CHRISTIANA ET
CATHOLICA DOCTRINA, flDES, OPERA, ECCLESIA, Diui P^ri Apoftoli amp;nbsp;fcrui IB-sv Chriftt/upretniRegis pontificis,
THÃODORVH II* BilANDRVM COL Æ LECTA.
^lt;^Ãkic,anno M, D.c*
Ad sanctam ecclesiam lESV CHRISTI Latina lingua Uten' ie m,prafatio T heodori Bi ⢠hliandri.
V M fnfmid reli-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eionts Chnftianac
I j^^ifepemulta atrocia I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftupenda com-
ecclefiam Dei cxa tholtcam,ut nomen Chhftianuin pcnttus abolercnt, uel cercè com^ primerent: hand fcio tam en,plusâ ne incömmodarint omncshoftes â¢nteftini,puta haeretici amp;fchifmati fljamp;extcri,quigladio amp;nbsp;ftylo Ecclefiam perfecutifu nt,an illi cccie^ fix amici Gmulati,qui fub nomine ô^prætextu Petri apoflolorû prin^ cipisjingens agmen malorS inue-« xenint in Rempublicam Chriftia^ nam.Vtenim taceam iibros,quos improbi homines,mctito beati Pc tti nomine,ad ecclcfiæ pnncipem a 4
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AVTOR.IS
obttufcfunt,uelut ada Petri,ôf.C' uangelium Petri, ã^ Apocalyppfâ Petri:quid no in tota perfona luiH mi fandifsimi^ uiri, ad fraudfifl populi Chriftiani conuerfum cÃ' Confydera enim nomina Petri,fût mam corporis,pedes,corpus ino[* tuum, locum fupplicij, fepuUhf^â dida, fa da,dauern, annulum, gl^' dium,pallium,ecclefiam,patrimO'' nium,cathedram,nauiculami rdf» remumtquidhorum non eft uerfumin maximos abufus^Qp^ detrimenta rerum ac fortunaià i**' de fcnferunt hominesîâQuà m nifaboresimpofiti funtc'Quà m W fac amp;nbsp;perniciofæ opiniones fimpi*' cium animis iniertæ funtî'Qiiæ fu' perftitionumfoeditas irrepfit in cc clefiam^Quæuitiorum fentina nt-mis quam patienter toleratur inter Chriftianos. fub nomine actitulo uiri fandifsimit'
Cui enim fakem fama non inno
tUC'
PRÃFATIO. f tuerunt hmina fandi Pétri Ãi. Pau-kadquæplurimicutfitant magno (uo malo:undeprodeunt palliare uilifsima»precio inacftimabiliaiun-deindulgentiarum nundinatiOiôC annataamp;dtfpenfationes quæftuo fæâ.unde annus Iubileus,nunquä nonaliquo triftifsimoecclefiæ fà -to infignis.Quem latent tonitrua, amp;fulguragt;amp; fulmina excommuni cationum à cathedra Pétri, fi dqs placet, prodeûtiac'quæ non femel orbem Chriftianum funeftifsimis bellis ÃC efadibus inflammarunt. Quas fæpe tragÅdias dédit patrimonia Petri CQuà m indecora eft uniuerfo nomini Chriftiano pagina ifta, uel potius fabula turpifsi-ma,Donationis Conftatinii Quid me adtinct de fucceflbribus amp;nbsp;uica tijs Petti dicerefquorum fada hp ftoriae lt;elebrant,0d fema cuehit c-» tiamad^odosdida fadacn illoru, mininu PcuiiMgt;Quæ quTdem ut
A ,
font mulris nominibus eccleÃ^ih* utih'a,tmo pernidofa,ita etiam lunt uchcmenter indecora âf turpia. fi quis perpcndat ex a (finis, redundant in dedecus aliquod bean Petri,attp adecà in probrum Domini acDei noftri iesv christixu-I'us apoftolus primarius, QC ferWJS fidelifsimâ foit, beatâ Petrus. Nam propter uos nomê meum blaipht' matur inter gentes, ait Dominus excrcituS. Quare iudico ad om-nes pertinere Chriftianos, ut cogi' tentfæpe ac diligenter,ut tantis, communibus quidem ecclefiae ma fis aptum remedium adhibeatur-
Ego uero,quidiu mukum^ in ca cogitatione uerlatus fom,nihil comoilius reperire potui,quam fi uita dodrina uniueriabcatiPe tri diligeter ac bona fide fcriberen-tur.Namtpratio prompte conclu-diGenorem no pofie commodius cxpliCâi Aquà mO quis oben as pet deux^
PRÃFATIO»' f ,dcufa,j'n reëlam dcducafncc men dadum pofTe redius fummoueri, quà milbta darifsima ueritatemec malopofle remcdiû cftïcacius ad-hiberi,quà m bonum.ade direda «nimicum ei,atque inf£llum:ut fu-pctftitio ÃC falfa religio fide catholi ca repellatur,uitia uirtutibus, pco-cata oftïctjs ÃC ucrè bonis operibâ^: ut cédât Chriftianæ ortbodo;;ac SC catholicæ dodrinae, FalO nominis fdentia: cathedrae Petri, cathedra peftilentiac: ecclefiac Pétri,uel po-tius Chrifti ccdefiae,cédât fynago gamalignantium, Quamobrem tatusmçfadlurum cfleoperæpre-ttum,fummatimhoc tempore uitä beat! Petri cxpofui, copiofius alF quando idem argumentum trada turuSjCÃfutando ea quæ praeter hi ftorlac fpeclatae fidem à nonnuUis prodita funt.DoArinam uerô A-poftoli exhiftoria euangelica et K' ôis apoHolorum â¬xcerptamgt;cuni
i
9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AVTORIS
uhaquè epiftola coniunxi ord/nft quem apnfsimum efle illuftrandï dodnnae Petri cenfui. Netppr^S' termittereuolui fermones Apofto li ad ccclefiam Romanam, QC CU' (nentem'fucceflbretn in tu:quseutilifsinapræcepta pièfan' lt;ïie^ uiuendi fuppcditant ijs qü* anunusaliquod gcruntineccUfo» amp;nbsp;priuaus hominibâ.Vfum etia» baptiimi SC iynaxeos longè fync^quot; tiorem oftcndunt, quà m aliquot lt;am faeculis ccclefiç Chrifti habuc* funt:0lt; ecdefiae ftatum in naoicu^, lx imagine attj paraboki graphité defcn'bSt. Polui aSt uetetê Latina translationem, quae iam diu recc' pta fuit in ecclefia:ied in marginc annotaui uel ex Eraamp;ni Roteroda' mi Annotationibus, uel aliunde, ubi uetus interptespaulólógiusa pro priera te uerborum Grxcorum Sc Apoftolifententia deflcxiflcui-detur.Adieci etiam argumenta,^
PRÃFATIO. 9 in margine appofui tanquatn indices rerum : quæ duo uicem proU -xi comentari) implent.QuanquS amp;nbsp;uerba Gratca cum Latinis com-parata,ordinem rerum fecutus,red didiâ.fentêtias uero per capita (ym* boliapoftoh'ci,etdecalogi,digefsi. Quæ res, mco iudicio, ftudiofis tantum preftat,aut amplius etiam» quà m interdum copiofifsimç corn mentationcs. Qua opera illud etiam me affecutum efle opinor,uc ftudiofi rerum diuinatum euiden-tifsima demonftratione cernant* Chriftianâ dodlrinâ, quam Deus per apoftolos ÃC prophetas cede-fiac ttadidit,cfle abfolutam perfe dam, efle luculentam, efle denicp certam,6lt; fupremx dignitatistne-queindigereDei ecdefiâ traditio-nibushumani5,quibusfidei catho licæ amp;nbsp;bene uiuendi régula ucl per ficiatiucl autoritatê maiorê,quani D eus ipfe conciliauit et,accipiau
A s
»B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A VT OR I S
Quod opufculum tuo facratifs monomini uifum eftnuncuparc ouencranda fodetas piorum fuîquot; torum Chnfti, quæLannæhngox commcrdum habes,mento^ tudi fan's non poftrcma pars ecdffif fî tholicac, qux eft commun!?o (an' dorum omnium, amp;nbsp;Chrifti faÃ' di fandorum. Primum, ot quaii-cunqj munufculo meam fidcm,pie tatem,obferuantiä erga tc,matrem (ândifsimam,pro fnnumeris bene ficqs dcclarem. Deinde, ut pigniis _ fit,dum maiora obi offerte polTum per occupationes öf tempora,quï ïampridem tibi deftinaoi. Poftre-mOjUttuisfilijsafflidis altquid cO folationis hoc tempore fäeuifsimo fonferrem,id^non depromptum ex cerebro humano, fed cxpref-fum ex uberibus tuæ diuinæ con-(olationis.Quis dabit ex Sion iaiu tarelfrael^ Cum conuerreritDeus captiuitätctn plebis fuat^exukabit
Iacob
PRAEFATIO, t» ïafob,amp; lætabit Ifracl. Tune tune detnum ent lubileus ccclefiac fan* âæ,quumfalutare lESVs Christ v s faluator unicusjex regum, amp;nbsp;(ummus, fandifsimus, beatifsi-musjæternus pontifex fecundura ordinem Mekhifedec,per fuu fpi-titummouendo animos principS plebis, Sc per uerbum reftituct phftinum çcclefiçftatum,et inftau rabit ad earn formam, quam bea-tusapoftolus Petrus,eximiâ archi-tedus in domo Domini,paucis quidem uerbis,fcd tarnen plenè amp;nbsp;darifsime dcfcripfit.
VlTA
9»
VITA BE ATI APOSTO* hPetrijiquam fcnpfitThcodO' rusBibliandcu
HITAM bciltiPetriApoÃolo' rum principii multi fed non pari fide,ac et fuccejfu. Ego «ero prateritfl Hi triuialibiti,(y fabuliSfUti ttiji poti'ui ijuorundam fcriptorumf^uacii'quot;^ religionem Chrifli ludibria exterorum (»Pâ'' ttent,gu4m aliguam afférant utilitatem:^ in diuinii literiifunt tradita de rebus uiri, guie^ uetuÃiÃima cr probata eedep^ hiftona tranfmiÃt ad noÃram memoriaiii,bi'â'â tit cr lueulenlo Ãrmone comprehendam,^â'^ t«»» ingenio cr diligentia potucro affegiti'd exctllens pietas crfanäimonia Petri apoftdi pfuribui fiatnotiaretiUuÃriorthabeati^P^^ ; flara uirtus aliguod etiam ex nobis prainiU' T3einde,ut exemplum eius uiri,gitem chriÃul prineeps nofierÃbi familiariÃimum babuit m negotiji regni coeteÃif,pofuitgi folidaru (ohi'i nam in eecleÃa,plurimi temulentur,prafertiiii ij,gui munus gerunt pubti'cu in republita Cbtt Ãiana. Ad hiec,ut macula' guM perfoneapo' Ãoli principis gnidamuel Ãolidi hontineSfUti j
J). PETRI. n
«»«wcrfUtK facere lt;jueMt.Poflremo,utrdbi' di aiiterfus Chrifîum canes(ufenJumtnimeà Hieronynti uerbis^Cdfuf, Porphyriuf,! nus,iydliflt;ii(ciint,Jifcant ttidmecrum tores,gut putint tcck/idm nuUos philofophos elosfiientes,nullos habuifje doiloresrgudnti G'lt;]Uilesuiriedmfuitiiduerint,extruxâ¬rint,ct omiiteriijt: itÃndnt Ãdein nofirdttt ruÃic£
Ãmplicitatis drguere, fuam^ potius imperitiantignofcdnt,
iSiturfumnusdpoÃolusplurd noitiindfbr NomiaiP«* titui eÃ,non ÃiudltioriqudidmÃgnificdtio'-ne.Propriumeniittitomen fuit Simeon Ebr^d foriad,uel Simon Grtecd mdgis inclinatione, quoi obeiientiditt fondt. Clt;eteru Chriflus eum fibi mdncipdnSfCephdm Syridcè nominduif, quoi Grlt;ecijet Ldtinispetru fonat.Quifduo fitpe foiungMnfurjKt uocetur Simeo Petrut.
Ndtiont ijMfon fuiffe iÃdelitdm ttGdlildiUi Niri«, Atw eonfla hiftoridfdcræ teÃimonijs,et pro» bibiliratione.
Patridm «ero hdbuifà ISethfdiddinÃtiiiem P»triai conÃit.QHim uieronymus uicum dppelldt prouincid GdlilttÃdq; in uitd Petri:ciuitatê dutem G^HkiC dicit in locis EbrdiciSf prope Ã-tgnum Genefareth.Qÿdmiodnnes etidmci uitdteia nomina Pttri ^Androd^Vnafertö
lt;4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
tÃrx iUis^ciuäs deuouit chriflus,p^epttr int' [itxnitentiain.
Gmm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Df generc Petri ex eMttgelicd hiÃorid coiit
pertnm habemus,fritlrem ilU fuijji Mirent tifK!jiolum,lt;{ui ScythK et Sogiittnis,cr Snis» jndis extremiffAthiopibus^ interioribâ Chn üi notilidm zf regnuni iriuexit, er propKf nomen QhriÃi fupplicümcrucifpertulitliib Eie/Jenorunt prtcfeäo ^ged ut Sopbronii/( [cribit. Patri nomen fuit ïona, er Jobati/iit, non Ãnealtiori fîgnificatione:ut nieronymni annotauit in eonunentarijs Matth. « ^.cap. lit» habui(Je,ernuptuielocal}e,Clemens Ah' xandrinus epifcoptts,et alij ueteres trailin'^* Qwarwm uni fuit nomen Petron:llte,alteri it licullt;e,Tametfî er A\arcum non tarn ÃiriiiS) guà m natura filium fuifJeÃegimusinGraco' rum ueterum monimentis. si quis tribuit etiam repair at Petri,eonieäura coUigiuHt' tur,ex tribu Nephthalim originem duxijfe.
Corporis qua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Df figura cr habitu corporisÃiw'na fri'
keu («cultus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;érudit.Nam uirum fiùlfittr
Urenuum uirum, ejuid adtinet eommemorar(s quod totprieclaris operibus teflatu efiCalui' tium tribuit ei Hieronymus. Aliejui etiamclat dicationem-.fortè quod Paulus fcribit,eiMlt;ili' qudndo non rtdo pede ingrefjùm,ad EWgc'
D. PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ig
fij^ibertitttni. Tunicatum fui/Jêfamp;ealda' fnin,Q'gladio accinâum.dtfcimuf fx Euatk-
Jcenej Petrt ohm fneruntin ufu non incekbfiit ijnibta Conjiantinus etiam Petrunt in fomnis uîderat,uti refîert Do ât-iiioükConlià tiniana.SedgiMnto melti« eà ^u^ufliniÃntentia,difeere apoflolos ex li bris l'mptis,lt;}nigt;n ex piäis pmetibuff
Aiimi^e (jito pro^fiffM.'itwr fconrf pÃrifflT Animiquali« Oquot; »nAirt Petro,(fropter humitnitm uitioÃt4 ifHinonwrttit fuis etiatn nneuif. Non plt;lt;MC(( e^ nim ignoriiuit:(jUieddm oblinioni tradiditxom woti« eà id irttcundid:t}ȣd4m perperdmgef Ãtlt; Cieteru)n,ex inÃitutione Domini chrifli, V gratia Dei,pr£claris donis orndtiÃimiu fuit iQc uir Dehperitia rer«m diuinarit rr hit m«4r««,prlt;fenfi memorit rerum geÃarunt tloijiiio,fide,Ãie,charit4te, iuÃitia, temperan, t!4,fortitu{ine.guM uirtutes rebttt geflif,tti' terif apoÃolicis expreÃie.
Eitcdtiorif m Petri,limulq; fratrii Andrem, Pducatioâ; !C durMoÃendirClemenSt-^uodorphanieducati fint in fntnnii p4!ipertdte,pifcdtione wiäunt ^utrentes.BaptiÃ^ loannK difcipulum fuifÃ, ttt lt;3â fi^JKr Andreat fult;t,(ju,ælt;lam arguunt, Ceterum.in dfcipliHam Na:otrfni lESV JAcÃit rtfepWfÃudio Ãngulgri multum pro^
VITA
Ãominofuerit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii
fortan» 4; conditio.
hiiittif omnibus myllerijs regni earloruta.
In /oytttfid Petri er conditions mulu coK'^ turrti}it,lt;jU(efuinmlt;ttim perjirittgitm,ut inÃi'' Im. 'LtberfuittÃeutreligui Iiidiei,et timet Romdrt w tribittariui. Pi giangium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;le
gitimut htrei Dauidici regni eum liberum fr' (erat,tamcn eiufdem pneepto foluit tribut^ ne cw fit offindiculo. DiuitiM habuit i piP rentibtu pertenues, uel nutla potiuf- QlS^ Chtiftum fecutut adei non auxit^ut reculif tiamfuiu amiferit. E tjuUfut certè patrimonitt iBud amplifiimum Petn haudduaquiin exett'quot; nit.Vxorem habuijje,lt;irguitfocrui:et Putli te Himoniunif^ul refert etiam circunduxiffr itt' poftolatu ; er ueteref ecclefiæ feriptores, tnemorant,ijuibui uerbii hortatut fit eim,i]tt duceretur ad fupplicium,nempe: p coniunie memento Domini. Amicos,focios erpâ**' liares habuit honeftiÃimos uiros, filioi Zebf' ieei ïoannem er lacobum focios in pifratura^ ceofdemcoBegat habuit in apoftoLitu,frett er rtlieiuos difcipulos Chrifti. Difcipulos et' tem,Ularcum,Clemente,Linum, Cletum, A' »icot etiam iHtimos,Philonem Ebnoruit^^ dliÃimum, Theophilum Antiochenum-Siitt' arm wuriun ioppenfem,Corntlit*gt;ff
b. fETRt if ïionem,2lt;ichlt;eugt;n,Maronem,crahof,lt;juûrii nonnullos epifcopos ordinauit. inimùot au tent habuit,Simonem magum,ludam ifcario-' ttm,CMaphant, Annam,Heradem, Neroneitt^ ö'ltmiles.Vnde coÃigert licet,qui hodie quo^ que amici aut inimici Petri fint. .Manui cr fun(}ionem,quam gefiit ipfe Petnii,non uica' rilt;mm Det appellat, fed presbyteri öâ epifco pt opui.Ac Hierofolymis concionatum,^T ec.gt; clefiini gubernaffê,te/lantur Aóla.Priffuit tquot; titni Antiochenie ecclefije. Afiaticii tcclefiaf fcripiif inÃruit,quat antea prlt;efenf crudiuit, utiufebiiK tradit.Ronia; quoq; tenuifii cathe dramapoÃolicam,ueterüinommeManon pau fn.neq^indignafidetefiantur.j^ufpiamautem Ãbi ârrogduit prtmatum:led claues ritu apo^ Ãolico exerçait ex mandata Chrifii. Honores ttgum lt;(ttt fttmmorMJn pontificum,aut princi' puminferiorumjmultominm diuinos honores Petri«,(î«m ageret in terris,neque adepttu eft, nf$ ilt;mbi»it,nfg«e oblatot recepi/fet. in coe^ l«m (tutem recffgt;tt«,fion faâui eft ob id ambiquot; tiofior,tttuelit fibi aut uiris eccleÃaflicii füO «ominetmpendi.Proifide nonaliam cathedri Pétri cogititre poffitmui, qaà m quee populo âChrifliano promulgdt ChriÃi doilrinam exent flo Petri. Nej alwm Petri ecelefiam,quà m
Ã
«» Vita
^ua ipfe Pttrui ucl uoceuiua dccuit uelfcriipti{,cr quteciint^; haiie retinit licam,orthodoxam zy catholicam äctflrin^ 'Pâ¬tri:(iuæ non tam Fetri-eÃ,quim ChrÃi^ Dei patris.
DiA» amp;nbsp;C£t^rum.pluriina fecit dixit^; ieM üolus pr£clarè,^uippe IÃiritu /atiäopielgt;'lt;^â er doürina Chrifli probe fbrmatm:gult;t^^^ perperam gcÃi[,uthomo:qutc ture qiter.^;'^' moneant fu£ conditionis. Fidei quidei»)^, Ãgt;ei,cr charitatis,quibui religio foUda tur,multis op eribu^ er diäis pr^ebuit doevK^ j ta. T£,x quo fonte profitait etiam exquifd^ nbsp;nbsp;nbsp;j
fandlimonia,quôd nihil imtnundum degufiiif^ i ttnquà :quod aÃiduiseft in precibui ad Vt»^' j guod pÅnitètia commififum peccatutn abold' Hue funäiones facræpertinent docendiamp;^l^ ffenfandi facramenta,cr ntiniftroriM ordmt' tio.Diuin£quoque uirtutK er fideiftH^^^ Chrtftum opera, fuerunt miracula (S' ta.Qÿorummuhaedidit beatiu Petrin nine Chrifti.Celebriora autem funt concilium procerum conuertit in ftuporei»quot;' cendotquod Hierofolymis tot hominet adj^^ Chrifti adducit concionando:qu6d ^irdtn P ^utdaturftpfo docenteiquod Ananiof etSaf'' phira cuefiigio e)cpirant,ipfo increpantt-b^quot;'
Ã. PÃTRI. igt; tos ^gfotot umbra fanäuit:A:neam paralytic tHw Lyiî(flt;ert^tt«û4bi(/em$ Tabitamfufcitii wit 4 mort»is.ClauJti)n ab utero matrif,inpegt; inreÃituit. Ab tierodein carcerc eonie^uf, f er angelum Domini liberalur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bit
jiwilw comemor4t Clemens, Porro quid iu' üariieceat de miraculofis operibus diui Peâ-iri,poÃquämad[uperos migrauitifatis adm» nttmiraculum Conflaittini purgati à lepra,ei ^itphani Papie fanati apud Pari/ios,cr Lfo.* â¢^Kprimt pap£ admoniti per Petrum in fom^-
Sapientiæ uer^e atq^ prudintiit fuit,quoi ffretit mundanis rebui,CbriÃuin ÃudiofiÃimi lftutiitefl,utimmortalis uitt confers euadt' trt. Conflio etiam m^turO feiiiper prouidit l^etrnffClemète autorè,ne aduentusaut difeep fw Elus HÃÃanj prlt;e6eret occafenè turbif. A-eiiam deftpiet uir exceüentiÃimus-, uelu ' ^icHinrtuoMtborainumii propo/ito morieit ^f-^tmirarifatis nonpoÃim eos,qui perfe' ^«»«oIunUtfmjçrintefligfntM nu/fiam im Pingentem,quibüfdam Petri fucce/foribut afgt; pn^unt. lufiiti£uerà funtopera,(fuôdfol' wt tril)«tur» CSquot; ueéligal:quà d paret magiÃtftA Del prieceptumlicettquod Sim^ Ananiam er Sapphiram, grauiÃutti ffiitmtiadamnoA liodefiiie quoque ()per4 à j.
io nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
k
nonchpurd fu«t:guottim utinam fiepimut' niat in meutern uirti ecc'eÃaÃüi^,cj'ebliui-' [cerentur luxum atq- fuperbiam plutqudmSi' biriticiin.Petrui emm tn cibo et potu fuiti«âgt; perjtiÃimus:in ccuerfdtione hominum hutnt mÃiniui,ut quicdlamitatibui alioru fjtilèJi' ret ldchrymA{,Ãcutifctibit Clemens.utexkot' rei,(]tium liomiijui Chriftut pcda abluent iÃipuliffQua moâerationeprokibet Comeli« adorareïQuà mpatienter fert increpantëPâ!â InmtQuà m placidefatiifacit accu[aiitibuffi^ tribuiiAc ne in morte quidem crucK uoluitf' guari Domino:[ed petijt caput deorfunt,pt'' ; des in fublime uerti. t'uit tarnen aliguando । iraeundior:fuit promptior ad armu^ejui^ nbsp;nbsp;nbsp;(
ceret, Sed morbis Hits diuina uirtute repugM' vit. De fortitudine autetn huittt eidtinet diceret Q^ipromptiÃimc fe adomK^ fortunam,etiam aduitlt;e periculà offert Denn , notguiuinâumfccutus efl,atijs dif-f^-bentibustejui audita refurreélione,ac(urrit it« fepuîchrunnnihil iam metuens ïudaoruxi Ki' nas:qui Hierofolymis concionatur intrépide^ quiflagris Ctefiis, zy ereptus c carcere,non de feritChriÃi prlt;ceonium. Ctui magnum nis deum,cr tyrannuinftcuiÃimum, C? utb^^
periculà offert Delâll i ft,aliis dilcipulii
D. PETRI.
⢠t
mine Chrifli perferendofeliciÃime uincit.CU' iut labores er lt;erumnasà gun recentre infli-tiutfdiei eum defidet, Sed inetuit etiam Pe-trus/ed cauit,fed /ugit,fed negäuitChnjiunit metu perctilfui. Hempe horna fuit,obnoxiiis tjftäib'M:non siipe$,aut faxtiin,non Stoicui iminobi.li{,Vt cogitemM,cx ei imbecillitite, inijui nos mifcri homunculi uerfainur,Petrii npoflolu per ChriÃi gratidm,Ãudio,induflria, »tiigiffubindeauäiiuirtuteÃn roburiüud itK domituneuafffe.
Horten» Apoftoli Eufebitu iti mtmoru tr^ Mom Ailt.Nero, ut apertum fe hofient diuinitatis pietitis^profejfut eÃÃpforum priutapoÃolo fum,,^uippe gui duces er Ãgniferi enht in po pulo Dei,txpetit neces.Et Paulum guiden a pite inipfa urbe Roina,PetrumMerà crucis patibulo codemn.it. Cruci autem afftxiis eÃ, ca piteid terram uerfo,er in fublimepedibus eie uitif,iti fieri deprecatu{,ne exo-guari Domiquot; nouidereturf
Sepultu!eÃin Viticino iuxti uiam triunf'. Scpultuw, pbile)n,teÃe Plierenymo .Addit AuguÃir.us Steuchuf,i Cornelio Papi corpus beati Petri ieualum exCaticumbif,rfpoÃtum^ in Vaticu Ito, in tëplo Apoliinis p.i!iti/ Pieroniini.Vbi ffilÃet BHfff ft«s eà t(it!p!um,ubi altire,ubi
D I
»1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
toeui, ^ui uocdtur ConfcÃio:propterei ibiintfxratorcs ac rtges zy principes conÃtt^ ttintur nomen Chrilii,zy Petro eoBa fubiiâ' bant. C£terum,à probaticfideifcripta ueterä txdâius perpenJantur, animaduertere M tam Petri gudm Pauli corpus tëpore ConÃiin' tint translatum efJeConÃantinopoltm.Vttti' niÃime fîbi Roma drrogetfquiecunc^; prepter corpora Petri cr Pauli tanguam Roma guit' fcentia fîbi uendieat. Hifunt natales,bcf uita,hlt;cc mors apoflolorum prindpis. De c^' ius honoribuf et htcreditate atijue patrinonift aliuf eritlocut dicendi commodior,
VNIVERSA DOCTRINABEA
ti Petri apoftoli:quam ordinedigf^sitj amp;compendiofa interpretaiione illuftrauit Theodorus
Bibliander.
VwfnJ Petri fomes,Cfâdii^âlâ'â^ fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anagnofec/if
^^^^^^^amp;â^ttionu,ex mandatent tri,ut i^e teflatur,fcripÃt fern^ ne( plureSfCrgrauiÃimasdi/putationes Apf' fioli de Chriflo,de prouidentia,de prineipiod Ãne rerum,de bono et malo,de lege dtuiiia;eoil tr4 idolplatnamtmagiattitaÃrologiant diuiilt;^'
D. PETRI« gt;i frûfW.In^uitiM infunt cjudedamrgpu^niuitiit doâriaa apo/lolicie,p[eraq^ uerp Hon ludigiia fopientia er do^rimc, Petiri.'Vduti,(ptód ign» dicit originem tatim mili,cr paren'â ^f»i:Haminei,ubi rrligionif cult^ adexaiiima finulachra conutrfus tji,lictnter peccare,^^ â¢n oflifie facinui progredicapi/JeCrapulam ef ffâuhiculum,^iio in komines cacod^inon in'quot; Uchitur.te^em Dei tlfe per^eilavt^er tjUif l'o' ^poÃit inter honunes pacem facere:ChriÃu
Herum prophttc(m,^uifolui illuminare a-»imofhominumpoteftÃtautoeuhs fuiiuiant. ftlut^euidenterin/}!iciant:SumeffeannüDei Ub* âcceptumthabtntem apoÃolos 'X.U.menÃes, itusChniù-
peruus lubi*
noruin,Chri-
lt;inosmiÃtadpriediclt;in^m erinuitandum ho
flus. De quo
vainesadc(XMmregis.(aleÃi5.BHÃlt;iuiiordi' Efai«öi.Cw necoUigat,iuÃu librume/jîciet.Ãeniùi autem hîc duntaxat Petri fermonet ultimot iungert' däseÃecum feriptis ipÃuf CT di£îis,^£]unt ii}literis diuinis comprehenfa.
4.Püt.i;.5X« Icfchuajd eil fdutare Ifn* el. Cxremo^ nia uero xMo faica, Leutr« iç.reqnirir.ut proximo quif
PE SCRIPTIS GERMANIS que otfenfjÃ
amp; adulterinis beati Petru mitw^ïï «iilt; DneÃbuiuf argumenti di{Jèrere de feri^ temif-ptisoninibut,(]u^ ineccleÃaCbriÃi uer^ JXm'amp;ueâ fintur,quibiu^gradib* inter fediÃiniia Ãnt. iiber»at? jwii tiKthodum tbfologU et catbolicu prte coafcâ^Æ'*
»4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
(eptit Chrijliidt^ doôirinæptrtinet.Tdmê nultum refert fcire^cfuie fèripta /intgerm^iti tgt;elt;ui Petri,t(ut quefalfà infcriptifuerintip'' Ãiu rtominejdipfum breuiter inlt;iiclt;tbo. Nothi guident Pari f(ripti(,cr quit inter apocrf' pha numerantur^hiCC accepimuf:EuangeM Pttri,nQ ^uod Marcm fcripÃt,fed aliud tout' mentitium, Petri no;nine uulgatum,cuius minit Hieronymui in uita Petri:cr alia^tutâ' dain. Eorum guidcm mentinit Hieronymut bit Uerbis:Librieiut,c^uibtif untM Aâoruin (*Æ in[crib:tur,aliui EuangeliÃterti'M Priedicatin nif,c}uartui Apocalypjîs,quintut ïudicijdnifâ^ apûcryphaf (cripturat reputantur.EuÃbiot autem libro tertio,cap.},EccleÃafticie hijlo' ri£,ita fcribit:Libellui gui dicitur Aüut tt'quot; tri,cy'guod noininii e«« EuangeliumnuntU' patur, fed cr git^e difitur eiui Pr^dicatio utl reuelatiOfin fcripturis canonicis prorfm «0« habentur:fed nec aliguii guident fcriptoru ut' terunt,uti eorum teftimongs inuenitur.Atbt'â naÃm inter libres nouiTeflameti,guibuston tradicitur, numerat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;periodes
ttel itinerariuin Petri,et Clementines libres. E guibusaligui translata funt,ey élénia,ut ueri crdiuinitus injfirata,gu£ leguntur.Vtrung} Hbrum ^iicephorut guo^ ponit inter apocry
D. PETRI. 'tf pha.Kurfum ^ufebiat lîe'Clemtntis operi-' di^etinitiit-.Sed zx ei'-d opufculanoit »liatnfidnö.inuSis hiberi perhibentur,uelu' ti Pftn' cr flppionK diipututio. in aftt !(«effr.6«5 hAbua. minitnè rept'rimut:lt;juilt;inK pHrilt; in CIS i^y mccrrupta fidei apü/tolic£ re^ mitiltjjè deprekenditur. Hlt;ec iUe. Pont iKr autem diÃgt;iitatio cum l^ppioneet Anubio fifiXJitro Anägnofeon,Ãue recognitionum, inctiifura librorum,iju£ GelaÃo papte tribui' iigt;r,difiinil. tf.Canonc^Sanâa Rom. inter âpocryphos etiam libros connumeriintur,Aâ' iliu Pftri,et Itinerariu Petri,quod appellatur ftnilicleiftetitis libri VIII.EfLco nonut pi'-Plt;t:Cleinentif[ibrum,idefl,Petri apoÃoliiti' ntrarium,et apolloloru canones,numer4nt pit tres inter apocrypha.Exceptis capitulis quilt lt;}uagiiita,que decreuerut orthodoxe fidei trU' ^iitores adiungenda.
Porro Euangelitlt;,quodfcripfitM4rcui dù fiipulus Petri, cr fpifcopuis Alexandrie,illui ipfum el}e,quod Petrus concionatiu eÃ,multi Heterumnobii tradidere.Dequo Eufeb.lib.j^ eip.^.Tradunt,quà deuangeliZ fuumex oré Piuli defcripferit( LurM)zr ipfum fit,quoi tpoÃolus fuum euangelium folcat nominaref fum di(it,Secundutn euangeltitm meumificut if
»d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
er M.ärciu,^u^ ex ore Petri fuerMtpuJit^ ta,confcripftt,Et cap.jg.uerba reddit Papiie difeipuli Ioannis enangeliflie. Etiam hoeprep fiyter ngrrabatj^uöd Marcus interpret fattd fttri,et ^Uiecunq^memineratab eodiäa,cfi* fcripferit.âno tarnen per ordinem ea gu^e 4 D*â' tnino di£la /unt^uel faâa, digeffirit : quis kâ'* ipfe auditor Domini/writtuel feifator/eJis uiÃime Petro adhieÃt,ad ufum ac mtttiflerin^ prtdicandi,noa ad conferibendos DomiiâiP'' taones.lta^ nihilpeccauit Marcus in eOi^M'l ita iju£damfcripferlt,(}uafî qui Ãgt;arfiinatKlitit tecordari uideatur.Et hoc folumfatisegit^ quid ex auditis omitteret^aut aliquid jeriberet. idem tradidit clemës AlexandrinK^t Ut Eufebius refert lib.i..cap.ts.C»m ttlt;e urbi darum uerbi Dei lumen fuijjit exof' tum,Simonisquidem tcnebrit cum fuogdorf reflindie funt.Sermo autem ueritatis CT qui per Petrum pr^dicabatur, uniuerpriu^ mentes placidoiÃuÃrauitauditu-.ita utqnoi^quot; ^ie audientibus eumtnuSa unquam fätietas/tc ret.Vndene^; auditio eisfolafuffecit:fedM^ ettm dipcipulu eins omnibus predbus exoritflf Mieaqug iüe uerbo pra;dicabat,ad perpdi'^ (Orum commonitionem habendam prip'^'^d 1radei^t,quó iomiÃorisqi in huiupetttelt;ii
D. PETRI.
Hweditatianihui permanerent.^ec prim ab «bfeer undo de/iÃunt^efuim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;or alterant, int
petrarent.Et hlt;ecfuit caufafcribendi,quod fe tundum Marcum dicitur,euangelium. Pelruf verout per ffiritum fandium religio fo fe l^olid tumcomperit furto,dcleäatufelt,Ãdem eorti per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confyderans, faäumjf
fpnfirmaititjCr in perpetuum legendam fcri^ ptHfdt» eccleÃis tradidit. Origenct quoq- teÃtt fH^,p4trfî tradidi(]e,quôd poà Matthieu Mrfr fw euangelium fcripferit,iuxtit id quod ei Pe^ fft« tradidit. Jrenieus quidem,ut ante indieaui Wiu,id fcripÃt,ueriim poà mortent Petri amp;nbsp;edidit. AthanaÃiu quoque idem teflatur biiuerbifiEuangeliumfecundu Mdreum pr,« dicatiimeà à Petro apoÃolo Romie,edit!e ue-' tP 4 beato Marco apoÃolo,er prlt;edicatum ab to Alexandriie,cr in Agypto,er in Pentapoe }i,çr in Libya,
Df priori epiÃola utdeo eonÃare Inter ece BpiÃoUI^ tleÃeantiÃite$,quod Ãt Petri apofloliidepO' Ãeriori nonnuUi dubitarunt,non an Ãt canoni facrauthenti(a,fed d« Ãt beati Petri. Tye qua ft aliquot maiorum fententioi reÃrre^non init tilifuerit.AthanaÃusutranq; epiÃolam Petri apeÃoli efà agnofeit er fatetur^nec uUam po 'Ãtriorisfadt mtntiont,dum ttiuintrat libror, ÿuibÿ^
zt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
guibiii in eccleÃa contradicitur. idem uertoinCitnone liicephori.Eufebiu^ libro h ita fcribit; Petrus apoÃoltd prtedieationis tnonumêta nobis perpauca dertliijuit.'Vnd et^ nim eiuf epifloU eÃ,de cfiii nuÃM omnino dii' bitituit.NiOtf de fecundi multif incertivneÃ^ Apudplurimos tarnen ftfam ipfa legenda fiipitur, Idem aÃeuerat cap.^. er if-nymuiin uita Petri: Seripfit duas catholiae neminantur. Qtiarum [eeunda i tif^ eiuseÃe negatiir,pregt;pter{iylicum priori dijjiniintiam. Grceeornin quoq; Ãcholia utrM'â, gue epiÃolam beato Petro citra corrouer/îant nÃignant.Origenes exmaioruin traditione,vt 'Eufebiut hb.ó.cap.13.cointmorat,didicit,^( trum.fuperquë ChriÃi fundatur eeclefiiiÃ'^^, tantummodo tpiÃoliisfcripÃÃe;c quibM WkZ/« defecunda dubitetur^
yt Mtem ex ipps epiÃolis euidetiÃinie (xr Ãici4tt(r^quis'niim feripferit,quo loco,^tio tempore,quo üatu eccleÃie,ad quos,criigt;^lt;gt;lt;^ Ãt argumentum er ^atusÃue caput et primât ria quteÃiOtagc de utraque epiÃola Ãngulatim con/yderemus.Etprior quidem nomë prafert Simonis Petri,apoÃoli er fnui hfu ChriÃi,Ã' tut et poÃerior,quanquamblt;ec expreÃius. Eà ^uitmÃripid QbriÃiitnis ÃarÃm incolenti^ui
D. PETRI.
tnpnttinci/s aJi£ minoris:necfitfttumexJugt; daiftno/d etiatn fx gsntili fuper/iitione cotj' ucrfts id Chrijium. Definit cnim at que défcri' bithomines Chrifliinos,zrnon Juditos folo! de/}gntt,ut iliqni etiam ex ueteribut opinati funt.Zibyloni autem effe firiptam,ip(a conclu fio epi/lol^ tejiatur. QJiam ^abylonem haui gKjgui ejje uel Chalde£ regionis^uel Agypti, «t quidam eXiflintanere,tum aUæ rationes prO' bint,tum quod nuüa hiftoria ecclefilt;e probate iniicit, unquain Petrunt faiffe in Babylonia, Uil in Pcgypto.Burfiim uero aliquoties legi' tnui,Petrum non modo Rom:efuijfi,uerutn iiamibiecclefiain condidiffe er gnbernafjè,et ^loriofo martyrio nomen Chrifii fitndificalfi;^ Ne^ Bïiirf u^am Babylonen intclligit aliam, quint RoMitm .sic enini fcribit:Babyloncnt ty' pitè Roniamdicit,uidelicet propterconfiifio' netn niultiplicis idololatrilt;e, Ir» c ui m medio [à ii ^aecclefta iam rudi^etperparuafulgebatfiu-xtiexemplum plebis }fiaelitic£,er ctctenf^
Grtciquoq^ ùeteres interprètes Roman in teUigut.Et Papins epifeopus tiierapolitanus, lt;iilcipulus Ioannis euagelifi£,idem teftatur,ut £ufebius refer t libro i.Iiillori£ecclef,ex Ck' »lentisfexto librojoquès de Marei Euangeliot (iniftmile dattefiimoniumetiam ilierapoiitei fpifio'
i9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vit A
rfyifcopiti, nomine , tjui amp;nbsp;hoe M auod Petm in prima epifloïafiia,lt;}uain de itf' 9e Roma icripÃt,meminerit Marci:in lt;jui tre^ picè RomamBahylona nominarit.Conuenie^ tiÃima iüa denominatione ufiu eft etiam Chri-quot;
in fttd reuelatione,ut Romam appeüetBi by!ünem,ueluti capiteiy.Veni et o/lendain tt damnationem meretricis magnte. Et ntox: W fronte eiits nomen (criptumimyÃetium,Elt;ib^â Ion magna,mater fornicationum amp;nbsp;abominé' fionum terrte.Et uidi mutierem ebriam defan^ puine faniiorum,cr de fanguine martyrum
Atq; in fine capitis: lAulier quam uidifiktà cîiûtas mdgna,quie habet regnum fuper regel terrae, quodde RomainteUigunt omninoGr^* ei er Latini dodores ecclefite . ut HieTotif'^ tnm aduerfus louinianum: Sedad te loquar, que firiptam in fronte blaj^hemiam,ChriÃi confefiionedeleftieVrbspotenSjurbsorbisdOâ^ mina,urbs Apoftoli uoce laudata. Interpréta^ re tuum uocabulü. Roma,aut firtitudinis no-' men eft, apud Grecos, aut fublimitatis,iuxti Hebreos. ^erua,quod diceris. Virtus te excel' famfaciat,non uoluptas humilem. Maledidlio' nem,quam tibifaluatorin Apocalypficomnl ttatus eft,potes effugere per paenitentiam, ha'-iens exemplum tiiniuitarum» tiieronyiUi
iî. PETRI.
J*
iiÃipukntur Hippolytui, Aretha,tt aîif,quot m citant : ittm^ AuguÃinM,OroÃiis, Beda, â^ithofriÃngiÃs epifcopa^,Auguflinia StiU' ilij, Tempus etiam,ijuo Ãcri^ta tà tpiÃoli Petri prior,diligenter expendi opor.' ift- Ni« Bïfi« exiÃimauit fcriptam imperante ^^âtudiot^uo tempore PetTmcuiit Marco Rö^ wlt;«tn Uinerit,zr euangelio Kom^ defcripto tdito Alexandria!» meerit Marcum. Sei âolt;^wieo,(iuomodoi[ln temporibut BpifloU
^uadret. Ego poftitt credideritn in per^ [â^uttoHefiuiÃima Neronis fcriptameÃi.Cui Ãittentiie repugnare uideripotefl,qiiod Hierd «gt;'«1« Ãribit, Marcum oâauo anno Neronit nà rtuun e]fe,cr fepultum Alexandriatquunt pirfeautio cetperit decimo NerP/iis annP. Vi dttiir aütem Hieronymtu iticonfydeiriüè iÃui Midiffe,Eufebium nS redlè fecutus.Nam EU fehi'ui no dicit,mortuu effe Marcu anno VIII* Neronii,fed ei fuccefijfe in pontificat» Ã* nianuiit:quando Marcutordinato epifcopOfa' liuni in locum migrauit.Nam Dùrotheut tefia tur,fuiiâPraiano demum la^ueo crign« pt' remptum ejfe.ltaq; propabile eft,Marcum ta ttmpore nauiga/Ji Romern, et Petro adfiùfjit guum fattiÃimatyrannh epiftolam banc beato äpoÃolo extorfit. Ã^am tccltÃie infefiationë oper^
Vita
à »
topers pretium efl defcribere ex probjfiÃti'^^ uutoribui.Nam Sitetoniutin uita iHeronù fcribit: Sed nec populo aut mÅnibuf patriit permit. Dicente quodam in fermone coingt;niâ''b i/ü Seuisïtiis yâix mfî^id eii,mortuo terra mijceatur i^ne:i)nô,inc/uit,gt;ne uiutrttfâ planej; ita f'ecit.îiam quafl oflenfM täte ueterum (edificiorum,z;r anguÃiji ru^ uicorum,incendit nrbem tant palà iti,'*^ plerio; confulareSfCubtculares eiuf cum tedaq; in prtedijs fuis deprehenfbs non attigf'' | rent-.et quidam horrea circa domunt aurct!igt;gt; j guorum ffgt;acium maxime defyderabat,ui cif machinis labefailata atq; inflamMt^ii Æ'''Æâ -quodptxeo muro conflruiia erant. Per fa feptem^ noiles ea clade fauituin efl,ad mentorum buflorumq; diuerforia plebt cfa' ' pulfa. tune prêter immenfum numeruttt iM larum, domui prifeorum ducum arferutfaP libuiadhUc fpolijs adornatæ -.deorum^ ab regibu^,ac deinde Punicis er GaUicif uotee,dedicdtaq-, eSquot; quicquid uifendunt atqfa memorabile,ex antiquitate duraiierat. Hoc in' j ceudium c turri Maceiiatiana profledans,!^ tiKq; ftamntie,ut aiebat, pulchritudirte, Jlii,Choc efl,ut Troia capta orferit)in iÃofa fcenico habitu decantauit. Ac ne notihinc q»» que
D. PETRI. n
JlUjgiMtttBW poffet,prædx zr ntitnubiaru in^ ^hiiertt,pûÃicituf atdauerum ruJerum grd tgtÃiontm, nemini ad rtliquiof rerunt [iMrumadiré permijtt-.coîlationibm^ non re-modôyuerum zr efflagitatit, prouinciat {»riitótorHWg- cenfui propè exbaufit.De hoe incendia,quod Neronem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4(i Chri
^nor«!» clt;ede$,CorneliuiTacitiK libro tf, fiiftoria Augu/lte ita fcribit : Non ope huma^ nniMnlargitionibui principit,aut deùm placit decedebat infamia,quin iuffùm ineen' ^â»mtrederetur.Ergo abolendo rumori Nero (»Mf'iiit rfoj,cr exquifitiÃimis poenif ttffecit, îwt perflagitia ihuifos uulgus Chriflianos ap peU^bit.Autornominii eimChrifluaquiTi' twio imperitante,per procuMforem PontiU Piliitum fupplieio affeà iu erat. Kepreffaq; in Pi'^l'ens fuperÃitio exitiabilis rurftu erumpe' t-itjno modo per ludæam,originem eiui malt, fed per urbem etiam:quô cunâa undique atra ' p«dettcîlt;* confluunt,celebranturqi.}gi'
fHi'primo correpti,quifatebantur,deinde indi cio eorS ntidtitndo ingens baud prouide in cri' ntineincendij,qu4modio humanigeneris con' wifli funt. Et pereuntibus addita ludibria,ut fcrurum terg« conteéli,lifniatu cdriHin interi-' crneibus affixi,aitt flammandi;atque
C
34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
uhi defee^tt dlef,in ufum ncâurfd lumintUt' rercntur. Hortos fuosei fiieffacHloHiro cbti hrat,cr Circmfe litdierum edebat^hahitintn^' gtc pertnixtiti pldâi,uel antdo ivfftcrs.
adutrfus {or,tes,cr nottifsintd pb meritos,miferatio oriebi!ttir,tat:^ifon uidilate pubtica,fedin f^uilijin tfniui rmtur. Earn f^euiÃimam tcmpeÃdttK!, , tiominis ChriÃiani abnlitionem uidebaltitnil' j «lt;tn,Dom(niMfMâlt;jmpfr iPdMfifM deÃribi luit Apocalypfeos tj-cap.Etuidi dtnutribt' i}iamafcendcntem,habentcm capitd fepttiKâd cornua decent,cr fuper cornua eins decent demata,cr fuper capita eius nomina blaÃgt;h(' tnitc. Et qult;e fecjuuntur,uflt;]ue ad Hiam fcnttti' tiam:Hic eib patientia cyÃdes fatiäoru- E* hif non difficile guis coHigat argumentum tpi' Hohe prioris diui Petri. Età enim refricat CT inculcat leges piè fanileq; uiuèdi,omnia WC preferipta re/vruntur ad paraclefm er txhof tationem,ut ipfe oftendit ApoÃohis in epifO' ( Itc finedicens : Paucis feripà uobis,utarbi' gt;nbsp;tror,obfecrans,uel potitis exhortant er teftifi cans hanc effe ueram gratiam Deijn gua üi'' tis. Hempe affliflus cccleÃe Hatus poÃulabat hunc diuinum oratorem,gui confolaretttr,ex(l taret,confirmaretg;fratres in fummo periciP
It
I
û PÃTRl. si loamp;ntionibits ualidiÃimK perÃiidertt,reti» iunJgt;ini tjTe confinnter Chrifli religionem:ut ontnibuf rtbui temporariji fitte bonis fiue mO' Ik in extremo di/ci imine contemptis,Chrijilt;» ftrutiori fe aiâimitf rationales, Deo gratis,re Hern ftnäiÃim.ts offerrent,at^ perfifterent iit doclriititfCr Ãde catholicef.quam nift quis fir^ »liter (U iliibatjm tenuerit, fiilutem et uitam lt;e^ ftrnitni in («lis minime poÃidebit. Nemo inepttu,quin cernât earn exhor^ tttionemiipoflolicamnon modo perfecutioni Neronirfnir aptam effè,tterùm alifs quoq^ plu'* ri»iis,qnM Ronin eccleÃlt;e immifit per fuos tf rtnnos,donee lt;i Gothis inflammata ffl:ut eiut interitum pr^dixit ffiritus faitâus apertiÃi^ niè,capite 17.©-18. Apofnlyp.Futf^ 4 pifs bominibtit ufurpatd diuina htec Apofloli con-[oliftio Ãmul et exhortacio.ut firmo gradu pef feuerarent in Cbrifhana doârin4,cr Ãde,et of Ãeijstutut [auirent tyranni truculentiÃimi. Qjtis autem neget, quin diuinitut præparatlt;t Ãtapo/lolica ifla par4cleÃs,4d eas quo^ perfe (utiónes.qutis unquam diabolus commouit,©* tommouebit ufqtu ad nouiÃimum diem per fe* cundam beÃiant. De quibus etiam reuelatia Dominiloquitur,tumalibi,tumcap.i^-.Rt ui à lt;ii4tn bejiiltm afeendentem 4 (errn. er rcU^ G » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
VITA
quii. Accommoââ etiam fuit exhortätio i/slt;^lt; à Sapore tyranno Perfdrii,qui 4 Vandtilis rianK^quià nahumedicis aliquot iaiti fe^oli^ a^iâi fuerunt propter nomen chnlli.
ér a tgitur etiam elt,o Chrifliani fratres,nt^^ e^i hfc diuina paraclep5,quæ ueluti facruiif cora nauiculam Petri,ecelefià proeellfS M' Ãmis agitatam conÃrmabit,fingulosq;fidelfli ! ft animo comprehendant hof diuinatrationtli i ueluti pctrai immobiles aduerfus omnes, tfÃciet,dum ftbi oceinent fubinde:Qÿgt;P^''f^_' ueraueritinfinem,if faluuierit.Hie patiëntie faitflorum cÃ,qui cujlodiunt mandati fidcm IE SV.
rgt;e pofteriori quoq^ epiflola iam confyit' remiis. Qttie an Petri lit,duabusex(attÃsdlâ' bitatum ejje uideo.primum quod PapiaffftiHf uetufliÃimi eccleÃlt;e fcriptores,non inde ciU' runt tellimonia,ut ex prioriepiÃola.Deinde, quodÃytiKzr char aâ er Ãermonis diÃimilif lt;tp paret. Priorif argumèti fjcilis eà folutio:qnoi autoritM non perindc ualet negando,uttiÃirr mando. Non enim eadem uisfÃtPapiafcititiiit priorem cpiÃolam titulo Petri,ergo eà Petri: e^fPapias non citauit poÃeriorem epifiolallt nomine Petri,ergononeà Petri. QnemadmO' dum proba zr Ãrma eflargumentatio:Chriâ' äut
D. PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jr
Im ufus eflteflimonijs Moflf,DauiJity'Danie funtc4nonici,autentici,cr plane nnt/criptores. Si ^uii autem ita colligat,Clfri' fiut nonefl ufus teflimonio Aggei,Habaeukf iophonite,ut tllorum:igitur non funt autenti' ^^proefui nihtl effecerit. Alurà (jucq^ ratio ^tnfriuolam effe,clamat ipfa cpiflola,^^ fact f^fentiet rundem ejje utriufq^ faponm crfly' guflum habet non prorjm furdum,et ftitit diligenter iudieare. Namj; fententiæ nihil ^flident. Orationii comprehenfiones ,ut perio ^gt;'âttrigt;bra,commata,uerborum et flgurarunt hfma,uirobiq. conueniut re/^Sdet. Qpor fttaSt utl Petri effeapoftoli,qui priorrm fcri fflt:itut impoflorii audaciÃimi,qui conatus (it f^tlefia Deifiicu facere malto foediut,quant ^âP^li'a zjquot; Ananiat. Vocat enim fe autor epi Ptigt;âumapoflolum irfu Ci^n^ Bonino fui/Je in monte flut' mortem à Domtno preduUamtfle paU' ^ântncripfl/fle.^eodemin drgumenfo uer' Q»f rrfhoneî ita beato Pe â¢ff'idieantet addieut, fw adimere non pofllnt tnnumerd eonciliaf f if4m aliquot patrum eccleflaflicorum iudi eenfurt. Prtrw igiiur alteram quo^ 9 N^â''t/ittpifl9lam,quif ipflnts^clariflimunt
C gt;
,» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vita
nomen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcripÃt ni epfJem,ä3
priorem fcripÃtÃam iam injttinte morteltâ']! ex Bjbylone, feu B,omn. BÃîg- pnrnclefiscrt^ hortatto,ut CbriÃiani perÃetinreceptdio^lt^^, na,crfide,^ officijs ChriÃinnii.Cui tur prxmonitto,ne prabeant aures
é media eccleÃa exorti,noua( doârt'' ttin etperfunÃonesinuefiuri ftiit,et feäiin flt;f niciofad. Qijoj etiam graphicè depingi^id Petritpi'.dem pallium eos occultare poÃihCi^ fanifliÃima nomina.De gita feduilioneDeKf tief pritmonuit per Danielem,Zachiiriagt;âigt;i'* £uangelio,per apoÃolum Paulum,per !«lt;â¢lt;â*» crin priinifin ApocalypÃ. i^oÃra igitur Ãf cufa etiam inÃruit hjec epiÃola,ut (}U£ maÃ'' tn:. Citterumdepartibiu utriuft^ epi/iÃ^i er diÃgt;aÃiione,plura die ent uf fuo in loc0âI!tt iliii autem gae ex Euangelita hiÃoria,et Aäis franlcripÃgt;n'ji,nuUM ChriÃianut dubitare aH Qjl-f ligeÃimM in genera orationif,obf(iâ Utiano'iinodo rhetoribut,fed etiam dialeât-' fiSyiy' guicu'Kjf aliguiiexplicare Ãuient eff' ta methodo. epiÃolam Clementif ad loco' bum epâfcopum HierQfolymitanuni,ijult;e dilit Petrifermones continetfanti^uitat romendat: ejU£certè ante Hieronymi tempora extitt, cf tbtcdeÃaÃtcif beningt;bi» titulofaitiH Pdri
n, PETRI.
fuit wepttt.Commenciat etiam earn interpret Rufiniu,^uf tamctÃaliquidcumdiuo H/eroquot; nymo cotrouerfî^ habuit,tameneccle/Tic Chri ^ttnecoinmodamultii fanätÃimif laboribut prwtxit.ln primisautemhos fermones cotth' tigt;eitJiiiitipftres:c]Ult;e à cofcranturcumlibrcf ^lt;iliorii,aut Hermi£,lt;jui oliin i.'i eccleÃi pnbli f^Ãtitleäuf,u{lconferttnturcuin p^trtanec^ tkfiaÃicoruin homilijs,(iuæ folenniter in eccle fiit recitantur,apparebit hoc feriptum eÃe diquot; ffium,^uod non deprimatur inter apocrypha, fed excellent ein locum teneat interfcripta ec-* fleÃiÃica.
Porró ^um epiftolarum circunftantieu eie pofuerim antea,non alienum forte ab hoc lo^ fofuerit,utriuÃj- epiÃolef Petri caput et mem braexaäiuf inuefiigare.
EP1STOLÃ PRIORIS BEÃ-ti Petri apoftoli penfitatio.
j tJomnibui fcriptis,utexaäiui intelligi,zyt reifiiK aduitlt;e ufum accommodari poÃint, impritnii refert nouijfe principem gueÃionen aut propoÃticnem,aJ guatn explicandamom* Bej partes orationis adhibëtur. q^jw edpaf, er Ãat»m,Grfcopum appellant. Deinde genut »ratioifis.poÃtttorationis membra partes,
C 4
40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
pojlremoflocutiontm.Eflautem w ordtiein^ bin cr tpiftoln aliijuindo unu caput, do plura.Vtlutipriorem epiflolam cjuidanti»' terpretet mixtam putauercjhoc efl, partim dt'' dafcalicam,ut doceat religionem Chriflimt^tih partim exhortatoriam. Qjiiddm totamgtnerK doArinalif putauerunt.Explicantur fanèpra' cepttt plera^i uita: Chrifliante, fed non Ã^tim didaâica eü epiflola. Vt lt;)Ui hortatur adtheo' fogiam, (fUie nam fit oflendet etiam. Propkd^, guum reuocantad intcrmijjam aut plant petit tam religionem,aut defertores accufant,cr te iurgant,interdum bonam religionis partem iX ponunt.Ita^ iHa prlt;ecepta referutur ad exhtt tationem. Et Petriu ouidem ipfe oflendit, fl adhortatione breui u/um effe,nempe ut qm »(» à Petro uel ab alijs apoflolis religionemptttt' perunt Chriflianam,conflanter tn ea perflut^ rent, nee finant feper affliHiones abdu(i,ttt' to feientei hanc efle ueratn cr unicam Dei rt^ ligioncm.Efl^ caput çr primaria propofitif eiufmodi.Chrifliani,guumaffiigunturob reli'' gionem fuam,perfeuerentinilla religionefeH ChrijUanifmo. Qffam propofltionem eflegent ris deliberatiui,cr poflulare erationem ft^fl' riam,fa die duiuif cernit. In eo autegenere amp;nbsp;Krgumento jermonis ^ediatur prlt;tcipuè bonu
D. PETRI* 4«
«Mt WdîwWjCr uires ad efficiendum.Vt/Jnt ta^ Ifï riUonej.PerpMerarewCfcn/iwtii/mo per tfflidiontSjan /it hone/ïum, utilejucundum: tw fieri poÃit,an tutó,an facilé,an neceffarium lt;(4fitlutem hominif. IHdemg,- oppo/ita confif' ieran(ur,(lt;n deftcere fit turpe,noxium,et alia, Q«lt;e rationej tarnen non femper iUii nomiiti' hifproferuntur.Jpfitjipropofitio nö infertur fingultts rati0ne{,ut fuis partibtu omnibuf «ââgumerifdUe concludatur. Perfrâa enim argit l«nti enunciatio efl taUs: Si ex uoluntate diui MChrilliani affiià ionibiis exercentur,minimê deknt ob ea religionem abi/cere.Sed Dei «o» IwUittedc nutua^gunturomnino. Igitwr «o» iebent obt^ffliHiones tent por ar iM fuamreli' gionem ueram deferere. Partei autem totius pifiolte funt tres,infcriptio uel falutatio,qua uerfit primo abfoluitur:Argumentatio feu eX' plicafio rationum CT totii« (trgumenti propofi ti,lt;}ut extenditur ad uerfum nonum capi tis qnintite^conclufio qna totum finem occu' |Ml epiftohe.Genuidicendi etelocutio noneU forenfts,ut Ciceronis aut Demofthenis,fed po
I pHÃiffM. Hâtent enim türi diui ni fuum quoddi genuf eloquentie,ut dicit AuguflitUM,quod tU' wen alioi non deceat.Habet crebros Ebraifi noiPftrutettitm Grèce Jojueni'Ceterum üt
c f
4» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
rationibat ^uibuf perfuaditreligiontm häui' ^uaquam abijciendam effê dunt fieuit mundut cr(4tiin,fummttefi utility,à referatttur id elementa er prindpia logica, Nant ita dann I txpendi queant rationum momenta, er lt;lt;quot;â¢' mii noÃrii confirmandts adhiberi,alijsq; hoi»f fiibuffulctendts apte admoueri. cinamobrem eld earn penfitationem fludioÃs pietatif uiaiit aliquo paäo aperiam. Caput er rpiÃoltt. Chrifliani,quum affiiguntur ob rt ligionem,perfeuerent in religione cbrifttan^-ttt Senacherib obÃdenteurbem HieruÃlem,(i Habface deditionem fuadente, Uzfobiof gt;â « quot;Efaiat pirophe.'a fuadent,l6lantur,hortlt;tntur, tie ifraelitæebfidionepref!i,dedantfeho(ii M piOfÃed patienter expedient liberationem ditii' nam.Vt lAatthtthiaf bortatur if)lt;aeiitM,M' tiocho furente contra Dei relig!onei»,pati'Uiit religionem uindicare etiam cum uita er ot»' ttium rerum iadlura. FropoÃtio principal its itaenunciatur:Succinâilumbii mentis ut' Ãr^ffobrij aut uigilantes,pcrãle,id eà uÃ^K In Ãnem,Ãgt;erate ingratiam,quie uobis offer'' tur in reuelatione tefu ChriÃt.Et non conÃgU' »rtfi pKioritiM ignorant ia ueflrtc defyderijs.t, eap.'jr.iicrÃt. SufÃcit prgteritu tip(K,er(â ^.cap,},ult;rfu. Sides er fÃtf iti^flra in Det
D, PET RT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
ptt.io, nbsp;nbsp;Exultjte contriflati uirijs tentutia
»Hilf,ere.i.}. Communicatif affUdionibut Qhri/li gauciete,ere.4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Irt hinore inco/lt;(x
tl« ueÃri tempore conuerfamini. t. p. Eideli ereatoricommendèt animas fuof tn benelaüis, 4-gt;Uumiliaminifub potenti manu Dei, omnem foUicitudinem proijcientes in eum-f.f. Ctteru rationes confêruntur cum tribui ter ^tnis,feu partibuf propo/itionif,chri/ïiani,af fi'gi ob religionem,perfeuerarein recepta relt ^one Chri/li, Cuittprimo,ijui eft Cbriflia-âKjfeoc medo:]n falutatione ponitur definitio ^briÃianorum, ad guam reäiÃiine infertur, ^briflitni ergo,affliéti licet,in fua religiÃe pet JstierenK Cauflt;e ChriÃianos efficientessDeuf fingulari gratia or beneÃeio natos ad mortem ^dami peccatum,regenerat ad uiuam /Ãem tnrefurreîlione chriÃi.Et quiÃque tantum bt iieficium re/puatiNon leuiculis er caducis re^ bus,ueluti aura uel argento,redempti funt a eo titrfatione praua, quam maiores tradiderantt Ãd pretiofo chriÃi fanguine. Non generantur (^briÃianifeminecorruptibili,fej incorrupti'. bili,uiuo a!terno uerbo Dci. Aäio pr^cipua er oÃieium ChriÃiani eÃ,imitari Chriflum. is EuternpatietiÃimc tulit oinnes afflidiones-imi Ufi decet uoeantem Deum,çr parentem. At iston^
44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
is coflantiÃimut efl in flu finâitate et iuflid^ Ãue probent homines,flue improbent. Cl-nfli't tiitumaliM uirtutes,tum fortitudinein eoUre tiebent, idea perfeuerantia çr confluntiu in «Æ'' Ãiäionibiis prteflanda eft.Pati perfecutioneS tn mundo,Cbri/tianis familiarifsimum cft.om ties entm lt;jui uolunt pie uiuere in Chrijïo,fl' runt perfecutiones.Chrifliani debet iugem tum,et jflirituitlem auidem lt;tc rationlt;ilem Df® præflare-.flguidem flint domus Dei,regtde fit' terdotium,gens fanâa,popHluf Dei peculiââ'' rù. Qt^emcultum minime exoluent,fi recei^ iJ Chrtfto tempore affliUtonis. Diabolo,guip'' feinfenflÃimo bofti,repugnent Chrifliani,ctti rtnunetdt in baptifmo. Ei uero non repugnit, f[dctdunt,c^ dant manut,gui /uperanturof'' fliflionibus. Definitio efl:Chrijiianiflnus e), tredere peccatorfl remiflionê in nomine Chri' üi,reflpifcere or emendare uitjm,conflteri no tuen kfli:operlt;t fidei per charitatem openn' tK,(y(»fficia erga Deum,mitgiftratus,piren' tes,coniuges,lt;imtfos CT inimuos colere.Qji^ tap.i.cy deinceps,tegibM Oâ præceptis infor Utuntur. Hoc inftttuti uitte non eji deferent dum,guiegttidtitndem fatitn crmundtKturbd rum commouejnt, Gaudium flgt;hdum,eT pitx tonfltfi Chrifliäne
D. P ETRE 4r fidri.Q^em thefaurum incompirabilent per»* duntfijui ob ajjiiäioaes deficiunt. rinii Chri'^ äi4:jit Ãdei er ChriÃiMorunt^eà faluf anitM runtifummum utigue bonum,cr uerlt;t hominit beMuJo:ci!t£ folii obtinget perfeuirantibut dfirtent.Cbrifliiinorum Ãda erreligiffutritt fohdj,certa,indubiMa eÃ,tonÃrmiüa nontM Un» eoruoi teflimonio,lt;}ui 4 ChriÃo miÃt priC dicirunteu4ngeliuin,fed etiam prophetnruntt ^ui amp;nbsp;ChrtÃi afÃiiliones Ãmul 4c gloriam in-*â ftcMtn,er omniucj'ii ChriÃo ttdhlt;erent,prg' dixtrunt,ut Efti.it,D4niel,Z4cb4ri4!,et alif. VtfiqiK MtemJpirttu fanâo impulfore id tge-r«nf. Q«4rc no Nm fanäiÃimoru hominuin, (fitim ipÃui Det teflimonio nititur. Ratio tà ab idiicentibtK,iut connexis,non autem ex la to teStiinoniorum ,4»t pronunciatorum. Ab oppoÃtis utro tills: Non ChriÃiani,fed incre-* dull etiam hibent afflâüiones propoÃtas,cr quident owiorej. Vt defcifcerc 4Ãde ChriÃi ob affliäiones.Ãtfngere C4tâbonariam,cr incide^ n incalcarianf.uitare pruin4m,cr opprimi ni ue.At ilLefermé funt rationes4 Chriflianiset taiugito chriÃianifmo feu religione chrillia^ «4 fumptte. Ab affliólione autem propter fan-* Ãtm ChriÃi religionemttales erunt. AjÃi^ia 4ititurârv(»iârii,hoc eÃjextoäio uel examina-* ti9
4^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vita
tio p(tignfm:cjU(( non per dit ur, fed purgnlilf eurum. Non efi igitur mala homini cr da, fed bona et filutarii.EffeHui affliâioniicl^ Ingens bonti,ut expérimenta cognofcatur,pf'^ iatii,itera, folida pietas. Oportet uenire bxrefeSftttm perfecutiones tyrannicas,ut^igt;^ probati funt,manijrÃifiant. nbsp;nbsp;Similitudo.
Sieut aurum res caduca cf friuola,non ttef' na,igneexaminatur,nonconfidtur:ita pij fliilionibui.Einis eft afflidionum beatirudo,n0 txitiit.Si ejuidpatiminipropter in!littam,b«l' ti eflis,ait Petrus : ficut ey dominus chriÃiif^ Caufa efficient eft,Dei uoluntas cr tia,fine cuius præfcientia nutu^- nihil accidc' re poteft homini. Deus aittem tjuum fit opti' mus, nihil finit euenire,t]uod non fitbonunt. Ojsie ratio in ethnicis etiam fuit efficaciÃinut-Vnde Petrus ait,Si fit uoluntas Dei. cy,gt;pà Deocurlt;eeftis.lta Chriftus confirmât fuos à fcipulos: Nam çy capiUi ueftri capitis nmnerii ti funt,guorum nullus cadit in terram fine p^ tre ueftro coclefti. Satan mouet etiam perfe' cutiones ad exitium hominttm,circuiens ut let rugiens,eycjuierens ejuem deuoret.SedDeiH ld permittit fieri ad bonum magnum pioruntt ^i folidifide reludantur fatanie. Subiedu affltHionts eft,chriftus Dei filius dileilus-^
Ã. FETRi; 4f
non fuit mifer crinfttix,fèdbea' tu(.Subieâi funtomnt! pij affiiillionib'gt;tNaet
LotiUlijc^ patriarchaeet prophettCt CT ipojtoli. lflt;* Cbrijtut inquit,Gauäece in af fli^ionibiii.Sic eniw fecerunt prophetis. St confermtur obiefli utxdtionibus,cum Chri^ ftinnis.erunt rutione connexorum compiratû Non ejiimpatienter ferendu itffiiâto,cnin hu gt;nbsp;fociof çy confortes optimos,ftnäiÃi' »totyfitpietiÃimos uiros^fummos Dei amicos, amp;i(gt;fumade0Ãlium Dei unigenitum. Tew ^t]ilâion!S breue eÃ. Temporaria guoquot; (â y minime diuturnubona,ob quie i»' frmi ieferunt Chriflianam profeÃionent-Oni' niuin etiim finis in proximo eR. PerfcuerU' â¢â t in religione uerd,eiitfmodi habet rationes. quot;Vt poÃimtu durare in omnibus afperis eSâ tn« kftiî carni humanae.cnufa efficient eà Dei«* opem prtefentiÃimam oflendens fuis athletisft wilittbi«.C»rlt;a enim,fautt,folatur,infldltratt ; f»lcit,roborlt;af,lt;iat^ feliciÃimumexitum c«w tenutione.Fini$e)Cpââ«gt;»i«'n ampliÃimu pro pofitum à Deo,lt;jui repenJit unieuiq; iuxta piK fuur^ui iudicaturut eà uiuos nbsp;nbsp;mortuof.
Comparata.chriflus pertulit omnia coÃan tiÃime,Deo ttindifliin permittês,lt;]ui dicit; Ml bii«ndii!ilt;ii»,egoretritH4W»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nibus
VITA
lubut^täm JiuinKtPetrui cxleÃii oMor titolf' flrat,Chrifliano{,dum ob ï)ti fanäam religio nem affliguntutiOporteregradttm fuum tene' tt^nunime^ ritu militum igttituoritdefM tione credere. Qut Ãnguhe fi exfgt;licentltr(O' nlt;tturhetorico,Deus bone^ejuim amplà et gniÃca oratio produceturfEicdem rationes ts' mennuditerfimplicts^Ãdiligenter in anintO uerÃenlurtconÃrmabunt animos ueluti facr^ ancoræ contra omnes tempeÃates,(jttie nauitO U Petritereccleã cuiuif,auc Ãngulis chri' üianis uauÃagium circa fidem catholicam denturmoliri.
POSTERIORIS EPISTOLAB
Petri apoftoli penfitatio.
à Tatum er caput epiflole huius ipfe Petrus, Ãcut er prior is epifioUiOÃeniit-tjam in falutatione docetiÃe ad ChrifiiitnoS feribere, ejuos deÃgnat,eos qiä 4 DW funt tandem fidem cum Petro-.guatnin Htrilt;^ tpiüola pleniÃime expreÃit. Cap.f-ii'^^'t alteram epiflolam eiufdem argumenti effeevt» prioritquie efl fuaforia,ut perflent ChriÃiM in fide. Sed prlt;emonitioné adiunilam tèpatet i,cap-c]uumprædicitfigt;iritu itatiet' I ho,Mt Paulus,fore utfeduilores in ecclefioero
T). TETRÃ. 49
Klt;mf«r.Et t.cap.conftlium fuum apfrit,cjfiolt;t inftuuerit (ommonere,ut pfrftait in prafcnti ueruate Sic igiturfcopu epi/iolte comprehend iere licet.Chrijitdni,(iuum tentantur nouis da Hrinu,perflent in feltgione ab apojloUs fibi irniita. Partei tpi/lolte funt quatuor.SalU' iatio^Ucl infcriptio duobus prtmif uerÃbut (0inprth(nf4:InterfatiOiqu£ proacmij ratio' BfS habet,uerfu ti.tz.ij.capitifprimi: Coclu' fiofijua ultimo uerfu abfoluitur.ln reliquif ex f beat rationes quibui planum facit,perjtandit t(fein religione amp;nbsp;doärina Chrifliana,quam *pofloti eccleÃte traJiderunt:minimeq; aufeut taitdunt falfis doäoribus,Uel potius plants er ibuforibus. Quorie duo extremtc imptetatis er PernicioÃÃima dogmata perflringit nomina' fidem fubuertunt,er uitte fanâimo' hiawertingUnt penitus.Alterueft,quôdnegat Chrifium Dominum,qui pretio fanguinis rede But bowines. Quod non tantum fecerunt ha-re Ãt er feäa,que Chriflum negant DeUm efjcf »Bt Berum hominem,aut mortuum:fed etiam il Il fà ciunt,qui Chrifti mortem non Ãnunt eÃe P^ÃüiÃimurn optu noÃrae redemptionis, fei tontendunt alia etiam ad fälutem atternam eà ft neeeÃaria. nbsp;nbsp;Alterum tà fophiÃieutn dog'
potiut iliabolicu,quod negat fine muu'
D
j« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- VITA
«ft, cr^u^iÃi nect[Jirio eonfèijuuntliy,fHOf^ tuorum refurreâionê,Chri/h gloriofutii tum,iudidum uniuerf4le,et futurum feculni»'
Qjfod pfeudodidafcali futuri fint inteelt' fia ChriÃi,eode/firitu Petrus pr/tmonthqito . Faului ,{}uum fcribit,/firitHi certo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
çuôd in nouiÃimis ttmporibus difcedent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
dama fide, eye. 14 fir uit tarnen rat ioiie.Jn nett t ri populo Jfraelfuerut pfeudoprophete^Ptiinf igitur etiam in ecelejia ChrijUana. VtMo/i omnibus prophetif negotium feeerint pfeut^^ prophétie, patet in bi/loria. QUtOniam^; inif^ laeminific illorum ^ute priedixerut prophttfr I Chrifiiu,apoÃoli, autoritate tjuo^ fidê Fos^ definit feÃarum pefliltntium aittoreSt/ abnegantes Dominum,guirrd(init eos.Oput enim redemptionis Cbriflo non felidè tonet' dunt:cr pegt;teflatrm er mwnuj ChriÃi bontint' buf etiam tribuunt,^uos uidelictt,ut w'uat imd gines Cbrifli,c?âtanciuam DcumuenerariO'' porteat:qui maxime diÃipant unitatem teelt'' file catholics.De finit etiam iUuforeStUtPfib t,cathedraiUuforumdieitur,quiittxU pro priai concupifeentiat ambulant, fuif legi' bui.fuo iure ttiuüt,crnoluitt regi ChriÃiptiit cipti legibuf.CauÃe qua; mouent eos, apertutt' tur,nonfuggefiients fbirituff4neli,nc^t^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
diwit
ö. IPETRT.' fi
utilititis.ffj auariciet^cupifiititt txcell(nti4:,lilt;pirbiit,uoluptatii fluJium. Ne* tictt,ijuAlesftntanimoc^faâh.Nenipe ope-h funt,^uoJ uolitptuantur,comt/j4ntur, ffor^ hntw,lMxuri4ntMr,cr lfgt;lenâidc uiuunt,negO' tiuntufjC? religionii falutii negotium uer t«nt in guejium,dum calum,gfatia Dei, fut rd ttenu Dei, chrifii mcriium, breuiter omnia funtutenatia. In propbetw Oâ doilrina tmitd» tur Balidtmum ariotum. Sunt maledici,etum qult; ignorintfConuicijs amp;calumnijs ineejjan its.Grindilotjui funt,poüicentur libertatcm et «lübonij.fe-l «anc; fruÃrantur entm hominet, wt fons aqua carens faUit Ãtientem,ut nubes ex pfflantcw pluma«.Honore poteÃatej; legiti' Wa praditot probri« lacérant; tantum abeÃ^ut ebedicntiam debitam prifÃent.'Brtuiter, funt lobes cr macu/a efckjilt;f,anima!ia brutajpor* fi ej Canes. Ex bw perfficitur ant'miH eoruw. Sant enim fiilt,doloft,perfidi,Mi4ri,libidino^ p,fHpfrbi,audacej,impult;lentej,prxfrafli.Suc (eÃw quoq; in(licatur,quólt;J multi fetjuantur fè üiueorum-ut^; Paultw lt;licit,praui h( mines et tmpoÃores progrediuntur in peius.dum fedu-' eunt cr feducuntur. Einw autem proponituF
Cr illi4,cr fcflatoribu« ipfQrum,infauÃui-Clt;t' fientur enim utferlt;frapientur m exitiuntj
D X
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â VITA
prrifcunt luÃo er horren Jo iuJicio Cei,utc^ foditmoneSfUt diluuio perditi,ut in Sodentif txtinâi. Qjiomodo »ero caueri poÃint,etdtui i tari exitium eif paratum.paticK lt;juidem utr' tM,fed planiÃtme docet:/i hominef nttmores Ãnt,er attendant ChriÃi, prophetarunttCr'^' poÃoiorum diäa,er tUis Ãe tanguant txplcrit' tte Ãdei duetbuf ad beatam uitam comntittaitt.
Porró guôd caueri debeant ÃalÃi doderes, rationibut jolidis arguit apofloluf. Ponatur igi t«r ob oculos primaria propoÃtioXbriÃiM, dum nouis dodirinii et religionibuf tentantvr, j perflent in religione ab apoÃolit tradita. Qÿit ! his uerbts enunciatur:Cauete,ne inÃpiintiuiU errore traduäi,excidatis à propria firmitâte CreÃeite ueró er Ãatagite,ut firmant ac rai^Kf Ãaciatis ueflram Uocationem er eleäionem.Pii gientts corruptionent concupiÃeentittiguic mundo efi,eritt hoc ipÃum omniÃudio Ão,Ãuntmini/}ratein fide uefirauirtutcm:crlt;^^ tiqua,gué gradatiûne Ãcita conneâit. nej autent eiuÃmodi Ãcre Ãunt. In Ãalutatiotti Chrifliani definilio ponitur,gult;e cocludit poÃttunt. (^i lt;eguatem cum Petro er apoÃo' lis cattris fidemÃortitiÃunt,in iuÃitia Deint' ! Uri er Ãeruatoris teÃu Chrifli,debent in reli' | jzone çhrifti perfl4re,et non moucri utntn
-D. PETRI. «
lurum dû^riititrum. A* i)irtibut,abfolutlt;t CperfeiüfÃima religio eà 4 Qhrijli apoflolts lrijitii.Diuinlt;t tnimChrifti uirtits percogni liontm Del uo«zirw,per gloriam et uirtutent tim,omnia donauit nobi{,gui£ ad pietatem er liitimpertinent,utdiuinlt;e confortes naturae ef â feiamur. Caufa efficiens religionis tradit£ lt;nbsp;Petro er npoÃoliSfCbriflus dominus Deut Oquot;faluator,cr pater ChriÃi.EffeäustEareli-iio,à in Ãde prieftetur uirtusÃn uirtute feiens lia,in feientia teinpcrantia, in temperantia pit âientia,in patientia pietaf,in pietate fraterné thiritaf,in ea dile£lio,abunde inflruit ad om^ »14 Opera bona,et ampliÃima proemia lt;ju£ coit Ãquentur.neijue Opus eÃnouis articulis fidei, aut legibus.Uem,non labentiniun^tiam. nbsp;nbsp;Fi'
nistiic abunde fubminiflrabitur uobisintroi fiKin/terijum regnum Chrifli,ueraq; beatitu' ^o,«t Ãamus confortes naturtc diuinicquod a' nimarum falutetn dicit in priori epiflola, Cer ta er teÃatiÃima efl religio per apoÃolos tru iiti-.ijuodadiaeens aut eSnexum religionis hi' Jeri poteÃ. Petri« entm eSquot; apoÃoli.non cogi^ tatianibus argut« excogitarunt hancreligtO'â Bern,non fomnia er fabulas tradidere,/ed uiftf auHta,compertatradidere. Ua loannestTeÃi' Ãcimur,infiit,d⬠uerbo uitlt;e,t}ucad uiJimi«,
14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VITA
tudiuimtu,nôflr£ manut contrrHituerunt.TI iijti eà uoce D« patrit, catitiu mt{Jà ,ut i» j monte fanäo,cr in baptiÃno ChriÃi. Ttjliitii eÃin fermontbtK prophetarum,adto^ iÃiri
. tu Ãtnäo, tjuo autore locuti funt Prophet/» Ex oppoÃtis,quinonperÃatin hacreligi»
, ne,aultui eÃyCtecuieramens eÃ.TurpiÃimS tà er pernidoÃÃimu deficert,ut peiora fett' I twnf apoÃatte,quim iBiquinunquà fuerecon ! for te f religionis,^' turpiui fe gerant. Q»«â»' admodum er ChriÃut loquitur de eieäo nntlo ' Ãgt;iritu,er domo feopis purgata, Purdunturt' ' tiam à Domino,qui déférant agnitam er cott' । fejfam religionem,ut qui feelut maximum eegt;nt j mifere. Quodprobatur exemplu tribut,refu' | garum angelorum,mundi fummerfi diluuio,et ttrbium quat dira conflagratio perdidit.Pte/ f induiilio concluditf Deum iudieare ac Jam-' j nare impios omnes,cr pios quantumuit paU' eulos feruare. Impiam uero er plufquà m Ppi' â euream opinionem negantium finem miindiitt ! futat rationibut duäis à natura Dei,aprBâ' nunciatis er promiÃis Dei,ab exemplo dilu' viÃa conditione mundi. Et heec guidemde utraq; epiÃola. Eram etiam uerborunt CT rerum Ãngularum adieóiurui explieatioiteiri. Sedtemporà er occupâtionuin anguÃiti cxc^^
D. PETRL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fg
pt. QkóJ tâmê,ttti (perc,per chriÃi ÿTdlùnt (uittfaenorepTte/iabo-
DEMONSTRATIV!
generis.
P AtholiCif fidti eonfvÃio,tjudm beatm Pegt; tri« cr fKOjCr omnium difcipulorum no^ mine edidit IE S V Chriflo^quti in itinere fei^ pititretur,primit qui ipfum efji dieertnt bomi neu deinde, quem effe ipà apoflolidieerene, Qijnm )î(fci tonfeÃionem ita prohauit Domi gt;11« 1 ES VS,ut pronunciauerit,hocipfum cf [( fuitdamentum eccleÃieChriÃi, Qua: quidê Mat inEuangelio fccundum Marcum VIII, fäp. er Matth.'X.VI.eapite. Ex M(lt;ttftlt;f o tint tranferipà earn.
«4 Dicitillis (lefus^Vos autê quê tnc effe dicttisc'Refpondens autem Simon Petrus, dixiuTuesChriftâ ^,r',câ^îââjemî filiusDciuiui, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phji!iuh»btu
If Rcfpoudcnsautcmlefusjdixit ci:Beatus es Simon bar Iona,quia caroamp;fanguis non reuelauit tibi, fed pater meus,qui in cÅlis eft. KeAio,. At
Et ego dtco tibi:Qiiia tu es Pc »go ai trusjôi: iuperhancpetram ædifica' â
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D 4
'ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
fero^um? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ccclcfiam mcam.âSC portas inferi
nonpræualebuntaduerfuseam. i pivniii runt ^7 Ettibi dabo daues regnfcöC' g^^cun^ji lorumzamp;fquodcQ^ligaucns fuper Bita,ieiuij, |erram,ent ligatö in coel/s:amp; quod cunt^ foluens fuper terfam,eritfo' luturhtncoelis,
Catholicte fidei cpnfeÃiOyCjudmbtdtutPt-^ trutediditin Citptrruum,non tantum fuOtUf-rum etiam religuorum difdpulorum nomitit: gaando Chriflut inttrrogauit duodecimdpo' fiolos.Nunguid crf*of uultit abirefMidfit' nim difcipuli ab to defciuerüt,guu docuijfttin fthola Capernaumica,ncmincm poffi uitM ternam confegui,nià gui tdat carnem,et bibat fanguint filij hominis:hoc tÃ^ut ipfemet Chrt' Am tnterpretutur,nià gui credat,fibidoMrt à Deo remiÃionetv peccatorumÃuflitiamtû' Atratem,cr uitam ieternam,per morttmÃHj hominis,gui cr fiUurDti exiflit.Qtiodiner tutngelio Ioannis 6 cap.legiiuus.
70 Dïxit ergo lefus ad duodc' cimrNunquid et uos yultis abire^ 7« Refpondït ergo eiSiïnonPc-trus:Domjne,ad quem ibiipusc'
Ã, PETHi;
Verba uitæætcrnæhabestôC pos(q-fdiJiffiHj)crcdimus,amp; cogno Utmus,quia tu es Chriflus filius
ConfiÃio nominit lESV Ãhrifti,edit4
fff [«nflum Petrum [uo 0quot; loattn« euangeli-ftlt; nomme, in urbe aierufalem corum Antw et Ãi^iafha^tt citteru omnibtit generjj pon ti/icij,necnon coram f(nbif,oâ ftnioribui,cf pnnçijxà iK ifraelitiei populùtjuum hi duo apo ftoli ab eiîtenerentur uinflijpropterca quoi tn nomine lES V hominem claudum [anap fent,ac dotèrent in eo folo pofttlt;tm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r«
fnrreflionij.cT uniuerfit falutis .14 qwod legt-
, miu Aâorum quarto c^pttç.
1 S Tune replctus fpiritu fancîlo
f Pettâ,dixit ad eosiPrincipes popu
1 liamp;fcniorcs lfraelÃaudite)8i jios pianiw,««gt; 1 hodie dqudiçamur in benefaâo q',ôdquot;bfntâ 1 hominis infirmi,in quo ifte faluus «nmu. ho-I faâus eft;notum fit omnibus uo* quot;quot;quot;
1 nbsp;bis,6i Omni plebi lfrael,(quolt;l) quia
I in nomine (Domini noftri) lefu ChtiftiNazareni qucm uos'ctuei-
I hxiliis,quê Deus fufcitauit à moi*i
I . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DJ
if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
cuisjn hocifte adftat coram uoW* fanus.
ivrjg?»pren« 6 Hiceftlapis,quircprobatuscft Olio inbirus. « uobisa:dificantibâ:qui faduseft Bâore'fupâ- in caput anguli,fcÿ-«oM)neceft in alioquoquamfalus.
7 Ncc enim aJtud nomê ifiter homigt; cccIo)datQ liominibâjtnquo opot' lies, Ãraf.id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri n â¢
jt^î^.quod coa fC3t nos laluos fieri» Mjjcntïudiri. ConfeÃio diuitiiC opif,crgratiaifliittââiigt;t
^uttm tdidit beatut Petrut ereptus è arcerl pfr tnÿcîum Domini-.ejuandoeum Herodesoi cidereuoluit,ut l4cobuitt,Aâpr.^U. eapitf» ftrfutf.
Et Petrus ad fereuerfus dixiC, Nunc fcio uerc, (quà d miferit)qvii mifit Dominus angelum fuum,ôi cripuit me demanu Hcrodis,amp; de Omni expedlatione plebis ludæO'
CoiifeÃionei be^fi Pelri,(}U!biti (onÃtetiif humanain fortent atq^ imbeciUitatftn, pe(tata fua,cr cfuôd indigtat gratia Dei fet' inde ate^; cæteri homines.Veluti .âX.edf put, uirfu if, QjiUin aiueniçiUein PettuM
CorM^
D. PETRI. ÿ, nciperet itJorabundat iÃue offi-r immodtcMia re/puic Apoflolut hifre
Petrus uerocleuauitcum dicêsî ^utgCjó^ ego 1 pfc homo fum.
AccMiTfntf populo zr flupefnâo,lt;]uunt u( ^f^ftreâumingredi,i]uiabutero fua matris futritt;Petrutautem in nomine ChriÃi finum feceratffîc lo^uitur ApoÃolui,Aäon lU.cilt;p,
*4 Virilfraeh'tç,quid miraminiin miramini în L-^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.J â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc.cum pr»
*ioc,autnos quid intucmini,qua- poCtione.« finoftrauirtutcautpoteftate fcce* hmus hune ambulareçâ
V Deus Abraham,SCfDeus^Ka-ac,amp; ^Deus) Iacob,Deus patrum noftrorû, glonficauit fikâum fuum lESVM,qucmuosquidcm tradidi ftis,et negaftis ante faciem Pilatt.et «quot; cenrpr-^n.
I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ucl toti Eb».
reliqua.
Q«Mm Petriif fadalef iuffu nomini k' furete iitcientes,magnain uim p:fciuccpij]ettt, ipfe Petrui ad genua Domini procidens,ait: MLue^V cdp uerfu ^Jegitur:
gt; Exi(4âpfâIe)à ineDomi'neîquia homo
VERBA'
iTO homo peccator fum.
Caterum Domino 4bluâ¬nte pedesfuorum fiipulorum,Petrut plane reeufat iflud ob(ei fiittin accipere 4 Domino,guippeindigniÃi'' mm,ut loan.ij cap.uerfit ^.fcriptum eÃ-^ idgt;i au Jiuita ChriÃo did: Si non lauero te,»« babcbK partem mecum;italoquitur.
Domine,non tantû pedes mcosgt; fed manus,amp;caput.
Ciÿum ageretur Hierofolymis in eondh^ de lege MoÃs imponenda credentibiu in Chri-' {lum,PetrM ingenue confitetur,nec^ feprtfÃ* H/Ji,aut potuiffi præftare legem,ne^ ifraelitM.ut Ad-i S-cap.legimM:
Ohio oonni-«uwtut: itrqf p2 noOri» nc ^ult; oogt;.
9 Nunc ergo quid tentatis (ut itnpanatur) imponere lugum (Ã' per ceruices difcipuIorQ,quôd que nos,necç patres poftriportarc potuimus;'
JG Sed per gratiam Dominion®' ftn)i E S y Chnfti crcdimus («oi Ã'' uos futur9S)f3iluiiti,quemi(ifnolt;iui^ amp;nbsp;illi.
Catachept, qua Petruf apoÃoliu in Ãhri/lianaeritditfamilia Ãornelij
0/ rETÃT. ét dîî,fum igentis cenlurionem Clt;e/à relt;f, q»«« dopffijngf/Bf« fuum Deui cr Corntlium ad^â nonuit,Htadfe Petrunt a(cer(eret,cr Petrum iuÃa^cjuieuin nccederet cauft doctndi. Qgod Aäorunt 10.capite legimut.
3^ Aperiens aut Petrus os fuum, dixit:ln ueritate(compeno quad no fit) comperi,quia non eft perfonarum (rejpeftw apud Deum) acceptor Deâ: ledin(^H4Mis)omni gente,qui timet tuai,0d operatur iuftitiain,acceptâ eftillt
LatiniuCyCO* lit tuft.
ObÃuHor fenfetitia cb parcnrtic-tifli amp;nbsp;hyper baton : uerhi
jj Verbum mifit(Deus) filqs If-rael,annunciâs pacem per iesvm Chriftum:hic eft omniS dominus.
}4 Vos lcitis,quod fads eft ucr-bumper uniuerfam ludæamUnci-picns(cnim)à Galilaca poft baptif- f«'« Chr.M mum 1 quod praedicautt ioanncs, nium don.«-(«tlejùm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;««xerit Df«s.) le- Sâ?urtb5'i»-
fum à Nazareth,quomodo unxit Jâ?â¢â eû Deus fpiritu fancto a uirtute. omne ludxïi I V Qutperiranfiit benefaciendo mZâonöi
ÃCûinando omn.es oppreffosà dia bolo
VERBA
boloîquomam Deus erat cum
36 Et nos tcftesfumusomniütrt quar fccit in regionc ludæorum (i«)Hïerufalcm,qiKm occidcrüH^ (ji(ffen/um)furpendentes in ligno.
f 37 Hune Deus fufeitauit tertü dte,ct(exfci Wt eum^ut manijrÃuslicrt^) dcdit eum mamfeftum fieri nô oui ni populo,fed teaib^CJeleihsperff /rdgirf) præordinatïs à Deo nobis» quimandueauiïnusamp;bibimus ci tllo,poftquâ refurrexit à mortuis-33 Et ptæcépit nobis prædicarc populo,âf teftifîeari, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifà Ãt
Je)quia ipfe efi.qui eôllitutuscfta Deo ludex uiuorum ÃC mortuorS. 39 Huie omnés prophetæ tefti^ mom'uin perliibcnt,(^K(gt;lt;J remiÃioiK pcccitorumacecpturus fit omnis^ttitrediJe nt,)remifsioncm pcecatorum acd' pere per nome eius,omnes qui oC duntincum.
4c Adhue loquente Petro ucf-ba h»c,cecidK fpirüvs fondus fiH.
- - pef
D» îâETki.
ber omnes,qui audiebant uerbiî.
* v- Lfl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â PlinîuscS.K»
41 btobltupucruntex circuncp obnup.siqui fioncfidclpSjquiucnerantcum Pc X'/wXâ
tro,quia à ! in natjones gratia fpiri-tusiandi effufacft.
qjotquot U O r.ct.uitcû Petro , quad 3c
Audiebant enimillos loque-tcslinguis,amp; magnificantcs Deût 45 Tuncrefpondit Petius:Nun' quid aqua quis prohibere poteft, ut non baptizcntur hi, qui fpiritS fendum acceperunt,ficutô(; nos?
Onâieftufuui eÃc%
Clarius.Nâim qtiisuenrepo tcft, quo ml«* nus baptisas tut aqua«
44 Et iufsit eos baptizari in no-i «ninelefuChrifti.
Oîdculi e}fpoÃtio,(fuo ï^ominus Pefrum 1 lt;J)oÃoIuin edocuit,neq} Cornelium centurion' »ein etbnicum hominem,neq^ ullos gentles rc' Plt;ttlunJoseDe:quippequi lt;td ronfortium Chà iHeyadeecleftam ^equè pertinelt;int,Atque 1»-ilt;i:quo(ior4fMl«m perflringitur kdorïi'X.K tiip.indpologiaidecimo «utem capitc plentiw
wmmemoriitHr.
1 » Virautem quidam cratinCae-1 farca,nomine Cornélius, centurio cohotiis qu% dicitut Italica,religio fus
Cbr.aeft fo sat dite cite-Moffndin.xUt haotficium.
VERÃA -fusgt;d^ timens Dcum cum omnt mofua,fadens elcemofynas ^nll^ tas plâ¬bi,fiC dcpiccâs Deû fcmpcf' » Isuiditin uiTu mangt;feftè,(f''^^^ terhoramnonam) qtiafi horadiei n0â ha,angelum Del intro euntem {e,amp;diccntem fibijCorncli. j At file intucns correptus dixicÃ^uid) quis es Do* tninecâ
IfVopat Ebfgt; ^O.DtHi rt-ipcKi*gt;
4 Dixit aût illi : Orationes toa^» amp;nbsp;elecmofynæ tuæ afcenderuntifl metnoriam in confpcdu Dei. J Et ftünc mitte uiros in loppcn, Si accerfi Sittionem (quendâ) qui cognominatur Pettus.
rcTI^efiiiHi t)uod Hebr.di eunt metueii' um Défi. Gr{ et luttm
lt; HichofpitaturapudSimoftcîîi quendam coriarium,cuius eft do* mus iuxta mate:hic dieet tibi,quid teöporteatfaéere,
â7 Et cS difceÃftTet artgeios,qtii loqUebatUr illi, uocauit düos do* mefticos {uos,Si mifitem metueft' tem Dominum,ex his quiilli part bant
'D.' PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gf
tant.Quibus cû narraflet omnia, tnifit illos in loppcn.
5 Portera autem die itcrillis facie âibus,ôd appropinquantibus ciuita lUfcendit Petrus in fuperiora,ut oraret circa horam fextam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mi.iSi lectum
9 Etcumefuriretjuoluit guftare.
Parantibusautemillis.cecidit Bbr-uerbo ca r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr* rt 1 ^endt uiutur»
wpereum menus exceliusà niait Ggnifîc'antcs tÅlum apertum, à C defccndês uas ^uoddamuelutlinteum magnum Quatuor initi] s(dlliglt;ttHtti nbsp;nbsp;nbsp;demifjutn')
fubmitti de cÅlo interram.
in quo étant omnia quadrupCx drupedu tet dia^ôdferpentia terræ, uolatilia 'â'*'**â cÅlii
H Etfaâaeftuoxadeum:Surgc Petre,occide,amp; manduca. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enS ecu
B AitautemPetrustÃNedMddMdw) tibr.propi,a nblKUominegt;quianunquâman- iû dicût hoc ducaui omne cômune,aut immun ^n^nX^pd dum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uMo.linguli
i- / r ⢠X , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r n.quiclt;iU irn
»4 btuoxÃr«rjHsitfrHm)iterum le mclius, qiiaui cundôadeumjQuodDeus purift
â¬S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VE RB Ã
Hnwlia fiinf, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
tl qusêcommu caui'tjtü communcHcdixcns.' ia'Xmpmâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ho ca 11 tem fadium eft per tcfî
rwuTaww ^Crurfus){l3tim receptu eft uasid «O. ccfelum.
iö Et dum infra fehæfifaretPc' trus,(^Hlt;f) quid'nâ cftet uiT)n,quJ uidiftet:eccc uirijqui miû ciant ä Corneiio,(percontäti de domo^inqui^ rentes domum Simonis adftiteruc ad lanuam.
Et (fuoato ^uopldtn interrog.iigt;i) cum U0caftcnt,intcrrogabant,fi Si mon,qui eognominatur Petros,il' unddlâhoquot; lichabcret hofpitium.
^itari. jQ Petro aût cogitante de uifio' ne,dixit fpiritus ei:Ecce uiri(tres) quærunt te.âSurge defeen' de,6C uade cum eis.nibil dubitans, quia ego mifi illos.
1Ã) Defeendens autem Petrus ad uiros dixit.âEcce ego fum,quê quae ritise'quæcauiâ^cft,)propter quant (ttdePis)ijenifiisâ;!
Qtii dixerunfComelios cea
(ütio
ô* ?etrt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢lt;Æ
hir{o,u/riuftus et timens Deum,et teftimonium Habens ab uniuerfa
gente ludaeorum (craculo aJmonitus eÃ)refpöCum aeccpttabangelo ian äo,acccrfihreindomum fuanijöif audke uerba abs te.
Gr«fi béni tio,prc,ut3ax cirfcrei, url accerflium tc.
Intro uoca*' tos.ucl in Ilir* tos cxcepitha fpuio.
ÃI Inti oducens ergo eos,recepit hofpiti'o.
n Sequent! autem dtefpo/Iero du-tfnilt;IiePetrfü)furgens,profedus cft cumtllisiSC quidam exfratribus ab loppe comitati funt eum : (pofiridie «fro intro)er««t)altera autem die in^ tfoiuit Cæfaream.
»j Cornelius uerd expedabat il-los conuocatis cognatis fuis,0!: negt; celTarqs amicis*
Etfadum eft,cum(introirrt)iii troilTct Petrus,obuius uenit ei Cor neliuSjöC procidens ad pedes eius, adoraüit eum.
»y Petrus uerd eleuauit cum,di-cens:Surge,et ego ipfe homo fum. tö Et^co//o^MMi)lbquêscumillo, Ex
ai â VERBÃ
11
CeFas Ht adhx rrre, aut ag* glutinaru
amp;,quae Ebr. fæpc eft ad' iicrfatiua con tuaâio»
quarto ab hîc die ufque ad banc horam» tel rempus/e debâieiunâf, amp;horanona orans.Sipro
Icgatur
cfl Ebr.pcri^ phrafîs imper fcâi, eramiC'' iunis^d cR,ic innabam.
In memoria hahitæ, id cft babin eft ra.* tioearuni.
In Grac.addi tur^qui aduc' metis loijuC' tut ubi*
intrauit,amp; inuenit multos,qui cori uenerât,dixitcpad illostVos fcitïs, quomodo abominatum fit uiro lu dæo coniungi,aut accedere ad alic nigenam.
27 Sed mihi oftendit Deus,ne' mincm (profanunt ucl impurutn) cow-munem aut immundum dicere ho minem, ((juapropter citra contradiamp;o^ )ieffi)propter quod fine dubitation neuem'accerfitus:Interrogo ergo, ob quam caufam accerfiftis met' 28 Et Cornelius ait: A nudiuf quarta die ufque ad banchoram, orans eram hora nona in domo mca,amp;eccc uirftetit ante mein ue fte(/plenclida)candida,ólt;^ aittCorne' li, exaudita cft oratio tua, ÃC elcfn mofynaï tuae commemoratæ funt in confpccfïu Dei.
29 Mitte ergo in Ioppen,amp;acccr fi Simoncm,qui cognominaturPe trusthicliofpitaturindomo SimO' nis coriarii iuxta mare.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Conn
D. PETRI.
JC Confeftitn ergo mifi ad tCjSC tu bencfecifti ueniendo.
;i Nunc ergo omncs nos in con fpec^lu tuo adfumus,audire omnia quæcunc^ tibi præcepta funt à Do Riino,
Dei adfnmiii ut audiatnus« In confped« Dei.utl luran tis cd,coran« Dco.ut Pau.. lus allquando
turat;uel,audl
IVDICIALIS GENERIS.
â¢ps Amnatio A.ndni^,lt;iuidiuenditct fuapep feÃione,aligult;intdni eim pretij partem at' ftditapoÃoliSjpartem Ãbi afferuauit,menticnt fe uniiierfam pecuniam adtulijJe.Aäorum 5. Mp.
i Dixit autem Petrus ad Ananiä: Anania,cur têtauit fatanas cortuQ, mentiri te fpiritui fandojöC frauda-tedeprecioagriçâ
î Nonne manens tibi manebat, etuenundatö in tua erat poteftatec'
tun fumus le ceu prxicuic Ueo.
td nimininj rxprefsit es
Al,, coJice« hakent
iniplcnit.
Grxca ftru Aura.ut men tircris.
Gemmatio Bbtaicaintcn
4 Quare pofuifti in corde tuo bancrem^Nones mentitus homi-
tribus,fedDeo,
à Audiens autem Ananias hæc 'Jetba(colldpfHs)cecidtt,ôlt; expirauit: 2lt;fadus eft timor magnus fuper
ditrcm^omni no tibi man« bat.
Venditum.
EbTdocxuio
pro uiduxiftl in animum.
Ebt pro ti* mor inuaGt oiuncsi
VERB Ã
Refpondit Cbriico mo te, quum nihil fie intenoga tum, dixit ld earn: ('ut eft con» fpiratum iuo bis.iitieaiarc tit, Sts,
*7° ortincs qui audiuerunt^
Damnatio Sap{gt;hirie,t]Uiecuni nia conÃjirauerat in dolum inalum:guo coni'â ti funt iniponere apofloUs tt toti eccle/jie.A^â
I 7 Fadum eft 2Utem(l'ernie interM Jum bordrKm)quafi horarum triu fpa cium,amp; uxor ipfius ncfciens,quod fadum fucratjintroiuit.
8 Dixit autem ei Petrus:Dic tni' hi(mulier,) (KK»i)Gtanti agröuen' didiftiscâAt ilia dixit,Etiam,tan«'.
Petrus autem ad eam:QuidiJ' tic^ conuenit uobis,tentare fpiritS Dominicâ
1C Ecce pedes eorum, quifepdie runt uirum tuum ad oftium,0(^ eft rent te,
II Conieiiim(autem treijit aJ peJes) cecidit ante pedes ei^ôC expirauit.
Anathematifmui in Simonem Sawdritannni ntagum,à guo Simoniaca hterefis originem dK fcit.Qtti uidens dari fpiiritum fanilum peril»' poÃtionem mjnuum apoflolorum, cbtulit pC'' (utiiaf apoflolif,itt ipfiquo^eam pçtcftatet» cen'
D. PET RK nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7t
fon ferrent,ut cuicunij; mtnui igt;nponeret,acn per« Ãiiritum funâuitt. Petrut autem dira int' prtcatione diuouit eum.ut Aâorunt S.cap.le ifnim,nifireÃf)ilcat.
*9 Cum uidi'net aûtSimon^^HoJ f^impoliiiouem mlt;jnHHm;quia per im-pofitionem manus apoftolorS da^ rcturfpintus fandus,obtulit eisfpe f««i4j)pccunfam diccs:Date ctmi-1« hanc poteftatcm,ut cuicunquc impofuero manus,acdpiat fpiritS fandum.
Ebfaieaflinat 6c Larina lolt; cutio cA.
xc Petrus autem dixit ad cumtPc Latin,«».p« . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I gt;nbsp;â â teas ciitn tua
cuijja tua tecum litinperdinone, pccunu, uel quoniam donum Dei exiftimafti pecunia(^4r4h)pofsideri.
21 Noneftenim tibi pars.neque fors in (rattone hac, uel in hoe ncgotio) fermone ifto:cor enim tuum non eftredum coram Deo.
fz Ppcnitentiam itate age ab hac Rtfipif« m nequitia tua,amp;rogaDcum,ft for-tè rcmittatur tibi haec cogitatio cor dis tui.
£ 4.
, nbsp;nbsp;nbsp;7* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
Biii.conigï JJ Iq felle enim amarttudinis,^ none ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;. ... nbsp;nbsp;. j /,
obno*ûim obligatione iniquitatis uideo k ti-marulîtiae, amp;nbsp;e, ° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Abfolutio apoftolicd peccdtumrentitKquot;^' Quum entm ifraeUtie auâientes 4 fe!AtÃâ^''â ucrum aâuin tj]e in crucem^animii crucKtriH' tur,ac peterent fibi oflendi,quid fjcereopÃ^' teatjPetriM iubcteos Ãdere mifericordiie Del per nomen Chrifti IE S V;crà reÃpiÃ4nt,tll bet animo bonoeÃe.ut Aâor.z.c4p.legiiur.
31 His autemaudjn's,compun(îllt; funt corde,amp; dixerunt ad Pctruni) amp;(ad)reliquosapoftolos;Quid ciemus,uiri fratres;
ut Rhr.potTef (ionem ligni-fiû.ir hchem, â¢d ell 3 J UO5, lâra,uen'3 eft prji iiftio amp;nbsp;lquot;Joritni,K , Alli, ùâa fiib auil.ii tr, uei Su uof pern* oct.
31 Petrus autetn ad illosiPani' tentiamj'nquit,agite,(PftrK5 ait a^â^ los:refipifcite)Sii!^ baptizetur unufquif que uellrum in nomine lESvChri fti,in remifsionem peccatorum(ue ftrorumQamp;^accipietisdonum fpid lusfandi,
3? Vobis enim eft rcpromifsio,d filijs ueftriSjôC omnibus qui longe funt, quofeunque aduocauerit
Domi-
P. PETRI»
7lt; pommas Deus nofter.
54 AIijs(^)enam ucrbis pluri-tnis teftificatus e{l,8C(exhortatusefi) cxhortabatur eos dicens:Saluami-niagenerationeifta praua.
^5' Qui ergo receperunt fermonê «ius, baptizati funt : Sgt;C appofitae funt in die illa animae circiter tria millia.
Abfolutio liberatioq^ hotninit i morbo:gui (Hiafuiffet claudui ab utero inatrif,Petrui ei feÃituit ufum membrórum in nomine ChriÃi^ «utonfate apoÃolica:de gua Matth.n.Marc, i-l-ut^.^.nempe in peccata,in morbos,in cit (odimoncs.ldfcriptum efl Aäorum j.cap.
ut Ebr.ToquS tur per maijc cuadire.enpj-te uos ab ifta natione, uet genre praua«
Gnec.addu^ hbenter.
Ljtini.tcc tuiUe«
Petrus autem dixiuÃrgentum amp;:aurum nö eft mihi:quod autem habeOjhoctibido.
ö In nomine i E S V Chrifti Naza teni,furge,öd ambula.
7 Etapprehenfa manu eius dcx^ tra,(frexit)alleuauit eum.
® Et protinus cöfolidatae funt ba fes eiuSjöC plantaejôû exiliens ftctit,
E f
Ebr.pertrer-* b«m fubiUii* tiuum cxpri» munt pslfef Gonenuquod eil mihi, ödC«
grcfTus uel pe des , ut Ehr« loquutur, per rzædnn aC uhuum dCç»
ffuod iam 0* lim Deus ck gene nos» ut per osmeum gentes audios uerbum cuan gdij, amp;nbsp;ere-ianr, Bligcre cum In pr^O (irione con* ftruif, Ebraf co more» bah lur bang.
fom?, cordiu tfPgnUdO
74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
ÃC ambulabatjôf intraui't cüiti in templumjambuIans,amp;^O^^'^â*^' cxilicnSjô^laudansDcum.
Senttntia iuditialif,cr decretuitl (ynoa^ t Vetriapofloliincöcil'o Hierofolymt! Quindo lud^z^tnttf ijuidam tumultuäbin'' tur,aUirentts,drcunciÃonem ejje ixff//'â'''quot;â* ad faluttntfiteméi- legis Mofaicictotius obfef'â ftationê. Petrus autem üutuit tarn ethiiicoi nO' nines, quùm ludlt;eos,faluos fieri fier 3p SV Ãhrifti,abfqi Cteremoni/s CT legis, ut Ad. ti. legimus.
7 Quum autê çôqutfino fieret,furgens Petïus di' xit ad eos : Virt fratres,uos fdtis, quontam ab annqms diebusDeu® in nobis elcgit,per os meom audf re gentes uerbum euangelij dere,
8 Et qui nouit corda Deus,teftf' moniû perhibuit(i/iiî)dâs illis fpif* turn fandû, ficut ÃCnobis, Si nihil difcreuit inter nos Si iljos,fidcpuri ficans corda eorum,
9 fSunc ergo quid tentatisDcfit
� PETRI? w imponcre lugö fuper ccruiccs dilcipulorum, quodnec^ nos.ncqjpatresnoftri portare po-tuimuscquot;
Ordo mol» tus.âneqitepx t.xs noftri, ult; que nO5.
â¢0 Scdper grati'am Dotni'nf'no-ftfCiESv Chrifti credimus (nos fab *âgt;^fiitiffos)Csiluari, quemadmodum
apologia,(jua beatm Petrm défendit difcigt;â pulos Chrifli,quuin audientes eos losjui uarijs ^lt;quot;gHis,((ccfpfo jfiritu fanäo,al{^iii ituperetf *lâlt;}nidicerenteosmadereuino. Petrus autem ^oeet,eos /firitu fanito repletos loqui magntfi ^^ftsDei.Ailor,2,cap.
â® Stans autem Petrus cum undc «m)eleuauituocemfuam,amp; locu-lus eft eis.
â Viriludaei,amp; quihabitatisHie lufalem uniuerfi,hoc uobis notS »t.aauribuspercipite uerba mea. Rfâ«'« lt;»«»1 âi Nonenim,ficut uos exiftima-tiSjhiebrrjfuntjCS fit hora diet ter-tia.
gt;f Sed hoc efljquod didum e(l per
VERBA
per prophetam loehEt ent in IW' I: ^imenX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diebus,dicit Dominus, Ct ' t
Bcotid tn. fundam de fpiritu meo fupcroni; fi Ãquot;mcu°bcr° nem carncm : ôt; prophetabut fill) nbsp;nbsp;nbsp;t
Bmtaon.bc. ueftn,amp;:filiæueftrÅ;amp;mucnesue nbsp;nbsp;f
ftri uifiones ufdebunt, ôt^feniores ii ueftrilomniafomniabunt. â 14. EtquidêfupcçferuosmeoSjCt t ancillas meas in dicbâ illis effunda | t defpintumeo,amp;prophetabunt,£t ] â Bbr.edâ por dabo pfodigta iH ccclo furfutTiiamp;fi j 1 gna in terra (fupd,infra) deorfuingt; i j fanguinemjamp; ignem,amp; uaporem â fumi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
ts Sol conuertetun'n tencbras,8(J
luna mÃngumem,anteqiiam ue-
aJdtndum u niat dies Domini magnusamp;mani
feftus.
*6 Et crinOmnis quicvnCf^ invo
cauerit nomê Domini, (feruabitur)
faluus erif.
.?no.'Fr7r Vinffraelite,auditeuerbahæclt;â ueipotius.de iB lefum Nazarenum,uirum ap^ ler uos, probatum à Deo in uobis,wrtuti' bus '
D. PETRI?
busamp;fprodjgrjs, amp;nbsp;fignis, quae fe-citDeus per ilium in medio ueftri, ficut fcitis:hunc(c/e/ïnifo) deftinato confilioö«; præfcientia Dei traditü permanus iniquorum,affligentes interemiftis.
Ebf.proiniaf uos^uel inu^ bis.
exhibitum* cnm acceptC-fctis per ma* ntisiniqnoró, id eft per ini
quos, ucl ope rainiquorû.
mortis: quate nus uel pro* pterea quod«
a , feüiccC movftc«
'9 QuemDeusfufcitauitjfolutis ' doloribus inferni : iuxta quod im-pofsibile erat teneri ilium ab eo.
10 Dauidenim dicit(deeo)ineQ: Prouidebam Dominum (coram me) inconfpedu meo femper,quoniâ adextris eft mihi,nc commouear.
1» Propter hoc lætatum eft cor meum,ôd exukauit lingua mea.
il Infuper amp;nbsp;caro mea requie-Icetin fpe : quoniam non derelin-ques animam meam in inferno,
necdabislandû tuum uidere cor- Pcrmitfes,«« fan Aus tuut tuptioncrrt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fembt cor
ij Notas fecifti mihi uias uttæ, tXTbr.âto teplebismeiocunditate cum facie tua.
*4 Viri ûatres, liccat (libéré dpud t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HOS
VERBÃ
Hos dicefe Je patriarchs DauiJ ^uoJ éf) audenter dicere ad uos de patriaf' chaDauid, quonia defun(4us A (ö*/èpultus eÃ)3C fcpulchrû cius eft apud nos ufq^ in hodfernS diem» 0.9 Propheta igitur cum effet,» fciret(^Ho^)quia iurciurando iutal' fee illiDeus(fore «t alilt;juis feJeat)lt;ii frudu lumbi cius federe fupet dem eius, (prcefcius) prouidens logt; ( cutuseft de rcfurredioneChnW» ;
(quôJ non Jereli^èa Ãt in inÃrnoaniat^^^ , tMi)quia netj derelidus eft in in^^ no,necp caro cius uidit corruption
ncm.
IÃ Hunclefum(fufcitauituelexcit^ Kit)rcfufcitauit Deus:cuius omnci nosteftesfumus*
07 Dextera igitur Dei exaltatoSi amp;nbsp;promifsionc fpiritus fandi acf^' pta à patrcjcffudit hoc (donum) quod(«M«c)uosuidetis amp;nbsp;auditis-x8 Non cnim Dauid afeendit in i cÅlos4 â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Diö«
PETRI? ff »9 Dicit autem ipfc:Dixiât Dominus Domino meo, fede à dextris tneis:doncc ponam inimicos tuos, fcabellumpedum tuorum.
36 (Certo) Certifsimè fciat crgO omnis domus Ifrael, quia amp;nbsp;Domi numcum,8d Chriftum(^O(i/èferit) fecitDeus hunc Iefum,quem uos crucifixiftis.
Apolo^ü doilrin^e apoÃolicte. iJjm tjuut^ pontifices ZT fcribte cr principes ffraeliti^ «OMnffj Petr«w VT lOitnnem in concilium ut tuerunt eis,ne poflhitc lo^u^ntur uc doecant iitnomine kfu:Pelrus cum iounne placitisho-â ninum oppofuerunt mandatum Dei,cr necef ]ttlt;itcm,lt;iuod Ad.^.cap.kgitur.
âj Petrus ueroSCloannesrefpott dentes dixerunt ad eos:(d» iuÃum fit coramDeo)Si iuftum eftin confpe-óuDei uos potius audite, quam Deum,iudicate.
«4 Non enim pofrumus,quae ui dimus amp;audiuimus,nonloquü
Apologia etufdem argnmenti, c/uum fum-* mwpotitijex iterum prgcipit apojtolif c car^
cet»
so nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
tere aictuélis in concilium, ne porrô Jociiiill in nomine Iefu:craccufat, cjuod urbem Hier^ filem doiHrina de Chrifto refufcitato impleiU'^ rint,atq; conentur proceres in uit£ periciilK rapere,oboccifum iefum.ldquod AH.f.ap-Icgimui.
31 Rcfpondens autcmPetrus» apoftoli dixcrunt: Obedirc oportet Deo, magis quà m hominibus.
ceT'udââptÃ^ 31 Deuspatrumnoftrorûfutoî deutop^^nt? uitiES VÃà quemuos intcrcmiftiS) fufpendentes in ligno.
Hunc principem SCfaluato-Sâ rem Deus exaltauit dextera fua,ad «fvv-ra dandam pÅnitentiam Ifraeljamp;^tCquot; ptincipcm. fpjifsionem peccatorum*
Significant 34 Et Hos fumus teftes (flHfllf-dua, quw amp;. J[K5)horum uerborû:SC fpiritus fan-dus,quem dedit( omnibus) obe-dientibusCil/ófïbi;
Apologia çr purgatio,qua beatM reddit iudæis äd Cbri/ium conuerlis rationent, cr fatiifacit eif,quôd commerciS haberetcunt ethnicK, Chrifli religionem amplexii -Aâoruin n,cap.legitur.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Incp
d: pétri;
«»
5 îndpiens autem Petrus,(4I1 ini tiorepetens expofuit ordtnc) exponebat illisperordtnem, dicêsîEgo cram inciuitate loppeorans, 4 Et uidi in (raptus extra me) exeef fii mentis meæ uifionem î defeen-densuas quoddam uelut linteum inagnum, quatuor initqs (ubmittt de coelo,0lt;: uenit ufe^ ad me.
emilTuni, (Ml demiirum e ceclo.
y lnquod(c«minte«lt;iij]êm ocmIomwî i W4(l«erti) intuens confiderabam,0d ' nidi quadrupedia terrae,8d beftias, 1 ÃC reptilia,uolatilia coeli.
6 Audiui autem ôi uocem diceti tem mihitSurge Petre, (mrtéld ç^Mc-pere)occide,amp;rnanduca.
quot;7 (Dicfbdm^Dixi autem : Nequa quam Domine, quia omne commune aut immundum nunquam introiuitosmeum.
ItïEbf.uftï^ ucrfalcni ne-gitiuim enfi ciini. Litint us : nihil pro phanum aut
« Refpondit autem mihiuox(ite rum è ccelo') lecundo de coelotQuac Deus mundauit,tu ne ^commnnidfe-trris) commune dixeiis.
£
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBAâ
Hocaâutemfadumcftp«t«â »tniorutfum rcccpta fuHt omiua rurfumio funtomnia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
iublt;iuAa« nbsp;nbsp;nbsp;cÅlum*
lo Etecce ujfi tresCmewp/ôfrf'' i Ão aJerant) confeftim adftûerunt in
domo,in qua erâ,mifsi à Caeiarea ad me. Il Dixit aSt ipiritus mihi,ut trettl cum illis,nihil hæfitans. Ebraice, pro it Venctunt autcm mccumamp;£« «â¢mitati ^ni iftijâfingrefsifumus in do-mum uiri. 13 Narrauitautemnobis,qtionio do uidiflct angclum in domo fua ftanteni,amp; dicentem fibi.'Miitc in loppenjÃquot; acccffi Simone,qui cOquot; gnominatur Petrus : qui loquctur In, pro per, tibi uerbaju quibus faluus cris tu, j (1 diduru, amp;nbsp;uniueria domus tua.
Cum aurem coepilTem loqu^ Ãtllipjus eà in illos^cecidit ipiritus fan^ dus fuper cos,ficu£ èC in nos in , initio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
ts Recordatus fumauicmucrW ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;- pon,/. j
ïgt;; FET,it* lÃ
I bominiC^ôd (lixrr4t)ncut dicebatt loanncsquidem baptizauit aqua* uos aatem baptizabimtni fpiritu fanâo.
»à Si ergo candem^ProiwiJf fi prfr ia «iMmdrtiu illis Dru$,^uem4lt;imoJNm)gra' tiam dédit illis Deus,ficut etnobis, (cumcrediiHipmus) qui credidimus in dominum lES v M Chriftum, ego ' lt;iuis etâ, qui poffem (oif^ere Dco?) ptohibcrcDeumÿ
SVASOkll GENERIS.quot;
nEUtio Petri aJeftle/îion de fubrogMiâ I âptijîolùin loeum lad*. N4m g«um k Ã-^
W confciuijjit môrtetn,apoflolut Petrw po/t 1 ^oitiînirefurreflionem rtfert tid difcipitlot de i «po/Jolo fuffùitndo in loeum ipÃu«,cr fMdtt,
exijî diligttnt,gui per omne tempus «Mngelij prtdùdti chriflum fecuti pmt. ^uo4 Afl.primo cap.fcriptum eft.
»0 In dicbus illis exurgens Petrus 1 âftmedio (dijcipulorum) fratru, dixitî I «rat autem turba hominû (imul fç-j nbsp;nbsp;'t« centum uiginti,
neafittm lt;ft hominuw qui nomina« timCoitBtcUl
r a
U -^'VeésA j
Kuoâf«r » VfHfifatres,oportet(tóiW^ ' ptuDie«. rifcripturam,quam pfædi'xit fpifi' t fus fanâus per os Daoïd de luda» j t qui fuit dux eorS qui compreheæ r derunt l E S V connumeratus l nobifcum)qut eonnumcratus erat in r nobis,amp; iortitus cft fortem mini' fterqhuiüs. *gt;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
it Et hic qutdçrti (panuit')poHedit agrum de mércede iniquiiatis,amp;: , (pronusfa6ins)üirpenü}s crcpuii mc' i ' dius,ô^ diffufa iunt omnia uilccn i eius, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
i}! Et notum fadum eft omnibus ⢠habitantibus Hierufalemjita ut ap' â pellareturagerille lingua eorûA' symtfîquot;g7r, cheldcmah,hoc cft,agcr fanguiois. nbsp;nbsp;â
icnwiingui«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scriptuffl cftcnim inItbmPf«
morumiFiat commôratiO(fi«s)eo- nbsp;nbsp;'
rumdeferta,ô^ non fit qui inhabi' nbsp;nbsp;'
' tetineazSdepifcopatum eius acd' piat alter.
!Æ Oportet(ergo)exhisuiris,quj nobiCcû {uat(ncr/i{i toto tempore^Ko) con*
D. PETRÃ.
fongrcgati in omni tempore, in, quo intrauit et exiuit inter nos Do minus ïefus,incipiens abappTma-teloannis urcÃ(ufgfic,alt;l,ef(m dient, tjuo Leni Eb'«j rfffpt(0)indjem,qu,q affiimptus eft. anobis,teftem refurtçcîîionis eins hobifeum fieri unum ex iftis.
^xhortüiofl4grantiÃimabt4ti Petri,ut Im ChriÃtanä antplfxentur. Qwam îuiieradiibitHà ijraelitif edito ntirdculo,^u!t â¢n pedes ertél^ eÃet in nomine CbriÃi,(jui eUu im fuer/ttab utero matris.Eit oratio legituit («inmiMcttlo Adl.j.cap. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
» , Virilfraclitæ,quid miraminf utCbr.iduev in hoc lt;nbsp;aut nos quid intueminij'-quafi rioftra uirtute aut poteftatc pofinoHcm. r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;, nbsp;nbsp;« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢. Lu.mjaml
tecenmUsnunc ambularc. ' ni hoc.
V Deus AbrahâîôicDeusîlfaac, ôiCDcus)Iacob,Deus patrum no-ftrorum glorificauit filium fuum le Iutn,quem uos quidem tradidiftis,â öineaaftis ante fadem Pilati.iudi tante tUo dimitti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiictuaicaf-
tö V OS autem fan dum 8lt; iuftuçi
à «
t# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
negaflfsiamp;petfjftis uirum homirf^ dam donaxi uobis,autorê uero vi'-tx incerfecïHis.
17 QucmDcusfufdtauitamorâ ruïstcuiusnos tcResfumusAïnH de nominis eius hunc,quê uos ui* deus,amp; noftïs, confirmauft nomé tefepteüm «»us:amp; fides auç per eum eft,dedit â¢ui.lt;;cujop illimtegram (anitatê jftam tncon-F*lt;ult;u( debi r n ° nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rgt;
UM. ipectu omnium ueltrum,
13 Et nunc Fratres, fcioquia per ignorantiam Fedfiis,ficut pnii'
. Cipes ueftri, ,
ailiom MdI* *
ctt.qiu,*«! JJeus autem qux prxnunci»' ***ââ . Ult per OS omnium fuorö prophe-
tarum (ÿlt;J/Kr«w}pati Chrifiü (fuÃ), ÃC impleuit.
iç (Rcfifiifçite,uelpcenÃMt ms) temini igitur, ôi. conucrtiinipi) deleanturpeccata ueftra.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Y! fâ»quot; nçnerint tempora
cumucncrtnr: frigerij à confpedu Dominijamp;mi , feritcum,qui predicatus efi uobis, lefum Cbrifium.
Qut*â!
D» PETRI.
*» Quem oportet quidem cceln fiifcipere,uflt;çin têpora refFitutio-tiisomniö quæ locutus eft Deus, perosfandorum fuorum afeculo prophetarum.
(NamMoyfes )juidem)Moy[es qui dem dixicQuoniam prophets iu' ftitabj't uobis Dominus Deus ue-Ãer, de frathbus ueftrts, tanquatn mc.
H Ipfum audiet/s iuxta omnia, quæcunçg locutus fucrit uobis.
EritautemjOmnis anima,quac nonaudierit prophetam ilium, ex-terminabitur de plebc.
»6 EtomnesprophetaeaSamuel, amp;deinceps,quilocuti funt,annun ciaueruntdies iftos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fed Ml) ctian.
^7 Vos cftisfilij prophetarum et teftamenti, quod difpofuit Deus ^â'ucâcondi ad patres ueftrosjdicens ad Abragt; am:Et in femine tuo benedicen- mcnruni cum tut omnes familiæ terrae.
»8 VobisprimumDeusfufdtSs ^XaaiX*â f 4
aiilHf« , nel
*egui(i,s ue Ãrü.
I» quot;nbsp;_ VERBA filiumfuum,mifiteum bcncdicen* tem uobiSjUt couertat fe unufquif queà nequiuafua.
EftJlolaÃfinal ^poÃoh) Sbfcufwpro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Petri prima^
pter lifpcrbj «on, 8i ii(c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caput primum.
Aum. Senfus__
Etrus Apoftolus 1ESŸ Chnfti, elcdis aducnis diïperfionis Ponti, Gab tiat, Cappadodæ, Afiæ.
»um7amp;c.*De Si Bithyniæ.fecundum præidcn' Km'« Muiù Pam Del patris, in fandifi'catione coufljn Chri fpiritus,in obedientiam Siafpcrfio »ur.ncmpeho ücmÃneuinis 1ES V ChnftCgratia â¢uxnprfnrdi uobis cxpax multiplicetur. ré'p°»fimt^ Benedidus Deus paterDo' â¢rièquot; KInâi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noftri IE s V Chrifti,qut' fecun
Fcifionem fpi dum mifericordiâ fuam (mulum,«el rù«.,dobç- ' oirnriam,uti' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
tjae Kdciamp;.'p»ngt;]]t,'carlrlHs,amp; arperfionem ftngiiinij lefuCliriili.Vn rfeà peccatis pacificaii fmAiredduniur. QufdttiniHO, triniuiismfW
riamconpnet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Ratio à caufa Clindianorum. Deus lîngulari bcncficio côforlts Clinj fli fetiblgitut ui aflliftiouibM exaltandutn poiiu»,lt;juà in tstfedeuduma pUe,
p.' petrl , fa
fopioprtt)magnam regencrauit nos in (pem uiuam,pcr refurrcÃonê lefu Cbrift» exmortuiSjin haercdtta tem incorruptibilcm S)C incontami natam,amp;immarcefsibilem, confer UatamincÅlis,inuobis,qui in utr tuteDeicuftodiminipcrfidê infa^ lutem âparata rcuclan in tempore houifsimo.
à In quo â¢âexultabitis,modicum nunc,fi oportet/côtriftari in uarijs tentationibus:ut probatio ueftre fi deimulto preciofior fit auro,quod périt, per ignem autem probatur, inueniatur in laudem, gloriam, amp;nbsp;honorem,in rcuelationem lefu Chrifti?
a. ReueTandIf Sic entm Hf brxiexpro munt fuiuri uu.poris pac ucipia pcc vrï» aiiiia.piratuc ucnirc, ,d cA U(iurus,amp;:c.
b.ExulMta ad breue tcm pusjtfiidiet peruncncis fl opus lit.
c, Abetfcftil afflidioniim* Nöperduni A deles, fed bo» num pariunr. QjiOd confie nuclimiliiudi ntiui autü fit pufgatiusco» quendo,noa depetii.
d-Cumreuela biiur krus.icl cd in aduentu cius.
e.Quc nunc qu.xp nö fpe tantes, amp;c.
4 Quem'cumnonuideritis,diligi tis'.in quem nunc non uidêtcs,cre-dentes autem exultabitis lætitia in enarrabili Qi. glorificata, repprtam d^o'Vncff.b'^
F I li. Ebrxi di* Cuntiiidere »ân aHquc,pro fpc^are,fontcmpl.Ki, intuett« A fine Chrifiu* BifmuCreJentes pcrcipiunt iim prüfens bonutn tucundum, oUia lutcoi aoituiuüpercipiearilgitucuon deficient afidc«
VERBX
twfittcmfidc^ueftracjfalutem anf* »j quem aut marnm.
cuiurmodl it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f.
»icuiuni um f Dc qualalotc cxquificrunt at(f fcrutatifuntprophetx,quidc(futu îi^p'^'ïît nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prophctaaerôt,
(lificant ueii' fcrutantcs,in quod ucl quak tcm^ flum affiidto pus fignificaret in eis (piritus Chrf^ îcXSet ftbpracnunci'ans cas quæinChrÿ giorm iniiu fto funt pafsiQncs, Sc pofiedoici uiiciutt, t j
b. Religio giorias\
«ef?qXâ* Quibusreuelatumeft.'qufano «cftainömo fibimetipfis/uobis aut?
lot,fed etiam bantea,quæ nunc nunciata uoHs mo^pXâ' cos,qui euangelizauerunt «o-îiLamp;c bis/(p»ritu fando miffo de ejmo nobft in quem 'defyderant angcli profp» feruireni.uel
ufui elTrnt. VVlC.
fth«rPfopter quodfuccindi'fomboî fpesa métis ucftre,ffobrtj,perfedi,fpcra' â°ââ cam.quæ ofièrtur uobis,gfa-'
f.vtivigiijn tiam in reuelationcm ibsv Chti' ( (tt, perf.-âe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
fperaleineam
id Ilot deferhir/Jum ClrriHut reiitlitur.ut ftliioMK^ let, non coiiformlfp, ppt à priainit concopifteniqt.quîtâV?
â¢tiw «dtiiik' uetUiKM ta igaenatù,l(d Oc» u»cùn quiûiiÃw cw
I
D? PETRI
ft/,quafi fîltj obedtcntfæjfton confî gurati prion'bâ ignorân'e ueftræ de fydcrijs,fed fecûdum eumjqui uo cauitâuos,fanda:ut amp;(. ipfi in om niconuerfationc fandi fitis.
».OfflciS pra pris cà homi ni» Chnfiiï-ni.Dcum qui uocïuit, qui pa;ercÃ,qui luÃus amp;nbsp;fan* Atu eÃ. Imita
ri. Oeum aül luwlatur.qul ChriÃianum tnÃitutum ul tz conÃaulcr tctinct,
b. In timoR fciliceidei;i4 eà religiofc uiuenKt.inco bins ueÃrt tt pui in ceirit tranÃgite.
c. Du^caufg ChrtÃianoi d ficicntcs , ucl tret potius.dy US paicr.Chrt Ãi niort,Dc( uetbum, tC cuangeliS pet homines qui» dem annScia tum. Fides
8 Quoniatn fcriptum eft ; Sandi «itis,quoniam ego fandus fum.
9 Etfi pattern inuocatiseum,qui fine acceptione perfonarum iudp cat fecunduin uniufcuiufqp opus, in timoré ââincolatus ueftri tempo rç conuerfamini.
â° Scientes quod non corrupti-btlibus auro uel argento redcmpti çftisdcuanaueftra conuerfationc paternac ââ traditionistfed pretiofo fanguine quafi agnl incontamina' ti amp;nbsp;immaculatijChrifti'.praccogni liquidem ante mundi conftitutio-
nem,manifeftati autem nouifsimis retincndaeÃt icmporibus propter uos.quiper amp;nbsp;nonteu-
* nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f bcnduminlu
iplUm daifmum jut gentilifmum.Vnde redemptieÃiiadeo.per ChtiÃi fangiiinem,amp; rege nnati vcrboeuägdii,apMnbiu tndua.u(lut imiuaeulati,qui pi|. ^diouut fuit*
»» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERSA
â¢pfum fideles eftis in Deo qui fufcl lauiteum amortuiSjamp;dediteiglo riam,ut fides ueftra QC fpes efiet in Deo«
quot; Animas ueflras cafiificates in downnti, obcdicntia charitatis,in fraternita-per fpirtwm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t gt;
m ciurittte tis amore,limplici ex corde inuice dlt;Wgttca«entius,rcnati non ex fs' rxpurocorde mine corruptibili,fed incorruptibi quot;â'ââpenfe, Ifiper uerbum Dei uiui Sgt;C penna' nentisinæternum«
fcmïDensin jt Quia omnis cafo ut(grdmfn)fbf num,et omnis gloria eius tanquam flos fÅni.
Exaruit feenum,amp; flos decidit; uerbum autem Domini manet in pcternum.Hocefi: autem uerbum, quod(eM«ge/io prlt;eJie4tugt;ft inter uo:) pi'XÃo.f^*^âquot; cuangclisaium eft in uos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Chriftunifx
Caput fccundum. ftar fiducia m _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Chriiium, 8c Eponentes isitur omnêma* bonis open- | nbsp;nbsp;nbsp;1 ,, f. g, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i ar r
bus.Scc.iiui J__J Ijciam,«. omne doluni,cx 11' *** mulationes,^ inuidias, QC omnes oHo*
Ã, PETRt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#Æ
(ollocutlones, ut) detradiones, ficut gem'd infantes, rationabilc dolum nefcit)rine dolö lac concupifci'te,ut in eo crcfcatis.
* i^uiJem guÃ. ^uoj benignus fitquot;) gâuftatis,quoniam dulcis eft Doininusjad quemacccdentesla-fâdem uiuum,ab bominibus qui-'Itmreprobatumjà Deoautem elc â^uni,et(prefio/Mw, ipà lt;iuo^)honoria f«um,amp;ipfitanquam lapides ui-^Klt;f^iÃcemini) fuperaîdificamini do* â¢iius fpiritualis, (in)facerdotiü fan^^ ^^mÃiidcffèrenJum) offeren tes fpiri* ^îIeshoftias,acceptabilesDeo per lefum Chriftum*
Qiiipr»plt;w unUique am* plcAit amp;nbsp;coq (met UI tcripw Iura,id (ft fed ptuca docec Chrtftum la-* pidem conti-* nentem parte ttt.
pretium fej licet habetla* ptiiiie.
ï Propter quod continet fcr/ptu ra:Eece(pono,)ponam in Sion lapi à etnÃinfummo ponendum angulo)rum-wum, angularem, eleëîum, pretio-fumiamp;qui crediderit in eum,non confurtdetur»
4 Vobis igitur crcdentibus, ho* B°?â^?^5îcdâ¬nnbus auiem,lapis, quem
gt;4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TERlA
Ih.ftbf.Wort, in fubfljntiui Oruione fu-perefl.
â¢(} qnod indt iuti tucraiK. Nam religio Xloùicï dC' buit ad Chri ItüiUcIurï px
cere.
in acquiGlio tiem.idcd *c quiiinu 8i pc culutu.
quem rcprobauerunt aedificanfà hic fadus eft in caput angulÃfi^ pis offcnfionis,amp; petra fcâdali his, qui (impin^unt in uerbu/n) offènduni uerbojuec credunt:in quoÃCpofi* ti funti
; Vos autem genus cîedum,re' gakfacerdotium,gens fanâa,po pulus acquifitionis,ut uirtutes anlt;gt; nuncietis eius,qui de tenebris uoj uocauit in admirabilc (/ilt;cfw)Iuni2 fuumîquialiquando non populos Dei,nunc autem populus Dci.âqui non côfecuti mifericordiatngt;nunc
autem mifericordiam confccuti.
^sâpnuV' à Charifsimi(lt;ij7edi)obfecro tan^ amp;nbsp;fände ei' quam aducuas amp;nbsp;pctecrinos abfti nete(uos)a carnaubâ (concupijcetitifs) defyderijs, quæ militant aduerfos animam,conucrfatiOnem ucftraoi inter gentes habentes(fco«e/îlt;fw)bo« nam:ut in eo quôd detradant oo^ biSi ta n quam (maleÃuSyAut fitcinoropiÿ inalefadoribus,ex bonis operibos
-----
PETRIâ ij
6os(*)îimlt;ntfs)confyderantcs,glo-tïficcnt Deum in dieuifîtationis»
r» 1 nbsp;nbsp;nbsp;« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« uciadminiftnF
7 aubiccti igitnr cftotc omni nu tionis.id cdT manae naturae propter Deum,fiue gratiim fuan* tegi,(UH^«4m)quafi præcellenti, fi* Jâquot;â â»JS! ue(prlt;cj»lt;jilgt;«î)ducibustanquam ab «omifsis ad uindidam(m4/f/îcor«M, crgi magiflia MCftitium/eufaà noroforum^milefiûo *â* tutn,Uudê uerô(reile lt;gf»itiM»i)bo-norum»
* QuiaGceft uoIûtasDeijUt bc^ nefaciêtes obmutcfcere faciatis im S« â'Xâfci prudcntiS hominum ignorantiX; (tMqK4m)quafi liberi,8d non quaü (prlt;ttextKM)uelamenhabentcs mail tix libertatemyfed(He{uti)Ãcut fetui Dei.
9 Omnes honorate,fratcrnitatc Hanorimpi« diligite, Deum timete, regem ho-fiorificatc.
gt;c Seruifubditi fint in Omni ttmo Fimuiotaot
1 te dominis, non tantum bonis ÃC ®'ââ* i (bufiMniretwm pruuis amp;nbsp;tf^cris)mo dtdis.fed etiam difcolis«
â quot;nbsp;Hæc
Hilm additur tn ürxco.
fixïpto Chri fil horrat ad {iiiicnltam,amp; |gt;etllt;iucraatiâ
gt;i Hæc cfl: cnim gratia,(î propttf Dei côfdcntiâ (puffert moleÃiai){u(H' net quis tnftitias,patiensiniufter li Quæ cnim eft gratia,fi peccan tes amp;nbsp;(colaphis Cifjitfiini) colaphisati fufFcrtiscâSed fi benefadentes pa« ticnter fuftinetis, haec eft gratiaa^ pud Deum.
il efi canfani ÿermilii deo, lion lîbi uindi Aam fumplît.
«t In hoc cnim uocati cftisjcjuia éi. Chriftus palTus eft pro nobis, uobis rclinquens exemplum,ut f«' quamint ueftigia eius, »4 Qui peccatum non fccit,nec inuentus eft dolus in ore eius:Q.u* cum(prohris tneeÃ(retur,nort re^eÃitpro' Br4)malcdiceretur,non remaledice bat:cum pateretur,non commina' baturtTradebat au tern iudicanti le iniuftè.
Quia(Qîf')p^ccatanoftraipl^ pertulitin corpore fuofuper lignû; ut pecc2tis(defi(nHi, uelut extin^i') mortui,iuftitiæ uiuamus:(c«i«s Â«Â«Æ dem mbice) cuius liuoj e fanau eftis»
». PETRI. 97
Gratis enim ficut cues crran-tcs:fed couerfi eftis nunc ad pafto-tem,0^ (curatorem perfc^ium') epiico« pum animarum ueftrarum«.
Caput tertium.
C Imilitcr amp;(Mxor«)mulicfcs fub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
à ditæ fint uiris fuistut ôé fi qui nôcredûtucrbOjper mulierû con-werfationem fineucrbo lucrifiant.
confiderantes in timore(caÃam cmm Tciffrentu) fandam conuerfationê ueftrim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Püntetv*
MCllraïn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ornatu»
1 Quatumnonfitextïinfecus ca «»â 'quot;«no'» , Ãï in cnfpatii puiaturajaut circundatio aurigt;aut ta capiUorS, indumêti ueftimentorum cultus : ^10quot;^ââ'â* fed qui abfconditus eft homo cordis, in incorruptibilitate quieti ÃC modeftifpiritus,qui eftinconlpc-' rupteu, ut ftu D ei lo cuples. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;qùleîX
à Sic enim aliquando 8C fandæ muUeres, fperantes in Deo, orna-
i bantfe,fubied3eproprqs uiris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â°âââ
1 4 SicuiSaraobediebat Abrahac,
dominum cum uocansîcuius filia bcncfacicntcs,amp; non pertim^ fccntcs ullam pcrturbanoneffl(f' ^aeÃisÃlia,dum henefacitiSfamp;tton remini ullo pauore.)
Officiutn^mi Virifimiliter cohahitantesfce^ dum fcicntiam (uelut infr.mfi) infirmiori uafculo muliebri impat'
pniH^mbiiit tâcntcs honorem, tanquam cohæ'
uiris, cohere drs. Sid tmé daiior kripiu tjuideiur, iiKii£tviuKty ut ad fcein.ptr tinea t. tlil(,in fide. Ex Graeco fu It cxpreDuni in fine.
redibus gratia: uita:ut nö(intftrK»i' fantur) impediantur orationes ue* । ftra.
6 In fumm3 3utem,omnes unsat mcs,compatientes, fratcrnitatis matores,mifcricordes,d^ti/«)Kf^^® »n«c^bKffiit«i)modeftt,non redden res malum pro malo,nec malcdi' dum pro malcdido : fed econtra' rio bcnedicentcs;quia inhocuoca ti cftiSjUt bcncdidionem haredita tisporsideatis.(fcientes,uos inhocuoa tose/p,ut beneJiéiionem h^ereditate pojii-deiitis.)
7 Qpi enim quit uitam diligcre,
». PÃTRf;
fe dies U ld ere bonos,cocreeat lin-guamfuâ amalo,amp; Iabia(p«i)eius, neloquanturdolum.
# Dech'nei à malo,amp; faciat bo-numu'nquirat pacem,ó^ perfcqua* tuream»
9 Quia ocult Domfnf fuper fu« ftoSjfid aures eius in prcccs eorüm* iiultus autem Domini fuper facien testnaia»
»C Et quis cft,qui uobis noceat, fiborti æmulatoresfueritiscâ
»« Sed amp;nbsp;fi quid patimini propter iuftitiam,beati.
«X Timorem autem eorum nc tigt; mucritis,neqi conturbeminiiDo^ tninum autem Chriftum fandifica tcincordibusucftris.
IJ Paratifempcradfatisfadion?, Omni pofcêti uos rationem de ea, ë»â** quæ in uobis eft fpe, cS modeftia éi timoré, confeientiam habentes , _ nbsp;nbsp;nbsp;,
Donatn:utinco,quod detranutde ditut tiquant Vobis,confundantur, qui inceÃunt)
10» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
calumniantur ueftram bonam ill Cbhfto conucffanoncm.
*4 Melius enfin benefacfentes, fi uolutas Def uelft,patf,quam ma' lefacf entes»
Varia eft Ie» «ftio bun s Io» ci, amp;nbsp;uarii fentétia. Mor tuns eft cor» pore, anima nero fupcrÃec ilelcenuir ad inferos, ledar gute olim ino bedientes uer bo Dei.
If Qufa ÃfChifftâfemel prop« catfs noftrfs mortuâ eft,fuftus pro fnfuftfSjUt nos (adduceret) offend Deo, mortfficatus qufdcm carne, ufufficatusautem fpfrftu.
Refpondens, Cmitc.id cft , utpereütcdi» luuio paucifs, feruati funt homines in ar catica nüc fer uanturfoli, qui fide a pec caiispurgan» sur,quod bap tifmo repte» (coiatur cccl{ liar.
16 In quo amp;hfs,quffn carccrec' rantjfpfrftfbus uenfens prgdfcaufU qui fneredulf fuerant alfquando, quado (expeSiaretur lon^animiM Dfi) expedabâtDef patfentfam fn dfe* bus Noe, cum(lt;rppdrlt;ifcitt«r)fabrfca' returarca.
17 In qua paucae, fd cft,odo anf-mæ faluæfadæ funt peraquam.
13 Quod amp;nbsp;nos nunc fimflfs for» inæfaluos facit baptffma,non car-nfs depofitfofordfum,fed cófcfen» tfæ bonæ fnterrogatfo in Deum, per refurredfonem i e s v Chrfftf.
Quf
D. PETRI.
101
19 Qui eft in dextera Dei, profe-dusincoelum,fubie(ftisfibi angc^ lis,6Cpoteftatibus,amp; uirtutibus.
Aliqiii codtgt; CCS habeiit, dégluties moc IC.UjUt UUK xtetii£ hxrc des etficae-mur.
Exéplo Chri ill animat ad perfeucrantii in rcltgtonc Chriliuna.
Caput quartum.
CHrifto igitur pafto pro nogt; bis in carne,amp; uos eadem co gicationearmatnini.
i Quiaquipaftuseftincarne,de fijtà pcccatis:utnô iam defyderijs hominutn,fed uolütateDei quod fdiquum eft in carne, uiuat temporis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Sat enim eft nobis , quod ante aÃo tem pore pattaue» ninus noluu» taten), amp;c»
) Sufficit enim præteritum tempus ad uoluntatem gentium con-fummandamhis,qui ambulauerSt inluxurtjs, defyderqs, uinolentijs, comeflationibus, potationibus, ÃC (nefarijs) illicitis idolorum cultibus. 4 In quo admirantur(c[Hod abfurdu tisui(letur)nonconcurrentibus uo-bis in eandem(lHXHS refiilîonem)ii}xiJ rix confufionem, blalphcmantes; quireddentrationem ei,qui para-
Ebr.iudicattl tuseli.
G J
»e* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
tus eft ludi'care utuos à ^mortuos. ribStur iufto f Propter hoc enim mortuis c-ÃiqJdi'euin uangelfeatumeft.âutïudicent quP geiiumeftom dcm fccundum homines (ifi) cargt; («æuà ne,uiuant aut fecundü Deum fpïri lu.Omnium autem finis (imwnfO appropinquabit.
6 Eftote it2que(Ãbrij (f uigihtntes) prudentes,uigilatc in orations bus: Ante omniaautem mutuaffl
Ptunlitcr nurmutaiiO'* nibuc. OfFiciuin om nium eft.tan-fum iuuarc ï' lïos,qu;intuni poteii.donâ, mutuum ud' ffliniftr. Subintcllige. loquatur.utC' loçuù Ud, amp;C.
tn uobis metipfis charitatcm(f ofi* uchementem) continuam ha* bentesiquia chariras operit multi' tudinem peccatorû: hofpitales ifl' uicem,fine murmuratione.
7 Vnufquifi]p,ficuraccepit gratia inalterutrum illam adminiftrates, tiformis gratiæ Dei.
8 Si quis Ioquitur,quafi fcrmO' nes Dei;Si quis miniftrat, tanqua ex uirtute,quâ adminiftrat ut in omnibus(glori/i'eetur)bonorin ceiuf Deus per lefum Chriftum:
D. PETRI. lot wicfl:glonaamp; imperium in fccula feculorum.Amen.
9 Charifsimi nolitc peregnnari in feruore,qui ad tentationcm uobis fit,quafi noui aliquid uobis contin gat:fed communicates Chrifti paG fionibus gaudete, ut ôi. in reuela^ tione gloriae eius,gaudeatis exultantes.
Non abfurdS uideatur, ucl non (tiibemi ni litre uoua, duin per ignï cxploramint.
A nomtn« affliâioitù translato.quf dicniir trilfUfif,
ru 'S' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to nomine
'-nrilti,beati eritistquonia gloria, gt;n Chtifto-Ipiritâ Dei fupcr uos requiefeet. obnamn '
â luxtaiplosquidemblafphema tutjiuxtauos uero glorificatur.
â¢i Nemo autem ueftrum patiatur («t)quafihomicida,aut fur,autma Ficinorofu*.
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autcur;ouu
icncusjaut auenoium appctitorui vien.ru»oK-autem ut Chriftianus, non erubc^ dirc«âSlgt; fcatjglorificet autemDeum(^iKperte «â«⢠'â«)in ifto nomine.
â} Quoniam tempus eft,ut incû iâcrcdi.n» piat iudicium à domo Dei. snuiotes afw
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eueres pat*e
â¢4 Siautem ptim3anobis,quis tx funu finis eo£Uingt;qui non creduntDei
104 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
Euangd/ocâ
If Et fi iuftus uix(/à liii(S effidtur)(3Ãgt; uabitutjimpi'â etpeccator ubi(fo»«' piirffcit?)parebuntî'
Caufa Mci. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hi qui patiunturfecun-
tns. Dei u8x duHi uolutitatem Dei,fîddi crcato fine Del nu, H commcnuent animas fuas in be-Pâânefadis.
uel pofTelTori, aut
Caput quintum.
depocnno. ç,r Eniotcsctgo gin uobisfunt, Pretbrreroj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, f ° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n. nbsp;nbsp;nbsp;n.-.
eôpri'tbyter, obiecfo, confenior,a teins riærSdr' CHtifti paisionum, qui Si eius que Or»2h.cPe ,'n futuro reudanda eft.eloriæffo»' lt;ru$etict^pcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
]fgt;rs) communicator, pafcite qui m qiiod antea uobis cft, grcgcm Dei prouiden^ tbr.pcrpara nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ta. tes,non coacte,led ipontaneezne-Soquot;Tge?â que turpis lucrigratia,fed uolunta^ ta, exempla- ne.'neque ut dominantes cleriSjfe« Officiû pref' forma fà di gregis (ex animo.) bfttnamp;epi Etcum apparueritprincepspa ftorum, percipietis immarcefsibilé
toopi.
gloriaccoronam.
Officium ado j Similiter adolefcentes fubditi cftotc
D. PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïcf
pftotc fenioribus.
4 Omnes autem fibtjnui'cê fub^ ijciamini.humilitatem^ce« clauo infi' rffinete)inGnuate: quia Deus fu perbis refiftit, humilibus autê dat gtatiam»
f Humiliamtni igitur fub poten^ *inianuDei,utuosexaltetin temgt; poreuifitationts:omnê folltcitudi-
nemueftram proqcientes ineum, quoniamipfieft cura deuobis.
Diabolo ,qwi cóiuolt;'et pet fccudones in Chndunos, repugn idutn cft.non ccdfti dum.
Socij ifBiAio num funt om nes in mundo PU.
cafdcmafRt.«
6 Sobri] eftote,(amp;)ujgilate:quia aduerfarius uefter diabolus tancp leo rugiens(oblt;tmbHlat)circuit, quae-tens quemC£jfglMtilt;tt)deuorct.
7 Cui refiftite (jolidi ÆÃ®^^f) fortes in fidc,fciêtcs eandcm pafsioncm,ei, quaeinmundo eftjueftraefraternü tatiHeri.
âiones iicrtr« fnicrnitati^cô fummari.
Deus niuatfa os athlâ¬tas,âC datfelkèexi* tum.
8 Deus autem omnis gratiæ,qui uocauit nosinxternamfuam g,o-riaminChrifto i ES v^Cparumper affli-ftos, inÃawret, fwlciatfroboret Ãabiliat') modicû paflos ipfe perficiet, con-
VERBA
firmabit,folidabitq3.
9 IpCiglorùamp;impetiumjitifeco
la feculorum, Amen.
pjBcit rctip^ 10 Per Syluanum fidelem fratrctn IC teOificani, uobis, ut arbitrer, breuiter ferfpfi, obfecrans ói. conteftans hanc elle indKJtur, ueram gratiam Dei,in qua ftatis.
n Salutat uos ecclefia quaeeftïn Veftracon Babylone collelt;fia,amp; Marcus fill* fors dcAioni* *
ccckfia.quidi IMCUS»
bemKc'ïdù! Salutateinuicêin ofculoCcbiTP
Cabylan.Ko Ut/i) fando.
maeft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h
Gratia (ptfx)uobis omnibus» pro,Chriftiv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifto IE s V. Amen.
EpiÃola 'PctriÃ^po^oli) Jccunda^
Caput primum.
3jlmon Petrus feruus ö^agt; ^-I poftolus lESV Chrifti)
6? pretiof4m,aut pirem) nobif' cum fortiti lunt fidem, ia iuftitia quot;nbsp;Dei
D. PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toy
Dei'noÃri etfaluatons lefu Chrifti.
t Gratia uobis S)C pax(multipliceiur i«lt;tg«irione)adimpleatur in cognitio ne Dei, öc (Chrifti) lES v Domini noftri.
a. Aliquiutad mirandi parti culaui ponüt pro MihiPerrua ufiirpa e uutc
J Quomodoâomnia nobis diui-næuirtutisfuæ.queaduitametpie
âT * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ca.iur,lu c{{,
«tcmdonata lunt per cognitione quum.partic« eius,qui uocauit nos(propria)glo-liaamp;UirtUte. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus compte-
p. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r hcndcre pro*
4 Per quæ maxima SC predofa no polttioné, pet ^5ispromilla donauitiut per hxc ef fem Chnfti fidamini diuinac confortes naturç, fugientes eins quae in mundo eft, inChnfto no ,r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bis omnia do
concupiicentiac corruptionem. »a» funt.qm i Vosautemeuramomnem fub âJ?;â,ho7mo inferenies,miniftrateinfide ueftra
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diu{iuuirtM$
uittutemdn uirtute aSt kientiam, omniaqiijf ad in feientia autem abftincntiam,in ntTrpeAinr* abftinentia autem paticntiâ,inpa-tientia aQt pietatê,in pietate aut qui uocauit
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos per clo*
morem turn amp;nbsp;uirtii
â¢Â«ni.perqujtptstriofi amp;nbsp;mox promilti donata funt.ut pet eadiuin« tonfottet naiutx etfictamini.fugicntes corruptionem quse in munJo Plt;r concuptUeatuiOiSc in hoc ipCum oioiu Audio iuiptu(kgt;,t*Au)ù
«i»ws,S(c,
teg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
morem fratcmitatis,in amorc autê fra ter ni ta tis (dileéiionem) çh aritatê.
HxcenimCi^uohis adÃntamp;exube rent,non otioÃs necin irritum autfru/bi k tarantes effiaunt)uobircQ adfint Si fuperentjHon uacuos uosjoecfinc frudu uos conftituent in domini noftri IE s V Chnfti cognttione.
Repugoan». (^yj- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) ptæftO
font hæCjCæcus eft,ÃC manu («w'« tentans,aut palpans,oblitus')tcnt3S, obli uionemaccipiens purgationis terumfuorum dehdorum.
Ptopofifw. g Quapropterfratres(potiw;opfr4tfi date,utÃrmam aut ratam)magis fatagi' te,utcertam ucftram uocationem amp;nbsp;eledionem faciatis.
Hæc cnim fa ci en tes non nt un^uam)peccabitis aliquando. finit. ,o Sicenim abundâtermfniftra/ btturuobis introïtus in æternflrc-gnum Domini SCfaluatoris noftri lESvChrifti.
Propter quod UOS incipiâfcm-per
D. PETRI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;10,
__ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J 1 . rt, .1 bit:qu« leÃi, pcrcommonere dehisyöC QUlUCm rem beneuo» fcicntesà : côfirmatos uos i'aprac-fenti uen'tate.
in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folet fier),lié
« lultum autcm arbitror,quan- qux «Joccrn. diufuminhoc tabernaculo(fxcit4-if «ospfT commonitionemxum /ciam breue f«tKrHm)fufcitare uos in commoni-tione,certus quod uelox eft dcpo-fitio tabernaculi tnei, fecundu Qd
Dominus nofter i ES v S Chriftâ fignificauitmihi. â
âj Daboautemoperam,(HtJfwpfr Ms posais poà exitum meum,horum men^ MnanÃcere) frequenter habere üospoftobitum meum,ut horum (omnium)memoriam faciatis.
â¢4- Non enim indodas fabulas fe Ccrtirsimie#
cuti,notam fecimus uobisDomv
ninoftri lESvChriftiuirtutem QC botauChri-ptæfcientiam : fed fpeculatores fa- Ane com-diillius magnitudinis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sâp«
v Accitxêsenimà Deo patreho f-i«ntiam. at« o; 1 nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J I r 1 qHipottus.aJ
notemodgloriamuocedelapla ad uentn magni* cum huiufcemodi à magnifica gio iXV?
(ia
lîô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;veria
⢠Hjc eft fi'lius meus dilcâüS» fonarqui mi- quo mihi compîacui.
dcIcAor. tô EthancuocemnosaudiuiwUJ decÅloallatam,cùm eflemuscungt; «pfo in monte fando.
*7 Et'habemusfirmiorempfopb^ ticum fcrmonem:cuibenefacitisat (^oriui-ioa» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ⢠i
tcndentcs(feKi«cernrf ap^arenti moD' fcuro^quaCi lucernæ lucenti in loc® caliginofo:donec dies (illucefat)^^^ cefeat, S)(. lucifer oriatur in cordP
busueftris.
frient«, non (îtpriuatje.in terprciatiO' nu.Aiiqui le gune
tdrii 3ggrefgt; Conif,
»8 Hoc primû intelligentesjquoa omnis prophetia fcripiuræ proptU interpretatione non fit,
19 Nonenim uoluntate humanî alla ta eft(olim)a!iquâdo prophetia» fed fpiritu fando (a /piritu /à nà o ntplh iut impulÃ)in(pinti,lociiti funtfan^ ôi Dei homines.
Capu*
D. FE TM.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*»*
Caput fecundum.
FVcrunt ucro amp;nbsp;pfeudoprophe tacin populo, ficutamp;tnuobis ffunt magtftri mendaces.
'*⢠Quiintroducêtfedasperditio-cum qui emit eos,dominum «'egant, fupcrducêtes fibi celerem pttditionem.
5 Et multi fequenturcorum(exi-ftttvel perditiones) luxurias,per quos ueritatis blafphcmabiturlS^ in äuaritia fidis uerbis de uobisne^ gotiabuntur.
ât- Quibus iudidum iam olim no (t4r(ijt)ccffat,Slt; perditio eorü non ^otmitat.
Si enim Deus angelis pcccanti bos non pepercit,fed(atf«is cali^i-âââOâ^dentibus inferni detrados in ïanarum,tradidit in indicium fer^ Oatos : ÃC originali mundo non pe percitjfed odauü Noe iuftitiae præ foncm cuftodiuitjdiluuium mundo impioruminducens.
PwMonrt à falTos docio* res in ecclcla orituros, coC. que defcribil; ut eaiteti pof-tint.
Chm inda cent hzrefc« peiniciofis, etUmabnegx tes Domnin, qui eos mer* cams cft.ac-* cerfentet libe 4plis,amp;cgt;
Vosciupon» buntur.id eft quxftum fa-* cientfeducea do UOSt
(nduAtSe pro bat cQe puuii dos.
prifeo, uetiii tiquo.
Et
lit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verba
6 Et dultates Sodomorum »jorrÃlt;f)Gomorreorum in cincreffl rédigés,euerfione damnauit,exégt; plum corum qu/impïeadurifunt, ÃfaeienSjUel edens' ponens t ôé luftoni Lot oppreHum à nefandorû luxu-riofa conuerfà tione eripuit, 7 Afpedu cnim ôi. auditu luftus habitans(inter illos,quotidie anima ixÃ^ inilt;inis(illorü) operibus) apud cos,qui de dicin di'em animam iuftam itd' quis opehbus cruciabat.
CoHciufio. g fqouit(Dowi««f) Deuspios^le tentatione enperc,iniquos uero fn diem l'udkq rcferuare cruciandos«â (maximè)tnagis autem eos, qui poft ftqucnV/quot;'quot;â carncm in concupifcentia immun dominnio- djciæ ambulant, dominationescB
g.ftratum. contctTinunt.
gtohamp;ml- 9 Audaces(fgt;rlt;!efraSli,uelcerebroÃamp; tos^non w- intra£iabiles)ribi placentes,fcdasno inunt, id tii rnetuunt ( introducere) blafphe'
mantes.
borVnoB fé° 10 Vbî angcli fortitydine Si ui'rtu te
b. pETkr.
Sccumfintmaiores,nó portant ad
ho r / f
«erium leapudUominum execra- w«nmanen»
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nis-apud Do
â Hiuerôuelutirrationabilia pc
minum. uel^
Domino, qu4
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . dam Lati.nï
'otaCiMturd genita in capturant ft exitiu) habem.
ââatoralitcr in captionem ÃC perni-
non intelligunt makdicen-his quae ignorant,blasphémantes,in corrüptione fua pe ^biint,pcrcipientes mercedem in-â¢uftitix : uoluptatem exiftimantes ^âliKrn«dfIicMj)diei delidas coinqui
nati onis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* quot;*
n Et maculae delictjs affluentes, tuâtcs.in fuie in Cónuiuijs fuis luxuriantes uo a buTiTÃbifcn* bifcum,oculos habentes plcnos a-âultctrj,ÃC inaccefsibilis deliëliîpcl licientes animas inftabiles,cor exer ââ ââp«««« . auciniuitan* citatum(in)auaritia habentes,(.exe- t»,.
tTitklfs) malèdidionis filtj, derelin- i.ceJ m^eri, ciüentes redam uiam errauerunt, fecüti utath Balaam exBofor, qui co«.quiipte i~. , nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ri cando cohU
mercedemiqùitatis amauit,()ed re- bcrinonpoC« tUrgMtwî ÆÂ»lt;it de fwd ini^uiMte^correptio
1*4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA â¢-
PfCTJtÃnOjin* terptcics ucre ri« reibmen«-tiïubindc po tl5f
Mtine^h'nus murus uoce Humana locu liisinhibirt u^faniiin pro phcrar. feruata cll: in jefetnjm, Grz. iadJüt* FaQuofa ua« mtaris (ucr* ba)tibi fonuc rinrjnefcant per coneupb icennas car«* ntsJaicHiijs. Alqfuperbia, pro fupcrba. uereuel urcv* qiie,aut itix aufugerunf. aiias conuer* fantiir*
Mancip inis gt;nbsp;atitin fcriiitu tem tradirus.
PoOrema priora pri-tnis, lUefirce , kruiorcs eua I dunt/}; aiiira ।
ncm uei à habuft fuæ uaefaniaf^
IJ SubfugalemutQ animalfnliO' ' minis uoce Ioquens,prohibuifpr^ phetæ inGpientiam.
Hlfunt fontes Gneaqua,amp;^n« bulæCdâ profe//lt;i) turbinibus cxagita-tæ:quibus caligo tcnebrarum re* feruatur.
tf Superba enfm uanftatis loquen tes pclliciût in defyderqs earnfsiu' xuriæ,eos qui paululum effogiûti qui fn erroreconuerfati Iibcrtatcni fill's promfttêtes_cum fpfi fêruf fin* corruptfonfs.
IÃ A' quo enfm qufs fuperatus eftjhufusfiCferuus eft.
17 Sf enfm refugfentes cofnquf natfones mundfCper a^niiionem^tn eognftfone Dominf faluatoris IE s V Chrfftfjhfs rurfus fmpifcatf fu perantur, fadfa funt efs pofterfora deterfora prforfbus.
18 Melius cnim erat fill's non(ro ^nouiÃe^ jnà m nbi cognouerunt conutrü)
cogno*
D. PETRT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»«Æ
tognofcereuiâ iurtitiae,quà m poll agnitioncm retrorfum conuertt ab eo,quod iliis traditum eftfando mandato.
Verom leet dit 1111«. qiiod uero prouu bio (diciti* lct.gt;
19 Contigit enim cis illud ucripro uerbij:Canis reuerfus ad fuum uo-tni[u:amp;Sfus lota in uolutabro luti.
Caput tertium.
HAnc ecce uobis charifsimi, fe cundatn fcribo cptftolam.
Hine iimucl nunc dikAt flec.ltgit
pro 4'X«» 1I11à CODl' munitione, id eft comniont do cxtimulo, amp;c.aliqgt;ii Ie guni cognitu* lie.
» In quibus ueftram cxcito in co tnonitione fynceratn mcntcmtut memorcs fitis('«frtor«i« prlt;tdi£ltt minlt;lati noÃri,i^ni apoÃoli fumus Domi»i)eorutn,quæpræ dixiuerbo rum,à fandis prophetiSiSCapofto^ lorum ucftrorum praeccptorû Dogt; mini de faluatoris.
A lind grnut impixUoAri iix.quod DC gat hnê iitua ui. Chnfti ad ucnium, rcfirt rcA'Onem, indiLium. Ad diiBcda in dt cepiiOBC.
à Hocprimumfcicntes,quod ue nient in nouifsimis diebus iliufo-rcs,iuxta proprias concupiicentias ambulantes,dicentes:Vbi elb pro-tnifsio/aut)aduentus eiusf
VERBÃ
4 Ex quo enim patres dormit^ runtjOmnj'a fie pcrleucrantabini' tio(cTMtio«« uel conJitionis) creaturï-s Latet enim eos hoc uolentes, quod cczit(fnerint iam olim)eräc priâ» amp;nbsp;terra (fx)de aqua,0(^ peraquaffl confiftensDei uerbo;per quaeiH« tune mundusaqua inundatuspt^
6 CÅli autcm,quî nune fünf,6^ «w- terra, codem uerbo repofiti funt, ahcüurum)K îgnîrcferuatî in diem iudictj,et p« ditiönisimpiorum hominum.
% Vnum uero hoc no lateat uos chariisimi:quia unâ dies apudDo^ minumÃcut mille annijà millcan niÃeutdies unus.
« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® Non tardât Dorninâpromilîio
promifji, id nemfuam.Ãcutquidam cxiftimâfî lt;ft quipromi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eà erga nos) patienta
agit propter nos,nolês aliquos pC' rire,fed omnes ad pÅnitentiâ (r®)* celt;iere,uelfe recipere)reiiertt.
fgt; Adueniet autem dies Domini
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fient
Cl ç li
«( II il t
t
/!
»I
n il
I.
t
( i
D» PETRI. »17
jfîcut for,in quo cceli(procel!ce ritu, uel in noAe, la m fonitu)magno impetu trâfienr, dementa uer6(lt;eÃu4ntia)calore fol uentur;terra autem flC quæ in ipia funt opera,exurenjur.
gt;c Cum igiturhæc omnia diffol^ uenda fint,quales oportet uos effe
gt;n Tandis conuerfationib us ÃC piegt; tatibus, expédiantes SdCtfcce/eranteO properantcs adueptum diei ( Dei) Ãotninüper quem cozli^iMon^^ar* «ientes foluentur, ÃC elementaâ(lt;fgt; Ãxiiitii lilt;iiiefcunt)ignis ardore tabe* fcent.
â Nouos uero coelos amp;nbsp;nouam ^f^rim(iuxttt^O)ni/]um)fecundü pro â¢âiiflaipfius expediamus:in quibus â¢uftitia habitat.
â¢* Propter quod,charifsimi»hæç dite openm, fâfpcdantes fatagitc immaculati et ââ f* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fil «O lliM|IIV
yNfontdmindtijKfl incuJpati) inuiolati ei â¢nueniriin pace,ôd Domini noftri â¢oganimitatê ialutem arbitramini.
Sicut fit chaiifsimus frater no
H s
lit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBA
fter Pauîus,fecundG datam Cibi fs' pi'entiam fcnpfit uobisrficutamp;in nibu« ferr ex omnibus epiftoh'sloquêsincis de |iiA; Ifxfuutus his.
* 4 In quibus (unt quædamdïffî-cilis inteUedutqux indodi amp;nbsp;in-(iabiles(Jetor^ufm)deprauant,ücvt Si cxteras fcripturas,ad fuam ipfo^ rum perdinonem.
tf Vos ighw(dtleSii, ^uumCprtemofti' tihec)lcutisctuete) frarrcs præfdêtfs cu{iodite(neftmul cum al'tjs r.eftriornin uhduéii errore)nemfipientium errO' re tradudl» excidatis à propria fif mitate,
⢠6 Crefcite uero in gratia SicO' gnitione Domini noüriôCialuato f risjESvChrifii.
* 7 Jpft gloria Si. nunc, SC in diem I æiernitaus.Amen.
SER' !
bermones BEATI PETKI
adClementem amp;nbsp;ccdcfiam Roma nam,quum epikopatum Ro* manum fuccefloritra-dcret.
R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xi/litWdMÃdfJ Petri Jofîrinà pcr^
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tincre bead Clementis epifloUm
Is nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;continet fermonet
ad ipfum Clementem Fetn difci fâ*lumcrfucce/Jà rem,quum ei traderet epifico Plt;wunHs,Gr ad totam ecclefiam Ronjitnam. OS'« ordtnenj ecclefîajîicu defcribit,diffèritqf *^^lucceÃione,hiereditate,cr patrimonia Pamp;' cUuiutn ratione:cr nauiculam Petri ^'âipbicé depingit. De lt;/u fx« rebits hodie UO' difputatur inter Chrijlianos Eam Litini fi'^ltR.ttfînusprrfbyter A(]uileienfts,non migt;â «iiBi portio dodorum ecciefiæ, ut Gennadiuf â¢ii^itit. Veruin tjuia ratio tcmporum non'' nihildiÃidet ab irenæo et Eu[eb o,ponam u^-r lgt;lt;( ipftus R.uÃni,(]uibus coiutus e)t nodum ex plifdre. Ept/iolaiu fanèinijua idem Clement ai lacûbum i^atrem Domini i'fribcns.de obitu
nunciaiis Petri,çr (juôd fereHtjuerit fuccejj^o-' rem cathedra e:^ doâriiia'fujr,in cjuaetiam de oinniordine eccle/iajtico e5tiiietur,iJco nune
aliv, nGciat«
VERBA
huic optfi non priemift:quia cr tempoff fâfââ fltrior eftfCr olim i mt interpretataiit^ Æ(lt;. Sed quod in ea nonnuUts fortaffi uiaelâit'*'^ incofe^uens,/} hfc explanetur,non puto dumuideri. Qttiditmenim requirunff^uonio^ do cumâ,Linui tt Cletut in urbe Romi ante C'( mentem httnc fuerint tpifcopi,ipfe CletneiniKl Jttcobum fcribês ftbi dicat à Petro doceniif^' thedram triditam.Cuiutrei banc accepiimif^l, fe rittionem,quôd Linuf er Cletmfuerunt ?â¢*' dem ante dementem epifcopi inurbeP-oâ«^â fedfuperftitePetro,uidelicet utidi epipop^' tutcuramgererent,ipfeuero apofiolatus fleretofficium-Sicutinuenituretiamapiii^^ faream fecifJè.'Vbi cum ipfeeffet prafenfâ^ fhlt;eum tarnen à fe ordinatum habebat epijco' pum.Et hoe modoutruntj- uerum uidebit'fâ'^ Cfidi ante dementem numerenturepiffopâââ^^ dement tarnen poft obitum Petri,doctni^jr peperitfedem-Htec iHe. Apparet autemi:^ epiftolam loco pruefationis pofttamfr'r
ft in opere de ailis Petri
PIVI CLEMENTIS AD IA-cobum fratrem Domini epiftola prima,Rufino Torano Aqui-kienfi interprété«
Lemens Jäcobo fr4tri Domini çr (pifeopo epifcoporü regen' ti Hebrteorum fantam ecclequot; pim in Hierofolymis:fed et ont nibus eccl(fus,qu£ubique Dei f^'ouidentitt fundatie funt,cum presbyteris,zy
^wonibtifjcr ceteris omnibus fratribus,pax fiffemper, Notum tibi ftcio doinine^quia Si^ Petrus,qui uere fidei merito cr intégré preiicitianis obtentu fundamentum ejje ecclc' fifdefinitus efl. Quade caufa etiam Domini Oft diuino cognominatus eji Petrus,qui fuit pfimitie eleflionis Domini,apoflotorum pri^ ntu,cui et primo Deus pater Ãlium reuelauit: Wetchriflus copetenter beatitudinem fo«Ui eSâ uocatus eft,et eleiüusconuiua Domi
Tribuit tKo rofolftnitano cptfccpo pri» matuni^ut ctti ciput $,cdn4;i hj Niccnt
DuconiSC discours in* d ffercnicrd** cuntur^prius Urnen reâtus diçitiir«
Vt Petrus fundamétuni eccleli^ dica tur,altbiexpo fui.Nani ChrA dus propne fiiinUiuccuni cd unicum,rc de Paulo.
Vera amp;nbsp;de* bita Ulu Plt;' cru
ni,cr comej nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bonus crproba
tiÃimus difcipulus:qui occidentem obfcuriorë MHndi plagam uelut omnium potentior inlumi »âte preceptus eÃ:quiq- intégré potuit impk' fipteceptum.Sed quoufque fermonem protra ^tfoÿensindi(4re,quod triÃeeÃ,quod qui'
Romani e« cleliain aedtti calFe odcndl tut ia UÃ4»
Fait otert^ h cobus apo-Ãolus mor tiius anrcPe tri mariyrium Ad euni tame frnnonrtnuer tittanqtfupcr flitçm mier ris, co quod Pel rus maniâa turarilliiranf miriere aifra.
Neroiic uiJe litfct Rom.im peratore flagl tiolïG.
Ordinal Pc Irus tpifcopB fiicccITorem lt;nbsp;loin.ii.Sc
Tfrocindint bom cpifcO' pi,d^ uirtuicx
tt» CLEMENTIS EPIST.
lt;/em necelJè eft,Hat tarde proferref Hic deiit^ ipfe Pttruf,c]ui pro immenfa iharitate,guitM frgd omnes hommes gerebat, palam cum üntni fiducia aduerfante etiam tyranno totius muit'' di,bonum prlt;edieare non (teftitit,cr regem eiU nium feculorum per orbem terra,ey u/lt;]ue uJ ipftus Romana huitMurbis notitiam,ut etui» ipfa faluareturftnuexit: Hic tnsjuam propid^ tt patiendo prafentem uitam ftniuit.
In ipfts autem diebns,lt;juibus uitaftntmfftf imminere prafenfitftn conuentu fratrum pofi' tus,adprehenfa manu mea repente eofurgch in auribui totius tcclefta hac protuHt uerha: Audite me fratres çy conferuimei,^uoniamll cut edoâus [um ab eo,cjui miÃt me domino magiftro iefu Chrifto, dies mortft meet inÃuti dementem hunc epifcopum uobis ordino,oui foli mea pradicationis et dodrina cathedrutit credo, Ãiui mihi ab initio ufejue ad finenK»' mes in omnibus fuitf^yquot; per hoc ueritatem tO' ttus mea pradicationis agnouit. QJiâ â¢quot; bus tentationibus meis jocius extitit,ftd(tilââ^ perfeueräs. C^uem ex pratcritis expertuifwquot;» Deum colentë,et homines dtligentemtOuftuni) difeendi ftudijs deditum, fobrium, bi nignuingt; iuftum,patientrm,fcientem ferre nonnuhorunf ttiam ex hii^qui in uerbo pei inÃruiintutt»^'
AD D. îACOBVM? iigt;
IttrtM.Propter quojipfi trado à Domino mi' hiiiitim pote/iatem ligjndi er fotuendi:ut de otnnibiM quibufcun^ decreuerit in terris,hoc dtcretum fit et in eoelis-Ligabit enim,(}uod O' partetligariicT foluet,quod expedit folui:tan gui ad liguidum eccleft^ regulam noue-ttMpfHm ergo audite, feientes, ijuia ijuicun^ wntrijUuerit doâorë ueritatM,peccat in Chri patrem omniuexacerbat Deumipro.^ pter quod et uita carebit. Jpfum (tHfem lt;]ui prjc ^liceteriSfOportetmedici Mieem dgere,erno fetebejlicfurore commoueri. Hrc eodieen â¢Â«itgo protiden$ ad pedes eins rogabjm,excU' f'lt;ns me,et déclinant honorem cathedra fimul
CUuîum ufue amp;pOtcâÃS«
Epifcopt» imitecur mcdl coM.Cor.i.
Sineambim Clement epi* fcopacum aç^ cipu. Ãt talcs flint optimi, qui munufi â¬gt;
er potejlatem. MtUe reffondens,Pro hoc in-quitjMe me rogaueriî. Hoc enimfieri üatutum «umufugiût, tÃmihi,(y eo magis,lt;]uo excufas. Qtjid bicc futbedru eum,ciui cupit earn,er audaciter ex' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji
fttite,nonrequirit,fedornatum moribus,etin fpalt;i Jomma »lt;trf)odeierudifwm.QMÃd/ïe//êtlt;«liiM melior,
9«i mibi adiutor tarn feduluf âadftitiffet,aut ti plenc doflrin« melt; rationem cepiffetjfedcjquot; tccleÃaÃicof diffofitiones à metam plenc didi tilfet,habens alium telera, non te cogerem bo' Hum Opus fufeipere nolentera. Superfluum erquot; JO e)l,4lium (jUifrere,cHra primiti;« eoru,gui I « gentibui per me plwentwrjCr prxcipwc hu
IM
Vf CLEMENTIS EPISf,
lifiir* gû amp;c oblatio apoRobcaJio mines addu* cere Deo. Bpifcopimu HUS ditficüe amp;nbsp;pencuiox Cum, fed Deo Kocatire,de^ «redarc, perix culoh'us, Sandi quan diu funt in corpore, pro rcdelia orat: caqiieuolutas eft Ulis fcmpi terna etiam in ccelo, nec pre CIO nec preci bus compa*' randa. Cerrainen ct milirii ^dif (gt;e]ifationein ÃC agncultu.' tauocac Pau lus munus tc cIcGafticum ⢠Chrifto ac* comodar ope Vjmfuam epi fcopus libera bfa. rémunéra tori.
huiuiurbiffteprimum obtulerim Deo.SeJiy aliud intuere. Qÿia fi periculum peccatitiitiéf fufeipere refugis EccleÃ^ gubernacula, ccr' tmtflo^guiit ampliui peccai,^uipopuluindei uelut in fluätbm poÃtum nbsp;nbsp;periclitantë,cuitt
poÃis iuuare,Ãtbt£rÃtgis,tui tantummotlohii' bem confydtrationetn,0â non quod in commit necromnibnf expedit prouidens. Sed cirtiK tÃo,quöd nectÃi tà teÃufeipert omne pericU' Ium: quia nec ego pro falute omnium ab obÃ' crando ceffabo.Ãiuanto ergo citiuf mihiac' quieuerif,tanto me citiut maroris nbsp;nbsp;triÃitit
hbore releuabif.Noui etiam,hocoClemen!gt; quod tibi tiedia,et moleÃiäf,pericula etiam d opprobria ineruditi uulgi indoiilisq;. concilie^ QtjiC tu tarnen Ãio,quod fortiter er conÃan-' ter ferai,reÃgt;icies ad lUam Ãgt;em,quf tibi apit^ Deum patienti£ proâparat coronam. Sedamp;if lud te cupio,mecum iufla ratione pcrÃgt;icere, quando maxime opera tua indiget Chri/itKâ Nunc cum inimicui aduerÃem Ãgt;ofam eiiu (Ofi mouet bellum. Namin futuro tempore,quanio. iamChriÃui poÃuiiloriam triumphabitf/K^ ultra ulliui ope indigebit. Quts non etiam pat uiÃenÃis tntelligat,qucgt;d fÃud efl temporifÃ^ quo operam tuam Chriflui requiritlTota tur mente in pra-fenti tteceÃitatepritbe op^'^^ tluM
Mo O.' iacobvmZ Â«Â»Æ ^iMWCbnyiw re^umtfTotd igitur mente in pf^efinti neceÃitate prlt;ebe operam tuam,et au cilium in prelijs exhibe régi optima,remunequot; tittionts magttificof pofl uiéloriam reddituro. ^btnler ergo fitfcipe epifcopatut officium co ftoxintCt^uod ecclefîa/licaf diffiê/à tiones à me ptobibiiiter didicifti:utfalufeorum,guiper «A. r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JI Sailli liomJ -
nosconfugeruntad Deum,neguaguam uacti' num uaciui» IW'Veruin çj- breuiter te de ipliut diffienfatio' infcuia« quot;»S ordinecoMW omnibui commonere,necejja flUftl i/mco, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inftiwtio epU
Te guidem oportet irreprehen/tbiliter ui-' tcopt.nuiitt
Jr n f â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-x I â Paulina.i. T»
^lt;,et]ummotludtontti,utomnesuit,e hutui âoth.5.amp; â««pdfiôiKï abi/ciM:nefidduffirexiflat:ne ^iitocittutlitiumfiacnéue in ulla aliijua occu' pitieneprorfuiinueniaris mundialii négatif habet, ^»iiifcunçi-occafîoneperplextti.tieçi; enim iu iietmautcognitorem fecularium negotiorum Mie te ordiniere uult ChriÃtn lefuf.ne præ^ fociitm prafentibui hominum curi5,non pop fisuerbo Deiuacare,etfecundum ueritatii rc gutamfecernere bonos à malis. ffia nan^ ope-' fât,(]ttetibiminui congruere fuperius expofui nult;,exhibeant Ãbi inuicem difeentes ,id efl,lai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â
ti.'Ettenemo occupa ab his iludifs,per gua ftltitomnibusdatus.Sicutenim tibi impietatis (Tinten e{i,negteâis uerbi Dei Hudifs/oDidtu
dinet
«ir CLEMENTIS ÃPlSf.
dine î fufdpere [eculires,itlt;i unicuiq^ laicoruit peccatue/t,nifi inuicem Ãbietiamuibis,lt;jiut
Oüconioffi, tld communKuit^ Ufum pertinent,optrttmjitit
nu», liter dederint. Te uerô fecurutn ftcereex bis, 1 J qutbiti non debes uneare, omnef communitif / lt;nbsp;élaborent. Quod fî forte à femetipfis hoc laiti
non inteUigunt,per diiconos edocendi fitnf.ii ⢠tibi foliiM eeclefiie foüicitudinem derelintjiût,
^uo ipfdm,ut dignum eft, diffenfare fuffidiSt ( ç? ueritatic uerbo abundantiiu poÃii crf*' dioÃtu deferuire. Si enim mudialibui curn ÆÂ»lt; J ris occupatus, çr teipfum decipies,amp;eos ' te audiunt. Non enim poterie,ijUit ad falutii* ' pertinent,pleniut Ãngulis quibu/q; dijlingist' ' re. Et ex eo fit,ut cr tu tanquam qui no docut । rif,qult;e ad falutem hominum pertinent,puni^ nbsp;nbsp;nbsp;'
ris,cr difeipuli per ignorantiam pereant, idctr
I coergotuquidemadhocfolumuacato.uticp
ftru«âhomit portunè CT fine intermifiione doceas uerbuet n«- Dei,per quod falutecbfequipoÃint.iDiiierf
Chnfb ucrbB; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcuerëtia tua uerba fufcipià t,ut'
qui uogt; audit, feiant legatute ey præconemeljè ueritatis.El
»e audit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;guodcuiiq; Ugauerts fuper terra,effê HgatS it
caelo:cr qu,ecunq- folueris,etiam et tbi eljelt luta: Quandoquidem eSâ tu,ut dixi,que opet'^ tet,ligabis,cr qu£ expedit folues. Ad te quidt qui ptaesifiafint monita,z^hisfimdiiâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। '
b» I
AD D. ïACOBVM?
Ad prf$bgt;teroj ueroftnt ifla. Ante cmnid, W pudiciti«efludentes,adolefcentfs nupti/t lun ojficia^
calortmferuentii ietatis contugali le i' preueniant.Sednein proueHioribM tjuidë turam habere hu ufntod'. ne;^ligant. Quid in WiultHetiuincumfenucrit corpi«, concupifcen ti'i uigft. Ne forte ergo foriicationis labes OC' fajiohe accepta tantjuam ucnenum peÃimit fer {*4 in uobw,clt;tMere oquot; untruenire neceffariunt t(l:ne quod in uobw a iuUerij occultum codle-fcatinccndium.Etquod if» omnibi« peccatif iâ dulteriogruuiiMfSecundum ndng; in poenw ob 1 tinet locum:(juonüm quidem primum ilii bd-* 1 ltnt,quidberr4nt4Deo,efMm p fobricuixe^ xî I M.Propter quod uosô presbyte«âecclepdm \ ttcolite,crlt;»dorn4tf ÃjonfdmCbri/ltdd pudi faCtaSku
TnfidcUtïk
ptccJium tfta
ximum.
EccIcGa fpoo
«tiam.Sponfam autem dico omnem eccleÃami 14 ejljcongregationem credentium: cju« /iptt-dicitfuerittnHëtitat) )|gt;onfo fwOjiiigentibiM ab todonw ZJ' muneribiM bonorabitHr,et uo$ ue lut minillri Ã)onff,cr dmici Ãio/ijngenti g4M dio «l(ftitid perj-cttcmiiti. Si uero fponfu hitc
i fepertafuerit commdfuUtd pecc(ttK,ipf4qui-
â demtinquam indignu trudftur dregalibiM tbo ïK.Vos dutem pÅiiiK dabitts, p j-ortc per ue-* ftrnmnegligfiitid uel defidiam obrepferit con-Ugio f«u4 p£tt4ti,Utirco igitur unteomni«
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(obrie-
iJ» CLEMENTIS ÃPiSTâ
Reoirtitid pec y^lde tnim apud deu graue crime dudtur r «ram grande nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. r ô
multiplex. hkrtfioxMiiM fjutdemfftcictfunt
amp; ipfeuobif Clemens diligenter txponet-runtamen prima j^ecies adulter^ eÃ,uirtf r priajolummodo uxorenon eÃecontentuvhv
mK/irr«m non proprio feruaré/è uiro.Si caÃui fuerit quiÃiiam, poteà ex bunittn^^ tniÃericors fieri;per quod et ipfe liternS 4 mifericordiam conftquaiur. Sanè Ãetit rium uenenum cunâif mails pernicioÃui ip' it a amor Ãaternui,er charitof totiiu boni Ã' tenet. Et ideo diligite omnes fratrii'';^ n ciM. Ãroîjcr tum religione ac mifericerdia
te ad omnes. Orphanis exhibete uofmetÃr parentes. Viduis uiroru curant impenditt/'*'^ Omni caÃitatCiquie neceffaria funt prabent«; Juniores tamèuiduas nuptifs copulate.W ignorant artificia, exquirite hontÃiu aliqit^ Occafîones,quibus uidum necejjariû (fUterantgt; Artificibuf uerô opera prouidete. DebiHbnf tnifericordiam facite.
Connfuïum ChnÃianum
CMimiinio c(
fyiiaxù-
Scio autem htec'bmnia fafluros uos,Ãthi' hâiafem ptte cteteris ante omnia in ueÃro cor^ de defigatis.Cuitis charitatis redpiendii fib* bendie maximu erit fomentuà frequenterin' ter uofmetipfos cemunem cibum ueÃruni«t(^
AD D? lACOBVM^
«n quantum unufquifj; prlt;e^ iwletjCrebriMî panes ac fales fuos cum fuif fra tnbuffumat.Perh^c entm prlt;ecipuc charitas compiiraturfC^ caufatotiuf boni in huiufmo-' dicommunioneconftfiit.Vbiautempax cr bo nitlt;«,tfei crfalus.Propter quod communes fa' cite cibos ueflros cum hif,qui fecundum deunt ffiitres funt:quia per blt;fc temporalw ofpciat pact« cbariMtw frufiibus, gaudia sterna meredmint. Multo lt;tMtem folicitiuf efurientes refidte^zy Ãti^utibus pot WOT dlt;tte,nmJii ueÃi-' nentum.Agrotosuifitate,(y' eo$ qui in carce' rtfunt,prout poÃibile efliiuuate.Peregrinos ptis prompte in domibiM uefiris fw/cipite. Et (icomnwtjttnc pngiHutim diclt;tnt, omne bonté iprlt;ipcrfe,/iinuobiscb4riti«,flt;tcere uos do^' t cebit.Sicut econtrario eo5,qtti4 fdlttte (tlieni j funt,omneinlt;tlMfdcere,odi»mdocet.Siqitiex 1 frdtribiKnegotidbitbentjinterfeadcognitores fecutiofniiu-I feculinonittdicenturrfedapwdpresbyteros ec ââ¢ââ¢Â»â¢Cotinih, 1 clcpie quicquid iHud eÃ, dirimdtur, cr omni I modo obediitnt ftdtwtw eorum.SHper omnilt;t dU 1 tem (tudritidtrt fugite,qult;e homines occaÃone I pricfentis lucri db «ternisfepardt bonts.Ponquot; \ dcrd,menf«rds,ftdter(« pro locis quibufq; £' , quij?itndcujlodite,Depo/it(tJxdeliter reîtitui-
I
«io CLEMENTIS EPIST.
inJidomDcl fe. Qgf om/juttÃtjua [unthü cóiïdtriuJu. l'oUiciti er diligenter impltbitif^ Ãutu-' rum Dei iudicium Ãne intermiÃiontinueÃro (orde uoludtis, Qt^ii enim peccarepoterit,à I femper ante oculos fuos Dei iudicium ponud ijuod in Ãne mundi certum efl agitandu:ut ttui' dem qui in hac uitd bene egere,confequiintlif repoÃta bona,peccatoref autem,ut coÃqMii' | tur pr^paratdf er reconditas peenM. De qiti' buiitafuturisdubitareomnino nenpoffumm: Siquidem h^c omnia ita effi uentura,ueruino prophetaprædixerit.Vndeet uos,lt;juieÃü niD Rutebta, ueri prophets difcipuli,abijcite à cordibtdui' flrisante omnra difcordiM,eranimorumdià fenfiones :ex quibui omne opui malum dit:et benignitatem ac Ãrnplicitatem tota Ãgt;'iMte. Quad à fortealicuiut cor,uelli' quzri I ronfi' uor, ufZ infidelitAi^ucl aliqued malum eX bih gult;efuperiui memorauimut,latenterirrepft' rit,non erubefcat qui anima: fu£ curamgcrd, cofiteri hac huic,qui praefl^utab ipfo perutf bum Dei,er cöÃltum falubre curetunquo p»! fit fide integraler operibui bonis panas attf ni ignis effiigere, er ad perpétua uita praetni^ peruenircf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Diact'
D. lAGOBVM» ifi
TùtconesuerotccltÃittttncfUitmoculipnt tigt;i[co()i, oberritntes ZT circumluÃrantes cunt Iierecunji4,aâuitotius eccltÃt perfcrutantes iblâ^entiuf,à qutm uideint uicinum Ãeri ptttci püio,ct proximu tffc ptccato^ut référant htee ad epi[copum:ut comoneri ab eo poÃitK^tjui inpracipitium lapfurui efl,uti reuocet,crno corruat in peccatum. Negligentiores quocj},et toSfijui rariut ad audiendum uerbum Det ac' cedunt,necfolicite ad epifcopi traäatum UC' niuntdpficommoneanttCrhartentur.Si enim aÃidui/int ad audiendum,non folum uitte ^ter quki'bà niiJ^ nlt; ex falubri commonitione capient lucra,uef fHin ff/»«t triflitiit uel macro-res,qui ex priefentii uitte neceÃitatibui çr cU-dibiu temporum ueniunt,queq; malorum fer-monibut in corde fuo ueluti iacula defixa cir-cumferunt,ibijcientur omnia predicatione ue ritatis,cr uitif leternte doilrina,cr eruditio-nepurgata.Alioguin Ãmulto tempore auditii fubtrahantà uerbo Dei,ut remaneont in cul^ tu »itiorum,ftne dubio Deum dimifere,ac fen-tibufoccupati,crguidaliudnià ad igncm ta-lis hac terra praparabiturfDe hit ergo,ut di-ximm,diaconibus curaÃt.Sed^y'eos,qui fe-cuiKJum curncm iegrotant,[olicitè perquirant,
1 1
in CLEMENTIS EPlSl'.â
CatechiHx iDunus.
cr p!ebi,fi forte ignorât,in Jicent Je his,tit 0â ipfi uiÃtenteos,crc}Uie neceffaria flint, pt^' heanteiSfCum eofcientia eins,qui prteeli:lt;lii^â titmen etiamà clamfecerint,nopeccahunt.Si^ et Je piregrinisÃmiliter epifcopo fuggerJt ft' fouenJis,Gr cetera his Ãmilia,qute ad cnltutât eccleÃ^ et Jifciplinam tim pertinent, diaconü curie Ãnt.
Quicdtechizà t,hoc eÃ,gui uerbo infrui^ incipientes,hi primo oportetinÃruäiÃnt.Vt
Concordia â mprliiils nccciTana.
In Aiiac'eti tpiHola citan lurhxc nonii ne Clementis.
anima enim agitur hominum:(^ oportet ennt, ^ui Jocet,ey- inÃruit animos ruJes,eÃe talent) ut pro ingenio difeentium femetipfum pof it ptare,cr uerbi orJinem pro audientis capati' täte Jirigere. Debet ergo ipfe aJprimeeÃe efH ditus,e:^ Joilm,irreprehenÃbilis, maturiit,â't pauidmiÃcut ipà probabitis fore Cleinenttif hunc pofl me. Multum efl autem, à ego mint JeÃngu!is,(]Ute unufquif^; habere debeat,pef' fequar.Vcruntame iUud cÃ,quoJprlt;e c^tefK ab omnibus uobis cupio in comune feruarimt concorJiam teneatis, per quam folam poteÃit portum quietis intrare,(y ciuitatem régis fnitt mi,quje pax nominatur,habitare-
Simitis namq^ eflomnis eccleÃie i}atiisnlt;tni magnie,quie per unJoÃim pelagus J( ditiifÃ^
AD D. lACOBVM. iSj
Ecclelïi n-i» fiinilis.Et eft Petrinaui-cula.
al(.is regnü alias aiinor.
alias prorete. leg.proretx, alias diacoui«
heiser regionibiu uiros portât ad unam po-' lentisregis urbem properare cupientcs.Sit er gOHiiHtj huiiK portui dominus ipfe omnipo^ tens Dci«:gubernlt;lt;tor weró /it Chriflus.Tum ieinJe pro reti officiu epi/copus impleat:prep' iyteri fwutdrwm, diacones di/penfatorum te^ tiEfint locum. Hi qui catechiz^nt, nautologis tonferuntur.Epibittis uutem totius fraternita-' üsmultituio fit /tmilts-ipfum (]u(gt;^} «ure hic wundiM habeatur.Ventorum werö fsarietates
Crturi)inum,diuer)iJ tentutionibiM conferan' tur.Perfccutioaes ac tribuUtioncs etpericula Mit»!« exfquerttur. Tfrreni uerö /piritus, Uelde torrentibiw uel deconuaÃibus jpi-' 'fâUitjpfewdopropbetitrum et pfeudodociorum »'â«Wufto* iniprobie doiflrinlt;c uerbd ducuntur. Promon* quot;à uâsptauae. ioNii ueró loca con/ragofd,hi gui in pote-ä4ibi«fecMliJuntittdices,er pericuU tninan tur de mortes.BitbdUpi «erö loca,qult;e duplk tibi« undif fdlldcis lt;eÃibus uerberantur,dubijs Mente,er de promij?ionum ueritate nutunti^ bl« conferiint«r,atqj bis,qui inrationabili Ã-' demnojlrmratione di/cutiunt.liypocritlt;e we ''ocrdolojï pyratw (imilej bdbenntur.lttm ue torapidiK«ortex,cr tartarea Cbnrjibdis, ey
1 nbsp;nbsp;(«« inlifd ndufrngidjdc mortifer« fwbmerÃo
»J4 CLEMENTIS EPIST.
nest^uid aliud lejlimända funt,^u4m pecc^td «1ÃI u», ^eÃat igitur, quo htec lutuii curfu proj^t^o tuta poÃit porta defyderatlt;e urbiiintrare,it^ : e Deo precem fundtre nauiglt;intes,ut mereM' j buniur.'** nbsp;nbsp;nbsp;uudiri. k udt» autem à Deo ita demum wii nbsp;nbsp;nbsp;lt;
itg.cratio rebitur,à operutiones ipfebonù moribuftf । bonis operibus adiuuetur, Sed ante omnia cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
E bie» id quitte erÃlentioepibatie,ideÃlaiciin[uis»' fftâmiiHMdaf nufquif^repdeant locis: ne forte per inquiet» Cari( funt lai- binent inconditos inutilesó; difcurfuf,fi fq fimuagaricaperintfUelab officio fuo naiUi» impediant,uelinalterum latus per inquietudi^ nem eorum nauis preffia demergatur. Nautolof gi de mercedibus commone ant,cr nihil omni' no quodaddiligentiamuel difciplinam perti' net,diacones negligant, Presbyteri uelut niU' tie aptentÃngula ad inflrudionem naufs dili' genter,et in/iruant,que in fuo tempore reqm tegt. prorcta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ptffiopus tanquam per retia uiff'
lanter et folicitegubernatores uerbo euÃodiat Attende cx~ Chrifli. Saluator Dominus,gubernator eccle' portüo^em'^° fuediligatur ab omnibus,eripÃttf Soiius c iirini preceptis ac iuÃis credat obediat omnis ec | fcdcfiæ pr'iâ- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indepiientcr fupplicetur»
ceptis p3ren- cundis de proffieritate uentorum. Hauigantef omnemtribulationcm er omnepericulutnÃt'^ ,
*0 D. lACOBVM.
profundumunJiiftitu, efu ' pelaguf nauigantes.ln quo tt Ãtiendum-.nvdititem quo^ ^^'''^im:moirbos etiam corporif,z^ tegritu'
^^fâepelaborâdum:quippe qui et dt/^et' nonnunquam nouerint, fed uliquan^
^^'^ncongregandos-Vomitui quoq; ç;- fug
( ââââ°''^tferendM:cuinexconfeÃionepecca' ConfrCsioee ââââ ⻫.Cr reieâionecriminum,uelut male eon 'i«:***âquot;ââ feüis iailura facienda eÃ;
^^âÃiendaprôrfui è corde omaïf intrinfe^ * J^Wlitenî aniaritudo peccati:à qua forte ex de iwi/j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cibif noxiji congrega
^.ââ^S^-Qliiamutiqi c«(n euoinuerit quii^cy ab' ^^^^fil,ingenti! lt;egritudinifliberabitur inorbo: lâtaincnpofl uomitum qu^e adfanitatem perti ^%fimat.Veruntainen feitote cunili, quad Ãpta oinnef uos laboret epifeopua. C^uia unuf ninm foticifâi
lt;*^flâ^uinfuum proprium fert laboreitifil «ciefuta. IfUfrà çxfuum ey fngulorum.
Propterquod Clemens tanquam qui omni' PW prae/Jè te noueris, Ãngulos prout poteris, Ãngulos rtleua.quiaey fingulorum ontif ac foliatudinè portas. Vnde cy ego iiunc tibi iniungens diÃenfatione,fcio quôd accipiÃ
13(1 CLEMENTIS EPIST, gratiam mägiSj^udm prlt;eÃo. Sedeflo conÃ-f dens,crfortiterferens,certut,quiit htborif tvi tneritum recipies,cuin dd portui» ^uietif inc» lumemhanc perduxerK nauem.ibi mtrteJti ZT prtemiti pro omnium ftluteÃufcipie{,à bi( pro omnium incolumitateuigilaueris. te multi exfratribui propter rigorem iiÃittie odio habuerint,ex eo quidem non hederii, ex huiufcemodi odijs amor tibi concÃMbitiff Dei. Et ideoÃttigeyZTfffngeÃttnderii ab ini'' guiftetne i peÃime dgentibui diligiris'.fed p» tiuf,ut propter iuÃam diÃgt;enfationemet e^nif fimam regulam difciplinie à ChriÃoconlnud^' rimerearis,
Petrat etiam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Htec cum dixi/fet CT his Ãmilid cjudm pinn
fcùconferïot ^ndTM'fumreÃiiciesdd populumdixit:Sedamp; amp;nbsp;fratres. uos chdriÃimi frdtres et conÃerui mei,buic gm praÃdet uobis dd ueritdtem docenddmÃn ent' nibu3 obedite,fcientes,(]uôd Ãquis hunccoH'' triÃduerit, ChriÃum ^ui ei docendi credidit luxtaiiiud, thedrdm,non recipit:cf tdnqudm guicbriÃn qui uos au- â fjon Ãufceperit,nec Deum pdtremfufeepijà igt;^ du, me audif, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^jgg âgg Ãufcipietur in regno
cceloru. Propter quodfdtdgite,dd omnein col'
Cottuj Geri, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gy, congregdtionem Ãeinper conuenirn
uti ne uelut négligentes cT deÃdes à Chrifln in dite
AD D. IACOBVMJ tj7
condemnemini.Conuenientes Merö [ènt'' f^idclemencentjomnes date operant pro ip (âfentire,^ funtmo üudio fauorem ueflrunt ^iiiçÃumdependere:fcientes,quôd propter PugHloj HOS ipfum magiifolum infeflat inimi'
Ipfum ntaiora fufcitat beüa. Oportet 'ââ gOHosfHmmo iludio niti,ut omnes erga il' ^f^iiiuincHlo antorif innixi, pleniÃimo erga ett ^treatis affedu, Sed zx uos quoq^ ipfi unani in ontni concordia perdurate: quo faci Hut ^nmiHiobedire omnes pariter inconcuffa M' quot;^niinitatf poÃitis:per quod 0quot; uos falutë con ['1»i,cr iBe obtemperantibus fibi promptiui â''lt;!gt;igt;litionerispondus uehcrequeat.Etiam Excommuni ^ââlâhiplts inteÃigere debetis,Ãqua fint,quie 'pftpropter inÃdias hominummaloru non po â â¢'jieitidentiHs G'manifeftius proloqui.Verbi
inimiciK eà alicui pro atlibus fuis,
â Ws nolite expeëlare,ut ipfe uobis dicat,cum il foiioliteanticiejfe:fedprudenterobferuare de
uoIuntHti eius abfq; commonitione ob fâ(miare,et auertere uos ab eo,cui ipfum fen ftHis auerfum. Sed nee loqui his,quibus ipfe no loijniturjUt unufquifq; qui in culpa efl,dum cu pit omnium ueÃrum ainicitias reparare,fefli' titt citwreconcilwri ei,qui omnibus prteefl^
1 $
tit CLEMENTIS EPIST.
er per hoc redeat ad falutemtcum obedire ctf pent prafidëù. Si uero quis amicus fucrit bis, quibusipfe amicus no elt,c^ locutus fueritbis, ! quibus ipfe non loquitur,unus eà cr ipfe ex
rocenttor ec Clcliae.qium domefticus inimtcuf.
lis,quiexterminare Dei ecclefiam uolunt:0' Nuiii ptUij cum corpore uobifeum effe uideantur,mente et iÃniquiorbo' Ãis hic,quà m illi,qui foris funt,et euidenter in mid funt.Hic enim per amicitiarum /peciem quainimici funt,gerit,er Ecclefiam diÃergü
gc uaÃat.
laipoGtio in:i
DUIUS«
Et cum hiec dixijjet in medio ccnm ottt/ii'' tu!,mlt;tnum mihi impofuit,et in cathedra fuiir ingenti uerecundia fatigatum me compuHi-Cumq; fediffem,hlt;ec ad me rur[um locutiu cA Defgt;recor te Clemès coram omnibutt^uiptie fentes funt,ut poflea t]uam,Ãcut natura dtbi' turn efl,uitlt;e prafentis finëfecero,}ac0bojr^'^ rn domini defcripta breuiter,uel tjua ud initm Expeflinf jii fdei tult;e Ãgt;eilant,uel etiam cjua antefidemeM nino gefferis,mittas. Sed cr gualiter mihi ab initio ufq; ad finem comes itineris or fueris,iju£q; per Ãngulas ciuitates me diÃuà tefolicittu auditor exceperis,t}uippe in pra^ eationibiu meii uerboru fuerit ordo nbsp;nbsp;ndu«!
fed qui me finis in bac urbe repererit,Ãt»i
ii r, h li
h I'
( »
«
Ã
i
(
(
I
AD D. lACOBVM, n?
iixl,omnilt;(qu4m potes breuiÃimc eomprehert
plt;idipfuittftedeftinarenon pigeat.ïiec uerea' Qualnueift tis,ntfortè multum de meo exitu cotriÃindus Ãt,cum me id pro pietdte fuÃinere non ambi' ^ot.Erit Mtem eigrunde folatium,cum didiee^ fÃiijuodpoÃmenonimperitus uir aliguis,aut iiilo(lui,aut ignorttns diuini uerbi myÃerium, f»lefiiiÃici ordinis difciplinlt;im,uel doflrina â'f^ulumnefciens fufcperit cathedram meant. ^âiitnim,i]uia fi indoâuf cr infcius ojÃeium aecipiatyÃne dubio difcipuli er audi' iorts ignorantie tenebris obuoluti, in interitii ^^quot;itfgentur.Vnde ejâ ego domine mi iacobe^ fxinhac ab eo precepta fufeeperim,neceÃi
implere guod iufferat, indicans tibi ^fbisipljsÃmul,er deiUis breuiter compre^ ^tgt;iiens,(]uid per Ãngulas gua(q; urbes dtgrc' ^iwstfWin predicationisfermoneprotuleritf lt;ti(tingeÃorum uirlute perfecerittguainuis ti' biiehis plurima iam et pleniut ante deferipta, [CfoiubentetranfmiÃrimtfub eo titulo guem ipÃprectpit adfigi,id efl,Clementis itinerit'â
riHin predicationis Petri;fed er hmijc itim exponere,^uæ pr^rce pitÃneipiam.
Finis Epiftolæ.
THEODORI BIBLIANP^ libelli de fide amp;nbsp;operibüS diui Petri Ãpoftoh»
Finis*
pek 1AC0-' ÃVM PARCVM. an NO DOMINI
M. D. U
Series chartarum»
^EcdeFGHI*
Ornttts 5«(iternioneJ.