Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • de rug van het boek

• • de kopsnede

• • de frontsnede

• • de staartsnede

• • het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are. In order of appearance:

• • the spine

• • the head edge

• • the fore edge

• • the bottom edge

• • the back board

E oct.

176

U.B.U.

*MP’Ï

■*''ènMÏMBJ^'4»Bi’^'«

:,'yamp;;S,Wter.r-

HJj’ipj, ttwv tfw iff -ni-«? a-w^ jjjlt;i, rj«ü a) quot;nbsp;iwiM'»4tunjv U ïjjl’J”*^ -?’ƒ*

aJtcm»Da3.i lt;rX^M

i, tij(V4Jioa4t24^U3tfgt;^

lt;^'*-r^'y */tgt;'-‘C V’^io.THÄ^’F^lp W»fcgt;?llt;tlt;»JVaw«bH“’‘

vjUçUgt;*«p«iFPx»«f’îi

t^gt;''^ ■’‘T^-::j«r«A.gt;32ya tl ■'^a.Jgt;’«»vti~gt;^ a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il

yXj.' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jawatvjwttltml

10 ■ :£•

T)EI

ASSEKTIO, tio vr Confeßio D. P A FL / EBE K[ EMITTING E l^SIS, PaflorE Ecclefi»

FFitebergenfis, de Jacrdtißimn

Ccena Domini noßri lESF

CH KISTE cx üOHdi

CVM PKJFILEGIO ILL^^ lirißimi Princi/gt;ii ac Domini, D. AFGF* STI Ducit Saxonia ElefborEt^c» ad trienniumt^c,

V.'X.C'VSA VVITEBERGÆ A Laurentio Schuuenc/^ '

* ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3’

I LL V STR ISS 1^1

UO 'P’^ïKCl’PI AC J^OMINO, HOMING ^ERTQ MarchiomBrandeburgtnfiy B 0' B. f^SSI Æ.,Stetmi,PamerAnia,CaJjHbiornta

V f^andalorum Dud, Burggrauio Nlt;t-^ibirgenfi, Prmdgi Rugitt Principi ac Domma

Jita clemenüßimn ;

J. P D.

-yi L rM EST j^.dubiiim, quin hiss ftoria poftfemi adus conuerlati;# onis Domini no^ ftri IÉSV CHRIS« STI fupertcrram, quo fe ultro ceii uiifhmam pro peccatis rotius genen» humant lerofolymis madandum ob;# füllt, fit imago amp;nbsp;pidura corum, quæ Ecclcfiac omnibus tcmporibus eue^ nerunt, quam oportuit deri fimilem imagini Iponfi fui, præcipuc ucrô eo»

X îW“»

EPISTÓlA

rum, qu3c cidem circa finem mundi paulo ante refufcitationcm mortuo* rum ad ludicium, à quo fine dubio non procul abfumus,euentura funt,

Sicutcnim tune Dominus no^ fier poft trienntj prædaras concioneSj 8(S infignia iànationum QC aliorum miraculorum teftimonia, quibus ma:* gnam partem populi ad (ê attraxo rat, quæ ipfum pro Mcffîa habebat, ipfius doeftrinam probabat, eius uir^ tûtes 5)C ftupenda ù(fîa mirabatur ôi celebrabatjÔC iUi adhaerebat, tandem fummorum Sacerdotum machinatioi nibus captuSjfîC diiapuli perfîdioiï conipiratione cum hoftibus prodi* tus, à maxima auditorum parte de^ ïertus, magiftratui politico, èc illi qui* dem Ethnico traditus,ab Herodeib lullïSjàPilatoin gratiam Pontifîcum SC metu Catfàris crudeliter crucifia wefti ' nbsp;nbsp;nbsp;•

dediçatoria.

Ira omnibus temporibus in Ec^ ckfia extiterunt ôi exigent Annæ 2^ Caiphæjhoc eft, Pontifices Epicurei hoftes ÔC oppreflôres ueritatis, ludæ item transfugæôi^proditoresjmutabijî les SC ingrati auditores, Herodes irriit fores religionis, Pilati crudeles damjä natores innocentum docîorum : Po^ ftrema uerô aetate mundi ilia eadem cuenient manifeftius SiC atrocius^ quandoquidem iplà natura homi? nû paulatim degenerans magis ma?! gisc^ ruit i Sgt;^ ceeCcente imbecillitate omnium uirium, minus 8C profpice^ re8C cauereôC propullàre infidias QC «iolentam impreßioncm Diabolipo;* teft»

Sed quemadmodum tune diCcb puli perlêuerare in fide amp;nbsp;Confeisione dodrinacChriftinon potuifiènt, nifi intercelsionc QC precibus Magiftri foi, ad coaeternum Pattern foftentati fu:^ iflènt, ne fradi illo (candalo crucis Chriftijamp;^mctu Riorum pcriculorum

3 prorfus

EPISTOLA

prorCus deficcrcnt, Ocut inquit CIimj* ftus ad PetrumjLucac 22, Simon^Si* ynon, Ecce Satané expetiuh hoSf ^gt;1 cribraret/tcut triticuni^ Elt;^o au* tern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(P ^0 TE,

ne deficeret Eides tua : Ita profecîo nunc infirmitas humanæ naturæ muk to eft maior, quam quae tantis furon'^ bus Diaboh* circa finem mundi ra^ biofius graflantis refifterc poftittnifi fill) Dei Domini noftri i E s v c h r is STI Pontificis, Regis, Ô6 fratri's aç | (ponfi noftri precibus S)C defenfione, aliqux Ecckftx reliquix ftruareiE« tur,

Quare prodeft ßcpe repetere memoria hiftoriam paftionis Chrifti, €x qua ÔC commonefaiftiones pluris: mas admodum nobis neceflarias hoc poftremo tempore, ÔC confblationes dulces ac efficaces petere poterimus, ) ac omnino exiftimarc debemus, ea omnia, quse illopoftremo temporca

Chrw

dedicatoriä.

Chn'ßo öS Euangdiftisjuel de Apo* ftolorum fnfirmitatc, udadApofto* los pro excitanda ipfdrum cura, ui'^s gilantia, fide 8C mutua diledione auc ad corn'gendam ÔC en'gendam ipfo* rum infirmitatem di(ßa Rint : de Do* óoribus S)C ad dodores »'n Ecclefia huius poftremae aetaus mundt dida efTe,

Qualis eft illa tn'fti's querda Do* mini. Sc additum grauißimum man* datum, cum in tanta fua moefticia SC agone, ÔC (uorurn difcipulorum com* muni periculo, inueniens ipfos dor* mientes inquit : Sic nonpotui/iis l^nct lor A Yt^ilare mecum? G TJE ET^ 0 nbsp;nbsp;nbsp;TEj neintreti^

in tentationeniy Et tertio, OfFendens cos dormientes : 3)ormite nunc regutelcitCj quafi dicat,Venientiam, imo adfiint praeforibus pericula SC mala,qwac«obisiftum uetcrnumex* cuticnc»

?( 4 Tale

EPISTOL A

Taîe eft SC id, quod Lucas capit* 12, facftum fuiftè (cribit, ftatitn poft inftirutam à Chrifto facratilsimam CamanijSCpoftdiftriburum SCacce^ ptum corpus SC fânguinê DominicS, cum inquit î Fa^d eli autent C ONT ENT 10 inter eos^ (fuif eornm ttideretur efje »wx/wM5,quod baud dubie non fruftra tarn diligenter ab Euangdifta defcriptum eft, fedfi^s cut cæteræ partes illius triftis hiftoriac aliquid miferiarum Slt;C acrumnarum uenturarum Ecclefiæ ftgnificarunt,8C quaft pinxerunt : Ita hacc Contentio ftatim poft peracftam primam coena exorta inter Diftipulos, fortafas de hoc ipfo difteptantes, quis Apoftolo:* rum,ut autoritäre maximus SC digniii fimus, deberet pofthac Domini loco Corpus Sc ianguinem ipfius cæteris diftribuere, ficut iufsi erantlaepehoc facere: fuit typus ÔC prænunciatio hu^ fus horribilis ôô perniciofî certaminis, quod mox poft repurgatam Euanges=

D EDICATORI A. lij dodîrinam,£lt;poft oftenfùm rctf ftitutum integrum legi'timû ufum (àcro fandcæ Cœnæ Domini noftri le^ fu Chrifti exortu eft, motum initio ab co, qui quiduis tentare et turbare ma^ lebat, quàm Collegx iuo D, Martino Luthero primum SC fummum locum inter repurgatores doclrinac coeleftis concedere »

Meritoautem pio homini legcnti illam partem hiftoriæ,fubit admiratio, diicipulos Chrifti aufos fuifîè tali temü pore,mœfticiæ ÔC periculorum pie# nifsimo,prgmonitosà Magiftro prius Lucæ ig.iam inftarehoram,qua fiijs turum erat, ut Filius hominis traderc:^ tur gentibus, illuderetur, contumelqs affîceretur, confpueretur ÔC flageL latus occideretur : præmonitos item de uno ex coetu duodccim Apofto^s lorum, prodituro Dominum, S)C de ipforum difperfione,fuga ÔC periculis inftantib. ex propinquo, hos inquam aulbs fuiflè in confpedu Magiftri fui )C 7 mœflsi

BP ÎS TO LA mocßf, Si^ cum morte I'am îucîantis, inter (ê(ê de emincntia contendere ôi fixari, alto aliud prtuilegium dC cau)» fam allegantCjCur iple feie caeten's præ? ferendum putaret,00 non facdcaltjs ccdcnre(Hoc enim græca uox in Lu* ca ep/XovöKi'oc, ftgntficat) donecà Chri^ fto coinpefcuntur blanda tarnen ob* iurgatione, qua dilcrimen oßenditur inter Pob'ticam potefiatê, et Miniße* num,et præcipitur Verbi minißris,uc is, qui donis, priuilegqs, authoritatc, eruditione, dignitate,facultate bene* faciendi alijs antecellit,aliorum fit nW* nißer, hoc eß, iübtjciatß inferiori* bus amp;nbsp;imbecillioribus non modo ad ofliciorum debitorum præfiationem promptam 0^ paratam quouisloco S€ tempore. Verum etiam ad patienter ferendam Collegarum infi'rmitatem , morofitatcm, fatuitatcm, ingratkudi* nem,8C iniurias, communis tranquil* litatis, amp;nbsp;foucndi ac ornandi minifle* rij caijia,

Sed

D^niCÄTÖRlA •

Sedfuit illorum Con tcnti'o tarnen collocutio quædâ, afperiore ah'quanto (ôno,ô^ gelhbus fortafstscomotiun* culam altquam animorum oftenden^» tibus, qualis inter fratres interdum ÔC coniuncfîiisimos accidereiblef,

Quis autem (anus nunc intuens tioc trifte certamen, quod de iacratiisimo Sacramento agitatur, inftituto ad hue ipftim finem praeter alios, ut eilet ceu glutinum coagmentans membra Ec^! L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clefîæ^ ßcut amp;nbsp;Paulus inde rationnai

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tur,glt; intotaantiquitatehumaniore

Menße communis ufus Conuieftores iungebat federe quodam iacroßin^» lt;fto, quod qui uiolaflèt, fummi con^i uict) 8C criminis loco dicebatur «a« raraçaêoiZvô/j, Quis inqua non miretur 6C ex animo doleat ac deploret miferae Ecclefiae huius tem«« poris infelicitatem, cemens tante» animorum impetu, odiorum acerbi;« ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;täte, conuiciorum exquifitorum coas

cetuattone, damnations promptituss , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dinc

EPISTOLA

dine 8d temeritate, SC iracundia im)« placabilt agi hanc controuerfiam in con^edu Ëçclefiæ, imo in confpedu filij Dei,fine cura imbecinium,fine reii uerentia piinifterij, fine cogitatione pfïïcq SC decorfjfine relpedu grauifsw marum præceptionum filtj Dei, qui;« bus nobis commendat cum ipfiiis Eç^ clcfiæ,ut Matris iuæcuram, incruce iamiatn patri commendaturus anima, diccns ad difcipulum lohannem: ECCE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EP'

tum mutuamdiledionemSCconcor# diæ ftudium, dicens ad difcipulos, poftquam fingulorum pedes ipfe Do* minus abluerat ; p^os meo exemplo , debetk quot;Vnitt alteriui pedes lauare.

Exemplum enim dedi l)obis (S'c. Item, Mandatum nouum dti Roohis dili^ntis inuicemjßcüt dilexi

l^os dili^atU inuicem. In hoc cog^ nofcet omneSjCfuia d'tfcipult met eßti, ßddePltonem habueritù ad inuieem.

Omni*

DÈDïCATORiA.

Omnium nero maxime dolenduttl tftj hoc dinîdiû inualefccre inter eos, qui in reliquis articulis Fidci confèn^ tientesj neccflaria6lt; uerbo Dei man^ data abieóione impiæ doflrinaè ÔC tetrörum abufuum, Romanum Ponlt; tificem et cætcros Epiicopos contra fe communiter irritarunt, nunc tanta animorum exulceratione Slt; Conatii mutuacoppfeisionisjnon modo gratS (ÏJe^laculum communibus hoftibus fuis Pontificijs exhibent, Verum etw am opportunitatem præbent,ÔC ipeni faciunt tutius utrofcp deinceps ui armis inuadendi,SC Éuangehj dodri^ nam exanguendi,id quod Pontificios conari hoe tempore nemo (anus noil intelligit,

Oportebat igitur nunc, ut cum maxime, coniundis animis, uolunta^ tibus,ftudtjs,conatibusj ÔC praccipue precibus, paratos 0lt; attentos e(îè in cauendas infidias,06 auertendam uirrt communiter utrif^ intentatamj'amp;:n ftort

TTISTOLA

non alix graui(simæ cauße poflènt flej« lt;2ere nos ad coniuncfîioneni : fairem periculoriim certifeimorum 8^ proxi^ mcimminentium föcietas nos mouess re debebat, ut depofitis odqs^de caiila aliquando ipfa placida collocutione lt;onueniremuSjamp;I hoc palt;5ocScomi munra pen'cula dedinaremus, timi Euangelq curfura noftra pi'a confeli ïione promoueremus, quem impedi^s fi'jimo mfurnmum ditcrimen his ims« placabilibus coneertatronibus addu^i d,quis eft pictattsamans,qui no cum dolore acerbilsimo uideat,ö^ profufis lachrymis deploi etc'

Sed fuit lila dilcipulorum Chrifli tune modcftia amp;nbsp;ßnabilitas5lt;^reues! renttaerga fuum Magiftrum, utau;« di'ta reprxhenfione ÖC commonefe^ dlione de humili'tate nbsp;nbsp;mutua cefsio^

tieôCoblêcundatione, acquielcerent, Sdabexorta obiter contentionedefi^ ftentesj Dominum (ùum euntem in hortiim^qbi c^piendqs erat, wnanim^ ter

dedicatoria.

ter comitarentur, eiusmttftida rio afRcercntur, ficut Lucas tcftatur inquiens: Inuenit eos dormtentes

nuncj cum non minus pcriclw tetur Chriftusinfui's miniftris ÓC prjs auditoribus, in quos lam quafi in des (èrtas QC defenfbre accuftode deftitus tas ouiculas ceu Lupi famclici ucl leos nes rugientes irruituri, dentibus fren* dent, éc pedibus ipargendo arenam ungues acuunt PontiHcij cum fuis ßtellitibus, nulla apud concertantes ualet uel rcuerentta uelautoritas,uel commonefadio, uel obteftatio cuiuG quam,nulla apud eos obtineri uia aut iniri ratio poteft ad cohercenda tarn (æua certamina, quibus hoc tandem confèquimur, ut nos ipfos exarmes mus, öóhac difiumfîioneimplacabili et in diuerfifsimas fèntêtias diftradios ne, ôd mutua de{èrtione,facilem adis turn ad opprimendos utrof^ Pontifi«

EPISTOLA crjs prscbcamus, qut (âne læti banc tantam occafioncm arripiunt,ôlt;^ cum multorti trifti interitu ufurpant cum alibijtùm in Galltjs, ubi eos, qui Eua^ gelij doclrinatn amplcxi (ünt, oppor^ tunitate folius huius ccrtaminis adoris untur, SC crudclibus modisextingue* re conantur, ea fpe, quod nulla fint auxilia habicuri abi]s,cumquibusin do(firina de cœna Domini non con# fcntiunt.

Is primus gradus eft feuiciaf, SC periditatio ieu tentatio fortunae 5)C îucceflùum jqui fierunt(quod Deus aucftat) ex animüpforumfententia, eandem Aleam ludentuel ipfi illi uel cum ipfis coniundi alij Monarchie et Epiftopi in altfs quoep regnis Si re^ gionibus, donee oppreßis Sacramenj« tarijs, (ut nommant) adoriantur po# fteaeos,qui AuguIbnaeConfeftionf adhacrent, quorum potenaafolatan* taeflenonuidetur, ut tot Regibus SC Epiftopis coniunciis parefle queat»

Hoc

dedicatorïa.

Hoc cernere Qi. (entire non uo^ lunt tf, qui nunc tanta acerbitate cau* (am Sacramentariam aguntjUt diim ueram prçlèntiam corporis Chrifti iti Coena a(îèrunt,horribilibus modis fw inul damnent, et quibuslibet fupplii Ctjs quafi dignos iudicent cos, qui à uerborum Chrifti proprietatelongij! us recedunt, nonhabito dilcrimine inter Dogmatis illius audaces Pro# pagatores 0^ propugnatores, inter credulam multitudinem Auditors, quæ per(ua(à eft earn eflc (ententiam gt;nbsp;uerborum Chrifti credi oportere *

Tales quid faciunt aliud, quâtrt quod mifèros homines ardente ftu^s dio cogno(cendi Euangeltj doc^ri* nam induÓosineam iententia, quae Ration! plaufibilior eft,ilia uehemcns ria condemnationum obrjeiunt Pons tificifsianiandoset uftulandos, etro^ gisad cremationem ipfbrum ftrmftis quafi faces adtnouentC

EPISTOLA

Multô erat æquius perpeftdere occafiones concept« flliusopmionïs nouæ,Si^ cogitate, hommes pfos in alrjs Kegnis diuturna fame 0!^ fiti uer^i bi diuini laborantes,00 gementes fub tn'fti iugo Pontificiæ Tyrannidis,cu;i pidifsime exhaufiße primum quemc^ à quocuncp porredum Caliccm re^ purgatae doc^rinac Euangeltj, efus I'n^ quam doc?fn'nsc, quam nos tn Ger^ mania, iam à multis annts ßturi ÔC Cecari, uilem plæn'c^ habemus,etcum faftidio ac naufea tn ore potius amp;nbsp;gu^ la, tn cordegcrentes, erucflamus, et quafi euomiinus inant et fterili glo^ riationeuerborum,amp; diïputationum damofârum inter pocula concertai ttone: atqi I'ta facile fieri potuifle,utin ilia ardenti fiti purioris doifîrinæ, alii quid fecis alperlac ex Rationis humai næ lacu, fimul cum uera dodrina Euangelij imbibèrent,quam perfiiafi à fuis dodoribus, efle ueritatem, dC nunc longi temporis uf« in ea lenten^:

DEDICATORI/. tia confirmât!,non l'ta fubi'tô dedifcc^ re et dcponerepofsint.

Qyare commifêratione potius,8d ardcntis prccationis ad Deiim inter* eefsione, quam hac tàm uchementi condcmnatione ôC eie(5tione: ex focie:« täte Ecdefiæ ÔC Confefsionis, dtgiii erant : ÔC non acerbitati fuppliciorutn fubfjciendij (èd placida ÔC fraterna inj: ftitutione ad (ÿncerum uerborum Chriftüntelletflum reduccndi, ÔC no^ ftro Corpori adiungcndi erant, ficut Paulus præcipit : hßrmum in Fide ajjumitei Præfèrtim ij, qui in altjsfer;« me omnibus articulis nobifcum, imo ruin Chrifto ,iuxta coniènium Pro* pheticæ Sgt;C Apoftolicæ ièripturac îèntiunt, QC contra furores Anabap^ tifticos, Suenckfeldianos, Serueticos, Stancaricos unà nobifcû acerrime dis mirant,et quod praecipuum eft,Papis fticam Idolatriam tetros abufusin* weclos contra manifeftum uerbû Dei 2 in

-4

EPISTOLA

»nEccIefiam, tanto Zelo 6^ confiant da reqdunt èc dcteftantur, ut nullum tormentorum amp;nbsp;cruciatuum exquis i fitilsimum genus no mahnt perferre, nö Viri tantum, fed Muh'eres etiam, imo PuellxjPueri, Senes, rjcp exam^ ph'ßimi's famihjs, (ummis honoribus perfuncfîijdelicati'lsime ÔC Iplendidiïst* me educati fiChabiti, potius, quàm fllos in fcripris Propheticis ÔC Apofto^ ü'cis expreflê prohibttos cultus coms menticiosetidolatricos approbate ÔC unà cum alrjs celebrate.

Hîc me, iàt (cio, conuicrjs inceflênt SiC accufàbuntaliqui ex tjs, qui ncO (âtis putant eflè, cau(æ ueritatem ex^ ponere, nifi fimul uno uerbo aliter loquentes diris deuoueas, dC anathe;« matis fulmine ex Ecdefîa puKbs, in de(peratorum ,SC totius Ecclefiat congt; fenfudamnatorum hæreticorû Baras« ) trum proturbes,clamantes me colluiS derecum Zuuinglianis Ô^Caluinia^ tus, ne uocanc, SiC tümis dementi hac

àdO

dedicatoria.

aóionc tergiuerfàri, amp;nbsp;ipforum opi^ ni'oncm approbare aut fakem con;! firmare.

Sint Pane i'pfi fortes amp;nbsp;acres exttw patoies hæreîewn, Sgt;C hanc laudem «ehementis QC terrifici Zeit fibitoa tam uendicent: Egout cos non pros bOj qui primi (pargentes fernen Euangeltj in illis Regnis , in qui# bus Pontificiæ Tyrannidis iugum fèrô eft excuftùm, non habita rauâî one, quid fuis Äuditoribus propos nerent, auidiftimiscognofcendæ ue^ ritatis, quiduis cupide amplexuris, quod initio traderetur, ÔC conftans tifsimç aflcruaturis, quod fèmel cum Euangclrj doeftrina cum Encomio ueritatis arripuiflcntjlôgius fuos Auss dit ores à proprio intellctftu uerborS Chrifti in infiitutione Sacrament« ufùrpatorum abduxerunt, atcpitarc^ uerentiam huiusSacratifsimæ Cœnae aliquo modo minuerunt, Si illud mel ortum certamen inter Carolofta«

3 dimn

’ CPISTOLA

dium Sk^ Luthcrum confirmamntS^ late propagarunt, cum maximo dia (crimine illorum Rcgnorum, quac Euangdtj lucem zCpicerc ceperunt, ficut experientia teftaturj

Ita nullomodoaut rationc addu;# ci me padar, ut ceu nocentißimos Hærcticos damnem,SC ex Ecclefiac focictate prorfus eijciendos ÔC anathci# man's turbine Papiftarum mueront a busetflammisobtrudendosefle cens* (êam eos, qui in altjs Regnis £C Ec^ cleftjs reliquam Euangeltj dodrinam l'uxta Propheticorum ÔC Apoftolico^ rum Scriptorum coniènfum nobifi» cum profitentes, in hoc articulo fie informati, à fuis Dodoribus per:lt; fuafi funt, ut cum impoisibile 06 ab^ fiirdum uideatur Corpus Ô6 (ànguiîs nem Domini noftri lefu Chrtfti,quod in Coelo efl:, 66 haud dubie humanae naturae efièntiales proprictates etiam^ num poft glorificauoncm ineffabw leni

DEDICATORI/;

lern rctinet, in Coena, uhicunq? illa iuxta Chrifti inftitutionem cclcbra«* tur, datis 2C fumptis uifibilibus Ele^ mentis,Pane amp;nbsp;Vino,reuera præfêns comedendum ÔC bibendum tradi ctaccipitàmà pij’s, quam à fècurisSC liypocritis in Ecclefia:Credant in Coe^ na Enni ore tantum Panem Sgt;C nü Symbola abfentis corporis,quod[ tarnen Fide und cum fuis benefîcijs uirtute S)C effîcacia accipi, atcp ita fpi?« ritualiter tantum manducari amp;hausi riri dcbeat ac poisit, eo fumptionis modo,de quo Chriftus Iohannis (èx^ to loquitur»

Hos inquam etiamfi iudico pergt; peram (entire, Qi. nos ab ipfisdiflènti* re palàm profiteor , ficut ÔC caufas huius mei iudictj, ptjs,ut (pero probat tas, in hoc tenui (cripto indicaui : ôd fummopere atc^ intimis cordis mei uotis 2lt; gcmitibus opto, ipfôfcporo et hortor,ut malint Chrifto commua ni liberatori noftro, Authori huius

4- imperil

EPrSTOLA

fmpcrfcrutabilis Myftenj etiam in hoe articulo, ficut in altjs faduntjaii:* dem ucritanscc omnipotent^ tribut entes, nobiTcum reuerenter crederc

obedire, ficut promitrit ÔC præcipit ip(c tantus Dodor, ÔC tàm bem'gnus ac potens Domtnus :quàm uel fux Ratiom's dudum uel illorum perfiiasâ fiées (èqui,qui uerbis Chn'fti catenas autoritatem derogant,quatenuscuin luce natural! non congruunt, quod male’fidcum pen'culofummo fieri, in exordio feripti huius ofienlum efi:

Tarnen nec uolo nec fâlua pietate poflum eflê oao|hlt;îgt;©^ aftipulator ijs, qui tanta uehementia hos aliter lèntientes impugnant,ut feuißima etiam (upplida, quibus non ob banc tantum de Coena iêntentiam hi con^ liantes Martyres fubijduntur, non admodum improbare uideantur; quod ego priuiquam feciam, opto mihi terram dehüccrc potius, cùm

non

DEDICATORIA’ non dubitem,Sanguincm illorum fie »nterfedorum, clan-are de terra tn codö,ficuc Abell fangutnem,expeten« tem certo tmpetraturum tandem aliquando diuinam ui'ndidam in Palt; tratores et Approbatorestantac (âçuisî eix,

Hane ego crudelitatem Papifticac fatfitom's nullo modo confirmare uo:s Io hoc meo {cripto,et pottus una cum ipfis patientibus hanc tantam ÔC in^ auditam perlccutionem, Hlium Dej Dominum noftrû lefum Qiriftum, contritorem Capitis ierpentini,8C ui^» lt;Horem Mundi uniuerfi, SC deftni;« ôorem Portarum infernalium, quae unquam aufæfùnt Ecclefiam opprw mere, SC ueritatem doClrinae ipfius extinguere conart, ardentibus SC alsiduis prccibus inuocabo, Vthanc Pontifidorum crudelitatem iple cos herceat dC compclcat, SC iano ac res purgatoVerbo iuo ipie amplißimas portas in omnibus Regnis patefàcis f at, quan#

BPlSTOLA

at, quantumuis fr cm ant 8^ contra ni^ tantur quantum poflunt hoc poftre# mo mundi tempore omncs diaboliet abhtsimpulfi Tyranni, amp;nbsp;Ccelo ex^ pugnatxonem (en'am molientes Gi* gantes in regno Pontifició, qui cum ifti fu3c immani (aeuiciae nunc in Gab lia hanc pretexant (peciem, quod non fintim'mid profitentibus dodrinam EuangeJq , ficut ca in Auguftana Confeisione compraehenfii eft : fed tollere tantum conan' fanaticas opw nioncs, ód purgare Regnum Gallias uelle à Sacramentarrjs èC Seóartjs, ficut eos uocant i hoe ipfum per fee« ïus confitftum mendacium,óó falßßi« mum aftutiftimc excogitatum prac« textum Pontificiorum puniet haud dubiè Deus, cum, ut didîum eft, ilia credulæ turbæ facilitas 8gt;C perfuafio, quam in irradiatione prima lucisEus» angelicae praefitifîCauiditate cognew Çccdx ueritatis, femel imbibit, nô me^ reacur tantam (ùppliciorum immarugt; ta^

DEDICÄTORIA.

tatem, ficut ne:^ in his rcgionibus necp ullis alijs Ecdeftjs, ubi fanior dojs örina recepta,et magno ftudio iuxta confenfumin AuguftanaConfeisio;* ne compr^henfum, defenfa eft, eti^ am Luthero ipfo uiuente, acerrima Sedarum infedatore ctrepreflore, hæc laxior opinio remouens Corpus CHRISTI cx Coena, Capitalibus pœnis ullis,aut ereptione facultatum, taceo tanta crudelitatc uel immani« täte potius luppliciorum coerdta eft: Sed ficubi quis fuit, qui earn publice profiter! èC fpargere contu^ maciter ÔC pertinaciter cum ftan* dalo imbecillium non defineret, Is iuflus eft bolum uertere, ÔC alio in loco fuam opinionem profiter!, fi* quidem earn clam fecura habere SC occultare non poftet«

Sed nemo non uidet fatfiGs firaè hoc à Pontifîcîjs illi fanguina *

gt; rÎQ

EPIS TOL A

nano (uo conatui praetendi, quos confiât hoc agere, ut um'uerfam do^ dlrinam Euan gel ij, qua et Mfflârum nondinatione6jamp; horn biles profena^ Clones Coenæ DominicXj cultus Sta* tuarum, inuocatio mortuorum Sans dlorum, commentfeium Purgatos rum, impurusCoelibatus Clericoru, impia uota Monachorum, Carnificis nae confirientiarum tn impofitione intolerabiltum onerum,£lt; prohibit ttone ciborujcmunclfones immants pecuntæ, QC totadeniqj Tyrannis ÔC tmptj cultus Antichrifti patefiunt,ars guuntur SiC damnantur, femel fjsex# torqueant, SC uniuerfumChaosims ptetatis fuæ mifèris fubditis per uim ÔC atrocitatem fuppltciorum denuo obtrudant, id quod dtu in Germania quoqj uarifs artibus Ô6 tentatis diuers fis uijs perficere conati fiint, fiC denuo molituri funt, fi ( quod clementi^t^ musôC potentifsimus Emanuel nos fier, 0^ Michael Filius Dei Dominus noficr

DEDICATORIA.

nofter lESVS CHRISTYS omen auertat,ô^ conatum impediat ac frangat)fïn' Caim'd confilq ÓC inftis tun' optatutn (ucceflum in Horentifsi* mo Galliarum Regno expen'rentur» quantumuis nunc fe aequiores, imo lèmiconiundos oftcndant Augu^ ftanac Confefsionisconfcnfum profil tentibus Eledoribus dC Principibus«

Hæc idcô hic exponcre initio uo^i lui partim ut oftenderem,me abhor* rereabilla quorundam uehementia* qui ita præièntiam corporis Chrifti in Cœna defendunt, ut prorfus ab Ec* cleCix 0^ FideiuniueriacconibrtioeXii cludant omnes, qui non codem mo* do, ficut ipfi confueueruntjdeprac^ (èntia corporis Chrifti in Cœna iên* tire QC loqui didicerunt : Partim ut mcpurgarem alteris,quiæ^èferen;s tes fententiam illam^ quae à uerbis Chrifti propriè intelledis diftedit, a inetniprobari ÔCrefutari, dicent,hoc fcru

EPISTOL A

fcrfpto me confirma re ccangcre no* luifle impiamfæuiciam, quæinGal^ Itjs et alibi exercetur à Pontifictjs in eos, qui cum his Ecclefijs noftris de Ccena Domini no cön(entiunt,quos ut dixi, cum inteUigam ex ipforum fchptis , nobiicum reliquos fermé omnes dodrinac coeleftis articulos (yncere ampleói, et cum tanta com» ftantia profiteri, ut in corum Con^ fefsione etiam honoresjdignitatesjfa^ cultateSjPatriam, Sanguinem dcnic^ Ct uitara iiiam uilia habeant et amit* tant: merito et ex animo ipforum ca^ lamitatibus afRdor, ipforum falutem Deo aßiduis precibus commendo,ip^ forum I in hoc Articulo confonfutn cum his noftris Ecclefijs impetrari pofle ardentiisime opto, età DEO quotidianis precibus flagito, et hoc Scripto inprimis quaero,etnonßne tnagnis caufis aliquando fore (pe^ xo.

id

DEDICäToRIA.

Id {cn'ptum, cum ucrnacula Kry gua compofitum, multis hoc à me « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flagitantibus, ftiperion'bus mcnfibus

inlucem êmififlèm, rogatuscß eflèm, etiam Latine conuerftim publice ede^ re , ut à pluribus cognofci poflet; multis de caufis ad tuam Celfitudi* ncm mi'ttere potifsimum uolui, Illudi firifstme Pn’nceps,ac Domine Cie* mentifsime, quarum tarnen prscci* pua fuît, ut id fubijcercm iudicio CcîfitudinistuxcxadOjôd cùm ætate iam,tùm multiplici rerum ulù, ac in primis diligentilsima inquifitione ue* ritatis connrmato, cuius cognolcen* dac cauià non modo Biblica feripta ita Ledionis alsiduitate fibi familiar^ ter nota reddidit Celfitudo tua, ut c3 quouis Theologiac Profeffdre cùm depræcipuorum didorum indican* dislocis, tùm deeorundem ueroinü tclledu monftrando certare pofsitjid quod aflèuerantes audiui aliquot, qui lUuftrifsimam Celfitudinem tu?: am

EPISTOLA am de uartjs dodîrinac coeleftts partw bus diflerentem,ucl cum alijs collo;* quentem audiuerunt î Verum etigt; am magno ftudio perquißuft anlt; tiquifsimorum in Ecclefia (criptOM rum iententias de præcipuis Fidei articniis j ac pra^fertim ijs, qui hoc tempore, quo Dei immenfa bonita* te doótn'na Euangeltj, Monacho:« rum deterfis ibrdibus, repurgata eft, controuerti ceperunt.

Imo ctiam praecipuo ftudio in hocîaborauit, ut non modo præftangt; tißimorum quorumtj in Germania uirorum, qui laude erudinonis in ullo diieiplinarum genere excellere uifi iunt, icripta euolueretacperlu;* ftraret : uerum etiam familiaritarf tem aliquam Munifteentia (ùa li^ terarum clementiisima inuitatione cum ijs eontrahere,ô(C de præcipuis partibus dodrinat Ecdefiaflacæ con^ ferre, ÔC fingulorum fententias ex^ petere non dedignaretur. Et orra

con^

ÖEDïCATORIA.

nrouerfia in Ecdcfqs fuæ dinbnis, de ea maximis cum fiimpttb«« icifa'tarï praccipuarum Ecclefiarum ludida ad explorandam ucritatê non grauarc^ tur,Quodftudiûfiæquak in plurib* Principibus Germaniæ fuiflèt, mt# nus profetflô nuncturbarum taminum inEcdefifs cernercmus.

Tait igitur Principi Qi. hoc mcnm tenue Scriptû ofFerre uoluf,fretus ilia iumma dementia, qua illuftrißima Cdfitudo tua me quoqj minimum inter eos, qui in ftudq's literarum uer^ fiti aliquid eruditionis comparare Gbf conati font, quo ad illuftrationem gloriæ Dei, ad propagationem neccamp; ïarix docîîrinæ, ÔC ad confèruationem ueritatiSjEcdefiæ àC pofteritati foruii# re poflênt femel complexa, aliquoti# esfoa manu dcmentifsimè cxaratis litcris alloqui d^nata eft.

Quo igitur pofiûm fubiecîiopis QC rcuexentix ftudio fopplex oro,ut illu?

bpistola

Hlurtnfsfma Cdficudo tuahocimpo* litum Scriptum dementer accipiat, Ct quantum per arduas occupationes licebit perlegdt, amp;pro fua (apientia pietate me moneat, G quid corre* dlionedi'gnum inuenict,amp; ß in ftim^ ma congruerc uidebitur cum uerbo di'uinituspatefado, ßC cum dodn'na harum EcdeGarum , quam 8C lllu^ ftrifsima CdGtudo tua profeGa eft bactcnus, ßC in Riis EcdeGjs conGan^ ter docere curaui't, illud fuo gramfsv» mo ludicio ,exemplo, ß^ authoritate, quam omnes fani men'to faci'unt ma^s ximi, ßC Gil's ôd altjs quocp EcdcGjs et in primis nobi!itatc,eruditione ac pie^ täte præftantibus uiris in uicino Reg;lt; no Poloniæ potentiisimo, cuius Ecs* cleGas etiam certamine de præièntia corporis Chrifti recens turban' cepiGè audimus, commendatum reddere non dedignetur.

Deum æternum Pattern Doi* mini noftril ESV CHRISTI toto

DEDICATORIA.

toto pcdore oro, ut inuftriïs/mam Ccifitudinem tuam, in iiia ucgcta Se* nelt;fla,ad diem 17. Matj huiusfèxa^ gefimitertrj anniinchoaturam quaw tum Ô6 lêptuagefimum ætatis An* num, Rio ucrbo (alutan ÔC Spirïtu fenclo itadocere, regere, roborareÔ^ uiuificare uelit, ut diu integris ani'mi 86 corporis uiribus amplilsimo Du* catui ßorufsiae præeflè poßit, eiufcj; res Ô6 negotia ita diïponere, muni* re Ô6 confirmare, ut llluftrißimus Pn'nceps Marchio A L B E k * TVS Fn'dericus foccedens, guber* nationem habeat faeikm, tranquil* lam, diuturnam, ÔC toti Genti nobi* lifsimæ Boruflôrum honorificam, fru(fîuo(àm Ô6 (âlutarem, quem Cel* fitudinis tuæ Fflium, Idem æternus Deus ad hanc talem fticccisionem côfèruet incol^mem,ac prouehat foet Iici(sime,ô6 omnibus uirtutibus, do* nis, fubfidqsac neruisïdoneis,acnc* celûrijs Principi ad fâlutarê populorû » X rctfli*

EPISTOL A

rccHioncm, largißime inftruatjOmcc ac roboret. Data Vuitebergx, Anno M. D. L XIU. poftridie Idus Mar* nas, quo die Chriftus IE S V S Dolt; minus ac Saluator nofter Lazarum ante quatriduum mortuum, ÔC in pukhro coclufunijpotentia uerbi (ui in uitam reuocauit, hoc exemplo teftatus, k potentem Vic^orem mor/ tiSjôi Datorem ui'tæ eflê, ÔC omni# bus Credentibus in ipfiim eodem modo etiam poft confun^tioncm Corporum rcdditurum efle uitam aetemam.ficut ibidem dare profeflus ac poIIidtuseftMarthæ: EGO fum

^furreEiiQ 0? ytita ifui ere» -äit tn metCtiam fi mortun

M fueritf yiuet.

läujlrißima C. Tu^ fubditut ;

Pifitluf Eberut Kitth'utgenjt/t Pafipr Eccleßie Vuite» quot;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bergenßs,

AVGVSTINVS HIS y E J(SIS Mo. net LeEiorem /uorum Scriptoruni

in Trtefaûone tertij libri nbsp;nbsp;nbsp;q

deTrinitate. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

cùm in omnibus Literîs meU non folùm pium LeEîorem'. fei^ ftiam liberum Correêtorem defide» rem '.multb maxime in hi^j^fbUfifa^ ma^nitudo queeßionis Iftinam tà^ mulfos inuentores habere pojfet^ quam multos contradi^ores habeti Veruntamen ßcut Leclorem rneum Mthi nolo efje deditum; itàÇorre» Piorem nolo Sibi. llle^(Lelt;^or) me non amet ampUuSj quam Catholicam ßdem : Ille Ç CorrecfîoO ß non amet amplius quàm Catholicam lierita* tem. Sicut illi (Ledori) dico: î^o» li meis Uterisquaßßcripturis Cano* nicis inferuire: led in illis (Canonîcis

- X 3

(eu Biblids (cripturis, ^uodnQn credeboâj cum inuenerii, incunElan^ ter er ede: In iß is autem (meisÇab pris) quodeertum non habebASjnifi eer tum intellexeris,noli firme rett» nere: Itàilli (Corredori) dico

li meas Itter OS ex tua opmione T^el contetitione : fed ex diuina leliione quot;itei inconcufßt rattone corrt^ere. Si quid in eis quot;i^eri comfrehenderis rxißendo noneîimeum: At intelli» S,^ndo amandOf (s' tuum fit, (s' meum, Si quid autem falfi conuice* r 'ts: errando fuerit meum:fed -k iam cauendo^nec tuumfit,

nec meum *

(S'Ct

I

PIA ET IN

Ti El datayiJJèrtiOjF^eclamtio Cofi» fißio Fauli Eberi ^tthhu j de Sacratißhnu Cœnn bDomini noliri lESJ^ CH^STI.

^^ÆFATIO CONTE nem pr^tcipuum fundanientuni dilpiitationis de Cana d^o» mini de ^nthoritate 'Verbi F)ei.

y M IDominus noflerlESTS ' CH^ISTTS /ùos difcipulos if audit ores hortare»

tur ad continnationcm precatio» ^ts, confirmât etpte bacpromißioi ne^

2

ne quod T)ew iUam indefejjam orationem fit certo exaudituru^, fuam Ecclefiam clamantem lt;3^

^emmtem ad i^fum aßiduis '})Otii, tandem aliquando '^indicatnrui lt;3* Itberaturm: ^ddit ceu, Epi* phonema banc qnerelam ; V eruiv tarnen putas , quod Filius hosi minis ueniens, inuenturus fit ifidem fupcr terram ?

Qm trim exclamationeß^ii* ficare lt;3* prctmonere 'Voluit, circa pofirema mundi tempora nume* rum eorum j qui die ac noble ad ipfum clamantesjliberationem Ec* cleficeßntpetituri J lt;^3firma ßdu* cia,ße acpatientia in cruce acfee* na perßeutioneJ conßanter expe* ciaturi, adeb futurum eße tenuem (^'exi^uum 'Vt ilia paucitas ad innu* , ,

innumerabiîetn coll at a mukltudi» nem impiornm, nullam propemo» dumßt habitura rationem nume» ri J lt;3' multi intuentes tetram con^ fußonem opinionwn ca^tami* num de religione exi^imaturi fint, '^niuerjam fidem jpictatem, inuocationem Dei jprorßus ßuper terram extinbîam efi'e,fient dome* fiiciTSboh^ concluß in arcam pro nihilo Junt habiti, pr^e in^enti multitudine reliquorum qui con* temptu omnis reli^ionis eßßrati^ lt;3 omni ^enere fielerwn polluti^ iuflo eoque terribiU iudicio IDei in ymiuerfili diluuio extin^ifunt.

Qmo. autem fides nititur'^er* lo Tgt;ei, ficut Paulus teßatur : Fides ex auditu eïij auditus '^nerh perlterbum Chrifii, F^om. lo. ü*

2 pne»

pr^^diElumeH J circa finemmundt adeb raram (^lan^idam fore fi* dem J nbsp;nbsp;multi earnprorjus fubla^

tam effe iudicaturi ßnt : ßmul hoc prcemonercilla^rauiquerela Chri^ ßui 't)oluit J fore poßremis tem^ ' poribtts J h^t '\gt;erbum IDei ma^na cum dißficultate lt;i^labore'})ixre=gt; pur^atunijnouis ijsque denßßimis tenebris denub inuoluatut) adeo^ multis contemptum lt;iS‘ inuißum reddatur, yt propter perfequen» tium rabiem ynx ßt locum ali,^ quem in terra tutum habiturum, ybidoceri i^cxaudiri frustum ferre qucat.

Et 'yit maximè in aliquo ob^ ßcuro an^ulo adhuc aliquantiFper h^eferitpurior Euan^elij doftri^ na^ tarnen propter petulantiam lt;^3* audaciam in^eniorum jpro fuo iu^ dido

5 dicio {f^arhitrio torquentiumi^ yartè inter^recaiitiuni fcriptu^ ram adeo 'yieritatem obfcnratum iri, '\it efficaces errores irrumpenlt;gt; tes in Eccleftam tandem inpliiri» mis incautioribus obruituri lt;i2* ex* tinEuri /int ^peram fidem, qtiæ fine er o iDei 'Verbo innititur in* cumbit j ymde neceffe eü miram ÿaucitatem ^iere credentium in Eccleßafieri,circa pofiremum '})i* fibilem aduentumFilij S)ei Tgt;o* mini nofiri lefiu Chnfii.

Etfi autem bocYixfieripojfè exiflimant alipii '\)t tanta tnx Euan^elij repnr^ati ytel extin* ^uatur denuo 'tiel obfcnretur fal= tem ^tarnen mirum bocaut impofii^ bile nequaqnam 'Videbitur ijs qui per ^tatem nouerwit ac ipfi ex* 3 perti,

6

perti y '^Dtderunt ßiperiorls fecuU tenebrtü horrendos j qutis ^onti* fices cumulates traditionibus manis ita eßicaces inuexerunt in Eccleßamput etiamß in Calleßßy dvdonafleriji , lt;isr abß templis y le» ^trentur Cr decantarentnr aliqna inß^nia capita Eropheticorum «ôT ^poÏtoUcorum ßcriptorwn : ta» men hominesßemel abduEi à Dero iutelleblu '})erbi diuiniji^fa/cina» ti doEtrinis hominumypaterentur Je deduci ad cultits non modo in 'ïterbo IDei non mandatos y ^ernm etiam aperte prohibitos y quales e» rant inuocationes mo.rtnorum ho» miniimy adoratio panis circumge» ßati y prophanatio nbsp;nbsp;nbsp;mutilatio

Sacratißimte Coente IDominictèy Mercatüs Mißfarumyfiduciapro» priorum meritorum , emptiones alieno^

altenorum operum maximis ' fenßifa^^ej admiratio '})ener(i» tio polluti cœlibatus faljo ia» fiatie caîtitatùf carnificina dubt» tationum j anxietas coabïorum in lt;^ofeßio)ie enumerareßn^ula pecca» ^^)follicitudo labor in exeqnen» dis operibtis Satisfa^ionum ^im* poßtarum ad promerendam inte» ^ramremißioiiem peccatoritm^isT alia innumera, qiMperßicuo T^fr* bo Tgt;eipalam aduerfabanturjquee tarnen ita mentes bominum totas tune occiipatas obflriElas reli» ^ione teneb ant, '\ft inuocatio fiducia Filij F)ei F)omini notlri deß Cbriîii admodum mra lan* ^uida ejßet.

^^itur hlt;ecßeripotuerunt ßeculo ,'\)bi ,quodomnesßini fatentur , mains nbsp;nbsp;ar dentius fuit

4 ßudium

«s

ßudium pietatùjniaior ammorum ßinplicitas çÿ* reclitudo ffacilius cbjèquium in bonis,plu^ continent ti(€ is' fbbrietatis jfacilioY guber^ natio dißciplin(€, mai or reuerentia er^a ledges fiiperiores omnium ordinum, maior boneßas tnno^ centia morum : Quid caujie eit, cur eadem cuenire non poßc cen* feamus in bac délira mundißne* , in bac deßblione nbsp;nbsp;languore

omnium '\nrium humante naturre, *\)bi tanta eîl in^eniorum '}gt;erßi» tia, iudiciorwn prauitas, animo^ rum petulantia , nbsp;nbsp;audacia, moigt;

rum beßialis feritas , difcipUme omnis conculcatio , fuperiorum contemptui, '\)oluptatum ßtis in^ Jatiabilù, earundem intempe* ßiua 'Xt/urpatio,^ omnium rerum optimaruni abufus teterrimu^s ?

Habe*

Habemus immen/a Tfei ho» nitate Ct” mifcrtcordia ßnceram Euan^elij doElrinam de beneß* ctjs Fdij S)ei E)omini noßri lefu Chrißicwn '\)ero mo'gt;[)lu Sacramentorum j refiitn* tam illnslratam per ^Ï^ueren» dum lt;7* Sanctum '\gt;irum E).Mar^ tinum Lutherumßiuinittis ad hoe excitatum lt;5' per ipßiui fideles çy Traçasttra? EhUippUm Idelanthonem nbsp;nbsp;aliosfanEiceme*

mori^e EatreSj quorum '})oce lt;(3* ficriptis eadem doEirina in cer* turn corpus redact a ^lt;(3' latèßgt;arfd propagata eîl. Sed cum acer* bifiimo dolore cernuntpqjhofleni Filii T)ei diabolum commodasna^ Elum occafiones fin hac tanta det. ^eneratiojie , lan^uore^ fieritate^ lt;3'lethar^o præfentisfieculi, omnes

IO

'ïfiiis per centare , ful^entein ' Ena)igeltj Incem aut crudelitats fuppliciorKm perfecutionurn opprimât extin^cat j aut cor^ [ rnptelii lt;^3* deprauationibtisgenwiit [ ni ßnßt4 objcuret aut quorjua modo ab amore, is*fludio ji^raß fiduo'^cßu illiusjjominesincautor, i3*alijs friuolis rebus intentas ab» ducat. Seit enim aßuttßimus Spiritus, edoEius iam amplius quinquies mille is* quin^entorum annorum experientia, nunquatn hunc conatumßbi irritum cadere, quin quotiefeunque mentes bami» num à '^erbo diuinitus patefa^o ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abduxerit^aut hoc Ulis fu^ccium^

infuaue ,inuifum eßeceritjßmul hierum timorem S)ei, 'Veramßdu» nbsp;nbsp;i

is* dtleElionem UDei j imo ^e» wn a^nitionem ^ei eripiat i3* extin»

1

H

(xtln^uat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantunk

illarum 'virtutum j ac inania no* nüna,lt;cria^atîonent earum ht ipj'orwn animis relinquatj eosque. hoc modo debilitatos exarma* t os J in fila potefiate habeat^ ^per ludibrimn ex errore , idolatria, fcelere'\gt;noin aliud,fuo arbitra,^ tu, deuoluere, tandem perßue* ranter fequentes ipfum fine 'vllit conuerfione fn teternum exitiunk. prlt;ecipitare queat^

lUiusfu^e perniciope^rth mox periculum fecitin^aradipo^, O' cum noßro omnium damno fts* deploranda miferia eßtcax ßeci* men edidit, cum primos homines acparentes noßros, ^damum CT* Euam, à T)eo auulfos, in ßtampo* teßatem redegit, quod nunquam perficere potuijfet , quantumuis poteiu

potens , ƒ manifefla 'VÎ eoi adortu^ fuijjèt aut commina^ tiontbus aliji terribilibus mo^ dis eos ad defeblionem à ïDei cul*

tti comi^ellere conatHsfuiJJet,

Ideo ingreditur banc mitio^ rem ^faciliorem certiorem am, '])(: initio per extenuationem prohibitionis Creatoris , Jerium mandatum ipfis uile is* arbitra* rium j deinde etiam JuJpeElum,in* nijùmj is contemptibile reddat, ita illud interpretando qua/i non fuijjet tlla mens loquentis Creato* ris j quant ipfi ex yerborum pro* pria ßgnificatione conce^ijjent, quce ß tta accipi deberentpgt;sgt;t lite* railsßenßus moneatßecuturum boe abj'urdum, IDeum iniußum ejße, qui buicJu^creaturcealiammaio*

rem

rem f^lortam dignitatem per inuidiam fubtrahatj adquamper^^ nenire pojjent homines Ji neglecia prohibitione ^ci audaEier co:gt; mederentßne difcriminey de (pia^ uis arborejproJua libidine. Hoc enim facientibm euenturum, '})t ip/brum octdi turn demum aperian^ tur, menti accedat fiimmalt;ij' perfeElißima fcientia boni iyma^ li j quæ co^^itionis excellentia ipf 'os ^eo Creatori fuo ex^equa^ tura ßtf qua di^gnitate in lt;)eternwn cariturißnt hominesjcum ’yiniuer^ fa posleritate fua jß W (kt5 'ïier^t borum puerili ßiperßitione inß* fientes J a prohibitie arboris fru* êiujinani metu mortis non fier io priedicliejabfiineant.

Cwn i^itur hac inßdioßa in^ terpretatione prohibition's afiu^^

’4 .

tißtmut fer pern ^ierlum 5)« re* monifet ex conîpe^u

Eute J quot;ytt pomnm arboris interdis intuerentur feparatum d 'Ver* i)0 J lt;ij' iam excequatum aliarum wborum fruElibus, quorum liber fiült;i3*'VfuiipßsconceJfusfuerat: ] faalè poFiea impulit mi/eros bo* miner 'Vt ajjentientes mendacio, lt;(S* ßequentes rationisfu^e nbsp;nbsp;fen*

ßuum duEium^quibiis inprimirad* ■ blandiebatur fiabella /pecieillud ' prohibitum pomnm : contempts inter diEio Creator is fui, nbsp;nbsp;ßre*

ta feria comminatione,Mahim de* cerptnm comederent, bac in* obedtmtia defCiione d Tieo l uerent in mortem , ^aui com* minatione prcediClam, amitterent » ^eum cum omnibur fuir bonis j fier ent mancipia mortis lt;frbDia* boU,

bolt J in quorum tyrannide fem* piternos afer ente cruet atf^^ ant* m^e lt;i3' corpori, heefijfent cum T?* niuerfa poîleritate fua , nifi hoc modo lapfos dj* damnator, im* menfa honitate fua mifericor* dia motus Filius IDei, édita pro* mißione, erexiffèt denuf d^ex medio quafi interitu i3* faucibus inferorum extraxijfet^

F’antam cladem infinita* tem malorum ingénus humanum, '' femel inuexit hic immanis hoïiis ^ei, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f dÿ' euer for gene*

ris humanij diabolus, moxpo^ Creationem j hoc ''Vnico Stratege* mate, quod primorum hominum mentes d^ cogitationes auerfas d V'irboS)ei, traduxit ad id,quod ^tioni ds* exterior thus fenfibus

Itide*

i6

'}) 'Matur deleElabile amp;nbsp;conclude bile^.

Et quia hic primas conatu^ '^ferfutofpiritui ex animi /èntentia JèmelfiicceJJ'erat,'}gt;fit5eît deinceps femper eodem artißcio quo maxi» mam partem generis bumani o-gt; mnibus temporibus auerjam lt;3* auulfam a d)eo, in ieternum exi» tium prcecipitauity quando 'Videli» cet eis aut 'Vniuerfum '})erbum E)ei ßemel eripuit, per crudelitatem perßecutionum ,^el injpirato ani» misfecurorum hominum contem» ptu jfaßidioj 'is' odio 'gt;Derbi ex '\)a» rijs caufis : aut 'Verum ac ^enui» num intelleEium 'Verbi interner» tit, per aliénas interpretationes^ partim introduhias audacia curiofitate ^tionis partimßu» dionouitatis lt;^ßnbttlitatis exco» ^itatas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et

Et fuit hocqutdem et poHU» pfum multo factUuó effe^u in hac corrupta hominum natum^in tanlt;gt; ta omnium Curium imbècillitate, in tanta caligine tenehris hu« manlt;€ mentis, non fatis prouid^e et cautte^ in tanta 'Voluntatis mobiU« täte lt;7* inconflantia, in tanta cor^^ dis humantprauitate lt;i^conßißone errdtium appetituunij cum ei fores iS' cunicuh femper fere pateant, per ijuos poßit penetrate in inte« riores partes inermium incau« torum nbsp;nbsp;profundum fiertentium

hominum. Quomodo i^itur hos in tanta inf mutate non euerteret hicaftutiis lt;3* potens firitits,f« quidem potuit expu^nare primo« rum hominum. nondum adhuc be« forum^mentespvoluntates lt;^3“ cor« dajful^entia radio fapientbe di« iB iiiuie.

18

iiinte,mnmtaac rübomtacwn fka inte^ritate reElitudine fis* ßnce* rit ate, tùm prceßdio Spiritui fan^» Hi, cuius erant domiciliwn? Quo^d quidetn qtiomodo ah ipjo perßci potuerit, ignoramus prorßis, lt;ls* meritb miramur , fed perfeHuni ßiiß'^j cum magno Jiofro malofe» pemiferi experimur.

Qiure ne diu hanc fuam arigt; tem,cuius falicemfuccejjumfemel txpertus fuerat,per inertiam lt;3* ignauiam hebefcere ^(3* ela)guej'ce» re fineret, eandem mox repettt lt;i3* ?tgt;furpat, ad euertendos Filiosiu“ dignè deceptorum ^tix erecto* rum '\)oce ßiritu Ftlij 'Dei ho* minum, ^dce i3 Etu, quorum primogenitum Cain, in cuius na* tiuitate mater miferrima , exul* tfuis Uticia, ^loriata fuerat y ß iam

’9 tam poffèdijje '^irum dominum) hune inquàm primo^enitum eo^ dem Strate^emate perceHit^ qua parentes euerteratj 'Vt eum abdu» cat primum a 'yierbo ^ei, quod ex ^atre audierat j immediate edo* tio à Filio^ei y quot;Koya teterni Fa» ttis J quod F)eusygt;eîit a^nofei coli per promijfum Semen mulie» ris J in quo bcecipfa promißio erat édita , quod certo tempore ejjet ajjiimpturus he concionator t)à humanam naturamjCxmatre 'vir» ^ine,lt;ig*ßibiturits mortem,pro re» eonciliatione redemptione per» diti damnati generis humani, lt;s*per refurreElionem redditurns iujliciam,paeem, '})itam ceternam omnibus in ipjum credentibus,re» mijjo is* tandem abolitopeeeato, placata ira 3)ei, fublato male» F z dlêÎ9

20

damnatiom k'^ts Ela proHrata morte ifr tyrannide diaboli. '})t ßmul lt;is' typum haberent condpicuum, ß^nißcan^ tem hancfuturamSeminis promiß ßmortem, ac Satkßiciionempro peccatis , ijÿ* Sacramentum, quo Juam ßdem conßrmarent de re» mißione peccatorum gratis do» nandaper lt;7*propter hoc mulieris •Semenjmoriturum fiyquot; refurrebiu» rtim'.iußi erant Parentes y^^nuni ßne labemablatum oß'erre, in quo Sacrißcio 3)eits ejßet editurns te» ßimonium fuæ prcefenti^e lt;is!* cle» mentite, i^ne de coelo mißb,qui ac» cenßo ro^o yiblimam confumeret, ßcut ßtepecum ßupore admira» tione jijrßn^ulari conßrmatione ßdei ßute ßeri yiderunt ^dam Eua Gilbert,

Cain

2l

Cain'y^ero par um r euerem er attentm auditor T^aternarum inio diutnarum concionum diaboli im JJjiratione ahducere fe ab hoc pa^ tefaPlo 'Tterboj inßitutis diiti^ nitm cultibm acritibm finit tionem fuanij cut ^eidetur abfnr^ dum iniuîtum abominam dumjprofundere fan^uinem, lt;i3* eripere '})itampecudi innoxi^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

'^itiliter ßruienti humants Tfibits, facere ad hunefinemprt Tiens hac crudelitate indigna hominis bm^tisrdeflruenteopnsTieij cola^ tur et honore afficiatur. Vt i^itur hanc abfurditatem '\gt;itet lt;(:r cor^ figat) ofpert T)eo primitias Frm ^unij quti culturaip/ins laboriofa, T)eo benedicente (t^foecundam te terrain jprouenerant fCerta fe perfuafns jfe hac incruenta obla*

T 5 tione,

22

tionCy mnltb accept lorem Deo cuU tum pYi^îiatnrum j quam fratrem obelion/pu Datris /ecutHS do» iirinam exemplum fan^ume innocentum ouicularum feje pob lueret.

Credibile eÏi autem^quod Abel fratrem J'uum propter banc deße* Fiionem a. '\ierbo Dei repreben^ der it, nbsp;nbsp;nbsp;monueritj '^gt;1 malit diui^i

mt us patefaElam doEtrinam tris J nbsp;nbsp;monßratos ritus retinere,

^uam fu(e rationis perfuaßonem Jelt;]^ui.

Sed Cain cum femel concepts ßeculationi plaußbili indulgens, ita D^tioni fult;e totum fefe in ob* fequium quafi captiuum tradidtf fetj'})t eius inuenta,lon^e'Verbo Dei anteponeretj tutbfeilli natu* rdi

YAÎi luci credere ratHs: tandem teni dtuino teßimonio conuiFlu^ et^udefaEÏHs^cum à fratre ^belo, iam certo de '^peritate doEirhite •0' ritus paterni^aßiduiscommonefa^ ^iontbui in 'y)iam reuocaretur: adeb exarßt inuidia ira aduer^ fu^ fratreiH) '^ftna^usoccafionem (S* latebras, clam eum occideret. Ita fanEius ille Plypocrita cut prius religio abommabile erat, iuxta d)ei ordinationem, inno* centempecudem maElare, infando par ricidio polluit feiußi isrJanFii^^ 'Viri Fratris fui fanguine ima etiam '\)erèfit parricida quodam* modoetiam Tarenter ambos occi» dens ,quibush(ec iniusta nexfan* Eli itrobfequentis filij, ipfamor» te quouis corporis cruciatu , acerbior erat.

IB 4 c

tttam poßea horribiUi pœniC, cum Catn exclu fus ab Eccleßa Matris, 'ïta^us lt;i3* exufprorfus deficit à. puriore doEirina, fis* à promißione de Seminej ruit maßr maßf^ in tetros errores fionec àTrinepo* te fio Lamech ipfe quo^^ crudeli» ter occiditur, Eius exemplum imitât a foboles i^rpofieritas j ex» cogitât »(sr cumulât ipfia quo^fub» indenouos idolatricos cultusex» ercetprtetereatyrannidem,polluit fie libidinibus promifcuè, donee propter cumulata ficeler a fine mo» do pcEjiitentiaj diluuio femel to»

Tantum ingentium malorum ' poteß (237* ßlet diabolus excitars ^^^é^nerehumanOf quaudo impro» uidos

utdos [keuros hominespaulatim abdu^os d reuerentia isr con^ian» ti amor e 'Xterbi^ deducit ad natura» lem lucem et intelle^um ^tionis, yt earn confiituantfide dignam ^^^fiTeam interpretem 'y)erbi diuini^qu^lt;iß^ ahfiurda tollat, lt;3* ea qu^ in '})erbo T)ei traduntur, perceptu fiacilia lt;3* credibilia ejfii» dat.

EÏl^ bac fine '^lla dubitatio» ne fiaturigo fions omnium err o» rum, Ijlere [eon,fie dar um,j'chij'ma^ tum,ldolatricorum cultuum,lt;i3* o» ninium inde fiequentium malorum, imo etiam ficelerum atrocium, lt;t3* ficandalorum, uidelicet, Kerbum S)ei iudicare ex luce ^tionis, ei^ non 'Veileprins aut aliter ajfientiri, credere ac obedire, nifi quatenns illa,qult;tfverbo S)ei docentur jpne» ‘B àpiun»

âpiuntuïj aut promlttwntur, tioni humante uideantur conßnta* tiea^’Moirà. ttoy) «araAinifa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hoc ita ejjèj lit diximuSjpoß fet copiofè ojîendiJ enumerate prticipuis Sehlis htereticofum^qui fermé omnia ilia qufde ejfentia S)eiyde tribus coteternisj amp;nbsp;per o» mnia tequalibu^ per fonts jdeadmi» randa quot;Vni one diuerfißimarum na» nbsp;nbsp;!

turarumjin 'Xmica perfona Chrihii, nbsp;nbsp;1

de ipßus interceßione is* merito^ qute depeccato, de luflificatione, de refurrehitone mortuorum ad teternam '^sitam 'Velpoenam, is* de co^natis articulis fidei in fcriptu» ■ ra dicuntur, hanc fermé '^inam ob ' eau fam , quia cum luce naturali Q^tionisnon congruuntjaliter ac^t dpi '\)oluerunt ) is* qui dem ita in» terpretati funt, ’}gt;t a Sapientia huma» '

huMAM pojjènt comprehendi o* inteUt^i j ßiam planßbilon concinnam declarcttionem ^po* ßea conati funt fiudioß conquiß» tis pïobationibus , lt;is* artificiofè detortis dibits fcripturie conßr* mare, incautis hominibti'Sjpro ^Derbo T)ei,'i^indïibitata 'yjeritatz 'ïienditare lt;(3* obtrudere^.

Ebl quidem hoe yerißimwn, nullo modo ne^ari potesl, Oea ' urn natur am rationalem ad ßuam imaginem conditam, praeter alia - dona etiam radiofuctßapienti^e or» quot;t^ajße, '^pt ilia luce ((3 intellePiu, quam in creationeacceperathomo, , pojßet aliquo modo a^noßcere ^e» um,conditoremßuum, (irperdpice» reßubßanticts ac Dires aliarum relt;‘ i rmn creatarum, qu^ ipfa tarnen, lux lt;3co^nitio etiam tunc, in in»

,

te^ritateyirium humanartim 04 metos nbsp;nbsp;limiteihabHitjnccfuit

infinit a j nsc ex^equata immenfie JapientUX^ei Creator is. Oportuit enim ejfie manere in tota ^eter:^ nitate difcrimen euidem y inter Creatorù ejfientiam infinitam y inter naturom creatam finitam.

luxautem ideo bominis menti in Creatione indita eît y '^t aliqno modopofjèt exfefe Tieiefia fentiam lt;(3* opera a^nofcere y fier* mones eins perd per e ^intelU^e* re y (13* iuxta illos y yirer fuas y appetitiones y lt;(3 aCiiones omner , regere y atque ita conditorifiuo in* te^ra lt;3ffontanea obedientiafier* uire y (t3 in 'Vfii lt;i3 exerdtatione illiu'S ludsy indisi proficere fiapien* tia, etper auCiioremfiubinde a^ni* tionem

tionem contem^lationem tnfi^ nitæ bonitatis Jpotenticei^ Sapi» efitt(e Ï)et y permoueri rcipi in admirationeni celebrationem ib lorum bonorum j ijjj, fcmper '\)bea riu^ pr opiums per fundi ac per^

Sed rurfts tarnen etiam boe faterico^imurj^enm nequaqnam ita alligajj'e fefe ad banc creatarn ^n^eloriim bominum Sapien^ tiam et ^tionem^quaf nibil ytelit autpoßit docere^pnecipere ^face^ TejOrdinarejaliudjquam quod bcec creata lux in mente yfn^elica bumana j fuo ful^ore noticia comprebendere lt;i3'exbaurirc quelt;i at : lt;Sedquia Tiens eïl eeterna infinita lt;Sapientia j integrum fibi boe referuajfcj 'gt;Dtpoßit Uberrima '^oluntate aliqua docere,conßitueigt; ve^maiu

Ye y mandan J taîia, (quorum per^ fen:am cognitionem non caperet lt;ydngelicc€ humance ^tionis fintu ’is' contraEiior Sapîentia , necperjpicere faits pojfet : Qm» modo ? QiMre ? yfd quid? Tiens omnia ilia dixerit ^fecerit ^pr^ece^ périt fanxerit in quibus omni^ bus Maiejlas Conditorisjinfiniti fapientia j bonitate potentia^ poflulatpat Creatura rationalisJe Tieo fio reuerenter fubijciat, is' certbjlatitat Jpßus dibîa exinfi^ nita 'Sapientia profebla ejfe, ipfius facta or dîna t tone s fùmmè bolt;» mts y nobis necejfarias ejjè^ ipfius mandata probibitionesj immot am immutabilem iufii^ ciæ fu(€ normam ejfie, ideoque tllis reuerenter ajfentienduj cedendum acquiefiendwn obediendu ejfie.

Hoc

Hoc^t'\gt;no atqut alter o ex» emplo de dar emits conßderetur htfioria Creationis rerum in qua mox cernemu^, ^eum aliquidfe» djjè y quodadeo omnium ^n^elo» rumj'apiamp;ntiam exceßit, nbsp;nbsp;credi»

bile fityhuicfulierho Spiritui, qui ßonte fua poîtea in diabolum de» ^enerauit y aliquam lapjus ßui oc» £aßonem ejß pr^ebitam y Q^ndo '\)idelicet ßuinoMaießas ytot opti» niarum rerwn i^'excellentißimo* rum ßirituum conditrix yitafefe demittity cy quaßabijeit adimum centrum maebinie aße conditcCy'^bi erat conßituta habitatio ßedes primorum hominumy quorum y» nus ex limo 'ts'puluere terrœ for» matus fuerat y einsßoeia ?terb ex ipßits ojße feu Coßa y extruElUy '\gt;t hos^ extamppili materia conditos hnù*

homines , fin^ulari modo fibi co=gt; fulet eos hac gloria lt;is* enconiio omet J quod ad ßmilitudinem 'amp;• ima^inem di)ei fabti ßnt ad hoc ipßim, ^Dtfint Templwn ^domi» ciliwn S)eijquibus omnes^n^eli, in^entia bimina Solis Lunee, f^ls^ntißima Sidera cœli^cum omnibus Elementislt;amp;najcentilt;t hus aut de^entibiis in Ulis puè ßeruiant ad neceßitatem de^ leblationem conßeruationem huiHS'\)it(e j qui etiamßntd)omit nij proprietary quaßj poßeß fores omnium j quæ in terra lt;3* a^ quis de^unt '})iuunt lt;i3* nafcun^ tur.

Hoc ßupendo (3* incompre^* henßbili fablo E)ei tantopere oß fenditur fuperbus Spiritus cum caufas penitiores eues non poteïl

f er Juicer e, ^S^nullo *^erißmiU ar» ^umento excufare hanc abfnrdi» tatem, qnalem iudicat ejje^quod homo repens fuper terrcim more permis j in corpore formato ex lun tOj debeat prteferri tot tampr^e^ fiantibiis Angelas ^t anta donorwn '})arietate ornatißimüjlt;i^ratione ßiritualis natur te ^ei ejjentite proximiS) quorum minißerio excubijrfoueri J defendi isrtuuari debeat Homo, creatura,j'Vt iudu cabat^multb i^nobilior^lt;(3* Solus '\)el Jaltem prtecipuè ferre hunc ^loriofißimum titulum, quodßt Ima^OjCt Similitudojlt;i3* (peculiu, lt;7 ^omicilium T)ei, cuius caufa. IDeus omnes alias res condiderit conferuare '\)elit : Hoe inquam abfurdißimo fa^Q ita offen» ditur maliens inuidia iam

Q tune

?4

tunc ar densJpirttUi,'^t-ac-cedentb bus aüjs etiam caußs , prorfus d S)eQ deficiat contumaciter Uliße Gpponat j lt;i^'^icißini a d)eodeß^ ratutj lt;ls' tn Merna^ tenebraaabiß aatur.

Sic recens creato Hominij nbsp;in

amoenißimum hortum collocato, S)eus etiam dat mandatum quod cap tum rationis illius ßuperabat 'y)t'\)idelicet comedat de 'müuerßs fruElibus totius horti fed abjiü neat ab '})nius arboris frublibus, cut tribuebat adpellationem ScU entire boni (tsquot; mali j addens hanc comminationem jforCj 'yit quocun^ ^uemomento temporis comedißet defrubiu arboris illiusprohibitie, funditusintereat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘

Hoc 'Verè mirandum inter di* bhtm omnem y im intejligentiie primo*

primdrum hominunj, excedebat qui etß ad ima^iriem T)eifa^i,lt;j' radio diuiuie S'apientite ornâti, omnibus 'Viribus J'uii adhuc inte» ^ri erant tarnen cau/às excqgita^ re intelligere penitus non pote^ rant: QMreT)euSjadeo beni^nus condttorßquo tantopere bonorati i^rornati homines fucrant, quo* rum cau/a totum Creationis opus ßufcepfum futß'e audierant quo* rum incolumitati, ytilitatij Tjo-luptati J omnes res creat^t feruire pr^cipüè debeant, quorum domi* nio ßrproprietati 'Vniuerfa terra, cumsnnnibus fuisThefauris jfru» Bibus itfr animalibus ,fubie^a e* rat) qui in hanc cultißimam Tara* difum pleno lt;is' 'Vniuerßili Iure f^fusfrulius collocati fuerant z (^re inquam T)eus l^aw: 'Veni*

C z cam tu

cam in medio Taradifi bo rem exciperetjCuiicsfruHum ne^ fans' exitiofilm foret at lingered f^bi baud dubie Jeroens J^erJutM in ilia acri, ^iSTnon breuis temporis dilfutatione^^tioni illorum talia. fubiecit: Cur ^eusbancydrborem cum reliquis creauit flt;is* tarn gra^ tis yifui fis* gußui pomis decora^ uit ? cur collocauit in medio ^ara^* diß? ^is* non extra fines horti? fi eiics '\)fus nullus J 'Velperniciofus' homini eße debebat ? Q^niodo hi€c yna arbor hanc Ytm habeat, ’\gt;t fcientiam boni is* malt intelle^i blui dare yel adimere queat Qupii modo fieri poteît, aut etiam iufiè fieri poteïij'vt Homo^diuina au» thoritatefaElus T)ominus is'l^fii» frubiuarius non modo horti huius, V^rum etiam '^iuerfi orbis ter»

rarum,

ramm, ßattm mor tl ö* aterno exitio obnoxius /it 'y)bi primnm de hoc 'Vnico ß-uEiu comederit^ TSlum hic beneßctiSj iuîiw congt;t ditor y haue '^iliorem lt;isquot;fenfuum ac rationis expertem creaturam, plurisßaciet j quam nobilißimam creaturartif Hominem^cuius Cau» fa omnia alia condidit f l^um hoc fuum peculium fls' domicilium, propter ynius pomi 'violationem, deßruet, lt;i^in (Sternum exitium fibijciet?

^ropterhiectt^ralia abßirda, qu^ ’Videbantur comitari literalem intelle^um 'Verborum ^ei im* poßibile ßit ^tioni humante, quantumuis adhuc incorrupt^ inte^rre ajßequi perußi^are caufas huius prohibitionis diuinlt;e^ ynde etiam damnatus Spiritus^

C lt;Tho»

hoßis 'Del diabolus, occaßoi nem fumpfit exa^eratione ho^ rum abfur darum hominrs prhnoi traduceiidi adalium '})erborum in^ telleEium atque ita impulit eoß dem adcontemptum commifiatia^ 'nisjlt;i^ad '})iolatiQnem feuertßi* tnt pr^cepti,propter iiuammifer* rimi hominei incur verwit in hor* rendam iram amp;nbsp;indicium Dei, tn mortem list' exitium lt;eternumy '^Ucè omnia malà 'éuitare potuiß Jent, ßpßnii 'Tterbis is* ßeriii pr^emonitioni Conditoriißii^cum 'débita reuerentia, inßmplicitate ßdeiaßentientes, obtemperajßent, ßcut ar huicetaliß omnibus man* quot;datis ^Dei j in lila natur tte i^'^irt* wninte^ritate, perfe^è obedirt potuißent.

‘ Ex bis exemplis inteUi^ipo* tlßi.

teîly infinitanKis^tnexlau^amfa^t ' pi ent tam iDetJn creations initia, ßatim aliqua dtxijje lt;3* fecijjè quorum modum lt;i3' caufas nequs ^n^elorum^neqßiominumjetiarn inteerorumjSapientia, ßia natu» rail ßdgentißima luce baud dubiè eFl radius diuime ßi» pientid jpercipere comprehend dere penitu^ potuerit, qute ßm^ pliciter in folo 'Verho IDei, eiiisque plana lt;i3quot; fimplici intelleFlu ac* quiefcere, ^3* cum débitaßibieFliod^ neps)t creatura, conditori infinitit ^apientiæ lt;(3* potentilt;e , reueren*^ ter obediredebuerat,

]gt;

Quanto '\)ero minus nunc po^ terimns J fecundum omnes caupds dSquot; circumFlantias, 'ttniuerfa IDei diFia, ßiFla , ßatuta i3 ordina^

C 4 tiones.

tiones, perjcrntari nbsp;nbsp;exlaurire,,

noßr ee^tionù lucejpoßquam illti p^rßedum lapfum nbsp;nbsp;inobedient I

/w»,prob doloradeb corrupta flsr obßurata eîi, 'vt '\gt;ix exi^ua Jcintillula prioris ßul^oris nbsp;nbsp;Sa*

pientite^quam in creatione accept* mtis rcliqua manferit, quæ qui* dem lt;i3*in ijs, circa qutc propriè s 'ïierfari nbsp;nbsp;nbsp;qute ßta luce comp re*

bendere poßc dcbebat^qualiafunt nbsp;nbsp;,

qu^ ßenßbus ratiocinatione na* turali percipi poßimt ,ßepe cali* ^at ((S' turpiter errat ac labitur, ‘ tantum abeîtj yt in rebus diuinis aliquid certi exßß ß:ire aut int eh liiere queat.

Hine eit f quod nunc in bac : corruptione itirium naturalium , j Cr tanta mentis humante cali^ine, prtccipui ßrmones fpromißiones, «

fanBionei, Ordinationen opera (Det , (J^ationi no^lr^e non modo i^nota obfcura ^x«TaxM’!iK Junt J hierum etiamprorfus ab fur* da, impoßihilia, imoflulta '\)iden* tar. Qv^le exempli caufa e^t hoc: Qlipd (Deus ex miferrimo lt;isr cor* TTuptißimo lt;^5* damnatogenere Im* niano,cQlligatßbt dilebiam Eccle* fam ad (eternam confuetudinem ^3* focietatem botiorum fuorum SÖLO 0ypr^edicato ^on per ydngelos jde cœlo mijfon, ^cd per mijerrimos homines, in quo patefecit eßentiam lt;3quot;\)olun* tatemfuam, nbsp;nbsp;quot;ymltper illud yter*

bum, non alijs modis, in audien* tium ds* ajfentientium animùeffi* cax ejfe ad conuerßonem, regene* rationem ^eternam Salutem, ip forum, addito Spiritu fanblo, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C exci*

txcitante confirmante afifienfio» nem^i^r accendente fiduciam fisrquot; alioi pios ac Le^i S)ei con^ruen=» ter niotui. Hoe omnino ^tioni ahfiurdwn quiddam (ß' contem» nendum plane '})idetur. Vnde ex^ titit lt;Suenkfeldianorum En^ thufiaïiarwn furor j qui ^tionis Ju^ ducîum fequentes , 'nerbum 'locale J ^fum Sacramentorum-exténuant J contemnunt, ^modo non prorfus abijetunt,

Qu^d Deutj reuera tnfenfißb mus peccatis J iuxta ^falmum homines pollutos teterrimis fla^i* tijs, quales fuerunt Impitts Ma^ najjes^ Idolâtra ^parricida^Mu* lier peccatrix inquinatifiinia CT* publice infame feortum, Luclt;e -q. Latro conifierfuii fepius cruore inno»

iwwcentum 'homtniiWi pendent cum Chriüo in cïnce/BUJithemus, lt;Perfecutor nbsp;nbsp;Sefi^üç piorum Chri»

ßi difcipuloYum j Snulus j qualem fe ipfepr^edicatj i.Ttm.ï. ^alij innumerabiles j recipere in , ^ratiam^ nbsp;nbsp;abfolutos àpeccato, d

ireatu cetern^e mortis, a maleditt» Le^is damnatione, donare ßict iuïiicia, eßßcere h^eredes tetemce: 'ï)itee (3* re^ni Jüi, nihil fiiorunt meritorum aut '\)irtutum aut 'Xit* tam compenfationem ^fed meras for des peccatorum atrocium af ferentes de quibns tarnen ferio-dolent, rurfus ex Euan^elïo a^nofcunt Filiwn T^ei, (Qomi^ num no^rum le/ùm Chrißum, lt;5^ firma fide flatuunt, fi pro=gt;-pter ipfiut folius intereeßionem

meritum accipere remißio«

nem omnium fuorum quantumuii enormium peççatorum ,eaque de fefe in pauorthu^ eri^unt in ea perfèuerant, cum ßudio no= nee obedientieCj'^itante lapfus con* tra confcientîam : Hoc inquam etiam yidetur ^tioni humanlt;e quiddam impoßibile ijr abfurdtß fimum ejje,qu(e ßia luce naturally quee eît noticia Le^is j aliter iudi* care iion poteîl, quam illos ßlos IDeo placere nbsp;nbsp;nbsp;acceptas eße y qui

le^i lî)ei obediant quo plures ^irtutes aßßrant ^eo propiores lt;0* cariores eße IDeo^ amanti is*ferio requirenti yirtutem, hoc e^ßcon* formitatem cum ßua JLe^e, Eoç qua perfuaßone Le^ali is* ^tio^ nali totus Tapatuiy is* Monacho» rumac Juïiiciariorum omnium ^aßan^itasy is* yanißima arro^ ^anti^

^antia profiria Iu^ic(lt;€j Orta eHj contwneliola in Ftlium ^et j imo ómnem ipfiws obedientiain meri* turn, lt;i^bcneficiaf femelj ^tprorlt;t ßpf inutilia^obruenSfObUterans fepeiiem.

Quam ridicuîum ^abftirdum 'Videtur ^tioni^is* fapientibus e^ iu5 difcipnlvSy qualesfier uni tOj^rißoteles ^is'fimileijquod ho^ mo imbecilliSfet a^nofcem fe quo^ immundum reum coram ^eo, '}gt;ocatns ad miniîleriumEuan^eA lijf'\gt;ef in cafu neceßitatii, qua« lifcunqué etianiy cuiuùfOÏiendentt feriam contritionemfuam^'isr do« lorem de commißii peccatis, li?* fiducia promißionis propoftæ irt Euangelio poteÛatis remit« teyidi peccata , traditce ah ipß Chriîio EcclefiK ßonße fuie,pe«

4«.

tenti ahfoltttionem^poßitloco remittere peccata ennitiHe ilU annunciatione remißionis pecca^ torum ertpere ex morte teterna

faucibui inferorum , libe» rare ex pauortbas allaturis mor^ tem corporis quoquej banc ab)* folutîonejn à pcccatis reatu te* ternifupplicij, adeoincœlo quoque ejßcacem eße^yt à ^eo in tota ^eternitate approbetnr ^i^rata ba^ beatur j non aliter j quamß IDeus ipfe'Voceßia de cœlo, aut aticuiu^ potentis yfngeli mini^erio, eant^ promulgaßet aut annundaßet Ex quibuâ ^tionis co^itationi* bus tot obßrepunt anxijs confci» entijs dubitationes, fu^erentes^ pauida menti, conïicrnata ma^ ^nitudine aut multitudine pecca* \ torum multb ejjè rem fœdiorem

' ’ ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ist-atro»

lt;7 atrociorem quodlibet pecca^i turn j quàm qult;e tam facilequO)t nis y y ni us '\)erbi enunciatione, poßit toUi lt;^3* expur^ari.

nimis lon^m ^Jfet enu* merare omnia opera ordination» nes Tgt;ei J qualia funt: ColleBio, ^ubernatio defenßo yterè ad* miranda Eccleßte, Conjeruati» minimerij, conferuatio ils' multi» plicatio generis humant per con* iugiwnjdefenßo Tolitiarwnj Ma* ^idiratuumlegitimorum dijcipli* nlt;t f ordinariorum iudiciorum, Le^nmy Item tra^ica exitia fÿ* rannorum, liS aliorum fcelerato* rum jqui exMa^iliratuummani* bus fua 'ïiel aîlutia yel ^otentia elapßjtamen adpœnas tandem mi* r^iliterpatefaîîis facinoribus re* trahun*

48

trahuntnr ; Qu^ omnia experîmur diuinitu^s fieri, guhernari in tanta imbecillitate homintim in tantisfur or thus mundi et diabolo» rum, aducrfantium perpetub diui» nishis ordinationibus,in tanta yi» Iitate amp;nbsp;contempta fiecie medio» rum lt;t3* injirumentorum ,per qu^ idta ^eruntur ‘isr co?iferuantur, quorum omnium modum iSquot; caufcis ß d fatione bumana exi^amuSf obfiupefcere earn isr obmutefcere necejfi eîl, isr fateri, ilia à fe fatis inueîligari lt;3quot; comprebendi non

Multo mintis lucis babet tio in peruedti^ajidis lt;(3*percipient dis articulis Fidei , qui pUrique eins captum fuperant, lt;t3* impofiit biles ejfe , imo etiam aliquando fiultètrudi i3credi liidentur,ficut it3'^awgt;

Cquot; prorumpit tn earn lo^ ^uendi formam fatis durumfst do* ilrinam Euangelij j quam prins ma^nifico tittdo ornautt ^ma* nisjqnodßtpotentia Sdeiad fala* tem omm credcnti, Et CorinthijSj quodßt ^ei Sapientia odor tid'})itam ,non '^nereatur nominare EA M prtedicationem, Î. Corinth, i. cum inquit : Nam poftquam in Dei Sapicntia non cognouit mundus per Sa# picndam Deum placuit Deo per Stulticiä prædicationis ßl# nos facere credences, Qtioniara amp;nbsp;ludæi fîgna petunt,Slt;Græci Sapientiam quærunt, Nos au=« tem prædicamus Chriftum crucifixum , ludæi's quidcm feandalum , gentibus autem ftultîciamj, ipfis autem uocatis, D ludæis

5°

ludæis atque Græc is Chriftum Dei uirtutem 80 Dei Sapiens tiam. Item, i.Corinth.2. Animas lis homo non per cipit ea,quæ lunt Spiritus Dei, Stulticia enim eft illi, non poteft in^ telligere, 'Xiidelicet , fuo naturali lumine jßne reuelatione Spiritus Sanlli.

Cum ißturßne 'nlla dubita* tione certißimumßt, Tiei^perba, opera 'C^JajiIiionesjpromanareex inßnita Sapientia ^potcntia, '(3* fuam certitudinem ,poßibilitatem ac '\)eritatem nequaquam fumere ab imbecilli lt;^3* calißnopi luce aut teUimonio ^ationis.humante,quat pUraque illorum,qute a ^eo di* cuntur,ßunt, autJanciuntur, mi* nime intellißt aut per cipit, ideoq. de i^notis pronwiciare nec poteli

nec

I

nee debet : Cauendum eH omnißu» dioy ne in articulis Fidei ad cœcani no^tram ^tioneni confugiamuó, eamque '})t pnecipuam Deritatis ' 'iS' Certitndmis Ma^isiram ac te* flemderebu^ dininis confulamus, ab ea difcamui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^da F)ei

diEïa ordinationes pro '^oeris lt;ijrpoßibilibii^ acciperei^ ample* ^i debeamus. Flaniß ab ipfa pe* temns Certitudmis teîiimonium j pepißime turpiter decipiemur, multo cer timet periculoßm,qudni fi quis natwn Cæcum confuFt de probitate Monette j aut de dij'crilt;^ mine recipe F^ice abducentis in amba^er^qui ipfe du^ore indi^et, (tj'facilli^iè d quouis falli poteîiy cupream monetam pro aureaacci* piens.

lt;Sed ^ei fermones tantißeii IF) 1, debentf

clabenttpfo ïoquentejn6nmolt;t do (equtimßtj cœcutimtem ^tio^ uem juagt;s futiles nugaces its'in^ certds oblocutiones inhibere compefcere j fed etiam Cœlum lt;i3* *Terram 'is' omnes creatur£is cum tremore débita ^uerentia fb lentes attenderej quiddicaturßi» cut Efilets exclamat : Audite rceh\, amp;nbsp;Terra auribus percb pc, Qtiia D O M1N V 8 la# cutuscft, ille '\)idelicet Orator, qui flus excellentißime eslSajob cns,'\)erax, potens, ideo'que iure 'Vntts titulum iSquot; honorem Maß^ ßri ac ^bbi obtinet, ficut Chrb ßus de fefe inquit Matth: 2q. Kautem nolite '^tocari ^bbi. T^nus eît enim Magister ’yieîter^ Cbrïïtu^. Quo di^îoChriîitis hand dubie prohibet audaciam intern pretan^^

f)retantli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;is' torqum»

di 'yierbum T)ei iuxta arbitrmn

iudicium bumariiS ^tionisjis'' '^oult noi omnesejje is* manere di^ fcipulos ipfiusj '\)nicilt;is''\)eri Ma»

y de quo folo hoc ^rauiß:»^ mum mandatum de cœlo fonuitt Hmc

lt;Sunt autem in quauis di {ci» plina profeßione htec perpétua, ojßicia is probi dilcipuU cuiuslibet. ^rimum, J^tßt CILIS'^ a^noßat luam imperi* tiam J is non Hico y'yoixdumper» ceptisprimii rudimentis artis, ß efferat fupra Ma^iUrum, is do» ceri amplius nolit : ßed fateatur feprocul adhucabejße ab excellent tia fui Ma^iîiri is errantem patiatur ß moneri is fiudeat

€rr(tt(t

54

errata corr^ere, nbsp;nbsp;in re^a faci^

endo proficere-,.

yiltera conditio boni difcipuli eîl,ytfa

non inquirat fcrupuloje in ea^quee prcecipiimtur J cur lt;(^ad quern 'U-Jiimh^ccprimo locoant tali mo* do nbsp;nbsp;nbsp;or dine aut taUbu4 'yterbis

doceantur, ac difcenda ßnt^^ts*,linon ßatim intelU^it initio omnia, quce traduntur, cur hocßc non aliter ejje aut fieri oporteat, patienter expe^et pleniorem re^ rum intelleFlum ,lt;t:rfidat periti^ lt;i^bonitati ßiMaßfiri,certb per» ßiaßui, eaßibi optimafide pendio tradi, quæadpercipiendam 1 Ham ar tem ficitu necejfiaria fiunt, 'iS' quiC in pr^efentia ipfins captwn fu^iunt, in pro^y^JJit artùautin

iffi

ipfb lt;5* traHatione artîficij future planiora is* ma^ù perSpi*

CUiLj.

Tertia kx difcipuli eîlpDtßt dtfcat.ex^ erceat faciat Titet etiam reue« renter isßedulo ea^qu^e iujßt^ eîi, eomodo acordine^qui mo7îïiratus eîi, non cejßans per ignauiamjaut contumaciam nihil temere mu« tans y addens, omit tens per arro« ^antiam j iS fiduciam in^enijac propriic induttrilt;e.

HiC le^es feruatæ in omni profeßionejprouehunt dijcipulos, 'ïit quam proximè accédant ad praïlantiam Ma^iïtrorum , aut cos laude induïiri^ extcquent '\)el etiam ßiperemt j ß clt;etera natura fubßdia accédant.

4 ^cia«

Scîamns ô* à Chrîîîô taki difciptiloi requirij quia^nita fuatgnorantia zsrinfirmitateßnt (Dociles,Credulijisquot; Obfequentes, inomnibîüjquceab ipß^ tanquam hnico J eoque excellentißimo Ma^ ^Ïtro , traduntur i3' prcecißturus tiir, Imoßinmus reqniri in ipfius ^^cbola plané Infantes lt;(3* ^iphagt;gt; betarios hoc eil, tales auditores, qtd nihil ipft fcire fe aut [apere putent ant '})elint in rebus diuinis, aliud j nbsp;nbsp;nbsp;aliter) quam quod

quo modo Ulis à Sapientia î^erbè diuiuijceu Matre aut Hutrice, di^ liatur'i3‘traditur j ßcut Chriîlus ipfeconfirmâtjMatth,u. Confié! teor dbi Pater Domine Cceli

Terræ , quod abfcondifti hæc à Sapientibus Sc Pruderie tibusj ÔC reuelafti eaParuulis,

Ita Pater, cjuoiiiam fie fuit plïw dtum ante te.

ybi darè teîlatur ^Japientef iS' prudentes, ^qui in rebusfidei ^tionis ßi(e lucem is* Sapienti» am fequimalunt J qudm 'Vocis dt‘ ninet indubitatam 'y)eritatemyfub* inde lon^ius a Myderip ![)ei is* '})ero intelleclu fermants diuini ab» duel J is* tandem prorfns excceca» ri. E contrario eos j qui etfig^re» \ ^ia dona Ingenij ij- lt;Solerttlt;e à riatura babent j tarnen ilia autbo» ritati E^erbi diuini poïiponunt, neque ^tioni arbitrium is*iudi» ctumplenarium permtttunt inar» ticulis Fidei j [èd '^it infantes is* imperitos fe E^erbo F)ei ßmplici» ter fubÿciunt j illud 'tmum audi» uyit J magnifaciunt is* infantili ßmplicitate fidei is* obediently

S) 5 amplest

ampkBuntw ea , in Verio ojjiruntur, faciunt pro'^pmlif qute lubentur, hos inquam ejjè pro^ hos dociles difcipulos j (pnibui foils cœleîlia Mÿjleria omnium rationalium Creaturarum intelle^ ^ui i^nota ’Sapientia reuelata fit, quos propterea, quod fide ample» iiunturillaj quæin Ver bo annun* ciantur, etiamf ea fenftbns exte» rioribus aut interiore Intellebius luce nonpercipiuntj Chrißus etiam IB EAT OS pronunciatjioban. 2lt;:).'Xibi obiur^ans Thomam^dpo* fiolum J tanquam indocilemj in» credulumj icirinobedientem di fei» pulwn y qui prins 'Veilt '\)idere lt;13quot; contreEtarej ac deinde crederCj in» quit : Noll efle increduluSj lêd fideliSj lt;i3* rurfus: Quia ui'difti me Thoma, credi'difti » B E

Thqui

TI, qui non uiderunt, 8£ cres! diderunu

Idem docet ChriUtts iS''\)eYhofuo^Matth.i^.Cwn difci* ptdi fcijcitatij quis ip for urn maxi* mus in re^no cœlorum effet futu* yu^,fcire'})ellentj quern ipßfuo te* ßimonio reliquis ^poïiolis præ* ferret 'Vt in^enio^SapientiUf in* duliria i^pietatepr^eftantiorem,

Cteteris quaß Magißrum «ùT S)ollorem amp;^nhematorem poll ß relinquere conîiituijfet : Ipß 'Vero aduocatum blandèad fepue* rulum,flatuitin mediodißipulo* rum, expellantium ^rtedicatio* nemfuarum'virtutum tijrlaudum, inquiens: Amen dico uobis, nifi conuerfi fueritis, 8ó efFicia^ mini ficut paruuli, non intrabiss tis in Regnum coelorum, Qub cun«^

cunquc ergo humiliauen't fe ficuc Paruulus ifte, hic eft niagt; lor in Rcgiio ccclorum, qui fcandalizaucric unum dc pu!i!gt; li'siftis, Q,V I IN ME C R E D V N T , expédie ei ÔCc Qm did;oß^^nificat, eos de* mumejfe 'Veros difd^tulos /ms,isquot; (^^num ceelorwn in^reffuros ejfe, qui nihil quiequam tribuentes fuo ingeniQ fapientiie^ J^irtutibus, meritisßignitatißeparuulor isquot; infantes a^nofeant, T^erbo prin* cipaliter adh^ereant is' credant.

lus feitfe imbed Hem efffe rûhil läbore fuo acquirereautpromere^

3 autem Tatris fni yocem iujfa j, cwn filiali reue* rentia lt;t^fubieEiione j i^TueriH fim^l(cit4te fllis affentitur ,nequa* qtiarn

1

'^ndm^fur^am ßbi Uccntiam, ïlla Japienter interpretandi j aut tiertendi, Jno arbitratu nbsp;nbsp;nbsp;iudi*

CIO, /èd coußjics piet ate idT boni* täte Tatrii J renerenter illites do* ^rinlt;e mandat is obtempérât, lt;S'ß quid, per inco^itantiam 'is* infirmitatem lapßts, commißtdi* ^^num poena, patienter fubijcit ße ferube, amplexatur etiam is o* Jcnlatur iujßi Matris illam ipjam asperain yir^am, qua cteßtes eïl, 'hoe ^^eïtu conteïtans, Tatris ca* ßi^ationem instam is neeeßari* am faiße, isßbi Jalntarem , is deincepsma^is reneretur isamat Matrem, isßudtoßtes cauetßmi* leslapjns is oßenßones ^aternti , Voluntatis.

Ita iubet Chrißns is prßlan* tem ilium ^harijieum, is excel* lenten^

62

Imtem fapimtia Tj/mw T^icode* tnum repuerafcere, renafci, (S' ^uaß ßultefcere, cum notie, hoc eîl J in denßs teneb ris fu^c carna» lis fapientite y ad Chriïiwn acce^ dem f quem tarnen fatetur ej[e l^bbi (s'iMa^iïlrwn aTieomiß /um^audet in eins doElrinam (S Jermones inquirere,(stillos conart labefabiare (s* euertere, intempe^» ßiuis qrMßionibus : Quomodo pocelt homo nafcb cum fit Se# nexç- Quomodo poflunt hæc fieri ? Hic ßcrupuloßus inquiß« tor co^itur tandem etiam banc duram re^rebenßmiem tnfcitiæ (S* incredulitatisßiieaudire.: Tu es Magifter in Ifraëï, èC hxc ignoras r Si terrena dixi uobiSj 8c non creditis, quomodo fi «obis cœleftia dixero,credetisî’

Neino

Nemo afcendit incœlum^nifi qui defcendit de cœlo, Filius hominis, qui eft in ccclo»

V^HÎt autem hoç dicere Chri* f^os cœct homines non debe» tis Ife^ris co^itationibuó indulge* rej'\)tin rebus diuinitut pateßiElis nut ordinatisjfcrutemini curtofè, qu^ratis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 MO 0

QJ^OMO^O illudfieri foßit? J^eïlra ^tio nihil horwn intelli^it, nihil per cipit. Non e» nimaficendere poteïl incœlumy'Vt ibi à priori exploret arcana My^ fieria Xtei^ extra patefa^ionem, quia ^tio '\)eïira non defcendit de codo^ non eîl ilia infinit a fapi»^ entia, qualis in d)eo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imo ne

quidem eli amplius tile ful^idus radius Sapientite S)ei j qualis in primis yefiris ^arentibns ante lapjum

64

fed tam fadé cbfctirata horrendis tenebrts i^norantia o^^rejfi mens '^»eflra, deie^a est tn ter ram, quot;^ihi res cor* ’ por cas creates,'})tcuncjue tntuo ï rij isr follicita ratiocinatione ali* quantulwn cognofcere j ((j' difccr* 1 tiere naturas nbsp;nbsp;nbsp;Quires earum bo*

ten. • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Sed cum fefe in coelum fußol* lere audet (fne 'gt;Derbo î)ei ) ad adfenionem rerum ordina* tionum diuinarum, multb ma^is califat J obruitur tenebrts j qudm perstrbiguntur tsr hebetan* tur isr excœcantur tandem Cor* porei oculi '\)eflri,quando fulpen* tißimum Solis glob um acri et diu* turniore intuitu, abfq. adminiculo aliquo, contemplari pertinacitef contendunt,

Soltii

S'oins Flints, qui ita de Cœlo defcendit,^t tarnen perpetuoßt in Calo, Is inquam potelt afcenderCf •ijj' cumßt in ßnu Fatris, xoy©-« oÄ^i'^jperßeilißimenouity'amp;So^

'})erè eßicaciter enunciate ' potest ea^iju^ de Efßentia Flt;h‘ Inntate IDei '}ios fare ad falutem o/artet. Eins i^itur teltimoniwn accipere debebatis'Flicodcme,ho‘C est, MI El I credere,ßue quot;Vobii terrena dicam-, ßne cœlestia, quia, AnicnÄmen dico tibiNOS quod fciiTius loquimur , quod uidimus teftamun E^o inquit, qui deßcendi de calo, imà qui Jum in codo, âuTÔ-nfKÇ con* ßins omnium conßliorum arcano^ rum Fatris, qui fum ßocinscrea* * tionis, omnium operationum,

(S' ordinationum F)ei,clebeo Jane E omnibng

66

omnibui ejjè h ab er Ifide di^niü nunciui, omni exceptione iiM'i tor tefik de rebm diuinis.

lila autem arcana annunch non ifi jqui tam antè funt ^bbi lt;S'Ma^tsiri jtumentes perfuafio* ne Juce Jafientieej quam pluris fa* dunt^quam diutni f^erbi autbori* tatem : Sed Tgt;ISCIT t^rquidem ^aruulisfimblnfanti* bus, qui pr^ebentfie dociles J credu* los obfequentes , is* infantili ßmplicitate accipiunt hoc meunt 'y^erum teîiimonium etiamfi re* rum amplitudinem modum^quo ilbefiaitt aut dentur jfiua co^ita* tione comprehendere nonpofiunt^ atq,adeo credunt^etiamfi nondum \nderunt,quosyerè 'BEAlb'0 prddico.

rt

quot;Ft i^itur tandem hanc com^ monefaEiionem finiamns, dicimns hancejje omnium Chriîlianorum quantumuii intelli^entium, peri» torum^ eruditorum , exercitato» rum J '})nicam nbsp;fummam Sapien»

tiam J yt Geometry '\)ocant hXifüixaJèu pr^ecipuam Maximam, ^uam mandato Chriîli à paruu» lis infantibus difcere debent : Vt J Qiiandocunque 8^ quocb cunque Deus loquitiir quod ferió ac plané accipi 8^ intelligi uultj ficut pueruli luis Parenti;* bus aliquid diélantibus attenté audientes obediunt : ita ipfi fuo Creator! cum timoré 8C folli;« cito filentio aufcultent^ uerbo eius aflentiantur/illud mao-ni;« faciantjin fimplicitate fidei am:« pleétanturj, 8C reuerente obe* £ 3 dientia

lt;^8

dientia pro uirfli exequaiimrj etiam/i id^quoddicitnr,fenjusnon percipiunt j mens iÿ' ^tio non comprehends J nec per^tcit j an iS'qnomodo id fieri poßit, an iS' quomodo cum hoc 'ytel Ulo natu* rali principio con^ruat, ad quid necejjaria '})tilis eins rei prteccptio aut fanêîio ejfie 'ysidea* tur: Et quando audax ^cali^i* nofia ^tio fiuam naturalem lu* cem fequens j multa contra oppo* nereaut in dubium'^iocarejaliter interpretarij^sradfaciliorem mi* nns^j abfiurdum intellebtum tranfi* formare diEum T)et nititurpot il* lam obloqucntem Sapientiam na* turalislucis compeficantylt;l5i*objcu* rifiimd illam fiintillulam immen* fio incomprehenfibili ful^ori Sapient U diuinlt;^ captiuam J'ubtj* ciant,

^9 dant^isryißtatam ^tîoni,lt;i:r/a* f e m feriptura, reprehenjam ,ey: irreuerentia er^a ^eum eu» riofitate humante arro^antitCj ex difui en tia prof clam Q^flio» nem : Qff 0 MO II) O^qutemox fQ^t Creationem in T^aradifo ac deinceps fepe in Eccleßa maxis niiis turban damna dédit, ex* turbatamexTemplisabîmant eo locorumj'^bi exprofejfotraFian* tur illa^qute ^tioni humante fub* ie^a fnt J (tfrpropter necef 'arios ))itce communis penitns in* quiri debent perue^li^^ari ali* ^uomodo luce naturalis /apientite pojjùnt J Qualia funt ilia, qute à lureconßultis detequitate lurûex naturait luce, difeernente honeïla, turpiaj qute à Medicis de caußs dif 'erentijs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remedtjs morbo*

rum^

yO

rnm de fabrica corporis hum Ani, ■ (IS'de herbarum aliarumque rerwn '})iribus : qUiC à Geometris de ß^u^ ris corporum ?Darietate nume^ rorwn ac proportionum : qutc ab ^ßrolo^is de motibus efßehli* bus corporum cœleîttumfiudiofè ytiliter didputantur inue* fii^antur, in quibus ipßs tarnen experimur, hanc lucem mentis in» terdum hebetiorem imbecillio^ remejße, quam 'Stillam ^eiCon^ ditoris Sapientiam, eluceßcentem ex rebus naturalibus corporeis, exhaurire, nbsp;nbsp;caufas ac modum

ßn^ularum operationum ^'viri* urn, penituâ inda^are Cr euoluere poßit.

^d hanc re^ulam feu Maxi^ mam adfuefaciamus nos d primis ^etatis noïtïi^annis, 'Vt quantum expe*

(Xperienti(e,mtelîeSli{i,S'aj)tenti(amp; noitr^e per cetatem ,per'})fum re» rum longiorem, per eruditio* nem ac diuturnam exercitationem accedttf tan to ma^isj quod ad tionis nosir^e '})fùm in rébusßdei, ßcrutatioiiem diuinorum atti» netj repueraßcamuSjßcut ChriÏius prtecipit,Matth, ig. Aoc eït^ma^is tna^isque J^erbo attendamus, ei firmius propius innitamur ^eiiis authoritatem pluris faciamuSj fide fimpliciore ac ßnceriorej ma^ ioreque cum reuerentia ei obedia» mus yfèmper minus niinus'que^» tionis nosiriC curioßtati indulgent» tes y minusquepermittentes, 'Vt in dihla IDei ßeriaji^planafifcrupu* îoje inquirat, ea'que fuo arbitrio iS' iudicio interpretetur aut moU liât.

ß 4 Hanç

7^

Hane ^^ulam, quam mhis primis commendat 119.

aiua^ alia mult a Scripture te^ ßimonia exempla quis didu cerit J Ils' exercere in ^ita '^Dolet ( 'Sicut omues '^pelle lt;1^* conari debemus, moti fummo pericubOf quod affert ne^lebiio huius llt;t) is profeblo experietur^fepro* ficere in a^nitionelDeijlt;i3' coeleßi Sapientia , fentiet certiorem firniiorem confolationem in cruce, ^omnibus tentationibusj conci* piet indies mains odium peccati, inuocare poter it IDeum ardentina^ fentiet incrementa Timoris lp)ei, fidei J dilebiionis aliorum mo* tuum ßiritualium, maiorejludta ^animi tranquillitate parabitß ad mi^rationem ex hac '^pita, certiore ac Uticia expePlabit ntam

Vit am is'conßietudinem (Çtcrnam cum iy T)omtno noïiro leßt Christo jpromfJ/am nobis in indu^ bitato ^crbo ipfws.

Hacleniis '\)t potM, autbo* titatem '\)e.rbi diuini Verts argu* mentis munire conatus Jum j ctflendere, quanti référâtjfirmiter ndh^rere Verbo T)ei,lt;is' fiiJfeEias habere ac fugere omnes illas'\)ias^ quas plures ttouit nbsp;nbsp;ytfur pat quot;Ver^

Jutißimus nobisque infesiißimits hofiis diabolus f '\n incautos holt;i mines cum irreparabili ip forum damno à 'Verbo à 'Vero ac . nuino ip/ius intelleEîu, ab amore item ffiudto, reuerentia j lt;ist* yßi. eiusdemabducat, quod quot;Vbiperfei» citj mox illos ßmulfidefiotiauit^ atque adeb à Tieo ipfo auellit, lt;5* 4« horrendos tenebras, (nifi

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ 5

74 , reßffifcentes J^erbum denub çonfu^iant) in (eternwn exitium pr^eâpitauit.

Fuit i^itur fitmma quaß eorum, qucc dt^a ßunt : Si quot;Volu^ mus placere'Deo, lt;(^acceptarî ab ip/b ad ßalutem lis' Fitam neter* nam, necejjeeîtnos credereinFi^ lium J iuxta di^a: Qui crédit in Filiuruj habet Vitam æterü» nam^qui uero non crédit Filio, non uidebit V itam^led ira Dei manet fuper cum, lohan. if). Item: Sine Fide impoisibilc ert placere Deo □ Ebr, xi.

Fides autem cum ex auditu ßt i i^auditui ex Ferbo F)ei^ ne* ceßße est Fidem niti principaliter y’.rbo.

Ff i^itur Fißsßncerafitj is*

firma, ac Certa, oportet 'accipi in proprio ac^enuino finfii, Jicut 'l)cw id intelli^i '\iolutt ,pro rei, enunciatur,conditioner non exponi debet aut jle^i pro ^tionis noïir^e iudicio, ad enm [enfium 'rtocabulorum, quo euitari ab/urda poßint,a quibuó ^tionis lumen abhorret, amp;nbsp;elici concinna. aliqua t^tioni Confentanea Jintentia ; Cum S)eu4 multapofi fit} nbsp;nbsp;folituffit,dicere lt;3*facer e,

à lumine ^tionis noïlr^e comprebendi nequeunt, C'* abfur* dißima iudicantur, ^artim,quia. id lumen per fe finitwn, nbsp;nbsp;longe

ar^ius etl,qudm'\)t infinitamT)ei 'S'apientia}n intra fefe concipere «^5* quafi. concludere poßit : Martini quia idem L,umen poli lapfùm pri^ morum hominum etiam horren^ g—quot;' nbsp;' dis

dis tenebris deformatum obp:u* ratum eîl.

Q^re decet nos in rébus Ft* dei, audito J^erbo ßne curtofti quceUionibus de modo, lt;t^poßibi* Iitate J i^caußs rerum promijja* rum aut ordinatarum , ßmplici FideaJßentiriis'obedirej imitan* tes pueros , qualesßlos ChrFlus adßocietatem ^^li ßii admittit Matth, i g. etiam fapientite propriæ admirations turj^entem ISLicodemum iubet re* naß:i, lt;(sraudire reuerenter, diß'e* rentem de rebus cœleïtibus ß^rio* tis ^tioni eumpræcipuè , qui ex cœlo deßcendit fi^ßolusaßenditf er ab £terno eîl in coelo : Qm que Fhomam diß:ipulum ßuum obiur* ^atj eo quod ilium ordinem appre» henßonu, qui (ßationijisr tlhus

frtul J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) proprium eïl,

inuehit in Eccleßam in qua con« trario prorfns ordme procedi« tur.

Nam Thilofophia lt;^5quot; ^tid turn primum ajjèntitur credit propoßtioni )poîtquam earn fenßu, experientia confirmatam quot;yfi» det. Orditur igitur d fenfu O* ßc pYocedit adßdemfeu ajßenßo« nem.

^tin Eccle/ta inempriu^de« bet aßentiri lt;iSi* credere J^erbo ac deinde’^oidere experiri id^quod V’’.rbo exprejßtm eïl.

Ordttur i^itur Eccleßa^n ap» prehenßone rerum diuinituspaté« faEiarmn,ab aßenßone 'ip'fidcj ni« tente J^erbo Keracis (Is* Omnipoti tentis 3)ei, lt;7 inde procedit ad fenfum experientiam ^ßcut di«

eit Chri«

7S

cit Chrißtis : B eati c^ui non ui* derunt ÔÔ crediderunt hoc eîlf (^ui or ft ab aßenfione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^oerbi,

expeEîarunt rei credited exhibitio* nemfenftbilem.

In hanc ftententiam nbsp;nbsp;I^hilip*

pus ad ISIathanaelem dtcit j loh. r.

ET TITiEftdelty aßentiens nbsp;nbsp;credenr Terbo^ quod

tibi de Chrilto annuncio mee Mn ad ïpfum accedej nbsp;nbsp;certo '\)idebif

experter is eum talem eße, qua^ lern tibipr^edicaui.TScon autem 'Ve^ lis yiidere prins «ûr experiri idj quodtibide Chrifio dixi, tune demum 'ytenire^ hoc eîij '^terbis me^ isaßentiriy'isj'crederepne'^iera de hoc lefu tibi nundaße.

Sic istquot; Eliftabetha mater ïo^ bannis Taptiß^e aduenientem ad ßcogt;

' fico^'^^ätam fuam '^ir^^inem Ma» rtam^quce iam conceptum tn '^ptero ^nrebat FiliumMlttßimi ,ßcut An pr^idixeratßhac acclamati» oneexcißtt 'ViZ^fa. quæ CRE* 01D ISTl, quoniam perft* cientur ea;,quæ difta tune tibi à Domino^ oftendens hunc per^'e» tuum ordinem af)prehenßonii, hanc ledern auditoribus in Eccle* fia fixant eße,y t CA TslT '\)erbo d)ei,prii't'Sjpofi^a etiam ex» perientiam certafie expe^ent^

EtMhunc drdinem magnifia» ceret, nbsp;nbsp;propter ilium, Mariant

beatampr^dicaret, edoEla nio» ta finit Sapiens Sann:a matro» na, trtjîipœna mariti Zacbarice, ^ui afiyuc mutnserat ,propterea, ^uod ordinem hunc inuerterat, quot;Ifolu^

'ï)oluerat reipßaet experientia cet* tu^fieri y prius ) quam crederet, cuminterro^aret Vnde hoc Ich am;’ ego luni Senex^ bC uxor mea proceffit in diebus luis, yfHexans etiam intempefiiueyiu* xta lucem ^tionisjute y impedd ment a natur alia y qu^e hoc y quod promittebatury impoßtbile ij'ah» Jur dum eßicere ^nidebantur. Sed öbiur^atur duriter ab ^n^elo di^ eente ; Ego fum Gabriehqui ach fto ante Deum amp;nbsp;miflus hini loqui ad te,amp;: hæc tibi Euangc^ h'z^ave j quaßdtcat y no)i annuncio wißtonema Creatore reïtMj israuthore huins or dims in natH* ra,quem tuiam^etate tualt;t:r'})xi)* risßerilitateimpediri i^utas. Cum autem

S’ autem muko potentior fit natnrd fir contra, 'i^'fupra, caupu fecuniid.s facere poßit, quicquid '\)ult (Sicut iS' ad'^ir^tnam Ma^ riam dixerat idem ydn^elns, aMe faucos did ex infirmttatepuellari etiam alle^antem creatum natn-* rlt;e ordinem, necefiarium ad con» ceptum (S' ^enerationem hominis : Non eft impoflibile apudDe« um omne V erbum : ) ^ebeba.s Jine htx/itatione credere '\)erbo meo Zacharia, non poîiulare ar^nlt;» mentum ex finjit experien» tia^.

lt;Sed quia hunc ordinem per-» MTtis, CT Le^em hanc yiolas, quam S)ens in fuis atiditoribut requirit, Ecce eris tacens, èC non poteris loqui ufcp; in diem, quo hæc fiant : Eo quod nort

F CRE#

82

CREDIDI STI Verbi» meisj que implebuntur in tenv pore lùo.

Eîi(iue in hac ipfapœna finis Sacerdotis y curiofe iuxta ^tio^ nemfcifcitantis de modoiijrpoßi^ hilitate faEtijß^nißcatio pucUni i^admonitio J 'Vt audientes burn S)ei '})iternu^ taies oblocn* tiones ßcrutationes qualesftn quolibet articulo Fidei plurim^^ excoßtare, lt;i3' obijcere traditie in V?rbo IDei j ^tio humanapo^ teîljamp;folet. Qwdniß ßtciernuS) lion rnodb '\)ocepriuabirnurfßcnt JFliacharids J hoc eît j facultate di^ cendi h^era lt;ts‘^rata t)eo,lt;tjf'alu^ taria auditoribus noîtris : Fernm etiam feriemur cœcitate mentis^ ht quid dicamus J i^noremus, iSquot; ex hno errore in aliosplures lt;isf te» triores

triom 'prauolnamurj id quodpU» runque euenire fokt iji, qui a ho ^ei recedentes, ^tionis fu^e. lumenfequunturjficut erudite di^^ citur : Erroreni ejfefaecundum.

Hunc igitur ordinem appre^ henfionis J proprium Ecclefite, lt;5* quidem difcipulk Chriï^ti^ quoi di=‘ ximui oportere in primis eJfe do* dies, credulos, ohjequentes re^ uerentes fui Ma^isiri, pecuU^ arem J cum femper conatu^ ft confueuerit peruertere omnis diuinitui fanciti ordinis turban tor diabolus omnibus tempork bus : multo maiore conatu idem facere moUtur nunc in bac po^ firema ^etate mundi, breui con» fla^raturi f Cum prodpicit imma» nis Latro, exi^uo interuallo fecu» F z turum

S4

turum iuJicium lorrendum, in ^uo '^fniuerfa eiHs impuritds lt;(3* jcclevA patefient is* ad ætenios cruciatns damnabuntur à Ftli9 S)ei j in conFpeFtu 'ytniuerpe Ec^ cleß(€ ^n^elorum , lt;i3' mi/erè ab ipfo 'ïfexatorwn i3' affli^orum bominum (Beatorum.

Ideoceu poïiremo aufuex de^ fieratione, Cr 'yelümo conatu omnU um '\)irium fuaruntj mbioßits fu* rem nuncj'})t ne quidomittat eiuff quod ad promerendas lt;t3* cunui* landm teternas poenas reîiare Dt* detur J omneslierftttitefuie neruos in hoc intendit ) '}gt;( quoquo modo homines à fludio reuerentia, if pio yfu Jf^erbi auertat j quod Dti* nam a nobis diceretur tantumf non etiam in maxima mulütudi» ne hominum ita fieri, cum maxi* mo HOS

noßro dolore experiremur, ^non einfdem machinationis ra» noi ipfos quoque interdwn peti lt;(s'tentari fentiremm,

^i^re hocpericuloßßimo tem^ J h^c commonefaÉlio publtcè pijs^^s^nobisßn^nlis quo^ ^fummopere necejjaria

Waioreßudio nbsp;nbsp;contentione ani»

difcamiis exerceamus bum ll)ei J Le^endo^ ^udtendo, ^editandoj Kfurpando yo ac natiuo eins intelleblu, quenf rerum traditarum conditio rationis ac 'FerborHin furies ContextHS, illiiHria exalijslo^ cù fcripturtt adhibit a te^imo» nia, communis faniorum S)oo riorum in Ecclefia Catholic-a con* fenfw, oßendunt ir probant, non

F I pati^

patiamurnos^pel ar^utijf fubtili* tatum^'ytel Sophißnatumflrophiif 'yfel concinnis ^tioni nostrd abblandienttbus interpretationi» bus j abduct, is*ßmulardentibw ((S' crebro repetitie 'Votis oremnf Sgt;euni sternum Tatremy lôr coiCternum Ftliutn S)o}nb num noilrum Ic/iim Cbrtslum, Sptritufuo nosin omnemF^erit^ tern ducat J lt;isr adiuuet p\}t in Fero lt;7 Sincero intelleHu incorrupti

'irbt, toto tempore J^iu nofir^ perfeueremus j quo illud fanilum nomen ipfius a nobis quoque fan* btificetur, ijr luce illiu^^ lt;ifrefficagt; €ta Spiritus faniii, it a illuUre* mur J regamur, roboremur jcxci* temur , fanemur fanbiißce* mury'})t huic '})nico Conditori Saluaiori noUro , in fuo quifque

^7 officio (3* T^ocatîone, cum débita Jiibiebîione obediamus } lt;3* poll banc 'Vitam omnia beneficia ipfiu^, infinitanumero famplitudine bonitate, qutenobis per patefia^io» nemJ^erbij lt;3quot; cxbibitionem Filij fui beni^nifiimè pr^eïlitit y cum omnibus ^n^elis lt;3Featishomi» nibus leeta prædicatione, in omni (eternitate célébré»

mus. .Amen.

de coena

(DO MIKT.

i pijs yiris ex diuerfis locii obnixè ro^arer, barum Ecclefiarwn fiententiam de F'^.rbis ChrtÏii y quibus Sacro*

JanFîam Cœnam fumi inßituit, fiiblicè exponerem: ^o^quartt tit eorum mtellc^u iampr ’tdem mota certam'maj in ijt Eccleftjî, ijU(t pur^atam Ettan^elij doEirinarn profitentur^ lt;5*per nbsp;nbsp;nbsp;fermé

nos atrocißime agitata, antepati^ €os annos recruduerunt, adeo lementer , quot;ÿt multos EccleßoSf f rifts, Tiei beflefieio,bene tronpiib ios, mi/erè tnrbarint nbsp;nbsp;contriß‘igt;‘

vint.

Cum l^tur y/r^gentibus tot lonorum yirorum, cùm de Ec* cleßoftum de me quoquej optime meritorum fla^itationibus, t^on» flituijfem aliquid pro tenuitate 'ïfirium mearwn dtcere de hac con* trouerßa, ea autem toto fer è cont fifiensin diïputatione ^nnv

fyiptQ iCr fententia, alinndi

89 aliunde iudicari,ntß ex tpfo ^ierba ^ei rebiè ac pro^riè intelle^o^ nonpoßit : zs^anxiie conjcientid»^ illis diij)utationum labyrinthis ad* duciic in tribes periculofas du* bitationes J aliunde certam tyfir* fnam do^rinani confolatianern acciperenon queant, nif exeodem ^rbidiuini Ihnpido fonte : Opor* tuit nos hoc prius ceufundamen* turn iacere, 'let fuper eo omnia reli* (jua J pi^e de rebus in coena Sacra» tifima exhibitis j de modo fum*^ ptionis earum J de dijferentijsßi* nientium, iyde y era J^fu totiua abiionis Sacramentalis, dicenda funt jcollocata fuperextru^a^ contra omnes '\)entos opinionum, impetuofas illißones fjjeciofa* rum ratiocinationumy'VaUdius ßrmiHf ÇQrfifiere pojfent.

P f Gßett»

po

Osiendendum fuit imm^» J Mn difcrimen inter infinitam fd» pienttam (Dei Conditorisj iynot firam in Crcatione acceptam lu» ceni ^ationisj eamijue etiam tune finitam , poïtea horribiliteï quoque obfcuratam ^lapfu primo» rum Tarentum.

^dmonenduifuit leEîorjmul» ta 'iS' pojfe ^confueuijje Deum dicere facere, qute,à ^tionis iuce non modo comprehendi ne» queant j ^Derum etiam pro abfuï» dißimis pro meraflulticiaha^ beantur.

Indiçandum etiam fuit ,quii Creatura rationales dicenti,aut or» dinanti altquid j Conditori fuOf debeatjquando ideiufmodi eÙpat per dpi à ^tione, naturali luce^ nonpoßit.

Cum

Cum igitw llt;ec Contronerßa tota conïiet diïputatione deßenßt. Kerborum j quibus fancita or^* dinata eït Cœna^moneri necejj'e eït lit 't^antes j nbsp;nbsp;nbsp;résidant ad

thorem Cœn^f Enunciatorein borum l^erborum eumquepro di» ^nitatefua bene conßderent, Qms fit j Qu^ndo lij' y Qjfid, cur fanxeritj cum talibns Ker» bk'^ißuse^l: Vbifi inuenientper'» fianamproloquenteni ea'Verbaßn» finiu ßapientiae potentice ejje, is' immutabiliter 'Veracem 'ij'be« ^eficam j mox baud dubtè tfiquid communis fenfius habent , fiecum colligent ßatuentj tequißimum cJJèj '})t talis Orator is T^erba^quee tempore moefiißimo in inîiitutio« ne rei arduceprolataßpfe baud du« btèfierio propriè intelli^i 'ïto«

luit y /ïn^lart cum reuerentia if Uttentione audiantw, if firnm fijjenßone acfide accipiantur, nei^ ideo fernere exponantur if detor^ queantur in alienum/enßm, (juiii aliquid dicunt, promit twit j ant ßeri mandant J quod ^tioni no* ßrlt;e abfiurdiim impoßibile, aut ßultum eßeyidetur J cum aliquot rationibus if exemplis ofienfiut ßtßiuinam Sapientiam nec 'Velle^ tiec pojfigt; quaficaptiuam conclu Ji à creata ^tionis lucefitapvt nihil dicat aut faciat, nifi quod nofiro intelleblui planum, concinnum uaré^nTifoii eße '\iideatur.

Hlt;£cß quif in primo limine if ad banc didputationenif beneperceperit, if firma fixaque in^iimoßuo repojuçrit jßcutrt*

uera certtßtma ùrtnfolubiliafunt, ^utcquid etiam audax fallax '^el cœca poÜM in diuinis rebui ^tiO)Contra clamarcj^^adeuer* ßonm illorum conqtiirere cone* tur: Is dxmceps factliu^s iudicart tpßpoterh ) J^triiispa rtisßen ten*

, in hac de Cana î)oniini Con* trouerßa^ ßiper fblidiore (ts* ßr* vnioreßundaniento extruda ßt^lt;i£r ac fide dt^nior hebert ßbeat,

Qtßa^ero Caput Controuer* propo* filt;^ hoc tempore confißit in fiione de Subßantia Can^e Storni* nicd. (Sicenim quibußdamlibuit nunc loqui , quor ConJ'uetudinii ’^icio improprie loquentes, liceat mihi ßne reprehenßone imitari, *Vt Cœn^ huiu4 Sacrie^qute retiem iciio eïi, atq^ ita relatio quædam.

94

Subßantiam cum tpßi nomîncni ^silla^j^ucc in CœnaexhibenW fis* accipiuntur J ceu pi^nus ra J ßruiens Certißcationi is con» ■ ßrmationi lan^uidiorisfidei )Sit ne ibi is porri^atur ac fumatur tantum idj quodforiiapparet iÿ ^uflatutj ^aniiis yinum^remo» to procnl corpore is fangnint Chrißi,qu(e tarnen J^erbis CbriHi exprejji dicuntur accipi : ßmul comedatur et bibatur prlt;t» ßenr Corpus is Sanguis !î)o)nini no^iri le/u Chriïli: ^rimo loco nofifam fententiam de hac ßione perdpicuè is plané expo* nam J ac ßmulößendamj quomodo intelli^amus h^cc Verba Chridti) 4e ^ane , po^b ^enediElioneWj forre^Ojdicentis: HOC ESt COlt;d(EVS MEVM.

bDeinds

.....95

deinde lt;juia tant altqui II, ßntiam Corporis Chriïii ex Cana tollentes 'Vt '^fideantur idem cum noßris Eccleßjs fmtire aut ßaU tem dicere quam proximè accelt;^ dunt ad formas loquendi yßtatas iioßris Eccleßjs lt;ts'fatentur ipfi quoque, in Cœna yerum Corpus IDomint donari accipiß'ed cum 'ïir^entur explicatius dicere,quid fentiant, ita fua 'verba declarant, ygt;tconßet ,eosinterniere preefen» tiam fumptionem tantum re» Jfellnßdei,qu(e 'vbicunque, etiam remotißime, irfupra co£los,poß» tum Corpus Chrißi ,poßit attin» iere amp;nbsp;ampledt: 'Dicendum erit, dé duplici manducatione Carnis Chrißi, isr Dna ab altera dißcer» iienda erit.

Et quiafiiiiulare nunccerta» III.

men

wen de wanducattohc Cofporti Chrifii, qu^eßt ab indignîSy expb* candnm ent (jtios ^aultts dicat indignémanducare, ideoqu^ ^eos^ Corporis Sanguinis Chrdli

Till. ^oTlremb dicendum êritde Finejadquem inßitutae^t htecu^ EiiOyifrde'yterisacnecejJarijsFfn bus j '\)t nos inde commonefa^ie* nem isr conßolationem capiainus^ dequibus tarnen illis ferme nobiß cum conuenit J qui in c^eteris qu^* ßianibus de Cœtia à nobis dßcn^ tiunt.

His omnibusßbiun^dm locü Epilogi qutedam, qute ^idebuntûî conducere ad placationem nbsp;nbsp;con*

ciliationem dißtdentium , commonefabitonem ac confirmai tionem noßrarum ^i^ff'aliarum Ec*

■

ckßarum,i!raUa LjUtedam necelJa^» na ad ^nemuniendum nos aduer« fu^seos y quibüs fortaßis htec Jen* tentunoßrte explicatio non'ygt;bii^ frobabiturylt;i^anf'ampri€bebitj in nosho^liliter inuadendi yßcnt hoc tempore ma^ia eît indentorunt lt;7 licentta petulantia jquam cum dolore asptaentes lisrexpertij cogimur qucedani no^r^e lecurita* üs cauja ^expoßtioni noßrte /en* Centime adtun^ere, quod tarnen fa* ciemusßne quot;yflla acerbttate mulatione Conuiciorum crimi*-nationum j qu^e profeEio lon^ißi* me abeße debent d tral^atione do* blnnlt;e de Coena Domini jqu^e in* ter aliasj etiam hanc ob catjam in* fiituta eîi '\)t ßt neruus lt;7 'vincti^

Ium communis membrorum in Ec* cleßa coßiciationis iS'

G Qiiare,

98

QMre, Deo me dementer recente adiuuante, hanc eau jam ßt' a^ere decreui, 'vt memor contienientts docenti

deßa jßerem me palam fadurtitgt;^ candido Ledori J nos inprofej3ilt;^* ne ig* defenßone huiies fententU ßjedaregloriam Filij

Domini noîiri leßu ChrißißÜ^^* ßrationem ds'propa^ationem'Vt* ritatii, tranquillitatem itsr fand* tionem miferrimè turbatee ilJ ceratiC Ecdeßte^coniundionem (S' reconciliationem exacerbatarim^ 'noluntatum jpiam inditnüonemt conßilationem its- conßrmationei^i adßidarum, (tsquot;perpetuis dubitA* tionumfludibns quaßatarum cott ßientiarum : quam tndul^eream* hitioni j cupiditati 'VindidiC j aut alijs huiußnodi culpandis aßjedi* bus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gbfi*

99

Ohfecro et!am obteßorLe« Bores per^loriam 3)ommi noJiri lefu Chrißi J cut illuBranä^e Jerui^ re omnes debemus, nbsp;nbsp;ea^ qu^e hue

yfquc diBaJunt 3 lt;i^dtcentur de* inceps ße^atit, lt;13^ iudicent candid dè (7 placide ^fepoßtis aliquant ti^er,aut lenitis /altem aJfeBi^ bus,ß. quibus contra nosincttati ardentj^adhibita digna (bonk) 'Viris ^(equitate ac yeritatis coniunBionis ßudio , quo t^no^ (eant mihi commodè interpre^ tentWyß quid inhacmea inßrmi^ täte exciderit mihiparum common de^yiel obfcurè aut impropriè dilt;‘ Bum jßeutßeri nonpoteB^ quin in cau/a tam'y)arièdi^putata partium J^ehementia adeb extdee^ rata ) facile aliquid à quantumuis circumipeBo Scriptore dicatWj

G Is ^uo

ÏOO

quo moroßor aliquis Cenßof 'att^ norum fcriptorwn^oß'mdi

De prima Quae^ jr/o;v£.-

Quid in Cccna. Dominica hibeatur amp;nbsp;accipiatun

Q^ïlionts explicatilt;i •*■ ^conßflit in quot;ytera interpretation nCj 'iS' yero intelleElu J^erbornnt) quibu^s ^ominM noîtcr IE CH'ßlS TKS') 'vfM e?t in inßitHn tione Cozni€)Cum äixit, ßne dubio de Eanepoîl^^ratiarum a^ionem fraEo nbsp;nbsp;distributo in ^poÏiolost

Accipite^ Comcdicc , Hoc eft corpus meum, quod pro uobis datur, Similiter de Calice ßa E^ino in Calice poil ^ratiarunt aciioo

lOI

a^ionempr^iito : Ribirc ex hoe omneSj Hic eft Sanguis meus uouiTeftameiifi, 'Vel ficut Lu^ cas ’Paulus dicunt, Hic Calix feupotusin Calice eft nouum Teftamentum in meo Sangui«« nc, qui pro uobis effunditur in remiffionem peccatorunu

Htiec 'Verba : Hoc eft Corgt; pus meum □ hie eft Sanguis meus J 4 diuerfis dißimiliter aC'» cipiuntur exponuntur.

Monaebi enim recentiores Tbeolo^i liy Scriptores Scbolaßi- Cot^trn ni Cf yUimis duriter'Vrßerunt ^x-rè/j «ium in»

literalem lenlum, ita 'Vt 'Ve-

r 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1’ TT r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Liter«,

tt«f/7lt;ce 'Verba : Hoc est Corpus CbriÏli^ baberi pro prHicatione Idéntfca, quafipartictda j HOC, qu(e baud dubtè ’Pancm demofi^

3 ßrat,

102

ßrat J aliud nihil fîgnifleet aut ßendat juiß Corpus Chrißi. Fin» ^ntenim, eßicacia horum '})erbo» rum j ybi primum à Sacrifico pro» lataJuntj momentanea nbsp;nbsp;occulta

conuerßone, Subßantiam Fants annihilatam perire prorßus , lt;t3^ mauere uuda accidentia, quibu^ m locum cedentis ßubßantite Fa» nis ßnßnuet ße/ubßantia Corpo» ris Chrifiljita^yt iij qui oculorutn indicium ßquenr, exiTtimet fepa» nemcomederejßallatur^ cum pants gt;Subßantia, potentia 'Verbortirtt pronunciatorum à Sacrifico,ali» quanto ante abolit a nbsp;nbsp;in nthiluttt

r edaEla ßt reliquis tantum pan ts accidentibns incurrentibns in fen» Jum^ qualia ßunt : ma^nitudo j fi* ^ura f color fapor, fra^ilitas id' fimilia quee nullo nixa ßubie^o, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicunt

dicunt ^er[è, contra, naturam ac* cidentium, permanere^.

Hanc mutationem feu ahoU^ tïonem ^ariii mirdculofam nomic narunt Traujjjibßantiationem, ante trecentof demum annoi in Concilio Laterdnenfi ^omce de^ creto publico con/irniata fan« cita e^i ex quo ilïa durabilis indu» fo Corporis Chriïii in quot;yiacuam Ifeciem panis mutati feu annihi» i^ti confida ed, Propter quam '})oluerüt credi^etiam extra Kfum Ccente lt;3* extra fimptionern, cor» pas Chridi, imb Chrißum ipfum totum^accidentibtcs panis tedum quaß inuolutum coram pr^e» fentem adeße, ideo^^ repoßtam in Ctborio^ 'yft ’^Docant, '\)d circum^e» ßatam in folcnnibus illis çfj* ma»

4

104

^ntficis^pompiSjHoftiam (ytrisf ^inaruntj qUiC tarnen reuera, ex^ tra tnjîitutum J^fum, nihil aliuà tii, qnàm merits ^anis)ßimino ' r euer ent i(€ lt;is* f^enerationis cultn ac^eflu tanquam Chrißum ipfiun, S)ei lt;ig'Marine Filitim, ^erè ibi pr(eßentem, inclu/wn j adarbi* trium Sacrificulorum hue illue circum^eßatum, '^eioluerunt ado* rari, qua Idolatria quid ohJecY* potest fin^i horribilius^

Leßmits Exodi ^2. ^eut. q. S)eumjeria ira exarßjß, adeOj^^t . 'ï)oluerit 'ymiuerfum populum Iß raèl ^eduhlum ex Æ^ypto ,femd delere , fumnium Sacerdotein , ^aronem conterere^ yix pla* I fzz/ z potuiße ardentißima dejire* cationeMoißs, Zelo eiußdem.

'^nd cum ßHp Leut arniata tjuinu tran/cuntu per totam cafirorum longitudinem ^fiernentis ac truci^ ilantis obuios cjHofque ad tria mib lia bominum, yno die,nen habita ratiane '})icini yamicij ^ratris Can/am autem huitts ßa^grantißi^ ma tra le^imtts ibidem ßitjß, qnod commorante diutais ’Moife in monte Horeb, Ifraëlit^ conflatum ex auro yitulum erexerant, cut

poFi extru^am aram zsr maEia* tas'})iEiimas inßituta [olennifeßi* wtate acclamabant : HI SHISTT

IDII THI, ISRAEL, QHI

le

LE^^A ÆGÏTLL

Heque 'gt;iiero ilU tarn fuerunt tum ftupidt, '})t hoc ipfum aurum ^iïtimarent Jua Subßantia mu» quot;65 tafRin

îO(5

tatnmin eJJenttam'\)eYt fe adorandum ejje^ßd more ftiorum colere 'Volebant iDeuni, fub hac imagine aurei 'vitulij îf hi€C /J)ectei ^ouis f quæ yfpisno^ winabatur ab Æ^j/ptijyj commo'' nefaceret ipfoi de betießctjs 'ved IDeij à quo annis ampliusducentii fuerant nutriti lt;i3*Jd^mati abun* dantia frumenti ycarnium, pifcb uni nbsp;nbsp;ah arum rerum bonaruni i^

} ^^^ioneferdcißlmafn^^ gum y quarum cultura; ^os ßrnii in arationeagri antel'ationem,lt;iSb in tritura frumenti iam comportât ti in aream.

V'olebant igitur hoc cultußt^ ßtuitate ) facrißcijs exorAf^ S)eum ilium ) à quo it a lautè ßt* rant aliti in Ægypto, 'Vt reMCtf^ ret in abundantißimam regionen^

^^pti hanc arumnofam multi» tfidineniy contabefcentemfame lt;(3* ßti in ßerili arena, arentihws rupibus deßerti non recufantem etiam illam trißem feruitutem de» ««oßbire jpotiu^ ,^uam '\)idere ^ßerrimas Coniuges ßa^ j infan» alios liberos in hisincultis ^ßerilibus locis fame extingui, quo mortis Ÿcnere nullum aliud creditur eße atrocius deteïla» bilius.

Cum hac Idolatria f qutetan» topere IDeum oßpendit jß conféra» mus earn quam TranßubHantia» tionis figmentum inuexit in Ec» clefiam, inueniemus profelîo^ earn multb eße tetriorem abominan» dam magis. ludæi enim fubßan» tiam auri reliquam eße non igno» rabant facile intelligere pote» rant,

io8

irant^ahhoc'gt;Dituîofè non potutß^ aäuci ex Æ^ypto, qui aliquant qjoît exiiwn fuj'u^ cj? formatu^i necyntam ipfi,nec [enfumjuec cuciamyllam hab eb at. Sederdt l)itulus tantumß^num erehlwnä^ conimonefdcimdum populnm, illud numen pro yero bDeo fceret^quod ab Æ^ptijs çoleb^* turinßecie 'Bouis, Ideoqut hi( cultus 'vitßi, erat abne^atio ^3quot; reieFiio '\)erii)eij quiß Patribtt^ patefeceratjlt;iy'tot teßirnomjs pr^* /entern fe oßenderatM^oiß,(iy ipß bPopuloyanteeduEiionem et in edu» Bionej quam tetrani ingratitude nem db)eui 2delotes ferre nonpott* rat.

.^tin ^apiüicalPranßiibfiun* tiationeßn/itur, bocipjum, quod tnanibuÿ Sacerdotis traclatur,

ïö^ ante extra

pol)ulo ofienditur , quod pyxid'i Cryftallm^ auto ornâtdiinclußint tircum^eîtatur, noji eße ämplin^ fanem,led rei^Ja 'amp; fubßantialt ter eße Chr'ßum Filiwn ^ei hominemjfallentem tarnen fenfiis hominum fub /pecie Figura Co» lore, 'ts' alijs accidentibns Fa^ nii.

lam cogita mibi pïe Le^orf per F)ewn inimortalem, quidpoß^ Jitfinßaut cogitari abominabi» liui )lt;i3'aVerbo ^quoleT)eus lt;5* fuam 'Voluntatem patefecit, alie» nius is* abborrentiM qudni de. particula a'ij/mi panis, ab homine in hanc Figuramformati is* toßi in furno J aßeuerare^quod fit Sub^ fiantia fua 3)eHS ,atque itacrea» tnr(e^fa^lt;e aH fuftentationem hu» iuscQY*

no

iiii corporalis 'Vitte, diuina toris boni täte quotannis proJublti ex terra, (s' indu^tria hominuni prseparatte in cibum 'Ventris ,tw huere honorem, laudes, (sbent^ ficia FiUo IDei propria ?

enim aliud facit Sacrificus,^Hlt;in* do aurea trabea indutus ,(S' ter duos 'Vel ^ges interduni 'Vel Principes incedens, fib an» reo quot;Vel ferico 'Vmbraculo, (geßatum aßmmi ordinis^d^ quatuor) Ccelum nominant, nibiis geîlans altèelatam aureaiii Tj/ramidem , cut infertum conß^ cratum panem in CrjHalhno lindro omnibus oßentat', cordtn quo omîtespreetereuntes quot;Velaßdtu tes'VultproSlerni in^enua, mîtes ferite 'Venerationis (s* adord* tionk ardentis ac deuot^ ^eßu^ acß^na

Ill

ac fi^naedere : quam quod hoc ta» cite adpo^ulumdicit: EcceChri» ßiani j hoc quod in manibusmeis teneo, quod '})obif oîiendo quod auro inclufum circumfero non eîl panii^'^ftputatis ßmo nihil habet p^nii J nifi illamjpeciem, qua fo* ïis incurrit in ferifws fed eii ipßß» ftmw Filius ^ei incarnatw a* ternus Matris, per quem 0» mnia faEia funt, in quo eîi yita, qui eît lux hominumjqui ajjumpta carne F'eïira perfbluit re» concilians ^enus hwnanum ^eo, qui à morte J d poteflate diaboU, ab aterna damnatione liberatos 'tiosjreßituit apud ^eum ingrat» tiam. Htc e^i Uk a^nus IDei, quitollit peccata mundi,

Hac omnia alia^qua yni Filio

112

Fiiio ^ei y^erè iu^iißime trf^ buwitur m Jcriptura, attribueri^ illi maJJuU triticetc^c^uamSaaiß CHi circum^esiata oï'tentatyCinan^ faßt dementia ßmßetcbs ijCQn^ tumelta in Ftlium Tgt;eij in teter^ num tpftus Fatrem y nullms bo* minify acne^n^eli qutdemintns Jatis concipere aut coo-ttare teîi.

Ft qnamuii ne^ent Fontiß^ cijj h^ec ße Fani aßi^nartytaina^ reuera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bénéficia Ftlij F)d)

(iT* bunc F'enerationisis'adorittio* nis honorem Fani tribuunt contendunt y poU recitationtf^' '^erborum fahiam a Sacerdott, per tranfelementationey hoc ipfinh quod Sacrifictts mantbus portât), auteleuatum ofienditj fieri lt;ycredt debere ipßßtmum Ftln^fi

quot;5

incarnatmi crucifixum pro nohs (9* re/u/citatum^ lt;7pro Fit lio ï)ei ab omnibus adorari j jKinwa MTfï'a coU, qu^ foU S)eo compedt, quæ nommatur adorat üo faHa fide ,J]}e j dilectone, cum tarnen ex Chriïiiyicrbù in^ fraprobatur'tßmtcs ^ij'ex ^auh ^confeiifu yeterummanifeßißF mè conïtetj accipi comedi 'Vct rum Tanem fua Subßantia mtet^ ^runiyi^ experientia q-uoqne tefle-» tur,illudipïumj.quod manibu^fidi traclat ’Sacerdoijquod in Ciborio^ ^tyiQcant, aiïèruat, quod in au* rea F^yramide circumfert reuent ^anemejjè,non tantum acciden* tibns lt;iy' ßecie^ßd etiam Suhfian* tiapntpote omniapatientem iy'fat cientem qu^e natur te ne fubïlant^ ttlt;e ^anisßmt propria. Copiofè

enim /imul fnmptus replet'\)entïi* ciilum,ßdatfamem, roborat^ires, auget San^uinem iS'piritUi ahm ^anisj Mucefcit item'VêtH* fiate y fitum contrahit in loco hümido recondituSf adedituratï* nets j ne^ligentius cuÏloditnSj at^ rodttur confumitur d Mufcu* lis,recipit lt;ts*retin8t nbsp;nbsp;admixtuni

fu(C Subîlantiæ in corpus howu nis importât '\gt;enenum Icetale,^^ cutle^imus Henricwn h^IL celbur^enfem Imperatorem ejjè extmFium jlteneno porre^o in pane Eucharisiiæ, a Monacb ^enenfi^ ordinis E^rcedicatorutn, cum certè Figura ma^nitudo por lt;217 alia accidentia Fanis joU} ß nulla fubftt Subßan tia^nec con^ ßfiere poßint^necimplere yentrb culum j nec Jdturare quenpian, ntc

«5 nec'}gt;eneno /ta infict yt hoinini jano ygt;ïolmtam mortem co}icil/=‘

Cnm iaitur ex hac ^ontifi» ciorum TranJJub^tantiatione h^ec horribilis apTOAaiytia iu Eccleß^ am irru^eritf nbsp;nbsp;miferof homines

ad fluporem yifque fafcinatos dementatos tenuerit ha^enus^isr qwd profe^b admirandnm de^ plor(tndumeïl,adhuc in aliquibiis locii teneat f lt;t^ma^na fnpplicio^ rum acerbitate defoidatur^t^ biliatur j meritb execramur delt;= teïtamur hoe perniciofum Mona^ choïum fomn/um,de annihilation neT^anùßicceßione Corporis Chriiliin locumabol/ti ^anis.

'Sedipuiaj^t ßipraetiam din ^um eïi J Error omnis foccundtis ti 2 eît.

eîly ex eodem commentaßam oti» ^inem accepit etiam MiJJa an^tt* lariiJeu priuata Tonttjicioruïn, de qua dixerunt quod prol)ti:t l^ancTranfelemeyitationem^Sacri* ßci in MiJJa '^feram carnem id San^uinem Chriîiij atque ita num Filium dDei d)ommum no* flrum le film Chrißum crucifixum Jro nobis US' reJufcitatumßuisuM* nibiis tenentes leuantes^ oß* rant cœleîti Fatri^adplacationoin ir^ ip/ius aduerßts peccatajud) çÿ- aliorum, is* quod huius Sacrifi* cij is* oblationis tanta fit di^ni* tas J fianblitas is* efficacia j ipfium opus eo ritu peranum, quein proificrtptum habentj [èu j yt ifi loquuntur J ex opere operate, ßio dtfcriminejfit ne minister idoneui ^el minus,pius '})elprof anus,fide*

Iti;

VïSj'^el infidelis,mereatùr tretinte^ram CT plenam remißio^ nem peccatorum facienti hoc opus^ lt;5'adftantibus j '\gt;el mercdfitibu^, tarn defwiH^is j quam 'viuentibus, ßper^uofundamento totui Tapait tui extruEius j adfunimum poflea d{^nitatis, PotentiiC, opulent peruenit.

‘ Hinc fuit y ^uod admini^ra^ turis hocSacrificiunijConiu^io in* terdiblim fuitj nee ad cekbratio* nem huiusfan^i operis'Vlli admiß fifnntjnißpriusconiu^ij diuini* titi ordinati legitimum'^lum ab* iurajfent j^'\)oto fe ßn^tdariad ccelibatum adßrinxifßnt fent mundioref ad tanti facrificij admiii^iïtrationem.

Tandon Tjf ßuatn authorita* tm ma^ii conßrmaret Tapa^ ir li ? hunc

ns

ordinem Sacerdotalem hn» ^iiis à Laicoruni turba dijcernc* au^uîiiorem redderet, dU* arcere Laicos a focietdtz ^dn^uinis Chriîti in Cœna,C^ Cd^ Heem Tiomini /èrnel ereptwn ifû* fer^ j} lebt J nbsp;nbsp;tranßatum ad

ordtneni ^resbyteroruni atibdC recujat reßituere, imb idam fudifigt; Tapinam nbsp;nbsp;Sacr Helium jpu^ndns

cum expreßißimo yerbo Christi’ Bibite ex hoCrOMNESj i^ne lt;l^^ladio defendere non retur,

Etquanquam maluiJJeteMn Corpus ChriÏii Lateis denegarij atque ita totam Coenani fibtjolt

referuarCjl^t is per banc tam inft^nem feiun^tonem ßerct cofiFpeCtior j fanctior nbsp;nbsp;nbsp;di^ntor

in anitnis 'Vid^i, tarnen cum eo ini^ puden»

pudenti^e nulla JJjecîe lt;57* præte^ xtu procedere pojfet, id faltem tentauit effecit, quod obtinere potuit^tJemel tantum in anno permitteret Laico, circa Taf'cha^ tis tempus J '}}elad funimum ter in tribus fuinmis feîlis mutilatam Ceenam '\)ßirpare j id'que cum ma^ xima carnißcina ((jr terroribus eonfcientiarumj qu^e excruciaban^ tur primum ßollicitudine enume» randorum deliElorum, in Confeß fione : d)einde onerabanturmuftis . tudine nbsp;nbsp;nbsp;difßicultate fatisfaEiio*

num J in hoc ßudio obediendi qiiatiebantur perp etui s flucîibus dubitationum, anxiè inßefeinquif rentes, num fujßicientem habuiß* fent contritionem I num omniaßua peccata intégré enumerajßent? num opera ’Satisfa^ionum impoßta d

H 4

no

Sacrißco aut 'Monaclo, ritepYlt;e^ ßitijjent? at que it a di^nèpo^'ent Carnem Chrifii in Coena percipe»

flacfceua Tyrannide ’Ponti* ßex miferrimæ plebeculiC hanc [a* lutarem Coenanijinutilatam priuff stamenßc quoqueetiam tot an* xietatwn ^terrorum caußscon* ditam J adeo formidabileni lt;ijin* iiißam reddidit ’^t cum ibi refe* Bionem fanationem lan^uentis isrfauciat^e confcientite Ju(e,pete* repojßent lt;t:^deberent, multi nia* iore ferme cum follicitudine iÿ trepidatione a menfa d^omini re* cederentf quàm accejferant fein* per metuentes, ne '\)el Contritio, 'PelConfeßio, 'pel Satkfablio ali^ quid 'picij aut imperfeblionis ha» buijfet f propter quam indigné co» wedem

121 medeiîte^, tudictum ßhi mandu» caJJèntjCt'^ifaEii e^ent SanEtifi ftmi Corporis Chriïti j atrocibu^ poenis yindicaturi hwic abujum Coenaßte,

Tantum Chaos horribilis Ido* latri(t multiplicium abufuum^ ^lutilationis deformationis Sa* (yatißimiC Cœiice J tantam carntfi* cbiam J lt;amp;• tormenta mtßerarum, Confcienttarum j ifr alia in^entia. lt;3' innumerabilia mala^ inuexit in Tcclefiam'})erits^ntichriîiHS)bQC

J deflruCior, mutilator J i3*e* uerfar operum 'ij' ordinationmn Christi J i^homicida animarwn, 9apa ^omanus^quicunque author lt;3 confirmator fuit commentitiæ ißiitsTranJßibßantiationis,qua)n quiadhue defenduntatrocitate fuppliciorumßabiliurit,aut quceß*

H 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis fuü^

122

tis fuels excufant nbsp;nbsp;palliant

rundem malorumfe reos^iy'pcen^' rum hand dubièßcuturarum paï* ticipes faciunt.

Ex animo ißtur dete^ianwf banc Eranfelementationem nisj^durantem etiam extra'^fn^ CœneCj inclufionem Corporis Chïi* ßi in ßeciem annihilati Eanis cum earn tantorum malorwn caufanij lt;^'\)erhis ChrEH conW^ riam eße, a^nofcamusj^uaniin* primisréfutât ^aulu^,cum'})ery Christi ftc déclarai y'Vt dicat nem eße ko/i/oji/'w Corporis Cbnsiij id, quod manducatur in Cœna, aliquoties nominet Canern, yi cum dicit, i. Corinth.io. Omnestld '})no EAlSlE Earticipamns.Itän cap. 11, Quotiefcun'que manducti* hitis EA EIEM hunc, morton

IDonü“

^ommtannunctaïfkis. Tton^ ciinque manducauerit ^AlSlEM InnCj isrbiberit Calicem Tiomini indigné. Item Probet autem ho^ moleipßi)njlt;is/ßc de RÄTSLE Ulo edat. Ex quibiisTault diElis ma* ^ßflißimum elißn Cœna non tan» tum Jpeciem^ accidentia Tanis, fid tpfiam etiam Subjlantiam ejfi is* manereJ'ecundum naturam fii* am,

Q^mobrem clarcprofitemnr, ficut in alijs plwibus partibus doblrtna Ecclefiallicce, ita iy in. bacparte,dijfientire à Tapa i^ad* iunEis illi, necytellc nec poffiap» probare, hoc cum J^erbo T)eipu* giians commentum de Eranfiub* ftantiatione, is* durabili afiâxione Corporis Chrilli,inclufi inficciem annihilati Tanis,fed is* hoc ipfum

124

J omnium nbsp;nbsp;nbsp;ßiper eo extru^o!

horrendos abußu^ quales funt' iorat io d^anis^ Sacrißcium Mtf* Jie, mutilatio Cœnu:,lt;i^aliamaU) yt manifejiant Idolatriam aho* minattonem j damnare isi* reijc^^ re jSicnt monet grauißimuin (ii* ^um ^auU: Si quis uobisEi*^ angelizauerit, P R Æ, TE E-idj quod accepiftis. Anathema fit. S)e Coena autem expreße in* quitj.^ K DOMINO acce^ pbquod S)C tradidi uobis. Und cum prorßs contraria lt;iyalienA importauerit Tapa in Eccleßanii meritb illa yt ..Anathema abonni* iiamur. t

Contra nimium

RËCEDENTES

â Litera,

Erü

P ^^ioneßmt aVß quorum no^ ^firo tempore Principes fuere, Caroloßadit^ Zuingliuâ j qui in expoßtione hor um yerborumt Hoc eît Corpus meum j quod pro '^iob 'a datur J nhnis procul dtfce^ duntäproprietate yerborum lt;5* 'ïiohint ilia pro ß^uratis locution nibusaccipi, quarum aliusßtJen» ßnjquamyiocabulaßonent. ^dpi» eiuntenim hcecyierba lt;5* indicant, iuxta ^tionis lumen,qu^erut, Hn etiam ßeri pojsit, 'Vt hic ^a» nis,qui comeditur,ßt corpits Chri» ßi, '})el,^t d^aulns explicat (quem meritoactutb ßequimnr) Commu» nicatio 'Vere pr^eßentis corporis, ßbi oîiendi 'Volunt modum,quo idßeri queat. Et quando indica* ri fllii, lt;tiroboculosquaß poni lt;13* puw lt;3* Qeometricis dia^ramma* ' tùde»

126

tii demonîlrâri modu^ foßibilitä^ tii'ij'priefentit^ corporis non teFl, 'is'jubijcitur, htec quia cenii C’’ comprehendi rations non pof fintj r euer enter credenda eljeß^o maximè, quia ea dixerit tantum S)omtnu^ j paulb ante mortem am y insiituens nouum fij'adßnan mundi y)/'que duraturum ßelld* mentum : non acquiefcunt, pto^ pterea, quod ^tionis ßult;e acumbit hoc non queuntperißicereyiS'tx^ co^itarcj quomodo fieripoßit, Corpus Christi in Coena yerè ßt nbsp;nbsp;manducetur, quodin coelum

afcendit, lt;^/edet ad dextram^ii Matris, appariturum innouißimo demum die tale, quale hinc abb tum eïl.

Ideoque poïlquamfuiC ^tb nis lucijemel iudicanda ^cenfien» 7 ' dafub»

da. ßiliecerunt l(ec Christ ^crba^ in ilia autem nullam poßibilitatis '}gt;(am reperiunt f^utc remconjen^ taneam sis' 'Veroßmilem com^ ■prehenßbilem reddat fed contra deprehendunt multa abfurda is* inexplicabilia inde f'eqni ^ß^erba in propria fignificatione iuxta ^anli declarationemße 'Vera p)r(e^ fentia Corporis accipi deberent: conßißunt ad Troporum fubß» dium^ijuodalij aliteradhibent,in boc tarnen confentientes : quod

, anis ^^t Symboluni tantumß^^ ^''dßcet Corptis Christi ab fens, is* ijuod ore aliudnihil^ quam merus

, anis iS Trinum accipiatur, Cor*

, pus ’Verb quod in ccelo eîi , quot;Vna cum tota fua efficacia iS* beneß»

, cijSytantum fide^ atque adeo Jßiru , tualiter manducetur^ßnnliter is . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» fauo

lt;2?

Sanguis J quern T’inum deßgnitf tantum fide fiiritualiter bibaWlt;

Argumenta eo RVM, QVI PRÆ» ientiam corporis in Cccna neoant, o

vr autem hancfiuani troficiUfi * T^erborurn Chrtîli expojiw^ neni '^lerißmilem auditorifiacianty multis Jane JJeciofis argument^ 'ï)tuntur J quorum Dnum Jumdnt q‘^i^ à Iteteribus Sed* ptoribus recentibus pe^e pataftalisest:

Î. Qj^ndocunq in ficriptura Sd» ^^èula, crafiiElumaliquod occurrit/iuo^i Jertiataproprietate^ocabuloruinj lt;3* literalij'enfii,aliquid^r^eci^ett , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tfidetl*

Ï29 'gt;pideatur,^tiùdpalam imptum, le^i (liuinie contrarium eïi j'^oel cnmalijs euiäentibus dtclis Sert» ptur^e pu^nat : tune illud Figura» tè accipi debere, qu^erendani ^JJè commodam fententiam borum illorum, (^UiC nibilabfurdi eontineat, in alia manifeîia te» ßimonia Scripturtc, aut alios tictdos fidei^ non impin^at.

Exemplum fwnamns exdiSio Chriïii, Matth: cwn inquit: Si dextra manus tua fcandalùs zat te^ abfcinde eaiTi,$lt; proijcc abs te. Expedit enim tibi^ut pe;« teat unum membrorum tuo^ rum,quam ut totum corpus tu*« Um mittatur in Gebennam,

ó'i in hoc diElo to ^«top fernari deberet fieri quod'yierbafim»

I pliciter

pliciter i^pYOpriè int eilend )pïlt;^^ ctpiunt, multi ejjènt hdbituri fam lt;t^ neceßitatem, ratione mandati mutilandi feipfos) etiam occidendi quodpugnatn^^^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;721 feste cum prrecepto IDecalof'

Kon occidesj iy cum ^auli dt^O) Coloß.z. q^Q lubet honorerji tribui corpod* Q^re iuxta fupra fcriptam ^ulamfi^c '})erba j 7ion '})t fond72t) intelli^enda funt j de oculis cor po» ris J fed de prauis cupiditatibu5,id incendijs malorurn affeEluuni bl corde y qu^e per oculos accenduil^ tury nbsp;nbsp;excitantu r.

Ite77i 'Verbumy eruereyintelHÿ debet de Jfrrituali euulfione niortificatione talium affe^lweii prauorum cordis.

d^el certè dexter octdusßp^ni» ficatpreecipuum noßrum iDucenh »'uber*

^ubernatorem,S)oEîorem,lt;i:rcon^ Jiliarium ) a quo lucenij do^ri» nam, confiltum^ inïtituttonem ha^i hemu^, iS'acciperedebeniWjquanà do ille nos corrumpere aut depra^ uare'})dle 'Xiidetur ^inïtillanscor^ rupteldâ doEtrinæ caleTiisj^el ex^ smplii quot;^icioßs nos feducensßube^ mur hoc ditioChrißijtalenijquaii^ tumuis nobis carum, commodum, authoritate do7îis '})el mtritis

S)ohioremppitarej à no^ bis feiun^ere eins conßuetudineni (Somaliecarere institution ^i^,'}ielalijscommodiSfqueeab ipfo accipere potuijjèmus , atque ita qnafi altero capti oculo eße, hoc e^t)ßne(Doclore ,ßne Conßliario (^^ubernatore ejje malle, quam cum periculo animt€ talia ab illo difcere aut accipere:,qult;e nos tndu* l z cerè

cere in pernîciofbi err or es j in té* tros lapßts J nbsp;nbsp;nbsp;horrendos poenäi

exitiwn pojjent,

Eandem rationem quceren^^ commodes fententiee dicunt qjioque adhibcndam ejje in bis CbriÏti j (juibits Sacroßnbiii Cœna eîi inßitutet-,,

Qwa cnim proprijßime acce^ pta KO-T« n ^Hiip y quandam 1^* 2. EO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IL IT A TEUfl^^

tnere 'r)identur multa

j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A complebîuntur,(l^o^

rum declaratio fierij aut ratio rei* di nulla illuîtris ds* probabd^ poßit: ds*presterea impin^ere Ti* dentur in ^Erticulum fidei noîtra^ de ^ßcenßu Cbriîli in cœlos, Jeßione ad dextram esterni tris : ds alijs quibujdam ßent^ntiß Serb,

i

'Scri^tWie aduerfarî J nifi commo» da'interftretatione molliantur: 0» mnino cenfent confu^tendum ejjè ad Troporum fubßdtwn 'yit ceti ß^nrate dibîa accipiantur ilia '\gt;erlt;‘ b^tj'amp;tali interpretatione decla» rmtWj qU(C Jrnpoßibihtatern omnem juc^bfurda y inde conße» quentia, excludat is* omnem im» plicatio7iem ContradiElionù in ar» ticulM Fidei J is* mamfeîiis Seri» ptnr^ teßimoniji^ euitet.

^rceterea banc ßiam inter» pretatioyiem conantur tueri teïii» monijs'})eterum quorundam Seri» ptorum Eccleßaiticorum,quorum Janè extant queedam diSia eiufmo» di^ quee ß nude excerpta aSßkian» tur J non confiderato toto opère Seriptormn, 'vide^intur ar^nere,

I

1^4

ip/bs Tanern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn Ceend

T)ominica tantum pro nudis Synu holis fiSquot; fi^urii procul abßntii corporis lt;t^fan^umis ChriÏti acci^

_ Inprimis yterb hoe magnifié ejferunt j cojifirynari ßabiliti MtJJie Tapi^iicte abominationem) Tanis adorationenij nbsp;nbsp;alios tetr os

abußuä Tontificios,fixera cor^o^ ris (jTfan^ninis Christi prajentid in Coena T)ominica ßatuatur lt;1^ defendatur.

^liqui etiam hoe ar^umento ßiam illam ßntentiam muniunt) rfuod ytera pr^fentia Corporis Sanguinis ChriÏti in Coena ^prtt^ ter id,quod impoßibilis ejße yided'' tur, etiam neque neeeßdria nepio ytilisßt, ideoque caußam nulla)H dicuni

dicunt ejjè, cur pro ea tantopere laboremus pu^nemus.

Hlt;^cfermé funt prcecipuafuU era lt;7 bajes ^quibus Zuin^Üus btiius difciimli fuum ^edificiwn de 'S'pirituali fola manducatione Cor» ports Cbriïti in Coena, operofè ex^ tru^um j impojuerunt j cui poïtea addunt ma^^na 'VarietateilluÏtri^ urn ßmilitudinum li^fflendentium imaginum piFtura^ ornament ta, qu(e omninopropter concimïh tatem 'Stalde adblandiuntuf tioni, alioqui curiofe lt;15quot; impa» tienti abfurditatiim, qua^ HU '})ox diuina obijcit j requirenti in ^atefa^lionibus diuinisidem hoCj quod Alexander Magnus à ßid frcecefjtore^fdnè ar^uto J])inolt;^ jo interdum ^on:orej ^rijlotek-,

4

10

pQÎiulaJJe fcribitur : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0

ME. FA CIL lA : hoc

â me fine difficiU operoß rntiocinatione per If ici, mteÜh ^i, lt;ijrquafi Qculrsprlt;ej'entiacern^

Etß ißtnr h (CC figurât a horum Chrilii interpretatio cio fa, nbsp;nbsp;'Vt ^tioni confentanen,

in^enioßs maxirnè ^rata elifmä etiam pios '^erbi F unit ainan^ tes reuerentes interdum tüP hat, cum 'Videant illa,quie contri '^eram prßentiam Corporis ChF fii in Coena, à Sapientibus acu» tishominibiis excogitantur, 'ts' qçiuntur , non ita perificuis illuliribus refutationibus dißuti qti^/‘iti^ficiantnaturali i)i'' teilt ventile perificacitati, non facile patientißfe à ßmplicitatt

^erbi diuim coherceri è?' retundi, is* qualïconfirmai nbsp;nbsp;nbsp;ca^ttuart,

ddfoliHófideiijr credulitàtiinor^ mann Tamen è contrario inji^nes^ iS* graues caufas habemds, cur ijt nonaJJentiamurjis* eadem cum il^ iiidoceamiis jprobeniics proß^ teamur j qui negant ycram corpo^ ris ij;* languinis Chridii in Cœna, pr^efentiam , qua^ quidem mox fubßerem, niß. iudicarem conue^ nientius eße^pnus re^ondere ad btec enumerata eorum fundamen» tAiiS* rationemßmul exponere^ cur ißis Jßctoßis argumentis non nioueamur j'^ot à proprietate 'gt;i)er» iorum Cbriïli recedentes, cum ipfts negare audeamus prteßenti» um cœleîiis cibi iS* potits inßacra« tißima C«na.

l t %

I. Refponfio ad

Ç\ 1^0 T) igitur adfuprapo^ fit am ^^ulam attinet,fr* temur,eam ^tilcm ejfe,lt;t:;^feel}ei'it* (ejfariam commonefa^tonem trd'' derCj de légitima falubri ijtn* ta fcrntatione interpretation^ Scripture, ne omnia, qu^e in d^ïo* pheticis nbsp;nbsp;nbsp;^poflolicis fcriptiil^''

guntur, accipiantur lt;tjsî* exponan* tur iuxta proprietatem yerbo* rum jJeUj^t^r^eci dicnnt, Kttrà.

, quiÇ yniformis perpeW ßri^ieferuata legendi Scripttii'^ interpretandi ratio , pariwlt;^ efèt multor horribiler errores,lt;l^ rnulta tetra factnora,lege ddei pro^ bibita j'isrpamis atrocibn^ di^nn,

ta^

’59

tA^fœd^ h^refès^ ^S'fedltiones quoique inde exort^e funtj qnod alt» qui conceptis fitis ima^inationi» bus ) ac furoribU'S iÿ' turbulentis aFlionibus pr^etexuerunt qtM» dam Scriptur^e diFïa ^bfcura fi^urata )qu(e ipß iuxta Literam accipi intelligi debere conten* derunt ,quales fuerunt ^qui diEli ßint àvô^uTTo/xojiÇHTott J qui ea ßcvt» ptur(€ dtêla y quiC IDeo oculos au» res, cor ßmiles partes hominis ^S'a^iones humants ßmiles tri» buuntj intelli^i yolebant ko.tk to

Sic aliqui fu'ts corporibus '})im attulerunt, caîîrantesip/tfe» fe^quod putarent illud ditlum^ Matth, 1^. Kara to |htop intelli^i debere : tltfîp îuvoûxoi, ciTntç îtwov« Xi(ÿp iwroùç fj« 'rtw ibtttfiAvcw oult;

quîfœdm error^niuaïefcai^ te paulatim /iiperßitione ntone Monadlicaj de iußicid pro^ ƒ riorum operum meritoruni, tot applaufores inuenitj^t neceßc fuerit tn Concilioprohtberepublic Ç0 ßuerißimo deereto hanc corporis mutilationem j ex prAuft intelleEiu Sernionis Chrßii oï* tamßoquentis tbi figurâtè de Con* tinentia, nbsp;nbsp;cœlibatu ^ltrb eleCio^

caße ßeruato J ab ijs, pui pro* pter muneris T^rophetici 'yteUpo* ßoltct 'ytel Epifiopalis difficilenh curarum ac periculorum con* tinuorum plenißimam j ^ubernA* tionem, excutieiitem eis, nbsp;nbsp;punfi

reîiinguentem in eis appetiM çontu^alis confociationis,, nolne* runt je alijs cur is onerareaut ini* plicare^ 'pt^ pojßent Deo in jemd impo*

Ht impofito mini^crio, fruHuofiM liberius jiruirejnon quod puta^ nntjeilU Continentia aut cœlh batu merituros ejje re^num cœlo^^ rum, fient Monachi de im^urißi» mo fio cœltbatH ^loriatifunt.

Sed rurjus tamett hoc nioneri nccefiè eïi j hoc diferimen in Sert* ptura, firuarij'Vt quanquamTro* fheticoi narrdtiones condones^ iiiquibns declaratione Le^is ^ronißionum illuîtrcltione audi* tore-s docentuTj ar^uuntnr johiur* gdntur^pœnarum minis denun* eiatione terrentuïjis'rnrfns con* filationtbu'S eriguntur yplurimnm fi^uratè diElorum continent, CiT quidem tam eleganter pi d:uras ac ' fimtlitudinesjaptijTtmè rerum ma^

^nitudinem isquot; di^nitateniaut in*

dignitatem exprimante! adht*

Jimilesßgurarum flofculi inuem^^ antur tarnen proprij perßicü^ rninime'que ßgurati fermonù ßt^ me perpetuus lifus ßt ibi, IDeus patefa^iione fui€ yolwitä^ tisj^rticulumßdei condit^autde quid certi iubetßeri aut feruâïh quodßt perpetuum tedimoinu)’^ Jiite er^a homines '\)oluntatis)lt;U fu^e cum illis conßoederationisjli^^ perpétua commonefaEiio iÿSu ^nißcatio certi ojßcij oper^, it a yit 'y)elit JJeus illud ipfum a ß ordinatum ea ratione modo, quem ipfe tradidit j publicè (S' certis, autmultisj autßn^ulis,id don aliter J ßemeß aut perpetuo, ßert lts* celebrari. t cum

in

in Tamdifo contn^aïem focieta^ tem /ancit tàlëm)'}!tmdi ris cum'})na foeminà infepàrdbilis cohabitatiô.

Cnm permittens tilèa rwn yfum omniumfruEiuum totu wborti ,'ïinam arborem excipit) c[ua abïiinens homo ßuam conditotern obèdientiam isr reuei rentiam declaret^

Cum ybohte pr^ecipit (edißcä^ tibnem nauis 'indique diliiuiwnpy^^i^it:^ arcum in ÿium clementieè (U(C in nubibu^ poßtnma^^ici iubet.

Cum ^brahci Circtimcißo^ 'nemmandat) hàredempromittity eundem poîbea iam mediocrii ter adultuni) e^yi^entem indole^ profe^u inßudijs^erbi i^piei

' îâtis^

î44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

tatts ^atrtqne amp;)natrt tis fummè car um , ma^ari locO '})iEihnce lt;s*comburi totumiubct-

Cnm per Moifen popùloprd» cipit quotannts celebrandum cergt; tis ritibu^s e/iim T^afcbahh iS!* poU edubîionem ex alla Sacrijicia Ceremonuiii^‘' fiituit, qutc hune populum gerent ab omnibus alijs^entihuh 'ij' /tmul Ji^nißcarent qui^i pincèrent ^erlonam O^iciwn, ^aßionem is* Sacrißeium 7ieficia promißi expectant ^eßt^e.

In huiu/modi ordinationibtii (^mandatis certum eit j tDewi^ 'Ißfumeß'eßrmoneproprio is^per» ßicuopninimeße ß^aris ob/curii* to,

lt;Simi*

gt;45

Similiter in fcri^tis

licii , quando Chriftiis docet de EJfaitia IDei^de fiia T^erfona 'ij' Officio,cur ycnerit in JnmcMun* dnm,lt;juando /uam^aßionem ^lurrcFtionem pnedicit,quand» Juncit miniiterium, quand» insii^ tuit l^aptifmum, ‘ij alia, qu^e'})o^^ luit in Eccle/ia in /iii memoriam cclebrari^'ytl'urpat propria 'y)erha^ quoi^uU fimpUciteraccipi^in quio bns tarnen jin^ulisfermé partibu^ ilobiriniC ij ordinationum , ali^ quid est,quod ^tioni i^notum,. non modo impoßibile ij abjure dum,’Verum etiam ßultwn ijri^ diculumeJJe'Videtur.

Sed nihilominus omnei tarnen boi,quibits ilia ah initio per^a^ triarch^^ ijTrophetitSjij poïiea 1{^

per ChriUnm ipßim diPia, pro* mijja lt;5* mandatafunt,decuitlt;t^ oportuit illam patefaPiionem (3* mandata Tgt;ei i3*CbriPti ßnpro* prio intellePlu fimplicifide (3 re* nerenti obedientia accipere etsr exe* qui neque hocpermittere ^tio* nij'^ot ip fia tanquam Arbitra dinb nee'^ocis J earn juo luminei^itiiii* do tefiimatam^ torqueat, inter* pretetur, in quam '})elit fiententi* am,cum fiummo fiio periculo,quoi quantum fit, expertifiiint cùmalij innumerabi 1er,turn inprimir h^ri* mi nofir I Par enter fidam '13 ua, qui cum crederent diabolo alie* nam fientcntiam P^erbir P)ei peï'* jfiicuir ^3 planir afitn^enti, iP manifiefiam prohibitionem inoie* dientta jua'^Diolarent ,fiibi'i3toti pofieritati jiice attraxerunt bttt)

qud expertmur omnes J calamitao

lam^pero omnesfateri necejjè ^^,'})erba ilUjquibuiCanamfu^

inîiituit S)omini4s j fion ejjè ptirtem alicuins concionisjadyml^

hahitcC y in qua Cbriïbis per Parabolas,figuras,amp;dulcci ima^ ^ines aliquid monere aut docere yiolnerit, qualk eîi Concio totitis ^III. capitis Matth^eij^aria^s ßmilitudines proponens , quibus ^^num ®ez comparatur, con^ (^10 fexti capitis Iohannis de man» dncatione Garnis ipßus Jßiritua» h, isr concio in capite lo. de Ouili •iS-Ianua,^Matth. c^.?dbi pnlos fuos dicit ejje Salem terr^,

Lucem mundtj^^c.

Sed prolata ejjè ßn^ulari cum 2 medi»

meditattone amp;nbsp;circum^^e^'iont) in celebrationepostrema ^afchabi ad quam ardenti dejtderio ß acceßijje dtcit j cum tam acerbot cruciattts nbsp;nbsp;nbsp;mor tem ante oculos

fuos cerneretj nbsp;nbsp;nbsp;cumira3b)ei ad^

uerlùi peccata tottus generis hti^ mant, cum malediblo tusi^i^'Uti'» motieLe^is S)ei, 'is'damnation^ ad ^eternam mortem abteclio^ nem, is' cum Trinctpebuittimwi^ di lubiarstur: Cum/uk difctptdii quaft'Vale dicenr, tottes /üum dio JceJJïtm ad bPatrem per i^nominio* /am mortem fermé quartoquo'pit '^erbo tn^eminanr prcenunciaret: Cum proditorem fuum aßidentem etdem menfe j coram intueretur' Cum di/cipulorum imbecillitatenh isr Jècuturam fu^am diiperßo» iiem trißes lapftti prc/entißerei

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

C* palam pricaiceret ; Cum imma^ nem rabiem Csrpemciam excœcaâ mi/erè ^opuli luizet Iccuturoi hor* ribilespamoi exitiunt eirifdemy animo ßio 'gt;i)olueret ; Cum Ecck* fu, recent tot concionibus colle* hic€, ijT miraculorum teîinnonijs confirmatie, futuram conïierna* tionem j ofibenßonem j rnulto* nm in tlla trißem defèhiionem prteuideret: VPi hand dubiè o* mnes ipßus '}gt;oces,geïtus,ahliones fimhiioner j ex animo profieciie 'yialde commoto, 'iS' fin^ulariter ajfecïo j fèrium aliquid pr^e ßfer* ycetiam^poÏtolis funt

Et hiec ipfd '^erba prolatrt funtfin^ulari quodam cum^cïiuy ad teïiificationem lt;i^priemonitio* neni dißcipulorum , quod nouum 5 lt;l^dd^

iço

quiddam ) lt;i!^ßrium, nbsp;nbsp;arduw^

’\iellet Jancire. ISLam non accipit Canernf tÿ'fraclum diih'^^ buitj^ierum etiampreemittit ddET^ICTlOHEM feug^r^^ tiarum abiionem, adconimonefn* ciendos difcipulos, hunc E^aneiHy posl perablam Cœnam di^iribu^ tum,non reliquo Pani ^equalenU* ßimandum,quem in efu^^nico^ mederant , Jed ita accipiendwn €jjè,'\)tqui eßet futurum comnm* ntcatio prteÜantißimi pi^norii, Corporis '})idelicet fui, cui pro* pterea etiam appellationem Corpo^ ris tribuit.

Similiter ante quam acceptutt^ Caltcem difcipulis interfe partien» dum porri^it jhanc moram inter* ponit,'\)ttanquamin rema^gna id Jèria , eandem ^ratiarum abiio*

nem

'neWifèu^tMarcusloquhurj ^eo neMêlionem repetat jficut confue^ uerat facere antea quoquejquoties percihum aliquodjin^ulare teïit» moniumßi^e potentie bentint» talk edere'Voluit,

P't cum quinque milUa homi^ mim quinque hordeaceù panibtcs faturaturus erat^ quodfupra natu» ram li^r incredibile etiam tune ipßs iÄpoßolis 'videbatur , tribuunt Matth^eufic^.Marcus 6.Lucas 9.

Chri^o pariter bcec quot;Verba : tîç -njp ovfCWÔp , wXÓyno'lt;iV, Iohannes'Vero capite 6. inquit: l|9üj iuXajiSMtfag (ft(r«K.£ îdïç /AaSKrûîç,

Item cum feptempanibus 4. milita 'Virorum pafcere 'vellet eo» dem modo dicunt Matth^tus 1

Marcus 8. capite: i*xas»5«vM '*wX«a't. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•K 4 'Sic

lî/f nbsp;poR ijißitutcm CmiM

^/urreEltonem fuam^ctim dii^ obus difciijulis oculox apertnnt'i) lt;3*fefe,prbtsnon a^nitumin tnto itinere^ patefaElurn^ ejjèt^ diciw à Luca capitei^. hoijàf! -mp tiTïMyna't, HTiixa-aÇ ,i‘!S£lt;ß!cl'av o:uto(5gt; additur: it^fTUtp JC J'itwo'x.Sxo'^^ eî Ô!pda.À^oî, itsiyvOiQp amp-

Lt ipft posiea duo difcipil'h frdtribici/uis nunciantes hancbÙo^ mini apparitioncm j exponiint-ti5 t^fCüûS-M âuTc'çc^ TH HÄacrar quad cognities ßt ab i[)ßs ex üione ^anis j eins 'videlicet, tut ipfe Dominus benedixerat ex loii^o fermone,per totnmittt 1xtbito,quo ipßsßripturas aperiit^ rdt,'Lr nouos in corde motus accein derat, a^noßcere plané nonpotne^ Ktnt.

Ex quibui te^imoniji mant^ feßwn tstj banc benedicendi fett ^ratios a^endi formam, cum fin^ ^ulariferè femper efficacia'vjur» .fatam,^poïiolis bene not am fui p fe., certo indicio tunc quoque fiijfe J dominum hoc ^estu ip/is rem arduam, stsr maximi ac effi^ cacti Myßeri^ iiütitutionem cont^ inendare'Velle^j.

tl TüfcipuU)illa ip/a'Yerhatnsti^' tutiojiis omnes ^eflm 'Tiomini ddt^entiui attentifs obfèrua^ runt y perpenderunt y nbsp;nbsp;mentibui

infixernnty •amp; tanto cum confenfu fcïiptaca fe hiïioriie inferuerunt, priefertimctim audirentytjs 'yierhui tale quiddam etiam ordinari inßitui yquod poïlhac jemper,lt;ij^

^£5

gt;54

Taulus teîiatur J ad reaiM 'yffque IDomini J inter ipfbsis*^^ 'yfniuerfa Eccle/ia, per totum or* bent terrarunt di^undenda, in o* mnihus puhlicis con^reßibus dek* ret celebrarij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fur pari ) tan*

^uani certißimnnt pt^nusgraM clementi(e ipfius in cunu 'vß^ omnes admonerentur de morte de beneficijiper earn partisyde'què illùj dccepto hoc pi^noreJ fefefin* ^uli confirmarent fient ipfi d)o* minus iubet Hoc facite in md Commemorarionem

Cunt î^itur htec '^terbaßeepfi bus nunc controuertitur ,àChri* flo enunciata fint illopoßremo id maefiißimo tempore paulo anth ^udm ad fupplicium traderetnt)^ ipnando iam 'Valediceretf 'Vt breni mot'*

moYituriis difcipulis fnùjquosta^ meny'})t confolareturjceu Teda* mento conditoj'Voluit confirmare frius, de perpétua fua pr^efentia in Eccleßa, iS' communicatione bonorumfuorum : Cumqueea'\)er^ baproUta ßnt cum ßn^ulari ritw fBenediciionii' in inßitutione talis M^fterii,QMd duraturum erat ad finem 'ij que mundi, Qupd ßiturwn erat perpetuum pi^nns i^'quaß ob^ ß^natio nouiTeïiamenti J lt;i3*per» e)ïnis recordatio 'gt;S)niuerßlt;ie i^aß ßonii.ipßui J Quod erat futurum ratificatio confirmatio Ulins ßaternie coniunFiionis lt;7 confoe» derations , quam cum dißcipulis fuis in illa conuerßtione dulcißi» ma fuper terra fecerat, Qupd co» a^mentaturum cs* copulaturum erat omnia membra Ecclefi^ in

'Vnum

'\)num folidum Corpus Owd erdi futurum nota Confeßionis puhh^ Cet difccrnens membra Ecckfui ab hofiibusFilij S)ei: d^equafitH^ eCl '})erißmile J Chrifium m inf tutione tanti Sacramentijlfoluß ß^uratis locutionibus fudpendeth

quafi ludificarij/uos mœdios digt; fcipulosj obßurare hocipßnh quod in fui commemorationeinß^ pius fieri tanta cum feueritatepU* cipit,

2Fon iaitur habet locum bd) ßprd pofita ^^ulajuequeconci* di potedi,'})t îuxtaeam^^erhab

Caente figurâtè exponanWi CM altoqui in multis di^is Cbd^^ fuum locum merito nbsp;nbsp;Itbeiiter

linquinncs, qua: fi^urarum ßbp* dio declarari debere concedimt^^) ad euitandfts abfiirditates,

, twdSjfiproprie Kara 'n 'Tierba. illaacciperentiir. lt;Sed in inflitu»

,, tione tanti ^ïierij rebîè inßfli* mus ^ktS j intelligentes yierbit fimpliciter de rebus, qucis ß^ntfi^ canty iuxta declarattonem ^auli, ^aiyfi'gt;s)ocabula illaj^uibus à Chri* Jio Ceena fancita eît, oporteretfi=^ ^uratè intelU^iy autJic ab ^poïlo^ lu tunc intellebîa fuijjèntyhaud du. biè illos ipfos Tropos illuïiriori de.» clarationeexpreßiJJetyCumEpifio« hmfiia ad Corinthios aliquot an^ tiùpoîi celebrationetn primée Cœ»^ iM [cripferityiieq, permipjurusfuif* fety^t omnes Ecclefi^e interEthm.gt; cosyin quibusEuan^ebj dobîrinani plantauerat, yerum ac le^iti.» mum 'Vfum Sacramentortim do» cuerat y perpetub h^ererent in hoc errore,^t crederent iuxta lite»

ram,

ram, ß in Cœna fumpto accipere ac comedere yerum Co'i* fu4 Chrißi^cum ßire deber^^) ^anemfi^uratè tantum re abßm Corpus Chrtßi.

ipßos ^poÏiolos reprehenlury^ß ißet y accipientes ^Derba Chïi'^^ «ara vj jnnp y ß fciuißet y hancß ijße meutern lt;sr'\)oltintatem Cbri* ßi j yt 'Vocabula y quibits CosnaJi^ ßuam ordinautt y nonproprieß^ fi^uratè intelligantur j ficut alio* qui non quot;^feritui eît Tetro inßd^ em reßfiere y non re^o pede incêgt; denti iuxta Deritatem Euan^dp Galat.z.

Imo Chrißus ipß ar^uijßet roris hiiuSy ßos S)iß:ipulo!yqiio^ illa diliay qu(€ipfeß^uratè^ntelb^ ^i '^loluijßety '\)tparum conßderAt^ attenti auditor es y proprieaccb perent,

Ciperent, ^reElitis inilituîjjèt, mentes ipforum auulfAs abillo (^mßoi^'literAli intelleEluy tradu^ xiß'et adfacilemiT Concinnamfi»-^nnxrnni co^itationem fient eos anted ^piopue aliijnottes iÿ* obînr^ ,^auit, propter perperam intelle^ ^ddi^d judy lisrplaniore decla» ratione yerbornm Juorum nrro* rem ipforum mentibn^ exemit ) nidximè yerb cum ilUs fignratè di^dipß fimpüciterfinxta figni* fieationis proprietatem accipe^ rent,

J^t cum dixerat Matth, 16, Cauete uobis à Fer mento P ha? rifæorum amp;L Sadducæorum. Hocdi^umChriiti cumMpofioli intellexifient,ßentyerbafinant, de yiero fermentato pane,exifib mcintes fe à Ma^ifiro fun obinr*

'r6(y X __

propterea, quad panef obliti ejpènt /ecwn in nauim acciperC) traieEluri lacum Gmejareth, quot;ym» dealterutrum canfecuturum ejjitj '})t aut ieiunare diutins j ant pant! precario d Sharif dis nbsp;nbsp;Saddw

Cceis aciuer/arijs imo hoîtibnsftài petere covantur :■ dur iter à Chtd jio comqycllantur reprcbendent^ Jimul isrhuncßnißrum ^i^crdßM^ intellebînm literalem eins dicîif quod ipfèß^uratè 'gt;i)oluerat accipi t

ßllicitudinem de 'yfiEla, qnOL^ propter penuriam pannm metut^ rent ße ßame perituros ejß. enim Quid CMfitatis inter 'VoSf eA(70ss-fÇ0i , eoquodpaiKS nOHdC* cepißis ? ISLondum intellißtd iSPeque recordamini quinque pd* num quinque millium honiu numj iij' quot Jßortasfumpßeritid^

non tnteüi^tù, me non de pane ’\gt;obis dixijjè cum inßi cauere a Fermento ^Fhcfriße» orwn is* ^Sadducteorum ? Tunc tntellexerunt quod non dixerit, Cauendtim à Ferr^to Fanum, fidâ F)OCFF1NA Fha^ rißeorum is* SadduCceorwn , id animaduerterunt fe erraße^ lt;icciptentes 'gt;ßerba Christi J «arà ib quic figuratèfuerantintelli^ ^^nda^.

a Iohannis ii. c«ni dixijjêt d^fw: Fa'^rus amicus nosier

I Tfßed 'Vadojivoi c/^uTOVK« lt;fa dtuTüp, 'ijf 4 0* 0 MN 0 exufci» temeum,F)ifei pull autem intelli» pentes y erbaMagi^ri ßi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■»

ÿ'rèp , TTS^Î th? K.OipvKO'iwÇ TDV VWVOV, Tof texfj^î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: de naturali fom*

no jjeu quiete animalis '^irtutù

Lgt; impft*

j62

impedimte ad temptts ext^utwtf

'iS' motum niembrorum, mm: cum Uticia : SidorflüG ïâluus eric ; rurfics corripit corri^it S)ominu^ finidtrum uu telleElum 'Verborum [uorum, (h* cens eu ,ßneinuolucirisif simbi^uitate : Lazarus

Qut^n adeb non potuit ferf^ CbriUtapyit alienum ßen/'um'\)ef* bis à fe prolatis affin^erent pulij 'Vt cum ex ^eneraliori di^9 Ma^iîtrijui conßernati fuißifit) mox illis blanda compellationi ßollicitudinem hanc eximeret,^^* neraliter diElum adßeciem trabensf Marei decimo j 'vbi dixijTet: Quam djfficukero'T«

E C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inregnum

Dciintroibunc; S)ijctpult autern obßuiiefcerent ftiper hts '^erbis^ quihus'])idebantur omnes [faulo pelt;* cunio/toresa S)ei excludi : Interpretaturtp/e S)ominus ftiMn hoe diirius diEtum , inquiens: Tî’^WjTTWç J'u'o'HOXOp SSl 'ÏTU'? WiTOOlflÓT««; tci TOÏÇ 5^5HpLao'|p tîç aiùi ^öo-iXiiccF tcS Siw sïo-txoep: Filioli, quam diffij«

hN T)lyiTIIS inregnum Deiintroircr Si^ificans^ non. pojßßtonem neque le^itimutn fum dinitiarum j Jed FI CI AM earum , habentem ea^ fro^FMMO

prtejerentem ceeleîiibu^s ac (Cter^ MW bonis, occludere ^iuitibiis re^ ^numCoelorum J ßctit alibi dicit: Famnon ^ote^tts DeoJernir.elt;5*

I4 2, MAMt

164

MAMMOKÆ, quàm yllitf homo poteîl duobus dominisinti^ fe aduerfantibM pari promp’ tudine isî' fidelitate feruirey/jtiii^ dum 'Vnuni diligit, alterum Oiiio habeatjdum'ymi adhœretjConti^l^'* nat ait er um.

Cum i^itur Chriîius prauuigt;^ intslleCtum ßiorum ^erborum altjt fuis /irmonibus quibus tu* men non articulum Fidei con^^’ re, aut Sacramentumfanciref^ communes commonefaEHonesptu* ponere ^poÏiolis Voluit jHonf tuit dißimulare, aut /ilentioß^ confirmarc ) quin errorent pulorum aliquando duriter ret, aliquando blande

indicaret, lt;lsr femper tamo^ r mul illuîlri declaratione rum perperam acceptorwn)

'lt;55 dem errorem ex animis illornm tollere ßuderet:

Qt^modo credibile eïl, eum in f(inn:ionebuius Sacratißimte Coe» nee, celebrandte in omnibus piß oon^reßtbus CredentiumperDni» ^erfum orbem terrarumj^fque ad confummationent • ßeculi , is* ?pt ^aultü loquitur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 TSLE. C

^EKlATf tarn ne^li^entem ^o^orem, is* adeb improuidum Cwatoremfuorum IDifcipulorum

, nt permitteret eos inuolu» tos tanto errori, is* deceptos prauo mtelle^u eorum yerborum , qui» bu6 infiituitur Sacratißim^ie rei ^yiierium jhunc ipjum errorem fuumßne emendationejpropa^a» ' nbsp;nbsp;re iS* dißeminare in omnes Ecek»

* nbsp;nbsp;fiii^jqnceper ipfos in toto terrarum

^rbe prlt;^dicatione Euan^elij con» ’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E ‘ ßituen»

i66

ßituendti erant ? Kcneüsaiv^ iiuijjet error is fiii? Kon obiur^4 fet? KonreEliui informajjèt,^^^ tunc flatim f'\)elpoit re/urre^i^ iiemjdqua adlnic jfo, totoxiH^^ cum ipßs 't^ißbili cohabitation? conuerßatHs?ß lt;^uidem 'Voluiß^ illaßua '\ierba j Cœnam ordinäJi* tia,fi^uratè accipi, qult;e connut ab Sdpoïlolts Kara quot;w jmip Ultdl^^ ^a^ isrßic inEccleßjs illorunn^* ce conîtitutis explicata (S'declar^^ ta ßijßejquodex Eaulo,lt;i3'?x'I^* ßimoniß primorum in Eccleßi^ Scriptorum,qui ^poïiolorum ßcipuUpvel dtßcipulorum audiwii ßerunt jmanifefièoîiendi lgt;otdi' II Relponfioad

iMfossimci-

TATEM.

:it: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;üyoö

duUrnl^ctc^gulct ideo hic alle^atur f ere» gt;nbsp;locitm habere debere qubd ' propriè accepta^ impoßibi* l’tatem^wdnddm inferunt : nequa^ moHcre non debet j '\)t pro^ banc impößtbilitatem, qualis ^tiont noßr^ 'y^idetur difceda» d ßmplici intelleEiu '^ierbö* ynniCbriïti, qualem diui ^auli declaratio elicit,ad hoi incertas (S' dißimilei Troporum interpre^ tatiwncttld4, haufias prtecipuè ex ïtdtttmli (Î^tioniî luce cum mub tas eas ^rauißimoÄ caufas ha* beamuS) cur certaßde debeamut aßentiri omni '^lerbo ^ei, in eo jmßi y quo ipfe illud accipiyoluit, ^ttdutMmMts id j quod pr^ecipitur, flHt promittitur noßr^ ^tioni impoßibile lt;3* abfurdum eljè

- L, deatur.

i6S

deatur. O^re cum T^tio noÏlrii in rebus fidei fcrupulo/è inquired fcrutari quomodohoc'Vi* rißynile effe autpen poßit, com» pefcamus illam hoc ^auli prlt;ecc» t,T:imo,ï.piQ . JVtuh'er in EccleGa. taceii:gt;

Item : Docere autem muheri non permitto, dt^utanü d» cerrimè contrapoßibilitatem eim, quodS)euspromittit autiubetßi* ri , opponamus dillum M^di, Lucte I. Non eft impoßibil^ apud Deum omne Verbum,

Quod i^itur ad hancimpoßi» bilitatem attinet, promter quam exiliimatur ^gula ilia hic ’^aîett iry/iirpari deberCj referimwnot ad id J quad initio huius fcrißh loco ßndamenti adflruxinw Id probauimu^, de 'Verbi S)eieffica» da Id

certitudine y cuius ea debet nos ejjè authorities is* di^ni* '\)t (juandocunque dDeies no» bifami loijuitur j illud nobis per* ßiadenmusßrma ßde^'^terumyCer* tnmdmmotum iyfaciu facilimunt

^Jß) lt;J^antumuis noïir^ tioni contrarium apparent, ßcut î)iuus Tanlus hancßdem, tri* buentem !î)eo loquenti laudem '\)e* titatis y bonitatis itjr omnipoten* die yßmmopere prtedicat in ^a* triarcba Abraham y ^m. 4. quod crediderit i£)eoyqui ^itie refiituit mortuos y djr '^ocat ea qutt non ßmty '\)t /int y nbsp;nbsp;quod crediderit

prliter //lem inße y nbsp;nbsp;quad in hac

talißdeßia non ßerit inßrmatus, conßderatione Corporis fui iam emortui y cum lam fermc centum njfet annorum, (s* co^itationefle*

Lgt; rilïta^

rilitdtis effœtàt yxorif ^ue de promtßione ^ei hdßtatti* rit di^fdentia , fed confortnW^ fuerit fide dam ^loriam î)to, plenifiimè feiens quod qult;ecunqv( promifit S)em, potensfit (3* fi* cere-^,

Ciul^e lam autem certum elf 'ïterU ^acratij.^ima

J fanci ta ell non efie ab homini Sdpîentia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excellente prolatâ,

^tntis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Filio IDei y qui aim fit lt;eW*

ni atris coaternum yerbum,Sii* fientia fubllantialis Ima^O) optime nouit quid quomoJo dicendum fit yiij' locutus ell ilU 'tferba inillo pollremo lt;3* mœjliciit plenifiimo tempore j in inllitu» tione tanti Mj/Herij Saerd^ menti j quod 'Voluit ejfe neruujn confociationis membra*

rum

’7® nm fwrum in 'Ecclefut, cum débita reuerentia lt;isr obeäientia cdebrciri in omnibus publicis con» ^reßtbus'gt;[)fque ad fuumreditum, yibi baud dubiê propriè lt;srper/])i* ctiè ad ßioi loqui ’^ßoluit, ficut ^po^oli illa 'Verba KO-roc li ^NTop intellexerunt tune , ita reliquit tos in iüoßmplici intelleblu 'Ver^ borum [uorwn, credentes^ßj dum comedunt panem ab ipfo poîi be» ïieArtionem porreFlunifComedere boe ipßim, quod dicit ejjè j quot;videli» cet J corpus ipßus, lt;7 bibentes ex' Calice J poH ^ratiarum an:ionem exbibitOjfe btbere fan^uinem ipfi* w (S' ßnit, imo iubet eos in hoc inteüe^u (5' celebrare pe^ea Cœ» Mdm J (S' ßc earn Eccleßqs fuis cele^ brdndam tradere lt;ï7 conimendure, Hocfacite. Item^

h-

Matthlt;çi 'Vhimo: Docete cos feruare OMNIA Q,VÆ^ C V N Q.V E mandâui uo bis^

ISLeque 'gt;Derb h(tc perIbnA potentM tantnm dicere fapienter ciïgt; cumdl)eFlè poteïi J Dult de» i’stj t^non poteîleademiüaface» re is*lar^triJ qnlt;icunpue mod'icunquepromittit, lmb '^led in finitlt;epotentite^Tiominui iSi cœli terr^ fient ipfe teîtatur codent in loco Matthnei'.

, Data eiî mihi omnïs poteüas ° inccelo8cinterra^ ItentjEatet meus ui^ modo operatutj Si ^P^tor. Quare dubium nul» lum nobis efie debets quin quoddu cit lt;1^pollicetur, reipfia prafiare Jua omnipotentia pofiit jid quod wultistediimonijs comprobauit.

Tunt

Tum autem fcïmus hune I IL tUremSacramenti nonmodo Sa« quot;VtritM, fimtem iS' potentem Oratorem, fed ettam '\)eracem exhibitorem ejfe rerum) quai Ie dareoliendit, aut daturum promittit, cum ipfe de fefe dicat: Ego fum uia, V E RIT AS amp;nbsp;uita* Item i Ccclum Sc terra tranfibunt. Verba autem mea non tranfi.^ bunt Et hunc 'ytt Sapientem, ^fitentemps)eracem minime fal* Mcew ordtorcwi, feuerißimo man« data lt;eterni Matris, de Ccelo fo« nantis iußi fumws audire, 'vindi* caturi ^rauißirnis poents contem* ptumhuiusfui ynici iSquot; dileliißi« miFilij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•}

Hanci^itur ßimmamfapien« tbm, fotent idjn, '\)eritatem huius Domini fdicentis in ilia 'Vltima ßiA

fua amp;/jrima nout TeÏlamenb Clt;t» na de Tane fraEio, nbsp;nbsp;didiribui»

dilciptiUs: AccipitejComedkc, Hoe eft corpus meum quoJ pro uobls txdi^itrxr^opponimmo* mmbiisar^umentiide mpoßibili* täte J qnibits ali qui ni tunt nr, nat depulfos à ßmplici ifTproprio in» telleElu'\)erborum Christi} tradn» cere ad incerta^ lt;^3* ex cœctttienti ^3\atione f'umptagt;s interpretatio» tier fCtiamft omnes illasßeciofnt abieEliones ftjr ar^ntias non itn ^uidenterfoluerepoJJ'umttSj'^t tio humana acquiejeat.

IIL R.crponßo äd

obie^tonem.

Jdÿdtifi

*75

ÜOîDFAf modore^ondeo ad ^obie^ionem de^bJ'nrdùjqut^ in^enioßs

■* ttonemducem ßequentibu^jma^n^ fl^dio conquirnntur is'

ad quorum omnium euita* J cenßnt ^^ulam Juprd adhibendam ejje eatenus, ad Troporum au*

, quorum Troporum quili» non minu^, quam Ma*

^Àkxandri Ma^ni nodum injolubilem '^no ipîfe *^j}^cuit '^niuerfum cumulum * f^dorum dißjcer^ poßit, qu^c ‘'^jui ma^no concurin Je/è offè* ^ßßj^^andocunque loera Corporis pr((/entta in C^ena ajjèue»

.. '^*^d rurßus L,ePîori in memo* nuocQ ilia qu(Ç in exordia prot

1-^6

prolixe commemorata funt, um J qui eïi injinitæ Japientu 'iP potentie Ejjèntia, fe fini dtUf^ ^yfaEis non itn alligare lt;3* wck dere '})oluijjè noîirfe arEi^e becilli lis' caliganü ^tioni, nihil loqueretur aut operareW) nifi quod noPlr^ l^tionis KuTaT^xTrfoi} ejjètyiisp^^ fieri taretur. Sedpro immen/itate^ lt;Sapienti(ej bonitatis i3potenM} mnlta fecijje isfiicere tisdiceïêf quorum p^ibilitatem j caufidi) modum ejfiecîionis, noPlr^e me}0 an^uîlia capere non poßit, P Jcrutari mtnimè debeat, fied fi hoc obli^ata fit j 'gt;i)t fiuo infinit’^ Conditori in omnibus,quie dicnu do pr^ecipit lt;is promittit ,fifi mijja cum reuerentia obediat iP credat.

Et quia i^gitnr T)ominus no»

ChriHns depanejquem ßi‘1 henedi^ione fanÊiificauitjdi» cit:HOC Elt;^T ^E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quo J,pro '\)obis datur,

fen fus exterior es nihil nifi ptinern '^sident palpant ^u,» ß^tntj nbsp;nbsp;ex '})erbii ^auli planißi»

J nullam fieri Subflantiit points abolitionemfine annihilatio» yiel permutationem J tarnen lt;^qnum eîijuos hunc honorem tri» ^^^^^Saluatori noJiro y^it firmi» ^ßlt;^Yedn)nus^nosfinmpto Taneis* ^atiflo l^tnoj quod ipfius 'yierbo ad ^^^niunicationem corporis et fan» ^jnis fini fanEiificatum nobis endum bibendum per mini» J Jmanusporri^it jfimul uerum Corpus pro nobis traditum, f^^Jens exhibitum, accipere lt;lsr M man»

175

manducaréy fan^inem ipftui fro nohis ejfufum ad remißionem peccatorum noßrorum prafen» tem bibere , banc ßdem no* ßram j nitentem proprß per^ ßicuii is* indubitatis 'Verbis Ve* racis omnipotentis Chrdtif non ßnamiis lan^uefieri aut euer* co^itatione'Vel obieblione^b* furdorum j (b^tioni noßrt fubeunt j lt;ij' imitemur in hoc ii* lam toties laudatanijnequetameu ^nquamßatis celebrandamßdem, cumaliorum ^atriarcbarwnpii Tgt;eouibenti promittenti €ontra omnem ^ßationis humanlt;i captum approbationem J is^'ne* trè pr(eter ßem in ßeni credUc* tunt : turn inprimis excellenüß^* tni hac 'virtute Heroic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^A*

HÆ) ^ui promijßitn ßlium in

(Statt

'at r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’79

fteri^ firma fide amp;nbsp;f^e expe^a» ^^^gt;ßi'titerfi{Eians cum co^ttati^ ^^^^J^^tgt;oßtbilitatisj quam Uli

^flenßonem communis or.t natura, ifr impediment ^^^^^naturaltutn,'y)t Paulus tet 1 ‘^^w,ma^nificè amplificauit. ,

' Idem nonpajßus eîl in repoßU quam iußns erat facer e, abt ßrfitate multiphci feß moueri, qß minus ’Deo fuo crederet ^'^diret,cumiuberetur ,in fi^num ptrpetui foederis cum IDeo, oblit ^antefeip/i lt;ilt;r femint circuctfo ad. frceßatione omnium bonorum per •Semen mulieris impetrandorum et larßendorum, circumcidere eam

corporis partem, quam nemo '})et recundn4 nominare, ytel ettam per - nbsp;nbsp;nbsp;4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2rd z yer»

i8o

yerborîlambaya de/t^narcßacik audet, nbsp;nbsp;naturel ipfa tebla ejjè yogt;

luit J '})bi baud dubiè ratio ipßfM, 'ïfel exdomeßieis aliquis^ma^nMii aceruum ab/urdorum fubiecit, i^udm deforme hoc fit, qudm brofiim et i^nominiofiimfuturum, apudomnesliicinos lt;i^exterospgt; pulos J hommes intelliaentts, quant opéré ofifenfiirusfitfuos dogt; mefiieos J els'omnem exidtimatio*

nem '\)irtutis amijfiirusjfiinbdt tanta tetate, nona^enarius quot;yiidi:* licet fenex J '})ir tantus,obfanciu tatem yit^Cj eruditionem ffapiem tiam )fortitudinem bellicamy i!/ multarum aliarum '})irtutum prlt;sgt; fi anti am dileEiiis lt;i^honoratusÀ nia^nis ^rincipibus 'yticinorum populorum, qui fuisdomeîiicisafi fiduiis Docior monitor

ciindi^

. i8i cundia difciplince feruandtt fwity in hac fada corporis par^ tu f fuoi omnes contre^ari lt;7fiuciari permitteret j fij'hanc tam deformem notam totins ma-» poïleritatis corporibnSj cett infamiam aut maleficinm ßi» ÿnate aliejuo inuflo deßrmatii ^ppmi mandaretj atque ita '\)ni» ^trfamßirpem fuam impijiEth» nicti deridendam diÈeriorum ‘i’^erbitate in perpetuum exqgitan» exponeret.

Pfri etiam potuit, Dt ex fa» pttntioribus minißris Jibrabte ali» jconatui ßt dtJJ'uadere Hero 'Videbatur, abominan» deformationem fan^ißimoe fnüliie j commoda interpretatio» '\ierborum S)ei, de alle^orica /^fi^d^siica circumcißone cordis, M i3*

I82

warum, quai figurata locntio cïi^ herrima eU in Moje ^raphetif) i^^posiolts. islam Tieuteron'. ïo. dicitur dehacJJ)irituali fiica Circwncißone : Circumci^ dite igitxir præputium cordis ucllri j Sé ceruicem ueftramjic induretis amplius, amp;nbsp;^o. cap.

CircumcidctDominusDö lis tiius cor tuum Sé cor Semi^ nis tui, ut diligas Dominum Deum tuuin ex toto corde tuo,

leremtæ Circumciâb miniDominOj Sóauferte pra^ putia cordium ueftrorum uiri ïuda»

' hacßgurata Circumcißo* ne loquitur isr- ^aulns (^m.2. Co* loß:2.1Philip.^’ • ■ - -quot;i i . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ut

Ët Christus ipfe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßmi»

l'i figura de iji, qui fe propter re* ^num coelorum EunuchOi fece* funtputßipra oïlenfwn eïl.

Ealde i^kurß)ecioßi h^ecin* i^tpretatio y)ideri potuit, puamß ß^MlioluiJJ'et abraham tantam ^l’fwditatum ße^etem femel ex* (biderepotuijfet.

»yed püa fan Eus l^ir 'Xterbunt mandatum S)ei fitymaximifa* j nihil motus tills obteEiont* biufoiiitatis^ iS* aliorum abfurdoi ob/iruEis quafauribus

^buolutis oculis ^tionls fueejre^ ßieit fimpliciter ad ytocem d)ei,

eam ßolam audit lt;(5* accipit^ 'Vt , '^erba /'onant ( quia intelli^it ex , fatefaEione ^ei, hoe opus ideo b^lt;^cipipDtft perpetuum Si^illum • 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mquot; 4 /jro»

ïS4

promijj^e^ratiie, lisT iuîltciædoiw t^egratis propter promijjum Mt» diatorem obfignatio Fœderk) quod T) eus cum ip J o i^femtnt eiui tn perpetuum pepigerat:) Idto quantumuis reclamante ^tion( Jùa, lt;(S!'aliji fapientibus domelib cis J i(T'\)icinF J hoc opus propM abfurditatem improbantibus, id acerbis fannie fcommatis agitanübus ipfi m fimplicitati Fidei J IDei fui planum lt;is' cuum mandatum iuxta literâ)^ exequitur.

Eiufdem ^brab^e Fides, Flenus oppugnataprimum cogitâ^ tione IMFOSSIFILIFF Tl S, IDeinde obieEiione SFi(pITATlS, Fertioetu am ariete 'yiiolentißimo concutu turp^eidelicet Jfecie manifefa id inle^i

185

in le^e ^ei expreßißime prohi» biU IMl^IE'TATlSjlt;i3'ab Ethnicù etiam damnatæ Inima^ nitatifj cum accipit trislißimum mandatum pto tubeturDni^enis ^^^ißlium IJaac, ab ipjo ©eopro^ fingulari pr^ediEiionejiiT tiatum in fmecia euidentißhnis ‘tf'^umentis pri£/ènti(e S)ei jfœ^ cimdantts ^num flerilem lt;ig'no^ fiagmariam, de quo hanc I retain promißionem acceperat quod ex illo amplißimi populi ^^es quo^ueorituri ejßentj Ex quo iam adolefcente inß^nia'Vtytutum pietatis femina elucebant: Hunc tnquam 'Vnicwn Filium iubetur quaß ex ßnu complexu carißt^ mtematriSf/'anHæ dile^^ con^ tugw ßiii , abrejfJtuOT , Jjrocul

, aWuclMm in monton Morin,

M 5 Hnre,

ï8Ö

hare, loco pecudis comhuri

rcLj.

Hic potuijjèt ^brciham tionem fuamjeqnens jamp;paMni indul^ens, mulu Jecwn di* fiutare (Ijr qutcrerSjeJJèt neeaM^ uinapatefaElio mandatum, än 'ïiero dicmonù alicwus , Utantif immanibus facinoribus parti* Sidiji, illufio nbsp;nbsp;deceptio :

Et,ft conïtituijj'etfecum,eatl^ reuelationem diuinam ejje, Notait 'tplterius qnecyere,'ygt;trumeay!ery fnandatt KArà. tv jmviJ tntcHi^t dt* ierent, an 'ïierofi^uratè acctpi,i^ molli alt qua interpretationemiti* gari, cum prceciperent tak qui^* dam, quod non folum natur^tbo* minis amp;diuinttn4 infiU so^ytipâ* terntc abominabikquodammo*

do impdßihile esl, 'hierum etiam naturali Inci nbsp;nbsp;nbsp;radio (apienti^^ di*

nince in Creatione inditte homini* im ) prorßts cojitrarium , [eriè pr^ciptenti: Neminem occidb» to innocentem, Contrarium item an fiuerißima comminationi di* nin^per ISLohant edit^, Gen:^. 'Qiiicunque effuderit langue nem humanum^ per Hominem

dlius fanguis fundetur: Ad imaginem quippc Dei factua «ft Homo,

Totttjt i^itur ntiocinari-

: Si impium capitale-eîl y ciuemuis hominem occidere , tnultó eritatrocinSjFilium : multo atrocius talem Filiunijdiuinitus' promtffiim,mimculoß conceptum, ex talibw f ro^^natumjitd piè edti* cattun ,lt;3* inHittttw ad J^entis^

proA

procreationem non modo injtutiK» rabilis poïieritatisj'^perum etiani eiu^ Germinis quod primis ^arenttbiif m ^aradilO) abolitopeccatOj 'Vidïa morte aUï'' na, ijrfra^apotentia diaboli, re laturumßt ^enediB:ionem lt;eteïgt; nanij boe esl^ reconciliattonem cum ^eo y iuîticiam Wam tetei' ' nam jßeut ^brahtt ex hoc IfaiK' quot;ytenturu^ liberator^enerk burnigt; ni aliqiiotiespromißinfuerat, qwi promßione ipfeßeje inßmmis cogt;igt; fiernationibïis erexerat, i^Utâ^ tus fucrat J Sicut teßatur Chd^ , î. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abraham pater uedtt

J»h4n.s, 1 nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-1^1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z,/

exultauiCj ut uideret diem

uidit eum^Sl lætatus ed' Et lila l^eticiaeiquotidie renoué* ta e^l conSpe^u buiusßli) ynintrfa 'videtur concidiß ' bot

hoc 'tmprouifo is* terrihilimandat c/no miferrimus Tatriarcha^ lam dudum primtim filtum hmd dubiè oh indolem dileEiuntf Jfmaekm inïtigattone coniu^lt

} lt;7* mandato Tini Itr^ente^ cum matre ydgar in^enio^ ß bené inîlituta fcEminaj in p^lgt;etuum exilium à je dimiferat^ etiam alterum filium fud manu manure j prorjus orhatui^ omnem confolattonem ,Jjem '\)ii tam adeo ipfam amijfuru^ '\iidehct» tur.

Hie potuit ^hrah^e '\)enire in mentem ilHus ^gulie j qu^ iubet confusere ad dr op os nbsp;nbsp;nbsp;mitioresi

interi)retationes, quando yterhum jiei abquid plunè ah jur dum inpium pr^ecipere quot;yiidetur j ßau^ tboritas Kerhi diuini apudipjum exiZ'H*

IÇO

ßdti îan^uldafutjfd) ^^tfipajj'nsßiijjetle ^tiontsfu^ Juce J •is'naturali so^quot;^ régi lifbü*

Co^itare enim potuit: fiQuum mandatum exi^it d quiddam manifeßeimpinm j ^ffo^ ßcommittam ,jïne Dlla duhitatio» ne immotam LEGEM Dei iabo, ^mepolluam fanguine neroft fiUj (ts* ira^muißima iuüißima 'Dei me onerabo : Etiet* tam etiam ((^irritam faciam biilt;^ cade nonmibi tantum (^poïlêfii meisy j^'rum etiam omnibw^tt^' tibu^, Tromißionem de lt;Semine, allaturo LenedtEionoi icternamj omnibus, qui eamfiil^ ampleEwitur: Fu^ar merito âi omnibus ceu is* na^aj/xcf; 'ld omni execratione is* atradßiwß

fupphjî parrtctda, quU i^naris mandati dtuini ,puta^ brin mea 'ïiifiera ßulta ira, 'id amhitione y'ï)el innata crude* idate immaniter ßeuijjß: Inn» ram etiam femßtternam notam, ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;matoribui^ qui^lo riatifunt^

, tdiimonia diuina habuertcntf , qwdfint Eccleßa^ nbsp;nbsp;^eoplacen*

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inui fam red*

. dam deteîlandam omnibus , dodrinam de '\)ero d^eo , quam

f^ircumferens baliemcs communi»

, I «IM cumyiicinispopulis jfquidem J tales fru^us illius in me IDoIlore , frtecipuo cement: ISIoceho mul» ( tis meo exemplo j qui ex fuperßi* tione profin^ulari cultu IDeißoc

I meum fallum imitabuntur ^jieui* , entes in fuos liberos fine peculiars J V' exprefii) '^ferbo IDei.

1^2

Hte co^^itat tonesßdem ßiigt; dium obedtentiæ in eo extin^nert, aut animum paternum impelled potuerant j quot;^t 'ytel à proprietat^ 'ïterborum ad quierendam aliani ßntentiam tutiorem recederth '})elpr ot^ns executionem huiuscï^ debts tnandattne^li^eret.

Sed adjßiciatntts obfecYQ id admtremur constantiam (frardu» rem fidei ßn^ularis in bocfand’^ 'yttro, qui lucem d^tionisßi qua ft capttuans (j* fteponenS) id ma^na 'yst et lubiapaternaniso^^ 'ytincensj quacompleElebaturbnn^' dtuinttus donatumj ornatutn,id Honoratum ampltßimisproniiß‘' onibtts Filtum) (^obltuijccnsp^^i omnium illorum j qute priusnd^^ promijßi modo fibt d tfeo erant, ƒ

fed etiam inramento confirrndta (^miraculorum teßimonijx ^Ctro (umcißonis Sacramento roborata iS' munita, tantum reliât ad hoc nounm Mandatum,lt;juamuii td cum le^e d)ei, ^t^cum omnibm eer» ^ocön/irmatis paciionibus ^u^na» 'cet, eins mandati 'Verba fine pere^t ^rina interpretatione 'accipit (jt* ^^delligitpvtfonantj't^ eorum fen» tentiam execpuifaEio ipfo debilt;t t‘1 renerentia parat, ita co^itam :

à mebocpo^ulat, f)eu^lt;(^ ^quot;ccatDïfneu^ eh, infinite Sapten^^

) bonitatis, iuflici(e,'Veritatii ^potenti(e,cui e^o meamyitam (S' omnia mea debeo,iiui ceu mifer* ^rnus'vermiculuó, imbecillù, fra» amp;^i^ , iniufius totics repletu^ Jordibu^ peccati, immenfitatem '^gt;'ipienti(e f)ei fionpercipieni,nec

lt;94 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

caufäs conßliorumj dt^ortim if opérâtionum ipßtii perßiciens,ol* It^or,^t ipßus'yterbojßmpltciß* dcj aßentiar eredam, ip/ïmeiut mandato qualicuncjue, ßne hdßtii* tione obtemperem, nihil inquirens, ßßmreboc i^illüdinbuncautali* nm modum, isrnon aliter,prlt;tci» piatant fanciat? cumprofiinditiiX s.om,a. diuitiarum Sapientite i^J'cientid.

S)ei inexbauslaßt, i^tneonpy^* henßbilia fint indicia eins, pernefii^abiles '\)i(eeinj.

H^ec fider yibrabte, omnU fiia, nudo iS*ßoli 'verbo d)eifibip dentis, isr iUi con^lanter,atq et tarn pertinaciter innitentis, if fejeßufientantis extra etßu^ra tionem, imb contra atia^ 3)eipatt* fiidiones, cum quibw boenouta^ manda*

195

Saturn ex diametro quaß ^nare 'gt;^idebatu r,Jummoperei}rlt;;e^ dtcatur à 3)eo ipfo amplißi^ mornm priemtorum promißionem ^icâpitfiene.2i, Vbt ßc exclamat décide cœlojhoc eîi, Ipße Filw'aternt Patris: Per mc^ -niecipfum iuraui, âicit Domv nus, quia fectfti banc rem 8lt; non pepercifti filio tuo unige# nito jbcnedicam tibi^Si^ multi* plieabo fernen tuum licut fteb las cocli, SC uclut ar^nam, quæ eft in littore maris. Poffidebit fernen tuum portas iuimico-rum fuorum, 8Ó benedicentur in femine tuo omucs pentes O terræjquia obedifti uoci meæ^

Eandem fidem Abradxe ten^t tatdïn prïmum ratione Impoßibh N 2 iitd*

j^6

ht at is, cum ejjèt fèni ex coniu^i Jlerili 'ts' ami promijja foholes: S)einde ol)pu^natam rationejb» furditatis per mandatum de Cd'’ cumcifione: ^oltremb concujjain, ceil ^iolentißimo turbine hoc mandato j exi^ente manifeßaiü Impietatem , pugnante cnitt tarn illuCtrt •tjr tot modis roboriitit promißione diuinaj inli^nitereiu am pr^cdicat Epi^iola adEbraoi cap, IL impiiens: Fide obcubc Abraham Jiaac^ cum centare^ tuCj 80 unigenitum oHercbac, in guo iufceperat repromifsioi’ neSj ad guem diCèum erac: liaac uocabitur tibi fernen tuens fecum guod Sgt;C a tuis fufcicare potens edDeus, unde eum èC in parabolamac^ cepit,.

H^C

^9'1

Unie exempla excellentes jinnitentis yerbo undo, ficut, Jonat in /anEitonibies Sacrameji» toriim, prlt;eceptionibtas ßngu,* larium operum, non fruîira tàni diligenter deferipta j lt;3* tam ho^ norißcis encomys igt;ei San» ^poîlolorum celebrata. fnnt,fedeo fineps)t illa.nobis imi» tanda proponeremiis,

Et profie^lo qui fuam

1 nem^is-yqueefiuftra ficDocatur, ( Äupientiam fitanij qu^e reuera nul» ' In cH in rebus diuinis inda^andis, \ '^erbo Ttei penitus piibijcere pojfiet, 1 (J fejeadfuefacerCy'yit diuinas'^io» \ çes pluris fiaceret, certiares ac i ßrmiores duceret ipfo Coelo

Terra,ficut fan^os. T^atriarchas \ fecijfe ex bijee is' alijs exemple , ipjorum difeimus f lt;t5' firmiter

N 5 cre»

er ede ret, ^uthorem huius cratißinii€ Cœnee Coceternumdhi FiiiKm, infiniti€ SapientU, itt ^otenti^e, ^.racifiimum efi, iiequariuani pateretur his obkgt; ^ionibns (^tionis de Impofiibi» litate concurrentihus ^bfiiP

J fii^ni fideni lan^uefieri turbari ,aut fefie y Ht propter ilU,qu^ ^tioni tur^bfnrda, huites tanti TotentisOratoris dibîa audeatfri iudicio ihterpretari y tor queret^ fculpere tàm diu, doneefententidïA ejfiiciant y qu^e d^tioni yideatftf concinna 'tS'conjentaned-)^

IIII. Refponfioad O'BIECTIONEM Di' ^fieenfione Chrijii ad coelos CTc. , ÿuod

199 autenipr£ecipuèTa»i ^^trocimum CT* defenßo nouQ ^o^mati ne^antf 'vera.mprc^fenü* ‘im Corporis Chriïli in Cœnajquce^-''‘'iiwal drticulo Fidei

, de ^fcenßone Tgt;omi» ^^in^ri leß Chrißi incœlos ,lt;ijr ßßione ad dextram ^eterni Tao

^^^iiS'ßccoUigitur:

Chriîtiis a/cenditin aîtuni,lt;i5* ^^^pusquodà nostrd carne aßinn^^ pßt ) fecumßibuexit ßpra omnes collocauit ad dextram ^t^rni Fatris :

^■r^ononpoteît idem Corpus in terra ejße ßn célébra'» dme Sacropm^æ Coente :

lt;Speciofum ejße'\)idetur ar^ü* inentum, ßed reuera tarnen noîiræ ßntenti^e nihil derogat. Fleque ^^lim '})alet Conßequentia ab eo^ e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N 4 ^MOci

2OÓ

naturae creatie^ feorßm CQnßderatee,proprium aut impo[* ßhile eïtj ad id^ quod etfi ipßiui quo que créâtum est, tarnen tait na*

tur^ altert, copulatione infeparO* igt;tlij ynitum eiiquicprorjiualtdi proprietates habet, qu^eque onini* potens j omnem impoßtbilitati! yitm exuperat jßcutfupraexdida irfartam ’})ir^ineni au* ! diuimtis: Non eft hnpoßibil^ 3pud Deum omne Verbum

^e homtnibtt^ reite dicituï' ^hilippu^ hoc tempore ell liiißania, Er^o nonpotest eodetu tempore ejje Era^^ apitdImpend torem Ferdinandumpatruum ß urn, fig^coram illidextram port^^ ^erc^.

^ed hiceîllon^è excellentiot perfona,

. 5

quic'prorfus aiids l^ahet P^oprietates '})ires quam hot ^mes ygfè ])QQ dicere lt;3* re fr^iHare poteïl, quad promittit, hfattki^, VBICVNQVE iunt duo uel tres congregati in ’domine meo, ibi Rim in medio forum, Zfewi, Ecce ego uo# bifcum fum omnibus diebus iifquead confummationem iès« i culi,

f autem hic etiam edam met Confeßionem de hoc articula

Fidei^ (7 deinde planiu^ poßim (^fi^ndere^quod hicydrticuliis pnet fintiam Corporis Chrifii in Coena. non euertat : hreuiter quomodo

illam ßeßionem Chriîli ad dat er am ^ei intelU^amus ,ex^ pwam.

^rimum credimus is'co'nßteä mur

202

cum 'initierfa UccUfîaJp ßoiica^quod 'm ynicaperfönai)«^ mininoTtr 'i lESr infeparabtUter ßnt atu ni* tur(€ y diuina Filij j qutc ab tetern« ^enita à Fatre ^Jecunda eïl pêî* Jona diuinitatiSj ften^uam Calun^ tCr Ferra 'i;r omnes creatura abi conditctjunt 'is' conferuantur ijuam lt;i3*patefabiaeîiEJJènÜAid JFoluntas F)ei bominibu^: ra humana naturacertotempoft ajjtimpta de femme ydbraha id quot;Sdauidis podterarum in 'f)tero inulolat^eF^r^misbd.aritle, de do» 2no familia bDautdisj ^ua J Jumptioitafabîaedl, ut neijuena^ turarum fieretpermixtio aut cotu fufo^aut lont US in alteram tranf ■mutatio , cum abolitioneproprie* tfium naturtrpnfeuntis in alte*

ratn

ab altera, r[èdfi* (lit natur ce amblt;e manent, ita y** trd'pie proprietatef fucts ejjèntia^ 1(5fine confußone earwn cum alte» d^retinetj ita tarnen ,’yftittlt;e'Vtri^ natura proprietates tott pttfonce communesßnt gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de eet

^^^((jryeredicipoßint. Imoeti^t ittne^uando 'Xiocabulo alterius na» taret in concreto ('ïit loquimur in ^iaieSlica^ per/ona inßcaturifT intelli^ittir, reäe proprietates al» tidui naturae tribuutur ^erfonce^ ’ïï cum naturae diuinne beec pro» pria fint : effe infinitum eßentia, 'ïibifiie eße^omnia implère) eße ab liternOyeßeinfinitceSapienticej^ Totentiæ, creareßare '^itamy lu» etm y iuîticidw teternam , Httnidnæ 'ïiero propria fint ; eße jinitamejjènttd/ircttm/cribtjcer-

to ioco^

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• ff I

to loco continerij conditam ejje'^^' ortwnfuum eer to tempore per Jierationem habere. indi_^ere ciboy potu jfomno j paßibileni) mortä' lern ejjè, lt;i^c. p^trtasljue naW^ propria rebîètisr'Verè dicvnW^ bÙomino noßro lESï^ STOj hocedtjdeEerfona, et tarn maturte diairice 'nocabitb concreto j ß^nificante ^erßnigt;^ Chridti dicitur : d^etes e^pdßiih (Dem edl crucifixuSj,d)ea^ ßnpp^' ne ßuo Eccleßam redemit, jic^^ Taulus loquitur. ^blo, 20. ^eum crucifixeruntfMariddht- ' umpeperit. In quibus locutiondvi intelli^itur Terjona,in qua diuina '\)nita eil humananaWi) qu^e fuit Taßibilis, cruci eîl af xa J ßan^uinemfuum profuditf ytero Mariae matris^eliataßuh ^c^, , . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^rß

20^

^rfus re^è dicitur :■ Filius hominis dejcendit de cœlo j edi in cftloy omnia imfslet, edi ^pbique, edi Creator, ^c. ^uia hate perfbna ’ion tantum homo isr Marite Fi* Itweïij Sed etiam S)ei coteternus

) cui i^a propria conueni« vut.

nonpermittitur in Eccles j^pytproprietates alternatim dé ® ‘^tia natura in .XbdiraEio dican» ^'‘^)‘it(jue ita confundantur. tdeo

dicitur: T)iuinitas Cbria d)iuinci natura Chridii edi nF) oruciaffixa, mortua, ^Ci

propoßtiones nonloquun^ . ^Mona, fed de ^na natura

Itsifo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^fF^itia^

Perpétuas ,non rectbit alte^ ^^^^f^lli^atur^podi ajßinu ptionein

2q6

jptionsm humane naturx in Chri» ßoyfaclam ejjè naturarum, atqui itaetiam proprietatwn confiifiQ» nem contra quam o-ujxvo-ip Ecde» ßafiici ßriptores acerrimè cM H^reticù dimicarunt.

'^tc non reB:è dicitur: Hunui* ni tas '})el humana natura CMdi eïi iCterna, eït infinita eJJènM, descendit de ecelo^ed implet. ddam neque hiC profoß^ tiones loquuntur de perfona ,ß^ , de altera tantum natura htutv^ naßecundumfe conßderata j etiamßpoïl ^lorificationem cellentia ornament a accepit) nbsp;nbsp;nbsp;'

men nepue omnes fuas eßenW^^^ ' propriet at es exuit nei^ tdn^naturscproprietatesaceepdj ' aillotjui enim ipfa pennut^ß tp

' ff* quot;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•*''«* ƒ

I Tçf 'gt;^(ituram^diumam. T^bi e» , ^^^^ nnlla eH proprietatwn dißi» , Jfiilitudo^ ßed cxablißimn conue» , nientia (s' ex^e^uatio, ibi neceße naturae nbsp;nbsp;nbsp;e[[entire identic

Mem.

ha fropoßüonei in ./ib» , r^^^lt;^nonadmittuntur in Eccle» f^f Cum reblè dicatur in concreto, ^erßna. intelligitur, Eilius lominis aternioi Filibomi» ’ nu eîl creator J Filina hominis de» feendit de coelojFiliushominis e^ ^hi'^ue.^tcenim Chrißushomo de filo^uitur: Pater glorifica me tî gloria, quam habui apud te ante conditum mundum, Zo-

Pater meus ufque mo# dó operatur amp;S ego operor, lohan. 1^. Item. Nemo afcendic iij cœlumj nifi qui defcendit de ccelo.

20S

cœlOjPih’us hominîSjCjui edi'nl ■ quot;dt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' I

cœlo. lohan.^. Item, Ecce Ego / iiobifcum fiim omnibus diebiiS‘

æc.' Item. Änteguam Abri' hain naQereturj Eoo fùm.

Taies propoßtionesjinc^uib^ propriétés ^tni nature conuenimh per fonce tribuitur. etiamcumil^ enunciatnr appellat tone nature ul' teriits in concretoßicnntur ejje per Communicationem matunij cut ns immotceTeritat^^ ceterncecertitudinis fons eil ' origO j illa admirabilißima eßfabilis duarum diuetßßimarW^ naturarum indißolubilis lt;i^inntil' la ceternitatefeparabilis cßederi' tioßeu '\)ntOj quam vvosdlosl^^'^ ^rceci y)0carunt jpoll quam fen^^^ mirando confilio ITei faliam m' turi'

209 tunrum ^nionem, Pili us Ibei t(rnus (Cterni Patris, iam non eït amplius perfina feiun^lt;i uut in dternitate feiungenda â no» firn carne, quam ajjumpßt, fed lt;iwmcliu eïi erit Filius lF)ei autem fne'vllo fine inteter^ nttate) tamdiu eritilli'yniita maf f lie carne nofira ajfiimpta , in ^na indiuifia perfona , it a '\)t cofi» taredeFilio F)ei 'Kayt^ nonpoßis, fimul ^srma^am carnis , fi^^cofitatione copleElaris,qHam fif^iimyinitam habet,geflat, fouet fuïlentat in tota teternitate , nec^inpiama fe deponit aut depo» net,

Sic dß*mafia humane natufiC •^fumpta à ’hóyi?, confians^nima wionali corpore, non eît pe^ '^^liarisperfiona ,fieparaîa aut'ygt;n‘gt; quam

2ro

^uam in /eternitate feparandai FilioDei Sed ybicunijue eîl bumana natura, 'yinitamftcum hd* het diuinam Filij naturam, à iiud ^ejlatur , fouetur, con/eruatnr, ^lorißcatur ita, '})tï)ei Filins dt eß'entia F at rts ante omnia feculd ^enitits, (ttr Marine FiI 'ms infecii^ lo natus, ßt 'yinaperfonajUon dtia, '^ntts Chrtßus, non duo Chrißif ynusßlius^ non duoßhj.

Q^re Fillup dDei, idem iam eTl Filius hominis, lt;i5quot;ßliusl)own tl is feu Marii€ßlius,/eufernen mn» lier F, idem fl iam Filius S)e(, Mdria'})ir^aoconceft it^pejte^ rit Ft hum ^Itißimt, Ftlius F)d iacuit in ^remio , pependit ad quot;t* bera Fir^inis Marine matris, amnia yerè dicuntur, quia pod J intel

faclam duarum naturarum ‘^^^ißbnam Hiam '^nionemytiulU fitntufielearundem 7iatiirarum in ‘^termtatem diuulfio JeiunEtjo, fi^aratio^ ßcut earundem natu^ rarum^'Tpt diElum eîi j ntdla fa^ rö aut fiel 'ïmquam permixtio, ^ullaconfußo neutnus in alte^ tdm traßtio'yiel permntatio j 7iec turjns ymius naturlt;^ ab altera, (onfumptio abforftio, /ed Tj* tra^natura incolumi falua tna^ titnte/m ilia indijjolubili'yytûoney Wtónet etiam lt;i^7nanebitin ^ternio tatempro.prietatum'ïftriusqjiatu^ t(e mconfufa dißimilitndo lt;isrdi» fiin[lio,qu(€tame proprietates di* uerfißim^efi^ßperßon^e ßmt comu^ nts^its- deperjoiia tpfaß'emßterna lt;7 immota^eritate dicuntur com^ WHniter ^ro^ter illam i«osa?c'4i«

O Z Hic

ÎI2

Hic T) o minus leftts Chriß^^ 'y)erns Tgt;eHs 'amp;homo, aim à na* tiuitateJtiaexMarialiirßne ß annosfuperterramlißbilf Connerßatione Jefeconîpicnwn hibui^ètf doenietjfanajßet, coitK^ dijßety ambulajßetj quienijßet, Jus O-mortuus reßirrexißet) bi tu, hoc eîl, omnibus^eßibus ni* uentus 'gt;0t homo, Thiîip. 2. H ttü* tatus per omnia iuxta fimilttidi* nem , absque peccato. Ebr^e. ajßumpta in ^ßrrebiione im* inortalitate ,^lorificatum Corpus Jiium , quod à noßra Carne acct* perat, ex oculis noßris abducenS) aßcendit incoelos, ybi fedet ad^^* xtram PDei, re^nans cum bDeo tre iCsr SpiritußanClo, (equaliiiß ni täte EJßnti^, Sapiottiæ nbsp;d^o*

tenttiC, omnia implens, omnia

bernanS)

'gt;^bique pr^ejèm, ad falutares a^iones i^fè iani confcenfiirits Cfilum teïiatur niquiens: Data omms poteftas in cco

terra,

^o^qnam yero Filius ^^ßrmißimam is'indubitatam te» fi'ficationem argumentum fui ^^^nenfi amoris er^a miferum ^ts* ditwn^enus bumanum femel ß^i illudita copulauit confocia»

naturam humanam inte» ) rationalem animam nbsp;nbsp;cor»

(abique peccatoj 'yierè in» ß^arabiliter fbi '}gt;niret j etf earn ^ßjfam carnis noftrceaßiimptam ^nefabili gloria decorauit ijy* ex» otnauit y tarnen ^Dt inuiolatum ma» ^^^ret in omnem aternitatem hoe ^irtißimum ftgnus arblißim^ 0 5 €on»

pitcrna L-eticiay admiratione, ^mtitudmeprtedicare et celebrnït' eandem natura à nobis ajfmptaïn nonpror/nsperniutauity lt;i3'fu‘idu ïiintt natur te ex^squauit, abolitis omnibus L'wnana’ natur tie ejjèntia^ tibus proprietatihus j in locum earum fubßitutis ttiuin^e naturit froprietatibuSj qualesfuntfM* tos eßentleO J ä-ssS^'iy^aTTfop mnia implere, ^obtipue infinitapcgt;^ tentia a^^ere ad rerumcreatarum

/ußentationem conferuaM* jiemj lt;isrfimiles. d^am bxecex^ adlißima ex^equatio naturae hu^ mante cum diuinafècundum onincs froprietates diuinte natur te, fub datura ejßt omne difcrimennatugt;

rarunif

fiiyton J fx ^«ö I70C fequi necelJè ^fcenßoneyn Chrißi in ' ißlum J '\)nicam tantum tam ejjè ^inturam in Chrißo diuinam 'Vi* j ßqutdem bumana natura, omnibus ßiis proprietatibus ^JJiimi)ßßet omnia natur te diuineC b^o^riajatqueita eßet iß fa quoque äiuina. b^bi enim nullum eli ^fcrimen eßentialium proßrieta» tumßbi neceße eït 'yynicam tantum naturam, ytßißra quoque di» ^mneU.

Sed tota catboUca Eccleßa conßtetiir maxima cum con fenfu, Cbrifinm aßumßtum in Ccelum, iS'fedentem addextram T)ei Ea» tris,eße Filium lîDei gt;is'b^erum bo» minem, qui ßc ad iudicandum '\)i= «oy (S' mortuos rediturus ßt ,qua» km '^nderunt ^ßo^toli eum eun» 0 4 tem

2i6

temincalum, Qiianda

edam hoe nofirum Inimile amp;nbsp;• mie corpus p-tTa’XHju.ttTia’a^ crania ' formabkj ut hat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cor^

pori glorïolô (uo, 'Philip. Siquot; cut duldfiimè dicit Tertullianut deChrifio: HicScguelierDei 8.' hominum appellatus^ ex iilt;' trialgue partis depohto cony miIJo hhi:, Carnis quogue damp; pohtmn icruat in iemetipfo, ' AiTabonein {ummæ totius, ! Quemadmodum enim nobis Arrabonein Spiritus religuiCi ita Sâ à nobis Arrabonem cat^ nis accepit^ èâ uexit in cceluin, Pignus totius iummæ , illuc guandoc^redigenda;, Seciiræ eftote caro Sc languis, ufutquot; paftis 8^ Ccclum SC regnum Dei in Chriilo, Aut ûnegenC

uos

21*7

^os in Chrifto □ negent Sc in i Chriftum qui uobis coclt;i ' bin negauerunu Hallen T^er^ ^^llianips:

Hincetiam eÏl, quod Chrißu^ fuos,acnos omnesjfoli* confolatione ereElurns etiam ^lurre^ionem ^glorificata flt;igt;ncarne fuajlt;is'ornata immor^ iiilitate (S' ahß donis , nos ßos ' fratres appellat, cum inquit ad ^‘iriamMa^dalenamßohan.iQ. V ade ad F R. AT RES meos

die eis : Afeendo ad Patrem

K'eum Zc Pattern Veftrum 3 Deum meum, bC Deum V ftnim. diElo iubetj'^it etiani poll glorißcationem ad/um^tie à nobis carnis,lt;is‘afcenßonem /iiam^ lt;3' feßionem ad dextram in^loria Matris,ße pro Fratre noßro a^no«

0 5 ßamiis.

2iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

Jcamus y calamus J dilî^rntius It^temur jgloriemur amp;triumpl}^ tnus'vnicèj nos in omnthuf rumnis 'is' mißrijs hums calami^ tol^ 'VitiC eri^amus confié* wur J quod certo ßimus lt;i^cr(dt* mus J noßram car7iem nem, hoc eïi IDominum noflrw^, Filium^S)ei amp;nbsp;Marie« ^eßantem conferuantem int^' ^ram natura/n noßram,ejßßtfi^^ re re^^nare in cadis, ad dextram. Maießatis diuin^) qjodt ^lorioßm Triumßum occupattonem Fhroni inßnß Maiediatis ad dextram ^terni Matris, non defijßh eßß frdtï^\ noßrtim , abie^totie aßitmß/^^ nobis maße«, aut permutation^ H* . lius m alterctm Juani natHr(iinf‘^ dii,

f fi A» -

I earn intend in^fiima» ' gloria omatanijin omjti ccter* lt;nbsp;^^'^‘^te^eflareyCXinferuare, fouere, [»(t^lori(€ immenseJj)lendor^

I P^^fnndere, in perpetuum teftimo^

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(J pi^nu^j /üi er^a no^amo^

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Jfrrabotiem, quod Délit

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htec noßm corpord mortal

' ^^lt;i,corruptibiliaf immunda, O* fitdida, per mortem redaEia in.

, ptduerm lt;7 dènub renocata in '^dumßo^lorificato corporî con* firmïa redderc,Dt ex Taulo di» dumeît.

Cum i^itur ba^enus oßen* fimfitßaneperfonamy qult;e aß ßmpta nofird carne in cœlum a» fcmditji^ ad dextrdm T)ei fedet^ (tijualem T)eo ^atri, infinitam, 'ïti^ preefentem eßt cacem eßb^ «euue tarnen ownesjffintMlei pro» priegt;^

220

prietates noßrte natureabie^e, fed earn ^lorifcatain hißMili ßlendore Maießatis fud, Mfh ^eßare nbsp;nbsp;fouere^ it a tarnen,

conßet (Sternum difcrimen tequalitoi naturarwn ex retentn proprietatibiti effentialibtts ytfi^ tisque natu diuirue bMnan/() (sr lgt;t aßitrnpta humana natuti («cfuisproprietatibus a^nojci ßt in illa ipfa '^niapefona,Ïgt;0' mino noßro lefu Chrißo : citri '\)llam tarnen diuulfionem aut ƒ parationem naturarurti,quam lam in ^eternitate admittitilla nr* Bißima confaderatio lt;(^perfonii^ lis yrnio -xóyav is* majß à nobti ajfumptte:

'Sequitur hand dubiè, nequi» quam humanam naturam ita ex» ^tpuari diuinlt;e naturre delete, emniutti '

22t

îHarumproprietatum at* tTibutione^qUii äiutna naturae /o* li conueniuntf'})t dicaturynaturam btimanam tn Chrißo j Jeu, carnem Idßifiijfeu Corpus ChrißiyeJJe in* l^^ùtceejjentiiomnia im*

, ([uod tarnen de Terfona S)ei homtnis , reElè -^'^erè aßirmari f Jupra dt^um dt.

Kum h(€C ex^equatio natura* jfecundum omnes proprieta* ^jjentialey y ejßet tandem reli* tantumnaturam y O* fdatn Jiuinam in Chrißo y a quo

Eccleßa omnibus tem* fohfciM abhorruit, lt;5^ per id no* inUcTi)ttd Jummaconfolatio, in altera aterna quot;^oita tneßa* ^ilis laticia eriperetuVyßßntien* jit, nwHdjn amßiuf carnif noßrte

22i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

noßr^^ proprîetâtem iT : in Chriflo repcriripoßß, atqui nulla indicia aut'}gt;eßigia ilhufnif* mhilißimtc j nobis dulcißirn^^ copulationis ynionis atcrf^ cum noßra carne, reliiiiiii fiiperejße , cuius aut Filium F» puduerit aut poenituerit, aut aßu» mendiC illius nullam feriam caii‘ ßam habuiffè '^Dideripoßit,ßpugt; dem adbreuißimwn tentpus jpaa* corum tantum annorum, ^uorß per terra nobißcum commoraW clij aßumptam carnem noßrsA ^e^tare '^toluerit, cum tarnen an» tiquiSdoliores conßanterdicantt Idquodßemel aßßumpßt,nunjM^^ '^poßuit.

Hecc yierè d nobis did, rnnlti^ i^cripturte Teßimonijs yi(lt;rtotinf •nntiquitatis conßenßu oßendi fo» ' tedi, ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿ^rt

^re et tam at^ eùam dan* I ^(itfioperaj^thiccpars do^rin^ lt;nbsp;‘^iuinitn^ patefaElnij de indifjbln* '^mtone duarwn dißmilium ^‘iturarum in ynica perfona T)o* ^“gt;iinoflrilESJ^ ChrißijStiant ; ineßabilem ^lorißcationem

aJJumpt^j minirnèconfuja* ^^^^jimpu^nata iam olim'})arijs ^oJis ab H^rettcisj fed à mult is ac eruditis ^atribu^ in ^lt;^dt/ia ma^no ßudio ardente

) tls* pluriniis certaminibus ^^^^oribus disputationumyCollo* J ^^^^OHumjlucubrationuntytempore ; ^eßorij (sr Eutychispropugnatn fortiter defenja j per con* faifum Eccleßte conßantem, (Dei ^^^^(ßciöjadnos 'gt;pfque tranfmijßi ^ßopa^ata retineatur fyncera.

mcorruptaj(^deincepspie tralt; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htjir

224

datur in 'Eccleßj^ nojiris aüff omnibus} '\)fque adfinem'Muti^^i (iTad^loriolum redttum Filij^^^ bDomini lt;(3* Fratrisnofiri CFFl^STly libt tandem pojl ref^ I

lt;iTrenouata corpora nofifi ’ fhilip. TaTrafdfficoç, zx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

TO y^i'camp;oa a'u/ji./j.o^ifix

auTc?^ zZAz/« admiratione ^nißtmam et arFtißimam, tj* co»* f Jolationis plenißimam 'igt;nwjc»gt;i noßrce natur(€ cum Sterna fintta natura Filij F)ei d)oinigt;» / ^trredemptoris noßrilefu Chriß^ / cum tcterna admiratione hetid» / iS*^rata prtedicatiorie coràfntii*i tuebimur, is* conßlium ac cauß / buiits mirandie copulations d / ipfo Filio SDei cor am audienif^ i iS difcemus, is* in dulcißimo congt; 1 flcxu huins beni^nißimi ^antan» tißid ■

tißimifrdtris noßri in omnem ternitatem fouebimur , (jr ipfiu^ fi^ientiaj itiflicia,luce,'gt;!fita, Uti^ gloria perfundemuTj qnod citoßaty ardentibips '}!otis petU mtii.

pOr/vyzMW/ iam expofuij

harum Eccleßaru Confeßio dg Articula Fidei noßrtej quo proß» t(!gt;nur Chrißum aßendiße ad cce» federe ad dextram dterni ^lt;itrii^'})bi necejßtrio fuit dicen»

de duabus naturis in Cbrißo^ ^ßuifqjig '})nione inßeparabi» [iroprietatibus non permis xtiiaut confußs aut abolitis: acigt; nunc ad altemm partem, ’f^ndanij banc ^loriofam ^fccn* ’ i ßwemChrißi in ccelos feßio^ i! W ad dcxtram (Cterni F^atris^

^'^‘iPdiu4F)ei ca rnem aßuniptam, reti‘gt;

216

retinentem ßiä^ eßentiaks prietates J ^nequaquam tam in omnibus proprietatibuib^ uin^ naturae jlubuexit in cœhivif I '^eram Corporis Chrißiprßntt* / am inSacrofan^a Cœna nonm»^ \ tib non imperiire^aut impoßibiln)^^ / redelere (yt aliqui contendunt) / '})erum etiam confirmare pm» I habilem efficere^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Id'tierb hinc oßendi poteli) ƒ quod Jycec perßona IE S ^^gt;^1 CH^ßlSTrS Ibei^jldß rti€ 'tfirßnis Filius, qut:eprins in ! terrain maxima humilitate ipßm exinaniens,7ieq, rapinamätgt;\ hi trat a , -Deo iequalemeße^Esäß Jecundum humanam naturam his ßmilis fjiit imbecilUtate, riartim rerum indigentia, talitate^fitrc. (absq^peccato)iitin^\ incé

22*7

Wcûï/o (ld dextram fedensj'ij* humiliationeji^ Dt 'Paulus ^^ominat, exinanitione liberata, I ^'^^af^itomnipotens^Xj^qua* ' li ^tmtia nbsp;nbsp;maießate cum Palt;‘

^^^)hietnr nbsp;nbsp;nbsp;défendit fuaniEc*

( dlt;^ßam , J'ecundum humanam gt;nbsp;lt;iuociue naturam ineßabiU gloria, ornatae^i.

Et quia h^c Peifo7ia infinita.

i (ffintia lt;5' potentia, ^bique eJJij

' I oinnid implerejOmnia '})bi'quefaceo

, t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dare,((S' '\gt;bique opem ferre

I! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abs^

îî ^fimpta humana natura, eit, 4 qnam 'mfeparabiliterfibi femel'})^ n «itrtjn , in teternitatem à fe non i\ ‘ifgt;i]cit,remouet, atit deferit, /ïcut »' aliquis^eflem exuem in alium loo 't\ cim fponit, aut ficut^nima ha» t' wiuM per mortem (èparata cor^t 1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P 2

I

22S

, quod primfußentanit ßauit J dejerit : Cur non credtrigt; nim hancßifiniticeßenCu C7 I tunttie perfonam , d)omimm n’t* / Jirum lefum Chrißum, omnibus in locis , ytbi fide hum fimt con* / ^reßiü y nbsp;nbsp;nbsp;Sacratu Cana iuxti ƒ

tp/im inßitutionem celebraMj 1 pojße ((jj' '^elle y iuxta fiiain ƒ promißtonem : VB ICVN' QVB duo aut tres congregs^ ƒ ti iunt:in nomine meo j ibiCgo f iiim in medio eorum j tijr reuccii / pr^fientem fiuum J^erum corlin^ / hierum fiän^uinem, modo no* / bis i^noto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniperueßi^abdt) /

'Verßime tarnen prßeiis^ exbibc* / re cum quot;Panety J^mo mandnean*} dum itsr bibendum , fiicut in y^tbd j Coenlt;:e aßirmat ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Pdeque refert, nos hieCjqn”' f

7 r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

wado fiant, aut fieri poßint, non «JJèqui ^nec luce (fiationis nofir^t inila^are pojfie. Quot entm lt;^5* ([uam'^iaria fieri in corpore nofiro tx^erimur, quorum caufias amp;nbsp;mo» ^im,quofiant^Ijerßicere neqüi»

Et diSium eîi jupra, diui» nam potentiam nequaquam efiè Wicndam aut ajinnandam ex (difinolie mentis nofir^iimbeciE li lamine, quce ne quidem illa^ res, i^fi aliquo modo fiubieci^ i fant, co^nit^e ejje debebant, t femojcere /atis potent : lt;5quot; quo^ I moE Tfei opera peruestigaret ? ^ai multa facere nbsp;nbsp;fancire potesl

(S' folitiis eît, quce omne homi» , nbsp;nbsp;num,non modo qualcs nunc fiint in

Imc corrupttone 'is' naturali tali’* ^ine mentis,fed etiam quales in in* I ! ^^^titate naturae lt;5? omnium yi* riuni

rium fuerunt, imo ^n^ehru» quoque captum i^intelleEimiex* ctdunt?/teut initio exemphs bauimw. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

(ina i^itur re hic o^ffèndiw / ^tio ? 3d)icitur nbsp;nbsp;creditur, U /

Corpus Chrißi j quodpro nobis it^ / mortem traditwn, fiÿ' ah tpfo t.^'1 morte fepulchro in 'ï^itani id ƒ lucem reuocatum fits' in ccelum/ Kedlum edi, in Cœna pr^efensexhA hert iy manducari. Hoe qtid vnpoßihile ejje ^tio iudicat, ßiit j nbsp;nbsp;nbsp;àproprietate HerborieU j

recedensj qu^eritpriefidium à Tt»^ ƒ pß j 'Vt concinnam [èntentianitfA ßciat j qu(e nihil ofiendatim[gt;oß^*\ bilitatis itr ab/urditatis, 1 tur/è poßea hoc fidei nojlr^ß ttculo : Hfcenditad cœlosjt^^^^ addextram 'Patris. Ero-ononH

' itü

2^1

îfH corijus funm in terris nobis co» exhiberez.

’Sedcon/iderci ^erfonam^qu^t Itec quot;yierba dicit j b(CS res lar^i» tiir. Ea eii infinitieejjentiie^quic '^bique omnia impletj ''itbique

, '\)bique quiduis dare, ea fare poteh, qutc omnem ^tfa }‘ii humante ca^tum lucem exu» pcrunt,

bl^ecinfinita lt;E^immenfiepo» tentite Eerf 'ona, cuias dibîa adeb

, efficacia lt;iy immutabilia oporteat prias Coelwn lt;i3*' TifrrAmmterire, quant yniwnfa rinm dibîuni huius Terjbnte '\)a» num dut irritum fieri,graui cuni djfiueratione in inßitutione fin» faaris falutaris Sacramenti died ,ß dare nobis fuwn Corpus

4 come»

comcdendum, ^S'Sun^uinemfn0 / Ubendum, (luando in Cccnainxtii / lt;nbsp;ipßiisinßitutionem d^anem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

numedimtis i^rbibirnw. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

' Hoc itd ßcrt cur non credit remus hide Perfon^e? qtMfehu addextram^eterni d^atris.re^mt, tnßntta potentia 'nbi'que Him, ƒ potens, ^{caXy Uberrima Holun» / täte a^ens Hfbicunque Hult, ([Ut / boc ip/unt, quodße dare in Cxnn / aßUrmat, carnem Hidelicetßiain, i d nobis ajßimptam, 'amp;pro noU^ : in mortem traditam, fan^M ncmßum,ßniiUter d nobis aßitW* I ptum, i^pro nobis eßßimiidri‘ i fnißionempeccatorumnoßroruin, Hißcunque edl afenufquamfeß^ tiit, aut abißit j ßrdpodl illamß , niel faUiam hßeparabilem Hnio‘ j

nem,

in tota (tternîta te fu îlen tat, fouet, ideoque qnibufcun^^

in locis 'Vult,yierè dare potent, invertit omnibu^s, iuxta inßituti» onem i[)ftus petentibiis et accipien^ iil)W,modofacilimo ipft, '^t onini» , ^oienti,lt;t^'\)biquepri€fenti,nobis

tmperfcrutabiU. Ipß enim l cim fit eßentia infinité, 'ts'

I ^^^^ntïa,etiam id quodfinitwn lt;5* l ’'^i'',SonrI'op eîi , rcueraprießns da^ I poteFt, quibufcunque in locis id ipfefe daturum pro^

\Ita retinemus articulum fidet de ^fcenfione Chrifii,

l^ßione ad dextram Tat rts, inpio

’^5' ó^ncero intelleSlu , /icut eam Catbolica Ecclefta purior omni^

1 1’iM lt;et4ti{)i45 docnit profejfa \ tH: lt;7 4tcimuy praterea gt;nbsp;qnód

T buic

huic omnïpotenü j nbsp;nbsp;omnia

plenti j yibi^e^icaci iDominO) , non moi/o poßibiley'VernmeW'^^ facilè fityfunm 'Vsrum Corptsß y er um San^uinem,in omnibnillt;^^ cis^ 'Vbi ipßus inßitutio ferHäut'/) cor am exhibere. h^ndebocl^cft^ niusßonis nbsp;nbsp;docilibus perfHaßtt

^jje j ^rticulum de ^fcenßoA adeonon euer tere noßramfenwA tiam de pr^efentia Corporis d I •SanguinisChrißiin CmiapstiHS’^ ^is etiam earn ßabiliat iä' tob' ret, apud eos qui Juce d^tionii, ccu/os prcechidenter j Oculisfiiid' ’àa‘nci^J'ixfxlt;gt;KTi ad ßolum P^erbiHtt] htiins Omnip)otentis VeradC\ Sdomint reßiciuntj eiq cum h I

bita reuerentia credunt obediunt.

V

» Refponfio ad i' OSlfiCTlONEA/' DU - ‘ ^orum ex Scriptura.

r\ ^od autem iwßr^e ConfeÇlt;‘ 'j ^^-^ßoni ebijcitnr, banc Jen ten* twin de 'ysfera pr^fcntia corporis , in Cœna, aduerfdri etiarn 'I ^uibiifdam altjs peyßtcuis diElis ? '^lt;^ïiptur^ J Qi^lia Junt: Matth.

^^'Pauperes femper babe cis tiobifcum,me autem non fenv P^c babetis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

lehcm. 16. Exiui aPatre ueni in mundum. Itcrum re^î ' bncpio mundum, 8c uado ad Pattern.

./^o, Icfum Cbriftum dpoïtet coclum fufeipere ufque , tempora reditutionis omniss

vimgt;

2^6

um quæ locutus eft Deus per os fàndorum Riorum à fcculo Prophetarum.

Coloß. Igitur fi conüirre^ xiftis cum Chn'fto, quæ fupra funt, quærite, ubi Chhftust’ft indextera Dei ftdens.

AClo. *7. Stephanus inteiv dens in Ccelum uidit gloriam DeijôC lefum ftantem à dcxtrïs j Dei.

I. Corinth, u. Qiioticscuiv que mairducabitispanemhunC I calicem bibeds, mortem Domini annunciabitiSj D0gt; 1 NEC VE NIAT. j

Hcec dicla Vtdentur retnoutgt; I re pr^eßntiam Chrißi à tem, / eamj, Cœlo includere. Quare alt;b ƒ hue cenßent confugiendum ßuxti / (ße^ulam fupra jeriptam, ädß / ^urdgt; /

Ö - ƒ

J ^tpanis di* fi^nificare corpus Christi, in calo ahcubi collocatum , f^de ai)prehendi (^3* comedi J^iri* ^’(aliter debeat.

^ed faciliseïi reßxinßoj b^ec ^(inßnodi alia diÊla locjui de pne/éntia 'ts' con* ^'’(ßatione Cbriïii, (ieut annos famè^Q.cummatre lt;ij a^natùf ^nontotoi 4, an)ws cum difci* ptilii is' atiditortbu^ /nis '\)ixit ' domeßicaconjiietndine.

EaSEKSld^ILISp)^ ' cietlt;w cohabitatio in terra, \ ^uahaud dubic betati ^posioli, I libmter fierpetuo '\)ßfnij/ent,ab* \ lafaeît oinnitrw hominibn^ per \ aßmjionem in cœlum ^yf^.addi* \ fin, (jiodenMO redibit cum nta^nd

gloria,ß^ecie yißhili ,(ÿea dem terribill hoîiibu4,perfecnto^ ribiis J lt;ijr contemptortbus, cttm tremore aßicient, '})t hdt* l rem_, 'Vindicaturwniniurids, con» ! tumeliMj horribilia fupplicid,. quibus ipfum membra eins / hac '^itii crudelibu^ modis aßece* / runt impij: Opt at a '^ero pipnd^ Eccle/ia^qui eum yitLiberatored^ I Cr Fratrem Ut is acclamatioiud bus excipient J Cr quot;Vicißim abed ad perpetuam confuetudinemcM^ I IDeOjCS'adßocietatem^loridiP Jxereditatem omnium bonormd perducentur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Interea yndt ßiam Eccleßd^^^ / in bac quot;vita ßo Éerbo C^Sacrdd^ mentis inui/ere, docere, monertgt; confolari^ Cr fuoßjiritu Sandhi re^ere^ roborareßandlißcare, nibd

^39

Mommus ettam perfonali fentia fuis fideltbas adejjè ,ipfos tnm,f)rotegerej munire j 'iy jèr^» We in omnibuspericulis lt;is'nc» (^^ßitatibui, pr(e/èrtimautem in fnbliciscon^reßibu^pobi inipftns

I ^^witneconuenitur ^iuxta din:um

1 ^ßinf Matth. i8. lisr ultimo, lt;i3*

,1 ÏoUli^, Non reÜnquam uos ioïphanos 3 ueniam ad uos. ó'eci wiyïpibiliJßeciej lt;is*/cn/ibili con^ aerfatione, cpM manibus palpari fojiit Sicut ante paßionem is* ƒ, mortem /wdin , is* po^i refurre»

1 fifonemcwm MpoÏtolis familiarU ter cohabitauit j iS'ygt;t Iohannes

\ ^iCltjVrâwô'V’ quot;ïv

Sed Une malè concluditur:

’’ Ckisliwnoii ndeil cimplhu nobis fenfibili coUbitatione, iuxta fult;i

. A per MS allegata diBa ,ßd in eît: Er^o non poteH reruni iSubßantiale corpus ipßus coràmin Cœnadari.

Ebam etß illudfuum corpni ib / fanvuineniy cert is de caufis,pA nosne^. Jcrtuari debemits, net,/1 'VelimnsJ miießigarepoterininhï neenos fare neeeße eîl, non yoluH 'Vißbiliß)ecie nbsp;nbsp;palpabiltM

bibereßed m mybterio, lt;i7 latente omnes noîirosßrifiiSj i^A etiam fu^tente cap turn ment is no*' ßr^e: tasnen ob eau fas fupràpïA 'lixius expoßtas, infra reff tendics^ßatuere debemus certäf\ dcj nitenteßerijs'yierbis lieracisiJ / omnipotentis nbsp;nbsp;nbsp;'^bif^ prafnb^ ƒ

Cbrißij dato nbsp;nbsp;{iitnpto Paneä^ ƒ

\^mOj ticrè nobisdariamp;^'ano^ bis perdpijinanducanamp;^haiirß ' ri Vd /

îiVenim îpfius Corpus et Ve#

1 ’‘Um Sanpuinem.

!

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qwre haec lt;isr alia hi fee fimU

Scripturce, loquentiade

'I ^^latione'Vifibilis conuerfationis n CbriHi , neqnaquam impu^nant ÎI wtewrtunt aut incredtbilem

^npoßibilem faciunt '^leram, (1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yttftc dicam jfed oc^

3 (dtam tarnen et infenfbtlemprie^

11 Ibitiam corporis fan^uinis^jbo^ mini in Coma,

I

■ Vl,R,efponfio ad

sricT^'p^-

trum.

^'î^teren obÿcluntùr nabis eti^ am quorunaani ^atrurn et Ec» ^^'iftajticorttni ©oclorion diEia^

242

feorfum conßdcTdtäßns ^S) qucealijsin locisde eademreijaim Scriptores tradtderunt,'}gt;identiif patrücinarnjs, qui d^anem numnuda^mbola contenduntpYocul abjentis, (S' cœlo alicubi habitantis Corpoïii ' ij'Sangutnis bDomini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Sed '\)era rej^onfioeïl, quo^. non modbtf Scriq)tQres Eccleßaßi^ I ei^ quidiuerfii temporibu^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

runt is* docueruntjdißimiliter ' Sacratißinia Coena Dominica ! cutißnt J J^erumetiamexßß'f* me pr^cipniJ ut ’^u^uîtinui ^nibrofiits (fi modo libri, fl ipforum nominibuf infcribunW) : *y)erè ab ipfisfadli is editifuntfi\ non alienee lucubrationer ipforw^ yoluminibits infèrtee is infïi^ ßntj yt tantorum ’Viroruruti*

tttw omatte legerentur auidirti^

1 lt;ij hic'valdè '^ierendum eÏK 1

; noïira (Ctate aliquotiesfa^ltta^

', twn elJè exi)erti /umu^ ) Secum '

! non confentiunt diuerßs lo^ ([Hmdimodis'yißinalrjsatquealfjs-

' f^oiicionum U' enarrationum Jua*

\ ïHm partibas de pr^/enttA Cor* paris Qhrißi in Ceena j pro eo 'ac

1 ß tulit occafio^fisï' materia, de qua ; dijßrebant , permittere aut re^ ' ^uirere eïi 'Vi/a, ßcut quot;yißtatißii^ wwneHjimô aliquando etiamne^ tajßrinm, Tpt ae '\ina eadem^^ re cati/d, aliter dicatur coram in*

^mioßs (S' eruditis in Scbola, dlfter cor am rudibus, quibits non WttcJtó definitionum ar^rtmen^

, tatiouMm lincamcntis deji^nan*

’ lt;1«, fed '\)arietate fi^nrarum,

gt; wilittidinmn, lt;i5* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pi»*

QL^ nbsp;nbsp;nbsp;^endæ;

.±44

CT quaß fculpend^e^^ÿW* minibiis '\)erborum ac ^ejiibtü quafi orationi^ amplificanatt funtrei ilU) yum amplitudinem dignitatii^ iniperitorum animi non animal uertunt aut conftdercint. ^lialtP ! inonis forma 'VtMitur prudmU^ ( ^criptores jquando contra erto*\ remaliquem cum acuto aduerfaïiO ! dimicant j is*aliajquando auditor I res Juoi reEiè inßuutos, Jenttentes de ilia doElrinfC paït^ commonefaciunt, aliter iS di^, li^entius a^unt de re, quam ' profefß explicare istraEtarein* ' ßituerunt : yfliter is minuf j curatè loquuntur, cum obiter iH TrajEjyu?^ '})tße occaßo obtulityCm^* dem rei mentionemßciuntßfi* ■ busßurme omnibus ocroTionnm ö* afgt;

''^^‘^wnßanttarMn T?arietatihu^, ^ßimiki locntiones 'ts'formée ora.igt;

' ^'onis in explicatione 'Vel defcri»

11 lgt;tione 'Vnins ^rticuli 'Vel partis ^'iürince'VfHrpantur ahys^qui ta=‘ ^^imdeeademnon dißimiliterfed

j T’)iomo(/oyê?ïf/Mwf,

I Ç^re hlt;e dtßimiles loquendi

' ßnice^nonmodoplurium f)octo*

' I non, (ini diuerßs temponbu^sfcri»

1 J’ferimtj'Venwi etiamßn^ulorum,

' '}i]urp(ttlt;e ab ipßs in diuerßs opera ß^^rmpartibu^^pro 'Vt 'Vel expli^ eandamßbifumpferatdo^irinatn

' I deSacramentoEucharißieeppelin CWnienttone obiter incurrerunt, Heqtia^M4}nno5coHtwramp;4re ^mo»

'\ Here deknt ^'Vtpropter pauca ob^ fcwtora di^aqult;£ tameyr ah Ulis 'ipfis 'S'criptoribus alto in loco illu^

' ' Jlrioribitóforrnis declarata funt j ÇL ?ßcl

•

Itelcorreclaj ^gt;€1 palam bnprok» ta reie^ia jprofit tempusa* ) nimi ardor tST impetus tulitt rea^ ) damui ah Euan^eltîiarum Ü/ • ■Q^auüconfèntientibus 'Verbis id', rv incertis dtciis ydißimiliter df feEorum Scriptorurn ,(eßimewi^ iudicemus banc de Cana * mini doblrinam y contra firwv^ confen/ùm alioruni d)oilorwih | imb etiam illorum ipforum, quod 'Vno in loco parum propfit opté dixerunt J alioin locodo curatins is* conuenientius cdid

'Verbis Chrifli is*^poltoliloeV'^^ \ funt.

Tantum nuncquidem albddp obiebîionem rej^ondere poîiea prolixius dibiuru^ le teris EccklicC is* antiifUOYurd recentum Scriptorum teßiinon^l^f

247

ex ^iutbus manifeßum for^ anti(iuarn Eccleßam Jantores prohaße j traäidißi,

(T profeß'os eße'do^rinam de 'iera. prßentia Corporis Chrißt in Cœno-i.

i Vll Refponfio

O^IECTIONEM:

' ^ddefenßopr(efenti^e Corporis

1 nbsp;nbsp;nbsp;UriïH in Comaßabiliat Ido»

, latrinmTapiîliçnm,

'1 r^otfrtMtewi notwo^ycttwr, ^^^quando 'Veram Corporis ümlii prßentiam tn Coena pro» pu^iwmiw iS' obtinemus, nos ß»

1 WMÎ Idolatriam '^niuerfam fiabi»

: lirej^ttdjH exercent lt;Pontißcij in ceîetratioîie Mißdrum an^nlari»

2^4 wHi,

248

'VocantuT) (3quot; incluft^ ajjeruati y circum^ejU^^ Panis ; manifeßam nobis iuriam, palam teßari poßunt pta Prteceptoru noßroruw^ex i ‘ Ecckßa ifT^cademia emßd,f‘^ extatitj quibus ßrio ex'Verisß^^ dament is nbsp;nbsp;aper tè illi abußshni'l* j

ribiles taxantur, refutantuY^ ■ t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;damnantur. Et nos IDi/cipuli nbsp;nbsp;|

eoßtmus animo,quodyelMiii^ ■ S)eo nos dementer adiuuante,fY’‘ ! tenuitate imbecillitate '})iriiiYi noßrarum, omnißudio ijr conät^ eo/dem abußus impu^narelt;i^ràp j , lt;ts* ^pitam potius noßnsni i* mittere, quam eafdem abominatb* nesprobare, aut in commißasno* ’ bis Ecdeßas denub introdnci aut ' intrudi ßlentio noßro permittw, quod fortaßis quterit conatuf

lt;Poiigt;

' j

^49

Pontifex efficere^boc tempore'Vr^ Concilium J 'ij’mtris artibus

/('ii armam Monarcharumpr^^ßa ad execntionem impiorum •isr (Tiimtorum IDccretorum , cniu^ ßades'ij-'yiiolentiam Filtus T)ei dominus(jrAmicus proteCiorno*

EccleliiC I'u^e IES S irrita façere J , '^re/jrimere propter nominii fui I ^loriam di^netur.

Nos F)ei bénéficia ex certo perj])icuo Ferbo F)ei didici* «MM lt;7 docemu4 , quod ynicuni I (ÿ'fimmè ejficax acpro omnibus fifficiens ac fiatisfaciens Sacrifia ùaml^ro^itiatorium oblatum ' p^rfe^wn fit ah teterno Filio (Dei

tx Maria'})ir^ine nato,redemptoa

Te lt;5* Domino noßro lefu Qhria I^Oj^uifoliw immtótabiU lt;5rirre=»

ÇL-S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HOC 4:»

2^0

nocabtU iuramento a T)eo conßi^ tutiió eït ßimmiis Sacerdos dutn ordtnem d^felchtT^dek, (Benedi^iionem pofiulo /m retjhoc edtßut jnalediElnmU^] j ((^riuflam iram S)ei'iJ nam damnationem aufercnsj^mß ' fam ^ratiani lt;ifr luflitiam refid^^* | m, qui /ua interceßionenosTi^^ reconciUaret j iSquot; in itis ßliorti^h ( ynde noßra culqia exciderdnii^) reponeret j lt;ij^'})timmotlt;e iußdi‘^ S)ei requirentis oh 'ïiiolation^^ ' JauEieeLe^is fuajpœnam tem deliPîi amplitudinem quiualens prectuni pïo pcccdt^^, plenè fat isfieret ; hie Sacerdospp ipfè Patri oßerret, lt;tsrinnn(ß^ ' to rrenti ir^e P)ei,p r^eberet dcfiß^* retfe/'e, maEianddpro toto hwnanojatq, tta fan^uine

f^noßra peccata daler etfua reßirreEtione omnes hohles mortem diabolum ,por* inferorumfniclos exarmaret^ (ffäcliim jni Sacrificij is* '\)t» areanum conßlium is '^'^bmtatem diuinie Maieflati^ de ^ßra redcmptione impetrata is nobis enunciaret jisaJe paru (srecuperata beneficia,per ^aan^elij do^rinam, quam ipjè dterni Patris protulitßn ^iinifierio, ad hoc ip/um conflitu» ) gratis ojfierret is donaret, (^/imnl doceret, nos ea beneficia, non operibus noßris promereri, ^ompenpire, aut ex^equare pojfi, ßdpila Fiducia mifericordice^ra^ ' ilia ofierentis is donantis aclt;t ^tpere, ijs'que firui is Itetari, '\)t '^ore noßris bonis, debere,eamque fidem

fidem noßmm lan^uidam mentorwn pi^noribiii fnlciut roboraret ) 0quot; Spiritu /artblof^ cfftifo in pérora noßra per bum Sacramenta. ceu arrabn^ | nox confirmaret, nowtatein Tgt;i‘ j tce. ac conformitatem curn le^eßih i complendam m peterna nobis hic inchoaret, (s'peccdtfi*

, Yum ßordes adhuc inhérentes

tbn eodem Spiritu Sanhlo eni0* dar et J partim fua deprecationetj donata fua iußieia tegeret (tdtaret, lt;ts'tandem perniorW’^^ corporis prorfiis aboleret, I

Hums folius ^'Tniici Sacerdotis intereeßionem, dientiam j mortem nbsp;nbsp;reßirredt^)*

nem , dicimus eße 'Vniemn Sacrificium J quod fuerit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

lensprectwn ^^inéflimabile'^^'^^ j

^Ydpeccatis totim munlt;lt,cuttnfi^ etiam ^atriarchae^'i^omnei pij, ante exhibitionem Meßu, faluati funt y)tpote edoEii de eo

Fdio d)ei in prima promiß» fione, édita in IdaradifO) iS* fnbin* darius illuHrata, cuhts Sacrifi» dignitäs ejßeciui etiam per totj)ecudum maPiationeSyalias dtiis perMafcn inßitutos ß^ni^ ßcatiis, dsr quaß ob oculospi^us ßiYat y cuius ßacnßaj eßicacta ‘i^buc durât^iiS'dHrabit)'})ßpie ad ßf^em mundij (Isrprodedt ad con^ fi^iuendam remißionem peccato^ nm ) reconciUationem cum T)eOy tußiciam j donationeni 'Spiritus findig adoptionem (isr baeredita* tem^iUeetern^ie) omnibus^qui id pro^ridfidej'})el excitata et ßrmay quot;^d etiam tenui lan^uida ap^ pret

^54

frehenduntj ((sTfibi applicant, ßdesinnixa indubitato '^erboEii' an^elij conßrmatiir yßi cor dations ^aptißni in so faElij nbsp;nbsp;manducations

Corporis Chrißi in Cocna^piO^ hoc ipß Sacrißcioßtmmi dotis in mortem traditumC!'^^ ^atri oblatum e§l banfiio^^^ 'Veri Sanguinis, qtii in hoc Sacrißcio in Crues spfu/'us eîi ablutionem- lt;is* detsßonsmpscc^ torum^roboratur^ eadsmfidssbi^ CSU arris, obß^natur) contf^ । omnss tsntationes impedimsn» I ta,quiStsrritis confcisntijs'tgt;slingt; j dignitatis proprijs conßebius,'^lt;^^ i particularitatis psriculoß coßtA* ) tio aßßrt, qui quidsm pr^cipuuf

ßu^us sït htaus Sact^ faults CesniS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Contm j

Contra hete Tontifex T^ma* nuf cum Juis ajjèclis Jcelerntè do» euit (S' credi coë^it. hanc Cœnam ad hoe mandatam inßitntam \ (flè,'}gt;t in ea à quolibet Sacrifico, tlHiab ipfo'^iel J^icario Epifcopo ’ pectdianter ad hoe cofecratusp^on» 1 ^wlt;ijrafÙ5eJJetjlt;(sr adimpurum ' calihatum iuramento fe obßrin» \ xiJJctjÏ)eui nouo isquot;fin^tdari Sa» crißeio placaretur in quo FiUus \ ^eifDomtnns lESrS CH^* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quaß denub excrucia»'

tiiiiS'maëiatuSj coeleßi Tatripot mmidißtma innocentißima «cceptißima 'viëlima ojferretur, . otiiw ûperiî lt;5* oblationis tanta ßt \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;5* efßicacia merea»

tWjid'que ex opere operato jßne fropdafidcy remißionem p^ccato» ïM)n,reconctlilt;itionem, iujltcidw,

Tpttam

1

yitam (Çternani liberationem d ^ur^atorio non modo celebranti Mitjdm j Sacrifico 'yterum etiaffl alijSf'^ßiuentibu^Sjijtpüdem nidXi' n/è ^ere fuo mercantibns '^ero^qui id opui^elipß in'})italiilt;^. ma^no emerant j 'ytel ab beredt» bni/joït mortem fuam ernt curdut* rant : mereatur etiam liberdtK^ nem ex morbis car cere yiÿalf ^rtimnis j auerftonem '})ariorielgt; periculorum lt;isr calamitatum,ßf' tunam /uccejßim in pere^ri^ nationibus,ne^ociationibns,exp* ditionibusj amp;alijs inflitutis opd» bus '^ocationis, qu^e omnia confié tuta fuerunt lt;3quot; efficaciter ferui^* runt adoppreßionempuriorist^ . neeeßari^ docirin^e, de quot;nera co}U tier/ione, ((3 de fide in Medidto^ rem Chriflum j ad extinEiionetn qterd

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Iniiocationis ;gt; factmdce fidu» Mediator^ Filij F)ei : ad ex^ t^iuationem contemptmn offi^ ij benejiciorum Chrißijad ex» lt;^rwiandas trißißtma carntfi» torquenda^ mi fer as confcien» extruendas alia^ abomina»

Clones tetros abufus, quos bic ï^cmfere nim is Ionium fo ret^quod fpra alicubtfabinm ejfe attentns

meminit J quorum malo» omnium nos certe neqnaquam '^^^^^usparttcipes fieri,quacun^ ^‘itione eorumJiabilitionem adiu» ^^wdo J aut promouendo, nbsp;nbsp;toto

p^^ore oramus F)ominu nostrum

CHFflSFyM, '^nicum Fontificem ac lt;SaCerdo»

'Vt ipfe fuam ^loriam contra, ^filaruatos Fontifices, contume» 'fos in fanbium Fbomen , J^er»^ bum.

25amp;

hum, Sacrament a, »êr omnes tares ordinationes 'Vert li^tetcrni ^ontificù tueatur 'ür'Vindicet,^ hostetros abuß^s '})nd cutnmercä* toribu^s Columbaru Ntimniuld* rijs, qui eit ^recationis domo ißt* usfeceruntf/jeluncam LatronnW) ex templo Eccleß^e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

iuß^e iriefuie,pr(€fertimcontuitia* eiter de fen fautes, (^gladijs at, flammte flabilientes banc abomi* ' nationem, potenter ^eflicaciw I exturbet, i^ipflrum menfes' mitu lt;(y fordibue impietatis ß* । nas,ip/eeuertat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

. Quod autem docemue,proßgt; temur 'ts'defendimus yieram fentiam Corporis Cbrifli, in Sa» j cratißtma Coeua, ad tribnendwii Filio Tgt;ei debitumbonorem'\gt;cragt; \ citât is, nbsp;nbsp;nbsp;omnipotentiit, (S'ai i

lt;^nftmiaudam authoritatem

^r^ifiandam conue» nientem obedientiani mandata Cbrißi: habemus huius noßri fa» ^i^rauißimas 'ij' '})r^entißimas ^außsyijuaspoflea^nwnerabimus^ ^imul autemfyncerè 'ijj' dili^eritcr ^ocemus de quot;})ero f^ßi (ij'frnSiu buiuA Sacr^ Cœnie,i3' alerté reiß cimtti iS' damnamus Sacrificulo» ^^nTrcmlubftantiationem obla» itwmJfe^^ ^acrificium Troßcia» torium, Opus op erat um ^feu mcri» huius operisjmanducationcm quot;^imus Sacrificuli pro multis j ‘ij' di OS co^natos abufus.

Opare iniuîlè ac^ufamur^ ^uod bac defenßonc pr^efentia. Corporis in Cœna quaß ancilla» nn operam locemus ^oMificijsj $ ad

2(5^0

dd retinmdoij excujandoiiÿ'!^'^* niendos ahufUsßios, quosferio^^* teßamur et execmniur, Kec^d^ ratiocinât to : CrcdimM doct* i nites in Cana Cbomim^ermn Cbïi^ / ßiCorpus,aim ^ane,^erè)(5'^’^ ( rdm exhiberi, niodo inßenßbili CI intperueßigabili , iuxta '\icfd I Chrißi declarationem ^aub- /

^Cprobamus robordnif^ ƒ dmpium abufum,qui addodlrinn'i^ i depr^efentia contra V'’’rbum Tgt;dh /

totnis 'yieteris Eccleß^e autb' / ritatem lis' ßententiam aJß}itus,A ^ontifictjsnunc omni^cnereatï’gt;' / citât is fupplictorum defenditut- / J^idelicet Chrißi Corpus i deop'S' /

fens credi dehere, ytper td tmX' / ea in Miff prtuata à Sacrifeubi tot us Chrißus ßßatur ^uaf I cßdtratur, ceu yitCîima, Eatrt, dd

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;26t

placanciam hoc oblationis opere adu€rfu4 peccata

jij'aliorum nbsp;nbsp;nbsp;ad promé-*

^^ndam remißionem peccatornm, f^'^'^i^ßumfideßiaßbi applicant, ctiam Jine bono motu corda ^oc opia tantum célèbrent, aut Jk^^ent, aut fiert curent. Hane ^lt;gt;Hß(iuentiam procedentem a re l '^‘indatä ji^habente firma tejiU 1 Wo)U(injT)erb©«,4t/mro5 4/gt;-1 extra 0' contra aper tarn ' \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, iSquot; 'yieteris Ecclefi^x;

\ ^’gt;^ßetudfnem accefferunt^ 'ïiicia^ \ fim ijp reijeiendam ejfie , omnet ,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inteüi^unt.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf^no/cimta nos foVtdas cau*

A nbsp;nbsp;nbsp;haberejcurpr^efenttarn Corpo*

l'y Chrifli in Cosna'lperam ajfieue» \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;7 tweamiir. Sed'iUtus

1 pî«/entilt;è 'Yeros 'vjut is* fines fi*

quot;K. 3 , k

i62

tnul docemusj Yideltcef^tt

appr^ehendentis ex '})erbo Ehaiu ^elij oblatam denunciatanir^^ mißionem peccatorum,lt;^luEdn* tiscumdubitationejQbconßeBtii^ I molts multitudinis peccato^ / rum y IP SI hoeprt:efens corfn^ ƒ manducentin Ceena, is'huncpr^ / Jentem fan^^uinem Cbrißi bibnnt, I nonalium conducantnummisßi^j I qut pro ipßi hoc facial, atejne it^ I hisprecioßßimispi^noribus,(itiu j bus ccu inflrumentis Satisfadit / propeccatiSjisrSolutio’xi'tfOM per» alia ell J intra fefe acceptisy fef certb confirment y omnia illabene» '

ficiay quee SDominus nofier If* STS CHI(IsfrS mortt . Corporis fui nbsp;nbsp;effufione San^r*

nisfrf

^^ßu,pepertt, ipfiscerto donata f d^r^terea etiamilloiqui ac^ (ferunt tetros abufrs in UiJJa ^ipifiica ) prié CT* manifeße ar-i^damnamus j neque'gt;igt;lla

nodo {Uoj'})el dißimulatione pr^e» ^^^ireppelapprobatione noßraßa-'})el ßlemiis.

)dultb autem minus proba-Ww aut confirmare cupimwpro-fißionehuius fententite de pr^eßn-

1 Corporis Chrißi in Coena^im-pium (S' in Filium ^ei contume-lioßm àçTO^aTft'cuz, hoc eïl reit-^’^lamaßeruationem lt;S'in.clußo-wem ) pompofam circum^e^atio-wem,q7 cmn omni^eßu 'Veneratio-WM fa^am adorationeni conßecrati ^mis,quaßtlleextra'vßimadhuc fit^perM Corpus Chrißä nulU

*^4

264

'^nerißmiü râtione Scriptwee ptobari potest j cnm hac ^^uIa certa indubitata fit i Cum Sacramenta fintexternæatfrio^ neSjSlt; ufurpationes rerum uili^ bilium ab ipfo Deo peculiafi ricu mandatæ, amp;inftit:utæ,a'^ confirmandas mentes credcngt; dum de promiflîone gtatiæi*^ Verbo propoGta: NI HI I^ POSSE HABERE RA^ TIONEM ET VIM SA^ CRAMENTT QVOP EST AVT FIT EXTRA V S V Mj quem Deus per Pl*’ liumluum Enxit óóinfbcol'^'

Vquot;f recentium Iudlt;ieotu)ti ö’* Turcarum Circumcifionontï^^^^^. cramentum , per quod j quid cum ipfis a aere, ipfis lar^iri, autjfillam pronüfiilt;gt;^^^'^[ ;

►. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;205

^^rtnare (ûr ohßgnare ^^^nCircumcißo adhunc'Xifiimin* J‘'^Jit4jet'poJieritatt^brahlt;£ mayi»

fit, yt ejjèt Signaculum lu^ ^•ciae amp;nbsp;confirmatio fideijircc/« l^Wis remtßionem peccatorum, ^ßtciam, certain fjiein /alutù

tcteriite,propter promiß feinen , quöd Sacramentum ^feetiam Uli parti corporU qiiaß ^^^reßim erat, 'Vt eßet perpétua ^'^^monefabîio de lienturo SemU ^^fiitisfabluro pro peccatis totius ^^undi y duraret ad eins exhihi» ^■eneinß^. Bo i^itur exhihito, P^orfus defift Circuincißo eß'e^a^ ^’^'^mentiiin, ficut ^poßoli rebîè ^‘ini in prima illa fua Synodo publico décréta aboleuerunty ’5'

^ie tantum eßetßperßitiofus

abufuS) non SaeramenMjfi a^ua ^aptijmi “yiellet 'Vti Janationem lepr^e aut claris f intone tali concerta j Spirituni fanSlum fore efficacem per hanc aquam , Extra, ordinatum diuinu tualtßtm»

Ita de Coena Dominica ce* gitandum eïi quæ cum ad hunc '^fim ordtnata /ita ChriÏlopsgt;t ilgt;i fiat /umptio ^anis is* Vim ciinf certa perfuafionCj quod certb tul* fit y comedatur is* bibaturlierniii Corpus is* Sanguis S)omini, cofirmationem fidei de remißiont peccatorum in'\gt;erbopromijfa,lt;lÿ fimul co^itetur de caufa impetrat^i tremißioniSf boe eïi fiat recordd* tio mortis Domini, ^ratiariofi ' item aElio is* publica Confeßioji^ prtedicatio beneficiorum Cbrißh ßcut

ficufyyerba inbent : Accb pitc,Comedite,Hoc (fctlicet^ ^od comeditis) eft corpus me^ 'iin. hew, Bibite ex hoc o*

i ’''nes, Hoc f JctUcet, quod bii*

\ eft Sanguis meus noui ' Îcftainenti. Hoc facite ad me^s I commemorationem. Et 1 Diulus addit: Quotiefcunqùe 1 ’i^anducabitis Panem hunc, I fc. mortem Domini annun/ 1 dabitis» donee ueniati

( Facile intedi^i poteîl quic» i ^xid extra hunc yßim in traFia^ \ tione l^anii V'ini fit^ non habe» ' ’'e rationem aut Dim ant ejfica» \ ^i^mSacramentijqualia funt^^quee I “ Fontifieiji extra ^perum lt;is* à \ ^^rißo mandatumy^lumßne^illo \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;5? mandato IDei

inßi»^

368

infittuta^ cum ma^nnycnerdtioni ççlebrantur, nbsp;nbsp;nbsp;cum conft»

cratus in Ciborio inclufui,autdi* uatui ofien/ii^ à Sacnßco in pmuataj aut circum^c^n» tips in pompa TihtatricayOmni ÿ* ßu 'Vencrationis colitucj tanpinin pr^fcntißimum nwntn aut cif cum fines a^rorum^ad cufiodicin dasfii^etes contra tempérâtes,nnt circum domos ardentes ad refits ^uendum incendium,aut ante manum Tontificem inele^antiß tnè ornato Caballo ,more portatur, in quibus aPlibus buSi'Vtalienisab'vfiu injiitutoß nullum 'y)fiiam mandatumin'^^’^l bolDei habentibus, eer turn eil,nf hil adejfie,^ nihil ibi coli (^adetn^ ri,prater merum Tanern, latria çi^uanta ptdm turpi^r.

Urî/iiano nominij quanto te* ^wßtyquam'vituli aurei adora* (io ) fâEla ab Ifrdélitit in defer* to ) di^um e^i Jupeftits â qua miimk awibus abhorrere pia cfd(t debent, cr orare ^jDeum, quot;ytt i^le illud Idolum fubuertat^ lt;isr‘ obominationem defolattonù ex ßo temph eijciaty iijrpoenciS Ger* (^f^mu mitiget quas plus quam, Hnlarica crudelitas in defenßo* dlius ’ai^ro'Xa.'i^iinq hand dubiè blindem attrabeh, '

Quodautem aliqui nunc con* teniiunt)pojfe ^isj^debere Chrifum in Pane iS'P^inopoeteri Papiïiico dtuytleuatoppel oßenfo^ adorari, ^'tieterem ritttm eleuationis yel «»a«r£.'|£tûç earn ipfam ob caufam ^n^nfaciunt y amp;reuocandum in

Uccie*

eîljcenfentjytpopuln^aJfnefi^i^^, ardentiorem inuocationem fit J Imo eos J qui hune ritunh'^ plenum periculi abolendum f tant f eoip/bpro

tii/s pro comiiFlis habendos^^ cunt, qubd parum piè lt;3* depricfentia Corporis Cbrijlifr tiant : necejjè eH de hoc quo^p“^. ca dicere,ad exeufandoseos in noîiris JEccleßqs iam dudut^^i quot;yiiuente adhuc (^uerendb Œ). Martino Lucero, eiusniä^^' mè exemplo motij quon conßii^ fuijjèacerrimum aduerfariunii^^*\ ^antium prafhitiam Chrißi Eucharißiajhanc ojlenfionem ß* ’ .eleuationem Tanisjluperquo'^^^^ ia inßitntiouis i^citata erant^O'

mifcrunt.

i Patemur not quoque

j f^’gt;lare,(s*feruare,iir'\gt;bicunque ' foffitmus fprauehere, exemple

^lt;»ikis j banc difciplinam , Dt Jio»pueritiafolum^fcd adulti quQ» adfnefiant ad reucrentiam^^ ^odefiiam pr^ßandam in ptibîi»

lt;«l}9nefiis con^reßibt^^ Eccleßte^

, ^Mndo textusquot;\)erbi dtuini publi* \ ièrecitaturaut canitnr,l)elquan» U ^ocQmmuneifiunt prccationes 'i3* I ^wiarum a^iionei j quando 'Ba* ’ fùlinm i^Cœna (Dominipublicè , inTemplo '\gt;el priuatini in domû

W adminiïtratur , quando tres diuinitatis Juù appella*

' tionihninominanturjquandoT)o»

• *' mint ïs* 'Saluatoris noßri I E«

• ‘ CH(^Ilt;3TI fit wentio, * ' iPttHwi ereftionclt;orporiï, nwdtx« * \ tione c4pjfM, conijöÏicatioiie ma*

MHum-

nuum, flexi one genuum, pro cuiiisfleloci aut re^ionisflrtcon' fuctudoj lt;(^flneineptafuperfiiti^ ne fieri poteH, oflendantjfi'^X^* hum J quo fè IDeus immenfia bofigt;' täte nobü miferù hominibm teficit J ftsr Sacramenta, nobis Chriflus fiua beneficia, A ^erbo ob lata i^-donata^ratis, ob ßff'iat J lt;15* ceu dato .arrabonetoA fir mat, ma^nifiacere, 'Thefiauri loco habere^lt;1^a^nojoo re J certb credere, inpia (S', hria trabiatione yerbi, ma adminifiratione Sacraincii(lt;gt;'l rum,adeJJèyfnp^eloshî)ei,iwboA ram adejfie ipfiwn Filinm Sdominum nofirum CFdlt;^/sr/^M; iuxtapfA tnißionem fiiam fiepet am repo^^A tam^ Matth. lÿ. qui 'Stelltper'tioA

f kmfuum nbsp;nbsp;SacKämoita à fe bu

l/ ft'tuta, addito SpirituJane In ef» ßcax eße, habitare in cordb

i lgt;wcredentium T^erbo lt;1^* accen* f ^ere in eis clariorem lucent, is* f llmorem intelleblunt 'ygt;erbi, act f andere itemßdent^ tim o rem IDet, ( dileciionem IDei mouere cor»

nd ßriam ^ratiarum aFiio» ^eiHj muocationem ,jludium obe» f ^ienti^ in 'Vócatione jpatientiam, » ^'ïielit exaudireßngulorum is* pnblica 't)otaisp recationer ,ßcut ^igt;i‘lem promittit t Vbi duo ex i üobis confenferint fuper ters* I« •'am.de omni re, quamcunque j pfrierintjfiet illis à Pâtre meo, ƒ tjuiincœliseft. Et Iohannis

K Siquisdiligit me, fermonein nicum feruabic, 8ó Pater meus düiget eum, 8ó uenicmus ade*

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S umgt;

274

unij Sc tnaniionem aptidcun^ 1

faciemus^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Ob earn catißam nominat eti^ ' am Christ ns Ecclefiam, lt;Crlocd, I

tl outs caufa, SKâM

MMj /i^nißcansfef^r^eßnum adeJJèj cohabitare quäß 'vdli frecantibusj ßcut ipfe eÏt ( precationum pro Ecckfia ^tnwA pellampro nobis, nbsp;nbsp;noïlrdsprc /

cespiiis adiun^ipoïlulans, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Jiiis coniunEicis fuo cœleîU Tatïi / oßerens commendans, /

Hisdecaußs '})aldènobis cet, omnia in dits publicis con^rif* 1 ßbns Eccleßccdecenter, ordinad) i modcdtè, '})erecundè, reuerent^M eleganter, deuotè ^cri, ßcut d Kanins pr^ecipit 1. Corinth. 14“

TafipyiVî^u, '^OmnesgeßuS) cultum cor^o^ ’''^)fe ferre amorem C*ßudi» ^''^pietatis reuerentiamer^a ß'lt;^rofanHum Miniïtertum j nee , f^obare '}?el pojßmni '^tel yioln^ \ ^uorundam yel irreuerenü» \ ‘”'1 '}gt;el nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'\)el etiam inter*

\ ‘luin profanitatem lt;i^ barbariem, \ in templo obambulantes j ali* , 1 ^ind nouitatum inter fe comment* ^lt;^^t,'})elcomm€rciaexercent,'Vel aßant autfedent indecoris \ inter concionandum lt;amp;• ' puMicam «rw^ip, non aliter ,acß fnforo circulum aliquem impie» • ant in conuiuio animilt;(^ Tpo-^'^(gt;tntis^ratiaaccumberent femi» ’ \ «i»njofcitantesj'Veletiam /ier» ’A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aut/ijs^num

animiattendentis ad id,'vel j\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»y Z wid^nù

ma^ifacientis id, quod in iUit pub lids conuentibus 'yfel dicituf^ 'VdcuiUtUY, '^cl quoquQ niodo'^^* ritur.

Inhacattentioneii^ obferud* / done difdplm^e omnium maxime ƒ pr.eflandtein Templis,fgt;oîlcuram / diligenter eljr cum frudu audiendt / diuinam 'ytocem, qua fuam 'ytolum j tatemlDeusipfe patefecit ,pracigt; / pua debet eJJ'e cura amp;ßudiii^lerd / Inuocationis. Ideo enim conitent* / mus in Templo, ^rimum,'}itßmd ; audiamusnobißumloquentemd* / liumlDei,in'})erboEuan^elij,oß / rentem nobis a^noßentibus n6gt; / ßrammijeriamfua beneficia / inde'})t illa^^ratis oblata ben field / in T'erbo,fideampledamur,eamli '^ßu Sacramoitorum roboreinnt'- / Todtremb yt 'vicißim dDeutnallo' j d ' nbsp;nbsp;nbsp;•' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quanmh I

eu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^*77.

communi '\ioce^rab(isci^ iiro accepté beneßcijs, lt;ij* in nomine ((sf* Hiicia ßltj Mediatoris eum in^ ^^cmtes. Eaijue inuocatio debet ad Fdium '})erè pr^/en* fW!rißicere^non tantnm 'yit ad, ^^^terpellatorem/en Médiatorcm^ ffo^terquem nojîrcepreces place* ‘^ntd)eo^ nbsp;nbsp;exaudiantur y jed eti*

lt;fni '\it ad Qpitulatorem j qui ip/e pßit quot;yfelitpr^eßare idj quo no* opus tsi y Sicut inquit lohan.i^^ Quodcunt^ pederitis Patrem innomine meo, hoc faciam, ut glorificetur Pater in Filio» Si quid petieritis M E, in nominç nieo,hocfaciam.

Cum igitur nullum ßt dubi* um,Chriîlumpri€/entem adejßein minißerio à[e inßituto,hoc eîl, in

S' 5 trabla*

traêlatfone incorrupti ^erbi, in adminiflratione 'V/nrpaM* ne légitima Sacramentorum, id in f)ia acfobria precatione, luxti -ipitiü '^eracißimd promißionenü debet inuocatio ad Chribium diri^ I gi tanquam ad eer tb pra/entem, I Cf ea cogitatio præfentu Fili] j SDei S)omini noßri leß Chriili) j debet in nobis accendere ij aleff / renerentiam attentionem ai / ea^ qu^e ibipublice dicunturi5‘n^* ’ runtury yit cogitemus nos audb'i ipjwninfuggeflo flantem, ijnos fua '\)oce alloquentem j monentem, docentem, confolantemjis-ßaM» nitts ipßim ad aram confiflentem ƒ nos ßuo Sacratißimo corporep

Jcercj precio/'o /anguine reere^ , are. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

dam, Christum in ^ane ejje ado* Tfandum, ad traEiationem, eie»

I ftationem, oßenfiowm Imanis na» iwälisßebereinuocationem,^enii

1 iiifijyiota conß}icuis adorationis

i effundi : J^aldè pcriculo» eîl,lt;i^nianat ht^c opinio ex

, ‘’’limtî eorKW, in quibns refidet ' a^buc perßiaßo illa ^apiÏbica de I ^yansekmentatione panis in cor» l Christi, quot;yielm ipjiini potiics ’ ^brisium, quem dixerunt Mona» poft femel pronunciata ^Derba ^bilatitare opertum accidentibm ^‘inis,exquo commcnto ij' ado» '^ationemillam 0quot; reliquos abomi» ^imdoï abufus excußferunt ()O» d quihuscwn totis '^iribics ’’iHUiï nojlr^e abhorrere debea* «iiM,erdt profeEib cauendum, ne ^wd tale tuendum fußt per etur,

28o

quod illos tetros abufus confif^* re,aut in Ecclejias noßrä^s re quot;Videretur, quod altqiiQ facit ilia coram Pane eleuato oftenfo '^furpata abieliio corporis in ^e)iua, complicatio manututh pul/at io peSloris, ^alij X^/ius, indicantes adorationem ti* reElam efß ad Panis motum traElationem.

ddla^na res eEt ^dorado Inuocatio, ßngulard,imb mus cultus p)ei in Eccleßa, tribuit ei, ad quod direEa eli,i^ in cuius honorem nbsp;nbsp;cultum ptA*

'ßatur, omnes proprietates qubdßt infinitum effentiaßonit^* te ,fapientia,potentia, benefictii* tia, mifericordia, quod'ytbiqftA* fens, omnium corßum co^itAth* nes ^^emitus '}){deat ii^intdli*

281

onmk^enerif lona lar^irij ^^omnibus neceßitatibu^ eriperCj

impendent ia jpertcula auer^

^^repoßit.,

^rdterea compleEîitur T?fnt biuocatio omnei alios interiores

mandat os tn primo prince'» ^^'^j'^tTimorem IDei, metuenteirt ^^‘^’nis'oßenfam eins j quod inuo*

humiliantem äc abijci^

ßeße infra id, tanquam mub ^^potentius^quod inuocatury Item (om/ile^litur Fiduciam et T)ilelli« ^^%tribuentem eilaudemomnU fotentice, bonitatis clementiiC,

inuocaturyCompleltitur prot ^ußionem obedienti^e ^ratitu» äinis débitée ei, cui,'\)t natural be^ ^^^^prteßatur Inuocatio.

Cnm i^turtantusßt cultus

'S 5 flc/Oa

J

adoratioj omnei yiirtute^ comph ^em, omnia fumma trtbuens, et 0‘ wnes'^oires hominis, imototumb* i minem cum omnibusqutehabet, b / naturiC fubijciens nbsp;nbsp;nbsp;dedem, d !

quam diri^itur inuocatio : pr^cipuèilium cultumßbi 'Vulti^ ! tnandat tribui, lt;lss*nuili Creature, j quantumuis pr^eflanti nbsp;nbsp;nbsp;ornatlt;i

donis,ßcuttextusT)eut. 4. I thici^. expreßbdicif.rxotwtA'^^ / Ï^eVAI rWM ADORAB75, ƒ iLn SOLI SERVIES. Et.Àn^eb^ \ .y/pocal: 'ytlt : lohannem adoïdn* tem ipfum prohibet, inqniens'-^^efaciaS:, confemus enim tuvs fum, 81 fratrum tuorum Pro'' phetarum j eorum qui fr^ 1 pant nerba libri huius,Dß VM AD OR. A. j

Tumautem hoc^rauißiwM i

didftin

^(lum conßderetnf, quo réfutât ima^inationeni '^iinaritan^ multeris lohan. 4. juipfa quoq. adorationem ad cerlt;» I hmlQcum aiU^are yolebat, cuni ic(ret: ^atrey nofkri in monte ^'gt;c adoranerunt J dicitk,-lerofolymis eïi locus j '})bi a* dfirnre oportet j rejj)ondet Ie fus: Mulier crede mihij quod hora quando neq? in monte ^oc,nec^ in lerofblymis adora^« ^•tis Patrem. \^os adoratis j ’^uod nefcids Nos adoramus 1 S^odfcimus. Quia falusexlus: ^æis eft. Sed ueniec hora 8C eft, quando ucri adoratosi ! ’■fsadorabut Patrcm IN SPb I RlTVET VERITATE. j non fuam ndo* I ^‘^ionem ad hunc 'Vel ilium locum.

ad banc

»84

adhanc'yiertllam Creaturdtn, inia^inemj fed inuocationenifr am inßituent iuxta J^erbum, fe Deus editis in^entihus lorum teßimonijs pate feed, f^erbum docetjCui debcaturM’^' catio,addit Mandata Ttonup

ßones J 'Xiteo animof us cumfiduciaj lt;tS'ßeeßf^^'S,petA^^* turres neceßfarilt;ej monflratU^' diatorem, per guem 'is' ptof^^ ^uempreces exaudiuntur, et in W* liadorationej queead J^erbutnf^ ( patefaEiionem '^»eri Dei, Mediatorem reßicit,nonad turam, Spiritus SanElusedeß cax, docet adiuuat nos omît) Jape nefeientes,quid oremus, oportet, ifTpoßulat pro nobis mitibus inenarrabilibus,^ina. S' Ideo addit Qbrißus: Nam

tér taks quæriu Spiritus eft Deus,2lt; eos, qui adorant cum,

' inSpiriCU Si V eritate oportet adorare,

' I Cwn i^itur adoratio /eu inuo^ /ummus cultui, baud du^ ^‘(/ûliS)eOj iynnlli Creaturiè^

' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fieri debeat in Spi*

'* I ’’itn^rljer/f^ite hoc eît j re^i de* 4 ^^‘itlimpliciter'verboj^uô fe T)èi ' \ ’M fatefecit, intueri ^eum ’ \ ^»alemfé in Filio Mediatore pa* *\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ü* adiunari à SpiritU

’ . ^m^o:S'eqMtur nullum homi*

, ”é”i tantMmßbi atidaci^e fumere '\ '^^het'\)t'\)elitadordtioneni ßne

• lt;7 perjficuo J^erbo is* '’'wcJdtoDejjadtj/ifjttiJcrcdtMrti

• lt;7 afft^erSi

' V lam certo conßat junllo '^cri bwio

286

huh in inflitutione Cmite,/tentab Euanlt;^eltftii à ^aulo eci dtligt; ^mtijdimè defcri^ta edl,quicjuani ß^ntficatwn '})el mandatum ejß) y deadorationeTanK^eldeadQr»

tione Corporis Chrißi in panh / ßeut aliqui. /oient loqui: Sed ynum pr^ecipij '\)t ilium ^aneah I atq^ ita Corpus (Domini,manduel' / mus, tdqßaeiamusadtpliusreclt;)i* / dationem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ

Et quamuisdicerealiquis'^^^^ / let, non adoro d^anem, jed Chf^ / ßum, prccfentern hand duld Cœna : be lié qui dem dicitur, fedt^ j tarnen ißanl tuam adorationem di ^emitus extollis éjf 'vfurpas tdai primùm, cùm eer nis naturdk^i dPanem manibus Sacerdotisfußob ' h nbsp;nbsp;oßendi, at que itaßne didid\

alli^as nbsp;nbsp;définis tuam inuoeatd'l

ßmul elemehtumjß^i Jwo et exprejjo '^perbo nbsp;nbsp;man»

^quodprofeiio periculo» ßpimnm eti,

, ^^bdolatr^eludiei 'iS'Ethnï» , (Odern modo ße excufare potue» - ^ont: ?^on inuoco lignum jlaxum, , argentum J ex quo fia» * ^^^‘^^‘('^aeîljlèdipfumdDeumjqui gt;nbsp;l^mic'pelalijS'anbîo Ilir o J hoc in.

^'‘(0, in talißeciepatefecitj 'pel ex * (((^0 periculo eripuit lt;ürc. ne^ ta» f 'gt;^^(neominHsa ^rophetù dur iter ( obiur^anturj ((s' talis adoratio ad j hkmentum certum humana au* gt;nbsp;j droritate, ßne'perbo mandatd I ^(i,aßixa is'dire^ajfoedaldo* I itîFO ^^JSLIC AdLlOno» 'p winatiir, nbsp;nbsp;nbsp;feueripimè damna*

} (iitj isquot; horrendis poenis digna iu» 'gt; ^icatur, qui€ etiam poîtea jecut^e * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Junt,

288

ßint) ßcut nbsp;nbsp;roßtet ne prtedixc^

rant,

Sedponamus} bonünet atatt '^^elm^enio intelligentiores, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

fua^ co^itationes lt;(7 inuocatiot^ ( de fixere ad ytcrd bDeum etS)oinigt; / num noftru IE

eunique ita in Sfit^ tu adorare^ßcut Cbrtßus poßlt;^ । lat : tarnen illa deieEio corporis / tS'ßniiles^eßni adorationù, nbsp;nbsp;/

pgt;ri€cipuèediti) quando Panüdi^ uatwsmonßratur ) earn ob cauß^ j pertculoß improbandi ]unt) f qubdper illosgeßus, hominesï^* I deijlt;ts'pertetatem imbecilles) / nondum relié inßituttf oßendvn* ƒ tur, quia coßtant credunti ƒ km adorationem tribui tJ‘opQti^* re tribui 't)ißbili ekmento nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

turisj cum imbeciUes-anitnh^\

2S9 '^^orantiaT^erbi^non poßint/u^ co^itationes auertere ab eo . fork conj^icitnr mente ‘ntneri Tieuni iuxta /uas pateßa^ j atitainuocare eum^^pt

'ijTincorporeum is* 'm» in Spiritu iS J^eritate : ^^^cunt aJJùefiuntj'})t ad eleuatioa procumbant in^enua, '^‘idorentj tunepariter is ocult '^‘^ninMsfalium imbeciHium eîi mu in illnci externum '^ßbi^ i^HÎbunc honorem adorationis ‘nuocationis exhiberi credunt, ^^’^‘l^^mnuniiniJ habenti poren=gt; ^‘^^ii5''})oluntatem liberandi ße^i

isfaluandi, quodpro» d^P^obari is coneedinon po» i(si.

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ißa adora^

° ‘^'^^^ßeuadTanemeleuatwn d. aut

^9^

aut oflenßim direRa tnaocatiO) ßipra refutatum multis niodis di» tejlandum commentum

rum de T^ranfubflantiatwne i nisj^ locali ac durante etiam / tra '\gt;fwn inßitutum inclußon^ / Corfforis Chrtfii intra lt;?anisac0gt; / dentia, quodipßum quoq omni / tionefu^iendume^t. /

Quare diligenter attenjifi^^ / Gmnes '(çj* Eccleßaruni ^ubernA toresj its*politici Maß^iratus^ß / tantoq^cre laborant de ekiiaW^^ / confecrati Eanis, qmemultisinb' / cis '}gt;tthter abro^ata eFi j '}jelri’ti‘ ƒ nenda^ '})elreuocandain Eccleß\ ) qiit nbsp;nbsp;qua les ftnt geßiis qo* ƒ

E»li, quandoßt Eants^ ƒ

animaduertent) rüdem qn* ƒ qmlii//i

manifefiaßffia feriez inuo^ ^j^^‘onis ad oßenjionem fuhlati edere, lt;ïjrficut olim in confuetudo fuit y poîl illant

lt;7* adorabwidam fa* ^^‘itionem .y in eleuatione ^anis nnperitum 'Knl^uâ olim S)ominum lÏ)e* ^^^^iocabaty quod horrendum r^* ^‘^fJictauditueÏ^tJ ßatimexTem* f^ßfe proripere y quaft perablo ■wiomni cultu Tiei ; Omnino mtU

1 ^^gt;!itutius 'is' confultiiis y imb pro*

; ! I^^lt;^^tiamnecejfariwn eflyudpro* J ^‘^dionem tails Idolatrite (quo* , I woiio enim non appdlem hoc no* J man'ifeßam inuocationem 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ah homine formati ^a*

1 ^'^ßahro^arefemel totumillum I (kuandi ritumy'})t talia fcandaU A ^'^^lt;^elftatollantur.

A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T X Ne^

2^2

ddc^ quot;Vero eo minus poteîi id debet populus de yera prf'enM Corporis drift^tsde conumienl-, rcucrentta in ipfb quot;ttfu Can^ inf / tui ^ajjiiefieri) lt;t:r inprimis dili^ / penter doceri moneri iuumtt / ac rudioresy '\)t tn Ulispubliciscoiu ƒ ^reßdus in Templo ante amp;poit I concionem itrprtecipuè quandu ƒ Eucharifia populo diflribuiM) / omißisalif futtli bus coßtaMtt» / buSj'ts'aiiionibuS) cumd)eocollo* /

nua, aut alio reuerentiaoßendenti I ^eïiuj precesfùoi cum ^râtiariin* ! ^ione ardentes fundant isquot; I

Médiat or is , isr ad ipfiim Fild^ 3)ominum nofrum

CE[^SdEM,tiuifine'gt;tlld^gt; b'0*

h . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;295

/^‘ittoneintota ilia a^ionej^bi

lt;’rbum docetur j'ysbi preces ipfiHs beneficia celebran» ^^^i'^hirecitationes cantiones

ifim J/^erbo definmptitjet

'})bi Cœna ab ipfo infii^t lefitimè celebratur jpr a fins ‘‘vu y Corpus ipfie fiinm cum fi^icomedendunijet San^uineni cum P'ino bibendu)n,per mi^ ’‘‘iicrium bomtnis^adid ab Eccle^ l^fiydinati,exbibet ac disiribuit. ^dcnt itempreces diri^fi ad Spi^ ^^(wnfianblum quem Ftlin^ pr^e» ‘^^atreefifinditin corda an^ dfiitium cum attentione 'y)erbum b-unn^elifi accipientium Qor^ ^^^•San^uinem ipfius in Ceena^ ftixta. inîiitutionem yt per ilia 'ni(diafit in ipfi^ ejfitcaxfioceattS' wiminet J re^at fan^ificet

... . talilusin eU nioti* qui con^ruant cum Lc^c iS' V'iluntate T)ei.

Hccc debent (T pojßmt doc^^ ri nbsp;nbsp;falutariterfieri,ctiam

to illo periculofo ritu oßmßoni^ eïeuati Panis.

VIIL Refponfio

AD O'EIECTIONEA

Qu^d dimicemus derenon m» cejßaria inuüli.

J^od '\gt;ero pneterea i ^^^^^obijcitur j nos dimicarei^^ ^ manducatione pr^ejentis Cor/X))'^^ i S)ommicim Cccnajßnc yr^enti buscaufis j cumilla non modamp;I»^* poßibilisßt, Iterum et tarn ad con* fecutioiteni cteledlinm bonoturai^ btni»

^itctorum Chriîli, nee Nece^ ia nee '^taldè tilis , quando^»

^^iritualii manducatio Christus mcjuit lohan. 6, foU fide, fufficiat j nbsp;nbsp;nbsp;a»

Jit efficax ad percipienda omnia beneficia parta ß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refiurreFitonem

yternm etiayn ad ip/wn acquirenduyyi enm

’^^‘^liifitis boyiis ; a^yyolciyyms lt;3* nur yyia^nificè fllendidè

exa^^erari pojje. ISlam ^^^tfiiniuyyi eïij nnllo modo ne»

aut debet, Spiritualeyn ^^^^nducationem fuynptionern '^^porii (^7 S'an^uiyiis ChriHi, ^^^^([uolibetfieri potent , qui ex Wito Euan^elio S)omiyiuyn no» lESVM CHRISTVM CUltl omnibilifiuii beneficifi firynafidu»

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«‘t

cia apprcchcnJitj nece/farîam elji, adeo quidem , '\)t Sacramentdii manducatio J qua dicimus cï(‘ dimus yerum Corpus Christi in pricfentia cum ^aneperci^ijiab^ Jit ilia JJ)iritualis non nwdo qtu* ßtabonain '\gt;fii Cœn^e non adip* fcaturjnerum etiam iudiciumlDd poenas/ihi attrahat, ßcut

lus clarè dtcit : Qiii manducat amp;bibitindj2nè. ludiduni fibi

o

manducat amp;nbsp;bibi'c

Sed breuiter rejtondeo, paulopoîienumeratumiri cau[iiS) quibus mouemur, ’^et Sacrant^“ talem manducationem Corporisj quam ore fieri dicimus^ retineAgt; muSf de qua tarnen non ita pu^nA» 7nus, quafi 'Velimus Spiritudini manducationem ab'Vfu C(£nad)0‘ minieme excludere, aut feparAr^

297

lt;inamcertumeîtipfa '})erba Chri» ^iinflituentis Cmiam mamfeflè ’’i^uirerCj cum inquit de Corpore: PRO VOBIS DATVR,lt;r^/^ó'd?l-

PRO VOBIS EFFV'NDI« TVR. ad REMISSIONEN PEC« catorvm, '\)erba ßne 'gt;ßlU ^ubitatione requirunt Fidem,qHa.

(j* fir mi terflatucts, oF ^‘itionem mortem Corporis effiifionem Sanguinis '^^yKefaFlamjprodeJfie ad com^ 1 f^nfationem lt;7 remißionem pec^ 1 ^«toruninon modo aUquortim ho» 1 ^^nwnJedetiamTFO^M.

1 Eandem Fidem is* Sfiritua»

1 lfgt;’i)nrtntiucdtionc)n requirit Chri»

cum ûiijMît: HOC facite \ ÄEl COMMEMOR ATIONEN, \ ^ûceU,conJî4erate, q«4reinî?ttHC \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T K wiun«

298

. wnndwn'ïfenerim, aJßimptacäP ne '})eßr(tj cur in eapaJJ'us nemmeumprofuderini, nbsp;nbsp;ntortii’

U'Sßnij non quot;Voluptatis certè (ÿ lictantim caufa quds in taM accp bis cruciatibu^ qucerere ant ex^^' bïare non debui j 'Sed SALVTJS CAVSAj '})tVOSdßlgt; cat is yteßrisj ab ira d)eiy à niaJêdigt; bîo Leßs iCterna damnation^ ad mortem 'ts'mfernalia torniêir ta J nbsp;nbsp;nbsp;à c ceteris hoßibus'vßtii^^^

berarem qucc quidem liberaWgt; cum omnibus bonis, quceacqmß^^ bacmea obedientia amp;nbsp;morte, K ßra erit,ßea beneficia omnia, tis oblata yiobisin ^yterbo meo ,ß^ mafidiicia accipietis, illisfruet^f nt ij' Letabimini, tanqnain 'Veßris, horum benefabior^^^^] tneorum memoriam^rata

cation^

'ïiohis renouabitts celebrabitis.

r(ilemfidemlt;i3' Jjfiritualeni. ^‘^•‘ndticationêm rexjutrit etiam ji*

aim itupàt: (^loticß ^unqûe manducabitis Pancin' ^'^nc,amp;Caiicê biberts.MOR^: Tem DOMINI AN. WnCIABITIS. Itemz Probet autcni Icipbim homo, fie de Pane illo edat, amp;nbsp;de Ealicebibatj ß^gnificMis, omnes' ^jiü'^elmthanc Coenani fumere ßio frtiblti) effu^ere. iudt ci^ poinam, oportere initio in fifeikfcendeKe, ^isr inquirers[ùam ^gt;^ißriam J lt;isr fordes peccatorum ‘ipiofcere, ferio dolore metu= ^teiuflam iram di)ei j deplorarSy^ ^c()nßteri,qubdnon poßint 'vU kluis. Ÿirtutibits aut bonis operi^

JOO

huijß qualyabeant, ab tra!î)à^ feterno interitu jefe 'VindicaïC tarnen in bis doloribits reßicsft intueri. Cbrißtim in Cruce tientem 'ts' morientem^ j illinspaßionismortiiinhaciif / no centeperfona confiderarCj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

neßcia per illam parta firma fill / ampleEli lt;i^ßbi appltcare, ƒ

Hoc modo iubet Paulus fieipfnni / ^robare, et fiuam immundicieniAi ƒ nature corruptionemadßcere} id / mortem IDomini annunciatej nbsp;nbsp;I

non HLIIS tantum dla, pi‘i\ ^efia lt;i:r impetrata fiunta Chrifr / fatiente •tjr mortente, ofiendas, Jed TIDI IPSE, tuo com ßernato peccatorum confciem tia fiaiiciato afifiiHocordi,am ƒ nuncies, 0* certb perjuadeas, tt / credat, /

mortem pro quot;TE ejjè^yit TJ^O» peccatorum ejjètpreciwn ^^^npenfatio j cuiu^ beneficijs ([Hoquefrui nbsp;nbsp;Utaripoßii

^ocyininerfùm eß i^dicitiiyf feu Carnem Chriflißnri^

^'ßker ederej'ijr San^uinem eius y‘^'itualiterbibere) quod omnmo ‘^^flutarem '})fum is* eßicacem ^f^t'ätionem buius Sacramentt ne*

eïijid quod palam conß* tdnur J in Eccleßa noßra audt* ^oribu! nofirü fepe proponimnS) ^(claramus mculcamits.

j autem ab aliquibus Spi* yitiialismdducatio tantoperepr^e* iicatur ) quaß illa fola ßißictat wEcclefia ,'})nde hoc fequereturf knc Sdcramentalem manducatio

nem

nem prlt;£ft:ntis Corporis nee necejjariam, nee ytilem eù^Vero millo modo'Xfelpofiniii^ 'Vel 'Volwmii pu^ra^ari. NaiH'y hoe ita efjet jtnox aliud inde co')''* cludi pojjet contumelioftim inP^ limn d)ei : hane Cænam proï^^^ fruftrd /Ine 'Vrgente eauja,lt;i5*ß^^ aliqua inftgni'Vtilitate abipfo^^^* /litHtatn fidjjè lt;isr proinde eiiii yfum omi/^tonem pariter adgt;^ trariam libemm ejje : Cum men haud dubiè Cbrijlu^ ) 'Vt inf^^ nitiC lt;Sapientiee /Deu^, nihdfec^’^\ ifT ordinauerit fruflrd) amp;nbsp;diPliim ßtf ex omnibus eirclißnH* tiji et^eflibn^ et fermonibus ipß^^ eolli^t pojje,magnum quiddM^ arduum Cradmodumneceßiirhi'^^ eiimin/lituere'VoltiiJJe,quandop^^’ ^em Cœnani/'uaordinauit, eai/l‘^^

l^tèhora cum morte Clt;r ira In^abaturypr^jemiJJa gratia^

’‘'(»I acliohe (sr Jin^ulari ritu be^i ^^iiciionis y (srtalem quidem cœ^ quce debebat ejjè ad finem

'^fjuemundi certumquaß

'^•Aïya TSboui Teßameiiti J quoâ morte (srßinguine ßua ß^nutnru^ ratificaturuf erat, earn nequaquam arbitra,^ nobis eße, fed ytfiirpari eo modo J quem ipße fanxit j T)Oa ßriopr^ecepto mandauit^ quot;^juims: HOC FA CITE, ^^ninieque contentics earn femel in ^’^^^Yitaaut raro celebrari, Sicui

femelacceftuSj criilibet ,itsrßne feccato non itérai Sedytoluitbancßam Cœnani atq, iterum,imo in omnibus dation

daüonemlifîirparif /tent teßatur Chrijlum dtxijjè: ho^ PACITE OyoTlESCVNQVEBl' B EKITIS y acldit ipß: Qylt;^ TIESCVNC^VE ENIM COMED^ TJS PANEM HVNC^ iS*C. IM-Ciy ANDOC VNQ.VE CO^^VEfü'f TiSyis^c. Qt^aß'\)eUtdiceYeQy^\ ßti^: Cum boe meum Corpisß^ I quot;y) obis tmditum aceißtis / ditis ad mei recordationem) / ^an^iinem meumpro ?Dobis (ß / ßim bibitisadmei recordation^ni, j non poteritis hoc loties facets I quin mibi^raturnßtßiturum ) id I J^os fruElum ißiu^s 'Veßrte fwngt; / ptI onis^percepturißtisy operants f 'ytobis SpiritußmCloyqutbaudi^* j biè eßßicax eßt in ijs y qui gerbten ; meum cum attentione audiunt, id. . Sacramentis meis leßtime Vtffd'

tur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cm’i /

r ■ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 r .

Lum igitur hoc fèrium man^ ‘itum extet tempus ipßimj

Cana inßitnta eïl, ar^u^ ‘^^^tefletur, nequaquam eam ß* ^^^^i^tiißmiscaHßsjfi^ad nullos fin^ares EccleßcOytoties re» commendatam eße^ etß 'Spiritualem manducationem ma»

^»ni faciniHs lt;7ßlmmè 'Vtilem '(S'neceßanam eße, ^ßui Can^e iwus omnino adiun^endam eße, (iara '})oce aßirmamu^ conten» Limits: Tarnen non concedimus i’oc cuiquam) alteram hanc Sacra» mentalem manducationem Corpo» i rit Chriiii^quie fit ore corporis ' ('ï)bi haberi pote^l ) non ipfam ' ^uoq, neceßariam aut fruflra in» ' ßitutam i^inutilem acarbitrarij

' Et eil profeClb pudendum lt;5* .■ ' Ï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y turpe

turpe audita, in Ecclefia Chri^^ aliquos tnuemri, dj'qutdem in op dine docentiurn ^^bematorw^f Japientia et eruditionemultisdip antecellentes j qui bancJacratißi^ mam Cœnam, SacramentakB^ in ea manducationem CorpoPh Chrißi, quam 'Vniuerfa Ecdiß^ ^poßolica ab initio ^fq, (ßciiio^ ^aulo ex yetuïiis Scriptod bnsj ex Eccleßaßica bßoidl manißeßum eît) omnibus tewqo* I ribus pro ingenti amp;inejßabiliid\ precioftßimo Myßerio , tiÿ p« thepiuro Eccleßce, pi^noti pr^efenti^e 'amp; beneficentite CEißh pro medicina falutari ^e^raru)’^ conßcientiarum , pro yinculo id neruo communis con/ociationii membrorum in Eccleßa, bahit/ pricdicanit j i^cum Jumna rm

in amnilus puhlicii con^ ^^(ßibKs, cmn periculo f^pe capb propter Ijrannorum [(eutcia ®», taler con^rejjùr metu [edi* ^‘^nis prohibentium lt;iS' dißipan^ celebrauit : ita 'Vilem tpfîh(i» ^^‘i^it,aâeo extenuentjimo abiici» {S' contemnant, Dt dicere au^ ^^mt^eamnec neceß'ariamjnec T?:« (Jfibd omnia ilia, cpiee peti debeant, ex ßirituali '’’^‘^nducatione fumi queantz

Cum è contrario nofpotiu'sdeo l^ißeriwn propter ipfkni I '^^tborem pro necejjario fum^ n ^^quot;vtili habere , maximi facere, M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ac, ficut pirtecipi»

. ^^^^yßepeyijurparejetiamßnullam M neceßitatis aut '\)tiiitatis ra* J ptrßticere pojjèmus ,hans

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V 2 ip/am

ip fam ob caufam, quod fcimM fateri omna necejfe eÏl^hancCn^ nam manducationemqua , Corporis fit) non ab aliquo '\iili mine J non a ^^eaut ImperAtot^i non ab ^n^elo jfed ab ipfo F'di^ S)ei iDomino lt;i:rPratre nofiro iF sr CHRISTO) nos tißimo amore compleclente, lt;1^ ßra caufa acerbißimos cruchti^ mortem perpeffô , inßituiti^ eJJej cuiu^ fapientia eFi infinite incomprehenfihilù) qui finediAf in fuaEcclefta nîhilfrufirà utilefanât iy mandat, cui nos cet,'\)t fnmmo ^t^fapientißinio^ j fidelißimo noßro Ma^ißtO) t(Ofgt; competente reuerentiaiy obcâ-^‘'‘ / tia credere sis*parère,ßne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

riofa fcrutatione st5* fâfâtatitit^^

(drA(fE?^QroMO^^'

’’•’ff idlbuMntîum puerulornm, reuerenter difcunt j quicquid ^^^^dtiuncularum amp;nbsp;literularnm in illa fua infantia nondnm '^^dli^iint, ad quidilla exercita* 'i^repetitio crebra eorundcm, ^^jjaria '(y' '^ßtilis fit: '\)elfient ^fiipulm dili^ensjiio ^rlt;eceptQ» '^i’temperat, audtendo Leliio» (S' txercendo fiylum in ^iarijs ^^^ycitiorum generibu^ Jis'o rdU ^^gt;njèruat le^ionum isaharum ^/’(yarumjà Ma^iftro fiuo prlt;efiru etiamfiper imperitiam non» intelli^it^ quareprimarum ^fitwnpr^fceptajquarum compre» ^ißonem dijficiliorem is' infiua» Jiiorem. ejfiexperiturjpriore loco, tanta cum diligentia, into cum

cum

*

dim fortaßis iudicdret usejje^omißis Ulis Jßnoßs prdctgt; ptisj '^fa^ari per incundos Cäm|)O^ ^o'étartim, Oratorum Scrpti* rum hidloricorum.

In ßmma ùbieUio Idleceßitatem is* J^tilitatem manducationi Sacrametali a Cbri^ fi o infittuu detrahit jpromanani ex curiofiute is* audacia c(£Clt;t ^tionis j quee non '^^eretur Creatoris fut opera is* ordinaM* nes adfute lucts normam is men '^socare is* corri^ere ydle I conartj H^c inquamobicUioaï» | ^fitt animos parum reuerenter il ma^nificè fenüentes deTerboid fanliionibu^ ^ei, is* cogitantes do^irtnam coelefiem oportere cw* gruere is ad amußim cjuadrâït ndlumen ^l^ttontSfij^uodßerinon p'S!'’

y nee debere, initio oßenjum y^iumdo probauimusjigt;ei inß^ [apientiam nequaquam d. lu/ciofd'ytel exoculatapot't=‘ an^ußtßima ^tione com* Mendl iïT concludi pojji^.

Owpropter etiamß nullam ne* ^^ßdatis rationem isr 'Vtilitatem

Mfentite Corporis Chriîii in Coe* ^jcernere ipfi,lt;i^ oßendere aliß l’^ßemus : tarnen propterea non fitiemur nobis hoc eripi, de quo planißimis 'Verißimis

^tcicibus 'Verbis Chrifti diui

^auli, aliorum fide dt^norum firiptorum teflimonijs certi ßu*

jChrißum in Cana fuajritè ß'iMa,non Canern lt;7 Trinum fo* lunijßdetiam'verwn Corpns lt;5* ^nn^uinem /num manducandum

4 ^bi*

lt;5* bîbendum dare, amp;acci^t luijjè J quantumuisid (^tioni iiii* poßibile,abfurduin, lt;(3* inconueni* eus ejjè 'ygt;ideatur.

ISbtbilo fecius tarnen paulb feriui etiam aliquot non '})iles, parui momenti, fèd folatij ma^ntfaciendit 'Vtilita* tes huius 'yter^e pr^efentU Cor^ori^ Christi in Cœna recenfebunttiï) quibtts nos fraudare conantur ij) qui tantum fide, Spiritualiter,älgt;^ fens Corpus Chrifii in coelo reßden* tis, acciß contendunt (quod eiu am extra Coenarn fieri potent, tjuo* tiefcunq, Euan^elij promißioni^ de Chriîio ^3* beneficijs eius audigt; untur, lt;3* firmafiducia accifiun» tur} 'VndeneceJJèeüfiequiexteniif ationem lt;(3* lon^iorem neßellio^ nem, lt;(3quot; in aliquibus etiani m/inu

f-ßngt;n contemptüm huius

^'ßiinlt;€ CosniCj quem tandem comi^»

haud dubiè profanitoi in mo^ ^^^^ii,lt;j'ßcuritas j trabens fecum ^n^mtem con^eriem malorum

lt;3* periculorum.

CöKCLr^SIO

futationis.

pro tenuitate captu^ meij yitpotui, reSpondi ar_gu^ ferme pr^cipuis , quibus quot;^^untur ijj qui negant 'Veram in ^tna corporis Dominicipr^efen» caufas fimul exponens, cur ^’^npoßimus aut yelimttsipforum fintentice adßipulari, etiamfi fu^ l’td poßtam re^ularn fuo loco C?* (^^nueniente modo 'gt;[ißrpatam,'Vea ^imf(3''Vtilem ejße fatemur.

2. E.tiamßßuxta lumen i nis noßr^Cj nullam poßibilitatün buius pr^eßenti^ yidere ipfi, äiii oßenderepojßimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

Etiamß omnia ^Ifurda, occurrunt illußribus rationihi^ . am ouere, isrconcinnare cum noß^^ jententia non 'Valemus.

cum ^rticulo de ^feenßone Chfi* ßi in cœlosj 'ij'ßeßione ad dextï^^^ ^terni Matris.

Et in alia quicdam

E:a ipßus Christi lt;3^ ^poßolo^'^^'^ imbin^cre^.

Etiamß quicdam

Eat rum diEa alten parti*

^ari quot;^^identur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y

Et nobis crhninidatiir^f^ proßeßione 0'deßenßionebul^r

, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^5.

û■» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tetïOi Tapio

mm abu fus.

Et dicimurpu^nare de re^ cuo ^‘^necneceßitasaliquaj nec^tilio aut fruEius euidens oßendi P^ßitj ad confepienda beneficia, ^^dfii^cum illafacilius ((7 tutius, putatur, per 'ygt;ntcam mandu»

Et quanquani facilè diuinare t’offim^eos , qui lucent (^tionis pluris factuntjlt;ijr libentius [eo ‘I'limtur ducem in rebus Fidei, ^uam Ferbum T)ei fquod qudm teblèlt;ï^tutb fiat, initio expofui* inns) non Contentos fore his reo j^mßonibus, lt;15* din:uros ects ide^ nondum /ufftcientes ejfe, quia tioni non fint aut '})ideantur con^ [mtan^ffiicut lt;S' nos ipfifateri

co^imur J eas ^tionis tantum fequentibitsnon re : tarnender o ptos lt;ijrT)eï tifiiên* , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes y tros y qui J^erbiim ipßus

^nifaciunt J nbsp;nbsp;nbsp;cum Janel o

Pfal, ïlt;. 3)auide confitentur: In minetuo (id eÏlj'Verbo prolät» perFilium tuum) Vi'dcbiW lumen j feorant id, Chriïlus precabaturproT)iJiF' lis^tQta fuaEccleßa: SanÆ^ fica nos i'n uenïate tua, Serm^’ tuus eft y/critaSjmediocritefäC»^ quieturos ejfe hifce qualibufcK^’ rejjonßonibus ,lt;(2* adiunEuroii^* la,qu(e fundamenti locojdeautb^ ritate '\ierbi diuini muniendit,^ me diEla ßint, quibus ceu ßrini^ ' ancoris nixi lt;(3* confiß conßß^f^ poterunt in '})eritate diuinitiü F* tefacla,fideißrmitatecQmprey\’

yjion'ïiel Corporis'ïielmen» fif fimper oculis conj^ictenda ^uos apprehenfionis lt;^3* cerütudi^ modos quicun^^ folosfeqtiendos putant in don:rina Eccleßxf prafertim in caufa, dr Cosiid

Domini, fe incertis flatibus blandientis (^tionis bunia* circumflrendos coinmi* eosnecejje eïl poflea perpe« flu^uantes inter mobilesyn^i dubiarumi3* ßubinde nouata» ’■«w interpretationum , iam ad

Tropum confusere iam ab pr^eßdium petere , nunquam

lt;i3*nufquam aliquem ttT^hço« 'fofi'aç it^firmceac tut^ afßenflonis portum inuenientes, in quopoßint ^^^ruentibus fleuis procellis ten* ^‘itionum tutb flibßflere acqui* ^[lt;^^re, ^cus nos ipj'e ducat in

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' “ omnem

omnemyieritatemßo fan^o

ritu J lt;i:r in en confianti confeßio* ' ne perfeuerantei conf erwt. nbsp;nbsp;nbsp;'

M E n.

CONFESSIO '

no

Eccleßarum.

iam raw* nes expoßii quare nos ßiunxerimusà fpontißcß, mis'Vr^entes -n ^h-w/j contra^^^*^^ declarationem intelligunt Chrßi: HOC EST COl^ fpTS MEf^M, de Identité prHicationej atq, ita fubfianùà^’'^ I ^ank nbsp;nbsp;Vini initier Tant

na Sjominica remouentf coiwlt;* Chrtfii lt;^^poftoli yerbü

..... -

Scriptorum aperta teßimoi jfingentesfieri Fanis annihi^ 1‘itionem -, quam yiocant Tranjfiub^ l^mtiationem : Et quare rurjus pofiimus accedere fintenti^e ^'^nm.qui nimisprocul Tui §nt5 T’fgt;'^or«OT Chrißi recedentes, fi^

[èu Troporum fiubfidio tantumßiritualem ^^Milucationem in Cœna relin* fide fiat,apprebenden* Cbri^ii corpus alicubi in coelo '^^Pfantis J ytna cum ipfitus benefit Spiritu : Ecunc tandem ac* ^^joadid^quodinßituiprimo loco ^icere lt;7 ofiendere^ quid fientia* gt;niu doceamus nos in bis Eccle* ßpdeJiibfiantia yt loquuntur) ^'^^Fominicaej quomodo nos 'ïierba Cbriïli intelli^amus^^ex* ponenda iudicemus.

J2O

Fatemur t^îtur nos retînt^ proprium zsr fimplicem intéi^, Hum 'Xierborum 'Domini lef 'u Chriïtij iuxta enarration^, F^aulij credere tn C(eM Elemmtaj Fanem Finum,!^ am Siibßantiam non amittefM quibu^ acceptis in 'yßußmuUccii^ comedt 'is'hauriri 'Verum fens Corpus ((s* San^umem^‘ minij modo inßenfibtli lt;^inenäfgt; rabiii j ^tionis luce nonMi' prehenßbili.

Huius autemfidei nbsp;Conß/'

fonis nofirce Fafin ^fundamai' turn babemu^j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CH^

STl j feut ea ab Euan^eamp;^ mirabili conßnßi expoßta, ^aulo yfpoÏtolo repetit a ^decl^ rcttafunt.

Cum enim dicat Domini« (baii^

(U Miè de pane J fuper qua iixerat benediFlionem feu^ratïa^ rum a^lionem, deindefra^o ac ilt;irreêlo dijctpulù:) Accipite, ComeditCjhoc eft Corpus me*

Calice post repetitant i ^wedi^lionem eijdem traditoz Bibite ex hoc omnes, Hic eft Sanguis meus noui Teftameii^ b; (^c. eo ipfo^qubdiubet ^poßo» hocquod ipßs porri^it manu intra manum 'Vel digitos acci» t’^rCj'^el oyg excipere 'isrcomede^ '^^irnmifefiumeît y ipftim aliquid ^^^fiantiale (j-palpabile ßoli* , non nuda nbsp;nbsp;'Vacua accident

^^‘^finepolida Subßantia tradere, omnes 'Scriptores fateantur^ ^'^rpHs Chriîii modo infenfibili *^^ilgt;i,non palp an j non^ujiari^ comminui aut dijjolui, os quot;Vero

aliquid[emit fuhßantialefûliM Cj? Cor^orenm^quod comminuiW ifT dijjoluitur j nbsp;nbsp;nbsp;more alioniii

ciborumde^lutitur. QMreconß^^ ßubßantiam ^anis j non UnW^ accidentia, in Coena reliquamnv^ nere, ‘i^modo naturali oreexc(gt; ptam confici, de^lutiri euertit ^apißarum comtwntiti^ am annihilationem feu aboliti^' nem Subßanti^e Tanis, rationem accidentium ßne Sds* ieclo,

Quia '\)crb S)omimis tpßm , quod T)ißcipulis conitii^'^^ dum exhibet ( quod conßät ßantia Tanern eße ) ettam Corpics appellat, quidem fiEliüum nbsp;nbsp;alle^oricum 'Velßff'^

ßcatum, fed traditum in morttfif er Taulits hcec yerba Cbrißif^

interpretaturMeat, Tanern communicationem Corporif^ dicat^Tanem fubfiantia '\)el

^jfentid fua ejjè Corpus Chrb fii, 'Vel nihil aliud, qnàm Corpus C)riîti ( cum illud ipfum, quod ^^wducatur in Coena,iplealiquot fietdifertè TA quot;HEMnominet) ^^nßtemur lt;i^credimus ,in Cœna [‘lern i)r(eter Tanem etiam 'Verum,

Christ pr^efens adejjie, cum Tane dart, comedi, ^^odo tarnen minime carnali is* fi^ßbili,Jed occulto, mj'fiico is* ^^'^^^ifuejii^abili, quern fides 'Ver^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Christi innixa apprehendit.

I etfi oculi,manus, labia, pa^ I ^itum, lingua, ibi aliud nihil 'vi* t deant isfèntiantjquàm naturalem , ^‘inemjubßantia [uanonmuta* ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(}iVO-£W? au-rt OU« y^tïHKÓT« X

) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z tarnen

tarnen mens, non [iitt luciM 'yierbum Chri^i inMh ajjènüem isquot;credens)amp; mentis J Hoc eft Corpus meuin pro uobis d3.tum, firmiter tuit J tn tali mandncatione nati' ralis pank etiarn 'Hierum Corp^ Chriîti ore per ci pi nbsp;nbsp;nbsp;manduel'

ti f modo f'S)t dtEium eît. infenli* hili. ,

Eodem modo (^quot;^Derum ^ninem bibij haufio '\)inoex Cdh' ce J ofiendi poteït ex altera Verborum Chriîli^quibus ßiaminßituit, Qwd enimdt'^''^^, parte elementißoc eît, de ’panedi* 'citur, boe de altera parte, '})idelicet, diEium pim Le^oriquot;' telli^at, 'Vt quot;ytitari pofiit prolixitm,futura t(ediofd,fit^^^^' idem de litra^ parte repetiopod^

Hocomnlno rationi pere^ri» tol (jjT impoßibile 'videtur on duiuid /ubflantiale ac prie/èns T’ci'è, lt;(3' tarnen Qcculto Cz{enfus ^mnes latente moda percipt j jfiia multa abfurda contra obtjci P^Junt, qu^e banc pr^efentiam in^ ^^ïidtbilem faciunti occupata fuit ^^inibus temporibus ^tio huma* in bominibui f Kerbo lï)ei ^‘on tantam j quantum debcbant, (i^tboritatem tribuentibui

'liwas in partes torft 'gt;i)erfa* ^ftfcrutans aliquam Diam, qua

illa abfurda aut euitari, remoueri^aut expltcari f'is' bac

quot;^eri Corporis pratfentis mandu* tatio plana iS'yerifimilis men* tis luci perceptibilis reddi pojjèt^ Ïndeextiterunt tam'Varice opinio* Mcx de interpretatione 'yicrborum

X 5 Cbrifli,

Chriîli, amp;nbsp;dluerfiC fententU) nantiwn oßendere j pinß'^ quafi J modum /(sr poßibilitati^^, 'Verdie pr^efenti^e Corporii Chft^ in Cœnaj'vbi alin-s confußt ad flantiarum tranfmutationvn, ns ad localem mclußoncni,albüAi permixtionemjalius addurdbilefi^ affixionem^^quorum modomun nullum ßatuere poßumus aut^^' lumtps J libenter isrclarè profiti^gt;^ tes J noshac in parte jßcut in alijt omnibus doblrina cœleïiis artic^* lis J quodad modum pr^efenM^id exhibitionis attinet J IDifcibido^ ' Chridti ejfe debere, 'Nielle 'yterè infantes eJfe, quos nefd* quam deceat ea perneßigare id perfcrutari conari qtue ipfe [ntt omnipotenti isr '\)eraci '\)oce lata^ à nobis non cerni, ^tio» neM* .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

^(comprehendt '\)olutt,fed ßmpli» reuerenti fide credi, fij^pra

^^ tis haberi j iÿ' débita obedient ^iußne mutilatione'yilla autadie» ^ione ,pr(€Îiari ^uce ihr pro» ^^Wjintur, lt;tsrdicuntur dari ,firlt;gt; ^^^‘ifiducta 'isrgrato pen:ore accU P ren:e ^ifiurparK

Hane noîlram infiantilem fwplicitatem fidei i^obedientice^ ßjuis ridere'^ioletj^ nos profiuU tu habere alijs exibildndos ex^ ^lt;^nere quod proprietati 'Verbo»^

diutnorum in fdnEiione

(famenti inh^erentey firmiterjCre* dimus td dari fieri in Cana, (juod lt;d^tioni nullo argumenta jjiecioßo perfiiaderi potesl, cum omnia abfurda lt;i:r fieciem impofi^ ßhddatis efiu^ere j plané fach

4

lemjplaußbilemlt;ijquot;concinnamp* tentiam habere poßimus, ß ipßs'})erba Christ fi^urate exfo* nere 'yiellema^, de ßgnißcato abßente Corpore Christ : d quidem id prohibere non mus j noßram infirmitatem fiultitiani a^nofcimus j inßß^^^* tem tarnen et quot;^ferbo (Det, ipfum quoque T^aultts, iudiei^^ (^tionis niundi expreßitgt;^gt; ßultitiam, pruedtcationis yotäh Jeruientem tarnen ad falute^n tjh quit lit prœdicationi cumßmßi^^* täte fidei aßentiuntur nbsp;nbsp;creäuni-

Sed '\)iderint tpß etiam atq^ ne ida ßua ßapientia tändeln ferè fruîlrentur decipi^t^^^^^' dSbos habemus Dei beneßeio iusnoflri ßmplicis intelle^i^^. interpretationis 'yterboruin

ƒ/J fidei item no fir d oledien^

Confeß'tonis de'verct pvte* fmtia amp;nbsp;manducatione Corporis Cbriîti, grâues 'ijr firman cau^» fisj^quarum certitudine iufiins noi isTtutin^ niti ) Utari tsr^lo^' riari pojjùmus, quàm ipßfuis in» -ccrtis tropis, qua^ nunc ordine hncepr exponam. *

PROBATIO«

Nèó' ^liqtot, qri.

ccnßnnatur 'pent prafentia manducatio Corporis S)omi» ^ici in Cœna, quarmn prima ßimitur ex ^terbts

Christ,

noßra probatio eH, piamjumimus ex conßderatio»

wlt;?Wlt;

33^

ne^erlorum Chrifti,tic0nati5ai*. cumfiantijsTerfinte,^u-^illagt;^ai ' baj^rotulit:

hù yerbisfanciu e^‘ ^ifcipuloïum, ad quos eaib* n:aßmtßmpliciter ^ßne '\)lla

prie)nonitione,quodp^ ^arabohss yiellet loqui, aut tè aliquid dicere O' facere, per lotionem pedum palam ß^dß cabatjßeipßs t,-slgt;S'lt;äyix.a.ßeuext^'‘^* plum proponere, non imitandfi'^ illo modo lotionispedum, quitß* bat aqua naturah inpeUiim eßußi quod Simiarum more O' alij priclati nunc pompoßfr^ ciunt, der identespotiits quam eiusyeram humilitateniid dileHiionem er^a ßuos imit^titti--

fd (^primenihim mutua dileElto^ ^ibeneficentia j tolerantia com» infirmitatis j aliqna^ iniuriarwn , 'Vera

yirtnübn^j ne^ ad communem confocia’» tionem i^^concordiam 'Verfanti^

' .

^^^ineodemminißerioj cfua^

oflendebat Cbrijlus fe illk htione pedum fi^uratè com* ^^oidare ^ioluijje j pratter quam^ ^flt;'Od illa lotto ßmul ettam eam à P^ccatii emundationem notabat,^ in bac yita a Chriîlo nobis f^ßlatur ^rimum remißiotie b^ccatorum imputatione iußi^ ^i^i/dius : SDetnde donatione Spi^ ^'tns fanSli inchoantis in nobU ^^i^dientiamaliciuam : ^odiremb ^’^nßmmatione j quando permor^ abolita bac corrupt a ds' fo fdi» dacait»^

da earns, refu/ckabît noi Tiïivi (L)ei '^fsJUtos pror/u^ nwndis id Jan^n corporibas , confirmibtt fuQ ^lorificata corpora

Cum î^itur bæc controusrß proprießt diiputatia

nosque proßtsamurjid credamui '})erborum proprîetâtêt^^ rstinendam efJè,quiÇ non aliundè quàm ex ipßs Cbrkli bis ac^ekibu4 lt;t3* cateris Jlantijs probart poteU : su herba diligenter perpendsn^^ proponemits, lt;î^Jtne cauillationh 'Vsl depranations, eorum Jen/um înqutremus, docebi^^’ wentem eam Christ fuißs,(p^* ilia yierba 'yioluerit Propriè pi,id quod ex Circumßaniß iQnßderatis,psrJficuwnfist,^^^

^am loqut hic Chrt^um de ^^*■0 natiirali Pane , qui qui» in ilia Cœna hand dubiè

J’^‘^)iuxtà îe^eni lt;47 rit um huhu i teßatur locus tempus, h,ec '\erba prolata funt in ) '})eî l'ub Cœnam, in qua Paßhalis iuxta P)et inßi» ^ntionem comedendus fuerat, ficut ^atthiius isr Marcus expreße di^ y toSiSnoap cum comede* feu in ilia Cœna, qua Â^nus ^^Ichalis aß'atus cum a'zymis

' ^lt;^idis herbis à Chriîio Mpoßo^ ' tonßnptus fuerat, ßcut ipße ' ^ßiitur^Lucte zi. inquiens: De^ I fîderio defîderaui hoc Pafcha ( manducare uobifcum prius * nioriar,âccepit Panemj quia ! Matthceitsarticulii addit wp «p-ropj ß^nißcat, nonquemlibet ^um Pa^

’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;netn

nem '^ffurpajjè jfèdciiWjqM jfi Ulo fejlo 'vßtatm amp;nbsp;conccjli^ trat;, nempe fermento cannsgt;

Qubd autem per diBionc^f € 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftium yerurn^

’yinicum Corpus ^elit intellt^i,^^'^^ 'Vmbramy'yiel notam^feu teperA)gt;h Del ep^tcaciam Corporis /ui ) beneßcia j qu^e traditione [w poris in mortem acquißuit, aliqui id exponunt darum Derbis immediatè ßequentibi^' Qiiod pro uobis datur Derba non de alio, quM de ipßus Dnico Corpore intelU^ pojjunt,quod paulo poîlaluda^^ proditum inßdiofo ofculoßmuii* ßris ^ontificum prehen/um, cdi^ ßriClum j raptatum, colapbd cs* fim^ â ^ilati fatelUtibus laceni^ (0

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Crud

^xum, linteis inuolutum, in fè» f'^lchrwn reconclitHmy(t:r polt ['‘^re^ionem cum 'yteîli^ijs clauo^ '^oulneris in latere mon^ ß^^tum^po^lolis , ab ijfdem ^'^^tredatunijtandem ab iplorum ^lt;^di5nubein cceluni abdudum lt;1^ ^’^^^dtatwn fuit : Q^a illud'yieit ^fini (7 '\micum Corpus , ds* nott j nee timbra nee ^Siymbolum ^'^r^oris, pro nobis ni cruce act Mortem efi traditum.

^tmiliter in altera parte ofien* poteïi j'})bi de Calice dicitur l^bißum loqui de potu in Calice^ eH, deyero dJT naturali 'gt;egt;inoy genere fotus eos tune in ilU ^’i.nd'^tfosfuijfe^ inde liquet^quod CbriÏtus dicit, Luclt;e 12. l_)icö uobis, quod non bibam de ge-iiinüné

m'minc uitis, donee reçnuin Dei ueniau

^rfus déclarât ipfefeß)Cii^ de Sanguine fuo loquitnr, non aliquid teElum aut figtvratv^ aut Sjrmbolicum intelli^at, 'ïterurn /num San^uinem, turn in '\!enit carne per totn’’^! Corpm diffufnnijinfecuturA paßione els' lacerattone /uijalipia ex parte profufnn^^ , rat, qui flagella y quibtts cutifii^, lacerata eU fig' pauimetiW^ Mitit, clauds ac quibus tramfixirs e^j lt;ijrcrucegt;gt;t) ad quant fudpenfu^ pependitß\ terram ßbieblam, tin^urai^\ cruentaturui erat^adeo manife^h y)t ajßicientium oculi te^iart tuerintj ilium yerum km hominis cruoremfuijjè.

H(ec tam quatuor ytocabu^ 1 l« copulat Christin, '\)t duos ’^^'l'ïîaç faciat ji^de fra^o ^ane j 'gt;!)ejcendum pr(ebito'^po^ l , dicat y ilium yfuum Cor^m 11 ^JJh^uod tradaturpro ip/ii,'vide» ,( I licct in Taßtonem mortem.

ll I

J nbsp;nbsp;Seacnr hacpotipimumnota^

J nbsp;nbsp;nbsp;[ui Corporis/ubßantiamipfis

^^fmuare'Voluity'Vt mentionemfa»

3 nbsp;nbsp;nbsp;oblati Corporis /ui y is* traditi

j ^hiortem?

J nbsp;nbsp;Haud dubiè ideoy'Vt eosfmul

,1 ^’^mmonefaceret de caufayquare J quot;1 Cœnd hoc fuum'Vcrum Corpus lt;IU(erere (s' accipere debeant y 'Vt ) I ^videlicet eo pi^nore confirmen» J tWyhanc traditionem Corporis iff.

tnortem adipforum tedemptionem fn^am eße y d 'Volente (S' 'vltrà i

earn ßibennte^ nan caßi äut tuitb ita euenijjè. ^hocjui nift^ banc comnionefaBionem define'!^ fruFtii ^aßionk ßuee Juos dedncere '})oiuijj'et ^potniß^ eù aliamßui ^peri Corporis notä^^ (iS'defcriptionem proponerSjCJ'^^* cere: Hoc eft Corpusincuifl* quod yiidetis hic corani yobis iuxta'yfos adflare^pel accumbefh 'Xtel quod yidtîtis aliquando dinbi‘ lare fnper mari aut transfix tum in monte ßjßlendere

ßmili iubari Solis. Ita '}inh ^trumque fimul teflatum tum facere: is* qubd nonfolum nemj /ed fimul '\)erum ipßus pus comedant : is* qubd hoc CoP pus comedant, quo ceu infi^* mento j 'huT^op pro peccatis ipß trumperfioluturitsjit/\it hoc

3^9 ^ßfe in cünfiernationCjOb conjjfe* ^wa fiiorum peccatorum,enfant ^onjolentur.

Similiter copulat (s* alterd '^tocabula, Dt dicat de ^lero lt;tg* ^‘itHrali '})ino in Calice, ex quo iua ^^^^osnaturali modo bibere ,quQd. ^iie^otu^feu J^inum,ßt San^uii j neq addit, eum ejße fangui^ ^gt;^gt;n,quem ex matreJua 'gt;i)ir^ine in '\ftero hauferit, aut in. '^^iißislt;tj'c^eteris Corporis par^ ^iigt;us babeat, quod tarnen '^ierè di^t potiiijjet : jed facit ideo men*

Sanguinis fui profundem d m 'Paßione ^Crucej^ot iterum (osdeducat ad cau/am, cur bunc fn^uinem auidius isr fruCiuoftti^s w C(ena quterere bibere debe*. int poßint, videlicet ad con* ßtmationem fidei fiice , qubd bic

X 2 Sam

Sanguis ad delenJa ipforum peccata fit profiiiß^-rur/HS'y)trum(jue y uit eis fwn eJJ'e: quod haurientes^^ Calice naturale '^oinuni bant 'hierum ipfiu^s San^uinetf^' '})t fint certi de remißione torunifiiiorum, cogitent ßill^^ ipßus San^uinem bibere, t Jus in Taßione ‘ts'cvuce^pt^^^^'^^ fuerit y quo fint ipfiorum perfioluta, ficut Petrus loqtii^^^! i. Petri I. dubiè reipß ens ad hicc yerba ß' Scientcs^quod non corrupt’^' Iibus auro amp;S argenfo rcdciî^H“^ eftis dc uana ueftra tione patcrnæ traditioiiiSj 'S. prcciofo S Ä N G VIN J quafi Agni immaculati Chr'^ Sc incontaminatif

Kcijue 'ïiero reïilt;jua etiam duo ^^cabula, COME^ 11E '^l^lTE inDerbii inßitutio» ^^dtteriiiißi)roprièj iuxta (immunem confuetudinem acctpi ißmiliter ci rcumßantice con^ ^incunt J Cum ChriUwhtec man«

Dißipulii det ad menfam j ^'^^Mratiöne CœncCj 'Vbi conueni« ^i^rnon aliam ob caufam niß co« ificdendi bibendi gratia , non Jlgt;^cultmd{ ima^inandi caul'a, exißimet de Spirituali ‘'^(inlucatione Cbrilium h^ec '^o« intelli^iyoluiße j cum fuis

'Verum naturalem

^wem i^I'inum porri^at j

1 dimenta nominat fuum Corpus

1 '^'Sangutnem j cumhaciußione: j ^OMEDITE et IBI«

mE , non poteli hoc manda« ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ï tum

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.h

Kam rattont circumflantiafti^'^^ ter intelli^i, ni/î de^ßtatd dncatione C?* hauîtione, rectßetido cihum poturn OS. l\[am quod ad Spiriwl^ manducationem 'amp;bibitionein

Chrißum cum omnibm /nis fauris ac beneficijs nobis acqubi* muSjdeeaaliayierba Christi cipiiintj in quibus fidem reqftirib ipfum cum fuis beneficijs amf* kentern, '})t cum dicit : Hoc 6^ cjte ad mei comemorationefli) ficut fupra dihlumeH.

Ita fi habita rations Circufit^ ßantiarum totiitn contextuf yerbornm Christi j non quot;pelbnid yint facere quodanimodo yierib Christ,ntcße eît nos b^tc'^ioa* bulii)

U?

lula, Panis, Corpus, V inum, Sanouis, Comedere, Bibere, f'dmere^ lt;i^intelli^ere in propria (^'vfitata/i^nißcatione ne^,poß» fiimuó in iji 'Gillum Tropum admits

nißquod Calix locopotns ?i)el '^’ini in Calice '\gt;furpatur, qute Sji^ T^^cdochenon modo in Scriptura'})^ fi^atißima eît, nihil prorfm ’^I’fcuritatis aut ambi^uitatis aß , '' fii'tj P'erum etiam in aliß lin^tiù ^nnibuf^ '(3' in communi loquendi ^’‘^^[uetudine^adeb plana,^ mini» ’^^duhiuj puerulis etiam mani^

eFi J '\itproß^urata locutions hmè non (eßimetur, lt;3quot; pro ca» f^^^ßnu^atore ^3* cauillatore ha» ßtur is^qui cum ah eopetaturj'Xit ^‘intharum porrigat, dicatße eum f^^biturum iuxta poßulationem, h^^wexhaußo aut eßfiißo potUj cu»

iips inpetitione mentiofa^d fit) cumfoln^ Cantbarus fitpoß^ iatits,

Fuifiè autem banc formam etiam Cbriïto ijr notifiimani yfpoïiolif) Ha mentiofie Calicis j inteili^^ luerit pottinifin Calice contentuti^) ofiendunt eins diHa Mattb. 'ï)bi interro^at filios fwnma loca in re^no ipfiui) inttf* ceßione matris Salomes, petattts^ Poteftisne bibere CalicetH’ quem ego bibiturus fum t(boc eÏt,ilium acerbum potum tne^eCrH' cis,i^Faßionis, i^nominiofi mortis, quauù b/ßrrba lt;iÿ amariorem ^uîlare ?) i?* ibidem: Meum Cahcem qiiigt; dem bibetiSj id eH ffimiliw^^' cerbum potwn plurimarum affi*

fl-.. Z- . . .

, perjecuttoniSf in^mtitu^ ^^^fd^fi^'iQniijprofanitatis au« quot;\ießrorum lt;ifr tandem ßlgt;pliciorum ^^uïiabitis, qualia expertum fuijjè quot;yiidiflk ‘^ditis cum ma^na 'ytefira m(£ßii‘ amp;nbsp;conßernatione. ItetUy

26, Pater nii, fi pofsi:* eft , tranfeat à me Calix ’ftcj/iocefZ^ Iße haußtu,'\)elpo^ torrens acerbißimee lr^ettM, wfernalium flubluum y ex qua ^^^ßibiturum eße, S)autd pYtedi» Pfal. uo,.

. Keque 'ytero 'Xtocabulum TE* NE TM, quad

^lt;^ieß'urpart non tie^amtUyfed ^^ßicari ab tpßi Euan^elißis pla»

, oßendemus} totam ora» ^^onem Inftitutionis y (ST prß'er^“ illa EerbajquæloquuntuY de

T Sub^.

Subßantia rerum, tju^e tn exhibenturjfiguratam ancip' tem aut pror/us obfcuram reMt, ßquit mediocriter animum attcn* dat.

quot;bTam '})bi Lucas ^aubti di cunt : Hie Calix '})el flßtia» declaratum eü) hic potus feu num in Calice, eft nouum Tamp; ftamentum in meo San^uin^j idem eil,acß dicat : Hoc f'inutit) quod ex hoc Calice bibitis,eilill»^ ipfum,quo nouum hocfeedus fiamentum'^eobtfeum fahinntdU^^ e^bfi^nabitur, is* confirmabituh Jeu ratum ejftcietur,quod eii San* gtiis meusin morte mea^pi'^’ uobis effulus.

Sicutenim Teilamentuninei^ '\)alet, auam mors teflaW^

'^dbtiU feu liters nouamm ^iofium lt;t5' confœderationum '\)el ^Wm^uum qualiumcunque j namp;n hui rata amp;nbsp;ejffteacia habentur ad ’itnmque partent contrahentium. ^^li^andam, niß Si^illi impreßio '^^lalipenßoaccedat: It a Sanguis

noßri I ES K CH

reuera e^l illud Teßamen» ^^^gt;n,hoc eli, res ilia '}gt;ltimo loco *^paliione}n teßamenti accedens, ^'^iißcans, obß^nans lt;isr confir» ^^‘‘n!'})ltimam ipßus 'voluntatem '^li^^ationem feu donationem o» bonorum j qu(e morte Cr Ißionefua acquißta j'^ioluit per 'd^ioïlolos c^eteros miniltros ßos in Eccteßa dißribui.

^rorßus i^itur idem 'iDolue* ^^'gt;itLuca4 'lj'Taulits dicere^quod

Hah

is* Marcus lis èxtukrunt ; t o y t o, Z’oc auoäex Calice ytobis exhibitO) bitis j eft meus Sanguis non* Teftamenti id eîi j eïi (ofirmansjobfi^nans nQuum 'Teïlamentum,Etfic'^^'^^i alterorum locuttones pulcbrè (tarant lt;s* illustrant gt;nbsp;Matthccus lt;s* Marcus dicu^^i^ T o x T O jhoc,eft meus SanguiSi Luca^ lis* Taulus illud '}}ocabiilitgt;'^ •n^Tü declarantfCum bac addition^) TOUTO TO TTOTHftopjhic Calix feu hin potus, feu Vinum^ '\)t certofr ri poßit, quant rem Itelit Christus J cui tribuat lationem Sanguinis fui, uemp aliud nihilf ntfi IP^inum in Cahc^i qua amnes ^ifcipulos bibeK iußfti

Simili^

^tmîîtteretianlf^îftLuca^iit*

dicunt : Hic Calix eft ’iouum Teftamentum in mco ^anguine aliquanto te^i^ ^j^tpotèji^uratèf diHum eH id f^^jjiicuumfaciunt, Mattheeu^ ^‘ircuî^tjuomodo intelli^i debeat, ^^^idicunt! Tovro 'n) aî/jiaMou i?» ^KcttvHçj'(aôH'KH5i hoc eft.SaiiPuis ^eus noui Teftamend^ iaeîi, quot;i^CalixDel bocyinumj quodbi* ) eït meus yeritsfan^uii, qud /‘’»■ÿdnemeam '^Itimam '^olunta*

iTeflamentum ^foeduSf

in 'yjerho Buangelij fa^ y CQncludo, obfi^no, is“ niu* ^^^Oj '})t poHhac in perpetuum ßt tAtuin eßßcax ad obli^andum '})tpïtejlem 'Xierè yobii ilia be^ ^'^ßeia^qult;e parta meo fan^uine '^°l’is promiß me communicatu^

rum,

35^

rum j fis'nd J)Oi confirmandos^ excitandoîj'^t firmiorefiduciti^lS cert tore /Jeeabonainomnihui'^^' ßris tentationibtcs is ajfliblinni* buó à me petere is expebiaït deatisj'Videlicetj remißioneni catorum reconctliationen (Deojußtctam lt;ish(ereditate'\ii^‘^ intérim; donand^egratis onindu^i fjui certa/ideßatuuntjhuncmtii^ Satigutnem eßujum ejße ad fielet* da is abf orbenda ipjbrum ta^ iS hancfuam fidem yeroß^nAgt; culo hu ins noui Teßamenti, eîljperceptione mei Sanguinii^^ borant iS confirmant.

Ita attento LeBori urn fa^um e^icredo Euan^eliÏtarum locutionem qua^Mm inter Je pu^nare tÿd*

)ßd inter[è declarAre j lt;5^ ’gt;”iaw alteri lucem afferre j adeo ^'»icinnèj'Vt T)eo^ratia deheatur, ^f’ihoctanto EuangeliÏlarum confenpij mutua déclara» ^^anealiquanto teFliorum locutio»

Quare manenthæc'^erhain.' “»Uus diElis in luo natiuo fi'o/irio inteUeElu fianißca» ^'one: HOC (videlicet Panis jum porreEitim accepiftis co» ^iditisJ eft meum Corpus 3 lt;5* l^OC ('})idelicetKinumjquo(l ’« Calice 'Vobispo rreElum,bibitis) fft meus Sanguis noui Teftaj« menti, ex quo concludimus is* (rtdimus, eum, qui naturalem Pa» ^(nin Cœna, adminiïlrata iuxta inflitntionem j ore exceptumßn» ßiliter comederit ^ßmul etiam, comi»

comcdijß Corpus COomtniproƒ mortem traditum J ore excelgt;W^’ ßd myßico lt;ts* infen/îbili perfcrutabili modo, Et rHrßgt; eum, cpuï naturalempotum Cœna,ritè celebrata,ore exceptai’’* fenftbiliter biberit jßmul

• , lt;Sanguimm IDomini pro ß ßum J intra oshaußum bibiße 'Vtin mj/ßerioj modo, omnes p^ fusfu^iente isr imperueßi^(dd^

p E RSOä nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemh^ec rationi

A poßibilia ^K«T0aHTrfa'})identtif) mauere nos non debet j^tpropi^^ yeafidemderogare bis'Verhk'^^* limus, qu^e fatis plana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'gt;

cuaproferuntur ab eo IDominO) ^ui rationeßieperfonteßi^niß « museîijCuitts qualibußunqneß* ■monibu^ ßdes indubitata tut)

^iiy,cumßt ^ternus FiIim

Matris coceternum l^erbnm ^Ima^Ojtequalis Fatri inßnitate ^‘i^ignti(e,bonitatisjlt;jrp.ote»tiie, ^^^iautboritatem is* teUbnonium ß^oßicjj 0* doBrinlt;£ is* ^erAci* ^‘^iKnon ab aliquo Principe aut ^^peratoreaccepitj Sed ab tstern o

^atre Conditore Cœli is* jpalàm clamante de cœlo :

Üt'KC ^r'î)lTE,ric«tetKüt. ». krU,H«mea.

Verba loquitur eo tenu Temput, ^Jy^iSea bora J cum omnia diEla^ ißia is^e^ui ipßut ex nioeßo is i^y^affeElo corde proficifcnntnr, ’^^iminbnè '\gt;erifimileeîi jeunifi^ ^ylt;^yMninuolucris ea qute trade» ^^^Pßoluiße obß:urare^.

Qiâ h(€c Virba loquitur non ad

. j.

adJ^ul^tis tm[}eritum,cwfoltt^ fuit per /imilitudines

iti doEirinam fuam proponertf adT)ifcipulos j qui bus etiaWàfi^^ confueuerAt eus ipfits paraboltt^i populo propo/ita^s, feorfum rure, pr^efertim autem fcißitä^^^^* hu^de ob/'curtortbu^aut antbi^i^^^ di Elis,Qui tarnen hic neq^ ipßß* tunt aliquam declarationem. hoï^'^ J^erborunijßcut fecijjent bau^l^i^ hie y fl ea pro fi^uratis accepißß^^' neq, à S)omino reElius infiw^^* tur, aut aliam declarationem rum erborum accipiunt, tarnen ipfe non omifijfet ,fi'Vi'^^f* fetfuosEDifcipulos ea^terbaßf^* rate à f prolata j malè in propfi^ fgnificatione accepijfe.

ipfa etiam^ qu^ebis

■i-

r.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. • -

, conuincitnosy '^^tcreda» ^es fan« hunc T)ominum pro^rtè lt;(5^ ^^nmèamhiguè per figurai loqui

in inïiitutione rei noua, testa prim inaudit ce,quam ip [e

^M/eu nouumFoedm nominat, ^xociaÏ) A'poïiolis iujju Ma^ißri P^’gt;pa^ari debebat j lt;3quot; mandari ^^nibu4 Eccleßjs ipforum ^loce ['^^ftituendis, ^pt illud eodem ritu, ^J^m'que quot;herbis, fimili intek eorum, in omnibus publicis ^^^^reßtbus propter ^rauißimas ^necejjarias caufasj 'Xif^adfi^ '^^^nmnndi (sr abro^ationem mi^ ^ifterij Euan^elici celebrari cult;* ^iirent.

Em omnibus pints conßatj tn ^^nihus contraElibus, confœderAi^ ^[^nibus J trojisaEiionibus ßm^

z mam

mam curam eÿ* Mli^entîan heri, ^Derba in Uteris conlïi^ Huum in Formulis quam proprijßime 'vfurpentuT,!^ nefi^urù isr Tropis, afferentïbi^ orattoni pUrun^ aut obfcnr^* tem j aut ambi^uitatem , error urn lt;tsr dijßctiorum, misexpetiy 'Vtilli^yocesperßic^^ ßnt, quibusß^nificantur ra, arræ J hypotbec^e, ob fides ß reliquapr^ecipua momenta ^ntt* ui, in quibus contrabîits ipfi confi* ßunt nituntur i^quorwn ßulatione quot;vel exbibitione 'VWj, contrahentium, confirmarefie défi deli preeftatione promißorwn nord y ygt;d 'Vnus eorum appellart id conuenire alterum ne^li^entiwtt^ iuxta pabia et conuenta poß’.t.

Similiter 1(3' in Teüaineiitii

f^Tabulisj in quihns quifque con^ J ([nid de facîiltatibw fuis mortem 'Stellt fieri j confùe» (S' adplurimas Utes frau^ ^^^Uauendas interhteredesy necefi fUum eïf quainproprijßimis fi^^ficantißhnis isquot; minimèfi^u^ ^^iis (tutfiextloquis T^crbU illam

'^joluntatem Tefiatoris ^^/gt;ritni, '\)t certo isquot;fine ambigu* ^^atefciri poßit,quid dequaquere f^ri, quid cuiq, H^eredum uel Le^ è^ttariorii relinqui aut trddi dehe^ ^^ilt;t^'\)nusquif^^ eorumfihi certo ^^bllaaut legatabonapetere, (3^ ^“in fuum is* fuorum '\gt;fum con* ^^rtere, ijfquefecura, et quieta pofi fißionefrui i3* Utari queat,

J^nde amp;nbsp;hoc ^ifitatum eîl, 'ttt ^ivundocun^ di^fiutationes de am»

Z 5 bi^ti

incidunt J Utes tandem wit J non factlè ^imo rarißimetllt;* fcedaturà Utera^ft^àrecepta^f^* prietate Derborum in Teßamt^ii'^) nißali^perßicuce nbsp;nbsp;nbsp;firmißi^^^^

lt;2r induhitatte probationes rantur,qtUbuó planißime oßenß turj banc non fuijße mentem'^^^ '\)oluntatem Tekatoris, quam cabnla in propria ßvnificaW’^^ acceptaj eßficiunt j (3* tune etiam quam cautißimè qutcrß'^ aliqua eequiorßententia,qu(ep^^‘gt;'‘^ proximè ad '^toluntatem ris iuxta literam '})erborum dere '^ideatur.

Sedhie noßer lar^ißi^f^^^^ heneßcentißintu^ Teßator, f«''’ quot;yiellet nobis tantorum bononif’^ commnnicationem pojßeßiw^^'^

-----

in quorum acqui/itione cr Vm no^?w ceterna falus conßßit, ialibus yierbis 'Vfu^ eîi^quce omnes (ircumßantf^^ monent ac conuin»

,propriè accißendaeße, ^^ßolos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illaacceßß

I ßiCertumeritex ßquentibw

1 ntmTcHator ipfe Jciret eos ilU , 1 '^^rba^'Vt lonant^accepißbjisr poß '1 ^inneElionem 40. adhuc dies

1 in terra conimorareturii^

I ^cripturas eis aperiretj Lucdi 24. i loqneretur cum eis de re^no '1 j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuberet ip/os (gt;»

'1 '^'gt;iia,qult;eàMa^iîlro fuo accepe^

\ W,ßis auditoribnsßdeliter trch' \ fitrej feruanda mandate jßctit \ Matth.'y)lt. Î3ocete eos \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia^QV Æ« CV

\ mandaui vxobis: NiiHa \ ^«4W/çriHtwr aut le^itur blt;€c fna

ytsrba femel in S'acramenti tanti JnHitutione prolata

ßea retrciEïauiJfe,aut aliteri riudiii ^poßoli acceperant, expofuif, aut mtelli^i 'Xtoluilfe^ non perniif furw fuosT)ifcipulos tam perlen* lof omnesper pet uo errare, (JV* uerfts Ecclejias fiM in eundevr । errorem fecum inducerey ß ipße en Jua yerba f^uratèexponi 'tiolnl^* I ßty ßeutjuprd etiam di^um ef I meminimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Hoc i^itur eîl primumßn* damentiim, cui innititiir Fides td Confeßio noßraj deyera prfen* tia Corporis F)omini noHri

CHQ^STly quodnon luce ^tionis exculpßmus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

yerbis ydutboris lt;i3' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Tcdlatoris extruxbnus, qud !(lt;gt; accuratèi^f^nificantery^tdi^^

lt;«»» confenßi ab Euan^elifiis po^ Aa funtj nemo fine ma^na au* ^iiciadicere aut afftrmarepoßit, '\ierba : Panis, Vinum , Corpus, Sanguis, Edere,Bibe:i

in loco,tali tempore diEia, à tali,lt;i^ ad talei,lt;i^ de ^^ümferiaac tanta, aliter quam ^^^Iw^enuino lt;3* proprio intelle* ^liretinenda ist accipienda ejjè.

Et (^uanquam ajjequi hoc non P'gt;]J'iiinus, quomodofieri poßit, quot;ytt

Christi pro nobis traditu, manducetur, fed infeitßbili» ^^ilumpto intra os nbsp;nbsp;manducat o

tarnen claußs quaßy culls 1 ^tionis nofir^e, obturatis au* I ad omnem obieEiionem im* 1 ^ßibilitatis lt;is‘ abfurdorum, tri* 1 i’HiinMi bunc honorem '})nico IfrPa* 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^5

^iflro noßro^quod tißimus Tiohor f Matris y fciat, quid, quod^^ dicere, ordinäre tuere debeat: pr^etereii laudem lieritatiis, quod certißlt;’^'^ det, exhibent lt;ijr prteßeteA,^^ Je dare iÿquot;praßaturum proîiii^^^^ aßirmat, nbsp;nbsp;earnpotenti^e^’^

riam, quapoßit^ dare lt;ij mnia ea, qu^e fùo J^erbo expf^P i^recepit, quantumiiis yniu^^P naturae creatur^e impoßihf^ if* ^tioninoßr^ incomprebgt;^ß biliaejße^eideantur.

His ratianibtts acquießcini^i if* reijcimus a nobis omnes alit^ curio jas qu^ïiiones nbsp;nbsp;nbsp;fcrupilo^

ßas Scrutationes, qu^e animos bed Ilium tantum muoluunt in bitadones, exquibits ßt tandin,

multi poslea abhoryeantjir

,'\)elpror/us etiam ab Salntari Cœna abfiineant^ ^ndepernicio/am prophanitatem ^fecuritatem^ caufam multorum ^(trorwn malorum , exißere ne^i

n. Conflrmatio

^f'M'PTA EX CO

ftnßi Enan^eliftarum 0* Tault.

fiindamen^ ctti noßra Conßßio innitt^ iiicundus is* con^iam con^ Euan^elißarum is* ^auli '^l'oÏioliin recitationeDerborum, hitc Ceena eslinßitHta, ex i'^^^Hianimaduerti pQteïi;^ ^qs illa '^erba

'^erba Cbrtîii propriè aceepijßgt;^. quo J ex ^aulo liquidé aplgt;aretgt;r, dicit i ß non ab '\)lla bomine,ß^ ID OMINOaccepiJJèi qfiodp Corinthiji de bac Sdcroßn^^ Coena obferuandunt trâdiderd) repettt Euan^elißarunl poß aliquot annorum inta'naHui^^) conformi confenßt^ uddit ^efbis talem declarationenit eaperdpicuè intelli^i poßitj d^nqfcere lt;(sr credi '\)elle

Corporis CbriÏliin Cœna prdfr* ttam^ Et Ÿu rßi^ ne lierbà Cbdfi Hoceft Corpus

titej^, quo adliteram^ întellt^eïtA* tur^ quafi Christus ea pe^idcnti* Cantpr^edicdtionem exponi 'Volnf rit^boceîl^nihilaliudibiin Ctai^ P'jÎI 'Verborunt pronunciation^ ddejße^ dari aut accipi, quant D«»

^^^Corpn.5amp; San^Mnemjuum, ‘‘^ijuod necejjdrió requireretw f'^^fianttaj^anis lt;15^ T^int annibi» ^^iO)aut conuerßo in ßibfiantiam ■^rgt;ïKlt;i3^ Sanguin is Chriïiijicut ^^nacJn tradidernnt^ framittk

10. inß^nem dcclaraüonem. ’^^^i'orum Christ j quammeritó ^^^‘facimnSfisrtuto feipuimuff

induit: Calix benediórionis, bçnedicimus, nonne conw

’^unicatio Sanguinis Chrifhi Et Panis quemfrangimus,

’^°nne communicatio Corpo^ Domini efti? ^juibus dibîis docere '^toluit, frabium hoç gt;nbsp;diîiributum Tanem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS*

’^nbßantia panem, in Subfiantiafman« ) naturali modo ^ßcut dUof gt;nbsp;ßd tarnsn nequa^uamtß^

yul^aremTanem, äut'ii'iulß* I rem irreuerenter contemptè^^ furpandum j Sedejße talem nem,qui nobis multisyferumChh* ßi Corpiss commune J nbsp;nbsp;ßn^Ui^

propriumfactat,cuius manducati» onefiamus multi yerè Koivuvoiljar* ticipesj nbsp;nbsp;ßn^uliquaßpropriet^' I '

rß^^yitßcloquarjfruitorest^ dem Corporis T)ominici. | ‘ mui, Tanis fuhflantiam in Cfuni nonabolerij tarnen Uhm nem ejje iU, quo dißributo pto j yerè participamus fnur Corpore CbriUipro nobhtr^l dito: Ex hoc loco Tauli, Chrifli, HOC EST fö^r

ßc fretamnrf ytnequeMonachoW^

quot;i’rànséîementdtionemcocedamkn^ ßn^mtem Tuants fieri annihila^ ^ionem : l^eque rurfiuspermitta* ’NKïj nudanobiißmbola rei ab* fintisin Cœna proponi: ^ed ere* ‘liimui fieri ynionem Sacramen*

Corporis Dominici pr^efen* ^is cnmTane,fine tamen^illa finb* l^nti^Panis conuerßone aut ab* ditione aut locali pbj/ßca ‘^’itdbdi inclufione aut ajfiixiont Corporis ad dauern extra '\)ßum ^gt;fflitutum,Et tarnen talem ejfie D-^iwiem earum rerumßuxta lierbo* ^^'^fimfin '^ero 'gt;Dfiu Coenre, quot;ytt^ jCtbunc Eanem ore excepta man* dicere poßit credere ^deat, fe etiam 'yjerum Corpus Chriftipreefiens accepijfie man*' ^ßdjje. Similiter co^itetur cis* *^Eino, CM benedicißrfillud ejfie

corm

comunicationem Sanguinis Chfi* fli J hoc esi in '})ero yfufieri Viyio talem 'ïtnionem

Christi J 'nt qui J^inum, quodfilgt;* ßantiam fiuam non amtttit,of^ haufitj'nerè dicatur^srcredaW) *nerwnlt;j' pvtefentem Sanguintl^ Chrißi orefuo exceptum bibiß^-

Quod autem l^aulus fiäW^ huius cœlefiis cibi nbsp;nbsp;nbsp;potus'net^^

pYeefientiamin Coena,'lt;9‘non'sdii Canern eße tantumfiguramabß^^^ tis Corporis : Aliquot eiusdibläti^ ßantur confirmant. mum omnium requirit fingulari'^ ^uandam dificipltnam reuera tiani ßeruandam in celebration^ hitM Ccm^e j propter dißribuW* ^lem 'videlicet rerum tarn prtt^^ ßarum^ adeb quidemj yt aßirrt^^^

ad indicium conuenire^ graues pœncts accerfe^ quod banc Cœnamjinqua. quotidianu^ cibus üf potus^ Ca;terii Sj/mpoßjs y apponi^ ^^^yßd Corpus lt;7* San^guis Chri^ l^’cuni Pgt;ane cr T^ino communica* ^^^)Contemptè tsr indigné Jyabeant '^fnrpentyis' quidem ea^ pœncis ^^^'‘''^(^pr((Rentes/entiricum multo^ liiblu, icr quertilationibus te^ J cum pefiilens lues in^rue^ ^‘h qu^e iam aliquos ex fidelibus ’^^^npferit y aliquos adhucin le^ ^^^e^ros et moribwidos detineat, ‘P^'^ßt posna irr euer enter lt;19* indi* tracîata buius Sacro/anFlæ ^^teyin qua'\gt;eru Corpus lt;srSan* Chriîlicoràm preefentis y'^erè ß^ibuaturydatoits'/umpto

y ad quant tarnen ipß ac*

^70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„

^ccurrerint nonaliter, qtihiß ti» 'inerusT^ants,'}}t in alip conuinip apponeretur.

Id'ytero multb clariii'S ac nifeftins teftatnr leuerißitna pï\emonitione, cuminquit: cunqj manducaiieric Pant’i” hune 3 Sc biberit Calicem mini indignêjreus erit Corp®^ ns amp;nbsp;Sanguinis Domini, eïi, d^on folum propter autprophanationem (Panisiîtb^^ ni reusßt iudicio,etpœnis lt;Sedquia Tanis hic comminde^^^'’ corporis Chrisii, quo dato d accepta Corpus Chrijii exhibd’^t lt;iS' accipitur,ßmul ianoinim^i ß

t3ui manducac ÔC bibit m J gnèjiudicium fibimauduca^ | j

non dfjudicans CO PyS DOMINI.

dijiidtcam ft^num, lym^ ^duin, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Corporis, jcd

S' bhpiiit f quod Tane 'fio dato lt;7 accepta, '}}t:re exhibe» ^’‘i'ctaccipitur. ISLequaquam smm ßutrum illnd tudtcium diumum J^^icomedît, qui nudum aut ftm» Tanern indigné comedit eo» 'i^^^dutitur (Qi^nquam lt;iytalis y)t CiCterorum omnium donorum, Td)eum offendit, '^ptenis di^ntis e^t.) Sed qui in» ^‘^nèpanetn hunc comedit, quem ejje Corporis Chrilti, ‘^^lt;^)iideo ipfum Corpus Tiommi Tane datum nbsp;nbsp;acceptum tbi

^!i,^^ofcerejlt;i^ dprophano ac y)ul» pane dl feer ne re ac dijudica» ideSi^in iußnitum^priejiantio»

rem

31^

rem ac noUli orem ^fcam extßU re debebat i is bauddubiè tudi .noii ßbi manducat bibih,

Ea etiam caufa eîlj quod dili^ ^etitia, tanta îmo jènerÙAî^ I Jtng-uîù mandat,'yft manducat^^^ hunc T^anem, autde Caliceboc bituri, Scmetipfos probenn^^^ eîi, explo rent atq, examinent ma cum diligentia t Qualeni acptumpbiinhac Cana dad ißiment, quidße accepturosjß rent, quam ob caufàm accedä^'^gt; et qua ratione'vfurpare exbH’d^'^ atque accept am efcam'})elintß^ 'yterbis Chriîli Saluatord ac mini fui çredant^ ^hoc ibi rant lt;(s*expeClent,quodpritid^^j ter quicri nbsp;nbsp;expeCtari m CeeH^^

'Oßendii: entm

lt;3^ mmducaÙQWtn ^'^flt;ilu,brem,4cfalintawn

'yf/HT^etiiir 4 lt;3^ Corpus ^onu'ni dquaicctur,lt;r cwn po^ ^^J^ntia^boceîi^fCQntritîone lt;3* fi* dentç et innittnt^ 'y^erbîâ pra«. ^^ßianiiin inßihittQne: compte* W^nQuod pro VOBIS da« (3c, Item cum tecotdatione et ^^fiunciatione mortis 3)ommti iT fi'i^ibu^^p(sn(tentta talt di^nisj^ ^^cipUtutüC manducetuts

^edcpuï indigné de hoc ^ane ^^'^^^datihoc eïbi ^uinihiluUud ^^^{ibto^hunum^fimplicem tiut nu* fernem {e a,ccïpete atbitte* cQ^itetj, T'^xnem hunc ko'« '•^'»'«^effèCQrpotit ChtiÏii^^at^ ci* m hunc non ma^nifdciat dUt ^^^^^èperpendatJeUi'tft ipfe loqui*

lt;t 5 tur^

Zar, Corpus Domini non dijiib cet: eum ad/irmat maiiducationt huiiis Tanis y qut'^erè eïi commua rncatio Corporis Christi, iudicium Jibi inandticare^hoc estypcmascßf* poraLs internas accerjere i:7 trahsre poffcjCo ipjo^quod hoc î)o* intm fut Corpus cum fraElo re^o Tane exhibitum etacceptit»^ nondijudicet j ISlon ingenltsd^' Jaurt loco habeat /ed iÙa propfj^* nitate ac lecuritatCj i^nontim^ quodammodo aJficiatj^jconKt^^' ptimrecipiatyacß praeter Tane»^ nudum quot;yiul^arem nihilpi'Otf^^ adejjct.

Ex bis 'Xterbis ßatis intdli^‘ poteîl, Taulum in ßmpliciß^'^'^ 'Verborum Chriîii intelle^v, reu^* renter acquieuijje, Eaque lic ßantialiprsejentia corporis

»

^tia Cerna intellexîjjè cut teßi^ nonio firmiter inniti dehelt;i nuifiÿpojjùmui, cum firib affirm Wja Domino fe accepifie (orinthijs tradiderit. Qm tpfa ^rotesiatione nobis perßia/um ejji ipfius declarationem cum '^(ïbis Christi, injîituentis Cas^ ^‘^nijCon^ruerc^, •

ni. Confirmatio

't COlaSEN.Sr ^E. . tufiatif inEcclefiiLj^

Ertia noftra ratioj eïl confina fusac tefiimonium antiquioris ^lt;^defi(eCatholicce j qu^e inde ^byf^ofiolis lt;7 horii difciimlis ’^'^ditoribu^, yoce Euan^elij '^bi^ continua quafifirie col» a 4

ƒ

le^\t lij*propa^ata eH. Ex lucide animaduertipotc^l cem 'Verborum Chridii intell^^^’’^ de exbibitiojie is* acception^ fentisCorpork Chrißi infitcTi^ na^ab^poßolisiirborum puits fubindein. Eccleßa tradittiJi^gt; ür bis qui ad Eccleß^e ßicietät^^^^ recens accejßerantj inßilUtwnld I nbsp;nbsp;inculcatum fuijß. Cuius rei

ßin't excepti one omni maioresf^ß cipui 'ygt;etußißimi in Ecm^ i^criptores ij* ^oEiores, 'Tpna cum ceteris doE:rinlt;eCb^ß‘^ iicearticulis j hicquoq, intelledlt;^ deßicra Coena , aliquot ßculii Eccleßa retentus ac conßruad^ ßne corruptelis.

Et quanquam aliqui inter E:ores iJeteres dißimiliter ^e Articulo locuti ßuntp^t ßupr^^’^’

^monitfmut Et aliqniin locis ^'^ibiiftiamacformis loquendi ^fip/icontrarij ejjè'\)idcntur : Ta* teßinionia eorum omnia ß conferantur nbsp;nbsp;nbsp;'^nüußu»

^ßijue obfcuriora di^a ex ijs locù ^^dicentur, in quibns ex profejßo

Ca'fia Domini loquuntur ; Cer* ^'ßimume^ j nun^uam euinci aut ^fimdipoße, onines eos, aut ex hii fltirimoSf^elcertè ex omnibus aut flwimis prtccipuos fhoç fenfijße, pfobaße, aut profeßbs ejße, quod fi^mento Transfulßantiationbs,

Cr J^onadd aufifunt ho* minibus obtruderCj dicentes^ Ea*

in Cana nuüum fuperejß;

gt;^Ht qnod recens aliqui finxeruntj propu^nare ceperunt, Eanem ^^ntumfi^num ßmbolum aut fi* ^P'ram eße Corporis abfentis^quodr

ns

fold fide Christum ad dexWA^ Matris intuente acct fi poßit debeat ; Sed perfiicuè ex fcri fi eorum ofiendi ac demonfirari fi test, eos in ejfeEiu banc ifiam ii( Jubfiantiali preefentia Corporis Sanguinis Cbriftt fententiasn cuijfe ((S’propagafi'e.

Id '\)erb allep^atis omnibus o* tnnium aut /in^ulorum tefiimonip iS' fcriptis comprobare hoc loco.f nimisejjetfuturum itrlon^umlt;id t(edio/um. Sed cumab altjstcfi motiia ilia, ma^na diligentia il fide optima collegiapaßim extent, ad ilia ipfa /cripta ac congeriem teltimoniorum, Leliorem remit» to.

Summatim tamenex'ïseterur^ SDotlorumJcriptis nbsp;nbsp;nbsp;telltmonijs

ho6

319

kctiih^uam^rohatlomm fènten^ fidei ij}forum de pr^efentid

CorporisZfT Sanguinis Chriîii in Cfena commeinorare 'Vrr? pojßi^^ mm, illor omnes, confenftifummo ijdulcißimo J ma^na cum ^raui» Ute, circwn^pen:ione Teueren» tia de Coena hacloqui amp;■ docere^ M quidein, 'ytt interdum Ele» Kenia coram Laicis Cateclru» nenis'idxnominare außnt, metu» ^ntes,nei'inouitij isr rudes audi» ^nt,îgt;anem Etnum nominari^ ^^‘^Ur lilas res’Vßbiles, nihil ali»

l’^Ut,q{{!)(jI,I Ej)iphagt;do i^Thed» ^ßto conîpici j}oteïi:.Tnterd/i ygt;e» ‘^'^^liaßi attoniti exclamentyudmi» utione ineßahilis hdyflerij, quod

'bei Corj)us amp;nbsp;San^uineni purißimwn , cui 'yiitam

inimor»

immortalitatemteternant çgwM nicauit^iCr in quo a4dey.ter'^ lt;etiï‘ ni Tatrk [edet ini/JurtßimK rnifèniinù nobis, in çandum ac bibendd im^etMey idm ar Ba ßocietat^ ßje nobis r? ér çoniun^er^ di^ne^Wj^ 'Vt cordibiis nojlBs (e babitaturtini fromittatinonfoli^ni inquit. E^bçf, per fidem^J'^'^ Corporis /'ui manducntione:m ritualem ; fed corporali eii.am «»i‘ iunFiioneypot^x. Çyrilïo mani/efi cßendipoteïl^ p^r communtté^^ nempr^fentis. Corporis CbrtsU Coena,qu^fit,datolt;(s'accepto

' '

adeo illis doErin^i pr^^fentia, Corporis Çhri/i.iin^’^* na fuit indubitata,), ér promiß^^^ quo^ multitudini nQta crfiniiii“'

Örthbi^

’^oxi Ecclefiarunl ^Qciorei

fra jîn'ianos 4ut Entychian^^ p^^arerit fimiUtuâiïiei dYtgt; ^umentaàffr^ejèntid 'Eànii natUi^ rdlk lt;($' Corporîi EhrlWi in ^no il»

Cfsn^SacYdmentOfmutudti fint^ ^iluiptoHafcnt ^^ij' dccldVdYcnt^ '^^ii(inè)n dudYUnîfîdtuYdŸMU jicin 'f'na^er/o’ndfDomininö/lri ÎE» wptdatd^ , nbsp;nbsp;nbsp;,

mdneat^fine conß» fw.

^ïietered hojies nomtntf ^i^rifliani^eddem de re teßimonilt;gt; ' ^in prabent non tontemnendumy ^rt^fhiàni hanc Eccleßdrum no» firaruniy de mdnducatione yeri ^^rpbriifii^piniptid'nê Sdn^nmis pr^fèntU Christif ^udmin Coenâ ^‘ito^dùCépîdTdfie^f^iHQfic^ 0

ŸÎdl»

ridiâmus. nottßimam, contint nißimam ac [danè indubitataifi fniße,ettam in 'yietufitßimii de/IJS quicproximè [gt;oît relnï'f^\ ■ dionem a/cenfionem ^oinini

noFiri 1E Sr CHQ(ISri,ß^ culu aliquot cotinuis colled d

' ab ^pojiolis hornm lit.

Cumenim aliqui Chrißia»’^ rum bodes^qui acerbißnnedoS'i^* nam Eccleß^ oderaat, (S' ÿarefunditus conabantur, tentarent,quibus Imfieratores^' manos,(S'alios in prouincijs ^idratiis incenderent, (S aJuef^ Jus Chrijlianos incitarent,notA'gt;^* turn, ''^t propa^ationem Emii^^’ lijimpedirent in /uisregnis, Sd j y thane nouant dodrtnam opprimèrent ac delerent : Inteft^ teri^

afrocef accufationcs, hanc criminationem isquot; calumni* ‘‘'’i tetram Im^eratoribus is alijs

inflillabant jquod Chri^ ß'wi in conuenttculis illis elanden ßnis iS nobîurnis J Scythica ini“ ^^initate carnibiis humants ygt;efce^ '^^tur J is fan^uinem humanum propinarent, ritu

inter Je tanquam ardenttßi» quot;îo yinculo luramenti inirent ac ^^^^ßrniarent, is frat cm am con^ quot;^nliionem atque auxilia mutua in ^’‘^munibuspericulisßbi inuicetn ^ßniitterent , Qi^ conjfiratio ’“Hddubiè ad fditionem JJ)ecla* % is data occaßone j atit rerum ^^endarum opportunitate obla^ Janderneruptura,iS bella hor^ '^‘^ibaparitura ejjet.

Hane faljam ac ymenatam r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crimb*

^^4

criminationem et calumniamhaü dnbièillce Peiperfumpfermit concinnarunt,ex yml^atis (stP' hlicis illii fermonibits, pit inter Chriilianos notißtmi, indiibitâtt, lt;5* publica quaß confeßione ceh brati tune fuerunt Quod in congt; greßibusßiis, quos propterTj/fd^^* norumßeuiciam ac crudelitätei» perßecutionii^ non interdiu, aiiti’^ locii condpicuis publtcUceldr^' re audebantautpoterantfCelcbront' tes ßacram Sj/naxinpgt;Derum Corß lt;isr 'Toerum San^umeniyCrucifiyei^ refufeitati ^Dominijui oremnn^'^* carent lir biberent, Eaq parin’ rum illorum ßumptionCj /idetnß' am bejteficia Christi aniple^^'^ temjConßrmarentj ct^ad dileiiionem concordianifr'^' ternam,omnes confeßionis et

1 ■ '. .

^^^fociox ohli^arent J sxufcitait

quaßobß:rin^ercnt. Qms [^mones publicoi Aulici calum* '*^^lt;^iores ponied deprauabant^qua/i humants quot;viblimis , fe* conßlta inter fe aßta» coniuratione abominabili fifitoniun^erent. Cuitts calumni^ deprauationis nec caupmij nec P^fitextumautßeciem'^llam ßmilem habuijjent, Si Chrißia* ^^'^nquam hoc ßnßßint, aut de ^^^^afuaßarßßnt J Qtßd in ea aliud niß ^ßanem J^inwn ‘^lt;:ciperent: quaeres ceu SymboU ßeßerte Corptt^ Christi abfens^ ^ßt^^uinem eiu[dem tantmn l^ßnficarent, lt;;s'de morteac Sa^ ^dßcio Chriïii per ß^uram ac ty^ quaßjßumentes commonefa^ Krent

h Hh

Hic tarn daleis coiißant Veteram o Riorum iST totiih Ec* clcßfc Orthodoxie confenlui Cclyer/ecutoruachoßiumnoMin'i Chriïtiani teßinionia. habet no» ob/cura nee amhi^gua,p(eter raßmdamenta ij' rationes, antea ex yoeriSfperßicuisßnmoti^ lt;2* con/entientibta ChriEti) E»* an^eliïiarum «ir ^anli '})erbii te citauij conßrmareßententiam «lt;’’ ßram j ti^/facare fluEiiiantes »gt;»* mos debet etpotedl. Oßenditenn» perlj)icuè J nihil nos in Eceleß»gt;» nouHnueherCj édita hac Coiifeßi^* ne de Subßantiali pricfentia Cot* poris Sanguinis Chrißi, dicimus oreaccipißtnnptoijb»^ ßo Tane isr Kino htiins Cœnie xta inßitutioneni : Sed eani not fententiam ßnare ac proßttfh

^'«»1 Chrißus dominus ipjè äo» tn inîtitutione prcecepit, ^^oßoli ßc mttllexertmty ^acccptam ab i^/o ^Domino in propa^^arunt;,Qi^ni Eü» demceps diuerfis tempo» ^‘^u^aclocis conjentientes repeti» Eatiliti perßicuita» diEwn est^declamuit, ^'ni^poÏloloruniÓifcipuli 1^‘l^nntesS'anEi et Ortbodoxi ^a» ^ßconßanter tradiderunt’.Q^m ^^^%'})niuerßa Eccleßa Catholica ^^rtbodoxa '^fß^, ad tempora, Ca* confeßa eit j nbsp;nbsp;nbsp;credi*

^'^^onßantißinü j doneepoß illa ßnualefcente fuperßitio* ''^^)^fubito ^manorum Eonti* kam nbsp;nbsp;der IC or um potentia

'^^ioritate in immenßum auCïa^ ^^'msßbßantiattonis ß^mentu,

bl iS*

^88

CT aU(€ abomtnationes

ulusjEccleßdä compleuernnt, Dt^uerunt, (Decretis impßgt; 'ïgt;i et/upplictorum criidelitatt,^(* fenß et confirmatipußt^ ad f^iri reuerendi optiinè {D.S)oEiori5MartmiLntberhf Idola, (isr ahußu,s illos horrdi^h taxare Ils' exp lodere coepit, T)eo itiuantc is benedicente cum impurißimis Monaslide j Hrinx fec 'ibtts ac quifquilijs, ( Eccleßjs IS 'Scholis harum reßo' ' num féliciter expulitjEt ^ubßä» I ' tialem prceßntiam ac manducati’i' nem Corporis CbrEli'^ qu^oreßl infacra Caena, retinuit, lseo»tr/t Carolofadium is huius ddi/ciß] los)defenditacpropu^iauit. nbsp;nbsp;I

ipfaßntentia y de yera prft/.'/f^ Corporis etiam exp/efa ed 0 /

^'^^rolata m ^{n^njlana Confeß ,quce exhibita eït Imperator» ^tatibtts Imperijjamp;in Apo» huic addita j ^uam 'ïitranu Vir ineompardbilis (iir »n=lt;

ïgt;. T^hilippu^ Melan^ compofiiit. Eadem fenten» etiam inde '})ppiie ab ^nna

*5^0. in omnibus Ecdeftjs ^lt;^holis Confeßionem

am^jlsÉientibui , S)ei benei» ß^'o confianter conferuata h^agatafuit. Q^nifententiam ^‘itholicam Orthodoxam^ nos

proßtemur, S)eo cle» menter inuante^nuiiquam mntabimus aut ab»

ijciemus.

b^ nu..^

niL Acollatione

SEN-tentUj Dtra tutior^ firmior.

Y)'^ÆTE^ rationes jument a tam commenior(it‘i) nonparum nos h^ec quoque cütil^ monet: Qwd collatis yitrin^J^^* tentijs j 'gt;0idemus^ i^experdn^^^ ipfa nos docente co^nofcimH'h^^^^'^ Jemel à ßmplici Jententia Ifer^ rum ChrEti ad^loJJemataiU interpretationes ^tionigyAi^ ' plaußbiles dijcediturj Etßh^^^»* ^uandiu quidem blandiuntuY jßsanimiSj'tT ornari ac pinß ri eloquenti^eflofculisi^ aelitiß tiuntur j yfrchiteEos etiamß^^ inani fecuritatis perfuaßone âH* quantiser demulcent, 'Vt

'’^VtlßibeJJ'e exiflimmt : tamm ad ^tremum, cum yierbo -Dei colla» ßerio examinatccs illas con» interf)retatitmculas non (nn/ißereJèd concidcre «i^'eua» ^ßere.

Ctnn enim qtMritur : ^eElius îttïtiuSj imo (Sf tutiics fit^ ‘^jjèntiri credere fapienti j lie-’’’^btjejßcaci omnipotenti Ora» ^’‘nUy^teternoaterni ^atris,fi» ^^lißimo ^demptori ac Saluato» ^inoflroIESb^ CHlt;^STO, quidem in ijs fermonibus ac qute paulb ante mor» inter dolores acerbißimos^ lt;(3* ^iiiiddubiecumß^nificatione ani» -ar dentis lt;3* ßerib omnia a^eii» ^^pronunciauitjinßituensacjan»

Sacramentum Jalutare,ne» ^^][(trium iS* conßolatione plenißi^ b mum,-

rnum, Quod adreditumfii^ d um nouißimunij feruari acceldf^ ’ ri '^iolutt : Tis his cr^o 'herbis cum I qult;(ritur, rsEliuó ne tutiush^ ( credere hisj recipsre ea [enfu h que intelleEiu iilo quo ab ipfo nunciata di^a/unt^quoabJ^ h pofiolis recepta intells^a)^^ b Euan^cli^is ^poßolo perßtcue lt;ijr confenttenter p. fermé ijjdem recitata et de/cri^) 4

Eccleßa deniquè antiqnißim^ 15 isrpurißima conferuata acdecU* e rata flint, Etiamßfenßiwnsxt^f* P nor um iudicio^ aut rationis noßr^^ lt;1 captu 'ac lumine comprehendi, id h ß^uris Geometricis incluß 1 monßrari non pojfunt j quontod» lt;i eataliaeßßj aut fieri poßint, qui* i lia dicuntur: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

quot;ttero in articulis iSquot;nt^»' ’

P , . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. m

y fidei 3 nbsp;nbsp;nbsp;captum fapienti»

^^^^Hmanamexceduntj Et à fob ^^^^3)üd)ominonofl:ro lESl/^ immetißi bonita» ^^ntèjfa^-A, ^ts'cwn hoc mandata ^'’^^ofita fnntj'Vt FITgt;E accio l^tur J non 'vt intelle^îias luce ^^^Jficiantur lt;7 exhauriantuï iufliusyauttutiu^fit y nojlr^e lumen in confiliwn ^^^i^ibere'yyft quæ ipfi non ^identur tonfentanea aut 'yterißmilia aborda isquot; impoßtbilia, '})el ^^’jdamuSy '})el aliter interprétant ^^i^S'^loßarum concinnitate mob tam diu formemus j donee, '^^nßmilia KaraÄHTTh is' «PtwaT«'Y/=lt; ^f‘^tur(^tioni humante yqu^e a^ ^o^ui yerho iDei dißiculter fefubt isin ^oce diuina^Eiricis ^'^^d^ißrte poteßatem fibiarroi^

5

?94

J (3* (îiutnas patefa^îiones J^wncaptum lt;iynormaml'Ult;^^^* apt are lt;r infteElere ceti biam re^ulam conariaudet.

'Talibus interro^ationd^i ctim interpreter illi ac glojjiirie^ ^ruditarum architeB:i ferto ^entur J euadere ratione nullapf*

Jnntj Sed confcientice propria ßimonio conuiFli, ß modo 'Verita^ tem dtcere ex animo ^iolwityfaW^ ac concedere cogunturj Multocß reEtiuf J iußiur lt;iy tutiur, credtïf

nor aßentiri ei qui ConMtoï

Confernator lucir (y faß enttee ^tionalii : quam cœcutim» ti, lt;sr infinitis modis lan^uenti Q^tioni nodlr^Cj ^rtepirttm cum Laumen illud rationale etiam tune

ßmtwn fuerit cum natura homi* nis intt:^t‘a adhnc erat, Cjrfuas ha* bucrit

, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?95

^ntyeO’f^àd modumcertnm ^^^niinat({4 metas, '^oltra^^udsß Eendere non potuif.^oîi: lap/um '^^^‘oprimorH Tarentum etiam tee cali^inehorribili ohfcue ^^tum lt;7 deprduatum ßt^ yt 7iunc dolorptimii Derè Taulw die Corinth. 2. Anima* homo non percipit ea quæ

Spiritus DEL Stulticia I'htn eftilh,5lt;:; non poteft intel* I'gere, ■

Chriflu^'gt;Dero contra jDtS)o^ infinitafapientia nbsp;nbsp;poten*

^‘‘^(xcellens J 7ion Dnum tantum fed inßnitos habet ^quibus r'^^i'eeapoteïl:, qu(e fe faEiurum htafiaturwnpromittit J Qua '^^^da.jinita natura fieri aut pra* »^‘^^himonequidem luce naturali ^^teata intelli^iac comprehendi pojfiunt^

pojjûnt. Quibuftti rebus munt eßjCreaturas rationales ditori ßiOj^t foil fapienti nipotenti Tiominojac Conferudt«^ rifuo fideli J r ener enter ajfentifh acßnehfeßtatione ereäere 'direLji

Quarè pui glsßii Ulis id ’terpretationibus concinnis inJn^* acdeliniti J a ßmplicitate Iperb' rum Chriîli difceduntjfu^efenW^' tiee certitudinem ac Tr^H^oipo^îixi/n^*^' lamhaberéaut oßendere confiât' tem poßunt. Q^nquam enim^^’ metipfos gloriofa certitudinis plerophorite perfuaßone aliipii^^' diu titillent is* eßerant j Tamei^ nec durabilis eîl h^ec perfuaßo, 'd in dubitationem is* incertitudi' nem tandem deßnitj^uando

597

, ^poßolornm (is* ßquem S)oÊîorum Bccleß^e antu ^’^‘ßi)ni€ispurißinflt;ef recentibiis Werpretationibuó nbsp;nbsp;interß

^ßimiliba^^ opponutur.jaut quant ^’^ißmetin tentationibna is* dit l^^tdtionibui Confcientilt;e hcerent inani illa certitndine dti» b‘tare qs' hac co^itatione is*flut ^^atione animi an^i lt;s* lir^eri ^^flflnntjflubijciente ipßs propria ^^flcientia: Ejße yerba thru ß'^P^ßicua lt;i5* certa , ejße certam ^^lanifeßam ^poßolorum is* yniuerjee ßntentiamj videlicet crediderint iS* ßa» ^'^^dntcertiflimêy aliquid ampÜM py^ter Canern iS Trinum in flacra Coenaexbibert, manducari iS bi* ^‘:Ipfosyero ^tionis pro priât lgt;idicio çSquot; tnfünhlUfOßßnjie tation^

?98

tationeImpoßibiUtatiSjautah[nrgt; cl o rum temer èinduHof ac Minu tosjhtec omnia ne^are jCaque tntit audaci contradillione Cbrifim’^ Ü)ominum /iiwn mendacij (in^^ dammodo arguere, quaft w promißi Corporis ac San^uinii Jui prccter ^anis buccelUmydni

mt bauÏiulum nihil in Cxnä iH^ facra exhibe at..

Hac er^o dubitationc iÿ Cluatione Confcienti^e, ortaex4‘ ßduis Ulis indefinentibui ßutationum tumultibns ,iinos‘^i' fert interpretationum nouitdi C •})arietasydum '\ii(€ omnes turacpertentantur J quibiti fieri ^ationi fapientU huinigt;' poßitpptfemel animus turjtutißimum eîljfimplicitet nudis Chrifii 'Merhis acpiieß^^’

hiiißnodi co^itationihis ad» dißutatricem ^tionem /e* l^‘irmare,pr(€)nunire eri^ere : ^de^o meipß: turbo macero.

yuirendo concinna^ interpréta» ^^^nes'Verborum Chriîii ? quarum. tarnen ita tranquillam l^ictam redder e confcientia meam , quin audien^ fibi opponi '^^^l^aChriïiijVioc eft Corpus •^eum pro uobis traditû mitaf ^^lt;3‘concnti dubitationum fluEii» ^“^incipiat. Qtdn dlu potiu^Md» ßiruma^nofco lt;iS' “yieneror, cu» '‘•^yicrba nee obfcura ßint^nec am»

quibiishanc fiiam Coenam f‘^gt;ixitjCum quot;\)idelicet inter cœnam

loquatur de Pane, P^ino, ^^rpore lt;7 Sanguine fuo,lt;ts‘iube»

1 manducaredS' biberejHlt;^c y’^^^pojjùntintelli^i aut declarari I - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliter,

400

aliter'\gt;fitata loquendi tiopermittitlinguarum uni quot;vfui poßtdatjStcutilt;t^ ah /' poßolis tota Eccleßa multis fèculis intelle^a ac ratafunt. Mandatur

ßngulüsj 'yn comedant lune J Et quidë cum bac additions ejße id J quod manducetur, Cotp^^ Chrißipro nobd traditum. datur eodem modo lis* de Calic^ß^ '})inum in Calice bibant,additu aßeucratione, eße id,quodbibaWi Janguinem noui Teßamenti,q^ S)ommiis lt;ts* ^demptor omnii»^ Chrißus TESE S', in remißiont^ peccatorum pro omnibus gulis eßuderit. Hoc autem Coi^ pn^ manducatum, Sanguis Calice hauîlu^s accipi debet täiij ^rtißimum pignut, quodon^m^

40t

/insula Chriîii beneficia,quæ fini traditione lt;is* obla^

) lt;5* Sanguinis ftii efipifione ^fifiima promeruit acquiß=^ ’“h ^euocare in animum 'isr obfi^ ^wfingulisfumentibus debeat, d)ominus inquit: Hoe in mei commemoration^

biac cum planißimafint,'^nil ^^'niïlÛQbfi:at, quodfienfibiis ex^ perctpere ,aut iudicio ^ßa^ ^’ontsmete penetrare copreben^ ^(renonpojfiim, \QMmodo fieri

yt dato lijT* accepto lt;Pane i^ino, Corpus Sanguis(Do^ •

^ini nofiri Ie fit Cbrilii fimul de^ ^^fjdcmanducetur.

Terùm cum 'verba hæc proo ' ^'tndata nbsp;nbsp;nbsp;dilïa fint ab co, qui

c optimè

402

Optime nobis omnibus 0ßn^ubi j, cnpitjqui tantonos amoreproft* cutus eïi, ytpropter nos isr pro* pterßalutcm noßram exfinti eetet^ ni Matris e^reß in mundvti hunc yeniensßraßlemjmortakin, rerum plurimarum indi^nni ’ carnem noßram,hoceîlfCorpusiJ animam aßiimere, caro de caï* ; nenoftra,osde oßibus noßrisßert non dnbitarit, Similis nobis in nibns,folopeccatoexcepto,Qiâiet , nique hanc à nobisaßumptnm csï* . H em fecum ad cœlos '^ßq euexit, eïi 'y)erißime (Cternus IDei pariter omnipotens, ODcraX jiSquot;^^ ßrua ndis promißionibus fui5ßlt;^^* lisacconßans, cut in alijs quoil^^ articulis doclrin^e, ^tionis nlt;gt;* ßrlt;ecaptum.et intelli^entiam ^ißime exuperantibus, injpoß^ ' btiita*

IT

‘Ht/item prlt;£ fè ferentihu^ non credo ohtempero:

'j^^e,wnißisdiJJmtiitionibuSf ^^^‘^^ninhocarticulo ipßm 'Derbûs iTj'^tionem curiojam ^i^jeqnium fidei cal)tiuabo

bunc dextruin /candali* à yerbis '}}eracibugt;s Conditorisyi^fideo ^demjtorù mei lE’SV ^^^ISTlme abducere conano eruam 'ij' abijcianty lufcu^ ad Ccmam banc accedam, ‘^Itero ßdei oculo incohimi in ’^ßi^aefficacia omnipotentis Cbri* J^‘^ommimeiintendamy lt;1^“ cum ^fi^n/iom obedienti^e reuereu^ débita:faciam 'is' credamyqute ^ffacereac credere .^ominu^ hie ^^^ty concerta hac ce,rta fiducia, c 2 nulla

4^4-

nulla me fraude aut impoßtitA i tarn Deraci fidelt S)omtno cip cumuentum iri, cum audiam citivi coelum terram tranßtura efh quam yllus yerborum eiui intereat.

dd^ecßfacer emusßne ^lla tin* ' bitatione ßnguli abfolutioncii^ hanc audituri ejfemus^atteîldntt earn propria nofira confcienW-TclATt TJBI SICVT CREDIDISTI, VADEiN PACE, ./dtqita cunif i ducia leeticia magna adI berrimam Coenam hanc accedere, ( noffyifurpatione eins recreatedC I confirmare'yitiUterpoJJ'einus, Cagt; j teris intered '^acillantibus lt;t3* aiu j xièfludluanttbuS)quiomiJfa'\ieïgt; i borumßmplicitate,curiofè omnid j dtfquirunt examinant, ijocd* I lo Jinifiro fuo leuiter in 'Verbd I

Chru

4^5

ChriUf intendunt, dextro '^ero ^tionii etfapientite propriæ ocu^ ^bfipoßibiliiatem Âbfurda. ’ndeconfecjuentia j amp;w£§ contuen» plnra, mueniantj reß» litintj à fumptioite pr^éfentis is abhorrentjlmó etiam ex* aliquos ritiis inßrti* ^^itaferre neqneunt j quæ reue* y(nti(e lijT tSraeJag canfa tam olim »I celebratione CoeniC IDominic^e '^ßrpatayalicubi retinenturj qua* ^‘(ijuntf Candelce in célébrait one accenße, yeßis Sacerdoits mimdior ordo 'ij' conuenientes ißasin adiminißrando adhibiti; fit Canti lenajcùm latinee tiim^er nanic^e^ ara lapideaj imagines f^ur^e aris impoßtcCj Patina (^ahxargenteus, lt;(j^ßmilia, qui* bits rebus indißerentibus adeb of* c fen*

40 6

fenduntur ijfforum aliqui, malint à Cœna l^rorfui ab/lineï^j quàmeam illis in locis

^bi aliquid ^riorum ceremoni^^ rum in ytl'u publico remanßt, profeßionent de ^Dera prcefentt^ Corporis Chrißi in Cœna aliplt;gt; modo teßatam faciunt^ camp;ntf^ qua^ ceremonias'alicpii ita etidi^ acriter pu^^nantppt easexiflimt^^ tanto Jludio zsr impetu femel turbandiis eße ex Ecclefp omni* bus, quanto rex E'^chias NE-* HE STHâ H appelldtüÆnt» um Serpentem Hoßs, confrablnm abokuit, cui manifejlcî IdoUtriii (tudent comparare banc quarwu dam plane indifferentium cete* moniarum, minimè ßiperßitio» fam obferuationem , quam ini* quampree^-duationem hquot; damna*

tiOJKin

^40?

harum Uccleßarum, illii ^^^clementeri^nofcat.

V, Ratio fumpta

■^'Ü EFFICACI01(I conlolattone.

confold^

tiones plurim^j pHlcherrimæ'^^°^^*°^ ^ßicacißimie ab his nobis

^^'‘piuntur, quot;^iel certe labefaEian» qui pr^efentiam Corporis in Cœnatolluntacnegant, caufas habemus grauißi* ii(fiißimas j ytpro defen*

^^^i^ibacprcefentia^ quantopofi J^mui ftudio jlaboremus,

^^amprimum ßne '^illa dubt» conßolatio pauidarum

c per*

408

per ter ritar îi mentium in hac eis propoßtajinfirmior dior eil,qnando illi^qui ma^nti Jerijs dolovibus confeientù exet^* ciantur,ita inßruiitur ,ciubd inClt;i na illa^quamfacrani nominari diuntf accipiant ore ßlum

F'inumjquibus rebitstaHijudiJ^ ßmbolis Corpus San^uii Cbti^ ßi adumbretur ßgnißctUh Qt^dtarnen Corpus lonßns abßt, quàm cœlum àterrti diji^^' Etß enim multa poßea ißts Uxè de ßcrificio tijr beneßeip S)ei iDomini nofiri lESV^ CHSTI commemorantti'^' Tarnen conßolatio maior aut riorea non eîij quàmilla) qu/^ yterbo Tgt;eißmplicij exprointj* cun^ audita dejumitur,

^ed in niultis pawäis in^ huis mëtibns dolor exa^nitione ^^lt;^ccitorum ex (ènlù tr^e T)ei

iudicij diuini ortuSj tan»

tàm ejficaXjiy ardensj 'Vt l’gt;i^quot;})erbofedari ac miti^ari 'vix ^^ßit Et (juanguam interdum ^'^mentes ceugufiwn aliqnem ^dï»

ex V'erbo percipientesj 'y}t» fèfe '})erbi co^itatione ac

heima^na cum Incia du» ^^‘itionum accenpij impetsioßs ^^^celloßj tentationwn imbribus flatibus, facile iterum obrui ijr-^^^bi^uipoteïi.

cum primum mejites^oerbo promißione ^ratiteerudi»

^^^tiiraç confirmantur y Et dein» • c i; de hu» •

*410

de huius ^uo^. Sacrdmenti conf^* îaüo adiun^itnr, in quo 'ven^ Corpus Sanguis Chri^i in ^nus ob/i^nationetn^ratU remißionis peccatorwn in fentiadari accipi äjftrmattii

creditut: ibi detnum conß^f* natus lt;ts‘faueiatu^s animus citer erßßtur ifrfanatur, *\)idelicet in banc ßententiM^^ cwn dißer entern minißrumEcd^* fiæ audit ce^er animus memorationem aliquot infiffü^ß promißionum Euangelij : Cadß' tnefrater j Audiuifii dulciß(n^‘^ promißiones ex 'Verbo Euaiißlijgt; oßerentes tibi indigna gratis mißionempeccatorumj beneficia parta fan^uine tefiUj^eiIDomini noftrilE^'

411 te eri^ere dehes , Creatori tuo tam munißco cnltum prceflabis f cum ^‘lt;^orclemeum lt;ijr'ygt;era,cem ejjè fia» ^'^^^ßuxta 'Verbum^quo fè tibi ta-gt; ^forepromittit, lt;i^hanc ipptin ^‘firicordiam ist* opem ab ip/a f^omijjam^yltro oblatam,fidç ^b^ebendefjtibi^ adplicabis.

^ed quia morßti confcientict dccnfationibus nialedi^c^ armati incitaü j tanta» terete, y t conquer er k, excruci» “nt y diabolo etiam hoïie tuo pec» (itatuaita ampUßcante, (iy iratn immenidm isr borrenda ex» ^ßa panarum oîtendente, te» etiam ßectem ^eternce Mor» d^iHcborribilem ri^um inferni wnU

412

omnia in (Cternum Je^lutientii deuorantisj tibiob oculos indeßnentcr fu^ermte, fides tua ad retinendum bum non fat is firma ^ac conßtt^^ ejfiepoßitJ Sed '^iactllare ac wi'lÿ

incipiat: Ecce aßero tibidt(*\ rum remedium fiulcrum qvfih I quo te recrees fufientes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

cet facrofanEam Canam^ in I bDominus its* ^demptor nbsp;nbsp;nbsp;j

CHlt;ßISTb^S /£SES,Mgt; K yifibilthoc pane J proprium Coï* 1 pusfiuum on tuo manducandmn,

cum baufiu J^tnipreciofninit, . purißtmum San^uinem fiuuin I bendumj ip fie coram ^in prßngt; / tia cxhibetacporri^itjilludipfuni / '' inquam Corpusj quod in cruce ccK / ' '^iciimam igt;atri obtulit, ad^ëïgt; 1

J ilium ipßim Sanguinemj Jacrificio Crucis eodepro^ ßä Corporis oblattone^ ^^n^uinisefßußoneßram ^eter^ ^''^^tris aduerfus peccata totiiis ^^^^^iplacauit , in quibns mundi quot;^^^Wrß peccatis j baud dubiè peccata) quatacun^ aut quan^* multiplicia ) tetra cis' hor^ ^‘^ilia ea ßierint )expiauit )lt;C?‘ pre^ ablolutißimo Tro^ocrrXaa'ht* ^^‘eslantiore compenfauit. Hoc imtum et tarnpr^eclarum pi^nus^ jfiodnobilius acprecioßus e^i ipßo edo terra ) quodque quaß in* ftrumentumßiit nbsp;nbsp;arma quibus-

Indies tuos ) peccatum j mortem, àabolum j infernum 'CJ' reliquos ieuicit ac proïtrauit)per me mini* ^rnmtibi donat ipße ^ominn4 is;* Valuator tut^, Dt tuum ßt pro^ pYium,

4^4 .

imwn y ac în pr^fèntia adpoß'c dendwnfCrfruendumexUbet.Ei, । quemadmodwn Corpus ctimSan» ƒ ^uine'Vnitum 'Crcopulatwn / no ^rbo (is'fibo eeterni d^atrù, L fme.omni labced, ((fr immortali^ L täte alijs ineffabdibus dmtà r‘ ornatum füllet J nbsp;nbsp;'})iuit in W /

fCternitate: It a teqtio^,de ùnp«gt; Li tatatibtac do7iata iullicia, pfirigt; tatednnocentià 'tjr quot;^iitaipfîM nbsp;nbsp;nbsp;.i^

turn redderelt;ts' confirrtïare debit- / Idem'Tiommus eßpicacia Spidt^t / fui in te (puoque tnanducante eiitgt; C ne)7i fua^n nbsp;nbsp;nbsp;bibente fan^uinen^ /

'Juum, pur it atem nbsp;nbsp;fanliitnta^ ƒ

S)eopUcentem inchoare'})ult, nbsp;nbsp;f

ex animo odijjepeccata,ldennângt;\, datadilt^ere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obediential'\ i

runi beetari ac delelîari incipilt;t^)\ i ^fost banc '\7itam in totaatetfH' / /

. M /

(.

^ita, iu^icia, fapkntU, eitisfruark.

Hièc '^erd non duhia fen» ^^idde^rtffentis Corporis Chri* ^^nCmiamanducatione, in jnalt;*

illis acrihus confcienti^t '^^loribus confolationem pr^ebet filidiim, e^fficacem lt;Cr 'Vinificam, in cordibw ferió ajjenthiti^ «f credentium l^erbis Chriïii 1[^gt;titur,0*paulatini çrelcmsyhoç

) ytCoenailla facro» adeo efficaciter recreans, l^ttißcans Animai 1 ’’W^K bis dulcefcere inci* ' P'o^jTDt Jludiößns lt;i:r ctipidius, I i ^‘’■nexpetant ij^yfurpentj ad ex* 'I ^^gt;^^(ndam (^arcendam Jecurita* 1 ^*^'’i)ac/conyîrwi4n£/4zn,lt;îuçezîJlt;i7n '1 ^roKehendam femel accenfam

4ilt;5 •

fielet feint iUulanij^ad obedientfd nouieinchoationem, qnos fruElus fient quefiiucrwit bond menten, ita 'Verè etiam inumiunt, ah yt/n erehriore Cœnd hutf^ 'ytberiores reportant.

lam 'Vieißim perpendat mih prudens Lgt;eFlor, quampericuloß languide in erigendis ac cofi« firmandis pauidis mole pecca* torum fuorum oppreßis ó'con». ß:ernatis mentihus, hi procédant, quißiritualem tantum manduca» tionem Corporis Christiin Cani admittuntjEt idfolafideai xteram Eatris in eoeloper inimen‘ fia locorum internalla qu^erere manducare ßiritualiter iubent ISCam etfihicc quoq^ confiolatio e^ nonparua nee cotitemnenda, cugt;n in^lo*

^^doloribus is* terroribtis talibus ^’gt;n/cientilt;t,ccElum confcendere ac f^ietrare iubeor S)ominum ‘^'^^demptorem meum Cbrißum ^imfedentem ad dexter am Ta* tig'cum eo potentia pari re* Ämtern, mente intuear is* com^ ati^. I ta carne ac fan^ui* ^^^iasßirttu iß'fide ardentt '\gt;e* A«'quot;: Tarnen non eÜ in omnibus adeo excitatus igr fidei '^'^^^rUntumj'Vt dolor thus iß' an* opprejfia: iß'conclufie men* attollant , iß' ftipra ccelos

Y^wrfosqua/i cuolent, iß confia* fionem illam in CH^fi^TO

T)omino fuo fedente iß ^^nante tn gloria ac maieïtate b^^pfitam J qu^erant iß ‘‘bl^rehendant. i\am multai'um ^lt;^^Tiumißcofternatarwn con d nbsp;nbsp;nbsp;J etc:

... Jcimtiarum illa^na. ■ querela est j Qwd robore

/ Jefedeßitutj immolepeccato^!^^^^ ' tantagrauari atq excruciari

■ nbsp;nbsp;tiuntj 'ifix '})t oculos ad cæluni^^^

me tu i Tee IDei at tollere, aut creaturam T) Elaîpicereauftnh ßcut Eublicanus in templo or ans’ Taceo ^t alacri is* ardenti animoß ^enetrare coelosy lt;tÿ ^Domini fui alicubi certo in conimorantis corpus apprebewl^^ rCj ^i^illitis Spirituali complêXi^ fefe recreare Cr* reficerepoßint.

•SedlDominusnoßerlBSV^ Crebiißime in* teßgit j qua ratione in con/ohtn^ dis miferrimis nobis procédera beat, i^ouitipfe intueturps^ nitißime, corruptee huius tsquot;

praiM^

natur^enoHrd tnßrmita^ ^ipr^fertim yiero languorem ßftüciitatem eorum^qui terro^i '^‘^^/feccatorum pauefaä:i ac con^

Seit etiam quam te^ in momenta omnia peridia Jcintillula ilia fidei in pia^ ex J^erbo per J^iritn» ^^‘nitias accenßd-}, , Q^re nequaqnam initibßa^ ‘id illam infinitam Maießa* iS* lucem tnacceßibilem, iid dexteram T)ei pauidas euocat j Sed ad J^erbinn ^'^i‘ilgt;le^at, quod in terra Homi^ ^^üioßri ßmiler auribus noflris ‘^^unci^re ac inculcare iubet. dduita ^rbi co^itationeniti

pii conßolationem ßalutarent ^i^^runt: aut expédiant j ab hoc ßidamento '})ult ßdei imtium, d z ejßet

gt;1^

4’®

^JJe ; Eaßadhuc langneat, adCft* . nam porro nosfuam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1,

inTerra adminiflrariiubet,aaditA / lacpromißione, qubdibi '^/elites* / ram adeß'e mihi, lt;3* Corpusß* / tim, quodaddexteram ^atriif^ / dens nufquam deponit, in terrA / porreEio Tane ad manducaniitiit^ / ori meo exhibere, etpurißimutn ât / *ïgt;iuificum Sanguinenißiwn, ddtlt;i / Eino 'Vißbtlijbtbendum prdbefe) / quo pignore fiimpto (tsr haußofi* / ne dabitatione me yult ßaWte, / quod omnium beneßeiorum, nbsp;nbsp;nbsp;/

morteJua peperit,'})erepartittps / ßam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Eenitergbipßeadme,cumnübi / ad ipfwn corpore accedereßt inu / poßßbile. 'PPec alib me dulcißuni ƒ inuitatione, i3^ mandatoßiojeue* / rtßimo 'VocatjduminquitNenite ƒ ■ ad ine /

^^mcomncSj qui laboratis ÔC ^’ïerati eftiSjEgo reficiam uos, ME, ilt;o er^ó ( dices) beni^nißime domine 'ïieniam Mn altbi es

^adtn ad dexteram Matris in C(£lojCinQ niei3‘ articnlus Ei» ^^i) lt;3'fortes iUij lt;3quot; in Sfiritu ac ardentes î)obîores abk^ant'^ ^ult;erere nußfiam alibi fi» ^nnt,^ inquit (Dominus, fa» fia er edens J Me ad dexteram ^lt;^tris federe , re^nantem cum '^lt;ttre infinita Maieîtatis Cr po» ^^tilt;egloria. Sed cum te ad me '^^lt;:oautinuito, non hoc poftulo '^tilicQ co^itatione Ils'fide tua, in ^^imenfam illam (3“ inacceßibilem ’^^plitudinem ac lucem coelorum ^oks. Id enim lajfato tibif lt;i3quot; de» d J libio»

licio rum in^enti m ble^rauatopiC^ . catori jfcio tam ejfè impoßibilh quamJeni cui^iam modtjs alitjuoi Jrumenti oneratOj montem exceb fum confcendere. Sedad euni t( locum '})enire iubeo quo prim ipß adte de/cendi.

Idj inquiexy quot;})bi locorum In TerrajreJJondetjin quayierinb culi inßar '})agaris reptas, O* e^o aliquando reptans iutêï Ifox homines I^ermis j qmß non Homo concionatus Juni) perminißrosmeos f quos mumhif pr'O '}gt;ermibus habet conculcatf adhuc concionariß* leo, ^bi in Coena mea rite célébra^ ta, Corpus 'is* San^uinem meunt ßubßantialem dißribuo, Ibi, in^ quam, certb mepr^efentem inumb psibi erbum meum audiens (3quot; ' ßle

rj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^5

Cori^i^s et San» l^inemmewn cwn rebus terrents '})ifibilibus d nie dere exhibi» ^^^imanducans nbsp;nbsp;bibensyVefèEl 'i» •

ü«e;n requiem fejjie ac delaJJ(t» ^‘^mimie tUiC) omnium deniq^ ^^(^catorum tuorum^ quantocun^ fondere aüt mole ea fuerintjïemtf» ßonem te inuenire firmißima fide

d^ojlquam ^ierb iam lan^uo» laßitudine ifla tua lt;ƒ■ ^ec» ^‘itorwn atqueir^e IDei pondéré, ^^ntisinftar te^rauante ac depri» hoc modo Uberatus fueris, ^‘mifèricordi^e mcce beneficia lis' ^lgt;iritus mei eßtcacia 'Stalere, '})i» ardere animo teJenferis: ^wnfanè or^anum meîi ele^tum ,

^poftolum tüt b audirc ^fiqnipoter is 'yit afierrt^ teât^ d 2^ tolle»

tollere, et ad Maïeïlatk tnea num accedere propiws incipids, qui non ßs amßltiis in fepulchn peccatorum lt;is' mortis defoßii^r Sed ex illa peccatorumis'moïi^ 'Voragineper me ereptus,et mecuA reßujcitatws, ^tryiiuificatus, rasdeincepr,qute fur/umfunt,^^^ e^oad dexteram Matris fedeo,'^^ Coloß: Paulus inquit, Philip: nbsp;nbsp;nbsp;po^lr^^a noftruinirt

Cœlis eil, unde amp;S Saluatorcm cxpeÄamus CHRISTVM lESVM,

lt; Ita in Coena hacconfoläM* nem multo certiorem, durabilio* rem, pleniorem ßficacion^ti) aduerßis omnkgeneris tentatit» nes 'ij'terror es paratamhabetnus, Cum prtelentiam 'Veri Corporisid Sanguinis Chrißi in Coma cïi*

dimui

i • Z, ^quot;5

’lt;’««ƒ rettnefHUi, confola» ^‘onis efficacta tota qualt euane» certè languidior eït cwn quot;^ in^entibus animorum confier* ^‘^^ionibus ob conjpectiim nofira* '',‘‘»1 firdium , is' irnmenfitatis dduerfus nofira, fcelera, irte

nos ipfos Del aliosj ad ar* illam. Ils' dififtcilem co^ita* defila manducatione Spi* Corporis Sanguinis ^^dfiideducimus^

^icnndo loco hoc quociue con* ^^^^indum eîi,, quo non kuiter ^ouemur, quodne^ationeprccfen*

Corporis Chriîli, hlt;eç quoque ^’^Idßima Conßolatio nobis eripi* ^'f'^y^lMpropofita eUin arCtifiima conßociatione, qua fe Domi* ^quot;^nojler nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CH^*

in exhibitions Deri ac

d prlt;e*

42Ö

fr^efentis Corporis fui nobis multó ar^ius conitin^

quot;N^am co^ita,quàm iuflaml^ ttciiij fiduciesßn^laris cauß^ I babeamu^, imb arrabonem gnns infalltbile immoißi lt;i5' I narrabilis amoris diuini ergd noS) j, ijuod Filins F)ei mi/errimaw F J, mortalem carnem noßram afv» I j mere, cr cum fua diuina I ç '^inione perfonali injeparab^ i i copulare non eîl dedignatus. nbsp;nbsp;/ j

tuijfet omninb opns ^dempttotb i lt;

Jaluationis 7io^rt€ alijs etur^ / modisperficerCj nbsp;nbsp;clementiamb* j ç

uinam/ola intereeßioneßua inp^ ( gt;■ trare y is* omnipotentia [ua abb* i )i flibns nod^lris otnnibns nos ItberA* I ij re^ac bonajua^eternadonareabß I i ilia cum carne noßra copulatiant- (

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;427.

Q^d'verb Uleratîonis rcttionem altam inflituere j qudm hanc folam lt;ijr ' carnem nofiram ajju^ ,lt;i^eam a Jbrdibu^s peccati ’^^biner/i pur^^atam munda» ^‘’»i, immortaütate yita^^loriii '^ni^ie^ate inenarrabih omar et

ßnd ine^abili gloria ornatam ^xaltatam in tota (eternitate

^^ßmetif)fo ßruaretj^eßaretj ac ßßentaret, nee '})nquam exueret “'‘^deijoneret j'Vt fupra diximus ^^dixius: ld profeÊlb fin^ulari^ '^d^ißtmabilii bonitatis j amo^ ^^)lt;5‘beneuolentite er^a nos ^^^^(ßitudinii arbiißim^ teßimoa

eïi^ clarißinib ortendemFi^ d)ei fejiam bumani generis ‘,’^^(ini^erere,'i^ coniun^tone ilU

acne^i

4^8

ac ncceßttudine

fam^enui huinanum

attrahcre 'yfelle,fibi'que

nare/\)ulnern eiusfanare, rwnfordcideter^ere'^cx^^lt;'^2'^* re j à morte lisi* exitio Eterno lihi* lt;nbsp;rare j donata lt;^ reîHtuta ti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

ciaj^ita i^^loria ^eterna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

certo ^^Derè, quàm ctrwn

e^b j majfam carnis noßr(eabi^[lt;^ j ajßimptanij gloria teterna, orU* j ■ tanij fnpra co^los omnet

tarn eß'e^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Sicut i^itur bac conittn^ , Bione, qua aternus Filius nox rniferoi isr inquinatos t»9 ferditos homines ßbi co/fulMt, i ajßimpta nofira carne iun U* । tamur j nosfolamur, (s' contn O' mnia aduerf'a eri^imuSj eßemiv^ triumphamus ; ita caupam iu* flißinuu9

nou^ etus quoqueim» accipimws, quand^ credimHSfFiliiim !Det femel de nobis fumptam car» ^^%quam fu^e diuinitatis effica» ^f^ieuiyinita eïl^ ornauit mudicie^ ^'^^ortalitate ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ineffabili ^ïolt;t

^obis 'yjerè lt;urfnbßantia,» ^‘^^rreddere in facratißima CoenA fip,at^ue ita nouo arrabonecon» /^^narenos de Ulo mirando foede»^ nos fibi femel coniunxit, ^eincep^ non modo audeamu^

de Fratre noßfo^loria* ''^f^S'ymiuerJa ipßus bona,inn p‘^ternitaeis lt;r arfîifimæ con» ^^n^ionü, nobis quot;ytendicarefîjs'qne proprijs Utarî i^r juauiter fni,^uia Filius ^el tam eU Os de '^ßibus nofiris, Oar o de carne ^fira^ :

■' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F^ermit

P'erum etiam in ómntbta ' iierßtattbHs conßolari nos erb ‘ ^ere poßtmus hac noua^loriatie^ ne Iditicia, qubd nos '})icißini ‘ cum ipfo '})na caro facii ßrm^, ' posiquam in Cœfia ab eo iiißitiitti * yeram tpßn4 carnem manciucattb 1 mi/Sj lt;7 '})erum ßanpputnem bauft^ mus j '\)nde tarn 'viua ipßw niein^ bra, nbsp;nbsp;ceii für cult ac palmites eßegt; ’

£iif ipßus imniortali yiiuißco ' Corporijceufoecundce ym irïgt; ' ferti ßmtcs j cut tu ''\)iuißca cam, J fan^uine ßiritu recreemur, re* ' boremur y’^isiuißcemur, fœcunh ’ mur J foueamur isr muniamw äil* ' uerfus omnta interiorai^exterio* J za mala^, Quos in eo permanentes ' nec per/ecuttonis acerbitas, nee ' mortis terribtlis Jßeciesynecdtabe* ’ lorwnyiolentia anellere inde^tie* ,

^xciiti folia aliqua tali Snrcu* ^polfunt '}!ehemc)itia tentation ’‘% dtiriter concuti freinai ‘^^‘^uando perfecutiontim ^randu ’’^(7 procellis ramulm aliqui^ , “xt arrodi O' foedari originalis ^^Xati lordibus ceti erucis aut '^f mibi^s alijy ^oteït : Sed quia ’^c '}gt;i(iifico gt;3tipiti Chrißo talis '^ßciilu^ firmiter inhi^r et jp rofun* indie^ abïk radicibiis fidei, ’‘‘»itentis indubitato yerbo Cbri* ißirohoratafiepè repetitaman^ ‘^’^catione 'Ver^e Carnisac lt;San^ub» ^’^Cbrifli in Cana, prorfds ex^ aut comminui non poteïl, plt;iferuatur contra omnes tales in^»

o peßes j fanatur fiiucia^ , obli^atur O* reponiturßa* roboraturlan^uefa^a^jpur« ^itur o ornatnr deßormatn^j lt;3*

yen^

432

ye^etatur adferendum fru^a^) acceptum S)eo ^atriin ST O lESf^ T)ommonoßf'^gt;

^dhuncmodum'^eteresSc'l^* । ftorci Eccleßaßici exhacman^*' catione pr^e/entis Corporis, / corporali inhabitatione Chrifliilt;^ / • nobis ( Sic enim aliqui eorum lo* / cpuinon funt '^oeriti) dulccset nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Jolationis plenris rationes hauß / / runt, lt;juibus munierunt itÿ confit* / lt;nbsp;maruntfidemfuam israiiditoriitth / ! contra hodiiles tnßdtus tofit/i* i , fionesdiabolt,conantis dubituiß / ' reddere promißiones Euanßfi / lt;nbsp;cum de alijs beneficijs Chrißt, tntti i etiam de reßifcitationehuiusmot* /} talis lt;i^corruptibiliscarnisnofit^ / ' ad teternam Ditam tS' conßietßt* / f nem cum bDeo^hinc ratiocinantth b

fieri nonpoJJèj'^it hoc noflrum Portale cor^i^s in corruptione ^‘tternacaptiuitate Mortis ma^

y cum quo quot;Viuiflcwn im» ^Walitate ac inaflimabili gloria

Corpus Chriili per hanc ^‘icrcimentalem manducationem

1 ’ifrèjCr^'Vf Cyrillus, Hilarius

I ulij quidam etiam loqui fblent)

1 ^ituraliter is* corporaliter quot;Vni» , 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confociatumfit. Qu^ dul»

,1 tij?iinlt;elt;7 efficaces confllationes

I ex parte nobis euanefcunt \ «Ht elan^ueflunt faltem, fublata.

1 ’ïeri Corporis Christ priejentia \ txCœna.

1 Ex his ^qute iani di^a funt, \ P»wiS'attentusLector etiam hoc \ 'nteili^ere lt;i3' animaduertere po* \ ^'^^Cß^idnon parui ^nonientt eau» \ oUenp« ejfe, cur Manducatio*

non

nem Corporis ChriÏli S'aMweit^ ƒ , talem, KECESSA^IàU ’ ((S' J^TILEMejjèßatuatnuf) ƒ ■ etproeaita pu^uandumpHtcnwh / 'ïft/ola Spirituali manducaüoni} / qu^fidei efficacice tribuitur ,coiv ( tentiejjènon poßimus. ƒ

COKCLrSlO

n(e^ominiclt;e.

quot;^^CTENf^Sde Subßangt; C tia Coente ^ominicai /

eliy ^uid 'Xtidelicetibiporri^ät^f / fCr/umaturyEt quanpplum nbsp;nbsp;nbsp;/

monta aßerripojjent ad confitw^* ƒ ttonern /èntentilt;£ noßr^o, ut^. P lures cauf'^e ofiendi y i^uibusp^p

. uemury quo miniss Caroloßudij'^ / ^utnjflii coniunCiorum .

luhfcribamM aut eadeni ipfisdoceamus et profiteamur: ctm exißimem hlt;£C récita« ^‘^.^^^'^fy,f'H'ndameritalt;ls* proba« animis '\)eritatem amanti« ^^^)i5''})erbwn bDei pluris,quàm J^^^iofas ^tionis interpretativ« facientibus fufficere, omijfa quidem lon^iore commemo« probationum, breniterha« ’’«w Ecclefiarum Confeßionem re« de rebus, qu^e in ^acratip«

^dfirmamus er^o nbsp;nbsp;confite«

yitpiipra diElum eîl, in Cœ« ^^lt;^11)0)111/11, célébrât a iuxta infii« ^'^tionon (Domini no^iri lES^ ^bî^I ^DlpyierOjSlS' fecundum r‘gt;^ia)itiam, non mutato Dane

Dino, dato accepto, man« e z ducato

ducat o is'lyauftoy '\ferèjlt;^edtnfi^ ßbilitCTj dart, acctpi^manducart)

btbi f Der um Corpus S)onwif noftri lESK CHd(ISTI, traditumpro nobis in mortem, id Derwn eius Sanguinem eßu/uin pro nobis in remißionem peccatlt;» rum. Et hiiius ajjèuerationis no^ / ßr^e certitudmem ßimimus: /

^rtmiimex perflficuisiÿdiif / rißimis Derbis, quibus in inflitu* / tione Coen^eßi^e ^Dominus noüif / lESFó^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;STESßni /

Secundo ex conßentiente nbsp;nbsp;nbsp;/

tatione declaratione eorunJem / Chrtßt Derborum qualis extntigt;i / tribiisEuan^elißis jpnecipuè'^t* / rbinTaulo Apoflolo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Tertio quod eer tum eü nbsp;nbsp;nbsp;/

ipß^ /

^^[amfententiam prim^ anti» ^ßima Ecclefia te^iimonijs ac

ijf^mnltipUcibitSj corn» frobari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Quarto confirmât banc fienten» luimeer titudo feu ■n'xii^oi^ofta^jCiuarn ^firt animis ßmplex intellcci^cs ^^rborutn Chrifii.

^oHremo exigit hanc finten» tiam inteUe^um 'Verborum (^briilfconfilattonum neeeßitof, nos miferrimt homines in i(gt;tnoilris (erumnis^fericulis, ^(ntationtbus j pr^ecifue indi^^e»

fides hoc tanto pi^nore pr^fintis Corporis San» ^uinis Christi efficacius confirme» ^fiy(5'obfi^netur quafi^de remifi» ßonefeccato rum fie dulcißima illa ^^lt;3.ar^ißima confiociatione Chri» fif) ^ua nosfibi je nobis adiun»

^^8

: de reßifcitatione carnis Jirte mortale corruptibdi^s^^^ yitam ^eternam z^conforwitiii^i^^ cum ^lorißcato corpore noßri lESr CHlt;l(lSTlgt;

9

Et hanc ajjeiiemtionem n9gt; ßram isr doErmam, rißimam genuinam ßntenti^ am eßß ^u^ußan^e Confeßdn^f ^polo^itCj et aliorum ßcriptOT^'^^ publicorum d).

E ErFiE d)omini FHb* Lld^d^I MEL ANTHQ* quot;Eil'S'(^aliorumpiorum !l)obio* rum j qui confeßionem Mu^u/lä* nam amplexi ßmt lt;amp;‘ retinueruiit ßnecorruptelts. Quare ifrnoscon* Jenßum ilium '\manimem j exM* Ft um ex 'y» er bis CbrEti et Euanÿt Ißarum, ex declaratione FauIi),^

4?9

'^^^ftimonijs probatißimorum ht

(DoEloruni J nmi natuni

^^’^tionis JapientUhuman(amp; nec recens inuentum nbsp;nbsp;exco*

debemu^j^eo ^'iuante retincbimiis lt;ijr profitebi» ^^'‘^j^eum (Cternum TatrcmT)o* no/iri lESr CHQdJlt; ardentibus^emitibics oran=‘ ^^^i'^tfaciat nos 'y)a/a mifericor^

(J or^ana fabitaria mi ferrie ^^‘^EccleßiC l'u(e nbsp;nbsp;noßris anima*

) ^men. '

De Secundo.

Î?O0 SIT DJ^TLEX manducatio Corporii

Cbrißi.

f^pè in bac dißuta^ ^tione duplicis manducations e 4. Cor-

44^

Corporis is* Sanguinis Chrißi mentiofiat, y tile isr necejjan^ unij per/lgt;tcuè ac (aß^n^è 'Vtruw^ manducationis modum di/cerM* re. De quo etßfuprà non paucädi» eta funt, tarnen l)t rudibus 'Vtcun* qtie[eruiatur , de 'ï) troque or dint dicam.

T^na Corporis feu carnis Cbri* ßimanducatiolohan. 6. cap. W* ditur, de qua y)t dijßreret Cbrb ßus, hanc habuitoccaßonem:

Saturauerat quin^ Tanibm hordeaceis J quinque millia howi* » num J 'X)bi cum multa eum turk

Capernaum y/q^comitareturj lt;ld bocmiraculum Chriîli celebraret, exorta eït dißutatio de Manni ' feu pane coeleßi cuius donatk riem ^hartfet magnißci (^ert» bantf

4^

J '^t hoc miraculMn Chriîii

^xtenuare «ÿ* abijcere pojjènt, Tandem i^itur interro^antes fa^ ^idiofè ipfum T)ommum : Quod frgo tM^inquiunt, iacis fignum, ütuideamus èC credamus tibi

Quid operaris Patres noRri manducauerunt Manna in dealt; ^erto ÓÓG J^olentes mentions ilU Uannlt;e hoe dicers : Extîtima^s in*

miraculnm sjjê y quod quin^ ^dllia hominuni paueißimis ^ani* femel eihausris faturausris. ^rocul adhiic ahsÏl ifiius faEli tui odmiratioah sa Mofir ardents ß*

, (lua 'Vt multb sxcellentior T)eo acceptior ^ux lt;(s* IDoblor, Tatribuï noTiris à Tiso impstrct» Mt hoc beneficium j yt tot os annos juadraßnta Tane de cœlo pafce* ^intur, quorum non erant quin^

e 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ïn-

-•442

tantum mîUîa , quantum tuor^ auditorum cœtits fuit, fedprdW j ^mulierum amp;nbsp;impuberum nunie* t r«?M, plu^ (jiidm fexcenta honii^^ t Wttw milita erant. Tale iS* ( flupendum fi^num tu lt;’ ederesjfecurèac tuto tibi crederi lt;nbsp;pojjemui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

His interro^ationibusrefoH^ det T)ominiis, AmeiLÄmen dp co uobi's.Non Mofes dedit bl's Panem de CcelOjSed Pater • meus datuobisPanem decœ’ * lo uerum □ Pam's enimDeleft) ' qui de ccclo dcfcendit, 8Ó dat Vi'tam mundo, ôôc Ego funi Pam's Vitæ, qui uem't ad me, 1 non efuriet, Sgt;Cc. Ego fum Pa^ ‘ nis uitæ» Patres ueftri mandiP 1 cauerunt Manna in defertOjSi 1 mortui fuut. Hic eft Pam's de '

V - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;codo

44?

defccndens 3 ut fî quis ex ’pfemandiicauerit, non moriasî Panis uiuus^qui ^^cœlo defcendi. Si quis maiv '^ücauerit ex hoc Pane^uinet in

^fernum. Et Panis quem ego Caro mea eft,quam ego ^ïbopromundi Vitaj Sóc«

Ex his at^ alijs capitis HHm perj^icuum eît J Chriflum ^'^in /oco non a^ere de mandtica* ^^onenaturali J qute fit ore corpo* Sedfiirituale quid intelligi ’^elle ßcut tandem difintatio» concluditj ISLequaquam carnaliter intelli^cndam aut Kcipiendam ejjefinquiens : Ver^: baquæego locutus Rini^ Spi#: ritusVita ivint J hoc eîty lolt;i ptutftsfium, decibofiirituali yiuk

'\gt;tutfico fis* de hums wunducaM* / ne Spirituali,quce l/ereDitamadf fertteternam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i‘

Edi er^Q ’Spiritualù manh / catio Cor pork ChriSlt, Cr/ ‘ tualis fruiüo Sanguinis Chriitt) i ' primum ex Derbo Euangelij audi / re cognofcere, qua quantu j ' beneficia ilia fint,qua Corpora id I Sanguine /uo^ hoceîlj ohedienÜA / tota ,paßione, morte lt;t^ refine* / Ci lone /ua IDominus noHer /

SES CHlt;liISTEC meruit ( Et /unt:remifiiopilt;^i^' torum J reconciliatio cum IDtO) : fiificatio,donatio Spiritusfinish i ttjr hareditcLs '^pita aterna ) deinde fiducia certa imrnlt;)i^gt; bona ilia tn Euangelio oblatiid^* ceptare, fibique applicare pria facere ts'bislatari, i

?(ricu/is nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omni»

/èfe hû eri^ere liÿ* fußenta»

Hane accepttO7iem feu appre» ^^fionem beneßeiorum omnium, dominus noßer IE lt;S H S per carnem,'\)el, '^t^etrui loquiturßn Carne, ^ff^ifione innocent is iS* preciofî ^m^uinis fui acquiftuit ac pro» constat /ola fide fie» ^hKominat Chnîlus Carnem fu» ‘'^manducare,i^ San^uinemfu» ^nbibere, idque propter banc fi» ^ilitudineni : QmJ, quemadmo» ^'^ninecfamesaefitis naturalisfe» ^‘^d,nec corpus exhauîlumlt;(^ ^‘^^^uefaEum repleri, conforta» (J recreari aliter poteÛ, nifi '}^nufpuisque ipfe, non aliu^ cibum naturalem yjitato

more

inore comedltjeum^^fiomdCbo ficiendum tranfmittit j JJ)er fecum retinet, donee cont^ iiuó^S'tn fan^uinem acj])iriw^ inutatu^ j omnibus corpris niei^ brió'nutriendis ,fouendts, creandts per 'Ventis artet'i^ di^trtbuatur : Ita nee fames tù Spirituals J hoc eît, aÿ^tao pec cat or um i^riniußiei^prop^f) fenjus ir^ bDeiylt;is'snettts dainn^', tionislt;is'mortis eetern^, eomf[^ poteït aut fedari: ISlec reniif'^ peccatorum j iu^Ucia, JanElis (ir yita ceterna aliter ne* h 's contin^ere potest nift S)ominu

SV'M hierum tDei siST yirß^^ ’ iMbari^eßlium^audientes depefe*^ । nafua ,deofficio, beneß’^d ' Jepartis nobis concionantem,

cum oblatisîn Verio be^» , propria fide adprehenda^ nobisque appUcemitSj ap=gt; ^^(henfum confianter retineamuf, ^^lt;i, dafamem acfitim noîlram, merito expleamus, abipfio ^'iiticiam, innocentiam, fianEltta^ ^(nmuiuemurj i^rtanquam no^ fi^cim^Dfurpemu^jiCr Spiritus fan» (iiefiicacia 'Viuificemur, reficia* ^wijroboremur.

T)e lac manducatione Spiri» fHili inquit Christ us exprefiè: eos^qui fiilutis et '})itce ecter» n^ffocietatem cum ipfo expetant, iioc modo Carnem ipßus mandu^ ^nreJ lijT Sanvuinem eins lilers o(iortere,ßcut inquit Iohannis 6. Amen Amen dicouobis, niO manducaueritis Carnein Filfj homio

448 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.... o

hominis, 8^ biberitis eiusbatv guinem, non habebitis Viw’” inuobis_, Hoce^t^o^ortd 'Tpnumquemj, fide propriA re, nbsp;nbsp;nbsp;inhocfirmiter acquificefh

Carnem Christi pro TE mortem traditam, iS' San^uin^^ ei us pro TE ejjè efifiifuni, »1^^' dientiailla ChriÏti tota,tamitidfi ohlatione Sacrificio precio/ißi* mo acceptißimo fummi 'SâCtl* dotis fTlEI qnoq^pion alip tum ^conciliationem cwn ^mißioncm peccatoruni tuoïn^) Juîliciam T'itäm eeternam ei'!'' fimè donari.

fit hac Spiritnalis tndgt;i‘ ducatio ah omnibus pijs in feria conuerfione, quandocfidi 'lDocem Euan^elij et progt;nißi(gt;’^^’* de

* ChriUo de heneßcijs eim ,

' I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;condone publica^ 'Velinpri»

dbfolutione ac con/blatio7ie d

* ^‘d^iro Verbi j aut ab alio quo»

I ^’w^ue Chrißiano bi a^one mor» ’ periculo alioaudttmt j aut 4 ’tßmet méditantes earn promißio» ' ' ^^niEuan^clij fiducia certa acci» hnt, eaqueJe eri^unt amp;nbsp;fußen»

^flque manducatio ilia Spirt» Carnb Sanguinis Chri»

flijinyfu Can^e quoq^ adeb neceffa» '^^‘1,'^tßie ea manducatioJ'euyfus

ext emus J planeßt inutilis. Ideoquetoties in inßitutione Coe»

I nbsp;nbsp;nbsp;lt;7 Christ US nbsp;nbsp;nbsp;Paulus earn

1 f^^uirunt J yt cum ChriFius in»

1 Quod pro V OBlStra^«

\ ^itur 3 Qui pro VO B1S eE» \ îunditur in remifsionem pecy I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f catoi*

cacornM. Item: Fâci’tc hoc ni ind COMMEMORA/ T10 NE M, Paulus ^et'oiiigt; quit: Probec feipEim homo, ÔiS be de Pane ifto comedat»

Item. Qtiocies Panem hunc comederitiSj mortem Domini annunciabiti's, yt fupra oßenfum eîl.

Sedpraeter hanc mandticäti^* nem S'piritualem^ alia etianiffldii* ducatio eli corporis Cbrdli,p‘^’'’^ fupra aliquoties ore fieri dixiim^) non tarnen carnalimodo, filt;i ßico iamp;imper/crutabiH. IdanC','^^ difcrimen fit illnfirifiSj SA C mekt AL EM manducat nemnominarefioleynus f cuniyi^^ licet non fiola Chrilii beneficia f tt erbum nobis ofifi;runtur,aut ßpprehenduntur ; Sedipfwnf’^î

f e ■

Pertti, cmu^ ^^latione y ^s^effuftone in Cruce ^leßcia tlla à Chrtfio parta et ac^, V^ßtaßint, in Coena nobis donaat cum Tane lt;is* l^ino ori ^‘inducandum bibendum mo^ infenßbili exhibetur, adeb ta* certOj l^t ad conßrmandum te ^^baccceleßis ittinscibi lt;(5* potus P^lt;ilentia fubflantiali Cbriîlia ^iinem Corptts fuunij f^inuni ^m^uinemßium nominet j'\)t pro* 'Sacramentale illam^mjfii* ^^^n'}gt;nionem Tanis 0* Corporis, l^ini (5* Sanguinis Chrißißn T?/« ßmptione j'vere lt;is' tutb dice* ^'^lgt;oßtSj TlE ßmpto Tane, ex ^mibusminiüri, ^Dernm Corpses ^hriflioretuo exceptjjè ac man* ^^eaßeßrE ex calice Sanguinem ^briîîi ore tuo haußjje 'ij' imbi^ ' f 2 hifß,

Qb^ ^ànem îllum comète filths' f^inurn illud bibifii ) non fruß:ra, Cbri^ti^ Cornus ^an^inem fuum notninat) '^ult TE certißimb fine dubitationefiatuerei Qtdd nbsp;nbsp;nbsp;,

illo tSquot; Tino yi/tbtli accepto,waii* ducato hanfto y certb

fabflantîalis Corporis

nis illittsfiets parti ceps. Et

quainforis aliud nihihides)

trefiets acguflets, quàin ^anew tt / ( f^inum naturale nec ÎHtelli^tîtf / i aut y) Il a Q^tionis tuetfapien^^^^ / lt;nbsp;coprehendere modumpotes,pi^ / j bi in ißet externa fumptione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ j

etTim, Corpus lt;t-rSan^uisCbridi \ , exhibeatur: Tarnen Chrtflolt;î)A mina itr ^demptori tuofonotet^ I hune obedientiam debeS) ^tf* /

qua te facereiubet,

wids, ipfe dlcit ac promit» ^it^cum JdAi eum S)ommum adeó ’i^rncemeJJèj 'Vt cmbfciciat qn^ fromittit j ijr adeo potentem 'vt fwlèpr^ïlare lt;is' facere poßit, ^'itijefadurum ejj'epollicetur.

Etß igitur Spirttualis ilU ^nnducatio inprhnis eïi necejja» ^^n:T(imen in hacexterna lt;(3* óa* ^lt;imentali [ttmptione feu mandu» ^«tione ampUus qutddam fit ad ^^nfQlationem ejficacioremj iS' ad ^(Hißcationem lt;13^ ajfecurationem I ffeniorew pauidarum lt;3' confier* 1 ’’«tdrummeuhMjn, Spirt* I ^ualimanducatione fola fufiftcien* I ^(reri^ere jConfolari ac fujienta*^ \ tunonpoJfiint.QMaeniniiht dixi \ fluted J muniïwcdtio Corporis 4Mt \ Cflrnis Cfor«ÎH Spiritualis,eîii be* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neficu

'45^4.....

iieficia ^amp;mmi noîlrt Christi,Carne tradita in wof* tem, nbsp;nbsp;nbsp;Sanguine eiu^s profufigt;,lt;i^

quifita /nnt J ^ioce Euan^elij nunciata,fide accipere,^ftbi i^ß applicare: Si milerrimi hotnin^^ fide tam firma ala cri, 'Vt hant^acceptare nbsp;nbsp;retinere potniß^

/ent beneficia ilia quee in offiruntur,fortaßis ChrißM^^ um manducationis modwn wdi* turus 7ionfuiJJèt.

Sedquia bifirmitd/S bominvß in hac naturte corruptione 7nulb maior eît, quam ytt in '}}ehe)nentb bus animi conßernationibus fdo f^erbo ('y)t quidem fieri par erat) bnmota alacrifide fefecontt^^ dubitationum lt;i3* tentationwn Flus attollereac fiußentare poßd' Cbridlus yt huic tfin ma^nit

. ........ . „ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'45ï

tnß'rmitati noßrtt nKderei»

lt;ic conßuleret j praeter Verhf '^^'^ßismiiiißeriumjhoc etiam Sti» ^'^imentwn Cœnce ß(e inßituitj 'ïgt;t ^ßiquot;^ßurpatione fides infirma lt;isquot; *‘‘'gt;^^}iida,tanquam pi^nore ar^ ^done interpofitQ, obfi^naretw

lt;^wfirmaretury Et Teccatores ac eonßernati certQ affiri‘ cum fiducia pojfientjje non Idùmamp;mnium beneficiorum Chri» fiiprecio tantopartorum 3 nbsp;nbsp;nbsp;'pa*

^^Euan^elijpromijfiorum lt;^ani‘ ^wiciatorum^particip^s ejfie ;■ ^ed bums fumptioneyacçepto 'iißbili 'iPane nbsp;nbsp;EinOjillud ipfim

Corpus '})erum3 ilium ipfim ^cmvumem preciofitm accepifiè^ (uius Corporis isquot; Sanguinis ma^ Hatione j oblatione profufione ipdßari fiumma Crucis^tanquam f inßru*

45^

inßrumentis nbsp;nbsp;nbsp;me dijs, Chri^

Jfona ilia pr^ediEla femel acpromeruit.

It a ódcmmentald ßimhtiof^^ manducatio nos '})erè /jarticij’^^ facit prtefentis Corporis Cbrdb Sanguinis j Cum Spiritualis[di Corporis Sanguinis illiusm^f^^ ta nbsp;nbsp;beneficia apprehendat,

biapplicet. Omnino autem mentali tanquampolieriori rem ill am Spiritualem coniwiÿ^ oportet. Quantumuis enim fiß externa illa Sacramentali WriS) ne^jamen CarnemlDomini[und Spiritualiter rndducesy necfanfii* ne eins jfiritualiter bibasjhocdi, fi'yjerbis Ulis iC^\Qd pro Vobis tradituGquipro Vobis effun^ dicur in rcmiflioncm peccatogt; v\x\x\jnon credos beneficia illi

^Chrißoparta, ^ïn Verba fide propria non ample^larù, tibi ipfe appîices, his te non co7i^ fileris,aut co^itatione horuni non llt;(teris: Sacramentalis ilia mari* iucatio non modo tibi inutilis ijT ^nfiruFiuold, hierum etiam perni* caufa iudicij erit.,

Keque tarnen ideo Sacras Vientalis manducatio prorfus eït 'ixtenuandajaut d Spirituali ita diuellenda, quaß 'yifus eiiis uel nub biflielperexi^uusßt. VLamnon fiufird nec propter futiles, fed omninb neçejjdrias ^'^raüißimas ^‘infiasfdncitam i^inßitutam eß fi)fiiprdofle)ißim. eît. Quare ipfd qnoque)Vtneceß'aria, nonfoluni tßinenda ac'^furpanda, fed ittxta inßitutionis yerba ßepiuf f 5

ttiiebranJa amp;nbsp;tepetenda ebb tamm hoc quocjue monendmneïi, HOS earn ncceßitatU rationent it a dwiter accipi quot;Veile , 'quafißlt ^pirituali manducationCjhoc dl) ßdeßolciy qn^epromijja Chrisii mßcia firmiter conjlanter dp prehendatyßiluari ti neqHelt;tt,plt;i^ Jine fun culpa lt;(5* fine contempt ^^ißfe^ata. ne^^lchiione Ccenit, tdfi^ j aliquo neceßario Oquot; inenitabdr.) exclu fits nbsp;nbsp;iinpeditut j mdnducd^ ,

tione Sacratnmtalt frtii non j

De Tertio, J

( IDE DISSIMlL^yS Manducatoribus Coiporis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

quot; ^an^uinii Chrißi} di^nd nbsp;nbsp;nbsp;j

M Paulus perj^icuc tefle^ ^tur^aliquoide Pane Calti» a)ominico indigyiè mandueave btberSj addat, Hos reos ße* ^‘Corporis ti^ödn^uinis Chrtßt^ 'iS'fibi ipßs iudicium manducare ^biberC j cjuia Corpus bDomini »0« dijudicent ; S)uo inde dißci» ciüorum prins e^t: non tan» tum Panem J^inurn in fdem CmadDomini exhiberi lt;ƒ* accipi^ ^^dßmul lt;isr Corpus ac San^ni» ^(in Pomini dißribui ac fumif Qlßainquity eos Corporis er San» ppmisChrißireosfieri pœnas ßbiattrahereac ctimtdare j qui de^ ^ane e' Calice dDoniini indigné' manducent aut bibant, Quodquo^ quot;u^^tdoßeripoßßet J ß dato e* acce» i pto 'Pane equot; J^ino^ Corpus Chrißi 1 '^erè prteßens ex^beretur 3

4^0

Sed tantum alfcns^ tan/jttam p ’Symbolum ^(3* tejj'eramß^nißid» return

^lterum eît^quodali^uiCor* fus lt;(3* San^uinem Tiomini acci» fiant indigne J qui ßbi ipfi ummanducent ^bibantjidiiuêa if fa de caufa^Qt^d Cor(}i^d)ogt;n(^ ni in Cœna fr^/ens et cotà^n cxh* bitum non dijudicantj boc dit non ma^nifacinnt, aut di^nè^flt* mant, 'Sed'Vel confuetudine ^i, 'Vel'}}t pietatem illo pratixt^ ßmulent,fine co^itatione tentione fia accedentes, cont(^* ftim lt;3* quaßper lufrm id accif* nnt,ßne '}}lla ß^nificationertv^* renti^e, ßne 'Vllo metu abufus conßderatione feria ’ QüP conßlio lt;i3*fine Ceena bac ßituta is* quot;pßirfandaßt,

4^1 ^'‘imßnefide'^^llaybeneficta Chri-hccipiente,lt;i^fibi applicantc^.

^[tropternos quo^ conßtß*

aliquot Corpw Chrißi indt* ^èj'timere^Qîàloco confolationis ^falutarisfru^ui)iudicium lt;3* ^'^'nAsfihiaccerfunt.

Neceßari/s'vero lt;^^rautßt*

1 ^^decaußidifcernefenos hoc lo»

' I oportet Infirmos in fide Indi*

• 1 amp;os,^(^proYfnsImpioSj'gt;igt;t tanta

• 11 conoid poßittQvä fint Itu

11 ^'^iiUißequibus^aulu^ita lo»

11 ^»ùtMrj'iptTjertiî dus codant nos ,i jfntire lt;is' fiatuere, aliquos non.

, 1 UntHwi Canern ifr J^inuni) Sed et

; \ Corpuî etSan^uinem Chrifli man»

\ Hmare J qui tarnen fine '})llo fuo fîttftu id accipiant lt;7 iudicium

'J «cpœnlt;w fibi attr^thant»

^rimum

Infiriniin ^rittiwn Cr^o

non loqui Paulum hoc in ioi:o { ’ pauidis Ulis J çij* ßnßu ir^i * ter'refa^is ac confiernatii i hu^s^queefideißi^ infirmitatt^ ' languorenija^no/ciit et deßomnh ' Nee/è^oce Euan^elijfatii ‘ re ac con/olaripoßuntjinio terdum ygt;fur pat tone Ceend

thefauriprecioß, quetnfil’i^^^* to coram lt;3r m pr^efènti exhii^^* j rtlt;sr àfeaccipi credunt ’ terfuftentare (is* attollereßfeff lt;nbsp;ßint: Sed co^itatione nin^nitf^ i dinisis' multitudtnis fuoruinß^^ lt;nbsp;catorum, conßeFlu triff' lt;nbsp;niarum for dum fiiaruW) ff' lt;nbsp;dantj(is'metuuntf indi^ndiß^ß I fe j quibiis yiel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th ff

rtistantU'S, '\)el tot Chrifli bff lt;nbsp;ffi tribuantur} Nee pojßmt *

A-'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. gt;nbsp;\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pitf

bits trepidatloYiei^ dubitation omnem de remißione tot ijp ^^^torumpeccatorum/uorum j dt i^gt;^fe^acum T)eo reconciliatione, certißima donatione iußici^ hoireditatii '})itlt;£ ^etern^e^fids

^^^(ïii^excitata 'Sincere pe« ex anwiisfuU eßere,

I Td/w nominanttir ImbeciUef

, iffMÎn/inHi in fide, qui nequaqua)n

1 quot;‘ter Indi^noi illoi,de qnibui ^ait y'^l^quitur, connumerandi, aut y^oPtiulino fidmine terrendt lunt, \]Mlide ^ane Cahce (Domini I ’n^ii^uè comedant, nbsp;nbsp;nbsp;fibi ipfi in»

\ ‘I’cittmmdn^Mcent ac bibant.TSLam-womesilli, qui fein fide infirmas 1 (dn^tti^ioî a^nojeunt, pro in» \ tiffincenfindieJJentjQjfinon ad \ fuam, fed ad iudtciunif \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wiorten»

4lt;^4

mortem amp;nbsp;exit-ium ieternuin,Cofgt; pus is' 'San^umem Chrifii accïp^ ant : Quh noßrum ad Cana huinf quot;ytjwn J tuto accedere äußeret TSCam quanta in ßngulis fidCi becillitas ac languor Jit, cum dols* re experimur, meritô deßori* mus. J^ec quißquam eü, i}ui caußas in fèmetipfo habeat is'ßi* tiat plurimccs ^^raiiißiniiti, cum .^poßolis fapè, imo or et ; Domine adauge nobisfe dem, Lucee \-i. Et cum miftrrini'gt; illo ^atré dicmoniaci, Marti Credo Domine, ïèd opem incrcdulitati mea^

Etß i^itur dubitationts trepidationes pauidarum nitn* tium, quce alacritate tanta, ta debebant ,Doci Euan^li) toti*

/tdcrCjiijr Sacramentis fèfèenvers I /at« nequeuntjper/e peccatalunt fgt;on leuia, dijplicentia ^eo, quot;ytt Wum eît J Chrijlwn (Difci^ulos ßios propter incredulitatem talein flt;^pè obiurvare^ cum nominat eos ’’^'gt;07r;souç nbsp;nbsp;nbsp;in fide infirmos:

t ea de caufa tala a Sacrameto

lt; ^’^rporis et Sanguin is Chrifii non

I ‘^^cendi aut deterrendi funt ilia

! ^^nminatione f cjuafi propter in^

* fi^itatemillam lt;5* ö\iygt;Tc,s',a.iißbi

gt; ^Pßiudicium mandneaturijiS'

' l^^^ri fint Corporis lùT

! Sed potius hac confio» ^‘nione eri^endi ac confirmandi

J propter illos ip/bs infirmos

! ^jgt;’era,mentKm hoc jdneitum is* ’ ^^fiitutum e/fie , ^^Dt in eiufinodi ’ ^wribus is trepidationibus con* ' fiUtionem babeantfirmam, dura* bilem

t^66

Mem amp;nbsp;ejficacem ftcut Cbrißm ipfe teßatury inquiens:lgt;^Qn efc opus Medico ualennbus, fd malè habcntibusj Matth. 9» Et Matthcù I g. inquit: Non eft uoluntas ante Pacrem iielt;' ftrum^ qui in ccehs eft,utpclt;' reac unus de pufillis iilis^

inuitat ad fe'})erhühugt;nanißh mis ((sr dulcißimis 'isr mandate feriQ com^ellit adJ'e 'Vefitre pracipuè, qui fe oneratos feccatorum ^rauatos fcntinnt) quibu^ cei'tam recreatiomm cetur,cum inquit: VEN l'Tß ad me omnes qui L A B RATIS 8c O NERA^

TI ePa's , ego reficiain uo-j Matth, il. ^anlitsquQque ir\.. jjraecißit : Infirmum aUumite^nop ,ad difçeptatio^’^’^

41^7 'ogitatiomim, DEVS Ea NiM ILLVM ASSVNb PSIT, . .

Infirmi ergo illij fi fcmtillu^ ^‘i^nfaltem ßdei habeant, aut ^gt;1: loqwturyßfidcm habeant

^i^rannm Sma^iis (Matth, ^tic.i-i.Jquod minimu eïi omnium ftminum,Matth, Eoque pro» ^ißionem gratit;€ in J^erbo obla»

Sacramentis confirmatam ^obfignatam, amplebiantur O* ninere conentur, nequaquam m» t^rlndignosj dequibus ^aulu^lo» ^iiitur^ recenßndiaut commijcen» ßmtjqui fibi ipß indicium man»

Lucent) ifr ^i fiant Corporis ^'mguinis ChrEii : Sedpotins ex» jflimath ßnt dignißimi omnium, lt;{ui Corpus ifr Sanguinem Chri»

' ßicumfiruCiu ßio manducent 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z bibantf

bibant^ytpotCy caul illiuimi/èrifferib cßimntaC ßtiunt itiiltciamjamp;bculoifuDsdb cfelumattolkrenonaudent, 1/ etiamlarßterfaturdntutjMatdgt;

ßcut lt;!S' de ’Publicano pronun* f àatChrifiuiLnCt^x^. Dicouo;! j hiSj dcfccndit hic in domurti J fuam iudificaciis magi's quart ( iJfc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) lt;

Ita bl quo^,quantumuts infif* l maßnt in eis initia j ß modo j i qua ^i^eat Fidei ßintilbda) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

Corpus San^uinem Chrifli j ' am Spiritualiter comedere inciß antj lt;^illamßdem manducation^ i 'Sacranientali Corporis San» ^uinis confirment) manbif cationecertb isf efißicacitet rtctt' antur , 'Xiiuificantur isr roboran» turdiuina yirtute^qu^'^t^aulnt

k

’'’ïwftti’2, Corinth, I2, in inßrmis ^^ßcittir.Chrifini onim dominai ^^^alueitor noßorhoni^nißimui^

in Eßia 42, cap.promittit :

'^^Hndinem ^HaJJdtam non 'Vult oonfrin^orejaut Lj/chnum

^^^i^nntem prorfits; oxtin^ere, potins a fflatit lenißiniogt; 'Viuifi*

'•^ßispiritus^certopor J^trhian '^o.crnmentn eßtcaci$i ^‘^ÿ^ifiintillulam iliam txu/'ci» nu^ere prouehtre donee in fnlgtdam, 'viuam lt;ts^

1 ^ffnacent flammani ardentis. il*

1 ^'‘ßris i^ßuPlißcantis Fidei,,

\ ^(tidns 'Vero de indigné man*

\ ^‘^0(tntibtislQ^luensj,non intelligit

1 infirma, isquot; lan^utda fide

\ ^^ocdunti/'edqui Cctnailîa twpi*

\ dbutiitWiboc efij^iuî à Tanla^

\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ä ? O' '

^israliji ^tiangeltj mtnißris i

Quid de Cceiice Indus/ubßän* j tiaj nbsp;nbsp;frü^u ßentire. Et 'iiaomo^^

ad ’yi/um eins accedere deberent) j quQct'})idelicet feipfiprobate^ explorare deberentßjoc eïtjnonfo^ Iumfcirej Trauern hunc chiunici'' tionemejje Corporis Chrifii: etid Coena tlla'^ni^cum attenta cd* 'cumspeciionej reuerentiaiX^nctit propdbanationis abußw, lijc^ conftderatione caufarwn)CnrQbtb ßus bDominns in illa ipfa node, ^ua traditus fuit,Cœnam hancin* fiituerit, Qiw tempore band dubii . aliquid noui,ardut ^arcaniinre^ cor datione fui, fandre,i^po'd ß 'relinquere'})oluit,'})t adßiche cm* fdentiiC, peccatorum fuorwn con* 'ßedu,lt;ts'fenß ir^edbei perterrc* fdCLe,pr(eter 'Vocem Eudgelij ccr* tum

pt^nui labmntjipfum iicet Carpiti i^San^uïnQ ‘Domini ßij cuitii '}^ßirp)atione lt;tsquot; ßimpti(h

confinnarentur de ^mißtone ^(ccatQritm iuÏiicia gratis dof^ ^ätajpropter^nicumSacrificiiimj, jfiod Filius Dei Dominus noßer

^itione Corporis fui in mortem (ontumelfoßm, effufionepramp;^ (ifiiS'immacidati ^aii^uinis ft» ftmelpere^erity Eo^, ipfo adoption ^iimfiliorum Dei iST-Eereditatein

((ternie: ^rcttuttam ctcquiße* Tfit j'Qmnibus fide earn accipknti^ iMs.-x,,.-

Corinthij'^ferb itfiex doctrine ^itnlf didicerant) ni Ccena Domi* iii Corpus isr San^uinem Chrißi dtflribui , qtia ceu pignora bono^^ turn aternorum accipt deberent in

4 feria

47.2

jeria contritions nbsp;nbsp;doloreprop^^^

peccata admijja^ ad confirmai* 7te}nfideiapprehendentis remißio^ jient peccatorumm J^erbo tam J propter mortem (tr ejfußo^ nem Safi^uinis Chrißij att^ue itlt;i hafic Cœnam quot;y)fur pari debere^c^ reuerentia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;attentiotie ftinitnd,

^deni^ cum oßetißone fubliiuW conuenientium : Tarnen conuenie^ lant ad Cœnt€ publicce celebrdW* nemcumfumma fecuritate^ 'rnaf!lt;Xj leut tätej confufione^tS'eed* temptu non dubio Ita 'Vt 'Vel nam illamfacram prorßtsnonßt* narent j 'vel qui er ant loctipleW' rer, lt;tsquot;in re ma^M lauta, cib0 potum proprium ad con^refi publicosfbi ajfèrri curarent ) 7ion adfatietate tantum,fedetiain ad ebrietatem helluarentHr,

fe^

47?

ad accipiendam Cœnam '^^’aicanijim^arcLt'hfomniculoßyin» ßigidi lt;is' nanfeabundi accc* ‘lurent j 'Hec'})fu5 eiusahu^ejjit, ^'i^mj)r(etextiis^ ßmülatio ’Xxu ßetatis^ '})t: qui non ßeret cum timoris S)ei fenjujcum quot;yilla. fi^ia contrit tone, aut dolore expa» ^ßente ob iræ metuni j cum co^itatione de apprehenden» beneficijs Chrifii, qu^e morte

'^^^rbißima precioß Sanguinis b^'ßnfione acquißuit j cumylla de* inuocatione j aut^ratiarum

^^ioneßria, cum y Ho propoßto ‘^^denti '\)it(e deincepr emendand^e, ^xißimabant enim ßatts jß

'Sacramentali manducatione ^lt;^r^oriiijr Snu'^wms Chrißiß'e finer Eccleßct publicè profiteren*

qualiacun^ Fidei ^pro»

'474 .

feßtonis teflimonia f I Crßmul a^pUufum populareia.êa J, -ipjo captar mt J (juadcutn pericuii j pÿitcc isquot; rcruïn Jnaruniy ab idoine / wanß Ethnicis receßißmt, ä( L • Chrtßianam fidem ampkxi eßsnt- /.

« Intsrea '})erb rixk non nsß ƒ. farß inter/e di^ladiabantiir, nbsp;nbsp;nbsp;.

^nibus fecicc dißipattoner / ; ri(e QriebanticVj aut aliopiiptcc^ /, tis contra confcimtiamßcß / ;

I ant J cum itigenti inßinorß / ' fcandalo J amp;nbsp;impedimenta citrß / Euan^elß reçois ititer. Ethniß / ßarß, qui cum cernerent.certä^^^^ / ; tia, conßußones lt;(3“ fcelem eorüth / lt;1^.1 doErinam Euan^eb) accß / , ^lt;^nt j Chrißitm er ^^t^s contumelioßs 'Vocibics bE ƒ , '^boiijibant;facßeciaßs/

per/ei^uetantur. Quaders hulu^ in tot a prior e ad Cor int hü ^^Epiftola conqueritur j h(ts ^'^nfußones acerrimè taxat cum ^ibdommttiJandi ac relt^ioßpie»

^‘itii cnltores haberi Relient y ßtureac confidenter ady/wn Cœ* accnrrerent y fubinde ^loa ilîââ de libertate Chrtjiia» detonarenty ’«y donornm ’^piritualium^hriatione fnperbi^ tent.

Hanc tam multiplicem lt;is* foe^^ prophanationem lt;7* abulwn b^e£n(e![)ominiclt;^ y Paulus acerrU '^èy'})tdecety taxat lt;7 accufat ptßertimin capite'^mdecimo y »(s' Mç»JS(pœ dennnciat y QuodCor^ bons (s San^piinis Chrißi ^i d* indicium ßbi manducent Ct bibant ij y ßii cum abufus (s'

,

pi'ophanationis tàm

Corpi^'iS'San^uinein Çhrifii r çipcïçntf. is'inficwitate,^

tentia ir propoßt(i ruendi contU / CQnJaenticiin perßnewte^/ j pt état is ßmulationifiraun^

tnnltitudinis iUa, Chridiianitdtit / profeßioneeaptarent^ feß^incjuitp^aHltiSyConfußQnesit^ , pxophanatÏQnes illasi tam fuiße te* / tVdslt;(sr'\)ul^atas,'gt;!)teas,iieniß'* j re ampluisnonpotueritfßedkint L Çœute nbsp;nbsp;f^erbißuiindi^nnm âdvf /

/wn^morbli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti^tontn* L

pwiierlt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/.

Ex quibu^ Qmnibut^maidßßi / (ßendapotedbi nequaqaanilenßf* /

JeEanlum ^ßalmn natnralent aut / 'ÿul^aretn ^^anem bi Co^na ßtti / 4bbiißHitlt;^CieterQrunvnwifit'^‘ ƒ

477

^ifcipnîù In abu[ii lt;isr prQt‘ ^l^watione tali contunieliol'è ha*

actraFiatum fnijjèjîd enini pana di^num eß

Tarnen'^terèdeabupn tali did hojjet^ èum ^ui prophcoiet Ta*‘ '^^'^''^^'aatuTdlem ßrnplicem^

Corporis l^an^ninit ^^^^‘fii,^Uietulpa td)fi^rauis fity ’'’f indicium) iram^ panas hor* ^Tiles accerfat. lt;Sed 'Vult Tau*

HU tarn dura lt;1^ßria Oratione ii^nißcare^ Bos^ qtd doClrinam %nsde /ubßantia Canæ T)omU

tecepevant j lt;15* 'Veram ejß ^^(didcrant, Kon tantum Tanet^

Tinnniy fed Corpus San» I ^ninem Chrißicum Tanc h^i» ßnaturaliaccepiße. Sedquiah^Ö ßn^()tenit6ntia)ßne contritione et i ^lt;^lonfirit) ßinefide y fmê propo»

47^ , , .

Jito emendana(C'\)tt(e

'Vtprdtextum ‘iJ' ß^gnißcatiow^^ exteriht dtßiplinc^ßumpßerintjio^ CorpiüChnJli, quoxir^o^i citmi pro peccai ts noßris in cruci perßolutum eïi, et San^umefn,q^ in remißionem peccatoruni nögt; ßrorum eßtißn^ eîi, prophanaß contwneltofè traEiajße j 'Eagt;n^ caußtm e/ßeirie^ iudicij rum dtuinarum j corporalium ^ternarumj quits expeEiare certb oporteaty riiß reatus tub prêtantes remißionem inßeriaid' non ßtnulata poenitentia lt;(3* tongt; nerfione qtMrant.

Quod '})erb Taulu'S conquetb tur^ tdmultb yna^isnor qnoq. ris^emttibiif qtieri ac deploniti poßwniis, multos ex auditordm

... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;479

ab inennts lt;f^l(iteßc tnflttuttfunt^ ‘ij'hoc di* ^kerunt ) lt;7 credunt , in Cmia 'bomini inxta '\)erba inßitutio» gt;J« Chriïii j non tantïim fanent

Tmnmßed ijr Corpus ct Sani ^uinem ChriÏli diïtribui (S' acci* ^ii-ah omnibus, qui cum bacßde propoßto acccduni) yt Corpore Sanguine Domini 'Xießamnrc ^roh dolor indi^gnè de l^ane ißo Cquot; Calice Tiommi edere lt;7 bthe» 1 i'Cj non dijudicantes Corpus IDoa 1 wiHi,/;occHj2\tO?i '})(: tbe/aurum i 'Hobilißimum precioßßimum 1 ixißimantes, quo non aider yiti \ ^tbebant, räß ad ßummam fuant \ i^icßitatem,ad confolandam coîu \ fueiitwni ^erterreßaCiam, ad cQn=gt; \ ßmandam ßdem , ad accetiden» \ ài)n timoreni ^ei ohedicntiam \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tpemnij

4So

l^eram, dile^ionem ^ei fiÿ fro» xtmi J patientiam in crucé, tentationibiis yiarijs j ad exnfci» tandam muocationem

rum aEiionem Qm'\)fusfimuldi rommonefaEito j teflimonium id ohfï^natio efjè debebat arblißinii^ et admirabdißim.a 'Vnionisac con» Jociationis j tpiam filing ^oi cutn carne nofira, fragililt;ts' mortaliß cit j qua teßatus eÏt, quod nos quoq^iy carnem nojlranifporbdo 'IDtfuam, exmortuis refußcitM» ruSf lt;isr immortalitateßaßenM, '})ita dsquot; gloria eet erna ornatnris^

donaturus ßt, Qsu quidom commonefaEtio ac teßißcatio m» ter pr^ecipuas caufas eïi ,f roßr quiti Cœna h^ec à i)omino inßtta» ta^^'ßancita eîl.

Cer tum eîti^itur bos f roß“'

lliitO»

48i

j ^atores thefauri huius pi^no» 'fK nobilißimi iS' precio/ißtmi, gt;«xt4 comminationem ^aulmam, ’ion folnm propter manducatwn ^ontemptè dauern naturalemj aut \^‘inîinm J^inum naturale, Sed I i^ulto ma^ùpropterprophanatum. 1 Cr indigné manducatum Corpus \ Contint, in crucepro ipßstradi» 1 ^'*^n,lt;(frpropter haußum indigné 1 ^‘in^uinem preciojum,profuju)n \ ^'^remißionempeccatorum, ^os \ ^^^^iihoceîi,abufu lt;i3' contempts 1 illiiis cibi CT potus, iram \ 5)e{ j iudicium pœnas atroces I ßi accerpere, Multoque ipßs con» \ fore jprorfus manducation \ illam Sacramentalem omftte» 1 ^uam hoc modoßne circumffen \ ^ione, reuerentia, attentione

^'^^fideratione caußarum ^(t,uißin h marum^

4^2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

marunij nbsp;nbsp;den 't^ ftné

tlt;£ emendandce j Corpus ^uinem d^omini manducareet bt» i^ere,

Sed hac in parte denub op pu^namur reprehendimur äb ijs, qui ne^ant Corpus Chri^i in Cœnaprcepens ore accipi, fed de Spirituali tantum manducatione

'erba Chriïti intelli^unt, tantum '\)erè credentium proffit ejjepoßit ac debeat, nee comwn* nisfitillis, qui,'\)t iamdixi, Coï^ pus Chrißi indigné manducant)

San^uinem eius indigne bb bunt. Eaque de eau faporr o ratio* cinantur : Ebibil in Cœna faM) praeter Eanem Einmn exhde* ri accipi, nee in ea fubfian* tialiter prßens ejfè Corpus aUt i^an^uinem Chriïti. Nanif inß'

4^^ tint, eüämßfieripojfi '\)ideatur, ünt concedi 'Vila ratione poßit, Chrifiiprüfens ore accipi, tarnen hoc certu eït^ Corpus Chri^ flinonejfiemortuum, aut fine ope^ tutione, Sed'vbicun^'Verè accipi^ iur,certo id efißcax ejfie, in )ne)u ^ii}us efficere confiolationem, l^ieti’“ ‘iium, 'Vitain ,paceni, rohurfidei, '^effußone {ui Spiritus acce)ide» obedientiam nouam, alias 'tiirtutes T)eo placentes, ac paula^ timnos ad ima^inem T)ei tränst firmare. Qu^re fi Indi^ni Cor^ pmhoc'Verè acciperent, fieri yion ptijjèty quin Cr in ipfis efifitcaciter o^eraretur, ^nouitatem ac con^ formitatem cum IDeo inchoaret.

Cum 'Vero efficacice. illius lt;5* nouitatis 'Vefli^ia nulla in IndU h 2 vnis

4'^4' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ î

illis fécuris Chrißianii^i^^ tatis profeJJoribHSjConïpiciantitï) etiamfi Cœna IDotnini aliqtioW^ •Vtantur, '\)t qui inpeccatis^i^'fr* leribtts ajjùetis perßeuermt 'Vllu ytitit emendations J lt;tjrcarndb um cupiditatum mortifications' j yaldè aliqui contendunt, ßecuros illos indi^nos J de quibus lies loquitur^ Corpus Chrifti in Cet» 1 ’ na'Xierènonaccipere. Cumquenss Spiritualiter id comedantßhocsß, i ad mdnducationem illam SaM^ / mentalem non adfierantfidem, ftt / infier ia conuerfione pœnitmtiii / remißionem peccatorum alid i beneficia Chrifti, imo totum Chd / ßum ampleblatur j nbsp;nbsp;nbsp;proprium /

Jibifaciat: concludunt, Indi^noi ƒ illos mandncatoresjprieter b^ansm /

T^inum nihilaccipere, ne^plt‘^ ƒ inC(tgt;

Cdena ilia confequly quam ß. pro» 'Vulgarem cibum ac po» domißilt;elumpßjjent.

ßine hlt;£C obieElio admo» plaußbilK, tfr JpecioJènou filwn expont, fed ettam ornari ^^^^qnentiieJflendorepoteîl j pr^e» firtim cum hue conferuntur dub lt;^ißima dibla Chrißi Iohannis 6. ^^Adita: Qui Carnem meam nianducat,Slt; bibit Sanguinem meum.babet uitam æternam, Itm : Qui carnem meam maiv ducat,8^Sanguinem meum bi;^ bit^manet in me Ego in eo, Et aliaßmilia. ISIec eil facilè ob» iellioni huic ita re/fonderep^it ho» mmi rixofo (s* Sophiflico pîenè [atisfiat.

Sedpium Lellorem ea hoc in

h 2 loco

loco fècum repetere animo peto', / qu(e fupra diEia funt: ^rtecpuè j gt;nbsp;nos in '\)crha ChriHi intentos êjjé, j j his tanquam fnndammto ( i mißimo fidem noßram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( i

tmere oporterCj ßpr^ecipuos nbsp;nbsp;nbsp;/

ririn^c coeleflis articulos fine coï* ruptelistueri conferuare'})obi* 1

, Etiamß non poßiimus iH^ / demonflrationum per^ / Jfiicuitate J qualis in Geometric^ ƒ 'isfiurpaturj omnia ilia refiutare id / dijfl)luere,qu(e'y)elex ^hilofioplb / cisprincipijs lt;(3* luce naturali, W ƒ etiam ex Scriptur^e didiis perfi* ƒ ram alle^atis j aut confiequentfi / contortis deprauatis oppontffl* ƒ turj in partem contrarian ih* / flutantur^ Edos que tutiflimè ap^t» / re J ßceu infatttes ijr lahlentes, / maneanins IDiflcipuli auditor ƒ tth /

Tis^ßimmi^o^oris ac nofiri, acfolo ipfiws V'erbo aduer» obie^liones omnium , imo contra proprilt;e (^tionis noßr^ contradt^liones nos tueamurj confolemur confirmemus.

Sedde hacipfa tarnen ohieEli» onebunc in modum commonefieri poßimt rudioresji^ c^eteri, qui dociles funt, non pertinaciter ßudio contradicendi rixlt;as qu^e^ runt infinitas : Qupdi certißimum '(^''^ierißimum quidem eiljCorpws Chrißi, quod in Cocna ßacra acci^ pimus, non ejße mortutim j plane ociofum,autmeßicax. Sedrurßus tamenhocnegarinonpoteît, Cor^ poris illius 'Virtutem ejßcaciam non ceflimandam eJße pro condi* ' ùoiie Kirium naturalium in re^

h btiS

488

his er eat is, nbsp;nbsp;nbsp;ßne delibemtiwi

a^entibus, qu^eß non impeib^n^ tur^'Vno/'emper modo,quo condiilt;^ funt et ordinatlt;e à Creatore,a^ah fine diferimtne tempor urn , rHm,perfonarum ßmiliwn dt* cumfianttarum, i^^a^untßne termißione ^Ua feu ßßenfon^ aFîionis, Quia natura à Creator^ fite ordinata eït, '\)t indeßn^nt^'^ a^at, nec ipfa ilium ordinem dire,aut mut are poteîi. F'ti^nif) ^bicunque e?l, quod ad naturd^^ ipßusytres effeEliones non potent non lucere, 'lerere, confumere ac dif^rt^^^^^ res obieEias ,corruptibiles

Et hcec afit i^nis ßnt termißione tantifier, donee i^^^ eil, 'ebicunque locorum fuerit Id qualifcun^ materia admotafr^*

4S9

’«ce c?* calore perfun» fts* efficaciam eius naturti=gt; ^^^(xperitur.

cum de Corporis Chriîli ^^cacia dicitur, quod certiß^mè ^'^^^^itmortuum aut ociofumßn^ ^dligitur eiußnodi Corpus efficax operofum , quod T E 0* eÛ J hoceïi jfubftantiie'\)î* intelli^entis, qult;e a^it L !• y quodcuntf^y^bi»

J quomodocunq, y (ij' quando* ^wi^'})ult agereyi5''\gt;iresfuccs ex» (rerey iSbeceîl adynam aliquant KïUm y immutabilem, lt;t5quot; perpe» tnam agendi rationem ^3* modum yinfiarCiCterarum rerunt treatarum y inanimatarum yuut krutarum y naturaliter tantum , nm libéré aut 'Voluntariè a^en» tinm.

h ruit

49°

yult aut em h (ec perfoM re iyepficax ejjè adfalutemjin'^^^ ris et ynuis Eccleß^efuce membït^) hoc eît, in ijs tantum,qui ah ipf opatefaElum audiunt, iS* V eo miferiits [ii(ts a^nofcunt, a^nitas déplorantj 'ijr'^jerii^tniu tibM remtßionem peccatorum ex* fetunt, nbsp;nbsp;ex Euangelio ^rontiß

one audita, cupidè'Ej' corde accipiunt, qui^^ hanc fuam '\)furpatione CœnielDominiciecwn intentione nbsp;nbsp;ferio propofito enitn*

, dationis, obß^nare certißc^^^ cupiunt.

In reliquis 'yterb, qui bypocd' tarum more, fectmdum Literi^h yerbum E)ei audiunt, S)omini 'Vfur pantßne ßeria cetu tritiO7ie iS* dolorepropter peccdU admijßa,ßne ar denti deßderiO) 11'

49’

^Plgt;ycJ:)en/ioneremißionis peccato» pvopoßto ac T^odj-^ia-tiin* ^^JOand^e'Vitienouie^ In hù,inquay eßeeßicaXj etiamßl^er» idem audiant j quod alijs eli potential) EI adfalntem er eden» (S!* Corpus idem ac San^ui» ^(mennde fDomini manducent ac ^diunt^quia hi ßcuri nec P^erbuni ßrio cogitant autßde recipiunt^ spiritualem manducationem. ^l^iSacramentali more poenitenti» adiungunt j nec Corpus Chrt» fii dijudicant, hoc est,quot;Monpro in» ‘(fiimabili pi^nore vecipiwit, quo fides eorum obßgnari ac confirma» h de remißione peccatorum dehe»

i3'poterat in fèria conßernalt;» tione, orta ex fenfii ir^e tDeiad».

wrfus peccata j Imb ne fentiunt. piidem y Hum confidentie •'})ulnu^gt; ac do»

4ÿ2

ac dolorempoH commijjapeccatu, fed aut contemnunt tramnet, exténuant. Et tarnen■'Vel con[u(* tudine induFii tantum, 'Xielftin^* lationepietatisjfne pœnitentia fine fide ad /acratißimam Cosnani accurrunt.

In talibu^ adfirmamus Chrt^ flum Corpore et Sanguinefiio non 'Ti)elle operart lt;(:j* efificacem ejfi fi j ipforum renouattonem aut filn* i tem , ficut non omnes leprofis, ) paralyticos J aut hydropicosin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;]

dlt;ça fanauit qui 'yiidelicet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

minum hune non recipiebant^non i 'yienerabantur 't)t Mefiiam, dnf } beneficia ajfernabantur. Sfi ' lis tantum opem fuam pr^efidih ’ qui in (crumnis isr morbis « ipfium confu^iebant j aut cebantur j nbsp;nbsp;cumfiducia fanatt^*

nis

49^ nii überationk auxilium ^itebant i-r expeEiabant.

quot;\!t magk perjjficua heecfi» ' intueamur Corpus Chrifii, jwmodo isr quando er^a qiiox '^(fficaxfuerit, dum in terrA ad» inter homines '\ierfabatur, Corpus propter admirabilip ßmam (fr arCiißimani cum natu» diuina filij ^)ei 'Vnionem perfo»

b'eu iwosdàKhù, fa^am in aß ßniptione carnis noßr^t, '\)i admi» Clinda donatum,^ pr^e alijs omni» i’w hominum corporibus ornatwn folo contan:ufuo ocu» coecis aperire^fordes tetr as lt;t:j* leproforum mundarejin» l^iicsmntorumrefoluere j mortuo» 'fwn corpora reuocare in yiitam, ^hisanimos rurfus coniun^’ere.

Et alia.

494 _

Et alia miracula facere potuerit) ’y)im humanam omnem exupemn» tia. Imo quod aniplii^ eïl, '}ii5 tdngt; ta ex diuino illofcu '\)t Ântijuitii! locuta eït, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc esl, diui^

iti€ natnrce quot;yiïiito corpore e^reft eîij'^ft qui(e^roti folam fimbrûti» '})eßimetorum ipßm attinherent, fanationem (ts* liberationem aba* mnibiis fuis morbis infirmita* tibus fenferint J ^t clarè teflan* tur Matthieu^ cap.i ^.Et Marcus cap. 6.

Sed ^fis ilia falutifera (5^ catrix non femper aut indefiiwi* ter J aut necejfarib nbsp;nbsp;nbsp;immutabili*

■ter ex Corpore illo fanElo nbsp;nbsp;wûi*

do effu/a eîfeo modo^quoJflendor radij ex SolE ^lobofo corpore^ immutabiliter j/ine intermißioii^ îiecejfario in omnes mundipaf*

■49$ lux

I)r ex î^nii fubßantia,neceß n partes omnes lt;(3* res cir» centesjqua^ contbigerepo^ li^unditur materiam ad^ m quamlibet pro naturct cu^ illullrat ) calefacit, colliquat ^uccendit, quot;Haniß perennis talis fuijjet ^'})irtutisfanatricis effußo ex gt;'^^ore Chriflijetiam quojcunq^, ‘0 omnes male babentes lt;3* iC^ro^ ) obiter '(3* caju pr^etereun^ ip/um^yfel quos ipjè pr^terijf^ '^(^^ffifutjjet â morbis etiam ’^'bil talepetentes aut Jßerantes li^ ^quod nullus Euan^elißa* '^lquam commémorât, fed ^^^^ntum ex Euan^elica hifloriä' 1 poteîijanimaduertimusCbri^ \ wuj'^Dt: perfonam liber rimé

terri}

49«

tem, hancfuam potcntiam^effi» caciam exeruijjè juo liberrimoiut dicioac 'Veluntate^ quocnnque'^ieï ; loco 'Vel tempore, 'vel erga qu!)[» cunque homines ipft eam oßenden els' 'Vßtrpare 'Vifum eïi.

yfcne contahïn^ quidem etigt; am corporalis ipftusj omnibusfà» i Int ar isj i^adfaciendammutaW’ , nem aliqnam in tan^entium diit j ta^orum corporibns eßßcaxßgt;^‘ j quot;Mam hand dnbiè multi Cbrtß^^ i

'Vefiimenta eins corpordld'^^ j contren:arnnty quos ipft ydif f ßmattigit, Vtcnmà Tburß^ f ad commune conniuium inuttatu^i yel Ingrediens quot;Vel difcedens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

more ^entis) ofculo, aut dext^ ) data, et exceptas dimijßus eîtJ^\ ' cum à mnltitndine, cupiditun (

hidi tJ' äudiaidi i^ßim irruente ’^cbementius, 'Vt Marctis narrat (up.quinto,^ Lucas cap. o^ano, (ÔpreJJùs eït.^ut cum Indas inter (jculandum eum complextts eïi, 1 L minißri Sacerdotum in horto

(um prebenfurn, li^anmtj'amp;Der* bcribus inhumanij^imè contude» runt. Quà tarnen omnes falutarem ^llamij'^inificam Corporis huius \ßn^ißimi e/ftcaciam non perce» fmint^aut 'vllam corporum /uo» I rum mutationem,'Vel labis ((S'inf 1 ^rmitatis'vllius fanationemj Cor» 1 poris bunts contabtu,experti Junt 1 lt;11 juts corporibus.

I Qwdautem'^is ilia falutaris \ (S' efficax, quam Cbriflits impofi» ' itonemanuum fuarum y aut conta» I quorumcu?ique ((^^rotorumjex \ Corpore fuo quaß eßudity nonfue* i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i rit

'498

rit earn is huniatM aJJÏiWpt^ pria J aut efficacia naturdlif, huim omnipotentis 'ij' liberr^ à^entii per/onte T^irtu^,cx nifbßumeîi, Quod hie d)o)nin^ etiam fine contaPiu Corporälfä^ impofttione nianuum^ mortuos l)itam reuocauitj'Vt filium adPdaintyLuc. -j. La'^ru Johan* nisn. Imo eos infirmes thaliter ^e^rotantes, rjui niaß^ hcorum interuallo ah ipfio aherat) I Jola '^ocefua lt;isrnutu quaft yoluii* tatis fiiit /anat i^yiuificat, filium ^^uh J lohan. 0^. Seruuni Centurionls,Matth. S. Luca •^.'Syrophœnififie filiolamadrcnio* nio exa^ftatam, Matth,

I I

lt;Sedfialutaris illius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'\iinifi*

c^hirtutis iy' efiicacu Corpora ,

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrißi

. . . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.499

wtjli participer tum fan:i /tint

Q^'Velipfum '\)elfimbriigt; lt;i^n'\ießimenti eipts contin^ebant, ’till ab eo contingebantur, afte;^ , rentes F IDEM, petentem SCcerto expedtantem eius aus» ’cilium amp;nbsp;Opern, £t fine hicfitai tioneJlatuentemjT)ominum hunc, (niiis Corpus aut Keßimenthn at^ tin^ebanti^ contreflabant j ejjè bonitatk mifericor^ I ^ilt;i,e/fiinfinit^efapieHtM Ils' po* 1 tintUjefièin promißionibus Juù 1 tiiracem,quicertbOMNI^J^'^ 1 lii^fumconfu^ientibusFl^Ey

^^TE.TiTlONE auxtlij.ab I ^mnibusmorbis'is* infirmitatibus \ bberationempr^ßarepoßit

rnipji?î^M4»n,®ominri5 no/î^ey lE6;r^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efi

i 2 Jicaci*

500

ficaciam contaFîus fià liherrnni exeriiit, ac Corpu^i fitum lalntari ^yiuificum ejje declaranit ,'^i quod diuinct omnipotentinatu* Tc^fxlijTià ar^tijsimeynitum ([■gt; ßt-

In c^e terts quot;yserOfCità dhidipfuni Corpus eiH4 cdtreliabant aut con^ tintfebant fttie FI bD E, ßnt ^^ETITIOKE aut EX^

ECTâFlOFIE '\)lliusaugt; xiltj ^beneficij J (jui non fiatuo bant euni Meßiam Det eJJe: His non demonfirauit aut exhibuit fe ahum J (luàm (lualetu ewnejje putabant,Hempe Honib nem Jimilern cotter is, qui corftui baberet nulla aha '\)i aut yirtutt prceditum, quant quale haherent omnes in orbe homines. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Qwre etfi diu multumqatß

’ Idu!

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;501

contreElarctur J ^inclretur pulfaretur : Tarnen in ijs illo (onta^lu fuo ad emendationem aut [dutem ipforum nonerat efficax^

illi tp/t hominei contain illo inßdeli tra^atione eiits contuo ^ïdiofa J peccata [ua cumuîabant, iJt SacrofanFti Corporis ^i fie^ nit,nee nifi ad iudicium ijrpce^»

horribiles eum attin^ebant, ^ociuodtanti T)omini Corpus ctim iontnmelia lt;1^ conteniphi tanto (Qntreblarent.

Contra herb C E

‘CIPjKS contabin^ proderat non tantum ad fanandtis corpo» riscegritudines,jedlt;iS‘ad anima* rum confeientiarum onera ex* (utienda, cpdbnó propter peccata admijjd premebantur ac crucia* bantnr.

• Î £lt;4

502

cdufa quUChrilit^ toties hii herbis taks compelltit'-FIDES tua làluum te fedt, 2Æattb. S. Fiat tihi ßcut credit dtiiij Matth. Fiat tibi ficitlt;^ liis. Mt^^ ita honorent ditMMßilt;^ omnipotentis efficacù, ynica isr potißima fanationis iÿ liberationis caufa fiter at ,fibif»* । dammodo detrahit 3 eamqut Pb bD El fanatornnij qu^e tarnen fèimbecilla i^lan^uida erat,iti* tribuit, P er inde acfi dicer et: taEus ifle tutts, cjuo '\)el Corj^^^ meum 'ytiuificum lt;(s* falutiferttnt, 'ïfelEfiem meant attißfii, inuU* lis atlt;^ inefficax fut tints ni fifimulfiduciam banc attulifi^h certbßatuentem me Saluatoreith Medicwn atij. Opitulatoretn quot;ierum ejßicacem ye/lei^/T

Eodem modo nosquolt;^^ dicere ^’‘ß'wnuSjCorpM Chrißt non fo» ^^inidd)tgnii J fed ettamab Indi^ ^nis manducari (ß, inquamßn» ^i^nts^qui iuxta Literam ßu'yier» ^nmßtutionis Corpus Chrißi in (^nnahacj'e accipere credunt) timen illud ipßmi Corpus in Colis Cerè credentibns eßicax ejß, m ets yeram ac 'gt;Diuificam confci* mtiteconfolationem, confirmation nemfideijUticiam^pacem lt;7* 'Vitte. noHteatateternce initia accendere. fatales non tantum percipiunt Corpus Chrißi Sacramentaliteri fedfimuletiam manducatione Spi» ritualem adduntjhoceU certb fine dubitationeßatuuntjfie Sab uatoris ett^demptorisfui Corpus manducarey quodin cruce in mor* tempro ipßs traditü eß, yt

4

504

^/Jètacprecium pro peccatis ipß* ।

Eolt;j,janquam omnium ciofißinio digmßimo pi^nor( ^xu/citant corifirmant /iEn ßianij Jîatuentem, remißionciu peccatorum, reconciUationemcMi ^eo J imputationem iuïbcnej iÿ acceptationem ad h^reditatem tcCieternce/ibi ratant) certamatj mdubitatam ejje.

Qupergo Corpus Cbriflito,y^ dibîum eît) modo di^nè accipiunt, • adferentex '\gt;erum lt;tsr nonßmubi^ ' tum propterpeccata /ua dolore, rnrfns eriprentesßeße fiducia mißionis Euan^elij tHisßne'^^ dubitatione fit ßecundu ßdem ipp’ rum.Sent tut enim in cordibus '^tim efficacem Corporis.buius wfict ^tsrjalutifieri) quo dolores id pauores orti à conJfieEu peccuto» noth

.....5.05

rum, nbsp;nbsp;fen fu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudicij diui^

ni,fdantnr^tollunturj '(sr rur* [u^ auxdio (sr cfficacia Spiritus [un^i J per h^ec media opcrantif^ itccendiintur fenfibilis confolatio, pux, Uticia^^ratiarum ablio in» Hf^catio, odium (srßi^n peccati^ knum propoßtum j (ST Jludiurn ^bediendi f)eo iuxta omnia pr^e» ^^^ta ^patientia in cruce quacun»

I ?«e,/n morte, in acerbißinus cru» I lt;^uitibiis, (sr laceratione corporis, 1 ^onflantia in confeßione, célébra» I fio^lori^e T)ei (T quot;yieritatis tn Eu», 1 àn^elio patcfaci(e, ßes ßrma lt;7 I conßans cert^e liberationis (sr fa» I bitis i€tern(e, (sr ali^e his ßmiles 1 '^irtutes (srfruElus Spiritus.

Qiu Tpero de ^ane hoc indigné manducant, quern tarnen iuxta

i 5 Tjerba

'Verba inßitutionis, Corptes Chïb ßijpèu'Vt l^aulusenarram terpretans'Verba ChrifliloqMtuï, noiv^vtap Corporis Chrißi eße exi^ ßimant, hoc eU, qui ab ineunte ^etateßc inßituti amp;nbsp;edoblißint, 'Vt eredantj in Cœna bac non 'Pu*

nonßolum exhtberi accipißei dato accepto hoc Pane, yerè darf amp;accipi Corpus Chrdli: 1} quidem hoCj quod credunt, confe* quuntur, 'Vt 'Videlicet Pane acte» pto manducatOj certb etiam ac* äpiant manducenfVerumCb'i* ßt Corpus, traditumpro ipßsin morton, Sicut ßonant'verba'^e» racis Chrißi Cemam hanc infii* tuentis: Âccipice, comedùc, hoc eii Corpus meum SCc,

Sedquianon addunt manh catiä»

. gt;nbsp;r