PETRI LIG» nei gravelingani Icpidifswna parabola, populóq; chriftiac â ' Ã1O non modo ledu iuciindiÃima,(ed ' amp;vtilifsimajinquadocetquid quiuis verè Cbriftianus de Chrifto fcntirc debeat.
Ante häc nufquam exculä«
Qui cum Gpfcntibus graditur, bpicnserit« Proucr. «j. â¢
A N T V E R P I AE,
Apud loannem Stecifiumin fcuto Butt gundiæ Anno à Chrifto nato M.D.XXXVIIL
PETRVS LIGNEVS CRAVELïN« ganus cximiouirolacrarumif lifer^irua flt;eritiÃtmoM..Lauren(ioCru» -
' ' , ; â ciopafloriDunckeTcano»
â¢' t » 9
quot;Ÿ -r t efl Mer nortatium Ingenlit increJlUlil quitJaM uarictat mi paficj reuerenilijiimef .ita Cf uariiautoretuariosfcientiarum fua» rumfruäiK protulae.Qü^idam ^utem nimiii glorU cuptditate rapti dum cuperent aliqutd lt;idere,ualde illud proper jrutit in luccm çmittêre, ijuo nominit famant adepti aliquo honor it fpkndorc digni bate* rentitr. Kly contra cxpeâariu donecaliquemdig» tiitatit gradttm effent adepti,ut cos potent ia aedig» ttitas tucretur à quid dtccrent licentius. VulgQ enim quit dicat,qu3 quid dicatur,magif confiderari folet. Neçparui bodiereferreuidemuiquidà quo* qt dicatur. Sed (adediäa clafitate uel cbfcuritate dicentium auï iolluntur altiÃime aut humilime dc» primütur. Ego autem quum uiderem fantam pernia eiem afffrri miferif CbrtÃianii ab boe uno flagltio» fiÃtmotranffuga, qui paÃim omnia pro ffo arbttria mterpretariae flatuereçonatur, nuüaiieqi laudif neq; glofia; cupiditate duäui,fedintrinfcco quodd animi(nefftoandiuino) Inipulfu coailusboc quic quid efl oneriffreltäifftudiii quibut antea occupa»
bar
EPISTOLÃ.
hruarlif ^ggreffiufum. QuifefinifPCfiJetlf mo» do)fcTuus lt;iui cüm tam fxuum,tam immancm,tam:^ «mntauaftantcm in hert fui gregê irruentcm uideat Jupum, non flatimreliâii rebus omnibus pro fua uirilt ouibus confulere fludeat,ctian fi idem conari ertqi roJcm ccticurrerc O* alia feruorum praftdia ternat,amp; fuam/i forte opus fit operam coüaturus^ Ifd^ mi paÃor iüuflriÃime (cogit enim me Cr for^ tuna mea amp;nbsp;loei amp;nbsp;tèporis ratio breuitati flude» fe )tuo exceüentiÃimo nomini iÃuc laborii(fi mode labor dieêdusfit)fiuemauis banc meam parabolam dicandä exiflimaui, cui olim pra cater is mea iuuë* tut is kifana ambit lo tam fernere fuit molefla.Paruit fanè opufculum ac Tudi(quod aiunt^Minerua con* firuäum, proinde necfatis dignum cptod tua digni» tati offeratur. Sedfi tuamillam noui humanitatem I ^ero eejuidcm baud iniquo animo acceptum irk ^rafert im cû in co magis ad utilitatem, ad oflen» fationem copofitam effeorationem facile iudicare ppÃit tua prudentia,atqi adeo, fi Cbrifius noflrit ^fpirare ceeptis dignetur, maior atas dab it maiora ftgt;rtaffe Crutiliora,Vale amp;faluepafiori} decus.
A t
PETKl
PETRI LIGNE! CRAVELjN# gdtii parabola lepidi/fiuitt.
I^^^^HARtSSIMT IN CHRP cûnifitdiuinum tl/ud Pauli
Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;experiinêtif ma»
tiiftfliuf, quà mut atiqutm latere creäibilefit, neijuaquatn tiohif hic e/fe manentem duitatem, fed futur am htquirererita uiubt ttoftrum prafcriptum fibi à Domine UJtlt;e curfum txpleueritalio mtgrate debeat digni cperibiif teccptutus merccdcm-.malif qutdrm ex» tremum icbetinae fupplicium : bouit uerofupremtim rtgni eaUjiifpTa mium,tie( quilquä/ittiofltS qui nö tanta aternte mortùfotmidtne terreatur, qudto tenetur uitae adipifccda dcfiderio: Do iniuria pro» â feito danda cmnibut opera ne unqu3 acceptori! i deo beneficior ü immcmorei uideamur,qui t^atmÃt» lut if noflrtt babuerit rat Ione : ut cum peccatomor» tui eÃt mus, atq; omnii uiU eÃet adempta fpe$, non recuf^arit aÃumpta carnis materia proprite uit^ di» fpendio à tarn acerbo mortis reatu nos liberare. AC ne bocquidcmfufÃcereuifum, quodueluaboeffi» cere pctuiÃet,nimirum qui uerbo cunäa crearit. Sed ne Herum atq; iterumuiäi quotidiein eandem aduerfarij noPripoteÃatemrelabercmur, at;^ ita noua fubinde redemptione eÃet opus, non dedlgna»
M
PARABOLA.
tut efl uuîtot M/tof nobijcum uerfari ut eiufctem tofln(lt;luiiiliilt;iult;iiHOeitmoUriinlididt baud ceffjt Utufudtn^dolot dtif dfludds omîtes proderet. Domi» tius enim nofler lefut Cbriflus,ut efl ipfe lux uad, i(a »obit armd lucif prdkuit lt;juibus prlncfpem fem* pitern^eealiginiiobruerepoffumusdtif eius arm4 tenebrdTum confringere 4C penltus caterere. Ktrnd «utemtenebrarumhdecfuntijuperbid, odium, men* d4Cium,fimultds,iniiitlciti4, mtemperantid, luxm, bnpatientid, flue defperatio, ferocitds, crudelitds, fedttiones,feâte,et ficjud funtgeneriiciujdem. A.r» ma uero Cbrifli hdcfunt:humilitas, quo nemo un^ itidgitfebumiliduit: cbaritds quonemounqudma* ioTcm ergd nosbabuit : temperantid, qua nemo eunt fuperdrepotuit: fobrietas oui nemounquam magif fiuduitimdlorum tollerjntia,qua in re nemo unqud fortlot dppdTuit:mdJuetudo,qudfuit in eo maxima: fommiferantia, quo nemo unquam maiorierga nos fuitâ.item ueritas,pdx concordia,atqi una* igt;imltas,qudium rcrum fummus extitit amator.Itdi^ fitatres totu uiribus adnitendum utbii armii in* dutijfedulosnosCbrifli imitaloresexbibeamus. in* tercdterd uero otiH omnibus modisfugere dchemus, dÃiduif precatiombus ac gratiarum aäionibus oc* cupati,quemddmodum amp;nbsp;ipfeCbriÃus dÃiduus in bufuit:dtq^utbortatur?aulusdoccre amp;nbsp;commo* A. ) nere
parabola;
nere perpetuo nos inuicé canttonibug, Uuiliui'i amp;nbsp;cantilenis fpiritualibus cunt gratia c^nenta in corde noÃro Domino ad CoUoff.j. Sed exiÃSt hodie flurimi qui uos prlt;£textu cbriÃiani nomittif uirtutitfpecie illufoià ChriÃofeducSt,eûi^ pajiint fuis Ãnibus expeUüt,quorSpriHceps,parem,caputf ate dux eÃnaÃer Lutberus, nibiluerltus intdtarea rum tranquiüitatcflt;euiÃimi tempeftatem excitare. Cuius audacii multi magna türeligioe, tumeruii* tioneuirifcriptiscomprimereeumi^i praua iflac cpinlone fleätre tentarüt,tantumif in reÃauranda quatitü ipfein fubuertëda Ãde laborarunL t^ec de* funt qui iÃue idê amp;nbsp;Lubenter amp;nbsp;optime facerêt, fl modo fe quiequam profeäuros fperarent: nbsp;nbsp;habet
dus c^cca perfuaflotam detefiabilcm Ãbi adiunâd impudctiam,ut non jolum nullis bominu rattonibus fieâi queatjuerumetiam omnes fua opinion! acce* dere nolentes indignis cotumeliis maceret. Hecde* finitferiptisgîoriari ita fcfe noua iÃac dogmata fua facris rattonibus confirmaffe, ut nemo fit tbeo* logorum qui uel uerbum contra eum mutire poÃiL qua quideimpudentiÃima iaäatlone imperiti indi* es in fraude tUieiütur, acueluti pifees bamo quodd ex iucundiÃimo Cbrifli uiuario in aridam, maledh üamqi bane opinionisfeäam rapti expirant,fände à diabolis crudcliter laniandi,Qjioelrca_ iÃue mall à grrge
PARABOLA.,
I fWgetioalai nojtrtlefu Cbrifli pro ftffa uMtt fropulf^refupra modû cupÃens, flatui uobit baud ÿl!:pidjp4rgt;ibola breuiteimiicarequid tjittf'j; not firum de Cbrtflofentire dcbcat.ut 'ïsâ ii lt;iui fidelit ter Cbri/lo adblt;erctes fpretu oblatrantium canum iitturiubjtlenutfidcmnobità maioribia traditatit tnimo fortifeTUiiTunt,fc{aut fcfe antiijuü obtiiiere tic reänm uiam and'ulare : atguealii quos hie no» fier dduerjariifs peruerjj fetmonit probabilitate frocul à fide feduxtt^ in ueram falutu uiam reuot eètur,btnc i^itur p^ucif ijudefo. (imilitudinê lt;equa tinimo accipite aiij; aniwum aduertite.
Fuit oli» (fuidum p,edugogui utr dignitatit gratiayamp; Mtoritate magna praditus tun amp;nbsp;trua drtionis fama,amp;nominu clarttate eminentiÃimus, btc totumdifcipulorumfuDïum gregem(qucm ha» iebat maxinum)in duat potiÃimum claffes diflri» iuerat. Vnaaeorumqui alttoribus feientiis defii» Katt erant, quos uulgutlatiniflas uocat. Kitcram torum qui legendi tantum ae feribendi arten affe» ^ui, nee ultra prouebi jiudebant, quos uulgus uer.» naculot appeilitat.Deinde ex magif ideneif utrin;^ tiquan bipodidafcalot quofdan delegerat.,quibus reliquorum cura committeutur. Qu i quanquJ altif prafeäi crant,nibilo tarnen ainiit difdpuli atq^ fiufdem praceptorif iugofubicili,doientefq; alios
A 4 »rtter/çj
PARABOLA.
interltn eurare ddccät nepropjU kSlonlt igHiifi ^cceiferetur d pr^eceprore. intnigt;ii(lt;juod ^bodie inlt;}uauu fere (chola ult;u uenhe perpeiutt quadami/iciliiludine lt;]uettdÃe nonnulli i fchoLi abt ÃrabcbantUT, al^ aliffuhinde nouitii4dducebdlufJi JQeif uero corum quijijud et at cuipr^ c^cteru prjc* rogatiu^ t^uircjuam indulgereturjed ut ftu» gi erat autnibili,utf fedulo leäionif Ãudioautfo» eordietà cdaus ; ita eumprgt;eceptor aut amore, aut cdio profequehatur. Porrd autcm nonnulli ft* nulatque ludum literarium effent ingreÃi conti» uuoccepere indefinenter fiudio incumtere, donee i pr^eeptoreuocati leâionea recitare iukerentur, Alijpaulôad Ãudiumtardioret ut ejfent fcholam ingreÃt cetperunt imprimu ludere, tocati,fabulu aut ocioindulgere : afl ubiuiderent boram mÃare undecimaa, ac propè adeffc tempus qua citra ull3 tnoram ante praceptorem] iflendi effent, nee ultra fegnitie aut focordilt;e loei tjuiequam effe : tüd^mu eoepere fantam difccdaletlioni operam impende» re,ut non minus prompte Ictlionem rccitarent uo» Cdtt quà m tiquiab tnitio diligtntiÃimefluducr3t, hlius autemfatu fuperqi temporis eÃ,iaquit, mihi quo difeam Icâionem, dUq^ itaociofofemper ani» tno pergeret putare fatis têporiseffe fibi, inopindtè opprimebat preceptor planée^ Icâion^ ignarum^
Aliut
PARABOLA.
AI/k# uer9 ab ouo(ijujd aiü()uf^ a J mata nil nifi ferpcruo luJetdt, iocakatur, fabulabatur, pugna* bjt,lt;iutallo^uouu patio alitf moleÃu« aaf. Aliut nelt;fcul.juatnmoli/lus^ ne^f lufui nciji fabulu dedt* tuf:ft:d negletla led tone loto tempore fedebal oci* o[ut pj^eeptor autem aident aliquem buiujmodi pctulantiif blciuieKtcm,fubito tUam ad fe, dignes ftdit daturum pcenat, Uidcm faciebat aident alia ociofbitt, at mtetimal^ t!iuc uidêtet cognof» taentc^uarntjliapr^ceptoti difplicerent^ ac(tn» j guii fu^ quif^ leâiont mcübentet difcerentaliéna ptrirulo, ù lufu, fabula atf ocio temperare, M berotalia nóftunquaitt aidere fe dijiiinulabat, pcria lulum inttïia facient nS m bit perfeuerarent ne;f tandem refipifcerent. Vbi aatem âpr^eceptore uoa fallt effet narranda leâioffi lt;juidem probe eam rea titarent,abunde ci fdttjfjéium,infolentiaru interim fnmium oblito. Zin uero lcdionit ignari cor3 prtca teptorep[ierentur:ibi turn omnibui camJumma ex» probrationead calculât reuocatu dignat ei paenas dabant.nec (juiccfuam inultum aufcrebaot. Interim tarnen amp;borum aliquit impune nonnum^uam re» I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pfina euaÃt, S ed iftuc nunquamnift
r pr.«fcftorc autnimiii lacbrymit, aut paenilètia nia j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;precibus, aut aliocjut magna aliqua ratios
, iKoto. fitenigt;ttfnelciolt;iuopatlo,utplctilt;j;omnet
PARABOLA.
iifcIpuUfint pTopenÃojet in oéiü eorun éifperitatem eotf^uiunt,lt;iuim in Moren eoriilt;}ui tiimu ejfufd lenüateeif indulgent.ac nijtutri^rei Medium lt;]uoddlt;tm grauitatif temper Mentum édbi* ieatur: Ãtutbinc pr^ceptorum £ontemptut,ilUne vero odium difcipulitjinnafcatur,
H/f eà iüefrntreî ebariÃimi, bie lnl:fu^^nfum⢠musillepr^eceptor lefus Chriflus, cui caeleftuiüe purem fummam dedit mortalium genus docendi uu» torlfatcm,omties quotquot funt, erunt,uelfuerunt unquam :rlt;tceptores,non modo fcientia.fcd O' no» Ittinif clurUate exceüem.Hicefl iUe doäor iufltcU de quo ioquutus eà uatet l ohel. x. ad cuius feientii omnis mortalium relata prudentia infeitia eà teÃe Paulo.s.ad Corintbios^j, biepraparauit orbemin fapientiafua amp;nbsp;prudentiafua extenditcalot.Hie remU. ft, Hic adinuenit omne uiam difcipl{na,amp; tradtdit illam Iacob puerofuo, amp;nbsp;ifrael dtleda fuo.Barucb. j. Hic datfapientibusfapientiam, amp;nbsp;feientiam mtelligentibus difciplinam. Iiaaiel.z, Si de ttominis claritatc qu^eras, nomê eius adonoi^adt tuirabile in uniuerfa terra. Pfal,S. Atq^ à folia ortu vf{^ ad occafum laudabile nomen eius. Pfal.to.ti, Item operuit calot gloria eius, cr laudiseiusple» tta eÃterra. Abacuc.^. Porrö bic omntumpraÃan tifsimus pedagogue maxime omnium totiusmundi
⢠i
PARABOLA.
lt; ftboUpr^eeft. Nos autem iüiusdifciputilt;jul l/tioe Muftiio t4n^ in fcbola quadam ucrfamur. Horum dif'-ipulorü duplex genus, unumfpirituule, altera ciuileaut uulgaiius f^culare,uult;^ altifsimus ille frlt;eceptoraptii^tmosquof^ diligi u{rin(f,quialiit prlt;efâeäi,coiü cur2 gerant, Hine quidJpontiftces, epifeopos, Cardinales, ofÃciales, deeanos,amp;paa locbos uelufttatius curatoresfine etiampaÃores, licetblt;ec duopoÃeriora nomina alt» quoq; fuperi» mhut cefmmuniafint, lütncueroimperatores, re» ^es,comités,duces, principes, pr^eÃdes, pr^feäos f rlt;for« etmagiÃratus.Hos ideof.eculares uel mS danos uocari exiÃimo, q, eorä cura potiÃimü uerfa» tur circa corpora acres buiui faculLlUos uaonut lam aliam ob cauÃam arbitrer uocarifpirituales,^ quiafpirituü atq; animatü curS habet, qu,e ut cor poribusfunt longd nobiliores'.ita amp;nbsp;hi digniores fa cularüius habendi funt,iuxta iliud EcclefiaÃici.^, In tota anima tua time Dominum, amp;nbsp;facerdotet illius fattÃtÃca, Item honora Deum ex tota anim4 tua, er bonoriÃca facerdotes .Eodem. Debentqi tnaxime(tametft i iem er nobif curandum fit)fecun» dum fpiritum ambulare, uacantes interim fragiliü ac terreÃrium return curu.Hanc ofÃciorumdiflint Ãtonem approbate uifus eà Iczapbat rex luda fanäijiimus, qui poÃq in Hierufalcm atji in cuncln
I ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ctuia
PARABOLA.
du{ttiUllt;Ui ludaprincipes, aciudices, teultat,M facerdctes conftituiffet, tandem utrify partes fuat pTtcfciibens,inquit: Kmarias facerdosamp;pontifex ueflet in bis qult;e ad De« pertinent praefidebit.Porti Zabadtas filius jfmael qui e/1 dux m domoiuda, fiiper ea opera ent qu^e ad regis ofÃciumpertineti t.ParaUpo49- Nequaq igitur ita eft ut tuiatis im* pudentet (ut affoles)afÃrmasLuthere: ideo fcili^ cet uendtcaffe ftbi id nontnii facer dotes c^Ãbiui» derenturfoli fpiritum fanäum habere, aut folifea cundum fpiritum ambulate, at'f alios omnestan^ eiufdem fpirttm expertes, propbanos iudicaffe» Hoc entmiuftaatrogantllt;e reprebcnfionenoncaru if Jet- Cuiui dum eas accu fare ftudes non potes non ab omnibus mérita ipfenotati, qui tibiae tuis folit ebriftianum audes ufurpare nomen, at:^ alios om» nes tibi aduerfantes antecbrtâîos appeBare,quafi qui tibi aduerfatur, Cbrifti etiam aduetfariuseffe debeat. Qj/amretuam nequco fat is mirari moUtcil, qui quum id ftudeas ut omnibus optima ac ueriftiina docere uidearis, uisqi omnibus tuam iftanc nouaM infaniam(ne dtcam Ãdem)tnftfam:nonpotueris inte* rim ifîi maliciofe calumniandi lihidini imperare, Sunt enim omnia tua feripta tot itiiuriis,tanta^ cd* lumtiiarum acerbitate tinâa, vt nemo fit(nifipta» ne iîli palatum cbfiupuiffet) qui non factüime gu»
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftste
PARABOLA.
Ãgre pc/fet peÃimam ejje arborem lt;jult;e nbsp;nbsp;nbsp;auurot
tatiif tnortlicn producdtfruiiut, fi jnodo uera Io* ^uutMcfl Cbrijlus,dicent quamlicet arberem en fruäu(uo cognejci,Luc.b. Proindèfanefailumi te caUide idiot» ac kiicit, plane^ rudtbtts tuun ifluc novum euangelium pr^dicare caperit.uul^o nia indoâo (fuiduù facile perfuaJerifolet.Niit,iîi bero utib nimium inquam é Luthere tribu» tibi lt;]ui tenemiui compartit, cfucin tu tet^Jccio ejfe per» fuades, éufus naiorum noflrorum omnia inllitut4 damnare,ac peÃima iudicarei Demiroretjuidcmte cui tanti eft Paulus,ehts uerbis tam parum fidei ba» bere. Hum Oâhune fomniaffe cenfes^ Totiesenin monet none/jeiudicandum: Qjfum interim iudiciit plena/tnt omnu tua feripta, planci); aliud mbil agis iudicas ac derides. TeucrcC'^tmgenue ucrü fatear^fuperuacuum foret abextranto iudicari: tjuum fiTipta tua abundè iudiccnt quem habeas in pedorefpiritum,nempefatanam. unde omnes i/i4 brifiones,iniurilt;t,contumelta^,acconuitiaproficif» ' tuntur.nelt;ii entm fpiritusfandiopera/unt bac,fed malignifpiritus. Namubifpiritus iUefandus: tbi ne minimus gt;juidcm mu tdilt;e locus eÃe potefi, aut contuneUa,aut iniurta. Attjui hoc ita fe habet ut dicitCbriÃusLuc.b.üonusbomocxbonotbefauTo fedorif fuiprofert bonumjO malus homoexmalo tbe»
PARABOLA.
tbefavrocoräh fui prcfcrtmalum. Ex alundâtitU enim cordi* loquiturcs eiuf, Dcmus autem ita rjffr vtait,infana ncmpe effefaccrdotum ac monacbotU omnium inflituta,amp; quicquid eà omninopapiÃicü (ut tuo utat uoc^bulo) quot;Nuntua iflacodiofa iniu» riifiji plena cafligatione emendaripoÃenti Adeo ^uttm uerü ifl infana eÃe nmnia, ut etii atq; ctian» deplorandum fitmulta non meliuf feruari.Ceiteut inter cetera hominet, ita amp;nbsp;inttrpontiÃcet Ji qui était fuerintjfuerunt amp;nbsp;boni. Sed eur borum miiia tutaÃHoium inuidla laborant, ac pari faÃidio eona temnunturlDefine igitur quafo ô Luibere potitiû Cem noflrum, una^ omnet tuit iniurtif laceÃere faa cerdotet, damit am indignes eÃe qui fpirituales ua centur,quum nihil fit afptritu aq; altenuwii enim quoties mutant bomir.es fua inÃituta, toties eÃent er eoTumutanda neminaÃampride ex eo tempore quodChiiÃo adfatani transfugeritjgrrgcqi Chri» fii diÃipareaclaniare ccepirit, haudCbrtflianOf fed potius diabolico,notre eÃet. Neepateremur dul eiÃtmü atqi illufirifsimum Chrifli nomen in bemine peÃimo erordefcere.âVerü utplurtmifunt homines nominetantum,uitaac moribih pecorinif,ne'qj idea tarnen protinus peccra uocaiiturfeduti ideo magit bomincs perpetuo appellandi, ut Ji non alia uia., faltcm bacnominislenitate à prauauitareuecctf
tut
parabola;
tuTjJuafefe homines hoc ar i audiunt, nectdmen humano uiucn more'. it4 iSquot;fseerdotes noflri ÿuit plerun^ offjcÿfut immemorcsf^cuUribus negotii» impUcentuT, nibilo tarnen minus fpirttuales did drbent. Sed uelbocfolonomineniagis eosfpiritu» »les,uocltemus, ut meminerintfefejpiiituum, noa ficculanum taum curam babere.
' Sed quoniam in banc incidimus animaelt;}ult;eflloi tinn, mulia^ i uariù ctbniconm pbilofopbu fupe» bacse pTtedare difputata funt,»deout (julcunff CbriÃianoTum de ea alicjuid traäarint, idipfum ? fontiius etbnicx pbilofopbM bau/erint, dtftcien» tibusfactu literis'.funt'f bodiepluTimt adbucCbri» Ãiani (fui ft eiuando cupiant plcniorrm alilt;jutiitt hunts rei ttottciam afftqubt adpbilofopbos recur» funt nimia interim Ãducia-, non aitenumfueritpau» ta de anima dicere. undcmultafortaÃecju^funt Cbriflianx fidei clariora euadere pojiint. Patet igitur iuxa pbilof opborumfententtarn è duabus pa tifiiunm partibus, bominis fubÃantiam conftÃere, I fpiritufcilicct corpore.Etfpiritus quidem cor» poremulto pr^Ãantior efl, nobiiiorq;. qutppe qut tceleflem habet originem,eÃq; ad imaginem nbsp;nbsp;fmb
litudinem Deiformatusfimplex, tnuifibil's,gt;ncor» fuptibilis, cr nullam per fe reetpiens paÃionrnu Corpus uerp moles quidam itibif inf atotthus mun» dipat
PARABOLA.
ilpdrtiïfUiexbumoG!' reliqun elementh procred» tJ.atq,- utipfd clemetita unde conflatur muiabilid fu^C,t!a eiripfumquoiji uariif mutationibitt,niulingt; pafsionibut obnoxium ac tandem pcrfedo uitd curfu tn eadem elcmtnta rcfoluendum. Htec eadeat Cr nobif placent. Quum [mt adeo manifefla ut à ne» tttine(quiftt modo rations particept} ncgaii que» ant. Sedmhocmibi nonr.uUi e^manifefto errore faUi^crparumflbi confentire uidentur, quódduni animat Deo fimiles e/]e dicant,ac per fe tmpaftihi» let: interrogati tarnen quiÃatut anima ccrporicoit iunda piT fuam prudenttam corpuf fit i pat erena faciat,fed mugh ipfa ccrpcri tniiruire uideatur» Kejpondcnt bac pciifsimumiHuc fieri raticnti^ anima aa hac mferiora dejcendens pcrfingulot cir eulos fenpm aliquid fua; diuiniiatif obliuifciturf trabitqi fccumtorpoicSatbrnl,MaTtu iracÃdiamf Venerii libidinem, ac tandem corporltangcarcerl inclufa uirctfuat excrcere nonpote/i, Keddttur^ ex ilia corporii unioneuariisqua corpori adbarent mutattonibus obnoxia.Altero enim modo inconftaii tiam fuam agnofcant neccffc iÃ, uel q, fateantur * corpui quoqi calcÃem babere originem. CuiM (onirariuni in eonfeffo eÃ. Aut animam per {epaf» fionibui obnoxiam, quodmodo itiam ncgarunt. Si enimfitperfe impafiibilif,atqi extorporifunione
uariit
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PARABOLA»
Ãariii affeâiius reddatur obnoxia -. oportet uel tüc eorport effe côiunâi dû adhuc inter fydera fertUT, 'Nee dum cceloTumcirculos omnes pénétra vit, quando torporem, libidinem, iracundiam, atlt;^ alias pafsiones in ferecipitCnec enim ifiuc citra nutationemÃeripoteli')fiutperfeeffepafsionibus otnoxiam.ManifeÃum efl igitur ridieulam ejfe ho» rum opinicnen. Q_uum enim omnlt aflrorum influ» ntia uergatad generationes amp;corruptionesbo» rum inferiorum. Knimaautem nelt;^ generationi ne^ corruption! fubieäaflt, NuU^e igitur fyderuui injbentia in anima locum babent. Sed patios uide» nw ad iracundiam propenfiores,alios libidini ob» «oxios,alios uero torpori, aut aliitpafsionibus: id in coTporii mafldmmoliuntur aflra non in animant, Libidinem enim ex carnif,nonanim»e concupifeen» tiaprofleifei certum efl .Ir* ttcro ex fanguinit mu» tationc oritur, non anima: ati^ in aliit eadem fere ratio.Vnde etiam arbüror M.artê ab antiquia babi» tum effe beUorumDeum, lt;juod fit ad itam incita» tiuus,qult;e plerunlt;j) bominc adarma prouocarefo» let. KeVeneremamatorumdeam, quad inuitet ad libidinem,lt;jua plerunif eorum flnif effefolet.Quod autem anima potiuf i corpore regatur,^ corpus ab anima, ne boc quidem uerum eft, quod uel ifloc ar» gumento declarari poteÃ, Corpus enimà feipfa B nuüat
PAR ABOLA;
nulLit Met Hires, fed aecipU lt;jufclt;jutJ6aMulri3 nb aiiima, unde fit ut quando ipfum anim^ pr^fidta deflituitur,planéreddatur inefficax, adeóutnedi» gitum qutdem mouere queat, nec in rerum natura (quod aiunt)permanere feparatumab anima, tp/^t qu idem in anima contrario fefe habere modo con* flat. Manifeflum efl igitur falfam effe eorumper* fuaflonem, qui arbitrantur animam corpori tan^ carceri inclufamno poffe fuas uiresexercere, Qua enim effet iftac tanta Deiiniquitas, autinclemenf tia,aut immanitas, qui mifer am animam tarn dira carceri lncluderet,uhi utribus fuit uti nequeat: qu3 tarnen i corpore fep ar atammiferii cruciatü^uftor* quer Hübet, hanc ip fam ob cauffam in exercendo moderandoqi corpore fuerit negltgenticr. tleqi enim aliam ob rem à Deo infundttur anima, q ut co tanq inflrumaito quodam iuflicia: ad diuinam eius gloriam utatur:quodnifià teneris annit afsiduè ca fltgareftudeatfOmniqirationcfibifubÿciat ut quo cunqi uclit facile impcUatjfuoqj arbiirioparère cq» gat: fiubito mifera illudetur, iuxta illud Salcmonif: qui delicate à pueritia fua nutrit feruumfuum pot flea fentiet eum contumacem. Prouer.is, Fict^ tandem ut qua corp ori regendo p rafeiia cfl,ab eo ^Pf^ rcgatur,non fine maxima fuo malo.Vcrumdit cuntphilofopbi ifti, animam à corpore faparatam
punit
parabola.
pWÃM, non quia JeUquerit, fedbocfoto nomine quod ex corporit contaäu poUuta fit, Proinde nec poffe ad beat at (edet peruenire, nifi ea labe pur» ^ata : quemadmodü niquiunt fi fpeciem cJdidam in lutum mittendo polluât atlt;f earn continuo extra» bat, nonidcircofordtbuicaret:fedablutionem ret quirit priufquam in priflinum nitorem redire poffit, Sic amp;⢠anima (inquiunt) ex eo quod corpori datur poliuitur,adeo ut etiam fi mox corpus deponat ne» (effebabeat purgari.Hicitai^ ethnicotum ftultam quxfofpeâate cxcifatem,qui td propè ad uerita» titfcopum aece/ferint,nec tarnen attigerint.Cxte» tumquxnofira funtfidei accipite. Credimusenitit ^nimam ex quo corpori iungitur originalispeccati fuacula contaminari.qux fi non ante facro baptif» »tatif fonte abluatur quà m ex corpore difcedat,non poteritunquà mtcterna fcelicitatis intrare gloria, Si ucro pofl ablutiomm baptifmatii in infantia aut pueritiacorpusreliquerit, continuo ifternx uit,e gaudiobeatur,citraul/am aliampurgationem, Eà enirn bis atatibus corpus propter nimiam imbeciUi» tatem inutile ad opera uirtutif autiniquitatis exer» cenda ad qux intaim ufq; ad pubertate inualef ccn» tem eiâjs roborepaulatim aptius redditur. Proindè iiieremiatuelantefuicreationëà Domino m pro» pbctam eleäus amp;nbsp;m utero matris fuæ fanäiÃcatus
B 2.
parabola;
quum {din puer ad ntunus propheticum fubtundtttn uocaietur,a a a Domine Dem incfuttiEcct nefcio Joqui,lt;juia puer ego fum.Qjiafidlcat adbuc prop ter (Ctatem Mcctliior fumjquà mut ea qudc uolun* tatif tu,efuntelotiui,nedum exetjui ijueam.Hier.ii Quocirca ineunte bac atate adolefcentet reim» ^uendat(^uod aiunt}nucei,contemijendai^ effede» inceps pucrilif ^etatif exercitia ac deincept altiorS rerum cur it uacandum, non fernere menai debent, quippe quSea atat qua primum uirtutü ac uitio» rum capacet e/fe incipiunt,ali3 uitam ajferat.Pro» inde faciendam puailium morum commutationem» bit accedit maior qult;edam foltcitudo deliberandif quodpotilfimS uit»edegend,e genus fibi conllituStf qua deliberandi cura adolefcentum animi mollet plerumq:multumfolicitarifolent, aepropter con» ftlV imbccillitatcm diuerfetrabi.Aded ut ipfe fapi» ent Prouerb.jo.nequaquamfe MeUigere fateatur quofari poffet animut adolefcentit,inter cataa, quam potiffimum uita fit ingreffurus uiam delibe» r antit.Quo fané magit curandumefiparentibug,ne (quod plcrum qi bic fieri foletnon fine magna mor» taliumpanitie )liberius uiuedi detur fucultat. So» lent enim baclicentia ittpeiusruere, atgt;^ animum »egrotumindetaiorempartem defleilae. Sedaf/^i» due monendOf inÃigando, docendo, confulendoin»
Pare
parabola?
Plt;jrf irlgt;eftt,uti(b mfanif amoribut, compotatlonli fcui, iibtJinibuSfät^- aliit( quibus b^c 4t4S,maxime Anoxia eft)uitiuabÃcriedntur:ac bonif operibui deleâariaftuefcant. Credimus igitur abortiuorum xnim^nunquamccelefti gaudio fruituras.Quua tnim originals ilia peccati maculd antequami f^orparibui feparentur per Sacramentum baptif» iiutif minime deleta ftt, perpetud eif mhlt;erebit, nec poteritunquam elut.lnfantiumuerodc puerorum nomine domini noftri icfu Chrifti baptifatorum animas reda uia ex hoc (^eculo in uitam lt;eternam , nigrare.quod uel ipfe dominui ajfirmare uifus eft iM.tS.difcipulif eos ifearccntibut dicens:Sinite puerosuenireadme, talium eft enim regnum Def, Acrurfuf M.at.t8-nifi(inquiens)c5uerft fueritif, ^efficiaminifteutpueri, nonintrabitu in regnum tiei.ubiiterum manifefte Indieare uidetur pueros tfteinnoxios. Sedquidiftuc^N onne bic aperte ui» ^tur Dominutuelle Merminari, quod nifl quif ita ftfe immaculatum â uit iff ac purum feruarit qua ft puer, ttonhabebit uitam atanami Minime fane, Cûmfttiftue bomini impoffibile. Sed hocmibi uel» le uidetur, tiift bomo peccator recefterit i uiafua bnpia, amp;comuertaturadDoininumDeum fuum, pieuitam inflitucsac prior it uiU maculas lacbry» tuit eluens,noa ingredictur regnü Dei, 'biec quëqu^ B } (Ctleftit
PARABOLA* caîeflif regni fore p^irtidpê tantifper iui» hipt ej uel miaima peccati contagio, niji ea in boefeculo,, aut in futuTO eluotur priue, reeipiat^ eundem pu» ritatünitorêsqui fuUinpucrttia.Portd autemeius q hatte «etatem tranfgreffuf efl anim3,ut uirtutibut aut uitiii obnoxiafueTit,lta aut in eeclü reQa, aut ad ^fcros ferri eredimuf.Kut p boeuirtutet, iüud vero perpetrata Ãagitia minime patiaatur; uitiit purgatorioexufiUfUirtutet earn ad ealeÃe gaudiü perducèt.Qjjamobrem p quit^ aduüut ante^ ope» ra iuflicia exequicaperit,mortale peeeatumcom» mittat, ac fubito mop inantc mort obruat, perpetui tneendijpeenam fubirenondubitamus. Ni/ialilt;ju4 ratiotte miferieordia Domini impetTètur,(luod in ta ÃicafarbitorpropemadumeffeimpoPibile- Quit enim exiflimet hominem tam fubitanea morte op» preffuw fpacium babere diuinam implotandi mife» ricordiam. Sed interim forta/fe iftue pai pojfet preeibus aliorS. itn uerofuerit noxa leuior(quod vulgo peeeatumuenialeuel quotidianumdieitur) non commereturtamaeerbum fupplie^ genus,atta men non intrabit anima aterna fcelieitatis regnum nifi eluatur prius. Praterea etiamfi quifpiam In piortali peceato fragilitate lapfus depeiat, modo tarnen muit a fiteiusuirtus,nonpatletureumDci at^uitas aternamortiffupplieio damnari.'Non mi* tint
PARABOLA»
Mfnhn eà uirtutet remunerlt;nâe,^fcei lerapunire, ProlnJè crimen iUud iuÃcfuppUcio Ãunietur,ac tum demü uirtus ^etern^ uiu dono re» munerabitur.A.liolt;^ui Mquus uidebitur Deu$,fi ad peccatapunienda lt;}u4m ad uirtûtes remuaerandas frqpenÃorfit, Dlcere igitur bomittent c^uiper totii uiu tempus (fl modopojilbile fit) 4 uitiit fefe im» tnaculatum fâ¬Ã¯uauait,at;p opera iuflicia pro fua uirili exercuerit, fi tandem in mortale crimen lap» fus fubito implacatoD omino moriatur, in gehe nam iamnari: bominum efl parum confiderate loquen» tium amp;nbsp;i» maximis rebus errantium, Certo enim credimus tametfi talif lt;fuifpiam uel fubitiÃimoca» fu obrrtatUT inc0nÃffus,inun3us,at^ aliif omnibus f^cr^e EcclefU aduerfus boflem munimentis quiC tùorientibus adbiberi folent,deÃitutus (nifi temeri forfitan mifaicordia Del difÃfus) netjua^ ob iÃue faeinus in »eterni ignU fuppliciü damnarfSed iuflo purgatoriffuppliciopuniri,ac tandem uitalt;etana ieari.'iie quU ^itur obfecro uel in extrema mortis borapeccatimortalis Ãblconfcius animüdefpon» deat, 3ed hlt;ec perpétua sogitatio fauche confeien» the folatio fit,quad quamuif Dominus fit iuÃus ma» lorum ultor, efl tarnen tcquus bonorü rcmuncratoff patient amp;nbsp;mulu mifericodhe,
Hec uero minus eorum opinio minuenda uide» à 4 tus
PARABOLÃ,
tut ijui ne minimam qui Jem uiitutem â Deo irremu net at am reliâum iri putant. Quin potius conttt/f Si ifuif medium uitlt;e tempus totus Deo uacaritam* bulans in uiu Domini,reliquumueio,uitiudeditui fuerit,atiji ita moriatur,ego quidem eiusfaluti de^ fperandum credo, niÃprecibus EccleÃ^ aut ali» quorum iuliorumflexus Dominut magnum iüiJu^e benignitatifpriuilegiun indulgeat. Nf«j iÃuc me» um, aut cuiufuiialteriui bominit dogma e/l,feddi» uinum. Lfl enim ipfe Deui aperte boc eloquutM Eiecbielif.j.atc^ itidem.t8gt;bit uerbif.Si conuafus iuflus i iuÃicia fua fuerit, amp;fecerit iniquitatem ponam offendiculum coram eo. inpeccatofuo mo» lietur, iSâ non aunt in memoria iuÃicU eius qudt fecit,ut enim à quif poflmalamuitam pcenitenti^ duäus,totii fefeuirtuti itddi}(ait,omniumeiuipr4 teritarum iniquitatum obliuifcitur Dominus : itq econtraà quis pofl multumtemporir uiriuti im» penfum ad uiam iniquitatis declinef, omnium eius prlt;eteritarum uirtutu nonrecordatur.quod quua pluribusfacrlt;e fcripturlt;e locis nobis indicauitDo» minus, 'tumprlt;ecipueEzecb.}j.bisueibis, Quum recelferit iuflus äiuflicia fua, fecerifqi Iniquita» tes', morieturbieis: amp;quumrecefferit impius ab impietate fua,fâ¬cerit'q; indicium et tufliciam, uiuet in eis, audiendifunt,fi bocpaäo ifluc fe int tellige
PARABOLA.
tengere die ant, uirtutem omnem quantumu'u exb guaaà ûeo remunerari aut in hoc flt;eculo terrenu, Mt in future bonit ccclcftibia. Ex diuino enim elo» r^uiofeiri poteft quod Oontinus hunc mutidum tan» , quan uineam quandant crearit, inquanos omnes
operariot coUocauit. Tempus autan uitlt;e nojir»e j «ni confertur diet.qua; ubi ad uefperum perueneritf j dabitur mercenariis digna operibus mercesi iuxta
illud Pfalmiftae, Exibit homo ad opus fuum amp;nbsp;ad operationefuam uf^ aduefperum, Pfal.to}.quod amp;ipfe Dominusfatis aperte teflatur fua parabola i ^at.to»'Non enim iubet illic uinitor mercennariot (oituoeari bora undecima, aut duodec iina,aut alia quauis diei bora,iuf}am eis daturus mer cedent: fed quum fero faäum effet,Whil igiturexiftimandum tfi pTtemÿ uitlt;e,in hoc mundo nobis dari a Domino, Seti efl ifluc ita ut dicitEcclefiafles.9.ca,Sunt iu* fti inquiens atq,- fapientes, amp;nbsp;opera eorum in manu Uei.Et tarnen nefeit homo utrum amore an odio di gnus fit. ied omnia in futurum feruantur incerta, ee quod uniuerfa lt;eq; eueniant iuflo ür impioffona amp;nbsp;malo,mundo amp;nbsp;immundoflmmolantiboflias amp;nbsp;\ facriflcla contemnenti. 'tiam(ut alios omittam)
nidemusneludaos atq; alios infldeles omniumrerU affluentibus copiisditarif Qjtamobremquafoi Nà ideo(utcêfentnonnuUi)quia bona operantur^QuS â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B 5 tniui
PARABOLA.
inim (ut inquiunt^ tanta fit Dei gt;equUaiui ttuHuiK malum relinquat ittultum,nec ulium bonum irremu» neratum,lt;iebeanti^ quibaf^tifati nofuntcaleftibut carerebottit: ideo in remunerationebonerum ope* rum cpuæ cperantur explet eos diuitiit ferreait» Mtbi bercïè nonitauidetur, quiainÃdelesfunt. Nf «ÿ DominS Dcum ac feruatorem fuü cognofcere uolunt. Vt autem ttoftra(qutfideles dicimur)Ãdet absiji operibus mortua efi: Ita amp;â iUorum opera fb ne fide mortua funt, atque utdicit Dominus LfaU .ifg.opera illorum,opera tnutilia.ltem.Efaiaa.ubi exprobrat eiffuamcontumaci3atlt;^ incrcdulitatl dicens.filios enutrhti amp;nbsp;exattaui:ipfl autem fprea uerunt me.Cognouit bospolfelforcfuumfamp; afinu» prafepe Domini fui.lfraet autem me non eognoult, lt;r populuf meus non tntellexit, t^e gentipeccas trici, populograui iniqultate, femini neq, filO* fceleratu: dereliquerunt Dominum.amp;c. Proinde inquit audite uerbumDomini principes ZodomorS, percipite auribus legemDei uejlri populus Gomor r,e.Qjjà mibi multitudinemuiâimarum ueflrarum dicit Dominusiplenusfum. amp;clt;etera. Ne ojferaiis ultrafacrificiumfruflra, Incenfumabominatio efi mibi, eyctctcra, Vn^ uel luce clarius euadit nihil boni operari poffe eos qui Deum dejpiciunt. Aut ccrtefiquid,idfruflrafaciunt nulà indçrecepturi mercedem,^ amp;pluribusrationibus probari
parabola;
nuncfuferfedeo.Qu«enam igHttr effet iÃ,ee uhlatitretBuner/itio,QuumInipjifnuUafiti Imô ^Utecun^faciunt,abomtnatt0efl Domino, No «ut» gù igiturdiuitU ac profperitateshuiusmundi,ac c^tetii cfu^uulgo ab hominibus bona uocarifoUt, tonorum pr^emia dicendafunt,ÿ paupertas amp;nbsp;ca» la mit as, ts^ cetera lt;ju,e tan^ mala uitantur, pcetue Ualorum.Sunt enimÃutinquit Lccleflafles,S.)îut fii (juibus mala perueniunt quafi opera egerint im» piorum: amp;funt impt/ qui ita fecuri funt, quafi iu» Ãorum faâababeant. Vndeinquit propbeta lob, Nortpeccaui,amp; mamaritudinibus moratur oculus meus.Non^ ifluc dicat per iaâantiam fuae innocentiie,aut mtolerantiam fua miferU, Sed ut fiobifper eum Dominus pr ^ber et manifeflum exent plumpatientiapeccatoribus: doceret^ tequoani» VIO effe aectpienda tam mala q bona quod isquot; idem alibi Paulo exprejftus indicat dicens. Si bona fu» fcepimus de manu Domini,Quur mala nonfuftine» amus, Siigitur bic borna innoxiusaquo animo tu» lerttmiferiasamp;calamitates, atq,- infortuniamul» ta: quanto magU nos qui quotidie Dominum off'en» dimus. Probat enim Deus hominem interdum ii^or» tuniif, interdumfalicitatibus, interdum diuitiii: interdH panpertate.Nec minora funt fer epericula inpauperfate g diuitiis,Propter inopiam enim mul tide
parabola.
tiielitfierunt, inquitEccleÃaftar» ProitiJe ht» datDeui pauperesfpiritu,aiuitM in fidefeÃeUca lo.i,fiue Careant Ãuepollcant diuitiit terrenit, Hine igitur difeite â charifiimi non 'feaper délia quij/c homines quoties illisDeus mala euenirefit nit. Nee quoties Ulis bona eueniunt, id fieri pro» pter bonorum operum merita.Qjio circa fi qui fint qui dum fibi fort affe iufti uidentur, tempérantes quanta poffunt à malo,ac fedulo facientes bonum, malif afflciantur,atlt;^ mcomodapatiJtunnefepu» tent i Domino tentari. Deus enim neminem tentat tefte l acobo, $ cd à Deo probar i. Qjium autem pro» bati faerint, amp;nbsp;inuenti fideles, accipient coronan uit^ tefte lacobo.t,cap.Quinpr^ftat(teftt?etro) Vtbeneagentes,fi itauelitDeiuolunttfi,malis afft ciamur, qmaleafftcientes.t.Pe.}. Quteenimefl â taus,fi quum peccantes alapis c^edimurfufferimust Kt fiquumbene facimus, amp;nbsp;tarnemalifdfftcimur, fuffierimus. H^c enim eft gratia apud Deum,tgt;Ptt ,1. Sunt igitur(utpaucis dicam)diuitUamp;pau* portâtes,profperitas et infortunium,bona ualetudo amp;mala,ac caterahuiufmodi,res i^tequibusbene aut male utendo aut premium aut petnam mere» mur.Nemoautem ignorât aliud effemercedem,aU» ud id quo mercedemnobtf comparamus. Sed hac baäenus.PIura uero qua de bac re dicenda forent, (^or*
PARABOLA. ^pntunicrifcrtaffe loco referuauimus.
At enim roget fortaffe quffpiam tjui fiat ut fit aiortiuorütam dira conditioiDidü efl enim eorû animat qui pueritiam tranfgrefii funt ob leue pec* catum, nequaquam damnari: fediufla punitione perpe/faad ccelumtranfire, lidutem quumnibtl tinquamdeliquerint,perpetuit angoribus crucian* tUT. Qjiur nonamp;^faltem perpefla aliqua puni* tione ad uitam aternam tramferunturiCerte ifluc «eretnr baptifmatii facramentum,quod tantam ba* ietuim,utetiam fi quit foret omni crimineuacantf idemifi omni uirtute praditut: nià baptifatus fit in nomine Domini noflri lefu CbTifli,non poteritun^ beatorum numero affociari, quanto igitur minut quinuUouirtutif nitoreornati, originalitpeccati macula poUuti funt. Sed interim licet caleflit re* gnigaudionon expleanturfunt tarnen ab omni do* lorit amp;nbsp;iebenna metu fecuri ac liberi. Hac futa qua de anima maioret noflri religiafifiimi tradi* dere, bac crédité cbariliimi,bacfidetantiqua efl, banc nifi mort mibi adimet nemo,banc quafo firmi* terferuate. Neqi poft bac quouit uento doilrina circunferamini.Noua omniabareticorum dogma* ta contemnite,purgatorium atqi ea qua de aborti* uiibabetnoflrafi^negantium, pluraq;multode animabus ignauijiime difputantium.Quonlam bac dicit
PARABOLA.
iUcIt Deminus: state(uper uias amp;nbsp;ulJete, ina terrogate de femitii antiquit quae fit uia bona, amp;nbsp;ambulateinea,liierrmiie.6.Hoc itidem fapiensû Hum bortatUT fuum,dicens ; J^tetTanfgrediaritttr» minos antiques, quospofuerunt patres tui.Pro.ti»
Poflremo autem quod anima corpus pro fuo ara bttrio tarn difÃcile moderari queat, nit il eft aliud in culpa,quim aftiduaaduer/ari/interpellatio; qut nunq ceftat omnibus undiq; modit animam oppua gnare,quo earn duia uirtutit detorqueat.Hec aper to (qnod aiuntj Marte earn aggreditur: fed latetia bustnftdiit femperfaUtt,atlt;^ bupotiÃimumartibus quod abineunte aetate tnÃnitit terreftrium rerun cur it earn impediat ,qu.e quidem prima facie adeo praue uideri nequtunt,nifi ex bit quauit proÃeifee rentur mala, bine Ãt ut ernnes negleâo Domini confilio (monentis ut ante omnia quaramus reg» num Dei)uixdumpubatatem ingreÃi,diuitias, bot^ noreSjgloriam, dquot; uoluptatem appelere incipia^ mus, Proinde fané beatus I oannes baptifta in utero matris fult;eà Domino eleäus,continuo ut pueritiJ finitum iriuidâ¬ret,ac propè inftare tempus quo int ciperet faUaciarum ac uaaitatum buius mundi effe capax, priufquamcontaminareturà mundo reli* Ãu fodalitiit ati^ bominum omni frequentia diui» nainftmäu in folitudincm fefubduxit, Q_uódfi quiSif
parabola*
^q|)»o/kùâ(enrrM annii, diuitiat,icnoret, ridm, uoluptatem, nbsp;nbsp;nbsp;alia eiufmcJi cotemnere Jé^
fccret,facile omttê dtabolUmpetum fupcrare fof» fet, Qu«e enlm efl alia ratio furitattf attf iiMUU» nitatli ttitiorum (jua efl tn puerif, nifi quod baruitl return cur it minime exagitentur, quod uel iflocart gumentodeclararipoflet, Oblato enim pomorum uni amp;aureoTumuelmaximo aceruo, contempta pacunia inpomapropenfluf ruent, Quamobrem quitfo,nifl quia td temp or it eorum animi omni tali* umrerum cupiditatecarettt, neqiadbuceiufmodi /olicitudinikus quatiuntur, Pernouit enim aflutue tile ueteiator bit ^tatihus corpora efle molliora,im* leciâioraqi,quà m ut diuitiit, autuoluptatikus,aut aliit eiufmodi rebus operam dare queant,Poflquam autem ^rum rerum curii cupidltatibusq^ bcminif anlmumfolicitauerit, facile eum ad quttuis fiagi* tia mpeüit-.fenfimi^ uirtutis faflidium cum ccele^ flu regni obliuione inducit. Qu^ enim beUa,qure lb tes,qu^bomicidia^apmedatrociniajflupra,adula teria, aut alia quantumuis fiagitiofafeelaa, quae barum return gratia non perpetrenturi Quid mot rot i An non bifee rebus aduerfarius nofler diabot lus iüufus, at if ex altiflimo aetemat claritatis loca iniaum obfeur^iimum^ ptoecipitalus tariarumf (iffiiuit nobis eifdemparadifi portas obflrui, fstucet
PARABOLA)
ftiuceiÃÃ^ dccrbijlimam ditif uorftgincWdptrMi Primus ctiimno^er omnium parctis buius fcekra» tiiiimis illufus confiais at^ in banc deteflandam gloriit cupiditatem induâus,ttd immitigMlem illU iram prouocauit Dominum, adeouttotannorum milia placari nolucTit,necmirum.Quid cnim indi* gniuSy quid moleftius,quid contumeiiojius, in DeS fieri potuit,ÿ ubi calum amp;nbsp;terram ad diuinumfu» um honorem cr gloriam creaffet,ccelo angelUjter» raïf bominibus decor ata ututrim^ perpétua cos leretUT, uencraretur, benediceretur^, flathnab utrisif fummi ill3maieftatc contentât qi abangelit quidem prius. Qui poÃ^fe tanta gloria cupidi» täte illufos uident, hominem cfuoiji ex infidiis adora ti in Dei contemptum iUicere nituntur, atlt;^ eodea Huo ipfi perierant ueneno perdere, Ibi tarnen,ah ibi inquam,miferbomouana iÃac gloria cupidia täte circumuentuSjdum fe fperat aqualem fimilêl:^ fore Deo, uiolatoDei pracepto mÃnitis calamita» tibus obruitur, fitiji eius longe miferrima condicioi Quidtandemi KönneuetereslUidoâiliimiorato» res, Philofophi amp;nbsp;Poeta barum rerum uefanacu* piditate laborauerei Q_uanquam eniminboeferè conuenerint omnes, quodfummum omnium rerum Deum aliquem eÃe non negerint: bue tarnen omnis torum cura ac labor dirigebatur, Kon, quo huie
placere
parabola.
pUcereniterentur,fed mundo. Vt'lt;^ cumadmir^ti» onebominnmbonoribut digni iudicarentur, mere* rentuT^.non folum quoad uiu Ant fumtnit affici bonortbus :uerum etiampofl mortem aternam {gt;o* fterif fui memoriam relinquere,ut tandem per banc famam immortalem, ipj'i tanquam immartales colerentur-.putabant enim muLti in bominü effefttU ^oteftatequodueUentdeos efÃcete. Quddautem eorum nonnuUt mundum defpicere uideb^tur in fot Utudine uitam agentes fpretit diuitiu atq bono* ribus'.ifiuc ipfum faciehant uolentes boc exc ellen* tiores aliif uideri, quôdfpernerent ea qua uulgus iitirarifolet. Kut quia copertum babebant nequai^ fefe perfedam ueri cognitionem(in qua pleriq to* tarn confumeb3tatatem)affequi pojfe,tantifper dû animus effet barum rerum curisimpeditus. Item quôd nonnuUl à gloria cupiditate temperandum praciperent, idfcrèfaciebant^ quia non alia ra* tione gloria facilius quà m fugiendo affequi fo* let. Itemquôdà uitiistemperabanty a^edantes prudentiim,iufliciam,fortitudinem, amp;nbsp;temperan* tiam: bocipfumfaciebantquia uirumtalibusuir* tutibus praflantem uulgus bominummirarifolet. A.tq adeo minus mirum efl In bac uana gloria cu* piditate aberraffe etbnicos, quumfint uel boefa* culo inter Cbriflianos baud uulgarieruditione ui* C jiquot
PAR. AB OLA, ri ijuos video in boc ita delirare,ut uel iÃuCHU^f^ ficum effe ducit, lt;juod nomina eorum quitus grati* ficariuoluntffuis Miis fiudiofe ingérant, quopof» fint perpetuo inter mortales memorari. Atque cat* verfo funt nonnuUi ingenio tarn parti uiriU, qui boc uelquouif beneÃcio pr^eferant,gratulantes interim fiti tanqui praclarum quiddam affecuti.quid quae» fopuerilius, autquidbac perfuafione dementiusi Namquidproderit bominimortuo leuis ilia nomiois fuicommemoratioi M.eruitbanc auarus illediues, meruit amp;ludas iUe proditor at^ mercator pejiü mus,aUiqi itidemeiufdem generis plurimi. SednS bine perpetuo cruciatui uel minimumfolatium fpe* rare poffenttEdiuerfo ueró, 'Num facratiÃimauir» giniMariae uelminimum gaudii augmentum adde» repoffetiÃucfinibil prater immortalem mortali» bus fui nominif memorid reliquiffeti Num ieato Pf * trolNum PauloiNum cuialiorum diuorumi Neque ueró adeofum imperitusrerum,utne[ciamutriuf^ generis bominum damnatorum iuxta zy beatorum pofteris prodeffe memoriam: quod borum exemplo ad itifliciae cultum aUiciamur, illorumuerà à uitiis abflerreamur, Prodeà amp;nbsp;ignaux iuuentutt doélif» ftmi cuiufq, memoria uel boc folo nomine, quód ani» mi adfocordix fugam ac feientix cupiditat cm incia tentur, Sed iHud moleÃum quodplerii} fludiisfei» cutix
parabola, tntU incumlentes, coÃultici^ incidänt,ut omnern cogitationem, fpem,labQrcmbuc référant, quo de* funäiffibi quafi rerum geÃaruni mercedcm ^cternS parctnominif fui famam.Quid enimÃultius, qudm earnfufceptilaborisfperarc mcrcedcm unde nibil neque uoluptatiine commodifis confequuturusi Neque eo minori repriebenfionc digni, quod hac in reCiceronc,Virgilium,Horatium,Ptinium,aliosqf immunerosjdoäiff^imosi^ uiros autores babedt, imà uerô boe magis culpandi qudd horum bac in re er^ tori ne dicam autoritati,nimiü tribuant,negligêtes interim diuinam iUamPauU, Petri,CbryfoÃomi, A«« guÃini,liieronymi, A.mbrofijatlt;^aliorü buiufmodi autoritatem, prtcdiäii omnibus longé anteponcna dam, quosnulla(utcredo)glorilt;e terreÃris appeti» tio : fed diuino ardorc flagrans ilia cuangelifandi, atque err anti populo ueram falutis ietern,e uian MonÃrddi cupiditas,ad inexplicabile laborum fub* eundum onus inÃigauit.qui dum nunc optata labo* rum fuorum mercede perfruuntur,nibilo minus earn quammuÃiremisCquodaiuntyttSquot; uelis fcquuntur, ^eternam apud poÃeros nominis fui memortam rcli» querunt.borumigiturcbarijiimi quà m etbnicorum fit longe potior autoritas: demusi^ operam ut Ãu» dioTum noÃrorum aliquis emergat reip.fruäus,quo poÃit quif quam euadere melior amp;nbsp;ad bene beatei^
C 2 uiuedum
PARABOLA^ «/«enJuwinprKÃJor. Ne^td»» perituram tioflrlt Idkoribui lt;}Udm perpetuam illam rtgni caleflit glof riamappetamuimercedcm.cjuo jietut fimul affe» quamurutramg;. Poflremo uero nenne b^c eadem armafunt cjuibus ipfumcalorit regem lefum Cbri» flumDomtnumnoftrum adortufeft in defertodia» bolui,iQjiid enim aliud Ãbi uolüi blt;ec uerba à filins Dei ei conuerte bos laptdes in panem:atlt;j; itidem iUa,à filius Dei es mitte te deorfum^ (^uim ut baC gloria eupiditate duäus temae oflenderet poten» tiam fuam atg^ origitiu fua; claritatem i Quid item iÃaibdC omnia tibi dabo^c. aliud,nià ut animum eins diuitiarum cupiditatibus irretiret. Satin bic aperte docemur diabolt inÃdias^ primai^ bac eins effe arma cjuibus nospotiffimum adoritur ab ado» lefcetiaiutab bis cautiutprudctiusiji nobls eauere» mui,Cbrifii exemple pramoniti.Sed bacbaäenus. Cüm Ãt igitur manifeflum bominem ex duabus pctiÃimum conÃflere partibui,corpore fcilicet, amp;nbsp;anima:Ãntij^corpori tucndo prapoÃti, reges, at:f imp er at ores. Knima uero potifices, cardinales, at:^ epifcopi:borumpartcspracipua funtjUt quanto efi anima corporenobilior,tantomaierc adbibeMdili» gcti3 ui hac ab omni impctu ac perturbatioefecura Ãt,quo libéré poÃitDci feruitio,tota uacare.quip» pequa ad hoc folumcreata Ãtdüii ueroprater clt;e» tcra
PARABOLA.'
itra adnitenJum,ut à itimiu ituperanJ/ cupiJiMi» tui(qult;e multarum pleruntif calamitatum caujfæ, cxiflere folent)fmt liberi. Ãîtarum raum ardorem /} lt;}uanao prindpum animos occupa/fe pótifex, aut epifcopuf,aut cardinalii mteUigat, dtuinifermonia fonteCit fieri pofiit)rejiingat.Ac fedulo utrinlt;ji pemitiofam reip. pcfiê omni ratioefugere fuadeat. A.ut fi tanta cui infit bella gerendi libido: ca pottus inÃbrifiiani nomm» bo/les expleatur, l^ectam pugn.Jdiautregnandi animo ad hoc proficifcatur, quà m utCbrtÃi (non fuo) imperia omnia tar arum tegnafubiiciantur. atlt;ji in iu cjutbut nUc exulat re» gionibutaltifiimumeius nonen coli, uencrari, at if ttdftdera toUi incipiat, fiat^ unum ouile at^- unus omniumpafior Cbrifiut. Proindefanè baudparua falutitbumanaportioeflpontificem babae folex» tem,pacit ac cocotdiatotiusreip.Ãhrifiianaama* toremac defenforem prudentiÃimum, ac uiamDo* mini fedulo ambulantem. Quälern fuijfe inter cate» ros loiadam pontificcm Hierofolymitanum fx per« literitaccepimus.lt;iuitanta prudentia cunda ad» minillrabat,ut tantifper dum uiueret,fecerit rex I u» daloaiquodrcäum efl coramDomiito. A quopofl mortem loiadanon folumipfe,fed amp;nbsp;omnu popu» lut cum eo continuo recefiit, daeliäoq; Domino Deopatrumfuorumfcruiuitidolit. i Plt;irrfnp.x4.
C } M.emi»
PARABOLA»'
Memlnerifit autem y utriufc^ generUfuperioret^ quanquamaUif prtefeâi fint, nihilc tamêminuidb uinofefefubditoseffeimperio,iti (^uibus imperänt ipfi :Necfufficiteosoperamdareut d rep.tjuam gerunt (jnam maxime abfintuitia,uirtutei,dt!^ opee-ra iuÃicU dominentur: Scd interim maxime curare debentut feipfos à uitiorum contagiis iUdfot feruêt uirtutibut quotidiemagiiac magu ornentur, uel hoe nomine quod efficaeiÃimum genus adbortati* enisfit,faccreipfos perfeäos qua à fubditis fieri uolunt, Qjiid autè proficiuntfi uel omnesfibi com* mifjasoua Chriflo lucrifaciant, propria autem anima iaäurd interim patiJtur, Perinde iftuc efl'et acfiquisalienumagrum colendumfitfcipiat, atque in eouel optime fuo fungatur officio'.proprium au* tem interim babeat derelidui. Qjiocirca putebre huiusrei admonentur quicunque populif praeffe fiudëtSapient.6-hifuerbif, Prabeteaures«lt;« qui continetif multitudines, amp;nbsp;placetif uobif in tur» bis nattonum, quoniam data eftà Domino pote/las uobis,amp;uirtusab alttfiimo: qui Merrogabit opera ueflra,amp;cogitationes fcrutabitur, Quoniam cpuum effietis minifiri regni etus, non reâè iudicaftis, nee cuflodifiis legem iufiiâ¬ia,neq; fecundumuoluntatê Dei ambulaflis. 't^onminor igitur bis quà m nobis aduigilandi cura incumbit ne inopinantes à Dot mini
PARABOLA»
nitto Oj^prîmantur, Qjjin potiusduplex lllû ta^o/ rf}.Debent enimamp; reip.amp;propriæ falutif rationê bakere, quo O' grauius etiam ludicium portaturi fvntfiuxtd illud SdpientU,6.iudicium duriÃimum tn bil qui præfuntfiet. Sunt enim fpeculätora Ec» cléfüe,qui(ut aitDominui)fi uiderint gladium ueâ» nientê, lt;sâ non infonuerintkuccina, amp;nbsp;populus /is non euÃodierit, ueneritiji gladius nbsp;nbsp;tulerit de eii
animam, lUequiicm iainiquitate fuacaptuse/i^ ftnguinem autem eiusdemanu fpeculatorum re* quiram. QuodtMiet/idefpiritualibutfpeculato» tikuspotiÃimüdixi/fe Dns uideri poÃit: ego tarnen infeculariiusquoqi locü babcre exiflimo.Qui nifl ' S^^dio iuflicke ac crebris precconum clamoribut
feeler at os panlt;e metu 4 uit iis ahfterre3t fummam» éjf in perquirendis attp apprebendendis impiis inu pendant diligentiam: paulatim tanta irreptura efl peceandi fleuritas ut, amp;nbsp;iuflorum mores corrum» pantur, quotum fanguis de manufaculariS fpeett» latorumrequiretur. Quod utinamin animum indu» I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cue queant homines. Ccrtenon folum non itaut
nunc expeterentur imperia, Sed amp;nbsp;multi depone» rent,multi etiam ohlata non acciperent, Ncc ultra effet tanta inter eos hanorum contentio, Sed expe» ttaret qulsqi (quiolimnoflris mos erat maioribus) donee 4 Domino per populum, in prafeäum flue
C 4 fpiri
PARABOLA.
fpirituakmÃue f^tcularem cligeretur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Poà blt;ec dutem oflendendum in neutre bcmif num genere effe queaquam cuiprlt;e Cdierif prdTOt gdtiua quicqudm mdulgeatur. De moriendi etiim dti^ ttdfcendi perpétua iüauiciÃitudineuanumfo» rebicmultadicereuifumeÃ. qult;ie tam aperte uer» bit nequit declarari unquam,quin re atlt;j) experien* ttd Ãt omnibus longe manifeflior, dtlt;^ ita omninoj fe bdbet ut dtcit EccleÃaÃicus.i^. Omnis cato Ã* cut fanumueterafeit, amp;Ãcutfolium ÃuäiÃeans in arbore uiridi, alia generantur, aliadeijciuntur: Ãc generatio carnis amp;nbsp;fanguinis, alia Ãnituramp; alia nafeitur. 'Nullus eÃigitur apud Domtnum perfonarum refpeäus. Neq; enimplusindulget fa* cerdotibus quà m agricolis aut callgariis aut calce ariis.Neqi PontiÃeibus aut cardinalibus aut Epià copisplus indulget quant regibusi aut Imperatori* bus,aut Ducibus,dut mcrcatonbus. Neq/ omnino pluris facit fplrituales quà m faculares. Sed ut quifque in fuo uitlt;e genere etus mandata fedulo fer uarefludet,aut negligit: utq^ fua forte Ãuitur uir» tutibus aut uitiis deditusÃta eü autamat aut odit. Qjiod cquidemmultisabbincannis perfuafum effe bominibus optarem, meliufcule(ni fallor) jes fefe bumana hlt;à erent.Tanto enim err ore,tanta q; men* tis infania uulgusbominum labor at: ut uixquuÿ exiÃat
PARABOLA.
rxifldt pareus,qui non ita cogitare uidcatur: Nu»i quant fefe cceleflii regni fore participent, nlft flUü babeatfacerdoient. Ac demumbeatunt je quif» que putat ati^ ht tuto rem effe quum hoc a/fequutui Ãt, Q_ua ht re multi adeo falfi funt ut quant fibi fperabant fore cauffant falutis, fuerit amp;nbsp;ipjif amp;nbsp;libcris ex.tretni cauffa exitij. Qjtamokrem quoamp; tutius paulô amp;nbsp;circunfpeâiusMutroc^uiUgerte» re agatur, multoi^ minus babituri fint fcelerati quod rodant atlt;^ ad calumntam rapiant offenÃ. Nonabs re fuerit hoc ntali(à modo pojjibile fit)ad falutemconuertere. Solêtenimparentesunumali* quemexliberif autplures nonnunquamfacerdotio dejiinare, pleriq^ autem fortune tenutoris quant ut ualeant(nonnuüi etiani agreftioris ingenÿ aut tena clor.u. quant ut uejinl) fcbolafticoprecio multüim» pendere, hidoâlt;K plane ac rudes notmunquam â raflttt ad facerdotium agunk iîoc(nifi fortajfe aliqua utilitatis ratio fuadeat) extrema profeäa dementiaefi. Ait.enim DominusEzecbielis.q.q^^ Populum meum docebunt facer dotes quid fitmter fanduntamp; pollutum, amp;nbsp;inter mundum amp;nbsp;immun* dunt oÃendent eis. Quamodo autë docebüt id quod ignorant ipfii Quoctrca probe,P.cclefiafticus,
fpeciofuntjuiquit, Caniciei iudiciS, (ff pref* byteriscognofcereconfiliü. Quis eà enimCut alia
C 5 omit
parabola* emîttitmyfdcerdos tam indoäus, c^uiMkC^e/^ forit pariet fibi uettdicareueteafuriTum(lt;iuod tfi nulto omnium mifarimum)unictli Ãt indoâut cotl feffor,ad bunc neÃio lt;iua ftducia omnet fermé con fiuuntindoâlytanquam ægroti quifefe ignauo ma» tunt committerc medico quirn perito. Kti^ ita fitf ut imperita multttudo la eadem perpetuo bareat Ãgnorantia,contra lt;juam confejiio poti/iimumbifU tuta eÃ. Nam (fui fieri poteÃ,ut if (juen(iuam rede inÃruat,lt;jui fit ipfe mak inliruäus:autbabeatcon» filii copiam cui fitfcientUinopiai nbsp;nbsp;nbsp;uero In boc
magnam rei familiatif pariemexbauriunt,uteru» d{antur,(iuod fane iuÃa omninç reprebenfknoca» raet,fi modo ali(iuanto confukius moderatbutf fieret. Ac nifi parentet ita plané In animum mdu» cereuiderenturfatius effe carerepecunia lt;fuà m fi* tio facer dote, Proinde (fuit(ptif fit iOe parent (}ul cupiat filium ad facerdotÿ dignitatem prmnouerif imprimitperfpeäo omnium ingenioÃfi lt;]uidemplu» ret babeat)deliget eum (fuemarbitratur effe indole omnium optima.Hune ante omnia doceat ccelefiia appetere, amp;nbsp;ejuürtjuid eà terreÃrium return con» tennere, tradatif eum praceptori, morä)t^ acdifi ciplinif (juam optimis imbuendum d puero,Xandem autemubifuerit iamannif firmier atat, tumdemS eius animum ad facçrdotium aut alterum uitage* nus
parabola;
nuiexptoret, lt;jui propter (Ctatit inconÃ4ttti2,an* tea omnlno cognofci nequit.Nec fubito patrio coa* üui parère a rbltrio in alterutrum uita genus præ^ cipitetur. Quone^ulla capitallor pejlisanima* lusafferri poteft. Nelt;f alia rci nuper nobis tot fcattdala genuitytanquam malts bominibuscalum* niantii oportunitatededit. Ne^- enim effent hodic tarn multi mali facerdotes: nifi indies nimia paren» turn inbumanitate facerdotium capeffere cogeren» tur inuiti. tiec tarnen protinus omnis illi qu^cunt^ libet faciendi detur licentia. 'Nondumenim fatis perfpicit ea *etas qua reâa funt aut praua^magisi^ femper appétit ea quafpeäantad libidinemquim nd falutc, S ed longé melius prudentiusqi faäurus cà parens, fi propofitls ob. oculos tarn (acerdot^ quim matrimonii commodis pariter amp;nbsp;incommodiSf fpacium illi concédât quern potiffimu uita curfum fequi uelit deliber2di.In qua deltberatione ad pro* priam naturJ nd ad parentis immoderate libidine omne conlilium conferre debet. Qua in re multum mali bis temporibus in exempla eÃ.Solitenim paf* firn in facerdotium pracipitari uixdum apbabiam tranfgreffi. Solentt^ illis magis femper proponi matrimonii incommoda quà m facerdotii pericula, Vroindeuerà flUorum fitprincipio curare ne terne reparentibus aduerfentur.Quoties autcmÃtCquod » - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pierun
PARABOLA.
flerun^ acdderefolet) ut parentes infldHtimuri géant,uclintiji eos ad facer dottü capeffendüuel tu» uitcs cogéré', fi refragetur animus parentu confü iio, nec fibi pojfe uidêtur propter uitiü aiiquod nat iura uiti agcre facerdotto dignd.lmprimu uiciofi iüamnaturâcorrigere fludeant, ac quantS poffint animüad jacerdotiü applicettt,Sed fi id no poffit: potior fit eif fua falus parentüi inconfulta confia lia.Nec in rc tampericulofa quicquam uereri opor tetparcntibusreluâart. Qjea in rediuumFrancifi cum fortiffiuum fe exbibuiffe accepimus, qui nullis unquani mortalium confiais adducipotuit, ut fa* cris mitiaretur. Qjeum aboqui effet ilii decretum cmnino à nuptiis tempcrare ac ccelebs uiuere.lndi» gnum fe perpetuotefiimJs qui tamuenerabile, tarn* que purum E-Uchartflia facramentum, tam uili fordidoq;pedorisfuihofpitio indies exciperepra* fumeret. Cui haiid minorem quisqj noftrum debet honorem ac reuerentiam, quà mfiuntgenitumDei filium lefumCbrifium infurnma maieflatecalitus defcendcre uideret,quippe qui fub iflocpanis inuo* lucro non minus uiuus acpotens latet,quà m eft in regno ccelefti ad dexter am patris refidens cundaip gubernans. Huius igitur exemplo difcite â adole* fcent es, quà m non fit parUa res fungi facerdotio, 'Neqi id contcmnitejed reuercmtni, quod uobisfa*
âu
parabola.
ôucritmuÃofacüiuSjfiiuxtaPaulifuafumquif^ fefe probe exploret priufquamJepane illo fumere pri(fumât. Semperq^ blt;ec dus diäa animo obutrfen tut : Quimanducat indigne iudiciumf(bimaiidu* Cat.t.Corintb.tt,
Sedduo bic forfitan qu^erenda funt. Imprimisf HumDominusplusuideaturfjuere diuitibus at;p opulentit in fumma uoluptate äcrerum omnium nfÃucntia uitamagentibus, quam pauperibus atlt;f inopibus in fumma cegeflateacmiferia uiuentibus» Non placet.Qjjamuis enim tarn paupertatem quam diuitias largiatur Dominus, iuxta tUud. Dominus pauperem facit amp;nbsp;ditat, humiliât, amp;fubleuat, .i.Regwm.x.Qüumttfmcn nibilopluru fintincon» fpeäu eiusdiuitiit quà mpaupertasifalfoigiturui* delitur uni plus indulgere quam altert, ed q, bulc iiuitiai,alteri uero paupertatem tribuat. Pufillum tttim er magnum ipfefecit,cr aqualiter efl iüi cu re de omnibus Sapientia.6, Rtncdicitq; omnibus qui timent Dominum pufillù cum maioribus. Pfal, atj. Porröautem quodnunc temporis unumpra» flantius atq,- eligibilius altero uideatur, idexbo» ninum confuetudine ortum e/fe con/iat:quod nobls rerum paulä altius repetito exordio declarandum efi latius. In principio enim quum creajfet Deus (celum amp;nbsp;terramferat terra täquam uacans quad!
b^ere
PARABOLA.
,in cuius poffcÃionem 4 Dcmhio Dec mifi fus efl Kditm,cunäis eius(dempto arborif fcienttlt;e boniamp;mdll)fruiturusfruäibus. KuäauetoKdut familiafliberi eius fepardtimbabitareac per paria ^uo^ ccniungi ccepere, non quod uliaadbucef» fetdiuitiarum contentioaut controuerfid,fed quia numerus eorumquotidie magit ac magisaefcendo tantus euafitjUtaptè una domo capinonpotuif» fent. Studebat enim quisque cum fuo coniuge li» berifoperamdare, adeout ba tandem familia ita auäa,in alios ati^ alias rurfus in infinitum druide» rentur,ac latiusquotidiedifpergerentur, quot;Necdum quicquà merat alicui proprium. lieque{t.eges,nelt;f Jmperatores,neque lex uUa.Poflquà m autem homi» nummultitudo in infinitum ferme excreuiffet, ac lonam totius terra partem occupaffet:confentane» urn fore uifum efl prafcäos coflituere quibus rei» publica adminiflratio atque imperandi poteflat committerelur.ea deniumlege ut neque conflitue» rent neqi adiäo quicquam praciperent, mfi prius populum confulutffent, aquum ne uidereturan w* iquum,boneflum an turpe,quod conflituere ueUent. Turn primum bomicidium legibus probtberi ceeptS, atque inccefla nuptia primum à legitimis diuifat Dam anteafratresfororibus, patres filiabuscon» iungi licebat,nec utium erat illicitum matrimoniu.
Vbi
PARABOLA.
Vii autem uiderent bominet borum fuperlortai itii fiitutù boniftam cpiandaat ae liberalem uiuêdi con* fuetudinem induîlam effe^ nec tantam bominum vmltitudinen commode in unum conuocaripoffe ^uoties effet pnciêda lex,tandem eit liber am quid* uitimptrandi ac probibendi poteftatemtradiderej ita ut non ejjct iSif ultra neceffe populum confua Ure\ Tumdenlipfaâum,ut totus terrarum orbit in rtgna,imperia,ac deinceps infingular fingulitpar ë diuifuifit qui anteafuerat comunu.Tum demS t5ftitutü,ut quiiqi fua forte cotentus,altaius pax'^ te» nec ui nec dolo diminueret, t^ecdum emen* di aut uendendi contraSus inucnti: fed permutati* â¢nibui negotium omne perÃciebatur.Nondum enim trat nummorum ufus,fed quia non femper(ut inquit luflinianuc) necfacile concurrebat,ut quütu ba* beret quod ego defiderareminuiccm baberem quod tu accipere uelles,eleâa materia efl cuius publica ac perpétua aflimatio difÃcultatibus permutatie* num aqualitate quantitatif fubueniret. Hine num* mot cudi iuflum,ut bis omnia quibus egerent bomi* netcompararentmr. Turn demumcapitquif/ptan* ta pecuniarü auiditate flagrare, ut nihil penà ba* beret quonampaäo eatÃbipararet, quälet adbuC bodiepaflimexifluntplurimi. Ex qua tandem pe* cuniarum auiditate nata efl inuidia, quantoqt ma* ior
PARABOLA/ ioTeratâiuHiitium copia, tantoma^ii crefcelathtt diesplura babcndi libido. Vnde imprimif capere Regcïrffiÿ Imperatores Merfediaicareac ferro experirifjuii eorunfolusTCgnaret, Hinc caÃra utrinqi .ediÃcari ccepttt,at^ hominumconuêticula muTOacfojja cingijCjuo tutiores ejfentabboÃium incurfibus. Procedente uero tempore ({uum multi fua bona autui boflium, aut intemperStia aut pro» digalitate, aut alia ratioiie amitterent, at^al^ ediuerfo aut dolo aut ui ab aliif eTipiendo,aut par» fimonia rem familiärem exag^eraretit, ubipriut erat tecpua omnium condicio, nata eà bine fortiuiu omnii inaqualitas .Turn demum fetuitutes,multa'lt;^ aliaintroâuéla futit mala, atlt;faliuidiues,-alius pauper, uocari coepit. P oÃquam autem(ucl Salu» fito tefle)diuitia: bonori effe ccepere, amp;nbsp;eas gloria, imperium, petentia fequebantur: paupertas probro iaberi coepit. Qjuodfteadem hcccfequerenturino» piam,colereturiji magis pauper quà m diues: baud minori Ãudio appcterctur paupertas, quà m nunc diuitilt;e, tanta inuafit homines glori^e cupiditas. ManifeÃum eà igitur in confpedu Dominidiui» tias ttihilo ef/e p otiores mopia,neque bas uni largi turpotius quà malteri,quodfint meliores aut dete» riores. Sed iuxta Euangelicam parabolam tribuit unicuiq^ fecundumpropriamuirtutefuam: unidua altert
PARABOLA;
aïtcriquin^mnaz, alteri uerounam. ioceftuni tnaiores diuitiat, alteriminores-.unigrauiorê pat/» pertatem,4ilteri leuiorem.DomM enim eft terra^is^ plenitudoeiui. Cur ergo non liceatei omnia fua profuo nobis arbitrio impartiri. (^uis eft qui ei re» filiere poÃitiProinde fané noftrü eft partes nobis 4 bomto datas aquo animo accipere. curare^ ne eis abutamur.Ãetf fimilesfimus fauis obmurmurantit busQomiitofuoac dicentibus, Cur me in grauius Opus conftttuifti quam couferuummeum, aut cur ^ibi duriores partes dedifti quam illii Sic enim li» bet ei qui dominatur cüäis dominantibus.Nos ope»
demus ne quis ei obmurmuret unquam. Sed ada nitatur quif'^ fedulo incumbens operi fibi dato: id» fjueadeo animo lubenti acbeneuolo.Wbil enim ni* fiuerbera c^murmurando lucrifaciet fibi. Porri autemquodfibicdiues donareturdiuitiis, utlaute nc delicate in [ummoocioac uoluptate uit3 agat fion minus poftea fempiternis fruiturusbonis: pau* pf r Kcro inopia,ut bic infumma rerum omnium ege* ftateacmultis calamitatibus uiuat, non minus Otanis miferiis -n futuro feculo cruciandus-.facile uidet quifq; quam effet pauperis deteftanda con* dicio.Sinautembic diuitidaretur omnibus fuis de* fideriisfatiffacere,eo omine ut in futuro fieculo bo* nis careatfempiternis;pauperi uero miferias pati,
D utin
parabola;
ut in future fitculo fewpiternif bonis bectUT: Tta ^iuo^ Ãerct ut plus uni iniiulgeretur quà m alterh Qjjaniiuumenin uiciÃim altert uaîuptatem feque» rctur luäus, alteriuero contra luäumfequeretur uoluptas : Effet tamc eiusfors longe optabillor qui pro trffitoria ac breuimiferia eotffequeretur ater* num gaudium, M ultoiji miferabilior alterius qui pro breui ac uana uoluptate fortiretur /Cternam mi feriam.Sic igitur res habet, Qv^cunq; nobis largi* turDominus,ea tanquam inflrumenta qutedam lara gitUT,quibus lt;ttcrnam nobls paremus gloriam. Di* uiti quidëdiuitias, uteas ad beneÃcentideöferen* do eam confequatur. Pauperiuero egeflatem atlt;p inopiam, ut per tolcrantii fuameaitdem confequi mereatur, Atquecodem ferè fefe res habet modo» fcelicitate amp;nbsp;infeelicitate, rebus aduerfis aeprof* périsatqi aliis donis, îtlequefacilius uitiaternam affçquere diuitiis quà m inopia,nec contra facilius inopiaquà mdiulttis. Quentae^oduminfeholisubi tarn a:geni quà m diuites uerfantur difcipuli^bithtlo tua gis proficiunt diuites agents, nec contra agent diuitibus.nequeenim paupertas quicquant, ne^ diuiaaprofuiit autotfuntad difeendam leüionë, Sedfi (cateris paribus) uterq^ parem difeenda le* ûioni impenderit diltgentiaw.ftet ut neuter altere reétius leétionemcalieat. Contigit autemncnnun^
utdi
parabola.
tof ilun condemn il tui pt, quifortaffeultam adet ftiK effet pauper: uti-^ itiops ,eterna morte mulOa» tus fit,qui fortaffe panambancnunquam htcurrif» fet diues. At neque paupertas tarnen nec^ dtuitilt;e buius reiculpandte funtffed is bontoqui res profpe ras aut aduerfas immoderate ferens,aut ittopia, aut iiuitiis fuis abutitur.baudfecusquambomo ekrb US quibomicidium, aut aliud flagitium commifit, quanquam iJ fortaffe fobrtus nüquam perpetraffet: Minime tarnen uinumculpari debet, fed ipfe homo qui per intcmperantiam fuam uino abutitur. ç^uo» circa baud inepte fanèTercnîianus iüe Cbrcmcs^ La inquit qUiCquidem in bomlnedicuntur bona,pa* rentes,amici,genus,diuitia, amp;c,perindcfuntutil» lius animus qui eapoliidet. quiuti feit, eibona: ti qui non utitur rcile,mala,Ãlinc eft quod in euant geliobaudcitra exprobrationem auaro obiicitur. Recordare fili quod ceperis bona tua in uita tua: amp;nbsp;Lazarus fimilitermala, Nunchicfolatiofrub tur:tuuerócruciaris, Luc.tb, quafidieat, Vide mifer quo te induxerint, quataqi mala pararint tu,e tibi diuitia acfacultatcs,quie tibinimis bona uidc* bantur inuita,quibusq; infummis deliciis abuteba* re, Lazaroueró fua calamitatcs (qua uulgo ab bom'nibus mala baberi folent)quas tam forti animo P'iffui efi in uita,fempiterna bonapararunt, Pro^
D 1. inde
parabola;
Inde uero Deminut Deut neÃer qui in altif ialitat altiliimusmaximi feipfum bumiliare, iîle iffe cuiuifunt omnes dibitiit cundaij) Regum feefitrtt pauper fieri uoluit.Dtuites quiJemfuo mènent exa emplo, bt quanîûuit magnis poUeant facuitaiibuff femper paupercsfint fpiritu, ac mifereantur pdu* perum. Mqueetiamfiadfydera ufy exaltentur, ipÃfefe femper bumHient.Pauperetuere ne inper» fcquuticnilus calamitatitui'qifuif aut animum Jet fpenJeant, autblafpbement: JumuiJentilluÃr^it tiium ccelcrum regem fpreti(Jiuitiit,elcgiffelnot piam, atlt;^ ut quotksprepter incpiam cetemni fe i mundo moleÃe ferunt: cogitent feà Domino minit me cotemni,qui (y ipfe contêptut,fpretut, irrifus, ati^ odio bahtus eà multitip calamitatilus pref» fus. Quodamp;alias intercaterauoluiffeDominum folatio effe oppre/fit ipfe fatis indicat difeipulif feisjdicens, S i mundus uos odit:Scitote qudd me uo» bitpriorem odiobabuait.lo.t^. ALj baecquidem ipfa eà ratio curDominusnoÃer lefus CbriÃusdit uitibusinterminctur, dicens, Vlt;euobis diuitilu« täTc.^io quod eit magismalcdicat^aut contenat eos maoii quam pauperes.Sed ut bis minis territifeJu lo fugiant prodigalitatem, auariciam, faÃidium, fuperbiam, amp;nbsp;arrogantiam: acper beneficentiam fuam ccfleÃi confortieiungimereantur. Pauperes
ueto
parabola: iKrolÃJftiiusdUoquen! confolatur bis diälfj'Beatl fduperes amp;c.'Non lt;juod iUifpotius quint diuitibus ealefte regnum poUiceatur, feduti iftoc folatio exciti Cdueattt impatientiam, defpcrdtionemque, actolerantU futeuitam teternam fludeantbubere Vtercedem. Neqiueromirüutdcri debet,qudd dum uult omnes ad uitam reducere, unum mitiK urgeat: altCTum ucro blanditiis dc promi/iif aüiciat, Cont» pertum enimbabemus diuitiai plerunq,- comttari arrogantlam, paupertatiuerouiciaam effe Malet rantidm, unde optime precntur Ecclefiaflcs.jo, M.endicitJtem tnquiem amp;nbsp;diuitius ne dederis mit bi,tribuc täutum uiäui meo necelJaria, ne forte fd* tiatus iüiciar dd negjndum, üf dicdttt quueflDot minusi Kut dge/idtrcompulfas fur er amp;nbsp;periurem nomen Dei mei. s i dutem opibifs diuitum dccedct rrt promijiiobonorum ccelejiium: profeâo drrogdn tide mdiits quoddumfomentü fuppeditdri, atq/ oleS (quod diunt)Cdmlno dddi uideretur. Pduperiuero fi prêter cdldmitdtê dti^ miferidm ddderentur mi* nde-.uidcretur irritari mdgitamp;dd defperdtionem furoremifpïOUocdri.Ktip bdcquidem hdâcnus.
Secundo uero inuefligdndum uidetur.Quum fit diuind gratiitquicquid fumus dut poffumuSjttum uni plus grdtidC tribudt Dominus lt;pià m dlteri, md* gif bu ne ad falutem trabens quà m ilium. Quonam
D 5 enim
PARABOLA*
fw/w pa30 fitter fieri pojfe uidetur ncvtiutoi vei iibipfaflattm adalefccntia ade^t lt;^ult;ie reäa futti carain Dominoapplicare fe,alios autc non itidemi ne hoc quidcm placet, Efl enim ifl^ecbominuni culpa, non Dei, qui lt;equam omnibus impartitgrt» tiam,atif al ipfaflatim adolefcentia pari gratia nos omncs extimulat, uocatq; nodes at^ dies ad facienda ca quaiducunt adfalutcm. Sed banc gra* tiam multi oblatam negligunt magis diligentesi tenehras quim luccm.Alij fef? prabcnt gratia,, to» tiii^ uiribus nituntur ad ea ad qua uocat gratia, quibus fedulo adnitctibus cooperatur Dominus,ad» dit'q; conflantiamacrobur. Klijueripeccatiscor» rupti,abeoreietlifunt, eoi^ nullum^erre pojfunt frudum,nec quicquamboniagcrc.Stcut enimpal* sues non potefl ferre fruâumà femetipfo nifi man» fcrit in uite (utà nquit Dominus, ïoan.i^.) Itanee^ nos nifi in eomanferimus.iqunq tarne definit Domi» nus uocare iUos, atque itcrum ad fe utredearitmo» ncrc, Quinimó neexpulfus quidem recedit,fed ante oftiummanctpulfans, ut ei aperiatur, Mini» nie igitur Domino imputandum quod nonnuUi de» cemautduodccimautplures annos, nonnunquam etiam totam uitam tranfigant, Mquitatibus us^. adeo inuoluti, utnein animum quidem indueere qucant aliter c/fe inflituendam uitam, 'Namut ad»
PARABOLA»quot; iierfttriuiiUenofter diabolus perpetuo nos nüHut impfllaeadprauantaedtuerfolcruatornolier ic«. fus CbriÃus numiiid definit uocare ad ea qu^e reäa funt, Qjjonil ante omnes mgenita quadam fragile täte magis appttimus uana quim coeleÃia : Ã( uti fjcilius fpiritui maligno aufcultemus lt;juà m diui»^ »o,lt;juippelt;juinilnffi uoluptaten,ociü,ac delidas amp;nbsp;catesa putbus earn cm baud ignorât deleâari plurimum ob oculos ponat, at;^ bis rebus adeo ho^ minum mentes commouet obtundit^,utfalutempltt. né obliuifcantur fuam,negligant^ ad eandem Dei e^timulantemgratiam.Hoc igiturpaäo Ãeri folet, ut alios aliis longe melioreultamagere uidcamus, nonquia plus gratia accepaint à Domino:fed quia nagu fefe applicant ad ea ad (jua uocat fpiritui fanili fibilus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Atijui bic mibi obflinate(ut faiet) ab bareticis noÃiis occurritur, dicentibus baud ita fefe rem ba* bereut dixi,nec effein hominis arbitriofitum appli Care fe ad Oper abimauel auertere, fed ut cater a tmnlaÃta amp;nbsp;hoc Ãeri ex mcra nece/iitatc. Proinde à Lut here (ad te enim fermo^ fleüendus eÃ, qui es buiusfeäaaüäor)hfc mibi optem banc tuam in» terpretari fententiam^quam ne tui quidemfeäato» res intelligere poffunt.Dicunt quidem certe intelli» gerefcifed re parumprobant, Age Itbet bic ueris
D 4 (nonfa.
PARABOLA.
(non f0{gt;biÃ/c(f)rati0/iitui tecü ägere.QUitnJo Ãà omnia fieri en necejiitate, uin tu alic^uata effe necefittatemxuiuelijpfe Deuipttrere deieati Mibi fané ita uidetur,namp omnia fiunt neceffa* rio,non potefl Deus non permltterequin ita fiant^ ' ^uod enim fieri neceffe efl, id idem non fieri impofl fibile efl. Nequaguà m inquiet fortafle, fed ita ifluc intelligi uolo(quemadmodumamp; allât mibi à tuit interpretatum fuit )Omnia fiunt ex necefiitatefid cfl fato quodam,diuinoi^ Deiiudicio. QJiaenim Domi nus fieri uult, neceffe efl ut fiant, qux autem fieri non uult ea fieri impoflibile efl.Prote, Sed ifluc ip ⢠fum non fatit inteUlgo.Si enim ita inteUigai,O»tiiilt;t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u
fieri iudicio Dei,id efl, diuina eius uoluntate per* â vtlttente,quafi nibil fiat quod non faciÃimè lt;lt;nbsp;Domi no impediri poffetfi uellet, bona igitur opera, qui fiunt iudicio Deiiqu^ ne uelle quidem impediri po* tcfl unquà m. M.agn.e enim in cofl antike foret eu qui not perpetuo adbona opera inuitat extimulat^, itamutarc fententiam,ut eadem impedire ueUet, Sin uero(horumenimalterumdicendumefl tibi)ita inteüigiuelif,nibil fieriquin Deus hoc ita fieri ue* lit uoluntate urgente, ne hoc quidem uerum efl. Sape enim Dominus tum in uetaiftum in nouo te* ftamento increpant atque acerrime reprebendens mala opera, fatis indicat ei multum effe molefta,
tantum
PARABOLA.
tantum alefl ut ea Ãcri uelit, item ait Domlnua anima qua peccaucrit, ip fa morietur. Ipfeautem non uult aiicuius mortem.I gitur necuult quemque peccare. iJcoq^ iuflitotieimiquitatesfuaideplo* rarunt, ueniam implorantes quodfeciffentquippi» am,quod minimi fatlumoportuerat.quid enim efl aliud dicere tibi D omme peccant, quà m fateor me aliquidperpetraffeuoluntati tua cotrarium. Nem» pc mJdata tua tranfgreffus fum, qua tu uit feruari nimif, quid quafo efl aliud peccare, quà mfacere quod non efl faciendumiQjtonam autcm modopect cat quia neceffario, p omnino non efl peccandumi Deniqi(ut tuit ipfiut faâit te urgeam) fi omnia fiût ex neceflitate,quid igitur tarn crebris couitiit pon* tiflcum,epifcoporum,ac facerdotum omnium omnia teprebenda uiciailta ne obflinate ncceÃitati,diui» no^ QeiiudiciorefifliftSi ita Dommus omnia fieri uult, quin tu eos ftnis diuina uoluntati obtcperarei $ed dicesfortaffe ea quafaciunt diuina uoluntati effe contraria eoif mérita i te reprebendi. qui fi» unt igitur ea diuino iudicioilta neDeifs temere fuo ipfiusarbitrioaduerfatur t quiduerbit opus efli Sileant leges,pratorumi^ adiäa,acfuo quififfrui atur ingeniOjfuretur, latrocinetur, adulteretur, amp;nbsp;quocunc^ rapit inf ana libido fequatur. quid enim bac fruflra minantur, S i omnia ita fieri neceffe fiti
D 5 Vonant
PARABOLA*
P0/iMt reges nugilhatns omnea aùi toritatem,nec uUrtt tantif reip. curli foUcitentur» Sileant amp;nbsp;fceler^tiliimi tui cocionatores, nee am»^ plius utrba inaniafundent, Ã2jJà s qiufo bic nobit ftffersrationest Tf^idiculasfanè 4Cpu£riles,qual{4 funt omnia i/}lt;ec noua tuadogmatat cpeotum Ueet bofiam partem perlegerim, nuUatamen inueni qu^ non faciUime uel à pucro refelli poffent. tantumal» eà ut uctum Ãt (quod tu tmpudcnter gloriaris) iU veras effe omncs tuas optnionesjfacrisq,- rationibui munitas, ut nemojtt tbeologorum qui uel uerbo eit ultra obflflcrepojiit.Qjio fanè(ut alias plurimum) tnantfeÃiÃime Ignauam prodis ingenij tui impu* dentiaa.qui quod efluieiodandum, no uerearu ti» bi ducere laudi, lamdudum enim omnes qua.fi abice do clypeo tibi cedere uidentur, non quod inexpug* ttabilibusrationibus eos occideris(ut uerbit utar tubs): fed quodtemeritatemuitare Ãudeant, hdeo cnim tua omnibus innotuit impudctia, atq; improba loquacitaSfUt obfornacif(quod did folet)uerbis ob* Ãruere fadliusforèexiîiiment, quà m te loquendo uincerei Sed bac miÃafadamus. Huila enim mibi tecum eà conuiciis certandi libido ; ucrum herclè nonpoffumnon maleÃe ferre tuamdementiam, non tam quà d tu à reéta aberrcs uia,quà m quad metro» rem nitarc induccrc quemuis,
Heliiceps
JPARABOLA.
î Delneeps autan cbariÃimi (^uo pa3o aîÿ oilai tam gratiamnegliganî, alijJefe gratis accomma» dent, paraboldc no/lM ex^licatio latins manifefli* usq; declarabit. Exiflunt igiturnonuîlimortaUum, lt;lttifimulatlt;j^ banc crbif terrafcholam ingreÃifuntf uitamfuamquà moptimeinftituerefluJent, Qwoj nequâquam ifloc paÃo inteUigi uelim,quafi fint qui fimulalf nati funt boc ejficere nitantur, Sunt cnim (ut alias diximus)tum corporis membra moUiora q ut uirtuti Oper am dare queant. Sedubi boni ac malt capere difcretionem incipiunt,tum demum pcrfeiJe ùtmundum prodire uidentur, haâenus ignari ubi fuerint aut qua gratia bue uenerint. Talem fuiffe Tobiampropbetam accepimus, qui à puero uiam îiomini feduloambulauit,Cumqi uirfaâus duxiffet uxorem, amp;nbsp;ex ea filium baberet, docuit cr hune à teuer is annist imere Dominum, amp;nbsp;ab omnipeccato abflinere, Tob.uA.lijpaulä aduirtutemtardiores, principioiiuucntafalluntur illuduntur'qi diumi* feram agentes uitam : tandem autem ubi uident tempus uelociÃime praterijfe prope^ boram in» fiare extremam, atquectiam à praferiptum fibi tf Domino terminum attingcre daretur, parum ad» nodum temporis fupereÃeuita : tum demum reû pifeunt, redeuntqueht uiam, atque ita ftrennue Optra uirtutis exercentjprioris uita panitentiam agentesf
PARABOLA*
agentes,ut in bora mortis [ua non minut aUiÃimo f receptor ifatisfaciant iis qui uel â tenerit atmit in omnioperebonouerfatifunt. QualiffititManaft fes rex IuJa,filiusExechilt;e,quipoftquam diu uiam Mquitatif ambulaffet, tandem conuerfus ad Uomia num,egit pcenitentiam,amp;placatus efl ei Dominus »t.Paralipo.j^.Proindefanepulebremonet E/aiat ,^^,dicens,Dcrelinquat impius uiam fuam, amp;nbsp;uir iniquus cogitationesfuas, amp;reuettatur 4J Domb num, amp;nbsp;mif trebitur eius, amp;nbsp;ad Deum noflrum,quo niam multus efl ad ignofcendum. Hoc iilud efl quod diuina nobis innuit parabola M.att»togt; per operarios qui bora undecima in uineam ueneruntf die uero ad uefperam prouoluto, parent iis qui totu diem operati erant, receperunt mercedem, Atque ifluc ipfum quum pluribus facr^ fcriptura locis probari poffet,tumpotiÃimumLuc.t^,per parabo» lam defllioprodigo. Aliusautem iamprimum, in» quit,uirefc{t atas mea, libere adbuc poffum qu^e meocumqi libct animofacere,acfrul uoluptatibus. Dumqi ita temerc fldit iuucntuti,priusquà m quo fe uerterit intelligat infperato opprimitur à Domino^ talcs nobis flgniflcariuidentut inEuangeliofAat^ .ij.per fatuas illas quinq/ uirgines, qua accepits Jampadibusnonfumpferantoleumfecû. Quoinlo co fi dem nobis lampa des, oleum uero opera bona
repra
PARABOLA.
repr^cfentirc uiJetur,ut autem nuüuseà ufuSfUifi ut infufo oleo lumen pr^beant: ita inutillf nuUai^ eÃÃiies, nequead lumen ^term claritatit perducerepoteflquencjuam, qutenon operibus de» coTatur,ltd!]^V fatui fidem fané babere uidentur ^umfmtbaptifattmncmine Domini lefu Cbrifli, amp;nbsp;uocenturCbriftiani,fedmortuam.Dum^ nullam habet tempor if rationem, put antes fefe fatis tempe» Ãiue ubi proueäiotif fucrint lt;etatif bona opera fa» âuros,eaijuefemperproferunt in craflinum,media noäe, hoc eà In optima ac robuÃiÃima atate, dum adbuc in medio miquttatum fuarum harent luto (tota enim eorum uita nifi nox eÃ)uenit fummus illefponfusatqueopprimiteos imparatcs. Qjtocir» caprobeneglorierif, mquit, Sapiensin craflinum, Ignoras quid fuperuenturapariatdies.Prouer. atlt;^ idem Ecclefiaflicus, Non tardes inquiens con» uertiad Dominum, amp;nbsp;ne différas de die in diem, Subito enim ueniet ira illiut,esâ In temporeuindiâa difperdet te.Eccl.^. Porrà autê aliufperpetuif fcor tationibuf, detraäionilus, ebrietatibus, autauari» cia,autalilfquibufuifÃagitiif obnoxiui ataic cofu mit.Klii dcniqj uitä trifigüt ocicfi,hoc eÃ,(fi quif» interpretari uelit) diuitiarüfortajfcfat habet,fua forte cÃtêti,necullapramûtuTauaritia, neqi luxui, neç^ intêperantia, nelt;^ luxuria,ne^ detratlióibut, nee^-
PARABOLA.
aliit huiufmodi uiciii dediti, Sed interim nibit cperanturboni, t) mibicomodi/iimeintelligipoffe uidcnturperferuum ilium inutilem, lt;fji domini fut pecuniam ttclt;^ abligurierat, nelt;ji alio quouis paÃa fidgitiofe dilapidauerat, fed faluamferuäuerat do^ necrediiffet hcrui fuui: cxijlinuns itafefefatiffd» óurum dominofuo. At ueró quiu pecutiU illam di lucrum non applicuerat, ideo iratus dominus iufiit eürapi ad tenebrasexteriores.Mat.i^. Ita^fum* mus omnium illepraceptcr uidens aliquemin och aut Mquitatibus obflinate peTfeuerantem,fubito il* lumadfe.patiturq, eum in peccatisfulsmori, amp;in ieternlt;ecaliginiipiflrinii rapi, iuxtailludfapien» tis,nefcit homo Ãnemfuum^fedficutpifcer capiütur bamo amp;nbsp;aues laqueocomprabenduntur: Siccapi* untur homines tn tempore malo, cüm eis ex temph fuperuenerit, Ecclef.9,boc autem idcirco facit ut cater orum quifqi fefefedulo corrtgere nitatur, dif» catif alieno cautus periculo nonfolumfugere ma* la,fed etiam facere bonum. Peflilenteenim flagel* lato(inquit fapiensProucrb.i9^ )flultus fapieniior erit.iuxtailtudRfa.ió, Cùmfecerittudiciatuain terra Domine, iufliciam dtfcent habitatcres orbisi Vnde amp;tpfe Dominus fupplicium fumpturus de duabus illis fororibus Oolla amp;nbsp;Ooliba, auferam in» quit fcelus de tara, Lt difcent omnes mulieres, ne faciant
PARABOLA.
fachntfecûdumfcelusearum, EzecJ.ij, QuoH autemait DommutEzecb,^^, J^olo mortem ii/tpii, fcdutconuertatttr impius i uia amp;nbsp;uluat.ldneciua» tjuà m ita intcUigi poteÃ, NoJo peecatorem mori tantûper dit peccato oinoxius eritjed uolo ut ul* uatdonec à uia Mquitatif fuæ conuertatur. Sic enim inteHigendoDominus multif argument if mani feÃc uauitatifargui poÃet.Sed ita (meo berclè lu» djcio)ucrbum iflud Domini inteüigl debet. Nolo,id t,1,non appeto nelt;jue depdero mortem impiji fed longe malo ut conuertatur iuia amp;uiuat, atque adeoita interpretari religio effet mihi, nifiipfe Dominuf banceandcfententiam. Lzechiel.i8. ita aperte eloquutus effet, ut ipfe fe eodem paâo m» terpretatui uideatur hifuerkif .Nuntjuid uoluntatif meaefi morsimpij, amp;nbsp;non ut conuertatur à uiif fuif uiuatiQuafidtcat tametfi repente nonnun» quà mpeccatorem adoriar, at^- opprimam inopb tiantem.llud tarnen minime debetif exiflimarc me£ effeuoliitatif qua fi iftuc cupiam aut in eo deleâer. Sed amp;nbsp;utilitatis ratio, amp;nbsp;meame ifluc iuÃieia fa» cerecogit.Verus cnimiUepraceptoreft, cui cade» reiuuenciuoluptatieft, Mne if quidem bonus eà pitdagogus, qut citra uUam animaduerfioncpati» tur eof fuo in omnibus cbfequi kigenio. At enim di» cesfarfitanfateorquidëfasejfe DeiOnfceleratos
PARABOLA* éitimaduertere^V erü (juüfint tam multi peccatores flagitiofam agëtes uitam,cur no ad unit omnes fühl» to mortisfuppltcio puniunturi'blü ei qui hi peccatit fuif obruiturfit iniuria, quSnon itidem in peccatit fuif moriätur aliitMuime fanè.Dignam eni opcri» bus recipit mercedc.Quu nemo ignoret mottepec* catoriluf conftitutä effe mercedem, atqi animd qu/t peccauerit morituram,Quand autê ratiôe fieri pof» fitutalijno itidê omner in peccatisfuif opprima»» fur, bine f :iri poteft, E/l enim Dominus Deus non folum iuftuf, uerumetiam mifericors.quod, nififu» peruacuûforeexifiimarem, multisfacra fcriptur^ teftimoniis probare po/fe, Nam fi fold iufticia mun» dum gubernaret: ne minimum quidem peccatum re» linquerctuT inultum, nec uUumperpétrâtctur aor» tale crimen, quod non continuo dterna mortis fup» plicium fcqueretur,unde uflt;f adeometuereturDo» minus,ut confidentits nullus effet locus. At uero ft folain eolocumbaberetmifericordia, tuncnegra» uiffioiii quidc pcccatü puniretur unquam, licereitf impunepeccarecuilibet.Tantd namq efl eiusmife» riccrdia,ut dcliäif omnibus quantHuis grauibus ig» ttofcerct. Quamobrem ne tanti quidem quanti nüc ^flimaretur ab bominibus,nec eius prdcepta ferua» ret quifquaiii. V er um enimuero quoniam bete duo femper und operantur,dtqf unum alterius tempera» menta
PARABOLA,
«mfö moJerdt«r : Ka fit ut quando attiÃimus Do» mi»ut(iuxta illud fgt;falmiftae.Pfdl.^i.)dccceÃopro» fpicit fuper Ãlios hommü, ut uideat fi eà mteliigêt aut relt;iuirettt Dcum,uidetc^ omnes declinafjedtijue Inutiles fadoi eÃe, nee effequi faciat bonum : nelt;f omnes in peecatufuif perdatfecundumfuam iufti» dam, nei^ omnibuf parcatfecundum magnd illam mifcricordiam, Sed medium tenens, partem punit^ partem,fferuat. Atque bicurgebit fortaÃe quifpij dicens:Saltemferuatos illos plus gratie aÃequi fa» teareneeeÃe eÃ,iif qui fubitanea morte opprlmun» tur.Qicam berclè. Si paria eÃent omnium amp;nbsp;bene» fada, amp;nbsp;deHäa:faterer tunc uerü eÃe quod obii» citur,dumunus euadtt, alius in peccatodepr^beno iitur-.autfi quorum minor erat iniquita', uirtus maior opprimerentur dum feruantur alij, quorum paucaerat uirtus ac copiofainiquitas; Autfiuni cumimpiisperdetenturiufli. Sedquoniam Domi» nus diligit iuÃos, pecc^forci uero odio habet ac difperdit: atque in altorum exemplü non nià eos in tempore malo apprabendit qui minus promeriti, plus commeruere, iniuriamfacit nemini, Adeo eà enim,equauia Domini, atque ita lt;equus uirtutum acuiciorumtrutinatorDominus(iuxta iÃud Salo» monts Prouerb.te.Pondus amp;nbsp;ftatèra indicia Domi» ttifunt)utnequeob paucas uiTtutes,fi multa fint
B eins
parabola;
ehts fcdera, tamprecicfo uit,e ^terM Jono dumexi/limrtqucmjuà m, nelt;]ueotpauca fiagitiaf fimultafttciusubtui,tam acerbo sterna moitis Jupplicio affligetidum,
SeJ tliud foTtnlfe cuipiam moleflum lt;}ifoj dixi eadem pcena affid odofos, (jua a/fidunfur in im» patate deprebenfi, (^atajuam enim(inquiet for» taffe,boni nthilfecerint: qbfiftnt tarnemnexiiquip» pc qui nil mail peTpctrarint,Cur tamgraui JuppU» dopleüuntbri Yirmifiimeigitur credat quuquit illefttquemtalif fcrupulus male habet, odofos iu» flo Dd iudido in ignem aternum deportari. Sden» ttenim bonum facere Crnonfadenti(teftelacobo) peccatum efi illi. Hoc autem prater eumquem fu» pra allegauimui de ftruo inutili,pluribus facta no» Of fcriptura lods indicauit. Piokide qui uult, in» qu it,Petr Ui uitam diligcre, amp;nbsp;dies uideie bonos,de» clinet à malo,amp;fadatbonUt. Pe.i.Chriflus enim qui non tamredimendi quà m ueram ac tutam falu» tii uiamnos edocendt gratia hucuenit, nonne tfiuc probe nobif uHa fua exemplo Indicauit, non fatit effe dclinareà malo,nift etiain fiat quod bonum efti Prater id enim quod peccatum non fecit nec inuen* tuf efi dolui in ore eiui tefte Petto, Ivonne 4 pueto bonu etiam operibui operamdediti Qjiicunt^autè uult in Chriflo manere, debetftcut ille ambulauit ambula
parabola;
Httiulare4,ïodn.i, Lxcnplum enim dédit noils,ut ijuetMdmodü ipfefecit,it4amp; noslaciamus.l^on innoftris uiribuiÃtüfit ita perfeâe omniti exequi ut fecit Cbriflutf fed fujficit pro noftra uirili tiperam d^re nos, ut eiusuefligia fequamur, alio» qui mdigni q eius dif:ipuli uocemur, t^on eft enim difcipulusfupramagiftrumjnecftruus maior Qo9 ninefuo, O cui non lachrymas excutiat noftjüom» niummiferaC4citas,atif obftinatadurities. Quif eft bodie Cbriftianorum ftdelium qui fidem Cbrtfta datamn5fallat,autquieiiK ueftigia fequi ftudeat, Squalentapud omnes arma Cbrifti, atq; armit ne» quitU ubique certatur.Vbieft enim nune fobrictasi ttonne pro ea iam dudum introduda eft ebrietas omnifq; Memperantiai Q_uumnuUuifit terr arum angltfs ubi non iftac tanta uoracitatis infania labo» rent homines,ut nuUa nequecompotationcs, neque conuiuia celebrari queant, neque amici familia» Titer tradari poffe uideantur ni ft omnes potu obtu antur prius, O demetitiam. Turn amp;nbsp;ueftium quan» tusubique luxusiHes^ mirunuLutberus enimnofter (nouus Euangelicalucif inuentor) hocdocet, hoc hortatur, hoc prédicat, nihil curare Deunqutbus induare ueftihut,aut quouefcarif cibo, idcirco ex» trema effe demetia ciborum aut ueftium facere de» ledum. Quocircao ebatiÃimi iftucquafo dogma
Ex priut
parabola;
prfutqu^m reciptatif pr^efentl perfpld/e^ Ãbnftianumnéanpctiut ttbnicum Jicendum fit» Settle ÃpicuTteum pofiui ac Satiricum cenlebitii» Chnftus entmnutquà mciborum aut veÃiu» dele* âum repr^bendtt.'Nec tanto Ã(gt;macboir,uehiturin ect qt/t ccTtit temp^ilut ccrlo cibi genere utêdum exiftimanti Sed hxc demum CbriÃiana fententia eÃ, quamnobif cloquiturPaului, adKom-t^.bit ueibù, Alius credit uefeendumeffe quibusUbet,Ali usauttm quiioÃtmus eft eleribus uefeitur. Qui ue(citur,non uefeentem nedefpiciaty amp;nbsp;tjuineti ue» fcitür,uefcentemne iudicet. jjeus enim iliüaffum» pÃt.Tupuises^uiiudicatdeaîietiofamulci Pro» prie DetHino Ãat aut cadit.nirc.Qui uefeitur, Do» tnino uefeitur crc.Lt ^ui non uefeitur, Domino no uefeitur fl^c.Tu uero cur iudicas fratrem tuumiVi* detif quantum bine diÃet Lutberi opinioiPaulus ait uefeentem quibuslibetDomino uefei, ac non ue» feentem,Domino non uefei. Lutberus uero non fine calumnia PontiÃeum ae maiorum noflrorum om» nium inÃituta quiexiftîmarunt certis temporibusi carnium efu temperandum, ex diametro Euangeli» ca: difciplina eontrariari eenfet. Ab quà m fernere iÃue iudicas Lutbere, Saltern fi ita ht animum in» duxti tuum contemptis Ecclefi^e inÃitutis citra de» käumquouis temporequibuslibetuefciieos tarnen deride
PARABOLA.â ieriiae t^ui pr^cceptit EcelefU oitempfrantes, putattt cert it temporibus non ue/cenJum, baud Je» cet.item amp;nbsp;ueliet,facile aJducor ut eredam parui facere Domina quo fint colore. Verum here Lé nee ifluc mefugit, coloremmultit amp;nbsp;fuiffe amp;nbsp;effe tn» dies ojfenJiculo,nec coloremquiic unquà m,fed ip» fos botes per coloréplerüqi peccare,Jed nûquid a li» ud inueflibutquod nos Deo abomiabiles faciatpr^e» tercolorêi Sanequidê.Nam Eudge liens iRedtues 4 Domino notatus e[i ob nimid ueliiS moRicië. Qjiid tnororiuin tu amp;nbsp;alta ratioe o^eJd tua te iflac pra» Uaopinioe faRi^QuiJquæfo tâta laude dtgnägef» feratlodnes baptijia, cur ipfe Dominus fd magnifi» ca laude eS comendarit dices nonfolÿejfepropbe» tam,fed plusq propbetam. Nec inter natos mulie» nm furrexijfemaiorêloannebaptijîai Nià q, tam acri cura fludio'q ardenti ab omni çarnali cÃcupif» cëtia,coercebat corpus,ut ferina peRç mdutus,nuh lo nifi locuÃarü efu aleretur.Q^idipoterat ne de» licatioribus amp;cibit Zl^ueflihus educarii Sic fatiti Verü bercli operapreciS erat hominem ad hoc ete» öum,utcunäit bominibus uiamDominipracurrt» ret, no folü uerbif,fed re atq; operibus edde demon» flrare, Qjtid à ttunc quifpiamÃe uitam mflituerct, ut pilofa pcRecinäusuoraret locuflas: quot moJit 4 te irriderctur, quot probris aff^iceretur tniferi.
E } POjlre
PAR ABÃL A*
Pollrtmo autem cbariÃiml(utblt;eccttiittam)(ltiotin mutult;£ beneuolentMadtttonuitnoiCbriÃus^ Nunc uutem ädeo exulat cbaritas,fraterntii^ dileäto, ut uiciniK uicinc, frater fratri moliatur infidias^ totus undiij; mundus diÃidiif ac feditionibus turba* tur, atlt;^ bine mouct Lupbates, nouet bine Germa» nia beliu. Ref/pifeamue igitur â fratrei cbariÃiai prior if u!t^ poenitentiam agentes, acCbriÃiueÃi» gia fedulâ fequamur,ambulantes in omnidileâione UC mutua cbaritate. Procul ab fit omnis liuor, boc enimprucipuumonus nobif iniunxit Dominus ut diligamus lnuicem,Ãcut ipfe dilexitnos^ Si quis dutem(tefte loanne)dixeritdiligoDcum, amp;fratri fuum oderit, wendax eÃadoannlt.^., Proinde,!» f^uit,Paulus, QuidiUgitprcximum, legem expie» uit.Siquidem non adulterabif,non cccides,non fu* raberif, nonfalfumteflimonium dices, nonconcu» pifees, amp;fi^uod alludprlt;eceptum,in boc fermofte fummatim cc)mprlt;ebcnditur,ad R.om.(},adeoautcm uult Dominus regnare mutuam inter nos cbaritate, UtnuUuminimicitiduelitdarelocunu Qui»ctiam fi e^uis nobif fUaduerfus aut inimicus, no reddamus iüi malum pro malo: fed benedicamus maledicenti, ac diligamus eum ijuinos odit. Nelt;]ue bic audiendi funt,c[ui boc tam afpcrum,naturtelt;ji contrariumDei praceptum ejfe cenfent,Negat enim loan4lt;P.pigt;it
prace
PARABOLA.
pr^eeptdeius effegrauia. Quin amp;i{gt;feDominut ait iugum fuum fuaue effe, amp;nbsp;onut fuum leue, Cum;^ fit omnium optimus, femper ad optima (jUdC* fjue uocat at^ allie it nos. Diabolus ucrout efl ipfe pe/iimuSjita perpetuo inuitat ad peÃima, Qjiid auiem peflilentius aut perniciofus muidia, onio^ atquemimicitiai quam diabolus naturi/e aduerfa» tius atep omnium feditionum parens mentibus bo» tiiinum perpetuo mferere laborat. Lcontra uero quid melius aut hominu naturlt;e accommodatius,^ cbaritas ac dileâioproximi, ad quam omnibus mo» du natura humane conditorac proteäor^omnisi:^ lt;lileitionufons,ac prtneeps paeù Cbriflusnospeî» licere conatur, atque omnem inuidiam procul â no» bisfugare: Qjtod nuUa ratione facilius effici po» te fl cpjóm diligendaeum q »os odit,ac benefaeiendo ci qui noblf male uultAflue autem cur tarn difficile videatur bomini,per accidens(quod aiunt) fieri fo» let.Eftenimnan folum bominis natura aptiflimum^ uerumetiam factllimum,quemuis bominc diligercy acmutuabeneuolentiauinculo cuiuis fociati. Sed quandonaturaliexpulfa amore, contrariam men» ttkusbominumqualitatem nempè odium impreÃit diabolus,turn demum difficile uideturatqiUiolcflu, ró qud J priflinus iUeac naturalù amor iterum in» ducinequeatf tant if per dum odio ^e locus fit»
à epflfr^
PARABOLA.
Contraria enim Ãmuleideia ineffe no polfunt.Quo^ circa neceffe efi ut unum contrdricrum,alterum ex« peUatprius, qualt;juldemexpulfioplerunlt;jue dijfi* cilueffefolet, Sed lt;]uà di/ftciliui,boc praclariuf, at'f blt;cc eadc ratio eà cur impiui^qut nultos annot in uiainiiiuitatu errauit,tarn difficile ad Doainuat reuerti queat. Poflquam enim diabolus hominem m concuptfcentiam,amorem ateiue admirationem ba* rumrerum terreflrium, attj; eadem opera in Dei con femptum induxit, difficile eÃpriflinum ilium Cbri* Ãiamoreminduere. qui enim ex iuflo inimicusDei conÃituitur, neeeÃ^e eà iuÃieiaw illam expeüat priuSjatqueecontracpiiexdeliäis fuis adDominS Deum fuum reuerti cupit, necejfe eà ueterem bomi* nemabiicere,prius({uämnouuminduerepoÃit. Si* mulenim iuÃus amp;nbsp;iniquus effe ne^uit, nec fimul feruire Deo O' mammons. Demus igitur operam ä ebariÃimiutmemores nominit noÃriCquifoliÃde* Jet dicinur)quemadmodumÃdembabemus omnium optimam,quinpotius talemprater quamnuüa alia eÃe debeat, itaetiamin tanta uitlt;e integritate aC moru probitate ambulemus,utuitam babeamus oim eptimè inÃitiitam,ac ÃdenoÃra dignam. Et quem* admodum dux autorqi fidei noÃrafecit, ita etiam er nospaceittjCocordiam, acmanfuetudinem feäe» mut) aiquo animoferuantes maiotum noflrorumin* !: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãituta
PARABOLA.
liitut^jfu^ienteswcrim fl agit io fam iUam Lutbert-confpirationem. A.tque ita demumluceat luxftdel «oflr^ cori omnibus bominibus,ut inde glorificetur tiominus noflerlefus Chriflus, Nec izÃrf fit gens qux non inde iudicet fldem noflram longé omnium 9ptimam,lium ignorntit quint acerbe interminatua fitUominusiitper quot flerent affendiculai Cwr igitur not offendiculo fumus cüäis infldeltbusiTan turn enim abefl ut eos in noflram fldem uitlt;eÃnceri» täte peHicere conemur,acCbriflo lucrifacere, ut ittaioremiUifquotidie in antique errore perfeue^ randt, magitq,- ac magifinoflra flde abborrendi demus occafionem, Qjium audiant noflram fldem perpetuif feditionibus ac diffeptatiotbus agitarkfe uero flabili ac certa putet fldci tranquillitate frub
Poflbacautemanimaduatendum non quoties peccant botainetfua fulminaChriflummittete,nec femper impios in impietate fua apprabendere. M-ultot enimfape uidet autdbfccenif iniquitatibus aut turpi focordia deditos, quos tarnen patitur ad entremumuitafuaterminumperambulare,quo quit perueniunti uiafua impia ad Qominum conuerfi, abundc ei fatitfaciunt, nec uUa iniquitatü antiqua* rumfltmetio. HocenimpromifttDominus, Ezecb» tS.dicentfSi impius egeritpeenitentiam ab omnibus peccatiii fuis qua operatus efl, Ãf cuflodierit omnia
L y frxccpU
PARABOLA»
prlt;««pf4 «frf, Ã5- fecerit iuJii-iuitt lt;?* ivfl/cfaiirf vita uiuet amp;nbsp;non morictur, omntum initjuitjtMa tius (juas cfKTatut efl non reccrdahor. 3in autem ne tunc tjuidem conuerfl f tnt,ia impietate fua ittori» entur, mittentur^ in caminum ignii ubi nilnifi fln fiternus horror,cruciatus, fietus, ac dentiu flridor inbabitat. htnibilotjmen tninut euenifle nonnu»^ fcio,ut ùigratiamreceptuf fit marient,qui tantifpcr dum uiuere(,à uia tmpia non declinauit, quale acct dijfe latroni cum Domino cruciftxo accepimut. Sed interim extrema dementia efl mifericordia Dei temerecmjîdentim ufq/infinem mala perpetrate, Pert aio enim iflucaccidere credo, nec unquam nifi aut nimia paenttentla,aut precibut nimiif, aut alia quauifratione magna motus Dominus, magnum illi dementia fua priuilegiumindulgeat, Proindepul» cbre monet Lcclefiafticus,dicens.,Ne adiicias peca catumfuperpeccatum, amp;nedicas mifcratioDo» mini magna efl, multitudinis peceaforum meoruiii tnijerebttnr. M ifericordia enim amp;nbsp;ira ab iUo cito proximat,amp;' in peccatoret refpicit ira iäius Ecc,^.
lüud autem minime pratereundü Cquoniam de bonis operibus nannihil loquutt fumus) quà d ea quamaximebona opera uocati folent pro tempo» ris ratione atque operantu intentione commutan» turjiunti} contraria,atque econtra eaqua maxime praua
PARABOLA.
praMuiJentur, optima Merdum iudicatida funt» Prior if partis exempla ponit ipfeCb riftus M.at.6^ Uerbi gratia, Eleemofynam pra:flare in fe quidem ionum opusefl, At fad fiat quô uideare ab hominû lus, nihil minus. Or are itidem docet amp;nbsp;bortatur Obriflus,bonum efligitur orare:atfi quis in publico loco Orel more bypocritarum,malum. Et ieiunare, lonumefl,Sed fi quisleiunet,utuideaturbominibut teligiofus ac fanäus,minimc.Poflremo autem auxi Hari proximo perfe quidem bonum opus efl,uerun* tarnen ip fl lofapbat regi luda reputatum efl in ma» lum quod impio auxilium praberet, amp;nbsp;iis qui qfle» runtQominum amicitia iungeretur.t. Paralip.t9. Vndeapparetnibilnobis confuetudinis ejfe debere itum emulisat^ inimicis Domini.'t^cc quicqudm(in talibus potiflimumboflibus) referrearbitrari opor» tet,ui ne an dolts fpolienturaut opprimantur iuxta illudpoeticum, Oolus an uirtus quis in hofle requi» fat. quemadmodum fecerePueri Ifrael exeuntes Ãgyptumdum fuafu Domini auferrent dolo diui» tiasac pr^cipuaGaza Ãgyptiorum, Proindeait ^falmifla, tionne qui oderunt te Domine, oder ami amp;fuperinimicostuos tabefcebami Perfeâaodio fgt;deramiüos,inimicifaäi funtmibi. Item fut amp;aU tffius partis exempla ponamus)uitium ne cflmen» à aciumiSane berclè.Attamè nullop atiouerita efl I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanäi
PARABOLA.
fduHiÃlmä iUd mutier luJhh. Vides Mixhuum htcle teip» etnerfurum commadum, multü mendaciu ae fimuldtionibus boftem Holofernemfallere.Uemcui non ttidld uidert poffet ac diuitto prtfcepto courrai ridjfutipitus interemptio^ Sdmfon tdmeninclytut dux puerorunllrael ac uir fortiliimus,nondubitdd Uttfibiipfi netemconfeifeere: tjuum uideretomni* noturpitermoriendumeffefibfijui in uitaauxilh fpiritus fanditampr^eclards retgtlferat. No«frf* men ex defperdtione, aut malorum ântolerantia id fe^t, feduty quibus mors eins erat futur a uolupta ti,guilt;jue po/l eins mortem, populum Domini mife* ris modit erant perfequuturi,nelt;iuaciuà mexultarêt cb eins mortem,bldfpbemdntes Deoifrael,dtlt;f om» nemgratidmreferentesDcofuoDdgonsfedeosuni fecum interimeret, cui alioqui nuUa erat fpes eud* dendi, utqueedtuerfopopulus Ijrael cui multuM erat molefld tarn flrennui ducit amiffio,exputfo lu* üu exultaretacgratias agerctDomino Deo Ifraet, fuper t3 gloriofa eiui morte,cjuimoriens tantasbo» ftiumcopiasmterfeecrat.Iudtcum tb» Eodemani* mo fuit amp;Kaziasilleuirmagna continentie, ac propter amorêpatrie parens ludeorum diiius, eu* iusmemineruntfacrelitere.i.Macbaba^. Qui ^uum uideret in domum fuam fummo impetu irruen tes impios Del aduerfartos,multd fatius cjfe duxit.
PARABOLA.
/èlpfumMerlmere, quà miamdnuf fceleratoruml» cidere.'Non quà d iliorum tyrannidtmautuBa mon tù pericuU formidaret:fed ifluc pottjj'imum metu» tns, ne dum inter iUos captiuus uerfaretur^ mune* rtbusdut poBicitationibus corruptus, contra Deîi caliijiiicquà m moUri cogtretur. Ex igiturma» nlfe/lum efl reiiciendam effe nimiam nonnuUat rum fcrupulofitatem Ãut ita lolt;]uary lt;]ui (intiunt potiuf finendü totam aliquant renip. intcrlre, quant taie quippiam perpetrandum, nibtl interim confide tantes m iyllam inciderefe dum cupiunt uitare cba ribdim.Qu^do enim urget necejfitas,femper è duo» busmalii minus efleligendü. Quod ucl Caipbas iBe potifex optime fenftt,intonans fatius cffe homi» nem uel innocentem cruci affigere, quà m totam rcmp.interire.Quni ipfe nofterferuator Unigenitus Heiflius lefus Cbriflusfua ineffabili prouidentia prauidens proditoris fui nedum corpoiis, fed amp;nbsp;animÅ Meritü,maluit unius anima iatlur am,quà m uniuafi generis bumanifacere difpendium. Qjtie e(l enim imperatorautrextam mollis tamque im* prudent,qui fine ulla fuorum clade cum tam acerbo bofte dimicandum puteti Aut dum id metuit totam remp.periclitarfregnumqi fuum ab hoftibus uaftari ac ui occupari finat.ltalt;^ fummus iüe nofter omniû imperator, regumi^ omniumrex, ae üominus do» mman
parabola;
mfnatitiujn ui^cs fceleratilfimum boflem dialohti totius tnuniiiiam tffedum effe frincipeitt,â¬uiiii^ in* finitis ddmotiiorum legionibus ficcupa/fe, ne^ ig* nor ans quanta id fuoritm clade fieri dcberet,ftatuit ipfe tutiÃima arclt;e reliila, propria manu cum bo» fiepugnaturus in banc mundi planicicm prodire, pïurimii^ armit oppugnare, cuius innumerabiles copias uel uerbofundere ualuiffet.O Deum immort talem. Cui unquam mortalium cum tarn acabo bo* fieresfuttiquod unquam bellumfufceptum grauius autuehementius i quà muhirex »etern^e lucis cunt principe tenebrarum, rex prudentiÃimus cum caHi» diÃimo bofte congredituriA.tlt;^ in ipfo quidem pugt nlt;e exordia quit erat militum Chriftiqui no ab bat ftefaucius abierit i dum cmttis fcandalûpafiiducê fuumderelinqucrenti Quantaenimcurafcriblt;eac pbarif^i corpus Domini è medio tollere nitebantur, tanto ipfe ftudio animas omnium expugnabat. Sei fandem cü iam diu ancipitidubioq; Marte pugna» turn effet, uidens ducem ipfum Cbriftum omnium iam militum fuorüprafidio deftitutum, folumadeo ftreniJue certare, adeoq; inftanter urgere, hincinde boftem quaticndo, ut omnino ccdere compelleretUTf necquicqfuituirtbus autarmis autuenenatis ia» culis effeloci, adeoutiam in proximo effe bominis falutem facile coiiceret: dolos,fallacias aftutiasip - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meditatur
PARABOtA.
tieJfMurcumeSjatijoe buc interditnc bumama genuf eiui feTuituteeximeretur.Iudamproditorem adnimiampcenitentiam rapif, fperant/ta fore ut reddito prrtio, ipfa lt;jeio:]; merx redbiberetur.Tum detitiji uidn ne hac ^uidem fuccederef aliaaggre» dUur uia: ludtcù uxoTem4doTitur,folicitat^ tntcrmtnatuT,inftigat,impeüit, ut fuadealmarito ne uni buiufce innoxtf fanguinefefe commaculareti tâoftTcmo autem lt;juä nibilne:^ doli^net^ uins pro» ficerenr,fuperata omnieius f4uitia,dux uit»e uidor euafU, Parta autem uiÃoria, imprialf inferorum tegna penetrauit, quorum regem ardiÃimü uin» fulu ligauit, Ea lege at;^ ommeutincunquam tUi adfuperat aurat ejfet reditiOfUtq,- eoipfo deinceps Mcrrtur carcere, quo olim potiebatur regno,qui^ olim Dominum Deum fuum regno expeUere nifus eratjUtÃeret ipfe omnium Dominut, nunc aternatn feruiatfcruilutem,fitqi nonfolum Deo,fed amp;nbsp;homi* nihut obnoxius.Deinde uerobominem omncm tranf» fugam,qucaut inettia, autmoUiciet, aut focordiaf autpraua uoluntai eoperduxerat(noncnimaptio» ri uocabu lo nominari poÃe utdentur,q pofitiiarmlf Chrifli, at^ mdutir armif nequitU ad hoÃem deû ciunt)eeterno icbcnn^e incendia puniendostradidit. Tum demum miferot Captiuos quipoà fedulam cura boÃeconfliäionemfatali quadaa necejUtatif uio» lentiaf
PARABOLA/ lentld, potimquà mfua tp[cTum inert id eà (ncUei Tdnt, in altdtn regni cceleflu ciuitdtem uiâor trin umpbdns rcuerjus,fempiteTnd Ubertdie beduit, fed . det f nunc dd dexter am uirtut'u Dei,unde oiint uenturus efi iudicdre utuos amp;nbsp;mortuotf ddre^- fittgulif iuxtd uids fudi. Cut gloria,Idus,honor,et re» uerentidfin fempiterna flt;ecula Amen.
F I N I 5,
Antucq)iar,T|rpis loan.GraphcijAnno â Chrifto nato M.D,X X X V H I.