Catechefîs
Davidis
I C H Y T K Aà î,
'Poftrcmb nuncab ipfo Aùtô-î re reÅgnita, amp;nbsp;multis â inlocisvtiliter
l'K ANCOFORtï* ApudHaeicdcsChiiftftgcnolph»
Anno M. D, 1-XXXkli.
âPIO E-T'CANDIDO',
L E c r o K f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
FI Lt V M Dei Dodorem amp;nbsp;kruatorcm noftruM Icfutn Chrillum ardeptibus votis quotidiè pre* cor,vt omnes in Scliolis docentes,amp; di(ccntc$,3c me in cis,Spirini fuoSanfto.ipfe doccat amp;oubei net,vt gt;pligrata,i5c (cnetz ztati,qux Icminarium eft EcclcfijS Ã^Xcipublicz (alutà ria difcatn S( doceam'i Cuói autem in hac Bakhici litcoris Sarepta ftudijs fcruirem.' tradidi auditoribus, întcr'cætéra, hzç Catbchefcot Chrillianæ elcmcnta,ex locis Thcologicis przeipu^ edifeenda, Quz ante viginti annos me plané in* icioSc ignaro.à przceptorc lt;îc collega tùm meo,D. lohanne Aurifabro , pnmum typographe data amp;nbsp;exprimicÅptalunt.Eacumaliquotics âme dcinceps tetexta amp;nbsp;auifta,inmultis feholis vfurpari inteliigeré; «ienitô adhibitis collcgismcis,hoc menie relegi. Ai neprolixitasdifccntes rctnoi;arccur,typis grandioti* 1gt;us,pauca, quz püdris ad difeendum initiovtllitct proponiiudicauimùs; extera verbquz llatim maa^ dari nnemorix non eft ncccflc,cxilioribus lkeris,cxcw| di à typographe pctiuimus,amp; quanquam tenuem ad* hue amp;nbsp;puerile hune libcllum cflc,f( multiplici limait)* digère ipfeagnofeo: tarnen nihil in eo mutate dein' cepsdccreuk Dcumpcecor,vt ftudijs pixiuuentU' tis bencdicat, S( depolitum verz doftrinz puruniS ilhbatum inurnos euftodiatamp; tücatur. Vefpes ra iam venit, nobifcutn Chrifte manc* t«, Extingui lucem nee patiarc luam. Die Lucz^
Anno If ts«
I Ml VIRI, NOBILITA-1 TE GENERIS ET VIRTVTE 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D. fetri i lAttizingen, etjuitû
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uurati,^ MecÅnatis,optimt dt ft
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ririi filio Bernardt Ã
baüid Chytræus;
D.
VRISSIMA ET optima pars generis humani, amp;nbsp;feminari-um ac flos Eçclefix Dei prxeipuus, eft tc-nera xtas, quæ donu Spiritus Sanóti in Bà -ptifmo acceptum rc-
tinens. veram de Deo amp;nbsp;Redemtorc no-ftro lefuChrifto doâriham ftudiösè difeiti Sc câfta mehre, fimplicique ac pura fide Dc-um inuocat, amp;nbsp;alacri ac Isto corde pro bc-nefici)sab co acceptis grattas agit, amp;nbsp;in ftn-dijsamp; rcliquae vitx partibus mandata offi-I ciacxcqiiens,Dco Si parentibus rcucrcn-' Urobcedit,
t jgt; m o I A
^rsecïpiiè igitur placent Deo prîmâ à ftatisftudtaünuocatio. obedientia, amp;]au-des quantnmuis infirma amp;nbsp;balbiitienti voet Deuni célébrantes. Sicut hac iiigenti gloria ornaturà Chrifto, quôd non modo probetur amp;iucundaac curæ fitD e o, vc-rùm ctiam laudes D h o perficiar, amp;nbsp;Chri-i fto inferta, regni cÅleftis ciuis exifiat. | âTalmm e§î emm regnum^cce-] lorum: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chri/ius, Er.^
e^ï uoluntas Ãatrù cÅ-' ' leÃü3 âvtP er eat âvnut de paruu' !
mtm m remum cÅlorum.IterTi ।
o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Ex ore Infant tum nbsp;nbsp;laédenth I
um perfeeiÃt laudem.
Hæc ampla amp;nbsp;gloriofa tenera: xtatis ! prarconia, fînguJiparcnrcs amp;prxcep[oresgt; in Cuis ciibicnlis amp;nbsp;Mii/iis in/cribant, amp;â (juanrus tbeià arus ipüs connnendatns (ît in doccndaamp; regenda iuuenture confide-rent, amp;/êpræcJarède Ecdeüa Dei mererit !
t)EDrC4TORr^.
êccultumDeo gratifsimum præftarc fciant. cùminfinsfamilijsamp; fchnlis,iralt;a-ii'
iiJiLfMutv, amp;pueritiamde Deoamp; Rcdcm-tore noRro lefuChrifto fidcliter erudiunt, amp;nbsp;vnà cum primis artibus amp;nbsp;lineris,fcu potins cumlaâe natricis, fucco veræ agnitio-nisDei, amp;nbsp;piecatis ac cæterarum virtutum Deoplacencium imbuunt. Omnino enitn teneris puerotum mentibus inftiUari ne-cefleeft,quidquidradices agerc amp;nbsp;firmitet
I hïrereinomnireliqaa xtate volumus.
I Prima autcm amp;nbsp;fummaomnium , qui
1 hominesà Dco cotrditiamp; perFiliumipGus I redemti funt, cura amp;nbsp;foUicitudo hæc effe i debet,vtDeum conditoremamp;Redemto-
rem uuftrum lefum Chriftum reöè agno-fcant, amp;nbsp;vero timoré ac fide , amp;nbsp;omnibus
1 pietatis offtcijs ab ipfo mandatis rcligiosè \ colant. Etfienimnon omnes, quiinftu-\ dijs verfamur, ex profcffo 'Ihcologi effe \ poffumus: nam bate bominum vita multis, , etiam abjs artibusindiget ; tarnen omnes, I quifehominesdicivolunt.aliquid tempo-\ tisdifcendac veraede Deo doélrinæ, quam ifnmenfa bonitate certis fcriptis compre-benVam Deus Eccfefiæ tradidit, amp;nbsp;verx fui agnitionis amp;nbsp;âmuocationis amp;nbsp;confiViorum
\ töionumq; vitae omnium normam effe vo-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuit.
F P. 1 s T o I A
Juit.tribuendum effe intelligunr. Cumqj «gnicio amp;nbsp;inuocatio Dei, Filij ip(îu$ Do* mini noHri lefu Chrifti, adomneshomines amp;nbsp;ad om nes ætates perd neat : profeöp non fènes tantùm,amp; prudentia accrudi-tione præftantes, fed teneram qnoqueamp; puerilem zratem imbui verapietate^ag-nitione Dei, amp;nbsp;ad libro'rum facrorum amp;nbsp;doârinsinçis traditælcâiqnem amp;nbsp;ftudia» præferdmiq fcholis amp;nbsp;familijs Chriftianis, aiTuefîeri oporrct.ficut grauiisima hæc ora-r culadiuina,primx xtati,ftudia doârinxà Ãcotraditxmandauk; Apuerofacraslite-ras noueris.quxte poffunt criidiread falu-tem perfidem in Ãhrifto lefii. Item.Erunt verba,qux ego prxcipio tibi hodie, in corde tuo: amp;nbsp;nxrrabis, feu, vt Ebrxi fontes hâ-bent, Acuesealiberistuis, hoc cftdiligenter amp;nbsp;accurate limata amp;nbsp;illuftrata propones , amp;nbsp;alsjduè répétés amp;nbsp;inculc3bis,amp; feuere à liberis tuis diligentiam dikendi exiges amp;nbsp;diâata repofees. Notum efi amp;nbsp;Pauli prxceptum.quot; EduCdtC IthcTOS in difii^lina doäirma Do' tntm : quod non tantum mores primse sçtatis honefte, amp;nbsp;diligenter [Cÿi,amp;ingeâ
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-i- isia
r
»ED I C A T a R I A, nia littcris ac optimarum artium cogoi-tione excoli, verùmetiam doftrinam d« Deo amp;nbsp;Domino noftro lefu Chrifto inli-bris facris traditam, ipfis legendam amp;nbsp;di.-feendam proponi, amp;nbsp;afsiduè inculcari Sc infignubet, EtPfalmusyj^.
Ãauit patribits noÃris, notafa~_ cere ea filÃs fiif i naÃentur , narrahunt ea Ãis 3 'ut ponant m T)coÃdhict'-amÃanii non ohliwÃantur Oper um ^Det^ nbsp;nbsp;nbsp;mandata
firuent. TJalm. i ip. Qu^\ re mundam facit adoleÃens^i-r, amÃiam^ ? cuÃodtsndoÃrmones tuos. â¢
H«c feuerifsima'mandata Dei. quae amp;nbsp;ipfis adolcfcentibus, facrarum îitera-, rum Si verbi dinini ftudium amp;nbsp;cuftodiam'di, : rigentcprxcipiunt,amp; parentes præcipuè ac I jnaceptores. qui in parentum locum fuc-1 ' ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ccduiit
EPISTOLA
lt;edunt,liberisfuisac diTcipuIis fctnina vc-» r« de Deo doârinæ inftillare iubent, Me etiain iinpulerunt, vt in hac Ãaltliici lilto-ris Sirepta, in quam fatoquodani meode-13tusfuni,proofficij nieiratione.iuiientu-ti ftudiofx fummam doârinæ diuinitus traditæ.diftributaminpaucos locos,amp;ad« ditis definitionibus ac partitionibus illu-ftratani.antefedecini annos proponeretn â velut locoriim Theologicoruin Philippi,quos tune profitebar, tradere co-, narer.
Eam veræ de Deo doóïrinar metho-dum, fuperiori anno à me recognitani,ôt nuiltts definitionibus, alijsq; vtilibusquæ-ftionibiisauäam, Tibi, carifsimeB ern-H A R 0 E, dt'dico.-tùm vt clariÃimi pattis tui,amp;beneficioruin, quæ abipfb, fumtiis ftudiorum mihi in aliquot Atademijs be-â nigiie amp;nbsp;liberalitcr fuppeditante, amplilsi«-iiu amp;nbsp;plané paterna acetpi, meinoriaiu gratam me conféruare,qiialicunque ttlîi-moniooHeiidercm : tum vt tibi ftudia do« éîrinà -amp;virtutis, magna cum fpe amp;nbsp;exps-éfationcomnium noltrûm ingrellb gratu-larer; amp;nbsp;quanquarn feiu à vins eruditifsi-mis amp;nbsp;optimis præceptnnbus tuis eadern tc ifthic quotidic audire, tarnen meo etiain loco
DEDICATORI A.
loco hortator effem, vt eximiam generis nobilitatem. exiinix eruditionis amp;nbsp;virtu-tisornan)entisaiigcres.amp; cæterarum arti-utnamp; lingiiarum itudijs. veratnde Dcoamp; redeintore noftro lefu Chrifto dodrinaiu adiungeres.
Cùm enim Fines ftudiorum proximi 8c immediati fint. Sapientia feu cognitio rcrum,amp; facultasreâèamp;pcrfpicuè de rebus propofitis dicendi aut fcribcndi: pri-Wusamp; fummusfapientiat amp;nbsp;virtutis gradus tgnitio Dei feu pietas vera, vt grauifsimè treligiofaantiquitas: H'S'©t? Q/väa-K o-o-ixnamp;iFH, à 5 d'y fain, df^a^d «cfti t Vt autcm alijs aniinantibus nines ratione amp;nbsp;oratione exccllunt .-ita no homini præftat bis ipfis dotibus do-inacxcultisamp; politis.
Maxime igitur natos in families no-» ibus amp;nbsp;Heroicis,quos rcUquae hominû Liltitudini praccffe amp;nbsp;publica gubernatio-s çonnlia regercDcus voluit, pre castevis dodrina liberalium artium amp;nbsp;diuina-imliumanarumq;legum notitia,amp;inpru lis agnitione Dci, iuAitiaSc pietatcvcra iitkrucrc amp;nbsp;exornarc decct, vt queæadmo-lutnlocoôc oidiiiejfeufplendoic familïx
As amp;
B P I S r O L Ã
^topibus.ita etiam fapientia, pietatc Si iuftitiaac doârina carteris hominibus an-teccllanr. Fundamentum enim ver« no-bilitatis eft,non maiorum dignitas tantùm amp;nbsp;opes pofteris reliâæ, fedvirtua, (à pien-tia,iiiftiti3,fortitudo,doârina amp;eloquen.-«a exitniagt;qua;Dei glorjæ,patri«, Ecclcfi« acReipubiiçæ fcfuit, amp;nbsp;de reliquo gencre humanobenemeretur. Etfi a ut cm, cym â diuinitus ordinum diftinôio faâa fit, pr«-Qancesadvirtuteminçlinationes,amp; niotu$ animorum acriorcs amp;nbsp;ardentipres, in fa* milijs H.croicis propagari confentaneum eft ; tarnen hps dodrina amp;nbsp;legibus ac di-fciplina,amp; exemplis hone^is exyfcitarije- ; gi amp;nbsp;expoliri oportet.
Ac Leges amp;nbsp;Regulas confiliorum amp;nbsp;aftionum vit« honeftaruni fereomiiiuiri, tùmin multis alijs, prsreepta infiitiitionis i vit«amp;motum laudabilium continentibiis | fcriptis,tum vero etiam in hoc Catechefe-oslibclJo breuiter expofitas babes, virtu-tum omnium amp;officioriim beo amp;nbsp;alijs hominibus , amp;nbsp;nobis ip fis dcbitorii m, Defini-tiones,in Dccalogi præcepta dift ri butas, ad quastanquam normas, non fada dida verùni etiam confilia amp;nbsp;cogitationes noftræomnesfuntdirigcnd«. ~ '⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Excmplani
13 E E* I p A T Q R r à .
Exemplum autem pij amp;nbsp;iufti viri,?« Erudcntia politica, omniumq; virtiitum
*eoplaceritium complcxione ornatiHe-tois,amp;induftrijacfcduli patrisfamilias, ti-biinclarifsimo patre propofitum eft. Ad lt;]uod fi litcraruin ctiam amp;nbsp;latinae eloquen-liæ decusadiunges : nouæ amp;nbsp;amplioris No-bilitatis initium, amp;nbsp;illuftrioris virtutis exemplum poftcris futuruses.
Doârinamvero altricem fapicntiçamp; vtrtiitum cæterarum redricem, amp;nbsp;Difcipli-nam.quï admonitionibus amp;nbsp;excrcitijs quo tidianis, cxemplis, præmijs, pÅiiis, amp;nbsp;adi-mendis delinquendi occafionibus,animos teneros.ad pietatem crgaDeum, amp;nbsp;guber-nationcm morum honeftam afluefacit: fciotibi optimamamp; laudatifsimamconti-giflCjviuenti iam aliquot annos.iii cclebetr rima Argentoratçnfi Academia: Qua?, vc olim Athcnar, Vxlt;t/i^ tteu/itvru, niagiftra doârinæ amp;nbsp;virtutis toti Græcix efi'edicc-bantur, amp;nbsp;Romanis temporibus Madylia, honeftæ amp;nbsp;fcueræ difciplinæ cuftos,amp; artiû bonarum officina laudanCsimafuit; ita hodie in Germania, amp;nbsp;Maflyliam feucrita-tedifciplinx ac morum, amp;nbsp;Athenas doftri-narum omnium luce, amp;nbsp;orationis prici-
amp;nua^e,piudentia, puritate amp;nbsp;elegitia
tepræ^
E PI s T. D E D IC A r.
rcpræfentat. Vtranq;vcrà Ciiperat hoc il-luhri amp;fummo décoré, qnôd veri Dei do^ miciliiimamp;:ten;pltitTieft, amp;:veræ acîncor-ruptæde Filio Dei, Domino amp;nbsp;Redenitorc noftroIefuChriftojdoârinæ cuftos fidelis amp;vindex eft, Benc amp;nbsp;féliciter raie.
Ex Academia vrbis Rofarum, Portri-dic'^t'ÃA/à ii/Filij Dei, inchoantiuni annum 1568. quieftabinitiomnndiannusj 550. Qj^etn rt felicemSc fauftumtibi, amp;nobi-lifsimz marri tuæ, amp;nbsp;toti Ecclefiz ac
ReipublicætribuatFilius Dei nobis datus, toto euin pedore pre-
cor.
SIS SEV SVMMA ÃOCTRINAE CHRISTIA-NAE.CERT^ METHODO comprehcnfa.
Q^de^l heologiaÃi4 do^rtna (Jhri^ fitana? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
Heülogia eft doârina voluntateac
Pâ:®*â thriftuin Mcdiatorein exhibitis amp;nbsp;cultibus ipfi vicif-lim debitiSjpütçfaâain vcrbo DcLper Pro-, phetas
i C à DO CTRIN ' phctasamp; Apoftolos tradito,amp; illuftribui teltimonijs miraculorum confirniata, pet quam Deus vcrè efficax CÃ, amp;nbsp;veramfui ag-nitioncm.rcniifsioneni peccatorumà vi-, tam sternam credentibus irnpertit.
I
Ãint capita Do^irt-nA Chr'tfltanA prA~ ' cipua? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Duoi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
i tex Dei, feu praccepta becalogi-'^ii i Euahgelion, feu promifsio Gratie Dei amp;nbsp;! vitas ascernx, propter Chriflum gratis dö-nandas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
I
Ex his iluobtu foniibta, qui velut mtU amp;nbsp;[ jtornilt; funttotius facra tcriptura re£lè intelligent eilt, «mnes reliqui doilrina Theolegici loei na^ fiuntur ó'ettianannamp;adduohdcprima puerilii CutechifminoÃricapita videlicetDecalogutn,^ Sj/inbolumfideii omnes facra firiptura ceneiones, dogmata (jr Hifiona referti poffunt. Sed tarnen vtJettes óquot; fumma doärina anipliÃima,iriplura taetKbra diÃributa» illuÃrierÃt, amp;fti(ilius cent,
* c H R I i T 1 A N Aïi f amp;nbsp;infigi anime ai adelefientilnu ftj^: ntf-^â''abimusfinefiiptrÃtrione Decern lacet De9ri~ Chriftiana-pracifues, ad ques em'nia qua i» ^trbo Dei, patrtbut tir quHufittri^' ali)sfcriptie, cencientbus, leélienibut amp;nbsp;dijfiutationibui Tbea-legicit legunt vel audiuntjiudiefi referre, 'amp; velutin claffes certat, feu membra v/tiu} cèrperit apti inter fe ceag~ mëtara,digerere,animo^
iempleSi qu9gt;^
ant»
4
LOC! DOCTRINAE
CHRISTIANAE PRAE-CIPVJ DECÃM funt.
I. Ãc t) E o, feu vera Agnïtïonc amp;nbsp;Inuo* cationevniusveri D e i Patris.Filij Sc Spi*-ritus Sanâi.
II. De HoMINE adimagincniDei creâ-to.
III. De L E G E D £ T.
nu. DeP E c c A T O.
V. DeEvANGEtio anriuncîante
RemiÃionem peccatorum propter thri.-ilum, amp;deFiufc bs nr ic a u»
T E*
VI. De Noua obcdientia feu B o n i J O P E K J B V s.
VII. De PÅnitentîaamp;Abfbiutionc.
VIII. De Sacramenti SjBaptifino» amp;nbsp;CÅna Domini.
IX. De E c c L fi s 1 A, amp;nbsp;de Cruce ac con(ôlationibu$ Ecclefia;.
X. De inimortalitate Anim«, Refurre-dionccorporum, extrenio Judicio,amp; Vita attcrna.
I
Qmd
bâOCÃRlN. CHRIST. If 1d.^LIGI0
ChrIguana ?
Religio Chriftiana eft in Chriftuni credere, amp;nbsp;Deum colcre iuxta ipfiusver-bu. Vel Religio Chriftiana eft praxis^Theo-logiç, videlicet vnum verum Deû.Patrcmi Filium gt;nbsp;amp;nbsp;Spiritum Sanâum, iuxta doäri-namabipfopatefaäam agnofeere, amp;verè timerc iram ipfius aduerfus peccata, amp;credete propter Chriftum mediatorem fibi peccata remitti,amp; Deum propicium eflcgt; amp;hanc fidem facramentis à Chrifto infti-tutis obfignare,amp; prælucentc hac fide, eum inuocareSccolcrebonis operibus, quibus fcinfuovcrbocolipræccpit.lgnatius.où/zô-»synetxéïâttt Xeiç7lt;t)/Jrj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ovy^TOAii
Quod dtÃrimen inter ^e- ' ligionem Chrifttanam
Ethnic am ?
RELIGIO Ethnica eslÃne certo Det m« rer*» j» ChriÃum fiievagantem, loct vnii« veri Dei Vrftw dr commentitia numina. óâ itlfla multiigt;li(ia toltrt ceremonijs (ir operibns 4t
bïSCRJMElfi Ti.'ELJG, facrific^s humano arbitrio eleitis, quiètu peccau fiucompcnfari à quot; DeosÃbi placates propitios reddi, nbsp;nbsp;velut emi ab tilts bonafiiigunt.
Etfi atitem Cicero, Plato, Seneca à quot;Ãtntles Ethnicffaniores, ex legenatura, c^optficio tnun^ lt;di,agnofcunt,effe Deum, mentent aternam, conâ ditrtcem mundtfapiententt iuflam, vindtcem fcelt rum : de offictjs vtrtutum externis miribiis multa honeÃiÃimipracipiunt : tarnen ht ipfi, cùm non regantur ver bo Dei,contra ipÃtm natura iu^ tiicium,idolatricos monflroÃi multitttdinis deori cultus retinent,amp;paritercreatorem mundi.An^ gelos bonos,damones,diabolos dr Heroes mortuos, DEOS nominant: dr hac idola, vt lege amp;nbsp;more efuoUbetloco receptafunt, colenda effe fanciunt, Ãcut Pj/thagoras,Ãtmmä religionis Ethnica com~ pleétenspracipit : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã'
»gt;( //«Ã« ^ou, Ttfsa, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Detnde Echnici Eiiangelium de Filio Dei Domino noftro Icfii Chrifto, amp;nbsp;de gra-1 tuita remifsionepeccatorum amp;nbsp;vitasetcrna gt;nbsp;crcdentibus gratis propter Filium mcdia-torcmdonanda,prorfus ignorant. Nulla eft autem vera rciigio,amp; Ecclefta Deo platens, vbi non eft vera noticia Chrifti,Ioha. 14. Nemo venitad Pattern nifi per me. loh» 3. Qui non credit Filio.non videbit vitam, led ira Dei nianebkfuper eum.
Prarter-
CHRIST. ET ÃTHN, gt;nbsp;Prætereaetjam Legis Dei amp;nbsp;virtutunn ^odniuapud Ethnicos mutila amp;nbsp;mancaamp; mukiplicitcr dcprauata eft. vt Cicero in ef~
Arifiotele: in Ethicü,exprofeffb virtutam explicationem infiituentet, nuUarn feri mentio-nemfaciunt Dei amp;nbsp;primarum virtutum, Pieta~ téer^a Deum,Timerù Dei, inuocattonù,Gratia^ rumaHionii â¢Ã³âc, quarum tarnen notttiam ali-quam natura in mentibiu hominum lucere,Plato-nij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Homerifententia oÃendunt. Dent^
totituprima tabula Decalogi amp;nbsp;fextietiampra^ fepti,noticia,dr tota doclnnade inferiore cordis immtindicie quam lex arguit, amp;nbsp;perfeäa cordis tbedientia,quam lex fiagitat,apud ethnicosplané tbfcurataéâcorrupta, ^fereprorfut deletafuit^ ! e§î cauffa certituà mù
in doCîrina Chri-fltana ?
Summa amp;nbsp;pracipua caujfa certitudinis eH auttritM ö'PXTEF^CTJO diuina, in Itbrit frophetarum amp;nbsp;Apofiolorum comprehenfa,jeut DIXIT DOMINKScqtt» veritas ipfa eil j amp;nbsp;mentiri ne/cit.
Huie aterna lt;ir immota reritrtfi, Spiritu Sando du(eaffentientes,plurimumetiam /equen~ , üaTeJtitnonia tonfirmant! vt certtus fiatuant,
B »
t nbsp;nbsp;CERTITFDÃ
^uod fola hac doilrinadeDeo, in firi/turü fa»' äis trad'tta,Ãt certa,vera,diuina, amp;nbsp;fila bomitti-bnsarcanam voluntafetn Deipatefaciat.
r. MIR ACV LA preprta natura diutna amp;nbsp;, èmnipotentis-,vt refttfittatio homtnuAmertuoru, tepreffiü curfits filin ô'fimiliatquibiu fila dtäfl'â tia Cbrtftiana conÃrmata
11. Vniuerfalü experitnüa omnium pierutn in quotidtana inuocatione amp;nbsp;exercitijs pÅnitentia.
III. Antiquitoi DoétrinaMojfis amp;nbsp;Propht' tarum.
Vaticiniaillufiria amp;nbsp;perfiicuade rebus maxi-tnis,de voluntateDei, de aduentu Chrtfci, de fi' rie 0â mutationibus imperiorum, qua emnia fic e-etenerunt.vt pradicla funt,
Ppfitmgenus doclrina, patefaciens arcana 6quot; ignota humana rations.
Miranda (onfirtiatto Ecclefia.
Odium Diaboli aduerfus hanc doHrinans.
Series doäorum dy inflauratorum doétrina ce-tinuaà nde vfyj ab initio Ecclefia.
Serses annorum munds continua, qua nufquatn esUbs confieruataell.
Notscsa Legis Des integra.
Doétrina de Coniagio dr cafiitate,quain foln ttsam Chrsfiiana religsone illibata permanfit, j
San f^uis omnium Martj/rum.
PanaHajÃhemorum perfitcutorum.
D o C T R. en KIST. f
TeÃimoniafiripturiX, i. TheÃ.i. Accepifiisnon verbum hominis,fedÃcut reuera erat, verbum Dett ^uoddr ejfcax eli invobtscredentibtu. s.Pet. i, non volutttate bominum allata e^b doéirina âPro-phetica,fedâa Spiritu fanbio impulÃ, locutifunt. ftnlii Dei homines, ()'c.
Qfi^ eïi optima ratio Ãuden^ dl in T^heologia
âb'riafuntpracipUit infiniment a, (qua Luther ^lt;*^^gt;ipr£fationeprimi TorntGermanici, exPfal-^0119. commémorât) quibusvera ét' falutarit doclrina Chrifiiana cognitio parari potelbi
PRECaTIO ardens amp;nbsp;quotidiana, rt Deus ipfe nos doceat, érfiudia noftra Spiritu fuq ^ââquot;^«gubernet ér adiuuet,ficut Dauidprccatur: Remine,fac cum feruo tuo fecundtim mifericor-ââ^'^ fittim,é'iufiificationes tuasdoce me.Seruue tuusjum e^o,da mihi inteOeaunt^ vtdifeam tefii-r ^toniatua. Vias tuas Domine ofiendemihi,érfi-^vastuasedoceme. Dirige me in veritate tua, équot;. enim fiudiafuntfelicia amp;faluta^ - cc Deo mentes regantur, Irenaus, Deutn Hpre nemo potea,nifiDeo docente.
difiendt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meditatie amp;nbsp;diligentia i»
'n UODVS
111. EX P ERIEN Tl Afeuf kAXli, qua doclrina difiendo percefta,inquotidiana in-uocaüone amp;exerc'tti!s pænitentia,tn doloribtu or-tu ex fen{u ira Dei pÅnarum,tnfiudijs rtbus noflra vocations, inf efendi nbsp;nbsp;exf eiland»
Deiaaxilio, deniq^ in tolerandajanilacruce,^^ tentationibus ac arumnit multiflictbtu, advjntn transfertttrtin quibus,fides, inuocatii),Jfies,fifti-enfta, humilités, tarera virtutes inquarum cultura,religio Chrifiiana fotià fitaeil, exercent fur, crefiunt amp;nbsp;expoliuntur, vis acefficadi verbi diuint expertundo cognofiitur.
Studium autem TheoJogicum, feu labo* rcsdifcendijhifceregulis gubernentur.
Ptmaturafit, vt TEXTPM BISHO-E. V M. nobis familiariÃime nofum reddamiis ex quofolo taquam exauguflo (^pereitnifonte,ynlt Deus do^rtnam de Vera fui agnitione amp;nbsp;aternit । ÃalutenoÃrahauuri. Ethocvnomodoamp;nonalir â ter, quam per leittonemt^ cogitationem Texttis verbidiutniefficaxeil, dfveramfui cognitionent,. i iuflitiam nbsp;nbsp;vit am aternam in cordibus attendit.
Quotidie igitur mane pofiquam furrexerunt, amp;nbsp;i veffieritum tubitum ituri funt,vnum caput in Bi-klqs fludiofilegant,amp; ordtneeaeuoluant, amp;pra' ttpuadiaa,amp;hiÃorias,ittpartes Catechefeos, fett | in locos, qui jummam dodrina Cbttfiiana continent,digefias meminertnt.
ÃNTHEOLOGIA. . 7à C. SVM.MA DOCTRINAE ChriÃian^, (ontinensprécipuos articulas piè amp;nbsp;erudtta tne~ thodo expoÃtos, animo compleilenda eil : ad ques e}nnia,quain Thealogia, legimus,aadimus, difit-tttus, dextri referantur. Hatte cotnmodtÃiine ex U-â belloExaminis velloeorum Theologicorum aÃtdui: Ãquot;attente lefto, releifofltidiofi difeent.
i, L IN G r AE Ebraa drGracacognitione-eelfartaesl, vtex fà ntibus, veram deDeodcilri-nam hatmre,lt;ir cum filio Hei, Rrophetis amp;nbsp;Apt-fltlis, fine interprété colloqu!poÃtmus.
4' Dialectica Methodo tn di/cenda decenda calefti doctrina amp;nbsp;refutandis veritatis corruptelis opiis etl.
Difiutationum amp;nbsp;declamationutn esçercititt fufiipiendafiint,qua iudicium de veris fienten-ttjs confirmant ^acuunt, cfrfacultatem pro pria Ãperfi/icuaarationisiad explicationem dogma-tuninecefiaria,pariunt.
Aliorumeruditerum amp;PatruAi comnienta-rij legendifiunt,vt iudicijs nbsp;nbsp;canfienfii Eeclefia cae
tholtca nesiramfidem confirmemtts, 7^ Hiftoriatotiiis Eeclefia imprimis veterusn eertaminum amp;nbsp;iudicierum primitiua Eeclefia, qua Apofiolorum temporibus vicinior fuit, cogno-fiendaesl, exPatribus vetuftifiimis amp;nbsp;ficripion-bus hifloria Ecclefiaflica:, (à atlis eonfilioruiit, ex eanonibuf luris pontifcij, M.agifirq fenttnüarumf, . B 4 f.Totà ui
gt;gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SCHOL
g. Tof ins Thilofophitt, Aïtium dicendi, tthic» politicit, Arithmeticæ, Phj/Ãcit, Afironomu , . Geegraphia, (à CAterarum artiam qua tn Schalis: traduntur,cognitio,i» explicandadoctrina à â hâ igt;ris Ãtcris, magno vfui, amp;nbsp;alioqui Eide fin fiingula-rtpfa,fiidi9 ö'ornamentoeSi.
QfimdÃint SchoU
ScHOLAfc funt cÅtus docentium amp;nbsp;difcentium Jiteras, linguas amp;'artcs, Deo gratas,amp; EccldiæDeiaç Rcipublicæ neceP iarias.
propter quads'cauffas neceffee^î coli in Scholis fltddta litera^
prActpue Cate-chcÃn dtÃi.
Homines ideo conditifiinf, vt Deum çonditorem amp;c filium ipdus redcmtoreni noftram lefiim Chriftum agno/canr, inuo-Cen t amp;nbsp;colan r, i uxta doärina ni a b ipfo [r3-ditam, amp;nbsp;libris Prophetarum amp;nbsp;Apofiolo-rumcomprehcnram.Quarealiquos homines efTe oportet Ikerarum peritos.quihuac ; librum dodrinæcÅlcftis legere, amp;ahjspr« içserç,amp;expUcurç pofsiac. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Praci- I
ers COL. sTro. liter. ej
Pnctpuè igit urfingttli ad difceti dam mouean-ttir,primà m feiteriÃimis Dei mandatis, qui pra-(iptt doârinam à je traditam audiri,difii, propa-f
Matth. J. Aeternus pater de cÅlo Met audiri filiuut, IITNC AUDITE, Necejfeesligitar funciones feu doclrinam ChriÃi, in Euangeltfiw^ frophetu amp;nbsp;ApoÃolis defcriptam legi, cognofci tjy alijscognafiendamperÃicue amp;nbsp;difertè proponi.
hTtm.4 Attendelediioni amp;doélrina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.
Col.iSermo ChriÃi habttettn vobü epulenter (um omni fipientia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
loh. 14. ChriÃtis Met feruark hoc (si, difik Açcuflodiriferinonemfuum, amp;nbsp;ampliÃiinampro~ tniÃionemaddtt, quad cuÃodes fua daclrina domicilia amp;nbsp;templa totius diuinitatufuturiÃnt.
2,Timoth.j A puerofacras Itteras noueris,qua tepäÃitnterudire ad falutein.Omnis enimfcriptu-la âioTTVivçaf vtilis eil ad docendum, (^c.
Deindefinisadquem conditifumus, in di-fcendo amp;nbsp;docendo nobis propofitusÃt, vt Deum re-^ (le cognofcamus, gloriam ipÃus illuÃremus,t. Corinth 10 Matth.s. i.Pet.4.
Tertio vt profimusEcclefia Dei, adiuuantet Canferuationem miniÃerij Euangelici, gube^v ttationem EccleÃa.
{ÃMrtbjVtReipublica, qua hoÃitium ellE(-(leÃa Dei,ittconÃlqs,tudi(iis, legationibus , nego-
9 t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ujs^
r4 CATECHBSIS
tiis^eninibus,adcommunem tranijuillitaton ó' ! filurempertinentibus,feruirepoÃimus. Tit-S-Dt' ; fiant amp;nbsp;noflr 't, vtpoÃtnt benü operiiuspraejfe ai necefiartosvfusjnefint infrugifert.
Quinto etiam, vt honefium locum in comntu-nivita,viclum,é^ neceffaria ad vitamhoneÃefu-' ftinendam,confiquamur: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âaiuJiia.
Sedpr 'mcipalti finitfimper nobis in confie(luÃtgt; videlicet,y en Dei agnitioamp;cçlebratio,i«-' xtadoilrinamabipfo Deo per chrtflum patefi-äam. Ideoq; prima curaomniumnoftrùni eflédebet, vt Catechefin doäriiia ChrilU i difcamus. tiatth. é. Erimùm quarite re^nuiit D«.
Q^d njocatur Catechefis, âvnde
latiol
Catec H ES IS in gencre fignificat formam inftitutionis.inqua viua voceau-toribus initia alicuius dodrinx in certos â locos methodicè diftributæ tradnntur. amp;nbsp;. aùditores, ea, qu«ipfistradita funt, amp;nbsp;quï ! didiceruntjvicifsim reddere amp;nbsp;recitare co-guntur. (
A verbo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodÃ^nificataudiregt;fiâ
num ab alio accipere, docendo diktat a repofcerji, hchêrcrt- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Propter
I X A M IN V M propter e^uas cai^jjks Cateche^ Ãsihoc eFl:, tails forma inÃttu-^ tionls^quAfit per examen, in 6c c left a 'ufùrpa-ttir^ Ãu,
Qiu fint stillt at es Exami^ nu7n in genere ?
Examina augent in difientibus diligentiam, ' intentienemanimijô' (uram retlè Ãt intégré di~ ; cendt, qua froponuntur, cumfiiant,fibi ea,qu^ audiuerunt,in examine reddendaejje. Deinde in Ecclefianecejfèettjinguloshominesedere ccnfeÃt-( euern fila fidei. IdeetnprimitiuaeccltfiainÃitue-1 t4nt«r£x4min(t,in quibus Cateehumeni, priuf-1 quamin Ecclefiam per bapti/mum reciperenturt ' tejlari fieu confiteri fielebant ,fiéverani doilrinam de Cbriflo ample tti. Inde examen in ceremonifs ba i piifimirelujuumetl.Pertinet etiamad fidelitatem ( faÃorum amp;nbsp;docentiumtn Ecclefia, ficire quid t«-telliglt;int, quomodo profiiciant dificentes.
'Poflea totumcur/ùm fludiorum examina i»-tMcertiMmetiM contiMent, ne vagentur lt;ir aber-TeBt.A(li^«nt4tlt;t difitenda necejfiaria vttlu«»»»/ fis «on
!
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
\6
fis non necejjarijs inutilibus.Plerun^eHitn,lt Senec4 ait,neceffaritt ignoramus, quia non neiifi-fiaria didicimus.
Corrigunterroresprius animo conceptos.
Augent acumen ingcniorum^ amp;nbsp;formant iih dicium. Alunt amp;nbsp;augentfacilitatem loquendhóâ facundiam extemporalem.
Adiuuant memoriam,vt ea quapercepit,prontâ ti amp;nbsp;celeriter,vbi respsofcit,reddere pofitt.
Tollunt fuperbiam dr inanem perfuafitonem do-/trina acfiapientia.
Adfuefactunt ad communicationem fermonis ér humanitatem in omnt vita.
formant pronunciationem fena/Honem,in moderada voce,VHltu, amp;nbsp;vitandis geftibus ineptis. Deniq^ Colloquia de docirinafalutari, dulciscen-fiolatio funtbonarum mentium,in doloribus amp;a-rutnnis, vf i« veteri verfu dicitur rxf asâïi'/etTfa/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fint imago (otleflis UH
US fchola,in quacorà maudiemus Doclorem Fili-um Dei, cum praceptoribus nojlris, Propbetis amp;nbsp;Apofolis colloquemur, amp;nbsp;dicbata reddentes. plura ab eis difcemus.
Hos vtilitates recitaui, cumpleriq^ adolefcen-tes,veHgnauia, vel fuperbia fugiantexamina,vt aliquas bonas mentes ad amorem feu examinum, cum in cateris artibus, turn veri fracipue in doiirina Chrifiiana exuficitem.
üune
loc VS DE DE».
UuncÃngulos doärimt Chvftiant. locts,et trdine, quo propi^üfunt, breuiter amp;ftrjp't(uè txfontmus.
P R I M V S LOCVS..
de VERA DEI AG.
NITION E ET IN-uocationc.
Quide^ Dew'^.
^lmplicifiima amp;c optima definitioDcieft Symbolum Apoftolorum.vel Nicenum;
»«»(orff om«fj 4Cfttr4fè edifiere, nos grandtores et tam quotidie amp;nbsp;attente redt are vtt~ liÃimume^, vtnos ad tognïtïonem de Deo, dr de tribus perfotiis, de omnibus DEI operibus \ amp;nbsp;binefidjs, de creatione, de redemtione ge-gt; nerts humant f er Filium,deperfona,offido,paÃit-ne,morte,refurreilione amp;nbsp;regno Chrifihdeperpe^ tuaEcclefiacolleäione,deextreme iudido, dere-mtÃionepeccatorum,amp;vitaaterna, exufdtemusi tt bat (ogttatteat sn pijs fit appUtatio bene-I ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidtrunt
It nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE DEO.
Ãciarum Cbrïflïiamp; ip fa recitatio eil confejCto tra diaboUs, in doleribus ac arumnü tenfilati» dulcis amp;nbsp;efficax.
DeindevfitatadefcriptioDEI teneatur.
Dcuseft cHentia ïpiritualis, viiicaji?' tcrna verax,iuftamifèricors,omnipotent Pater ætetnus,amp; Filius imago Patris,amp; Spiritus Sandus à Patre amp;nbsp;Filio procedens; patefada in creatione mundiamp; vcrboEC-cielixtraditojuxtaquod foliimab honu-nibus aghofci 8c coli vult, amp;nbsp;in omni ïtcï-nitatecelebrari.
I
Ãmt PerfinA Diuinitatisf
T'res.
Pater,Filius,amp; Spiritus Sanflua
Qtäd Perfona?
Pcrronaeftfubftantiaindiuidua,intcl*â* ge nsjincom m unicabilis gt;nbsp;non fuftcncaca alio.
DE T RI S VS PERS. tp Cur tantum tres perfina Diui-ntïatü a^ofienda inuQ-â candafant, nbsp;nbsp;non ^lu
res ^el pau-ciores?
QuiaDeus fic fe patcfccit in baptifmo Chrifti, amp;nbsp;i n i nftitutio ne baptifmi nuftri amp;nbsp;alijsteftimonijs. Matth. iS.Baptizatccosin nomine Pattis, amp;nbsp;Filij, amp;nbsp;Spiritus Sanfti-
1 pW. i. Dominuî (ijïeifrfdme, Fj/tttJWfMJet f«, 1 OfculaminiFilium.P/al. 33. Vttbo Domini tali I firmati funt,^ Spiritu orts fius omnis exercitut t Mtam.
Eundamentum autem totius doürintThe»-logicaeilbac fententia: Qutid non aliter fit de 'Detefi'entia, voluntate amp;nbsp;cultibus ipfiprafian-, dtsfenttendum aut docendum,quà m ficut fe Deus, in fuo verbo, per Prophetas amp;nbsp;Apofiolos rrAdtro, patefectr.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
Deuter. 4.12. Mon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad verbum,quoé
tobisloquor.necattferetu exeo. Efaiat. Sinon iixerinnuxtuverkumbot, non tritcumututtn« (ux.
Klt;(i-
9t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OB TniBVS
DeÃriptiones â-Ãrtmina, trtum perÃna-rum Uiutnitatis.
A T i R eft prima pcrfona diuirii« tatis«quxabæternogenuitFiliuni co2ter-hum imaginernTuam» amp;nbsp;vnà cumFilioamp;i Spiritu Sando omnesres ex nihilo condi« ; lt;iitamp; conferuat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
F I L 1 V s cftfecunda pcrfonadiuiâi nitatisjgcnitaabxtcrno à Patre,amp;eft fub-1 ftantialis amp;nbsp;integra imago «terni Patris* î qui Filius poft ea fuit intercelfor inter Dc-limamp; primes homineslapfos,amp;conftitu-tus mediator, aflumpfit ex virgine Maria humanam naturam, faduseft vidimaprö nobis, amp;nbsp;per eumac propter eumlcilumlt; datur ab xtetno, Patre remiftio peecato-rum,iuftitiaamp; vita æterna.
SpiRirvs Sanctvs eft tertia Petfo-na diuinitatis, qua à Patre amp;nbsp;Filioproce-dit:amp; mittitur, vt miniftcrium docendi itl EecJefiagubernct, amp;per Euangelium cordapiorumregencrctamp;iandificet.
TeÃi.
PfRSONÃS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it
^efiimonia de Diumitate Fîlîj Det Domim nofirt lefik Chriftt.
Rom.p.Chriftus eft fuper omnia Deus beiiedidusinfecula.
/. Iohannis Sumus in vere (Deo) in filio eius lefu ChriÃo,HtceSlverus Dens.
lerem.tj. Inuocabunt eutn,! E H O F A iu-fiitia noflra.
ioban, 20. Dominus meus,amp;Deus meus.
] lob./. KsùOios- Luu oKÃy®', Et Deuserat illud Verbum.
QjMre F dins Dei nominal ur V^erbum?
Primum reÃseäu æfer»t Patrie, quia eü imag» Patris, in qua intégré lucet fapientia bonitos ac tffentia Patris : ficut nofier ferrno cogitationum mentis effigies eLt.
Deinde refie élu noflri. Quia primus dixit hu» manogenertpromiÃionem Euangelij,exarcanofi»: nuPatrisprolatam fubinde tncolloquijs cum patribus earn repetiuit, (loh. t. Filtus, quieslin finu Patris,ipfe enarrauit ) Et per miniflerium hu» ins fuiverbifeu Euangelif tfficaxeit, amp;dicendo, Ãeu verbtfuo, xeram agnittonem aternt Pairis, ve-
C ratn
23 DE TRIE. PERSONTI lAW confolationem ôquot; virât» acfendtt, Mitth. Iilt; Nemo nouit Patrem nifi Filius , équot; cui velueâ rit Filius reueLtre. F.bré. ^.ViuumverbumDeiâ' efficax. Pfal./1 Verbum tuum viuificatme,
T'eflimoma de quot;Dtutmtati Spiritus San£it-
Matth, s 8. Baptizate eos in nomine Pattis,amp; Filij, 8e Spiritus Sanóli. Cum eniin Baptifmus fit fcedus cum vero Deo : nofq; hon folùm in nomen Patris amp;nbsp;FiliJ, verùm ctiam Spiritus Sanâi baptizemur.- neceiTe cftSpiritum Sanélum etiam, eadcmdiui' nitate,potentia, maieftatcamp; gloria cum a:-terno Patreamp; Filio, præditum, amp;vtrique efie. Deinde multafunt teÃimotiiu gt;nbsp;quibtis palam DEI (ir Domini feu lEHOV-^^ Komen Spiritui Sanlto tnbuitur, i.Corinth.it 3.2.Cor.:i.Ãbl.s.3g. Eftia tf.pofiremo.proprMfh-us diuina dr omnipotentis natura opera amp;nbsp;eneSiVt creatio, regeneratio viuificatio, Item e-mnifcientia, omniprafentia, Spiritui Sanäo in f â tris Uteris affcribuntur. lob. 33. Spiritus Deifecft tne.Ioh.a^.SpiritusDei ornauit c«los.Pfal-3J-Vrtâ bo Domini ( xiyvl? varpof) ceelifirtHifti/unt.d Jpiritu oriseius(omnesfleOa) eorum,EtE(cleÃut* , tiiti
©£ CHRISTO
, »if i Vent (rf4fffr Spirit tu, impie/üperua gratia, ⢠; i^atucreaÃiipeliora.
. QtuperÃna Diuinttatù aÃhmÃi humanam natur am?
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Secunda pcrfona, videlicet Filius Oci,
i affiimtani exfubftantiaJvirginisMarix.hu manam naturarnperfonali vniohefibico-piilauitjita vt fit vna perfona IêsvsChri-j STVb Emanuel, noftermediator, redem» tor, iuftificator, fal uator.
Qmde^lincarnatio Ftlij F)ei ?
Incarnatio Filii DeI eft vnio pcrfonalisduarum naturaruin, di-uinædefubftantia æterniPatris ab xterno
genitæ, amp;: humanæ ex fubftantiaMariæ Virginis affumtæ fada mirando confilio di-uinitatis, in Chrifto mediatore, vt fit Ema
nuel, æternoDeo Patri amp;nbsp;nobis hominibur â¢/zoic/^, reconcilians nobis Deuin, fuffici-entuvTp^ placata iuftifsima iraDeiaduer-fuspeccatum, æternam iuftitiamfic vitam hominibus reftituat.
C a Cur
34 de cheisto.
Cur Filins Dei nominator
EmanueD
E M A N V E L , id eft, N o B r s c,v M D E V s , vocatur propter quatuor caufas.' Primùtn propter aftumtionem Noftræna-turæ, quia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu Deus liomojamp;ft^
ter nofter , carode carne noftra, Stosex ofsibus noftris, faâus cft. loh. i. Ferhu/» (arofallum esl, amp;nbsp;habitautt in Nobis, ' fumtanoflïanatura, non tantumeffelliuè0â farabiliterfedmiM^iKaf itavtfit vnaperfotnt.
Deinde, Qiiia Pro nobis apud aeternum Patrom intercedit amp;nbsp;deprecatur,, amp;nbsp;precium redeintionis perfbluit.
Eli ad dextram Patris intirpellat, pro Nobis. Si Deus pro nobis quis contraltos./.Tirnoth. t. iius mediator Dei cirhominuin homole/tis Chriâ ftus, qui dédit fi ipfiim precium redeintionis pro omnibus.
' Tertio, QuiaiN NOBis fideeumagno-feentibus habitatFiIiusDei,amp;corda noftra .régit amp;nbsp;(à n(ftificat,amp;fibi conformia reddit.
G4/. 2. Viuit in me Chriftus. Ephef. Nabitst Chriflus perfidem in cordibus nojlris.
Poftremô, Apvp nos in omnibusperi-culis, doloribus amp;nbsp;morteipfapræfensad-eft
CH-RJ ST O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff
eft Emanuel nofter. Deus amp;nbsp;homo prote-gens amp;nbsp;faluans nos, vt dixit: Ecce ego vobifium fum vfyj ad finemfecuU,Tfal. 4(J. Domi«»» Ze^ b/toth nobifium , protector nofler Dew lacob. Tftl.pi.Cumipfofumintribulattone.
â^1 Quide^^edtatorV^
ä 1 M EDXATOReftPerfonaintcrDeumira-
lt;1 fcentem Peccato, amp;nbsp;genus humanum rc-umpeccatiamp;irx Deiconftituta,vtiuftitix
' â Deifatisfaciatjfuftineatiram amp;pÅnam pro ' peccato , deprecetur pro nobis , applicec fua mérita, amp;nbsp;inuocantium gemitus amp;nbsp;pr e-
1 cesexaudiat.Efcr. g. loh. t/./. Timoth 2.
Cw neceffe fuit Chrifo MedtatorenoÃroduMna^ .1 turas 3 diuinam hu-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maiiam interfe ^ni-
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toi eÃe^
* CaaffifbAthanafio inlibro de inc4r«4tio«e 'Æ verbi, «îrAbrtltjjreciuneMr'.HominemeJfeopor-tuit, quilt bomo peccatierat, à quopcenam perfolui ordo ittjhtiit poflulabat. Deinde vtp4ti mort pro hmine poJer.cJr fer mortem aboleret mortit
C i â «mpe-
HE cuEisro.
imperium. Ebr. s. Item , vt ifiKit.i'â^fiaTlArfu4gt;lgt; erga homines aÃenderet affuintione humant M-turt eamj^ horribiliter a Diabolo contiulfam amp;nbsp;epprejfam, aÃiimtioneÃtaamp;collocationeaddtX' tram DEI Patrisglorificaret.
Deinde oportuiteffeDeum,vtK(/Tfövfeu prt- j fium pro peccatis tquiualens, amp;nbsp;meritumnon* ! iufiitit vita fufÃciens effet, acvt molem ire DEI amp;p(xnarumfuÃinere, amp;nbsp;mortemacdiabolum vin cere, iuflitiatn ac vit am aternam reÃituere poffel» ltem,vt ingredi in SanElttm fanclorum,inmffiâ I cerepeilus Patris, Cffcordainuocantium,ôâvbi^ i EccleÃa adejfe, inuocantes exaudire, defendete,fif ) vare dr fapientiam DeiacSpiritum Sanclumpe^ I tentibttsdonatepoffet. Cumq^ in prima creationt Tilius Dei vitam amp;nbsp;lueem, qiiafuitimago j Dei, hominibus tribuijfet-.congruebatfapientiedi-vine, vt per idem verbum, quoconditaeii.itnago ; Dei deprattata in nobis reÃauraretur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Qwdefl ChriÃt^s^ nbsp;nbsp;nbsp;I
Chrjstvs eft fammus iacerdos Si rex EccleÃx :Deo xterno Patri amp;nbsp;nobis i hominibus ôijuiia-tamp;â : vnÃiis plenitudine Spiritus Sani^i, vt Euangdion exÃnnPa-tris prolatum hominibus patcfaciat, per quod colligit Ãbi ex generchumano xtet-«am Ecdenam; amp;fuainterceÃianc,mer/-
toac
DE CHRISTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»T
^oac cfiicacia rcmifsionem pcccatorum Sc ûlutem æternam impetrat ac donat Eccle-fiïj quam in hacvita, verbo amp;nbsp;Spiritu San-Ã0 regit, amp;nbsp;aducrfus Diabolos ac tyrannos défendit, amp;nbsp;tandem ex morte refulcitatam ornabit vita amp;nbsp;gloria æterna.
Q^odeFi dtÃrimen inter Chri-^um nbsp;lohannem quot;iBaptt-
flam ac c At er os nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Jdnâlos ?
â jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
Quatuor funtpræcipuadifcrimina.
Primùm.Perfona difFerunt.Habitat cnim diuinitas in Chrifto, non, vt in cæteris fan-âis bominibus,tantum efFcâiuè Sc fepara-biliter : fed etiam tali ratione, vtFilius Dei, amp;nbsp;natura Humana aflumta , fintvnaindif. folubilis perfona, fi eut anima Humana amp;nbsp;corpus vnum Hominem conftituunt.
Secundo, Differunt officio, Solus enini Chriftuseft redemtorSe faluator, placans fao merito iram Dei .Jiberans nosà pccca-tis amp;nbsp;mo rte,amp; reftituens iuftitiam Sc vitam ïternam.Sanéli non funt redcmtorcs, fed tantùm miniftri verbi, per quod Chriftus
C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fua
if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE DEO.
fua beneficia hominibus annunciatamp;im-pertit.
- Tertio Efficacia.Nam Chriftus propria potentia efficax cft per verbum illuniinans mentes veraagnitionc DebdinsSpiritutn Sandum, amp;nbsp;viuificanscorda nouaamp;æter-na iuftitiaamp; vita. Iohannes Baptiftaamp;cæte-ri landt non funt efficaces propria poten- i tia, fed tantum miniftri verbi amp;nbsp;Sacramentorum.
Quarto , Chriftus-eft Ãnet/MpuT®-, pers om nis peccati Sc labis. 2. Cor. 5. i. Pet. 3.Sandiomnesfuntpeccatores.i.Iohan.r. Pfal. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propter Chriftum à peccatis ab-
foluuntur.
praxis do ârï-na de Deo, nbsp;de tribusperÃ-
nis Diuimtatisi f
(
Vt Deus rede à nobis agnolcaturamp;in* j uocctar,feu,vtveraagnitto DELTimoriufiiÃi-m.e trx Dei aduerfns noflrapeccata, EidesfeuFi- \ ducia mifericordia propter Filium mediatott»* ! fromiffie, ardens inuocatio Dei, quapetamus ttos/t Filio Dei doceri feruari, amp;nbsp;à /ptritu DEI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
fletoregi amp;nbsp;fanétificafhvera gratitude profum^ mübcâ
DE INrOCATIONE'.
WisbenefictisDe'hacinpritnûpromiJfo Filie redem-, toredr effufo inpeilora nofira/piritu fanélifican-[ te, totius vitit obedientia amp;nbsp;conformitM cunt fipientia amp;nbsp;iufiitia, (if cetterii virrtttibus Det, in nobis excitetttr,alatur amp;nbsp;confirmetur: nonvtocio ftsjpeculationibtss amp;argutijs actjuaÃionibuspra-phanis, quie abhac ver a amp;nbsp;praélica DEI noticiit «lentesabducant,(irtarnen arcanam DEI natu-ram non explicant,inanem ingeniorum curiofita-tem alamus.
Pracipuiautem inquotidianaDeiinuocati-onehac doârina deDeo^detribiu Perfinis diuini~ tatis, de beneficijs Eil^ Del mediatorts, de/pirita Gratta prefum, depromiÃionibus,de fide, pro-ferendaic^ Inuocatio noftra, ab Ethnica,Turcica, Pontificia dr omnium alienarum gentium batto-bo^tafegregandaell. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
Qwde^l. 'vera Inuocatio Det?
VeraInvocatio Dei eft à veto Deo, Paçre Domini nottri IesvChri-STt, prxlucente vera agnitione amp;ftduci3 ! FilijDEi mediatoris,peterebonafpiritu« alia amp;corporalia prxfentia 8i xterna, iuxta ipfius promifsiones, amp;nbsp;certo ftatuere fe Deo curs cffc, amp;nbsp;à Deo tanquam Patre
t» Di JNV oc ATIONE.
ç/Aoç-ôfj,« preccs noftras, propter Filiû D Ã* intcrcedoretn exaudiri, amp;nbsp;nobis falutarU tribui; idcoq; vicifsim Deum omnibus gtä' ti animi amp;nbsp;obedientia: officijs celcbrare.
Ãint partes ^eramp; Inuoc^' tionis, qua^tn omnihm ttd Deum prectbtis pte tente conÃderare Ãtnul complet ac coniun-
gere ÃnguUde^ bemtis?
I. Compellatio veri Deigt; Patris Domini | noftri lefu Chrifti, illuftribus teftimonijsin Eccleiia pateFséii, um elf ; Deminui» ; Deum tuum adorabù, Ulifiitferuies. î^on hibt-bit Deo!aliénas eeram me.
II Cogitatio mandatoriimDei,7«i« inuaa tianempracipiunt, bona à Deo prom^apeti Ã' expetlari feueriÃim'e iabent. Matth, Æ. Lttc. if. IT I. PÅnitentiafcuConfefsiopropria:in-dignitatis amp;peccatorum, cuius in precatione Dauidis Pfal.ji.CDanielit tap. Æ. e.vemplum in-fijne babemut.
Ull.cen- ,
DE ZNFOC.ITÃONE. 3t IHÃ. GonGdcratioproniifsionisderemir-fionepcccatorum,amp;de cxauditione prc-cum propterChriftum mediatorem.pyi/.j». Matth. J. U. I s.
ridescertô ftatuensfibiretnittipec-. cata, amp;feDeoplacere, amp;nbsp;fuaspreccs exau-diri propter Chriftiim.llt;«cot. i.Oret in fide ni~ hil bafitans.Ephef. 3. fer fidemaudemus accedere, VL Commcmoratiorerum petcndarum, (jUA ab tpfo Chrifio in feptem petitiones inclu~ fofùnt.Hügratiarttm aâionempro beneficiis Dei fiiritualibus^jrcorporalibusanneclamus. ^l^ode^îdijcrtfnen ueramp; fal-
fi. inuocdtionù
Difcrimina zöhT? fumipoffunt a caufis tientibiu, intpuifi'aii, obiectii,c^ adiacentibtu,fed vfitaïereceKfntur hac due:
Prins fuinptum abEffentiaDei. PoRçriusà voluntate Dei.
, Ethnici, Turci, lud«i,etiamfiiaôli-tant, feinuocare Deum conditorem cÅli ac terræ, tarnen à veto aberrant, amp;nbsp;fibi ipfis idolum fculpunt quod compellant. V nicus enim eft,amp; folus conditor cÅli ac terræ. qui eft JEternus Pater, Eilius amp;nbsp;Spiritus San-ûus.quemipfi vel prorfus ignorant, vel
, contHinelia afftciunt. lohan.j. Qui non i ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;honorât
51 DE CREATIONS.
honoratFiliumnon honoratPatrem. Deinde de voluntateDci funt incerti,quia pro- I mifsionem Euangelij amp;c Filium mediato-rcmafpernantur.
Veraautem inuocatio ad hune vnuni Deum, Patrem Domini noftrilcfuChrifti» patefadum miflb Filio amp;nbsp;dato Euangelio» direda eft : Deinde certôftatuit, ferecip* ic exaudiri propter Chriftu mediatoreirâ-
SEC VN DVS
LO CVS.
de creatione
mvndi, angelorvm
amp;hominum.
DE CREATIONS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;is
Q^deit CREATION
CR E A T I O eft aâio externa D b i qua Deus rolens omnes res alias, vt vi-Ãbiles amp;nbsp;inuifibileSjCx nihilo fabrica-uitjconfilio fuo, vt æternam Eccleïîam fibi conderet, à qua agnofcatur amp;nbsp;celebretur,amp; inquainaternum habiter. â¢
Créâtio cuita perfin^ opuse^^
Omnium trium perfonarum diuini-tatis, æterni Patris, Filij, 8c Spiritus Sandi, qua fimul omnes res alias condideruntamp; conferuant, vt diciturP/al. 3i. Verbo Domini califirm4tifunt,lt;irjptrituorüeius omnif exerci^ tus eoïum.De Filio diciturioh. i,Omnia fer iffum ftiâafunt.
Conditafant autem omniamundicorpora, non eodem temporis momento,fed ordine diflinâie ftxdiebns.Genef. 1.2.
Prima die, hlateria cceli amp;nbsp;terra rudis ac indigefla, (5* E FX.
11. Cxlttm fia Orbes calefies.
ÃIL Terra amp;nbsp;Planta.
IIII. soL,Lunadrc»ttrafiella.
F. Ãues typifies.
ri. Ter~
Ct^EATiONP.
F L EtnefirM ^nimanüa, O, Cur condttus eü à Deo mundui?
' Vniiicrfum hocTheatrumnaturser«' riimidcoconditunieftà Deo, amp;nbsp;miranda arte amp;nbsp;fapientia diftnbutiim amp;nbsp;ornatum, vt D fe V M opificem nobis monflret, amp;vti-litatibus bominum feruiat, Ãfcholafitfa-pientiæ, boniratis, præfentiaîamp;oninipo-tentiæDei, qui ab Angelis amp;nbsp;hominibusà feconditis, vultagnofci amp;nbsp;celebrari.jijiquc vicilsim fe ipfuni ,amp;omnia fua bona imper* ÃK,Romi.Efhef.Ã.
» . nbsp;nbsp;Q^de^lprouidenüa
' Det^
PROriDENTIA eHaaiantentiidiui- t Kd, (]ua omnia cernit^ amp;nbsp;cunäoseuentusfuturt! pro/picir : Deindegubernatio Dei, quanawaiif yniuerfam conditam fuflentat lir conferuat, amp;nbsp;pracifii 'e curat genus liutnanum, cufiodit cMdit focietatem, punit atrocia feeler a atrocibus peiiiiSi amp;nbsp;tandem iuflos pramijs ornat.
Parsprouidentia eil D ETERMIliA TiO diuina , qua Deus omnia cernens,(unclos ettaM ftttUTfs (uentus,fiue bonos,fiuemalesjprofiicit'Ã ' bonts
DE CUE AT I o NE. M
: fioMt idiuuat,malos aMtempermitrit, amp;termi-
1 BOà rff ffiff;« conftituit quoufy^fitpermiffurus.
i Haéle/ms de Deo createre: nunc de Creaturis^ex
I qHiiiJK aternam Ecclefiam Detu eligit, dicemus.
1 Suntautemcreatura Rationalesaliaincorpo-
' I tee cir inuifibiles, vr Angeli amp;nbsp;Anima hominum: «He Corporales lt;^Yifibiles,vt Homines, 1 Qwdfant Angell?
Anghli Bomfuntcffentiacfpiritu-â alesjcreatæ à Deoadimaginemipfiusôhoc 1 «ft,intelligentes,veraces, iuftæ amp;nbsp;liberæ, quæ non funt pars altcrius fpecici.vt animx hominum-.Scfunt immortales , ordinarii Deo,vtipfum celebrent, amp;nbsp;fint niiniftriEc-
I clefix, Sccuftodespioruni, Etr.Z.
QmdÃintDidiboli? '
D14 B O LI /«nt ejjentiaJpirituales, inif treat« «dtnwgtnem Dei, boceH, intelligentes^ve-receSiiufie lt;Æ libera , fed libera voluntate à Deo dejicientes, /«éb(unt hofies Dei, amp;genwJ fonMi«-num'aDeoauulfuminpeccatum óquot; mortem pre-tipttarunt, ad omnis generis peccata cala-, mitâtes quotidte impellawt. iQ^am Tjrannide»» mirand# cawjïlio permittit Detu, reprimif, vfq^ ; (tdtxtreniHm ittdiÃMTO , in quo Diatoloi omnet, vn4
/ r E H o MIN E.
Vni cum hominibus impijs, in xternos cruci4tiK tbijciet, leh./. i. Pet. /. i.Pet.i,
QMde^lHOMO?
Homo eü üibdantia creafaà Deoi ' habens corpus amp;nbsp;animam radonalem,con- i ditam ad iinaginem Dei, vt Dcum agno-fcatamp;celcbret. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Qmden Anima? nbsp;nbsp;nbsp;/
Anima Hominis eiiefTentia fpin^ tualis , creata à Deo ad imaginem ipÃas, I hoce{l,intelligens,libera,amp;iuüaj quxdl pars hominis: neeextinguitüt cum à cor- j porcdi{cersi[,(ed eüimmorcalis.
Q^Ãtntpramp;cipua 'vires nbsp;nbsp;j
Anima in homine ?
Qainq;,RationaJis Sendens, Appetens, Loco modua, 8c Vegetadua.
fint partes anima l^tionalis?
Dua;,Mens 8c Volvntas , cun^ quain iedjs inodbas copulatifuat Aoet-â e r VS cordis.
DE HOMINK.
Qmd eH Alen S f
mens fiu INTEtlECTVS eïï po-^ntia Anima rattonatà cogntfctns, illuflrara i» ^^catione radijs fapientia amp;nbsp;lucis diuina , qua ^ium legem Dei difiernentem reéla praua, ^lt;iâtvitit reélrixeil,(^numéros, ordinem, Mtyèif ^nia(,qua funtprincipia amp;nbsp;norma artium, ^nes res cat eras ,fingulares (jr vnüterfales vtcun~ 3} (ognofcit, meminit,amp; alia exalts ratiocina^ 'ut, reell acfectu coharentia cernit amp;nbsp;iudicar.
potentia eam oi caufam pracipuècondita eSl I» fesmine, vf De«?» f onrfiror««, cJr teftimonia de Det fapientia à â bonitate, toti rerum vniuerfi~ Mi impreffa, cognofiat, amp;nbsp;alijs cognofienda de» tuonÃret,
I QiùdeH Voluntas ?
F0LVNT4Se/ïpotentia Anima ratîoâ nalismotiua, w infiholis loquuntur,feu appetens fttprema, quaBomo obieélumab intetleüu mon-firatum, veile amp;nbsp;expetere, vel auerfari amp;nbsp;reijeere f»esl,vtlfujj)endere aätonem, cirimperare ex-tirnismembris, vt aliquidfaciant aut omittant. ideo autem ficcondita ell voluntas,vt ante omnia Deum éâ virtutem expetat amp;nbsp;amet, amp;nbsp;in Deo la~ Uttir tir acquiefiat.
Quid
fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IMAGINE DEL
Qwdertadfecîits?
ADEECTVS fum vartt jpecies amp;nbsp;fortui aftionum voluntatis, cumaliquo doloreiH^^i'quot; ticia ceniuncla:feu ADFECTr Sfunt motus volun tatifautcordis,fequentescognitionemgt;qutbusoi-ieäumà menteveljènfitmonÃratumfrofequiniur autfugimus.
QmdenjMAGO DEI?
Imago Dei, adquam homocondi' tuscft, eratfîmiljtudo amp;conformitashô- S minis,cum Archctypo CeuipCoDeOtvide-- . licet; MensilJuftrataluceverx notidxDei â amp;iapientiadi/cernenterclt;Saamp;praua:amp;v(gt; ' Juntas liberrimoarbitrio experens amp;nbsp;pro- ; bansreâa amp;iiifta, ardensdileâioneDei, amp;vera obcdienriaerga Deum ; amp;nbsp;Corrc-, âum , omnes adfeâus amp;t motus Habens conformes Legi Dei. Gen.i.
Coloff. 3. induite nouum hominem qui renoiU' tur in agnicionem Dei, fecundum imaginem eiutt qui creauit eum.
Eph.^.Induite nouum hominem,quifecundsM Deum créât us eiJ: in iuÃitia amp;fanchtate vera.
/.Cor,3. Nos verdtnnnes,reueli(tafacie,Ãoâ riai»
DB lïBERO ARBTTRIO. .3^ nMt DtmtniReculantes, in eandem im'agtnem transformamur, 4 claritate ia claritatem ,â tan-quamaDominiRirita.
Qmd Liberum a^rbitri-
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â j
urn?
LIBERrM ARBlTRIVMingenerefigni fcat, amp;nbsp;ludicium Mentis difcerncns bona amp;nbsp;nia~ la gt;nbsp;amp;nbsp;facultatem Voluntatis, quaRonte eligit Mtfacit, ^elauerfaturó' negligit ea,qua mens decerntt.
Qiùdfuit liberum Arbitrium m Homme ante lapfim ?
Ruit facultas mentu amp;nbsp;voluntatis, qua ]gt;ote~ tant Angeli amp;nbsp;Homines ejfentiam à quot; voluntatem Bei conditoris,fine vlla caligine amp;nbsp;erroreagnofce-tt,amp;iuflitiam ac fanltitatem ver am, in qua con-, d^tti erant, tuuante Deo , retinere, amp;Ronteat fitto Deo perfelle abedire , yel ab eo d^cert ô* ftccare.
4»
Q^deH liberum Ãrbitriumïn
Homme poîî lapfim?
EïïfacultM, qua mens hominü, bona amp;nbsp;cïuilta, feu honefia nbsp;nbsp;turpia, item artes méchant-
(M liberales, alias res humana rationis Mit» fubielbas aliquo modo intelligere, difiereacMi-(are(^ voluntas Ãnecoailione eafdemeli^ereaut expetere, vel auerfari drfugerepoteSî, velfii/^(»' dereeletlionem,^^ imperareexternis membris,vt fufcipiant aâiones cum iudicio mentis (on^ruen-tes velnon congruentes.
Sedin rebtuÃiritualibus, vtinprimomotu conuerÃonis ad Deum,Ãeu regenerationis ÃtiipÃni Uprima fcintilla fidei in chrifium accendenda, liberum velpotius SERVVM. c^rpeccatocapti-isum amp;nbsp;mortuum hominis ARBITRIVM. eil «aturalis impotentia.feti defellus amp;nbsp;prauitasnte» tis voluntatis, fecuta lapj'um Ada, nobifium nafcens-.qua mens cceca amp;nbsp;tenebrispeccatioppreà fa, nec eÃentiam nec voluntatemDeireclea^no-fiere, nec viamaternaÃalutisÃcaacie cernerepo-teil: amp;nbsp;voluntas ac appetitiones cordis auerfaOâ aduerfa Deo, necfeipÃcs proprqs viribus ad Deunt conuertere, amp;nbsp;in Chrifium credere, amp;nbsp;cultus Deo placentesprafiare, nec quicquam aliud quampec-(arepoffunt,nià pergratiam Chrifiifuerint libe-rata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LIE£~
arsitrïo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
LIBERiFM ARBITRIUM in reftd-iiftx aqua amp;nbsp;Jpiritu , tSlfacultof, qua mens amp;nbsp;voluntas per Filium Dei à feruitutepeccati libera-Va, (iradiutaperSpiritum Sanctum,fuo etiam co-natudy diligentia,non modo externes mores hone ft'e regere, dr externa fielera vitare, verism etiam interiores dr jpirituales animi motus,vt veram a-gnititnem Dei, inuocationem, patientiam, amp;nbsp;r. txufcitare,fouere dr augere, dr vitioÃs incUnati-onibusrefiflerevelindulgere, rurfumà DBOde ' ficerepoteil.
1 C«»j autem dixerimusHomtnem ad Jmaginem I Dei ejje,quafaerit conformitas natura he i ^iniscumLEGE Dei'.nuncdodrinadeLEGE ( igt;ei,adquamcongruerenoÃrasmentes, volunta-. fis dâ corda oportebat, Ãatitu addenda efl.
DE LEGE DEI.
Qwd eü Lex Det ?
Le X D E ï funt dccetn prsecepta : vcl L E X D EI cft doârioa quam Deus . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 in créa«
in «reatione hominibus
-in monte Sina amp;nbsp;alibirepctiuit,praecipicns, ,quales nos efle, qua: facere, quxomitte^ oporteat. Etpromittcns bona praft^nti-busperfeâam obedientiam, amp;oftend^'â^ ac arguens peccatura in hac corrupta natura, amp;denunciansiram Duiamp;æternasp®' nas omnibuspeccato pollutis^
jnAlta tiluflrior Legis Dê* finitio proximis ann^
LPhilippo tradia.
taeH:. ⢠' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â -n
' Lix DB ï eftasternal immôtâfapi-I à U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;«ntia
entia amp;nbsp;régula iuflitiæ in Deo , difcernens â reftaamp;nonreâa.amp;horribihterirafcens ó-mni difsimilitudini amp;nbsp;contnmaciæ, qua: rc- ' pugnathuic norma: in ipro,amp; eft patefaâa höminibiis in creatione, amp;nbsp;poftea fæpc re-petita eft amp;nbsp;dcclarata vocediiiina, vtfcia-nius,quódfit Deusjamp; qnalis fit, obligans o-mnes creaturas rationales, amp;nbsp;poftiilans, vC omnes fint conformes ipfi, amp;damnänsac deftruefts omnes non conformes, nifi fiat remifsio amp;nbsp;reconciliatie propter Filiuin inediatoremi
Q^tjùnt partes Legü
' Adofiicii'iT'res.
â 1. DecalogusfeuLexmoralisamp; æterna,â
Leges Ceremonialcs fcuEcclefia-fticæ.
Ã- LegesForcnfesfeuiudicialcs» '
^^B^itaCaufAsLiCgU â ' â moralis.
I Caufa efficiens eft immediate ipfe D E V s.qui hanc normam fua fapieMia fiiti* «mnitttn hontiniint mentibus ift prima crta^
tione infeuit, amp;nbsp;poflea voce fua in monte Sim Ã' nlibiillufirauit.
Materia in qua efl primum ipfa mens Dei/t» qua perfefl'e lucet hac fapientia (^iuÃitiainlegt exprejÃi, cuius radijin menteshumanaspofitadt' riuati funt.
Materia circa quam, efi conformityactlx-dientia, diÃimilitudofeu contumacia totius M turarationalis,quacuhacnorma mentis diuiMt in legeexpreffa, perfeSt'e congrueredebebat.
Torma eflaternaamp;immotanorma luÃitiein Deo, obligans omnes,velad obedientiaperfeHaUi vel ad Aternof pÅnas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
FmesÃtnt?
Primus, vt doccat, quôdfîtDeiisà qualis fit.
⢠Secundus, vt hominum natura cum hac norma congruat.
Tertius, vtmonftret, accu/et, Scxternit poem's damnet omnepcccatum,noncon-gruens cum hac norma.
Quid efl Lex nature ?
Lex NATVRAEprophJÃimeeftno-titia Legis diuinar,in/iraâ Deo naturæhuman« t vt Koman. 2. dicitur: Opus legtsfcri-
pt«m
DEI.
ftum iticordibuseorunt.Effuimna Legis nature 1 tn Decalogo comprehen/aeil.
â Qwde^Lex T^ofitiuafeii-
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humana ?
I Leges Politxcae feuPosiTi-j * AB funt fcntentiae feu leges probabilira-
1 tione à Magiftratibus latæ, vt fint adminicu blegis naturar, videlicet déterminantes cir
1 tümrtantias aliquas,in executione iuris na-; lurævel fancientes aliquiddeoccafionibus fctuandi ius natur«, non pugnantes cum
1 iute natural! autdiuino.
Q^deHd'tÃrtr»en inter
! LegemDet)^ Leges
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humanas?
Difcrimina maxime illuftriafunthzc quatuor ;
Leges humans feu pofitius Magiftra-tuum funt mutabilcs, ôcobligant tantùm ctrtoshomines,quibus latx funt, vel ad ex-'trnam obedientiam prsftandam, vel ad pccnas corporales fuftinendas.
SedLEx DEleftæternaamp;immutabilis. *obligatomnes Angelos ScHomines, vel
D 5 nbsp;nbsp;nbsp;ad per-
4d lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DP. LEGE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
adpcrfeâam obedicntiam,vcl ad pÅnâS eternasfuftincndas. quot;
(fdr Ceremonie Leges Fo-renfes Moj/Ã nunc abrogaid Ãnt,cumtamenl)ecalo- â gnsperpetubretiâ^
neatur^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
To tit TolttiaMoy/t propter hanccaufiim pre-^ ctpuèà Deo confiitutttetl, vtefetcertafedes^-(lefia, amp;nbsp;certus locus, in ipuo Chriflus iuxtapro^ tntjstones exhiberetur ; feu, vtejfethojjiitiitinttii' fcentis, Scholadocentis Chrifii,T,t Ceremtn^ AC forenfes Leges ideo lau funt, vt continerent hancpolittam, amp;nbsp;à caterisgentibus difiinggt;i(ttntlt; â vfyjddtempus exhibiti Chrifli. Pofiquamatttem â exhibituseLlChriftusttotapolitiaconcidie,à 'tni ; tutnpoittiaetiam Ceremonià les ó'Legesfotenfes, ! 'qua tantum propter ipfam politiaminfiitutajne-tunt, extinddfunt.
SedLex JAoralisfeu Decalogus eSlaternt amp;^ immutabilis norma fapientia à â iufiitia in Deo obligans omnes creattiras rationales veladt' ieäifntiam, veladpÅnam.idebnéquaqahbob^*
; exhibita ChriÃo, vtM.atth. Jicitun Non vent \[till^e Legem, fed tin fiere.
jmpkt ^utem ChrtÃU'S Le^
gem (juatuormodis.
Primiim. Habendo amp;nbsp;præftando perfe-ûam obedientiam pro fua perfona.
Secundo. Perfoluendo pÅnam fufficien
ttm,quatnnos noftra inobedientia meriti âtamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â-I
Tertioi Doec ndo amp;nbsp;illuftrando verumSc
I genuinumintelledum Legis.
'i jlt;^art;o,'Xfiîçiendo in credentibus no-üatn obedlètitiatn cüm lege'congruenteni
' psiSpinèurttSanAum. V
( (um Lex dVLoralisfit sterna
1 immutabilts^fiuomodotnteUigendafunt héecdt
' I nbsp;nbsp;nbsp;(l4,i,Ttinoth.t.luÃo non e^l Lex foÃta.
I ^Lltm.a.NoneÃiifuhLeger
' ïuftificati fide in FiliiunDeiliberati flint
' ttiamà Lègemorali.quodad mà lediâui-
' t'smfeuobligationemadatternaSpÅnasÃt ' linet : fed tarnen manet setcrnaöf immota
' j obligatioaiTobedientiam. '
I IdçoeniiMC/inyîiisMJdZeiiiÃionêMJLf^wi»/ê J/-«lt;ttar4 huniatiit obedientiaw feu co»
fgt;rmif4tem cum Lege Dei influurartf,
â ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hi*fe
4»
Hitte intelligi poteH.
Qmdfit LIâBE â CHEt^ISTIA-
NA.
Non licentia faciendi quidquid fed liberatio à peccato.ab ira Dei,à tnalwi-öione kgis,à ceremonijs amp;nbsp;legibus foren* libusMcfi, amp;à ncibus adiaphoris extracï' fum fcandali. loh. f. Rom. à . 7, S. Efhipgt;
Gitl.3.4.7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-J,-
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prActpux,ÃntenttA^
Legis Ãîoralis i Seu,QM^ ''' JuntpKAcepfa Deca logi?
Decem , Récita.
PR I M V M
â P R AE C E P T V. M
Dominus Deui
tUUi)
praeceptfm:
, quieduxttede terra Ã-\iypthNon habebü Deos aliénas \^orammeiÃ^c,
3 Qiufiint 'virtutesfiubona â¢
'I o^era primi prAcepti^ ittx-
/I , ta declarattonem
â¢| Guangeliji
J1 OmntJ TÃrtMfej ori«wt«r à cognitionefeu k
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quia ignott nuUa (Ufido. I-
lt;lMlt;à 'primHpri«Cfptum4fc lt;i^«jfioneDf»orlt;iitttr:
1 ïgofum Dominus Deus tuus : cir difiernit Deunt '1 terfo verbo értefitmonijs miraeulorum i» eduöio-«eex jle^^pto patefailum, ab tmnibus creaturis ôquot; commentic'tjs numinibws. ER aute hec cognitio â Tgt;tlej]'enti£diitinlt;t,velvoluntatispatefaRit autin
Itge à comminittioniiiMs, 4«t in promiÃionibus
. (irEttitngtüo. CumLegem Deià rcoinminationes (ognofcimus Ã^vera aff{nfioneampleiHmur,ori-iwrTimor D«i. Cum autem promiÃionemgratia «moris Det in Chriflo ampleRimur, oritur F»-
I il! feu fiducia acquiefiens in Den, amp;nbsp;riuificant
lt;«rd4 parient dileSionen» erga Deum ê^erga
pr9~
froxtmuni, ix hoe fonte fumpta esl difinbutm ri( tutumprtmi'pracepti, quoi bis duobtisvoiâ^bul^[ â Tbnaris Dei ^^'f edei» PbilippHs in loeit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
ilttur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j â
Vfitatum eslautemvnà vocePietatisfiti^â^'' gionis omnes tof ins prima tabula virtutes eoi»?â'^' henidi.fedvt idufiitor fit expli'catio , prigt;iltPâââ , tuolui^amp;inpluresjpettes difiribui,quartifiigt;ÿ^^* appellationes,fapeptures alias per fjnecdeelx^'^' fludunt.RetitabimusigiturÃne/uperÃitienfi'^^ i genera operumprimipraeepti, Acfludiofishetto^â ' vt fequentesPirtutum deÃnit tones edifcatit,^''/^' iutnermas (ir' Regulas omnium conÃliorumö'*' äionum in omni vttaÃbiproponant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
0mnÃHmprîwamp; TabuU âvïri^
tum communege~ nuse^l
PIETAS ERGADEVM, i, feu RELIGIO.
Ãiuiî4s partes Ãmt , 'Kir tut eh quamp;adprimamDecalo' i gi begem per-
. ttnent:
LVera
PRAECEPTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Veranotitia Dei, feu Sapientia.
11 Timor Dei, feu PÅnitentia.
Ill Fides.
i nil. nbsp;nbsp;nbsp;Diledio.
V. Spes. 1
VI. Humilitas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
VII. Patientia.
VIII. Perfeuerantia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Pi ET AS Er GA Devm , feu R Eti-â GIO, eftverum Deum,patefaâumincre-atione niundiamp; VerboÃcclcfiætradito.re-öêagnofcere,amp;fidiicia Chrifti mediatoris iouotareamp;colere, ficutinvcrbofuopræ-cepit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
⢠Sapien TIA in facrisliterisidceft quod ; pietas , videlicet, veraagnitio D ei amp;nbsp;re-*1 demptoris noftrilefu Clirifti , coniunda â cumvcrotimorc Dei, amp;fideac totius vitas 9bedientia,iuxta vcrbu diuinitiis traditum} ' Vera Noticia Dei eft effentian» I amp;voluntatemDeiinLegcamp;Euangeliopa-tef2ftam,rede agnofcere , iuxta verbum per ProphcMs amp;nbsp;Apoftolos traditum, amp;cer , lis ac illuftribus teftimonijs miraculorum,'
â'teduâione populi Ifrael exAegypto,refu-ftitatione mortuprumamp;fimilibus confir-â
: ,I®atU[ii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Tt(ca*
fî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Ptccitti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funtCalico ó^ucttn«Kâ'
tis ignorantiiDeum, «mnesfAl^ opinitnesdifl-^ fentia amp;nbsp;voluntate Dti, no» congrutntes et»', rerbo per prophète amp;nbsp;Apoflolos tradito, v'tdeM ! Ethnica , Philofophicie, Turcica, ludaia)OtmKâ harefes,corruptela T,uangeUj,blaJphiimie.
Timor dbi eft expauefeere con* fpeâuiræ Dei aduerfuspecatum, amp;nbsp;filiali mctuiræac iudidj diuini vitare delida,amp;' fe reuerenter Deo fubijccre , amp;. voluntatc ac verboDei omnia confîlia amp;nbsp;oninesa* diones, in vita Ipirituali amp;nbsp;ciuili guber-nare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Extremafunt, Securitas,feu effefineciit*i fine timoré ira amp;nbsp;iudidj diuinhèr Superfiitiotre-fidans timoré, vbi non eïï timor. Hocautem nebii fraÃet Dei timor, vt omnes alias timorés conttm-namus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Fides eftnoticia omnium articu-Jorum dodrinæChriftianæ , amp;nbsp;aflenfuSi quo ampledimur totamdoârinamà Deo nobis traditam,amp; in hac promifsionem gra tuitæ reconciliationis.cerco donandzpto* pterChriftum mediatorem, amp;eftfiduciaac quiefeens in mifericordia Dei propter Fili-lium mediatorem promifla.amp;certôftatu-ens, fibi ipfi peccata rcaiittipropter Chri-ftum.
Pec-
PRAECEPTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æj
Peccata pugnantia cum fidc funt;
Dubifatioties Epicures amp;nbsp;Academicic, de Deo, deProuidentia, de certitudine doclrin£perCbri-finmé' Apoflolos tradita.
DiffidentiaergaDeutn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
' i^Dubitare de remiÃionepeccatorum,anfitnus inGrat'taDet,anDeoplaceamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Dejperatio.
ConÃdefitia feu pnfumtio. Eiducitthumanorumauxiliorum,
Sitperfiitio.
Magia.
DiLECTio DEI eft ardens inccndi-um amoris, quo mens amp;nbsp;voluntas, agnita
1 DileâioneDei erga nos,qaam miffoFilio declarauit, vicifsim Dsum compleflitur,amp;
1 fsfeDeofubijcit, amp;feruat omnia mandata , Dei cum quadam laetitia acquiefcente in Deo : vel Dileftio eft obedientia vniuerfalis iuxtatotam Legem, vt dicitur,Rom.i3.Di-ledio eft im pletio Legis.
funt omnes prauitncUtia^ tiones,OdiumDei,Stup9rnoÃrorum peäorum no, fentiens ardetes flammas dtleâionù,deni^jomnium caterarum virttttum extrema.
Sp B s eft certa expedatio vitæ æternae, iuxta promifsionem in Luangelio expref-£ fam.
f4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P R IM r M
fam,amp; eft expeâatio mitigationis calami- j tatumin hac vita,inxtaconfilium Dei.
Extrema FM amp;nbsp;Spet funt, Dejperatio amp;nbsp;Fre-1 fumtio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Hvmilttäs feil TÃT«)'oipfS(r0üHcftvir-1 tus,quain tiinore Dei agnofcentcs propri-am infirmitatem non fnpcrbimus.fed vero corde nos Deo,amp; in officijs noHræ vocatio nisjfiducia aiixilij dinini obeundisjamp;præ-ftanda in pÅnisamp; ærumnis obedientia,amp; cxhibédo alijs honoredebito/iibijcimus.
Extrema funt, Fiäafeufimulatahumilttiu,amp; SFPERBIA, qua cff fine timoré Dei,amp; fine tione infirmitatis propria fefeadmirari masni-facere,propter eert as dotes, amp;nbsp;propriafapietia aut viribus confidere, alios defiticere, amp;nbsp;cutn acti- { duntaduerfa,irafciDeo taquaminiuft'epunienti. |
Patientia eft virtus.quæindolori- , bus amp;a:rumnis moderarè amp;nbsp;placide dis Teueren ter iê voJu n tati Dei fubijcit,nec inconceiTa auxilia quærit, fed fde ftâtuit Deum ûbipropicium eÃe, amp;petitamp;expe-ôat auxiliuin Dei, niitigationcm ac libeta-tionem,amp; hac fide amp;. fpe dolorem Ienit,amp; pacem ac Jætitiam in corde fentic.
Partes Cbriüianæpatientix üintTimot Dei amp;nbsp;Fides.
Extremafiint Impatientia, ^Hppoeritica tele-panM
PRAECEPTVM. ff I fintU fTuciatuum Jfionte accerfitortim, vtinÃa~ Sellifeti5,eremitis fimilibus.
PerskverantiA eft inveraagnitio-neDcijamp;fidein Chriftiim,conftanter Sc perpetuo vfq; ad extremum vitæ fpirituni pcrmanere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Extremaftint,Dcfe£îio à Fide dr Pertinacia in tpinwnibHs impijs, autfuperÃttioÃs cultibtis,
Extreinacómunia, feu peccata pugnan-tiacumtotaprimarabula flint:
EpicureuS) ac Cyclopicus contemtus Dei.
Idolatria eft velfingerealiquidefle Deum,quod non eft Deusvel honorem Deopropriè debitumtribucre cuicunque rei,quæ non eft Deus .-vel aHigare Deum ad I aliquamrem,adquam feipfenonalligauit I fuo verbo ; vel eligere amp;nbsp;inftituere cultus j fineverbo acmandate Dei,amp;confiderehis ciilcibus, quod propter eos Deus nobis propitius fit amp;nbsp;benefaciat.
Sunt fBiwDij alieni, non tantum fiel a Ethni-corum nHmina,amp; Statua ac Imagines qua colun-tttr, fed ingenere omnia qua plus am am us dr ti-memuf quam Deum, dr quibus confidimus magit quam Deo.
Hypocrisis eft fimulatio pictatis, iuftitiae Si fanâitatis externs, cùm tarnen
£ a COC
'SEC VNDV M cor fit fine veto Timoré Dei amp;nbsp;fine Fidci plenum dubitationibus, prauis inclinatio-nibus amp;nbsp;afFedibus,fiiperbia,admirationc fui,amp;c.
ScANOAivM eftautfali3doflrina,aut malum exemplum,quod gloriæ Deiamp;ûlU' ti aliorum hominum nocet, velqiiiafeduyit alios, velquiadeterret alios abEuangelæ, vel quia præbet occafionem nialedicendi Euangelio ôi Ecclefiïjvel quia aliosad im*' tationem inuitat, vel quia ferit alia plurt ' peccata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
SECVNDVM^
PRAECEPTVM. i
PRAECEPTVM.
ajournes nomen Domini Dei tui inuanum.
VtrtutesÃu bona o^eraÃcundi
PrACepti, in quibus confiftit verus vfus nominis
Diuini.
Ã. VerainuocatioDei.
n. Gratiarum aétio.
III. Vcraprxdicatio.
1111. Confefsio.
V. lufiurandum.
Vera Invoc^tio Dei eftveromotu cordis amp;nbsp;linguæ, à vero Deo patefaâo in promifsionc Euangeli j amp;nbsp;miffo Filio gt;nbsp;pete-rc Stexpeftare bona æterna amp;nbsp;corporalia, I amp;nbsp;repugnantem dubit'ationi certo ftatue-' re, à Deo recipi amp;nbsp;exaudiri preces, iuxta ipfius promifsiones propter Christvm mediatorem.
Extrewdfunt, OmiÃio inuocattenit ,fiigida amp;nbsp;tfiitans pruatio, qualis tli omnium noflrûm, amp;nbsp;omnesfalfie inuocationes,Ethnicit,Turcica,Papi-fiica innoMtio hominum mortuorum.
Gratiarvm actio eftmcnteamp;vo-cc confitcri, quodbonafpiritualiaamp;cot-poraVianon cafu ofFerantur.ncc noftrafa-
/E 3 pientia
fS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SECFNDFAf
pientiaamp; viribus tantum parentur amp;C011-fêrucntur, fed quod Deus verè omnium beneficiorum autor fit,amp; propterca vero corde fe ei fubijcere amp;nbsp;obedire, vtDeus gloriaornetur, amp;nbsp;plures ad veram agnitio-nem amp;nbsp;inuocationem Dei inuitentur.
Extrema funt. Ingrat itudo, fimulata gratie tudo,qiialif PhartfahLuc.ii.
V E R A P R AE D I C A T I o eft doftH-nam à Deo traditam,Legem amp;nbsp;Euangeli-on,vel in publico miniftcrio.vel alibi,pro fuo loco amp;nbsp;vocatione,redè amp;nbsp;pure docere, amp;nbsp;corruptelas dextrè refutare.
Extrema /unt, Corruptela doetrint, EerefiSf EJegligentia in docendo, CurioÃtas in traciandit materijs non neceÃdrqs.
Confessio eft veram de Deo doâri-nam conftanter profiteri.necabijcere earn propter terrores,odia,fupplicia,vel gra-tiam potentum, propter hunc finem.vt Deo obcemperetur,amp; ne veraDeinoticia in terris extinguatur.
ExtremaÃtnt, Defeäio ab Euangelio, Perth »acia in cauÃs impi/s.
IvsivRANDVM eft inuocatiovcriDei, qua petitur, vt fit teftis, nos vera dicere,amp; feucrèpuniat mentientes.
Extrema Ãsnt, Periuria, ÃiperÃitioÃt obÃet-Mtiffim^itrumiuramfntfrum. TER'
PRAECEPTVM.
ter TIV M
PRAECEPTVM.
quot;Vt dism Sahba^ ü frnclifices.
Qmdfignificat tox Sabbati ?
Sabbatym, Ebra;isquietcm,feufcho-latn amp;nbsp;ctium ad ftudia doârina: de Deo, fignificat; cut feptima hebdomads dits à Deo ipft gt;« prima creatione deflinatafuit.
Cur lata eFt Lex de Sabbat o ?
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E 4 Septem
69 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tl'P.TlVli
Septem cauflæfunt.
I. Voluit Deus diem Sabbati fingtilts hebdont^'
dis ejfe monimentum dodrinie de credtionefiiiin fex difiinélis diebus perfe^la, à qua die y.Detu t(' quieutt(Genef./.2.)nec poït Hominem alios mundos, nee alias nouas anintantitiruUât^'^^ fondidit,vt Hominem eJfe extremum opus, in quo Sabbatuin agerecir adquie/eereVtiffgt; Deus demonfiraret.
Ciint atitefn in Scholis perpetuum Sabbatllll^ feu otiumfludijs doärina deDeo deÃinatiimit^ii' musiPracipuaetiamnofira cura fit,vtSabbituW creationis rite celebremtu, ó'Teflimonia de Di^ in toto hocpulcherrimo natura rerum à Deo cred-ta theatro nobis propofita,attente contempleniÃâ amp;nbsp;do^rinam de cÅlo,fieUis,elementis,plantis,dfii-mantibus,amp; humana anima amp;nbsp;corporis iiaturd, fludiosè difcamus.
11. Vt commonefaceretdeSabbato Animal^ui-tuali, quo a noflris operibus amp;nbsp;cupiditatibus vi-cioÃs quiefeentes, à Deo nos doceri amp;nbsp;agi petamus patiamur : pracipuè in Schola fan cl a crucis, qiiietis placidis animés Deum pro fua voluntate paterna iiobifcum agerefinamtts.
in. Vt perpetuam (âTaternam quietem, omni labore amp;nbsp;dolore vacantem, amp;nbsp;perpétua celebran-tem Deum,Ãgnificaret. Ebr.^. 4. Efa. 66, llll. vt nos deSabbato redemtionis feu quit
te Filij
PRAECEPTVM. 6i
tePilÿDei inpafione amp;nbsp;fepulehro,qult;t ttobü hono. remitterniSabbatiin lapju amiffum refittuit, ad-noneret.
V. Oeconomica eSl,vt homines amp;iutnentaprlt;e^ teritorum dierum laboribtis defatigattt dy feffit feptimi diet otio amp;quiete recrearentur. Deut-y. VI. Fr monimentum effet Uberationisexfer-uitate Ae^jptiaca,drGratiarumaäioniiDee prit-flitnd£ pro quietealaboribtu,qaos inAegjptogra^ niÃ.acpeneintolerabilesfufiinnerant. Deut. j. F H. Etprmcipaèin tertio pracepto confideran-' d», vtfinguhs hebdomadisfeptitna diehomines ad dtfiendam amp;nbsp;propagandam Legem Dei amp;nbsp;pro-tniÃmnesdeChr'^o, dfad communemprecatio-nem (à gratiarum aélionem amp;nbsp;laudes diuinas (onuenirent, id enim eH: Sabbatum fandificare.
QtuÃntigitur hona opera.
tn tertio âTrAcepto mandatai
Sexfunt:
I. S AN cTiF IC ATI O Sabbatifeu con-feruatio minifterij.
n. Fidelitas miniftrorum feu docen-tium.
ni. Diligentiaâuditorum.
E Æ â 1111. Reue-
^2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T E RT I V M
Iin. Reuercntiaamp;obedientiaergaraini-ftros.
V. Liberalitasbenîgnècontribuensad conferuationem minifterij.
VI. Pia obferuatio Cereinoniarum in Ecclefia.
Sanctificatio Sabbati eftpræ-lucente vero tim ore Dei amp;nbsp;âde, diem mini-ftcrio docendi, adminftrandi ceremonias diuinitus inftitutas deftinatum, nonpro-fanis fed fandis operibiis, hoc eft,docenda; difcendacverzde Deododriuæ,publics precationi, gratiarumadioni,vfui Sacra-xncntorum.amp;c.tribuere; nec in otium proc fus iners amp;nbsp;ignauum, nec in corporis laborcs, aliófue prophanos vfus à minifterioab-^ucences collocate.
Huiecognatavirtiiseft Conserva-Tio Min isteri I E vangelic i.quod eft officium prædicandi in publicoEcclefis cÅtu verbum Dei, amp;nbsp;légitimé adminiftran-diSacramenta, inftitutumà Dco.vtperil-lud veram fui agnitionem. fidem, inuocati-onem, amp;nbsp;esteras virtutes ipfi placentes ac-cendat, amp;nbsp;omnia beneficia Chrifti ac ster-nam falutcm Euangelio credentibus im-pCrtiat.
feccatumpugn^ns (Uin tertiopmeepto, eEi Trophit-
PR AECEPTTif. 6s j ^roihnatioSabbattyVelpernegleclioncmé^ con-I temtionem mïnifteï^ ,velfuperfl'ttiofam obfiriia-I tionemSMatiludaicam,aut transformatiottetn [ minifierijin regnum mundanum, : nbsp;nbsp;Fidelitas Docentium eft vir-
tus,quaminiftnEcclefiæ, confeij fibimc-diocris peritiæ doéirinæ Chriftianæ, officia fididifpenfatoris myftcriorum Dei omnia, in docendo,arguendo,confolando,exhor-tando,amp;veræ pietatis ac omnium virtutum
I cxemplo auditoribus prælucédo, diligen-j teramp; fedulo obeunt, amp;nbsp;conftanter tuentur.
1 Extrema funt: Infidélité, vel ignara doclri-' na,vel negligent inofficio'.Pelnimia anxietate feu j «^turiowepj'oprw imbecillitatit deferensminifie tiurn.
Diligentia Auditorum in audi-enda amp;nbsp;difcenda doftnna,amp; crebro vfuSa-cramentorum, amp;nbsp;obedientia débita mini-fterio præftanda.
Extrema communia funt, Negligentia amp;nbsp;Contemtus doctrina amp;nbsp;Sacramentorum :amp; Su-ferfiitia.
Revere NTiA amp;nbsp;obedientia erga Miniftros, in his quæ admini-fterium pertinent, videlicet cum propo-I nuntpræccpta D ki, annunciant confola-1 tioftemEuangeli} gt;nbsp;adhottantur ad bo-, na ope-
T ER TI V M
na opera, excommunicant contumaceS'^ Luc. ! o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vosaudit, me audit. Ehr. 13- obiy
diteprapofitisveflriiióquot; obtemperateApÃenitn'!gt;'\ gilant pro animabus veflrit,vt cum gaudio 0quot; gementes officium fuumfaciant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Extrema funf.Contemptus à quot; contuinaciiniquot; uerfus minifiros,amp;Ãmulatio artepremenstiiini-Ãertum. Ettmpia obedientia in corruptelis iodf*â tsa auttraditionibusimpijs.
CoNTRiBVTioad conferua-tionem minifterij Euangelici, amp;nbsp;alendos docentes in Templis amp;nbsp;Scholis : fi(M elita quotannis virstimdidrachmon, amp;primititts, décimas,pri)nogenita,partes viclimaru, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
niÃrü EccleÃa fufientandü cenferebattt, óquot; in no- i uotefiamento Dominus ordinauit, vtquiEunn^o- ' Jion annunciant, ex Euangelio viuant.
Extrema funt. Nihilconferre ,Ãedpotiusriâ perebonaminiÃris EccleÃa abalqs attributs, ft multi principes,nobiles ruÃiciEuangelicifad-unt: aut profundere opes in Epicuraa autldels-trica Collegia Canonicorum velmonachorum.
Pia observatio ceremonia-RVM, quæinüitutxCunc, vtpereasinnote-fcatalijs dodrinadeDco.amp;fintfignaEccIe ( /ix,, äcaerui publicorum congceffaum.vt omn/ain ijs deccntcramp;ordiaegerantur.
Extrema
PRAECEPTVM. Af . [ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Extremafunt, Jmpietaf conteinnens omnet
''i (trentoniat publicat : amp;nbsp;fuperflinofa obferuati» impiorum rituum.
Qmdde CeremoniesinEc-cleÃaÃntiendum : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edi'^.
Cere moniae in gencre fijnt geftusfcuaâiones extcrnæ incurrenrcs in oculos vel alios fenfus cxternos, ordinal« ad cettos fines.
Suntq; aIiæDiuinæ,feu à Dco mandât«, vel in vcteri Teftam en to, vt (ïrcumc 'tfio amp;fa-irijicta Mi)faica,qu£fueruntfigna promiÃionü équot; Tjpibeneficiorum Chrîfii nota vera Ecclefia,amp; vinculaac nentipublici mïniflerij vel in nouo Teftamento,vfBlt;î/)h/ffî/« Ã^CÅnaDomini,quorum finesinfrà recitabintus.
Aliæ ab hominibus in Ecclcfia Dci in-ftitutæ, quM Paultu traditiones humanaswo-minat, qua vel palampugnant amp;nbsp;prohibita funt verbo Del, vt tnuocationes dr cultus fiatuarum df homtnum mortuorum, Mijfapro defunélis, indul-gentia, dre. velfunt ADIAPHORAE, quas Deus in jpecie necpracepit neeprohibuit, d^ quas fua natura liberum eit feruare aut non feruare:
Harum
J
T à R r î F M
UAfum art£funt viilesadhoniim nrdînemS dilciplinam feu pædagogiain rudiorum. ad rranquillitatem amp;nbsp;dignitatem publico-rinn congrefluum ordinaiidanKrftfrlt;/«wlt;lt;«' temporum,lotorum,leliionHgt;n,precum, Cantto-^ num inpublicis congreÃibus, Catechefisfeiâ. txAin( rudiorum, rituspubliea Ordinationis cuntiDtpofi' tione manuum, ritus copulationisÃioiifi amp;nbsp;dedHclionesfunerumcumpijscanticis, (Ãc. funtludicrit veletiumpalam fupcrrtitiofcvft*' c dictiht geÃtculationesfacrifculorum itifacris, nbsp;nbsp;nbsp;|
(eÃtones cumÃatuis, circumdullio aÃni in diepil' t
DepoÃtio crucisin fepulchrum à âexcU' j iu,veflttus^rafura ManachorutHyamp;Ct 1
Ilos ritus ,etÃpropter infirmas amp;nbsp;docileijiilfâ t guantiÃervnaferuarelicet, nefubitaautintent' J fefliua abrogatione veterum rituum,gaibHS affne-nerunt, ab Euangelio deterreanttir: ( Rain !/â¢) tarnen nec bis ludicris, nec ritibus reuera adiapha- । ritaÃuendae^ opinio, quad fintiuflitiaca'
r4mDeo,attt cultusDei perfefe,aut net ceffarijadfalutem,aut opera meliora quam ea,qua
Deus inDecaloga pracipit,
C'ni» â
P RAE CE PTT M- '/gt; Cum prAce^ta DecalogiÃnt
At erna nbsp;tmmota,curLeK
de obÃruatione Sabbati
à ChriÃianüabro-gata e^?
L E X de Sabbato partim morxliseft, ^uod adgenus,hoc eft, ad conferuationetn Publici minifterij attinet: partim ceremo-'âialis, fcilicet qnatenus ritumfeptimidiei præcipit, quivnà cum csteris ceremonijs ^ofaicis abrogatns, in locum eius prima dies hebdomad« fubftituta eft, qua Chri-ftusDominus ex morte refurrexit. ' â
QVAR T VM
PRAECEP T VM.
Honora Tatremf^ Ma-^rem.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F Z R T F M
Qmde^i Honor'^.
Honor eftcomprobatioalterius/f'/ buens ei præftantiam propter diuinutn all; quod bonuni 3 Si proptcrea reuerenter fe fubijcicns.
par ent thus3 magiflrattbas â pr^ceptoribtds ' debiti.
t. nbsp;nbsp;nbsp;Agnofcere totum ordinem amp;
tum,mdgtÃratuu)n,iudicum, ^praceptorimfijj* tperadiuina, quo 4 Deo ÃntinÃ'ttut4 ô'conjt^'
P R XE C E P T F M, ntntvr : amp;nbsp;in hü lucere ac conjfiici fapientiam J^ci,iuflitiam,4c benitatem ergit genus humanum. i. Jionorifica comprobatto Perfonarum,agn0 -fcensipfas perfinas parentum, fideliumpriicepto-iâ«w 0* falutarium principum ejjeDei munera amp;nbsp;à Oeo iuuari. j. Reuerentia amans poUttcum trJinemamp;perfinas ,acfi eu fubijciens (irpradi-(ansdonaDei. 4. Gratiarum actio pro his donis D«. J. Precatio vt Deus res nbsp;nbsp;perfonas,piospa
tentes à quot; magifiratusferuet, regat, e!3â adiuiiet. 6. obedientia débita. 7. Candor amp;nbsp;aquitasin iegibiuô' atlionibus magiflratuum drparentum
I iudicandis. S. P'n-nlxia, aliquas infirmitates I tituos eis condonans,
â nbsp;nbsp;Qtujùnt âvirtutesÃu bona
o^era QtMrtt
1 ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cepti^.
j I nbsp;nbsp;nbsp;Pietas feu Philoftorgîa.
I n. nbsp;nbsp;luftitia vniuetfalis» feu Obedientia
crgaleges.
ni. luftitia diftributiua.
îin. Sedulitas.
V. Gratitudo.
VI. Reuerentia.
PxBTAS feu Phiiostorcu
P cftvir-
7« iiV I N T F M cft virtus,quæ parentibus Si liberiS)amp; Cïtc-lis fanguine lundis» tribuit conuenientciH honoremiamp;debitaofficia.
Peccatapu^nantta cumpietarefunt Indulgenria amp;nbsp;Impiété.
1 VS T IT IA VnIVERSALIS cft obedientia erga omnes Legesamp;æ^g*' ftratus gt;nbsp;in focietatepolitica,quæhoneliis legibus regitur.
Qmd eH:
Po LIT I A cftlégitimaordinatioccr» cÅtushominum honeftislcgib. cum norma legis natura? congruentibuscon/bciatt, in quo certos magiftratus legibus ordina-tos,iuxtacertas leges, retinetutdifeipbna amp;nbsp;pax,propter hunc finem principalcmM in pace ciuesfintquà tn beatilsimi amp;nbsp;quaffl maximè inter Team ici, hoc eft,vt doccriho' mines deDeo,amp; educari acinftitui foboles, honefteregidifciplina,amp;colligiD e o Jf-ternaEcclcfiapofsit.
Qi^d Magtjiratîisf
Magistratvs eft guberna* tor Dei ordinatione conftitutus , vtfit nutritius Ecclefiæ Dei amp;nbsp;Scholarum , amp;nbsp;ftt cuftos dilciplinæ ac pacis, iuxta leges
nature
PRAECEPTVM. 7/ ' natur« amp;nbsp;congruentes leges,amp; fit executor 1 legum : puniens pcenis corporalibus con-tmnaccs,amp; defendens contra iniuflam vio-' lentiam obediences.
Extrema iuflitia funt, Inohedientia feu contu-â jeu contetntus ftiperiorum magiftratuum â lt;ii-Legttm,Sed'ttio,amp;Superfi'tîiofa objeruatio qua-⢠tumitbetlegum.
IVSTITIA. DlSTRinVTIVA eft,qux proportione Geometrica difeernit gradua perConarum Sc officioruinin vita, amp;nbsp;fingulis conuenientem locum amp;nbsp;honorem amp;conueniensmunusattribuit.
Extremafunt confuÃo graduum »Tyranniti
Sedvlitas eftiuftitia,fuoscuiq;la-boresattribuens, Scinclinans voluntatem, VC diligenter,fideliceramp;conftanter.propter beum amp;nbsp;communem falutcm, facial labo« resvocationiconuenientes.
Extrema funt, tgnauta »ûvit /ê« curioÃtas.
Reverentca eftvirtus,quatribui-tnusalijs fuum locum, amp;i donaDciinalijs agnofeimus amp;nbsp;magnifacimus,amp; agnofeen-tesnoftram infirmitatem, nos eis fubijci-mus, amp;hancfubieâ;ionem externisfignifi-cationibm declaramus.
Extremafutit , Superbia contemnensalitt» liquot; aÃentatie, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F a GRXTI*
72 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;INT V iâ.
Gratitvdo eftluftitia,qua:benlt; mentis dcbitam gratiam,cùm animi bene-uolcntia,tùm alijs officijs reddû.
Extrema funt, Ingratttudo,amp;fimulatie^ratf tudinùfq uafir rébus inan'tbus.
PRAECEPTVM.
ISlonoccides. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
fint âVirtutes fin b on a opera Quinti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
prx,cepti^
Omnium
rRAECEPTVM. 7/
Omnium Quinti præccpti ac totius fer è fecundæ tabulæ virtutum communegenuscft:
DILECTIO PROXIMI.
Huius partes funt: luftitia particularis.
n. luftitiapuniensfcelera.
Ui. Fortitudo bellica. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
UIL Fortitudo togata.
V. PatientiaPhilofophica»
Vl. Manfuetudo.
llVll. ÃniEIKl'A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
liVlU. Mifericordia.
l'JX. Candor.
1X. Anaicitia.
nXl. Fidclitas.
bXiL Studiumconcordix.
UXllI. Humanitas.
11X1111, Nemefis.
n Dilhctio P r o X1 m t eftPrx-
11 Wcnte veraagmtione Chrifti amp;nbsp;fide ftatu-l«ntefeà Deogratuita bonitate propter Fi-Uium diligi, vicifsim fe Deo fubijcete, ac ob -ladite, amp;nbsp;propter Deum alios homines vera ^«neuolentia compledi, amp;nbsp;detrimenta eo-tüm arcere,amp; pro virili eisbenefacere,qui-l Wcunq',officijs poffumus.
1 Pttgnrfnt cum D'tleii'tone , M^lewolewtirf, A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f 3 Odta»,
74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J5_r J N T V H
odium, hiuidia, Stmulatto beneuolenM amp;nbsp;dti' r4 fequentium virtutum extrema.
IvSTITiA Pa RTIC VLARIS eftvir-tus.quæ nullius corporijfaniæ vel bonis nolt; cet.viaut fraude, fed debitumcuiq; reddit. Si fèruat æqualitatem.
Peccata epfofita funt.I NIVRI A,qtt£clfgt; , vel ri vel defertin ne, velfraude, alteritis corp«t,fii-mam,velbona laderefine itifta cau^a.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PETVLAt^TI A,quafine rlla caufraalios
contutnelia africit, nbsp;nbsp;pro deleélamento habet al^t j
damnum dare, vel quojlibet contumeliaafficere. ( NEQJ^ITIA eUaffeaaleuitas.frueciim ; aliorum iniurijsfrue turn Itbidinibiti coniuncia,fitte gratù Itidens. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Excefiu eSl Summum iusfeu calumniofiini, Iv STI TI A Diftributiuain magiftra-tibus,afficiensfceleratospÅnis.
Extrema funt, Crudelitoi amp;nbsp;indul^etitia. j Foktitvoo eftvirtus.propugnattix j luftitiæ,fu/cipienspericulaamp;laborespro- ! defènfioneEcclenæ, patriæ, honeftæddci- ' plinæ,coniugum,Iiberorunbamp;c.amp; nonab- ; iiciensanimuminrcbusaduerfis, ncceffs- 1 rensanimtini in rebus Iccundis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Extrema funt, Timiditas deferens eos,qiiibiis debetur defenfio, nbsp;nbsp;nbsp;Temerit.as accerfens peritula (
Heu necejfarta, ô-non depellens ea reéta rat inné.
P RIE C EP r F Af»' 7/
Fortitvdo Togata,eftconftantia animi perfeuerantis in propofito honefto rcftè fufcepto iuxta vocationem, amp;nbsp;tole-rantisiniurias propter honcftam cauHam, amp;nbsp;excelfo animo defpicientis voluptates. honores, corruptelas, opes, obtreétatio-nem, inuidiam virtutis cauffa, ita videlicet, vt propcethæc impedimenta propofitum honeftum non abijciat.
Bxtremafünf, Mollities animi, iniufia per-tin4cia,df Stoica mi^ofitas.
Vicinavirtuseft Pat i enti aPhilo-fophica, quæ obedit rationi intolerandis iniurijs amp;nbsp;omnibus rebus adnerfis,amp;mo-deratur dolorem, ne opprimât naturam,amp; neimpeîUtjVC contra iuflitiam, conftanti-am,modeftiam, vel alias virtutcsfaciat.
Extrema firn t, Impatient ia, amp;nbsp;Stupor.
eft virtus, qnæ mo-deratur iracundiam amp;nbsp;vindidæ cupidita-tem, remittitofFenfiones amp;condonat et« iam veras iniurias , publicæ concordiæ caufla.
Extremafunt,Iracttndia,Odium, amp;nbsp;Lentitas.
Vicina amp;ferc prorfuseadem virtus eft Eâ n IE I K E l' A feu AE cty I T A s , qu« in perfequendis iniurijs remittit aliquid de funimo iure, amp;nbsp;tolérât in alijs multas
F 4 infirmi-
j6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I N T v2m
infirmitates, vt morofitatem, iracundiam» lègnitiem , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, auiditatcm
gloriæ,amp;c. publicæ concordiæ cauflaiamp;am biguè faâa non calumniosè in deteriorem partem rapit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ '
Vicina priori. M i s e r t c o r n i a eft yir-1 tus, quæ doloreafficitur in aliéna calamita-tc.præièrtim bonorum vel feduftorutn ho-minum,amp; probabili ratione lenit pÅnâs,amp; opitulatur milèris.- vel propter Iuftitiani,vt cum fæuiturergainnocentes : vel propter bonitatem relaxantem aliquid de fiinimo iure, vt Deus miferetur generis humani.- vel quia nobis quoq; in commun! forte alio-rum mifericordia opus eft.
Extrema [tint, CrudelitM vel hvofy'ia, nm affici fenfu aliéna calamitatü: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniul
gentia,non punirecum e{ipuntendum,autttonell ignofcendum.
C A N D O R eft virtus volens bonis benc effe, amp;lætans eorum rebus fecundis, amp;ap-probans aliénas voluntates probabili ratio ne.quædametiamambigua flcâensinnic-liorcm partem.
Extrema funt, Maleuolentia SuJpicacitM, Lt-«or,amp;flulta creduUtoi.
Amicitia eft virtus pro verabene-uolentia reddens vcram beneuolentiatn.
amp;pariens
T RAE C E P T FM. 77 amp;pariens mutuam communicationem of-ficiorum amp;nbsp;rerum liberalem viitutis caufla.
Extrtma funt, Inimtcttia, Odiutu, Simulati» ientuolentia.
Fidélités eft conftantia voluntatis in vera beneuolentia amp;nbsp;omnibus ofhcijs amicitixdebitis.
Extrema fitnt,Perfidia,Ã^Ajfentatio.
Stvdivm concordiæ leu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft
virtus,qus humiliter de fe fentiens,amp;fre-nans ac moderans iracundiam,amp;tolerans aliorum infirmitates, amp;condonans etiam veras iniurias,tuetur concordiam,amp; cauet, ne pugnet de vlla rc nonvaldèneceflaria, ne publica tranquillitas Ecclefiae amp;nbsp;Rei-pub.turbetur.
Extremafunt,If iKavHMo. amp;nbsp;lentitas.
Hvmanitas eft copulatio iuftitiae cum v'irtutibus mitioribus amp;nbsp;fuauioribus, turn comitate,manfuetudine, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;affa-
bilitate, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
ExfrfWit funt, Horofitof, non ofiendens vüam fguijicationem beneuolentia erga altos, Leui^ tas,
Némésis vel Zelvs eft indignatio aduerfusturpitudiné.feu iuftus dolor propter admiffum ab alio fcelus,amp; cupiditas dcpcUçndi illud ac puniendi-
F 5 SEXTVM
ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SEXTV M.
S E X T V M
PK AECEP T VM.
Virtutes Sexti
I . Caftitas.
IL Verecundia.^
in. TemperantiäT
C A s TIT A s feu Pudicitia,eft virtus,re-tinens mundiciem animi amp;nbsp;corporis cum voluntatc Dei congruentc*amp; vitans omncs libidines à Deo prohibitas.
Castitas vita; cÅlibis efl: mundicies animi amp;: corporis fine cómixtione amp;nbsp;con-taminatione corporuni» amp;nbsp;fine vllo feminis abufu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Casti-
PRAECEPTVM. //
Castitas CoNivGALis eftcorpiis fiium vni coniugi caftiim amp;fanftum fcrua-re, feu leges coniugij diuinitùs inftitutas, reuerentertueri.
Eft autem C oni vgi v m légitima amp;nbsp;in-diflblubilîsconiunâio vnius maris amp;nbsp;vnius fÅminæ.inftituta diuinitùs, vtagnofcamus Deumefle mentem caft3m,amp; ei in caftitatc feruiamus, amp;nbsp;hoe modo propagate generc humano colligatur æterna Ecclefia Deo.
Exfrew funt, Vituperationes amp;nbsp;prohibitionet
amp; fexits muUebrif, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libidines (îrfior-
titiones, Adiilteria, Diuurtia vulgaria, incendia libidinumyomnes effujionesJ'emints extra coniugi-um,fimulata cafiitas.
Verecvn Dl A feuPiidoreftvirtus,qua: veretur veram infamiam fempercomitan-teni deliâa,amp; metu iudicij diuini amp;nbsp;pro-prisBConfcientiæ, amp;nbsp;aliorum reâc iudican-tiumjCoërcet omnes cupiditates, amp;nbsp;vitat deliâa,amp; geftus animorum ac eorporum itaregit,vt conueniantordini naturæ.per-fonarum amp;nbsp;locorum.
Extrema funt, IMPJTDENTI A, qua e/t contemnere Dei amp;nbsp;omnium hominum indicia, finerel^eilii iudicij confeientiapropria ('raliorunt fantrum,omnibus cupiditatibus frenos laxare.
StUpOY
ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SIPTÃÃVU
Stupor htraTtehnimiu verecundia.
Lafciuia,feupronitoi ad varias ludas amp;nbsp;variai veluptatesÃne (upiditate noctndi.
Preteraitas e^l pronitas ad prauas valuptates» C^ad (ontamelias faciendas.
Temper ANTIA eft virtus,qux moderator appetitiones cibiamp; potus.ita vt nec precationem ncc fbmnum impediant.
Extrema fitnt, Voracitas, Ebrietai,amp; nimii Al/Ãinentia.
SEPTIMVM
P R AE C E P T V M.
3'^lt;Q^furtum facies.
Virtu-
P R XE C E P T F M. .ft
VtrtutesÃu bona opera Septtmi pramp;ceptt.
ï. nbsp;nbsp;lufta poflefsio amp;nbsp;bonus vfus propria-
rumrerutn.
Ã1. luRitiacommutatiua,
111. Bcneficentiafeuliberalitas.
1111. Hofpitalitas.
V. FrugalitasfeuParfimonia.
V I. AvTÃfKM*.
IvsTA Poffefsio amp;nbsp;bonus vfus propria-rum facultatum eft virtus, quae in timoré Deiamp; fide ac bona confcientia tenetpro-priasfacultates. Si agnofccns eas à Deo da-ri amp;nbsp;cuftodirijfeduló ftudet eas honeftis ta-tionibusaugere.amp;advfusà Dço ocdinatos conferre.
funt omnia intufia aucupia opum, fuptrÃitiofa coUatiofaculrarum in (ommunt,fur-
I turn,
IvsTiTtA commutatiuacftvirtus.qux in contraétibus feu commutationc return
I feruat æqualitatem Arithmeticam.
fugnantctim hac virtute omnesfiaudes tn con-trailibus.
Beneficentta feuLibcralitaseft virtus, quæ communicat facultates amp;nbsp;opc-
I tas non débitas obligatione ciuili, fed na-tucalt
o CTArru
turalî feu diuinaj vbi amp;nbsp;quando decet, amp;nbsp;; mediocritatem efficit inter profufionein amp;fordes.
Hospitalitas eftvirtusvicinaBe*! neficentiæ.qua peregrinos amp;hofpitcs,ac præcipuè propter veræ doârinæ profefsio-nein exulantes,vera beneuolcntia amp;nbsp;omnibus officijs hofpitalibuscompleâimur-
Pars IM ü N ( A eil virtus, quæ res proprias cuftodit, vtiliter collocat, virât fum-tus non neceflarios, einacitates, luxum. a:dificationes,amp; tarnen vbi ratio poftulat. cxpcndit quantum opus eft.
Extremafunt, Attaritia Sardes,ProfnÃa.
Aytapkeia eftvirtusjvicinaparfimo-niæ, quæ contenta eft præfentibus bonis, amp;nbsp;placide fertpaupertatemamp;aliaincommo-da, nec appétit aliéna bona, nec frangitur inopia, vt contra pietatemDeo debitam» vel alias virtutes faciat.
OC T AV V M
PRAECEPTVM.
y\Qon lo/jueris falfum teÃi-jnoniidm contra ^roximutuum.
P R AE C E P T V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;93
VirtutesÃu bona o^era
OÃaui préLcepti:
ï. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Veritas.
n» nbsp;nbsp;nbsp;Siniplicitas.
ni. Conftantia.
HII. ModeftiaSc Grauita». ,, V. Appetitio Glori«.
VI. Taciturnitas.
1 Vll. Eloquentia.
1 VlII. Docilitas,
IX. Comitas.
X. Vrbanitas.
Verit ^s eftvirtus.qiWEinclinatvolun-1 tatcm.vt veras fcntétiaii, hoc eft, cum rebus \ quales funt,côgruentcs,in doârinadeDeo i ^alijsartibus amcmus,amp;vera, reâa.expli-
cata
94- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O CT A VV M.
cuts 8c falutaria conftanter dicamus amp;nbsp;fa-ciainus.amp;in moribus fugiamusinfidiofas: occultationes Sc (imulationes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Obteäa fint : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
Do^rina de Deo, natura, rerum, moribus, Judicia, videlicet Accufationes, DefenÃoites, t TeÃimonia,Sententia îudicum.
Facia feu promiÃiones omnes in fÅderibm à quot; (ontraiiibus,emtionibu5,venditionibtts.
ConÃliaingubernationeamp;priuata vita.
Sermones de aliorum virtutibt^ turpitttdi' ne, feu laudes amp;nbsp;vituperationes.
SignÃcatio noÃra voluntatis erga alios, infer-9nonibus,geÃibus, é'c.
Peccata pugnantia CHmVeritate,funt ornnt* MENDAClA,omnesopiniones,firmonesÃ'gefiquot;^ non congruentes cum rebus ipÃs, nocentes.vel ipfi mendaci, vel alijs:amp; tot a SophÃtca,qult;t falfit «piniones amp;nbsp;malos cauffasfucoÃs pratextibtis tu-etur.
HareÃs dr fludium difcendi, docendi, out it-fendendi falfas opiniones,vel inutiles amp;nbsp;Ã eeffarias fubtilitates in omnibus doclrinis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Calumnia forenfes omnes, in accufationibuSt | teÃimonijs, fententijs iudicum.
Perfidiainno feruandtspromiÃis,0âflt;tdttiblt;^' A(omicirqs :periuriagt;Ã^fiaudes in
OCTAVVM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ij
Perfidin amp;nbsp;Ironia in dandis confilijs.
Obtreäatio,Maledicentia,Vanitas,laxantia,
Omnis hjpocrifis feu fimulatio in moribus à â ieflibus,
S iMPLiciTAS eftperfpicuaamp;aper-ta verkas,fine inuolucrisamp;ambagibus.â feu eft vera, reéla, amp;nbsp;explicata, in artibus,amp; i u communi vka, propriè amp;nbsp;perfpicuè dicere amp;nbsp;facere.
Extrema funt, DupUcitas,fuci,ambages in daXrina amp;nbsp;moribus fimulatione fimplicitatis alteriinfidiariamp;nocere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x
Constantia amp;GRAviTAseftper-feuerantiain Veritateamp;iuftitia : amp;guber-natio omnium aftionum amp;geftuum, cuni normaredæ rationis congruens.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Extrema funt Leuitas amp;nbsp;M.orofitas.
I nbsp;nbsp;nbsp;MoDHSTTAcft virtus -quæ frcnaC
I nos,neinopinione de nobis, autfermone, plus nobis tribuamus,quà mnoftræ imbe-j cillkati conucnit nee aftionibus fupra no-fttasviresnosefferamusaut extravocatio-
1 nemaliquidfufcipiamus , ne defpiciamus
1 aVios; in timoré Dei amp;nbsp;fide diligenter facia-I mus officiavocationis, amp;nbsp;in geftibus non di 1 feedamus à naturæ, perfonarum ac loco-; tumordine.
G Extrt-
I
o c 14 r r Af
Extrema fuut, ARRO NTIA,(jiiailt cpinioneplusfibi tribuit,quam adeil.lA C TjIN-TIA, qua verbis immodicè false defefradi^ (at. AMBITIO , qua tentatis ablion'tbus non necefnijs autiniuflis extra vocationem, alijs an-tecellere quarit amp;nbsp;nimia M.odeÃia feufiufor:pra-
I . urea lnciuilitas morum , Scurrilitas ïn geftu Ãquot; i veflitu,Obfcoenitas,amp;Impudentta.
Appetitio veræ G l o R i ae eft virtus,quæ opus fuum probans, feu con-filia amp;aâionesvitæomnes ad normam voluntatis diuinæ gubernans , 8c vocationis officiadiuinitus mandata fideliteramp;fedu-lô faciens, findet confèquiapprobationem Dei amp;nbsp;propriæ confcientiæ reâ:è iudican-tis, amp;aliorum bonorum acrcdèiudican-tium comprobationem.
Extremafunt, Leuitas ac Impudentia gt;nbsp;Ambitto.
D O c itiT AS efi virtus, quæ fle-ôitanimos, ne arroganter defe fcntiant, fed vtalios aiidiant, difcant, amp;nbsp;verisfentcn-tijsâffentiantur.
Extrema funt, Pertinacia amp;nbsp;Academica feu Leuitas femper amp;nbsp;emnia difiens, amp;nbsp;nunquam ad agnitionem veritatis perueniens.
T AciTVRNiTAs (eu tationc
tacere.
Extrtma
ExtremaÃtnt, Garrulity, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diÃi-
mtilaüo earum, (juitacent tune quolt;jjCuni man-äaium Dei praciÃitconfefionem.
Eloqv ENTi A eftvirtus,qnæmen-tem amp;nbsp;linguam regit, vt Ãco grata amp;nbsp;homi-nibtis falutaria,pcrfpiciiè amp;nbsp;oriiatè dicat.
Extremafunt, Oinnes abuÃu facultatis lo-quendi.
C o w n A s feil Affabi lit as eft virtus, inclinans nos, vt in loquendo, in audiendo.inrefpondendo.amp;offtciis præ-ftandis.in vultii amp;nbsp;geilibus, quadam fuaui-tatc beneuolcntiam noftram erga alios de-clatcmus. -
ixtremafunt, teuitas amp;nbsp;MoroÃtaifaÃidio-^taudiensalias, duriterreÃondens, Ã^difficulter ^3iciapraftans,nec vllaniÃtauitatü amp;nbsp;beneuolen-^i'tfi^nificationem erga alium oÃendens.
Vrbanitas eftornamentumveri-
Utis.quaiocosèvel figuratc, vel falsèdiâis letnpeftiuè amp;nbsp;honellc alij adnionentur, îut leniuntur, aut etiam in loco irritantur.
ExtremaÃHnt,Scurrilitas, qua iocos obfeaenos ^contumeUofosJpargitió' gefluvel mordacidi-^0 petulanterreprehendit : amp;flolidttasac inÃul-[»OS.
NONFM
gg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o N y
NON VM et
DECIMVM prae-
concuptÃes,
I
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;In IX. amp;nbsp;X. PræceptoprarcipiturRc-
ôitudo omà iiim virium hominis congru-ens ad normam legis vel conformitas cuin lege Dei, feucongruentia,feuconuenienti3 feu (îmilitudô rotins naruræhumanx, me® tis , voluntatis, cordis,omniumviriumamp; membrorum externorû, quæcumnorm^ mentis diuinæ in Lege expreflæ , perfeâç congrueredcbebant.Iafumma,Iuftitia oti ,
P R RECEPT F Af. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S9
tialîs/eu imagoD ci,ad quam homo condi-gituscft.
Peccatumpugnanscum IX. amp;nbsp;X.prs-cepto , eft CoNcVPISCENTI A.quæ eft «Ta^i'a feu corruptio omnium viriumhomi nis videlicet in mente cÅcitas caligo amp;nbsp;du-bitationes deDeo,involuntateamp; corde a-uerfio à Deo,amp; vacuitasTimoris Dei, dile-âionis.inuocationis.fidei.Item prauæ incli nationes, inordinatæ appetitiones amp;nbsp;flam-mæ vitiofor um affeduum.
QwfuntÃnesÃH Legis di-
( HÃnamp; cur aÃtdue me-j ditanduseHLeca-logus?
Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Legis notitia eft teftimonium,
quôdverèfitDeus.
11. Doceiqualis fit Deus,videlicet iu-
ftus, verax.beneficus» caftus. qualem Lex deferibit.
111. Docetad quid condita fit natura Humana, videlicet, vtDcumagnofcat,amp; ei iuxta legem obediat.
G 3 UlLOftcn-
po ' D E L E G E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
UIL Ofl:enditpeccatum,amp;eftperpetuum judicium Dei,accufans amp;damnansomnes homines,qui non confugiunt ad Chriftuni ⢠mediatorem.
y. Eft régula bonorum operum,in qui-bus renati fuam obedientiam ergaDeumj exercere debent.
VI Eft norma vita: hominum , etiatn । non renatoruin.vtmores honeftadifeiph- i na regant.
⢠I r
R. nbsp;nbsp;nbsp;Nemo hominum in hac trifii cor-
ruptione naturæ poteft integramamp;perfe-(ftam obedientiam EegiDei debitamprsc-ftare.Rom.y.S.fed externi mores vtcunque regi iuxta Legem etiamanon renatispof-funt.amp;di/ciplina honefte frenari.
Qwd eH
Disciplina eftregere externes mores, vt cum lege Dei /eu reda ratione congruant, 8c reprimere impetus afl-eäu-um vitiofos, amp;vitare externa/celera, qu« Lex Dei prohiber.
Pro-
D E L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Propter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exigtt
diÃ'tplmam Deus et tam à nonrenatis?
Propter quinque caufTas.
I. MandatuniDei.Roj«./^. tiecejjeetlob-tdire,non tttntiim propter tram, fed etiam propter (onJcientiam.Proinde quod bonum e^ifacito, bakebislaudemab eo.
H. Vtvitenturpaenæ. Namregulaiudicij Diai«» inEcclefia amp;nbsp;apad Ethnicos certa amp;nbsp;im~ niotae^ ; Atrocia fcelerapuniuntur a Deo atroci-biispcenisivelimmediatè velper Mag'tflratu$.E.om. 13. tfonfruflra gladium gerit, fedtibiadvindt-äam,fimalc egeris.
in. Vt focietas ciuilis tranquilla amp;nbsp;inco-kmis confer net Lir.
11U. Vt noftro exemplo alios ad honefta-temtnorumamp;virtutem inuitemus.
V. Cauffa vfitatè allegatur ex Paulo. Galat.3.Lex Pædagogus nofter fuit in Chri-ftum,vtex fideiuftificaremur. Vtenimboni feiagogi officia trtafunt. r. Docere. 2. Qtiir-ceredifcipUna,!^ mores regere.s-CaÃigare deUn-quetem-.itaLexprimiimdocet nos de Deo,qHbdfit, deoffieijsDeo debitis,deiraDei,peccato, iuÃitia,
G 4. iuäicio,
â¢, A
f2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HE LEGE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
fudicio amp;c .Heinde cufiodït nbsp;nbsp;concluditnos
quä carcere, no modo frenos vincula inijciensvi cioÃs cupiditatib.amp;externismembris,neprolibidine contra voluntatem Deiraant.fed etiamac- ; cufans, perterrefaciens, damnans nos propter | peccatam-.at^ in his terroribusâ tèâangtifl^s impel- ' lens (!y cogens nos confugere adfiUum Dei redem- ' torem amp;nbsp;medicum, qui nos excarcere legis,peccati amp;nbsp;mortis, quo conclufi tenebamur, liberauit.Hac propria amp;nbsp;genuina di£H Paulini fententii eit, cum qua etiam vfitata accommodatio non pugnitt congruent cum diä;o : Necfcortatores, nec idolâtra, necadulteri(necvlliin violationeexternadi-fciplina pertinaciter perfeuerantes ) regnum Dtf poÃidebunt.
In renatis verb difiiplina, fiugubernatio mo -rum iuxta legem Dei, qua fit pralucente in cofde vera agnitione Chrifli Ã$fide, eli cultus Dei ,0â parsnouaobedientia,amp;quidema Spiritu Sanclo tuuatur amp;purior redditurió* prafentibus ac attr-nts pramqs compenfatur.
Qîm finf impedimenta Difitplma?
Triapræcipua.
Erimum Naturalis infirmitits, feu calign amp;nbsp;citas mentis procliuitas voluntatis pracipitnnttf inmftnf
DEL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;93
in mot-iis Deo dilpltcentesamp; incendia frauorum aSeduum.
: n. ixterna iUecebra,prauafodalitta,exempla multitudinis vitiofa,varia amp;nbsp;multiplices deitäo-'
I runtoccafiones.
I III. impulfionesDiabolorttm. i
DE P R O M I S S I O NI-
i BVS ET COMMIN Am tionibus additisD c-calogo.
I« fi n^ulii Decalogi praceptis prodefl hoi H«tfiiones ordine confiderari. Qua virtutes flagt^ Untur ?.quomodofieri poÃtnt ? Qtupeccataprohi-ieantur I Qut Promifiiones addita virtutibusi (tmminationes poenarttm, qua certiÃimipeccata (tmitantur.
Etfiautemnon funt additafinguluPraceptit fromifiiones comminationes in ipfo Decalogo, tarnen fummacomprehenfa eïïinhac cocionead-Hiu frimo pracepto : Egofium Dominus Deus tuns, fortü,Zelotes,vifitans iniquitatem patrum infili-
I â¢â» in tertiam amp;nbsp;quartam generationemeorum 1 quioderunt me,^ faciens m^ericordiam in millia 1 bigt;gt;quidiliguntme dr cuÃodiuntpraceptamea. ' I Jtem,Leuit.tg. ^ifecerithacviuetineis. Rom, I 1°' nbsp;nbsp;nbsp;3' à quot; DfML 27, Maledidus omnis,qui,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G Æ non
yjf. DE PROMfS^TONIBrS nonpermanferitin emnibus, qiufcriptafuntitii^* bro legii.
Hà addanturpromiÃionespratn'torutn drcoWâ, minationespoenarumÃevtrtutibusamp;vtcijsfinÃitâ lorum pr^ceptorum traditie, qiiarum plere^ i» trouerbijs Salomonit amp;S^rarat'tde colleäitfunt i paÃim in Prophetarum concionibus de bonettf'^ ! operumpramys ärpeccatorumpanii repetuntur.
Vt autem reilè intelligantur PromiÃiotits Commtnationes, prode^lhas fex commonefA^i»' nes in conÃectu habere, quai nunc breuiÃimerich tabo.
PRIMO' : citm Deus fit veraxcertiÃintumtll comminationes ipfius non inania terriculamenta, nec promiÃiones tnanem Ãonitum eÃe, amp;nbsp;ideb pro-pofitas, vtquoquo modoÃultos demulceant, Pirmif Ãmaigitur fiatuamus, etiamfiÃape euenttts nobis non vtdenturreÃondere, tarnen omnes diutnaspro miÃtones amp;nbsp;comminationes gt;nbsp;in ea forma amp;nbsp;fin-tentia, quaDeuseas tradidit dfinterpretatuseÃ, Peras, certas, ratas,firmasamp;immotaseÃe.
SECV ND O: AccuratiÃimis Umitibus, difier-I nendaÃuntgenerapromiÃionÃ.PromiÃioEuaii^el^ propria, remiÃionempeccatorHm,itnputationetn iuflitia, Spintum Sanctum ér vit am aternam o-ninibus credentibus(JRATIS,propter Chiiftum promittit,non propter vUum noftrum meritum vel ebedientiam.
Pro-
LEGTS.
PromiÃiones vero legales nequaijuam G rat is of- : ferunt remiÃtoncm peccatoruin amp;nbsp;vitam ater-altapramia Jpiritualia ac corporalia, fed annexambabent conditionein perfeäa obedientia, tanquam caufam amp;nbsp;meritum, propter quod bona promifafintexhibenda.vt dicitur:Quifecerit hac, viuet.ItenhSunt mifericors his,qui dilUgunt me,e!r . cuftodiunt praceptamea.
TERT I O:Ctitn autem nemo praftetperfeélam ebedtcntiam, quaniLexflagitat: quaruntanxia tnentes,quomodo ampliÃima prcmiÃtones pramio-rumfingulis virtutibus addita, nobis ratifiant: amp;nbsp;quotnodopÅna vitaripoÃint? Adhanc quafiionem re^^ondetPaulus 2. Coz./. OmnespromiÃtonesüei in Chrifio funt Amen, id eft, rata acfirma, hoc eit, yere cir certb dantur propter Chriftum.ltem,Rom. i-legem ftabilimus perfidtm.îTamfide confugien-tibusad Chriftumdatur Spiritus Sanclus, qui inchoat obcdientiam congruentem cum legeT)ei,qua framijs d/iritualibus corporalibus in hac vita amp;nbsp;atcrna ornatur, vt /. Timoth. dicitur : Pietas habet promiÃiones prafentis amp;nbsp;futura vita. ltem,M.atth. Æ, Merces veftra copiofa eil incce-lis.
Tiantur autempramia ,inpromiÃionibus obla-' ta,eoordineamp;modo,qutmChriftusin Euangclio frafiribit. Marei 10. Recipient centuplum in hac vita, fid cum tribulatione, lt;!y poil hanc vitam, ritant
'96 DE PROÃfZS^IONIBrS vitam £ternam, hoc eSl,prlt;tcipuaprlt;tmi/tgt; ' cipu£pÅnii differuntttrin vitam aternatn.
ART O:Difiernend£ promiÃtontsin^^^â*' gelio tradita:
Prima,fumma amp;nbsp;maxime neceÃaria MISSIO G RA TIAEamp;reconcUiationitaC'fi' ta aterna,feu bonorumÃiritualiumamp;aternot'K»ââ i ^alt;e Deus propterChrifium certb amp;nbsp;nomitui^ amp;nbsp;fine vlla conditione amp;nbsp;exceptionepromifitf( rumeffe. Uacprac'tpua Euan^elij premifioÃ^P^^ rata amp;nbsp;firma est credenti, etiam omnibus boiiù corporalibus amiÃis. Ideo^firmiÃimafide retint' daetî, vtlob. if.dicitur: EtiamÃoccideritmeÃt^ rabo in eum. Pfal. 73. Cum contabeficunt ati mea amp;nbsp;cor meü, tupetra cordis mei c^parsmea D( «sinaternum.Rom.s^. ldeoexfidegratis,vtfittM fitpromiÃto.
AliaÃuntpromiÃionts Rerum corporalium nl-(effariarii ad huius vita mort alts confieruationem, vtvita, bonavaletudinis, cibi,potus,defenfionis, liberationis ex morbis, carcere, exilio,, bello,pefi(i feecunditatis agrorum amp;fimilium,quapanis quo-tidiani appedatione continentur,llas quoq^ tradh dit Dens propterfexcauffas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
/. Vtagnofcamus Deum aHorem (^confier^ uatorem ejfie etiam huius vita corporalis, nec cafis , Ãtargi bona corporaria,nec noflra tantumdiligen- I tia ea acqtciri fed ver 'e à Deo dart.
s.yt
LI G IS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sgt;7
3. VtEcclefiainhacvitacenfcruetur.
i 3- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VtFides inuocatio ,in})et'ttione,C^ ex-
j ft^titione corporalrum bonorum exerceatur.
4- Vtcommonefacianrnosde Chrtfio d^proquot;quot;
tniÃione bonorum Jpiritualium-
3- Vtgratttudinem nofiramDeo tjuotidiein
I vfubonorumcorporaliumdeclaremus.
I i. VtbonacorporaliaÃntadminiculanoftr^ vocationis nbsp;nbsp;infirumenta beneficentiaÃ^ aliarum
rirtutum.
gj INTO: Ha lt;}uo^j promiÃiones bonorum corporalium vera amp;nbsp;rata funtficutfinantjdr cer-fo exfcitenfar bona Ãcut promiÃa Ãtnt, videlicet Mitis hu quatuor exceptionibtis.
I. Ne modus aut tempus exhibendi bona amp;nbsp;li-ierationescorporalesDeoanobüprafiribanturÃei ftmpliciter ipÃus fapientia amp;nbsp;voluntati paterna re linquatur.Ideo^parata Ãt ad obedientiam voluntas noÃra',à diutius nos exercere Deus velit, amp;nbsp;H~ berationem certo conÃUo différât.
II. Cum promittantur bona bonis ebedien-'
I ribus ,non impeditur Deus his promifftonibus, qua
I roinitó tmpioj à â feeler at os feuer'epuniat.
1 III. Ciim in pqs etiam amp;nbsp;obedientibus feu vertt'
1 Lcclefta multa fordes peccatorum reliqua ftnt-.cer-to confilio Deus etiam pios fanllos arumnis amp;nbsp;i truce vult exerceri : propter duodecim caufas ,qust ittloctdeEcdeÃartcitabuntur.
IIII.Non'
DE PP.0MISSl0NnjVS
IIII. Non funt rapten da proiKiÃiones t:orpiirif-â les noflrisconjibisfinevocaiione diuitia : vtfibjPquot; phraim (/. Par. 7. inuadentes terram promijlatn finevocatione interficiuntur. Abraham veto, etfi promtjja ipÃerat terra, tarnen nunquam earn occH' pauit.Dauid, etfipromifium ipfierat regnum, ta~ then non rapuit regn^fm donee vixit Saul,fid wn~ tionem expeclaitit.
SEXTO, Comminationes amp;nbsp;poena, qua itmmt-tabibordinepeccata comttantur, fianeita fint a Oeo propter fix cauÃai.que funt:
lufiitiaOei, cuius norma aterna amp;nbsp;immotaell f unite amp;nbsp;deflruere ac delete fceleratos.
VtinpÅnis confiieianius diferitnen virtutisô' viciorum, cognofiamus Deum bonum, iufium virtutis amantem effe.
Vtha breuespcenacorporales fint commonefa-ilioiies de aternispÅnis.
Vt poena nos impellant adpÅnitentiain, adv«-tanda peccata Ãf emendationem vita.
VttranquilUtas publica confiruetur.
VtexempUs borribiltum poenarum deterritialij vitent delicla, quibus poena attrahuntur.
Omnibus comminationibuspoenarum additVe-us conditionem poenitentia, qua (temper vellibera-tio vel mitigatio calamitatum impetratur, vtle-remia tg. dicitur: SipÅnitentiam egerit gens ilia à ^itflitia /ua, contra quant loquor:agamamp; ego pXfih
LECJS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fp
fvnittntiam fnper male quod cagitauhvtfMerem ei amp;nbsp;idee differt Deus panas, vt homines adpani-tentiam inuttet. Sa. ii. DiÃmulaspeccata homi-fiuni,vta^antpanitentiam,
Q^V A R T V S
L O c v;s. ' 'ïioó de peccato, qjvod' PER LEGEM DE( COG» nofcitur , accufatur Sc
damnatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,i. ,
^i^dertPeccatum?
PEccatvm eft quicquid pugnat cumi Lege Dei, gttlt;e atcrna (^immota bonitatis amp;nbsp;reüittidints norma ell. i. Iohan,j. h' *-tv-^Tut ês7)/ AvoiJ-itt, peccatum e^t iniquitas ,feu de-jltxio à régula legis diuime, diÃimilitudo cum lege, filmen congruere cum lege. Competitenimvoca-^ulum ivop-ios propri'e peccato perfe confiderato, in *^llraflo,non concreto,quod non ivep-lit,fed avepset di.
Sit altera definitio pueris nota, qua in locis diiditttr.
PüccATVM eftdefeólus,velinclinatîo, Hlaftio, pugnans cum lege Dei, prome-rcns
H9 DE PECCXTO.
tens îram Dei, amp;nbsp;«ter nas pcenas, nifi fuctit fada rcmifsio propterFili um mediacoreiH'
e^î caujfa effcîens ï Peccati^.
Non Deus, fed liberum'arbitrium Diiquot; boli amp;nbsp;hominis.Tafo tnim peâoreamfleci^ââ^'^ eSlfentent'ta, Deum non ejfe cauffampecMti, ni( approbare peccatum, nec impeüeread peccandtnni fedprimi peccati caufam effe liberamvoluntatof D'uboltÃ^primorumparentum, quiliberiér fionteauerteruntftà Deo, amp;fapientiamjuflitii amp;libertatem voluntatis,in creationeipÃsinfitAmgt; Ãbf amp;totipofieritatiamiferunt. Deut.p.Df'*^ tfofier abfyj vüa iniquitate reitus amp;nbsp;iuflus est. lob. 9. Diabolsu homicida eîl ab initio, amp;nbsp;inveritate nonfittit. Cummendaciumloquitur, exproprijs loquitur,quia mendax etl épater mendacq.Rom-j.Per vnum hominem peccatum intrauttinmun-dum.
Externorumautempeccdi^ torumtresfant cauffk:
l- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Err9res,feu cacitas amp;nbsp;(alin mentis hutM '
«9,^99 I
DE PE CC AT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft
fi4,ÃKlt;e pzj»Joz«Mzparentumfecuta eil.
11. PrrfHÃ cupiAtates in volunute amp;nbsp;corde. ni. incitatioDiaboli.
Miteria in qua,ea Mens, Toluntas, Cor amp;po~ tentu obtempérantes, eir omnia membra externa.
Vorma,eilreatns, hoc eil, obligatio perfinaad iram Dei aternam damnationem.
Fines ejfectusfinC
I, H.
III. Illi F.' n.
Ira Dei.
AEternadamnatio.
Mors corporis.
Omnes calamitatesgeneris humant.
Tjrannis Diaboli.
Concupifcentia, qua Ãmul eiipeccatum amp;p«napeccati.
junt genera peccati. prAcipua^
Duo.Peccatum originale amp;aäuale.
Qwd e^ peccaturn
PECCA.TVM Origin is eft dc-feôusjvcl inclinatie, pugnâs cum legeDei, nobifeum nafeens 8t kcuta lapfum Ad«, tt promco
t02 D E P E CC AT O. promerens iram Dei amp;nbsp;«tcrnaspÅnas» ni^ fuerit faóta retnifsio propter filiutn Dei mf' diatorem. Pfal. j i. Eccein iniquitatibus conct-' fttu fum amp;nbsp;inpeccatii coticepit me mater mea.
Rom. Omnes peccauerunt amp;nbsp;priuati Gloria Dei,Ãcut loh. i.Efa.f.totumienus huin/t' num nominatur Tenebra, id eli, priuati amp;nbsp;care»' tes luce Vera agnitiotiis Dei, ver a iuÃitia t^vita» ^uam Detuapprobat. Rom.t. SenÃss carnis non ulâ' temperat Lep^t Dei, ac ne quidem potell obtempt' rare.
i. Cor. 2. Animalis homo non percipit ea, gn* funt Spiritus Dei,necpote{l int eiligere, in hhtefii' tnonijs , defeäus Ãeu priuationem iuÃitia : à iJlujec[s.iAy übediendi Deo, nobiÃeum naÃenteni) propter quam naturafilq ira fumus, deÃribiitna-nifefiumeSt,
PzccfiVvw Peerv aäio interior vel externa pugnans cum lege Dci, vt in mente diibitationes Epicureavtl Academica,amp; omnes fal/a opiniones deDeo,etiain à Itngua vel calamo non proferantur; in volimtate admiratioÃti, ncglellio i^contemtus bei,fiducia rerum carnaUum,fiemitus recufans placideobe-dire Deo inaruiiinis ; in corde iniufla oiia,irt, tupiditates,amor vita,velHptatum, «pum, glorie tnaior quam ipÃus Dei. Externa aäienes funt bla^htt
ö r P E C C J TO. taj ^^oÃfietuifirmones,mendacid, periuria, cades, a-j ^lt;dteria,/edtti9nes,furta,fraudes tn contraélil/nsâ, amp;c,
j ^«zf a^uait peccaco proprie congruit vfitata ^tfinitio/itpeab Au^nfiinorepetira: Peccatuni eftcogitatum, concupitum, diâuni vel fa-äutn contra legcniDei.fz/fo.yjt» fibelnetiam, \fc(catum cordis videlicet prauas cogitatienes ^dfeéliss cordis, diÃingauntapeccato opens, quod did 0 velfado commit tit nr.
SPECIES Pejtcatorumfecundum ordinem frtceptorum Decalogi rectiÃ. dtÃribuuntur,vtfit-fra in loco de lege eaetiumeraui, amp;nbsp;mediocris cd-tilogus Pom. I. Gal,4. i. Cor.6.amp; alibi recenfe-tur.
Difcernietiitmgenera peccatorum aclualium, inpeccata commijitonis,^ omiÃionis ac negUgen-^^^adfedata.poÃunt-.Ãcut amp;nbsp;luriÃcon. dtÃcernunt P O L F M,Ãeu Crimen ,Ãeu Elagitiuin, videlicet Udum, quo lex Dei contra confcientiam violatur: (irCP^LPAM Latam vel leuem, c'um vel errore iiidicq,vel fubitis flammis affectuiim,vel deÃdia amp;nbsp;' ^fihgcntiapeccatur.
' Die alteram J^iuifionem
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccati.
] Venta lb Peccatvm eftde-feftus, vcÃQclinatio.vclaffcäus, pugnans
H -2 gt;nbsp;cum le-
DE PE CC AT O.
cum legeDeiJn renatocui retinentifidf*â amp;nbsp;repugnanti prauis affedibus fpiricu, rtâ' tus remittitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Sedes materia de Peccato in remtis amp;nbsp;fanllii] â reliquo, ell nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TSlonquodvolebonum,be(
facio; Video aliam legem in membrie niei(,rebeä4nâ tem legi ment;} mea, amp;nbsp;caftittummefacientetn , legipeccati drc. Nulla autem condemnatio ell \ qui in ChriÃo lefu, non fecundum carnem i^bu-1 lant, fedfecundumÃiritum, Ã^deinceps vfqueail (laufulam.StÃiritu ailiones carnii mortificabitht j viuetu. t. loh. I. Si dixerimus quodpeccatum net ' habemtUtnosipfosfeducimus, amp;nbsp;veritaetione!iit tiobif. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
MORTALIA PECCATA futtt.nentanA^ turn feptemiUa,qua nt Igo numeranturgt; Stiperbiih I j lnuidii^.Ira,Acedia, Auaritia, Gula, LuxuriafuK I. libido,qua tarnenplunmorumpeccatormnallMâ\^ Hum fentes ^fcaturiginesfuntfdin non rena' J tis,omniapeccata, originalia Sc aâüalia.-st ' j in lap(is,qui antea faet nntrenati, funtdeli' da contra con/cienriaæ,/êu quxHuntà fci' â¬ntibusamp; volentibus,propterquæamittic j. homo gratiam amp;nbsp;Spiritam Sanâum,amp;at reus iræ Dei amp;nbsp;æternarum pÅnarum, niû : nirrusad Deum conucrtatiir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Epb. f. Hocfiitote,qubdomnKfcortaterttut imfudictu, autauarus, nenhabethareditatemit i regnt j
DE P E C C A T O. itj
QhnÃi Dei, Ne quis vos âecipiatinan 't~ ^firittonièus. Propter hac enim venir ira Dei in Ãlios inoliedientes. Ez^ch.jt- Cum cefferit ia-fi'lt;ââHufiitia fua amp;feceritiniquitatem,morittur. Suatttor peccata clamantia in cÅlum nomi-M fient,Homieidium voluntariam.Gen. ^.Sodomia 'j ^en.iff.opprcÃionempauperum, viduarumamp;c. â j ^eitt, I s. Exod. 22. pfal. Mercedem operano â fitietam.Exod.24 lacob.f.
' Nouemmodi, quibas commtinicamuspecfatif eljenisjhoc triflicho comprehenfi fant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
' hquinat alterius vitijs fi,qui mal'e fanus â ^tnfulit, ajfintit, mandat, palpdtue, receptat, â ferticipdtue,fiiet,non obflat,non manifefiat, Peccatvm in Spiritvm San ctv m cftvelveritatem agnitam petu-Untcr oppugnarc.vel opera, quæ certô appâter fpirituDci faâa cfle, odio Pharifaico ttibuere Beelzebub, amp;nbsp;diccreDiaboli ope-I taeffc : vel dcfperare, hoc eft, adimcre Deo 1 hudem mifericordiæ feu gratiæ exuberants fuprapeccatum.
Alq fix Ãtecies recitant: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
fniumatis e^ hoftisprAfumenSyfiem^ relinquens, I«p«gn4nî verum,dont fratris malus ofir, â 0W«r4Bs^ animum, fimul acjÃernens liiriw 1 ' «tv. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Sednts depec(AtoirremiÃibiliÃatuamus,i
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ü i poÃeriori
ÆÂ»/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E P E C C A T o:
ptflcriort itidicandam ejje, amp;nbsp;Qnantaciinquï fint noftra peccata fciamus mandatum Dei elFe, vt conuerfi credamus, omnia pèccatï nobis reinitti,amp;promifsionemGratiævHi-uerfalcm ac gratuitam cfle.Mart/». i /. Venite »dine omnes Rom. Cratiaexuberatjupritfec-catum.loh.^.OmnuqHicnditinftiium,h4betviâi tam ^terna/tt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Q. V I N T V S
L o C V S.
DE E VANGELIO SEV
P R O miss.ioneâRemissio-Nis Peccatorvm propter
Chriftum amp;nbsp;F1D E iii-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftificante.
Qjà deli Euangelton?
EVangelivm eft PromissiO|
De C h r I s t o.â feu, doflrina non natura nota, fed ex arcano confilio Diui-nitatis per Filium prolata, in qua Deus, immcnfa mifericordia propter Chriftum i Filium
DE EVANG^LJ o. t«/ Filiutn fuum G R A TI s promittit rcmiCsio-nern peccatorum,iuftitiain, Spiritum San-âuæamp; vitam æternatn, omnibus agenti-bus pÅnitentiam, 8i fidc hæc promiisabona ampleâentibus.
Summa autem Euangelij efl hoe didiiin Chrifti.SicDeusdilcxit mundiim,vtFil)uni fuam vnigenitum daret,vt omnis qui credit ineum,nonpereat fedhabeat vitam æter-nam.
Vil Rom. j.luÃtficamur gratis, Vei gratia,per udemtioneminChriÃo le/is, quempropofuttDeus frepiciatoriumperfidem in fanguineeiustamp;c.
difcrimen Legù ^Euaugelij?
Tria funt præcipua amp;nbsp;iîluftria difcrimina.
Primum, Lex eft natura nota, vtpote inÃtamsntibushumants in primacreatione, qu^ ttiintpoÃlapfum nonprorÃu extinéiaeil Rom i. 6'2.
Euangelionnon cft natutanotum.fed i ' ïilioDcircuclatumcft. lohan.i. Ephef.t.j. '' Rom./d Gen.^.
Secundum , A promifsionibus. Lex ' promittit iuftitiam amp;nbsp;vitam , fed cum tonditionc perfeâae obedientiæ. Rom.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H 4 lû.Qu?
ni DJSCRIM. LIGJS ET
ip-Qui feccrit hæcjviuet in eis.
Euangclion verô promittit rcmiÃioncffl peccatorum, iuftitiam Sc vitam æternam. Gratis, propter folum Chriftum non propter noftram obedientiam erga Legem Rom.3.4.10.
Tertium ab efFedibus : Lcx neminem iu* ftificat, neminem libérât à peccato, neminem fà luatjfed tantùm accufat, monftrat amp;nbsp;auget peccatum amp;nbsp;damnat omnes homines propter peccatum.
Tieut.2j^.M.itled't£lus omnis,(^c.Roni lat. 3. i. Corinth. / j-,
Euaragelion verô eft potentia Deiadfâ-lutem Omni credenti, amp;nbsp;Gratis, propter Chriftum donat credentibus remiffionem peccatorum, iuftitiam amp;nbsp;vitam xternam. Rom. 1.3.
QjwdeH: diÃrimen ris^ nom Te^îa-menti?
Idem fcrc quod Legîs amp;nbsp;Euangclij.
EFXNGELIL ' - nbsp;nbsp;nbsp;i»9
'. mentum ?
Novvm Testamentvm planèidcm eft quodEuangelion,feu promifsionis pec-catorum, gratis Dei, Spiritus Sandi amp;nbsp;x~ terns falutis,propter FiliumDeiDominuni noftrumlefumChriftum.gratis credétibus donands, Matth. 26: Gal. 3. Ebre. 9.2. Cor. 3.
Vet US T^eÃa^ ment um f
TBSTAMENTVMproprièeft promulgatio legis Mofaics, amp;nbsp;promifsio terrs Canaan, amp;nbsp;certs politis ac defenfio-nis.à Deofaâalfraelitisferuantibuslegem.â cui cere monias amp;nbsp;facrificiaDeus adiunxit, vt effent Typi perfons, facrificij amp;benc-ficiorûm Chrifti propter quem folum credentes omnibus temporibus remiC-fionem peccatorutn amp;nbsp;zternam falutetn confecutifunt.
jt« DTS'CRIM. LEGIS ET QtwdeH dtfcrimm S^irt-tns literéL? (
S p IR Ã T V s fignificat Chriftum ipfum, feu Spiritum ChriÃi fandum,qui per mini-nerium Euangelij luceiu verac agnitiopis Dei, vcram confolationem, iufticamamp;Wâ, tam in cordibusaccendit.
Litera fignificat Legem Moläicam lite-rls feriptam, in tabulislapideis, amp;nbsp;omnetn obedientiam ieu conatum faciédi operaLe-gisccremonialiavel moralia, fine Spiritu Sando, feu fîneverain Chriftum fide per Spiritum Sandum accenfa.a.Cor.j.Rom-ââ¢7*
H/r doännadedifcrim 'tne Le^ü lumentiiinvntuerftEccleÃtt do^Irina , necfffitfi-um ad reram agnitionemDei, amp;nbsp;bemfficierum Chri fliad veram inuocationemDei,adfidem,advtri)i culttu Deopraflandos, ad veram confolationem a-nimorum amp;aternam falutem. Et e^i velut norma euEegula omnes controuerÃae de iuÃiÃcationeamp;a lijs grautÃmis articulupracipuigubernain ac dij» dicane. ideo diligentiÃime intis peilerumpene-trahbus hac doilrina de difirimine Legis Euangelij infigenda eil, cut tantum tribuit Luthe- | rus,vtÃcripferit,ettm perfeäum Tbeologttm eÃe qui in df
iVAT^G^LJJ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf}
«H dolorilus confiientilt;t,Legein ab Euan^elio ^cit-^»'(difiertiere foÃit.
£x[rnita funt autent hac difiriminaex di/lit, Joann. /.LexperMofendataeJlgt;Gratiaamp;['ertta( for IE S TM CHRISTUM facJa e^. Deunt nentt vidit vnquam, Filius quiesïin Ãnu Putris, iffeenurrauit nobis.
Rom. i. NuncÃne lege itiÃitiu Dei manifeÃatst eil, teflificata per^legem amp;nbsp;profbetas, ItiÃitiu au-temDeiperfidemlefu Chrifii,in omnes amp;Ãipero-mnes, qui credunt,amp;c.Lege totam ilium partent tupitu tertij.
Rom../. Si exlegeeLl hareditas, aboleturpromià û. Lex enim iram operatur,Ideo ex fide,gratis vt firmafitpromÃio.
Rom. t. Cum impoÃibile eÃet Lege iuflificari, ei quid non fieruubatur à carne,miÃt Deus Ftlium fiu~ um infitmilitudine carnispeccati, amp;nbsp;depeccato da-mnauit peccatum in carne, vt iuflitiuLegis impie-retur in nobis.
Roman. ro.Mofes deÃ:ribit iuflitiamLegit,qubd, quifecerit tarn homo,viäurusÃtpeream.Caterutt qua ex fide eil iuÃisia,Ãc lcqui[ur,(^c.
Gal. Totiim caput amp;pracipuè bac fenrentia: Siexlegeeslharedstas, non ium eil ex promiÃtone: atquiAbraliuperpromiÃionem donauitDeus.i^fi igiturLexf
Epheà j, Euangelium abficonditum eü à fie-
culii
m tfISCRIM. LEGIS ET
talùin Dee, quiomn'tA condiditperkfamChn* ' fium per quem audemus accedere cumfiducmperà dem iDius.
Eh'tlip. j.Omnm habeopro damno, vt Cbriâ Ãum bicrifacmm, rf reperiar in illo non habem meam iuflitiam ex lege,fed earn, qua perfidem eH Chrifli.
Cen. 12 .In femine tuo benedicentur omnesgen-tes.Nen dicitinfeminibu!,tanquamin tanquam in vne, amp;nbsp;in femine tuo, qui esi Chrifim-At malediilus omnü,quinon permunet in omnibus, quafcriptafunt in Ubrolegts.Gulat.s, îeremù ^i.Eccedies venient, dtcit Dominus,6â feriam cum domo ifraelfÅdus nouum, amp;c.Confer Epifiola ad Ebraos, caput oHauum fy nonum.
Vac teflimonia qua recitaui,fundamentum (OHtinent doclrina de difcrimine Legis amp;nbsp;Euange-lif. Ideo ab auditorihus dtl'tgentifime confideranda ^tttoluendafunt,
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diÃrbnen inter
luÃtüam Legis
LuangeiÃ. ।
Lex promittit remiÃionctn peccato-rum, iuftniam Sc vitam æternam, fed Ãtijul Sagttit pctfeâaai obedientiam tanquam uufTam
KVÃNGELIJ 7z| cauffam. Ideoluftitia Legis eft vel perfeda omnium virium obedientia ergatotamlc-gcmDci, cxpers omnis pcccati,qualisin nullo hominum, folo Chrifto excepto,cx«. titit : vel eft qualiscunque obedientia exter-norum membrorum, prarftans externa opc ragt; quæ lex Dei flagitat, amp;nbsp;nunquam latis ü- / citlegiDei.
Euangeliiim veto Gratis promittit temifsionem peccatorum gt;nbsp;iuftitiam amp;nbsp;vi-tamæternam, non propter nofiram obc-dientiam erga Legem : fed propter foluni Filium Dei Dominum noftrum I e s v m Christvm, qucmfolafldeample-ftimur.
^luidigitur lufltüaEuan-gelïjjfeu iuÃificaüo homi
nis c or am Deo nbsp;nbsp;gt;
Ivsti'tia Christiana eftrcmif. fio peccatorum amp;nbsp;imputatio iuftitix Chri-ftijamp;acceptatioadvitam æternam gratui-ta, non propter vllasvirtutcsaut opera no-fira, fed propter folum Chriftum mediato-rcm donata»amp; fide apprehcnla.
^â4
DE 1 VS Tin CATJOlsÃ.
Qwd eïl (gratta Del?
eft mifericordia Dei gratuita, propter Filiutn Åediatorein promiffa, ÆÂ« gratuita raniÃio feccatorum propter ChriÃur» mediatorem.
Qaomodo taÃiÃcaturHo'
- ' i- mocoramDeo?
G R A TI s, non propter vlla propria opc-raautmérita, fed tantum proptervnicuni mediatorem IefumChriftum,qtii pro nobis viâima amp;nbsp;propiciator faduseit, confeqtii-tur Homo in vera conuerfione remifsiü-nem peccatorû,amp; fit iuftiis, hoc cft,Deo pla cens Scacceptus. propterChriftumiiifiitia imputata,amp; fit hæresvitæ æternje.cum ccr-tôcredit,hæc bonafibià Oco propterFili-umdonari.
Qmde^t Fides iaÃi^ ficans^.
Fides eftnotitia pcrfonæac bencficio-rum Chrifti,ac totius dodrinæ à Deo tradi- i tæ.'amp;aflcnfus, quoampleftimurtotam do- । ^nnaiQj amp;nbsp;in hac promifsionem gratuita: gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recon-
Dà TVSTIFICATIONE^ gt;/// retonciliationis, feu imputationis iuftiti« propter Chriftum donandx 8c Hducia in Chrifto mediatore iiixtapromiftionem ac lt;iuiefcens, amp;certo ftatuens fibi pcccata ré-mittijfeDeo placere.fe rccipi amp;nbsp;exaudiri,pro pter folum Chriftum, Gratis, non propter propriam dignitatem.
^omodo mteütgenda Ijac T^^ropoÃtto» SolaFtdff
' Correlatiuè inteUigcnda cft, videlicet, ' lt;iuod propter folum Filium Dei Dominum ' noftrumlefumChriftumaccipiamusremif-' fionem peccatorum,iuftitiam,amp;vitimætcc uam G RAT IS,non propter noftra mecita-
Idco autemhacformavcrborum (Fide iuftificamur^vtitnrfcriptura, vtÿztrunq;
\ doceatâ.Quxfit cauffafeu meritum iuftift-tationiSjfeuqnæfintbeneficiaChtifti.vide-licet, quódpct amp;nbsp;propter folum Chriftum \ donetur nobis remifsio peccatorum,iuftilia
Utvitaxterna. Deinde quomodo nobis ap-\ plicati 8i ad nos ttansferri debeant, vi-\ delicet Sola îidc amplcétcnte promif-fionena
IVSTlTlCATlO^i-fionem amp;in Christo acquiefccnW«
ratü 3fine Lege 3 fine htts LegtS3fila
fidt?
Non excludunt meritumChrifti,n^^*â®â ftram pÅnitcntiam, nec rcliqua opera auj virtutes, ne adÃnt fidei autfequanturieo adimunt cætcris virtutibus feu operibo*» meritum feu cauflam remilsionis peccaW' rum.amp;transferuntcauiram infolum Chrt' flum mediatorenifideapprehcnfum*
â propter quas cau fiai necefie(^
.lt; retineriparticulatExcltifih nos3 Gratis 3 fila Fide3^ fineoperibus tigii?
Propter quinqjcaufTas^
J. Quianon eftaliud medium, quoptO' mifsioncmGratiæ amp;nbsp;Christvm agnofce* ; rc amp;apprebendere pofTumus nià fbla fides.
DE IFSTIFTCXriONP.
n. VtChrifto débitasamp;propnus bonos tribuatur,videlicet, Quód ipGus obedi-entia fola fit meritum remifsionis peccato-rum,itiftitixamp; vitæ æternx nobis donandæ, amp;nbsp;quod noftra opera non fint mcritum, propter quod recipiamur.
111. Vtconfcientiæ habeant certam amp;
1 fitmam confolationcm, nititurpromifsio gratiae folo Filio Dei amp;i non noftrismeritis,
i ideo dicitur.âSolaFide, vt cor certo ftatuat, I Deutn nobis propitiurn efle propter Chri-I ftum. HanccaulFam Paulus Roma. 4.reci-1 tatldeoexFideGaATis, vtfitfirnaapro-I mifiio.
HU. Vt illuftrius fit diferimen Legis amp;
\ Luangelij.
\ V. Vtveralnuocatio prxftaripofsit, quam neceffe eft niti folo mediatore Filio Dei,non noftris virtutibus.
luftificatneSolaFides tantum rations princi-fii,vtloquuntur,detndeveripollprimamconuer~ fionem/euiujiificationem,flatuendum esi nos par-' tint fide,partim propternoflra opera, feu propter i ridem, Spemdr Caritatem coniunéttmiu/iosejfe
ërDeopUcere?
\ inprincipio, medioamp;finefemper ftatuendtitn
1 tft, nos propter folum Chrifium mediatorem fide tuÃos ejje gt;nbsp;dr Deo pUfere dr haredes effevitaa-'
tern«»
H! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fFSTIFlC^TlONB.
ternit,non propter vUa nofirn opera aut vâtrtute5,tî prolixe dijputat Paulus Gal. i^on in feminibiu tanquamin multis,fe(ltanquamin vno, d'inft-tninetuo,qui eit Chriftm.
Poman. lufiificatifidepacetn habemuf ttpui Deum per Dominum n^Ãrumlefum Chrifluinper quem accejjumbabemus, fide in gratianthancgt; in qua fiamus, id eit, deinceps quoq^ certipl^ftt-mus Deo ilia ipfa acceptatione feu tmputaWgt;i(gt; qua propterPiliumaccepti Turnus,etiamÃnoniii^ tot am mafifiampeccati perfeäe depofitinuu.
Abacuc^. Jufiusfidefuaviuet.
tslec poteflfides niti duabus rebtu, Chriflo nollris openbtu. Alioquiprorfiu incertafieret, »ec pUam firmam confilationem adferret. Reif'- 4-initia femper manent etiam in fanilts peccata in i hac vita pro quibtu orant.Pemitte nobis débita ne- , flra.ïdeo Chrifitu eil facerdos in aternum pre ne-iis intercedenSidf fuam iuÃitiam nobis applicant» nee eil in aliquo alio fialus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Rom. Quanto magis iuflificati falnabimnt per eum.gloriantes in Deo, per Dominum nofirum Je/um Chriflum,ideii, confidentesproptermedia-torem, amp;nbsp;ipfi hancgloriam tribuentes, quodpre-pter eutn,ér per eum,doHemurvita atertia.
Rom. d.iiloneÃis fublege, fedfubgratia,id i tfi,qùanquam manent reliquiapeccati,tameniex | iam non (ondemnat vos, fed recepti efts ingrati-atn,^quot;
TiEIVSTiriCATIONr.-
placetit Deo propter mediatorem.
lohan.i t.Ego vitain lt;eternam do eii.
Eom.f. Nulla nunc condemttatio ell hit, quit» Chriflolefit ambulant.
Credenti imputatur fides fineoperibtts. ^ol,2AnipfoconfitmatieÃis. dicat, non in yeftra mundicie, Rom.6, Donum Det eH vita ater-M,
Q^d eFi dtfirimen inter do-clrmamEuangeltjin articulo lujlificationis, clrfalfam
I Papifiarum doilri~ nam?
TnafuntpræcipuadiTcnmina.
I. Papifla docent, hominem mereri rem'tÃionem peccatorum , amp;ejje iuflum, non propter folum Chriftum, filafide, fed etiam bonis operibus, fen froprijs virtutibus congruentibus cum Lege Dei, j Itemoperibus Monaflicis,MiÃis,Lâ!unijs.
à M. nbsp;nbsp;nbsp;Cumnemofciatanfatishabeat bonorum
1 optrum,docent femper dubitandum eÃe,an habea-'»lusremiÃionempeccatorÃ, amp;nbsp;an fimtu in gratia.
1 IIJ. Docent hominem in hac vita poffe Legt 1 Det flt;tfij/4Cfre, amp;nbsp;hac legis impletione iufium eÃe, Ãvitamaternammtreri.
EcontrÃ
72» âDE IVSTÃTÃCAtîom.
E contra E E N'
GELIEM docet:
î. ^emiÃionem peccatorum donari GRATIS, propter filant ChriÃum mediatorem, non propter noflra opera aut mérita.
TL Noneffemanendam indulitatione, fei omues,quiin deliilii contra confiientiam,feu fiM fidein ChriÃumviuant, debere certoÃatuere,fe Deo difilicere, amp;nbsp;reos ejfe ira Dei amp;nbsp;atemarunt pÅnarum, nifi adDeum conaertantur. Rccntti omnes, qui fintiunt pauores ira Dei,amp;cupiun( fonuerti ad Deum , amp;nbsp;fie emendare,debere certb flatuere ,fitbi remitti peccata, fie in gratia eÃe, Ãquot; Deo placerepropter Chriflum mediatorem, vtex- j preÃe dicitur in Sj/mbolo : Credo remiÃionempee-catorum.
III. Hominem nonpofieinhac vita LegiDei fiatisfiacere.vtRom. 7. S clarè dicitur: fei lufiitiam amp;nbsp;vitam aternam donari credentibus CR ATI S,propter ChriÃam.
DE IFSTIFICXTIONÃ. -M/ Qjwd e^i dtÃrimen inter ' jtificatïonem jB^egenera-tioneWi^ Renoua-tionem^
luftificatio cft remifsio pcccatorum, feu abfolutio à peccato 8i sterna morte, amp;nbsp;re-conciliatiocum Deo, qua perfona coram Deo iufta feu Deo placens amp;nbsp;acce pta amp;nbsp;vits «ternxhærcs eft,propter Chriftum media-torem.
Regeneratio cftaâio SpititusSan-'öi, qua per verbum Dei viuentis amp;nbsp;bapti-fmum.exfilio iræ amp;nbsp;mortis, generatFilium Dei amp;nbsp;hæredcm vitæ sterns.
Renouatio eft adio Spiritus Sanâi, qua iniuftificato habitans. veterem hominem feupeccatum, in mente caliginem, drdubita~ tionesdeDeo, involuntatevacuitatemtimorù tmorifDei omnes prauas inclinationes:in corde incendiafeu furios affeäuum vicioforum expurgate amp;nbsp;abolere incipit.amp; nouum hominem feu Dei imaginem, per peccatum amiffam, reftituitamp;renouât, rfffendenj«B mentelucem Vfrx «9f«ix Dei, in velfststate corde nouant
, » V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) I J iuftiti~
1-22 'DE IVSTIFICATIOÃJE.
iuÃitiam, vit am Utam, obedientiamer^doninit mandataDei,relatant adhancfinem,vtDeui(eli-â bretar.
Exhis definitionibusapparet,Regene-rationem , etÃnaturapeccato mertuaviuifica' tionem renouationeniproprte fignifi(at:tamin remiÃionem peccatorum fapefimul completâ veluttotuni eflc.compleäensduaspa'â'^^®â iuftificationetn amp;nbsp;Rcnouationem nature per SpiritumSanäum, quæfonseftNûUï obedientiasamp;operuin bonorum.
Omnes homines carnaligenerationenafitintiff poduti peccato fil^ »a ac at erna damnationu. Vtigitur Filÿ Dei, hoc ell, Deo placentesöâ beredet vita aterna fiant,neceffe eil eos ex Deo rena-fei, feu per verbum amp;nbsp;Spirit um Sanllum regene-rari. Regenerantur autem cum in vera conuerfio-»epropterFilium Dei remiÃionem peccatorum in Fuangelio promiffam fide accipiunt, amp;nbsp;Deere-conciliati in locumfiliorum amp;nbsp;haredum regni cx-lefiis adoptantur, amp;nbsp;douantur Spiritu Sanäo, reliquiae peccati npbifctm natipaulatim expur-gat, noualucemamp;iuflitiam, acvitamincor-hibue credentiuin nccindit.
SExrrs
DÃSO'i^lSOPERIBV s.
S E X T V S
L o C V s.
D E 'Nova obedientia feu,
BONIS OPERE bus renatorum.
Qmd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obe
dient la'^.
i
Ov A Obedientia eft prækicen-tevera agnirioneChriftiamp;fidc vitarc omnia delifta Deo difplicentia;amp; non folû exteniis aâionibus, fed etiam voluntatis amp;nbsp;cordis affeâibus obedire præceptis Dei, hoc fine,vtDeushonore afficiatur,hoc cft» 1 vtteftemur hune verè elfe Deum, cuiobe-1 dientiam præftamus.
Sunt autem fere Synonyma vocabula: Noua obedientia. Cultus Dei, Bona opera, Virtus, Bonum propofitum,Bonaconfei-entia,SacrificiumLaudis,luftitiainhçrens, i Inchoataobedicntia, Mortificatioaftionu carnisamp;c.
Quid
12^
D E B O N I S-Qmdfint bona o[fera?
Bo N A O PERA, feu C VL T VS D E I» funt à Deo mandats aâiones métis, voluntatis, cordis amp;nbsp;externorum membrorum, excitatsperSpiritum Sanftum, Sc. faâïin fide, hoc fine, vt Deo obedientia amp;nbsp;honos præftetur.
Vr RTvseftobedientiaergaDeumiux-taipfius verbum.
Bonvm Propositvm feu eft firmum decretum feu conftans amp;nbsp;perpétua vol untas non amplius confulto amp;nbsp;fpon-te peccandi, fed libenter amp;nbsp;prorate Deo obediendi.
Bona Con s c i e nt i a eft noticia Legis Dei, amp;nbsp;indicium in mentibus noftris, quo refte fada, hoc eft, cum lege Dei con-gruentia, approbamus, amp;nbsp;nos redcfccifc amp;nbsp;propofitum non delinquendi confulto amp;nbsp;(ponte aduerfusLegem Dei, habere fei-mus. Quam feientiam ordine diuinitùs fancito fequitur tranquillitas cordis, amp;nbsp;fpes auxilijamp; protedionis diuins. i.Timoth.t. Milita bonam militiam retincns fidem amp;nbsp;bonam Confeientiam.
â i, nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SACRh
OPE RIBES'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ill
. SJCRIFIC I KM LATDIS fiuEucha-riflicum, eSl opus à Deo mandatum, tjuod fitin no~ bù pralucentefide inChrisium, referrnr ad hunc finem,vt Deus honore afficiatur, hoceSl,vttefle~ tfiurhunc vere effe Dcum, quern ficcolintusnecesl preciHmpropeccato,nec meretur facientivel alijs remiÃtonempeccatorum,fedelltefiificatio , quod fit DeuSjöquot; teftimonium obedientiajiugratiarum adtonis. Taliafairificia (unt omnia bonaopera amp;nbsp;affltiliones piorum. /.Pet.2. Pfial. ^ÿ.pfal./o, Pfitl. loà .PfaL n/, Rom. n.Rom.iy.
Eft né Noua obedient ta in re-natü neceftftariaf
Ideo gratuit! Dei mifericordia nobis remittitur peccatum amp;nbsp;per Baptifmum in nobis fubmergi 8i mortificari coepit, amp;donati fumus Spiritu Sanfto, vt deinceps non ani-pliuspeccemus,fed in nouitatc vitæ,hoc eft, noualuce amp;nbsp;iuftitia amp;nbsp;obedientia erga o-mnia mandata Dei viuamus. Rom.6 7 8.
Deinde ordo fapientia: amp;nbsp;iuftitia; diuins stetnus amp;nbsp;immutabilis eft.vt Homines à Deo creati,amp; per Filium Dei redempti,Deo obediant,amp; peccata cum voluntate Deipur
1 J gnantia
12^
DE BONIS
gnantia vitent,Rom. 8. Debitorcsfnmus» â Eph.2. Ipfiusopus fumusgt; conditiadboni ; quot;nbsp;opera.
TertiôjMandataDeifeuerifsimavbiqire- | petuntur. lohan.^. NoUampUiupecc4re. loh. tS-Hocefl mandatum meum vt diligatisvot itiaicem-Boman, 6.Non regnetpeccatum in mortalicorft' re veflro, vt obediatis tUiin concupifcentys eim gt;nbsp;prabete membra refira organa luÃitia Deo.Itei«, liberati eÃis à peccato, firitifaâi iufiitia. Ct-lojf. j.Ephef. 44.6.1,Timoth./.Militabonatn W' litiam, retinens fidem amp;bonamconfiienti2gt;n â-Theff.^.Hac eà voluntasDei,amp;c.
Flures cauffof poÃea in loco finium recità bivmt'
Quamp; ^4,nt Jjjecies honoriwi Oper umÃu partes no-U/z obedten-
Species bonorum opcrum, feu Cultuutn Dei, iuxta feriem præceptorum Decalpgb commodifsimèdiftribuipoiTunt.
Vera agnîtio iuxta Euangelion gt;nbsp;verus Timor D E i, vera fiducia mifcricordis
OPERIBVS,
miffæpropter Chriftum medîatorem.Dilc-öioDei, Spesvitææternæ,Patientia,Humi-''tasjlnuocatio Deifaâain fpiricii amp;nbsp;veti-tate.
luftitia vniuerfaliïjObedientia erga leges amp;nbsp;magiftratus, Pietas erga parentes gt;nbsp;luftitia particularisjBencficentia,Mifericordia,Ca ftitas, Veritas, Sedulitas diligenter amp;nbsp;fideli-tcr faciens fuæ vocationisofficia,amp;c.vtfu-prà inlocodeLcgecatalogunivirtutum ad-, iunâis definitionibus recenfuimus.
QjMd eH: diÃrimen inter âvirtu^ tesÃii hona opera 8thni-
i corum ChrtÃia^
norum^
Quâtuùt funt difcrimîna;
Priniumgt;mult£funtpropriitChriflianorant rir-tutesEthnicà ignottt, vt Fities Chrifiiana ,fiducU tniÃmcordiafeugrtiiiit Dei propter ChriÃumpra-tniffiCtVera Inuocatio Dei, Spes vitae aternae, (y (ae~ tenin prima BtcalogiFabula, expofitae ; quarum nt quidem mnttionfm faciunt Cicera in Ofi-t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dis
- HE BONIS , tijsamp;ArifiotelesinEthicts,exprofeff9vâtftututii | Ãr{n4m explicantes.
Deinde cauÃis efficientibus differunt-tutes renittorum, non folk humanis feul^ nbsp;nbsp;\
trij viribus efficiuntur, vt Ethnicit: fedaÃif^^â funlloper verbum accenduntur amp;nbsp;(onÃtmnt^^
Tertio cauffu formali. Bona opera ChriÃÃ'* rum funt veri fertj motus cordisperSpirin^ äum accenÃjquibusveraagnitioChrifli à ' f' ' fine qua impofiibileell Deoplacere, pralucetâS[ opera feu virtutes Ethnicafiunt tantum exteriiâ1 fiusfeugubernatio locomotiua ,fineJÃiritutb W tu cordis amp;nbsp;fine fide.
^artb caufiisfinalibus. Nam Chriftium ben^^â perafaciunt amp;nbsp;Dee obediunt, vt Dei gloriei»* '' ftrent.Ethnict amp;nbsp;horumfimiles Phari/atÃ'^Jb^ crita, oftentationevelaucupiogloria pipubff'^^. fotentiattjrmetu infamia c^ panarum officia colunt.
fiint grades bonoruw operumfa cultuan}' Dei?
Tres flint gradus præcîpui.
Primus amp;nbsp;fummus gradus, amp;nbsp;velutAnimi amp;nbsp;vita rcliquorum bonorum operum « e* rerus
ïif
! âcrusTimorDei,amp;FidcsinChriftum,aco-bedientia cordis interior,Deusinprimt t''*^fplt;)flagitat,quam vnico verlt;t pietatis nomine. ^'*^S'gt;ââlgt;feüirefoUmus.
Secundus, funtexterna honefta opera tnoralia,7Hæ in fecundaDecalegi Tabula fracipi^ «ntur,feu officia iuÃitia amp;nbsp;ddeäionis trga proxi~ num.
Tcrtius gradus funt Ceremonise Sc fä-cnficia, qua non Placent Deo, nec fiint cultus Dei ferfefe, nifi praluceat verus Timor Deiamp;Tides,M â¢bedientiamoralis.
pint caiifi efficient esÃtt, Pinomodofiert [f off fiint bona
Opera?
Tres funt caufläB,
I nbsp;nbsp;V crbum Dei docens quae opera Deo'
placcant,amp; fides in Chriftum.
11. SpiritusSandusaccendens in mente luccmyera agnitionis Dei amp;nbsp;veræ fidei,amp; cogitationeni præceptorum diuinorum, oejndeitnpellensamp; adiuuans voluntatem, vtobtemperetpraceptisdiuinis, amp;iuxra ea
regat
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE B O NIJ
regat aâioncs externorum membroriirt' Gal./.Frudus fpiritusfunt Fides, dileâioi amp;c. Rom. 8- quilpirituDeiaguntiirhifunt Filij Dei.
III. Mens amp;nbsp;voluntas Humana renata per Spititum Sanäum non repugnans Spiritui Sando amp;nbsp;agnita fua imbecillitate petensâ Deo auxiliumamp; gubernationem.-amp;cordi» ac externorum membrorum aâiones regens, vt congruant cura voluntateDcL
Qjm eFtcaîilpî For malts,\ Qwmodo ftlacent Dea bona opera ?
Opera fiunt bona amp;nbsp;Deo placcntia per^' dem in Chriftum. Id his quatuor articulis , declarandumefl.
I. Pcrfonaquæ facit bona opera, ftâtu- j
atfciuftam efle , amp;nbsp;Deo placcrc Gratis» propter C H R1 s T V M fide.
II. Agnofcatamp;deploretmukiplicia cata adhuc in nobis hærentia, vr Deo, âubùatfottes, prauM ittclinationes, tem, fuperbiam,admiratio»em fai, (ire. diunt,^t0 minus LE G1 DEIpofamusfatisfaâ^^p
gt;, OPERIBFS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïj/
Ui. EttamenftatuatDei voluntatemæter-nam amp;nbsp;immotamcfle,vteiin bonisoperi-bus feriiiamuSjdr nouam obeditntiam cum ipÃu! ^âStcen^ruentem tnchoemus,
Sciat hanc inchoatam obcdientiatn placereDeo, non propter propriani digni tatem, fed propter Chriftum mediatorem, vti.Pet.2.dicitur:Oft'ertehoftias fpirituales» acceptas Deo per Chriftum.
fiint caujpifinales iÃujCür faaenda(unt bona o^era?'
Ncquaquameofine facienda funtbona opera, vt mereamur remifsionem peccato-I rum.iuftitiam amp;faliit-em aEtcrnam.Nam haec bona propterfoliusFilij Dei meritum, cre-
i dentibus GaATisdonantur.
Sedalijfiint 'vertfines:
b GloriaDei./.Car./fl. OWHM adgloritti^ Dei factie. Matt.}. Luceat lux veftra coram homi-tibus fVtvideantvefira bona opera , amp;nbsp;glortfi-fttftr Pater vefiereoeleÃis,
n.vt
tji DE BQKâÃS ÃPERÃBFS.
II. Vtdebitam obedientiam amp;nbsp;hoitf ; retnDeoprsEilemus.N4»Jörz/o iufliti^ immutabilts eH^vt creatura rationalisDeo peret.Ro»t.f.Debitoreifumus,c^c.
111. Vtbona opera fint fruâus
6i teftimonia noftrse fidei amp;nbsp;conuetfionis ad Deum. i. Pet.i.
1111. Vt proximo, officijsiuftiti^.dilf^ onisjbenehcentiae.miièricordiæ.amp;c.feruiâ' mus amp;nbsp;profimus. Tit.Dtfiant amp;nbsp;nofiri boni^ ^tribus prtteÃe ad neceffartos rfus, neftnt i^i^'
V. Vtbonis noftrîsoperibusimpiosadvf ram pÅnitentiam.timorem Dcj,hdeni,amp;û inuircm us. i.Pet.s. vtqui non obtempérant rtr-bo , per eorum conuerfationem fine verbe Ittcri-fiant.
'Vi. Vt retineamus gratiamDei.Spirituin Sanâum 8i hæreditatem regni ccelorum. ] Nam hæc bona per mala opera feu peccata , contraconfcientiamperduntur./.C«n»rà ^lt; j iiecfcortatores nec aduteri, e^c.regnum DeipeÃt-debunt. Rom. ÿ. SiJecundum earnem vixeritü, IM ' r'temini.
VII. VtpÅnæpræfèntesamp;ÃtcrnîEviten-tur.NrfWî mala operaDeus regulariter etiamin b/C vitapunit.Iob.ÿ.Verebaromniaoperamea, fdtns Domine qubd non partit delinquenti» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
? I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vin.vc
! o K s A C R Ã 'M. E N T I g.
1 Vni. Vtconrequaqiurpræmiafpintualia '
i amp;corporalia, præfcntiaamp;æterna.i. Timot.
j 4. Pictas proinifsiones habet præfcntisamp; stternæ vitæ.
SEPT IM V.S
' . L O c V s.
DE SACRAMEN-T I S.
Sacramentum?
^Acramentvm cftaâîo facraà Dco inftituta, conftansverboamp;adtniniftra-tione elementi integn,amp; addita promifsio-ni.quæ eftEuangelij propria, vt promifsio-nem gratiæ fingiilis applicet.amp;Fidemin vi-» tientibusobfignet amp;nbsp;confirmer.
.0^^ ^acramenta
Noui T'eà ament ù
Duo.
Baptifmus 8i CÅnaDominî.
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE
» lt;
de b a P T I-s M O. - *
Qmderi:
Baptismvs eft adio feu ccremonia D B O inftituta, continens merfioneni ho-ininis in aquam, amp;nbsp;integram pronuncia^'® nem verborum : Ego baptizo te in nonnne Patris amp;nbsp;Filij amp;nbsp;Spiritus Sandi, quæ teftatut baptizatum à D e u rccipi,amp;; donari
Spiritu Sando, amp;acceptari ad hæreditatem vita;
ætern».
DnAPTISMO. tit
Qjue^iÃntentia verhör um: Ego baptiZjO te in nomine
Patrù,^ FtlîjsÃ^
Spiritus Sancli?
Ego(inquit minifter ) mergo fiue abluo teaqua,amp; inuoco fuper te verumDeum qui eft æternusPater Domini noIlrilefuChri-fti. SiFiliusipficoxternus. 8c SpiritusSan-öus.Etteftificor,te ab hoc veroDeo recipi, amp;tibipeccataremitti, propter Chriftum, quiabluit te hoc baptiCmo, vtteftetur tua peccataipfius fanguine ablutaeffe, 8c fan-äificat te fpiritu fuo ad iuftitiam amp;nbsp;vitam xtctnam. Quaretu vicifsim hunc vnum verum Deum agnofces,inuocabis 8i celebra-bis.
Sunt ne Infantes baptF z^andü
Suntbaptizandi. Quia ad ipfos pcrti-nctptomifsio falutis , Talium eftregnum cÅlorum.Non eft autem falus extraEccle-! fiam.lob. 3. Nifi quis r enatus fuerit ex aqua amp;nbsp;fpiritu, non poteft introire inregnum
K 1 Dei. Et-
13^ TfV. C OE N DOMINE
Dei. Ergo ncceffe eft infantes per bapti-fmum regenerari amp;nbsp;inferi Ecclefiæ. Eft au-tem Chriftus effieax in infantibus per ba-ptiftnum , amp;nbsp;opcraturin eis fidem amp;nbsp;alios motus pro ipforum modo.
DE COENA
Domini.
Qmd csl CÅna Domind à Acramentu m akaris eft verum corpus^ '^verus fanguis Domini noftri IcfaChtiRit nobis Chriftianis ad comedendum amp;nbsp;bi-bendurn à Cbriüojpro inftitutum.Vel-
Coe NA Domini eft aiSio facr3,a Filio Dei inilituta.in qua fumpto psneamp;vi nogt; fumiturverum corpusamp;verus/ânguis
Domini
DE C OE N A D o M 1 N I.
Domini noftri I b s v C h r i s t i, vt hoc pi-gnore accipientes coinmonefaäi dePro-mifsione Euangelij propria fidem confir-nientamp;obfigncnt.
mfiitnta cll CÅna Dommi?
Primus amp;nbsp;principalis finis eft.Confirma-tiofideiinconuerfis. Nam Sacranienta feu fignavifibilia,ideoadditafunt promifsioni remifsionispeccatorum.iiiftitiæ, amp;vitæ æ-ternæ,vtnoscommonefaciantdepromif-fione,amp; fint teftimonia feu figilla promif. fionis.vt finguli promifsionem fibi appli-cent per fidem in veto vfu Sacramenti.
II. Koivairla, amp;vniocû Chrifto arétifsima.
111. Gratiarum adiopro omnibus bcne-ficijsChrifti.
IIII. EftSytnbolum feu nota confefsionis amp;doarinæ.
V. Eltneruûspubliciminifterij.
VI. Commonefacitde mutuadiledionc.
P«ert veteres verfiiulos meminerinf.
Inflammat, »«eniinif, fuflentat, roborat, auget Ãdna)purgat, r(ficit,vita}iidat}
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' K 3 Confir-
r)oyijy;j,
Confirmât fidem, minuitfomitemj^ remittit,
Qjùfiint pKièctpui abufm
CÅnamp; Domini apiïd
Primùm P api ft: it mutilant Sacramentugt;namp; alteram Jpeciem laicü adimunt contra exprefi* verba inflitutionis Chrifti.
Secundo : Finguntfie ipfio opéré conftqui reniifi ftonem peccatorum , fieu Sacramenta noua le^û confierregratiam non ponentibnf obicem.
Tertio;Mutant Sacramenta in altos vfiat diuer-fiosabinftitutione, vtad circumgeftationetrader attonem : cum tarnen nulla res extra vfium à Det i)rdinatum,fitt Sacramentum. '
^artb: Transformant Ccenam Domini infil-crificium,quo finguntfie mereri remiftionem pecca-torumfibi amp;nbsp;alijs ex opéré operate. Contrafirmif-fim 'e ftatuendum eHt Chriftum vno fiacrificio in ara cruciffaélo,mertiilfe toti Ecclefita remiftionem pe(-catorum, qua fielafide accipiatur.
^uinto:Transfierunt Coenam Domitiiadmtr-tuos expurgatorio liberandos.
Sextb; Aliquinuncdiftutant, Miftam efie ap-plicationem fiacrificii Chrifti:quam tarnen, feien-dum tïï, fieri propria fide, non propter opus alie-
num.Ex
DE S A C R 1 F I C 11 S.
fiuin. Ex hù erroribus difirimen inter Miffampa-_ fifiicam nofirarum Ecdefiarumfacile intelligi
Qî^deH: Sacrtficiumi
SACHiFicivMingencrceftceremo-niavclopusnoftrum, quo Deotnbuimus ! honorem proprium dininitati, feu quo te-ftamur,hunc verè effeDeuin quem fie coli-inus.
füntll^ecies Sacri-ficiorum?
Alia fuut Typica feu imagines ⢠Alia font non vmbrac fed res , amp;nbsp;hæc funt duplicia. Vnum Propiciatorium.- Alia funt EtâxAPI-2TIKA'.
Qwde^î: Propiciatorium ficrificium?
Eft opus quod plaçât iram Dcî aduer-fuspeccatum,amp; reddit Deum propicium, ^nierctur alijs remifsionem peccatorum, iuffitiam,amp; vitam æternam. Taie eft vni-cum fà erifiçiuiu Chrifti, videlicet vninerfa
K Æ obediea-
DE S A CRIFICIJ S.
obedient ia ChriÃi, in tot a vita, in omnibus adio ⢠mbus,doloribus,lt;ir morte. '
Quid eft Sacerdos?
Sacerdos ingenereeftPerfonaà Dco ordinata.vtdoceatEiiangelion.amp;oretpro alijs,babens promilsionem,quöd exaudia-tur,amp; oifcrat ücnbcia, quæDeus inüicuit.
Qmd eH Summui Sa-Cerdas'^
S(fMMvs Sacerdos feu ChristvS eft perfona immediate â Deo vocata, amp;nbsp;vn-äaplenitudine Spiritus Sanfli.vtEuange-Jion proférât exarcano finu zterni Pattis, amp;nbsp;deprccctur pro nobis,habens promifsio nem, quod certo exaudiatur, amp;nbsp;oifetat Sa-criticiam, videlicetCeipCum. quofactiHcio meretur toti Ecclefizremi/sionempecca« toramduilitiam St vitam zternam.
Q^id eil ii^a.etçfxii'Sactiâ ficiumf
' nbsp;nbsp;De finitio Cupra in loco de Bonis operi»
bus recitataeA.
â ocra-
POENITINTIA. 141
O C T A VVS
L o C V S.
DE POENITENTIA.
QVieil repetitie, cJr appUcatiOifeu praxis do-llrinade Peccato, Lege, amp;nbsp;ira Dei aduerfus ^piccatum:deRem'âÃione peccatorum pro^
Chriflum gratis inEuangelio credentibusproâ : amp;nbsp;de Frutltbnsfidei,/eu bonis operibus.
QiùdeH TÅnitentiaf
PoENITENTI A feuCoNVERSIoadoà y Mgt; eftContritio,Fides Sc noua obedienria, leueftferió expauefccre agnitione ira: Dei aduerfus fuapeccata, dolereob admifla K Æ pccca-
142 D E POENI TEN TI At peccata,amp;fideconfugere ad mifericor«!*^^ ( Dei propter Christvm promiflamgt;amp; ' to ftatuere fibi propter Chriftum peccat yerè remitti,amp; prælucente hac fide deincePâ । non amplius contra confcientiam peccar^â j (èd omnia vitxconfiliaamp; adiones itareg^' ! re, vt ciini voluiitateamp;vcrbo Deicongr'*'
ant.
pint partes PoenitentiA} Ãii QontierÃonis ad Deum?
Tres funt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. [
I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C o N T RITI o, quae eft ferio expauî' |
fcereconipedu irseDei aduerfus pcccatapet legem agnita Si dolere quodDeum o/fende-rimus.
II, Fides agnofcens placatam cffc ifaw Dei aduerfus noftra peccata, propter Chri' ftum pro nobis paffum.mortuumamp;reiulci-tatum,amp; certo ftatuens fibi temitti peccata, amp;nbsp;feplacereDeo propter Chriftum-III. Nova or bdientia, quareftpts-lucente fide in Chriftum obedireDeo iuxta omnia ipfius mandata,hoc fine,vtDe^sho--noceamciaturamp;ceiebcetur..
! D £ P OE NI r E N r I A
I cau^A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad PÅ--
vident tarnfer tb agendamÃn-gtiltexuÃttart tm^el-Itdebent^.
Mandatum Deifeuerifsimum.
Matth, A^itePanitentiam. Ioel.2,Conuerti-
1 »gt;ini4z/ me.Ezecb.2o.^^.DiJpHcebitisvobü.
J]* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aeterna falusagentibuspÅniten-
t lam amp;nbsp;Euangelio credentibus promifla.
ïn. luramentum Dei; Viuoego, dicic Dominus, nolo mortem peccatoris, fcdvc conuerjaturamp;viuat.
I. Peccata multiplicia ,in mente,vo-luntate,amp;corde etiam renatorum amp;nbsp;fando rum hærentia, quibus afsidua pÅnitentia amp;nbsp;mortificatione opus eft , vt omnes fandï quotidièorantiRemitte nobis peccata no-nra,Pfal.32.
V* Calamitates priuatæ amp;nbsp;public«. Mors horribilis.quæ totum genus huma-numdeuorat.amp;omnib. momentisitnpen-det,Motbï,bella, incendia, fames, excidiaye bium amp;nbsp;gentium,amp;c.Quæ funt afsiduæcon cionesdeingenti ira Deiaduerfuspeccatû, amp;pÅni-
144- ' DE P OENI TE NTIA.
amp;i pÅnitentia de peccatis feriô agenda.
VI. Mors filij Dei, quæ omnium maxime illuftre teftimonium eft horrend« iræDd aduerruspeccatum, quæ nulla rationealù placari potuir.
VII. Aduentus filij Dei ad indicium fingu-lishorisexpeftandum.
VIH. AEternadamnatioomnibus,nonin hac vitaad Deuni conuerfis, propofita.
/^.ÿüfipÅnitentiam egerïtis, omnesÃmtltterptâ'-ib'ttü. Rom. 2. ImpÅnttenti corde cumulai tram in die ira amp;nbsp;manifeÃationis iufli iudiai à -c.
Quæfuntcauflæefficientes Contritionem» feu PÅnitenttam depeccato, qua toto tempore vita Fideltum , quotidie exer-cenda ell ?
Quatuor funt præcipuæ;
I, LEX De I docens, quidamp;quantum malum fit peccatum in nobis hærensjamp;de-nuncianshorrendamiram Dei, amp;nbsp;sternas pÅnas omnibus peccato pollutis-RiWM-^â^^ catum non cognoui, niÃper legem Gal. 3. Maleili-llus, omnis, quinonpermanetin omn{bui,quafcri ptafunt in lege.
11. nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus Sanft us per prædicationem
Legis accendens in menteagnitionem pec-cati Si iræ Dei, amp;nbsp;incutiens voluntatiamp; cor-dife-
DE POENITEfJTIA.
difcriosdolores,propter admifTa peccata« lohan.i^.Spiritus Sanilus ar^uet mundum depec~ cato.lerem, i^. Poflquam conuertiÃi me Domine, e^ipænitentiam, confuÃtsÃimamp;erubui.
Threnj. Conuerte me Domine amp;nbsp;conuertar. ni. Onineshominumcalamitates.mors, morbijbella, à c.quæ funt in mundopcrpc-tuæconciones pÅnitentiæ.
Ofes.ó.ln tïibulationefua maneconfitrgentadme, dtcint: Venite ,reuertamur ad Dominum,Qui/t ipfeinflixit nobis vulnus,Ã^ fanabitnos.
' Thren.^. Humtliauitnos, Dominus amp;nbsp;abiecit nos,vt reuertamurad Dominum.
A^ai2.PercuÃi nbsp;nbsp;flerilitate amp;nbsp;gr andine, amp;
non fuit in vobü qui reuerteretur ad me. lui. Mens amp;nbsp;voluntas hominis conuerfa perSpiritumSanâum ,confiderans legem Dei amp;nbsp;propriam immundiciem , Si fenti-cns veros dolores de admifsis peccatis, neq; «arepetens.,
.2^0^ esldtÃrimen inter pÅ- ' nttenttampu contrit tönern ludA
^etrt? '
Contritio lud«, Cain, amp;nbsp;fimilium,eft Ti
mor
^4^ DE CONVERS IONE. , Timor feruilis, videlicet pauor amp;nbsp;fuga amp;nbsp;' mitus aduerfus Deum Jine fide ad Chriftuiââ mcdiatoremconfugientc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Contritio Petri, Dauidis, Pfâkî r.J 8.15®â j amp;nbsp;omnium piorum toto vitæ temporeJâ ; Timor filialis, coniundus cum fide pete^ à Deo, amp;firmafiduciaamplcftentercffli(5â' onempeccatorum, propter Chriflump®''' miflam. -
Qwd eFt confeÃto ?
Confessio Peccatt,cftparsCoH' tritionis, qua coram Deo peccata iioftraag', nofcimus amp;nbsp;exanimo deploramusgt;amp; nosrc oseffeiræ Dei amp;ætcrna: damnationis pro-1 pter peccatum confitemur, ac vere dole-1 mus,nos DeumofFendifle,amp;petimusveni- ! am ac rcmilsionem peccatorum proptet Chriftum.
Hæc confefsioinomniconuerfionead j Deum amp;nbsp;quotidiana Inuocatione neceflaria eft,Pfal.s2.Dixl confitebor aduerfus me iniufliti' meam Domino.Dan. {gt;. Peccauimus,imft 'eeÿ-, amp;c, Pfal. ji, Quia iniquitatem meamil« *inof(o,
Quo-1
t)E CONFESSrONE. Q^otu^flex e§l ConfeÃio peccati ?
»4?
Alia ell puMica, qaa, vel à tota EccleÃa in pu -lücii cttlamitaübus ir periculif, vel in publico cx~ tuEcclefi£,afingulis, quirei enormium deliHorum qutealijs notafunt, coram presbjtero,amp; totaEccle Ãa.fatenturdeliäa amp;nbsp;veniam à Deo EccleÃa pt tunt. Hiolimcertis panis, vt puUati, nudispedi-bus,ante fores t empli vel alibi certu diebus conÃÃe-rent0'c.anteabfolutionemcaÃigariÃ)lebant,quaf panas Grad c/7n77fsllt;t,Latini, Satüfadiones nomi~ narunt,qubdpropeccatisfattsfacerent, aut remif-fionem culpa amp;pxna aterna mererentur Ãcurpoà eaÃnxerunt, fedexplorabanturlapÃ, an ferib re~ ftfifcerent, exemplum pana delidorum alijs proponebatur , quo à Ãmilibus lapÃbus deterrt~ rentur.
Ab hoc veteri ritu,qui abfolutionempracede-iat, nomen fatüfadionis, amp;nbsp;enumeratio delido-rum in confeÃtone, orta ed.Et hanc publicampani dnttamnomtnabant,dequapleriqj Canonesvete-tesloquuntur, quosadpriuatam confeÃionem dr Ãfisfalhonespod abfilutionem fMonachi amp;ine-ptsiuris Canonici interprétés pofiea detorÃerunt.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^hatdconfeÃiopriuatafeuarcana, velet',-
1 * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ram
Tit COVfVmSJOTit»
ram folo Deo quampaulo ante definittimtisÃiiir feccatumnonremittitur, vel cor am miniÃnlf' clefia aut facerdote: Qua eSl aut Ãecialis eniimt' ratiofingulorum peccatorum, nu/quamà chrifi »W4»^4f4.aut generalis confefsio,qua coram Deo amp;nbsp;mininro Ecclefiæ exprefl'a vocepto^ fitemur, nos efle peccatores, reosiræ Dei H æcernædamnationis, amp;dolerevero corde» quod Deum ofFenderimuSjamp;peterevoceni ; abfolutionis nobis(à miniftro Cbâlii än-nunciari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Qmd eà ^bfilutto ?
â ,
ABSotVTïo eftannunciatiorcmifsio-, nis peccatorum, quaminifterEuangelijin J nomineChrifti, peccatorem agentcm pa- : nitentiam, amp;nbsp;petentem vcniam, à peccatOi ira Dei ic «rerna condemnatione in ccelo â fölutum amp;nbsp;liberum efle teftatur.
Qtüd eà Excommum^ cat 10?
ExcoMMVNTCATioeft denunch'^ I tio iræDeiamp;æternædamnationis, quami-niüerEuangelij in nomine Chriftipeccato-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fei
DE CL A V IB rS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14 f
rcs notorios feruato Icgitimo proceflu pro-nunciat reos eflc iræ Dei ac æternæ damna-tionis,eofq; nominatim ex focietate Eccle-fiæcxcludit, 8i Satanae tradit adinteritum carniSjVt fpiritus faluusfiat.ALmfe. is. i, cor.
Qwdfanf Claues'i
Q'LK'thS R E G N I C OE L O R VM funt poteftas feu minifterium foluendi Sc li-gandi,feu rcmittcndiamp;.retincndi peccata. inftitutumà Chrifto amp;nbsp;traditum Ecclefiæ, quominifter Ecclefiæ per voccm Euange-lij.retnifsionem peccatorum, donationem Spiritus Sanâi,amp; vitæ æternæ.multis amp;nbsp;fin-gulis agentibus pÅnitentiam.amp;petentibus veniatn.in nomine Chrifti annunciat,amp; fe-curosaccontumaciterinpeccatisperfeue-tantes ligat amp;nbsp;excommunicat.
Propter auas priua^, tam Abfilutionem in Ec-cleÃjs retineri
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prodeH:?
Iâropter multas grauifsimas cauflas.
L I. Vtfit
/ÆÂ« D E A B S G L r T I O N E'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
2^ VtÃttefiimoniumarticulidegratuiTari ! ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miÃtone peccatorum propter ChriÃum donani^
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uem Ethnici amp;nbsp;Pap 'tfix, docentes pro peccatis Ã-
tisfaciendum effe noflrü eperibus, éâ Nouatiaiih «egantesveniamlapÃspoÃbaptiÃnÃ,corrumpunt 11. Vt rudiores p etentes abfolutionem, in O toUoquio cum Ãtcerdote,de multü maximes rebiHâ quarum conÃderatto in ver a conuerÃoneneceffarit est, défiléspeccatis, de LegeDei, deprotnifief-i gratie, de fide,de noua obedientia, tire, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
)Ã4Wf aut erudiantur,amp;pÅntt^r.fiam veratnex^' citent amp;nbsp;augeant.
Ecclefiia vÃtatumfiiitâOà vecitatioÃngulorà omitteretur, tarnen iugent^^â etiamorefaterifiua peccata,amp;fiereumefie,ifdi'- i kre, quo.dDeum Ecclefiam effeuderint, vide । siuditoribus Iohannis amp;nbsp;Nebemia. amp;nbsp;Dan.
ptum ell. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
J/ZL Iieignotiautimpijderifiores,autpetfietifâ ranteStin manifeflis delià is,ad communiontmad- , mittantur.contrapraceptum: NolitefanäumdAâ ; recanibitt^ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
1^. Propter difcipiinam, ne podut'tmanifefib criminibus, finepracedente confeÃione amp;nbsp;reconci' liationecunt EccleÃaoffen/a,recipiantur. ( VI, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vt teflimonià fua contritionis Cf fideifeu
pÅnitentia mlt;«, coram minifiroEcclefia, tanqtix vices Chrifiigerente, Jingult cum vera bumiHtate '
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edantivt j
DE P OE NI TE N TI X. lyi liant:vtDauiil coram prophcta t^athan inquit: PttcautDomtno.Contrà ,Saulnonvultfateripec-catum,fed bonorari coram populo.
Vil, vt refatentur fanatici negantes Homi~ nempojferemittere peccata.cumDeus per minifle-riumhominumeficaxfit,amp; remiÃionempeccattT qua fit per miniflrot verbi, ratam amp;nbsp;diuinam ha~ beri velit,ficutdicitMiatth. (/.Filins Deidedit po-teftatemhominibiu fuperterram remittendipecca ta.Matth. /d. iS. Tibidaboclaues regnicÅlorum, Su//.cHnqj peccata folueris fuper terram, eruntfo-lutainctxloloh.2o. QMrumremiferitispeccatat remittentur eis.
F111. £f principe/«, i^ta in priuata abfolutio-KÂ«Æ f applicatio vniuerfalis promiÃionis Gratia ad vnitm quemlibetfeorÃm, ita, vtquilibet abfolutus certiftatuerepoÃtt^ debeat , certè iam Ãbqpà peccata remijfa/ffe à Chriflo, quia per miniflrum ipfi non fecus ac paraljtico illi, ab/olutionem fua vocepronunctauerit,Mattb.p.ConfidefilhRemit~ tuntur tibipeccata tua.
altera pars Con^ uerfionis adDeum?
FID B s certô amp;nbsp;indubitatè credens
L a Abfolix-
'^^2 DE^BSOLFTIONE.
Abfolutioni, feuvociEuangelij, rcmifsio-nem peccatorum propter Chriftum omnibus amp;nbsp;Ãngulis credentibus promittenti, five in Icdione aut concione Euangelij o-mnibus fimul.fiucper miniftrum Euangelij fcorfim annuncietur.
Q^deRFides?
'Definitionesfidei obedienM loeit deremiÃione peccatorum Bonit opefi^''* recitata, hoe loco repetarttur.
Qm fini pramp;cipui Errorti corrupieldi doctrine dePÅnitenita?
Prtmùm dr praeipui taxanda ell horrenda ft' (uritae dr tmpxnitentia maxima partis homing quaÃne vUo dolore depeccatisidf Ãne vdo metu iudicq diutni omnibus peccatisfrenos laxat,atd fuaÃtnllitate dsâ operibtu fecura confidit.
Nouatiant negantlapÃsspoHbaptiÃntitn p^ pÅnitentiam ad Deum conuerti,amp;veniam conji' qui poffe, (ontra expreffa teÃimonia. Luc.
2Aatth,if-i*
DE P OE NI TENT J A. //j Uitth.if.i.Ioha.Ioel. 2. Apec, 2. dyextmplapri^ fnlt;irumparentum,Gen.^.AaronùExod. 32. Daui- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;1
à iii2.^eg.ii.i2.Eetri,Luc.22.lt;^Galat.2dncefli, ââ CQr.s.2.Cor.2.7.
Papifii docent, contritionem mereri remiÃto-nempeccatorum : Quod tot't doélrinlt;tde Chrifio, quifolus e^l Agntu Dei, tollenspeccata munà i, re-
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
Docent contritionem oporterefufficientem eÃe: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
cum certum Ãt , nullos dolores vUius creatuntt quantumuis magnos, pares eÃe ira Dei, nec poÃe (ompenfare peccata.
Docent enumerationem omnium deUilorum etiam arcanorum, amp;fimul circumfiantiarum 0-mnium neceÃariameÃe, nec remitti peccata nott indicatain confeÃtone : cum tarnen nufquam i» Puan^eliopracepta fit omniu enumeratio amp;nbsp;pror- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
fus impoÃihtlisfit,ficut dicitur : DeliUa quis intel^
ligitlAboccultismeismundame.
Prorfus nihil dicunt de fide ( qua ell fiducitt
^ifericordia propter Chrifium. promiÃa ) in do-
flrina pcenitentia ; amp;nbsp;pertinacifiimènegant opus
tffehacfide, qua tibi ipfi certb credos remittipec-
MapropterChrifium. Etquianemofcit,ancon-
^tittofuerit fufficiens, docentfemper dubitandum
fffi, an remiÃafint nobis peccata, amp;nbsp;an fimus in
£tatia Dei. Qua dubitatio cum tota doilrina Eu-
^ngeli] pugnat)amp;Deum mendacij arguit,
E S Docent,
IJ4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P OE NI TE NTIA.
Dacent, fatù faciendum effe propeccatû opert-biti indebitù,feu non mandat is lege Dei : vndeeffi-citur, homines propres opcribuspropeccatis fatis-facere, amp;nbsp;poffe implere legem Dei, imb pluradquot; meliora pajfefacere, quant Lex Deipracipit, At tota Euangeltjdoébina confirmât, vnicamejfefia-tisfallionem pro peccatis, Pafisonem amp;nbsp;mortem FtlijDei pro nobis crucifixi ; amp;nbsp;de operibusnon mandatis hanc vniuerfialem Régulant tradit: fru-firà colunt me mandatis hominum.
Docent, poteftate Clauium panant peccatitt-ternam conuerti in temporalempurgatorij, veltli as huius vita, quas noflris operib. redimi oporteatt cùm culpam amp;nbsp;mortem aternam propter fitlum Chrijlum nobis remitti, amp;nbsp;panas temporalespa-reflate clauium nec imponi nec tollt,fied noflrapa-nitentia mitigarijciamus,
Commentum de pttrgatorio igné, in quo anima posl mortem crueientur,velperpurgentur velme~ ritisaliorum redimantur,partim ex GorgiaPla-tonis , partim exapparitione fleetrorumextru-ilum (fi- fliperflitione ac quaflu cofirmatum,plané Fthnicumktt, efi- blaflhemum contraEiltumDei, pugnans cum tota doitrina calefli : Qiia nufiquant huius ignis purgatorij mentionem facit,fed contra docet, omnesin verafideChrifliexhaevitadifie-dentes,rellâ in calum migrate,vt ad latronem di-(à tur : Hodie mecum eris in Paradifo. Item, Seati mortuk
'D à £ C CL ESI A.
fHOftui, ijut in Domino moriuntur.
.^^oft^fttitjUundinasindulgetitfarum, qua Ini-^'gt;J^ttsfactigfinjfi Canonicarum relaxatianesfue pÅnaruttt purgatortj amp;culp£ rem 'tf Ãonemetiim tranÃaticfunt : tétras amp;impiai im-fofluras,ç^ nihil aliud, quà in aiiaritiæ Roinatue ^ucupia effeà ant omnes norunt.
N O N V S
L O c V s.
DE ECCLESIA.
Credo Ecclcfiam fan£lam Catholi-cam/anâoiutn communioncra»
QwdeFt EccleÃai
£CcLES I A feu PopvLVs D E I funt homines ùChriftuin credentes feu rc-ôè Deum agnofcentesamp; colentes,amp; hscrc-
1 desvitææternæ propter Chriftum.
Ecclesia sancta catholica â¬ft communio fandorûjfeu vniuerfalis mut tit«doomniumpiorûhominum,omnibus temporib.amp;locis viuentiû,quiEuangelion
L 4 Chnfti
IS6 DE ECCLESI A..
Chrifti ampleduntur, amp;inChriftumcre-dunt,acproptercun^ Deo placent,amp;per Spiritum Sandum reguntur.amp;fandifican-turad vitam æternam.
Huifü vera Ecclefit membra funt tantum fï amp;fanili, non Hjfpocrita autperfecutores, qui nomen Ecclefia pra feferunt.
Cum autein hacvita,femperadmixtifintveri EccleÃa aliqui nonfanéli, traditur vÃtatehitc de finitio vtÃbilu EccleÃa in hac vita.
ECCL ESIA VlSlÃlLlS, eïï ccetusbo-minum ampleilentium Euangelium ChriÃi, (S ' teile vtentiüfacramentis, in quocatuÃemperali-quiÃunt, qui ver'ecredunt, amp;aSpirituSanili)tfâ . guntur, amp;nbsp;haredesfant vita aterna. Simul tarnen , in externa conÃietudine admixtiÃcntmaltilljpii- i ' crita, qui tarnen veram Euangelq doilrinam non eppugnant, nec defendant idola, vt Matth.22.Bo- I amp;nbsp;mail ad conuiuium nuptiale introducuntur, amp;nbsp;Matth, /s.Boniamp;maitpifces infagenaEccle-fia concluduntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
iJuiua viÃbilis EccleÃa VIVA MEMBRd funt, in quibiu Spirit tu Sanilus ptr Euangelion veram agnitionem Dei, veramfidem, vit am, dileilia-nem amp;nbsp;cateras virtutes accendit, qua in alqs ma-gis, in alijs minus ex citât a amp;nbsp;ardentes Ãint.
MORT VA MEMBRA feu Hypocritadu-f lices funt. Aiy de deilrinA (um pijsin externa profefie-
DB ECCLESIA
profeÃione confentiunt, nee de fendant externa id» meres honeÃ'eregunt. Sed tarnen non renati i^^^terspiritum Sanäum, fant fine vero timoré
â à quot; fine fide. Hi proprie dicuntur mortua »xmbra.
^lijfunt palam impij.defendentes manifefios er-rores ó- idola, (irperfecurores wrlt;e £cclefiaamp;pio-tum.Rietiamfititulo Ecclefia dominantur: tarnen »onfimt membra ver a Rcclefia, vt tempore nati Chrifti ri«4 membra Ecclefia erant, Maria virgo, ^âfcbarias,Elifitbeth,Iofeph,Paftores,Simeon,Han-«4. Sed Principes facerdotum Ãfi Phanfiti nomen ^tclefiafibiarrogantes, óquot; tarnen Chriflam perfè-quentes non membra Ecclefia,fed ex patre Diabol» trant. loh. s.
Sifùd efl Prdideftinatio ?
^^AEHESTINATIOell aternum deert'^ tum mentis diuina,quogratuita bonitate amp;nbsp;mifi~ ricerdia, propter E Hiam elegitEcclefiam aternam, fiu homines ipfiplacentes, ö'haredesvitaaterna: tlt;iilt;iiEccleãmembrafuntfinguli, qui Euangeli- gt;
Chrifti fide ampleäuntur,lt;!r in baefidevfiq^ai fi»tgt;nvita perfeuerant,iuxta diäum:Beati mortui, inDominomoriuntur. Eftofidelisvfiq^admor-ftffiidr dabo tibi ctrenam vita.
I' f Ãufi
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;not A monfirantes
- ^erarn Scclefiam in terris?
; t Trcsfuntnotar.
I. PuraEuangelijdoârinadeChriffo loh. 10. Oues mea vocem meam audtunh Vbicitâ^, tnim non esl vera notifia Chrifli amp;nbsp;Euan^elij gt;nbsp;nuUa elettorum Ecclefia ,feu nullt hominesDiofl'^' tentes , amp;nbsp;falutis aterna hxredes ejje iudicentK^â ïohan.^.Qut non creditf ilio,non videbit vitmiiâà ira Dei manet fuper eum.
II. Legitimus vfus Sacramentoriifflâ Mar. 17. Qui crediderit Ãÿ baptiszatus fuerit,fa^â vus erit, t. Cor.n. Hocfaeite in mei memoriaw-III. Obedientia débita minifterio in his» qusead minifterium propriè pertinent.
Qj/omodo coüigitur ^reg-tur, ^ccleÃatnhis terris?
Per minifterium Euangelij^y?« verb^^.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T^E ECCLESIA. rj-^'
Dtiaudïtum,le{lunt,cogitatum,c^c.perquodCbri firn ipfeefficaxes7,amp;Ãgt;iri(u fuonientes drcorda au dientiumad Deuin conuertit, amp;nbsp;wrd a^nitione
I E)eïticfideillufirat-.confolatur, regit,amp;fanélificat , ^dvitam ütternajn.
i Ki»fi. la. Omnu qui credit in ChriÃum, falutu ! Quomodo autem credent, de quo non audiue-' tunt^Quomodoaudientfinefradicante? Proinde fides ex auditu verbi Deiexifiit.Pfal. uç. Verbum tuum viuificat me. Pfal. 130. In verbo tuo jfie-raui.
Ali.iz.loquetur tibiverba, perquafaluaberit tu amp;nbsp;domus tua.
I - QmdeHmimfleriHm Suangelij?
Ministkrivm Evangelii eftof-ficium à Deo inftitutum, prxdicandi in publico Ecclefiæ cÅtii verbum Dei, Legem amp;nbsp;' EuangeliondeChrifto, amp;nbsp;légitimé admini-Htandi facranienta,annunciandiremifsio-nem peccatorum ,feu abfoluendi agentes pÅniteutiam, Sc. cxcommunicandi contumaces,amp; ordinandi EccleGæ miniftros, per quod minifterium Deus verè cfficax eft, adU-
't6» D E ECCLES J A.
ad falutem omni credenti.L«f.i.^ .MdttbJf ,
it.28. Rom. io,Ephe..f.i.Tim. f.2.Eim.2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1,
ordtnatio^
ORDINATIO Mintfirorum ingenerttU-\ tus,quo coram tota Ecclefiapubitcum teÃimoniom ditur certaperfonlt;t, qubd legitime vocaU Ãâ ne/tfitaddocendumEuangeiion, amp;nbsp;admintÃnn-da Sacramenta.
C^od eH diÃrtmen inter ntÃermmEuangelij,^ poteÃatempoli-ttcam?
Quatuor funtprzdpua dircrimin^
1 â¢
Primùm obicdis differuntMagiftratus politicus eft cuftos extern« difciplina.amp;cor pora ac Fortuna défendit, amp;nbsp;punit externa /celera.-MinifteriumEuangeh/ver/à tur circa Animas, nec tantum regit externosmo-res, Fed arguit amp;nbsp;ianat corda.
Deiade eifedibus ieu beneÃeijs. Pa minifte-
DEICCL^SIA'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;là ,
miniftcriutn EuangeliJ dat Deus ætcrna bo-na.temifsionem peccatorum, liberationem à morte, amp;iuftitiam ac vitam æternam. Po-i liticapoteftas externa tantùm amp;nbsp;coporalia 1 bona, pacem.defenfionem corporum,amp;c. ! impertit.
Tertio, pÅnis. Magiftratuscoercet amp;nbsp;punit inobedientesvicorporali feu gla-dio. Minifteriuui Euangelij fblo verbo feu ' voce Legis, Ãclegitimacxcommunicatione arguit.
Quarto. Magiftratus politicus habet poteftatemcondendi nouas leges non pu-gnantes cum naturalibus, quaspetulantec i violateeftpeccatum.MinifterEuangelij non I habet poteftatem condendi noua dogmata, autnouosarticulos fidci,amp; nouos Dei cultus: neeeft peccatum violate traditiones E-pifcoruna extra cafum fcandali.
Qwde^ Regnum Christi inhü terris
Regnvm Christ I eft gubernatio Chrifti, fedentis ad dexteram Patris,qua per minifterium Euangelij omnibus tempori-bus
^62 DE ECCLE s I /. busmundijColligitfibi in generehumaw amp;feriiat Ecclefiam , feucÅtumhoininunii lt;juiipfum Dominum agnofcunt, amp;ineuni ; credunc, cui ccetui remifsioncm peccato-l rum, amp;nbsp;aeternabonaimpertic, eumqj folo verbo amp;nbsp;Spiritu Sanfto fuo, non armis cor-poralibusgubcrnatjamp;opprclfuin cruceini-rabilitcr défendit, amp;nbsp;tandem ex mortCiaii i vitam amp;nbsp;gloriam a:ternam refufeirabit. |
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Ex hac definitione apparet, appeditiiixn* EEG NI Chrifli copulare officium Sacerdota iC âRegiiChrift'tcè'Ecclefiam. Significat eiiiniRc* gnum Chrifti z?jfiacris literu plerun^ Eccleff' am, feu catum hominum in Chriilum cre-dentium, Chrifto Regi fubditum amp;nbsp;obedi-entem ^vtcumdtcimus, RegnumCbrtfii inbfi vita oppreffium effiecruce amp;nbsp;arumnis:»lids officia ChriftiRegis,amp;beneficia omnia,quæEccIe rtximpertitjVtcumdicimiif, Regnum Chrifiieffi ffiirituale, hoc eil, Beneficia, qua ChrifiusperEiM gelionEcclefia ficaimpertit ,noneffiepecuniam,ii-pes jpotentiam, pacem corporalem,fied ffiiriwhf amp;nbsp;aterna bona, remifiionempeccatorum,liberate tiem à peccato amp;nbsp;morte, amp;nbsp;lucem,fapietttiitm, m-ftitiam, vitam amp;nbsp;gloriam aternam : alias mo-dum colledionis amp;nbsp;gubernationisEcclefi« perverbum amp;ffitritum Jdnilumnon armacorpe-taint:
BE ECCLESIA, tig ra^a. alias Regem ipfum Chriflum dr Dentm alias hæc oninia coniunftim compledi-tur.
dtÃrimen inter 7^ ^lum ÃhriÃi re^a, hutw 7nundi^
RE GN PM mundanum feu politicum, esl ^iibernatin ,'tn qua vntu homo feu Rexfupremunt imperium tenens,certù legibus, iudicijs, ^armit corporalibus multitudinem homintim ipfi fubie-Ham, regit dr honefiam ciuiu difcipUnam, amp;nbsp;fm-gulorum corpora aefortunac amp;nbsp;pacempublicatn défendit,
Etfiautem differentiae quatuor inter minifieri-urn Euangelij,per quod regnum Chrifti in Iris territ adminiftratur,dr potefiatempoliticam feuRegiam paulo anterecitauimus : tarnen plures adiungipof-funt. Priniiim eniminter perjonas regum fummA diffimilitudo elt^fiJani Rex Chrifius ell veri amp;nA ^uraDeus. Regesmundani taatttm funt mortalei hnbecilUhomines.il. Differuntmodo guberna-tionis, Regnum Chrifii ell ffirituale , hoc ell, nottprafidijs dr armis corporaltbus »non gladijs dr haffis.
DE E C CLES I a:
amp; hafiii,fidfilo verbo Dei conflituituramp; tur. Regespolitici legibus humants t^armisacex' ercitibusfubditos regunt nbsp;nbsp;defendunt. II I-
obedientia. Reges politici externorum membroritn obedtentiam filummodoflagitanttô' externa fidf ra tantumpuniunt, Rex Chrifiusinteriorem cerdù iuflitiam requirit. II11. M.odo panarum, mundaniglad'io, Miniflri Chriflifols quot;nerbo déliai puniunt, V. Beneficia regni Chriflifitntjpiritualia amp;nbsp;aterna, videlicet remiflto peccatorum, liberatio iimorte,iuflitia amp;nbsp;vita at erna. Reges politici tuin hac at erna ,frd cerporalia érmomentaneabonn) pacem'poUticam,defenflo}iem,opesamp;fimiliafiii fubditisamp;amicisimpertiunt. VI. St^ilitate.Oâ mniaRegna quantumuispotentiaamp;amplaÃnter^ tunt amp;nbsp;extinguuntur, Credit in nihilum, qnoi fuit ante nihil, Chrtflusverb Dominus regnauit i^ tnonteZion,exhoc nunc amp;nbsp;vflq^ in aternum.citm^ Rex aternus fit, Ecclefltam queq^ ipfifubditam, nen interire, fidin omni aternitatecum ipflo viuere ne-ceJfeeSl.
Propter qiias cauffas EccleÃa Chri^it m hü terris (ridct fabieékteFl^
Omnium calamitatum totius generis huma-
DE E C C t E S ï 4 tif humani,Ecclefiæ amp;nbsp;imperiorum,cauflà e efficientes amp;nbsp;impulfiuæ communes Quatuor funt: ï. Peccatum commune totius generis Jiumani, quod vult Deus aboleri. Ideo de-ftruic naturam peccatricejn morte 8c alijs calamitatibus.
H. Erroresmentishumanx.
In. Prauæcupiditates,
IIII. Tyrannis Diaboli impelicntis homines ad fcelera gt;nbsp;vt cumuler calamitatcs 8c pÅnas.
Fines antem prxcipui duo funt:
!⢠Vt agnofeant homines Deum efle fapientcmamp; iuftum, 8c veram ac horren-dam effe iram Dei aduerfus peccatum 8c iniuftitiam.
n. Vt calamitatibus fledantur homi-, nesadTimorem Dei.Modeftiam amp;nbsp;frenan-dascupiditates, quibus ærumnæ accerfun-tur.
Sed cauffs calamitatum Ecclefiæ pccu-liaresQuatuordccim rccenfentur, quarum quatuorfunt impulfiua:
I Lapfusprimorurnparentumamp;Pec-Mtüm inde in omnes deriuatum.
VICAVSIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
'Rim.j.Pervnumhominem peccatumintrauttin tnundum.amp;perpeccatum mors. PÃtl. /o6. Con-fumpti funtpropter tniquitates fuas. Ffal. 107. ! Propter vtam flagitiorum fùorum amp;nbsp;iniqtiitatts fuM adfliguntur.
JI. Immundicies naturæ interior, ratio fui, a omnium affecluum amp;[. quatn mundus negligit, hanc vult Deus ab Eccle-fia agnofci amp;nbsp;emendari.krfww ^g.Cafiigtil/) te in iudtcio,ne tibi innocent videaris.
III. Odium Diaboli rabiofius infidUntif tccleÃie,quam cateris hominibus, Genef^.t-Pet.;, Aduerfarius vefter Diabolus, tanquam leo ruguns (ircumit.Ioh.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
IIII. Certa delida fà nélorum inEcclefia, lt;]uæ certispÅnis puniuntur. Mich.7.lrlt;t»gt; Dominiportabo,quiapeceauiei. Pfal, if. Vifitab» in virgainiquitateseorum.
Catgjpi Finales decem:
Calamitates, non ideo nobis imponit Deus, vt perdat nos,fed vt nobis benetaciat, ( amp;nbsp;vtilitates ac bona amplifsima confert. tfal. iiS. Bonum eltmihi Domine, qubdafflixiÃi me./.Cor. //.ADomino corripimur,necumhoc mundo damnemur.
I. Vt ca- i
CALAMITATTU.
1. Vt calamitatibiis amp;nbsp;ærumnîs impij adpÅnitentiam voccntur.amp;inpijs Poetii-tentiacrefcat.P/iZ. jg impie facies eorumtgno^ fninia, quarent nomen tuum Domine.ofe,/. Tbr.^.Ierem.^i. Cafltgafti me Domine amp;nbsp;erttdittu fum quafi iuuencultu indomitus, Conuerte me óquot; tonuertar.
H. Vtexplorentur,cxerceantnr,amp;con-firmentur virtutes fanétoruni, Timor Dei, Fides,Iniiocatio.Paticucia. Coiifefsio, Scc. quæ in rebus fecundis fiunt languidiores Sc paulatimprorfusextinguuntur, contra au-tem crefcunt.cuin æruinnis exercentur fan-üi.e.Par 20. Cum ignoramics quid agendum fit, oculino/lriadteDeus tolluntur,Efiiia 20 .Domine, inanguflia quarimtu te, cum nos corripis, clama~ mus anxiè. I .Pet.i .PauUJpercontrifiati vari/s ten-tationibus ;vtprobata Eides veftra preciefior auro perignem probata inueniatur,in laudem amp;glari-am Dei.Efa.2S. Vexatio dat intellectum. Rom. x. quot;Eribulatiopatieniiamparit, paiientia probatia,-tiem.
111. VtEcclefiaagnolcatiramDei aduer-fuspeccatum commune totius generis hu-inani, amp;nbsp;aduerfus interiorem immundi-cietn,qiiatn mundns ncgligit.ffr./^. Cafiiga-b te in iudicto.ne tibi innocent videaris.
nil. Ytafflidiones finttcftimoniaim-
M a mortali-
lit DE C A V S IS C Al AM'.
mortalitatispiorum. NorniAenimiuftttttDtt certaamp;immlt;ttae^i, vtpijs tandem benefiatirntt-lie male,
V. Vtfintteftimonia certitudinis do-ôrinx , amp;nbsp;Ãnt occaÃones dtligentius di' fccndxdoôrinæ.Pfal.//if.Bonume{l»gt;ihiDiâ mine,qHbd humiliafii me, vtdifierem iaÃificatie-nes tuas.
VI. VtpijefficianturfimilesimaginisB)
Dei.B.oman.t./.Pet.^.Ctmmunicantespafii»'^â eius gaudeamus exultantes,
bus Chrifligaudete,vtetiamin
VU. Vt emetidentpeccatainteriorâjdu' bitationcs.fuperbiam.fecuritatem.amp;c.amp;vt causant futuros lapfus.E/îfZrf 27.Hic eSi affltâioniseius, vtauferaturpeccatumeius.i Cor. .4. Etfiexteriornofierhomo corrumpitur,tani(n in rerior renouatur quotidie.
VI11. Vtappareat Ecclefiam obcdire,noii propter aliqua corporum commoda fw propterfolam gloriam Dei.
IX. Vt præfèntia amp;nbsp;auxilium Chriftt in mirandis liberationibus illuftrius con-
Ipiciatur, ac vt nos immediate à foloDeo adiutos amp;nbsp;liberatos efle appareat. vt Daniel inter Leones inquit; Mecum eH Dominus, qui non Jerelinquit diligentesfe Pfal. 10AdiuuameÃâ Jaluum mefac,vtfciantquia manus tua hac:quigt;i TP Demi»
»K CONSOLATION E. 169 ⢠TF Ltminefecifii illud. Deut. S, Adflixit te,ne di~ fnti'.itrtitudo amp;nbsp;robur manus meahac tmni^
Vt amplifsima praemia calamito-^ispromifla confequamur. Matth./. Tali-iitit eil regnutn ccelorum. 2. Corinth. ^.Momen-fenea leuttiu affiiäionü, aternum pondiugloriA furit.
prAci^Udb ejjîcaces Confilationes opponendamp; cruci cal^Tni-
tatibm?
Ethnîcæ feu Philofophicx confolationcs funtfeptcni:
I. nbsp;nbsp;nbsp;Neccfsitas fercndi m ala,qu« dolen-
do tolli non poffunt. Feras non culpes quod mutare non potes.
H. nbsp;nbsp;V irtus anteferenda dolori,
111. Bona confcientia. Eft aliquid tna» gniscrimcnabeffc malis.
ini. Exempla.
V. Collatio cuentuum.
11* Cauffx finales feuvtilitates.
VII. Spc»
M 5
17» Dl C O N S O L r I O N B.â
VII. Spes liberationis. Qu'Motnnttimt' reruin vtctÃttudo
Nee fera tempefloi toto tarnen harret in anno, Et tibi,(rede mthi,tempora verteerunt.
Chriftianæ autem confolationis duode-citn fontes funt, ex qtà btu fex priores, etfi titulo tum Pbilofiphicis congruunt, tarnen rti maiores Continent,addunturfex aliavefe efficaces, Philojopbis ignota,fed in folo
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euatigeltöpatefd^iat^EccleÃa
propria.
I- Necefsitas obediendi Deo, fubcitbi^^
manupotenti nos humiliari oportet, érnequ/UjM eiusfapientia amp;iuflitiarepugnare.i.Pet.7.Iob.i-Dominus dedit,Dominus abÃulihPfaL uS. Cafli-gans caÃigauitme Dominus.Pfaljp. Obmutuidquot; non aperiam o s »teum,gloriam tufeeiÃi.
11. Dignitas Virtutis, amp;nbsp;pietatis ergaDt-
ttmac confeÃionis anteferenda omnibusrebttsfe-cundisautaduerÃs. Matth, lo. Quidiligitpatrem aut matrem,plus quam me,non eil me dignus.
III. Bona conicientia , 8c vulnerata; conlcicnti« fanatio per fidem in Filium Dei. I. Pet.^.Nemo veÃrümpatiaturvthonii-cida,fur,autfacinorofus. t. loh.^.Siqtiispecca-uerit, aduocatü habemus apudDeum, lESPà CHRISTUM, Ita lapÃs agentibus poenitenti^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;amDeiis
DB CONSOLATION E.
amDtus commutât pxnMtn falutaria exercitict patientilt;e, Inuacatioais, Ã^c. quA nonÃgmt itiiiVt in Saule, fed paterna cafiigationis,ficut in l^tutdefunt.
Ilfl. ExemplaFilij Dei,Apoflolorum, tnartjrum tot tut Ecclefia, quam oportet ftmi-letnfieri imaginis Eilij Dei.
y. Collatioeuentuin. Nam in rebusfi-candis omnesfiuntfecuriorts amp;nbsp;infilentiores, V1. CaulTx finales feu VtiHtates decem prius recitaufunt, quibus teflimonia adiungan--tur.
Vn. Agnitio bonæ voluntatis Dei cert^ promijfitpropter Chrifium,feu beneuolentia Dei erga nos. Ebraos 12. Prouerb. Qiiem diligit Dominus,cafligattó'flageUat omnemfilium quetn recipit.
VllI. PræfentiaDeiin xrumnis. Pfal.
Cum ipfofum in tribulatione. Efa.S7. Habitabis cum contrito amp;nbsp;humili (piritu. Efa..^j. Neus es tuicumtranfieris per aquas, tecumero, Ã^fiumi-~ na non operient te, cum tranfitris per ignem, non confumeris.
Promifsio auxilij tliuini corroborantis (trdain arumnis,vt perferre onus poÃint.EIahum. t-Bonus Dominus, amp;nbsp;confortant in tribulatione, t-Corinth. lo.FidelisDeus, quinonfinit nosten-Urifupra vires,
M 4 X. Prlt;gt;
DE CONSOLA T I ONI S.
X. Promifsio niitigationis calamita-tum in hac vita, amp;nbsp;certæ liberationis, vel in hac vita,vel in æterna. Pjâl. S^. Mitigafli omne iramtuam. Pfal.103. SicutPatermifereturfiUo-rum,amp;c.Pfal. JO. lnuocame, dreg»eriftamt(. Pfal. 3 4. Muit A tribulaüones iuÃorunt, amp;(xlt;i-tftnibut Ubtrabit tos Deus.
XI. Ad has promiÃiones cumacceditfidesfia-tuens Deum nobis adejji mitigare calamitates: inuocatio petens in arumnis auxiliunt amp;nbsp;hberatif nem,ebedientia,Jfiesauxilij ér liberationis,patitn-tia, (^c. hacomnia coniunHa.fiuntfacnficium Deo^ratiÃtmum. Pfal.js. SacrificiumDcoÃtritm contribulatus.
XI I. Poftremus amp;przcipuusconfolatio-nis locus eft immortalitas Ecclefis, Refur-rctftio corporum, amp;nbsp;portus vitææternæ! in quo Ecclefia liberataex omnibus miferijs fuauifsimeacquiefcct, amp;diuinalucc, fapi« entia, iuftitia, gloria amp;Iæticia à Deo com-plebitur.2. Cor. 4.Momentanealeuitas^ affiiilionis aternum pondus gloria parit. Pom. t. Ctnglorifi-tabimur, fi tarnen inà patie-.
mWt
de morts.
DE CIM VS
L O C V s.
DE IMMORTALITA-
TEecCLESIAE.RE#
ûirredione corpoTum, amp;vitaæterna«
SiwdeFtÃïors? lt;
MOrs C0r{)iiriseïïdi]folutio Anima amp;cerp9â fnfiu amiÃio vita, ^interitutac diÃtpa-tio corporis.qua propter peccatum redit itt tiiMitm,quod fuit ante nihil.
MO R S animaSP I RI T VAL IS ell JmpietA fittpeccatum non remiffum,propter quad homo ob^ tttxiuseSl ira Oei amp;nbsp;aternispxnis. loh. f. Mortui ^udîéntvocemRilij DEI,audientesviuentfhoceH, Impijad Deum conuertentur,amp; noua iuÃttia ac vi te donabuntur. Hanc primam ad Deum conuerfio-t'tmiÃupidem, qua credent in Chriflumà peccat» îi'« Det liberatur, nominat lohannei, Refurre-^iotiem primam .Sicut Mors prima ipÃell diÃ-ttjfus aninità c9rpore[. Mors fecunda,aternadAa Mnfit,
Slfié
174 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P£ MOETB;
Qjüd esi Mors pi or um ?
Efttranfitüs Anim«,abomnipeccatoS mifèrijshuius vitæ liberatæ, inatternamvi-tam feu beatam confuetudincm Deiamp;Ecclc xccs leftis.
eH: flatus Animarum po^l hanc 'vitamf
Kviivi piORVMexhacvita difcÃ' dentium, nonintereunt, necfomnoopp«-muntur fempiterno,fed fuperftites,Deicon ipeâuamp;:confuetudine,intranquillapaceamp; gaudio fruuntur, donee completo numero ftluandorum, redeant in domicilia corpo-rum fuorum,amp;perfeâa beatitudine amp;nbsp;gloria vna cum corporib. ornentur.Srfp.^i«/quot;-rum animA inmanuDe'tfunt,amp;n0ntan^it illits tormentum mortis; vififunt ocults inÃfientium wt rh^ttiUifuntinputce.
Recita teftimonia de imraortali-tate Animæ.
Animam non poÃunt eceidett.
LUC,
D E mortequot; T/ÿ lac. JJ. Madie mecum eris in paradtfo. Matth, aj, EgofumDetu Abraham ,Deui ljaacgt;amp; Detu Iacob, i^on est Dem mortuorum , fed viuentium. M-atth. ig, chrtfius coUocjuitur cum Mo/è, qui an-'loo.ante, exhacvitadifcejferat.
Luc, ig. La'^rus amp;nbsp;Dittes mortui viitunt.
Apocal. g.^j.Viii animas interfeclorum propter Ttcrhum Dei funt coram thronoDei, amp;fcrui-unteidiec^ttode.
- RESVSCITA-
TIONE MORTVO-rum.
' Qua Deus extrema mundi die, verbo fua omnipotenti,omnium hominum mortuorum corpora in vitamreuocabit,amp; rurfum animabusfuis coniunget,vtvelpÅnasfccle-rum æternas cumDiabolis fuftineant.vel pie tatisamp;reftè faâorum præmiain cÅlisæter-napcrcipiant.
Teftimonia:
Sides materia feupracipuum tefiimonium ell Lgt;tcifnumquintum caput prioris Epijlola adCorin^ tbits, hThef ..j.. Euch.
Jeb,
^76 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»BiMORtF.
I9h.i9. Sch quèâ Redemror mem vtutt, in'.^ntitiÃimo die, de terra refurreliurus fitm tircumdabor peBe mea, in carne mea vtdtbt Deunt, quem vifurus fum Ege ipfe, 0â nen alius,Ri' pefita eit hacJpes in finu meo.
Efai.2d. Viuent mortui, interfeHi meirtâ furgent. Dan. 12. Qui dormiuntinpuluereterra, iuigilabunt,alij ad vitam aternam,alij in opprobrs um fempiternum. Qui autem doäifuerint, fulg^â buntficut jplendorfirmamenti,amp; quiad iufittiar» trudierunt multos,quafi flella in perpétuas atirni-tatet, lohan.n. refufiitatur Lazjtrut. Egtfumrt' furreilio amp;nbsp;vita.Ioh.j-.yenieth«ra,cumetnnesi]ui funt in fepulchrü,audientvtcem filij hominiséâ dibuntfalijin refurreclionem vita,alijin refurredi^ ontmiudicij,
DE EXTREMO
I V p I C I o.
Ccrto fecuturumeftExTRBMVM Ivcr-c IV M,in quo Filius Dei Dominus noüerle-fus Chriftus, in forma natur« humanxa Ce aflumtaomnes homines piosamp;impios, ex morte rerufcitatosantetribunalfuumadda cet, amp;nbsp;impiosac damnatos, vnà cumDia^ boTis« in «ternum igaem ibijcicc, pios re-
toSC 'f
DE MORTE ÃMTERN ^^9 to amp;nbsp;cleâos in regnum ccelorum ante mundi conditionem ipfis paratum tranfgt; feret.
Mitth.sj. Cum veneritEilius hominis in gio-Tufua,^ omnes fanili angeli cum to, tunc feiebit fnftrthronumglorufuittamp;iudicabittdrc.tïame» gt;» ltco,non folum aduentusChrtÃi adiudiciutit,JH tfu Proctffits forma ludicij copiosi dafiribitur, dH.td.Deus conÃituitditm, in quoiudicabitmun dum in iufiitia. Eccle. /a. Cuncla quafiuntfOddu-cet Dtui iniudicium,etiam,occulta,finebonaÃiit mnU,
«
Mors impiorvm AETERNAfeumors fecunda , erit horribilis pauor anxietas amp;nbsp;fuga, feu acerbifsimi morfus amp;nbsp;cruciatus cordis fenticntis iram Dei , amp;nbsp;fupplicia corporum in ignibus viuentium, in vftio-ne fine combuftione, dolore fine extra-ôione.
Ithan. i^i non credit Filio, non habebit vi-fitm, ftd ira Dei manet fuper eum,
Rom. 2.In reuelatione iufli iudici/Dei impiis tentttraeft indignatio ö'iraó' affliélio (^angu-Ãiafuper emnc antmam hominüfacientts malum^
Marc.
DE VITA AETERNA'.
Marc. Abÿcientur in Gehennain, vbiveï' Utts esrum non moritur, amp;nbsp;ignis non txtinguitur Matth, i/.ltetnalidiéli tn tgnetn aternum,
DE VITA AETERNA,
lohan,^. Sic Deus dilexit ntundum, vtEiliiiiif fuum vnigenitum daret, vt omnis qui creditineitm non pereat,fed habeat vitam aternam.
loh.A.Hac est voluntas Dei,vt otnnisquiridtt Eilium amp;nbsp;credit in eum non pereat fed babeatVi-tamaternam.
lohan.i^.Hacest vita aterna, vtagnofcantte folumverum Deum, amp;quem wifiÃilefumChtt-Ãum.
Qmd^itaAterna ?
Vita aeterna erit conipedus Dei, quo Ecclefia refufcitâta ex morte, amp;prorfus ab omni peccato liberata, coram intuebi-tur eflentiam Sc voluntatem totius diuinita-tis, JEterni Patris,Filij,amp; Spiritus Sanâi,amp; nouaac perpétua luce,fâpientia,iuftitia, vita Si læticia xterna à Deo, qui eritomnia in omnibus; complebitur, Si vicifsim Deum celebrabit.
Dbo Gloria.
179
BKEVIS EXPLICATIO
P R E C A T I-
ONIS DOMINI-
C AE P A T E R â¢
PRæcipuus fummusD BI cultus,amp;o-ptimum ac prarftantifsimum hominis opuscuiusca«faamp; conditi à Deo amp;perFi-lium redemptifiimus , Spiritu diuino ïan-óificamur; atque adco folius EcclefiæDei pf oprium dec us,amp; firmifsim urn totius vitæ piorutn
EXPLICATIO piorumpræfidiumeft , veraagnitio amp;Iilt;' V o C A TI o Dei, Quam vult Deus à nobis afsiduè amp;nbsp;religiofè exerceri,amp; bonaac liberation es in pcriculis à fc peti amp;nbsp;expeâari,vt Deo honorem proprium diuinitatistri-buamus, eumq; non inane nomen efle, nec negligere homines , fed verc adefle aobis prxfentem fc opitulatorcm , amp;nbsp;in tantis , Tniferijs opem ferre inuocantibus agno-fcamusamp; profiteamur. Iraq; hunc Inuoca-tionis cultum præcipuè à nobis gitat, amp;optimamac perfedHsimam For-MAM PKECANDi jp(c nobis pet Filiuw fuum Dominum noftrum lefum Chridai^» tuc.it. amp;nbsp;Matth, ^.prafcripÃt, in cuius reci-tatione bi fex loci afsiduè confiderandi i funt.
J. Qj' IS SIT VERVS DEVS qUCHl ; compellamus, videlicetxterausPaterDo- gt;nbsp;mini noilri lefa Cbriili,vnà cumFiIiofuoamp; Spiritu Sando, patcfaâus in Ecclefia, miilb hoc ipio Filio mediatore.propterquem nos quoq; confugientes ad ipfumbde,paterna bcneuolentia compleditur amp;nbsp;noilras pre-ces recipir,amp;exandit.Hancdodrinani con- / tinec compellatio Dei: Pater noiier. ' JL MANDATVMCbri{li,quodprxci-pit inuocationem , fcquidemnominatim
i re cira do- j
fRECA T. DOMINIC AE Ifi tecitationem huius form« verborum à Chtifto traditæjLuc.n.
in. PoENiTENTiA fèu conucrfio ad peumvera, agnofcens amp;deplorans fuam indignitatem amp;nbsp;peccata, vt Daniel orans ( primümpcccatafuaconfitetur.
IIII. Pkomissi oN ES Dei amplifsimx, quodvelitDeus amp;nbsp;peccata agentibus pce-nitentiam remittere , amp;noftram inuo-cationeni recipereamp;exaudire, amp;nbsp;bonao-ptata,eo ordine amp;modo exhibere.qucm in promifsione exprefsit. Idco dicimus, Pater nofter, Pater eft Ergo paterna beneuolen-tia amp;nbsp;çtçyi nos compleâitur,vt Luc.ii.mul-tis verbisdicitur: Si vos. cum fitis mali, no-ftis bona dona dare filijsveftris-'quantö ma-gis Pater vefter cceleftis , dabit Spiritum Sanäumpctentibus. Pfal. loj. Sicutpater miferetur filiorum amp;c. Et eft Nofter pater, nonfolum diligensfuum vnigenitumFili-um.dequoinquit.-HiceftFilius meusdile-ÃUS, fedetiam propter cum Nos adopti-UOà filios amans, refpicicns. curans, defen-dens,exaudiens, fal uans.
1 V. FiDBsaddens Amen diuinispro-Tnifsionibus,amp; certo ftatuens.fibi à DeoPa-
I trc peccata remitti, amp;nbsp;fuas preces exaudirbpropterFilium mcdiatorem.
N VI. Res
EX? ne ATIO
VI. Res P ETE N D AE fpiritualesamp;COP porales,ætern«amp; præfentes.quæ fapientif'' iimo ordine, amp;admirabili breuitate, infe* ptem petitiones à Chriito diftributæ fünf.
PRIMA PETITIO.
Sanihficeturnomentmm- !
Nomen Ãgnjfjcat noticiam fea agnitio-Dem^iniiocadonemamp;cclebrationem.
Sanéii/ïc^re/jgnificac(anéiuin,ideïlpa' i'um,mundum,Deo placens facere, Si dica^ re vÃbusdjuinis.
Pedmus igiturhäc orations, SandiiSce- i tur nomen tunm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
!⢠Vtnoticia/èuagnidoDsireraamp;po' ra ia
f RE CAT. DOMTNTC^E Jfj «ingcncrehumanocóferuetiir, amp;omncs falfæopiniones de Deo dubitationes ex â¢'ofttismentibus tollantur.
II' Vt vera de Deo doârina amp;nbsp;vox Eu-^ngeltjlatèfpargatur, amp;deleantur omnia
I impuradogmata amp;nbsp;ha:refes,quibus nomen Dcicontunieliaafficitur.
III. Vtveraamp;mundainnocationeamp;ob-tdientia, finemaculispeccatorum. Deus colaturamp;celebretur ,amp; Dei gloria, noftro nomini amp;nbsp;famæ amp;omnibus rebus humanis à nobisanteferatur.
SECVND A PETITIO.
JiiwewMf Regnum taum.
Kb G H \ w D B1 in bac vita eft eft gubertta N i tioDci,
tt4 EXPLICXTIO
tioDei, qua non folum naturam vniucrfart à fè condicam, ac genus humanum inpri' mis cuüodit amp;nbsp;conferuat, amp;nbsp;fceleratos pu' nit, fèd etiam per minifterium Euangelij propter Chriftum colligit fibi Ecclcfiani omnibus temporibusmundijamp;rcmittit ei peccata, libérât earn ab æterna morte, fan-âiücateam dato Spiritu Sanâo, mirabili-ter défendit 8c regit earn opprelfam crucc in hac vita,reprimit diabolos amp;nbsp;tyrannosamp; prauos naturæimpetusjamp;rcfufcitatcamex morte ad vitam amp;gloriam aternam.
Hæc bona omnia, videlicet:
⢠Colledio Ecclefîx per vocem Euangelijâ, deftrnâio regni diaboli, gubernatio Spiritus Sandi,defenfioin hacvita, amp;regnuin ac gloria cÅleftis.-petuntur hac oratione, â Adueniatregnum tuum.
TERTIA PETITIO.
Fiat voluntas tua ficut in ccslo terra.
Petimus, vt noftra voluntates, noflri confîlia amp;adiones cum voluntateamp; verbo tuo coneruant. Flede noftras yoluntares v tibiiii
tibi in tolerandis rebus aduerfis, faciendis 1 officijsvocationisjdeniqueinomnivitaob
cdiamus, vt Angeli in cÅlo tibi obediunt.-da felices fuccedus in vocatione Ecclefiafti-I ca,politica amp;nbsp;Oeconomica, vt tibi grata fi-I ant.
QVART A PETITIO.
Canern nofirum cjuotidianum danobis ho die.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Significat, autem panis quotidianus i-
pfam vitam corporis, bonam valetudinem, vidum,veÃitum, pacem, honeftam difci-plinamjfertilitatem terrç.Holpitia,domos, N 3 defcnfîo-*
itt IIPLIC ATÃO
defenfioneni liberoruin, coniugum, bonst famx.
Hsec bona omnia ad fuftentationem hu-jusvitæ corporalis neccHaria vultDeusà fc petiproptcrquatuorcauflasâ
Primùm.vtagnofcamusDeam datorcm amp;conferuatorem eflehuius vitac corporalis. nee cafu ofFcrri panem quotidianum. fed certo Dei confilio diftribui.
Secundo, vc fciamus Dcuni in hac vita veile feruare Ecclcfiam, ipfiim rcftèagno-fcentem.inuocanteniamp;inomniæternitate celebranrem.
Tertio, vtFides, inuocatio amp;nbsp;gratiarum aâio,in petitione, expeftatione,amp; vfuPa-ïiis quotidiani exerccatiir.
lt;4jjartó,vt conunonefaciat nos deChri-fto,
PRECAT. DOMINIC AE. »i'f fto.quieftpanis vitæ ïternæ.deremifsionc peccatorumamp; bonis fpiritualibus.quorwm pctitio fcmper prælucere debet petitioni bonorû corporalium. Ideoftatim additur:
Q^VINTA PETITIO.
Et remitte nobù débita noÃrat ficut nbsp;nbsp;nos rcmtttimus de
bit or ibnsnofirù.
Quapctitur remifsiopcccatorum, non propter noftram manfuetudinem feu miCc-ricordiam remittenteni a lijs ofFenfioncs Si iniurias, fed propter folum Chriftum,vc tota Euangelij doftrina teftatur ,. Ac vt cetera boua opera neceflariô remifsioncm
N 4 pcccato-
tgs. P RE CAT. DOMIN.
pcccatorum comitanturvelfèquuntur.itâ ( vt non poGit remilsio pcccatorum amp;nbsp;gratia | retineri nifi adfint, nec tarnen funt cauflä â remiÃionis pcccatorum , fed cffedus vel | ncceflario coniunâa,(îc manfuetudo quo- t quefeu mifericordiaremittensalijs offen- ' â (iones.neceffariaeft.
SEXTA PETITIO.
Bt ne nos indue OS inten^ tationem,
TentitiongniÃcat alidsToIlidtationem JI fèuimpuJfioncm adquatcunq; peccatafea
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Japfus; /I'
PRÃCAT.DO MJ N. Iff lapfus: Alias calamitatcs amp;nbsp;miferias, quibus velpunimur vclprobamur.
NeinducaSjideft, nonfînasnosimpcllî a diabolo ad p eccata amp;nbsp;lapfus ,fed guberna nos Spiritu tuo Sanâo»
SEPTIMA PETITIO.
libéra nos à malo^
il Liberato nos ex omnibus malis gt;nbsp;præfcn-tibusamp;aeternis à peccatOjmorte.tytannidc â diaboli, calamitatibus publicis amp;nbsp;priuaiis» amp;donato nos vita Sclxüciaxterna.
B
Q uia tuum e^l remum
In fine adduntur cauffæ impulfiuîEamp; finales, propter quas expeâamus bonapêtitain y feptcm petitionibus prioribus»
Tuum Regnum^Tu es Rex amp;nbsp;Pater nofter» ideo vis bona promifïa dare.
Et potentia)potc3 nobis dare bona profflii-Ã,quia es om nipotens.
Et gierte) Cauflafinalis, propterquampc-tunturbona,fitGIoria Dei,videlicet,vtjCum ( Deus exaudit, teftetur fibi curæ efle Ecclefi- i am; vtbialphemi refutentur qui di/putant, non efle Deo curæreshumanas, nonexau-diriEcclefiæpreces: vt Fidespiorum con-firmetur, vtcum hæc beneficia recitantur, multi agnoicantDcum,amp; inuitenturad Ti-moremDeiamp;Fidcm;vtgratiarum aâioae ' Deuscelebretur.
Ãmen)Certam fitamp;eucniat.quodpetimus. Hxc noüra prccatio non eüinane murmur, /èdcertö ftatuimus exaudirinoftras prcces, amp;nbsp;ccrtôimpetrari optata bona iuxta promifsio-
nes,Amen.
KE: '
kegvla vitae
Philip. Melanch.
NVUiuf eilfelix conatus amp;nbsp;vtilis vnquam, Confilium Æ non det^ iuutt^ Deus, ft nbsp;nbsp;Tune iuuAtille autem, cam mens fibt confcia relitf
'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïi^ndatioffieq manera iufia facit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t''-
j itfimulauxiltumprafintianumineChriÃi
Pofcit, éâexpeitatnon dabitantefide.
Sicprocedit opusfaufiam populis^
Nauis amp;nbsp;aura taa vela fecanda vehet.
Inutclamq^ Deidextram V« nulla repeUet, Omnia cogenturcedereprona Deo.
Ipfaetiam quamuisadamantsinci/aferuntart j CumpetimsucredutstfatafeueraDeo.
Net bfitó «ff BHwen Parcaram carcere claufum» QualipHtabat UT Stoicas ejfe Deus.
ïpfepoteéfolie carrus inhiberevolantes, Ipfevelutfcopulosflumina ftareiubet.
PRECA'TIO EX
2. Paral. 20.
JnUxelr« noftra (è' dessfa caligine mentà Cum nihtleil totopeäoreconfiUj, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Turbatierigimus Deus ad te lamina cordis, ISoÃratuasn^fidesfolius erat Opern.
i nbsp;nbsp;nbsp;T« rege confilijs altiis, pater optime noftros,
Uofirumopuivtlaudiferuiatomnttua.
TE
q|â'£ tnaneat femper feruMte Ecclefi^ Chri^k
Ittfertosq^'tpfinostua.dextritteg^t*
Tret velat inflamma tefies BabjilanidejifMit Rex vbiprlt;tfentem te videt effe Deum.
PKECATÃO SVMTA EX
D I C T o GENESIS I. SPI# ritus Dei fouebat
aquas«
PHILIP. M E L A N CH.
Pirittu vt Domini nafientia corporafottit, Cum mitnus artificis conderet ipfa Dei:
Sicfouent ccetus,qui ChriÃi oracula difiunt, Accendat^ igni peilers nofirafuo.
MOENVM,BX OîîJâ
Hmkedvm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
tgeno\phi,lmpenfisAdamiI-oniceu. Ioannis Cnipij Andronici tccao.
dhDoftornm, Sc
Stcinmeicn-
M. D. LXXXW-