea tarnepaßer inuenitdomiciUu,^ hirundo nidnybireponatpullos[uos:amp; potior eß dies yntts in atrijs ‘Domtntiquàm mille alijßeltcior^ illorum conditio, qui ad limen domus “Dei deßdent,quam qut habitant in palatijs impioru.Eßpraterea dißcipuloru Chrißi oßiciu,inuitan temßequi abß^ omni procraßinatione. Qgpd enim ißt nuncfaciunt, hoc ipßmpoßea quoqßecerunt, cum eos reipißatoria yacantes Chrißus ad .^ipoßolatu yocaret.Et 'Matthäum illico teloniu reli-quiße amp;nbsp;dliße coniunxiße legimus,ciim eins mandatüaudiuißet. Erobatißorü omnium obedientia Cnrißits,qui alibi eos reprehendit,qui etiam ßub pietatis pratextu moras neilunf.qualts er at,qui pa tremprttisßepelire yolebdt,quam Chrißußequeretur. Cßlat enim eosnondüdegußaße quamßuauü pt Dominus,qui aliqtia fibi moram inijeipatiuntur,quando ipßum yocante audiunt.Accédât his ardent gloria Chrißi amp;f rdterna charitatis /ludiu, quo inßammati alios qiioq, Chrißo lucrifacere cu-pidnt. Eß hocpropriumßdei,quod cum Dei Jimul amp;nbsp;proximi amore ardeat,nulla propaganda gloria Dei occaßonem negligit,amp; quamplurimos falutis inuenta focios habere defyderet. Idea mox de Simonefratre adducenao Andreas cogitat, amp;nbsp;huiusßudij exempla paßim inßanClis yidemus.'N.ee que minorem laude meretur Simonis facilitas,qui ab tAndrea excitatus Uli obß quit ur, quot;ELemo igi-tiir Dei yocationem contemnat,quamuis eaper homines tnßma ßrtisfiat. Sape enimfit, yt qui nobis inferiores ßunt,in haccaufanosanteuertant'.ybinos Deiprouidentiamagnoßcere, nonautem il-litis couplijs odioße obßrepere decet. Toßremo coniungenda eiß^ bis omnibus fidei conßefiio ingenua amp;nbsp;firipturis conßentiens,amp;curandum yt externaproßeßioni tot a yitanoßra couerßatio reßondeat: de qua ciim fiepe alias Jie diÜum, modo hac pauculaßufi^tciant. Et hac quidem ßunt eorum oßieia, qui [eßu Chrißo coniungi ßr in illo feruari cupiunt ; quibusßtperßeucrantiam infinem yßque coniun-gamusßalui erimus.iAdhac yero fi mores noßros examinemus, moxpatebit, quampauci hodießuo nomini reßondeant,quandopleriq, nec Chrißumpraceptore fiium agnoßunt,nec illius conßortiuambiant, ßed mundo addiili ilium yocantem cotemnunt, fratrußalute negligunt,ßdei yero proßeßionem aut amhiguis amp;nbsp;infidiojis loquendi ßormulis inuoluunt,aut immanißcelerum licentiapropbanant.

Caterum ad chrißum redeamus,qui y t duospriores, ita Simonemquoqj bumanißime excipir, Chrißus Sintoa yt oßendatfibi non minusgratos amp;nbsp;acceptos eße, qui hominum minißerio adducuntur. '^oxenim uem recpii^ej* proprio nomine ilium compellat, ne fibi ha^tenus tgnotum ßeßuiß'eputet ( nouit enim Dominits qui fintfut, amp;ele^orum ßuorum nomina aßeriptain cecltsßeruat ) amp;nbsp;deinde nomen Uli aliud imponit.

Tues Simon(inquitßfilius lonaßedtu yocaberts Cephas, quod GractsTrirjsoii, Latinü Lapident fignificat, Solebant autem yeteres eorum nomina mutare, quosßibi totosaddiClosyolebant, ytin Nabuchodonoi^oris hißoria e^ yidere, qui Dantelis amp;nbsp;fociorum eins nomina mutauißeßcribitur, ciim illos in fuumßamulitium aßcriberet.AtDeusnominum mutationeßimul amp;nbsp;ßua beneficia perpétua memoria conßecrat,amp; de futur is y el etiam oßieio noßro nos admonet.Sic ohm Abram amp;nbsp;la-cobi nomina mutauit,yt qualesfuturi eßent ipfi doceret,amp;fuam illis bonitatem commendaret. Fta inprafenti Simonem à lapide Cepham yel Eetrum denominauit,partim quodipßus praco futurus d X

IN EVANGEL. IOANNIS

etat,qutperra ilia inuiSla eß^cui ecclefia innidtur, amp;nbsp;aduerfuf quam ntcporttk inferoruw tgt;raitAt(r( paßuncparrtm yr oßittjfui niemor,infde conflansßrmitsati^immobiln mantret. Taffitt bic tü modt} ridiculosjefeprabent. 'Primo enim, yt Chrif i tmitatoret yideancur^ Pontifcum notniit^ mutant.Exemßum eiitf reiprimtnprabuifèfertur Ser^iM Secundm^qui antequam in PapM ih geretur,Os porei dicebaeur,amp;proinde Strgij nomen afumpjit, yt cognomenti prions rurpimilinfti^ dilueret.Deinde Syramyoeem Cephas à GrxcaKiipxÄfi deduClam putant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex lapide caputf-

dunt. Tandern yerb huiusloci authoritate Petrum eiit4^fuccejfores,Ppmanos Pontifces ) eccleßf caput ejfe euincere conantur. dn hoe yno tarnen rem acu attingunt^qubdecclefta fute caput imponunt lapidemddef,yiecors et in quo faits Uhus ceelejlis ne mica quideminuenitur.,qua totum eccleha cof' pus condiri arq^gubernari oportebat. Tdos omißt^ illorum delirijs, agnofcamtts Dei boniiatem, J«’ nos quoq^ in fit] fui left Chrifi cognitionem yocare dignatus efl.Curemui itaq^,ye tanquam yimh pides tedipcemurjiiper petram iltam aternam in domum Jpiritualem amp;nbsp;facer dotiufanCium,adf ferendüfirituales holltas,iquas ille jibi acceptas habeat per eundem Dominunofrum dejuw fumtcui debeturbenedidiofonor.,gloria amp;potefas in leternum.Âmen.

HOMILIA X.

Poftcro die uolui'tlcfus abire in Galilaeam : Sc inucnit Philippurn, Sódicitei.Sequcremc. EratautêPhihppusex Bethfaida, ciuirateAn» dreæSlt; Petri.Inuenft Philippus Nathanaelem, Sc dicir ei : inuenimus ilium, de quo feripfitMofes in Lege Sc Prophefæ, Icfumfiliù lofeph, ilium Nazarenum.EtdixitilliNathanaehExNazareth poteftahquid boni effec'Dicit ei Philippus: Veni 8C uide.

POflrema huius Capitts parte ad ipfius left Chrifi hifloriaEuangelifa tranßrumfecit., amp;pfgt;* mb quidem narratyitdifcipulosjibiadoptarir,quos priuatim injiitueret, er quibuspofea iid»‘ drinee amp;nbsp;regni ßui propagatione yteretur.Qdpp loco tria nobtspnecipuè conjy der anda yeniunt. ‘Pt^' mum^ex quam obfeurts täquot; contemptrs initijs regnum Chrifi enatum adcœlejlem ylq^gloriamfii^^ derit./dpparet ergo illudnon ejfe ex hoc mundo^neq^ nos offendi deberef i hodie etiam Chrifusàph-rifjj reieduó, qui inter homines authoritate amp;nbsp;potentia excellunt, apudpauperes modo amp;nbsp;infm^ fortts homuncioneslocum inueniat. Deinde quomodo amp;nbsp;quibus rationibtts ad Chrifum homincsquot;^^ centur, docemur, ^lij enim hominum minifterio excitati^., ad ipfum yenerunt, yt .^tndreas ficiofio amp;nbsp;Petrofratregermano.,amp;poßea etiam Islathanael. LaUos autem Chrißus ipfe'yocauit) neque alicuius homints opera tn illts yocandis yfis ed^ : tn quorum numero Philippus habetur.,^ quo pofleadicemus.Ita tameyocationes if ce omnes adminijlrantur,yt facile appareat, omnes fijfiritu amp;nbsp;diuina yirtute traClos fuiffe quit in animis ipforum fefe eficaciter exeruit. pofrt”'^^ exemplis if is admonemur,yt jinguhfefe yocatiom diuinx accommodare debeanti amp;nbsp;qua jint torumoficia.Et debts quide omnibus quadam diPla fint in proximo Sermone. Sequunturrelipgt;‘^ adfinem Capitts yfqueyqua adhorum explicationem plurimiimfaciunt, amp;nbsp;de quibus inprafetm amp;nbsp;crafino fermone dicemus.Et nunc quidem de Philippo agetur,qui à Chrijlo yocatus, ilheo naelem quoq^ Uli adducereconatur.

omnium^qua hinegefla ftnt,occaftonem indicat Toannes.Puit hcec,qubd Chrifitsf’» * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ândream amp;nbsp;Petrum amp;nbsp;tertium ilium , cuius nomen fubticetur, infitutfet, in Galtlaam rek/f

decreuit : Illinc enim afeenderat in ludaam , yt ab loanne baptu^atits publice inauguraritu^' ISLunc ergo adftos rediturtts, amp;nbsp;publicu docendi munus inter illosjubiturus, aliquos Jibt adtusigitt quoruexemplo reliquiexcitati, ipfum docentem audiantfeq^ infitui patiantur. ^t quarat huAii-quis,cur non in Tiidaa primiim docuerit, qua celebrior erat multb , amp;nbsp;in qua loannes Papt fa iaIO aliquot menfbus docueratf Pofumtis ad quafionem hanc Dei oraculum producerc,quiper IJaiaii^ gt;• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ohm pradixerat fore^yt Gahlaa prima omnium Chrifi pradicatione illujtretur.Et hanc rationtf'^

'M.afthxtts adducit^^quado hocfaîîum fuifje feribit, yt impleretur quodpradiPlum fuit per faiASA'.

Tat*

T’erra ^bulon amp;nbsp;T^ephtalim iuxta yiam mari^ yltra fordane, Galilcea genttu. quot;Populus quifi-debat in teneirü amp;nbsp;quot;yimbra mortis,yidil luce magna,amp;c.t^t licet hacßcpradiÜa fuilje,amp;à Chri-ßo impleta eße audiamits,nondu tarnen foluta eß quaßio, cur hoc amp;pradici amp;ßeri yoltierit quot;Deifilins. Altiw ergo huiicsinfiituti rationes inueßigaridehent, ex quibtts dux mihiprx alijs yerifimileS yidentur.Trimaefl.^qubdpatrixhondgratidreferre yoluit, amp;nbsp;idea l^a:^arethumprimoprofieilits eß(yt ex '^latthxo amp;nbsp;Luca colligipotefi)yhi educatusfuerat,amp;in illorufynagogapublicedocuity deinde ab Ulis eieHus regionc tota fialutts do^rina impleuit. Altera caufiam Jfiaias attingit,dum lucent illis exorta dicit, quißdebant in tenebris eir tn ymbra mortis. Tta eaim affliBifiima illius terreé conditione exprimit,qux do^rina amp;nbsp;confiolation?prti altjs requirebat. Etßt enim tota ludxortigens multis modis mifierrimafuit^ Galilxoru tarnen cOnditio deploratifiima yiaerlpoter at, quoru ceruici bus Herodes tmminebat, cuitts Itbidine amp;nbsp;crudelttate illoru temporu hißoricipafiim comemorant. Licet ergo maiori dim laude amp;nbsp;gloria in [udxa amp;nbsp;lerofiolymxprxdicaturtis yideretur, mifieris tarnen Ulis amp;nbsp;contemptifiimisprimo omniu opemferre yolutf.quod ipfitmpofiea qwq, illu obferuauifie euangelißx teßantur.Et hic quide Chrißi exemple primùm admonemur,quanta nobispatria amp;nbsp;Joli natalis cura ejfdficbeat. Si entmgratia bona debemus benefa^oribus omnibus,maxima certèpatrité debetur,qua in luce hanc effufosprima excepit,qua educauit,qua noßritpueritia zp“ adolefientiapê tulantta diu fußinuit,qua cognât is quoq^ amp;nbsp;parentibus domictliumprabet, in qua item noßris quoq^ poßerisfides certas eße cupimttSi qua deniq^pereunteaUt nobis qUoq, pereundu,aut trißis exilij mole flixfiibeundxßint. PPec temerefailumputabimus, qubdpatria amorem Deus atiimisnoßris in-^ finit,quofi excitarifintiunt,quicUnq^ non cUm yirtute omnem quoq^ humanitatisfinfum exuerunt.

Hiccerte inter ethnicosolim yimfuam efficacißim'eexerutt^ytpo'êtahiße yerßbusteßaturi

’N.efiio quanatalefolum dulcedtne cap tos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Attrahit,immemores necßnit eßeßiii

Et exemplapafiim in hißorijs leguntur eorum, quipatriam non opibus modo amp;fortunis fuis omnt bus,yerumetiam yitx fua antepoßierunt,quam non melius quam pro illiusßtlute impendipoße ar-bitrabantur.^bdßyero illipatrixßlendore etpotentta Santoßudio confiruareyoluerunt,quan^ tomagts anmtendüeß nobis,yt Chrißi cog^/iitionepatriailluflretur, e^rtlloproteilorefelix amp;nbsp;falua maneati'Hoc qut hodie non cogitant,hi reuera indigni funt, qui homines, nedu Chrißiani, dicantur.

Detndeplenüconfolationisefilefu Chrißiexemplut Docet enimneminepropter loci obfiuritate chrifiuihwitî^ Kutpublicamgentts mifiria à Deo negligi. Ham yt omnis terra eß Domini, ita in Chrißo fublatu Hbns dele» cßomneilluddifcrimengentium, quopriusplerxqßrepub.ffiaelis amp;falutisconfortioexcludeban-tur.Confiât praterea Chrifiiifer'e humilia amp;nbsp;abieaa delegiße,yt in Ulis fua bonitatis amp;nbsp;gratia diut tias ofienderet.Facit hue,quod ex Dauidis quid'é regi.i fitrpe homo najet yoluit,fed tune demu, ctim ilia ad extrema egefiatem redaCla,in nullopretio amp;nbsp;honore haberetur : quod ex omnibus ludaa dut tatibus ‘Bethlehemum delegit,in quo nafieretur,amp; quidem in fiabulo natus inprefipe deponeretur: quod FLat^arethi edutarij amp;nbsp;illic maiorem fua atatis partem tranßgere yoluit, qua duitas yt obfeti ra eratßta yulgb inf amts erat,ficutiex Hathanaelis reßonfi infra patebif. quod deniq^no modo in obfciirioribus locis frequenter docuit,yerumetia cumpublicanis, meretridbus, eir mendicis conuer-fatiis efi,neqj ynquam aliquem adfe yenientereiedt.Hacnobis in mente reuocemus,fiquando car-nis indicium fecuti,nos propter inopiam,morbos,infamiam.,mundi odia amp;nbsp;alias dus generis aßßiClio nes,Deo minus acceptos, amp;nbsp;à Chrifii confirtio exclufis effe cogitamus. Hec enim exhaufia efi eiuS gratia., neq^ ingenium ille mutauit^qui nos olim fuofauore Complextts eil^, amp;C4

Eorro tranfiamusadEhilippiyocatione, quampaucisabfoluitloannes.Inuenit Chrijiuslefist Philippi Fbilippum (inquit) amp;nbsp;didtdiSequere me. Heq^ inefiicacem fuißeyocationem ifiam,ex contextu hi uocatio, fiorix patet,amp; quod pofiea inter auodedm ,gt;ipo/lolos afcribitur.Ante omnia y erb nobis yidendum, quis 'Philipptii hicfuerit,de quo ynUm hoc annotatur,qubdfuerit ex 'Bethfiiida,ciuitate Andrea amp;nbsp;Eetri.Pofiea quide ChrifiofamiliarifiimKfuiße,ex illiusdidis etfaClispatebit,maximeexeo,qubd Graci qui ad adorandu aficendcrant lerofolj!md,huncfibipra alijs deligunt, cuius opera ad Chrifiu deducantur. De illius y erb natalibtis amp;prifiina conditione nihilfcribitur,yt difiamus in ijs,quos no bis Deusfalutis dodores coflituit,nihilprater yerbu eius,quod Hitpradicant,reßicideberè.Et con» fulto hoc cauit Deiprouidentia, ne qutsfiilutis nofiracaujam hominu authoritate niti arbitrtturs

A 5

IN E V A,N G E L. IOANNIS

Illudpotiiu olgt;ßruemtn,ex 'Bethfaidaoriundosfuißeprimas Äpoßolos,Ändr£a)n, 'Peirutfló'7^ Uppum.Qutbtis muki loanne amp;nbsp;lacobum conciues adnumerant.Futt aute Fethjatdaßta adlor^^ nem,quatlle tn lacu Gene^t^areth exoneratur,ignobiltsolim amp;nbsp;obfcura ciuisasßfedpoßea ob locico' lofepb. ant.lib. tnoduate a Fhtltppo Herodisfratre multtó amp;nbsp;magmßcis xdißcijs exornataßuu.^ijui etta mutato no li.cap,], nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mineluliadem appellauir, ob luliam Äugußißlta., yt animißui erga huncgratitudinepublice tefif

rctur.ln euangelio indomita eis' incurabtlemperttnatiam illi Dominus tributi-jqux nec doilrinaßi' quenttorimec miracult/s illußrißimtspotuerit expugnari.^duerßus hac enim clamat:,I^x tibi Heth' fatda^quoniamJi in Tyro amp;nbsp;Stdoneßa^xfuißent ytrtutes.iqux fa^xfiint in te, olim inßtccoamp;ci' nerepœnitentia egißent.Ex ea tarnen ciuitateprimos dißipulos deligit Daminus^quorußdes amp;nbsp;dt' . ligentia poßea in eitis regno propaganda maxima eluxit.^o loco prîmùm docemur,ele^os nußiniü negligißed lilaspaßim à Chrißo inueniri.^neq^ buic deeße rationes, quibus illos aut impijspermixtos ßeruet.,aut ex ipßn marte extrahat.Quodentm hießtjolim in Äbrahamo quoqj et eins nepoteLotliogt; lacobo itenijloßepho, Daniele amp;nbsp;inßnitis alijsßaHitatü eßeßcimus., et hodie frequenterfimiliafiunt' Obferuanda auteßunt eiufmodi exempla.^ne aliorü impie täte nobis fraudi eße putemusßtquidem (ƒƒ pßiciufecerimus.‘Eiplt;^ßon quoq^ htepatet, frußrapiorum caciuium aut matoru yirtute eos^loriarh qui aduerßus Deumpugnare nunqua deßnunt, Tam enim abeß^yiper hasferuentur^ytpotiiuliO' rum exemples illorupertinatia arguatur, amp;nbsp;damnatio magis aggrauetur. Gloriantur hodie nenjes ?etro ^poßolo,quiprimus T^mx docuerit,amp; illtc conßituerit cathedra^ qua ipfi exfuceeßio ms iure obtineant.Sed ythoc omne illis demus, num idea illos errarenonpoße, autijfdem otmiiiili' cerefequcturi'’^inimegentiu.'Petruemm Dethfaidxnatumfuißiytbidedomiciliuhabuiße yocatueße,imb ipjum Chrißueam yrbedoHrina amp;nbsp;miracults illufirauißeßimtis.^^lttarnenillnm Chrißus exttio aeuouitßo quod incurabilts eßepergeret, Quis ergo dubitet ide tudiciu T^maneßln^ imminere, qui ßmiliperttnacia euangelium re/fuunt, amp;nbsp;error es at q^ feeler a quotidie accumulant ipfum fibi quoq^ di^Üputent yrbes quas hodie euangelijfiti luce Chrißus illu/lrare dignatnf-tia*'^‘uirtM^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Philippi yocatione ciim Chrißipotentia, tum Uhus obedtentianobis eonßderaita

proponitur. Quid enim aliud dicit Chrißus, quam,Sequere me.^ Ätqtii ynico hoc dtClo illu exeitatgt; yt relicts rebus fûts omnibus ipfum fequi ineipiat, amp;nbsp;ex eo tempore comes amp;nbsp;dißipulus indiifulß*^ Uh adhxreat. Idem cum rehquts etia faÜum eße,ahj Euangelißx docent. Fuerut ergo Chrißi cum yirtute coniunEla, nec aures modo inanifonoferijt ,fedßmulßiritusßii yirtute ipfisaudtiofi^ animospenetrauit.Efl hoc nouum diuinitatts ipfius argumentu,qHodconfolationi noßrxpluriinnin feruit.FLec enim erga ele^los modo tanta eß Chrißi mandantes uirtus atqpotetiaßdreprobosqns' queftmihter mauerepotefl,yt nouis terrortbusperculfi ab inßitutisfuis dfeedant : yelfi hoc nolinh ynico yerbulo illosproßernerepoteß,yt yindicem einsmanum experiantur,cuittsfalutaribtis tnorgt;[ tis obedtre noluerunt.Exemplum huius in ijs habetur, qui adipßm capiendum emißi, amp;nbsp;yerhß yirtuteproßratifuerunt.FLos yerb Fhilippum imitemur,qui max obtempérât, necquxßionestn'^' uet cur à Chrißo yoeetur,aut q^o yfq^ ipfum fequißebeati'Eß hxc fidei obedientia, quam euan^th' cxprxdicationis finem eße,Fatdus ait, amp;nbsp;qua ab omnibus nobis requirit Deus,dumprohibet, eius mandatis yel ad dextram yel adßnißram dechnemus, neq^faciamus quodnobiis yidetiirbonn in oculis noßrisfed in ipßusprxceptis ambulemus. HacÄbraha olimfidem fuamprobauit, amp;nbsp;W”’ demferipturx in eleüispaßim eomendant.'flanc ergo ipßquoq^ prxßemus, ciim in religionis caß^ lumintotayitxconuerfationeneqjnosylltsyelillecebrts yelpericulis ab inßituto reuocaripaU^' )nur.^amp; ita Deo ytemurpropitio,quiinfua yocationeambulantesproteget,amp; laboribusnoßrtl'f' nedicet,ne in yanum curramus.

Philippus NU' Sequitur quidfecerit Fhihppuspoßquam Chrißi difcipulus faClus eß ; idem nimirum quod n»' fio^ducere*' i^lndrea audiuimits.Jolox enim alios quoq^ in Chrißi cognitionemamp;falutis conforttum aidi findet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupiticuiiisßudij argumeritum euidens eß, quad FLathanaeh rem omnem cumgaudio exponih

y t hunc quoq^ad Chrißum ampleilendum pelhciat. Eß hoc proprium pijs,ciim amp;gloriam Deiß'^' pagatayehnt, amp;nbsp;charitateinßammatifratrumfalutemanxi'equxrant. FLon multum ergoinfd^ profeterunt,quidummodo ipfisbenefit,'reliquosomnes facile negligunt: ytinterim eosomittanu^’ qui horribiles ecclefiarum ruinasficcis ocuhsintueripoßuntfamp; ne requißti quidem auxiliumfi^’^'^. qÿil»

illü iure âehlant. CMrîim cumprimü memorable e^ colloeiuwm,^uoi Thilifpo cum Nathandele mterceßit-'J^ulchre enim adumhrat piorum mores at(^j tn^eniumfC^ protnde dili^ter à no lis conß'derari debet.

Trimus in hoc producitur 'T‘hiltp^}(s,quinonßne magna animi exultations dicit: Inuenimus Philippi Con^ illum^dequofcri^fit '^oßes tn Lege Tropheta-ylefumßltum lofeph^zllumNati^arenum. Halent feßio, hxcyerba non obfiuram fidei coißeßionem,ciim eum elße agnofcat Chrißum,cui Nlofes amp;frophetiS teßimoniumperhibeant.Et eß qiiidem laud,e dignum^quod de ^leßia y erb a fa^uruSyadfcripturas reßgt;icit,ne(^uod multi illo tempörefaciebant)tpfißbi exßuo cerebro Nleßiamfingat: attame idem Ule duos inßgnes errores committit. Trimb enim loßephi ßlium dicit,quem ex'nirginenaßciturum Jßdtaspnedixerat: 7)eindeex Nati^aretho oriundumait^quiillicmodoßuerat tsd,ucatiis. EtUcet yeniadignusytderipoßitpoßeriorhic, amp;nbsp;commoda aliquainterpretattone leniri,prior tarnen tn-excußabilis eiß, quiaßalutis noßra certitudo conßßere nonpoteiß, niß Chrißi natiuitasßura amp;nbsp;ab omni hmdttaria corruptionis labeprorßis aliénaßit. Hoc ttaq^ exemßo admonemur, quam cÆcaßit ratio noßra, amp;nbsp;q^uam turpiter balbutiantquicunq^de Chrißo amp;nbsp;regni T)ei myßerijs exßmetipßs quot;Tierbapacere incipiunt, Nam etßßummam aliquam ißorum teneant,ßngulas tarnepartes exponere nonpoßunt,quin infantiamßuam turpiterprodant. Exempla huiiisgeneris multa inApoßolis ha-bemus,quibus nosadfiripturießudium excitartconuenit. Conßlationis yeroplenum eßß,qubdbal butientes nos Chrißus non abijcit,modb ßdeifundamentumßrmiter teneamus,neq^ aßernemur in-ßitutionem,quam die nobis adhibet. Et imitanda e^ hcec Dei bonitas,ne ipßpltts aquo rigidiores ßmus in eos,qui ignorantia quidem labuntur, cordis yerb integritate cor am Tieo inuiolataferuant.

Catertim Nathanaelem audiamus,qui Thilippo reßondet.Ex Nas^areth poteif aliquidboni i^athanaelde dttbit antis y ox, amp;nbsp;caufam dubitationis dederat Thilippus, qubaex Natt^aretb ori~ Chrifto pro-undumdixißet,quem %leßiam olimpromifßim eße teßabatur.Trimbenimfciebathtincex ‘Bethle-hemproditurum eße,iuxta dlud ‘^lichete : Et tu ‘Bethlehem Ephrata.,paruula,ytßs inter chiliar-chias ludai ex teprodibit mihi,qui jit dorninator in /jraele,amp;c. ‘Deinde yidentur Galilai yulgb infames,aut faltem mortalium contemptißimi,fuiß'e,‘Nas!^drethani im prim is,quorum ingratitudo amp;nbsp;fieleratajloliditas yelex eopatet,qubdadfe yenientem Chrißum ignominiofe reiecerunt. Certe ma gnam caufam fuiße oportet,qua yirum cordatum amp;nbsp;doli expertem ( qualem ipfe Chrißus eum eßß tejlatur) mouit,yt yix boni aliquid ex ca ciuitateprodire pojßputaret. Quod autem ißa ad Chri-jlum transfert,^ de illo dubitat,bifariam dectpitur. Trim 'o quodreuera Nas^arethamim effepu-taf.deinde qubd in hac etiam caußpraiudicio communi de Galilxis nimirtm tribuit. Ethacfunt fcandala,qua etiamnum hodie fatanfrequenter obijcit Ulis, quos yidet ad Chrijlum acceßiiros eße. Äut enim calumniatores excitât, qui yelfiientes y el ignorantes falß crimina Chrißifeaatoribus obtenduntiaut ex nobilipfispraiudicia captat,ytpropter aliquorum perßnas^ yel alias ob caufas do ^Irinam Chrißtßuße^am habeamus. Et conßat hodte multos folo nomine quorundam mouert, yt yeritatem nunquam fatts inßieblam condemnent.Ergoprudetia amp;nbsp;matura deliberatione opus eiß, ne ittdtcium temerepnecipitemus. Damnantur qui in caufis forenßbtts perfonas reßiciunt, aut alias ob caufas temerepronuntiant.Quanta igitur matorem reprahenßunem mcretur, qui hoc in religione jaciunt,ybt cum Del gloria noßra etiam falutts ratio coniunCla esfi’

Quid yero Thilippus, quem rudiorem adhucfuijß yidimus,quam yt ad quaßiones eiußnodi re Philippus äd ' ßonderepoßetH'^eni(inquit) amp;nbsp;yide.\i^bi rurfum animipij amp;ßyncerißecimen exhibet. Etß enim Chriftum rele^ quidrejjondeat,tgnoret,tamennec à Chrißo turpiter deßcit,cui tarn nomen dederat: ncc etiamconfi i^athanae« dentius defende}idamßbifumitcaußm,cuißyidebatnonpoße fufficere. Adhac Nathanaelemnon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no

fußenfum yel dubium relinquit,fed ad Chrijli colloquium inuit at, cuiits tantam expert us erat gr a-tiam atq^ authoritatem^yt huic illum facile cejjürum eßeßeret. Imitentur hoc exemplum', quißa jgnorantiajibt fatts ßnt conßijinefe temerenegotijs immifceant grauioribus,amp;fua temeritate com munem Chrißi caufam in periculum adducant.Nec tarnen animum deßondeant,fedad doPliores ö* magts tnßruÜos adducere ßudeant eos,quibus ipji reßondere non foßunt.Similiter Nathanaeltsfa cilitatem imitentur,quiin ChriJlifeClatoresimperitosincidunt.Habebat ille(ytdiximus)nonpar-uam dubitandi caußm,amp; ’Philippi infcitiamßnnts amarulentts exagitare poterat.Sed nihil in il-

d 4

CAP. I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL* IOANNIS

lum temere dicit,quod in Chrijli nondum abs fe yift amp;nbsp;auditi contumeliam redundet^fed 'Pbihff ad Chrißumß ducentemßetjuitur.Hocytinam hodiefactrent,quißbiomneiudiciußtmuntinc^f^r ßdei atci^ religionii,amp;ßbi à ‘Deo didputarent: Veni amp;nbsp;quot;^ide. quot;Mox enim aliter fentirent^ qni inauditacaufaferrum amp;ignem contra Chrißianos exj)ediunt. Tanta emm^eritatts lux , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui) ^ropitt} inflficitur,eo magü hominutn mentesferiat,amp; trabat infidei obfequiuM. In quo à

ßitionibus longe dißert,quarum fundamentum fer'e eSf Tulgi ignorantia. Ideo olim fatan admodum facrorum inter gentesmyßeria nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eßeyoluitjne in lucem frotraUafua abfurdit^’^

corruerent. Et quot;MahometJiid fe^latortbiPSprtscepit,ne cum quoquam de religione fua dißutenCni' mirum qiibdfcirethanenulltsrationibttsdefendi J^offe. Qium imitantur'Pontificij,dum co§ntÄ^ ■ nem religionts do^rina ad eosßlos reijciunt,qui in Eapce yerba tamj^ridem iurauerunt: inttn’^ yero reliquos omnes à fcript^'^^'''’^'^^ leBione eÿ doBrinarum examine yiolenter arcent. Sunt biß dei dominatores^quos iam olimßiritus damnauit. Hos ergo reliSlts Ulis Chrißi lefu bonitatem fculemur,qm canjam fitam cognofei yult,amp; ilia cogmtadlJum ampleHamur qui inß credentibusquot;^^ tarn nbsp;nbsp;regnum immortale, fui fanguinis pretio acquifitumj conferet^ Illi debetur benedi^io,honofgt;

gloria amp;nbsp;j^oteßasinisternum. AmeHt

HÖMILIA XI.

V idit lefus Nattianaeiem uefticiltem ad fe,£lt; dicit de eo:Ecce uere Ifradita,in quo dolus non eft.Di'cït ei Nathanael: Vnde me noftir'Re=! fpondit I efus Slt; dixit ei:Priufquam te Philippus üocarct;cùm efles fub ficujuidebam te. Refpondit Nathanael, fiC ait ei: Rabbi, tu es ille filius Dei: tu es ille RexIfraelis. Refpondit lefus, 2lt; dixit ei : Qiiia dixi tibi, Vidi te fub ficu,credisr'maiora his uidebis.Et dicit ei: Amen amen dico uobis: Ab hoc tempore uidebitis coelum apertS, amp;nbsp;angelos Dei afeen^ dentes ac defeendentesfuperFiliumhominis.

OTmiamfalusnoßrainhoepotißimhmc0nßßit,ytbulus MediatoreJefitrn Chrißum, ßde ampleilamur,Euangelijlx non temere tanta diligentia defcribunt,quomcdo die jrifno^ dijcipulos yocarit,amp;yt ißi eins yocationemfecuti Jint^ In hts enimprimo quidem apparetfiluttn^ nobis ex gratia obtingere,ctim ad hac nullo nojlrorum operum merito intercedente yocemur: Deindt jimuldifcimuspergratuitam yocationem nonexcludiyertepietatis ofßcia,fed his omnino o^emiO dandam ejfe,yt yocationem noßram amp;nbsp;ele^ionem confirmemw.Et hue imprimis facit Tl^thanat* lis yocatio, qua eo diligentius nobis eonfyderanda eif, quod tamo elogio ilium ‘Dominuspradiciih quanto, yix pauculos aliquot exornarifcimus.E t huic quidem primam occajionem ye niendi ad Cbfl Chrifti ey ßum Dettsper Ehilippum obtulit,yt nuper yidimus. Sequitur inprafenti, quid cum illo Chrißn^ thanaelis coJlo egerit. Ebi colloquium defcribitur cumprimis memorabile, amp;nbsp;quod inter prtecipuas left Cbrif quittm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aiîiones non poßremum locum meretur. Soluitur enim hie quceßio,de qua inter Ehilip^um amp;nbsp;’his-

thanaelem difeeptari ca:perat,amp; qua omnibusfaculis omnium feil arum difcipulos exercuit: Jn fus,Maria filius, ft promijfits die humani generis feruator,in quo yno fiem amp;fiduciam omnem cd locare debeant,quiferuartyolunt f Quod ji nobis probe conßet, iam fionte corruent fiiperfiitionH omnes,quibus à y er afalutis ratione homines reuocanturjdeo colloquij huius partes omnes dilgm' tifiime defcribit ^poflolus,in quibus confyderandis nos quoq^nulliusfiudijpigere debet.

Idathanaelis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Occaftonem eius ipfi Chrijlus ofi'ert,yt hie quoqfiuamgratiam nobis commendet, qua nostril'

comenddtio. nbsp;nbsp;uenire confueuit. Ham propius iam aecedente Hathanaele, it a yt ab eo exaudiri pofiit, aßantibai

dicitlEece y ere Ifraeltta,in quo dolus non elf. .^b encomia Hathanaelü orditur,cttm non leuem exprobrandi amp;nbsp;ilium accufiandi occafionem haberet.Ehilippo enim Chrißumpradicanti, ille rejfon derat: Ex Hac^areth nepoteif aliquid boni ejfei^ Qmbus yerbis^ no modo totum Chrißi negotium fußieilum faciebat,yerumetiam patriapublicam infamiam ipß quodamodo exprobrabat,quodcor* datis amp;nbsp;honeßis yiris moleßißiinum,imo intolerabdt eßefolet. Meritb igitur cum illo expoßulaft poter^li

H O M T L t A.

^ûterat,yeî eMtnudß'yienientemreijcere.Seilaniicedißimulaifil/ifa^amintüriatitj 'vterrore amp;■ fraiudîciodeceptumJibilucretur:Eißio exemßodocett^tnos quo^jCadem manfuetudine quot;yitamuri erga eos,qui nos amp;nbsp;famam noßram aliqna ex parte laferune.^lirum entm quàm incommodent mul torum faluti,qui dttmßuum honoremßummo iure defendunt, ad quteutd acriter rejßondent, quee le-nitate amp;nbsp;commoda interpretatione corrigi foterant. Ter hos certe frequenterfit^ yr colloquia,qu« pacis amp;nbsp;concordite ineunda caufa inßituta fuerunt, in yirulentas contentiones amp;nbsp;conuitia mutun degenerent, non fine fcandalo infirmorum, quorum Uli rationem potißimam habere debebant, Caterumyideamttsprtscomum tllud,quo Chrtßus quot;Elathanaelem admodummagnißcecommendat, Ecce yere Ifiaelita(tnquit)in quo dolu4 non eSf^.Q^bwyerbis tllt yerareli^ionisßudium amp;nbsp;ani^ mijj/nceritatem tribuit.‘N.eq^ hoc adulatoriè dicitfedyeritati teflimoniumperhibet.TSlam Ifraeli.. tam'yierum yocat,eo quodprtfca maiorumreligionisfludioftts eßet,amp; in quot;Vnum ilium redemptorem (quempambus “Deitspromißrat)intenti{s,fe^ts amp;nbsp;traditionibitf,qute tunc regnabant^ locum nort daret.lta y erb ilium ab hypocritts diflinguit,qui ciim Ifraelita diet yellent.Jimul tarnen infellas di uerfaspcindebantur,e^rJalutemnon inpromijjb redemptore,fed inceremonijs inanibus amp;nbsp;fuorum operum mentis quarebant.Tiolt y erb expertem dtcit,qubd animo fyncero prxdittts nihil dolofefimu laret aut dißimularet, ör ingenue edicendo qiiod corde latebat,injlitucionem quoq^ admitteret.,ßcuti tn tota ifia ailione ~videbimtts. Etfilent fere in elects,priufquam yocentur,pietatis quot;vene fimimt confiici(yt in l^icodemoquoq^,amp;Eunucho ^ethyope, amp;nbsp;Cornelio Centurione, amp;nbsp;multis horum fimtlibitsapparet)qute tarnen ipfagratiee ‘Deitribuidebent,quiillaanimis ipfiruminferit,ytillir qiiafiprteparati,poflea falutis yerhiim cumfruHu excipiant. Et hinc eif, qubd oues fuas Chrißus yocateos,qui nondum in ip fins cognitionem yocatifuntinimirum adteternam patrts prxdeßinatio-nem,amp; illiitsindicia refifiiciens,quie in Hits apparent.ide loan.lo. yîlias oues habeo,qu^ nonfunt ex hoc ouilv.illas ettam oportet me adducere, c^xc.

•-At quierunt nonnulti,cur 2diathanaelem non in .^^poflolorum gregem Chrißus receperit, cum ^lt;tthttnaei inaiori ilium prteconio ornarit,quam 'sillus .^4pofiolorum meruerit,priujquam fiiritu fanÜo donaren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cooptatM

tnr.^dugufiinuscaufam afiignat,qubdlegtspcrititsfuerit,Chrifitts autem idiotas eligere yoluerit, ne quts regnumfitum humana mdufiria propagatum putaret. Sed legis perttum fuiße,nufiiam legi-mits^neq^tlludobfiitit quo minuspofiea Eaulus yocareturyquißudto amp;nbsp;indußria (Cqualesfùos om-nesfitperabat-Erobabilior ergo eifeorumfintentia,quihoc ideofaClum dicunt, nequis falute^^po ftolorum ordini alligatamarbitraretur,quando extrahuncfuerunt, quorum fidem iamp;pietate Chri fius magnificèpriedicauit, amp;nbsp;qui eins fiecimina dederunt cumprimis illußria,quales cum Hatha^ naelchocfuißefiimus Simeonem ilium Luc.i.amp; Jofephum Arimathxum,Centurionem item, cuius fidcs ffiraelitis omnibusprafertur. Qjuie exempla pnmum .Anabaptißasredarguunt,qui neminem ßruariputant,nifi qui omnibus rebus reliilis apofiolicum tllud yitcegenusfequatur : amp;nbsp;ea opinions deceptijtam juas quant aliorumfamilias euertunt,c^ rempub.perniciofie turbant. “Deinde clerumtl-lumpapifiicum confutdnt,qui ytfi apofiolorum fuceeßores eße glanant ur, ita jefilasJptritualesdt-(U}it,amp;den titulumfibifilis yendicant,rcliquas yerb, qui nec yndi nec raßt ßnt,pro laids,id prophams habet,amp;eofdem afiripturarum ledione amp;nbsp;integrofacramentorum 'srfit excludunt.Sußu lit enim tntiidiofiim Uïucifpcrfimarum difirtmen Chrißus, amp;nbsp;qux adfilutis myjleria pertinent,non minus rcliqujs credentibus,quam apofiolis datafunt.Ideo Eaulus de Ceenadicebaf.Quoda Domino accept,etiayobistradidi^amp;c.Sedomißts tiltsfuperbtsfidei alterne dominâtoribus,Dei honitateexo fculemur,qutfuas ex quouts homtnuordineeligtt,necyocationetioßrd temere deferamus,quajifitlui fieri nopoßimus,niji in publico yerfemur ecclefia minißerioifid iuxta apofioli régula quifq^ in ea yo catione,quayocatus^ d^,maneat,amp;c.i.Cor.7. Difcamitsaute in ISLathanaeleiqualesyelitdifiipu QUitles Cbrla' los Dominus, amp;nbsp;qui nam ad regnum eiusfint idonei. Erimb qui yens Ifraelitee funt. El^ß, nomen fiuf uelit eßs hoc exorntm a lacobopatriarcha, qui ciim aduerfus angelum luhlatus ejfit, Tfrael, id eifprinceps difciputosf feudqminatorDeididuse§f,eb qubd nullis aduerftsyincipoßet,quibus eiusfidem Deusexerce-batficuti in Hofix cap.iz.dtximus. Tales ergo fint Chrifliani, amp;nbsp;in fide fanClorum patrum conßan tes,nullis yeldodrinanoua tllecebrts,yelpericultsfife apropofito dimoueripatiantur. lt;^i enim in fideßudua)}i)amp;fub Chrifiiani nominisprestextufuperßitionesfouentfij nonmagis Chrißianifunh

IN EVANGEL. IOANNIS

^uam Tjratlitie erarit à culttt ferDeum traditopoi^ ßtas adinuentiones deflexerantiamp; (yfjEltasde illi^ loquitur)in ytrumq^ larui claudicahant. 3)einde doli expertes requirit Chrißuh ideß^,fyncero iir intepro cordeßraditos quoad 7)eum amp;nbsp;homines : quot;ytt nec inani fucoßdem menti/iti-turtueq^ eos faller einfiituant yel diSlo y elfaÜo,quibti4 cum yitam deßunt.Quia enim Chrißusi^^^

Veritas,turßißimum fuerit eos aliquid fraudulenter agere, qui iÿfius dtjcißuli yidert yolttni» At qui ißis yirtutibus ornatifunt,ij etß in nonnullis errent,pernictoße tarnen errare non^oßitnh mox trrore agnito in yiam redeunt,ftcuti Idathanaelts exemplo docemur,

HI C fK/w cum à Chriflofe tantts laudibus yehi audiret,mox rejßondet:^^nde me noßi^EZ biec modeßix yox,qua oblatasßbi laudes necfuperbè recipir, nec etiam ambitiofe repellit, ythy^O' critts folent,quiarnbitionem fuam maxime tuncprodunt,quddo honoresßbi exhibitos reijcere rix captationem odißje yideri yolunt. lgt;iotauit hoc malum inphilofphts Cicero,quando illos nomi' na fua illts ipßs libru infcribere ait^quos decontemnendagloria fcribunt,amp;addit : In eo ipfo,injigt;^ pradicationem nobilitatem^ dej^iciunt, prxdicari de fe,ac nominari yolunt, hoc yttium yulgare,yt^aucißimos inuenias, qui non ducantur inants glorix fiudio, aut illudferio elißimulxrt poßint.Eßq^ hoc fidei impedtmentum maximum: quandoferi nonpoteIf,(Chrißo teße)ytcre^‘fgt;gt;^’ quiglortam ab hominibus ycenantur,eam yerb negligunt,qux à Tieopromanat.Ioan,^.Qw laudandus cif 1lathanael,qui ciirn maximam haberet fefe oßenudi occaßonem, de ijspotiitsqu^' rereyoluit,qux ad Chrifii cognitionemfaciebant:amp;quia iam non yulgartsfcientix indicia in prxhendebat,ynde hanc habeatjcire cupit. Laudern quoq^ meretur HUm ßudium quo accenfiU,tip fe yerum Jfraelitam dici audiret, non tarnen ideo fe ad fummam perfeHionem afiendijje putat, falutüfecuru4 oriatur,Eedamplitnproßcere cupit. Imitemur hunc eiuianimum,quandonulla gentiapotelf nimia eße,qux Chrifii myfierijs cognofcendis impenditur.

At hic rurfum nouo argumento Chrißwfuam bonitatem declarat, dum euidenti exemßo /i)' cet,fe non hoc modo fcire,quoddixeratfed ea quoq^,qux hominibus occultißima yidentur. Ita^il'^ fcandalum tollit,quod quot;liathanaele impediebat,qub minus honorifice adhuc de ipfofentiret:amp; dit,lgt;las(aretht ignobilem conditionemglorixfuxnihilderogare.Ait enim:Triufquam te 'Philippe yocaret,ciim ejjesfub fitu,yidebam te. Qutbtts yerbis ipfirem alicuius maiortsmomenti in mewlt;i' riam reducere yidetur^cuius neminem confiium habuerat 'ELathanael : yt it a diuinitatisfux men ipfi exhibeat. Omnifeientia enim,qux tamprxfintia^quam prxterita amp;futur a compleElitur,p lius ^ei elf .21am etßprophetx aliquando yiderint qux alibigerebantur ( yt de Elifeo rradituf) amp;nbsp;defuturts fint yaticmati:hoc tarnen non propria yirtutefeceruntfied ex ßirittts reuelatione, ipjorum yocationcm atq^ doHrinam huiufmodi argumentis confirmarc yolutt.iAlia elf Chrifii tio,qui nemine reuelante omnta yidet atq^ nouit,id quod non hoc tantlim exemplo,fed mult is alfi clarauit .Hue enim pertinet,qubd occultas dijcipulorum contentiones non femel inlucemprotrax«' quodpharifxorum cogitationesdeprxhedit,quibus ilium impietatis accufabant, qubdparalyticoß^^ catorumremißionempromißßet : quod difiipults in yrbem mittendisprxdicit, quiaillicinuentß^ fint, amp;nbsp;in hominum animts efficaciter operatur:quod ludxproditoria confilia prxuidit atq, deteXih amp;nbsp;multa alia huius gener is,qux euangelifixde illo narrant. Sunt autemhxcconfolationis plena,amp; ilium hodis quoq^ omnium quxpatimurtnfiieblorem eßfedocent,necquiequam nobis abfq,eiusyolai^* tateatq^ conjtlioaccidere. 2Iamyt‘Dauidaiebat,fugasnofirasnumerat, lachrymasitemtioßf^ colligit,zsr infuarum ratioraim codicem aferibit quiequtdnobis accidit. Q^idergo metuimusl J'*'quot; trepidamus.^ Vel num graue nobis yidetur in huius agonothetx conßßeCiu pugnare,qui fidelis eK,i amp;nbsp;Apofiolo tcfie,nostentari non finit yltra quam ferre poßumusESimul yero officij hxcadtnoneigt;’gt; yt memores,nes in Chrifii conjßeilu yerfari,qui olim iudex yenturus elf,innocentiam yitx Ilimöniam,quam illenobispretiofanguinisEuiacquißuitfiudioße tueamur. Ham ythominurnoe^* losperpetuo fallamtis. Dominum tarnenfallerenonpoßumus, qui ybtq^ locorumprxfins adeiC' yindice oculo abfirufißima quxq^penetrat.Heq^ Ule tnaniprxtextu decipitur autperii^omate neo,quale olim Adamusßbtparauerat,fedßyncerum amp;nbsp;fotidumpietatisfiudium à nobis exifit, ‘Eß bet prxterea adfalutisnofirx negotium transferri,qubd Nathanaelem,nihil de fecogitantetnjCl”^^' fius priorfub ficu yidit,amp;idem Ehilippi yoluntatem excitauit,yt ipfi de inuento 2A.eßia yerba fr' terff-

iwtt.Eaietiienim ommnm noflrùm conditw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;agtm,u,dum ’nd’^olubtatûm ilteceirü

deaftt,tdes tfficimur,iiudes Ifraditas^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gomer Tiiblaim, id e^ confummatamÆ Hop,

ßcuum yel yoluptatum^Hofeas adumbraf.yel inanibwfuperßtnonumfolijs, !gt;[ olim M^muf,nos regereconamur.Htc'^lerb[ecurosfalutM noflrx Tgt;eui’^xdet, nbsp;nbsp;tApro nobii agtt,lt;jua ad^'ium ac^

^wrendamamp;conßruandamfaciunt.Exempla buiu^ reipubltcapaßimoccurrur, maxime in apoßolorum,yb(gentibnffitbmißi apoßoli,euangdium modo bis modo ill^f pradicant, quorum ani.^ mosprutinullafaluttisin Cbrißopartiecuratangebat. Ériùatim yerb hocipßimin nobiiexperi-ntur. S alitf ergo nobts ex gratia obtingit^nec quicqua noßrti yel ’dribiit yel meritts hic tribui debet.

Sedredeamuiad^ïdathanaelem^quihoc argumentodtuinamin Cbrißo quot;^irtutemagnoß:it^ amp;nbsp;Nathanitelit moxßdeißeconfißionemieditluculentamamp;adeoperfedam, ytßmma admiratione dignum (it^ eonfeßto. dium m hoc quaji momentaneo congreßu pltts profeaße^quam multi bodte,qui euangelium iam annit aliquot audiuerunt. lgt;lam non finegaudij magni ßgnificatione exclamat : ^bbi, tu es UleFilittt Del,tu es nie T^x Tßaelis.llt;^bbi,td e^ rnagßrum amp;praceptoreßuum agnofiit, quempaulb antf obpatriam fußeBum habuerat.Deinde Filium 'Dei eß'efatetur,amp; quidem yerum tllum amp;nbsp;ynige.^ nitumßocenim articulus Grtecus innuit, quem per Frotiomen demonßratiuum Latini exprimât) yt eum à nobtsdißinguat,qui ex gratia adoptamur. Deinde ßegem Ißaelts yocahnimiruni ad pro phetarum oracula reßicteru,qui 'Meßiam jub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potentißtmt amp;nbsp;optimi typo deß:ribunt,yt alibi

annotauinws.Ettalem quidem nuncfatetur,nec yllam queeßionem mouet de eo, qubd ilium Fhilip fia FLa^arenum dixerat.E^ hoc proprium pijsiquod 'Det yerbo amp;ßtritus yirtute intra animos ßuos conuidißbenter yeritati cedunt,necßrupulojius de rebus non yßq^ adeb magni momenti dißu-tant,licetillasnon exa^'eadhucintelligant. Inhoc autemplurimiim hodiepeccaturabijs, qui ciim inpneciputsChrißiameßdciarticüldsnobißtumconueniantydeexternts ritibus amp;nbsp;nouKquaßioni-bus )quas piailla amp;nbsp;eruditayetußas ignorauit,odioje contendunt, amp;eccleßie quot;vnitatem propter il^ lasßindunt..dt obßeruanda nbsp;nbsp;nbsp;in quot;ddatbanaele ßdei amp;nbsp;conßeßionds quot;^er ce formula, qua inhoc conß^*

fiit,yt Chrißumpraceptorem noßrum agnoßcamus, e^jr eundem yerum acpatricoaternum Deifi.. lium,adhiec 3^^em eccleßixfateamur. Talern enimßcripturx omnes ilium eße docent. At qui talem eße ex animo credunt, amp;nbsp;yer'e confitentur, bi docentem audiunt, ilium ex ßde iniiocant, in yno hoc quaruntquacunq^adßalutem humanam pertinentjÇr eidem ße to tos per ßdeiobedientiam ßibijciuti Falfi ergo töHuincuntur,qui ciim Chrißum in ore habeant,interim illo reliClo bominitdißcipulifiunt, inaduerjisDiuosinuocdt,inpericultsturpiterßccumbunt,adh(ecturpißimascarntscupiditates amp;nbsp;infelicts mundi illecebras illius mandattspraßerunt.

Torrb ChriflusconßeßionemhancnonmodbprobatßedampUßimapromißione rémunérât. 7^ chrißufKedU ßondet enim Flathanaeli: ^ia dixi tibi, ndi teßubficuycredtss'maiora bis yidebts. Solet etenim toremßeßi Chrißi cognitio à modicü initijs ad maxima augmenta progredi,amp;nobts maiora indies myßeria pa teßacere.Et hic maxime locum habet promißto: Omni habenti dabitur. Q^od yt eos ßolatur,quiße modicum adhucproßeciße aident : Ita nos accendere debet, quot;vt oblatam nobtsfidei do^rinam maiori fiudio ample£{amur,ne noßra ignauia ipßi nobtsßraudißmus amp;nbsp;exitio. At ne adßolum FLathanae^ dem reßiringatur quod hicpromittit,moxad omnes qui aßabant conuerßus ait: Amen amen dico bisiAb hoc tempore yidebitts cœlum apertum,ac angelos Dei aßcendentes lt;amp;nbsp;deßcendentesßuperfiliti homints. ,A.t quando hxc iuxta liter am impie ta ßint,nußiamßcribitur. Flinißrarut quidem angeli Cbrißo multotiesßed illud neq^ in publico e^ßaBum,neq^ id omnes credences yiderunc,ßedpauci ali quot,quos pra alijs exßingularigratia delegerat.Eiß^ ergo hoc altiorißenßu diClum,eiradhißoriam alludit,qua de lacobo Gen.iS.habetur,atq^ inße complementumßuum hadbitura eßße docet, qua tune typo quodam aut yißtone adumbrataßuerunt.Fugiebat Iacob metufratrtsßui Eßaui, yt in Fleßopo tamiaadtempMin tutoyiueret.ExitinereautemßeßßttsinLuir^a, qu«poßeaexeo euentu quot;Betbet diclaßuit,obdormiuitßuper lapide,quem capßißußrauerat.Dormientißcala apparet,qux ab eins ca,c pite ad cœlum yßq^ pertingit, amp;nbsp;in illius quidem ßummitate Deus conjßicitur, angeli y erb per illarn deßcendentes et aßendentes hinc inde commeant.yduit autem ißa yißone Deus lacobum ßugientem amp;nbsp;trepidantem conßolari,ßicuti hißoriaßacra ibidem docer.Summa coßolationts eiß^, qubd Deus ipß propitiusadeße,eä‘ ipßumper angelosßuos ducere cKryducereyelit, Etqubmagts in promißionts

!

IN EVANGEL» IOANNIS

luitttßde confirmetur^tfc tffi enafdtiirtirn docet ’Mediatorem,qui Deumpatretn terrù recottdlidf tiunc emmßcala tfla denotahat^Uaper certos poßeritatis ex lacolö defcendentügradit^ ttd ßum nbsp;nbsp;nbsp;deduda ei^^amp; cteltim terr« coniunxit,diim in illo feeonciliaùttßibi Dew quacnrK^ vdi»

terra, yel in cœldfunt^Ad hanc itat^^ hifioriam alludens Chrißus,iam adeße dicit tempw illudff^' ßnitumii,ij^uo ißaimplerioporteat^ eäripßosßdei ocults hacvißuros itnpletaeße,quxpatresoltf» plendaßerauerint.Itaq^^uxßionemi de quainter Thilippum amp;nbsp;J^athanaelemdtfieptatuinß^jj^ initio dtximw,Chrißiis egregiedtßoluit.’i^am amp;nbsp;yerum Deißliumße eßedenionllrauit,amp;ßtstt* carnationis huncßnem eße docuit,'Yf °ivlediator inter Deum amp;nbsp;homines conßitutw nos illi Liet, l^conciUationts yero huiwfruÜus efi^qubdßaUoreßuo nos Dew proßequitur, angelos mtnifii-. rio noflro deßinat,amp; in hoc mundo peregrinantet tüetur,'ygt;t ad cceleflts patrixpoßeßionemperattui mw.Hxctam dulcianoßrxßaluttsmyßeria citmd^ißo iflacontineatidiaholw illam multtsnx’^^^ cijs ohßcurare conatw e^.E-t oUm qutdem hareticOs excitauit Kdentinianos amp;nbsp;Gnoßicos,qdti'gt;‘ UQsgradwßnxerunt,qutbw in ceelum aßcendatur.DeindeeodeminßtganteCxortitseß^ ‘MalionKh qui amp;nbsp;ipßeperßalam neßcio quamße in ceelos aßcendiß'egloriatw eiß^.In Eapatu autem infinitäSp las call ßabricauit,dum per operum mérita amp;nbsp;ßrigidißimas ceremonias hommesßeruari docuiii repertaßunt altaria cum injcriptione hac:S CALA C OE LI, J««? hxc impia, amp;nbsp;fuum Chrß\ honorem derogant.^oi igiiur omißdfuperßitionihwßlum agnoßcamw 'ivlediatorem noßriim'^'^ (um,qui yiamadpatrem nobts aperuit,amp; injecredentesßdeltßime tuetur. Illi debetur benedißih iionor,gloria e^poteßas inxternum...dmeni

Ö À P V T IL

HÓMILÏA XJI«

Et die tertio nupti'æ fadæ funt in Cana Galilææ, erat^ mater lefii ibi, Vocatus eft autem etiam lefus ac difdpuli eius ad nuptias. Et cùm defecilïet uinum,dicitmater lefu ad cum: Vinum non habent.Di»

citeilefus: Qiiidmihitecummulierf' nondum uenit horamea^ Dicit eius mater miniftris:Quodcun($ dixerituobis,facite.

OST expoßta TOannis ^aptißa de Chrifio leß tefllmoniaßißcipulorum aliqt tiones euangelijîa deßripßt,qutbw ille diuinam fuam yirtutem non omnino oi

ytpublic'eeacœperit6bire,quxadipßwcognitwnehominesadducerepoterant. El quidem Cap.duoeiwfadacommemorantur:'1vltraciilttmßilicetin Cana Galilaxxditum,amp;tiigt;gt;' pli Ieroßolymitanireformatio,ex qUoprophanas nundinatores eiecitiillo quidem docesße totitticreA turxopißcem amp;nbsp;dominum eße:hocaiitem Ivleßixhonoremßibi 'vendicans,qui eccleßajuam abofflit^ prophanatione repurgaturwßi,yt Deumpatrem in fßiritu cir tteritate omnes colant.Et illudqui' dem etßprimaßonte non yßq^ adeb magni momerltieß'e yideatnr, quia tarnen Inter etwmiracüMOf dineprimumßuit,amp;ßub hac quot;vilißecie multa comprahedit,qux adßdei tioßra inßitutionem amp;nbsp;ßrmationemßaciunt, loannes illud tania diligentiadeßribendumputauiGyt né minutißima dam omißeru,qua in eo acciderunt.Erimb enim quo tempore hocßaClumßt,docet. DeindelocuquiX^ indicat,amp;inter quos hocßigno ittnoteßcere yolüerit. Tertio illiw occaßonem deßeribit. Eoßremo o»gt; nem reigeßxmodum amp;nbsp;ordinem commeinorai: quibwpoßrembßruHumßubijcit, quHndeaddiai manauit. Hos in prxßnti de tribwprimù capitibw quod Dominw dederitßreuiter dicemus.

ßiuoad tempWfterttum dtem annotat loannesiab eo nimirum, quo leßs in Galilxam 'Veniens Hathanaelem yocarataum paulo ante Ehilippum quoq^ amp;nbsp;^gt;lndream cum eiwßoeio amp;nbsp;Eetroi» dißcipulorum numerum aßcripßßer. Eacit hac temport ttrcumßantia ad declaradam eitn bonitad,

Homi LIA xii.

5«: dijciptdoi rectns quot;yxicatos noluir iiutiiif ßtj^enfos tenere,fei ipforumfiem mox alitiuofgno Ulu^ ßriori confirmauit.Efl hicferè Dei mos, yt quos rebtis magnis amp;nbsp;ar duts deftinauit, mox initio ad certamina,quie ipjisfubeunda funt,armta amp;nbsp;ytrtbu^ infiruat.Itdolim cum %lofe amp;propbetM egitt qtiosnon obfcurts argumentts circa y ocationM ipfbrum initia de ßto auxilio certiores fecit. Et Mojica ^^oßolos non modo miraculorum yirtute donauit, cnm illos ad docendum emitter et, yerum-etiamcum Hierofolymtsfrimtimincarcerem conie^iiejjent,perangelum eos miraculoßeliberauit, quo minw tnpoflerum carceres amp;nbsp;yincula timeret.Quodßhodie nonfim^er miraculaßunt,cogite» mus illis nonßm^er opus eßfe,amp; yetera ilia in mentem reuocemits, quibuspromißiones fuas iam o-hm abunde confirmauit. Coniungamus bis beneßcia quotidiana, quibusfitam nobis beneuolentiam ieclarat,zir ißa con/yderatione nos nonparum conßrmarißntiemtts^

• Secundo locus miraculiindicaturiCananimirum Galilais,ßicdiSlaaddifferentiamCantemaio- Vbimirdcuîu/M ris,quts nonprocul a Stdone amp;nbsp;Sareptaßta eß,amp;olim Sjirophœmcia attribuebatur, ex qua Syro- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

phxnißfa illayideturfuißfe, cuiusfidem Chrißus tantoperepradicat, amp;quam '^'latthaus Canana-am yocat. ^oßra emm hac Galilais oppidumfuit,in conßnijs Äßer at que .^^bulon,p atria liîa-thanaelis,yt inßa Cap.a.annotautt loannes.Et credibile ei^, Chrißum cum ‘îdatbanatle eopro-feclumfuiße. fAt quarat aliquis, curinoppido obßcuro amp;nbsp;tgnobili primumßgnum facere yoluerit Chrßius, amp;nbsp;nonpotius Hieroßilymam aut aliquam celebriorem ludte« ciuitatem delegerit, ybi matorfuißitfeamp;gloriam ßuam multisßmul manifeßandt occafiofSed iam alibi monuimus, De um humiLibtis deleÜari, yt mundi huiusfaßum confundat :ßmul^ cauendum erat, ne quis Chrißi re^ gnumhumanaauthoritateeueSlum amp;nbsp;propagatum eßeputaret. Et requirithoc ipßmtio/lrain-ßi muas, qua yndique conquirtt dißidenti« occaßones, ß quando res nobis minus pro yoto fiicce~ duiu.Quapropterßillußrioribus locis atqueperßmisprimiim innotuißet Chrißui4,mox dubium yi~ deripoterat,an aque adobßcuros amp;nbsp;ignobiles Ule pertineret. Deinde Galihea gentium iam inde abantiquo dicebatur regio illa, eb qubdgentibus yicinioreßet,amp; in ea multi ex gentibus, ludxis permixti, babitarent, ab eo tempore nimirum, quo traSlus ijle ab igt;ißyrißprimum occupâtes amp;nbsp;niißr 'e yaßatusfuit, ßcuti ßegum hißoria amp;nbsp;Ifaias teßantur. Dum ergo eam terramßbi de-hgit Cbrißits, yt eam doSlrina Jtmul amp;nbsp;mir acults prim tim lUußret, fuit hoc non obßurumprce-ludium yocationisgentium, qua euangelium matort cumßuSlu, quam dudai ,receptura erant.

Qpo loco admonemur, in falutts negotio nihil tribuendum eße prarogatiuis, quibus aliquando maioresnoßriclaruerunt :fed illiuscardineminhocyerßri,yt Chrißumtotis animts complexi, eidem nos per ßdei obedientiam conßcremiis. HLiß enim hoc ßat, transfert ab ingratis regnu fuum Deus ad eos,qui digiiosfua yocationeßuSlusferunt.

^t hic imprimis yidendum edf, inter quos ftgnum hoc Chrißus ediderit, Indicatur hoc,quan do nuptias faSlasfuiße dicit Euangelißa, quas die non modoßta prafentia, yerumetiam hoc qua-ß honoraria munere ornauit. Erat enim iam ante in Hits nuptijs eins mater, fortaßis yocat a pro» pter aßmitatem aut cognattonem , qua ipß cum nouts coniugtbtis intercedebat : nec difficile illi fuit eo yenire, cum non procul a Cana eßet ISLatt^areth, ybi domicilium habebat. Cum ergo il-lucfub idem tempus yeniret Chrißus, hunc quoque ynacum difcipults illi inuitarunt. Koinon temer'efaÜum putabimus, quad Del ßliusamp; nuptijs intereße, eä'in dits ßfe ßamßte diuinam '^irtutemmiracuiO tarn injigni manifeßare yoluit. Hodie certe ißud snultis abßrdißimum yi-deretur, amp;nbsp;fcimus '^'lonachos atque ‘^hdoniales ex hoc non poßremam caßitatis laudemyana-fi,quod non ipfi modo ceelibes yiuant, fed nec aliorum quidem nuptijs interßnt. Sednonidem cum Hits Chrißits ßnßt, qui ßto exemplo nos de ijs admonere yoluit, qua ad noßra falutisra-Cionemßmul amp;nbsp;yita coniugalis inßitutionem pertinent. 'Primo enim oßendebatiam adeffe tempus illud nuptiarum cceleßium, in quibus nos ßbi defponfare, amp;nbsp;bonorum omrtium confortes facere y eilt. Frequenter enim ßriptura coniunSltonem, qua nobis cum Deo intercedit, nuptiarum amp;nbsp;coniugij parabolis defcribunt.Ideb Diuits ^yiugußinus in hunc locum fcribit: Qmdmirum ßin Hiam domum ad nuptias yenit,qui in hunc munaum ad nuptias yenit. IdeSf^, qui ideb homo faBit!

‘f^osßhijpßdeßonfaret. EtpaulbpoPf.Habet hicßonfam,quamredemttfanguinefuo, amp;nbsp;cuipigntis deditßiritumfangum, eruit earn demancipatudiaboli, lt;amp;c, Comm«dißime ergo in nu-

9

IN ÉVANGEL. f O A N N I S

ftijsfrttnùmßje mantfeßautt, yt quoties illas yidemw celebrari, totief httiuî myßerij recordatti ammwm noßrumßibeat. Deinde dum nuptijs ade^ Dominum, ex quibta légitima humant rdsfropagatio dependet : non obßcure innuit ,ße in mundum '^enißi,yt hareditarite corruptioniffli' deatur^quaßebatprius y^t omneshomines ira ßlij naß:erentur. Annotauit hoc ipßtm CyrilbUi quando ilium ad nuptias acceßißeß:ribitt nbsp;nbsp;noflra natiuitatds principium fanÜificaret. Et

ßeret^partusdolores exigebant^qui manentis adhuc tnaledidlionds argumentum cenßeri poterMh niß Chrißw ipße nuptiasßta prafentia ßan^dißcauißet. Traterea coniugij dignitatem commtn^i^' re yoluit amp;nbsp;illud à prophants turbatoribus aßerere : quod fa^u cumprimds neceßarium Pdpßa enim,yt modo diximusgenits humanumper coniugeslegitimepropagatur atqueßm^' tur, amp;nbsp;coniugium ad yitam fandle amp;nbsp;honeße tranßgendam adminiculum e/^ longé commodtß' mum ( quo nomine mulier yiri adiutorium dicitur ) omnibus ßeculds in hoc fuit publictu hn' ßts noßer ßatan ,yt huius religionemaut omnino eximeret hominum animtsautfaltemtnaxi' ma ex parte labefaÜaret. Hinc ante diluuium imparibus coniugijsßlios Dei cum Caini poßifb täte commißcuit nbsp;nbsp;nbsp;f arattone yntuerßalem corruptionem amp;nbsp;roti mundo exitialem inuextt. bbquot;*

inter Cainipoßerospolygamiam inßituit, quam etfi infandi^spatribw Deus aliquandiu tolerarih eadem tarnen maximorum malorum caußa fuit ßßicuti lacobiexemplo docemur. Eodem atttltn''^ inter genres ßortandi licentiaita inualuit^yt eadem omnium eßet fententia, quam Comicuibi-dulgentißimopatri amp;nequitia patrono tribuit: Kon e^ffiagittum ( mihi crede) adoleßentU' Ium fcortarijamp;c. Keque mirumboc yideripoteiß, quando Solonem, Japientißimum illu»t(ß Dijsplacet) legislacorem,primum iuuentuti meretriculascomparaße, amp;nbsp;Venerds Tandemtrin'‘, plum, ceu publicumpotitis lupanar, extruiße ferunt. Kec multi) Jandiiores fuiße dudaos,f Del peculium yideri yolebanr,ex prophetarum Jermonibus apparet. Inter Chrißianos yero iamt^' deal initio multiplexfemper fuit coniugaldsßatus prophanatio. Kamyt de fcortatione amp;nbsp;a^t^' terijs yulgaribtis nihil dicamus ,repertifunt olim Kicolaita ör Gnoßici, qui fubreligionùpf'^' textu yxorespublicabant, aut inter fe communes habebant. Secuti funt hos Tatiani amp;nbsp;£ncuiii‘ ta,quiyt hts fanäiores haberentur, nuptiasomnino damnabant, coniugium àßortationtnil’ll dißerre docebanr. Quos hodie ‘lAonacht amp;facrißcult imitantur, quietfi coniugium non ßmplird^ damnent, illudtarnencarndsimmundiriem yocant, amp;nbsp;ccelibatumfuum ita extollunt,yt Chrißt^' nam perfedlionem magna ex parte in illo collocent, lt;amp;nbsp;â facrorum adminißratione omnes toni»l‘^ tosarteant.Et debtsquidem olimTauluslocutttseß,quandoyenturosdixit impoßores, moniorum dodlrinastradant,dum coniugio amp;nbsp;cibtsquibufdam interdicunt. cAtqui egregtuml)^^ fuit malldamondsflratagema, quodecclejia amp;nbsp;facroru minißrds coniugijyßmprohibait. Ita fadlum eß,yt non ipßmodo yagrslibidinibus fefepolluèrent, yerumetiamreligione omnembonù^ (ordatds omnibusjua illa impudentia fujpedlam amp;nbsp;exofam facerent. Omnes ergo hofce exemfhß confutat Deifil,ius,qui yt ex deßonfata yirgine nafci yoluit, ita nuptiasfua prafentia amp;nbsp;libérait' rateornat,amp; ijfdem matrem l^irginem adhibet,ynà cum dfcipults, qui totiusorbds dodlores erant:amp;quosfuas yxoresfecum circumduxiße ‘Paulus teßatur, ciim euangelium intergenteslittgt;^ mdepradicarent.Et ^Ambrofitis inpoßeriords ad Corinth.cap.yndecimü, nondubitauitaßtrnia'!^^ omnes Apoßolos,excepto loanne amp;nbsp;Paulo, yxores habutß'e. Et ibidem de erroribtts amp;nbsp;fuperflittO' nibus exponendum eße dicir,quodtn Apocal.cap.i^. de ijs dicitur, quinoninquinattßnt in tnult^' ribus. Transf eramus ergo hoc lefu Chrißi exemplum ad noßram tnflitutionem, amp;nbsp;primo qudrttt ßfcamus, coniugium honorabile eße inter quofuis, amp;impollutum eße thorum coniugalem idem Apoßoluspronuntiat. Quomodo enimprophanum aut pollutum cenferipoted^, quod ipß ‘D‘' lismipfaßatim rerum origine, priufquàm peccatum diaboli fraude eßet inuedlum, inßituitt cuwi yfus inßripturdspaßim ab ytili,a neceßario, ab honeßo item amp;nbsp;fandlo commendatur d Etib enimfit oportet, ciim Deusbonum eße neget, yt homo folus yiuat, amp;nbsp;eins adiutorium yocetfr' minam.Keceßarium quoqueprocul dubio fuerit, fine quo genus humanum propagari amp;nbsp;conferuart^ nonpoteß,Deiautem mandatumfit:Crefcite,multiplicamtni,amp;impiété terr am. Quds yero honeß» ^Jß t^^gehquod adyitanddßortatione amp;nbsp;carnds immuditiem nobds comendaturdApoßoli enimp^* ceptum efi-.Propterfornicationesfuam quifq^ yxorem,i!r proprium quaq^ maritum habeat.I^rßift

diuînittn ejjê dttbitet îllud 'ygt;tueyidi^enuf}^ttojan^ißtfntetlluit contun^totiii typus condnetur gt;nbsp;qua nos fihi Deu^ inßhoßto dejj)onßtuit, amp;ex qua tota noßrte falut^ ratio dependet. 'Puißci ergo generis humani amp;nbsp;religionis,adeoqjßilutis humanee hoßes junt,qMicunqj coniugiumiCeu noxium,aut inhoneßum,aut religioni amp;pietati inimicumydamnare audent.

Cum yero tantaßt matrimonij dignitasßecundo obßeruandttm erit^ yt eiusprincißa rite amp;pie Nuptiie cuw» re tnflituantur: quodi^ßum communi eonßenfa omnespofulifemper cenßterunt. Vt enim in tordugio di l^amp;°necelet uinam inßitutionem agnoueruntßta in nuptijsreligione ör facris yfißint yt nouis coniugibtts T)ei fauorem conciliarent.Et quidpios in hac re deceat,Abrahami amp;nbsp;Thobiaexempla docent, qnos re^- Gene.tOr. ligionispracifuam curam habuiffèyamp;^recibus •^nacauijße legimits, cùm hicquidem yxorem ipfi du^ Thob,6.7,3. cere,die yeroßlioßto yxore deßonßare inßituijßt.Inter Cnrißianos yetus iam mos eß^yt noui con-^ iuges cumcognatis amp;nbsp;amicis adtemplum cünueniant,amp;tllic à minißro benedidionem accißant, amp;nbsp;publiciseccleßieprecibus Deo comendentur.Facit mos iße ad matrimonij dignitatem, amp;nbsp;nouoi coh^ tuges omniprauaßtßitione libérât, neß:ortatorum inßarcohabitareputentur, amp;nbsp;Deo nonpotell^ nonprobari,qui amp;nbsp;inuocari yult,amp; nomenßtuinuocantibttspneßb adeßeßilet, Idées huncquoqj mo remfatan,cùm omninoabolerenonpojßt,partimßuperllitione,partimlaßciuia,luxu,fajlu“intempe rantia amp;nbsp;impuris ludis (quis omniaferèin nuptijsconßieiuntur) contaminauit. Quts mihi nonpo^ firema caußt yidetur malorum, quee coniugium multts inßeßum amp;nbsp;acerbum reddunt. ^id enim faciat Deus,quandoipße quidem à nuptijs excluditur, in eiits yerb locuminuitaturßatan, qui ißiu4 lafciutie amp;nbsp;petulantix author eß.Qui ergoßtbi conßultum yolunt,exemplum hoepreeßens imitentur, amp;nbsp;ad nuptiasßtas Chrißum inuitent, qui non has modo ^ßed coniugij tempus omne ipßts faußumße~

amp; quahuic concurrunt moleßtas dulcißimo ßuißauoris amp;nbsp;benediClionis yino dißutiet, Inuitatur aute Chrißus,quando ad yerbum audiendum conuenitur,in nomine eius precesßuntßo-tieflatifludetUr,amp; inpauperes eins Uber aliter erogantur,quaprophani homines mtptiarum tempo-porem ‘^limQs,ßcurras,ludionesßtbicines,inyeßeS item plus xquo ßumptuofas amp;nbsp;immodicumcon-uiuiorum apparatumproßundunt.Exemplum laude immortali dignu,quodomnesimitentur,Hein-tjchtis Imperator,eins nominis tertiusprabuit. Is enim cttm ad nuptias eitts, quas cum Agnete “Pi-donum amp;nbsp;^quitamteprincipisßlia,lngelheimi celebraturtts erat, ingens htßrionum amp;nbsp;IvlimorK fnultitudo conßuxißet,omnes aula amp;nbsp;oppido excedere iußit,amp;pauperesaccerßuit,quorum inopidm i]specunijsleuauit,quibusinutilis illaßcurrarum turbaalendaßuijßt. Porrb nuptijsßtnde eis“ reit-^ioßperadiSyComugalis ßdei curadiligens habeatur,amp; ßtndeßeruetur promißum,quo in Dei confße ^u,intercedentïbus totius eccleßxprecibtts,coniugesße mutub ohßrinxerunt. Hec enimßalli ßpati^ tur Deus,eit quiahicprimus coniugijauthor eß, horrendispeenis illiusyiolatOresperfiquicoßueuit. Exempla huius generis multa in priuatis hominibus habetur.neqj deßtnt publica,qute docent,poten-fßima régna amp;ßorentißimasrelßuh,propter yagas libidines auteuerßaS,autpernitioßsmutationi ^its concujßas y el conuulßsßuiße:qua cùm hißorias legentibus paßim occurrant, amp;nbsp;alibi à nobis non paucaßint adduda,nunc illis recenßendis nolumus immorari,ne longues extendatur oratio. Tempus ^fitmei^,ytadlocirecitatitradationemreuertamur.

Sequitur autem occaßo,qux Chrißum adßaciendum miraculum excitauit. Fuit hac ex yini de- Occaßo fe^u enata,quo conuiuium nonnihil turbatumßuiße yidetur. Et yerißmile eß, non y/q^ adeb lauta fortunaßuiße nouos ißos coniuges,eoqj cititts deßeciße yinum, qubdprater expeilatione noui hoßites ^duenerant,Chrißusamp;dßcipulz.Sedquicquidißudßu,certum eß,diuinaprouidentia hocßaHum ßilß,ytße manißeßandt eir gloriaßam illußrandi occaßone hoher et Dei ßluts,qui hue yfquepaucis tiotus fuerat.Eandem ob caußam nobis quoq^ interdum y el inopiam, yel morbos, yel aduetja aliOf yelßubitapericula immittiputemus : qubdnimirum nobis innoteßcere cupiat Deus, qui à nobis non agnoßeitur nequeobßeruatur,dumommapro yotoßuccedunt. Imprimis yerb hincconßolationempétant,quibus ipß Chrißus inopia attthor eße yidetur, dum yelpropter eins nomenßortunis omnibus txuuntur, yel in eins membra opesßtas inßimpßrunt, Hec enim is aliquid deeßepatietur in ßiia '^(gt;lt;^lt;(ttoneambulantibus,etßßumßauoremaliquando dißimulet. Caterum heic inter Chrißum amp;nbsp;*I/lariam matrem eues aClio inciditperquàm memorabilis,cuiusßngulapartes diligentem conßßdea ^otionemmerentuti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-v.

t A

I N E V A N G E L? I 0 A N N I y .

Etfrimiifn ^utdem Vxrgo materproducitur, qux cum 'vinumiam} defecijft admonet^nimirum “vt y el inoÿite ißtfuccurrat,uel ex hac enatum ttediii alijuarAftoßf enim dubiu efl^illam in Chrißopluf quiddam amp;nbsp;excellentiui-^quam yul^ui hontw^gt; a^noutjj gt;nbsp;txß^iritufanào conceptum eßeßciret eir ab ip fa natiuitatü eiM bora mult a in ulo qua lgt;eifilium eße teßabantur. Et bac illam mouerunt yt nunt iïli defubleuanda inopia yerbafaciat, cùm illot autpecunijs deßituifciret, aut earn yideret eße locttnpomm yt yinum aliunde tam cito aferri non poßet.HumanitatM ergo amp;nbsp;cbaritat^ oj’V notalienü malts aßici,amp;froximts dolenttbtu condolereiubet.Uet^ Uli tarn quad huius inopiam nouvs hiße coniugibus hoc tempore ignominiofam fore yideret-num nomine indignißnt, qui egentibitsßtbuenire nolunt, amp;nbsp;interim illorum qualesbodiefuntmulti,quosita exagitat inutdia malum, yt ex aliéna infamiafutnnutni tem yeenentur. Taucis autem yerbü ßlio rem exponit, quem adopem ferenaatn fropenß fciebat. Et yitandam eße in precibus nimiam yerboßtatem,ipfi Chrißus docet,(»gt;n ant/nu/nß quam yerbaprecanttsreßiciat T)eus, amp;nbsp;idempriujquam oremus,fattsintelligihß^^^^^^’’^ habeamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...

^id autem Cbrißus^Duriter admodit matrem pro ißts intercedentem reißit- Qutdtnt n nbsp;nbsp;.

muUerfinquit.Eel yt Grxcafonant. Qtßd mihi amp;nbsp;tibi,ßilicet comune eßl^ Eß autem hat ej formula Hebrats yßtataßt quem cum tndignataioneauerfantur.y4dhacmulierem lam matris nomine dedignetur,quod cum contumelia coniun£lupoter at yideri.Caufam adait. dum yenit hora mea.Ideß,hucufqj nondum fuit tempus illudmihi àpatreprafnitum, meam miraculü manifejlare debeo. 'N.um yer'o (inquis ) ideb tammhumaniter dehuitrepeiii ter,cuitts humanitas amp;pius aßeÜus laudem merebaturf Quad ergo ad hlt;ec dtcemusßatre^' matrem non agnouit Chrißus.ßicuti olim haretici docuerunt,qui hoc loco amp;ßmilibtts abttpp^’^p' illu carne non ex Ilaria aßumpfiße,fed ctelo attuliße euincerenf.quos Z). /dugufiinus ex cograuißim'e confutat^ Eel num in matre adeb inhumanus fuit,aut impiitsi^^linime geßiß amp;nbsp;matrem poßea in crucependens agnoßit,amp;eidemßdelißimeproßicit, dum loani illacomen e!!J' Lucas ilium parentibus fudditumfuiße teßatur.Aliquidergo magna caufafuerit oportet Ium mouit,y t matrem nunc durius alloqueretur.Fuit hac, quodciim miracula'addiuinamßti turam referri deheant,amp;adillußrandam 'Meßiagloriam faciant, nemo hominum in illoru cey tiumadmitti debutt. Qma quantum in hacrehomtnibus tribuitur, tantum Chrißoex . decedit,quam fe nemini comunicaturum eße,olimper IßiamproteßatusTrauidit enitnexet^ turas nouißimts temporibttsßperßttiones,quibus multi decepti in °h/laria translaturi eßent oß^*’ tîr illam inuocaturi, quaß apud Deum 'Mediatorts partes agere amp;nbsp;exaduerfis eriperepoßtt-^^ ßra ergoßluti conßltum yolenstmatrem nunquam agnouit,quoties 'Meßiaoßiciofttndßdt' quts inde illam colendi amp;nbsp;inuocandi occaßonem arriperet. Sic cumpuer in templo cumfcribhdw^ taret,amp;à matre corriperetur,grauiter reßondit. ^n nefciebatts, quod in ijs quapatrts oporteat me eßef Et apud Matthaum,cnm quidam ipß docenti dueret: Ecce matertua amp;nbsp;tui fortsfiant,quarentes tibi loqui: Simili grauitate reßondit: Qua eß mater mea!^amp; qui fuxf*'. tres meEEt extenfa manu fua in dtfcipulos dicit:Ecce mater mea amp;ßatres meiQuifquÙ entrup cerit yoluntatempatrts mei,qui nbsp;nbsp;nbsp;in exits, ipß mertsßater, amp;ßror, amp;nbsp;mater eß. Seruiuß«*

ijsconfutandts,qut Diuam yirgtnem nbsp;nbsp;reliquos Dtuospro nobts intercedere, tirproinde ànobtsttt'

uocari debere contendunt. Qui cum non habeant feriptura locos, quibitsfuum illuddogma tue^' tur, adcarnts indicium recurrunt, eir fieri non pofiè putant, quin matrts ßbißppUcanttspt^ Chrißus exaudiat. Et ne quidineptiarum omittant, illam adfiltj pedes proßerni, tisofienfisflt^f bits ilium per materna yißera obteßari fingunt. .yltqui in ijs quafaluti nofira infiruimt, yalet carms prarogatiua , amp;nbsp;(yt uAugußintts aitjnon agnofeit Chrißus yißera humaiiatO^ß raturus faBa diuina. Eehementerergo falluntur, qt(i ex ijs,qua inter homines fiunt, de^^‘ uints mp/fierijs iudicant. Flec enim temere Detts olim dixit : Cogitationes mea non ßmf gitationes yeßra , neque yia yeßra yia mea. Sed yt cali terra fublimiores funt, ita dunt yia mea yias yeßras , amp;nbsp;cogitationes mea cogitationes yefiras, Etfi Euangelij Infi“

homilia XI r.

tualuas,nunjuam Chrtßum aliquid '^el matris Virginis quot;Tfel difiipuloruprecihui dedijjè repe- .

tiroir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fßnt. Qui ergo hoc ohferuauit eo tempore ^quando Ulis lic^at

froIJSpiecesfundere,num hac yita defunHos aliorum aduocatos amp;nbsp;interceßoresfeciß'e credendus fill- KP‘f^opterJcripturasfecutiy)num‘DeuminMOcemw per °Mediatorem lefum ChrißumjCU-

patrem,nißper me. Vndeyipoßolus quotf^ dicehat: Vnws T)eut, ynws

Ham e tatir2)ei(jj-hominnm,homolefiu ChrißM.\.Timoth.i..ydpudhuncDerononalijsno.-le^bl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docety^uanao labor antes amp;nbsp;oneratos^non ad Isdariam ßiue .^poßo-

Venire iiihct,eä‘ adße yenientihus animorum refocillationempolltcetur.

^^^tiprgtereacommüni ojUnium inßittitioni exemplum hoc Chrißi,ne carnis ajßeilum admit- [nDeiuoca^ tn ijs^^ttg nobis ex noßrx'^ocationis oßicioperagendaßunt. Vt enim illeneq^ matrem neijue done nihil trb Petresagnouit^nein illostransßerretur %teßuegloria, quam ipji quot;»ni tranfiribereiubet'noßrxßa- ^Htudum bottu ^ptsratio-Jtaanobisquoq^ exigit^ytpropter ipßumparentes, liberos,fratrei^ßorbresi, coniugesrèo' ^j»amiis,aaeoqj noßipßos abnegemtts,ne quidßat nojlra^yocatione indignum.Laudatur in hißorijs

^fnaniis iUe^qui ConßdßdÜuspatri adße '^enienti non ceßit de yia, neqjpropter ilium ex eqùo de- Vlt;tl. Max. /«« iißea iliumpotius defienderé iußit,nepatrem reipub.praßcrreyideretur. At quanta niagis nos llh,3:Cap,i. ^^weoportet, ne hominesl T)eopraßeramtis, amp;nbsp;in illorum gratiam ßaciamua quehuic dijplicent.

qui tempub.adminißrantdeges amp;nbsp;iura publica ßaUBe tueanturteccleßarum yero

’’’i«!/ ri abjq^peßonaru reßeBu ex T)ei yetboßnceriterdoceant.,moneant,hortentur,increpent.7ri ifwm Hero hoc ipßum obßeruent coniuges,parentes, liberi,ßruii omnitim deniq^ loci amp;nbsp;ordinis homi-^^t,Htaum Deopotiits quarrt hominibusplacereßudent,ab illoßuxßdeipriemia accipiant.

' ]■ ^.i!^,^^^^^^^^^^f‘^gt;quterepulfampatientißimefert,neqjtamenaßßeilurripiumexuit,quo exent» ^leniibtiißubuentum cupiebat.Idéó^^ minißris dicit:P^odcuq^ dixerit Hgt;obis.,ßacite. Eß hocpne-

paruni öbeiHentia fidei exemplum,quam itapr(eßat,quot;igt;t Juo iuri^quod inßliu hahebat^ quaßi reniin-^^^h^eandem alijs quoq^ cömendat, cum ßciret non aliam eßße comodiorem ration^rußona quteuis im P^^^Mdi,qtMm ß ‘Dei Holuntaii ßeße homines ßubijciant. Eß ergo hoc generale coßlium, eii adomnes P‘^Hnet,^uod minißris ißis %laria dixit. ‘Ideq^ melius aut reaitts illa colipoteriti quam ßi eiiis yo-(^jecutißaciamus quaßlius eiusßeßus Chrißus,iubet,nOnqu£ nobis bona yidentur. Sufficitregtt “î lecadomnu ,qug nobis dum htc HiiuimusßaÜu amp;nbsp;obßeritatu neceßßariaßnt, eär multas qureßio-»ß dun,quibus hodieinßelix mundus turbatur, ‘Dißpittattir ab aUaris de Oeconomia eär reidome-j HX adminißratione.Sedomnem dijßutationem abrUmpsrépotei^ ynicum Chrißi diBum: Quart* le ante omtiia regntim Dei amp;nbsp;iußitiam eins, amp;nbsp;f cliqua omnia y obis adijcientur. Idem de republica Hipoteßicuiusßalus ex Chrißo dependett dn religtone item hoc '^aria conßliumßolurtiß^iciet ,ß Ißdaudiamtts.Dißutant multi, quis in aduerßs inuocari debeat. At Chrißum dicentemaudiant:

esitdorate,’Paternoßer qui es in ctelisiamp;c..Alij deßalutis rattone contendunt.Sedijßdem Chri-ßiureßiondet:Qui credit in meßabet yitam aternani.Item: Qtßt crediderit amp;nbsp;baptitjjatusßuerit,ßal uns erit.Suntqui ß Dei cultu interŸo^t.At hunt Chrißus inßiritu amp;nbsp;yeritateperßci oportere dö let.'Deniqi quicquid hodie in quaßionem yenit de humanis traditionibusßummd diuina legis, de cort ^^^iodeliberoŸueducatione,de niagißratu,de bonis operibus,de nouißimo ßculo, amp;nbsp;ß quid aliud eß entns generis,hoc omne Chrißus leßus breuiter amp;nbsp;dilücide exponiti Sopitisergo contentionibus illu •iilt;diamiis,amp;eunde in aduerßs inuocemus,quietßaliquando opemßianegare yidetur, nosq^durius ^ßjereijcitßuo tarnen tempore henignus exaüdit, amp;quanoßraßalutißeruiüt liberaliterimpertit^ jHuti inßequenti Sermoneßußius dicetur.Illi debetiiir benediBio, honor,gloria etpoteßas in aternunit 'kirnen.

H o M i L i A X r Ï i.

Erant autem ibi lapideæ hydriac fex pofitae fecundùm purification tionemludaeorunijcapientes fingulæ amphoras binas aut ternas.Dicit eis lefus : Impiété has hydrias aqua. Et impleücrunt cas ufquc àd fiim* mum.Tunc dicit illis : Haurite iiunc amp;nbsp;offerte architriclino : amp;nbsp;tulerût* Vt autem guftauit architriclinus aquam illam j quæ fada fuerat txinürrt

• 5

CAP4 II. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL. IOANNIS

(ncfciebat ante unde effet, fed miniftri fci'cbant qui hauferani aqn^^ uocat fponfum architriclinus, ÔÔ diciteûOmnis homo primoloco^®^ num uinö apponit,Slt; cùm inebriati fuerint, tunc id quod detenu® el. tu feruaftibonum uinum ufque adhuc. Hocprincipium fignorum»*^* cit lefus ill Cana Galilacae ut manifeftaret gloriafuam, 0^credideruni in eum difcipulieius,

CJ^m Domintuetredemptornofler^TefM Cf}rijluf,ferfi^nafeumiraculafeß letiHonfinegrauihui caufis frimum omnium in nuptijs edidit, ad quas nbsp;nbsp;nbsp;camdifip

Mtatttifueratt'Primo enim eofaSlo teßattts eflfeJ^onfum noflru efè qui nos regfiif i 'yelit,amp; ideofi inmundum yeniffey yt nos [anguine fuo ablutos amp;nbsp;mudatosßbi perfetuofit tit J^onfetiamp;infelicitatem teterna, transferal. T)eindeconiugium[imulhoc fuoexettt[ofiii«‘r‘‘ ' quod noßrxgenerationifprinci^ium eß, nbsp;nbsp;quod frotter cohxrentes ipft mo

Deo exofum yideri poter at. It ay er o ttnpoßores quoq^ confutare yolutt, quostmpun titlda ditatione nouißim^s temforibus religionem[tmul amp;nbsp;yita honeßatem turbaturos ej[èfcseqat. letur itaq^ in hoc miraculo dulcifima conßlatio coniugibus,qua labores atq^ moleßias m/fi^titt,^ in hoc etiam yitxgenus expeccato irrepferunt. Vr emm Cbrißus inprafentt trißitiant, quit tx inopia obortaeratdnexpellato beneßcio depellif.Ita omnibus Ulispropitius adeß,quiin eius uo»u matrimonium contrahunt, sät fua benedtHione labores ipjorumfortunat, ne y el tnopia ytl lisfuperatifuccumbant. ‘Promijithoc olim[ape Deus, amp;huc cumprimts pertinent qut in If lïS.habentur:amp;haudyanaseJJeeiu[nodipromi[iones,exemplacùm yetera tumrecenwu docent.Quia yero his quafi figtllum addidit Deißlius,hoc tam illußri miraculo in liuptijs editO t in eiiK conf/deratione diligenter yerfari decet, ytfrequentius nobis occurrant quie nos conf poßunt, Jdtqui nuper primas eins partes yidimus, amp;nbsp;quts ip(i hoc edendi occafio oblatafufi^' quitur nunc reigejlx modus amp;nbsp;ordo, cuius[ingulte partes ad declafandam miracuH yeritate Chrißidiuinampotentiamfaciunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

Et primo quidem yafa deßribunturßn quibus aqua yinumfa^a eß.Erant ibi(inqut( lotinn / lapidea hydricefex,pofita:[ecundhm furificationem ludceoru, capientesßngulce atn^horas binus ternas,amp;c. Quàmamplteaut capaces fuerint annotatur,yt Chrißiliberalicasfitnuleluctßß' ißorü nuptias ornare yoluit.Et aquaria yafafuiße dicitur,non yinaria, ne quis aquam mjuf^ yino,quod prius in illisfuerit, aut yinifecibus aliquem yini fiporem contraxiße contentus hydrias y el aquales dixijfe, yfum quoq^ illaru exprimit, dum poßtasfuißs dicitßcu» purißcationem Iudaorum,ideß,ytpurißcationiferuirent,quam ludai m lotiontbiisfoiebfiß^ care.Erant illarü yariagenera.Âltquas enim Deus per ’Mofem inßituerat,quibiis munaM»^“ ’ quialiquidimmundi tetigerant,inter quasprimatum tenebat aqua lußralts, quaex tinertvttsyi^ cce ru[aconßciebatur,iamp; fanguinis Chrißi meritum adumbrabat, qui nos ab omniiniquitateentiiii dat,tameaquam exprimisparentibushareditario quafi iure contraximus, quàmilluqua exqut' tidianislapjibitsamp; mudi huius commertionobisaßergitur.Eide dehis IIum.it). amp;Leuit.i)-a his non contenti Iudai,nouos ablutionum amp;nbsp;purificationu ritus ex fuo cerebro finxerant,quosfiß* tim domifuceexercebanf.ficuti yidereeß Clardy,cap. ubißcßribitur : Pharifß Ö' nißcertatim lauerint manus, non edunt, tenentes traditionem nfaiorum. Et aßro reuerß, ntß fuerint,non edunt: amp;nbsp;aha multa funt,qux acceperunt tenenda,nempe lotionespoculorittn gt;nbsp;amp;nbsp;riorum,amp;^ramentorum,amp;leIlorum,amp;c.Ktqjßericonfueuit,fuperßitiocum ambttione contun fuit: qua faHiim elf ,yt inßngulis prope cedibusyafa plura amp;ampla, adhtec materia amp;nbsp;pretiofa proßarent, quibus purißcandi ßudium indeßnens teßabantur. Ideo lapidea dicußut De confecrat. fuißfe ißee hydria, ne quis yilioris materia yaft imaginetur. Pernaßt ißa fuperßitio in eccleßant, diß.j.cap. quando tnepti quidam publica purificationis ergo aquam lußralem parauerunt, fale conaiM aquamfalc. quatemplum ingreßi prius purißcentur. Et quiaper hanc non modopollutos purgari ,yetutn‘ etiam diabolos fugari amp;nbsp;ßeÜra arceri docuerunt, plerique illam domi in yaßs aneis aritß (ioß faSts aßeruarunt, Eoque turpior ißorum fuperßitio, quvd aquamßuam morttiorum

ßfMrü {är tumits lapiJeii injpergunt, yt qux mortuorum ex^iàntîti Jèruiat, pur-’ ardms i^ßs tolerabiltores reddat. Sed omiß^ ineptißimorutn hominum fußerßiüoni-*

lgt;M, Chrißi bmitatem obferuenwSiqui quot;vafis ifti^ bene ytitUTtnec yulr yt aliorum ineptits yel errons wuis coniugibui fraudißint,qui i^fum animoßyncero inuitauerant. Voluitprxterea admonere^ iAmmßare tempuf^^uoritm Ceremonias legn omnes abolerioporteatgt; amp;yeterem illam do£{ri-gt;iam,euie toiatypi^ ymbris, yifionibu^ item amp;pradi^ionibits obfiuriortbm conjlahat,in nouum ßMitiferumtlludeuangelîj'Vinum conuertioporteat,de ^uo^ere dicitur,^uod Deum ßmHlamp;

hommes exbilaret.’blam amp;nbsp;Dei iramplacat,amp;hominum mentes dirts confiientite amp;peccati terro-rtbm libérât,yt latt Deum colant amp;nbsp;muocent,^uipritts in liluts conßßeBum no audebantprocedere, Idem cum oleo diuina gratue infußum yulnertbjts conßcienttX) ^uts nobts yetw tile ßerpensfecit, tllt^ (dubriter medetur,amp; carnis prurientts illecebras compeßctt- l^loßrum ergofuerit,illud metres no ^oscondere,iele^excipere tn animosßynceros amp;nbsp;regeneratós,ytgrattte 'Dei inßrumentafaciamitSf ^uecumi^nobis olitnerrorum amp;ßiiperjiitionum,yel etiamßelerum occaßo organaßterunt, Fru-ßtuenimabillisaudttur euangelium., (j^utyeteres traditiones amp;nbsp;priores yitx conßuetudtnem cuin gt;llo cotnmißeripoße arbitranturiamp;' euemt tllis quod Chrißus atty^t amp;nbsp;ipßi male pereant,amp; ytnunt ’fitnclittur,dumprolitertlloseuangeliumimpiorumcalumnijsproßinditur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .a .

iSed Chrißumyideamtes, quthydrtasßimul omnes a^ua tmplere lubct^^Uod tum mtnißrifectß- ChrilltMex ß^tßlamoccultaßuedettatis ytrtutemyinum conuertit. -gt;it^uiexnihtlo ytnum crearepoterat, ^'lt;molimperilluni tota htec mundimachinaex nthiloprodu^aßt^: yel curare ne yinum deßcereti

''lt;'1 olm,Ruanda yiduteprojßexit,qua Fltam hoßntto exccperat.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^dhacdtjcipulispottus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

wbucreminißrts yti debebat,ciim tllosin eumßnem elegißjet,ytßortim miraculorum teßes esquot;^^4

mtnißrteßent.Sed hoc admtracult yeritatemßactebat, amp;nbsp;omnemdolt yelfraudesßujßicto-»tm excludcbat,cnm mimßri,quibie5 cum nulla illi yntpuamfamiliaritas intercefjerat,rei teßesß-^ dtlißmießepoßent. Adhacßeyini creatorem efß docet, amp;nbsp;natura ordtnem nobes in mentem reuo-(‘ihquotn'vittbies quoq.yinum quotanes ex aquageneratur, Conßat enimfruges tellurts omnes coe leßiumwßuentiartimi)eneßcioprouenire,quibitsillahume^atur,ytijsproducendesßußßciat. Illas 'Sero ‘Deusimmittitjßicutiin Fßalmo .ßcribitur : Qtß rigat montesè ceenaculesfùés,c^ defruHu ojerum einsßacuratur terra. Froducitfxnum pecori.,amp; herbam ad yßum homints.,yt proférâtpa-Hem de terra: Et yinum,quod exhilarat cor hominis j nbsp;nbsp;oleum quod fadem ßlendere faciat, amp;nbsp;pa

nen qitißorttßcat cor.Facit huc,qu(gt;dß yites amp;nbsp;ex illes mananteJuccum inlpicias,nihil aliud quam liquoremaquetimreperies, Quod ergo exijfdemyttibiispalmttes enaßuntur, amp;nbsp;exhes paulcipo^ 'Stiedulcimußograuesdependent,nonabjq^miraculofa'Dei operationeßt,cuius modum amp;ratio-nem bomtnts mens inueßtgareyel aßequi nopoteiß.^t quia mir acutum hoc quotannis euemt,pauci illudobferuant atq^agnoßunt.^tquimultiimprodeiif,inhorumconfyderationefiequenteryerßari: 'Stexeayinieirfrugnm omnium largitoremagnojcamus^amp; memort mentenos Deihoßitesßucon Hillas eße cogitemtis,quoties ad menfam accedimus.lta enimßet,yt illiiis dond ytamur cumgratia tumadione,quadbi amp;potusßandißcantur,fugiamus autemintemperantiam, quxytDeidona^ tiirfiteriä'magnocumßeleredtßtpat : itamaximorum quoqßcelerumcaujaell[^,quibus jr4 Del ^rouocatur. Et ytinam ißa expenderent,quos Deusipforum Fenter itaexagitat,yt exßripttirisj iwi ex hac ipfa hißoria ebrietatts intemperantia Jua patrocinium quxrant. FLam ideo nuptijs liifcednuma Chrifio tarnliberaliter donatumfutße aiunt,yt largiori poturecrearetur, qui exyini

trißitiam O' mœrorem conceperant. Q^aß yerb non potius piorum coniugum inopia fubue-dre'iolueric,aquibusinuitactisfuerat,amp;fuieyirtutts manifeßatione omnes adßdemexcitare,qua ' nbsp;nbsp;nbsp;oiiimumyirtutumatereif^foecundißima.Qmidßyerbhelluonibusißisadebplacent ßcriptura loci,

guitwimmoJiciM'lJint'lJpw commendari,dutfaltem excußari,poße yideturtcur noneos potius obfer uant, qui ebrioßs damnant,amp; intemperantiam nonßine atrocibtis minis prohibent!^ Cur non Ifaiam 'P'S* «HtfiHnt cUm4ntem;/ie bis qui mane furgunt, yt ß^entur ßceram,amp;c!^Item: F(eijs,quigigantes finit d(ifc^iurientlttm yinum,amp; 'vinßrenutad mifcendum jiceram.Cur nonEIabak.ukjgt;rophetam ob Hdb.ï, ei (juif otwm prabetßdo fuo,coniungensferuorem tuum O' inebrias,yt aßtcias

turfitttdjnem orHmr’Kel cur Chrißum negliguntidicentemiCauete necordayeßra gruuentur era

e 4

CAP, rr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL. IOANNIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ephef,}. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fula^Âut illudtApoßol'u’Ke inebrièmini yino,m quo luxtueS^.

coniungant hii exempla dini betera,tum recentiaiquie docent,ebrietatMJiff publice,Multi^ itempriuatithexitiofüijji'.et moxyidebuntquàmfallanturfuüiuf^

Cteterumreli^ts pored fircanwus, miraculi modumprópiMintueamur,y(^r. , Lnni-iiani amp;nbsp;injlitutioni in quibüfud aduerßs feruiatj'^inum creare iDolenSjaquam htl abfurdiin quot;yiideri poterat. ^t ex aqua iUe yinum facit generoßißimumiVt la tefiantur. ttafrequented quot;DeMidum nobd opem ferre inflituit,lanc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ingreatt^

iuuet,qute irnprimd noxia amp;nbsp;4 yotd nóflrd altediifima 'yfidentur.Sic /fraelitas turw,duriort tyranide ipfoi opprimipatitür.Sic T)auidem,cum tri regni Joliurrt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iti/cff’*

pritü in exilïum eijcit.Ethuiui generd multapaßim otcurrunt.Vere ergo de illodicitfïf rd: Vominui occidit, amp;nbsp;'^oiuifcaf.deijcit ad inferos, amp;nbsp;rediicit. Dominus paupere}nßlt;^f^gt; rat:hùmiliat,amp;in altum euehit.Sunthacprobe obferuanda,ne aduerßs oß'endaniur,amp;’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j

deJàlute deßeremus. enim medici ingrauiortbtts morbti acerbiora pburmuctfptop^^^^’ ficando amp;nbsp;yrendomedenturiha Deusplerunq^falutem noßramperea iuuat,quttwf^pr, ciemputantur ejß inflituta. Tune ergo minifiros hofee imitemur,qui aquam afferre tu] h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

temperant,etiamfi quid ageretur prorfus ignorarent.Eii^ enim inexeufabild illorumfttgt;^‘^ Deo obmurmurareaudent,amp;ilUus indicia atq^fa^a adfux rationd calculum reuQcatiquo^ ylcifcitur ille,'Vtpromifa bona ipfis eripiat4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...

Chriflut mira» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sequitur yt midaculum loc,quod occulta tir inuißbiti Cbrißi yiirtutefaElumfuetut,^ q

cula fua innote iiteriti Qmd enimpropter nosßuntßgna, eadem conjßicua yult eße Deus,yt ex Ültt feere uult, nbsp;nbsp;nbsp;ß^gi conßrmationem petamus. tta cum ßmiliter arcana yirtute quinque panes inter

mantis multiplicare'vellet.fprius inquirere liy '^idereiubet, quotnam panes in totaiflueo^^ tUrba inueniantUr,'vt ex eopoßea difeipuli miraeulofè hoefadum eßfe intelligant,amp;ipßtt^f*'^. 'tiirtutem agnofeant. (^uodfi ea confédérés qua in curandd agrotd feeit,illic quoq,ntiracßd A nibus S/ideri amp;nbsp;agnofcipotuerunt. Seruiunt hxc ijs eonfutdndd,qui nobdhodie mitucudott qu« nemomortalium^nquam 'viditautfenßt,amp;quanulldfiripturdcommendatur.!ßf^^‘^ qui corptes Chrifii in pane contineri,autpanem in illud tranfubfiantiari docent. Ât qttdS

■ nbsp;nbsp;hocfieri ynquam yiditfQud carnem amp;fanguinemgufiu deprahenditf’ 2iec enimfided

'Ihdonachorum de Sacramento alt ar d fabula,qua adeoputidafunt amp;nbsp;inepta, yt cenfututtone^ quaquam opushabeant. Dicunt illi: .tdt Chrifiiquot;^erba funtjHoce^corpftsmeu,amp;t.ßuaio-'vero hd quot;yierbd prolatd nos ex pane corpus eins facere,aut illud cœlo detra^umpani ligare iußitf Annon idem dixit ; Si habueritdfidem ytgranumßnapi, dtcetd montihuic care,^ proijeere in maref Q^d 'ygt;erbfan^orum 'Vnquam quot;verbd ifitS abußis e^^, tranjßoni diceret,quoS locofuo dimouert nemo quot;»idebatf Sed hac alteriitsfunt tra^ationü^ottfiy nunc Dei morem obferuauifièfqui miraculafuaà nobts cognofei eäquot;fintiriyult,ci(}n fit nullus. Ideo Chrifiushoc quoq^diülaterenoluit,fed quam primtim aquam inwutn abijßf}^^ bat,minifirdaitiHaurite nunc,tSr offertearchitriclino. Nonfiatim conuiudapponi pleri^fortaßd ignürabant,'ygt;inum defeciffe:fedarchitriclino guflandum offerte iubet,quide etu^ ni täte pra alijs i udicare poterat, amp;nbsp;yinum omne iam exhauflum effefeiebat. Agnofeit hic illß num effe generoßßimum,licet ynde illtid miniflri haußff'ent,nefciret.Et offenfus rei nouitate,pilt;i»’‘’ mirUminnuptijs hißealiquidpraterMorémeommunemageretur,yocato adfeßonß ait: primo loco bonum yinum apponunt, amp;nbsp;citm inebriati fuerint, ide^ ybi bibendi faiittas ceefitcon^ uiuas(e^f enim lociitio hac familiard feriptura, etiam ybi defanCld amp;nbsp;honefid tonuiuiß yt itilofephi hifioria nbsp;nbsp;multd alijs locd eif^ quot;Widere) tune idqüoddeterius efi, tufetuaßi lonum'y^

num yfq, adhuc.Qua omnia ad miraculi commendationem faciunt, ne qud aliquidfraudtileteruut imperfeClenimisfaClumexifiimet. ‘Pulchre autem eieprimit yetus hac conuiuiorum conßutid^ mudi amp;prtncipd eins Ingenium: qui primo illecebrd yitiorum amp;nbsp;inani turpißimarumyoluptatn^ obleSatione inefcat et inebriat,pofiea y erb inebriatd toxicum mißet,dum aut incurabilesfacitiff in dejßerationem ädducit,amp; ita in extremi exitij barathrum pracipitat. Specime eiusrei in parentib»s adidit,quos yetitifru^us ajßeilu amp;nbsp;dulcißagratia inebriates à Deo abfiraxit,amp;

H o M I L I A xriî.

tonfufiont ob ocuîos poßtit. Et fiant multaljwui generös 1 ƒ« ittnjcortatoribtn amp;nbsp;adaltertî,in aHarts,in elgt;riofis,infianguinarijs militibui, in omnwm de-“ wiailkcebm locum dant,amp;afftÜuf carnis in conjilcum admittunt. Hec in hifice modo j ton tu yittjt hocfitj'verum etiam in do^inna amp;nbsp;fidutts teternx negotto. T^am hic ^aoij^ huma-^ ^traditwnesamp;^ugexhôf enaficuntur fiuperfiitionesmirificèornât, amp;nbsp;fucatayerbidiumiofien* ^^^o^tyntlttat,ai{(o^aliquemhuitnfiaporem Hits admifief.tandem 'vero hts inebriatàs obruit, amp;nbsp;^^trnte damnatto^ luio immergiti, Quo mihi refiexifiè yideturfiirituiJan^its, ^ando falfiam do rtnam ytno inebrianti confert,amp;purpuratte illi meretrici, magne matri fiornicationum,fiyphum tri uiMuo re^es amp;nbsp;populos inebriet.Longé aliter Chnfius, qui etfe yirtutts amp;nbsp;yerepietacts initia

^'’^^fi^^^f^^lgt;o»lt;tt,finem tarnen facit ligtifiimum,cir quam ex Ulis concepimns molefliam

’gt;fgt;^tecreatione compenfitt.Eoffunthue referri,que phtlofiphi de yirtutis amp;nbsp;quot;vitioruyiaper '^^’^^^'Pythagore adumbratatradiderant^ - !

ti fr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hißoria hac dulcifiimam allegoriam,qua ecclejie conditio depingitur, Eif, hec AUegoria

ff^njap tj Dei nbsp;nbsp;in hoc etiamJaculo nuptiale conuiuium célébrât, dum eaangelij predicatione amp;nbsp;fcdefixi

l‘‘oramentorutn le^ititno yfufruitur,quK Chrijlum iefi{m,y)erum iliumpanem amp;fontem aqua 'yti,-^^gt;gt;tKnobùproponunt, dnterim,quia periculü amp;nbsp;caßbus aduerjis perpetub exercetur,amp;frequen-^^^fithanompens contention^ pomum inijeitj^idetur interdum Chrifius illiui cur am depofuijfi, jomdo clamatu ecclefia preces quafifur dis auribtts praterit,^^ etiam cafiigatione excipit duriori.

Utimeniüatn exaudit tandem,amp; affiiÜam yel ex omni tribulatione afierit/velconjolationibut fubleuat. Sequetur tandem lettts ille dies redemptionis, quando per aerem tiiam abripiemur in domumpatris,'tibiadipfius Chrifiimcfiim beate tmmortalitatis ne^are ^^™rojiaeternafelicitatisfaturabimur,

Porro concluait hijloriam hanc loannes hiße 'herbis : Hocprincipium fignorumfecit lefus m MiracuL’ßnÜ lt;’»‘2 (jaldaie,'vt rnanißfiaretgloriamßam,amp;crediderunt in ilium difcipuli eitts. Erincipium ft» cy ujas, pporumdtcitßgnumprimum, quofefe mundo manifefiauit. Quia enim haBenus latuerat,neqj do»

‘^nntisadhucfujceperat,ßgms quoq^ nullis opitsfuit.’Docuit quidem tn templo,cfim puer eßet ^^'^^’’'onduodecim fed hoc preludium modo fuitfunilionis fite, or indolis fiecimen, quo nonnuilos ^JutMmirationepertraxit. ‘Mendacij ergo amp;nbsp;falft conuincuntur hoc foannisdtilo,quiltbros de quot;tijiipueritia ©• miraculis àpuero editis conßripßrunt,anales func,qut ‘Bonauenture nomine cir cumperuntur, amp;nbsp;alij horumjimilest P^oluitautemfaljisfignishominum mentes imbuere facan,yt circa tlla occupati ea minus obßruent que in firipturts faerts extant, amp;nbsp;filidam Chrifii cognitionem ^raiunt. TSuo autem fimulattingit euangelifia,que obßruafieprodeii^. Erimo miraculi huiusfi» ^‘Cmindtcat,quando ideofailum dicit,yt C brijlt gloria per illudmanifefiaretur.Ei^ hic precipuitt CDinium operum ‘Deißnis,quiper ilia nobts yult innotefeere, eâquot; fidemfacere ijs,que 'Verbo (uo tra» fntur.Falfa ergo miraculafunt,quecunqjgloriam Chrißi obfcurdt,aut illam in creaturas trans }nunt:qualiafunt que in Eapatu de ijs,que ad 7)iuorum fipulchra, ojfa, defies amp;nbsp;alia eins generis ßdafuntpredicantur. Scimus equidem olim ad martyru tumbasfignafa^afuifie, amp;nbsp;apud Chrifli ppulchtum demones rugijjfi('ygt;t Hieronymus ftribit) fed his Deus do£irinam euangelij obfignare 'Voluit,que folum Chrifium fatane 'viilorem ejfe docec. Quod ft his adfiabiliendam fuperßitionem *«titamur,falfaflint,fl non perfi,certe per accident (yt dialectici loquuntur) amp;nbsp;nofir a culpa. Fru» pra ergo nobis figna eiufmoai obijeiunt aduerfarfciim non y Ila aha agnofcamus,quam que ChnlU Ipuglortam illuftrant. Secundo yfum huius miraculi indicate quando dfcipulos in ilium credidifii «‘f'f- ^[quiiamantecrediderintoportetftquidem difcipuli etusfuerunt. Sedde fidei profeclu amp;nbsp;^^”prmationeloquitur,quaeleb{ifemperopushabent. Et hunc quidem omnium aliorurn yfumejfi tO‘ngt;fiesinfra Cap.2o.docebit,dicens : ‘Multaquidem amp;nbsp;aliafignafecit défis coram difiipulisfuis, qiiicrionpuntfcriptainlibrohochec autem fcriptafint,yt credatis lt;amp;c,F^bifimuladmonemur,mea rno tarn cefimfe miracula,dim fidei doClrina iam dudum abunde confirmatafit^ eir nefas ePf, eos Jigna reqtitrere,qui Chriflo toti confecrati yideri yolunt,.dtjimul hie obferuanda yenit lefu Chrifii i^aulgentta plane paterna, qui in difcipulorum numero haCtenus eos habere dignatus fuit, quorum pdem tiufmodiftgno confirmari oportuit.Quales enim eos tunefuijfe putas,qui poP^figna innumerit

CAP. ir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL. IOANNIS

0* âintwnam Chrißiitijiitutionemmulta tam abfitrdèfeceruntati^iixerttntiSunttrgi)^^ merariji^iti hodie quoßth damnanttin quibtts aliquam imfetfe^lionem defrxbendunt. ura tarnenfüerit,ne nobifipfis tri Infirmitate nojlra blandiamur^fed^uotidie in melittfftoplt;^f^'’_ fcamaiin'ygt;iri{m^erfe^um in Chriflo lefu icuidebetw benedi^ioihóttor,gleriA amp;fotejiasinft nttm, Amen,

HOMILIA XIIII»

Poftcadefccndi'tin Capernaum ipfe,6lt;f mater eius,8^ frauds difcipuli eius,6ó manferunt illic non multos dies« Et prope erat pafcha ludæorumjô^ afcendi'tlefus lerofolymam.Et inuem't l'n templo eos,qui uendebant boues SfT oues Ô6 coIumbaSjfiC numulan'os fedentes.Fadolt;j ex fum'culis flagello,omnes ei'ecit è templo ÔC oues 06 boues, nunw* lariorum numulos efFudit,menfas^ fubuertitEt ijs qui columbas uendebant, dixit î Tolliteiftahinc, ne facite domumpatrismei domum negotiationis#

QVowAmTyeißlitts in mundum quot;^lenit/vt yerafuicognttione(fîcutt dfaias ait)wßißt/^f^ denteSineluit diu ignotm latere,fed mox yt bapti^atut amp;nbsp;publico fatrtt teflimomoinfl ratjnßuit,do^rinaßmul amp;nbsp;miraculéfefe hominibuf manifeßareccepit.Et primo difiipul^JjH ftbi delegit,q^uotpriuatim inßitueret,'^tJälur^prtedicatioper illos latim yulgaretur-Detn^^Pk in Cana Galiltets (edidit,quQ aepuamin ^inum conuertit,'vt ex eo diuinam eiufinaießateniadlf'^^ tutemagnofcerent,quihucufp^ nihiliiiipfomaiuóhomineagnouerant. Sequiturdeincepti^ß^^ oßßciofuo fungi cœperit: iir primo quidem narratur quid in Galileafecerif.mox yeroquidiii^n Ijma ab ipfoßtgeßum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

^dtioadfrtjnum,paucK compleUitur Ioannei,qucé alij cofwßw exfoßterunt. Er-dicit,qubdpoS^ miraculum in Cana Galilxte cedicum fnà cum matre amp;fratribui amp;nbsp;aijctptt^j deßenderit Capernaum. Hebraica autemphraßfratres Chrißi dicuntur,quieiiiicogM,ttt‘i ’ quoadlineammaternam.lgt;leqjputandum ei^,qubd aliosßlios,prxter Chrißuni^ ^ariäßpf . duitenimexEirginehomonafci quot;Dei filiui,ytfanCbum amp;perfe^umpro pectatM noßtiij^r cium eßfepojßt. Et TAaria mater quidem eßfepotuit,mulier autem ejfe nopotuit,yt bts ytamur,quißmul multis docet, Chrißifratres dici non alia ratione,quàm qua Abrßamamp; thus,Lab an item amp;nbsp;lacobusfratres dicuntur. Cxterùmpriufquam Capernaum yeniret inmultM Galilcex ciuitatibus docuit amp;nbsp;afuisconcimbtts ^La^arethantsignominiofrepuljU^r,’

cißet, Chrißuscummatreamp;cognatis Capernaumconceßit, amp;nbsp;illicdomiciliumßbiiydpottiß^^ tri Exrÿ'm (yt Theophyla^us annotat) conßituit. %]atth(ejis certe eum illic habitauiße dictti Capernaum ciuitatem eius yocat.Etyerißmileef^,paulo antea è yiuisexceßi)ßlofiphum,amp;^ inde opus fuijfe,yt ‘Jvlarix de hoßitio commodiori amp;nbsp;magts tutoproJßiceretur. Aiqiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

leant,confiât Chrifium ciuitatem illam delegißfe, non yt fuo otioßedaliorum potiusfaluticojuii^ ‘ 2dec enim illic moram traxit diuturniorem,fedmox adpradicandimunit{reuerfiis,Eetru)namp; dream,qui iam ante(ytyidimiu)ipfinomen dederant, loannem item amp;lacobum,Z.d,ii«ßf\ yocauit, yt reliefrebttsomnibus ipßus difcipuli amp;nbsp;comités indiuulfifierent. 7)eniq,toiumi tra^um do^lrrna amp;nbsp;miracults fuü illufirauit. Ergo non perfunClorie amp;nbsp;quaß aliud agens, gno fltidioijs hominibus prxdicauit, quos prx alijs doClrina amp;nbsp;confolatione opus babuiße nuß diximus.

Athicimprimtsobferuandumfuerit,quodCapernaipotius,quamalibifedemfibidelegKi'^'^ Capernaum nbsp;nbsp;adprxdicandum exiret, amp;nbsp;quo fe quaß adßos reciperet. Fuit hxc ciuitatum totisis Gahl^^

prx aqs e ege nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ig^-j commoditatem, eo quad ad ofiia lordanis lacum Genes^arethingredientüß^^^T

quot;At cum Chrifius neq^ negotiationem exercuerit,neqj huius yitx delitias quxßuerit,nonaltatn o

H O M I L I A.

fun tn rapprit Itojfitjum ßli confiituijjè diet pot efl, quant ytdoBrinx amp;nbsp;miraculorum etwfamaolt loàcelel/ritatem citato amp;nbsp;laitue “Vulgaretur.f^t enim obfluriores locos non contempflt “Vaqua,fleuti nu^ermonuimtu'.ùaoctafionemflmper captauit,qua quant pluriniosinfui cogniüonem nbsp;nbsp;adfalu-

tts commercium adduceret.Et Capernaum ipfltisprxaicatione tirfa^ÎM nobilitatumfuijje,ipfl tefla fi^r^jUAndoin coelosvfq^exaltatunieflfedîcit.Quotiesergo hodieettam nobiliores ctuttates euagelij [niluce Demdigna(ur,meniinertnt illie,hoc non tpforum merttîs aut fllendori tribuv.Jed“vt maiorfit kuiiu do^rina adplures alios propaganda occafto. Curent itaq,,ne/ùa ingratitudine “vel contuma-tu Del confilium,quantum in ipfis ei^,inipediant. Quant grauiter enim talibm ille irafeatur, idem Chrißus docet,quando ad infefds “vfq, detrahendu dicit Capernau, quodpaulo antead ccelos ipfe eue-xerat. Etloßephm author ei^,totam illamregionem T^manorum armtS crudeliter “vaflata fuijjèt qui horriiiles in eaflragesfecerunt,priiifquam lerofolymorum Vrbem obfiderent-.'Vt inde nimirum ^entu ludaorum excidtum inciperet,'vbi primitmJalutts doÜrinam detflhtts fruflra pradtcauerat. Confutantur itaq, hoc exemploprimùmpfeudoeuangelici, quifibi impunitatem flelerum ex eopolli-ctntur,quàdeuàn^elijpradtcationi locum dent^neqjyident interea quàm turpiter ilia ipflrumflagi-tiofalicentiaprophanetur: Deinde 'iEomanenfesquoq,, quiprimatum in ecclefia adfepertinere cla^ mant,eoquod l^mg; “Petrusprtedicarit, et ipß ordmaria fucceflione cathedram tllitts obtineant. Hum Veto Petrm Chriflopraferri debet,qui ciim Capernai hofpitium habuerit ordinarium,nun-quum tarnen pracepit, yt ea auitas ecclejia fua caput diceretiirf Et ex hiflorijs conflat, /ipoflolos mKlfw yrbibm pradicauifl'e,amp; in Hits ecclejias conflituijje celeberrimas:qux tarnen propter poflero-nmimpietatemVaßata tirfundittts' excijajunt. Ergofalutts amp;nbsp;dignitatM Chrtfliana cardonett quaquam in eo Verßatur,Vt quts ohm Incaut illicprimits docuerit, aut quales nofirtfuerint maiores pleHM hucctspïxdtcemmfled vt noflram fldemptagratitudine amp;nbsp;morum atq^totius yitx innocem^ tiateßemur.

Caterùmvbi Galilaamomnemeuangelijpradicatione Chriflus illuflrautt,rerofoiyniamafl:en primus CMjll dit,quatottmgentts cabut erat,amp; ybi cultusßhßedemiaminde ab antiquo coflituerat Detts. Illic Veróopnsfactt-quo nullum ßenpoterat excelienttus, quod^magtsjerutret ad declaradam ‘^eflia maießatem öquot;ßix diuinitatM potentiam.isLam qui haEbenus vitampriuata egerat amp;nbsp;nenitncqui-dem,quoadhomines,publica authoritate er at inflruiîus,templum ingreditur,tir inde eijcit quicquid ntlliidcontrapnmam Dei tnflitutionem inuexerant auartßacerdotes,quorum authoritas tunc tem J’orw ^manorumpraßdum armts atq^ pot^ntia deßendebatur.Ideo tn huiusßa^i deßriptione dili-^ensadmodum efßfoannes,'Vt plané diuerßum yideas ab eo, quodalij euangeliflx tn ultimaprofe-fiione illumpaucis ante mortem fram diebusfeeiße ßcribunt. Quod enim hic narratur in primo ehts nvrbemaduentufaÜumefße,totushifloriie huius contextus docet,quaminprofeiliones Chrifii le-î^|ƒoiJmîtlt;^nd^ diuidi,primo Sermone diximus,

Primo tempus notatur:Et prope erat paßha Iud(eorum,amp; aßcendtt leßts Ceroßobymam, Con- CbrijltMdfcert* fitHunt hac quiaam non male cumprtecedentibitSjVt caufi redditioßt,cur paucts modo diebtts Ca-^ pgt;tjcb4* pernatmanßeritleßusmimiriim quodpaßchainfiaret,quod lerofilymteperagere conflituerat.Eo igt turafcenditduasobcaußas. Primaeiß^yyt in populi yndiq^addiem ßeflumconfluenttsßrequentia waiorem habeatßeßemanißeßandioccajionem-.quod ilium diligenter obferuauiflè modo diximus.Al-Ur a,quoditain Lege coflituißet Deits^yt term anno omnes mares coparerent cor a Domino,in loco Deute.t^s queipfeelegißetinempe inßeßo a^ymoru,inßeflo hebdomadußu Pentecofles, amp;nbsp;inßeflo tabernaculo ^um.Qmaergoinmundu y ener at Deißluts^yt Legem impledo nos abeitts maledi£lo liberaret,ea qgt;coqßiltgencer obßeruareßolitusßuit, qute adexternam illam Legts difiipUnam amp;nbsp;cultummyßi-

er mortem ßuam abolendum,ßaciebant. Qi^oties ergo ilium poftea ad dies ßeflos ye ^iße ‘tudiemusßioc illumpropternosßecijß cogitabimus,amp; m illo quteramw ea, qute cieremonijs Hits adumbrabantur.Intereaßuo exemplo externapietatts exercitianobts commendat, ö“ eosconßutatt ^«i illdne^li^unt atq^ contemnunt.Fit iflud hodie non modo ab ijs,quiße palam ad omnem impieta-tem deuQuerunt,yerumetia d nonnullts,qui prlt;e alijs religioß amp;nbsp;ßdeles eße y ident ur. C lamant enim frußrapr(edicariyerbum,niß Deus cordailluminet,amp; externts ritibus Deum, quijßiritus ef^,co!i non^oßiiadhxcßalwn rlt;t{ionem omnew nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dti «leSione^eHerejin nobts yerb nihil eße quet

J.N EVANGEL^ IOANNIÎ

iufiificemur autfaluetnur,frtet€rfidem^q^ux nos Chrißo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in illo iußititt amp;

reddamur. Ethene quidemhxcomniadicunt: fedmalè exhü colligunt,quod tiP5,quodex yerhifrxdicatione mhil ad nos ytilitatü redeat, quod nulhtsßt inc^nßß jnentorum 'ygt;fus ; amp;nbsp;hifce rationihits,yelparalogißmüpotiusßeduUi omnia rident fropter nos i)eus inßttuit.Etfi enim faites noßra externü hiße exercitijs minime alli^ntnjitß men quot;vtitur T)eui ceufulcrü^quibtts noßrx inßrmitatißithueniat : ö* cum in hü eluceant nitatüargumenta^eademq^promißiones Deinobüohjignent,amp; nos'ofßcij noßri tutner^a ’ tumergaproximum,admoneant: nonpoßitnt nonßngularem exillüyoluptatemcnpere,jW^ yero piet atü ßudio tanguntur.Q^^ autem obßecro confidentia e^(ne quidgmuitt^ dicatn) temnere,qux d Deißßo obßiruatafuißße legimtaf qui cîim illü minime indigeretfproßter circumcidi,bapti:^^ari,feßaperagere,epHlopaß:halifrui, amp;nbsp;Cœnam mjßicat yoluit, lgt;loßrx ergo condittonts memores^ cum fide modefitam coniungamta,'^( qnanntn^ quot;Deigratiam amp;nbsp;Chrißi meritum intentifimtts,interim tarnenpie ytamurijs, quxabipfi hüßnt commendata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

CMfitu tn tem nbsp;nbsp;nbsp;Deinde quo Chrißus diuerteritdndicatur. ’îlt;Lon quidem in Äntoniam^qunm Herodes^

plum diuertit. pH defienjione munitiorem faElam mutato yeteri nomine ah Antonio,amico amp;pntronoßf^gt;^‘^'^ J uit.'Kon item inprxtorium,neq^ in ßummi facerdotü domum diuertit Chrißus,fidin patrü fuidomumpoßea dicit:amp; hocßatim argumento docet,fi DeifiUum eßß,amp; tewf^ gubernationemiureadfepertinere. Et hocquidem ex'Meßtxoßficio fitett,ßcutiolini'^^^^^^'^ prxdixerat. Is enim cum hypocritxpromißtones Dei omnes, amp;nbsp;cum hü °lvleßix duhium yocarent, ilium omnino yenturum dicit, at non qualem ipfi expe^ent, qttißihtt^ amp;nbsp;pacü huius ßculi author fit :fedfeuerum yindicem amp;nbsp;aß'ertorem glorix Dei,jni eult'^^d tarn internum quam externum aßerturus,amp; è templo eie^urttsßt,quxcunq, cum yeten injtn pugnent. Sic enim aif.Ecceego mittolegatummeum (loannem nimirimDaptiflnm) yiam ante me,fuhitoq^adtemplum fuum yeniet D Q S, quem yosquxritüiamp;^^^^^' ßj derü,quemyosdefyderatü. Etmoxfubißit: Sedehit cxcoquens,amp; repurgansargenß‘gt;gt;'' ‘i Leui emundabit,amp;c. Q^x yerha euidenter docent, '^leßiam templi amp;nbsp;ordinü Leuitd^l^T^ rem fore, ßmul^corruptumreligionü amp;nbsp;totittsßacerdoti} ßatum innuit, ^.ihilergo hictemere aut confidenterfecit DominitSjfedquodeum

prxdixerat. Atquia hoc agendofacerdotis amp;nbsp;regüperjonamfußinuit, admonentur ult antiflites amp;nbsp;magißratus omnes,y t cultus diuini cur am adfepertinere cogitent, amp;nbsp;dt tlß rigendo tum propagandafint foliciti. Atea eS^noßrifxculi infelicitas, y t principes qtitdem nbsp;nbsp;nbsp;■

nts caufam,quaß nihil adfe pertinentem reijciant, amp;nbsp;eo nomine pietatü laiidem y enentut' fj ycro negotijs huiusfxculi impediti,templorum curam hominihuspartimfuperßitioßsp^^^^^. hü,autfaltem ineptifiimü,committant. Ecrititaq^religio,amp;peßümorum hominumqutsß^* ’ hidiniferuiunt,quxpublicx omniumfaluti inßruire debebant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

J'^ideamtis autem quidheicfecerit Chrißus, yt quid hodie fieri deheat intellignm^^ templo eos,quiyendehant houes amp;nbsp;oues amp;nbsp;columbas, er numularios fedentes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjuftÜ

fiagello,omnes eiecit è templo ynà cum fuüpecudibus, amp;nbsp;numulariorum numulos eßudit, 1 fubuertit,amp;c. Taueü euangelißa horribilem facrorum omnium apudludxos Chrißi lefu incomparabilempotentiam amp;nbsp;humana maiorem yirtutem comprxbendit^ hoc eiuspadum adnoflrxrationis calculumreuoces, non modo temerariumjßdtniußur^’ Mtlitfd bulentum amp;nbsp;fedttioßm yidebitur. ßuidenim audacius fieri poter at,quam ynum fimulinuadereabfq^authoritatepublica, amp;nbsp;non yerhümodo acerhioribus,yerumetm'my^ ytferuos mulCiare,imoflagellis canum inßar expellere,id^ in loco facro amp;feßo xima hominum omnü loci amp;nbsp;ordinüßequentiaf“ Deinde iniußum el^pecuniamy^l^^ß^^. ■ y el effundere. Erxtereaab homine priuato nihil in eccleßa amp;nbsp;repuh. tari y el innouari poteIÇ..gt;it ohferuabtmus è contra, nihil hicfine numinefaSu qui^elumhuncin Chrißi animo accenderat.Deinde ilium non inter priuatos homtft dum, 2^am etfi neq^ à ^mano Imperators aliquidpotefiatü in repuh. ne^ facerdoti

h omilia xiriL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31 gt;

accepijpt, T)etn tarnen ipßttnynxerat pra conßirtihuißiift'vt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effet in J^on

^^ßterdosfummittJècunditmordmem %lelchi:!^edech.T)ebuit igiturffuopungt officio. Pfal.4f.t,

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anteex'^lalachiaoraculüdidicimus.Cui

‘'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^acharias Chananxds, ide^/iegotiatoribus yel mercatoribus nullum in tem-‘

^^fr^tpradixit.'Nildlergotemere, nihilimprudenter,nihiliniujl'e^ nihilfeditiofife nt hripits,jed exofficio hocfecit,necpeccare potuit, qui xquam quiduid agendipoteßatem d 'Deo ^'■^ff^tat.Sed amp;nbsp;feditio nulla erat illi timenda, qui ipfai hominum mentet manufua tenet,amp;

I M^rojuo arburio imper at. Etfan'e inter miracula, quce Chrifli Deitate afferunt hoe mihi ynum (Xfracputi yide[ur,quod hxcpaciens,omnium mentes ita continuit, yt nemo contra ipffim manus ^ouireauffsffe^K in gente feditio/iffima (qualem ludxorumfuiffeffimus ) ciim hxc iniuria ad om ’‘^^h^^lß‘cerdotes,feniores,populum,fummos deniq^ amp;infimos,redundaret. Debet igitur huius txemßi conffdcratio nos conßlari, ne mundi hums minis aut ab hoc impendentibuspericulit terrea-teur,p quid ex Chrißi mandate faciendum eß. T^gnat enim illeetiam hodie, amp;nbsp;hoßium yel mentes quot;f^^turey^elmanus cohiberepoterie^ß ita ipß yideatur.

Cxterum yt eis hißoriam hanc re^iu^ intelligamin, amp;nbsp;eadem noßrx inßitutioni meliiesferuiat, Templipro^ ^ptirtet, qux ißa templt prophanatio/uerit, in qua tollenda Deifilius ranto :^elo y-

Jr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tenere oportet, templum (yt alibi monuimus ) à Deo fuiffe inßitutum, yt ad

Mljrdélitaomnes,ceu adedmunem totius gentds parrochiam,conuenirent, nec ad aliénai fuperßi titmes amp;jedas diuerfas ddaberentur. Illic y erb prater legis doSlrinam facrificia tarn publica quam îf‘^taperagebantur,qux ciim Chrißi tjpos haberent, nuffiam alibt oßerre licebat. Qißa yerb in-tumudum eratexremotifimis ludxxßmbus yiClimas leroßlyma adducere,permißrat Deits,ytibi ^^^''^^ttirquaadfacrifcandupertinebant, Hincyerb occajionefumptaßicerdotes quxßünouuin.-Jp^gt;urant,‘hiamin ipfo templi atrio yendebant boues,oues,hcedos,columbas,omnia deniq^quafacri rt^auriserantnecefaria. IxLeüe moneta diucrjitasperegrinis ea in re impedimenta effet, numularij peregrinorupecunias cum lucro comutarent.Eratergo hicpiuspratextus, amp;nbsp;hac inßitura eße yidebantur.,^t quia Dei inßituto no reßündebant,amp; facerdotu aua titleJsrutebdt,qui tpfum quoqffacerdotiu fbi quaßüfeccrant,ideb tarn acriter aduerfus illos excan tjcit Imjtus,^-ßagelles eiiciendos effe cenfet. In ipfa tarne aClione moderationem adhibet,^ falli rgt;tajtone reddit,quando columbas yendentibus dicit‘. Tollite ißa hinc,ne facile domum patris mei ^’’’'^ß^fßl^^^tQnts.Tatris fui domu. yocat templum,quia is hocfùo cultui confecratueffe yoluit: amp;nbsp;jiitiul ofledit/enon in alieno tarn imperiofum elfe,quiaßii oßicij fit patri fuüius aff ’erere. I^Iegotiatio tgt;ero,^uapriuato hominli quaßut feruiebat,cultui diuino opponit, cum quo ilia nihil comune ha tt,amp; ideo e loco huic facro earn auferenddeffe iubet,adeo^ illud ^i^charia ipfis in mentem reuocat, '^^tra Chananaus in domo Dominiexercituü. Et credibile

^ßi oc ipfum a Chrißofufius expoßtumfuiffe, quando conßat Euangelißas non intégras Chrißi cort ttonei,feaillarumfummam amp;pracipua argumenta deßripßße.

•-^tquiah^cperpetua eß Chrißi leßirégula, Dei domu non deberein domum negotiationiscon Derefomta^ locudandum effein eccleßa negotiatoribM,hoc eius fallu in exemplu trahi debet, yt ex eo tioneecclefi^t ßamus,quomodo eccleßa reformatio hodie inflitui debeat.Hac enim omnino opus effe, omnescor^ nemofateretur,res ipfa clamitat.Toßquam enim in eccleßaomnepoteßate

îfT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homines auari ambitiofi,tota religio quaßusfaÜus eß, amp;nbsp;templa emporiorii loco

V caperunt.Nam yt ab ipfo facerdotio incipiamus, quodilli abfqffcripturaru authoritate in Leut

dims per Chrißuaboliti locufubßituerut-.nemo ad illud admittitur, niß qui rafus aut ynCius pttru yit nifipecunia detur,nec radi nec yngipoteris,nec ettafi hoc affequarisßne pretio adpinguio a temur codittonts adminißratione admitteris.rhipalam impletur,quod in aipocaljpfi legimus^ feinem in ,^ntichrißi regno habere ins emendi aut yendendi,niß qui beßia char allerem acceperit.

t oc accepta,Deus bone,quanta cum impudentia quaßum faciuntl amp;nbsp;quid non inßamilla ne-gt; ^^^tationem trahuntlEx iff certe,qua non ipforum iurisßint, amp;nbsp;qua non habent, lucrum captant rrtmum. ex terranimirum, dumfunera propretiq numeratt ratione yelhoc yel tllo locofepe.-nt.ex aqua,quam illifuis exorcifmts confecraruntiex aere, quando nolarumßnitutn diuenduntî

ßta incenßt/velfumospotiuff'viuii amp;nbsp;mortuit olgt;tru^unt:ex ciloritfn quot;nbsp;illorum eßtm nißpecunia accepta,non concedunt. Idem circa facramentorum yfatn ßeriyw^’*^^ quorum numertu ab illif au^tu eß^yt ^uteflui eßet yberior. Into in ccelum fxtenderunt,ciimpeccatorumremißionemj ‘Deigratiàm amp;ßiritttifanHidonafretio'Vtnattnh ipßtm Chrißu(ß nlorumfigmenttftredimus)iccelodetraIlHmpro yiuorumamp;tnortwrugt;noet gt;nbsp;denuoßacrtßcant.Si ergo “D.^^uguflino teße,boues 'vendut,quiex minißerio eccleßaßuo(^ifo f boues triturantes inß:ripturKadumbratur ) quaßu amp;nbsp;honorepriuatumcaptanttßcolumlxityf’* dunt,qui fpiritieffanlli,in columbaßgt;ecießiper Chrißu delapß,don^ negotiantur;ß oues qui ytßtoquaftui conßulant,mißeros homines per fuperßitionu ambages ad inferos deducuntamp;r nx mancipia faciu»t;quis r,eget,hodie etiam in eccleßa boues, columoas amp;nbsp;oues jenales tarnen ißa aliquo modo ferripoterant,ßemere yolentibusduntaxatfuasmerces ofßerrent, nbsp;nbsp;f

tyrannide ahquando yel per morte effugere Heer et. At heec inuitü ^uoq^ obtrudunt, amp;nbsp;niß mas,moxhiereticits dicêrts,amp;fortunaruomniKfimulamp;'viteepericulumincurres Adhlt;tcmorilt;gt;‘ iam maxime inßdiantur,eir quospradicationegratia Deiper Chrißuparta confolari debebant,lt;^ purgatorij ignts cominationibtks terrent,amp; eo pratextu hareditates intercipiunt,etiam olitnßß^’^ arces,oppida,imo inte^raregna hiße artibus inßampoteßateredegerunt..Atquido^u^fßquot;^’'-cenßendtf immorari,ciimßellas citius,quàm horu impoßuras numeraueris,amp; omnibus notußf^^ nem ßtb hi^ yelnaßi/t/el bapti:^ari,'ygt;etad Chrißi menfam accederttyel nubere,yel ^^boreßof^^^ bonüßuipoße,nißpecunia inpromptu habeat:quinper illos ne mori quidegratis licebit,niß cus,impiu4,apoßata dudire yelis. Hac itaqj e medio tolli oportet,ciirn prima inßitutioni aauerp eis' “Det cultuprophanent,amp;populü àyera falutis ratione abßrahant. 2Ieqiaudiendißint,j0if^ ßa reformationifere hiße argumentis ßß opponunt.,quod nemo adfide cogt debeat, cum eaVu numßt,amp; quodprius ex animis eijeiendaßntfuperßitionesß externa hac cum aliquofiu^'* «tus abolere, Sciebat enim Chrißus fide Dei donu eße, amp;nbsp;idea infra dieet: ^emo yentt ai ter meus traxerit eum. Et idem de animorüpurgatione diligenter ybiq, dißeriMdlogt;nin^‘^’'^^ prophanîi ilium facrorü omnium amp;nbsp;rempli abufum illico tolltt, nbsp;nbsp;quid omnibusfecuHsftrt ai i‘

fuo exemplo docet. ld am etfifidem nemo largiri pofiit,externa tamïê impietasproliiberi^oteß,lt;ä hoefaciamus leges dtuina iubent.Et ytantmi à fuperßttiombus liberentur,multùmrcfirtyiii‘^ na lila fulcra auferas,quibus tilgJlabiliuntur. Im'o ytagricolafentes amp;ßinas exciniuni ßruijj ßmentemfaciant,ita tolli oportet quacunq^ eum '^era religionepugnant.^i huiusßminacuma ßullußargere yelis.

At ne quidhtc temere amp;nbsp;cumßandaloßat,curandu fHerit,'ïit reßrmatioper tos■, eß officiu, amp;nbsp;'vt ijdem régulas à Deo praßriptas obßruent. In ytroq^ nos Chrißi exemplumß Érimo enim{'riti diximtts fupra)opus hoc non yt homopriuatfts,ßdyt T^x amp;nbsp;Saceraosa Hß ßttutusperegit.I^uergo amp;nbsp;antißttüeß,eccleßa reformatione.inßituere.Quia enimHH fuam omne à Deo acceperunt,amp; oßteijßißne habentßlutepublica,prima Ulis dt religione cor^ T debet,fine qua neq^ Deo fuus honor faluus efßpoteß,neqjpublica falus conßßere. Illos atttetf^'^è. • debent yerbi minißri,amp; exßripturis docere,quid tolli,quidtcefubßituioporteat.Ueq, illoruril ‘ bus eos moueri oportet,qui nihil hîc niß ex comuni totiw orbis Chrißiani conßnfu,aut publica ^i^‘ ralis Concilijauthoritate,agendueße exißimant. Ham etßmaxim'e optandußt,ytomnesri^i‘ principes cur am hanc comunißudio fimulfußipiant-.quia tarnen hoc neßerari quidepoteß, amp;nbsp;’ tificum potentia maior eß,quam yt ad ißa conßliafacile adduci poßinf.non eß, quoi alios expiai j quiyeritatisluce femel illußratißnt,quin potius alijs ceßantibus,eorufaluti proßeÜu curent,j ipforum fidei Deus concredidit, Fecerunt hoc olim fanClifiimi reges amp;nbsp;principes yeteris teßawigt; ’ quorü exempla Chrißiani Imperatores fecutifunt, qui Epißopos non rarb coegerut oßieiumß^* cum illos aut fegniores,aut etiam maligniores eße yiderent,quorum exempla alibi cómernorautin Deinde Deipatris authoritatem allegat Chrifius,quando hanc eins domum eß ait, amp;nbsp;a gt;nbsp;* ßripturis docet,earn orationis domum eße,etproinde no debere rebusprophanisferuire.Atciott fiam domü Dei eße,docet Apoßolus, in qua y ere habentur ea, quorutypi amp;nbsp;figurain yeterite fxtabdt.Ergo in hac ynius Dei yox audiri debet^et ex eius yerbopetenda eß rtformattoMsr^

H o M I L I A XIII r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji

'^rfiiier^o nol^ frufira twuforiù conßnfum aut Conciliugenerale obijciunt. Qtßdentm htc ha ^nesjactAt,ybiJolt(s Deta auditUTiCui omnesßthtjci debent f Extat 'yier'a etm yerhuinßcriptur^, cj*'nobiidedarant^yteamnullahominuauthoritateßabiltriant conßrmari n't.Eoc botùi^ curandum f yt iuxta illiut^rafcriptu reformationes ita inftituantUTt ytprima emni ijdiniiua[ur,quodcumtllapugnat:detnde'ygt;er()in eorumlocußurrogentur qux Ule prie-fitatjjtu Etmpriori qutdemparte magnoßudio amp;:^elo opit4 eß^neyelboniße^e^yelcomma ^^“^^’^^^ttianoßrianimtßinda intenttone nob^ tmponipattamur. Toterantenim tjltt rationibtts ^tu^T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itroßolymttanoßebanf.ßed tollteilla Chrißu4,ciim T)ei culttps illtispolluere-

ill' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fodemprietextu defendißrpens anetts ^ßed ilium confringit E^echias, cum ludxi

OA i dolatriaabuterentur.Quiatarnen htcmultipedemßßunt,quaßßufficiat abußnßißuUß'e, minor cura iri altera quoif^parte adhiberi debet, yt dodrinapuritas, legitimta facramentorum

P^gt;»iorumdifiiplina amp;nbsp;quiscuncp alia Dewpracipit^reducantur. Eoffent hlt;ec multts tradarißd ^^lEimus^qute altbt prolixiw ßunt dida.

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrißum eccleßa reformatorefer Peenaearunt

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnitita cum illtf agit,amp; ne yerbii quidem durioribw eos laceßit^fedc'otentw reforma-

^‘‘ßpprophanamfacrorum nundinationem, aimce illos officij admonet. At ciim illi eampaulopoß Tonern nolunt

P^rtinaciter reludarentur,maiori ipß etiam feueritate ytitur, hör tjteleris eos accufat,qitod domum Deiffeluncam latronufecerint. Et ctm nec ea ratione quic-jlt;flt;unproßceret,amp; HU fuperßitionesfuas queeßuofas mordicw retinerent, reformat ores alios excita gt;^fnanosnimirum,quiEeßaßano lt;amp;nbsp;Titoducibwsyrbeynàcumtemplofunditweuerterunt,

A udaorumgenteper totum orbem dißerfafimul omnem yrbts recuperandts rempli readi-s

I occafionem abflulit.Ex hts cordati colligerepoffunc,quidnoflrofeculoßerandufit.Kfw

^^rn annts aliquot Chrißusflagello yerbi-, amp;per hoc idololatria amp;nbsp;fuperßitiones mulcts ex loces ex-ƒ ifjcr idem pafim facere findet.lAt quàm paruproficiat^res ipfit loquitur. Ali] enim ipfi fefe ho-y î iter opponuntAijfuperßitiones hoc yno nomine retinent,yt apudmundum aliquamgratiam in-

• etiam iam liberati ad yomitum redeunt, yel ignauiaJua Feritatem turpiterprodunt, d I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Turcts amp;nbsp;ludxtsfean-

d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hits res leuicula amp;nbsp;tolerabtlts,yei etiam laude digna yidetur.Erunt ergo aliun-

L \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refortnatorcs,qui hanc tollant,neqj id difficile erit Dco, qui cordibw hominu tmperat:

ïamprogrefifint Eurca^quibus quafifiagello iam multtS annti yfw efi,omnes yident, ^(rii^firtajfiprogrefiuri, nifiper Dei yerbu fefe reformaripatianturtqui fe illi hadenus oppofite remus ergo Deum, yt hominum mentes ipfe emolliat, amp;nbsp;ecclefiapt àfor dibits repurgatam fir in eum yfq^ diem,quo lefus Chrifius illam ab omni corruptione liberatam in regnum fuum ceele-I firansferet.lpfii debetur benedidto,honor,gloria amp;poteflas in aternum.Amen.

H O M I L I A XV»

Recordati funt autem difcipulî eins quod fcrîptum effet : Zelus do* niustuædeuorauit me.Refponderunt ergo ludæi,8lt;dixerûtei:Quod fignû oftendis nobis,cur ifta facias vRefpondit lefus, Slt; dixit eis:Sol5 uitetemplumhocjôôin tribus diebus erigam illud.

I \Eilt;sfiliumfuumynigenituideo ex mulierehominemfierîyoluit,yt yeterisßrpentts caput ff-fffintereret,nos^ ex eins tyrannide liberaret.Ercecipuum ergo illiits iam incarnati ofiiciu fuit, oil opera defiruere,quibus tile hominum faluti tnfidtari confueuit. Inter hxc yeroprimas tenent lt;^ifltw, quibusfit,ythomines aut fiuperfiitionibits inebriati y er am falutts rationem negligant, untijtitum auaritia tir ambitione atq^ corruptts moribits ofienfi, omnem religionts fenfiitmpaula ‘‘m exuant^sis a Dei cultu omnino abalienentur.E^dè ergo ah externi cuit its reformatione Chrifiits 1 nm/undionem exorfus efi, amp;nbsp;quia ilium facer dotes ludaorum traditionibits partimfuperfiitiofit r^^tmquxfiuofistotum corruperant, abinitiofiatim eumiuxtaLegtsdiuinxregularefiituerefa-*

IllEVANGEL* IOANNIS

ßcitti iliumfaSltirum eße fradixerat %ialachiaT,temflum ingreßtf^fexeoeijci((inines,lt;l^ fióreligÏQ’Hif ^ratextu quteßumprtuatum exercebant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc^rofriufn illui^ o^ta, ^tto

etiitmß regem amp;ßacerdotem totiies eccleßx declarauit, quando per orbem totum tarn ^uam gentiluiasßuperßitiones euertit : amp;nbsp;quo adhuc hodie ßuampotent'iamexertt^dumßrtMgt;gt;‘ gelijpradicationem culitnfalßspaßim i medio tollit, Simul autemßo exemßo docet^nihil i» ri'‘' gione ßaluttf negotio reile conß'ttui poß^nißt ea außerantur j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominunt mentes à 'ventff^'

gione auocare, amp;nbsp;ßuperßitiones in illi^ßouereßolent. QMre non per omnia probandißunt, jui i!»ß gines,altaria amp;nbsp;illicitos cultjn außerri nolunt, niß ex animitprins ilia omnia eijctantursquiaeaii“ tnumyeraßt reformatio, qua ipßos animos ab omnißuperßitione repurgatos 7)eo yendicat.Fatf' mur idem nos qwque, at quia animi externts hißce aettnentur, qub minus Deum inßiritu amp;nbsp;ritate colant^illa collineceße e/^, amp;nbsp;quo citii^ ijludft,eb maiori cumßuHu yerbi doHrina^raß' Cabitur. Ideo per Moßeam olim Deusßornicantt ecclejia dicehat. ^ylußerat fiortationesßuas à l’ont ßua, amp;nbsp;adulteriaßa ab yberibitsßis..gt;Lpacie,id eFß^ externa f detprofeßione amp;nbsp;externo cuituptf mim außerri y ult omnem idololatria ßeciem, amp;nbsp;ita ßore docet, yt ab yberibtts qtioq. adulterta moueantur,ideß, ytipßtisanimus Deoconßecretur, amp;nbsp;fidemillißeruetilltbatam.

non eaßmperpoteßas minißris concedatur^ ut neßarios cultus illico tollant, ijdem tarnenßisp'i^^ cipibus author es eßedebent ,ytin Hits tollendts abßq^moraßam authoritateminterlonant. runt hoc olim pij reges in yeteri teßamento, quos magna cum laude imitattis eß Theodoßns, porißimhm reltgiom Chrißiana conßuluiti qubd Deoru templa àßuü anteceßoribiis claußa tanturri' modo, ipße demolitus eß atq^ßunditus euertit. ‘Porrbßequitur inpraßenti, quid de hoc Clirißißß dißipuli eius,deinde reliqui etiam ludicarint: quo loco dißcemus, quid omnibus fectilis ludicaiunß hominesquando eccleßareßormatio inßituitur, e;^ quam nullius apud nos momenti eße ^eleßi aduerßariorum calumnia,quibus inuidiam amp;nbsp;odium nobts conciliareßudent.rtetiim qutinfwii' co adificant,multosamp;plurimùm interßeße dißßentientes habent ßui adtficij iudices: Ita qui ecdelisni^ yel adificare yel reßormare ßatagunt,obßare nonpoßunt^quin omnesprout yel bene yel male aßti» ßunt, de ipßorum inßitutopronuntient.Sußiciat autem illts,ßtßudiumßuum Chrißü,qui ecclepa caput elf,probarißciant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

“Primo dißcipuloruiudicium deßcribitur. I'identilli rem nouam ,plenam turbarunt atqpericu ), amp;nbsp;qua non multum aber at à ßeditioms fßecie. Quia yer'o Chrißum expriuata conßaetudine propuH norunt, amp;nbsp;eundem amore nonßucatoproßequuntur, non temere de illopronuntiant,ßed rem emnem penesße expendunt diligentius. Et mox ßuccurrit illis, quod in Pßalmo ()C) ßribitur:^llt;t! domnf rua deuorauit me. Itaque etßi nondum intelligant, quo iure tantum ßacinus aggreßtsßt, omnetimen hoc non temeritati,ßd c^elopio amp;nbsp;ßanHotribuunt. Dißutant hic quidam ,qwmodo fcripittit illis in mentemyenirepotuerint,quosilliteratosßtiiße conßatiamp; yt nodumhuncßolnant,ab loannt nunc narrari dicunt.,quod poßea demum ßtßaÜum,quandoßiritusßar.Hus illos linguarum amp;nbsp;jtu-pturarum cognitione illußrauit. nbsp;nbsp;nbsp;ßi nodum inßcirpo quarunt. quot;Ueque enim niox literatitm

in fcripturts exercitatum eße euincitur,ß cui ynus aut alterßcriptura locus in mentem yenit, quem yel inßacra condone^yel expriuarispiorum colloquijs dißcerepotuit. EtßcimusinludaoriimpM-gogis Legem amp;nbsp;prop betas ex yeteri inßituto diebus ßabhati ßuifje prale^os, imprimis yeroajiiiil eojdem ßrequentemßuiffe Pßalmorum yßumiyt non adeb difficileßuerit eorum nunc recordart, que cum praßendßaHo tarn probe conueniebant. Praterea non dubitarimßiritum ßanitum lam nuncii-lis aurem yellicauiße,ne in re maximi momentißcandalumpaterentur. Dißcamiispotius hoc exem* plo,quam profitßcripturas nobis habere ßamiliares, quando in omni euentu ex ijspetipoßunt, qM nos yelconßolatione aliquaßubleuare, yel indicium nofirum inßormare, aut etiam officij admoniu poterunt. Et eiß^ hicpropriitsßcriptura yßus,yt qua illicingenere traduntur,rebus praßentibiis amp;nbsp;noßra ciim conßolationi tum inßitutioni accommodemus: quemßcopum minifiriquoh done obßruare debcnt.

“Kos aute illorum exemplo docemur, non fernerepronuntiandum effe de ijs,qui in religtoniscait-ßa aliquid inßolitum magno amp;nbsp;inexpellato conatu ßadunt. Et primo quidem ad yerbi diwnt reguta omnia examirtari dtbent^ne dum homines temere reprehendimus, ipjism Deumaccußemttsqui ims

homiliaxv, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33

ƒeripracepit.'DeinJe olferuandifunt rHagni illi amp;nbsp;infoltti l^irituifan^i mottn, nbsp;nbsp;nbsp;tn ele^dt quan*

^%^'gt;»l}’iciuntur,dum manifeßapericttla fcientesßibeunt,^! ’Det honore amp;gloriam 'vindicent. 14 ^i^tn Gedeonefmt^quando ar am “Baalds diruit amp;nbsp;lucum eitn ßtccidtt. Tali eiiam Elias excitatuS quot;ËmIisfacerdotes iugulaui(,In Eccleßaßica aute hißoria huiusgeneris infinita exempla hahentur^ quorum alij jdola euerterunt^alij aras dtruerunt, alij [mperatorum edtÜa lacerarunr, mulei tjuo^^ f^onetiocdii inInperatorum conßeilußdemßiam ^rofeßißtnt gt;ftcuti de lultani mtlitibusßcrtbititr» £tnoßro tempore althui repertißnt,^ui magnum tlludtdolum Eapißarum, conßcratumßiilicet il honfiifiem (ytiilorum yerbis ytar) quem illi Chrißum ipßßimuejßßnguntßnpublicü feßß aut iirmm^eßationibus exßacrißculorum manibiis excußßrunt amp;nbsp;humtconculcarunt/vel imagines in fifhlicoßoßantes palam conßegerunt, Qm omnia eins generis ßunt, yt ißn nemo exaßße^u pßuato fdctnaebeaf.attamenß. quis fpe^atx pietatis amp;nbsp;modeßite tale quidfactatihocnonßne nummeße* n coÿtemus.Solei enim juorum mentes ad illa Deus excitare-jyt yelfuam potentiam aduerßis ido-^ lolatrasoßendatßumßuos in manifeßispericulis tuetur, yel tjs glortoßam martyri] occaßonemprie ^(lt;it,fluaadcceleßiumßedescolUgantur.

(^oadyero locum Pßilmißeßeipß iliumßripßit Dauid, cum d Sattle amp;nbsp;eins coniuratis eie^ltts locjj^ ppl.gÿ, ßißs tnßtper criminibus grauaretur. Queritur ergo de malis, qult;e patiebatur,amp; a Deo opempoßu-1‘tC} wultis rattonibfis addu£lis,quibtisßdemßtamßußiilctt.Eß inter lilas etiam lnec,quodipjum ho ßtipropierreligionis amp;puriorts cultus ßudium odio perßequantur : eis' proinde iußum amp;nbsp;aquunt

yi tpßßiccurrai Deus cuius caußm hueußqueßußinuerit» Et qitia illo tempore oceißspet Amlern facerdolibus, Dei cultus maxima ex parte collapßis erat ,inter\aUa dicit ; ^lus domus^ fX'fdeitorauit me ,ideiß^ tam mihi cor di e^ cultus, qui ex tuopraßcripto in tabernaculo per agi dsbtbat^yt ^uoties de illo extin^o cogito totiis commouear gt;nbsp;amp;nbsp;ap^iduts cogitationibiis at que cur is ptopriumconßciam, Et per expoßtionemßubijcitt Opprobria eorum,qui ttbi exprobrant ,ßuper ”gt;iceaderunt,id eF^^.perinde Hits afficior, acßillis meafama amp;nbsp;meum caputpeteretur. Atquia ^lt;tutdChrißitypumgeßit,reble ad Chrißum reßerut dißcipuli.,quod ille deßmetipß dixerat. Qu4 ^^ilt;^mcauß(ieiß^ythocßa^.o adeo non offendantur,ytpotiuslaudedignumagnoßcantiamp;perhocin ßde conßrmentur,

Obßeruabisautem Chrißo^elum pro domo patrisßuitribui.E^^is aßeClitsille amorisiquocon cfcriJltXflK* ^'^ltsßmutubproßequuntur^amp; cuius tantayiseß ,ycmoripotius yelint ^uamßuiconßortisigno- prodomopit« •ntniamfuß'erre. Et inpraßenti quidem domus Dei dicitur templum, eo quod in eo cultus ßui ßedem ttis» •ilc conßttuerat., nbsp;ibidemßorumpreces exaudiebat, t^t yera amp;ßiricalis Dei domus eß Eccle-

ßlt;ii^uamßlijßuißanguineredimiamp;purgari yoluit ^‘^tinipßa colipoffet,amp; ineadem ßiiegratiiS fbtßuros deponeret. Elatic ergo ardentiß'imo !:(elo Chrißus diligit yt idßaciat nonpatris mod,o ^l'mamoueturßedpropria quoque, ciim Hiamßbi defßonfarit.Quapropter ciim templi ex lapidibui tonßru^li amp;nbsp;paulopoiß^abolendiprophanationem tarn ßeueriteryindicandamputarit, quid nonßß ^urumptitabimitSjßEccleßamßtam quot;violari prophanariyideat, cuiusßtltis cumipßusgloriä toniunHa eiß^dDe hac certe olim dixit: Qm yos tangit,pupillam oculi mei tangit. Hine ergo confia Idtionempetamusaduerßusimpoßoresamp; tyrannos,necputemus Chrißumynquampaßitrum,'Vt I’eI Eccleßaeius tota pereat^yel inilla Dei cultus extingUatur. ‘Prieterea officij wo5iianwnet Chri JliexemJjZitm,quot;pt ipß quaq^ ^^eloßatiilo accenß^ eccleßa incommodis aßieiamur, amp;nbsp;de ijs emendandit •‘tu etiam expurganaisßsrio cogitemuSyqute Dei gloria amp;illiusßalutiofficerepoßunt.Ethtcqui-‘ yocationts rationem habeant.Cumprimis enimhac curaad minißrospertinet,quoS ''tlsjiÆ(ircbiteSorJcrijJttird tZicif, QwiZiMiTPt Chrißus (xemplumprabuitiita'Patdus quoq^quando eurarum Je ecclcßjs omnibusßbi inettmbereßcribit,amp; mox addit: Quis aßfligitur,amp; ego nort

Quit offenditur,amp; ego nonyrorf ideq^ abs ße alienumputare debent onus hoc qui in magi^ ßtatußunt^quumillosDeusßuis eclleßanutritiosatq^ tutores conßitueritTurent ergo,ne yelfalfii doHrinis CnTi(li^o!7ƒ^lßducatur,'ygt;el cmUmj illicitoî admittendoßdem Deo data yiolet. Êtji quid »«leacciJiJJèppideAntjWîoxonineJlMJiMW conferantinhoc,ytlabes ißte exfurgentwr. Tangatea-* dem turÆ^nuatos quo^ue bw1tne^f «Hice quidem, quantum yocationis ßua ratiopatitur, reli* jHî4gt;w conjeïHrtïe ßudeant: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yeroßeipjos ßrutntjnecprophanatipatiantnr corpora

ƒ5'

11. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANGEL. IOANNIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.•

ftta, qux quot;D^'t tentpla ab ^poßolo dicuntur.Qm enim in hi4fegnesfunt, ijßapietatt tpsßrodunt:amp; 'vc T)-.gt;d.ugujltnw ait,talentumfuum imf robèdt^odiunt, qui non hue ßua omnia,qua a 'Deo acceperunt, Sed S de^loratam nojlrißcultJocordia^quado ontna loci amp;nbsp;hominesßcandala quide in donum Dei quotidie inuehunt ,pauci Hero de ijs eollendtffieio Litigant inter fe mtnißri de quaßionibtts inutilibus s2r ßtßeruacaneü : multi etiam at qtiitßi* r cendo cogitant. T rincipes religiontis caufam nihil adß ßertinere put ant, niß cum lucri fertur, ^riuati hominesfuts rebttaßudent, Ita ergoßt, Ht alibi quidemreligio totaintero^’^ Hero hominum improborum libidintßeruiat : pauci Hero reperiantur qui Here dicere poßtß • domus tua detiorauit me. Quid ergo reßat,quam Ht cruce accendantur, qui in Chrißi negotio'^li

ta a c

Ä nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i»^lt;«o^audiamus,quidnimirüillidehoc Chrißifa£loiudicauerintßnterquosb^y^

'bitßacerdotespra alijsßeße interpoßueruntjcum illorüres htcpotißimitmageretur.Doluit hoe quàm maximè.,attamen nee prohibere aufi ßunthoc facientem,neq^ iniuriam ipßs ill^tant Eflhoe euidens diuina in Chrißo Hirtutis argumentu,quaßola illos omnes continuit, Ht fMy ßinerentyim tam multas tam^graueshaberentcaußas, qua ipßs adHindtSdexcitabantß‘ Herber a Uli reddunt,qui ab ipCoßagellatifueranf.neqj in eum inuolant,quorum petunias tß^ tieq^ßuuhonorem armts Hindicantßacerdotes,quoru authoritas hie tota labefailabatur-'b)t^^^ con^deratiü minißros amp;nbsp;principes conßrmareme hUis periculis ßeje abßerreri jinant, quo clejias reformentyti}- illicitos cultus è medio toUant.Eoteß enim etia hodie ipßos tueri ChrtßK^^^. iusproteilione olim tutosßuiffefiimtis,quotquot negotiu hoc bonaßde egerunt.Deindene nerbt!q dem reprehendere audent Chrißifa^lu jacerdotes i neq^ turpem hancßaeroru nundinatione .^gnoßuntenimrepormationeomnino opus eße,neq^iUuddißimulant, melioresnimirumnoßfy 7*ontißcibus atq^ Epißopis,qui ciim religion? omnem maiori impudentiaßbi qtiaßußcerintß'^ . men omniapertinacißime defendunt,amp; reformation?omnemfubterftigiunt, Montales, inq«yl, fuerunt,qut quod Chrißttsfecerat, non fimpliciter accufant,quaßperfe iniquu aut impiu aittlat gumfit,qua Hoces hodie mox audiuntur,quddo de reformatione agitur.Quidergo ißi aiunt^ sL Jignum oßendts nobis,cur ißa facias f Id eß,quoßgno probas,te eße 'Deißlium, quipoteßate ka hac faciendi in templo,qua Dei domus eßC/^gnofcunt ergo (Ht Mximits)ißas religionts corrupt^ • iure toUi debere,id Herb non alicuiuspriuata authoritateßeri debere cotendunt, niß priti^ßg,^^^^. miraculispublice coßrmetur.Qipod etji no malèdicant,quia tam?impij funt, infidiofeagunt,amp;^^'* mi impietat? non Hno argum?toprodüt,Si enim publica authoritate hac tolli debere agnoßuiKi non lila nfi funt ha?lenus,ciimpenes ipfosfacroru poteßas eßet Eelß ßgnis conßrmandiin ejß bitrantur Chrißi authoricatem,cur non obßruant diuina in eo Hirtutem, qua omnium aniMOS y manus à niolentia cohibebatCCurßgnis,quapaulb poßplurimafaciebat,nonßdem adhibent ß hac non poterant ignorare ,fignanon femper ejfe Hocationis aut mißionis légitima teßimoniai^’ß illisfalßquoqjprophetainterdumßntinßru£ii. Sed qutaßbi maleconfcijerdnt',nec tarnen torfß Hellent,quarunt quodpoßint calumniari, amp;nbsp;cuius pratextu ad labefa^andam Chrißi authortt*' tem abutantur.

Tulchre autem in hoc exemplo exprimuntur hypocrirarum atq^ falforum antißitum mores y ingenium. Habentilli femper quod obijciant, nequeillis Hnquam fatisfeceris. idam etjiabip horribiles in eccleßa irrepßße coganturfateri, de quibus corrigendtsßue tollendis cogitari oporteatt tnox tarnenßa tffugia quarunt,amp; ne reformatio ßat,modb temporu incomoditatem accufant '.y db eos reijciunt,quoshuiM duces fore Hidentimodb alias dißicultates pratexunt.Eidimus hocinu ' rôtiesßeri noßrofeculo.Fatentur multi reformation?in eccleßa necejfaria eße,ciim abußts ùfaef^' dotu lic?tia eb n/qj exereuerint. Ht niß corrigatur ,fua mole ota fimulßnt ruitura-At cum in ris reformation?inßituuntpij reges,principes amp;Hrbiu magißratus-.moxclamat illi,hocprater tium fieri,neq^ cuiufquam hominis eße,Ht in eccleßa mutation?faciat aliqud,fidcuram hancad^' manu Tontißcempertinere,qui generalis Conciltj authoritate errores corrigeredebeat. Interim (ƒƒ nihil agunt: Helfi quidagere Hidentur,infidtofeagunt.Indtcunt enim Concilia,amp;illa indicendoß^ praiudiciaferunt,quibuspalam danantur quieuq^ illis cotradixerunt.'Prafides Conciliorumittiffl^

H o M I L î A X V. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4

a hterCj^Htß^uagrantor controuerßa incidatiCam omnem ad i^fos referri curent.

ttsConcihorum nulliadmittutitur,^uam quttnipjorum yerbaturauerunt, amp;nbsp;(ytfßtritiuin Apos y •li)ijuiiur)a)ara^{ere lefliæ notatißunt,neqj illosprim iuratnenti religions (qua eosfibi iampri-‘‘‘molßrinxeruntßibsrantj'vtquod yeliamnorunti^elin Conciliaintelle^urt funtilibere amp;nbsp;tM9 ^jßtrifoßint.DeniqjCutniam amm aliquot Concilium amp;polliciti ßintclj'in illo conjederint^ quern Ç ßcro errorem amp;nbsp;abußtm inßta ilia ecclefta correxeruntf quod dogma,quantumuis abfurdum amp;nbsp;fßißum,mutarun[f‘yel quibm legibtts clerifuifaflum,petulantiam,libidmem et quiduit deßgnandi i(egt;ii!ain coercueruntt'lslum ergo totm orbtd in expe^atione erit,dum illotßute tyrannidtd amp;nbsp;licen nx txdeatf’ Et num tot principes, reges,rejßub.ßuos homines falßs do^rinis circuduci amp;pernitioߣ ßtperßitionihu^dementaripatientur,dum Uli maleßani medicißbtjpßs cauterium adhibeantfStulti f^ßedüßunt,quihoc illos aliquando fa^urosputant.Crudeles autem amp;nbsp;truculenti,qui intereafuos

tllt^ opprimi amp;nbsp;expilaripattuntur.Agnoßant ergo in illorum a^ionibus Chrijlianiprincipes bac pdxürHmqut(ßionem,quaillj Chrißumimpedire conatißuntßpfi yeroßitioßßcij memorespopulum juHm in yeraßde inßitui curent,amp; yerum ‘Dei cultumprouehant,ne quadopereuntium fanguts ab tßorum manu requiratur.

^edaccedamis ad Chrißi reß)onßonem,qutetalds Soluite templumhoc,iamp; in tribmdiebm ChriftusfaHl frtgamillud. Signumpoll{cetur,ßd obfcurim,quia indigni erant, quibm cum aperttm ageretur: fnfraßoucid ^ßimutshoc quoqjßtin intellexerint,yt inpaßtonts amp;nbsp;morw eins hifloria apparet. titur autem '^ßratiutspro t uturM,quodfreqnens f/Ç apud Hebraos, amp;nbsp;deßua morteßmul atq^ rejurre^lione '^xtuinans,illos tune intelleUuros dicit,quod tßa faciendi poteßatem habeat. Et reßtrreamp;ionts ferè ^ßßmu,quoties illißgnum poßulant,quia hac diuinitatiis argumentum efl^ euidentißimUm,cum ßm Deus yita mortts imperium habeat (quapropter Eaulm Chrtßum “Deißlium declaratu ejfe dwperreßurredionem ex mortuts) amp;nbsp;eadem adterrendum impios Chrißi hoflesplurimiim yalet,

poßea huiiispradicatione pottßimum eommotosfuijß,AEla teßantur. In pneßnti autem hcec ttiam ratio accedit,quodelegasßt inter templum amp;nbsp;corpora nojlra comparatio,qux Dei templa di» («^ßß.Senßusergoyerborum Chrißi efl: Ciim isßm,quiyiuum Deitemplum,peryosdeflruHumy ^cßßflareamp;innouarepoßum-.multbmagis templum hoclapideum,yeflra auaritia amp;nbsp;ambitione prophanatum miht reformare amp;nbsp;fuce dignitati reflituere licet, Corpm yeroßuum templÜ yocat, nori tarattone,quanoßra Dei templa dicuturjco quodilla Deus yirtuteßßiritusfuiinhabitatfedquia tn co habitat omnisplenitudo deitatis corporaliter ( yt Pauli yerbis ytar) adeb yt qui ex ‘Maria nanu eiîÇ,homoßmul Deusßttqüo nomine tllam yeteres SiOToKoi/, id e/Ç Deiparam dixerunt. Adhxc in ipßo eS^propitiatorium yerum,quod nos cumprecibm nofiris Deo acceptasßacit. De illo tßmdtxitpateriHicel^ßlirn meus dilellus,in qua mihi complacitum e/^. Cateriimßtoexemplo docet Chrijltis,quidijs reßondeamus,qui nobis hodiepropter reformationem eccleßarum noflrarum Mem intendunt.ßuxrunt illicur Mijßefacrißeium aboleuerimusll^ßonde: Quia cum eins yolun täte amp;nbsp;inßitutionepugnat,quipro nobis mortuus edr propria yirtute refufiitatus e/Ç, ür eofa^oß mormet yite dominum eße,ideoqjomnem ß in eccleßa poteßatem habere docutt.Quterunt,curlaicis dtßrihuamuspoculum Ccente mjißicum.'‘‘Peßonde:Quiaßc Chriflusiußit,dicendo, Diuidite hocin teryos,amp; Dtbiteex hocomnes.^xrunt,Cur imagines templis eiecerimusi“fleßonde: Quia Deiß„ bus per loannem clamat:Filioli,cauete yobis aßmulachris.Quxrunt, cur Diuos amp;nbsp;Diuasproad-uocatù amp;nbsp;mediatoribiis non agnoßamusll^ßonde: Quia Chrißi yox eIf,Eenite ad me omnes qui ldoratu,amp;c.[tem: Egofum yia amp;nbsp;yeritas amp;nbsp;yitainemo yenit adpatrem,nißper me. Quarunt, tMindulgentiasßomanaspecuniaredimeregrauemurll^ßondetQuia Chriflusdixit,'I^feceri^ tisdomumpatris mei domum negotiationis.Sic(inquam)exemplo Chrifli ytamur hodie, amp;nbsp;abunde tnßrudi erimus aduerßis omnes qutsfliones, quas nobisßdei hofles mouent. Quodß cui authoritaS Chrißiß)rdet,fordeat amp;illenobis,neqj ampliori reßonfi dignumputemjiseum,qui Chrifio obloqui audet.’N.osyero in ynum ilium inteti,ipfum audiamusßpfumßquamur, qui nos in tenebris errart nonpatieturjlli debetur benedi^ioßonor,gloria amp;poteflas in aternum.Amtn»

f 4

IN EVANGEL. IOANNIS NOMILIA XVI.

Dixenint ergo Iudæi:Qiïadraginta fex annis acdificatum eft tem plum iftud,amp; tu in tribus diebus eriges illudfAt illc loquebatur de tê* plo corporis fuijCùm ergo furrexifletamortuis, rccordatifuntdifcipu lieiusjquodhoc dixifletcredideruntfcripturacamp; fermoniquem dixerat lefus.Cùm autem effet lerofolymis in Pafcha,in diefefto,multi crediderunt in nomen eius, fpedantes eins figna quæ xdebat. Ipfeau« temlefusnoncredebatfemetipfiimeis, eo quod ipfe nouiffetomnes; neqp opus haberet.ut quifquam teftaretur de homine: ipfe enim fciebai quid effet in homine.

Ql^iahominum faltaalft^eligiont amp;nbsp;'vero T)«'! cuîtunonpote^]^conßßere,nontenter4‘‘ efl^qubd ‘Deinoflrafalutti ergo in mundum yenißetßunHionMßM ab eoj-ecit, ^ubd templum cultum externum ah omnifrophanatione repurgauit, tum auarttia inuexerat.Simul autem eo fa^io docuit,eos frujlraßibi ßilutepolttcerij^tiitUieitoseu tut defendunt aut morditw retinent.Ät quia reformationes eiußnodi inuidiampariant rihui,amp;calumnijs multorumjubiatent^diligenter obferuari debet rejponßo Chrißi^gipt duaxütl rentibips fui fa^ï rationem reddif.PIoc nimirumJibi Heere docent ^quta yttß Ù ntttt tm^ertant gt;nbsp;leatyamp;proinde DeutJityerut: nbsp;nbsp;huiitt argumentum irrefragabtlepollicetur, faatnarnottuaf

furrebiionem.Qmdß Chrißus banc rationemfifßcereputauit^nobi^ quo^ in abro^^tiatfjiptrpi nibtii amp;nbsp;conßituenda reltgtone ipßus authoritas fufficere debet, netp not calamniat aduerjArior magnifacere conuenit, quandoae eiut 'voluntate nobtt confiât, qutpropeccattt noßrtsmori’ propria 'nirtute femetipfum ex morte refufeitarepotuit. Hic enim dileblitf ille nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

expatrts iußu omnes audire debent,qui Deoplacere amp;nbsp;in illo falutem confequt yolant, rorrojp tutf^vthßc quoq^ reßonfio abauditortbw acceptaßt,quot;i)birurfum hofiium yeritatüim^robitase bit, amp;nbsp;yieißim patebit difcipulorum exemplo,quid not facer e deceat,ß quid obßuritn atau tuJeireßponA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“Primtim de aduerfarif Chrtfiiagitur,qut eiwyerbaßecundum literam interprétantes,

^^flt;^ßlbili y el ab fur do argttmentantur. Ciim enim tlle de templo corportsfrl locatiaq^ fetßlH quafi de templo laptdeo dixißet,tnferunt:Quadraginta amp;ßexannii adißcatuw e^ tetnß n ißud,amp; tu in tribw diebtts ertges tlludt’Jn quibut yerbts jefe mirißce torquent nonnallißiterpr yt inquirant,quomodo hic annorum numertit cum templi extruÜi hijloria cheniat. oea mepte iudicto ex illorum yerbts de templipoif, reditum ex Pabylone àpatribits extru^i iits djjputatur, Primo enim ex [ojepho confiât,tune temports non amplitts ßetiße templatnt lt;lt;nbsp;tits,quod ex Palßone reuerßpatres magnts impenfis amp;nbsp;laboregrauißimo adißcs(rant:jea illud,quodHerodesante annos triginta o^oßmmam fumptu ©quot; magitificentiaregali,at^fi^^yß ma omntum admirationeintra oÜo annorumßatium abfoluerat. Deinde quoad ye^^ tempu, illud etiam totts annis continuis quadragintajex fuit extruUum : ßd ciim eius fundament a anno redltu ex Dabßoneficudo magna cum alacritateamp;gaudio iecißent,mox yicinorarri tnjßijs amp;nbsp;minationibus impediti,ab opere incccpto ceffauerunt,yfq^ ad annum Darij do Haggtei amp;nbsp;d^charia: fermombits confirmati,ad opws redierunt, quodßxto “Darij anno a j tumfuijje hifioria facra teflatur.Es^rx 6,cap. ^tqui à reditu ex Dabßoneyß^^fi^^^ß annum nonplures annts yiginti tribtts reperimuificuti inddaggaiexpoßtione

ceat tarnen mihi etiam quodfentioproferre.Scimitsmaiora illa eedificiano itaprim» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

quin quotannts quadamadornaturnpotiits amp;nbsp;commoditatem,quam adneceßitatempertin adijcianturits^ hoenofirts temporibits in templorum cathedralium extruDione

tertietiam redditits in eum yfum conßgnentur.Quodfe in templo Herodianoobßtsffi^^ß'ß^^^^^ camu^,pulchre conueniet annorum numertts.Ciim enim ifiafieret à Chrifio,iamanni58fi ex quo templum abfolutum dicebatur,quia nihil adneceffarios yßitsdeerat: ciim tarnen quidornamentiadderetur^ aliquidadarchetjpumdeeffet, Addsautem annfi^ß

H O M I L I A XVL

^»iliuHfroies in primo bj/er^ conatu fuù,^anni 46 coUigentur.ErgoJryperbolicèîo^uuntur yt Cltrijlum confidentitE accujent.Quaji dtcerent,Iain anni 46 e«o/«n funt,ex quo templum hoc extrui

yixnunc demum ahfolutum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duhiutn quad fi multi fimul iam omnem fitant

tptramm'vnumconferrent^yix (quxnunc efÇ rerttm fades) annd quadra^inta fex tantumtedifi-uumaifiluerent'.qutierpo hxc tua confidentia,quod intra tridwum te iUud confe^urum efièglo rurti^ Haitntùaq^ ytrbaifla Sarcafinum probabili argumenta nitentem,quo Chrifii rejfonjio-tim eïudere,amp; ipfium ceu Thrafi)nemamp; ardelionemquendam yulgo contemptum reddere yolunti l''^nde confiât,illos non alia mente fignumpetijjje.,quàm yt calumniandi cir ipfium traducendi occa-ßonem haberent.

M)nonenturnosifiorumexemplo,nullasrationesillif fitfficerepofife, qui cupiditatum fuarum Jmpijsnonfatif firuore fuperati,fi(am fintentiam tueri inflituer untune y el quxfiits yel exiflimationts jux ia^luram rtUio« fittM.Semper enim inueniunt ifii quod yel fi(i4 commentépratexant^yel in antagomfiarttmfiuo-nmargamentiscalumnientur. Et ex illorum quidem numeroifiosfuijjè, Chrifius infradocebity ^umdo illos^loriam humanam yxnari ait,diuinam autem negligere. Frufira ergo cam Hits egit Ckrißtu,amp; exijs détériorés fa^losfuififi fiimitSiquibus ad mentemmeliore adducidebuifient, FLec tnmcontentijcurriliterelufifiequx abillodicebantur, pojlea ex Hits ipfitm accufiandi occafioncni fimfferunCifubornatisfalfis tefltbtts,qui ipfum templo exddium minitatumfuifie dicerent.Sic alibi ßrifturasprofèrent!non credunt. Et cumfigna requirerentfiibinde,eadern tarnen m dubiumyocaa

eorum authorem ^eeli^ebub potius quam diuinam Chrifii yirtutem agnofcere malebanti hnocumhorrendaineiusmorteßgnayidifient,adhuctamendeillo intra fepulchrumrettnendo co.-Jitonce- ciim ilium refurrexijje ex fuis hominibits audiuifiintirefiurreBionem quoq^ medacijsprece amp;pre[ioredempttsobfcurare conantur.Extant hauts generis exempla tn mulets altjs,amp; Ifaiasfut ficulitllufires hocnomine accufitt,qu()d exfiicrts concionibusoccafionemarriperene,qua 7)01 yer.-btimfcurriliterridebanf. Similis fuit Juliani impietas,qui ex Chrifii prxceptis rationes petebat^ qiiikiu fiiam in Chrifiianos tyranidem amp;nbsp;yim tniufiam defenderet:,amp;c.Et ytinam hodie non multi borumjimilesrepertrentur,quiquo magis yrgenturOei yerbo.,eb maiori proteruia illud concern^ nunt,cutetiamhofiiliterperfequuntur. .gt;it meminerint omnes ijli,in ludxis exemplum quoq^pro.^ pojietigt;nefie,quàmgrauiter T)eM talespuniatiQuienimprotemplofiio aduerfits Chriftum tataani-. rnorum contentiotiepugnarunt,paul()po}l^ cum templo horribtltter exciji,amp;in totum orbem di^erfi funt.fdem ergo expe£ienr.,qui itlorum mores imitantur. 'FLam etji Deus paterna indulgentta facile tanobts condoner,qux ex carnis infirmitate delinquirntts, tdem tarnen illorum proteruiamferre nort petesf,quicumyerboeiusimpudenterludunr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

1)0001 prietereaexemplumißud, quamnoxium amp;pernitiofùm fitntidam infcripturisliteram Litrrj«rgef« fiinferyrgere,neqjaniorem yerbi Dei interpretationem admittere.Hocfane ifiis impofuit,amp; exeo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

btiiimtfuie pertinacix amp;nbsp;indarationisprincipium,quxillistandemfuitexitio. Eadem quoqjCaufa futtjquod ludceifacra Leuitica mordicits retinere,nec Chrifii doÜrinam recipere yoluerunt, qua il^ lortimabrogdtionemrequirebat.ln hoc enimynum intenti^qtiodilia Deitsoliminfiituijfit,yfum amp;nbsp;fnemeorundemminttsobferuabat. Hine quoq^hxreticiyeteresfitorumerrorumargumentafumpje tuntjic«» in i^irio yidere,qui illud Chrifii didum, Tater maior me eæ, iuxta literam acct..

funs,omnia alia eludebac,qutbus xternaillius dtuinttas afierttur.lgt;iofiro tempore ad eundem lapi-imimpingunt./4nabaptifix quando paruulorum baptifinum oppugnant,eoquod Chrifius docere ^lgt;ap{i:^areiuffent,Huncitaqjyerborum Ordinem yrgentes,neminem bapti^andum efiè clamant, 5'*^oc{riniE noj!Jum capax efie pofiit.Etin Sacramentaria contentione,qux ecclefias nimisdtuex-

altud habent aduerfarij, quàm Chrifii yerba : Hoc eif^ corpus meum, Htc eæ fanguis tutus,amp;c.quie dii jccctx -topTOf/ exponenda,imo fimpliciter intelltgenda efie yociferantur, neqj ali.^ quemdeillKiuxtafideianalogiamexfcripturarumcollationedifierentem audiunt!^ Atquimeliori cumrationeludxiifiiyerbaChrifiituxta literam accipere amp;nbsp;contra tllumyrgerepoterat. De terri flo cnim Idf idea inter jnoiJiJcepflt;tigt;4tMr,«e^ yllade corpore C hrifii quxfiio à quoquam propoÇita futrat. Attamencalumntatores fuijjeconfiât, quiyerbiseittsabutendo fibijpfis exitiumaccerfiue.^ runt.Co^iteniJMcr^o Deumfrequenterpropternosfiguratis lQcutiQnibusyti,samp; infcripturisdili.^

n« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I N E V A N G E L, I o A N N I s

gentißadio amp;nbsp;locoruM collàrione opta ejje^ne quidflatuamw^quod cumfaltttis rdttone ■' cuIm minw conueniat.Quodfi ludisi in Legit etfacrorum fuorum defenfione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rilli

fuapertinaciafuijjentfedu'äi:neq^ hcerefes inuexißent in eccleßam malèferiati hommes,ßß lamßecutifuißent ; amp;nbsp;hodie minw contentionum eßet in eccleßa,ß hanc régulant ofnnesjt j ï damproponerent. Ätnoßri Uli aduerfarij, ne quam expoßtionem in Ccente yerhis adnite , tUTjnouasß:ripturaruin interpretandarürégulasfingunt, amp;nbsp;omnia aliaper tropos expon 'violentißim'e,qult;!ecunq^ de Chrißi in terris conuerßttioneßde eiußdem aßcenßonein c«los,de^i sJ lis amp;nbsp;aternxbeatitudinislocoinßcripturis dicuntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Cbriflui caJum jitßimul obßeruahis, Chrifium fuis Ulis aduerfarijs nihil reßondifß,non quodtpp niatoribus ni= moda rationes^quibus ipßrum improbitatem arguerert fedqubd digni eßent, qui bil refpondct. fnitterentur,eä^ incurabiles fa^i digno excidio périrent.Et breuifuturum fciebat,y(dloru nice manifeJlarentur.Solet ita cum impijs agere Deuä^et illos iußo iudicio indiesniagisi^ emolliri nolint. FaUüboc olim in Eharaone,Ä'chabo amp;ßmilibugt;s:amp; hodie in niultis holt;:tf cernimtts. Quorum exempla nos terr ere debent ßse dunofine pertinaciie indulgenius, tpp fimusauthores. QuodfiyerointalesineidimuSf Chrßi exemplumnobis imitandumpfo^^ quandofrußra cum Ulis yerba permutantur,qui animos fuos aduerfusyeritatemtunidu marunt. Hie enim cumprimis locum habet illud Solomonts : He rejpondeasßultoßeundu ; tiam eiw-inehuittsßmUtsefficiaris^'Prouerb.x6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bU^^^*

Difcipßiuerba nbsp;nbsp;nbsp;Catertimaddifiipulos Chrißi tranfeamus,qui necipfi tunc temporis intellexeruntqgt;^^ ^.

Chr^ietßnon cebantur.Quomodo enim ita loquentem intelitgerent, quide refurre^lionefuadifertis yer tarnen explo^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ignorantie autem huius caufafuit,quod Hleßie ofßcium ignorabant,

dunt. regnum fomniabant terrenum,qualia in hoc mundo eße folent. Hon poterat ergo illn nbsp;nbsp;U

abfurdum yideri^quicquidde eues morte amp;nbsp;refurreàione dicebatur.,gt;ttqui hoc illud multiimpediuntur,quo minusfalutis myßeriapercipiant : quodnimiriim carnis cogttatton tenti,omnia adße rationis cailculum reuocant, lt;amp;nbsp;que cum ilia non conueniunt,pro abjttr nantur. Interim laudem non yulgarem meretur dißipulorum modeßß,qui cùm intelligantßs tarnen non obßrepunt,neq^ exfacerdotum calumniis amp;nbsp;ipßusfilentio,quodtg'^'‘ nbsp;nbsp;■

ßeciem preß ferebat,arriptunt tilt obloquendi occafionem:quod hodie auidißimeßdimhü j-Hf tatisfludiitm ad tempttsftmulantiCum animo erga Ulam minusfint amico atq, propitßoe dixit,memori mente recolunt atq^ examinant.Fit ergo.,yt illo refufeitato ex mortutsßerip eius yerbis conferendoprobe intelligant omnia,que nunc ipßsobfeura nimis yidebantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

ergo nos quoq^ horum exemplum,ne yelcotemprim abijciamus,yel etiam hoßilUer noßri ingenij captu fuperat.Etfi enim noßmper initioßatim omnia reuelet ''Dev^,rto tame t deßerandum eif^fea omniajuo tempore ab illo reile amp;nbsp;falutariter agi cogUemus.Solculff^^^^ gßri puerorum captuifefe accommodare,amp; à rudiment is primis docendi initiumßccreiUß ßea admaiora indiesprogrediuntur. Et nos a ‘Deopoplulahimus,ytprimo die nobis oHWMjt myßeria recludatCHabet fua incrementafides, quam pro noßri captus modulo Deusß^^^^ “gt; gef.neq^ is fuo deerit officio,modb nos Uh dociles amp;nbsp;morigerosprebeamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., jjjJ

Fideifouende ^tplurimumproderitfeciße,quodde Chrißi difcipults hicannotatur.^cordatifun((ut(ß^^ ratio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc dixißet eis, amp;nbsp;credideruntferipture amp;nbsp;fermoni,quem dixerat le fus. Erimum erg^oex^^

ßdei eif,memori menteferuare que à Domino nobts dicuntur,ne aues

Chrijlus loquitur,fernen yerbi auferant.Inßituatur deindeferipturarum collatio, amp;qui^ ab euangelißis atq^ apoßolis traduntur,cum yeteris Teßamentipromißionibtts atq,oracu^ nbsp;nbsp;nbsp;.

ramus,amp; moxexconfenfufummo yeritasnobispatebit. Heq^ hocareuerenMoßicto,quu debemus,alienum eif^. Etfi enim Uhßmpliciter credere debeamus,dat tarnen hoc Uh ßre,ytferipture fuhr is fidem noßramfujlentemus. Qmn ipfe rationem hanc confirtnanaitp exemplo commendat,ciimßripturas alleget quoties deßa morte amp;nbsp;refurreiîione loquitur. refufeitatus difeipulis appareret,ßripturas Ulis in mentem reuocat, yt fcandalo medeatur,ß^ . eius mortefuerat enatum.Et Faulus Chrißumpropeccatis noflris mortuudicebatfecundutnj pturas amp;nbsp;tertio dießcundumßripturas refurrexiße. Elf^ yero hoc in alijsarticults otnni '

H o M I £ î * xy i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;] 1 • I i/îi) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

â fl,rifi(‘rt‘rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L «.ul-

Torro(M(ludith(umhunceuanseltß4hamp;nfi^^^ . ■.Jf.nrr'aillefeceritJocet. Cumeß mürbe o' (hjfloaaeftamferrttjqui maligniw atm tpß^ e^ertt,p^ i itiMowenei»* lie^antef eittf ßgna [(t(mjuit)ierofolymMin'Pafcha,indiefeßoy tnMacre t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^pratos amp;

xdibat.'Manfit ergo inyrbe torofefliiUttt^ r7i'’2Zcè amp;^doBrinamßtamfa^H mtractt

los ejfe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;woßn aut obßcurtt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yèrba teßtintur. Erga licetßgnum

lmsconlirmauit.tivodamp;praftntloaif amp;paulopojiJ^ ^^^,„fpritin1gt;ol)ul0}lt;}tttbtttjeomntbtti

fHfclicè manifeflautt. FaÜum nbsp;nbsp;nbsp;ttaque,yt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßta manferun^

rntfro Ueßia amp;nbsp;promißopopult redemptore -^ ^Mdttur autem ab euangeltßa : fpfe au-lwumytt'ioamp;culpa,nonChrifiimalignitare,faa» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(,(,„5 haberet,yr quijtiuant

tmleßtsnoncredebatfemetipßim en,eü quodtpß^^^jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hacabßtrdain j^eciem, Jlli

tijlmturdebwine; ipfeenimßciebat quid tßettndlwTliw, m»nir«mpro dißci^ultf agnoßcere^ credelannnnomenCbriftt, nbsp;nbsp;btcnoncredebat Jetpj^ vrlufif’Mwiwie. Ipßitf entmyox esÇ^.

Û fAmtlwriiM if fis conuerßtretur.Ergo ne adße nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^jnceramfuiffè illorumßdem.

EumfluiTpenitnJmejnoneijcio/orrfi. Sedinnuttur • ’f^^^Qy-abant

quot;HtmlKet tum pro'\leßiaagnojcerent,oßßcium tarnen et ^^^ggff^gfe conceperant,flabilM effè, rend^carnalwflMiererent,non fotwit becc illorurn p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rhrillus.Ce illii comitterenoluit.Eflqj

^«AniofeftefunfrujlrntoiTiitieUHt. TnUi eîgo c tw ƒ«

kcnouutn diuinitnttj eiui argumentum,de quo tam ante nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ttlt;twen diuerßßimos fere Cbrijli« nurt»

cet boc Alibi [crifturnf er f Iwui« nbsp;nbsp;ßementtf f nrn ° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quifub C hrißi pretext« que car-

WActAintlttrAtijnullw rationibips nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pojlen de/icinnt. Sitnt,^«»Joints funt ^usrttnt, ó“ bi tam cruce quàm ewnng^tj dsjctp ’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;umeninteren, qui ex illo /tm-

ntscttïATttmbuins pcwli fernencxceptum juffocant. ;n» proximo Cnpite nMtltewi^. Nemi-aumfAlutAremreportnnt, ^«nlem inter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;edentU pn«citnt offendat, Curemtt^au

wmergotJtAAMduorHmeMAngelt)ät«epuns,s'« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'M^m'T^tnlibi docetnur,«onomnesprojMW

tem,neigi nobie imfonnmiw fucata fidetprope) ■ ^^(ji^,„f^ternprtfrMfui,^Miincœlw ej{* lt;ijno[cit CbriJbiM,^Hi dicttnt Tiomtne Homtne,je» lt;[Mtƒ

'MAttb.7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j . „„,,..fr-«ereternereflttibufitMcommittnnt. VruiîerttwVH«

Tr^tcTCA Cbrifbi exemflo äocemMr^pijs prüden ta p JJ o^„i{,iM,curnntlü tnmenne nimin opM.eJt.

'KAwetficbAïitAtisfu.minimefMjficncern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tentemiM,Ättrrv AbJ^we eitts yocatione

ueAuluAte Beiglorwm in pericMlum ƒ dttcnmy ,»«1 c^oUces eftote yt columb«,f rndentes^t fer mAnifejlAdifcriminnfubimiw. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ng réméré fibiboßntin t2r nmicosdeli-

Vntes.Neoueboc41^0 contents,grnuiterfr«cipt difc p nbsp;nbsp;j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confoUtto*

^AHifedaknter in^uirnnt,^ui ndboc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcrnntore nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Necenirr.

neniAt^ueinJlituttonem trnnsfernrniw,^uod de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ù* mterrn

mw^bodieomnifcii«e^,^unmolim,cumin,nnocentinm,qu« cnlumnijt mnledicorSar

, tt^^t^»n.^outterio^uotybK^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ergoboniutefretindiUttr«

Toàuuï,(îeorundemfugns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confbeau ftudenmi^in-

pïouotemiMJiquandoruumfoTMWinobwnegnntbornines. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Ji. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ -.t

potejlAswÄtemm, Zmen.

C A P V T IIP

HOMILIA XVI I.

ER.atautcm quidam expharifacis,Nicodemusnominc,princepsl^ dæorum.Hicuenitad Icfum nodle dC dixit ei: Rabbi, fcimust^^ Deo ueniiTemagiftrum: Nemo enim poteft hæc figna ædcre,qu3c W aedis,nifiDeus fit cum eo.Reiponditlefus amp;nbsp;dixit efiAmenaniendico tibfinifi quis fuerit genitus denuo non poteft uidcre regnumD^i«

I V V S loannes diligenter narrat qme ’Dominiu nojler lefus Chrifiu^ circafuxf^ cationsinitiafecitydimfeprimtim manifejlare amp;nbsp;^eßia/unilioneniolfirece^'ir j Itgenttx autemhuitti caußeßunf.primo qubdhtecàprioribui euangelißts certo nimirumßiritttifanHi conjilw. Deinde,yt nos ex ijs ittdicare doceat de gione amp;nbsp;quomodo eiu^ initia conflituendafint,qinsferè difßcilUma amp;nbsp;ardua autem inillorum confyderatione ita yerfariconuenit, quot;ytt cum Chrifli diÜis eosjW^d (iamtis,quibu^ cum tlleegit. Atqui quoad ilium,à tempU amp;nbsp;externi cultttsfepMrgationetfßquot;*^^^ piße audiuimus,amp;huicpado dodrinam coniunxit, quamftgnds multis amp;nbsp;euidentibusconpff^ , Huius ergo exemplum fequantur,qui hodie religionem re^è confiituere yolunt, amp;nbsp;ßuleruntprophanos attp ftiperßitioßs cultits yeritatts doBrinam diuina authoritate conpf^ fedulo proponant,ytper banc in fide amp;nbsp;religione yera inßituantur qui prius tiombusdeceptifiuerunt.^oadyero Iudteos,inter quoshocfecit Chrißus,yarta amp;nbsp;multnm^ diuerfia fuerunt illorum ludicia. ^iij enim obquxjlum euerjùm indignantur, in' quisjwn^ J fiasneiiunt,quib)H illum circumueniant. ^lijdocentem audiunt, ôr miracults eße °l\4eßtam: ßd non fiancera e^ illorum fides,ciim carnalia modo atq^ terrena quteran(,amp; ’ los Chrijlus cauetprudenter,nefiua leuitate caufiam banc omnem inpericulunt propter illosßationemßuam dejerit,ßed in officio conßaterpergit,ytplures funt reformationum in ecclefijs principia, yt alij quidem hojliliter fremant amp;nbsp;jangutn/iria ßirent,alij yerb fua queerantjub yerce religiontspratextu, patteißimi autem Cbrß amtH' jßneero fequantur, ^t non ideo animum deßondere debent ij, quibitsißamprownciß'^ mißt,Jed eb maiori alacritatepergere.Ita enim fiet,ytßudij juißudum eximtum ytdelt;^'gt;j gt;nbsp;nimeßeraßent. Exemplum eins reibuitts Cap.tertij bißoriaproponit, tum fuße docet,qui Cbrißi doBrinam atq^ miracula non ofiitanter neqjinefru^t( -r MitSioP poßeaplures Chrijlo acceßße dicuntur, adeb yt credentium multitudo Ioannisdftß^ s^eli aduerfits Chrißumoccafiohemprxberet. Elf^ autem memorabili4aÜio,qi*^’^ ' bomif‘^^ tim cum idicodemo infiituit.Ex ea enim apparet quantoßudiopubliceftmulamp;P^^^ß^^^ /afiosid' falutem curauerit.Deinde eademplene amp;perfe^e tradit omnia,qux in falutis nojtr fiituere poßunt. Docet enim quanta fit bumanx natur x corruptio,ynde initium,qun eins '\dediatorfit,amp;qua ratione in eins confortium hominesperuenianß yerè Cbrißianorum officia. Et de bis quidem omnibtts fuo loco dicetur,nunc adpt^J^^^^ tionem accedemus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

OrdituraHicodemidefcriptioneeuangelifia. Erat(inquit) ^f^idamexpbeißj^^’ ,| nomine,princeps Iudxorum.Erofeßione(inquam)pbarifxMfuit, quorum fitißimam fuße Paulus teßatur. Quoad yerb conditîonem,princeps yel'Uj^ (fii» natorfuit.llam etfipenes Epmanos eßet ludxx totittsgubernatio,quorum rio erant,reltquerant tarnen illi ludxis Senatum, qui caufas cognofeeret, amp;nbsp;leutor^^ ^^gfjatum diim ipforum legesdijudicaret,grauioresautemadPrxfides referret.Etptdt^^ niffiiur '^'' mam eorumpoteftatemfuiße,quxadreligionemßei.iabant,exaUjslocii^$P‘^'’^‘^',- ^Merttdirio^^ todemits locum honoratiorem obtinuit, eäquot; ideoprinceps ludxorum dicitur.

H O M I L I A XVI ï. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B

txißimatio,auam aliuilpofgt;ulum fuflinuit non yulgarem in Chrißi yerlis till tiofitaJuei : Tune es magißer ille Ißaelis ƒ Talem ergo tanta dignitiats^ ^jctp hbetChrißiiSjjuihucußqueinGaltltcaolfßurtidlatuerat, amp;nbsp;quem ßacer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r .

ceierantodiße.^dmonemur exemblo ißo, T)eum in omni hominum genere ee «Hojcum ipli yifumfuerit yocat amp;nbsp;ad ecclefia fua focietatem adducit : tlliprittf^HÀm yocentur,per ferlas amp;nbsp;ßtberßitiones oberren^aut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^c- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H

«lentwr. Quodenim Inc de Nicoderfto dicitur^hoc iÿfitn^ Tatdo acci tt , qui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%lona-

it.»lt;Ufc»l ö-ƒcnftXrumjwe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foieflace timbra-

rtuntnlucemnliorumDettranslatasfutlje/ctmtn: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J. i- \,Aprunt artes eloquent

jlum tntnfierunt, amp;nbsp;huius dtfiipultfaEit, ad eccleßa a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^g^ere de cuiiifquam

tifmßinmü acumen,quibiis aliquando illam oppugn‘*^^^‘^ ’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ auos à faluttsyiaex-

wiitdreTtiaenl. ConfucanruT e(wm Nttoaemi exew’pt® «•' fl i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;masillra-

lujpuHicw ngentes ab ecclefta amp;nbsp;Clmßifoaecate excluaunf. mmtru yt eteai^ g amp;J tiliiMiftfiproluitlitidmeonmwtrtftitMaint. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lîudii amp;nbsp;delide-i^itoiemiKnOi

ÄcIJm aucem qurd NccoL,. hîcfecerit. Vtmt cc! teßum

njffixgnidîgttmentmn cenferi,quod tllummoMt,ytfomno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zif, neinterdiii

Tc-Kcllet. idem boc fritpojierwm pMciorem amp;nbsp;metum arg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Ueriw difcipulum

üH«mt!lv.mco,.«eniferß;t4em-Jz»4gH4er4rctt«4ue!«m^^^^^^^^

fen,^ ,u eruäuion. exißcatconem labeJaEiare, quam de dl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Imßo rnfenßß

fortunes,ne CbriJlumpuUtceje^Menaü cd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,„„c Jtqua ex f^rtc fernen

gt;os e|[efcteb£.Fuit bitc magnamßrmicas ßdeipin ri :a: „„Mer^tio, yt[altem in occmI-tllui'verbj, quoJ inm animo conceper4U,Ö-ßria (ignorM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jeplorcitct fuerit ludaici

to Cbrijlicolloijuitttnexfetait. Obferuemns hoc loco q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;cuiM adiientum

fof«liconaitio tune temf orw, quando ad Ueßiam cot lam fecu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciifcrtmenfwbire

omtieiin Wm l,deUnt,nemtm licuit tuto atcceciet e,amp; bon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jokinw mißeros

toountur,!}.» cumillofumtliari«^ col o^ui ^oUnt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f j^gH^^rt, omniet fro C4TnH U

feauccre,intemfloliceUtnepotwnJueUtftort4ri,Tigt;jwr4i f » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iZ7i/Iequot;oerà boc Quietre-

L -DA filwm f.,.i ..ll.™.lt;«lt;1'««• “V”-'“-quot; ‘r I“ i ZtlomUt

ofoTteTet.quieuanpeltumuuclire'MeUentjö'fucreinientts'l» î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ ■,. V Ft-Mtinanonbo-

lit mij,iaemmuUwiitlotH Jieret.Odiwndnt multimOuimûï ptorumcœt^ , ir.„,,l,u* ftelerlbiit, tîifeSdntuï.Scdcuï nonfMblicumilUminiwjUtKiWKtccuptnt, ^utitmfune grajjanti u^ je« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

{olwClmjlunnfuaxbertuterifUMr? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ .cbonoreîbuiiUfeewUijt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oç« crWo

Objeruab« fr^tereuciuuntumtmfeatmentum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J.,,,., .„s bomtrnbiM unimum naie- r« impe.

, nbsp;nbsp;nbsp;tMMiteïwgredicœferunt. dolenttnuU snegotijs aiMiti« lór ttigntt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• j eyplatint elt;r meticu-u dmentw*

\ ...•,.«„„dUn:dt.«i..Ht,«oa~,ol»nt,.4ti„rlt;l.g,.«nM quot;•S.»™ ».far «ai»«S» KU-\ VirosAtRimuUtoïes.CciureibuitMmuliefÇ^,«]!!«^ Keïttciteni omnibiw fu « J jl ' \ GxrfamcsfieneosjquibuttwciiuriiTnrurctbiunt.EAenimbonoruniäf flignitdttttn ouiiw jecu i .t \ «loauiàuw fotiiwfACcre Autfeïïc '^slint (^^wiiUw djjueuevttnt, quum fu ua æ t^uuig '\ nommuHotaïi.PIincjit ,'vt tdes'^eleia CbTi(lwmHon'^ent4nt lÄWtnonu w tene ïW^epiAn .

Dum emm^Aern jimul Ç *^11 C;)rtUu4 ait ) óT çlotiaï« botninum retinere quot;^dunt tone rw je corn

\ unttu?.t,iieï^^ objcuïiiw AißimulanteT dreunt at^ue faciunt omnia. Simt e urn xnjrd ijuoijuebftbeVimiw ,'^lii(icfcTibit [oanner. Etretmex fïmciÇxbtMmwltiineumcïe r erunt,Je çto-^lerTbATi^aosnontonjitebantuT , ne f^nagoga inoueTentUï. 'Dilexerunt enrm g oïtam omxnunt^ \ ^«iiM (^uamgioïiam 'Dei.Excitentijiain dignitate çonjiwtttos n« ambition« J« ÇatiantuTi

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sk

CAP^llh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN EVANG EL4 IOANNIS

ngtttntautemhuiui fecuïi honor es,qui fer fe incerri arque inßabiles ßinr, nonfoßßgt;»^'‘°^ noreamitti,quamß Chrißieaufamtueantur j qui quam in hoc mundo fußinent regni ceeleßfis gloria comfenßahir, amp;nbsp;inrerdum heic quoque illußres facit eos, qui frue antefonunt.Sic olim nbsp;nbsp;alentinianum ad Imferatoriie dignitattsfaßigium yfquteuexihj'^^

faulo ante lulianws frofterßdei yera confeßionem fublica infamia notatum in exiliumßlt^'^''^ rat.Tratereaßandalo medetur confyderatio ißa^quodexeo obijeifolerquodfaucidgnitareamp;l tenttadlußres Chrißum amflexantur^Etus emm reicaufaeßf^, nonquodflits ligionis caußaßdqubdmagts ßbi amp;nbsp;friuatn futs commodts metuunt, amp;nbsp;huius yerboatq^aternic ammarumfalutifraßrreconfueuerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

UlcodemtU Sedaudiamus, quibus yerhts Chrißum l^licodemus alloquatur: T^bbi ( inquit)ßf»^^’^ Chrifl^falu^ Tdeo yeniße magißrum. Jgt;lemo emm fote^i^ htecßgna edere, qua tu edts ,niß‘D(fi^ß(^^’’^‘!' tw do ortm nbsp;^gnoßit a Deo mißttm eße^ amp;nbsp;quidem earn ob caufam, yt omntbus yita arquefalutß

Sor ßt.Et dum hoc eilt tribuit ^non obßure fetitfyt yeram ßluttt rationem ifß cotnmonßte^' Hi argumento abunde teßatur, qubdnec legts ßcientia nec 'Pharifaifmi obferuatio ifßutn baße^’^ß' luttscertumfacerefotuerint.Et hoc 1^0 indicio omnesßferflitiones fißfrodunt,quodbt!inigt;‘’”. animos ferf etuo dubios amp;nbsp;fußenfos derinent, amp;qubd nouasfalutis rationes fubinde inqui’'«'’^’ f faulo antejtbißßs omnia lata amp;nbsp;tutafollicebantur. Exemfla huiusgenerts multa exodet’l^ß^ twstn i]s, qui ciim in ßholajlica theologia exercitatißimi ßnt ,ßbinde tarnen ßuferßt^^^^^ßt mam mutant^rä' modo huic,modo illi °{vlonaehorum familiaßiffos confecrant, aut nou^ ' faertsanimarumfalutem yanantur. Habentautem ßngula Jdicodemi yerba emfbaßfUj^ß^ inde dignafunr, qua: fenitius examinentur. Trimo ‘ßabbinum yocat honorißco plane tindoi'^^ alibimonuimits,neque yeretur huncßbimagißrum deligere,qui iffiiam diu Jfraelittci do^lur habittts fuerat. Deinde fcimu^ f inquit) te à Deo yenß'e magißrum-nam ergo mißionem in eo agnoßat, qua fola adßdem ifßi conciliandam fußiciebat. Tdecdißt fotantummodc,yerumeriamde collegtshocdicit.'Elam feimus, inquit: nimirumqubdin occulta defrehendißet indicia, tllos de Chrißo aliqutd magnificentius arquefublimiiaßndr^-dent enim imfij quoque uelint nolint quod yerum ei^ytsr yt Äugußinw dicehat yafertaV^' ritasetiam claußs oculosferit. Et Inetnondum agnoßcat in illo Deitatem, magnum Printifium eS^,qubdmagißrum amp;nbsp;doBoremagnofiit. Knde autemißacognitto ifßobuenu b Jignts nimirum in quibw yirtips diuina elucebat, citrn humanas yires longe excederent-non malignts ocults miractila Chrißi aßexir,fedßmulillorumßnem atqueßofum obferuauU' e/Çhie yerusßgnorum omnium yfu4,qubd ad audiendam Chrißidoblrinamexcitant, amp;nbsp;quaß obßgnant atq^ confirmant.

./1t nobts frohe obferuandum ^dicodemiexemflum, qui ideb Chrißumßbi dodore’^^ magißrum delegtt ,quoda Deomißum eße fciret.Itaenim docet, neminem anobti audtridt nißquicertahabeatdiuinamißionüsteJiimonia.Ät qua nam illa funt linquts^’Primumßiß ma amp;nbsp;ordinariaecclejia yocario, qua luxta CanonesaEaulo frafiriftosßoletmtniflros ’ELequeenimnuncde interna amp;nbsp;extraordinaria yocatione loquimur, quainfoltus quot;Delpotej^ e^ gt;nbsp;amp;nbsp;quam ille, ft ira opus eif^, ßgrits quoque extraordtnarijs confirmât, yllterum Clrina:ß nimirum hac exfirifturtsdefumptafit, amp;nbsp;adeumfinem dirigatur,quem ifß dijcipulü conßituit : ytfiilicethominesperipjum Deo reconciliati, feße huicper ßdei obedier^'f fubmittant. Qui ißa habent, ijs illud Chrißi conuenit ; Qui yos audit, me audit, amp;c-contemprih, hominum figmentaproferunt, tllos audire nefas , etiamß angeli è cielofuermt‘^‘. onoßrißeculi iifeliiitatem. Inter ludaosolim ,ciim omnia eßent corruptißtma, hoc tarnen fß^. fium yalebat, neminem nißi à Deo miffum audiri debere. .Ät hodie eccleßjs obtruduntur mimß qui ytfer'e ineptißimifunt, ita falß conuincipoßitnt ab omnibtts, qui Chrißiana religionii

fianonornntnoojcitanterrnjbexerunt.

Chrifltts quot;l^icodemo re(lgt;onderit.%gt;4men amendico tibi,niß . exapit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genituó denuo^ nonßote^ yidere re^num Dtul^bi nobti ante omma obßeritanda^ yeml

.1

H o M I L t A XVIÏ.

t«df(jwe manfuetuJo,^ua erga eum '\itttur, quetn quot;Vel reijcere, yel duriori tncre^attone excipers ftiterat.Erat enim dixitm^f^ex 'Pharifaorum numero, quos hofles fuos acerrimosfore non ig-nurabat. Keniebatno^e,amp; ita tefiabatur -^fe collegn fuif multum adhuc tribuere amp;nbsp;qubd i^fum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Chrißi^uderet.ÄdhtecextlliusyerbMpettporeratipfumincrepandioccaJto: Si me a‘Deo datum maeißrum agnofds^cur non author es populo ^yt me omnes audiant f Cur pateris yt abs me eie^a pcrorHm nwniitnrftio in templum reducatur ƒ Cur noiie ad me yenit ƒ Cur te met pudet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

toliegdi , quorum ambitio er auaritiatibi fatif nota ef^ Dei yoluntat't atque 'verbo pt xfers, /ein«?» te dipnum putem , CMiJMWOwine fomno nbsp;nbsp;quiete metpfrm defraudem, qui in religiontf

uufayßiue ade'o es frtgidus ? Htec ( inquam ) amp;nbsp;ulta hutuf genertf poter at tilt dtcereChrtJhts.

sa onik tflts hoe pottuf agit, yt ipfumßbi lucrifaetat. Ker'e ergo de tllo pradtxeratlfatas :Lt^

numfumifijni non extinguet, eit arundinem quaßjatam non conteret. Quo ^t af^ i as conjcien^

iusintentationibusmirthcèconfolatur: ita docet,qu^lenitatenos quoqueerga eos ytt e eamuf-i