Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
»
oct.
SIMPLEX
AC DILVCIDA fX- *
POSITIO, QVA RA«riONE controverfia de Cogia Domini orgt; nbsp;nbsp;nbsp;⢠*
ta,facile cognofci amp;nbsp;com-ponipolTit. â¢
HSI^^ÃATSLO PACIFICO
^^uthorc^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
DaMASCENVS lib. 4. CAP. 14.
yuomodo panis fit corpus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego tibi ri-
fiondeo : Spirittu Stinbius hmc optfatur fitper m-turam inteV^ntiiun cjue non potent capere ni~ fifila fides. quot;Promde citm omni timoré confiien-tiapura, fide indubilkta ncctditmits,amp;omninoi nobie fiet ficut^redimut, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
TheophilactvsâsvPER Ioan. d.
jortetinfitmptionibui diyinorusm^yflerioruntjin.. dubÃMam retinerefidem,^non qusereresquopd-Elo. .rfnimalu enim homofiioc en,^i JeijuitHr co-gitationts humtinat animales ,nonefi capax eo-rum.,lt;pnxfnntfuper naturam.^ figt;irititaliitm:atqj itafiiiritMalem carnis Chriflte/umnonintellipit.. Cuius ^ui capaces nonJuns, non erunt vitx seternie participes, eo^uod nonJuJceperuntleÃtmo qui tfl/ yitaxternq. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
J
LJ.
5
Imprcflum Francktaliak, Ã s J.
SIMPLEX AC DILV^ CIDAâeXPO^ITIO, 9//A RATIONE CONTROïERSIA de Coeiia Domini orta,facile cogno-fci amp;nbsp;Gomponï poflit,
y A M D^.nino infeliei occaÃone ^ftudiot (onatu ^rerum fitccejÃu primùtn ab aliquibus^^ ha£îentts cotinuatafue-rttÃac di Domtntca cai' na verbd eoruÿij^ interpretatiene triliü (à damit ofa vontroverÃa ippi,proh dolori per fe res nimü evidenter odendit, omni'» umaue hoc vefepiorum (^uerela vota: ejutbus cornpoÃtam edht aliejuando liben-^ ter cà epc animo veüent *atlfne cuperent inculenttÃime teîlantttr. Cùm autem ià a * contendendi,Ãrtbendiänfi(dandi,maledi' cendi,^ omnia paÃim contumelijs (Ãâ con-vttys mifiendi infana rabies^ in quam ho-dte prafirtim exarferunt pfiudotheologo-rum mala^jriÃiana mentes, trilli^imam omnium rerum non in EcdeÃa folum ,Jed amp;nbsp;in politics publica tranquiüitalis ever-
Ãpnem aperte minetur,^ quaÃprafortbm ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iam e(]e portendat, ntfi dementem hoc Deui
miÃei^cordi fiia pri%gt;identia altert at, Oâ-ptandum ^et ferib, ut tandem fantores de * modo rattone, qua idarum contentio-Hoctefta- num,qua(icut in orientait EccleÃa accidit tur dogma Gârær*-, alias tot am Chrislianam fidem^ ^iquita . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnfinitü erroribus tnvolventfi
nis adhucflatuimaturb pofitfiölltcite co-gitafent. Non enimfi modo tarnfactie am-bit 10[d hominum diÃidia, quam tpfamet ⢠nbsp;nbsp;nbsp;hac cauÃa componi poÃent, diffidendum eÃ
fit plane de ah/ÃtaÃalutari concordta,fia. firtimà faceffant exqutÃt^ tila quorun-dam ad faciendum 'uerttatifucum, (à de-ciptendos Ãmplicium animos excogitata Ãraudes amp;nbsp;calumnia : qutb^ dr adnjerfa-riosfuos imgt;idtosegavant mendacqs, eà njerum caufifitt^m atftÃudiose diÃimu-lant, aut calitde (à non rede ex falfi erro»
* ris prafuppoÃto ponunt.
Vtigitur tandem altquandoÃi De o Optimo maximo pro benigna fua 'voluntateÃo» placet,ratioexfirmtsdrjoltdiscauja fun-., damentis,certed dr immoro ipÃl^fatuad componendain hanc adeo pernttiojdm con-troverÃam inveniri poÃit, monendus esi
Ledor^
I , eel or, qui veritdtem rd cognofiere, nec intuliis prlt;eiudicqs inâveliigatione igfius abductfi Pup it -, duo effe hutus con trou er- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
Ãa capita dn idem jne tnter omnesacon-fenfits di.
I ^bd in myÃica ÃÅna externaÃm-bolorumÃtmptione fancitai^comendata Ãt uera amp;nbsp;reald tpÃus uera c^rnü Chrtilit quatenusin mortem pro nobis tradit a eft, communicatio.
11 ^bd hac carnù ChriHi comr^^ni-catio non alio prxetpueÃne fteu effedufiat, quamut dicente Chrifdiomo yperitoc my
⢠flerium feÃe nobis in unit at em corporis amp;nbsp;Atiguft. cas membroru contingat etcoiungat Chriiltts, pite Chris ut Ãtcaro de car ne nbsp;nbsp;os de ofttbtu eÃedi,fiilt;a panis,
caronoflra pe^cato mortua.,carnimunda unit a, incorporât a u^um cumiüa effect a uiuat de ff irituipÃusjÃcut unum corpus uivit deffiritufUo.
» III Terttum uerà caput fantam efl in controuerfla, an uidelicet hac vere carnù * ehr till communicatioycommedataflt, hoe thio fine.,amp;fiat in cÅna per realem tpfius eorporù inuane^rajentiam-t^corporalem ⢠orù mandKteattonem : an uerb ffirituali rat tone nbsp;nbsp;modo perfidem.
a 3
Cahjam erro^i atque quot;huicetiam con^ trtTferÃ^. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hanc deprajentix amp;
⢠fommunicationu c^rnts Chrisïfmodb (jux-^ Ãioii^ vulgo, non%xpriorthus illd duo-bus certis utrtfu^ue eouceÃü captttbus.
*9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tertium hoe velut confequens ab
antecedenteÃeu medium ab tp/a re princi-fallt eiuijj propriofine depedet )fied econtra ratione plane prapoÃera ab ijlo e ont rover ⢠fi cor por if in pane prafientia modo,quem tl lie^fvitiora verborum Cæna interpreta-
(um Hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;certo prajupponunt, prior a
forp^um âeu nbsp;nbsp;nbsp;duo^capita defintri velint.Cum tame»
tile modus non filum utrequetllo priore_j capite minus fit notus çir c^tus ,fid (Ãâ tn utrumque contra fifiet analogiam incur-rat, Vt itaque de i/eri corporis comrnuni Ãatione^t'élusproprio fine effectu con^ fietprius de tpja veritqte corporis,(fiquot; quails fit fideliurtP cXim hoc corpore^, qua ex çpmmunic^tione ipfittsinccena fit uni- gt;
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tai,(à coniunclio coniia-
re oportet.
VERITÃT EM
CORfORIS P R I M V M quoa attinet tj^nenda Ãtnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
hxcprincipia.
N eft alia corporis Chrifti^quot;*^^*^'.'â ^^^^qualis per incarn^tionem ^^C-definienda. fumpta,amp; quatenus in mortem tradita Matt.t6, feu pro mundi vita data eft : talis cnim Iotn.6. amp;nbsp;non alia contra hærcticos ab Euî^a-riftia probatur.
2 Qualis abipfa incarnationc cqlZO^^âgt;-aflumpta fuit, ut in noftræ proprietâ naturæ vera ä* nobifeum °(^°°^lt;^âamp;â}t2L-2'heiy40,-gs lis per mutationcnj efle dçfincns non tm. eft amplius v^ra ôcrfobifcum èpgt;oovirii^
caro.
3 Invifibilis,imBalpabilis,amp; incircum-I nbsp;nbsp;j'eripta carnis in pane cxiffentia, ncq; ut
' ⢠vera amp;nbsp;nobifeum èpicevirt(^ à Chrifto alfumijUeq; in ea redemptionis amp;nbsp;ûlu- ⢠nbsp;nbsp;'*
P tis noftræ oeconomia, feu difpenfatio
fieri amp;nbsp;complcri potuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cmtu
4 Veritÿ carnis Chrifti in cuchariftiaftùubiiiuh nô eft allt;^r,qùà m qualis in noftrçfalu-^.*â®quot;â tis Åconomia fiiit,confidcranda. tnlircum.-
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jcriptum.
4
8 â¢â¢ CONCORDIA
^ugulf. ai 5 Corpus Chrifti finiul amp;nbsp;femel in amp;nbsp;coelisamp; terra pi uribuslocis realiter prç ^itt^FauÃ. fens ftatuere, atque hoc à ver*corporis forn1^amp; modo feg^gare,eft(ut Augu-ftinus affifmat ) veritatem ipfius de-
*⢠ftruere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
6 Quicquid videri amp;nbsp;palpari non po Tertultân nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ipiritualis naturæ proprieta-
lib.4 cotrà tibus, invifibile amp;nbsp;impalpabile eife ce-pit â »'cc carnem, ncc olTa habet,nec ve-run»1iumanum corpus eft, lcd Ipiritus, feu phantafma.
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 Filihs Dei^verbum propter hypo-
ftaticam unionë cum carne, qua unus Im^oÃibi- amp;idcm Deus amp;nbsp;homo Cl#iftus cft,per-lii amp;nbsp;Verb petuó eft amp;nbsp;manet ùi fe vilibills, nbsp;nbsp;in
fxH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;palpabilis»amp; circu'm-
homo:cftq#e impoflibilis con tradiólio proptc^eandicm unionis cau-fam, carnem Sc humanitatem Chrifti, . fublatis feu mutatis iftis fuæ naturæ proprictatibus invifibilem, impalpabi-Icm amp;nbsp;incircumlcriptam elle, feu fieri , pofte.
\ 8 Chriftus, in quo nee fuat duæ amp;nbsp;^i'^t^rfæ naturæ,ita ctiam divcm'amp; op-MiAae^n poiitæ fuBt atque mancnt naturarum pro-
il
ï
I
»
DE COENA DOMINIquot; 9â proprictates; fed qui fccundum utram-â que naturani per corporalcm in pane præfenti'am invifiMis, inapalpaMlis amp;nbsp;incircuicriptuscflrfingitur^iuxtaChal- sk luÃin. cedonenfisconcilij definitioncni,non eft verus amp;incarnat»s,fedfalfus amp;phan ad tafmaticus Chriftus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^âalaÃ.
9 Sicutà diffcrentibustitriufque na- , . turç proprictatibus duæin Chrifto dif ferentes naturæprobantur ,ita h®c dif crimine proprietatum fublato ,nTc de ÃenfuUb. Deo ut Deo,nee de homine uj homine 4-rcótè cogitarc,amp; loqui poflumus.
10 In una eademque naturaoppofi-tas proprietStes exifterc, hoe eft hunia- phalos. nitateni Chrifti fiijiul vifibilem amp;nbsp;invi- Cyrillns, fibilem,palpabilen) óc inipalpabilem, . eireuniferipta Sc iaeireuniferiptani ef fc,prorfus eftimpoftiUiljg
⢠it Corporalis præfentia.Chrifti in ear ne,feeundum quam eft priniogenitu%/^^j,'87 ex frarribus,non eft alibi ftatuenda,quä
. quo per afeenfionêalTumptus faeerdo-tiuni fuft exequitur ad dextera patris in : coelo, «^incte fie rediturus expedatur. ' 12 VCTba Dominieæ eÅnæ nihil di^ â rc£tc,amp;: iuxta ri p^'iiy^dc corpcR-is Chrifti
iô ⢠CONCORDIA
in paneprçlentia,ciusq; corporal! mai ducatione loquûtur; fed panem, quem âccepji,fregit,amp; dj^cipiilisfuis dédit ChrifttR diccns: Accipite^ manducate^
⢠corpus ipfius in mortem traditum ciTc * dicunt.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
13 Panis in CÅna fraftus,amp; diicipulis naanducandum datus, eftillud cor-pQs Chrifti, quod invifibili veri corporis hugaani forma in mortem traditum eft. â¢
FlactunX Noljitaq; veritate vcrboru Chri-fti/ed falfo erroiis præfuppofito nitun-ftistrrtra tur, qui non ipfum vifibile Euchariftiæ fund^mett. panem, fed aliud invifibiliftr,in,vcl fub raw. panc,rcaliexiftentia,4atcns amp;nbsp;conten-tum corpus Chrifti in mortem traditum efle docent. â¢
turTontlfi Nonfolùqjfilfaamp;èDominicçcŠttfttJitjuk. oac verbis aliéna, fed amp;nbsp;veritati corpore* «iscymifti contraria amp;nbsp;repugnanshçc argumenti confequentia amp;: illatio eft. Accipite m4nducate-. [foc, id
*.ciuem(^dedi vobà ,eÃcor(gt;uimeumâ. Ergo corpus Chrifti inyifiamp; rea-â li exiftentia eft,amp; ore corporator naan ducatur iff pane.
16 Vc-
DE COENA DOMINà h i6 Veritas carnis Chrifti, quæ iii ver-bis Dominicæ cÅnæ de pane Euchari-ftiae, ut fes fignata de ligno , inyûica amp;nbsp;ià cramêtali locutrone dicitur,lra çnun Hilaivtste ciatur : euius etiani in ha? Dominica cÅna vere particip«^ cfficimur,eftna- * tnraliSjfccundum quam nobis quoqnc naturalis cuni Chrifto miitas ôc con-iunûioeft.
Yj Cùm panis dicitur corpus Qirifti, â non realis coexiftentia corporis A, vel fub pane,fed verbo promilsionis addh tæ figno denotatur : vUibilibus lÿmbo- xegefiinlo lis fpiritualiagratiæ dona in veto amp;nbsp;le- «quot;⢠'^ucer. gitimo facÃmenti ufu ex deftinatoi-pfius fine ,myfticadifpenfationc offer-ri, exhiberi^ diftribui ; eaque elf vera ilia facramentalis4jnio, feu coniunftio rci fignatæ cum figijoverbo gratiæ amp;nbsp;prömifsionis.
18 Vera Chrifti caro in mortem prlt;è ⢠mundi vita data,quæ propter Deum verbum (cuius per unitionem eft propria caro ) panis vitæ de coclo eft, in : ' cibum vere dari, amp;c ad vitam ex ea inâ carne^ftraconfequcndampercipi po * tcftjiuxta doftrinam amp;nbsp;promiflionem
12
CON CORDIA
lean. 6.
7oan. 6. AHÿiflin.
Chrifti Ioannis fexto, abiquc ulla corporalis prei'cntiæ öcnaanducationis nc-cclTitatc.
19 ôhriftns in refinando crrore Ca-pcrnaitaruifi de modo amp;nbsp;ratione man-ducandicarncm cius,opponit ipforum
Theo^hi. crroncx de a-a.picocpa.'y'ict imaginations . nbsp;nbsp;afccnfioncm liiam in coclum,amp; Ipiritua
lem veræ carnis fuæ, quam pro mundi vita djturus cfl'et,manducationem: Ergo vt^itas carnis Chrifti in Euchariftia non eft corporalis ipfius in pane exi--ftenti^- â¢
ntn^nuM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Myftcrium propter comm'ehda-
veriMem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vcræ carnis Chrifti vera coin
rei.fedre- municationcm,ficujncc proprictates prafintat. nature,quatcnus in mortentpro mun--di vita data eft : ita qieoque nihil in ipfa carnis vcritatc^n*ttat,fed ut Gclafius Cotr4 Ke. docct,rcpreicntat veritatem amp;nbsp;efficien ! o)nim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;incarnationis Chrifti.
® , nbsp;nbsp;nbsp;HincAmbrofius:^er4
ra de Cofic. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crucijtxa eji quxJepttlta eH: verix. er~
dyi.z. nbsp;nbsp;^0 illiuscarnâ facramentum efl
9)e fide ad, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftinus : Semper tf^^mmu-
verih^.quam pitei. nbsp;nbsp;Jibittnitan^tvinttas gerit.
Chri-.
DE COENA DOMINÃ* 13
Chrifoftomus:A?r/Z/^j corporis Chriiîi, jfà Ca^as cutus appellat tone pants per Ãa»^ltficatio'''^^^ââP}** nimjacerdotts dtgn^ esifaites -.Ãe tneor^ rupta natura fisa proprietates re^et (Ã
I . conÃeruat agnitionem : Ãcut*tpfa natura i panis mattet. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Et Leo Romanus : Caro Christ nuHa EpiÃ.jo. ratione efi extra nojtri corpttris â¢veritatem.
Et Hicronymus:C^rzi?zzj ajÃumptopa- Cap. z6.[in ne tjut confortât cor hominisgt; 'vertti^ecor-poris fui repraÃnta'vit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Deniqs fic apud Theodoretum Orgt;-thodoxus de hac corporis Chrifti veri-tatc, ci usque vcrainmyftcrijs partici-pationc doÃt : Corptss vidtlictt Chrisli, hïcubi^ui^ quoddtvina myliêria reprafentant,^ cu'- tas. ins in hac ntyfieriorum inftttutione effici- IdemAa-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;murparticipes jpriA'em Jitam retinere çftquot;
hahere formam, figuratn ^ircumfcriptio-
⢠neamp; effentiam-.quamiis immort aiefallu ad dexter am Patris in olorialtt collatum'^, nbsp;nbsp;â¢
,'^r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '9^otatelt»c
eos autem qut aliter de hac 'veritate cor.
â poris Chriiiifent tunt,natur ahum pro-1 prietatum mutationem in eo fall am eff_j . dicunt ,jfon r^lia fde^, fed fiuflra amp;nbsp;fu- ' pervaCuoantttypis myÃerqs communtca^ riat.^omh re.^. Quod ctiam Ambrofifls amp;c Leo nicap.^.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
14. ⢠C O N C O R D I A
Romanus probant amp;nbsp;fatcntur.
Manducai Cùm itaq; ex his principiis.quænoil phnoiophorLim,!^ Sacras Scnpturç tumverb orflkodoxæ Ecclenæ fchola defum-tate for/»o ptafunt, C(?nftct,corporaleillam man- , ruChrliii. ducationem cum Jiac vcritxte corporis Chrifti noji congruere, fed manife-ftè pugnarG.bi^ceflc eft omnino pro de-fin icndoillo tertio controverfiæ capi-te, modum communicationis corpo-ris Ciîrifti in CÅna non elfe talem,qui fStroytr/ia. corporale in pane præfcntiam cor-poralitei*amp; ore Jiat : fed de quo Chri-ftus loann. 6. eft locutus, fiemt hoc uno confenfu omnes fatentur Patres.
quidem Cypwanus pro intelli-gendis CÅna: Domini veêbis,monet ortam fuifle aliquanélo, fient apud lo* annem legitur, qyæfticrncm de novita-re ifiius verbi icu dióti : quo Chriftus fc , carnem fuam ad manducandum difei-^ulis daturum promifit,atquc ad hanc myfterij doclrinam obftupuilTe audito-VerbA C«f rcs : quia cùm hæc fpiritualia fmt, car-w/eex coMgt;naleni fenfum ad intelleélp taotæ pro-tttne ebrii funditatis penetrate non polf^nifi fi-JW/m». 6. des accédât. Vult igitur Cyprianus, Chriftum
Dà COENA DOMIgt;Tlt;. 15 ' Chriftum fpâintuali docnmcnro difci-pulos fuos hac myttcrij doftrina dc car nis fuae nvanducationc inftruxiffc,ut in-tclligercnt, huiK^eiüm carnis llfac, cuius in Dominicæ CÅnæ,Sacramento myfticam difpenfaqonem cffer inftitu- ⢠turns, aviditatem quandam amp;nbsp;dcfidc-rium, ccrtamquc fiducÿam efle ma-acndi in Chrifto, eiquc incorporatnm elle. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Cùm itaq^ hodic eadcm quæftio in Ecclefia exiftat : quomodo videlicet pa nis fit corpus Chrifti,^qualisfitinDo minica cÅna tradita corporis Chrifti manducati«», cur non imitamur hac in parte Cyprianu, amp;nbsp;hanc fuper Dominiez cÅne vgrbis'mbtam in Ecclefia quç-ftionem, ex verbinde condone Chrifti Ioannis fexto, tanqq^m fpirituali do-cumento amp;nbsp;dodrina niyftcriorum ck~ ⢠plicamus? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;â¢
De tali carnis Chrifti veritate, cuius ex hac myfterij dodrina in CÅna par-ticipes efficimur , loquitur Hilarius, ⢠cùm didt.De natural! Chrifti in no-â bis vç»narcâipfe dicit ; Caromeaeverè * ejeafan^uif mem vete fotm.
16 * CONCORDIA meam bibit fangui-Ttlii elt âg^ meuntyin me rndnet^et ego in Ãlo. Nunc ip fins Domini profeÃionefide no-
Veritas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e caro esl .,ür %ere fanguù : nbsp;nbsp;hac
qutilu eH liccepta atc^e hausia efficiunt,ut nos in no,^rat(u chriüo fimus tpf nbsp;nbsp;nobis fit. t^nne
tA unitAS. hoc 'veritas non eü ê Contingatplane his 'verunt non eÃ^^gui Chriilum Tejum verum effe negant. Quae certe Hilarij fen-tcntia de inyilibilis carnis fab pane c-xiftc«tia, eiusquecorporali manduca-tione inteliigi nulla ratione poteft.
Et fic*olim yiitio controverfiæ au-torcs fyngrammatis adOecolampadiû, cui Lutherus fua prçfationc fubferipfit, ab ipfa natural! eorperis veritate mo-duni nianducationis amp;nbsp;coijiniunicatio nis definiendum elic verefenferunt. cïriüive nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;panecÅnaper
accipifur,prorationefideiaÃfumü ptirman- ⢠CorpusenimChriili.,quod corporale ducationis feu carnale manetjion recipitur à corde^^ modum no animo (à fide, ntfipro rattonefidei, qua eii mutaturjfiritualis. A qua fententia nifi turpiflii^ ma defedtione ex ambitiofa Åntradi-⢠cêdilibidine difeefsû fuiflet,nuHa nunc effet hac de re inur evangelicos cotro-verÃa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De-
bE COENA DOMINI. 17
Deinde ex fecundo ad ipfiim cfFe- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
âumverè communicarionis corporis Chrifti in Ccena ,lt;uius porifsimihni ti-garnis ehr ne eft inftituta quod attin«, ft ab h'oc,f/(4Z, modus ipftus communicarionis dcfi-i^^«i* niendus (it, ut ûnèlieri oportere alibi firmiiftme eft demoilftra^um, ftmilitcr conftat ad hunc cfFeftu corporalis pre-fcntiæ amp;nbsp;manducationis inpanemo-dum,nec ncceflarium,nec utilcnftf fie.
Ncceftarium non elle probatunquo- ^â*^'** hiamfccundüillamcarnisClfri'fti com municationem,dc qua Ioannis IcxtO di cjriilui citur ; Ip/é manet -, C}' nos m ipfi -, quanvis hinc coi;poralitcrabfens à nobis in toclo fit ad dextera patris in carne noftrafcdens.Hoc aiirem Chiiftiim in nobis, amp;nbsp;nos jnT^hrifto cfte.eft ille i-pfe cffeólus, quo mcfnÃa corporisipftus fadi unum cum eo corpus iiimus; ^rrmp.«S. Ac proindc ciim Augultinus dicar Sa^adfraires cramentiim'Domirin:». luieu iheiiiu in trtrnó turn amp;nbsp;(datum ejje_j , ut corpus /n ttrrts capitiquode/i tn cÅlis coadaneiur: Icu, ChriloJ^omRS loquirur ; 'ddmiranda tiobü myfieria data jint, ut Ãi^us unum nica cartte: (ftm Ghritlo corpus amp;nbsp;membra ex carnet b
18 âCOXCORD.IA
amp; ipÃtts. Tails autem copulatio cum Chrilto per communicationë car^ nis ciâd^in myftcrijs qjnnipotcnti virtu ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cliriftietiaminhaclocorum
Myfterijs ⢠â^iftantia intet caput amp;nbsp;coadunata cor-agnvfienda po^is cius mcnibra^iat : nuila'profcdó fi. neceïïitas eft propter hunc Dominica cÅnæ fincm ôê*efFcâ:um,corpus Chrifti corporaliter in pane præfens exiftcreamp;
I'a doceftt Icholaftici ) tres præcipuc i-lt;(ûâart.2. capite Chrifto, quo ad membra i-^â 'f-etdiÃin pfius,conditioncs feu propÿctateSi ^^lon.ï.art. Primo,Conformit£Vi cüm membris, ^e.Thomls tribuunt Chrifto fccyndum hu-nianitatem, cuius ctyn tora fuaipccic poi'te fumt finita natura amp;nbsp;poteftas fin ei. ÿ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Secundo, Principium membrorum
Coloj^2. E- qè^od ci competere dicunt rationc amp;nbsp;refpcdu divinæ naturædpfe eft cnim ca-put corporis Ecclefiæ , qui eft princh /oun^^â pium,amp;lblus habet poteftatem unicn-di amp;nbsp;copulandi per Ipiritum là nclLinl fnembra corpori, amp;nbsp;ex non mAnbrd membrumâ¢faciendi : undc Auguftinus
TÃeejUf
DE C0ENA DOMINE W
emm caro chriHi principium eÃ;
fed verbum per quod faFia funt
non ergo caro per Ãipfam mùndat^Jedper^ÿ,, uâ de Verbum à quofujeepta efl, f9em »ec Chri- Trinit, Idi Ãus tn quantum homO', datÃiritumÃan-'^^ent.lh ctum-, fed(blurn in quantum eft Deus-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïâ
Tertio, Principium »ivificandi ipla tncmbra,amp; dcrivandi iil cA fpititualis vi-tæ rnótuni amp;nbsp;fenfiuti, haric prqpricta-tem câpitis tribuunt Chrifto IcciAdum utraraque naturani, diverfa tanlen ra-*-tione; hunà anæ qüiclem natiiræ per niodum mefiti amp;nbsp;difpófitioiiis, hoe cft, cbius mcrift» amp;nbsp;cOpulationc membra corporis Cius vivificantun
Non eniTn aliter qua püriiïinà æ huic i»i corporis Chrilh nîalîæ inl'erti, eiqucin^ â piuntgt; amp;nbsp;cxperiuntur fideles s Nifi quts hanni^i^i emm manjerii tn me^ ait Ghriftus, e^cetii^ foras Ãcut palmes (à are feet. Et augu-ftinus: Caro Chrtfitss fidelium vit a ejt ,{i forpM tpfius ejfe »on »egligant. F tant tur corptts Cltrifiiftvolunt vivere de fbirt-tM ChrtÃt. ^t emm jeparatus ejt a cor-fore ChrtÃt gt;nbsp;ttd» efi rnembrum ChriÃi 5
b a
30 CONCORDIA
^ui membrurncorferis ii^Ãui non e'^ ⢠non vegttAtur Ãiritta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sf irttiu eTi e~
ntm qu9t!vi^i(ic^it: (]uiJt[igt;tzgt;a membra facit, nee viva membra faà t,nifi quem in eo * ^corfore quod végétât,invenerit.
Divînæ autcin n!itiiræ hanc condi-tionem,fcu proprictateiii capitis com-pcterc dicunt lcholaftici,tanquam cau-fæ cfiîciCnti, quæ impartitur incmbris, C»j)ulatià iââ dérivât niotum amp;nbsp;fcnfiim , ct-f»fwZgt;wK ficiciidoin ijs cognitioncm Chrifti amp;nbsp;cum cafiite fidcm, quit per dilcftioncni operatur-nihilmtf Vctuni ab hac mcnibrorum 2c corpo* ^brieutïbM capitc Chrifto copi^atione no humana ncccflarium ant conf^uens cfle con-natura. ccdunt amp;nbsp;fatcntur,qifod pr(ÿ)tcrcà fe-» cundum humanitärem incircumfcfi-, ptus lit Chriftus : quia idem polî'it efle in uno loco tanfiuîi, Sc nihilomintrs in rerr^.^T,. membris fuis habitarc per fidcm. Vt ad E^hefs icribitur. Quo pertinct ilia Au-â mini guftini fententia: ^emadmodum Christ
tn nobis hic, ita nos ibi in lUo fumtts. Ãhriiîus caput nqflrumfurfum in cÅlo efl^ fà nos deor(um in terra. Ejl ttutemjüe in nobis hic, amp;nbsp;nos ibi inido furfum: nos au-temfide,ffe^dile£lionefumui cum Chri-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiotn
⢠DE CCENA DOMINI. ii ^oincÅh, nbsp;nbsp;iffè diuinitate, bonitate
^nttaie nobifcum efi m terra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Quæ fententÃi manifcftè l^uitur dc Humana Clirifti natur»loci ratione óc diftantia,quæ eft inter çÅlum amp;nbsp;ter- ⢠* ram à nobis abfente, fed tarnen in uni-tatem corporis amp;nbsp;mcnj^brorum copu-lata amp;nbsp;unit4 per Ãôycy. Vndc hoc argugt; mentum conficitur,
Vera corporis amp;nbsp;fanguinis tîhrifti communicatio, quæ tradita amp;nbsp;fancita eftin CÅna, noncft alia,qu^lt;hi qua ex-ternamyftcrijdifpcfatîoncfidclesChri-fto coniunguntur uniuntur, eique in-corporantur, u^mum cum eo corpus fintùpieca^iutjilliïnembrajcaro dc carne, amp;nbsp;os dcoflîbi^scius, caque cft ilia myftica: bcncdiclionis virtus,per quam Cyrillus Chriftum ccAimunicatione i^ib.io.ca^. 0 carnis fuæ in fidclibus(ut fie corum ca^ q. j» /g«», put amp;nbsp;vitis fit ) efle manere amp;nbsp;habitat? dicit corporaliter, non habitudine fo-lùm per charitatem,fed participatione . naturali.
Aj^îôcatitem ut ira fideles Chrifto lictyrtUf, corporis amp;nbsp;membrorum copulatione èi unionc coniungantur, non rcquiri-
' b 3
CONCORDIA tur,ut alibi quà m in cÅlo,quo afccndîr ad dcxtvam patris,fir,ibiqlt;pro nobis ia redem^tionis noftiælprecium fe fiftat corpus Chrifti : ncc ne^eÃaria eft ipftus â ⢠corporalis in pane præfcntia mandu-catio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Ergo ctiam jd veram corporis amp;: (an-guinis Chrifti in cÅna inanducationcm non eft neceflaria talis prçfcntia man ducatjÃ,
Clt;gt;rigt;ogt;-alû Inutilcm verb ad iftum cflfcûuni hfic prtefenii^ corporali^'gt;racfentix amp;nbsp;manducationis (ff mandu^ modum efi'e ind* non minus certo li-propter ralcm ni^dum cor-X (umvere pus Chrifti rcali fua ii^pane cxiftentia fiominicf non tautum coclum ctuu terra per no-tj^ei vum ad pancm adventum commutarc, fed amp;nbsp;in invifibilcm amp;nbsp;impalpabilcm na turæ conditiontm* mutari amp;nbsp;tranfire ⢠oporteret , coque admiflb , nos ado--pfionis gratia excidercmus : quia Chri-7gt;»«r4H'o»e Ã.^5 definerct elle, ut Cyrillus dicit,pri-dinofoi naogcnitus ex fratribus.cuius in hac no çonftibftatiaü nobifeum naturæ condi-tione membra fieri no pofiâf.mus^on f.ib.io.ca(gt;. enim,ut Au^uft.ait, nil! fecundû vilibile
4t Ciui, fervi formam,ciii nos conformes faciet, quan-
DE COEN A DOMINI. 23 quando reformabit corpus humifitatis noftræjChrifti capitis noftri membra fumus : quia in hlt;c oblatus cft, ôe in hâc facrificium pcragitur comfnunionis. Quare cum invitibilis amp;nbsp;impalpabilis « ' corporis,quale ob corporalem ipfius in pane prçfentiam amp;nbsp;manjjucationem cf-le fingitur,membra non cfficiamur,ne-nf/ifrfnlt;w» que fie nobis per corporis fui gt;ceivwvteuifuuÃjeMb. coniungatur ChriftuSjUt fimus carnejamp;os dcoiTibus eins. Nccclfecft;/^ cor(gt;ara^ liter ésir omnino,talem communicaÃonis coi^-' porisChrifti modûclTe,perqucmciuf-modi corporis participes fimus,cuius membra amp;nbsp;con^^prporalcs fiamus , ut Hebr. ca.^. Chrifoftomus inquit. eli parti. Fera Chrigt; eipes fa£li Ãumtts Chrifiil Vnum fumui nos amp;nbsp;fp/^: ^la ipfi caput,Kos *quot;â⢠corpus coheredts cbn^orporales unum Corparalis corpus fitmus , ex carne Q- ofstbsss tP -(i(u. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^noeft^nio
Et hoc eft quod idem Chrifoftomus non partteipatione folum, fedunionew/^or# corpori St fanguini Chrifti communi-J^^ri/Zi. care diCit. Qiiod perinde eft, ac li Homi. 24. diceret, cuius corporis nulla nobifeum â *â^^^''ââ® unio eftjuequecuipcr ùnionem hanc, b 4
fi.ti.ca.20.
Zi, , CONCORPIA ut concorporalcs ipfius coniungimur, ' eius quoquc nulla participatio potcft
cfle ii^CÅna. Vnde Ãyrillus:r/r/«/fant
Jnuiftbili et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cari^ Christ, ^um corpus facit
ubiqui/lico participantes : ea de eau fa com^articipes forl^oii nfn Qljri^it concorpo^les fumus.
Jumtis con^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
. (orpQrales, Et Cyprian*ts : Manf^ fr incorparatia Sermone tjpÃra in tpf,eà manducatio (Ãpcttis'.çiuo ffti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cor^oralifdffritualt traft tone, Chri^
1 Cor IO u^u»ur, Cf corpus ipfus effictrnur. pphef.}. ' Hçcquc cd iila vera corporis Chrifti,de qua PaulTis loqi^itLir, Mff^vamp;)w«,qdæ jteniüiviiiii^ a-vas-üiiacvi ipfius faciqin qilä vocati funt fideles, ut lintWncorporati in ChriftoIclu,qui ^dus eft nobis à Deo fapientiajiufiit'ia,fandificatio amp;nbsp;⢠â prdneofon rcdcmptio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
i^eferri f ofeft Francofortefis rc-cefl'us dccrcrum;quoprincipcsAugu-ioÃepionii confcfiionis pro ipfius declara-^edaratio tionc amp;nbsp;communis concordiæ formu-El in hac de præfcntia amp;nbsp;communica-Modtii ionc corporis Chrifti controverfia,pu-pnü Vera ^'ico confcnfu in hanc Icuttcnfiam dc-u mmunua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^.iri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,
fionis cor^ lt;^revcrunt: Chrircum videlicet in inftitu-nis Christi to jacra CÅna tfu vere vivifice amp;
DE CQENA DOMINÃ 25 Ã{lftant!aliteradefre_Jgt; nobis ChriÃÃia- . â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,â r ,â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d)UtHÃ I
A/zj rutno fn hac dtutnaJua or dm a- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tione corpus (a^utnem [ùum ^dman- nù ïnflitu» ' dueandwn nbsp;nbsp;b^endum dai^e : ut hoc ipfo to,qua tatu
ttfletur quod nos membra fieaÃtciat fîobij- tureffgt;icit lt;]U{ 'jcipjùm una curf!faluifîca pron2ijsâfone^â^â^^â^' Jua applicety mg^ nobis efficaxÃt (à opere-turyCiueniadmodum Hila^tusaiî-.hachau-j^annu 6. üa^ÃÃempta factunt, ut Chrtfttss in nobis fitnos in Chrifio. Sis ita^^ tn fu^^tiene Talû efl adeÃÃe chriÃu m 'Ãcut Paulus ait, Panis que
Jrangimus e'Ãcornmuntcatio coi^oris Chri- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ãf.quodnon aliterÃed i^ intelligi oporteat, cg,âaijâalis panis eà hoc^uo nobis communicatie cor po e/l ipfim ris C hriÃi) qua ab Epiphanio, 7heodoreto âlt;â 'â'gt;quot;â¢1» et alqs,donum 'vo^atur')dtflribuitur,eamq^ i.Conn.io. Iententiam*necejÃarium eÃe in EccleÃa re-tmeri ; eos autequThoc[olum dicunt, quod Chrtflus futiÃantialitfrÃtcrafua Ceena no adÃtÃed quod hoefignum tantummodoÃit nbsp;nbsp;confeit
externumÃgnum,quo ChrifliantfideÃuoie^Ãonisdedaf profitentur, à (e mutuo agnoÃeunt, non re- tstione ea» çîe loqui,nec fentire. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clufiis,iclem
Hac itaque publica Auguftanç fionis declalt;ationc, vevä corporis Chri- * fti iuTfoena præl'cntiam, amp;nbsp;commünica- Barnis tioncin à modo hoc amp;nbsp;cfFe*du definiri chMima* b 5
z6 CONCORCIA
confiât ; quo Ci 1 ins Dei Chriftus,ordina'-cfficacitatc infuniptione pa-^çatùber amp;^ini fcipfum i^is proinifTionc /gt;r«zwz/i/W fua appHcat^nosque membra fua facit: . ut Hilarius hæc de i^aturah carnis Chri-
fti in nobis vcritate Sc unitate , ex ca
quam Chriftu^ Ioan, fexto capite com-â mendat , fpirituali manducationc in. Contra Sul tcrprctatur.
t.m Ltonù. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fententiam olim,amp; ante mo-
in J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T 1 nbsp;nbsp;â¢
turn cum ^arolftadio certamcn,Lutne-rus corpus amp;nbsp;faaguinem Chrifti facra-mento panis amp;nbsp;vini in verbb promif-fionis offerri,cxhiberi,amp; pcÃdem acci-pi contra pontificios lt;/amp;cuit.
Scd amp;nbsp;quia ex hac declarâtione panis,quern ex inftituto Chrifti franguntgt; amp;nbsp;fumunt fideliJI, Ãl hoc quo corporis Chrifti communicatio, qua iplcin no-bfc cft,amp; nos in ipfo fumus,fit Sc donum-hoc fumcntibus contingit, caduc propter ifte panis non nudum cxternæ tan-t.um profcffionis fidei Ggnum eft. Nihil hæc profeóló five ad neceftit^cm, five ad titilitatcm corporalis præfen-tiac
DE COENA DOMI NJ, 27 tîaç amp;manducationis in pane ftabilicn-^^,®^^^^^ dam , pertinere ulla ratione poflunt.yj^iy^;^^ ut enim in ai^lne amp;nbsp;ordinatb ufu camii Chri cÅnx miniftcrio fuo,vcr^c fubftâtia-/?''i(^f7r« i» liter adfit«Chi'iftus^amp; feipfum promif-.Ã.^âââ¢/^ââs bone fua fidclibus applicet, lungat, eosque mcmbi^ Ina in lt;juamÃgt;ina ' bus effieax fit, amp;nbsp;operctur faciat, ul}ai«4/jter.(rie ncccifitas vcl utilitas cxigit : ut cov-.fintit lt;Pat porali coexiftentia inclufionc , pulatione cum pane, vel adlocnnTpa-nis alfiimptas in ui^tatenf pctfonte veri corporis proprietates niutet,
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jt X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â LM gt;nbsp;M f/I VI44 M*
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JUT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TtJ llj tUflniU
deponct. ^ampertalempræfentiam,^j^^j^jjj neque impjis amp;«infidclibus , ad quos f,romif?inni facramentarnm promiffio eorumq;,in-amp;zlt;f«^lt;nj tt ftirutus ufus amp;nbsp;fiiais non pertinet : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
que etiam pijs amp;nbsp;^delibus , quibus cum' eiufmodi çorpore ab omnibus humanæ naturæ proprietatibus ab^ ⢠ftrado, nulla corporis amp;nbsp;membrorum unitas amp;nbsp;coniundio cft,applicarcamp;con iungerc fc pollet Chrifius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fioc notent
Vt interun amp;nbsp;illud ex hoc declal^tionis amp;nbsp;concordiac dccreto no '^acù. cmittatur,unicuih videlicet ftlum erro-.
28 CONCORDIA
rcm,præter transfubftantiationcni pro * facramcntario elle reprobarum. Quo
cÅna.Doinini cxtcrmini tantum ptofef fionisfidci4ÿmbolunÃatuiturgt;pcrhoc
lacn 'EfCït' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' r ⢠O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
tûu inExc veram præicntiani cQinmunica
tionem corporis Clirilti è coena cxcl udi amp;nbsp;aulFerri.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex quibus fie ctiam in hoc fecundo
capitlt;y veri corporis modo ciuiq; corn munftationis clFedu adio firmiHiino omnium amp;nbsp;irrcfutabili planç argumen-to infertur,amp; c v *tcitur,modum mendn tationis corporis Chrifti in CÅna, non elle per realem iplius corpSris in pane præl'entiam amp;i. corpoi^em oris mandu-
'* cationemJibetautem hoctirgumcntü^ fie complecti amp;nbsp;refcrfc.
A communiÃttPonc corporis Chrifti Cyrill.lib, in cÅna probatur namralis amp;nbsp;corporà -to.fitp. 15. noftri uniras cuin iplo, qualis vidcli-îâ cet eft membrorum cum capitc, amp;nbsp;pal-Tnui mitumcum vitçxaq; rationc Chriftus în nobis naturalitcr amp;nbsp;carnalitcr elle amp;nbsp;manerc dicitur . f/egt;c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ait
.. Vco Romanus participatio corporù
ChriÃi, ut ta id quod fumknus Ãoe eÃt tn car-
DE COENA DOMINI. 29 tar new ipÃiw, qui car o noÃra fnBus cfl^ tranÃawM.
At cum invifi^i amp;nbsp;impalpabüi, no- jfniphilat ftræque naturæ^roprictacébus cxuto corpore nulla nobis naturalis imitas eft neque in taie corpifs participationc i- ''
' nbsp;nbsp;pfius tranfimus,ièd cum co Chrifticor
pore tantum per banc in i*lud tranfitio- ' nein unimur,quod in afiumpta fcrvi for ma nodri generis verum corpu^V^ftôc cui conformes communicationcipfius efficimur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Ego talc corpus quocl in pane invifi-biliter prçfc^s corporaliter ore mandu-* cari vulgo fallaci çfroris opinione ' nbsp;nbsp;nbsp;fumitur,proprio Dbminicæ ccenxcffc-telt corpora
ûu,amp;finc in ea non communicatur. 11- htfr effe i» lud autem corpus /cuius vera in myftc-rijscominendata conînftnicatîo cft,ab hoc veri corporis modo amp;nbsp;communi- *â cationis fuæ proprio effedtu corpo'rali* ter in pane proviens efle,amp; orc manduca-
' ri non poteft, fed fpirituali ratione amp;nbsp;fide tantùintdc quo fie Auguftinus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
Hoc^l ergif manducarepanent 'vivum qui noperit,quod credere in Chriftunt, qui treatt xnanducat invi/ibilttert^/îoc eÃÃiri*
r la ⢠CONCORDIA
tuait ter ) fagin at ur : tjuia invifthtlitef » renajcttur , cfut manducat tntta (ir in.
c«rdfi non qui mandut^t forü prermt dente. IteitfyT^olite are fauces fed cor. Inde commendata e(l nobu tsla CÅ-na. Ecce credimus^n ChriÃumsquemfide accipimus : in acciptendo nouifntts quid cogitemus : modicum acciptmus, in corde faginamur., non ergo quod uideturfd quod cfedttur pafitt.
Cui argumento quod corporalis vu dclicet illa carnis Chrifti in pane cxi-ftcntia amp;nbsp;manducatio ad proprium ÃDoininicæ CÅnæ cfFcûum, adcoque e- | tiam advivificarionciîï inutilis fit,pro I confirmationc accedit,quód vera Chri--fti caro ex Occumeftica EphefinÅ fygt; nodi definitioijp lt;ion aliter in ÃÅna ad manducandum ofFeratur, Sc com-
⢠Jiiurticetiir, quà m ficut vere vivifica gÃ- J verbi propria caro. Hoc au-fior.'cvriU quomodo fiat atque intelligi de- ' âfiefenfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;explicat fynodus ex verbis amp;nbsp;i
wrftAf.n. toncionc Chrifti Ioannis «apite fexto. I
DE CVENA DOMÃNf ü âtinvifibilis ilia carnis Chrifti in pane exiftcntia,neque verbi propria,ncque ve « rè vivificans ear^^ il.
Primum quia non aliter verbi pro-pria eft, quam licwt in nollræ täte amp;nbsp;proprictate natura: aflumptajtfMtf/Zvfrz; eft in unitatena perlbnæ*verbi. lioc bi (iroprù, eft, quatenus non minus naturales car- ^utedmma nis proprietäres quam iplamct^caroâ^Teri'^^ verbi lünt propriæ -, alioquin extra fonalcm hanc humanx natiyæ Chrifti naturaliumque prepnetatum ip^ Caro Chru fius in verbi perfona ftibiiftentiam fii communis ?c fcorlim per fe hominis caro eflet,ut voluiT» Neftorius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jâr«
a⬠cyTULdt»
Deinde invifibiüs hxc amp;nbsp;à coaflum-ptis in unitatem per^pi^ proprierati- j,; bus abftrà ifta Caro non eilet vere vivi- io.et ficans caro:quia hoc modo nö eilet Hy-J»-«- c poftatic.t amp;nbsp;peribnali fua in verbofub-^®*ââ^/'-'^ liftentia naturalitcr vita cftccla,ut DeuS) qua iola rationc ut pamsvitæ d^cÅio,fgan.i^ful amp;nbsp;fient caro^'ira: iure dici vita potcft^Vn./i.j.^rf ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trafirnuri^,
32 * CONCORDIA
, verè eft amp;nbsp;dicitur vivifiea Chrifti card--» Sic enim ut Cyrillus ex Ephefinæ fy-nodi fententia fcribit^'4/«zw drlan^iÃ-cat ion IS caujit eft fartt^^ntibtts^uta non Contra ulgt;b carnt ut caro eft, fed natura verbi, hac di-â ^uiÃM. gt;tjin£ operationis vhtus attrftouitur , eo (juod nulla res,qua propria opera Deift mt facere poteà ,niit fùhftantialitef Deus fit.
Ergo tails invilibilis in pane realiter' cxiftc|K caro,cum neq; verbi per alTum â ptionem propria,neque verè vivificans Chrifti catfo lit ex orthodoxa Ephefinæ fynodi definitioffe fuo proprio fine amp;nbsp;cf fedu non oftertur, nec coi^municatur in cÅna.
Sicut hoc olim fcriCëtes cÃtra Occö-
lampiü rede fcnlcrut auâ:ores,lyngram Sodloannes matis.' (s^z/Jâ-f/wwrTinquiunt, quenqtta ^rencins et tam impief 'enttT9,(ftii neget ftde btberej'an-^brtfli-. ficken tnt
Caluiniina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctbus,Crfan-
dtmnant^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meus vere eft potus. Cuius'gt;fidei.lgt;,a fi-
des edit carnem Chriftt et bt bit fanguinc e-.ius,dum credit. lam ft fides edat carnem d* ftibatfanguinem,conjentanegt;im eft,carnem amp;nbsp;fanguinefidei eftfte prafentia j ali^ui nec edi nec bibî,autà rnauis,credtpoÃene.
Non
DE COENA DOMINI ⢠33
Non itaque Veritatém carnis Chrifti in Euchariftia,neque vcram ipfius ut ve rè vivificæ amp;nbsp;verbi prop ri æ cominuni-cationem negant aj^ tollunt, qui ex vc-fimcomtm teris Ecclefiæ ortlrodoxo coftlenfutaleniwno»«» hanc veriratem efle fatentur, qualis à fi-gura.panis Euchariftiæ côtra hæreticos amp;nbsp;Eutychianos in falvis npftræ naturae proprictatibus probatur.
Atque hincetiam ciufniodi praefen- Sic Chrit tiaeamp; coinmunicationis carnis Ci^iftiT^'*^ in cÅna modum docct,per quern Chri-ftus in nobis naturaliter amp;nbsp;carnîlirer et^^^ fcjhoc eft naturalem amp;corporalcmno- maducatio^ bifeum carni«^ naturae unitatcra habe »e«« re eadem rationc pi;pbatur.
Si qui funt autciA quitertium illud, quod tantum in controverlia eft caput, ex prioribus illis dqoT)us certis amp;nbsp;magis notiSjlicut iam explicafuifl eft, definiri, ^tandemque hoc trifte amp;nbsp;exitiale certa^ C meh,quod ram multisiam annis ambi-tiofapræcipuè quorundam vincendi cu piditate multoties mutato controver- . fiae ftatu graviirime Eccleliam excrcuit, ⢠compo^ no vlt;^lunt,illis equidem aliud propoÃtum amp;nbsp;conftitutum eftt^ron po
34* CONCORDIA
teft, quà m ut hac tertij capitis quæ-' l^certHS ftionc, cuius ftatum, non ut oportebat ''tiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CO qui panis in actione Dominicas
cÅnæ fractus fit quid in pane reali exiftentia præfens fit, plané præter feopum non rcQè ponunt,totius Chri-ftianæfideianalogiæ,Ecclefiæque Dei (nt hoftes 4ifius)bellum movere arque inferre ic profiteantur.
lefitita in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem eos merito movere,
quod pontificij amp;nbsp;lcfuitæ,qui ex hoc E-ne A/agun vangclicorum pernitiofifllmo diflidio tina, 0- magnos pafflin triumphos agunt,mul-ThomM f. tarnen magis in huius caula traftâ-wrf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tione fc gerunt ingcnuà f atentur enina
palam amp;nbsp;fine diÃHnnlationc, catholi cum dogma efie,pancm non efle pro^
7S.an.2.
prie amp;nbsp;fubftantiaU prçdicatione corpus Chrifti : ne^ijfle aianente panis fub-u ftantia ui lam corporale in pane prçfen ⢠tiam ex verbis CÅnæ probari. Tune c-nim non hoe, fed hic eft corpus meum dicendû fore. Iraq; cum illis pro totius trcTverÃie caufæ fundamento illud tantum cft in cü T»ntifi= quæftione ôc controve^fia: an videlicet c^etlefuit yerbis Chrifti pronomen ^u parti-
cula,Hoc,relative fignificet panem,qu£ accc-
DE GOENA DOMINI, Æ35 accepit, fregit amp;nbsp;Difcipulis fuis dcdit Chriftus.Ifto enim conceflb,üt de pane accepto amp;nbsp;fradodiâum intelligi de-* beat ; Aceipite amp;^^anducate, hoe cft corpus meum : etiam hinc necefTarió concedendHm efle ingenua confeffio-ne teftantur,hæc nà fimplieirer Sc pro-prièjfcd myfticè Sc per tropum^quo res fignatæ de fignisabfque ullacorporalis exiftentia: rerum in fignis ucccQ^ta^ rate dicuntur,accipi oportere.
At veró quidmagis indiubit^tum a-pud omnes rede fenrieiues efle poteft, , quà m pronomineHoc, ex relatione ad
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficetpronot
prçccdentia toque oratioms contex- \neâfgu tu demonftrari pa^em, quem acce-- particula ptumamp;fradumdifcipulis fuis adman- Hocgt;
ducandum dcdit Chfiftus ? Nam hoe non folùm Paulin» expjie^tio, quæ pa-nem qoem frangimus Communicatio-» nem corporis Chrifti efle dicitjinanife* ftè oftendit,fed amp;nbsp;verba Marei idem clariflimc omnium evincunt, cùm air:
C4p.t4-
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, , corboralis
Et atcepto calicç_j,grattai agens, dealt gxl^entia biberunt^x eo emnes, dixit eis :
Hoe eii^nguis metts 7{ovi TeÃamentt, fanguinù^ qttf pro muit is effunditur gt;. . Hïc^nim ü
36 t CONCORDIA
fufcitarivolet, quid vcritate fubftantiac fuæin ipfo bibëdi adu fuerit illud quod ex calice bibcrunt Apoftoli, antcquam hoc per o^-dinem al^mnibus lie potfi, pofteafanguinem fuum novi Teftamcn ti diceret Chriftu#? non opinor'cöftan-ter amp;nbsp;vere dicent fuifleipfum realiter fub fpecie viui contentuni fanguinem; fiquideni necduni lauguincni liiuniel^ fe dmflet Chriftus,fed potius cum Marco nudum vitis fuifle fateri oportebit hoc,qi^od pofteaquam bibiflent Apo-ftolijfanguinei» fuum novi Teftamenti vocavit : amp;nbsp;fic verba cÅnæ tota intellc-
xit antiquitas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Xrzwzws.Chrifltu^nem qui creatu-etli- ra^corpuifuum efe confefus eli. Item:
S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fane qui efl cerf ns C^rifli/iutrituryConflat
amp; augeturcai^ k^niiitis.
laleuiticu. Origciies. 7lt;[am Domintts de fane ⢠quern difeifulis fuû dabat^dicebat^accifite amp;nbsp;manducate,non dtflulit-,necfruari iuf Jit in craftinum,
ertulianus.CÃr/^/^ fane cor fut (uum
4. contr^ affellavit.
fdartio, Ciprianus. Dominut vocat furent cor-fus fuum ex ntultorum grancrum coadu-
na-
,1.
DE COENA DOMINI, Æ 37 natione congreÃltm. Ttemvinifaidamen-ttoeÃait Domimfanguis'vinointelligatur: -c?!! â â¢vinum enim fuit quod fangutnem fuurn dt nbsp;nbsp;â
xtt Chrifius.
Cyrillus. Creif^tibus difeifulis fiag-ment apanis dedit dices Ãoee(l corpus meu. 4. in Ioan, TEzcxXorctMS-ChrisTus in MyÃeriorum ». , inftituttonepanem corpus fituÿt appeUauit^
fymbolo corporis nomen impofùit.
Ambrofius. ^omodopoteïi quipanis Lib.^.de
corpus Chridi ?
SÃ cra,
Ãuguftinus. Grodin Altari Deipsni- Sermone tur,pants esiÃr caltx,quod etiam oftili 'vo^ infantes bisrenunciant-.quodautem fides ueÃrapo-Ãulat inÃruentit, panis efl cor pits (à calix eilfanguüchriitt. E{póft; fi^omodo ergo pants eà corpus eius^.
Rurfuin autem quid magis ccrtum ef fe poteft apud orthqdoxos patres,quam haue loeutionem,qua fr* óftis à Chrifto ^anis corpus ipfius in mortem traditu eile dicitur, non efle fimpliciter Sc fub- * ftantialiprædicationc, fed myftico tro-po amp;nbsp;fenfu intelligendam. Sic enim Au-guftinus,hoc fccundum quendam mo- gj: dum, quafacraiîientum rei,nomine rei repuweffio^ vocatur.Et Cyprianus, ficut res figna ne.
CONCORDIA fignificantia amp;nbsp;fignificata ijfdcm no-« minibus ccnfcntur,inrelligi oporterc docet. Chrifoftomus dicit: pancm per fanftificationem il^^'dotis liberatum efleab appellatione panis óc corporis Chrifti nomine^ignum habcri : Sc Or^-tl^odoxui apud Thcodoretum: Cïimpa-' nü y inquit* dicitur corptts ChriHi,amp; vi-eiÃtm corpus Christ vocaturpanis, ^uem ipf^daturumfepromiÃt, Enallage eii,cjua S^vatornofter nomina r er um cumÃm^ bolts n^iiicifinÃs^s locutionepermutauit, hoc eif,corpor^ quidemÃmlooti nomen de-, . dit nbsp;nbsp;tmpeÃfit. Et 'viciÃimÃmbolum cor^
portsÃti appollatttone holfora'vit.
Pafchafius Rafbertus in fuaadpru-degardum de corpore amp;nbsp;fanguine Do-i miniEpiftola ex«Auguftini ad Bonifa-cium fent^ntja exflicace volens, quo-modo tropica locutio in Dominicç cŠ⢠næ verbis veritafi rei non adverfetuf. MjJlùa Hac, inquit, certè m'j^ica^unt/n quibtis Verba funt gt;veritas car nis (à Janguinù e'sl, non alte-m'^jïierto tarnen
â figura. Non igiturmi^um,fi figura hoc ⢠nbsp;nbsp;nbsp;myfterium eft, amp;nbsp;hui us mylfcrij verb^
tropica locutio appellatur.
Quæ
DE COENA DOMINI* 39
Quæ cùm ita fint,quid nunc ad^cr-fum hæc lefuitæ? qui fupcriorcm expli-catiouem amp;nbsp;fcntcntiam ex alia caufa non rcprehendui^ necreprehendcre'^'â'/â®â'''^^â polTuntjUili quo^^erpronogien non panem, quem Chriftus accepit frcgitjfed individuunS quoddam Vagu fignificari S^ dcmonftrari contumclio- quo proJtjt filfim a in Chriftum impiefate amp;nbsp;abfur ©fiwMoo-ditate contendunt : idquc cum alia ra-^â* dope nonpofluntjcÅdibus jflanniia, ferro amp;nbsp;aquadefendunt.
Quid veto ctiam pleiique evonfet fioniftis fçrè omncs?qufttfi pançm de-monftrad amp;^ignificari cum Luthero concédant amp;nbsp;agnofcant; de corporalis tarnen præfendæ amp;nbsp;manducationis in rei pane caufa multo quà m Pontificij lefuitæ fentiunt abftirdius , amp;(. à veto controvçrfi?;fcQpo amp;Ãu»lamcnto ab-⢠errant longius, in turpiffimum amp;nbsp;exc-crandiflimum Vbiquitatis errorem, ⢠nbsp;nbsp;nbsp;*
quoomnes hærcies ab inferis revocan tur.ad extremum prolabcntes.
Eft auteinprimis animadverfionc dd ⢠gna re^quoeWfti qwi tertiû illud quod tantûin cötroverfiacfle diximus caput Ãrüentilt;e
C *4 principia.
CONCORDIA
no aiia ratione qâuä rcalfcorporis Chrit fti in pane cxiftëtia amp;nbsp;corporali oris ma ⢠ducationc dcfiniendu efl'e cenfent, duo
manifcfte contran.^nius fuae fententiç ( pnncipia fc fundaniOTta ponant.Primo cnim proférant ad tenorcni verborum, Hoc eft corpus men .-Secundo ad hypo- । ftaticam duiyrum naturarum in Chrifto unionem,amp; dexteræ Dei,ad cuius feflio-nem humanitas Chrifti exaltata eft,in locis amp;nbsp;creaturis præfcntiam, cunt, â'caro unde fic colliguut, ficut divinitas Chri- â ChriÃi mat fti amp;nbsp;dettcra Dei eft ubique, ita quoquc nbsp;nbsp;:
ducatur ut corpus amp;nbsp;humSnitatem iplius propter huntilic. hypoftaticain illam cum iterbi divinita-'^â'^ubl^ui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«jexteram patris fef-
ftarum. ftonem, ubiquc efl'dfateri Sc comedio-.gt; porter. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Quod autem ifta ^.uo principia con- â Sic fentit trarijs rationftti^ amp;nbsp;fundamentis nità n-'^licsEbe tur,inde pcrfpicue intclligi amp;conftare» â m föwtr^potcft : nam ft corporalis præfcntiæ eau ubiquÃai. ordinatio amp;nbsp;omnipotentia Dei in verbo,ante verba amp;nbsp;adionem cÅne,cor V pus Chrifti à panecorporaliabfentia ab c^iuordf^. fuerit necefle, Hinc^lim tjjci folc-
â bat, præfentiam corporis Chrifti tätum in
DE COENA' DOMINI./ 41
pffe in ufu amp;nbsp;non extra ufum. At verb ft in hypoftatica unione amp;nbsp;dcxtera Dei u-biquc præfenti corporalis iftius in pane exiftentiç caufa pyatur, non folum in ufu amp;nbsp;aótione cÅ^,fed perpÃtubamp;fem perftcut inpane,itayuoq; in omnibus creaturis corpus Chrifti unà cum divi- cbriÃi corf nitate amp;dextera Dei,cui p^rfonaliter u- pus effet» nita amp;nbsp;ad quamexaltata eft,realiter præ omntbtts fens adefle concedendum erit. Quiavi-delicet divinitas Chriftihancfuan^ro-prietatein realiter communicet corpo-ri amp;nbsp;humanitati fuæ,ut ^bique^ in om nibus creaturis, adeoque etiam in pane Euchariftiæ »ddexteram patris fedeat.
Quod loannes Breacius poftquâ à prio-re fua adverfus Zvinglium amp;nbsp;Oecolam-padium in fingramyiate amp;nbsp;exegefi Ioan nis animosè defeiifa f^ntctia defeciffet, primus omnium in Eccllt;^ia docere cÅ-pit,amp; hodie lacobus Andreas pro Augu* ftanxconfeflioniscxplicatione obtrude re conatur.Sic autem uterque nunc do- ^^^terdocej; cet. Magicum dogma fèuincantamentum ejjè.credere et Cent ire corpus Chrifti antea-a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
pane alffens,poft recitattonem 'verborucce' ' na realtter präffens in eofieriiamp; efcoek addts
s
4»V CONCORDIA
^* 7/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credendum ejfe., lorpta Chriïli u-
fil,u6.brof nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiiauhtqtte frtefintia tn omnihtu^
tocoli Hei: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;freaturis tam ante jemfer fer
delb.foL unionem ferfonalen*^^ modum feÃton is
itrfe: ad dcxtra^ prafens a^ejfe, K^liotjutn
Chrtflum ^/inir. cotïA ^o^l^re Ãtofacer e opart ere,qua ut tneejfabi HeMb. motu afcend^re et defiedere,et ab uno loco foLöi, tn altum mtgrare cogatur. Quæ fit Augu-ftane confefllonis fentcntia eft,aut quia nunquam fic hadcnus intclleda fuit nullam etiam ipfius certam fententiam fuiflc,aift hodie ex hac explicatione ip-
JfieUbtrbo nullam inciperc fieri oporteç. turu^Cal' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem de^Jfiac prîncîpiorïim
uiaianfu. ' contrarietatc D, Ltitherus in fua praefa-cione ad fyngratnmata Sucvoru,qua li-brum hunc adeo ^onimcndat, utpro doctrina amp;nbsp;cenftfiirme fua eum habc-ri velit , pronunciat evidentiflimum
*crroris teftimonium efl'e , ubi diverla * amp;nbsp;contraria dodrinæ fundamenta po-nuntur.
*. Non folum autem contraria ifta cor-
⢠poralis præfentiæ princi^ia, CQntrarias ex fe gigQunt fententias, quæ fe mutuo deftru-
DE COENA DOMInL 4? dcftruunt amp;nbsp;cvertunt fed amp;nbsp;ifti qui priorc illo principio cx verbis Domi -mcæ cÅnæ nituntur nudo tantum ver- ⢠borum Chrifti Dï^textu,at nee verbis necfententia ipniis ad ftaWlicndaptOr pria fua commenta rede utuntur.
Prim urn enim,quia vcrbo Dei nee ad-di nee detrahi quiequam^b hominc bet.illud demum vcrè Dei verbum eftâorf Si. dici poteftjCui nihil ert additum, aut rum in quo nihil cftimmutatum : at^ui in?âquot;'â^'â''-probanda reali corporis Chrifti in pane exiftentia hifee verbis^ hoe, jft eft panis quê fregi,amp; dedi vobisâ eft corpus men, contineri lt;S»effici dicunt corpus C^hri^^^^*â^'â fti realiter efle ia panc,aliquid verbis Chrifti addunt,ea*quc immutant. Non corpus Chri enim koc,quod alio cxiftit proprièyî/.cÿ'w» vel eft vel dici p^teft effe illud,in quo e- Chrifis xiftit. Cum itaque pTaift diverfa amp;non æqui pollcntia fint,panem quem fre^t Si dedit Chriftus efle corpus ipfius m mortem traditum : amp;,invifibile Chrifti corpus in pane realiter exiftcre : ficuï necilla aequïpollentia funt, accipere amp;nbsp;maq^ucare^panem quem porrigens Chriftus corpus fuutn efle dicit.
44-^ CONCORDIA
Et corpus hoc fimul cum*pane corpora liter amp;nbsp;ore manducare; proptcrea quod ⢠alius ex perpétua fidei analogia naturæ facrameutorum mad|^onveuiens My-ftcrij modift efle poilu : quo videlicet propter fpirituale^i reru in verbo pro-miflionis gratiae, amp;nbsp;recto facrainentaliu lignoruni ufu^livinitus iuftituta ôc fan-citam communicationeni res fignatæ dicuntur de fignis, amp;nbsp;facramentum rei, nomif^crci vocatur:quam ut ipfa per hoc res fignata reali fub figno exiftentia in unitatftn mai^ amp;c fubiedi cOpuletur, fruftra omnino ad probandam hac cor-poralcm in pane præfentiai« amp;nbsp;mandu* cationem ad verba Denninieç cÅnç co* rumque tenorcm amp;nbsp;proprietärem pro-vocatur.Mirandum qÃ: autem cum tabs Guitmun. cöiundio corporis ciuii pane iam olim dm O' ante quingent^s annos pro impanatio-nc Chrifti,ut impia damnata amp;nbsp;anathe-matizata fucrit in Ecclcl? Romana, quo-j modo D. Martinus Lutherus aufir aflir-in hac caufa cum veteri Ecclefia tpfisque adeo pontifieijs c^edcrc amp;nbsp;fen-â¢tire.Corpus Chrifti definitive eflein pane,hoc eft,corp oral iter amp;nbsp;verè.
Non
DE COENA DOMINf. 45 Non ira prófedó cbntra Zvin^imn amp;nbsp;Occolainpadium, fed longe aliter amp;nbsp;reftius aliquando fenfit Brencius : Prin- JnEx^efî. ctpt0,ïr\(\\i.it,mo»eâ^ eà lettor quxfitfiitn-tna noÃrte coniro^rÃ^x de facÃtmento eÅ^ nA ^ueflto:nffn quArimus an fandfiibftan-tia muteturin corporis ChriÃiÃubfldtiam^y,ij^j^gf^^ ut fola accidentia pants rem^neant : de his na non eit nu^is diÃutent 'n am papi/læ,(jui exc/uovis decorfioyali {^uiduisÃngunt:Nee quartmusy an in carnaliter corpusÃtbÃÃet, quemadnf^um ratio huwana inpane cerpufeulunt quod-dam filet imaginari : in hac tftigari i -magtnattone occupet fie prudentia carnis'. nosfideinon r^ionis human a caufiamtra' ciamusdtaque hoc fidum quarimus, an pane ^'uino cÅnaper Kierbunt diilribuatur â^digatur donetur fidei noil^a corpus fianguis gg,.pfg^ Chriiii i Hoc fi coi^probatumfiuerit, ma-Ãi. nifiesium deinde erit,quarf panis dicatur
t njere corpus Chriiii amp;nbsp;vinum vere ejfie fian Me cilto guis : Et póft, ReÃat itaquepanem non efi?
tdeo corpus Chrijii,quodmutetur in corpus. Corporalis aut quod imaginâtione carnali corpufiulu inpani pra quoddam in pane^bfitïatfied quia per pa-nempid^^oHradistribuiturcorpus Chrifti'.i^tioetÃa Et poamp;p'erum eiiquidem corpus perpane detiacanns
46^ CONCORDIA Ãgntficari : attamén njerutn eîi ita figniÃ-cari^ut corpusprxfenter fidei nosîrtx. non di-Hribuatur.
2t«4 4(i qJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vcrl^e verborum Do-
äicetisubb co?nç,amp; quomodo panis fit cor Chrifti loani^es ille Breticius : qui contra facranientarios fcribere videri voluit,cuius nbsp;nbsp;tëtia à valeat amp;nbsp;retinca-
tutjiam omnis hodie inter Evangclicos fublata controverfia erit, amp;nbsp;ceflabit illa fubtÃis de nudis amp;nbsp;vacuis fignis exco-gitata calumnia.
Citntn QuóS fi vetjris amp;nbsp;purioris Ecclefiæ 2üceniu. confenfum hac parte fequi Iibeat,idco Theoderci panem à Chrifto corpus i^fius in mor-CmÃâ»»« et tradituni cflc Æ idum fatebimutj quia accedcntcs ad facra myftcria, non voluit intentos cfliiad eorum quæ pro-pofitafunt natt^aniff'ed ad virtutem i* _ pforuni amp;nbsp;gratiam, Li^odecoi^ HincillaPafchafij ex hac myfteriorü pore et jan- doctrina ad communicantes admoni-guine SSoi tio. f/oc m''j^ertum-,ait-4um communicaSi dtlata finum mentis tusi^ amp;nbsp;emunda con-^Hatoinf Ãc lent tam tuam.,^ percip^ non quantum exhtbet mica nbsp;dente premttur,Ãd quan
tum capitfides, Età enim colorent amp;Ãpo-rem
DE GOENA DOMINÃ 47
rem carnis miifime prxbet hoc
'^irtus tarnen fidei intelligentie que ni-htl de Cbris to dubttat,tstum idud Jpiritua liter tnttts fafit ^guftat. 'vera ^hniti caro Gquot; {^gi*it '^era fide creditur ^Ãiirituali intelligentia degufiatur.Bum gnuChrifli interior noder homo di^ina intelligibiliter fer Chrifti gratia accifit ac fer ea virtute fidei chriblo concorforatur. Per ignoran. tiam autem misierium illud percifit qui nefiit 'uerequodeorptu amp;nbsp;(anguis fth Domini Jècundum âveritatemj,icet ut facra-mento actif latur ferfidem.^ hi^quidem myîierium accifitfid nejcit myHerq vir-tutern. Et Ei^èbius Emiflcnus : Cumad reverendum altare^bis .Jpiritualibiu
erandus accedUifacrAm Dei
rtjfice, mente continue , cordis manufu-ÃiMlitepa /ctfe^c^ totum interior is hominis hauflurare fatuef ajourne-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fid cet.
' Deinde etiani amp;nbsp;fecundó ad fentcn-ï»tfy/?r^ï tiain (Scinterpretationem verboru Chri yerbori lli quod attinet : fiquidem ea debet efle ^â^â«decor fidei analoga, hoc eft, cum reliquis ticulis fidei amp;^cripturæ didisi confen-'^ analogn tiens ,⢠nulla anipleólenda eiufmodi fild.
48* CONCORDIA int^pretatio efl?, quæiigt;alios fidei articules incurrit, ficut hÅc de corporali in ⢠, pane prçfentia oblique interpr ctationis fenfu introduâa opinio facitdn ea eniin præfuppogi oporteNy corpus ChriiU Helr^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alibi quant ad dextera
partis in cÅlo fuft,Ubi iùo regno amp;nbsp;per-petuo facerdotio fungitur, iam propter verba Donnîiicæ cÅnæin pane realiter prefens adefle ineipere.Item corpus hoc Chij^i,quod antea in affumptis huma-næ naturæ proprietatibus vilibilc,palpa bile amp;nbsp;tircumfcriptü in gloriofa ilia fua in cÅlum alc«ifione permanfit,nunc mutatis amp;nbsp;depofitis hife^proprietatib. hac fua reali in panj exinentiâ iuvifibi-le inpalpabile amp;nbsp;insircumfcriptum fieri Boe patres cÅpilTe. Quæ prælùppofita, quia ex ver-pui borû Chrirti tenoà diredo nô fequun-vèriuteh aliunlt;le*eftiRtonium in(criptu-ll^atienis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fed potius in multos feriptu-^
⢠rælocosincurruntjideoquefalfafunt. â । Falfa cft quoque ilia, qua ifta nituntur, interpretatioiadde quod fi corpus Chri
; fti reali exiftentia in pane Euchariftiç ef
aut iam ante amp;nbsp;pnufquani verb^ cÅnæ rccita-
DE C OEN A D O M I N 1. ^49 recitata fucriiit adclîc, aut ab ipfa ver-borum CÅnæ rccitationc priniû præ-
-, fens fieri, atque fie ad locum panis, ubi antcà non fuit,cmj^rali adventu veni- . re. Alioquin quorJumin manducatio-ne panis ÃùâHariftiæ rondin mors Domini annuneiari iubetur donee veniat, lt;nbsp;fi, qui anteà corpore fuo iwcoelis à pane abfens fùit Chriftus, abfquc ullo ad ad pancm è cÅlis adventu corpora^ fe præfentia in pane lîftcre credendus cft?
At primùm dici non poteft, obfian- Æ tibüs hifee Scripturæ äi^is-.Expedit vo-bis ut ega vadam ; ntfi, enim ablero, Para- i,i^ modM cletus ide non ^ntet. Item. Recensa ab ijs dari potc/i, ferebatur in cÅlu^^ : iteni , ^i eil ad îâ* dextrani Dei pro feil us in cÅlum.
Ab hac emm lua «in cÅlum ptorc-ûionc amp;nbsp;alcenfio»e ipli^n^et Chrilïus ^rgumens carnis füæ corporalis, hoccft,quâ cor- t«chriiti. fgt;oris ore fieri óporterct, manÃicatio- couacorp^ nisimpiam imaginationem in Caper- â'«â'f naitis réfutât, inquicns: Hoc ( fcilicct quod de manducatione carnis nieæ dl-xi) Pos fcandalila^. ^id igiiurfi vidert' tis Piliurffdoominis ajcendentem, ubi erat f rittst quail diccrét,Filium hominis vi-d
50 ⢠CONCORDIA
dcnitis afcehdcntem in» cÅlum y ubi e-rat pviufquä inde dcfccndehs fieret ho-⢠nto-Efgo hindihtelligcrepotefiis.man-ducationëcarnisi]^iLisnödebere fieri corporalétcr,nec corpbrale eins ad hoc præfentiam róquiri.Ãodemq; modo E-piftola ad Heb^sos propter facerdo-tium (|nód ad patris dexteram in cÅlo pro nobis Jpparës exequitur Chriftus, negat ipfum ehe fiipcr terram : Talern Christus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habemti-s,cjut conÃdit tn
^ur^acerdo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excelÃSfamp;CCdSi
tiuMÃtum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cfiTct fitper terra,nö effet facerdos,
corporali cuni effcnt,qtà fecunduni lcgcm,offcr-ffentiain rcntmunera.
* Vndc Origencs
lnLe\gt;iticu. ^ff^nonutiejuetnteirra cju^rendui ed,fèd in cÅlo, amp;nbsp;per ipfum hoslta offer en da eîi Hf o. Paulus quo^; Apoftolus cùm ait:
dtxerti tn^A-de tuo, ^is afcendet tn cÅlum ? Hoc entm eli ChriHum ex alto de-⢠ducere^j. An non hoc rurfus ex alto Chriftum deduccre, amp;: tarnen limul quoq; per afccnfioncm in cÅlo effe vc ; lut inter fe côtraria opponit? amp;nbsp;quate-nus ex alto rurfum decfticitur^per hoc in cÅlum afeendiffe negari oporterc fentit? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AI-
DE COENA DOMINI. gt;nbsp;51
Alterum fiftiiliter did non poteft: non cnini aliunde quà m è cÅlo, nee c-tiam aliter quà m ficut vifibiliter abijt ⢠amp;nbsp;rcceiFit corporal^fua prefentia expe-ftandus eft ChrTitus, Angelfc hoe ita teftantibus : Hic lefin ejui affumftus eH à â¢vobis ,Ãc 'veniet quemadntodum vtdiHis ASlor.i. (9^ eumeuntemi» calumet di(|Cnte Petro: ^em cÅlofufiipt of ortet u/que ad tempo- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
ra reHitutionis ommum. Ergo cùm rea^ â lis iftius præfentiæ corporis ChrilB in pane modus, neqj à pcrpctuaipfiushîc Oecumei apud nos tali manfione,neque gt;reditu , feu adventu ad panem cîlufam habere, atq; ita cum ^ijs articulis fidei amp;nbsp;Scri-pturæ didis conlilVte polFit, fed pror- terpretatia fus fit incxplicabilis*, non eft fine claro né aliquùl Sc certo Dei verbo, (^uo corpus Chrifti introdaci-rcalitcr in pane cxifterc docercmur,ob-liquo tantu verborulemuj^cr interpre-
â ^ration ë, cuius ratiofquomodo videlicet inexpiabi^ cum cçteris feripture dicti s confentiat) lû. femper conftare debet,introdueendus.
Et hoc eft quod Auguftinus in Ser- l'eteds Ed monc ad infantes, feu populum,myfte- t riûDominicç cÃnç explicaturus,ifti nô redè veîborum Chrifti intelligentie Szfii^uebJiâ^r
2
CONCORDIÃ
intcrpretationi, de fubffantiali exifteri-tia corporis in pane, opponit articulos
* deveræcarnis Chrifti afliiinprione ex virgine, afcenlion^n eÅlurh,amp; feffio-ne ad dcÃcrani patris:cx quibüs infan-tium amp;nbsp;populi Mem inftruendam effe vult,ut rede intciligant, quomodo pa-nis fit corpi^,amp; viqum fanguis Chrifti;
' In Verbis ait autcm:^«(?^/ ta à ltari Tiet 'vidtTiti,pii trente aliud ttû eft çft calix, ijttod etiam oculi 'uobes re-fenfiis,a- nu^ctant.G^uodautem ftdes 'uesdrapoftu-Videt^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;calix eft
fi^gt^i^hrisîi. Breviter (juidein hoc dt-ctum eTl, quod fortefideifuffictat,fedfidei inftruTiionem deÃderat, ntp^ntm credide-ritü, non intelligetis »poteftis ergo dicerç_j mihi : PrarepiTlt ut credamus, exponé ut
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intelltq-amus. PoteTî entm eut que tâlis co-
corporalem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oboriri:Doming noÃer Tefus Chrt .
in pane ptgt; nónne eastern ex virgine fumpÃt ? in ft^tiam. cruce mall at its eft ? ftepultus, tertia dte re-
Qÿteftie furrexiû. quo die tn cÅlum afcendere_j 'voluit,illuc leuauit corpusfitum'-inde ven oft ad iudiciurn : tbi mo do eTl jeden s
rfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J J
. ad dexter am Patrts : ^omodo eroo pants
. eft corpus etus ? tjr calix feu quodf^bet catt Itxfanguis eius ?
HÃ
DE COEJNA DOMINI./'s?
Hîc quælo noter ledor hanc ipfain quæftioncni elle ,de qua hodic tanto*-pere contenditur, »Hane verb durn lie mover x^uguftin«.^an non pe-lpicuèfa â^â ^rinbatf. tetur amp;nbsp;oftendit, iftos notilllmos fidei arriculos deâvera Chrffli incarnatione, afcenfione in coelum Sc (èlfione ad dex teram Parris manifeltè piîgnare cum fimplici amp;literali ifto verborum Do-minicæ cÅnæ fcnlù,quo panis credtre-tur efl'e reipfa corporis, Chrilli fubftan- \ tiarHanc eniin non ex panis fuUftantia fadam, lcd ex virgine alKimptam, amp;nbsp;in cÅluin ad dlt;^rcrani Partis collocatam dicitjidcoque non ^îc in terra quæren-dain clTc vult.De quo lie alibi; Afcendit ad cÅlu^ibt (edet ad dexter am Pair is. Hoc chriîhn auà tant ^teneant. l^Ãgt;ondet alitjuü-.Te- Ãdein cÅIo ttebo abÃntem\ G^emodftt^kalum manu qttrerenâits miftam, ut tbi Jedentem teneam ? Ftdem
^mttte^ tenuiHi,parentes tut tenuerunt carneitutenecorde-.quontamabfins Chrt^ H tu etiam prx[ens eÃ\ nià enim prajens à pfaÃnt ia fet-fenert non poÃet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in (ipne pu â
Sentit igitur^uguftinuSjfi corporis f««* Chrifti^lirbftantia in pane ponatur, co quot;^eritate m quia panis dicitur corporis Chrifti, ar-
d
40* CONCORDIA ticulum de veritate incarnationis cx ⢠hoc fcnfu vcrborum CÅnæ non con-ftare.- proptcrea lt;^ód fient ab initio Chriftus^bfque natifralibus vera: Garnis proprictatibus non pqtuiflet vcrc incarnari : ita quoque ijs per corpora-1cm in pan^exiftcntiamfublatis amp;nbsp;mu-_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tatiSjChriftusdefinetelTcverèincarna-
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tus. Hine Patres dicunt,Naturales cor-
ports propnetates anumptas eue à Chrifto in teftimonium Sc confirma-7» Cateeheà verç Sc non phantafmatica: in-carnationis : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;entm fimel, ait Nyfle-
* nbsp;nbsp;nbsp;nus, homo fieri decreverat^uic propriet a-
tes humane naturx^onines necejfitrio fit-⢠Et in Synodicis epi-tummutai ftolis contra Monothclitas (cribitur, fublata proprietary naturali Sc eflen-' ^Z*^**; tiali, ipfair^Tioque naturam cumea a atw. pçj-jæi gÃ- necefle. ItaqueEraniftes a^ * pud Theodoretum pro Eutichete di-fputans,ab hac proprietatum mutatio-nc carnem Chrifti in divinam natu-quot; â¢, ram tranfijfle probaturus â¢â¢ Si a It quid maneret, inquit, quod humanam ha -turam oPienderet ,non ejjet fa^a divina mutatio,Q,Qs\vs\ quo J^cum fie à Domgt; hie
DE CO^NA DOMINI^ 55 iiicæ coenaE fynibolis amp;nbsp;antitypis inférât Orthodoxus: Corpus christ quod di-
Chrifoflo-
vina myfteria repraflesntant, retinet Juam
r ArfUi /orma-flguram et «ircumqcriptt^nemdicut rmnÃe Ty ipÃepants vim tjpttsfaat. Ergo non efl pt ad Ar» fa^atn divinam nattt^m mutatio. Anchetypum. non ex hac irtius argunicn inverfionc colligi Sc infcrri pofle fatt^urîSi tolli à Chrifti corpse forma,figura amp;nbsp;circum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
1'criptio poten: Ergo in divina natu^am ^codl^oHo fada eft nmtatio, amp;nbsp;confequenter hoc ipfo Chriftus defijt eile incarngt;i^us.
Ids Icntit Auguftin.dewrticulo afccn-fionis in cÅlû,amp; ad dexteram Patris fef jdem Chrb fione,quod ^im videat amp;nbsp;intelligat cü fiÃomM, corporali in pane præfentia confiftere nö pofle, confugit pro çonciliatione P ftorum articulorü eftm verbis çÅnç ad fpiritualë myftcrif int»li^û:quo ficut fuo niodo fideles corpus funt Chrifti, ⢠quorü myfterium in Dominica menfa ⢠pofitü cft,ita quoqjpancm amp;vinü quæ vidëtpr efle corpus Sc là ngninë Chrifti, quç credûtur amp;nbsp;intelliguntur, amp;quorü ifta funt myfteMa;fic aüt pro inftrucnda ââ j nfantkùn Sc populi hac de re fidc,cx gc ncrali omniû facrametorum natura ôc
d 4
CONCORDIA ratione rcfpôdct fuprà fâftç quæftioni. ^JfionÃo iÃa^Ã'atreSytdeojAcranienta dtcuntur^ ' quia in tllü altud videtur amp;nbsp;altudtntellt-pem,(y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videtUKjÃeciem habet corpo-
Ãrudiofii y^lt;tlem ^qiiod inteUigùur jru^ium habet Ãi. jÃiritualem. Corp^its ergo ChttHià uù tn-teiligerem -, audi ApoHolum decentem Ãde-itbu-s : Vos esi^ corptts Christ nbsp;nbsp;membra:
(i ergo VOS eftis corpus Chrilii df membra^ myflerium veflrwn tn menÃa pofitum eÃ, my^erium Dei accipitis, (Ãâ ad id quod e-^is Amen reÃ/ondetü : audis ergo corpus ChriH^., (Ã- rejÃondes Ame». Ãflo membru corporis Chriïti amp;nbsp;verum fit Amen tuum. HÃC fi Auguftinus pcÃLiliarem fidci aiiiculum Dominicæ cÅnæ verbis de corporal! præfcntia amp;nbsp;manducationc corporis Chrifti iy pane contineri len-liflct, intclligcre petuiflethanc ipfius ex commumSacramcntoriimrationc
** defumptam rcfponfioncm ,qua.idco CanA panciii corpus Chrifti efte, amp;nbsp;dici vult, minica con videlicet in eo quod videtur amp;nbsp;Ufymkolot habet corporalcm, illud quod ruÃecieiiT crcditur amp;nbsp;frudum hq,bet fpiritualcni ÃiritMli ficà fidclibuspcrcipitur,ficitt^pfi per eorumfrusHqc corp S amp;nbsp;membra funt Chrifti, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prorfus
DE COENA DOMINI./ 57
Prorfus nulla rationc cflc pccommoda'' tam. Ethocmagis ctiam omniumque clariffimc confirmant quae alibi fie fcri-bit inquicns. Ãommendavià nohis Do-minus in hocjacramento corpus Jangui-nem[num epuod etiamfecit nos ipjos'.nam^ nos corpus ipfius fa£ii fumus ([f propter mifincordiam eius quodaccfpimus nos fit-mus. Item \Non dicendifitnt manducare corpus ChriÃi cjui in corpore nofuntC^rifli de Ciuitat. neem membris eiusJuntcomputandimon S)ei. enim pojÃint eÃe Ãmul membr^ ChriÃi amp;nbsp;mer et ne is. Et poft : Sùc enim hoc dixit cjui manducat carnem meam (Ãâ bibit fan-guinem meu^in me mariet Ãr ego in ^o'.ta^ quam dicer et qui tibjt maritt in me (f tn quo ego non maneo non je dtcat aut exiÃi~ met manducare corpus meü aut biberefan» fraifa.i.C. guinem meumjicc^arn^lj^r et vtÃbiliter premat dentibus facramentum corporis (à fanguinis. Item : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dtCcordat à ChrÃo^^^^j^^^ i
nee cartiem eiusmanducat neefanguinem fec.di/l.z. bibit età tanta rei jacramentum quotidte ad iudicium prafumptionis fua accipiat. nbsp;nbsp;â¢
Sed hïc qu^rat aut obijciat aliquis fi ex fupfrlus adduda Chrifoftomi fenten tiaficpanisaChrifto corpus ipfius eflc d 5
88 K CONCORDIA
dicitur,quia videlicet vif i bi li hoc panis ⢠fÿmbolo fpiritualc amp;nbsp;intelligibilc corpo
ris Chrifti donü offertur datur amp;exhibe tut, quomodo hoc omnibus qui facra-mcnto utuntur aliter quà m corporal! præfentia in paiftofFcrriamp;âaccipiabijs potcft ?
hoc parata rcfponfio eft,quod quæ de myftica facramenti difpenfatione di-^erme.ile cun»ur,inqua ut Cyprianus amp;nbsp;patres di-Crijon.et de cunt,funtres Sc figna, fignificantia Sgt;c fi-refum^l, gnificatéi,corporalia amp;nbsp;vifibilia facramê ta,amp;invifibilis tor'um virtus feu gratia, ex inftituto ipforum ufu ^fine, qui unà cum verbo promifljpnis gratiæ cuius fa cram enta funt addita figna, tantû per-tinet ad vere fidcles,intciligantur. Ab P hoc inftituto ufu cftifquc proprio amp;nbsp;de-ftinato finecAïftietum eft facræ fcriptu-»fl rx
fæAtt fignis return nomina imponat,amp; re/pi(itfi^ à . myamp;:ico figno feu fÿmbolo argumcn-â turn fummat ad ipfam rem fignatam.
baptifmus aquæ dicitur à Paulo la--taleilocaî vacrûregenerationis in fanguinc Chri-tiones. , fti,amp; baptifati in unum forpus^baptifan äuitiÃin. tur Chrifto,induuntur,amp;in niArtcmi-plius complantantur, quod tarnen non
de
DE COSNA DOMINI^ 59 deSimone Magonec alijsimpijs amp;in-penitentibus, fed de vere fidelibus ex ⢠inftituto ufu amp;nbsp;fine* in verbo promiflio-nis gratis eft inïelligendun», fie amp;nbsp;co-dem modo Paulus panem qui ftangitur Koivuvicu communicîiionem corporis Chrifti efle dicit, argumentum hinc à frafti panis fumptione ad co mm unica-' tionem corporis Chrifti fumens,in verbo videlicet amp;nbsp;inftituto fidelium iSfu,dc quibus póft dicit,unus panis unum corpus fumus quotquot de uno panç par-ticipamus.his enim vêrbis Paulus fic à fumptione ^lt;fti panis ad xoivuvictv corporis Chrifti, qua4)articipantcs koivuvsi ipfius efficiuntur argument! illationëfa cit,ficut ab unius panis in Dominicç cŠnç myfterio participatiöne ad unitatem panis .amp; corporis ChriMtnyftici,qus eft Sic Cypria-uniras Ecclcfîæ fidelium in Chrifto pror nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
fus eadem ratione argumentatur ad terrendos hic ab Idoloticorum ufu Co-rinthios, qui per hsc xolt;i«i'û/diabolorûf{,;.,j3;f, fiant,atqucita fimul cum Chrifto zoivoi^ ⢠i'lt;a*hab.ere,cidsquefocijamp; compartici- . pes e^e non poffint.
60 C o N C O R.D I A SiHplexart yj. hoc aiquot;uincntum Pauli;
à Ã( Quotquot dc uno pane partjcipanius ^gt;wadrci» UHUS panis amp;nbsp;ununijCorpus lunius:quod Ãgnatam i, fumptuui cfl'e conftat ab ufu lacramcn-Cerint.10, talis figni ad rci fignatç participatione, non potertex inlütuto ufu äc fine myfte rij locum habere nifi in lolis verè fideli-bus amp;nbsp;non i« impijs amp;nbsp;Hypocritis : ita StcMurgia q^oque prius illud argumentum à fum-Oecumei fitadi panis ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corporis
ni/w. Chrifti non habet locum nifi in illis qui de uno gane participantes unû in Chri-fto corpus fiuntfiçut hoc certè Graecus fera corbot feholiaftes intçllcxit explicavit, Poeuquot; riiChïilli lum benedtciionii-,Ã\t,nonlfk communicrt-^uSneneà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrt^ilÃ'i tios entm Chrtfto
ne^eejî^ia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;contungit fanguü ^gÃu^ ut
cor^uralis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caput per pgt;nrttcipation(m,(Ã pa
in pane nis quemJran^^^/is fAnne comrnunicatto p^fentia. corporis Chrtjit efi\ Hoc cà nos in commu-. . *^Ã'â^^'â''^ione corports C hr iÃt agglittinat.Vnde aute^ hoc manifeÃum eÃ\ Ãlgtta unum corptts Jumns amp;nbsp;quot;vocamur omnes cjui Chrtlio con^
. iuncli fin coagmentati Jnmns tanquam h diepufà unttts corporis captti. ItcHi Bernhardus : jicatiuni:^ â i â / j-
LalixcutbenediCimus nonne.con.n^umca* tioJ 'anguints Chriftt eà ? Cahx id cà com-
mnn^.
DE COENA DOMINI.^ 6i wuntcatto calicu facit nos habere quan da contmuntonem cum Chrtjio (if panes quem frangemus nonne communtcatto corporis ChnÃi e(i\ acfi dicatpanis quem Ãangi-musfacit nos und corpus cum Papite Chri~ flo. Hoc cft.utexplica^rcccfl'us Franco-fordefis.panis eft illud quo fit côfonatio Cà corporc Chrifti quod cgrte no aliter quà ni ut didum eft ex inftituto facra-menti ufu in verbo eiusq^ proprio fine de fidclibus in tclligi poteft. *
'Valet igitur ifta argumenti à figno ad Hi»cfacrsgt; rem fignatam ill at io projeter oÃinatio- mentum di nem Dei quad ex promilEione amp;pado in redo amp;inftituto facramentalium myfticorum fignor« uiu quo facramcri ta idem quod promiftio præftant amp;nbsp;hoc quod exrcrius figurai interius clficiunt: ut Pafcafius ait, Sa^ament^ hoc Cunt in
, Wai* , tm non poi terms tn ver it ate quod exterms creduntur tà jefia, ,9 VJirtute fidei. .Et hoc fibi verè vult ifia g régula : nihil habet rationem lacramcn-ti extra ufum divinitus inftitutü ; Cuius regulæ hæc ratio cft quod facramento- . rum res feu dojia verbo promiflîonis .* quod ij^ eft additum offeruntur fub cô- ⢠ditionendei amp;nbsp;ritus legitime fecundû,
62 ⢠CONCORDIA
meinem inftituentisferv^ati. Etfiitaque benutz (a myftica illa facramentorum difpen-erameti fatione cx Chrifoftomi fententia fcnfi-ftatfiffioet bili fignofcu fymbeflo panis intelligibi-re le amp;fpiritftalc corporis Chrifti donum ofFeratur amp;nbsp;exhibeatur : cur tarnen non omnes ex æquo ffoc verè amp;nbsp;rcipia acci-piantjcius hgne caufam pro refponfio-neadfert Chrifoftomus. ^adtgtturait non omnes inde lucrum -confecfuantur, td certl^on idius clt;tufa cfui maxime hoc optât acciditTifed eorum culpa tjui eum Jufiipere ChriHut ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim fidelthstt per hoc my-
co»*itnglt amp;nbsp;conglutinatyamp; inficram'k lt;Jttos ipfi regeneravit non nutriendos tofufeipif traditjfid tpfe (ludioh^Ãime alit.non funt tur,ÃdtaHf fjiig humana 'virtutif opera ejua tunctn il-* *n^ttis^^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiunc ijuotjue opera-
turÃpfeperficit nos mtÿiflrorum locum,amp; ordtnem tene^/^.qut vero hac fan£tificat * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tranÃnutat ipfi efi.
⢠Cæterumut rebus iu'facramentofcn fibilibusfpiritualiaamp; intelligibilia dona IJé i)anM' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ofFeruntur amp;exhibentur,ita etiam
fcentuli^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;accipiantur,requirit Chrifoftomus
animalem fcucarnafem tamum, led 14. duplicem ex anima amp;nbsp;corpore Aimpo-fitum
DE COENA DOMINI* 63
Eturn amp;nbsp;rcgcneratuna hominc,ut flt;*cun dnm corporalis amp;nbsp;fpirittialis cibi inter Ie analo!^am,qiiadâ habitudine fenfibi- ⢠lis res panis,amp; iiitcllijgibile feu Ipiritualc corporis Chrifti donum duplkis fc ho-,, -minis,clt;gt;r{)0rti animt/t refpeciu. habeant Qr cenferantuf quemadmodum igaâ^ finÃbiliaijit£ baptifmifigna intelligibtle amp;nbsp;J^iritualeregeneriittontó donum offertur et ^nalagU conttngit. Atqucfic,ut ait Auguftinus,in â^derij. facramentis vifibilia vifibilibus amp;nbsp;l^ri-
tualia fpiritualibus rcfpondcant.
Li.
ris quomodopanisÃt corp^ ChriLlii Ego ti bl reÃ/ondeo^ S^ritusfanclta hxc operatur sen Ãiper naturd amp;nbsp;intelligentid,quA no poteLl mo.iemor=: capere mÃ[ola Ãdes. l^oinde cum omni tt te drj «ov» moreamp;fide indubitata et cojifiientia pur a accedamtueär omntno nobisfiet ficut credi-mus. EtTheophilaaiis: 9fiiimalis homo ^ut tn divinorummyfleriorumÃimptione â nbsp;nbsp;*
jèquttur cogitât tones humanas etcar nales, * »on efl cap ax eorum qua funtfiuper natu^ ,, ^aliu,ati^itajpiritualecarnis ChriÃi eflum pacjtmentn no intelligit:cuius qui participes no Junten o ptjfipitur trut ztita aternx participes,eo quod no flu fee Ãirjtu^lh perunt tfium qui eà vita at erna. Item : ^tfis (um carnalis fit pofiit (ufeipere*^'^^'''^'
6 CONCORDIA
Jptritualem cibum ér fanem qui de cÅLa defeendit ér carnem qux comeditur.
HoCque eft quod veteres patres mf-fticamhanc diftributione elle défi niût quo fub Peruiii vifibilium tegumcnto . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. virtus divina fecrctius eorupdcm là lute
Cammunti â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;â¢
frthflWK nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;communicationc rcrum
cHpgniseJi cum fignis pperatur. SpiritusfanSluse- ' mjiflica «z'w.ait Pafchabus,^«/ ejlpignus EcceleÃst Ãirituaiis omniähxcfacramentorum ntyÃica arcane virtnafeu Ãilfferum 'viÃbtlium tegumento adÃalute mentioperatur. Exillo enim per a quam in EaptÃfrrit) regeneramur et virtute ipÃus S^iritualia ChriHi corpore quottdie paÃctmur (à Ãan-dona quo: guinepotamur.,quamvù n^ vi(ù exterius 4 modo rebiis nec guftuÃaporif comprehedaritur (ed quta JenJtbilibiis fjgt;iritualia funtÃde ià intellectu pro certo-, ⢠acapiatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prix,dixtt veritq^ caro me à vere efl ct'
bus ÃÃanguüjneus v^re efl potus,pleniÃi' meflumuntu^^
Proinde non valet hæc vulgaris iftius arguinenti illatio.Corporis Chrifti fub-ftantia adeft,ofFertur amp;nbsp;exhibetnr in fa-cramento: ergo adeft realiter in pane amp;nbsp;⢠corporaliter ore fumitur Sc mandïica-⢠tur.Chriftus enim ûcramentisduis in iï. fu Sc aûionc adeft quaft ex divinæ pro-niiftio-
DE COENA DOMINI. ^65 mifllonis padoâquo fc Garnem fuam in cibum amp;nbsp;languincm in potum non alio _ fine nobis quà m ad vita inde percipicn-dam daturum proimfit. ad hoc autem ut ita nobis caro Chrifti fit cibus,amp; fan-guis potus,nulla requir^ur per natura-lium proprictatum mutationeni corpo . ralis ipfius in pane five pr«fcntia five maducatio.Chriftus cnim non propter panem adeft,fed propter fumcnte^;i^ panis fe communicat,copul at amp;nbsp;cöiun- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
git, fed fingulis fidclibus fervantibus ritunl facraiïicnti modo^amp;fincTufiitu-tOjUt fint ununi cum co corpus.Carnale eft igitur,ut Cfcrifoftomus ait, dubitare quomodo absq; coi^porali præfcntia amp;nbsp;manducationc Chriftus nobis poflit car nem fuam vere ad miyiducandum dare^ cum hoc myfticæ amp;^pirit^itcr fit intel ligendum myftatia enim omnia interio jibus oculis,hoc eft lpiritualitcr,funt in- , tuenda.
Et fie Bernhardus carnis Chrifti fub-ftantiam in facramento adefle, amp;nbsp;ad mâ ducandum dan c|pcet,no carnaiiter, fed Cuh^-pfal. fpiritualitjctjficut de hoc Chriftus apud Qtül^abiii loannei^ inquit:2Vgt;/z manducaveritis car amp;(â
»
66, CONCORDIA Ãhri/iiuut ncrnweant btberitü Janguiaem meut» bi^ ita in babebttis vit am in vobu. ^ic itaquc trat(gt;erfidé Dominicuip à nobis in facramc-KïMotw to accipi ut fient vidctur forma ilia pa^ fiat iufiitia nis in nos intrarc; ita noverimus Chri- ⢠ftuniintrare in ,ios ad habitandum per fidem in cordibus noftris. Cum cnim in ; üitia ingreditnr ilium ingredi qui fadus lt;nbsp;cft nobis iuftitia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. (
J
Geergins Nc quis autë c.xiftimct hæc fic cx cal- lt;nbsp;Maiurin li yiniftarum fchola mine demum profer- ' bro contra ri,placet Gcorgij Maioris Vvittcnbergë- j
anno 4^. ptophanationcm cÅnæ Dominicæ fcri- । tr pfit fententiam pro confiÃnationc fupc 1 riorum referre, f'erba acctpite dr mandu- ] Verba can a catetytlyhoc eà coffirls meum cjuod pro va-' : bû traditurfunt ve^bapromiÃionis quibtu ] prontifiio: chrtÃttspromùM tn^el[itbpanefi corp tu 1 bobisfiu- ]
Verba corp^ mentibics amp;nbsp;fifi,promifiionemacceptantb\ 1 ralùprafin bfi-s{fine lt;jua nullafiner amenta profiunt fir a era in pane diturum.ldo enimpropter beneditlione aut 1 effeiliua. fijaralleres adefl chrtflus infiacra caena fed lt;nbsp;⢠propter promiftonem fiùtÿn : hoc efi corput i ⢠meum quod pro vobts traditurt^qinc entm i
f er turn efi prafientem efifie Chrtftum cunt j iuxta
D£ COE^NA DOMINI. ,67 iuxta tpÃu'i inÃitutisnem promiÃtonem amp;nbsp;pramp;cep^ptm populo convenit ad cele-brandatn ÃacroÃanlia^ ipfitis cÅaam amp;nbsp;inemoriam.,adeft enim propter ufùm qui fit iuxta tpfiw mandatum ade^volent no tanquam magicis- henedtÿionibtis aut ca-racieribus coati us. ItemfacramentaÃnt In facramet externa figna contuncla cum promiÃtonein fint fi» qutbtdt DeusÃua dona amp;nbsp;beneficia offert nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extert
(omunicat.Cuitaq^ verba inftituitonisÃnt verbapromtÃionis,ergo opus nonprode/FÃne proprta cuitssq^ fide promifiione accipientis. riçc ira tunc cötta pôtifiços amp;nbsp;mnnë fa cramcntorCi prophanationëex Vvitten betgcnfis fclidlæ fententia adhuc vivo Philippo Georgius Maior runde longé aliud efleconftat cofpus Chrifti verbo promiffionis in panegt ficramento of-ferri amp;nbsp;fide proiniflfconc^P^hanc accc-ptantibiis diftribui : aliud verb fubftan-
Ãali exiftëtia in pane adefle amp;nbsp;contineri. , Ex quibus confequitur verba Augu-ftanc confcfllonis quib. docetur/« pane et vino vere exhiben t^lt;gt;''lgt;tis(fiÃangutnem^ Cbrtftt vefiettb.in^Åna Domini-iii^cc\-, iux- vtrho ta I® eXjpprietatc neq; exiuftaijc Xieiirttellif fidci an^ogasêtëtiavcrborûDominicç^fn^/rf.
68 ⢠CONCORDIA
de corporaU præfentia amp;nbsp;manducatio-,
⢠ne corporis Chriftiin pancii'jfclligi pof : fe amp;nbsp;debcrc.Non cjjim aliter cum ^anc । amp;nbsp;vino %erè exhibentnr corpus amp;nbsp;fân-guis chrifti,quam licutpanis Sc vinum. funt corpus amp;nbsp;f*nguis Chrifti in morte j pro nobis tradita:at pauis amp;nbsp;vinum non, idco funt,u? fupra dictum eft, corpus amp;nbsp;! fanguis Chrifti,quia realiter ÃC invifibi- | litjy fub pane exiftant Sc corporali præ-, i fentiacontineantur,fcd quia cum vifi* ' bili figjjoleufymbolo panis amp;vinivir-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tute ÃC gratia.lpiritus landi corpus amp;nbsp;j
fanguis Chrifti pro ineÃabilis myfterij j modo ÃC ratione fidelibLÃ,in quibus fo- : Iis,ut Auguftinus att,facramenta hoc ef-ficiunt,quodfigurant,in lälutarem Sc ; vivificum animagt;cibum amp;nbsp;potumdif- i Strms.de penfantnr. l^^tiaift dicente Cypriano
^Crtlwite. divina potentes in myftetijs opc-⢠ratur,ut adfit veritas figno amp;nbsp;fpiritus (à - i cramento.
Eoque modo per verba cÅnç,Hoc eft
2 nbsp;nbsp;corpus meum , myftica diipcnfationc
â nbsp;corpus amp;nbsp;ftnguinemeChriftitanquain
Ipiritualia gratiæ dona lenfifaiR panis Sc vinilymboiodari dcdifliibui ^o rccc- j
pta '
DE COENA DOMINI? 69
, pta Catholiæ Ãcclefiæ lenrcntia docct Chrifoftoniusjnquicns ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zÃf
; nbsp;nbsp;dixit/jocefleorpfii meuinâ.credamusyamp;o-^'â^^l'^
. ! n ! fr â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn Mathe,
ettlis tntelleclM^idperJpieiamui amp;nbsp;intuelt;t-
L mur. NihtlenimquodfenÃibile*Ãit(hocefi-, « quod finÃbus per dpi peÃit ) traditum eil
' nobù à ChriftOy fid rebusJenfibtlibui ontnta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jâfgi
â _ qult;e tradidit Jfitntuntba amp;nbsp;inteliigibilia ligihiliajîf . , funt.Sic (fi in hapttfmo per aquam qu£ res de intel. . ' fenfibtlis çiiydonumtllud quod tn ea confi-^^dn ^ercit , citury regeneratio -videlicet amp;nbsp;reno-vH^y puntur.
tntelltgtbile efi.Ntim fi tncorporales effemus
; unde (fitoc est absqueJenÃbtlibus r^us fiu
I Ãyntbolts) incorporea nobis tradidijfit.^to- . .
. i niam-verb dupi^xeii homo-,amp; (orpori son- «ÿlt;tre r7 n â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t ' n ! ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t corpora^
, â iuncia elranimaytn rebus finlihtlibtss intel Ihm et ligibilia dona { idefi ^ui non fenÃbili ac- ritualid in
1 ttone eorportSyfidÃtrlirait mentis amp;fidei ^nyitica.dif gt;nbsp;intelligentia perctpu^itury traduntur. ÃKâ*done, . j Hine igitur patctjquomtlro panis amp;nbsp;vi-
nnni corpus amp;nbsp;languis lint Chrifti. Et ⢠quomodo hæc ex rcruiu corporalimn *
t amp;fpiritnalium analogia totius hominis ; ex corpore amp;nbsp;anima compoliti rclpcclu . : vefeentibus in cÅna diftribuantur : qua - ut Auguihnus explicat, ta^juodmjacr^- 20. raento t^ibiltter amp;nbsp;carnaltter forts den- in loan.
70, CONCORDIA tefumiturtn ipfa 'uerttaù inttnjpintualr ter manducatur amp;nbsp;bibitur.
Hanc perpétua in vetcri Ecclefia fen-tentiam fuifle teftatur venerabilis Beda. quot;Lntx tl, G^o»iAm panü ait carnem confortât mj'îtica nbsp;nbsp;âvinum fanguineÿt tn carne facit, tdeo rny-
«nt nbsp;nbsp;Ãfcg corf Mi ad fanem nbsp;nbsp;vinum refertur
adfanguinevi-, feu utlfidorus Hifpalcn-fis ait.Panis amp;nbsp;vinum corpoti amp;nbsp;langub ni^omini coraparantur. EtBcrtramus acTLaroIum Regem : CMylleriafanis amp;nbsp;niinum nort tjuod exterius videntur. fed ^uod i^teritts d^^ino(piritu operamtefa El a Um non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,acciftutur epuedfides ajpictt, an imam
nuL figna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aterna quot;vita, fubÃanttam fnbrrà -
penere. niEîrat dum non attendttur epuod corftu fafeit quod dente premitur cjuod per partes comminuttur Jifi quad infide Jpiritua-
Et hanc verborum dominicæ cÅnc , cxplicationcm amplexus amp;nbsp;fccutus eft olim,antcquam apoftaticus ille ubiqui-ftarum invalcfcerct fpiritus cam que prolixe contra Zvinglium amp;nbsp;Oecolam^ ^ttenttcofi padium défendit lo^yincs Brcncius amp;nbsp;LeH. jota cum eo SucvoriunEccleGa. Sicut xnqiut.
DE COENA DOMINI* 71 inquit. Homo duplex ell interma ex-terma (pirituali amp;nbsp;carnalis : tta quocjue tn Jacramento offertur per 'uerhum tnter-no Jptrituali homdnijuum donum hoc eà JÃrituale.Fxterno autem futtm hoc efl externum.Proinde tn [acrament0 exhibe- nbsp;nbsp;nbsp;corptu
tur non folum externo (Domini externum es fanguà fignum fled ettam tnterno homini res (fl Chrilti. 'verttas tpfla pulchra feilte et diflenfatione 'vt externus homo hab eat flua externa co-gnata (fl fpintualis interna flibt col^-nientia. T^am ut Bapttjmus duo habet : , nbsp;nbsp;nbsp;,
\^quam (fl ^lt;erbum\corptu tn Baptiflmo a- a\ quam fenflibiliter acctpit qua la vaturfides 'n er bum quo la^atur internus homo t flic eo^ dem modo cÅna Dominica duo habet,pane Hbihtccore^ (fl vinum (fl verbum : corporis os accipit '5 panem nbsp;nbsp;vinum flenflu , prater enim pa'
nem vinum alii^ nonflentU , os fidei accipit etiam fiuo flenflu cld^s (fl flangui-nem, Ita ut corpus habeat tu facramento * corporalia fligna amp;nbsp;fides ff irituaha don a * hoc esl rem tpflam amp;nbsp;veritatemflïtzz 'w.z-â rum fic Brcncius cx conienfu Ecclcfiæ Suevorum, quæ cur hodic ut Zvinglia- ⢠naamp; CaliViniana damnentur, cxpliccut
CONCORDIA
amp; oftcndant aliquando tandem ifti do? minatores fidci,fi ullus in pudor,fi conlcientia, fi vcritatis amor amp;nbsp;aliqua adhuc rcligionis vcneratio fupercft.
Moncndi funt autcm poftrcmó amp;nbsp;i-pfi principes Qcrmani, qui Evangclio Chrifti nomen dederunt, ne contra veteris amp;nbsp;primitive Ecclefiæ morcm,præ-f/rfrZMe/îiudicijSjicd légitima caufæ cognitione tx/tngram tantam agipatiantur, utquc diligê-mate Sue^ apud fe pro componendo ifto hoC uorum, et dilTidio expendant, quibus à principio 'Ãxegefi^re contrcfverliæ rationibus,aritequam por (ÿ J» Zffrf». invaluiflet Vbiquitas,componi illud commode potueriiISc anno poftea trigefimo oftavo Htagna ex parte inter Martinum Lutherum amp;nbsp;Hclvcticos, fi-cut hoc ada Conçordiæ teftantur, com-polita amp;nbsp;tra^da Ãiit..Quod ni fi at,me tuendum emme iulto Dci iudicio pro-pter motam amp;nbsp;in Ecclefiam invedam de ubiquitatCjfcu omni prçfentia car-nis Chrifti in omnib. locis amp;nbsp;creaturis . ab hypoftatica ipfius unione cum ver-X bo,abfurditatc fua exqprandiftimâ con-troverfiam tota Chriftiana; religio in ' prçcipuis dodrinçarticulisinrandode-trimcntoafficiatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãogi-
DE COENA DOMINI . y?
Cogitate qùæfo,ô Principes,amp; accurate api^ vos animo reputatc, quam fæpc fantius ille amp;nbsp;æterna memoria di-, gnus'vir Philippus Klelanchton,pro te-ftificatione fententiæ fuæ fcripfcrit, amp;nbsp;conqucftus lit hoc alFçdato veftrorum Theologorum diflidio, eorumqj pro-tervis claqaoribus, iniuftis præiudicijs amp;nbsp;condemnationibus idola amp;nbsp;par-ricidia Monachorum gt;â ftabiliri.
/i U
⢠â â
. /T quot;T-* â â
74
CARMEN DâE COE
NA DOMINI E T ¥ E R A corporis Chrifti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quam vo*
cati lunt fideles i.Cor.i.amp; IO.
Ãtcracctltflis inenfa conuiuid, quorum Et cibus dtq- ho^cs Eilius ipje Dei eÃ-Edi ntihi ueflra Dei fecretd reicludere verb« Myfiicd totd pijs concipienda fide.
fds Idbyrintheis dwbdgibus eruta/dcra ^f^rfui in tüuftrififtere tanta loco.
tn quibus ipfe nouifancttur Pafchatis agniu
Viuifiip pajcens corda beata cibo.-
Huc age Chrifie tu^anaq^ interpres cf author, Qui uiaquiuitig esfemita/olM ades, numitt^eâuf
Quodtibifiiprem^ temporenoâis erat, Hua iam mortis eras adtturus trifiis agonemt Qua tibi curd fuit ma^ma noftrafalus : Tunc ubi difcipulis ceu uits^panis edendum Ipfe dato cor^^ane daturas eras.
Quando tuo calicem preciofa fangume tutgens Ceu uitis uit£ pocula uiua dabas.
Grande relidurus teftati pignus amoris, 'Sicubi nutaret languida forte fides.
Dulce reliäurui ljgt;ecimen,qui debcat inter Corporis uniusmembra couse fauor:
Verba,fed d uerbo non a'i.na tuo.
Pel-
PfÃf pyocul nebiitM prteceptaqifomnia citrnù
Eloquium reäi dirigat unut amor-
Dum precdf,exaudit cui fant communia mecum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
Omnia caelejïii J^iritufVtq; caro.
Dumloquor,aÃ)irat:Cxna ejicommunia Chri/li Sanguinis er camis fumptiofaüafide.
Pane dato,umiq^facro nenerakilis hauftu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifoft.
Foedereconiungens nospropioreOeo,
Infertosq; fide Chrtfto quafi membra bonorum Has quoq; participes iBius efficiens.
Chriftus ut innobisfiterutnos fimus in ipfo
Vnius atq; omnescorporisuna caro: **
Kteefiunt iUa Dei inyÃeria magna tremenda, Quaquianon ftupidamens rationeca/Kt
FJunc uel tn idolum cultu prapoftera uertit, Vel uana eua^at mente prophana caro.
' QJi^ ckmfi-aterni propriè fint nexus amoris, Uiateriam probet litifitfs inde Sathan.
QuarationemantuincaluMmittimus,inquis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Augiif. .
Vt Domini corpus perci^iamus ibii
Mitte fidem, er quem carne tui teuere parentes.
Qjcando teuere nequis corpor^orde tene.
Sola fides manus eft qu£ in coelo apprendere cfiriftu Prafentemq; ftbi fiftere eerta poteft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Qua procttl hme diflant fidei prafentia fiunt, Vtbona quantumuismente retnotaferas-
Fiamq^facramentishieccompctituniorertm, mj amp;nbsp;e
VI resfignatasnlt;^'mcfignagerant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cv, i
St qu£c^/iq; notant credentibui omnia prseftant ⢠Signa fiorif fen[u,res tarnen ipfafide.
76
Sapf velut re^Ui idturappcUdtio pgni Trdnslati cdufam nomaiKu/its habet. (prunus.. Chrifltts enimfideieflquadpdnif corpor^ ari^ Hic végétât eorpiM pafcit at lUe animant. ThecxJort- sic nova coUata e[i ekmentii gratia^ ne iant NudafuK rebui dicercÃgna quea^:
Cunäorum Ãquidentfuiit exhibitiva bonorum Qjpepromtffa Ãbi iungere quemq^ iubent.^ Augttftin.. Symbolationfanóiiifiericonvitiadebentf
Nfc Mracrr idoli funtüatuenda loco, in exceffu velin ipfodenic^ pecces ^Defeilu,media efi femper eunda via: tqamiatraÃgnatK pro rebus fumereÃgno: Serviltf plané efldebilitatisopiis- -At Ãtoliare [uo quo^fiuâufymbota vani Ãtq; vagabuniiipcilori^error^at.. ^^fienaqu^cunq-notantcredentibufomniaprieÃanf-Signa forts fenÃt,res tagt;nen ipfa Ãde-, ^id corpus Domini præfens in pane requiris Ipfefuo pr£fens numine Chriütis adeÃ, Se tibi nonpanij^^ conUnunicat.ad te
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diäa.nec ad pancm myÃica verba fanant.
Exegef^ NuUaÃiin corpus chrijli converÃo panis:
⢠lAaterialis enim panis ut ante manett
tiec fub pane latent uHa eitfubÃantia ca^nis, Inq^ facerdotis conüituenda manu:
⢠Corporis at Dotnini communio panis in ufu efl
, Autoris verboftcüipulant^ei,
Vt comedens ealicemq^ bibens pro funefe^hriflo, Hic memorigrates peäore hetus agas.
Tu
77
T» tertMChriüunfeffe tuum teq- iUiai elJi SymboU quant cerMfcnCibus aima captif Crtmittit noftfubttMiin fe tult;t tollereiJhrifium
Vt tibi det mmtum iujiiti£q^ decus, Non dubitaus chriflum eaput ntte vcIle nMner^t
Et tibi fefiatu coa(ociarc Ãto:
Vt de carne carofaüuiq; ex oÃ^Ãiu eint
Carne mort difcM «tvificattu Adæ
Augnfttn,
Jamqi counitM qa£ mitada dat omnia carni
Elaminis etufdcm membra uigare rcgM-Vnia non uüii hec toUitur interuallis,
Vt iteq; conta {l es corporis utlus adeji. W» Noneamomeati brettiseflpræfentia tantiaa
Quà m guftata diu fers elementa labris Longa,[ed ad uitie fe exten^èns tempora durât, Quo te cunque alibi uult Deus ejje loco, Siue domiin um^s facra proculaà us ab ade,
Seu forts in medys hojtibus exulagos:
VÃis enim fumpti quondam tihi corporis ufum Tuncuel in extremo moj^tis agone dabit.
Adde quod hac tiircs cotÿmumofumit in boras Infinuatq; niagis cardatnag^^.
Tumado tanta geri quoniam myfieria cernis Hucaffertantis organa dignabonis
Et quia quottidie peccas è corpore Chrifli Pbarmaca peccatiquottidianapete-
Auguftin.
Quid dentes aentremqi paras ad corporis efum Crede.comedifli:^ medo credis,edis.
NondiumäpoteÃabfumigratia morfu VtCnriÃumcomedas non opus ore,ÃdeeÃ.
78
Syftptama yeiaerqitoiterimut,gt;nentemeiuoicrediniuf, Mrdti brentij. Ac anima efl,G'noneBrporK,efciicani oTiedio I. Ergo nuda capit ChrijÃMn^eculatio,dictie Ni corpus prafins iRiai oreprcmam?
Refponfio. Nam ijuod in exhibita non päne realiter extat, ld pritfens alia non ratione datur.
Faäerit. Annejïdet cfedentis opinio tantum? Num ttbi uana uaga efl mentis imago fides?
Non ita: quippereieftipfiushypofiafis, atq^ indubitataanimi Plerophoria fides.
Im^tisueluti rationibus argumentum Q«lt;« nonfuntocuiis obuia,certa probans.
Qu£ libi promifiis affixa tenaciter harens Inuer^ Crfignis.qua bona,credit;d7abet.
Attamcertaquidemquimquiecemprendimus,imo Certins,ac manibus fe teneantiq^habet
Nam contenta manu tibi fqrtiorertpit ÃoÃis, Sola fides nefcit uimgamp;terofit pati:
C^ua pofitis intus thefauris beta triumphans Perflammosperaquafmuiolatamanet.
Prafidio fecura ^^^uà m IfUUalatronum
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tormina non animis eruat ipfe Sathan
, No« lt;»Zm rationefides uiiHoria mundi e/l, Omnibus hac Cbrijii legepotita bonts.
Vtfapias,nugis carnalibus abftrahe mentent. Error opinantis non habet ifte locum.
Obieftio I Ergo fides mfers tantorum caufa bonorum, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vtsq; facramento débita fie lUa fit?
Rcfponfio. Nonita, Sedquicquidpritflantmyfteria,â[^ Efficient uirtw tota ferenda Deo e/l.
Qui
â 7^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Qgi fttcra,qu£ ucrb'o femel orÃMt tuetur,
Hwg; fuo corim numine liber adeft:
Sold fed obl9lum cÅlefli muitere donum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
Ceu mendicd indnitt fufctpit omne fide!,
Qum uelut ex paäo promiÃio lata re^uirit. Irrita ne fieri munera lantauelis.
Cum^; modo triplici res qn£^^,Kelobuid /infu,
Vel ratione tibi,uel capienda fide:
Vna fidcs reliât, qua Chrtfium apprchenderepofiff, quot;
Ciiin nequeat jenfit uel ratione cdpL
dtcaro ft Cbrifiimodo ffiritualiter efcaefi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ObieÃioj.
Noncaro.fed quod edoff iritiis,inqu'is,erit: **
Non res, fed ratio modo ffiritualisedendi efl, Refponfio.
Natarammutdt non modus iflerei. nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Kanducatafide earnts fubflantiaZ^hrifii t^on ideo perf^efinit effe earo,
At tu quale tibi tuTfingtt opinio corpus, tie facias ffeilrum fpiritiialecaue.
Sed quid in mdignisi ft mens modo credula Chriflunt Sumit,an his mendax incipit effe Deus ?
NuHa licet Chriflicommuitio tali^ unciuam, VffX tarnen tllius confiât ubiqcj^
Q«.« fe cum ftgiiis proinittit omnibus offert, Oblatumq; lubetfumere quemq^ fide, Q«fm «f/«f oppofitoftreifcis obif ce,culpa
Chrifbfto-mus,
étutC
AuguftLn.
Tota tibi foU,non tribuenda Dfo eft. Cert a fed in proprio femper promifiio fenfit
Immotafidei condit^ne manet,
Ore quide^panetn Domini manducat ludas, Sedpanem Dominum non edit abfq; fide.
Obieaio.4 iUuftrat nuUo dijcrimintdicis Solefuo reprobos non minui atq^ bonosi
⢠Ergo etiam uirtui indignas myftica tangit, n corpus Domini corporis ore teram.
Refponfio. siicine c»«» rerum conÃindes ordine Cxmim çyua niiturd unum feruat agendomodum?
Non phy/ica confiât uirtute potentia uerbi, Adia non magicii uiribm ifid udlet.
Q8lt;c dstur 'm CÅnd pado dutagratid confiât, Qudm folofidei percipit ore piuf-
I^ec confidns ratio efih£c,res datur omnibus, ergOf ^^od datur Ãoc omnes protinus dccipiunt-Nonne die medio rad^s fubducere corpus, ' Q.uimdgisintenebrisvultlatitdre,potefii Quid mifbm cxcofiexcluddt pedore folem ïufiiciie,Chrifium,mens inimica Deof Cumpid præcipitur cum fignis mo^io Chrifii * Copuld non uUo dijjoluenda modo ed.
Regula Foriîid Sdcrdinentiuero eonfifiit in ufu
Ij5. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Voce judqualemfdncijtipje Deus.
Hlt;ef ritum pdriterque jJHem coniundd requirit Qult;e nifi conitiggds dilfio udna fiât
â¢obieilio s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod nunquam contigit ore,
⢠' ludicijuepoted imptus efiè reus^
Refponfio. obiedo efi cdufitq- Idtente redtus: Immedidtd putds,an medidtafuitt Sold Sdcrdmenti uioldntur fymboU cHrifii 1 Glorificatd neouit uim caro uerapati mus, Gy- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reosfdctunt,ndm cum uiolantur abufit
prianus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ordo prophandtus non Icue crimen hddtit
nlt;ec
81
H(èc reieâit procul quilt;t corde repellitur abfint t)icitiiHn Ufo vim quafi panepati.^
Qui quia vulgaris tam vir tus ceffathaberi Grandis in boc etiam crede reatiu ineÃ.
Ceu Domini fanguis pedibus calcatur eorunt Oifi tacita tradunt proditione fidem.
Sperniturin l^reto maieÃas regia Ãeptro Aut quiccutiq; fuo rexiubet cÃeloco^ tt non iüe reus quot^ corporis ef]et in efca
Qjt£ caro qua Janguis debuit eÃe Dei?
Vt violes aliquid non protinm iUutC tbideni Jpfa re prafens eÃe iieceffefait.
Contra ab-utentes in-dignorum wanduca -tionc
tiiüor an indignos adeo quia corporis eÃu Participes quanuis abfque Ãlute cupis,
Tequoq^ Ãonte refers in eorum confcius agnten Indignos an^£ quos fateare cibo?
Cura priorÃdeiÃtut ipfojncorpore vivtst Surculus,ad ccenam repperiare vide.
Ecquis in indignis erit obf^ro corporis ufus Si cjuocj'ie non illis pnavenitinde falus i
Scilicetut Christ qua fert communia vitam, Omnibus bis mortem iudiciumq; ferai.
Neve malos dicasÃne corpore fumere panent t !
llacpotiusdicas,orbafalutecaroeÃs
Atq^ ita diveüas divino à corpore vitam Et cum pane modo maÃaÃtuna caro.
Non fit vivifict natura eil carnis ut uüo
Suinmättem interimatparticipata modo â
â gt; Incolaifim vitam quamÃiritus inferitiUi EMrfus m utentes exerit inde caro.
/
⢠. â¢
tLff lignum idtit tfl e cuituÃipite uiu4 Fluminaty^tern^uiUitimenfafluunii '
Hie( tt falutÃco qui rc tat fanguine uitu ReÃmgueni anima debilif unda Ãttin, bibit hunc potum qui tali uefcitur efca^ HoAferet iüefamem non feret tüefititn.
SicutenmproprtadAm uitiinfertu« adè/trtt Jrriguofuffum getmine palmes habet, rt fenlum motum^ trahunt è eorpore membn Integrd 4lt;(m capiti continuata manent Sÿttùa fie uittt ChrtÃut deriuat in omnes ^^ngUinis er earnif traditionefitlt;e, Qm ^«icung; fibiftdei non applicat ufit QuaniU fuperjlitio catera cunq^ fiiit
Aridut er ueluti naîiua à uite reuulÃts Palmes ut abfeiffb uertice truni^ hiat, Cui commune nihil chriÃieà cum cor porti neiunt Sumat ab hoc aliquem^orporis are cibum.
Kaccintjioce prius Dominus fancita deinde ToUaterm Coena uemt manere neget?
Ãbfir.Ad hunc e^ÿ^ fans^ myÃtria finent
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NotiOr ut uerlnluceat inde fides,
Confirmata quibus, quibus obÃgnatafigiOit ïUitit in dubium dogmata nemo nocet.
Sacrilegut Domini uenerabile TES T d MENTKM« Mutât, er éfundo deÃruit iOefidem, ïd( ÃnifTa Saeramenta/à citquifquis Contraria lier bo, «rtmenq amp;nbsp;nbsp;nbsp;Doârtnaq; aliud fingit habfte genus.
Vna Dei tiox, una faltu, uiai^ un a falutisi Vnauoluntatis norma tenentbi Deieû
(Xâdnt
quot;ÃÃ5 cUW» po«((^fU)n grege fèïUgiottefirolfttinlt Chriftiqglif ingens eft uiolare nef at
'Oiiieftidé
RefpünÃdi
At rtoti tferamtnui fitnt uejrbit nouiÃiina Caeme, Obi/cts, utnulló rei^cienda moda.
' J^^on is tlerba ncgat quifenfum quj;rit eoi'ltm Ãiualts in authom tint io memefuit.
Nxin ftowi flt;«Zp D*« deprouà t opinâo iterbum, iam propr'iè utrbum deiijt efje net.
Si qtiH obft'urawdei confer eum pturibus untfnt Pfwrd ncc ex Urio difcutienda pùt^.
Jreritfhh Tertuli#^ huä'.
Plurmiftriptur^corr'wnperedifl.e nrcefteef^^ Erraf ifl uttiiu qtii rattom loct.
Zt tameti bittre adeo, licet baud enieR gat, itrget ' EjȈ ,tdnyrmurtt ro^rVe ci^nt'ia uclif
Semper iie innumtraferrorefprótii 'it error Omnibuihrti^edishcreÃs Oti fuit.
Si^Ut difo negtK: idolum/adi demeept Cana Sicramenfi eeflat habere locuttt.
JOaiHquoniäw eorpitf Dömnri qit.iciihq- locortii^ Extat,ador/tiduni (ex ^neralif li.ibet:
. ftà fen!)t Eucheru« » ad Vuälderf ftsamp;coiitrgt; Carölfta-diunli
Q^tdprcihibet p tttemlt;ft!n bu^t^ftitttKddord Et n'elutt priftiit tiuim honore coIm?
Hatti iièct in ffecie non ciiltMii in pafie requt^it^ ChriÃui ubiq; tiniea digntu honorefito eft.
Nfcnalèt effagtu/tn: caropanerreohditaChrifli Noiiiaadorrtur/edcoinedteHirad'ft: i^tppe nec tn terri-s^ibi nos feruire inbebat Cum ptticns ferut fumeret ipft uicem
Et ftabulo puerum prdfepetenenttni Legitimis uotistnitecoltteremagii
fi
⢠.
Corpuf enim hoc prefens ubicunlt;j; realiter extat No» hominis Ãmflex ftd Caro uera^ei eit.
Ergo patrocinium dum uanuihicobtinet error, Pompa refutari PerfTca tune nequit, l^ozin fuperhoefitlcroÃatmonÃrümmaneMaozitt Et uelut induHo miffa coloreniteb
Sacrifice panent cum travans more facerdos Se manibus natum dicat habere Dei
Qÿem Patri obbtum fupplex propanat m ara
Ceu mediaterit iujfiu obireuicem: ibi merittm uiuii fimul atc^fepultis Applicet.Hac operisreligionefui Promeritut ueniam miferorum fuplice ritu obuii qui patribui pignora cetera geram. QuidiQuodfacrifègo Calicisfeeleratarapina Hoe quo^ Pontifici Ãat Ãabilili^dolo.
Q^ndo fuo uiuum comitatum fanguine corpus, Oput ope- j^geie exhibiti fadare pants ait}
Qjjj« operis tenebrofoperati ex parte reduâat Hac rationefuo iuremalere liquet.
Sumptie fit Ãmul^/^etenith communia Chrifli eÃ, Omnibus illa licet fadaÃt abflt;pfide-. '
Propter Opus fequiturcontingere Corpusedenti Et titme» 'mdignisabfcpfalute dart.
Ergo quod ex una reprobatum parte negaÃi Rurfiu id ex alia parte fubinde probes, ⢠1 nbsp;nbsp;IndefuperÃitio crefiit fimul impiaplebis
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PeÃgt;icit externa que rude cSirnis opus.
Que/órisattonitomodo Pultu deditafigtf^ Tam Ãupido ritum more profatta eolit.
Souda '
⢠Si
parum reputam animo myÃeria,quid n4m Chrifliu Ut attentif mentibiu 'mttu ag,at-
Qui femel infedit perfuajlo futilis acfi Orif opuffummuiÃtpietaMapex, HuUa Sacramenti ratio efl extra iüiui ufum Adio légitima nam retinenda modo efl.
Regula.
Adde tfuod hinc uerbi ^uoq; firmamenta labaflunt Omntf crèfundo eorruita£lafidesâ
Ne c4rn4/($ enimpatiatur opinio fraudem Tulen uaciUantipralia^uc/oflruiff
Totus ut efl chrifliu fle Chrffli corput ubi^ tfl^ * Nee minw ae Deitat omnia complet ais.
Obieftio. j.ab Vnióe perfonaij.
Ogod Ãey©- unitus toto cum corpore totii» DiflraSat haud ulla fe rattone Ibci, rtq; nee ipferlt;éy©docus eà ita nuUibi certo Tinitum /patio ^rpus habere queat, Quin alibi fimul at^; femel qpoij; Ãflat id ipfum tro maieflatis conditioneflta:
Senflbus Bic nuUis capiendtvm/enÃbuf illie, Vna eademque licet conflet utring^caro. id^ magis ealos quia nunc tranfeenferit unum Aequali retinens cum patre fede thronum-Sic fityop aut finis carttem uel in infinitum Pandis,uel de uno corpore plura facts, talfaqidummifcesueris cr facraprophants
Refponfio.
Simplicibtu fucum ludibriumq^facis, Nlt;«m tibi quod ratio pesfona incognita CJtrifti eft. Inde tot ambages hiclabyrintiu agit.
Vil»
Vnio ceu J^el eft naturisfada duabus
eor(^rù propriatn cil tic eanâtU or^ne parten PoÃit in finitu pardi habere loco, â¢
JNf« momento uno pariter/ubÃfiat ubiqi S cd certo claufum limite/e teneat
Ktnufquant deitM f^atqs diÃmUa loeorunt eâ â Tota fed in cunâK extat ubiq^ locis. j
Siccftrofinitd fftAogt;©- mÃnitui hie iSam. SuÃinetcxqualem fiçmpferatufq- gent, ^à anuRus Noninclujus ei nccea qua)icarcerc umâui - Q^in pdtrii interea compleat lÃefnum
Cgi^nul Cf proprium manet intra corput ç;- fx(r4 Owhm Dfo pâtre potenter agit.
Cluicume^nefuaUcethMcnonftftatubiqj^ Totui homo totiuircgnat ubiq-()eus.
ytneq^confunditnaturaiunioficcr Prupria perfonam foluerc neutt^^queunb
N» co^iun(^4 fitu duo filant procinus ununt Vnio conftÃit non parihte loci.
Semper ubiq^ qitidem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f ft ubi corpuf.at ipÃf
Kon,ubicunq; ÃÃyamp;',diytur eÃe caro:
Vlain^'nifertaxfj^dneta-^eflaturuttüt
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Propria uerfetur quomodocunc^ loco
* piÃaritdte loci non foluitur unio ChriÃi
- nbsp;nbsp;Vtraq; cum proprijf integra forma manet,
filiui ergo pei quoniam caro faâut in iUa Totâ.CUri- nbsp;nbsp;Natur te parilcr ius utriuf^ gerit.
ftus vbi^ue üw quoq^ cum calot omnettrlt;tfi/cettditidem^ tun,quot;i°4quot;^' nbsp;nbsp;Commune imperium cum pâtre folut Met
vtraq; ipfi» Non rofttwi chrifli fed Mut Chrtilus ubiq^ patura. vaiM bomo in calif utrut ubiOi Deuf
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* rni»
rnio f/erfoitit ijuoniam communia loti Propria^u^ forma funt âm utraq^facit
At nonne omnipotent profrio cum cerpore ChriHuf Dijpenfare queat ^uetiio4o quaitJo uolet? '
Non quia cunâapotelî Dfut omnia uellcputandm l^orma uoluntatis uox fit aperta D et
Ndfur^e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noDf ÆÂ«lt; contraria certum eâ
ÃAentiri qaoniam debilii iüe nequit
Nfc diuina poteÃabolere potentia uerum Ctt»» uerax aque fit Deut atq-, potcm Ãrgo nee uUapotefihiccontraduHio Chrifli Carnisnonuer£ carnù Haberelocum
QuiCfinitafimulfimulmfinita fituno Tota loco drcunâiitotafitbmde lacis
Cui fttamembrorwm dimenfio défit ^adfit Nunc infenfii^is jenpbilitq; pmul Konnatura eadem contraria propria fnmit Hit quiafublatis res pmul ipf'a peric Qum ma^is hoc ipfa fefe omnipaentia Chri/lf Exerif m Coçna uera grobanda mpdo Kuminis arcana tibi quod uirti/HPptgt;tentit Cop ulat unitum fe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atq; caro
Corpus ey in Coelts rémanent commune fuperne Hic proc«/ m terris applicat ipfetibi Ne qua loci impediatfirmum diflantia nexum Que caput in membrit membraq; funt capitis fiac funt qua 'm Coend Chrifius miracula prefiaf Abdita'-crautori non nifi nota Deo
Refponflo omnipo tendâ Chri fti.
Ab impofil biHcontra-mctione.
Dimaieçaf
Onnnipotf tia Chriftt cçnaquo modo vere ^gnofcéda.
Interior quidem manifefto cognita motu Nffum quo fiant non penetranda ntoda
Ãeri quipoffe negiitpr,efenti(ipnott Corporis adpanispt redigenda locfim?
⢠nbsp;nbsp;nbsp;lionne creatori um derogat atq- prophana
Ore quad omnipotent ptbeusipfi negate Vtra magis ratio eP cedo naturalis edendit Htccme pr^fentem nbsp;nbsp;nbsp;cap it ore cibu/rfi?
Anne Deiè manibus qua uefci ccelitui optant Qt^od procul ed ab fens mente pdeq- ca prt^ A Glorificaâ^jc noua non abolet naturamgloria carnis, tionc car- nbsp;nbsp;nbsp;Sit licet ad dextramtotalocatapatris.
Quod fuit inprmum prius exuit,integra uero Pfopria non pofuit corporis uUa fui: Que nip nunc eadem retinet,p pgt;irttus illa^ Nuncper9caepit que fuit ante lato : , Que tibi cum Chripo iommunio^quomodo uerf In Cana corpus prebeat iBefuum?^
Que tibi certapdes?que nam^piesprma falutisi
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vndereuerfurumquandaredibitais^
⢠An tua qualis erit caro quam poPfata refîmes^ Cui'cónformü ? Vbi quando refurget erit?
Bacpquidem mafja dHuli ghtHne nopra uiciÃtm Ceu capiti debet maya coire Deo.
Obieftio 8 ft/ticusergopolicaptumuelutangulusambit Vt latet in cauea claufa uolUcris,ais.
Mgçlicoue fedens exercet in agmine ludos Prorfat ut in terris nil alienus agat. P.erporrRoâ^Depnenugatorpc ChriÃi ittudere regno Scommataquapngastaliafroftteuide. .
SiccinecalorumuaPtÃima regia chriÃo â Ãla Deifedesinelita career erit?
glt;^ ^uitfahs fuperomnef tiltiorexif Aeterea^extr4 toU remofd pldgM. flic ubi mateftdt cdntü diuind beatis Angdicoq; pdtet conj^tcienda Choro. cÃrilliu ubi regnans fufer omnia régna facerdot. Sammuf in arcana luce remotue agit : Hommes 'mterq^ Deum datiu iüe/ê^ue/ler Partis depoÃtum huncutriusq; tenet Sic in fecarnisquoi^ pignusferuatutoVmt Tota fub hunc ueniatfumma redada locum: Cuius certa ffei noflris diu'mus ab alto Kenttbtes mterea f^iritus arra datur. H£c auguÃa domus totfedibus am fia beatis Certa apud aternum manfio fixa fatr eilt Quam nifi difcifulis,ubi nunc eâ ipfe,parauitf NuÃa tibt Co^ portio,nullaDei efl.
TertuJian»
Et tibififfgt;ese{l adeundi Ãfirfore ChriÃum Hum l^ecies animo carterisuUaÃtbitf Non puto:tunc etenim libertof intégra uitee prorÃu m hac carne eamp;felUtuendapÿs, Qt^os quocuncp Detu CM 'm r^offt nfonet nie ul in optât a fede libenter erunt.
H(c ubi non oculis non auribue uüius hauÃa Gaudia non hom'mis cognita corde ferent-tir.nequot in terris locacircumferiptus obibat Vmcula tot captus pertulit lUe locis?
Et iam uero iBi Caclorumgbria career. Eins 'm immenfunÃni caro tendat erit?
In certo£li,guocunlt;^ loco uult, corpore Chrifiut, Et tarnen imperia cunda potente gerit.
.... o*
Au^uftinâ, Quomodo^u,iue tctwncaliÃtpiirtefrophaHU/m Quitrere, à in Coelo credimiu eÃe, fat eÃ-Hon noürtm eH anantt fecnetaeuoluere Cali DeDommi liatuat corpore digna Ãdes:
Hamquanquam afcendentex SocfemelorfrereceÃif .â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: EtprpculaddextramauncfedetiUepatrif,
Hon uirtute tarnen fua deferitorphana membre Organa qmuiia.qua fua templa facit
Cu/m duo conueninnt uel tres in nomine ChriÃt Inter eos mediui numine ChriÃi^ adeà In^fpifi Ãabitans animis ad tempora mundi 'Vltima patrotttu proximm ufq; manet.
Sifociamurÿ maÃamq;coimufinunam
â nbsp;Ad proprium ue/utpmembraredadla caput
Quos magis atq; magis qitaà corporis unnu atlu^
A Confen- nbsp;nbsp;CopwZdt htcanusÃirittu unafide^^
fum Articu CongruitiÃd P« «erto fententia eundlit ^uru Fidei, ArticulisÃdetcengruitiÃaÃdes
Qt{4m nià quem plané uiolentusfafcinat erröt QuamntÃBlaf^hemiuneny) negatepoteà Hac uita hac animieÃ^eu nucletu atq^ medull^
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QuaÃne CÅna ruiù quid niÃrttus eritl
tieu quibtu obruitur fapientia tanta tenebris Primus hic er fum nus reli^ionis apex: Vnica turbatas qua cpnfolatio mentes ~ , ⢠nbsp;nbsp;fulcit er tn media uiucrç morte facit
⢠HeprecorÃanc noÃrodeleri in peUore lucent
⢠o patris aterni lux er imagoÃnas ⢠QuaniSatanasadeofupremaconftiushora; ⢠TurbidusÃincarntiscpnterst Medolif
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;istr-
faera tU£ ^uoties conuiuia menfi» Tamc^lutares bicquoq^guÃodapes.
Preçatio de vcra corporis Chrj -fti ÃWiiJI'jâct.
f 4f me CbrlÃe tum tibiÃiritm unitit uni, Partie fern carnis (an^tmiis atq; tui:
pttibi ceu capiti ceu uitt psliucs adè^ereni
In teiuftitia iuftificaute fruar, Injertus^tueuelut intima plantula inaÃi
Indetrabitm uita ulua alimentaÃde: Ttt miÃi uiuiÃco recreatum nomine peäm
Ertge,me flatufanHificante rege. nbsp;nbsp;â¢
P't manem in me maneamcp retonditiu in t(
Corporis u^embrumÃm maneamj; tui, Vt cognata tuis ex oÃibtu oÃa re foment
Sim noua De$ tua eätne renata caro, f/tortua peccatis er tarn niundie infita carni
Totd creaturafaiia r»ceatis opus, Ãrebetypusq; mea luc«is m iij^gine,d0na, Qnt Aogt;-@- in propria carneoperarif,alM. Siccrucis obfequio tua te Comitabor imago
Funeris er uitlt;f compos imago tuât. Hoc conforme tuo douce cum corpore corpus
Membra^i glorifiées aÃimulata tuis Gaudia cum régnant inter Calefitta tecum
Ciuis materncnoce bçatus agam-