DE IMITATI
ONE ERVDITORVM QVORVN«! dam Libeüi quà m eruditiÃimi,? VTA,
CAELll CALCAGNINI AD 1 Oa annem BaptiÃam Gyraldum, PhiÃcum primi nominii fu[)cr imitatione commentatio, ÃAM PRIMVM AEDITA-
IOANNIS FRANCISCI PICI AD Pctrum Bembum^
PETRI BEMBI RESPONSIO AD cundem-
PHILIPPI MELANCHTHONIS dd Alber tum O' loannem BeiÃen» fteynadolefcenteh
ANGELI POLITIANI SVPER eadem re Epiflola ad Paulum CorteÃum.
PAVLI CORTESIl RESPONSIO ddcKndewcxip/ÃMîEpÿiJjhro VIII«
ARGENTINAE APVD IOAN«
Albertum,Menf: Mart io. Anno
M. D« XXXV.
AD IO AN'
NEM BÃPT1STAM GYRAL«
lt;iwM Phyficumpriminominis, Ctelij Calcagttini fuperimit4tione commentatio-
K^l Vlt;e literie,uircldriÃme,niägtt4nt pro/râo Ãgt;em dttulcrunt, ^ircm Utinam er cgregiei ftudidfr^ eik poÃe ali^iMttdo rcpdrari, po/l quam er uof ndture interprétés, er dbditdrum dr tium proUffores fludentcs pukherrimds difcipli^ nas cum elogucntm coniungere, quas proximo fea culo pdtres 4c preceptores nojlri itd pugndretn ter fe exiliimabdnt, utnuUdconditione in faedus co* irepolJè ludicdrent '.erdt^iÃd'fcntentid tdmrece* ptd dtlt;^ dpprobdtd,Phtlo(bphidm er ordtoridm dd uerÃsfrontibus pugnarc : eofdemq; phtlofophos ey ordtores nuHo pd£b pojjè reperirt. Sed edmfenten tidm ptrfictie ridebut, qui tuds literds kgerint, ut* poteà fummophtlofophoprofèâlaSfinquibus tdmé omnes dicendiucneres, omnia eloquentie fcitamen taadmiremurBeneitaq; dcfaeltcùer reshdbet,po(l quà merreûefdpere, ereomode dicere concilia* uimus : er iam lingue peâiis lingua peâori f tcci* a gt;
DE I H 1 T A T I O N B
nit lilud uero mihi titre tidmirarifubit, utide tihi in menton ucnerit,requirerca me imitattonis raticnè: cr quid illudÃt, potiÃimümitarioporteat, quu tu ipÃciiim tantum dicendo prcÃccris,utncn modo tu tcipfum imitari pcÃis,fed alijs quc^ imitationif exemplum prteferibere -Sanefi ego ad te hominem tant£ eruditionis ^tantiq^ prcfiâus de imitatione fcrtberc eiuicquam aufim, periculumcfl, ne quif me improbe ficcrcclamitet,quiKiineruà doceam, in fyluas qui ligna firam : Pricfertim quum ex tuarum liter arum teftimoniointelligam,teclariÃi mi cuiufqiconditorisfuper imitationefcntentià ex plorafic, ac propènihil inexeufÃum reliquiffe,ut iam mihi, uelfi ingenio maxime^po üeam, nibilfiat reliquum, quod in medium affirrepoÃim- Proinde fi à cater if ad fatietatem inculcata adawcf reuo^ cem, aâum agam ; fin abeuntes in diuirfumfinten tiasquafidifceptatorin trutinaexpendam, neq}id fine multorum offinfa efÃcere poÃim ⢠Ne igit ur ad alterumaut alter um fcopulum cffindam,hacinita eft d me ratio, atq; hoc propofitumeà temper amen Imitdtio tum,utpratermiÃis aliorumÃentcntijs,qutdipfeÃn nunqnon tiambreuiÃimeperflringam-perneeeÃa In conÃffo efi imitationem omnium atateÃtiÃf naiudica perneeeÃartam - Quumenimars nulla nuüaq; eru ta eÃ- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ditio d fuif initijs abfoluta inucniatur,fed omnes per
fuos
CAE HI CALCAGNINI-
fuosgrdius producMtur, fane eum qui cupü celc=: res progreffus Ãcere, oportet qu£ ab alijsinuenta atq- obf eruata funt,ea fibi tn exemplum proponcre quod ni fiat, artes omîtes femper ad limenfub/iftant neqi ultra progrediantur neceffeefi, Tantu enim femper promouebunt, quantum unius hominis ddi^ gentiazy cura adfequetur : Queueroab alijspre meditotafiterint ac premunita, ea in obliuionem abi re oportebit- Hocigiturrationears dicendifuis in rudiment is femper mancbit: cy qui animu ad fcribe dum appuleritffatis exifiimabit,fi ex tribus muneri bus quibusfiingi debet orator,unit modo aucupetur, Ct quantum dicentis audientis qfinterÃt,tantupoÃit tn medium profirre : nom deleikire zy permouerc aut parum, out fané nihil adfe arbitrabitur per tine re - Admirabiles ergo illas opes Dcmojlhcnis,uber rimosiUos flores ifocratis, cumulatiflimos illos Ciâ^ ceronis thefauros nudus agnofcef.fi'd quafitum pri mum oratoria inlucem prodeat,nunquam ultra in-Ãntiam promouebit- Hoc enim accidat, necejfe ejl, fiex rebus humants imitationem ablegaueris quam quum omniit qui reóle iudicarunt,confcnfus approx bauerit,tu maxime in dicendo hoc noflro fecido nes eeffariam opinamur ,quo non folum eloquentia de= fqt,feduernaculus etiam ille noftrorummaioriim ermo in defuetudinem abiftxuius locum fxdifitma
DE IMITATION E
barbaries, ex udridrum gentium colluuione, qu£ fit perioribui fitculis Itdhd inudfcrüt,codlitd occupduit ut idm proprids etconftetM pdtrum zr duoru uoa cesrequirdmus- Qtttdeiicd ^huicuitio, ^pdrfùit omnibusmdchinis d nobis deturbdri^tdpdtrocind mur,ut id inuentt Ãnt, lt;iui lüud rdti onibus fouednt, etcertisregulis ddiuuent,ct, fiDijspldcet^uerie dc germdnaldtinitdti pr^/èrdnt f QM«e m multd pr^e cidre natd ingenid in trdnfuerfum dbduxit : quippe ^UiC inuëtis pdrdtis^ frugibus, gld ndibus tdmé ue^ fcimdhnt.Hoceflhoc,fcilicet' ef]icit,utimitdtiois pritÃdio mdgis egedmus ⢠I^dm dnteq mdieÃds im^^ perifRomdnipeffùm tret, etÃiledor Ldtini nominis obfo[cfceret,quî( clt;eterd dd imitdtionë uocdrentur, uerbd certecu Idile nutricis hduriebdmus. Nei« ijs ijuicrëdis multus Idbor fuppetebdt ; f^otefiqutdë intrd priudtos pendtes occurrebdnt. Nunc dutem in tdm perdttd tëpord incidimus,ut in uerbis perquire dis etidmfruflrd Idboremus, nifi dd ueteres de rcce^ ptos coditores perfitgidmus,quorudutorttdteinni tdmur,quos imitemur, (Quorum exempld mutuemur-Nd protritg uoces ilLe, qbus no dico uulgus et tdber ndrü mdncipes ututur ,fed ipà proeeres,qui rcrum inItdlidpotiuntur,tdntumdbeÃ, utprieÃdijco modi quicq ad edm rem nobis dffè rrepc^int,ut mul to mdximc d uid nos deducdnt dc trdnfuerfos dgdnt. üfcepti enim uicinitdte z^qudà uocum imdgine,
CAELII CALCAGNINI-
Mdinijifldrios folxcifmos bdrbdripnosq; incurri-mu4,d.dleilt pr^efertimtdbeüionum o- excepforuin frequentiä., qui omrtN huu for des in tdbulds Ãrinu Idfq; futu, non dicumproinifcue, fed dmbitiofe, O' cum pldufu congerunt : res^ mird. diild euenit, ut qudnto quifque corruptiuf dixerit,elt;gt; inter fuos populdres mdioreldude prouehdtur,idem^dmpli orequ£ftu dignusexiftimctur. Quiduero ego in hoc cenft tdntum tdbeüiones cr exceptor es dppel* lo,quum turis Romdni,0' fdnäiÃima Philofophbe, dliarum^ pulcherrimdrum difciptinurum proÃffö res tn hoc mdxime err ore uerfentur ? Nam po/lquH artemdicendià rerumcognitioneexcluferutjidefl, ut cldrius dicamquodfmt io, poÃqud antiques fcri ptores imitdri deficrunt, dccidit lÃud quod Ãät ne= ceffe,ut optima o/^lendidiÃtmas Commentdtio= ncsfadiÃimeinquinduerint. Non cnim wwex/onti bus'^O conceptdculiSjfedex impuriÃimis Idcunis, ucrbd,cr totdm dicédi rdtionem corriuant- Hi /«nt dpud quos folo homo hominem cdufdntur,(yqui drcdnosndtur£ eÃiiltM contemplantes admiratio neajÃciuntur-Quitametfifuam cauffam tueri fo= kant ea ratione,quod plus peäori quam lingu£ tri buant,quodq;egregie fentire,qudm per polite los quipræftet, nunquam tarnen idud effugient,quin iu rcutt 10 detur,eos res pr£flantiÃimas,magn£q; £Ãi mationis in ordinem redigcre,ac neglcdui habere.
DE IHITATIONE
Qttpdftciuipcrde/îdidin fir deem agrum /înebditt fterilefcere,uel equum ex publico acceptum incurie ofehdbebdntjZyÃrigofumefJcpätiebdntur, ijs een fjrid notd inurebdtur.^udnto iufiius eos mores, ((4 ndturdm, ^uùm quie dd insjuirenddm ueritdtem ff)ecldt,rem inter omnes fdnäiÃimdm,lt;iud nihtl md ius dut mehus 4 Dijs immortdlibui hominumgeneri ddtu/itemur, dcjfiicdtiÃimo ordtionis généré deÃr mdntdt^con/purcdntnon (ecus dcperditiÃimiil^ li Gdneones, ijui in Dionyfij SyrdcuÃdni conuiuio exquifit^imds epulds infÃuebdnt,utÃoliipÃÃnclt;£=â mulo heludrentur,dc cteteros conuiuds ret fÅditdc tedbeifdem dbÃerrcrent :eyrÃfdne proximo netd tis Philofophis resmdgndpdrteex uoto proceÃit-îidmpleric[iduljgt;icdto liter is initidti perterritipor tentofoordtionisgencre,cognitionemmdximdrum dt^optimdrumrerumduerfdti funt-
Sed ego pdrcius hdnc pdrtem dttingdm, lt;juod il ludgenui hominum pridem multorum çy cldriÃi^ morumflyloexplofum dtq^profcifpimcfl- Egorcr tedcijsnuüddlid cdufÃd mentionefeci,nià ut omnes inteÃigdnt,ob id eos in hdnc tdm iufldm dccufationé incidifje,uelquodnefcicrint,uelquod grdue duxc== rint ueteres imitdrhfuoci} igenioÃeti ,gtiodin ipÃs fiut,circd dbftrufds cyproÃmdds cogituttones l'c fxercuerint- QJi^duero aliunde feligendum fiutdi cendi
CAELIl C A L C A G N I N1'
ce ndiÆ:ilicet ÃcultMem prorfiu abieccrùtt. Ex ^ua Ãilu eÃ^utqtu ttctturd feiutigt non poterlt;int,oratis onis rttUonii cof yrtid,^u£ ideo nobis dits f mt, ut non modo nobis ftperc,fed reâe etü dlios poÃi» mm moncrc,diÃilire dcdtÃiderecoeperint.Sedh£c uetm eft cxpo/luldtio,cu! Ãcilim obtreilare poftu=!
mm qudm mederi. Ex hoc tarnen non dtfficulter Ãr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
td/Je elici poteft,id gdâtu Cynthi à me per liter as ef=s flagitabas, qiudÃtiUudfcilicet potiÃimum,lt;juod i» Imitat loncm ueniat- Keile cnim mthi uideor re/pon dere pofte,in eo plurimum eftè imitationi locum, in ^uo mtnLmm eft ingcnio- Dicam hoc apertius fi po= tero,ut intelligas medefyderio tuo,(t modo Ãcultas affuiftitjdeÃturum non ftiiftè-
Exi]squ£mrationcmdicendiueniunt,ciu£dam Qj(£ in di in/ita f mt in re nobis propoÃta, qu£dam in nobis, cendt ratio qu£dam ncq; in rc,neq; in nobis,fedpercgre accer ne ucniunt funtur-Qupdfiexemploutilubet,quoresfiatiüu aut funtht ftrior,dicamminucntioneinreeftè. Namdiilurm re nobis de c£de Clodifftattm tibi proponisfertem ac rei du propoÃta. iiumad ueritatem maxime accommodatu, eir quid prim, quid poftenm Ãclumfit, quid poftquam ad manm deuentum eÃ, quam potes perfpicuc conaris enarrare .Nonquodno poÃis ingenio qu£dä pr£= moüire,aut exa/perare,ut Cicero ftcit Clodium in ft diatorem oftcndens,eumq; quantum potuit,in inm^
it s
DE IMlTATIONE
didnt uocansxontri Hiüonem db omni eximens fu^ Ãfitione- Jmpudens tdmenftt,qM tdtnlongc ab hijlo ria,zrdreipfdgeÃA cudriet,uttiotdinÃcictur, er cdujfdm prodidi/Jè fudtn^in ipÃs flatim inuijs coar^ guipcÃit-
vAul ùt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1» nobis crit exordij apparatus,ut dttentum, do
nobiffunt ciletn,beneuolum auditoremprotinusreddamm.ld ficile fieri potent,à natur am at ingeniumhomi= numapud^uos dictmus,perlfiexerimui ⢠Alia cnim pr£/à tioné Cato,ahorn Clt;efar approbauerit ⢠Tum ^uomodo quis attentus,docihs, ac beneuolus efifià poÃit,onobispetimus.Eadem ratione naturano^ bisfuppeditdbit,qutd prius,quid pofterius, quid in medio orationis ftatuamiK- Vnde clucet admirable Us lüa di/fiofitionis coordinatio, qua qui commode uti nouent,hune Plato Di/s caele/libus paré ex^â mat. Ad eundem calculion uenit ea pars, quit argu mentis coüigit er probat,aut dduit, aut re/ellit ali^ enas argumentationes : in quaà quando comminus
Alterca- conferamiu pedem,iütercdtto appclldtur, qu£ und tio- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pars omnium maxime paratum atq; procin/lu in »
geniumpofluldt- Peroratto autem er ampüficatio nouiÃimlt;equtdem,fed omnium potentiÃima oratio nis pdrtes,erà à reipfa multum trahant,ab Orato nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ristaméindujlriaacuehcmétia imprimis pendent, â animorum^ motus comitantur.Et ha omnes quide
licctitt
J
I
C AE L11 CALCAGNINI.
licet in nobif fitd ftnt,fud^ in nobii habcant fena^ nirid,drc tdmé,cr 4 fubieâd tneiterid opes cr tem perdincntum quodJdi» exquirunt ; cr ut ita dicam, fc c(d itrgumenti propo/ttUmdginempropemodum effingunt â Sold ejl memorid,qu^ itd in nobis totd de litcfcit,ut d ndtitr£ beneficia mdgis, qudm db inges nijÃcultdtependedtâ
Ex ijs qu£ neep in re, nep in nobis pofïtd funt, s ⢠Aut ex^ fed totd extrinfecus dduocdtur, ed pdrs efi. qult;e ad trtnfecus diiHionemffieUdt, qii£ ordtioni fcppeÃeäilem O' dduocdtur domejhcuinflrumentum fubminiftrdt, cr «t ttadi cdm,teâoriumfitperinducit,pidmundmpropridm ordtori exijltmduit Cicero,edmp itd ddmtrdtus efi, uteiusexplicddægrdtidnobilem ilium dd Brutùli= bruferipferit, cut titulu Or dt or is fielt : certedpud Græcos Rhetoricte no dliundc nomé dccepit. Rdcit enï phrd/in,id cjl,elo!jucti£ corpus dbfoluitto ^uii c£terte pdrtesrcliquisdrtificibuscômunes cuOrd torefinf.ndm cr pr£fiiri, o inuenirc, o m mëbrd digerere,tumrefiÃere,O' djfiucrdrCyO certofinc cocludere qu£ f eriptd funt,fiaient oès qui nomé lite ris dcderiit'.fied dicere pro dignitdte, et uerbd inueni re ret propofiit£ dceomoddtd, hoc uero propriu e/l O pr£fidntifi- mdgni iHtits eloquentie inftitoris mu nus'.hoc illitd ell,quod nemo perfie,fiuisp uiribus co fifius- ueldiuturintdtetëporis, ueldfiiduitdtefiudijj
DE IMITA riONE
ucl ingcnij fælicitatc utt^uâ Adfclt;iuiitur:hic regndt, hicrerum potitur imttatioâ QUâI^luis uero hdc pdr^ te imitdriÃjiidit, potcft ipf: fîbi pldcerc fiirtajifc,fni hi uero plane opérant frujlratur, eiusq; profèilus conclamatos acprorfm defletosputo-l^amquant in orationepriecipua uirtuf fît per/picuitoi, qui po teÃ. iUe plane ac latine loqui,qui nefaeritfe proprijs Proprid uerbisidpojjeadfequif Propria autcntuerbaap-uerba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pellari,qult;e in loco nata funt ad rem ipfant Ãgnifi»
qu^ i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cAndant,qualia Ãmt qult;e 4 Varrone primigenia nun
cupantur-Eius funt generis, qu£niagnus iüeDia^! leîlicus in Cratylo apud Platoneni inuenit,qu£funt -mus Philofophus non tUe quidem natur aliter Ãda, (Jtc enim eadeni effent apud onines gentcs) fed hau fia ex proprietate natur £ exiftimauit. Quod à exâ ornand£ orationi quis Ãudeat, quontodo id melius Ãcere poteft,quant à translat is commode uocibus Translata frequenter utatur i Trdnslat£ auté uocesfunt,qu£ ex loco in quo nat£ funt, in aliéna migrârunt, qu£ quaÃfieã orationi interferuntur-
Omnia autem uerba aul f lorf um,dut in context tuconfyderantur-Scorfum,utpurdÃnt,uÃtatd,cr rem ÃgniÃcantta-Quum enim oratio inÃituta Ãt in auditor is maxime gratiam,quam indigna laude Ãt, fiobfcura juerit, et apud hommes c5fummat£ pr£ fertim leilionis,cgcdt interprète f tn contextu au* tem ord=
CAELIl CALCAGNINl.
tem ordtionis,uerbd concinnd Ãnt, apte inter fe co herenlid,quie in ingreffu ordttonis,^^ in exitu, ma ximeuoluptdtidurium tnferià dnbïllud uero eut» prudenltdconiunâum eft, ut qui dixerit, inteHigdt dcfccerndt,in quo généré uerfetur ordlio-Nam elo quensille,quemfeperfrpcqudâ/ifte,nunqudmdutê inuenifte Antonius profttebdtur,eognoft:etd fehus tnilidfubtiltter,mdgndgrduiter,mcdiocrid tempes rdteelfttraâdndd-Athée tdmdiuerfd nemoeftè écrit,nifiqui fuftrptoargumentoobftcundduerit, Cr ddgcnusdieendiucrbdtemperduerit- rxijsins numerdfthemdta, fx ijsdntithctd exi/sepichere^ mdtd, O' eeterd in dicendo lumind effulgent-
Quiddicdm denumeris,quibiKqudfi dmentis contortd ordtiofitlgurdt,tondt,0'in dnimos homi num tyrannidem exercet^ utpote quos pro drbitrio inomnemftciemtumcdij, turn miftricordie,tuin indignaticnis eommutdtl n numerofd ordtioneAri ftotelis Padnd qudrtum omnibus preftrt : Cicero, Brutus,dtqi dlq longe dinerfd ftntiunt ⢠Cichorius Afidticis ordtoribus familidris eft, o propemodîi in deîitijshdbetur. Et/îuerdfùtcmur,noncftdlius quidpertiusduribus bldndidtur ⢠Qudntdenimdcs cldmdtioneCiceronidnum iÃud ex Rofcidnd exces ptum eft Æ Quidtdmcomune, qudmftnritus uittis { terrd mortuis i mdre fluiludntibuf i littus eieâis î
DE ÃMITATIONE ttiuiuuntdumpoffunt, utduccrednimam decceto non ^ucitnt-Ua mortuntur,ut eorum offk terra non tangat.Ud uilantur fluiiibufy ut nunquam alluan» tur-ltdfjoflremo eijciuntur, ut ne dd fdxd quidetn ntortui conquiefcdnt- Ego uero,ut dicdm quodfcn-tio,hunc duriutn pruritum tn ijs omnibus pedibus animdduerto,quosqudtuorfdltë fyüdbis metmur, Etproximdmafinedttollunt ⢠Sit cxemplo lüudex Cornelidnd : Nf^ mediuiti£mouent,quibus omnes Aphricdnos tyr Edlios multi uendiilij mercdtores^ fuperdrunt- Ob id Poedndtcrtium, quarto multo li bentius priftulerim ⢠Hinc fe germanos Ciccronis exiflii.idbdnt ,qui hoc fine pcriodum cldufierdnt : tfifieuidedtur.
Atqui hune uerborum deleâum, hune dppdrd== tumnemodlJequipoielî^ni/îquife dfiic{uie,dccurd~ tlt;e^ leilioni dederit: qui in uoliiendis fcriptoribus, ijsc^ prtecipuisfediu exercuerit,e:y qudfi eoncoxc'^ rit,ut dd ficribendum deinde fiubdäam operam afic rdt- Vnd f/î enim imitatio,qult;e hdc parte plurimum poîledt,h£cobferuat,excerpit,feponit, quie, qttum tempuspollulduerit,qudfiexpenudcpromat â Hdc âolim erat Oratori dccommodatd,quum adhuein ipfis erepundijs Eatinæ lingua eaflitas ageret'.quü inThedtrOyUoee unaparum commode enunciata, uniuerfus populus aîlorem exibilaret. Cur enim
Cieero
CAELII CALCAGNiNt
Cicero de bono oratore pronuntüturuf dd populS prouocdlfCur Demoflhenef und diâione corrupte, fed ed confulto proldtd Sc/^ouW ^(éamp;wTOï w ai'J'ftç H vo dccldmdtionem totiuspopuli Atheni* enÃs emeruit f ^lt;amp;utós niÃquodprotritte dc per uulgdtd erdnt diâiones,quibui doât,indoât promt feue utebdntur- A lioqui dniculd und olitrix, non dn notdffet affeäatu dttictfmum in TheophrdÃo' Ex quo nobis multo maximd illd difficultds ddf rrgit,de qudpdulo dnte diximus ,dcdifcendi fciltcet uerbd corruptiÃimd,qult;e dlij Gottis,dlijLongobdrdis,dlff^ Mduris cr Vdnddlis dcceptd fèrunt : ego ex omniu fice hduftd contenderim. NouiÃimus dutë Idbor in cumbit edifcendi dtq; ebibendi,fcriptoru ueteru be neficio, non dico qult;e optimdfunt(ndminhocuete rej faluo ddhuc populi uiHorisgentiu mdiefldte eld bordbdnt )feded qux non fint peÃimd,quie fi no or ndmentu ordtioni affèrdt,certe dignitdtê non detrd hdnt-IH coüocdtione dutê uerboru,et numerofd o» rdt loHf jiChJ no dÃimuldbo,non nuÃdm quoi^ pdr tcmndturddeberqui,iedcutis cr grduibus omnent pronuncidtionemmoduldtd efl ⢠Inimitdtionetda men certum efi,pdrtem longe mdximdm, cz ipfdin quoddmmodo fummdm effe poÃtdm . Hinc efl, quod Pldtonem legentes, heroicdm qudnddm dmplitudincm hdurimus, cr affldtu propèdiuiiKf
DE 1 H IT A r 1 O N B
ifocratei: incitantur- Qviucrofrequentesfunt inlcâionelfa crdti5,hi compta et undiq; piâuratam orationent tffingunt, pdieÃrie quà m tufla pugn£ multo aptio»
Demoflh' rem, QuiapudDemoflhenemuerfantur,hi heüi^ cum quendam concentu animo concipiunt, ut pauló minus ad arma proÃliant, et tam cadem er fangui nemjpirent, cz uutnera afjèrre er acciperc hcne^ Cicero, Ãumputent.AtquumM- Ciccronemadimus,r)ij bo ni,quis habitus or is t qua animoru imago nonfeno bis ingerit ? quantis ille haflas lacertis in oratioibus iaculatur quos die clamores,quos tumultus elicit? quoties indignaturi quos ille luit us,quos deplorati^ ones animis infpirat, quum mtfericordia uela inten dit f Quale illud: O memiferum, O mc tnÃHcemf reuocare turne in patriä lAilo potuifliperhos,ego te in patria per eofdem retinere non poter of er qua fequuntur qua tantu fecum ignis conuchunt, ut to tus auditors animus exardefcat- Quid in ijs libris, quos de philofophiaconfcripÃtfquam preÃe ingre ditur fquà m luculenter enarrat f quamÃrtiter re» darguitfquämconÃanteraÃiuerati In ijsautem libris, quibusrationem dicendt profccutus cfl rem plané admirabilë praflitif.ut quum Itbri illi minime finteloquetiecapaces,'tantatamê eloquentia illos exornärit,ut non aliunde libentius eloquentia ratio tummutueris â Etquotahacportie innumerabtliu laudum
CAE L II C A LC A G NINI.
idudim f tjuds emincntiÃimui lUc cy pidne incompd nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;.
rdbilK ordtorpromeruttjlonge omni inuidumdior: ^UM prifter Citcronem ntmoJicile cnumcrducrib ScJ nos h^c paucd ed tdntum cdufd dttigimus,ut om ties inteIJtgdnt,ci qui profiâurus eft in dtcendo,imi tdtionem optim cmufj elJe neceffdridm,qud dble» gdtd dc reieâd, onines condtus tdcere,dc non aliter effedeftitutosoportet, qudmfinduis onerdriapd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î
C4W in mdri, remittentibiis uentis,tnhtbentibus ndU tisfluiluct tantum, neq^promoueat, neq;pr£ftilt;=
tut os portuifibi unquam poÃicedtur ⢠Qwd fine= Cicero ton no dubitat, quin ad imitdndum Optimus quisq; delt;= ge omni ligendtK fit : neq; iddubitdbit, Ctceronem fine con= bus priefi^ trouerfid, longe omnibus ejfe pruefirendum t^am rendus, ex cateris una dut dltera uirtus peti potefl, hicunut omnid implet muntd,folusq^ pomeria Romdnlt;e elo* quentite tdntum protulit,qudntu imperdtorum nca mo uiüricibus armis imperium propagauit : ut non iniurid Apollonius !Aolonis,quum Ciceronem Rho di orantem audiffet, ingemuerit uicem Griecorum, quibusquum Romdnd uirtus imperium dbftuhfièt, id quod unum rehquum erdt, eloquentiam fciticet, Cicero qudfi ftiolium ex dcuióiis ingcnijs tn Roma= ndm urbc refirrct .tiecdme quifquam putet htec ÿco duikt ejj'e,quod cieteros /criptores in ordinem tedigam,dutfuo honore fiaudatos uelim : dblit
D E I M 1 T A T 1 o N Ã
Citfitr- tnintimehicfiircr. Anego CtefarcmnonfuÃ^ici* am f qui ea fcripÃt animimagnttudine,quadcptt^ gnduit-Certeego,/tmihidrgumentumcffèratur,in quoiüeuerfdtusefl^Ciefdrem qudm Ciceronemimi tdrimdlim- Qi^td LiuiumiquidSdUuÃiüf utrun^ diuerfd uirtuteeminentemiquid Celfuminre me= died quid ColumcUdm in re dgreÃi Certe in hiÃo flinius: nbsp;nbsp;nbsp;rid ndtune CPlmium Ãcile omnibtu prietulcrim,in
euiui deÃrtptione,nemo mtrtÃcdf iDds opesfoelici* orepeniciUo expreÃit, nemoduleiui, nemo dptiin l ' Artllotelcm,TheophrdÃum,totdmqiillamdoiiiÃi mdm dntiquitdti Ãub cöpendto reprtefentduit-Cer» « teme locd quteddm ex Cicerone excerptd,C!r 4 Pli= . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nio repetitd eonÃrentem, ingens ddmirdtio perudi»
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit,quum Cd commodités dcfubtilius i Plinio enetrnt
td,meo quidemiudicio,oÃrndijfem-Vfq} ddco mul* ttintereÃ,cuiquismdterilt;e defcribend£ nomen de I derit : mir um eà enim,quantum in eo quifq^ promo uedt,dd quod 4 natura Ãäus uideatur. Sed corru^ ptd ddeo eid nos Pliniana leâio peruenit, ut, quod aiunt, Samnium adhuc quteramus in Samnio-
Quomo Solenthocloco nonnuÃi percunilari, nunquid do quate= ab eo,quem nobis imitandum propofuerimusjiceat nüsue imi eademprorfusuerbanihiltmmutdtd,nihilinuerfd, tandum. in noÃrafcriptdtrdnsÃrref Ancepsqult;eÃio,c;- fu per qua neq^ uerba ,neqi rationes defyderes : feu tuillam
CAE.LII CALGAGNINÃ-tu iUdm propugnändam, feu oppugmnddmfufce^ peris, ctuodÃteftimonijsutimalis,dutorttM dd» riÃimorum fe Mrin^ projèret-tlt;\itto Cieteros,fane Vergilius.
Bellifèrrdtos rupit Sdturnid pofles. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et :
Vnus lt;jui nobis cunfldiido reftituit rem- Altdc^ hcd innumcrd,tum db Ennio, tum db dlijs priÃife^ cull fcriptoribus bondÃdefancrdtus dcprchcndi^ tur-.Ãcutiüudd Cicerone detorÃt,Proximushuic longo,fed proximus interudUo. Sed er ipfe Cices ro:Timormihi omnem fdpieniidm expederduit. EtilludtArcemÃtcereexclodcd. Nonne ertlîud TerentidniimÃLiuto Andronicodcccptum efi: Tutclepus es,crpulpdmcntum clurris-
Contrddliusdixerit: Imitdtionem nihil effe dli» ud,mÃtmdgtne,dd qudm quis Ãylum ordtionem^ conÃrmet. Atquitn UndginequieddmÃmilid.qu£* ddm diÃimilidfunt,nulla funt eadem Nam Ãeade, tum uero euenietiUud rtdiculum, quod Lucianuf ar guteilluÃtin :oueTrdgaedo,ut tune DemoÃhcnem putchre imitdti uidedmur,quum DemoÃhenis or4a tionemtrdnfcripferimus,ermanifrÃopldgi)depre henÃ,qudÃcornicula Aefopi, fpedatorthus rtfunt prxbeamus : ud conuiät,adiudicatiq; creditoribut nexumineamus ⢠Sane hue cenfuram direxit Ariflo phanes, quum pr^Ãditf bibliothccd! Ptolomlt;ei äd^ bi
DE IHITATIONE
iurdtiÃtmos fcriptores profyipÃt, cjui tdnti lt;eÃimd runt dltendmonumcntd fuis chart is infcruiÃc, ut cd protinus fui mancipij fùiîd iudicarent-
SuntctiamquiabdÃjs accepta idcornutandano putenty (juedpriores lüioptimaquacq^tnuafermt, quitus pciora fuhflituere no modo turpe fit, fed cti am temeritati finitimum- Rurfus alij Ãr titer audeit dum, er cum antiquis fôrtitcr digladiandum fua^ dent :nunq entm nohis uerba deÃtura,uel propria, uel transldtd,ucl ex c otrario deduila-Exempio fitquot;, E a res mihiperpetuo memorite codita manebit : £ä rem nuÃa atas m:htcxpunget,aut dclcbit ex memoâ ria :Ea res nulla unquä obliuioneobfolefcet.lnpri oreiHafententia Ãit Cicero,cuius uerba fubperfo* na CraÃi enunciata fubijciam,ut res meliut inielligd »â tur- Inquotidianisaut cogitationibus,equidem miâ gt;nbsp;gt;nbsp;hi adelefcentulus proponere folebam dlam exerciâ » f tationem mdxime,qua Cgt; Carbonem nofirum ilium » » inimicum, folitum ejfeutt feiebam : ut aut uerfihut » gt;nbsp;propofitis quà m maxime grauibus,aut oratione ali » gt;nbsp;qua lfüd,ad eumfittem,qué memoriapoffèmeom» gt;nbsp;» prehendere : earn rem ipfam quam legiÃem, uerbis igt; altjs quà m maxime poÃem leà is pronuciarem.Sei ⢠» poll animaduertihoc eÃe in hoc uitifquod ea uerba » gt;nbsp;qu£ maxime cuiusq^ rei propria,quie^ eÃent orna » gt;nbsp;tiÃima ati^ optima,occupaÃetaut EnniusÃtad eius uerfut
CAE LH C A LC A G NINI-
uerfui me exercer cm,äut Gracchuf, à eitu orMo^i f » nem mihi firte propofutffem : ittt à ijCdem uerbu » » uterer,nibüprodeff'e,/i!ilijsetiä obelfe, quo minui â idoneis uticonfuefcerem' Aduerfui Ciceroiiem â flut Quintilidnui.cr grduiÃimo or atari, ctà uliûs reuerenter femper affurgit, audailer répugnât: eiuiquolt;^uerbanopigebitadfcribere,utquidpr£ clora tngenioutrinq;attulerint,agnofcatur-Neque QJi'ittilid tgo â ^iqi^aeerip effeinterpretattonem tantum uo nbsp;nbsp;uerba
lojfedcircaeojdemfenfusccrtamenatq;omulatio bbio'C-f nem. ideoq; ab iUis diffentio, qui uertere or at tones lattnof uetant,quiooptimisoccupatisquieq!.iid a'U ter dixerimuf,neceffe fit ejfe detenus. Nii neg- fem per efl defterandum a'lquid iHis quo diiiof tnr me liui poffe reperirt: neq^ adeo ieiunam Cf paupcrem natura ficit eloqueutiam,ut una dere bene did, nifi femel non pefitt: nifi Ãrte hiflrionum malta être o uoces eafdem uariaregefluspoteli,orandi minor uis ell,ut dicatur aliqutd proter quod in eadem ma=: teria nihil dtcendumfit. Sed efloneq^ melitu ,qiioii tnuenimuijit,nec par,cfi certe proxiinu locus. An nonipfinoshisacfcpuis deea^mre dtcimus, etr qiûdem continuas nonnunquam fmtentias nifi for te contendere nobifcumpoffitmusjcualifs no pojfu^ mus Namfi uno genere duntaxat bene dicctur, fis ent exiÃimoriproclufam nobis à pnonbus uiam in
b }
DE 1 M T r A T I O N E' dicendo. Nunc uero innumerdbiles funt modi, plurtm^q^eodcmutæducunt :/tue breuitdtis tld,flue copid ;alid trdldtif uirtus,dlid proprijs⢠Hoc ordtio re£ld, lÃud figurd declindtd comment dit, ipfddcniq- utiliÃimd eflcxercitdtionidifjicul-tds. Quidquod dutf^orcsmdximi /te diligentiits co^nofeuntur Æ No» eniw fcriptd, klhone fccurd trdnfcurrimus,/cdtrdüdmus jingula, zy-neeejfd^ rtotntroÃ}icimus:cy qudtttum uirtutis'hdbednt,ucl hoc ipfocogno/cimus, quod imitdri non poffumiis-
Quod /ï mihi in recontrouerfdliberum permit^ tdtur indicium, iüud uidcor /tnc cuiu/iniuridpof fediccre,qttieddm ej/etdmproprie, tdm dppoÃte Crddrem explicandum dccomoddte diihl,ut uix comutdri poÃint, hià in deter lus ; qudle Cafdrtdnn illtid A hero comedtu omnes copids terrds flumen cxpo/uit. Et Plinius Cacilius, quum Idchrimds ue^ (hgdles cor urn dppellduit, quorum hdreditdti pdrs detrdhcbxtur no potuit efficdttus rcmcommonftrd^i re â Q^uCtcero integrum difcipulumuocduit,/dtis tndicduit hominem nullis ddhuc imbutum rudiment tis â Neq^ iliud Ctceronequisq melius dixerit: Aut opus Ãdrtum rcdimere, dut operdm in diem locdre-Quod Ãh£cuÃuiucnidnt,ncmini jrdiididuxerim ijs Ãne tilld intcrpolldtione uti â Quod Ãquis imitd^: ri tcntduerit, me quidem indice, non id Ãctet Ãne dfliihitionis
CAELI I CALCAGNINL
I iiljiShtionisftÃ)itionc- Scd quum multo plurafinf, i udrijs tnadis diet dtiji exorturi poÃint, ut
ttd dtcdm, eloquentt£ cdpxctd fint, is dpud me Ions ge potior fitertt, quipluribus luminibus ordtionë ud riduerit copidindicendofudmdpprobduerit^ QH w rem uideo Senecdm Ouidio uitio dediffe: fed uitium hoc tdm dindbilc efl, zy mdgnis ingenijs tdm peculidre,ut non dltero libentius uelim bene inflitu* tos ddolefcentcs Idbordrc-
lUuderitm imitdtione pr£cipuum, utdpdri, d fimili,^^quot; q'tdfl ex eddem uicinid mdtd contrds hdi, ZSquot; qitdiiréponds in promptudrto, qu£ oportu ne deinde in rem tudm depromds-Excmplo fit iUud : Cicero dixit, turpe efle dmicitidm dd cdlculos reuo cdre.Tuhdncdicendiimiginé miUe modis efjinges tnultiÃrmiqi perfond indues ; ndm ZT beneficentii nihil reuocdre dd cdlculos, er, probos in promeren do cdlculisnon uti, ztf, tngrdtos uocdndos efle dd Cdlculos, cr, ncminem efle qui cum bonitdte(ummi numinispoflit calculisdccidere, zr, Legem tdltonis tdcito confenfudnttqudtdm,q!tod pdribuscdlculis iniuri£ penftn non poflint iconmode pro loco zy reprcflentcdixeris-Qiierunthumdndrumdrtium CdnonPa fludiofliquisjùeritceleber ille,.et ore omniii diélus lieleti qs f Cdnon Polycleti. Ego Doriphorum ilium uiriliter Plinius lib puerum fittflelt;i(rbitror,ex quo omîtes omnium mem }4.cdp -8â
b 4
DEIMITATIONE
^rorttnt exemplum fumeb^nt drtificei : non ea ^Ui» dem nciöc, ut turn cxcellentis iinaginis mcmbrlt;i con veUerentjfed ut numéros eofdcm tdntum,elt;indcmcii proportionem ferunrent- Solus entm lüe artem Ãc^ fe drtis opere tudtcatur.
lHud quoq; telldtum uclim, nuüdm effe pdrtcm in dr te dicetùi, qud: dtuturnd leit tone, filertiO} imi tdtionc non multo ftatmelior dtg; inu^ior,jiueil Id ex re pendedt, Ãueexdicentif ingenio. N4»i er rxor(/ilt;t, qult;e ex repetuntur, zir inuentto, qua infi* td ell tn re, z^coordmdtio qudingeniiÃtnilio eÃ, cdterd deniqi qu£ fuperius enumerduinus,à dd und gmem optimi e:yprobdtiÃmi cuiuÃ^ r^dntur, tnÃiutumeÃ,qudnto cukiord dbÃolutiordq; efÃci poÃint :Ãcut orreliqud ndturiiebond,Ãmdnutrd^ ilcnturcrntdngonif drtiÃciQexpolidntur,Ãuprdà dem /Ãlcndefcunt dtq- iUullrdntur. Meigitur tudtce prunus lotusÃt imitdtioni tn dcleilu uerborum, feu quddd rem expltcdnddm,feu qux dd exorn ttionent pertinednt; in rehquis dutem fecunddrius pos flremusfubÃdedt,
in dit tone incertum eÃ, plus ndturd dneurdttd^ ledt, certe fuduitas uocis, Zf Itter drum expreÃto, qudm in cdtulis Iduddutt dnttquttds tqutneroris probitds, dtgiiitds corporis,eir Ãctles membrorunt fiexiK ndturd debentur: nec tdmen huic omntd dlio^
CAELII C A L C A G N I N r.â
^ui Demo/îhenes non tMtum opéré dedijjct Andrû n.co hypocritlt;ie,non Augnflus Phonafco^non Cia cero loties cum Rofcio cT Aefopo contendijjit: [ nbsp;nbsp;nbsp;ne^ idem optaffet aliquot locisflum fibi oratoren
no qtiidem palcjiritd,fed neq; omnino anacÃojso/t contin^ere- Atqui netdud quidem omittendun puto hdnc tpfdm tmudtionen, quam candidatts Ãudtoru itd comncnddtdm uolunus, ut fineed prope indnit fit omntf opcrd, t une demum non folum inutdemfi re,fid uduram ctidm dUaturdm ijs, quidam fuis ui ribus uti polfunt,cr quod adagio tritum eÃ,fineeor ticendtareAlicniscnim femper ue/tigifs h£rere,(y' ferperallris, ut dit Varro, eun uti, quiper tetatem ftare poÃit atq; ingredi, non modo turpe cft,fcd pe riculofum etiam, quum non jiede eorum turcs coda lcfcdc,quidlienisp^ibusincedunt,alienismanibus pugnant,alienis oculis uident,aliena lingua loquu* turifuideniqiobliti aliéna f^irituutuunt.Qwppe hoc ijs per me liceat,qui nondum in fuam tutclam uc nerunt, quiq; per £taté priemanfo adhuc ctbo alun tur, quorum adhuc membra fiifcijs ejfinguntur, quorum adulta eà ietas,O' firmiores lacerti, ij ïam prodeant ex umbra,iam profiliant in campum,ian cum ipfo lanifla contendant,à quo olim folebant diüata dcciperc,fuafij} cum eo uires expendant,nec cedant , fed contra potins adfurgant, periculum
b f
D E rM I T A r C AE L I I-
'fiiâuri, an O' ipfî poÃint ordinetn ducere, o fao marte de grddu aduerfarium deijcere. Hcc fane fjocloco mihmbfurdum uidetureim /à bullt;e menti' mfjè.cuiiuauthoremhiibeo Porphyrium philo fa» phum.o in Acddcmid,o m Lyceo prieÃantiÃimu-
In lucë jcdiderat Veniu Cupidiné^mirabatur Ded, quod multos poà menfes d ndtdlidic,nihdo duâiorfi eret Cupido,qu^e cdufd eins montretur incrementd, tieq; inteUigebdt,neij; quid/iüo opus Ãretfdut quo modo huic mederi poÃit incommoda,'pro/^iciebdiâ fdtid'Cd igitur dnu Themin diit, cofulit,reÃgt;onfunt accipit : non ante iÃüiuÃos duilus hdbiturum,quant Venus alterumfdiumpeperijfct,in cuius itmuldtio» nem iÃefucceÃeret- VenusreÃtonfo Themidis dcce pto,it in [Aartis coplexum,filium alterum parit, cut nomé Anterotisimponit, ceu /h Anticupidinisdixe ris-Tu uero miru diólum quant repente,qudÃliciter adolefcit lUc : certatim dixeris alteru in alteru con» tendere uter pulchrtus ac pr£Ãantius fe porrigdt-Kirantur Dij c£teri,tü uero inprimis parentes,tant egregiamprolem exurgere ⢠E.xijsputo Ãcde çoüi gas,nu!ld prteclara ingenia poÃc ingentes proÃÃus Ãccre : nià habcät antagontÃen,ut Gr£ci dicut,qui cu decertent,qui cu coüuóientur-Nf q; folu oportet ut cult;equalibusuiuentibusq; contendamus: Ãdcum ijs etiam, quiolwn fcripfnruntiquos mutos magiÃros dppclldmut,alioquifitturifemper inÃntes- nbsp;nbsp;Pinif.
rIOÃNNIS
FRANCISCI PlCl AD PE
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;trum Bemhum,de Imitats
tioncLibcüiis-
Oannes Fran-Petro Bembo S, Vtrum tibi cum dntiquos imù täntifcriptores,tum deimitutto ne mecum differeti ajfentiri M aduerfurideberem, nondum ft tUBembeiudicdui⢠Quandoipfos etiiuetcret'yCjui proponunturimitundijidcdcre cum Udrios, tu am tut dubios fùiffe pldnècomperiebdm ⢠Ippequotj^ra tio fefe Ud præbebdt ^ijudm utriq^ pdrti, ut quo uer geret,nonfdtisdppdreret. QUdmobremà qutere^ retur dutoritdijt rdtio deÃderuretur, quibus qudfi germdnis dd ueritdtem inddgdnddm uifs utimur, Us ddhucfubiudicemdttereuidebdtur- Verum enimue rodumcogitdremdcriHs,ipfdmqiimttdtioncmdni» mo uoluerem,in edm fum ddduilus fententidm uti ttonmhil quidem imitundum dffeuerem: ufquequdq; uero non putem ⢠ImitdnJum inqudm bonos omnes, non unum dUquem,nec omnibus etid in rebus, quod tuteipfedrbitrdbdre- Qtiât quidem in re ut itd fen* tidm multd memouent:eoc^änimuiinclindt,utidd*
IO- FRAN.'PICl MIRAND.
uerftutefiMiiumÃciletxiflimem â.idtpfumtihidea cUrdre tencitbo,coniiborq; ijutbiu potero mtioni* but,utfinonego in te (quuenim in dmicum,crtii km quiJis eà Bembui,td ficcret t)fMentidm ipjeumen ÃrtaÃa litem fecundum tedandam mini me cenfedt- Acprmum omnium fdtis conÃdt, Pidto, nbsp;nbsp;nbsp;imitdtoresd Platonc ucl indni, uel nuUo uerim titu*
to notatos: ut qui proprio dignt nomine non hdbedn tur, nià quod eis ilU imitât io Ãcerit-1 nhoneÃd uero HoratMf ⢠fldcci nomecldturd ddmudtos^ZT dppeUdtos SER
V V M P E C V S-Htnc uidedf omneK, quicunq^ dli qud in re dutores celeberrimi extiterunt, aliunde quam ex unitationegloridm,qult;e de rehiu prteclare gefiùexurgit,eamq-comitatur, utumbra corpus, fibijpfîs qutefiuiffe-Ac potius uel intenta contentif one aduerfatos prior ibui, uel adnixos longo eos in teruaUoprteterire, nonfequi- Quienim affeclacu pit fcmper e/Je,primum Ãbi nunquam uendicabit lo cum ad quern uidetur uel natune propenÃo, uel neÃio qua certe ambitio tot if uiribm anhelare ⢠At Komerui imitatus dicitur Homerm Orpheum, adeô, ut car^ Orpheum men quod hicpoèmati de Cerere compoÃio prfÃiâ» imuatuiâ tuit, in iliade duobus tantum nominibus except is, oculatiÃimus cecus Me tranÃulerit: nullus tame in* de honor eà Homero partus: fed quoniam fonord inagis grandioriq; tuba res Troianas cccinit, multd iSumcT
DE IMITATIONE.
ïBum undequdq- eft glorid cotifequuta ⢠Olftit Verg^M tudgii (fuà m prcfitu imitdtio Vcrgdio : quoniS prlt;e=^ tiomcrii-(luriÃimo udti, e:;;- quod dd iudtcium poëticim per» tinet.otnniumomnino prueftdtiuÃimo, nihil ftrè ma gis itittouertifolet,qiMm imitdtio nimiducteru Poê tarum,d quo tarnen uitio longeiüum abjiufticen^ fco:neq;enimomneisaliorum unitatuseft partes: fuos ip/e habet numéros,propria tenet lineamenta, diftiofitionem^ in primis pecultarem, cr maxime pr opr tam ( ut aha taceam,qute non funt ei commit ma cum clt;£tcris) emulator ueterum uerius,quam imitator : Gr quanquam mutuo ft non fùrto quadS hincindequaftftgnaueterum dti^ toreumatacar» pfttad ornanda fuorum poëmatum tedtftcia, proa prifstamenillafunt ornamentis magis conf^ud^ atq; omnino magis iÃuftria ⢠Cicero quoi^ neutiqua Cicero De r)emofthenem,quod multis creditur,enixius efi imi mofthené» tdtus : pleris^fanè in rebus amulatus fiium retinu itfilum, GJ- inÃituta dicendi.T.Liuius SaHuftio cla^ T. Liuiut-r^tmo hiftoriarumftriptori palmam ucl aquam ha Salluftiut» lttit,uelprlt;eripuit:diuerfam tarnen cucurrituiam Corn-Td* ipftusconftquendagratia Debitaquoq^laudenec cituS' Cornelius,nee Curtius caruere -.crprimisilliscr alter alten diÃimiles- Quodft Grtecamtrad}cshi= us. floriam,qult;e maior,quà m inter Herodotu,Gr Athe Heroda^ nienfem i[lHm,cum ducemÃum feriptorem rcrum d tuS'
10. FRAN. PICI MIRAND.
fe geflarum differentia flylii utriujqj tarnen laudtf ampliÃim£-Ad philofophos fi deueniamus Grlt;ecos:
TueyJùkf
Ariflote* its. fUto,
AriÃote!ifelolt;]ucntiamägnof}ere celebrata efl cu Grtecif,tumLdtinifijuigriiece fctunt:Pldtonii ue=â ronunduam fatiilaudM, cumtämcn lUiiu flyltu huim fit graphic diÃimiÃimui : ncc cttam Attics fi milif muftej^uanquam celebratiflmæ, cr Phttonis plane diÃimilt cum fl:ribendiordine,tum uerbK,qui Xettopho- iuthicipfeXenophon koivoÃo-,Plato autèKocÃS/iï (utGriCcidicuntautores) utcbatur- Nondefiutau tern Arifloteli ficultat imitandi eum,pr£ferttm cu* iufauditorij Urnen uigmtiannos frcquenttÃime cott triuerat- Kon defiat eruditio,non ludictum : maluit tarnen fluo in caUc pritcederc, quà m in lata aliorunt uia ucl fecundui eflc,ucl tcrtiui-inter Latinos ucro Cicero- Ciceronem gyVarronem quæ nam qutefoloqucndi Varro- diffirentia i ncq; enim hunc ille, quanquam unde* cunq; do(ltÃ!mum,aut flylo imitatus efl, autordine rcrum fcribendarum, zr modo ⢠AntiquicnimiHi prtecLtriÃimi utri nunquam aliquorum imitation! ftudebantflta ut in eorum uerba,membrd,circuitut iurarët,quafifemper in/ùntes:quafialitibus pofl* ponendi,quibusà parentibtis extra nidumcduâKi fit is efl fi ter ucl quatcr uolentes illos afflexerint-Carpebant ex unoquoq; quantumfatisefli uideba* turad phrafim uel conflituendam uel ornandamt..
DE IMITATION E-
çttà tarnen effent uelpropric cognata tuturit, net ncccmmoda matera quie trttäarctur.Ãc cr Celfti Cor-Cel» V ColumeUaclari,nitidi,preÃt cr elegantes: in al fus. tero tarnenegregia mundicies,tnalterofîofculiÃr Coltttntl» tafà crcbriores:mitationè tn iHisnthilctntnusuel a. nullam,uel certe paruam es deprtehenfuruf :geniu propenÃonemqi nature eorumquipj- fcqucbatur^ EtÃenim homo olm maxime uim obtinel imitandi, gt;nbsp;Uthinc Ztr multa et uariadifcerepoÃit,quod fcribit AriÃ.in Problcmatibus,eaqi de cauffà poeticam ho mim naturalem effe prmo, que ea deÃcultate libro fcripÃt,efl aperte leÃaluitpropriu tarnen zr ton genitum tnfltnâû ztr propenÃone animi naäus efl abtpfo ortu,quam Ãangerc et ab orf um uertere eà ipfam plane molare natura- ltaq;cunoÃro inani=! mo idea qutedSzr tanq radix infit aliqua, cutus ui adquodpiämuneris obeundit animamur, zrtanq ducimur manmatqi ab dli]squtbufdäahducimur,co lere illam potiu!,q incidere, ampleäiq abalienare oper^preiiu eÃ:nihtl.n. noÃneconjulens foelicita ti,autà uirtutealienu,autnoxium nobis impertijt ipfanatura:ideamigitur,ut aliaruuirtutü,ita çr rc flr loqueiifubminiÃrat, eius^ pulchritiidinis affin git ato Ãmulachrit :Ad quod reff)iciétes,identidë zy aliéna iudicemus ZT noÃra- Keq^. n .eäquifquaads hucpfi^ie Attigit,ut hac in re iliiid etiä poÃit dider.
ZaKii-
Cicero-
ÃO. FRAN- PICI MIRAND-nihil omni ex parte BEATVM. duandoouidem non uni tdntu,fèd cmmbu' (y uni t^crfisdiftrtbunpneddrafuatnunera, uttxif'pi ud rietate totiuf untuerji pulckritudo cbÃituatur. A n ffMatÃ-uÃraprudcntentiHum pidorem ienjuâÃe, en; ma fe uno in faminro ter porc reperiie non pcljêad ucnuftatcm,cy incaffum puta^ prudent tiÃimumoratoremciufinduÃriam fccutum,longe etiam ilium prateriffe ludu to, qui ut imaginé iDam pulcherrnnteloquétine corporis efftngerct, omneis delrgituiros /ncundiaprlt;eftdntcs,cum tllclt;]uin^;fo lum Crctoniatdc fclcgiffèt umgincs pulihritudine celebratds : r.ec fatis illcs Ãdcns,Ãrmdm if{atn, feu ffecicmabfolutdm elogucnthe, nuUiprorfus addi* ^am,fola tmitatione dignum cxiflmârit-lmitdri itaij; cdm debemut ejuam dnmo fciltcct gerimus dt* cendipcrÃUam fà cultatem, ciud ©â dlicrum (S' gt;to fird cum erratd tn ebeundo Icqucndi muncrc, tut» turtuteseftam metiamur: /tue ed ipfapenitus innd^ ta fil tded,dtqi ab tpfj originepcrÃäa, fiuc tempo reprocedente multorum dutorum leéïione confutn mata- EdfebdtutM.Ciceronisdures /emper rgt;e= tnoÃhencs nonimpleret- Ed ipfa pdtduinitdtemin Liuio caufdbatur AÃniustpfa eadem cr Erutus C9 lumbem Ciccroncm, quanguam amicumpriCcipuM iudicabat f Alij Afîanum, tumidum, rcdundan^enif nimium
DE IMITATION Ãâ
h!miunt,uiro molltorcm:qult;i ctiam frâum opinor^ut ncc alitjuem unum fcruputo/îus imtteindum uel CeU fus ud IrdbiM p) lt;£icptrtiit ; ncq- aiam tpfi fùerdnt Cieeroncm,(jucmmjximclaudant,imitM. Quid entm caufit lùit,ut totillos uari^s nonfolum in rebut fed uru cadeniq^in ficuhatedtuerjos dicendiartifi=â ces pofucrunt in medium f nt/î ut ud ab hoc, ud ab lût) (]uod placeret magis deeerpcrcmus,ftue impul^: fuadl natura:,Ãuc tudicio Nui« nonita cenfmt illud oro dil1bluant,cur ij qui Cicerone tarn laudant quam qui maxime, iÃum ipÃim tamennon funtimbi tatiftylo fctlicet figura dicendi f An id fcdicctfi eile nonpotuerunt,Cdftts,CeciluiS, f'linius,Â¥abiui dij Ciceronis feculo proximi f cum reft ar ent adhuc tanquam rehquhe, inuiolatie iüee quidem, puri, RomaniqÃcrmoniSfipfamq^ laiinitatëfugcrent c« lade nutricum ? An ignorarunt imitandum eÃe,ma gno fcilicet C3- cjtcdlenti tngenio uiri,quicy alijs de imitatioe practpteba: Dicendii potiits Uidetur eos noiu ffiineÃuoluiffe q, nonpotuerdtaÃiramus,uel tacito nos eorum opponamusglortie : qui q, lUi non potuerc uiri dariÃimi,nos ipà ud obtinuerimws,uel ffieremus.rndurus eft firtajje quijjgt;iam,eos qui ma gts nobis placent,effemagis imitandosiquod ego quidem non condemnarim : p accat prlt;e alijs Plato, placcat Cicero,no opinioe folü,fcdfl}ilo Platonicus
c
10. FRAN. PICI MIRAND.
eafequdniur. Nam quanqua fua efl cuiq^ profgt;rilt;( freies animijicutv corporis,utduos omnmo fimi les non frcde fît inuenire,minor tarnen in animo no flro eu aliquibus pr,e ali/s eH diÃimilitudo, atq^ per hoc frcilius erit nobis uti fimtles euadamus: mcmi^ nerim us tarnen nos fimias nonefle oportere,qu^ de teriorafibi deligunt adimltandum^Sunt enim qui neues,qui cicatrices,qui maciê, qui excremita etia effîngere uclint,uel nulla,uel minima ratione habita cr lacertoru,cr uiuidiroboris,cfgratie:ab ijs nô difltmiles,quit us magna efl cura,ut rara quieptà uo cabula, qua: frrte aut Ciceroniexciderutmultaflri bcnti,autuitio temporu fitere ineius libres introdu âa,adcèutfiabinfiriscxcitdretur,à fiiproptancâ garet,geflientes ftrripiant: uel etiam qua mancipes librarijintcgritatéleflionis,du paÃim corriipimt, edidère:ipfî obferuentmagnacumdiligentia-
Rhetori Superftuumpratercauanumq; exiflimari debet, ca partes, fl ad omnem Rhetoricam portionem imitatie adhtâ Inuentio- beatur- tnuentio enim turn laudatur magis,cumgclt;* nuina efl magis libéra : explodiq- folet qua: re» pticia iudicatur,ncdum acccrfltavndenamquafb tHud,fiirem non Poctam fà bulam dediffe f An etiam aliunde prodijt,ut tttt omnes daninarentur,qui dum lAufarum cz ApoHinis haberentur ludt, aliorü imi taticneflbi qua:fluifjcntundcprobarct,(y folire=
DE IMITATION E.
llt;ttd [it à criticis P aima, qui ex fc['c,c/'expropria penu eruditi prompferat obfonium attimi : tdmetà eo non ita conuiuarumgufluf obleiilt;tretur.niÃgt;os T)iÃi oÃtio fitio uero fcquitur tnuentiottcm itd,ut hic qudUf fùe rit, talcm quo rite diÃtonatur ordinem expetat, ne id quod effingis ^qudjiinteîledtle corpus orationif, aut udÃi nimis,dut puÃlld nimit,dut omnino prit-pofterd ntembrd déforment- Tud dute hic ui Ãt, nc^ cejjùriü dubio procul omniÃüuru drbitrdmur,eoci^ mdtori tibtÃieritddnitendudiligetid,d tcipfo uideli cet,ncn ab dltfs petendd ; quo mdiortbui ingcnif uiri bus in ed pcr/iciendd opus eft,à Plinio maxime cre diderimM dffirmanÃor barbares ctiä tnucnire ma. gniÃce,z:r enuciaretreäeuero diÃgt;onere c^Ãgurd re no niÃeruditis cocejjum effe. Elocutio uero num Elocutio-er ipfd ftquitur inuentioné fquädo diuerftm ad md teriam diuerfaphraÃs adhibenda efl- Num er ipfd quoq^ diÃioÃcione comitatur.huic â n-dlid,illiaha tri buenda cfliita utatcipfo ois lande pendeat oratio^
Nam de memoria er pronüciationc tacendü puto, Vlemorid^ quando carum neutra chart is mandetur: er altera Pronun^ nullaexiÃtmdtionetibicompares:fedexmatris(ut cidtio. tnquit Lucillius) bulga tecum Ãras : ut autë hic exer citdtione perÃci foiet, ita exempla maiorum alifs partibus,qu£ reÃrri literarum monumentisque^ Mt, Opernjirre non mediocrem luredÃirmauerim,
c %
IO- FRAN- PICI MIRAND-
Poter if cnim inuentioncm quapiam de re abdliji traJttdm uel temJdri, uclfuperare : poterii di/po^ mre nn!iuf,elcqui etiam ornatiuf Ne^ enim quafi vetula mulier fuif efl uiribus parens cffoeta natur d, M no(iro,fciHccthocfixuloqua/tmmiopartu lajji fa dcfècerit Ncc Dfoptiniuf maximui noÃrte tati non eft largituf ingenia tutina tam bene excole rcmur^quà m bona funt fdita : ZS' non inanibus nu gis acfà hulis, quaff gbnde cr fibquis edendis dedi tajua alimonia fraudarentur ⢠Ita cnim maceratit funt nonnulld,cr quafi tabe confumpta,altoqui fudpte natura fvrmofa,ut fimulaihri creuanid^e umbr^magis,quà muiui animi effigtcm pruefefi^ rant. Crefcunt ( ut mca firt opinio ) uertus, quMt dccrefiant ingenid' Kulta enim quit ad rerum (iant notitiam, cr noftrum feculum, cr huic proxi ma nouere,quit doiia dla ignorauit antiquitas-Lin gud certe ueteribuf iDis cu Gntcd turn Ldtind quafi natiua adfiut: quam ab eorZ hbris petere nos opor^* tet : qutbuf tnaior ed de refit kgitimit laudis dccef i fio. lilt enim uel nolentes,zy in HeUadegr^ce, O' tn Itdlidlattne loquebantur: nobis italisqut latine Io» quamurnedumgritceftd noflrd eft partum crelaa bo atum tnduftrid : inde fiet,iequum rerum itftimia torem fif jrttatur noftra ttas, poffi eos, qut nunc nediocruerloquunturpracipuis iÃà s zj antcfigna nisiure
DE IMITATION E.
Hiî iure prxfirri, qui falicet inter Gothof, Vdndd» los, Hunuosq^ uerfMprifcdtn lÃdm crtotfieculis dbolitdmdtcendt rdtionem duttenednt,duttencre conenturimitdtionecontinud ⢠qhj ctinmin rf m/a rafubtilitds,crÃrtenimid-Hdm nec curfufolunt ueteribui Ãinilcs,nec grc/fu,uel eÃe, uel uideri ito-lunt quiddm : fed itd tneedere, ut eorum in ueftiÿjs pondnt uefligid- AtÃuetcrum mdiordueftigidfü~:a Tint,ut etidm corpord, num in lüis minor pes prmd bitur,dnîdbufcet,fi folim maxime fubudum fiteru^ Ãuero iüd nojlris minora extiterint, num ex.luden tur curiofi pedes, zy fruftrabuntur uoto Æ lequunt enim ueftigium quod omni fx pdrtc quadret quis in ucneritfni calceorum Ãrtafis officina quaptamè Romaniserutd rutnisÃrmuLu nobisquafdamfub min^rauerit. At quot ueterum pedes, totcakeb Hcc dmbigdS'Bembe,ettd Ãantiqua fandalidinalht fconditts thefauris inueneris, cr dptaueris tibi, te unquam propterea polfe a cruicis impetrare, ut an tiqua credantur : efÃciet hoc inuidia : fcmperÃmul tas eritin cduffà ,quoadtllam ipfam dieslongapric fcr pferitâHcq^ enim alia habebunturquà mnoua, hoc eÃ,n5 abfoluta, nec omnibus perÃäa numeris: qaod quidem inÃgnis euenire perfepe fumits cona templati :qijelt;yà quando pr^/lantiorafunt quie bufdam,qM uetu/lts idis feculis exculptdfi(èrc,ni-
c i
10. FRAN- PICl MIRAND-hilominut cum utnouä crrcugt;nfèruntur,imper)iéHât oribui pofthitbentur : tantum uana ilia mille anno rum imago quaji pcflif inuaÃt hominum ludicia-J^amà uetera creduntur cÃe,à etiam Ãiedator cfl animi dubius^antiquaue Ãnt,an minime, mira Ioik: nulla infurgitCentura rigidiortütà compertû fùe rItrecentertedtta,prodaturq- etiamnomen opifi^ cis-.turn mille AriÃarcbi,tumcrÃbila quandoq; erit audire: tum non tertiiis modo cadet de coelo Clt;t to : fed er Timon,atq; etiam Momus exurget ab in Ãriis- HouimiK hominem fcripÃjfe epiftolas fub Ci^^ ccronis nomine, qult;e non laudi folum, uerumetiam admirationi maximefùertnt â¢. eundemq; ipfum epi=! Ãolis Ciceronis fuum adfcripÃffc nomen, demptis tantummodo ijs uocabulis, qu£ prodereÃllaciam poÃcnf.es'neBembecrediturus^ quodiU^eipfeCi ronis epiÃohe er rubras ci!eras,er uirgulas,et aÃe rifcos,er obelos,er fexcentas cenforias notas per peti quiuerint nouxinfcriptioniscaujfa : qu£ tarne antea fub ueteri titulo fiter ant nunquam fatü lauda t£creelebratlt;e ⢠Incaffiimigitur fategeratittcprio ribtis in epiÃolis, dum urrba rimabatur : dum ca;[a metiebatur, ejquot; membra : dum circuitus deligebat, dum numéros mandabat memoria, du obferuabat lineameta,utqu£fcribebat, Ciceronis effe uidereit tun poterat cnim paruo impédio labor e idpr£^
fiare
DE IMITATION E.
fliire titulM,(y Mfcrre â Sed ittud quoij; âd nimiim Miditdtm imitdtionif copcfccndam/xerc potcÃ: ^uodrnediocrisetutnäu[oriifcribendigenuf,ncd!i Cicc- nonimitabtle uidetur ontni cx pdrtc.fiqiiie de complexu tlidrum muneris loquendi pdrUumfu-: prd dixigt;nnt,dd memortdm reuoccntur: ubi cnim in uentio,lt;pi£ qudà miterid ordtionis eft, cddcm non hdbetur: necformd,necqult;eilldm ncxu infcpdrdbi lifeijuitur,diÃgt;oÃtio eddcm prorfui hdbebitur:à dutem Ãmilii,(iuomodo: à diÃiinilif,nullo pdélo co ueniet- Quotumdutemlt;jucnqudmreperidf, etidm fidccerfdijAefopi grdcculumpcnnis orndtumdlie nis,quiquiedliorum funtproprid,eddem prorfm cr impudenter cogitet expromcrc, cr impudenti^ us difpondt,zy ejfutidt iinpudentÃtmc f f ;dÃc ed« dem eÃe omnid:moxdimoue linedmentum,uerte mcmbrum,udridnumerum, toüecircuitum omnem ordtionis, integritdtem fuflulifli:ddeó confldtilld codgmencd neceisomnibuiqu.e Ãbipropridpecu-lidrid^ ddÃ:ifcit, utexiHis ipÃs eifiem füis,non dti enis, non mixtif, non pcrmutdtis, conflctur dtque diÃultet â Hmc dcccdit Ãripti gentts udrium, quod UdridmÃbiquoque uendicat phrdÃn : Ciceronii es nim ordtiones, libri de Ordtorc, dd QuintumÃd= trem,de cldrif Ordtoribiif, ulij plertque md^ Sno eloquentie inunddntiir fluminc,Ãnon potiiK
C 4
JO- FRAN. Pier. MIRAND.
Cgt;rrjnoJedille tpfe tamudHus fluuius uix irrigdt Rhetoricos libros, nbsp;nbsp;cos qui de uniuerfi dte,^ de
frto infcribuntur ; idtmq; ipje u:x jiiUdt in Topicis-Kutdiur quoq; xtitcmutdtd ; qt Ab codem Ciccro^ «e diSta ejl cdnefcere ordtio, quiC aha ttidë eft dum ntfnet, alid dum rejpondet ^diuerfd quoq; dum de~ preeatur, dum mtcrpretdtur, dum imtchitur ⢠Vd-ru item pro udrijs dntmiAjJiélibus,cr fepe corpo ns, nedum rebus, qu£ ipfofunt expheundd fermo= ne- Huncigitur unum dices imitdndum,qucm ndttt rd produxerit,ut in co ficas uircs omnis experirelur cloquentid : co que fieri ut mifcere, cum ipfic fit etii udrius,tpfum Ctccronis filumqucdS'.crqudqucde rc, qujc tibi dicendd trdildnddquefitertt, poÃts tpfi us more,^ (utfic dixerim) Cicerontdneloqui- At forte uentas efjet inconnexo,ni duo iüud aperte di^ flraherent- Pnmumquodproptereaqui/fiiamnon efiet Ciceroni fimiks. Huius cnim uerba ettdm fi Io* Cd mutent,crunttdmcn uerba Ciccronis, non dutem Ctccronis ca confiruâio, quam tpfenon firuxerit ⢠Sf d tdnqud ex lapidibus lUius dlius muru confrccrit: cuifi quippiam dlieme calcisoquot; ttitrui mifccdtur: ne uero mificeatur fieri nequdquä potent, fed etfi Id pidem lapidi lunxcrtt hlt;erentius,aut minusnimio Ã-: plus in dolio mcrfdueru,nequdqudm tuUianus pa pes Mifitturus efi- Altcrum eji qued tacito uideris exijlimare
DE I H I r A T I o N E.
txilîmdre,ut Cieteriäutoreskgitiminon /întndtu» r.£pji tus,l'cd MfjuMK dbortiut : ac, ut cum ets præ Cläre jgxtur, uelu:i oélimeftrcs in/intes häbcndi Si i^ä rerts, à itä cenfes, däbitur prouocätio äd eloquë ti£ mägijiros, antiques illos quit ein,zy probatij^ia mos: ipfum etiam appeUtbo Ciceronem: propofue runt enim non unum quempiam, (ed multos imitait» dos : nccidfatis, adipfamideamfilumejfcdingen dum pr£ccpcrunt ⢠Numigttur mihiquxfolicebit, num ey expediet uim Dcmoflhenis,quanquam earn exprcÃi/fe Cicero dicitur,in ipfo poiius DemoÃubi inefje lUam non ambigitur ,cy demirari fy imitari Sie O' copia PlatoniSyO iucunditatë IÃocratii à fon te puro, non à dccurrcnubus riuts, ubi ipf tmifce» tur eloquenti£ lympha, combibere- Adde quod alio hic, alio die charaäere deleäabitur, o alia affit ie tur figura di:édt:ut nee fruflra,nec tncofulto uariof eiufdërei dicend£ modos, qu£ chri£ dici f jlent,ue teres tilt, qui eloquenti£ tradidere pr£cepta, exco gitaucrint â Nec nequicquam habuerunt diucrfa ge nera dicendi probaridiuerÃtafe uidcbcet ludicioru à diucrfa humant temperamenti proprietate ma» nantium : hinc amplum cr anguÃum diccndi genus: h me exile oienue : hinc ex utroque permixtiim : in quibus qui exceÃuerint, diuerÃdiuerfamquoq- Ãbi ^loriam paraucrunt. Hincoficcumonudum,
c f
10. FRAN- PICI. MIRAND.
hincfucculcntum cr Mrio crudttionts colore nefli tum-.ey hacomntei introduit A funtduce tiAturu. Ent enim die fuopte iitgenio LdconicgbrcuitAtis amator, alius AÃauca Ãrtilitatis auidus, hic Ata'* eg Uhus er aureg mcdiocritatis gftuabtt defiderio: Rhodio die teperamento dele{l(ibitur:tot ptntua rig antntiuoluptates,ut etiäde numeris terminandg claufulg, er pedtbus, multaÃt inter antiquos att^ inter Arifl- et Ciceroneorta diÃenfio-lnduebätani tnuilh uariÃhabttibu5,ccu ipÃsquoq^ ueftimentis induimus corpora-At^ ut in bis non fecus in Ulis ua na materies, uarigfigurg, uarij^ colores er pla cebant olim, er nunc etiam placent : funt enim no^ flra tempeÃateplurimi, qui panno ueÃiantur leben ter, quiÃt contextus ex lato iüo Ciceronis Ãamine, er (rrejjo Plinij fubtegmine- Admittunt etiam tra^ mam CelÃ,er Columellg : alij, quta Ãigus ÃrtaÃc metunt, conantur ut cuolant fcrinia Carmentg, unde peplum furripiant aptandum fibi : Nf c co con tenti, uetuÃos älos nbsp;nbsp;Cariofos Komanorum augu
rum er Kartiorumfratrum cophinos adeunt ⢠At= q;cumrcfcfiicrintCatoncmcr EnniumditaÃipa-triam, in eorum etiam fupcüeiltlem prgdabundi er populabundi pendus irruant: nec défunt,qui afinumcum exiftimentbeUumanimal, eraurcum, deilliut
DE IMITATIONS.
à eiÃiufptlis/tbildctrtiim conficûnt. Qwuero ab aliénâti fcnfui h£c /igna duccrent, artif medici regulif frcti,audtant Hip{gt;ocratcm,atati,tem()ori, conf tetudini ijuidpiain dandum c/fepriedpientem-Scd ut in fumma dtcam : ut uarij funt autores,cy in fuo quique generc probati, uaria quoque humant animi propenfio : atq^ adeodiuerfe in eadcm etiam ficultateidex jjsccies ûe diccndi, lata, prejjd, mes diocris, aillera, dulcis : diuerfaq^ quaÃÃla diuer fe texend£ apta orationi: quibus de rebus apud probat os autores cum alios, tum maxime Diony» fium Hermogenem prttcepta dantur, ad unam hæc omnia, quam tn mente gerimus, ideam r^eit da funt : cz habenda ejl in conÃlio ratio, mixtioq; parandatalis, ut una ex omnibus, qtunuUa fitiU larum,fed perÃdiÃtma tarnen illa quidem, quoad fieri poÃit, conÃetur çy coalcfcat oratio : tangt;= tum abeft, ut quiffiiam unus ufqucquaq^Ãt imttan* dusiquaÃiUe'DcoprxllaretOpt. Max- quinobis ufquequaqj imitandus no proponitur: neq^ enim po tentid eius poffumus, nee fapientia aut debemus aut po/fumus omninoimitaritfedquaiUeuoluitex fok Ulo intellefhli noÃris mentibus illucefcere,ea ipfam excolere operepretiu efl ad ipÃs dei manififiandam gforiä,adaccendendu noflris inpedoribus amorë
IO- FRAN- PICI MIRAND-
diuinlt;e bonitätis : tjiu guident nobii,quoid uires no queuntefficerctproponitur imUMda amore tntentiÃimo,cr oÃicijs,quidciüo prodeut: quibm boni tp/t cffi.imur,i:t umbrtuilu hium uitie pcr^ aii0 curfu ontninofalices- H fc h^bui adpritf:ns Bcmbt de Imitationc nbsp;nbsp;nbsp;diccrem,fex ( ni conici^u
rjÃUor )autfeptemhordramjjgt;4tio, eoq-interru pto,äc fine liberii,ftylo çx memoriä u/î, quicqmd Ãfc obtulit arripuimtii, ntlt;^ copegmiu^. Sci$ enint memoretdbe!brii,mutntis etiam dd celeritdtem iu menti(,hucuf^cucurrijje:fedneçi; inficidi iitero, tnedeprecari ctdpd,ftqud occnrrerint errdtd-Qÿd refihiulcd mdgis nbsp;nbsp;diuulfd,qu4m fonord cr pref
ft compofttio iftfrdäd «7 flriduld, (luim Us dut numerofd uidebitur, uenidm prifles oro'.p* cuter poetics ueme inadendis inter exptllcnddin Venerem dlq^ Cupidinem cdrmtnibus drefeentt nu^t pcrut drbitror pritÃitfii- Qjiîenim fieri poteÃ, ut prêter h^c etidm db tequo non dbfoludr ludice, ^ui inter Thcologos dt^ue Phüofophos noftrdces ijios recentiores, mente ijuidemplufijudm fubtiles, fedrubtgtnofd crplufjtidm bdrbdrd tingud diu^ tiÃtme uerfttus,dd mdnfuetiord ftudtd, dd rhetoric Cd dclinimentd,numerosq; poétteos interdum quos ddmqudfipcÃliminioreuir:orâ QU'bus innunte» ris amp;nbsp;cxcuUd lüd pbrdp -lt; pnfeis dits duâd fiwa porihin,
DE IMITATIONE
porAuf./incftrobocfeculo inter cos gui nuncuie uuntiCf nobis nott funt,ip(c tibi palmam non uendicj/li (guod ego neguaguam ob» ftinate negaumm ) propior tamcn,aMes,aut urn breui cs futurut prmo, guà m tertio-
Vale- Rontie tertio* decimo Calcndas Oäobris- Anno, M, D- XII.
BEMBVS lOANNI FRAN» CISCO PlCO, S- P- D.
Ede amantcr /à âum abs te eÃ:, quod eins fcrmonis tuüA partes, que unà de imitandi r4 tione nupcr habuerMius,etiant tuis ad me perhumaniter fcriâ^ ptis Ittcris perÃrri uoluifti â auanquam enim pro , pter eximiam tuam in omnigenere dodrtnarupne fiant iam, cr nieum fummum erga te amorem fingu la tua diâa inbare fiere pcnitusinfin/ibusconfio* uerint,atq; memoria mea : tarnen ea ipfa prodtta li^ teris,(y fiabilius atq^ diutius permanent,cr ficili^ us repetuntur-Turn accidere etiam illud fo!et, ut ea qua chart is mandantur, pleniora uberioraq^ fint, quaquahomincs inter fi coUoquuntur-Addit enim fimper aliquid flylus o-firibcntimora, crefittq; cogitationeipfa oratio-itaq;fermoi[letuus, quime mirifice deleftabat,cum te loquentem audiebâ,tdem perleiHus in tuis liter is, mihi fanè multô iocundiÃi^^ musfiiit QuibusomninoUteris,quoniamméamart tiÃime prouocas, refiondebo, non tam quidem ad=â uerfandi
DE IMITATION E.
uerfdnditibiÃudio,^Mmfuettdimet:tKlt;p tamrr* fiÃcndie tM fcntentitt cMjJa,^iMm ne, ^u^e me ru* tiones impulcrut,ut eos Idudarem, ^ui t]utdem,gué feirentineo fcrtbcndigenere:in^uo fibieldboran* dum effe duxiffent,excellere de prdÃdre eater if,il* lum fîbi unum dd imitdndum propeinerentjetu tu ra tionef eognofeeres,lt;]ud{ tibi eoram expltcdndi mihi fdnè otium non Ãtit. Sed dnte^udm iÃô uenidm,peto dbstc,lt;]uonidm initioliterdrumtudrumitdferibis, uideri tibi imitandos effe omnes bonos : eur in reli* ^uis edrum ipfdrum liter drum pdrtiluf eos, qui ali quando imitdttfunt,uniuer(bs uituperes, laudes nul lumfUocfiteproptered dieesÃetre,quid malos quidem habeas,quos reprehendas: bonos,quos or nes,nonhdbcas:primumid qutdem ueri/imüe no» cft,imitandi artem effè aliquam, qua laudabtlisÃtt ea ueré arte qui fit reâe ufus, neminem unum inue niri : prafertim in tanta tmitatorufrequentid,quan tam neeejfeeft Greffe nue,cr fiuffè anteaomnitem pore,c:^deincepsfemperfiiiuram-Imitandi enim uimatlt;^fenfum,dciemulationequdddmmixtdmeu piditatemnatura omnibus hominibus tribuit :qua fedaricr comprimi ratione qutdem poteff,euelli pr or fus extirpant nonpoteft- Deinde fi tibi eon* eedaturimitatum fuifje r eil e neminem, uidco enim tibictiamlAdronemipfumbonum imitatorem non
PETRI BEMBI EPIST-
uidcri : c ur eum probdi artem,in quä tarnetfi tticrabilia fecbtriÃnndii.genUtxercummyldudi m undem boni dmjtcif,atq} nomen,tuo iudiao,nnliu tli (vrumconfeijuuttif dl p'.duè lur non potiwad torumtefcntentidm ccn:idillt,qiii affiimduerunt imitartnonoportcre,ddmnducrunt^- idà ccrent nbsp;nbsp;lt;iaoquo modo f Aiquiiu entni fiierat, ud
in lUoi te nOn inucht, cjuorum artem ant ca pr obdâ tiiffêSjUel earn ar tem non probdre, luiui dmätn CT fiudiofos hommes tanropere fùirds,tdmq^multis verbismprohdturus. Nam tdlt;jUidem,qtiietudell infcribendouisac eloquentid,Ãiilime ajfiqtieris, ut iHosdcriter ac uehementir injedercâ Quam tn fcntentiam fi ejjes (eejuutm. nbsp;nbsp;ttbi cdmptim liberté
crem diÃtutdndi pattÃciffes, er mihi laborem rc^ fÃondendi tuis literis noattuliÃes. ReieciÃem enim tead Paull CorteÃj epiÃolam,bellam lÃam quidcm, çr mm drgutulam,tum etiam irduem : qud is Poli tijniuicinifui,dodi me hercule ac ingenioà homm tiis,fed,ut mihi quidem uidctur, non multum prüden tis,leuitacem Ãegittqut Cicercnidnamillamfcrtben dl rationem atq-,Ãrmdm, à qua longiufcule abÃit, fefe a ffeqtdnuliomodo poÃeiü uidcret,ad eos ddtn tiandos, quiÃhi lüiim exprimendinn fumpÃÃent, qu cj; omnino Ãylum imitattonc ahqua colerent, Ãe louertuUd^ Paulus dod e fané aeprudenter Uhus diÃimuld
DE IMITATION B.
diÃimuLttioftem rcijcicns, tibi etiant fattiÃccrc pa tuâj]ct,Ãcumil}oft:tififjcs.tiunt amem, cvm affirm mts tmuMidim guidetncffe,ucrumnon uttum alu ^uem, fedomncs bonos: hoe quemädmodumacci» pus, non inteUigo. i^MnÃomncsij, qui alujuo «no ingencre bont fcribendi mngiÃri funt habiti, parcs inter fe flyh nobilitatefmptionumij^clcgantia exti* tijfcnt, concedi tibi Ãrtajfe poterat id, ([uod dicis : non unicoruin operam 4 nobts effe dandam^fed plet nè omnibus- tiuncuero,cugt;n untuÃcuiufquc ratio uel ingeni) uel artif.cif uniuftuiuf^; cum ingcnio turn artiÃciodtjjfdrcffc diÃimiltma^ rcpcriatur,Ãt^ alius allO pr£liantior,cjKid tjfccaufepotcfl,quin, fi metioribus opcram deder imus, eos^ qui minus bo nifunt, negligamus ? AnÃinter illos, quicunq^ boa ni dicuntur ejfcjinus efl omnium longe optimus,lon ge^ prteÃantiflimiis, ut queeÃngiila infunt in clt;etea rts ,ea uniuerfa in itno iBo flilcndidiora ctiam orna» tioraqi conjficantur, cum itnum multo omnium maximum atq^fummumr eile imitati cum Ãerimus niÃlüos etiam, qui bonimcdiocriterhabentur, imi tabimur,nihil proficiemus f quafi neceflc Ãt, qui A-pellis more pingeredidicerit, cunis artem rcliqiii pi Hores admirai I, primas ei partes Ãnc controuerÃa tribuerunt, ülim etiam Polygnoti Thymantis ta bulas,à quibusdocerâ¬ntur, adhibuiflc ; auteum,qut
PETRI BEMBI EPIST«
Ly/ippi exceÃens ac prieditrüfingendis imdginibas arttficium cxprcÃerit, CaUmidis fignd rigida, uel aiam mdgKrigtdd Canachi ÃtiÃe centemplatum.
artifices cum Alexandriuultu imitari fiuis drtibus cupcrent,neminem ahum intuebantur,mena tem in cum unü[uam atq^ oculos intendebant Nos, quictui/criptifimulachru,quodfiitpulcherrimum QypcrfidiÃtmu, nobis proponeredebemtis, in quo fffingendo ftudium O' diligentia adhibeamm, cum iilud ante oculos habedmus,ad eorum etiS, qux noit ita pulchrafunt,exprimendas imagines curam ata que animum traducemiu Æ Kihi quidem Ãüt Picf tti detur,qui fic exiflimaLtieq^ enim ita ÃrmatiaDi s immortalibtis fumui,ut cum fuppeditare nobis cd, qud prima fiuntudleamus,fedcmur,quie fiecundd fint,multo minus,qu£ fent infi-a ficuda idnimiu ent nofter fiimmu quiddam femper atq; altiÃimum fiuffii cit.itdq:âutdixi,udldemiror,tenonita potius Ãen/if fe,ttt alterum eorum fiatueres, uel omnino imitari nonoportere,uel fiimitandum quidem eÃeduceres non ad ea qu£cunq; bona eÃent,fied ad tUd tdntuma modo,qu£ optima, qua-queperfidiÃma habcren= rur,imitationis eÃe noftra omnes neruos intendena dos tiam de tdeis quodfi:ribis,difÃtcite quide eft tibi hominidodiÃimo. O'm ommiephilofophoru difici phnis o ficholis multa cu laude atq^ glortd diu uera
[ato
DElMirATIONE'
fdto Æ dliquid affirmMti non credcre- Sed qucun tu cÃc in animo tuo infitam atq^ 4 natura tradit am (cri bcndi ideam atq; Ãrmam fcntias^de eo i^Ãc uidcrir. Demeo quide animo tantum tibi ajfirmarcpoÃum, nulla me in co flyliÃrmä,nuUu diilandipmulachru antea inÃ)exiÃe,quam mihi ipÃe mente ztr cogitatia ne legendis ueterulibris, multorum annoru Ãiatio miiltis laboribus,ac longo ufu excrcitationej; coÃ= cerim : ad quod nunc, cum aliquidfcribendii efl, mè couerto,utdeoqi quartoculis,(ic cogitatione,qult;£ co ficiendo fcripto opusfunt,unde ÃumamAnte autem qua in qs,quas dico,cogitationibus magnopere eÃe uerfatus, tnÃnctebam quidcm in animum mcum ni= hilo Ãane minus, qucrcbam^, tanquam ajÃeculo, effigiem aliquam, à qua mihi fumere,conÃccrcmq; quod uolebam- Sednuüa ineratineo efÃgies, nihil âfemihioÃTrcbat, nihil conÃnciebam. Itaquefiquid calamo utcrer,fiquid molirer,non lege, non iudicio quouolebam,(ed temere inconÃanterque Urebar nullamc carum,quascommémoras, ideajÃccies^ moderabatur. ticq^ ucro (um nefcius, te id cum diccres, de Platonicorum(mtentia dicere ; qui, qutc prima quaq; praÃantia in natura reru funt,uel ejje aliquo modopoffunt, ad diuinas illas imaginesÃgt;eci esq^i refirebat.Acego quidc Ãc exiÃimo,in ip(o mun ' di ac reru omniu autore or effic^iore Deo ut iuÃitiie
4 i
PETRI BEHBI EPIST.
M femperantif, ut aliorum uirtutum,fic etidm re« dr fcribendtÃ'eciem guandam iUtim guident çr eut nthÃdept, d!.lt;^ onrninoabfoluttÃmamexiftcreiad guame^ Xenophon er TiemoÃbenes, er ipfe im« prtmis Platojum er CraÃÃd, er Antonius.er luli« US, er maxime omnium Cicero, cum dtäarent lt;di« liquid er fcriberent,gudntum confegtu cogitdtione poterant,rejÃiciebdnttdti^ dd lüius guam dnimo conceperdnt,imaginem,flylum,mentem^ dinge« bdnt- idcmg^ nobis faciendum drbitror,condndim^ modis omnibus,utdd eiia form^/imuldcbrum fertp tis ncÃrts,guodd Ãeri potefl,gudm reiliÃimd,gudn gueproximèdccedamus- Qubdfiindnimisetiam nofirisideieitUinÃdent,guasdicis,ÃnffilieinÃna gulis, tum diuerÃeinterfedtg}Udrue,guemddmo« dum lÃds d ndturd ipfd ego pro med, tu pro tud,pro fud guifcp dnimi corporis^ temperdtione initio ndfeendieà fortitus,db ijs/icurd diligentid^ noÃrd fiylum fleäere in gudneumg^ uolumus pdrtcm nobts Ucet,cur non tu eii unu, gui fit omniu mdximus dtg; fumus, imitdri nos tdntummodo Ãatus oportere f Si non licet, cur omnes bonos Æ Ndmer inuidiofutn guidem eÃ, guod hommes pofÃunt affigui dliguoin genere optimum,id omnibus non prcpotiere : er fu perujcuum, omnes lUis bonos imitdndos efÃe dicere guibus dtjimum d fud fcribendi fÃecie dtgi Ãrma, efuam
DE IMITATION E-
m 4 naturd tradà am poÃident,Ãcultas reuocôdi noneà data- Sin ucro, quod eà tertium at^ uhtmü, in quorundam anmis idetc ilLe atq^ Ãiecus eiufnto» di iitfint, ut,à qiùs Ãudium adhtbeat, uerti atlt;^ inâ flcéitÃcile poÃtnt, in quorundam autem eiufmodi, ut nuüo modo po/?int : eodem tarnen décidas, eodem bbore neceÃe ejl- t^arn neq; ij, quibus negatum cà aliquô progredi,ad uUum imitationis genus inuitan di funf.neq; non ad optimum, quiquohbucrÃà uolent, progredientur,funtincitandi- In alterts de Ãcultate nequid detrahatur,adhibenda curaefl: ab alteris, ut inepti eÃe deÃn int, non eà require n^ dum- Ac ego idis nec imitandum eÃe quenquim Ãa tuo, nec uero uUoin gencre quicquam conandum, qui prauo, qui tenui, qui inerti tngenio f int, qui du= ram atc^ implacabilcm natur £ fu£quaÃÃctem pr£ fe firunt : fcribant ij mihilibros,nec ne,utgilent dor miant, nihil moror. E-os uolo, cos aüoquor, qut à dederint, à animo non Ãangentur,nihil non aljéqui poterunt, cr quorum ingenia à cxcolan:ur,Ãuitiia ubcres atq^ magnos Ãrent- Ueq^ lüud me mouet, quod exiÃimem, qui ita Ãrmitt funt, ut quibus arti^ busantmuintenderint,quo ingencre fcribenJiela^ horauerint,fua iSos Ães non fît Ãujlxatura,eÃe no tnulciÃimos- Ncqi enimaut Ciceronemà Ãribendo deterruitpulcherrimosiÃosdeOratorelibros,quo(l
PETRI BEMBI EPIST- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
gudlem in eis fldtuerit ordtore eÃe oportere, tdient nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
ÃrtdÃenecj; legeritipfcunlt;}MmÃiiffe,ne^ dudiue rit : dut Pldto rcipub- f i£ leges proptercd non per fcripÃc,quod edt db ufu dtq; confuetudinegcntiiint longtus dbeÃe drbitrdrctur, qudnt quibus ullos po= pulos, uUdm ciuitdtem eÃe uÃirdm conÃderct-Qjii enim drtem dliqiidm reóle prtecipiunt, non id cogi^ tdnt, ut onines dÃequi edin poÃint : fed td potius, ut qui potefl, itd dÃequdtur, ut nihd poÃit eÃe eo in ge nerepraÃdntius- QjucquiddutemeÃeiufmodi,qui prxftdnti ingenio non Ãt, dggredi ÃrtdÃe poteÃ: dÃcqui dtq- perficerc ncqudqudm poteà -Itdq^ me^ dioeritdtem ingeniorum rcijciunt : nihil enim medio cre idem dtq^ prueÃdns eÃ: quodcum fit,puÃllumdd numerum res redtgdtur,neceÃe eÃ:pr£Ãdntid enim qu£fint, eddem perrdrd eÃe conftcuerunt, rdrio= raqi, quo pneÃdntiord- PritÃdntium dutem rcrum pducitds mediocriu multitudini non modo non poÃ^^ hdbendd,fed longe ctidm dnteponendd eÃ: pldcetq; Ndutes nie mihi Vergilidnus, qui Aenedm ddmonet quo tn itdlidm trdnfmittere Ãcilius poÃit, quicquid inudlidum dc metuens per ich eÃ, eÃe reijcicndum: quod cum Ã^etÃüum, Poetd Ãdtimintulit, Pxigid numero, f :d bcUo uiuidd uirtus : ex quo appdret, poctdrum fdpientiÃimum non uirtutem modo in il^ lis, quos çommemordt requiÃHiÃc,fcdctidmuiuU [
DE IM IT ATI ONE.
dim,hoc eftprx/lintcm-QMnqud quidem non ego uUd Ãmuldchra, qtcc nufqudfint, quic^ uix dnmo pr^cipi poÃint, qucmddmodum lUi duo, quos dico ficerunt ,nollris homintbus dd imitdndum propos no,cumeumunum,quiÃt omnium optimus dtque pr£ÃdntiÃimus,tlUs propono: quod à Ãcerem,nun qudmmc tdmen illoru. deÃnderem exemplit- Potcà tnim quillbet cum ordtortic dc rerum publicdrum rdtione dtq^ modo conflituenddrum, turn dlidrum plane r er urn dries cr dtÃiplinds itd trddere utdd ex cellentiortm fldtumdt^ firmdmueliteorumcupi dos progrcdi,qudm cuius Ãmuldchrdoculiscerndn . , tur,mdnibusq} continedntur ⢠imitdtio dutem, quid î* in exeplo totd uerfdHtur,db exemplo petendd efl: id fide fit, idm imitdtio eÃe uUd qui potefl i t^iihil eà enim dliud totum hoc, quo de dgimus, imitdri, nie fi dlieni flyli fimilitudinem trdnsflrre intudfcriptd, cr eddem qudfi temperdtione fcribendiuti, qua is efl ufus, quern tibi dd imitdn-lumpropofufli. Sed redeo dd idud,quod dis,tmitdndos eÃe omnets bonos qu£roq; Item dbs te, uelis ne nos itd bonos omneis imitdri, uteorum cuiuflibet uniuerfdm fcribendi rd tionem exprimdmusidn pitis habeas, qua quifq; inrdtionis flue parte maxime bonus eflhdbitus,ee am nos tantummodo db uhoquoq^mutudrr.atque itd mult IS ex rations partibus, qbus ratioibusfunt
d 4-
PETRI B E M B I E P I S T»
alij permulti uÃ, undm conficere rdtionem intc^ ^dm,lt;iud utdmur Vtro modo dccipi dogmd iÃud tuummiliSyUidc Sedpriorc uelle tc none/i exifliâ^ ntdndü, Qt^id enim cjÃc poteà dbÃurdiuf qudm qud( multiÃgt;eacs ferAendi,dtqi Ãrm.ii diuerÃu tlldt quidem ttuer fe,multumq; fiepe diffèrétes,funt affe quuti, f'Ã5 cds mehr is onuubus fuis partibus pr£di tM uttd infcribcndiÃrmd acÃecie ueüe uniuerfds exprimt atq^ conttneri Æ quaà extflmes ex lediftcdn dis unisædibusmultd ^diumexempUudridrü imd ginum dtep operum onwi ex parte poffe reprief tari- Altera modoà te dices uelle, prtmum iam id quidem tmitdri non eÃ, plurmis ex part Aus, qult;e flylum ÃngulorumconÃciunt,dltquam unam tibifu mcre,ut cum id fepius Ãcertsfumere dutem ex mul tispotesÃylumindeconÃcidt twm ⢠Excerpere id quidempotius dtcendumeli,dutÃlAet, etiammen dicdre; itd enim degere homines in uiâus mendtcitd te confueuerunt,ut qiue Ãbiopus dd uitam funt,non ab uno, fed d multis petdnt ⢠Imitdtio dutem totam campled ttur feripttants aticuius firmam : Ãngulds eius partes a ffequi pofluldt: tn uniuerfdÃyltÃrudu rd dtq; corpore uerfutur - Neq^ enim qui SaHufiid^ nam breuitatem affequutus Ãt, uerbis autem illam dut obfoletis, out popularibus, Ãrudura etidm ina cancinnaconglutinauent, salluÃiumimitdri cÃdts cendus;
DE IMITATION E«
\ulij Cifirii inendrrdndis rebut temperditttdin exprcffiritjfermonc uero pldnè rUquot; dl in iUd cxprimcndd Ãt ujut, is ent propterea dia gnus exijlimdndui-, quem C£fdris imitdtorcm uo* ceniiis- Totuni mhioportet eiusftyli/icicm expria tKAt,cuiusfe intitdioremdiciuult, quemeo nomine dignum putcm ⢠Cicero cum eius uerbideÃnia tionem traderet,mitdtionë cffê dixit lÃdm, qud im^ pedimur cum diligenti rdtione, ut dhquorum Ãmia les in dicendo cjfe ualedmus-Sunt 'ne hæc Pice Tulli dndiierbd Ãnguld,qu£commemoro^Qui dutetn fieri potefljUt dliquorum Ãmiles eÃe ualeant i),qui deÃngulis fumunt,quod exprtmdnt,de omnibus,ut nihil dÃcquantur i Deinde fitibi etidm de ucrbo co ccÃero,dmbitiofieenimtecum agere nihiluoto,n£ tua i/ld imitdndi multos rdtio optdri potius, qudtn Ãgt;erdri,fingi,qudm teneri,ore dici, qudm re perfid Uyficthus poteft.î'Jdm ncq^ qui eodem tempore imi tdri plures uult, quicquà db uüo per friet : diftrahit enim mentem dtq- fen/umcopid,neqi h£rerednimu finit : cuius autem in nuüo h£ret dnimus, is omnmo reäeconficcre nihilpotcfl ; neq^ qut dlium pofl dlia um dggreditur, ei, qudm in uno cur dm mtenderit, no in dlio frpe rcmittere neeeÃe eà â Cdpimur enim p'.eriqiomnesnouitdte:dqud itd oblcéîantur quia ddm,ut etidm lüd ddmnentfrqmbus reeeÃerunt.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d s
PETRI BEMBI EP 1ST.
Accedit códem fcriptorum diuer/ttM diÃimilitu doâïtitqidedifcentleplerunq^ funt uetcres perce^ ptione!,ut nouiiperceptionibiifcurdmdtq; animu adhibcdmus- Pldcetenim in tUo cum digmtdtc qu£=â ddtn qudfî feuer itM ordtionis : hildritdi in dlio, co* tmtdf,lufui ipfi multum probdntur ⢠Horum cum imiidri dit er um didice-rimiK,dlterum doceri dggre* didmur,reijcere multd cogimur eorum, qu£ pdulö ante ftrnntd induflrid fummo noflro Idbore fumui confequuti ⢠Qudmobrem frdngiturfludium, debi* litdturdiligentid,contentio illdnoftrd, drdorc^o* mnii dnimorum eldnguefcit dto; reftinguitur, dum hue illuc,tdnquam 4fluóHbM,itc in exemplorum ud rietdte idildmur- Poftremo quad tu ftngulM uniuf* cuiufq; bondi pdrtif imitdnddi effe tdntummodo exi fltmdi, id,/ire£le confiderdbii, quo modo dffèqui poÃif,nö inuemrs â Omnibm enim ex pdrtibuf uni* ufeutufe^ fcriptoris confldtur codlefcitq} id,quod in quoq^ bonum dtq^ prjefldns e/l : omnes cita utrtu tes,Cf uero etüm uitid,Ãqud infunt in iÃo uitid, ed conficiunt ⢠Ndm ut hominum uultia dliia morunt ienignitdtcm,dliui dldcritdtem ndtune, animi dlius Ãrtitudinem, dlita ingenij Ãrtilitdtcm, dlius mdie* fldtem,dlius uenuÃdtem pr£f: /irunt: e£ dutem Ãn gul£indoles non ex oculorum,dutex fupercilio* rumf Aummodo firma,dut oris, aut genarum, dut c£terarû
DE IMITATION E.
C£ ter drum ex dliqud pdrtium ^udlitiüe, ucrum ex cmnibui fuiquieque unltui pdrtibui dtq; membrif funt conftitut£ :utà quis dtiqudm piâor imitdri co IÃribm uelit,ii finguldf dus /dciei partes, cià us eà ipfd indoles, dntcexprimere cogatur : itd me bers cule infcrtbcndirdtionibusinfuntelt;e,quds Idudd-inus, Ãue uirtutes, Ãue lumind f :riptorum Ãngulos rum : quds pro/èd-o uirtutes prdÃdre noftris in fsriptis minime poÃ!tmus,niÃetidm uniuerfds iOdf, quorum funt ipfd lumind, fcribcndirdtioncspros ftemus. An tu candor cm illum,puritdtem^ ferma nis,quam in lulioe/fe maximam atq^ mirifcam ui^ dcmus,imitdri tepoÃeexiÃimabis'.nià temper ramentofiicrisufustamo,quanto lüe maioreufus eft,quà m unquam dlius propterca, quiaipfedefe fcripÃt,nc diu odio in feribendo uidcretur, auteur piditdtc ulld duel?Ztr ncglcdum ctindcm eloquut tionisexprcÃcris,quieà abilloucl neceÃitate inÃi tutus,quoniamplurimisagendis maximis difficili^ misq; rebus occupatus diltgentiam in feribendo md iorem adhibere non potuit, ucl accerÃtus induflrid, tieplane credereturpotuiÃe, utexiftimdrenthomi ties tnulto plus iÃumgratitef riptis ÃiiÃe acquiÃtu^ rum fuis,Ãplus ei temporis ad feribendum bct=: licarum rerum occupatio fuppcÃfduiÃet f Atque ipfc quidem candor non ex fefe,fcd cum cxalijs
P ET RI BEMBI EPIS T-tutnexhisdiubus prlt;ecipuepdrtibus confldremihi tudetur,quds Jico-HdsÃtu duas parteis non pr^jid bu,candor ïam ille tatopere laudatus nunquam me^ duts/idius exprimetur:lîn priellabis,uoles autem eti ton CKcronianam lüam tnaieÃate fcribendi affiqui, quamomnes laudibus ufque adcoelunt frrunt : neq} i)oc,qucinadinodum optabis,ejÃcies :cr i!lud,quod efjictum ïam erit,perturbabu.Qjiantum enim ad^ des ad alterum,tantundem ex altero adintas neceÃi eà lia qujeper featq^Ãiunäaeximuutraq^prie^ claraji habentur, eorum neutrumfÃpcrmif:es,fua prilltnimfà aemd:ffutatcmq^ retinebtt- Ci^dÃct candorem Cæfaru, cr maicjiatent Ciceronii, item Cr Sadullij hreuuatem,fy ubertatem LiuiLf;^ can dorcm Ceilt, cr dihgentiam Columellte,fidenique quad in unoquoc^ fcrtp forum egregiorum propriu eÃe lumen,tanquam in uultu indoles,confpicitur,ea cmnia prlt;eÃandaejjeflatues fcriptistuis, uercor, ne non tam quidem imttari iüos uoluiffè,quà miÃude re,neqj tam aJJêquijquà m per uer tere uideare-Qtu tamenÃeffugies cabimniâ uoluntatis tu^Ãüudcer tenon euitabis,quin appareat, neminem teillorum non dicam reâe afÃquijÃed etiam ÃÃngere medio^ enter potuijjê. Dentq^Ãquis Deus id,quodfponte no/lra ficere nuUo modo po/Jumus,te doceret, arte uidcücet quandam nouam ac plané diuinam,qud imi
DE I H I T A T 1 O N E
tari multos callerrs,guemadmodum praiipis :tami elJèt urrtr,dum,num lUa fané arte tibi ejjic uterdun (latuercs ⢠Qjiî cnimÃeripoteft, ut qui multos aÃie qui una (cribendi ratione uult,eius oratio non diÃia milis,r.onimpar,ncnfîbi diuerfa inconflansq.fit: non tnconcinna,non par um cohlt;ercns,dum huttk le nitdtem,illtusueroardorcm,alterius ornatum, alte nus ncgligcntiam,qua quidcm interdum, ut in mu* here nonfucataÃiies,ficin fcribentegratioreÃz fixcentapr£tercdaliauaria multumq^ dtÃircntia feribendigeneraqualiiatesq; eompledliiurf Aemt hiquidem uetu/iiÃimi Poêtlt;efinxijjê Protea uiden* tur,cum ilium modo aquamÃeri, modotgnem,mo» dobeüuamdicerent,m nquamtamë eodem ajÃeäu plus unamÃrmam pra fe tulijÃe : non fblum quia id plt;'ffeÃcrinonexifltmabant:/ed etiam propterea, quod,quo modo diuerfac Ãete res inter feq; uariee apte eoniungerentt(r,non uidebant ⢠Sfd lam de tuis litcrishdiieniu : uelpctiu^ deea tuarum literarum parte,adquam qtiidem reÃendere n e opcricpre» tiiimduxi- N(;»i nj omnes,req; multum nec cÃeÃat, hatc ipfa (atis tnulta effi poffunt,prtefirtim tibi, qui non modoca,qu£ feriptaÃunt,qual!af 'M, re* iiepi rjÃlcies : jedida etiam, quieferibi in hanefen tentiä poÃunt,ex ijs,qu£ leges, per te ipÃc/icile con Ãderabh ⢠vcn,o igitur ad Hiam partem fermonis
PETRI B E MB I E P I S T.
noÃri,in(iuiicdmed fcntentidÃiit, ut dicer cm, cos mihi uchementer probdr i, qui profd ordtione fcri=^ pturi,Ciceronem /ibiunum dd imitdndum propone rent:heroicis cdrminibtii,Vcrgilium, in quaomni^ no fententidm non fdnè,ut primum eiupnodi ref trd Hdre dnimo c(xpimuf,ftdtim dddudii fumuf. fed po[imultM cogitdtiones, dc per quofddmquafigrd duf dd cdm dcceÃtmui : ut non temere illd inuentd /i nem progrediendiÃcijfc,dtq; in ex quieuiffe uided» mur- Udm initioquidemilludmihiflt;epeueniebdtin mentent, ut in Philof jphite opinionibus dtq} f Men tijSjficinfcriptorum generibufcrflylo nulliinof legibuffubijci,nemint addict dtq; aftrtngi oporte^ reâ.fed quod tn quoq; probdretur,id fequi: qiuepro fiäo f Mentid tuxÃnjfe fenténiejimtlis atq; cogna tduidetur- Dequd qtitdent me tentante conantemq; eo in gencre toto multd ill£ tandem rationes depu* lerunt,quds fuperuii,te ut etiam de tud dcduccrent, à poÃcnt,colicgi-Itdq; ea fententia deiedlut ad illud mecontuli,ut duceremlt;equiui ejfe,cr proÃflo con ducibilius, noudm intadamq; db alijs rdtionem, dc pldnefuam quenq; conftcerefcribendi : idej; putare omnes homines, nifi tnutdi atq; maleuoli ejjent, ldu=^ ddturos. Qtiod cum pldcui]Jet,ueilem dutem,quan* turn in eopoffem,expertrt : omnis noflrd cogitatio, dtligentid,liudiiim,omni'Sdenu]; noÃer labor im= tiisdtq^
DE IMITATION E-
tui dtq^ nuîlw fùtt. liihil enim inueniebam,quod no uel db aliquo ucternm fcriptorum ftylo hduÃum ui dcri/ùcile pojfct : uel omnmo, ft id cffugeram, td» men cum dd iUorum feriptd confèrebdtur, mihi no fummopere difpliceret: guippe,quod utnufldtem fermonis,proprietdtem,mdieÃdtcm eorum fecu* lorum non redolebdf.nuUum dntiquitdtis uefligi^ um,nulldm notdm reÃrehdt- Adhdnc Ãuftrdtio^ nem Idborii noflri illd c ogitdtio dcceÃit,quod dnim^ dduertebdm eos,qut fi ncmtncm imitdri profitcbdtt tur,pdrtim fcribendo pdrum ddmodum proÃeifje^ partim ettdm fuii cum libris dtque fcriptis plane inuifos er deÃeiios iacere ⢠Qjidmobrem etidm fentenlid damnata, aliam inire rdttonem Ãdtui=gt; mut:quiequidcmeiufmodi Ãit- Volo dutem Jin» gulos tibi dntmi met motut, conÃliorumq; udrietd* tes perfcribere:ut à dliqud ex parte prodefÃti^ bt error meus poÃit, ca ne cclerc- I^am quoni* dm itd ndturd compdrdtum uidcbdm,ut qiiotiens magnum dli quid atquearduum moliri homines cu perent, cttis à Ãcinoris exemplum haberent alio^ rum, qui idem aliquando efÃntconati,edremul^ tum lüfs cur£ ad id, quod aggredi flatuiffent , multum labor is, multum etiam ambiguitatis, multum deniqiie difficult at is dcmereturicogitare coepi,ijs in fludijs, quibits femper deditiÃimust
PETRI BEMBl EP IST«
op^ändum e(Jè, ut (lui quifq; imitari poffet, qui fcrt hrealiquidcupcrct,nedecJJct-Jtäq; Jiuc uiin iti= nerc cot.ÃcKndo.cum duces nuili fumus, fccuriore (tnmo uturn ingrcdtMur, fic in reliquis rcbtts aJatri ores adlUa fumus, quorudcilores ormagiflros ha bernuu: /tue ctiam ad oninem excellentem 'audis ey ^lori£cupiditatcm nuüa rc magis,quà maliorunt temulattoneincitamur : mihiquoq- idem /ictendunt f»ttaui,cum poettcis in liudtis,tum tn oratoria dtfci p'.ina,quodpcrmuliosHeiÃe inteUigebam, ut tn u= traq^ earum arttum er ducem, quem Ãequerer, er gloria i[lu/lrem,quem amularer, eligcrem ,mthi^ ipfe qua/iÃgnum proponerem, ad quod quidcm co natui omnes noÃri cogitationesq- diriger entur- id cum detiberauiÃem,magna me haÃtatio tenutt : dc= ierem'necos ,qui mediocritatcmnonexcedercnt, an illos potitK,qui eÃent omnium emincntiÃimi,fta=â tim inttto aggredt : quos omniÃudio colere, ad quo rumq^Ãmtlitudtnem mequamdiligentiÃime compa rarem- fiam à animuad fummos adiectÃcm Ãllud umbar,ne meiiel rci difÃcultas ab tncepto deter^ rmt,tielcerteÃangeret j'ufeepti oneris magnitu^ doicummcparumproficerc optimorum feripto* rum longeq^ pr,eÃantÃimortim excmplts compara tioncq; cognoÃ-crem : Ãn autè mediccribus me tra^ didtÃcm,equidem /Ãerabam Ãrc,utcüab tllis quan=
tumuellé
DE IMITATION E«
tum ueÃem proficiÃcm, er Ãcilior mihi eÃet, et plä tK tutior ad eos tranÃtui,qui primihaierétur-Srd angebar animo,lt;juod,ut odore nouum uat ,fic qua primu rudimentofiylm imbucretur, permagm tereÃe audiebam : ment cm etiam ac cogitationem meam multo libentiui in fummis excellentibui^ uis risÃxamereäam^ dctinebam- Vielt tarnenÃue ti» mm\Ãueimbecillitiis plané noflra uoluntatis pro» penfionem,qua trahebar- itaq; dedidi me ijs magia firis inflitucndum, quorumfcriptannn tarn laudaa rem,quodbona, quam rectpcrem,quodparatiorlt;i optimis commodioraq; adimitandum uiderentur^ Eos tgituracerrimoftudio fumma^ diligentia cum tarn diu eÃem feäatus, quoadmihi utderetur me eius,quod concupieram,magnam eÃe partem confe quutum:adillosmeconuerti,quos eÃeÃeile princi pes omnium hominum teflimonio fentiebam : ut eos item fequerer,animumq; meu ati^ mentem adipfo* rum rationes hauriend^ imbibendas^ traducere-idcumfeduloetiamatq^ etiam experircr,mea me delufum jÃe fmè atq; dcceptum cognoui- Hon enim folumÃciliorem mihi eorum imitationem aliorum fcriptorum imitatione no eÃe Ã0lam,Ãed multo eti^ am difÃciliorem:pr£clufosq^ ad earn aditus potius, quam pateÃdos uidebam ⢠liam quam mihi uÃui pu tabam Ãre infumptam in exprimcndis medtocribui
e
PETRJ BEMBI EP IST-
Dptrdm,edfdnempedimctoÃiit. Animut enimitttfi noÃtr ddigtnti exercitdtione lUorum fcribendi rä^ tionibuserudiiui,atq; alfuctm, (undemmoremdat rctinuit tiquo quoniam aber at it,quem de optmis haurireoportebat,contra,quamexiflimaueram,fie bat,tafcilicet multo minut ad eos exprimédos eÃen» tdoneuf,quà m Ãmenunquam mcdtocribiu tradi* diffem- Quare multis me mets laboribut id unu effe a^quutum cognoui,ut imitari fummos inciperemi htcertene tumquidem licerettproptcrea quod ea didiceram,animumcpmeumqsqua/i maculis inü» ceram,quibut refidentibuspt rÃila rationis uüa in eo depingirefleficKf imagoq- non po/Jet-Deleri uero ea,qutequiid!uturno Ãudioin animumindu» xitfuum,non tampepe frcileeÃ,quam oportet- Sei nihti eÃproÃäo tarn difficile, tam^ durum, quoi nonlaborenoflropoffê uinci fuperari^ uideatur: pratfertim à in eo,quantum Ãcere coi^equi pof fumut,contendamuf- Ita^ fumma à nobii adhibité diligentia è memoria tandem noÃradelctis penituf ijs,que alte tunc imitatione non optimorum inÃede rant in earationibut, omnemeumÃudium adiHos cotuli optimos ata- fummos,quos dico: in quo quan Ium proÃcerimji me rogcs,finè nihil tibi reffende â ho,prêter hoc unum,mei me conÃlij non poenitere, pref nrtim cum eorumferipta lego, qui aut nuHum, aut
DE IMITATION E-
Mt omnts, dut non tdntum optimos effingcrepr^^ Ãdre^ uoluerunt- Sed non debcbif tu quidem db hdccdpcfÃnäd fcribtttdirdtioneabflerrcri, etiatn fi tninut tibt id,quod edijs perfudderc cupimuf, uide mur cjjè ipfi confequuti- Kon enim qudntum potu^ imuf,ineoimpendimuf ud temporis ,udld.borKZ ^utppe,quietiam uerndculofermonequadam con fcrtpfiinM cum profd ordtionc,tum metro plané ac uerfu :ddqu£quiiemconfcribenddeo mdiore flu^ diotncubuimiti,quod itddepraudtd multd diqiper uerfd idmdplurimis ed in lingud tradebantur, obfo leto propèredû illo ufu dtq; proprio fcribcndi,bre M ut uideretur,nifi quit eamfu/lcntduiffet, ro pro» ldpfurd,ut diutiÃime fine honorejînefi)lendorejt» ne uUo cultu digmtdte^ idceret.QUdre non oporte bitteexemplu drtoÃrts feriptis cdpere: utqudntii nof latinol'ermone optimis imitandis dmtdandis^ proficimufjtantundem putes altos, ncc eo ampliut, ijfdê artibus pofie proficerc-Sed id potiuf co^uare, cum nos certe aliquid eaÃtmus ua co)equuti,fi mo» do id ahquid efl,quod à nobis confidum eÃ, qut qui dem dliâs etiamlcribendi uias ingreÃi fumiis, tllos, qui nihil dgere,nihtlconart aliud flatuint. prielcr i4 unum,in eo plané eJJ'e,qu£cunq^ uolent, confcquus turcs, Hdbes omnem rationem confilij met, quo^ pado in eam tandem fententiitgt;n,qu£ tibt quoque
C a
PETRI BEHBI EPIS T-
«eSoB prot4« poÃet,uenerim : quätn perplcxis co gttition(biK,quibtKm«eMlt;iris,uides : in qua porri adhuc eo libentim conquiefco, quod alijs priiM ten^ tatis omnibus diligenter rationurn uifs, ea me, tan^ quam port ut ex longo err ore diu taà iüum excepté Hanc qui cr initia ingredi poter ut, cz iKgrçl?! nuit quam feabea deflcdiÃnent,quemadmodu tÃt, qui in eurfi nihil cffrndunt, celcrius curricidum conpci unt,quà mquilapfidliquotiesfunt:fic ipà admetS citiut Ãne uUd offenÃone peruenienf.quamcunq; ijs metam,fuumfîue ingcnium,Ãue induflriam,fiue omnino utrunq; ftatuerit. Quod profèdo etiam fub Ãrtuna poÃtu^dtq; caÃu interdum uidetur : ttd mul ta in uita flt;epe accidunt,quie auocent ab inÃituto iti nere animu,aliorÃ(m^ qttm oportet, ducant â Sed iSud te nere omnes debebunt, er quantum in quoq; eft,niti atq; perÃcere,qui aut oratcriie,aut poëtica ftudijs delcà abuntur : ut cum Ciceronem, tum Ver gilium femel complexi nunquam dimittant ; nunqua uHis altorum feriptorum iüecebris ab eorum imita^^ tione lemulatione^ reuocentur ⢠Qutfi no ita omni but artis at^ ingenij luminibut abundarent,à non uniuerÃs feribendi uirtutibut pTiediti cumulatiq; conÃnccrentur : eÃentautem ipÃcxteris unatans tumuirtuteprobatiores:tarnen eos nosunosfequi tantummodoimitariq; dicerc oportere propterea, quod
DE I M I T A r I O N E.
^uodMcinuiiddpcrfiâdmrdtionem ië ducibia^ quint uUii cdii!,progrcdicrpcrtcnder⬠poÃumut-Nunc ucro,cu nuüd omnino uirtu(,nullumfcrilgt;eit* di lumen,nuBd egregia indolef.nuUt hui in uOo fit, qua non in utrouis eorum ineÃe, longe etüpraÃdtt tiordtq;dbfoluùorreperilt;itur :multo id nobis erit con/ldntMS,mulio diligentius faciendum : ne fi alios imitandosfumpferimus, uel praui iudinj, uel imbe* edit animi notamÃubeamus ; cum aut in eligendo no prudctes,dutindggredtédotimidi fù^e uideamur, NamdeVergdioquidem nemo dmbigit,omnesin uno ido omnium poetdrum,de Ldtinis loquor, mue nire poÃe uirtutes fumma fingulari^ dignitate,dd-duntetiaadmirabdiorcs multo (tngulas erpraftd bdiores : ut à natura ipfi hominum rernn'jf omniü parens ea loqut uerfibus uolu^et, qua ab tpfo per= fcriptd f jnt,nec melius affirment,nec omnino aliter fittÃc loquuturam â Ciceronem quidam diunt uerbo Cicero uer fioremeÃe inter dum, quamneeeÃe fif.praÃertim boÃor^ cu ab co de rebus afefegeÃis,de^ confulatu ido flo fermo inducitwr ; caterum idumnon modo omnium cloquentiÃimum fitÃc,fed ab eo eloquentiam ipfam eÃe genitam,atq}natdmputant.Ego uero id neque uituperare audeoipotefi entm illi conceÃiÃe fape dignitas fua,autinimicorum improbitas,dut ^cip-flatus aliquis,dutlt;didomniitocauÃa:quarequaali*
e i
PETRI BEHB I EPIST.
^uihut fupcruicM in Icgcndo uidetttur,ed in dgcn^ do necefjdrid /ùiljc d rnultii potcrüt cxiftimdri. Ne= defindere mdgnopere Idboro ⢠id cnim à pcccd turn cfl,non flyli culpd, f:d dnimi uitio contrdilum (Il : dddo etidntyà uif, ludicij qudddm peruerÃone: dum qu^e db ipfo prxtereundd Ãlentio fùcrdnt, ed iSidignd utfdfunt, qult;e recenfcrentur. Stylm ueroâ Cr fcrtbendi rdtio edndcm illam cgrcgtdm prxcld-tdmqifemper indolem retinet, (undcm ordtionis Ãgt;tendorcm crntdielldtem prlt;elirt â Qudmobrent non tdm qutdem dccufwdut eÃe uidctur,à modo dc cufdnduf eft,quod edf^pe commemoret,qult;e dfcre ticeri lt;equiiu fià t,qudm lduddndui,quod itdfemper loqudtur,ut commcmordri dptim nô quednt- Quid fi ijfdem etidm pdrum confldntem fùiffè iüum dixe^ rint,dut omnino imbeciÃiorem, qu^ uel rdtio, uel (Ua dignitdi poÃuldbdt : num erit nobif proptcrcd db imitdtionc repeÃendui ? Kihi plané, à idem fcn» tidm,qudnqudm quid ego mdle mehercule Ãentidm detdnto uiroifedÃegoquoq; idem fenÃero,mihi eiui Ãrtdffe uitd non ufquequdq; probahitur ; ord^i tionisdutemo-Ãyli rdtio nibil improbdbitur :qui ejjeoptimuf,inuitdnon optimd potefi-TdmctÃid qutdem etidm à ordtionis ejfe tiiiittm iudicetur, non egohuiusimitdtionisdut itdpartis extendo,prte» fldndd ut uitidÃnt ; ncefoltim ut inÃcieneui,fcd ul
C(Tlt;lt;
de imitation e-
cerd etiim cr cicdtrices fini exprimend£: quod qui ficiunt,meruo db Hordtio co,quem tu locum dfirrs, tmdcntur : dut modum pr^linio fic^utfiquis tdm pr£/ldn5ingcnioe/i,tdmiitdu/lrtui,tdmetidmf(Xâ hx, ut dnteire mdgfirum pofiit,tdme idÃcri negem iebere:cumq}isiüumc£terit inrebui equduerit, à prudentidm ddhiberi mMorem uolet, no probem^ lAihi quidemzyPhididt crPolycktuiprobdnturt quorum dlterElddum fculpendis,dlterAgelddent fingendisimdginibut,quosbdbebantmdgiÃ^ros,fue pcrduerunt : nbsp;nbsp;Apelles,qui qutdem in pitHurtC dr
tiÃeio Pdmphilum pr£ceptorem fuum longiÃimo interuallo poflfc reliqutt- Itdq; udldc mihi illud exc optdndum efic uidetur,itddnimdtum,itd injlrudum ejfequempidm,lpes ut ilium fit omnium hominum eloqucntiÃimum fiii^urumiquodcffi longe mdius dtqi pr£cldriuf e/l, quùm quod temere jÃerdndum eÃe uidcdtur-.nuüd tdmen ndtur£lex,nulld pr£': fcriptio prohibet ,configt;ici unqudm ne poÃit, Etenim quemddmodum Cicero inter Ldttnos cx* titit, qut unm omnes, quicunque dntc idum boni fcribendi migiÃri fiierunt,excellcret, quod quia dem mdgnum dtque diuinum Ãtitificprofidodli^ Uf exifiere dliqudndo poterit, d quo cum reliqui emnes,tum etidm tpfe Cicero Ãuperetur. Id 4«= tem nudo modo accidere frcilius poteft, qudm fi,
e 4
PETRI B E H B 1 EPIST«
^uent antdrc mdxme cup:mM,cum maxime imite* mur-Abfurdii eji enun conÃdcre,nos aliam inucni= re uumpofjê,qu£ mcliorfit, quitm eà dia uia,qua Cicero,non tam quidein intieiut ipje, (^uam ab alijs inuentam ampliorem lÃuÃrioremrcddidit : prie frtim cum quo tempore id fieri ncccffc efl, quantu ipft planepoflumia, nondum exploratumhabca* milt. Quodfl,quem maxime imitati fiterimiif,etiâ affequemt{r,tum adbihcda cura erit, ut lUurn ante* ire ualcamui-Sed omne noflrum fludium, omnts U bor,omnis noflra cogitatio in ifs afflquendts, quos imitamur,maxime omnium efl infumenda â¢None/l cnimtamarduum eos fuperare atcp uincere,quos afflequutui fis, quà m a(fequi,quos imitere- Quare bocingeneretotoPiceeaeffe lex poteÃiprimuut qui fit omnium maximiif,cum nobis imitandu pro* ponamus : deinde (ic imitemur, ut tfljequicontenda mics ; noflra demum conientio omnts id reflgt;iciat,ut quern afflquuti fltcrimiis,etiam pretercamus â Ualt;^ duos lilas in antmis noflris egregiasplurimaru ma* ximarum^ rerum confldrices emulationem atque fliem habeamus- Sed emulatio femper cum imitait* one coiunda fit, fles uero ipf a noflra non tarn qui* dem imitationem,quam fucceflum imitationis fubfe qui reâifltme potcft- Ac Ctceronts quidem imitatio omnibus,quipedcflri orationefcriberealiquid uo* lent,
DE IMITATION E.
lent,opi}ortiina c/Jc potent, quncunq- itU de re mdteriAfit fcribcndum. idem cnim ftyluidptan re but innumerdbüibiK potefl, Necdudiendifunt, qui exiftimdntPlinidnamdc ndturdrerü hiÃorii Oce »â onMno/crife«lt;/i»wot/o dtqj uia tdm commode ex* plicari non potuilfe,ut ah ipfo eà more illo fuo ex* plicdtd-.quodoportuiÃet tninÃnilum mdgnttudine opuicxcrcutÃ'e,Ãlt;id idds multipliées innumerabi* lesqi reside quibus erdtfcribendum, exuberdntiton Cicero fudm oendtumq; fermonis adiunxiÃcc-Neq; eniininomnibiiseius fcriptis ,cum idem fit Ãyluft eddem tarnen amplitudo meÃe,idem uerborum ap* pdrdtus conÃgt;icitur : Ãed quieddm uberiora func,cr tanquamfucciplend: quidam exilid,cr fuo tantum roborenitentid,ut eÃe qudfifine cortice uidedtur~ i^eq^fi crefcere corum librorum magnitudo debu* iÃ'ec,nonproptcredÃiÃentipfi nobis multoetiant gratiorcs'.cu quanto plus ab eius calamoatramcn tt,tantoplusabingenio atq- artiÃcio dignitatis er pulchritudinishaufiÃent.DeVergiliouero nö idem poÃumus diccre,ut idoneus fit, quem,qui carmini* bus delcilantur, imitari omnes queant ⢠Ncg; cni/M qui aut Eiegos,aut Lyricos conficiunt uerfus, quiq; ueltragadiarum, uel comocdiarum feribendarum fludiodetinentur,horum ullosVergiliana carmtnu firuäura,nuincrus,ratioipfaniultum iuuabit-Sed
e s
PETRI B E H BI EPiSr
imitenturiiquidcmeos,quoshiibcnt principes, fin* gubs in fcriptorum generibiu Ãiigulosiitc^ iÃis df feqnendis fuperdndM^ fcfc dedant-QuodproÃâ äonosdlilt;]udndoÃciinus,utin Elegis pdngcndis, gui Optimus coin genere poëmdtis nobis uiÃts eÃ, eum imitdremur-Heroicis dutem confcribcndis cdr nimbus ijuifedcderu,huic certe erit Vergilius edi^ f[endus,ebilgt;endus, crguÃmmdxime Ãeripoterit, txprimendus, quemddmodum cor dm tibidixerdm nihiutdcri At^hdncguidemcum Vergdij, tum Ci ceronis.tunidliorum exccÃentium in fuo cuiufg;ge Itéré fcriptorum cxpr^ionem non itdinteüigiuoa io,ut pneterjiylum er Ã^tbendirdtionem,utidu* tem me iÃdem fepiiis uerbis non peenitebit, nihil o^ mnino dguogudm fumendum extftimem. Ndmer licuit id guidem certeomnibus, erfemperliccbit-Quisenimopus legitimumconficere poteÃuHum, gut nihtl mutuetur,nihil à guogudÃinidt,guod f ri= ptis inÃerdtatg} interÃgt;ergdt fuis Æ Cjuis nö dut fen tentids,dutÃmtlitudtncs,compdrdtiones^, dut dit* ds feribendi figurds dtg; lumind f guis no aut loco» ritm,dut temporumdefcriptiones,dut ordinem dli» guemdc fertem iguis non etidm dut belh, dutpdeis, aut tempcÃdtum,dut errorum, dut conÃlioru, dt^ amorum,dutdlidrumomnino rerum exemplum ali guod db ijs cdpidt,guos multum perlegerit, guos diu inmdfti
DE IMIT AT I O N E^â
â ihmdnibiuhâbucritcuniLdtiniiftumGriecif,tunt certc ettâ ucrndculis,utf'unt nonnuBi excellentes in ea lingud. uirif Ita^ ltceAt,(inicuqi id freere unit, ut fèmper licuit : fumdntq^ db dlijs,lt;lui fcrtbunt,quod uidebitwr : fed parce id,cr pudenter ficidnt :nonflt;i nè,quid fumereetidreéle tnulta nequeamustpo/fu tniii cnim, cr mulei mdgni dt^ cldri uiri idem fices runt: fcdproptered,^uodprtecldriuieà illdomnid inuenire nos,cr qudft parère, lt;^udm db dlijs inuéta mutudri-Mdxime uero ear tirer um ratio tu probd» tur,lduddbilisq; eÃ:à id perÃcimus,utquie mutudti fumus ipfi,ed ^ledidiord illuflriordq; noÃris infcri ptis,qudmin eius,dij^uofumimus,conl^icidntur: ut tion minor in exornando Idus, in inueniendo fitiÃe uidedtur-Nelt;j;cnimmihipldcetAttiIius,quiSopho clis Eleärdm optimefcriptdm,mdle trdnÃuliÃedi^ citttr : fed naÃer lAdro, cfui ab HeÃodi Georgicorü Ubris multd fumens, dtq^ in fuos transÃrens, ed oid reddiditmekord. Qudnqudm quidemeiusgeneris itd multd Verglianos omnes Itbros reÃrferut, ut dp pdredt,no tarn tlium,quod exfepromeret,deÃderd indi^id qu^Ãuiffe : muh toq; plusinutäoridglorilt;e,qininuentionc pofuiÃe uiaedtur-QUd te quide de re omni eo monitu uolui, 5 funt quidd,qui no folu cd,qute dd Ãylum feriptia^ tiemqipertinét,fed iBd etidquiedico,qu(eqi degene
PETRI B E H B I EPIS T.
re ilio funtjCà fumutur,tmo imitittionis uerbo incla dunt- Qut^utâêmiht Cicerone co,quo fupra come moraui, loco legijje parum uidentur, ubi ille, quid imitcitio/ît,delinu-adm/îedprofiâo imitdtioeÃ, qud impeliunur, ut dltquorum /imiles m fcribendo tÃ'c udledmus ; tn imttdtione dutem non Ãyh modo, fed eiidmmdtcri£, ordinu,fcntentidrum, dhdrum que pldnè rerumextrdlïylum pofiidrumrdtioin* cludLuriqutd ejt, cur non ego Aenete, Afcdnij, Di à oM.'î, Ld^ini, Turni, Lduinu Idntum mutdtii no* miinbiii V ergilij Aeneidd mihi totdm fimdm ? Qult;d refinolunt ij parum blt;erciMa uideri diccre, dliud fumcre, dhud ejjc exiÃtment unitdri : çy cum Hero icorion CdtuSi uerfutun rdtionem unitdtuin fuiÃi Vergihumdtxcrint,Ãmodo iduolentdtcere, tum ft eum dÃirmdbunt cum db iUo,tum d ctteris ucl 14 Ium;, uel certe Gritcis non Poet if modo, fed ctidnt ordtoribus dc philofophif multdfumpÃjfe, ueriÃi mepronuntidbunt. Acmihi quidem ipfeinterdum uiderif, cum tuds literds lego, it d f:nÃfÃ, ut utrum quts dltquem imitetur, dn db tUofumdt, quod in fud fcriptd trdnsfirdt, diffèrre ndtd duxeris. Quodfi eÃ, equidem Itetor, unius tdntummodo uerbi inter* prjetdtionemutdtdrcrum non minimdr urn, neque fine Ãternenddrum, inter nos nidgnd ex pdrte con* trouerfidm poffeÃniri : cum hoc certe modo propè
idem
DE IMITATION E.
idcm^qucd tUsOmnes effe ioncs imitdr.dcs Ãci{e dix tro â Quid ettim mihi aut propur noÃrä here-* uoltntiam iuctmdiuft nut propur alterim txfùntit tiofian de tua doärina laudablius potf/h^uà m nul la me in re ait lemagnoperediljèn(irc,hominemul tartan maxónarum^ rertm difdphnis erudito^ fumno tngenio, fiimma integritate prxdiro, in fccunda Ãrtuna temperato, in adurrfaereilo^attp in omni uita magno ac probata utro fcuitu tam mul ti leguntur iam habentur^ in mantbus egregie per^ fcriptilibri, ut me non folum opinionehomtnumà eile uincere, fed etiam obrucre/criptispoÃif. Sm uero aliter feres habet, tarnen gauJeo nullas inter nos opinionum fententiarum^diuerfîtates çr con trouer/ias effetantas polfe,tamq; graues,eptas pro Ãäo 93- mea fumma in te obfcruar,iia,(3 tuus erga me amor non leuiÃime ferai : prlt;efertim cum de amo re librum conferAas: de quo qui cateros doces, non uereor,ne iüud non diceris, amandam efjitnprimis ueritatem : idey qtà ÃciatÃn eo neminem liedere,aut ettam quifeÃcere exiÃimat : nam id quidem in mul tiscredi,quämfciri,Ãcilius poteÃ. Quanquam non ego if ftm, qui meÃUincn putem poffe : prdc* fertim cum Ariftoteleos tarn multistn locishbros, atq; uniucrfam prope antiquorum philofcphiam abs te repriehendi uidcam. Fieri enim poteft, ut
PETRI BEMBI EPIST-
^uemädmodumego reüeme fentireexifligt;no,qui tibiuideor duerttdtc abeÃe longiÃime, ttatureäe fentias, cutn mbi tarnen uideaturfecus â Ne^ iMklt;I mihi aÃumo,ut ijs literis te atq; cteteros,q altterfen ttunt,admcam opimonemtraducam. Quidenim eÃet ineptius, lt;juà m cuiaut Maro aut Cicero diuina lüa fuorumferiptorum tot at^ tantorum mateflate imitandoseÃefinonperfuaferunt, ideiputare me una mea epâ.Ãola perfua/urum Æ Eà tarnen humant animi,C!r,tit ego arbitror,non contemnendi^qua ip feueriÃmihtudine dubijs in rebus cognittoneq} di* gn^imisducatur,quampturimosuelle certos ~ Ãicere,ut autrepnehenÃone aboru fecorrigere,autcoprobatione coÃrmarepoÃit -idme unumuoluiÃeut
cxiÃimes, te etiamat* â -queetiamrogo-Vale- Cal. lannuarijf-M« D. XI IE Rom«.
ANGELVS
P OLITI AN VS PAVLO
Corttfio Ãio- S- D«
; Emitto tptÃolds düigtntiä tM coUcâas, in lt;]Httgt;us ltgtndii («t .bbcrrdic4m)pudrtbonas horM i ^malccoUocaffe- Namprieterom n:nopducasminiit:edigniefunt, e/ttie ud a dodo ahquo ledit, udà te coUedt dicdti tur- Qudsproben,^udsrurfutinproben,nonfx plico. Kolo/ibtquilqudmuel pldcedtin hisdutOâ re ne, ud diÃilicedt- Efl in c^uo tdnen d te diffen* tidn deflylo nonnihil ⢠Non cnimprobdre foies (ut dccepi) ni/iqui linidnentd Ciceronis effingdt. mihi inntdlore» uero longe honefiior tduri fà cies, dutiten leonis, rcprobdtt qiidn/tmt uidetur, qut tdnen honinifinilior eà tur, Necifquipr.ncipdtun tenusfà creduntur clcquen tit,findes inter fe, quadSenccd prodidit. Riden^ turdQuintilidnoqui fegcrndnos Ciceronisputd^ bdnt eff'e,quod his uei bis periodun clduderent,cÃe Miiedtur. inddmdt Hordtius initdtores ,dc nihtl dltudqudn tnitdtores. mihicerte,quiciinqiâtdn* â tum componunt ex imitdtione ,/imiles effe ucl pfii* tdco, uelpici uidentur, proÃrentilus qut nec iniel legunt. Cdrcnt cnin qut fcrtl unt iÃi uiribus ui ta,cdrcnt ddu, cdrcntaÃidu, cdrcnt indole, went
ANGELI POLITIANI EPIST.
dormiuntjlcrtunt. fithil ibi uerum, nihil foltdunt, nihd efficax- Non exprunis (. inquit ahquii ) Cice^ roncm.Qwd tum f No« entmfum Ciccro,nc tarnen (utopinor)exprimo ⢠Suntquidä prlt;etcreami Pau= le,qui flylumqudft panem fruftiUatim mendicant, nec ex diefolum uiuunt,fed zy in dicm, tum nifi Itâ berillepriefloÃt,exquo quid excerpant,coUigere tria uerba non poffuntjed hiec ippi quoq^, uel indo itdiun{lurd,uel barbaria inhonc/ia contaminant-Horum (imper igitur oratio tremula,uacillans, in= firina,uidelicet male curata,malepafta, quosfirre profiäo non pojfum â ludtcare quoq^ de doüts im= pudenter audentcs, hoc cÃ, de lüùs,quorumfiylunt recodita eruditio,multiplex lcäio,longiÃimui ufut diu quafi Ãrmentauit â Sed ut ad te rcdeam Paule, quem penitm amo,citi multum debco, cuitu ingenio plurimum tribuo, qudfincfiperÃitione ià a te aUt ge5,ut nihildeleiHetquod tuum plane /it, CT ut ocu los à Cicerone nunquam deijcias Sed cum Cicerone, cum bonos alios multum,diuq-ediceris,concoxeris, er rcrum multarum cognition: ne peäus implcucris,ac tarn componerc ahquid ipft parabis- Tumdemu uelim (quod dicitur) finecor^ tice nates,dtq^ ipje tibi/ts altquando in conÃlio,foa ticitudtnemq- illam morofam nimis, er anxiam, de ponas eÃingcndi tantummodo Ciceroncm,tuasqi deniqi
legerts, contriueris,
DE IMITATIONE*
deftig; uires uniuerfispericliteris-Nom gui tiintum ridicultt iÃu, gu^ uocatisliniatnentJ, contemplant turattoniti,nec üla ipfa(mihi crede) fttis repr^fen tant, çr impetum guodammodo retardant ingenif fui, currenttg; uelut obÃant, O' (ututar Plautino uerbo) remoram/iciunt. Sedut benecurrere non potcÃ,gui pedem ponereÃudct in alienii tantum uc Ãigijs, ita nec bene fcribere, gui tanguam dc prat fcrtpto nonaudctegredi- PoÃremofciasinfoelicis ejÃingenij,nihil ife promerc,femper imitari-Vale^ PAVLVS CORTEStVS ANGELO
Politiano fuoâ S. D-
Nihil unguammthitamprater opinionem met am accidit,guà mredditutà teliber epiÃolaa ru nnoÃrarum- Putabam cnim ilium tibi intantii occupattonibuf excidiffi- Uunc autemleäis tuis Uteris, uideotllum non modo à te guÃatum, f fd etit am plane deuoratum. Cum or Ãripfcris puduijje te tn eolegendo bonas hora5malecollocaÃe,zj-â¬as ipfas minime tibi dignas uideri,gua; uel ab aliguo do do leäa, uel à me coUeHa fiuÃi dicantur, prater nefcio guas hominum perpaucorum- Ego autem to tum iÃud tibi rcmitto, nec plane indicium meum int terponam, cum neÃs Rt guodammodo à te diÃentit ff» Gregois Ãm, gui de aker a indicium Ãcere ( ut au M- Tullius)nec uclimÃpoÃu,nec poÃüfi utltmgt;
PAVLI CORTESir EPfsT«
Sed ueniatn dd lÃu d ,in (^uo te ditis à me quM md^ xime diffentire ⢠Scribis eium te dccepifjè me nemi nem probdre, nifi quibniamcnta Ciceronis confer üdri'Mdedntur ' EgoKcro qudtitum repetereme^ Moridpolfum, nee ^ud recorder unquam dixifjê, necdiâum uoIo-qm enm flultittd efjet^ut cum tdm udria Cm hominu ingenid, tam multipltces naturk, tdm dtuerfie inter fe uoluntates, eds uebe unius in^ genq dngufiijs dflringi,ü' tanqudm priejimri ? Sed quoniâ me in hdnc di/putdüonem uocas, non er it Ãr ti^e dltenum tempus purgandt iudicq noÃri, cr tu endi mei, cum pldne cognoÃam uerbj tuac/à fuds for is, non Idcejjêntis- Et primum de iudicio liben^ ter Ãitebor, cum uiderem eloquentie ftudiatamdiu defertd idcuiffe, zy fubUtii ufum Ãrenfem, cr qud* findtiuamqudndamuocc deefà hominibus nt^ris meftepepdldm aÃirmdÃc,nihilhis temporibus or ndte,udric^dicipoÃe, mft ab ijs qui aliquem Ãbi pritponerent dd imitandum-Cum erperegrintex» pertes fermonis aliends regiones male poÃint fine duce perdgrare,c::r dnniculi inÃntes non nifi in cur M'T.Cic- riculó,dutnutriccpr£eunteindmbu!ent- Cumdu-pr£ c£te= tem multi in omni eloquentie gencrefloruerint,me» ru imitdit minime unum Nt-TuUium exdoäorumdciedbdux dutâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃe, in que omnium ingénioforum hominum fludid
conÃrenddputdrem. lion quod ignorarem multos dicendi
DE IMITATION E-
dicendigloru praftitiÃe^tiui amp;nbsp;dcucre mdaÃriäin Cy ntultis ordtorijs uirtutibus alcre ingénu fxf.att fed 0- quid ttidcbam hune unum omnium ftecutorü confenfu principcm eÃe iudiedtum, zr (luia d puera didtcerdm in omni numero frmper optimum tÃe cà gendum. Corrupti ftomdchi, eSquot; intemperdntis g. gri effc putdbdm, deteriorem cibum fetigcre ,fdlua tdremcir optimum d/^erndri. Aufimnunc etidtn djÃrmdre idem, quod flt;epe, neminem poft- M.Tid» in fcribendo laudem conficutum, prêter unum,dut alter um,qui non Ãt db eo eduélus, gt tanquam lit^ élis nutriment O educdtus-Sed erdt turn quædam cer td imitdnà i ratu, qiid cr frftidio Ãmdiiudinis ot cur rebatur,Grnitidum iHudgenus hilarimteqiiaddtn d/ferfi condicbdtur ,nunc dutem iÃd db hominibtts noftris dut negleéld eft, dut ignorâtd- Stmilem uolô tniPolitidne,nonut ftmidm bominit fed ut f Hunt pdrentis. iHd enim ridtculd imitdtrix tantum deÃr mitâtes iGfUitid corporis deprduala Ãmilitudine hic dutem uultum,inc(Ãum,ftatum,mctuni Ãrnidm, uocem deniq; ey-ftguram corporis rcpr£ fentdt, etjquot;tarnen habettnhdcÃmilitudine aliquii fuum, ahquid naturale, aliquid diucrfum, ita ui cii comparentur, difimilcs inter ft w.dcantur Licatn idem iterum habere hoc dilucidam illamdtuinihoa minis in diecndo copiam, M cxiftimdnttfe imitabi*
f i
PAVLl CORTESII EPIST.
lem pr^bcatftxptrientiljgt;m imiMionis eripidt.fd cnim undi^ ad turn concur fus,arbitrattCf iBo modo fepoffedtcerc Hominescnim natura fua^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
uitatis auidiores, dtfficiÃimam rtm uoluniate, non ficultatc metiuntur ⢠Ita^; dum abundant urn fcr= monts, er (ut ipfiaiunty^ditatem imitantur, ner uos er actdeosdefcrunt, er turn 4 Cicerone abfunt longtÃime- Nee lt;ittf cw reÃrt alieno ornalu,cr bufdam lumintbus,ac quaà infignibus,noflrafcrip ta explert, nià queamus id diflinâe, apte^ Ãcert' fit enim nc/cio^uid monÃrofum,cum membra co» harètta malediÃipantur- Q«lt;jrc (ut de me Icquar) nM efl Politiane, quad me à Ciceronis imitatione deterreasScd quod potius obiurges infcitiam,quod nequeam bene illumimitari,quanquam ego malo cffèalJecU, erÃmia Ciceronis,quà m alumnus, aut Ãlius altorum- Sedpermagni mier eft, utrumqtùs uideaturquenquä ueÃe imitari, aut naninem- fgo autem ftatuo non modo in eloquentia,fcd in alijs e» tiatnartibus, neeeÃariam eÃeimitationetn. Nam er omnisdoilrinaex antecedcnticognittoncpara tur,er nihil eft in mente quin fitcrü prius in fenÃbus perceptunt. Exquo inteüigitur omnemartemna» turlt;e eÃe imitationem, fed natura fieri,ut ex eodem genere diÃimditudonafcatur. Homines enm cunt mterfediÃimilcsÃntiÃmilitudineconiunguntur er
quanquam
DE I H I r A r I O N E.'
qudnqMm dlif color dtlores, dhj plt;iîUdiores,iiîij uei nu/ltores, alij proceriores fini, und tdtnen efl onrnî busfigurd O*Ãrmd ⢠iüosdutem quibus dut crus, dut minus, dut brdchid défunt, non omnino ey ho* mini genere excludendo5,fed dut mdncos,dut cIm* dos dppeüdndos putdrcm ⢠Sic eloqucntitc und efl drs, und fôrmd, und imdgo- qmi uero db ed decll* ndntfepe dtflorti,fepe cldudireperiuntur-cenunceos hommes qui Ãbt elegerunt M Tm5w»i imitdndum, qudntum db eo dijlcnt, qudntum etiant inter fe diÃimilcs fint â Profluentem qudnddf» fiiK modeflid ubertdtem Liuius drripuit,dcumen Quin tilidnus,fonu Ldâdntius, Icnitdtem Curtius,elegdit tü Columelldiquoru cumeflètunumpropèimitdn di propofttum, nihil efl tdm diÃimile,qudm ipfi in= terfe, nihil tdm difldns (flcompdrentyqudmipft ü Cicerone. Exquointelligimdxime,ct'cumiudi9 cio ponder dnddm eÃe imitdtionem,creum tpfum hominemmirdbilemfitiÃe, exquo t dm diucrfdinge nid, tdnqudtn experenniquoddm Ãntedefluxerint, omnino Politidne certis eutoribus inflflendum efl quibus ingenid firmentur, e:y tdnqudm dldntur.Re Ãnquunt enim in dnimts femmd,qu.e in poflerum per fêipfd codlefcunt. Qgi dutë ncminé imitdri,Qr fine cuiufqudflmiUtudineldudem confequi uideri uolunt Hihil (mihi crede) roboris, dut uirium infcrdgt;endo
f
PAVLl CORTESn EPlST.
prit fc firun-.cr Uli ipfî quifcniti dicunt ingenij 'fut prlt;eftdijs,zy uiribus,ÃccrenonpoÃunt, quin at ttL'oru/n fcriptis eruttntfenfus,cr infcrciMfuis, cx quo ndfcitur muximt uitiofm fcrtbendi genus, cunt modofordidi,(y incultt, mcdoJplendidi, ey florcn tes ddpjreant, e:yÃc in toto genere, tanquum in u-numagrum plurd inter feinimictÃimdÃdrfd femi^ nd. tieri enun non poteÃ, quin Udrid ciborum gc^ nerd ntdle concoqudntur, quin ex tdntd collu^ uione diÃitniÃimigeneris inter f : uerbd coUiddntur Uec minus huius corruptie ordtionts dÃgt;er concur* fus dures firit, qudm rucntium ldptdumÃdgor,dut firepitus,d.ut quadrige trdnfcurrentesQÿ.id enim uoluptdtis dffèrre poÃunt ambigue uocabulorum Ãgntficattones, uerbd trän fiter fa, abrupte fcntcn* tie,firaólura falebrofa, audaxtranflatto, nec fÅ* lix,acintcrciÃdeinduÃrianumcri? QuodncceÃe eflin his omnibusaccidcre,qui exÃngulis fcnfus, CT uerbd crunt, ty neminem imitantur. Horum fd nèomnis oratio cà tanquam Hcbreorum domus, qutbus funt ad quoddam tempus diucr forum homi* num bona oppigneratd. Nam ibi y Idcerne, er a^ nult;!lus,crpcnu!e,er multorum ftpe pallia fuÃen fainternofcuntur- Ego dutem tantum intcrcÃepu to inter cum qui neminem imitatur, y qui cert um ducem conf :à atur, quantum inter cum qui temere
Udgetur
DE IMITATION E.
iwgrt«r,cr reâa proficifcatur ⢠lÃedeuius itt* teruolutatur,hic autem ex propofito itinere tld conftitutum locuin,Ãne Idpfu, zy moleftù conteit dit ⢠Prtetered PolituneÃc hdbe, neminem elocpien tiæLtudemconfecutum, qui nonfitinaliquoimitds tionif genere uerfatus- Apud græcos non modo o» ratores, Dcmoflhenet, Hyperidcs, Lycurgus, Ae= [chines ,e:^Demiirchus, fed etidm tÃi ipfî philofo phi, uirtutummdgiflri, dlicuiusimitdtores eÃeua luerunt. De no/lris hoc loco tdceo, ne uidcdr tibi us niomnidofUÃimo ,qudÃfcholdm qudnddmexplis cdre- Nec ùcw dliquid de K-Tullio dtcendum puto Explorât um eÃidmiüud omnibus, ut qui fedd M«. Tulliumcffingendum contulerit,Ãminus dliqudm tmitdndi glorum dÃequdtur in eo tdmen or netur, quod ilium fibi elegcrit expris mcndum,ut iliud ÃtÃe ndtur^e, cringenij uideripofs Ãt,hociudicij.
Vdle.
f 4
PHILIPPVS
MELANCHTHON DE 1MI= teUione,ex fccundo pjjetos rices libre-
N ipfo ueÃibulo huius operit ddmonui præcefjtd inuentd ep fe,nout eloquentes cfjicercnt, fed ut uiün dc rdtionem oflen^ derent ddolefcentibiu iudtcdii di de difertorum ordttonibus - Ndttt tmitdtio,fi nd-'
tttrd non repugnet, ficut dlidrunt rerum drtiÃceSt itd cr eloquentes efficit. Cognitis igitnr precept is, propondtfîbi quifj; difertorum exempld,in qult;e to to dnimo,totdqi méte intuedtur, ut ed effingdt,dtlt;p exprimdt- SiquiseÃenimquiiudicdt imitdtioncm, quum in dli/s artibus maxirndm uim hdbedt, in und eloquentid inutilemelfe,huius error non folumgyd uiÃtmis doilorum teÃtmonijSyfed pldnè fenfu com^ muni reueüitur ⢠Ndm quod qiueddm inter difertos controuer/le ftmt de tmttdtione,di/futdtio eft,non vtrumimitdtionecelfdrid/ît,fedde pdrtibus drtis dtffcntiunt, qudrum uidelicetpdrtium imùdtiones ceffdridfît.Egoitdq} ut oftenddm ddolefcentibus, quomo^ inftituere dnimum dd, imitdndos bonos au tores
DEIMITATIONE.
tores deieuntfireuiter cxponam medtn, de Mit re feiitentiiün,^Mmf^crofludio/is luuenibut noninu . tilem(iiturnmejJe-S£(iedutem doamiK cloquent iS rebus (teuerbiscontineri,reritmautcminuentioné dcdtlpoÃtioncmeffe,eloquutionentiiduerbiiperti ftere- Quareinitiof:iendumeü, gcnerdlcmquun^ ttnetur, dtMiimtdtiotKmrerumeff'e^quiun tdco pc uocds tHus,qutd bonos omncs in inuentioncdc di]jgt;optione reru unitdri licet- Obferudbitenim dtligens lcilor, qutbui ex locis bont dutores ducdnt exordid, unde fumdnt dntpliÃcdtioncs,quomodo trdilcntlocos co munes,c:r d/pi!lus,quoinodo cocdient dnitnos, quo modo perturbent,qudm tempefliue dc pdrcè d j^er» gdnt fententids, qudnt diligenter conferuent deco* runt,qudnto conpio dij^onSt pdrtes in cduÃis ⢠vbi prapurent duditor ent, ubi ndrrent, ubidi/putent, ubtrefiitentdduerfdriu,quomodo tn Epüogis dd» dunt motus er dffiäus orationi- ituq} er punut Cicero mdxime exceÃit etium in bis uirtutibus, td* mendlq quoquenon foluntLdtini,fedetidmGriieci exercere er dcuere ftudiofjs popunt,p locos dtque conplideorumininucniendo ue di/^nendo imiten tur. Et inter dum gloriofum erit, res edfdem db illis fumptds,ddnoflrds cau/Jus dpte trdnsprre-Quent ddmodum multd uidemus Ciceronem db ifocrdte, d Pldtonc,er d DemoÃhenefumppffc-Qudnqudm
PHIL M E L A N-hoc niägis pricfldndum tÃ,ut dif:dmuf /tntilid exclu fgt;lorumgignere:ftcut bom piâoresnon mutuan* tur,fed imititntur Ãrmds dcgeÃui uiuoru corporu-
Eli Cf geteralis quddam mitiitio cloquutionk, ^uodddgrdmmäticum fcrmonum dttinet,quinon f()lumldtin4uerb(i,fcd etidm phrdfin Lttiitdmre^ quint- 03«« f«i« hoc tempore told nobis latind iingudexiibris difcenddÃt,ficileiudicdn potcllttt hoc pdrte,nece/Jdndm elfe imitdtionem, ut certum fermonis genus, quod ubiq;Cf omnibus atdtibus intelbgipoÃit, nobkscompdremus ⢠Quis enim in^ tdligitiÃos,quigenuerunt nouumquodddm ferma nis genus fqudles funt,Thomds,Scotus, Cf fimiles-Certd igitur ætds dutoru eligendd eÃ, quiproprijÃi me cr pur^tmeloquuti funt â Ac fire ft,ut prüden tiÃime loqudntur etidm,qui dicunt puriÃime-re dbhis non tdntum fcrmo,fed interim res quoque cognitione dign^ fumi queunt ⢠ConÃdt dut cm Ctee ronis lt;etdte,eloquenlidm Romdnà perÃ{ldm fiuffc-Proindetotumilludfsctdumnobis imitdndumpro pondmus,uidelicetCiceronem,Ciefdrem, cr pdulo fupertorem his Terentium, cr dhqudndo infirioré Vtutum- Plduto etidm nihil fdcilius eÃ-Legendus eà crSdllt^ius-Sed in his, quumuntiqud Cf obfoletd qudddtn uerbd extent,obferudndum eÃ,quid rece^ per it Cicero, quem uelut Artfldrchum fenptorum omnium
DE I M I T A r I O N E.â
omnium,nobis conÃituamut- Plinius rerum uoe^ buld nobts conferuduit, CTÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fermonis nott
probatur-Qumtüidnusuideturftudiu proprij fcr monts mdxtmum habuijje, nee diÃtmulat fe conatu homines amantes iam corrupti fermonis, ad uete» rem proprietatem reuocare- Ab his igitur autori» bus lingua nobis difcenda efl,cum his cottoquendu-Nf^; tantum Ãngula uerba à feetdo lUo mutuemurf fed phraÃn,hoc efl,iunila uerba, ^ualia funt : dare damnum,fleer e damnum,dare uerba,capio dolore. Honenim dicimus, ccepit me dolor,dareincafum Rempublicam, zj hoc genus inflnita-Neq; enim ^uaehbet uoces coniungt folent-Confuetudoigitur Romana in uerbis tungendis imitanda cÃ. N4m CZ ^lt;eca zr latina Itngua initio ita corruptie uidentuTt quum extere nationes una cum imperijs eas linguiu acciperent,zr uerbis ijutdem bonis utcrentur-Ne^; enim alia audier ant,fed tniungendopeccarent. Inu fitatus enim uerborumconcurfus,nofolumconfiâa» go(am zr ob fluram orationem,fed prorfusnouam Itnguam parit- Itaq^quod Ciefar dixit inuÃtatuucr Aul-GeUi* bum non aliter atlt;^ f :opulumfligiendum ejfe,idem uslib-i ca, de uerbis contra confuetudinem tur.ais,priecipi iu= w dicemus. idem zr de âVietaphoris fentiendum efl, quarum nouitas cr ambitiofa efl, zf orationem red dit obfcurain. Et fuprà diximus, ucrecundum uftnt
PHIL' M E L A N.
hiuiugeneris ejje debere .Nä oratio magna ex par te proprio fermone conjlare debet, Non tgitur di* feedamui à Ctceronis ietate,à quaà uerba,phrdÃn figuras fumemut,oratio erit plana,a^uabilis pcrfptcua, ttthil habebit ambiguum,dut ambitiofie aÃiiiatum,quoduitium ttSfblumin oratione offen dit,fed etiam prodit tngenij uanitAtem- ltalt;^ de hac generali imitationephraÃs, reäe iudicSt nonntdli, bonos omnesmitandoseffè- Nam fermonem meli* US dtfcimui,cum pluribus coÃo^uentes, fi tarnen e* ntendate h^uantur-Non cnim numero inter bonos, aut tÃos ineptos anti^uitatis amatores, qui borribi* tequoddafermonisgenui habent,quod Ciceronif atate prorÃuexoleuerat,authos quipoff Quanti* tiani tenq)ora extiterunt,qui iudicio lapfîfummam tngenij laudemcredidcrunt eÃe, nihilÃmpliciter ac proprie effrrre, er figuras gignere quà m maxime prodtgiojas,quogeneredelelt;üatifuntApuleius,Si=â donius,crabj multi-lurifconfultis uero meritotri buhurlausproprij fiermbis,quareetumfi propter rerum cognttionem non legerentur, tarnen propter latina lingua proprietatem legendi er ont-
Sedpraterhanegentraiemimitationem inuen* iionis,diff)oÃtionis,ucrborum phrafis, er figura* rum ffiecialis quada efi afiimatio Ciceroniana co* pofttionu: de qua inter doäos quadam controuer fia efi.
DE IM ITATIONE«
fii rjl,utrum opertrprecium fit in ca imitandd eh» borare- enimpectüiarifquadd coBocatio »Kein brorum orationisapud Ciceronem.^Mnonfolutn tequabihorcm reddit orationem, fed plurimum etiS adpcrjficuitdtem conducere uidctur ⢠At^ ego ita ftatuo lüam ipfdm copottendi rationetn, utcdterax artes,inttio,propter ncceÃitatent, aut certcinfîgnê utilitatem defideratä atq^ animaduerfam eÃe- Poû cadeprehenfa uia,fequutaeÃutüitatem uoluptat-Uiulta enim nonjnenda uitia deprehenduntur in hif,quiincompofita dicunt-Primum coaceruant fen tentiof male cohlt;erentcf,cr in hif ipfts Ãepegram» maticumuocum ordinem perturbant Hyperbatif. Uuiutrei exemplum iftttidere in cxordio Pliniant pne/à tioniftcuius membra, in mea Paraphraà par tim exemi, partim ordine di/fofui,utprincipalii fententia clariiu confficiati^ inteHigi poÃet-Apud SaUuflium in orattonibui extant grauiÃimlt;e fernen tuedccauÃis maximarum mutationum publicarü, Crhicuerbif effrruntitr optimif.Ettamen oratio non fatis dilucida efl- Nfç uero deÃiit homint peri to,er uerfato in Pepublica iudiciu, aut patriot fer» mo-Sed cbpoÃtio deeÃ, quare quum fententit guet fitrucatie at^ interruptie reeititurÃt oratiofub» obfeura- Deinde crebro accidit, uthi qui dicunt in» eompoÃta, rehnquant imperÃda amp;â mutila argu»
PHIL. M E L A R
tuentd- Alicubi antecedens repcridf ^neconfequett te : utar eniin Dialeätcis appeliationibus, qult;e funt notg omnibus. Hocinfbnianapricfätiöejit altquo tiesâ.Ham ibi antecedens eft- Quà tnpiurimumin» tercÃ,fortidtur alûjuis iudicem an climat,tnultum^ dpparatusintereÃapudinuitatuhojpitem obla tum- Deinde relinquilurimpcrfèóium argumcntu, quare inteÃigini/îab attenta leéîore no potelLErät enim addendæ i oclu/iones in hanc fententiä â Qj^u inuitatiesho/jgt;esmaiorëapparatumrequirat,quà m cafu oblatuf.ego iure reprehendi queam : quad quü te adhos libros legendos ultra inuitdui,non praliia ti,ut tuo iudtciofatis/à ccrent â Sed plus negociifue^ rit alteram/imilitudinem abfoluere.Quidf quad idem autor non folum argumenta relinqutt imperà äa^fedetiam in Grammatica conftrudione qudda relinqutt aveaTKiroJ^oTa.^quod uitiofiÃimueft^ Sunt er alia incampoÃt£ orationis incomoda, (cd egoiüarccttareuclui, qujeadolefcenles iudicarefi ctlepo((cnt. tAultum igitur ad rerim per/Ãieuitate diligentia componcndiconfert ⢠Qu^nquam autem in tanta uarietateingeniorum altum natura ad ahud dicendigenus ducat, er hisnoflris temporibus per fiila eloquentia fferari non po{üt,tdmengcneralia quicdampr^cepta trademiis : non tantum his, qui folamCiceroniscopoÃtionem imitaturi funt pro«
(ùtura.
DE IMITATION E.
fùtura : fed ut mihi guident uidetur,necelftriu cunq; ingencre dicendi uerfemur-Qiiie tdmcnfi ^uisobferuauerit,ÃciliufintcÃiget Ciceronif coin pofittoncm,cjult;equumlongefitoptimiiL,prdCcLireà cfrc iudtcandi funt^ quifummci cura ,fummo^ Ãu/* dto effingere eum conantur ⢠£tà enim eu in rt ipft non elabordui,ncmo enim mcnebat dut nordt ifid^ tneddolefcente,cy poÃedmeoquoddm Ãto ineidi in quaddm ncgoeid, qud; ad hac fludia colendd non tantum mihi, quant u uettrm temporis concedunt,td men ad officium meu pertinere extÃimo,ut qiuefunt optima^pro uirili demonffrcm Nlt;lt;m Politianuspa* rHliberdliterÃcit,quiuidetur ideo deterrere alios db imitdtione Ciccrogt;ùs:quia quu fenaturd adaliud dicendt genus deduci inteüigeret, iudicio uideri uo luit,id quod ipfe confequutus non effet, tmprobare-Ego uero ita flatuo, artificiu Ãc lendte orationis no udlde diÃimilc effe poeticlt;e. vtautfluliiÃimüÃcrit ei,que uelis Elegtamfcrîbere,liordtij OddS,dut Sa» tyras potius propor.ere,q Ouidium, autTibudum: itd impruditer iudicare arbitror ià os, qui in Ãcien da oratione nihtl intereffèputant, quos autores fe^ quantur-NdutiÃiElegiieffudiofo plunmü legendi erût Elegidci Poéïif,ct quidë pneflant^imitet elabo rdnducrit,utaliquâiüorufimilitudinë cofequdtur: ùa in folutd oratione legëda eriit opttmaexëpld, amp;
PHIL. M E L A N.
^ciendum, ut hor um quafi color em ducat oratio-Quanquam autcm multi propter mbecdlitatcm ina geniorum,cr naturted^imilitudinem tn imitatione Ciceronis fucccjjittparumfccundoshabeant, tame mi ipfi longe plus proficient in Cicerone legcndo, ^uam ft détériora exemplafetjuerentur. Qudtnuis tnim ifii aridinon poterunt e^ngere diuinam illam eompojttioncm, quametiam Romanic temporihiu ncmoiequaliumCiceronis,quiquotidicdicentemau diebant, exprimere potuit: tarnen hoc adfcquentur, ut oratio fit tequabilior cy ubcrior-Et fiunt alite uir tutes infinite Ciceronis, quarum uel umbram refir renonexigua latte erit,atq; egouelobfcura linear tnenta Ciccronic malim,quà m natura Politiani,aut Cellijfiiciem,Curante prudens pratceptor naHuc ingenium foecundum cr copiofum^non hortetur, non incitet, ut copied i Cicerone, crin eu tota men te,totoq; animo intucri, cr ad ipfitic exemplum to turn fie componercftudeat.ut quantum ingenio, in^ dujlriaq^confiequi poter it, non tantum ab eo uerba tic phrafinftmat, fed etiam effingat compofitione-Qua in refitccejfus no eft defteranduc hie, qui me* diocriter a natura adiuuantur-Neq} ego ab alijs bo nis autoribiie hunc imitatorem arcendum puto, nS abhifquoq^adiuuabitur tuerum ut à Poetic Ora^ tor taut à piilortbus ftatuariuc ⢠Q^nquam enim -
ftatuart*
D t I M I T A T I O N E.
fldludrius multuab drie uicind dd fuutn ufut» trdns firrc potent, tdmen itd er it intettius in drtis fua ex etnplumdtq; idedm,ut obleruet,qua eut»tüd idea conlentidnt, neprocul db ed difccddt ⢠Nf^; Kfro is imitdri C leeroncm dicendus eft, qui execrptds ex lüo fcntentidsdcuerfusqudà centones cbfuit,qué== admodum freerenonnullosuidcmus â Sed i^ivfrs bi quifq;frcidt, ut ultró fc Cieeronis ucrbd offirunt qua quui» itd coniungmus, ut res noftrds cxplicent tdmen colldtio ettr f^ries pdrtiü debet hdbere qudn^ ddm Cieeronisfimilitudtnem. Ctetcrum,ut Vergif liusdb Homero multos uerfits fimipÃt,itd deeebit (^nos interdum dliquod membrum dliundc mutud= ri, à tdmen hdbedtur rdtio dccori. Seruiendum efr enim temporibus dc loeis, quemddmodum Vcrgilius CrÃäd imdginem Homeri Ãe tot um compofuit, td= meniüd. prudentcr uitduit,qu£ Korndnismoribus noncongruebdntgt;Acne uerbd quidemrepudiabit imitdtor, qudmuis ignotd Ciceroni, quic cdufd po^ fiuldt, ut in controuerÃijs Theologicis utendum eà dppcUdtiontbus ChriÃi,Eecleãfidci profiducid,et Cf dlijs Ãmilibus- Quidenimresilldsd fdcrisUtes ris mutudmur,fcrmonem iÃdrueo nos fequi opor tet,ne resdiffentientesd fcripturis dffrrrcuidcds mur. Qu^dre merit o ridentur inepti quidam, qui proÃde perfudfionem , proBuangelio cÅleftem
PHILIP. MELA N.
Fhilofophidm ,cr dlid/tmilid dicunt, in ^ubus ftpe fit,ut germanam fignificdtioncm illarutn uocu quas affiernantur, nonrcddant: idnoneliiBu/lreire rcs dtffialesdicendOjfed obfcurareatq; corrtmpcre» Quid quod iftt fcmniant mitationfmnon in Phrafi Cr coüocattoncjfed in fingulis ucrbis cffi i qua in re pueriliter errant, HamCicero etiamfiinterdum uerbis utebal ur ignotis populo Rentano, multa enî d Philofophii,cr exGruecb hiflorijs fumit, tameti Ciceroniano more dicebat, CoÃocatio entm üquot; uerfum corpus oralicms Ciceronem refirebat.
Quii igitur clcquentice ftudiofipræcipuc in bac parte elaborare dcbcant,ut Ciceronem imitcntur atq^ effingant, prttccpta quiedam adfcribemus, ne mtelbgere compofttioncm ftudiofi ^ilius poÃtnt-Legentenim Ciceronemlibentius,çrpropius expri ment, fi uirtutes intelligent ⢠Et quoniam de imitati one locorum inuentionis, de fimilttudinedi/fiofiti=: cniSjitemuerborumcr pbrafis dixtmus,reliquu efi, ut uiamquandam cc^mponendioflendamus.
Primum in Compofitione prieceptum efl, ut fit iufius or do fententiarum, quem quidem in narratio nefeuexpofitioneÃüiferuareÃcileefl -Verum tn exordijs er. in probationibus f:ruare difficilius efl, Primum autem poni folet aliqua propofitio fiu£ cuiuf partis in oratione- TJeindefiubijeitur ratio, Pofleet
DE IMITATION E.
PoÃeä fe^uitur ratioK expoÃtio, dut dfnpliÃcdtiff, intcrdum f equitur Ãmile,dut d^imilc, aut adutrÃti ud,qu£ qudÃnouit oraùonii üiitiumcÃ.Pt in his pdrtibtif perpétua uerfdtur Ciceronii oratio-AUj coaceruant ÃMentias longiut inter fi diÃantes, cy plerasq^ rehnquunt quaà trurtedt.it,cr nomwnquâ ddmifcentalicnadâAt Cicero aple compleilituros mnia qud ad rem pertinét, eaq^ ita conneüit, ut in» terfr membra proMmecohereât, ul lut Dialcéiicg probationcs Et-dum inter h^c feptd cocrcet oratis oncm,nihilôUempeftiueintcrtexit alienum, cr tn^ choatof fententiof abfolutt,cr exofdifiejt.Exempltt fumemui ex oratione notiÃima pro Ar chia, ubi pri maexoriüjpropoÃtioeÃ-Debeo Archu reddert gratiam ex hac Ãcultate dicendi. Udc efl enim fcm mapropoÃtionif,quamueÃtuit Ciceroquibufdam ornamentii, ut fonus effet pleitior ⢠Sequitur ratio, quia A rchidf adiuuit h^c meaffudia eloquêtùe.Dee tnde fequitur concluÃo argumentiper eomparatia «fw- Ergo Ãalijs eloquentia mea opem tulit maxis me debet ijii opem Ãrre,aquoad:uta eff Poffeà fe quiturdducrfatiua,continensnouum locum,nouant propoÃtionem-Non eff alienum,Oratcrem â Poe« ta adiuuari- Ratio,quia omnes artes inter fe cogna ta funt,quare alia adiuuatahd. Poffremofequitiir alia aduerfatiut(âQgt;ianquamautcmhic ordo fen* ~ S gt;gt;
PHIL. M E L A N»
tentiarum magis ad ir.ucntioncm, aut diÃgt;o/itione, ^uà m compoÃtioncmpertiuerc uidctur, qu£ cfl in ^liddam concima coUocatione ucrlorum ; tamcn fi quis reite confidcrabitjntcüigetttniuorfie compofi tionii Ãmdamentumejfe, iuftum fententidrum ordi neni. l^dm dlfq; eo nuda Pericdi coharebutyquod in cempenendo pnecipue fieri oportet.Plurimum autem prodefl ad intelligendum Ciceronë,hoc mo=: dodtftribucrefentëtidfjZyuidere undenafeantur, Cr quomodo confentiant : quod fi quii animaduer terityfcribet cr 'pfi^ melita coh£rentid-
Coton-
Comma-
Périodes.
Proximum antempr£ceptum cfl,utfentcnti£ U t£ in nidgna pdrte orationés ilîigcntur Periodis -(XuidautcfintPeriodiyquid KZâÃeXyquid w/j.fd.ci.= ra,trddurd Grammatici-K^Tiop tnim eft untca in tegra fententia :ut,Quj:homincsarant,nauigant, £dificanty omnia uirtuti parent -ko/ia!.« parsefi coli ; ut,nauigant,£dtficant. Periodic autc confiât, ut minimum ex duobmcolii-
Dicitur aufem Feriodui,f:u latine circuifus^aut circumduélio,quid coÃigit pluresfententias,partie cuits rationaltbus,caufaltbits,reldtiutgt;, comparatii^ uis,dduerfatiuis,intcrdum etiam ccpulatiuis-Excm pla funtubiq; obuia apud Ciccronem ⢠Quanquant fnikifempcrjrequensconjfieélusuefiermulloiueun (tiÃimus,bic autem locm ad agendum amphÃimuf,.
addteen
DÃ I M I r A T I O N t'
id dicendum orndtiÃimm eft uifiK Quirites,tdmeit hocddituUudis,(lMft:mper optunocuiq; mdxime pdtuftnon med meuolutttdf,fed meie uit£ rationet, td) ineunte £tdte fi(fcept£ prohibuerunt. Tur pc eft StoicisignordreZenonis decretd:qudnto turpiifs et irtdigntui eft Chrifti dccretd ne ft ire Cbriftidnor, Pro Archid- :Ptidm illiid ddiungo ftpiuiddldudê dtq^ uirtiitem,ndturdm ftne doHrind,qudm fine nds turd udluifft doitrindm- Pro tJidreeUo : Tdntui eft enimftlendorinldude ucrd^tdntdin mdgnitudine dnimicrconftlii dignity,uth£c d uirtutedondtd, c£tcrd dÃrtund comoddtd c/ft uidedntur- H£c exs empld recito,ut adolef:cnte! diftdnt, non illdt tdns turn périodes did,qu£ inchodntur d coniundionis bui,ftdetid per dduerfdttuds,per compdrdtiones aptcconediplurd kZAx- Eftorfimpliciusquods ddm genus,quod Demetrius uocdt hiftoricum, qud le eft hoc : Inftrimus beUiim, inftilisq- ftgnis deften dtmus in Udlidm,tdnto duddeius Ãrttufq; pugndtu= ri,qudntomdiorftgt;cs,mdior^dnimus inftrentis eft. uim,qudm dreentis. initium non hdbet pdrticuldm circumducentem,ideoq} ftmplicior e/ft formd Hides tur. Huius generis ftnt h£c : Suftepit iniunddtn iegdtionem, ut principi,quemddmodum debereftiu dicdbdt,moremgereret.A!id ftrmdqu£ initiohds bet circumduftiones, uidetur efft uolubilior, (^,ut
g i
PHIL- M E L A N.
rgt;emetriuf,effi;rri ore rotundo, çy ärcum« aéla manu- Hat tarnen format propof'ai, ut uarieta tem Pcriodorum fludiofiÃciliut agnofcerent.
Ordo fentcntiarum de quo paulb ante dixi, ret perfficuareddit- At PerlodtformaprodeÃadcon neiicndat [entent tat, (y additplenioré [onü oratio ni-Danda igitur erit opera imitatori,ut tn Periodif fiictendit Ciceronis cxcpla effingat-Ne^ tame eonâ fiat oratio tota Periodic- Sunt enim inter dumfingu ia cola, uelut interuallaÃnter Periodos poncnda.Et exordia ac [yüogifmi magis rcdpiut Periodos, qua narrationes,quie magna ex parte habent cola: *
Contentiones ucro ac diff utationes rariÃtmof habent Periodos ⢠Confiant cnim brcutbm qudgt;u[dä membris qua/i aculeis-In narrationibiit ficilc efi agnoficerefciunda Klt;2Ãlt;x:ut, lAtlodomum uenit, calceos ey uefiimenta mutauit, pauliffer dum [eu-xor,utfit,comparai, commoratiis efi, obuiamfit ei Clodiut cxpcditus in equo,nulla rheda, nuBis impe= dimentis,nullts Grecis comitibtisPro CluentioiPra ter mortuus efi,h£redemq^ Kagium rebquit-Pofi* ea Magiamortita eÃ. intalibus fiquis KiaÃa: con-neäeret,rerumfer!emcorrumperct- In contention nibut,ut pro Ligario : Quid enim Tubero tuns Ule difiriilui in acte Phat falicagladius agebat,citius la tut lile mucro petebat,qui fcnfiis erat armor um tu* orum
DE IMITATION E.
9rum,qM tu4 menSyOculi,mMtit,ardor dnimi,quiil cupicblt;it,lt;}tud optabM fPlen^ funt di/putiittoncs in Phtiofophtcù librii,brcuibiumembris,ut: liâlinitne mirum id (^utdemîi^m cfficit hoc Philofophia,mc^ dctitr dnimis,indnesfalicitudine5detrahit, cupiditd tibuiliberdtypeüit ttmores-Nortdu abfbluuma pr^ crptd côpofittonis. tidmciult;ehti{leiwttrAdidimtu, Crà à Cicerone fiant dccurdtîfiinte,t4mé zy dUj bo ni Pcrip tores reperiuntur,lt;jui non omnino negligen tes funt tn or dine fentcntidrum,ZT qui dliquo modo Periodosficiunt- Verumddh£cdddit Cicero dudg res,quie funt ipfiut mdxime propria, fcdicet, quod uerbis orndt finguld mcmbra,penè ut fit in poëmd= tis. Et quid hac orndmcntd Periodum expient, ejfi^ ciuntconcinnumzirnumerofum quidddm- AtHultû efl nunc de numeris pracipere, quum fonus hngua Idtina hoc tempore non fit ndtiuus- lüud tdntu hor* tdbor,in quo copia IdiK ejl,ut orndre fentêtidt uer= bis imitdtor difcdt- Quod cufiu:iet,ordtio eritubee rior de moüior.Periodum ffionte fequutur numeri. Pro Archid poterdt Cicero fimpliciter dicere : De=^ beo Archia redderegrdtidexhdc Ãcultdtc dicédb Seduide quomodo ornduerit, cxfenudt uircs fuds, Siquidefiingeniiquodfentioqudm fit exiguu ZTc-Deinde pdrtitur fieultdtcm in trid membrd, in inge tuum,excrcitdtionem,z^ doiilrindm. ISldm his tris
2 4
PHIL- H E L A N.
{gt;ui rebuidrtescontinentur-lUud feiet etiätn hni^ tor,lt;iuod modus in orndudo obferustnduifit. Nihit enim odioÃui eji incini oflentdtioc orndtui, qui nuit qudm debet uidcri oeiofedccerÃtits,fcd dd lUuftrdn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
ddm cduffdin,neceffdrio ddhibitui cjfe.
H£C Ãjludioà tn leólione Ciceronii obferudbüt, meo quidem ludicio re£litts intelligent dutorem opti mum,er uirtutes omîtes probius d/^icient- ISteq^ tie ro h£c utilitds cxigud iuÃcdiidd cÃ, etidmÃno pro ceddt mitdtio- Et tdmë à conniti uolcnt ifit, qui dd~ iuuMur lt;t ndturd, intelleélds uirtutes, dliqud ex pdr tecffingercpoterunt- QuodÃh£cdiligentid com ponendi nihd nià puerilem oÃentdtionc ingenij hds beret,nonefjèt,curhuiuspdrtis imitdtionem udlde requirenddm putdrem ⢠Sed quum mdximds ddHrdt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
utilitdtes^dignd mihi res uidetur, in qud à qui node Ãituunturingenq uinbus,cldborent ⢠Fit enim ord^ tio tnagis dilucidd,à dpte cohdrednt fentetùe ,à no relinqudtur imperÃildniebrd,dut drgumentd,Ãex tent dto; eminednt ilhe pdrtes quds prdcipue cöffici ,pdeÃ,fi quis orndtus qudà ueÃitut dccefferÃà me^ diocrid Ãnt Periodorü Ãgt;dcid,à noÃnt diÃipdtd Pe riodihyperbdtii- VcriÃtmu-n-iÃud eÃ, quodferibit Cieero,uerdÃccie dc pulchritudinëcuutditdtccoit iunéld efÃ,cuius rei tît in ndturd ,tiiin drtiii opibits mdximeqs in ddiÃeijs infinite exëpld oÃedi poÃunb
Ndm
DE IMITATIONE.
Ndm ilU lit isdificijs aptd pdrtium proper tio nS tninin habet u[ilitdtis,qu4m decoris- QUdre cxiflis mdttdû c/icrhMc harmomdm coÃocMonis in ora tione nonfoluni propter ucnuÃlt;item,f;detidnt pro pter certdin utüttdtem dntmdduerfwn effe, Idq; ex eointelligi potefl,qHoduidemui hommes prüden* tes, fed rudes hdrum noflrdrum drtium, f tmmd dili gentid componereo'jituercordtionem, quiid/i* ciendum pMdnt,non uoltiptdtis,fed neceÃitdtis cdu fd,wdelicet,neqMdconfi(fe,neqMdobfcure,nequid intcmpeÃiue, dut dlieno loco dicdnt, ne qud relin* qudnt mutild,ct7' pendentid membrd- üeniq; non ft lum pcrfficuitdtis, fedetidm dignitdtis rdtionem hdbenddmejfe m fertbendo fentiunt-
Atq^ hi pdrtim uf t cognouerunt, pdrtim fine do ârindjUi. ingcnijper/ficiunt,inmdgnis et^grdui* bus cdufisordtionem perlficudm,cr 1« qud aliquid dignitdtisÃt,requiri. Quod quu itd Ãt, quumq; turd ducdt hommes prudentes dd componendû ord. tionem,dcceteruditosperÃdlii dliquod exemplunt coUocdtionis querere, dd quod fe in fùà endd ordti* one reÃrdnt. Turpe c/i enim eruditis, neq; uim hu* iusrciinteüigere,ncq;rdtionemrequirere,quHhd* rum drtium rudes perf^iciant^ZT qudntd uis Ãt co* poÃtionis,(^ iudicent res mdgnds Ãne hdc diligen* tid explicdri non poffi. lAird dutem ingenq fiducia
3 !
PHIL. M E L A N.
ifliithdcpMclongedifficilitnä, repudUre exent^: pla,dtlt;p ti]perndriunitationem,^uum in aUjs Icuio^ ribui drtibuf homines fine cxemplis,dtqi imitdtione pdru proficidnt- Ef ««/go itd diet folet : Sibi quenlt;^ peÃunum effèmdgiflrum, quod non folum martin hiiffcd tn moribus zy in omni uitd cernimiis ⢠Q»k gt;nbsp;igiturfMcdrs fine cxcmplo dtq^imitdtioneperfici no piÃit,cr inter pcritos conÃdt perfiUiÃimd efie Ciceronis compofitionem, pr£cldre ficere iudicdit diÃunt,qM bunc dutorëfibi proponunt:ut quu dlidt titituirtutes,tuncetidm coUocdtionem efiingdnt-
Quum enim omnino dbqud coUocdndi dtq; or^ ndndi rdtio necefiaridfit, td quod experiuntur in mdgnis cduÃii etium dliterdti, prudentid efl exem^^ plum eligereoptimum. Ndm ej- Cicero proptered uidetur mcliuf compofutfle qudm Ciieteri, quid excel lentes drtiflcesimitdtus efl-Sequutus eflenim exem plumlfocrdtis.quumdlq contenti uulgdri qudddm Ãrmd ordtionis nihil melius qudrerent, dut perfi^^ dius-Neq^ db hdcfententid eo deducor,quod mdgni extiterint Ordtores,quinon compoflierunt more Ciceronis- Ncq; enim fimüis efl t-yfid compofitio Ciceronidnd-P.go ucro non ignoro,dÃimilcs ejfe in componendo mdgnos dutorcs â Ac ne Cicero quid? eodem modocomponitomnid. Verum hochabent tommuiK cxccUcntcs drtiflees omnes, quod/enicnf tids ordi
/
DE IMITATION E.
tÃM or dine diliribumtyCtumfî P er todos non codent modo Ãciunt. Deinde quod ahqud membra uerbis illuminant .P-thac in re pracipue excellunt hi, qui uocantur Mtici,quodefpciunt,utapte coh^eant fententilt;e,ettamà Periodisnondeuinciunt- Namex bonis cr pr^ejiantibus autoribus nemo tamignauus futyUt fine omni curacoUocationis orationem con gerereb Ac Ciceroetiamy quum non admodumac-curate texit Periodes (efl enim liberior oratio in epiflolis Philofbphicis libris ) tarnen hoc nomi* tie fuperat alios,qui nuHam adhibuerunt in compos nendo curam,quod cauet, ne concurrant fententtie longius diflantes,aut male cohterentes ,aut ne quid relinquatur tmperfldum- Hicc non cauent Salliifli=â us,Scneca,Plinius, cr alij recentiorcs- Qttdye eti^ amftnonomncscompoÃttonis partes effingemus, tamenillum fententiarumordinem atq; abfolutios nem magis poterimus in Cicerone,quà m in alijs cer nere. Ac ft quern omnino deleólent incompofita,nul lias oratio apud Latinos ^quabihor efl, quà m Cice ronis,etiam quumfeeximit ex Misuinculis artis,de qutbus ipfeinperfèélo Oratore pracipit âRedfius igitur hunc imitabimnr, quà m alios, aut trtfles,hor ridos,concifbs,dut fupinos, cr longius iuflo fluen* tes,cr ptenos hyperbatis, cr qui temere fententiat
Politidf
congerunt' Nos adolei
PHILIP. MELA N-
num po/lm'orei» Plinium,quorum nos inuitdbSl fubtile5,iirgut£(^fententtol£,qutbusäbunlt;Ututerlt;i que- Delcäaijunt in his cr ulij quidM flolculi,hd's bent enim diäd qutedam belle detortd ⢠Sed drgutije iÃæ fententidrum O'bette diüd, miruminmodttm dmdntur i iuuenibus Oâ imperiti5,O'pldcetin [cho Id ludentibus : fed in ferijs negoeijs nihtleÃinepttiU atq; indnius ittts dffèéldtis drgutijs- Quid dutent difequuti fttmushorumleélione Æ Primum drtdiâ^ ores Ãäifumus, quum ndturd paru uberes effctntis deinde ittds indnes drguttolds, qitds præctpue auftre bdmus, poÃed intetteximus nobis dbijciendds,dc dc difeenddsejfe ⢠Qu^xnto meliusconfduifÃnt nobis pritceptores, Ão'do, Ciceronu leÃioncm difcipu^^ Iosd/fueficiÃ'ent,0'docuiÃent,nonfolum uerbd ex Cicerone excerpere, fed etidm PhrdÃnimitdri, O' tot dm ordtionts Ãrmdm, hoc eÃ, fententidrum or= dinem dtq^ orndmentd imitdri- Pgo itd q^ non tdntu in Ãhold,fed mdgis ufu rerum doäus, comperi nul lius gener is imitdtionem plus conducere, his quibus Yes feri£ Oquot; mdgnie trdÃdndic funt, qudm ordtio^ nis Ciceronidnse ⢠Ef inÃruxit drtiÃces cuiuÃibetge neris Cicero : quid non folum ordtionesoquot; ^pifio Ids reliquit, fed etidm di/futdtiones-
Hec difficile erit intelUgere leélori non Ãulto, à J» hiec exempld intuebiiur, quid in quolibet genere dcccdt
DE IMITATION E.
dtcedt,ç[ult;i!ii cratio conucnidtEpiflo!is,qu^fiefx demdxmiircbui-ZJ'ddÃitnmos Prinapes fcribv* tnus,qudlii ordtio in narraticnilu!, Idudationibuf, inuituperdtiontbtii,qudlisin di/jtutationibui pro-^ tctur- QuarcÃudtofiomncs adhortandt funt,ut ^uà tnplurmum levant Ciceronem, cr eo primii uerbddc phrafîn mutuentur â Deinde conÃlid eiut in inueniendo dc difponendo conÃderent-Pcfl rcmo Mdtn ordtionis Ãrmam,hoc efl,fententtdrnm ordi nem,exorndticnutn coptam,dt q; nicdum, quantum ingenio dc Ãudio conf:qui poterunt, imttari conena tur. Vtenim Elcgidcuf ille, de quo fuprà dm,Ãne eontrouerÃd melior cuddet ex Ouidij ledione, quà filegdt Oddi Hordtij-.criiorokui fcribetfalicia ut, fi fequetur Vergilt) proprietdtemttrin ordia nandis dtq; abfolueditmembrii Oeconomidm, qui fiDucdnum,dut Stdttum,qui funtimpropri), inflda ti,e:y obÃuri,imiteturâ Itd dubitari ncndebet,quitt iHenoÃerimitdtorcx ledtone Ciccroniimelior.,q ex dUjs dutoributfiturut fit â Quum enim in poetia cd mdxintdm uitn effe imitationii dppdTedt,dubitda ri non debet, quin er m hac uieind drte plurimum poUeat.Tdntdcà eniminterhdt cogndtdi drtesfi mlitudo,ut pleriq; illuÃriores loci Cicerenis dc Lia ni) rede cxiÃin]dnti,poetndtd iure dicipcÃint»
FINIS.
DE IMITATl
. ONE EX LIBRO X- CAP- IJ.
Ordt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M. Fdtj/ Qumtllu
ntclartÃuni or at oris.
' X his, catcrisq; kitione dignif dutorihus, cr ucrborum fumen*
Imitatio magna
da co()idell,crudr!ctds figuras rum, cr componendt ratio, turn ad exemplum uirtutum omnium mens dirigcnda-
Nc$ cniw dtibitart poteà quin artis p ars magna co tincaturinutationc:namut inuenirc primum fiut.
parsartis» efl^pracipuumy/iceaquabeneinuentafunt,utile Æequi-Atq- omms uita ratio fie coÃat,ut qua pro iamus in alqs,frcere ipfi uelimus â Sic literarum du /ius^tfcribendi Ãat ufus,pueri fequuntur ; ÃcMu fiel uocem docentium, piÃores opera prior urn, ru flici probatamexpertmentoculturam, inexcmplii intuentur, omnibus demq; difciplina initia,ad pro-poÃtüfibi praÃcriptum ÃrmariuidemusEt Herde ncceffe eÃ,dutfimücs aut diÃimdes bonis Ãmus-Simi lern raro natura prieÃat,frequctcrimitatio.Sed hoc ipfum quod tanto Ãalicrcm nobis rationem rerum omniiun fielt, qà um fidt his qui nihil quod fequeren tur habuerunt^nificautef^ycutniudicio adprehen ditur
DE IMITATION E-
ditw, nocet- Ante cmniaigiturimitatioperfeippt non fufficif.uel quiâ pigrieà ingenij content um eÃe ijs, quæfintabahjsinuentciâ Quid enim fiiturum trat temporibusillis,gu^ fine exemple fùerunt,fi domines nûnl, ni/t c}uod iam ccgnoutjjènt,/à ciendu fîbiaut cogttandum putaÃent f nempe nihitfùifjint inuentum. Cur igitur nephas eÃreperiri aliquid rt nobis, quod ante no Ãterit {An iliirudes fola men tii natura dudi funtin hoc, ut tam multa gencrarët nos adqult;trcndum non eo ipfococitemur, quodcer tefcimusinueniÃceos qui quttfîeruntï Etcumiüi, qui nuSum cuiufquam rei habuerunt mag;Ãrum, plurima in pofteros trudiderint, nobis uÃusiUarum rerum ad eruendas alias non prcdcrit, fed mhil ha-* belimus mfî benefîcij alienif Qjiemadmodumqui^^ dam pidores in id folum fludent ut defcribere tabu las men fcris ac line is feiant. Turpe etiam lUud cÃ, content um ejfè id confequi quad imiter is : nam rur=:, fus quid erat Ãtturum, fi nemo plus cffèciffct eo que fcquebatur Æ Nânl tn poetisfupra JLiuittm Androa ntcumtnihilin hiftorijs fupraPontiÃeumannales haberemus : ratibus adkuc nautgeremus, non eÃet pidura, nià qu£ lineas modo extremas umbrte,qua corpora in foie ÃeiÃent, circunfcribercnt- Acà omniapercenfeas,nulläÃtci.rsqualistiiuentaeÃ,nec intra initiumÃetit, nià ÃrtcnoÃrapotiÃimtimtctn j
M. FAB- Q. V I N T. pord damnamus huius, infaliâtatis, ut nunc dctun nikilcrefcant ,nihildutcmcrefcit foldimitatione. Qyod/i prioribus adijcerc fis non eà quomodoÃe Viirc poÃumui uUum oratorem pcrÃilum f cum in ijs, quos tndximos ddhuc nouimus, nono fit inuen^ tui,tn quo mbü dut dcfyderctur,dut rcprehcnddtur Scd £tidm qui fumtnd non dppetent, contendere po tius qudm fequi debent: num qui dgtt ut prior fit,Ãr fitdn, etidm fî non trdnfient, cequdbit ⢠Eum uero nemopoteà £qudre, cuius ueÃigijs fibiutiq^ infi^ Ãendum putdt, neeeÃe eà enimfemper fit poÃerior quifequitur- Addequodplerunq; ÃciliuseÃplus. Ãccre qud idem,tdntdm cnim difÃcultdtem hdbet fi militudo, utne ipÃt quidem ndturd in hoc itd cualu^ erit,ut non resfimpliciÃimie, quceq;pdres mdxime uidedntur, difcrimtncdliquo difca'ndittur ⢠Adde quod quicquiddlterifimileeÃ, neeeÃe eà minus fit co quod imitdmur : ut umbrd corpore, er tmdgo à cte,erd£lushiÃrionumueris dÃiäibus- Quodin ordttontbusquoq^euenif.ndnqÃjs quæin exemplu aÃiimimus, fubeà ndturder nbsp;nbsp;nbsp;«« -Contrd om^
tiis imitdtiofiâd eÃ, er ad dlienum propofitum dc== commoddtun Quo fit, ut minus fdnguinis dc uiri^ um decldmdtiones hdbednt, qudordtiones, quod in lUisuerdinijsdÃimuldtdmdterideÃ. Adde quod' Cd qu£ in ordtore mdximdfiunt imttdbilid non funt^ ingeniii
DE I M 1 T ATI ONE.
â ingenium, * inuentio, uKtficditdS, quic^iâJ tâquot; tenontradittar. idcoq^pleri^cumuerbaquedaiH mit Ãcüi ex ordtionibuf txctrpferunt, ont aliquos compofis tm AüSs' tionis certes pedes, mire d fe quie elegerunt effingi arbitrantur, eu uerbd interadant irtudkfcant^ tempor ibus, ut quorum certifîma fit régula in cott=â fuetudine,eaq;non fud natura fint bond aut mala: nam per fe font tantum funt, fed prout oportune f)ropricq;,aut fecus, coUocata funt, ey compofitio cum rebus accommodatafit,tum ipfa uarietategra tifitma ⢠Quapropter ex aäiÃimo ludicio circa hanc partem fludiorum examinanda funt omnia.
Primum quos imitemur : nam funt plurimi, quifimi Qt^^s mi litudinem peÃimi cuiufq^ ey corruptÃimi concupi= temur-erint : tum in ipfis quos elegerimus,quid fit ad quod nos efficiendum comparemus.Nam in magnis quo^ Mtoribus ineidunt aliqua uitiofa, (y rf doüis, inter iffos etiam mutuo reprehenfa, dtlt;^ utinam tarn bo na muantes dicerent melius quà m mala peius dicÃt Nee «wo faltemijsquibusad euitandauitiaitidicij fatis fiat, fufficiat imdgincm uirtutis effingere, ey folam,ut ficdixerimcutem, uelpotiusidas Epicus: re figuras, quicèfummiscorporibus dicit effiucre-Hoe autem i/s accidit,qut no introjfieilis penitus uir tutibus ad primum fe uelut a/fieilum orationis ap* tarunt, ty cum his fcelteiÃmc (eÃit imitatio, tterbif h
Mi FAB. quot;qJVINT.
^lt'f,num(risfu^Jtnot1ntultumdffvrentes,uimi^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' âtrndl at^q; inueniionii fienadfr(]uttntur,/ni pies
â run'^, decbnant in peius, cr proxima uiriutthus m tia comprehendunt,/iMJtqâ prvgrandibus tutnidi^ prtÃif exiles, Ãrtihiu tenter arià litis corrupti, co Quants pofitts exult antes, ÃmplKcbui négligentes, Ideoq^ ^etalias-'quihorridedtqÃnccmpcÃtc â * quidlibetiiïudfrigi dum er inane cxtulerunt,antiques fe parcs er edut-'Quicarentcultuatq;fententifs, Rtticisfcilicet,qui pnfciÃis concluÃonibus-cbfcuri,Saltlt;Ãiu atq^ Thu cydidem fupcrant,trtÃesacleiuniPùUionent imu lantur- Ociofiacfupini,fiquidmcdo longitucirii cumduxerunt, iurant ita Murcum Ciceronem loqu Hturum fitijje. trouer am qiiofdamqui fe pulchre expreÃiÃfe genus lüud buius caleÃis indicendo uiri Ãbi uiderentur, à in claufula potuiffent, efÃe utdeas /«r-Ergo primum cÃ,ut quod imitaturus eà guiÃ^ inteEigat, er ^uare bonum Ãt f :iat, tum in fufeis QUidam piendo onere confulatfuas uires. Namquidam / nimitabU funt inimitabilia, quibus aut inÃrmitas naturi non fufÃciat,autdiucrÃtasrrpugnet- tieccui tenue in geniü erit fola ualit Ãrtia er abrupta,cuiÃrte cqui dem fed indomitu, amore fublimitatis er um fuam perdat er elegantiäqua cupit,non perfequatur : ni htl eà entm tarn indecens, quam cum mollia dure à unt- Atq^egoiÃiprecceptort,qucm inÃitueramin libro
DE I M-1 T A T I O N E-
lAror fecundo, credidi non « foU docendii eÃe ad ijudequcnq-difcipulorum natura compoÃtu uidc= ref.naniK cradiuuare debet ^Mtn^juoij; eorum inuemt bona,cr lt;juantiimÃeri poteft^adijcere qu£ défunt, cremendare^uadantcrmutarc- Reîlor enmeÃaltenorumingemorumatq^Ãrmatorâ Dif Offlclunt fallut eft natur am fuam fngere,led neiüei}uidem optimi doélor,(luanlt;luamomniaqii£reéiafuntucliteÃe pracep* in fuis auditoribus quà m plcnifima, in co tomen cui tons, natur am obÃare uidcnt, laborabit- id lt;juolt;j; uilan dum, tn tjuo magna pars errat, ne tn oratione poëa tas nobis er Hiftoricos, in Ulis operibut, orotores aut dcclamatorcs imitandos putemus. Sua cui^f propofitd lex fuut decor efl, ^ec Comoedia in coa thurnosa/Jiirgit, necTragoedia foccoingreditur» Habet tarnen omnis eloquentia ahquidcommunc,id imttemurquod commune efl, Etiamhoc folctinco modi acctdere ijs,qui f : unialtcuigeneri dediderut, utflafferitas ijsplacuit altcuius, hanc etiam in le^ niacremiflo caufldrum généré non exuant :Ãtenuo itasaut * nuditasintflferisÿrauibufljiCduflispon dcrircrumparumrefl)ondeant,cumÃtdiuafano * lilcundi caufarum modo inter ip fas conditio, fed in Ãngulis tas oliâs, etiam caufts partium,Ãnt0; alia leniter,alta ajjnre, aliaconcitatc,alia remtffe,dliadocendi,alia mo^ ucndigratia dicenda. Qj^orum omnium dÃtmilis
h i,
M- FAB« lt;X.V I N T.
itq-diuerl'iiLinter fcrdtioeÃ-ltdq; ne hocquidem pidferimuni feiiûcuiproprie,lt;iuei» peromnidfe^ quaturdddiccre- Longe ommu perÃä^imiuGrie corum Dcmofthenes, aliquid tdtnen dliijuo in loco melim alif- Plurintit ille,f :d non qui mdxime imitM diu.cffolttsimitdndm ejl- Quà ergo i non eftfti^ tis omnidfie dicere, quemddmodum n-TuUim di» xit i t/iihiquidem fdtu effet, fiomnid confirm pop ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fem- Quid tdmen noceret, uim Clt;efdris, dfferitdte
Clt;elij,diligentidmPoUionii, iudicium Cdluiquibup ddminlocK difitmeref Ndmprteter id quod prüden tis efl,quodinquoq; optimum eflfftp^it,[uumfii9 cere,turn in tdntd rei difficultdte, unum tntuentes, uix dliqud pdrs fequitur ⢠ideo^ cum tocum expria mere quern eleger is penè fit homini inconceffttm, plurium bond pondmus dnte oculos,ut dliud ex alio h£redt,cr â quo quicque loco conuenidt,dptemus-Quod c^ti lmitdtiodutem,ndmpepiusidemdicdm, nonfittdn que conue turn in uerbis,iUuc intendenda mens, qudntum fie» nidt dlids- rit lüis uiris decor is in rebus dtq^ perfonis,quod co filium,qute diffofitio,qudm omnid, etidm qute delc= ' âdtioniuidcdnturd-itd,dduiHoridffeiient-Quid dgdturprocxmio,quierdtio,cr qudmudrid ndrrdn di,qult;e uis probditdi dc refillendt,qudntd in dffeilia but ois generis moucd'is fcientid,qudntdqi Idus ipp populdris, utilitdtis grdtid dffumptd, que turn eff pulc^
DE I H I ï A r I O 8 E.
pulchcrrimd cum fequitur,tion cum arceÃuuKbM ft pcrutd£rimus,tum ucre imitabimur - Qgt «ero etiâtn proprtd ijs boM ddiecerit,utfupp[edt^u^ deer(int,arcumciddt fi quid rcdundabit, is trit,que qudrimus perÃäus ordtor, quem itunc confurndri potiÃmum oportebdt, cum tdnto plurd benedicen»
di exemple fupcrfunt,qMm lüisqui ddhuc fummi funtitcontigerdntâ Ndmerit
hdcquoqildus eorum, ut prio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢SrtoMigf»
resfuperd/fe,po/les nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dlids^
rosdocu^edi '
cdtttur.
ARGENTINAE PER lOANNEH ALBERTVM, ANNO M- D- XXXV-MENSE MARTIO.
1
-S c,.:.., nbsp;nbsp;nbsp;.
CHORlAMBrCVM DE V1Tà 'gt; oïia;« ji(iiui,èGriero,Thotnit
lüoroMtore,
'i't^w.Y.fjonell'curdmihiGygiti i 'â^'^'^^'QÿirexSarchbuitinperiib
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aurumnonegopcffequor, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Reges non miferlt;emulon nbsp;nbsp;nbsp;i
z2^;gt;ü3.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciiræell,bdrbdfudutbM
â¢Uja ü 't nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnguentis mihiperfludt- 'gt;
Ctirx efi^ut redpkntibus CingdiH tempordfloribus-Cune funt hodiernd mi, Ndm ^uis craÃind nourrît i
i ' ' forndto brne Nlulctber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- -
Argcntomihipoculum, Idm nuncefficeconcduut». Et qudntum potes imbibuin-EtfdciUudutdmbidnt lioncurrus,ne(ii fyderd, Orion neq^flcbilis-Vites Ãc uirides mibi-Rotrt Ãc mihtridednt
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RulchrocumOionyÃo-
-'lâ
ntiaccii »lohicn »'»nwr
⦠i
pnifm
lt; wn.ïl
f.lt;fl4ri
ItwïdfV iriialb^
bt^^ïAJ
^iïaw 11UI^U4I .'btxieÿ» :aïuaagt;^ iv4ÃWȕ^ intxr^^
nta^t