Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

TfifbrtaiTis quibufdam mirû vidcri poflct,hanc Difputationem, De in Hæicticos animadvcr-fione,hoc tempore prç-cipuè edi, quod ea jam

dudum,ftatim etiam in initij s rcfulgS-tisfynceræReligionis,mota,difceprti-ta,amp;,vt hodie quidam fibi pcrfuadent, fatisfupcrquedifîufla decifaq; habea-tur : ij tarnen mirari definênt,fi hinc inde, ex omnibus mundipartibus difpi-ciant atque confidercnt,quibus tumul tibus,quibuslanienis,G^ib*is,inôdijs, fcditionibus, amp;nbsp;accrbimmis inteftinis

domefticisque bellis, in omnibus ferè nationibus,Regnis,ditionibus, amp;: qui-bufvis propemodum civitatibus op pidis,hæc Quæftio,De ferendis aut oc-cidendis Hæreticis, caulàm præbuerit, adhuc,prohidolor, nulio pundo fc-* ij

P R AE F A TI o rè temporis intcrmiflb,præbcat;lt;5c, nifî manfuetudine Chriftiaija jjvideatur, præbituraindïts cft.

Qupd cnim hodie Religionis nomi ne iùfcipitur bellû, aut inftituitur pro-pugnatio Si. defenfio ( fufcipiuntur verb ôcinftituu ntur hoc prætextuexpcdi tiones pleræq;) ubi non hoc caput con troverfiæ,de Hæreticis trucidandis aut tollerandis, vctietur in difceptationc? Clamant ex vna parte hi,Duas Religio nes in eodem regno, in eadem ditione vrbe férri non pofle Si. ideo alteram extcrminandam : Ex altera parte illi,amp; pofle amp;nbsp;necejîarib pacis caufa ferendas contendunj:,amp; ideo alteram defenden dam. Hi,A fide Catholica déficientes, Omni fupplicio excrutiatos necandos, cremand®s, )^-rendos ,profligandos, Si quafi execrabiles amp;nbsp;Catarmata extir pandos:llliècontra:patienterferédos, doccndos,admoncndos,amp;fana dodri na atque rationibus inftruedos Si con-vincendos. Hinc, cum res argumentis tranfigi nequi^,,profiiitur ad arma,vi geritur res,madët fan^uâne campi, infî

diæ comparantur , licanjs præmia pro-ponuntur, n^giftro carnifici homines docendi fu.bijciuntur;iW)n unus aut alter belli dux paucis cum cohortibus turmatim,fed tote nationes fignis col-latisdehuiusareis poflefTione hoftili-ter cófligunt,miferrima ftragem Chri-ftianorum edunt:omnia loca infinito-rumhominum fanguine funeftantur, in patriae vifcera fævitur: hi oppugna-tor um,ilh propugnator ii nomine opi-niones fuas armati tuentur:quçlibetfa étio Religionis zelo duci vult,óc altera care ifinpictatis,perduellionis óc læfæ Maieftatis rea in^ufat, quælibet fe hoc titulo in martyrum loco* reponit;hi ar-mis illos aut extirpate, ast cöditiones illis ex libidine imponere pro viribus contcndunt: illi confcicnt^runViber-tatem armis adfcrere,œimmunitatcs extorquere acriterenituntur : pugna-tur totis annis,neque dum dcpugna-tum eft.

An-nó hæcitahodie vfuvenire qui-* libet nö ignarusrerumaffitmabit r anno uniushuius quæftionis occafione,

• nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* hj

De Hçreticis de vitandis,vel de vita toi Icndis, (fie. n. quidam Et)gno-hæretici Devitandi veÂo quondaabutcbâtur) incertamëutrinq^ Chriftianos defeen dereafleverabit? fane nullus fanæ men tis hoc poterit negare, hanc ipfam He-lenam elfe, de qua univerfie nunc gen-tes hoftilcminmodum côcurrunt :hu iuscaufafolum tot exules amp;nbsp;extorres oberrare, copias parari,rumores belli-cos fpargi, ci virâtes expilari, agros re-gionesquedevaftari.

i^^t jamtaceam, tubas illas turbarû, latrociniorum, fedirionü, amp;nbsp;faces bel-lorum,famofosillosTnquifitores fu-mofos amp;nbsp;V ulcaneos Hçreticæ pravita-tis,à quibus malo cxemplo omnis hæc Mahometica ratio homines ad fidem cogei'idi, diaiai^vit : amp;nbsp;de quibus fatis jam confiât, illorumigneum furorcm hoeproprijferre,ut cœlum tcrræmb feçat.

Cùniigiturquæfiio hæc Sc dhputa-•tio tanti fit,ut propter eam,amp; pro eno-darione eius,vita amittatur, (ne dicam pcrdatur)fanguis,tanquamaqua,ut lo

quitur Pfalmiftes,indies profundatur, amp;nbsp;ipfa anim^periclitetur: quis tam ve-cors erit,qui nÖ judiceMnthorem hu-juslibrijintantimomenti materia in-daganda, amp;c. ad facræ fcripturc nor mam examinanda, optime fttidiü fuum col-locafle: hoe præfertim tempore, cum ea maxime igne ferroque difcutiatur; fatius compendiofius rationibus dif cutienda.

Ipfum etiam Typographum, no indigne operafuam collocafle, in eapu-blicanda, cum ea multum in comn»u-nereferat, Sc non paucorum hominu, fed multorum {fopulorumjtotarum-que nationum interfit. ’

Et hodie co magis,quKinunc etiam hæc violentaratio,amp;,Lit ita dicam,vio-lentus Chriftianifhius^imp abojiiina-tio dcfolationis, inipfam veram Ecclc fiam,quc hadtenus perfecutionib’ con Ranter perferSdis crevit, amp;nbsp;fe à Caini-ca ilia amp;nbsp;innocentium fanguine cruen tata vendicavit, videtur veile irrepere. Sc pofieflionem in loco fanfto quæ-

Quod maluni,ur Deus Opt:Max: cIc meuter,kis jam fatis fuperq; turbulen-tis temporibusfavertat, efl fummope-repetendum, accurateque circumfpi-ciendum, quod ipfe remediu Iiuic in-ƒ ommodo oftédat : Inprimis verb hac inreprovidendum, ne ullius pij Pro-pbetæ aut Doótoris admonitionë fper namus, licet à quibufdam amp;,vt Apoftol’loquitut, fpiritu turnen tibus, negligatur atque rcijciatur : imb magis confiderandum -, qubd Chtiftus fc»pturarumfuatum penu nulliclau-dat,qui etiam quondam paftoribus im pertijtfpiritumPropfleticum.Proban difpiritus fuut : ócD.Paulus fpiritum non^hiberi vult, fed optât ut prophe-tent omnes:Et Mofes rogatus, ut pro-hibeatHclcLid Mcdad à Prophetia: Quis, inqtiit, tribuat, ut omnis popu-lus propheter ? amp;det eis Dominus fpiritum fuum?Nonneipfamet Sapientia dixit,Parvulis multa effe r cvclata, qua; abfconditafintfapientibus?infumma, Spiritus Dominiiuper humilesrequi-cfcit.

' Quare rogatos amp;nbsp;adhorfatos omî nes pios amp;;jquos Leâ;ores volo, ut cc5 monitionem Divi Pauli ad Romanos attcndentes, non cvancfcant in cogb tationibus fuis,amp; obtcncbrent cor,di-centes fe eflefapientes. Lcgant,inqu5, hæcplacidaamp;plena charitatis Chrifti-anæ fcripta, divino Zelo cxarata, amp;nbsp;eó maxime édita, ne craffus hic error, in perniciem vitæ,animarûatq; confcicn tiarü vergenSjEcclefiä fanaminquinet vel corrumpat.Legant autem manfuc tè amp;c fyncerèjita, ut admoniti Deo^,lo-riain tribuât. Curent præcidi tandem, quantninipGstft, caufam modo graf fantiû,amp;(nili emendafio fiat) multoiû deinceps femper magisTmagifq; ingra-vefeentium malorumatq^ tumultuü, nempe populärem hanç opiijioncm, quæanimis magiftrat.us plebis indies inftillatur, quofvis à fide pauiifper aberrantes elle necandos.

Nam certè,bellahæc lt;Srirwlt;»'4«,quç ho die undique furorem fuum excrunt, non alio loco habenda funt, quàmju-ftifiimæ pqcnæ,noft*ræ inteftinæ tr ude-

PRAEÏATIO litatis, amp;nbsp;fævitiæ in propria membra: quç nihilominus interim ^Chriftianis quibuftla,qnife/ortes fide exiftimant, amp;nbsp;propterea debiles apud fc ferre reen fant,impie divininominis Zelo tegi- 4 tur : cum tarnen aperte hac via déclarent , fe plus homines odifle, quàm vitia.

Redeat in memoriam,cujus Ipiritus filios VOS Salvatordixerit.Ponite ante oculos primitivamEcclefiam, Propo-nitejiS illosEpifcopos,quiinConci-Iio ftierunt Niceno, centum quinqua-ginta illos Epifeopos in Concilio Con ftantinopolitano, ducêntos in Ephefi-no,630 inCharcedonico:quorumnul lusunquam alijs armis putavit depu-gnandum contra Arrianos , Maccdo-nianos^ Neftotianos, amp;nbsp;alios hæreti-cos,conviöEos Sc condemnatos de hæ-refl amp;nbsp;blafphemiainTrinitatem,quàm ipfo gladio verbi Dei.Item Anguftinu, qui contra Crefconium Grammaticû, maximèpropter hæreticos vult in Ec-défia difputatoriam artem rctincri : I-temChryfoftomiîm,quiOrigenis le-, clatores

AD LECTOREM. ûatorcs in Ecclefia fna tulit.Rccordcn tur,violcn|jani hanc confcientiaruni folùnihypocritas parci'c: amp;nbsp;confcien-tias ipfàs vulnerari : quia omnc, qnod non fit cx fidc,pcccatnm eft.

Vistneinviamrednccrc,placidé a-gaSjhoceftjChriftiané: Charitas Chri-itianapaticns eft, bcnigna eft, charitas non invidct,non inflatur, non eft fitfti-lt;lio{a,nonirritatur,omniafuffert,omnia fuftinet. Vis me cx Into,in qnod lap fus fum,eximere : quid ergo calcib’ pe -tis,utplane peream? Errojhuman« m eft:ergo humaniter ferendus:fortis es, vide ut ita ftes,ne cadas:cx parte cogno fciraus, amp;nbsp;ex parte proplietamus. Doce errorem,lucrifacies animam : fed in corpus fæviens, corpus perdes : atani-niam in Dei poteftat^ collocg^am fines, amp;nbsp;tu confeientiæ folicitudincvc-xaberis,redditurus aliquado rationem Dco.Vi fi agasjfufpicionemmihicom moves, te non elle boni illius paftoris alumnum,qui aberrantem oviculä pla cidè quæfivit, humeris impofuit, amp;nbsp;ad cæteras adgvegavit ; imó fulpicionçm

P R AE F A T I o moves,ut te pro hærctico habea ; quia reólè quidam Dodorum (ÿripfit: Occi dentes hæretice«,eo ipfo,(e re-vera hæ reticos efle, arguere.

Quid Canones obijcis? qui ad ftabi-liendam Pontificiam tyrannidem funt inventi ôc confuti ; quid Conftitutio-nes Imperatorumi’quæ non fibi con-ftanr,amp;fœpius pro ingcnio hominum funt variatæ.Ex f.fcriptura præccptum aut exemplum prome: non faciès : niß maiorem umbræ, quàm corporis rati* on«m ducas. Ex Patribus? amp;nbsp;id-ipfum etiam ex fanioribus vix: quia quoque à minus antiquis Dodc?ribus,rationem hanccum hereticis agendi,improbari, facile oftcndi poteft. V nicum folum S. Bernhardû audiamus, cui magna cum hæretiçis Albig^fibus rcs fuit; ille ergo in Catica canticorü ferm,64.fic fcribit.

QupUenohiiÇM Prophetd) uulpespdruulM,qu(e dcmoUuntur u'medf.') Si iuxtddüegoridm Ecclcßdt uineds,uulpes htercticos inteüigdmuf,ßmplcx eil fenfiii, ut haretici cdpidntur potiiM qudtn effiigctur: cdpidntiir,dico,non drniis,fcd drgumentK: reconci^ lientur Cdtholicè,rettOKnturdd uerdin fidé: Hæc eil e/iim uolütds eiiis,qui uult ontnes homines[dluosfie-

»•Act dd dgnitionem ueritdtis uenire. Hoe de)ü(J; utile fe perhibet,lt;]ui non ßmpUciter,Cdpite Hulpes,fed cdpite,mciuit,n9bis:ßbi ergo çr ßgt;onj£ fuie. itdq^ di flgt;utdns cum h£retico, eô emUtur, ut eum couertdt: cogitdns iüud S.idcobi, guiconucrttficeritpeccdto. rem db errore,fdludbit unmidm eiiu d morte,çir ope tit inultitudmempeccutorumtCiuod fi conuiüiK re-uerti noluerit poü primdm çy fecunddm ddmonitio-nem,erit fecundum Apoflolum deuitandiis.Nec fiine nihil fe egijje putetfqui hxreticum conuicit,dut fulté ptdUd e/fiedogmdtd demonftrduiticepit enimmbilo-minin uulpem,etfi non dd fdlutem iHi, dttdmen ffion-fo cr jfionfte. lidm fi htereticut non furrexit de fice^ Bcckfid tdtnen confirmdtur in fide,er c.

Poflentamp;alij Doótoresproconfir-matione huius.fententiæ adduci, fed cü id ab authore hujus libri in fequen-tibus abundè prçftetur,malo hïc fubfi-ftere quàm diutius æquuni Leûoreni ab eorumlcftione detinere.

Hoc folnm adhucCypografhi no- , mine indicate ej us rogatnvolo,^ cùni • hic liber poft auóloris morte in manus ejus deveniflet,multùm diuq; dubitaf-fcjuum typis eum fuis in publicum ede re deberet. Duo ante præcipuè eum ab eo vulgadodeterrebant.Vnum, quod operijUti res ipfa tcftabatur,nunquam,

extrema manus impofita fuiflèt : altc-rum,cp fe in odium amp;ofFenfionem eo-rum omnium plane incurTuru fentie-bat,adverfus quos author,pro fuæ opi ni o nis defenfione, amp;ipfius veritatis il-luftratione calamum ftringere coaót’ fuit:quorumpotentiaamp;:auä:oritatefa eile fieri poflè videbat, ut libri diftra-^bo nó mediocriter impcdiretur:Qua re ncq; iph’ audtoris famæ, ncq; rei fuas famiiiari fatis ea ratio ne confultü fore videbatur. Vicit nihilominustandem api^ eum communis Ecclefiç utilitas, quamnö exiguamfuturam,pij doftiq; quam-plurimi viri ipfreonfirmarunt. Datigiturtibi,óptimèLc£lor,pij,utap parct,amp;dodihominis,imperfeólas q-dem adhuc, fed tarnen minime pœni-tendas de re maximi momenti amp;nbsp;ho-die inter Theollt;5gos maximè contro-vcrfa,copiofas lucubrationcs : quas fi eo animo amp;nbsp;fufcepcris amp;nbsp;perlegeris, quo amp;ab co dantur, amp;ab audore fcri-ptas credendum eft, nó dubito quin amp;nbsp;authoris cöfilium,amp; Typographi opc-ram hs probaturuSdndeqj non medio-

crcm fruftum reportatur’. ld te unnm obnixè rogat,ut graviora errata,quæ I nbsp;nbsp;nbsp;inter excudenduni irrepferunt, non fo

inconcinnæq; ac vehemcter ubiq; per-turbatae fcriptioni tribuere,ipfiq; benigne condonarevelis. Vale.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riHto.

f 'A j d x4 ucritdlisjiera patrocmium. ueritatif pd ! irocinium. fDl.tb3 utrinq,-.utrumq;. ^aiEfdids guoi^,Efaidsauté. fbf malitiofê-malitiofefrciunt.

diihiereticu,h^ereßm. lodi^Pdului.Pduli, sx j ^ua.quu. bpofui.potui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS fenfi.fcifns- i;b

' zyuolutdriè.uoluntdriè. lóbiopotiufqi.potiuf qudm. iimdtris.mduis. i6di.uitionm.uitiofum, 27ditfuperet.cuperet. b;dipuuntur-diluuntur, jo ) anmorutii monitif. i^ducit.dicït. ^idi^-dcßb ] fcente.defcifcent nè. 34. d t8 pios.piorum. 40^17 14 pdrdbolam.pdrdbüllt;£. 30 b a Angelos. Angeloru. [■ bipdrferiLpdrs erit. zifceleßium.fceleßorum. sf

A li pducK.pAcK. A i^ nihilo pliu.nihil dmpttut, aS d I oßcnjh.oflintis. 6i b 19 quid. quin. 6z a if abolire.abolcre. b 11 molUcictur.tyAliuntur. nbsp;nbsp;nbsp;a 21

dd nos.dt nos. 741gt; 8jj^ecioßus ei' pldußbiliui.ßgt;e cioßs er pldußbilibus, 76dl egrius.egerii. Sodif Erddi-Erudi. 27pim.priua. Szdz operdtionem.ope rationum. S}dS fordiddteia.fordidatd. 84.b iSßchA bent quidam codices moriendo nbsp;bac uerbd expun^^

genddluntfex 'mmdrgmeßribendum. moriendoßc babent quidam codices, z^ puniti.puniri, S^bi7ß qUie.ßqud. 20 !4c/ez-«e/c/idj«. 90 bz7 querdt, quedt. ^jd^Ad.At. ^4.bi8ulin.in. io7dzproxi ttiumuenitexpungendum. tzjbto Quod. quodß. iz6 d ^criciter.circitcr. 1Z7 d 10 Blaßihenüie.lSld-i fjihemie. 1Z7 d 16 mtum. uitium. 127 fgt; »9 Infontes. Injontes, tsaASlegibus.legitÿUi. t^tdzt oni.oue, iöidSßlß.jdüi. i64.di6Peruerß.Peruerßd. 167 bz7er.ex. i7zbénos.uos. 17adiSei'.è. 176dzx nommts.nomme, 1^7 d7 morfalem.mordlem. 2084 tj eleäionem. ciediionem. 224 A j AUthoritdte. aue thorildlcjtt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

VLLAM prorfus habet ■^erus illc,antiquus, per-petuusq; hominis hoftis Satanas,breviorem, ccr* tiorcm, tutioremq; eins lædendi viam,quàm,fi fe ipfum in lucis angclum vertens, rem Deo gratamgt; hominiqjfalutarem efle,earn fuis arti* bus perfuadeat, quæDeo quidem exe-crabili fit odio, homini autcm fempi* ternum pariatinteritum. Quaenini perfona fraudum fuarû faciem velarc poteft , quæ ad eas contegendas ÄC aptior,quâ, fi nomine Ghriftianoipfas obnubatrEx hocfftntemanarunt multipliées illx eædemq; fævifsimæ ho-dierni Antichrifti infeftatiônes incosgt; qui divininuminisafflati fpiritu , e:« mentis oculis excufla calißine, diyinsô lucis duétu f Evangelij veritatemam-plexifuerant ; dum homines Satanse technis decepti, non folùm vetos Chr» ftianos veros elfe hæreticos pcrfuafunt habuêre , verum etiam adverfus eos igneferroq; lævire ,adEcclcfiæ Chrifti ftrufturam pertinere 'fuut arbitrati.

Hihc'ortumhabuit plurima illa Chri-ftianifanguiniseflußo nontantü maduit olim amp;nbsp;Britannica fiiperior Germana tellus,fed recens rnadent, tü inferior Germana turn Gallica : dum Reges aliquot, vetcratoris illius luafu in rem elfe Chrifti Ecclefiæ crcdidclt; runt,populosad Deicultumvi, amp;ar-mis pertrahere , hommum confcien-tias ad fidem terroribus adigere,falfeq; (ut purant)dodrinæ feftatores capital! fupplicioafficere. Hinc tandemacci-lt;üt,utilliip(i,quiprincipió adverfarios fuos hoe potifsimum nomine objur-garunt,quod ferro igneq; difputarent, eaq; ratione’eas controverfias deciderc vellent,de’quibus unico Dei verbo fas eft decerni:quiq5, quùmperfecutionë patlt;^rentur,perfecutioncmexecraban-tur;ab codent mendacij patre decepti, laudent modó, feftentur,atq5 ad Chrifti doctrinam aflerendam neceftarium id elle aflcrant:quod malùm iampride, eidemque dodrinæ nocentifsimum elle cenfuerant. Enimvero hoc argumentum non’adeó multis ab hinc an-nis

PROOEMIVM, nis varij Ecclcüæ Doftorcs varie traéla runt : alijs ll^iguinis effufionem afle-rentibus, alijscontrà eandemimpro-bantibus,utq; impiam,amp; in Dei nomé, ciufq; dodrinam contumeliolam,gre-gifq; Chrifti tranqnillitati moleftiiri-mam refellentibus: Alijs tandem pro fnggeftu etiani publicèprædicantibus, rem elle adiaphoram. Sed bone Deus, potcrit neindifFerens haberi humani ïansninis ciFidio ? Nonne in Dei man-datis difertè habetur , Hominem nc occidito? At alibi fcriprum eft,Adulüe-rumeflenecandum. Quid ni? Operæ præciumeftigituTquisnecandus quis verbfervandusfit , exverboDeinen dubiè dignofccre. Non eft ergo adia-phorum , hæreticum occidere. Sede-nim ijdem ipfi ex re indifferent^ lege promulgata neceffariam fanciverunt. Alij verb dixerunt, rem tanti non effe, ut in ea decernenda tantum turbarû inter nos excitarideberet , totq^diffi-dia , amp;nbsp;fcandala in agro Domini femi-nari ; Præftareenimin Antichriffura unanimesinvehi, pijsq; editis feriptis A ij

dus impofturas detegere. Verum ex poftremisiftisfeire cupicj , fiTieferes habet,ut aflerunt, quùmfupremiæta-tisnoftrçTheolo^i locû huncegregiè pertradarint -, eorumq5 fcriptis, pro afferenda illorum fententia,nihil pror» fus adijci polTit, quid opus erat, alios, quafi noduas Athenas importantes,amp; lliadem poft Homerum canentes, oleijamp;impenfæiaduramfaccre no-visq^apologijs, fopitumignem, qui quidem ipforum iudicio penitus ex-tingui deberet , iterum accendere? Quodautemaiuntde Antichrifto op-pugnando , eins tcclfhæ , ôcimpofturç fexagintaiam’prope abhincannis, plu-rimis illuftrïum dodorum eruditifli-mis fcriptis adeó detedæ, mirifq; mo-disdqlufæfuêr^,ut talpa magis cæcuti-re videatur, quicunq; fole clariores omnes eins fraudes non cernât : Qui-eunqj autem iis addere velit , adum agere videatur. In detegendis igitur novis Satanæ ftratagematis nobis potins elaborandum , infudandumq; vide tur. At vew,ut ait Acontius,adeius

artes Cognofcendas commodiffimus erita'ditusUîÿonfîliorum fuorum fco-pumpenitius infpexcrimus. Atqucis qiiidcinpromptueft. Homicida enim diftus eft impoftor iftc iam inde ab initio .Nihil avidins inhiat,quàm hominû interitö. Qjaicquid ad eins pcrniciem facit,id vehementer cnrat; in id omnibus nervis inenmbit . Vern, quid opus eftilli, eos in Antichrifti Regnum in-tendere? lam ilhid ocenpavit : potitns eft rernm: tntb illic omnia poflidet : ad libitum graflaturjiberumqi obfeqifin illiundelibetpræftatnr. Reliqunm eft igitur,ut Chrifti Regnum invadat. Nö enim Zizania fna in dnmoßs , fentL» bnsq; obfitis agris ferere confnevit:fed in bené cnltis novalibus, ubi folertifli-musille Paterfamilias ljonum fe»’it fernen,adnlterinum fuum fuperfemina-re callidns didicit hoftis. His ergoarti-bus inftrnólus,inagro Domini: hoceft in Eccleftjs^qnas ob reiedam Antichri ftidodrinäreformatas vocamus, non adeomultis abhinc annis hoc fernen iacereaggrçlTus eft , quoperfpeciem

PROOEMIVM. pietatisiCXtirpandarumqjhærcfnmjnii feruni Chrifti gregcm p«(fimis modis afHigat.Q^odquidcmfcmcn nil aliud cft,quàmimpia ilia opinio , homines rcligionis caufla pcrfcquendi,eofdcm-que nonrefipifccntes maótandi. Qua equidem opinioncm, quum ego fem-per,non falfam tantum, verum ctiam hærcticam duxerim,fcripferam abhinc triennium libellum ; in quofacrisu-triufq; foederis diftis veterum Patrti, ac recentiorum Doftorum teftimo-ni^ fretust, adverlariorumargumenta refellens, fontentiamhacderemeam dilucidèdeclaj-averam, typifqj mandate ftatueranv Sed gravioribus ctiris ac ditficultatibtfs,quçab exilio meo acrius indies mihi impinguntur , molcftiflr-mè impeditus « rem non tantiim diftu-lerain , fed propeoblivionimandavc-ram : quum ecce nova eiufdem argu-menti fcripta, in mci quafi ofeitantis manus devenêre. Tumdemumnon amplius mihicunftandum, aut conni-vendumratus, pt, quantum in me eft, ne malum hoc latius ferpat,impediam, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eafdem

PRO OE MI VM. eafdé mcas ilks lucubrationcsanclas, adnovaargumcntarcfponfis in lucem edere conftitui.Nam cnr nobis minus liccat, poft rëtamamplèàdoftiffimis viris pertradatam, crocodilos ad Ni-lum importarc,quàm ijs iplis, qui fuis fcriptis nos quali dormicntcs cxcita-runt,aquani Mari addere licucrit? lam VCÎb,quum (anlt;fto(utputo) fpiritu du-ftore,admihi propofitam mctam ala-crianimo pervcnerim,pios quofcunq; Fratres , præfcrtim verb fideles verbi Dei Miniftros,rogatos volo,ut,fivc m'O prio j udicio permoti, five etiam alioru. rationibus impuKi,à me diverfum ante hacfenferint, nuncautCm meis argu-mentationibus -, imbve/bpijsveteris noviq; fœderis teftimonijs, antiquorö Patrum,totq; rccentiorum Doiftorum apertiftimis fententijs j^èrfuafi, Terita-tcmperfpcxerint,piamhanc opinionS animo ampledti, cruentamq; illani pe-nitus evo mere,ac ex écran velint : mi-nimcq;idmctuant, quod àmendacij pâtre,per ambitionis fpiritum,ipforum mentibus impingi,ac forfan pcrfuadcf i

pofTetîTurpe fcilicet elfe, maxhnoq; fibidcdecori futurum, fidepriore fen-tcntiadeccdcntes, advemrijs manus dederint, ac fefe viftos fateantur, Non eft turpe (mihi crcdant)vcritatc cogni’ taerroremfateri : caquereceptamen-daciumexigere.Dcdecori potius crit, perfpeftani veritatemrcijccrc,menda cium autem præfraôlèrctinere.Mcmi«« nerintigitur homini natura proprium cfle decipi,amp; errare : Imó verb (ut Phi-lofophusinquit) in rebus facillimis, ip^q; luce clarioribus fæpiflimc de-ceptum hallucinari. Qubdfiijdem ipfi profani Philofophi Imnc natura; infir-mitatéinhominecognoverunt neq; femet ipfos huiusmodi communi naturælcge fubtraxerunt: curij , qui cœlefti luminc divinirus funt perfuli, fefe homines (Äfe, adcoq^ amp;humanis conditionibusobnoxios,nonagnove-rint? Atqjutinam , iterum autem uti^^. nam, Chriftiani omnesaChriftiinte-» rea imitatione ne latum quidem urn guem aberrantes, lapientë illum,opti uicqimoratumSocratem ßbi imitaia-, dum

dum proponerent:qui quidem fola rc-rum omnium infcitiæ ingenua confef-fione ûpicntiflîmi nomen adeptus eft. O quàmbenè , quàmpræclarè cum rebus humanisageretur,fifuperbia ,ina-niqjfaftudepolitOjChriftianihomines üpientem quoque ipfum Py thagorani imitarentur : qui omnium primus fa-pientis nomen,ut fupevbum, arrogan-tiæplenum,minimeq; mortalihomu-lo -, fed fummo tantiim Deo propric conveniens,rccufavit. At contràobij-cietaliquis , Putafnetuhomo,isgtrc, qui àcommuni hac Humana conditio-ne folutus,eiuftp, penitus expers,errarc nöpofl'is,huiusq;articilli,dc quo con-trovcrütur,vcritatcmaflecutus , tuis iftis difputationibus ab omni repre-henfione abefle arbitrerisrRefpondeo, me,quod attinet,ad h^ic communem hominum natura ad errandum procli-vitatcm,mcmct ipfum plufquam ho-minc agnofcerc:utq; homo, quanqua tefte mihicófciêtiamea, veritatis patrociniüfufcepifle cófido, humillU uuca, quæChriftianû hominc decct,

PROOEMÏVM. manfuetudinc, cuiuslibet vcrepijfra-tris/udicio meas has lucu^rationes li-bens fubijcio,qui non odio,nequc con tentionis ardorc pcrcitus, fcddivini honoris ftudio incenfus,non invcftio-nibns,contumclijs,convitijs,iniuriçq; plcnisappcllationibus(utaflblct)vcrû C hri ftiano ho m i nc digni s argum enti s, erroruni nrcorum me placideadmo-nercvolucrit. Interim conftanteraf-firmo , Deumque ipfum mentis mca: teftê appello,me non odio,aut invidia, noièrixandicupidine,nonambitionc, inahisque mundanæ gloriæ libidine: nonalienafuahone,fpe præmij propo-fita,ncque demum ftudio hæreticos à morte aflcreadi, ut libéré, ac tuto fal-ïx doftrinæ pefte mundum contaminate valeant, provinciam hanc fcriben di, ac quibufdam refiftcndi fufcepifle: vcrumanimioffenlioneilla, quafum mirificè afFedus,quum Antichrifti mentis effugicns, Italia profeólus, intra Rhæticas Alpes quieviflem, audiflènv que Evangelicas noftrasEccle^îas,con-tl•aatque autea opinabar, non foluni

corporca pœna hærcticos mulótandos ccnfuiße, (»dapudaliquasetiam con-fiicrudincm introdnftam efle, cofdcna ultimo fiipplicioafficiendi. Hacreuna primiam pcrmotus, Deiqucgloriæ ftu-dio deinde impulfus,ad cum,quem mi hi propofnerä finem fum perdudus,amp; maximo quidem defidcrio,fpe autem non minore,labores hosmeos adDci gloriam,Chriftianæquc Ecclefiæ utilitärem nonnihil momenti allaturos. Cætcrum,quiarcprchcnlio Si contra-diftio eiusnaturæfunt , utineoMtm fennbus,qui reprehenduntur, quibus-que contradicifur, aliquem indigna-tionis fpiritum excitare fint folitæ,qu agt; re fieri poteft,ut in refelRendis adverla-riorum argumentis acrationibusim-probandis ,eorum ani^aios aliq^^aratio neofFendamus: fciantobfccro, nihil nie ideodixifle,ut in quenquam male-diä:a ac probraconijeere voluerinufed eo tantum, ut eorum rationum amp;nbsp;ar-gumentationû imbccilliratcm often-derem , noftrarum autem veritatem confirmarenx Quocircafi fœpius etia ad-

PROOEMIVM. adverfariorum nomine fc appcllari vi-derint, coshumilimcnti^afFeftuoro, atqne obteftor, ne ad verüriorurn ap-pellatione, eos mihi holles declararc volnifle interpretentur. Siquidem ego,non eos tantum,qui mecumfen-tiunt,fed cunftosetiam qaiilefumeflc Chrillü ex animo confitentur , non modoamicos, verumetiächarilhmos mihi fratres agnofco. Hoe veró ad ver-fariorum nomen eó mihi ufurpandum fumli, quod unico verboà me diverfa fenèientes lignificare cupiens, nullum aliud mihi fuccurrebat vocabulu, quo id fignificätius exprimÇre poflem. Le^ gantigituripfiæquoanimo , hæcmea fcripta, eademque animi manfuetudi-neadearefpondeant qua dubio pro-culàm^confcrigtafuêre , amp;quaeorû e tiam refponfa exciper c in anim u m in-duximeum. Verum enimvero omnes adhæcnoftrarefponfuros monitos ve-lim, ne quorumdam morem fequan-tur,qui locis caufægravioribus,firmio-rifque roboris argumentis, ac fi nihil in fepouderishaberent, quafi connivcu’

tes praeteritis , aut fumniodigitocoftv taól:is,inlevi^raincuiiibunt:longifquc ambagibus advcrfàrij infinniores rationes confutando,ac ficaiifæftatusibi verfarctur,ita tempus terunt,ut fimpli-ces leôloresjgraviorum obliti,aut nihil ea momenti habere perfuafi,veritatc reicéla, falfitatemampleftantur. Ar-boris igitur firmiores radices tenuiori* busreliftisaggrediantur : nequetam noftris,quàmPatrumargumentis,pij(^ ' que interim rationibus,turn etiamLu-theri,Mufculi ,Brcntij ,cætcrorumiiuc recentiorum rationibus refpondeant. Interim verb Dtum optimum maximum venerabundusorb , utfiquam defendendam caufam fûmfi, in rem eft dignitatis fuæ, eleftorumque fuoru beneficium relpicit, ingenij meihebc-tudinem acuat, mean?q;ignorantiam fuæfapientiæliquore afpergat. Ego enim Chriftiano zelo tantummodo imbutus , doftrina verb leviter tin-étus, mundanæque eloquentiæ peni-tus expers, miferi illius Priami filiolo fum pene fimilis,de quo Poëta.Infelix

Pfalm. 8. Î. Attamcnquum Sanótus ^iritus Pro-phctæoïc pronunciarit, per osinfim-tium amp;nbsp;laftentium potentiam fuani palafaftüiri, ad coercendos infeftos hoftcs:quumq; mihi in mentêveniat, . fiiium fuü illigratias cgifle , quód ar-

Matuï;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fàpicntes pcritosq;celaverit,

infantibusautcinpatefcccrit; minime vereor adverfariorum fophifmatum fucatam fallaciam cam fore, qnæ veri-tati tenebras offundere polFitjaervof-qqf infringere verbi Dei flmplicis Chriftiani hnmili calamo in medium allatircuiquidem nullus alius cftïco-pus,quàmne humanus fanguis j n Dei nominis coiVumeliam, Ecclcfiæque fuæ offendiculum , ampliuscffunda-tur. Non enim me Iarct,quale(it vc-ritatisrobur , ifpuro cordc, fii maque

Ruf.Ecckf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pacifico fpiritu dcvlirerur.

hift/lib. Cuiusrei illuftre fpecimen habemus prkap..j, inRufini fcriptis , ubi fenex quidam vir fimplex, amp;nbsp;param cruditus, Philo-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fophum vcrfutilfimum difputato-

propofita,ftupidiuTi rcddidiflc , amp;nbsp;ad fidem pcrtraxiH'c Icgirur, quum antea nullis potuerit argumeutis fuperari. Ita ut, quum ad Baptifmumavido-refene comitatus duccretur, adfuos convcrfus,Auditc,dixcrit,cruditivin, donee verbis mecumgeftareseft,verba verbis oppofui, amp;quædicebaritur dicendi arte fubverti. Vbi verb pro verbis virtus procellit ex ore dicen-tis,nonpotuerunt refifterc verba vir- jv\uf(-f, tuti,nechomo adverfari potuit Deo: quævcrba pcrpendensbonusillc^u-fculus, quæ erat, inquit, ilia virtus ex ore fenis progsefl'a, nili nuda, ac fim-pliciter prolata ChrifKanæ fidei veritas : inhacPhilofophujvirtutcmDei fentit: necimmcrito. utenim ex Deo eft,ita amp;divina virtute munitur.Veri-tatis ergo tuæ, onanierens mftilîime

Deus , viribus innixus,humanis Ipretis fophifnaatis iiafti-tutuna opus ag-gredior, * *

M NIS Chriflidflio, itidemq; uer^ bu1fiomne,ncflrdeüdoilrin(t , a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i»(iudm,non modo uer^

bum,guoddbeo prolatum fiicrit, ue^ quojcunque tdcilo jjiiritui fini dfflatuamdnuenßum fuorum calamis mandatu, dtq; fcribendum delcgdtum e^. Trdâdluruf igitur, dn frsthoneftum, Chrißiq; doiir'mie confentaneum ßt,hominesreligionis cduid mfeâdri ,ftrro,igmq; in eos ficuirecidquod his temporibiKfrditari, at^ in u(um apud Chrißianos trahi cernimus) illud in-primis conßderdndum erit, lt;]uidndm ipfe Chrißus ßfo ipßus ore ca de re pronuntiarit: mox,quid edlt;^ de re fcripttvm reliquermt fuis in epiflolis eius legdti fidi^} interprètes, ytantem legentium dnimi infiUuti noßri rationem ßcilius dffequdntur, er omnis toüd' tur,interlegendtim,qua; poffet occiirrere dißtcultaf» menteinq; diflrdhere,cr dreâo trimitcdd propoß-tam rnetam nos ducente duertere, qutedam idciemut ßndamentd, quibusmenioriieti^nddtis,Chÿfiianuil l~e{lor,ieqHo pdcatoq; dnimo,eô ßcilius deduci po* lerit,quà perueniendum duximus.

rit,rcgnum fuum mundanu non eße, indeßdtuendli dicimus, hotninibus duplex eße regnwmt Spirituale unum à Chriflo uero rege,quem, regum terrte prin-tipem in Apocal: loan: nuncupaiordinatum : car' ndlcdlterum,ermundanum,quodhMnani( legibus, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B

pricßdijs coti/ht, ab ipfo tarnen Deo in hominum manu rcpolitiim,atq; finnatum.

Ad b£cgt;procurationem utnm*; regnant propria habere. Nai» Cbrifli quod e^l, coeleßi diuini fpiritui admimftratione, ac poUtia ab ipfo inßituta regitur. Alteram ucro humanam habet regnandiraiionent ac politiam.

pocdol: i6, obferuandum e^ygeminamfiliorum Adneportionem, ß, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(luarum altera ad regnam Dei attbiet(itb Chriftoyab

tera ad lAundi Regnam fub Xiagißratu Cut fuperio' ribui demonßratam eß^ geminam habere legem O' ’’patere, CuilibetenimregnoßiOf leges ac iuraeffe neceffe e^icjuum abßq^ legibus nullum nee^regnum, neq; admimßratio perßflerifpoßit ; id quod fatis fu' perq; quotidiana experientia monßratur. Mundano regimini, aut adminißratiotti legesßunt,qu£ non fe latius extendunty'quam fuper corpus y ßcultateSyCr quiequid in terris externum eÜ : animam enim nec uult Dÿis,nccpoteÿfirre, ut qutsquaiUyfe demtOyre-jgt; g“*!- C^uocircay ubi mundanus t.Aagißratus legem ,, animisßrre attentat,Deo im juum manus immittit rC' gnumtcr jeducens tantumyCf perdens animos.

Bren:De 'ßrentiusquoque,deregitoChriJtiuerbaßciens, reygt;tY,i(2ii'^‘*‘lt;^ffoßr(edißin{iio)üaßipulatur, quam ait : Ad • niin:amp;: fub^ regni iuflitiani amplexandam nullus neq- priU' ditterga cipum,neqÿ Ctefarusn y nequetotaprxtereacreatU' Magift:

^uenlt;jU4 'muirtim cogerepotfft.ldnamciue muneris jolo ÊuMgelio Chrifli cBdelcgAtumiZj-repoß^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

lum.-in cjuo latitat uis,cr potentia, cjua, etiatn dcplo- » ratte impietatis hommes, huic iußitie non rar à red' » dunturaffines : adeoq; exfilijsirtcfilijDei, Ettn^y firius fubdit.

Adalteram iierö iHam iuflitiam, guce ciuili hono' flatcconffitt,accorammunioduntaxat jua meretur fuffràgM,lt;e^uum,ac opere precium fferit tJiagiffra- ” tibus,utccffatoreSjUelinuitos,legibus. fl7ttutis,atq} ordmibus pellieiant:adeoq;,ffeubi leges nihil cxtor' (jueant poenis , tormentis id genus hoimnum tergü uerfatoresfalubrialiorumexcmplocogant.

Hmc reóie fanè Cbriffus reffondit, reddcmihm effe Ctefari quod Cefaris eü,(juod Dei,Deo.Et ApO' Jklus Paulus, Rcdditc,wlt;juit,omnibus guod debetist cuitributum,tributum:cuitimorem , timorem,cui '' ' honorem,honorem. Q.H.e fuperioiM E)iui Luceuer' ba dode, a:que ac piè mterpretans Lk,*/?; Luthj in ß Cee[aris manus in Dei turn rcgnum, turn poteßn^ cod:lib:xo» tem fe extcnderet,nec diuerfa ejf^t ab ijs, cjitid opus cratdifcrimenhorumponere? tlt;tam,utiamf£pedh ’• dum eü,animanonefffub Clt;efaris conffituta pote~ gt;, fiaterneq; enimhanc doccre,aut ducereineq; occide»’ re,aut uiuiffcaremec ligare,aut ßlueremec iudicare, autcondemnarc'adferuare,ueldimitterepoteR,z^c^-p .. . , .

Prætcrea politicam M.undigubernationemdici' djvfpjJ* mus non debcre earn labeß£lare,que fftiritu,^ uer.gt; ^Jvcrfari borcgiturpolitiam , nccuBaexparteeiaduerfarit

SECTIO Prima. ttcfùm im fuccumbere , ac omnino cedere tjs in rt‘ b ta, (fttæ ChrifliM rcx noßrr arbi^atui fuo rcferud^ uit. Quin, cr tTutndanum principem debcre tn dd' minijlrdnddàfummoregeßbidcmdnddtdpolitid, dd begt;ugntßimlt;e regis ipfna Chrifli ndturlt;e nomtdtn dHionesomnesdirigcnddsputdre. Ndm Çut inquit ^^tipudnosccrtißimum,nonfDre,utuer' CO • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dut infleädt dd moresprincipuin:

Ha poßtis fiinddmentiSjhds ttoßrds irdädtiones quddrißridm pdrtiemur. Seâionehdcprimd, ipßus Cbrißi iefu uerbis, plurimisq; prittered cpifloldrum loca,cju£db eita Apoßolis funtconfcript^, difertè oß»demi(s ,mterdi{lum e/jèmorldiibtafhtereticos ciuili glddio punire, prælertim uero cdpitdli poena pletüere: gudndo^uidein eiut criminis cognttionent fummtaillePdter in tcmpiad fe inßitutumregißlio referuduit. ïneptdetidmdlieiud nobisdb dduerßrijs cbiedd reßllemus,occdßonem nobis obiter praben' tibta,qud: pdßim trdädbuntur,eorum drgumentis.

’ Infe^undddeniotißrdbimus , ueteres (.quosuo' cdnOPdtreshdncucritdlemcognouiffe fdnihtqi fcripturd: tefiimonijs comprobdfßetidem omnesßre pTiecipuos noßr£ £tdtts theologos Pccleßaq- inßdu^ rdtores fenßffe , ncqieofdcmiUos,quos nobis obiß . . . ciiit dduerfdrijtund cïi cclebrioribia noßris eccleßjs diuerfumcenßuißedittiqudm Pccleßdmperdnnoru tH.oo.jpdtiuin dtq^ eo dinbliia, huiiamodi feuitidntt ncdumnonexertui/ße,ß;detidin omnino ignorafße:

Opfimosprmos illos imperatores Chriflidnos, etß legitimi Mdgiftrdtui erdnt,glddij mulélam h£r£ticii non irrogdffe -.antiquiores tandë Komdnos ipfos epi-fcopos ,ut irrogarttur, non curdffè ^quicjuidemgld' diia,ut luculcntcr probdbimiif , db Antichrifto de~ mum, dtq; ipforumhlt;creticorum exemplo in Eccle-pdm inueäiu,minim qudm miferèpios omnes affli-xcrit,

Seëlio tertid inreddrgiiendii obieëïdtionibuf, rd-tionibuSfUcterii nouic];f'ixderi5 teflimonijs,çy- exem-pÎK , qu£pro fuddßerenddfentcntiddbdduerßrijs df}rruntur,pr£cipuèuerfdbitur.lnterimuero diliici-dis,dc luccipfd cldrioribut drgumentis, rdtionibiu^ o/kndemiu,ciuilem guberndtionnn f^iritudli dÿo-gdre minimè debere:munddndm poteflixtem ex uerbo Veipcndere,eiq; fubijq, non uerbumipßpotcflAti, ntdnißße probantes. Pdidm in[uper ßcientes, itu quodfibidrege Chrifio referudtutp hitiuscduf£eo-gnitionis dfjerttnus^munddn£ polfti£ miniine dduer-fdrijciuilid iudieia,ubi ne dum deßrtunis,ueriim etia de [anguine dgdtur,nec deßruer^ (utiuocifÿdntur') • nec impedire: neq; tandem uUomodo gladium l\dgi‘ ßratui de metnibus extorquere : ijs inquam in rebus, quarum caufa eum huiusmodi tclo Deus inßruxit,dut inßrudum confirmauit.

Ctuartddemum Sedione,quidMdgißratui in reit gionis cdufafitdgcndum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr£fidijs [andnt

Hzc uero Chrifliänos f^iosq; leâorcs rogalosuo' lumiii,ne fhtim, actemcrè denoßrii Argumcntatio' ntbui, quibu^q; ex illii elicicmus conclußonibM de^ cernere uelmttidfkcicntes, quod uulgo inciuile eße dicitur;iudicdreuidelicettiontotlt;xlegeperl^eila:Sed adßnemfeperduci æquoctniino ftatiantur : pofleii dijudicent. Facile enim eueniet, ut qiue uno 'm loco concepermt dubia, ßciUimepoßmodum pcralium feluantur.

LOngiuf pro/èâo prouehcrcr gt;nbsp;quäm poßulet propoßtaratio,acplu/quampar/itnimiM cß fern, ß Chrißumucrumeß'ercgemlongiore ferntone oflendcre uell^m ; Fiant,prxterquain quodplurnni extant fcripturæloci, quibui de hacre docemur,ad camj'em Cbriflianislefioribut proban-dam minime muhii argumentis opus eße compere tum eü mihi. Quapropterprolixo fermone penilui • dimißo^ictmiK, prêter Apocalypßs locum ànobii Juperius citatum, imi Chrißus regum terrtcprmceps »Knc«p4tttr,iM eodem libro regum regem, er domi' norumdominumappeüari. QuinetiamZachariat uates,gloriofumprtenuneians triumphum, quo le fus aßnainßdensBierofolymam 'mtrauit, F-xultauehc' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)} menter,ait,puella Sion,exclama hetè pueüa Hierofo-t

„ lymat F.cce ttbi uenit rex tum,qui iußus,er uiilorio^ fus cßthutniiif equitans in aßna,cr puüo aftna nato.

EfaÎM quoquc uates, utrcgnihiiiutnoßrircgisßin' dämentumoßtndcret, (juibtaq- armisiÜudajfcrtu-rwîjdc deßnfum^jfct,E.xtflvt Mtem furculu^Sjtnquit, excaudice lflt;£i,cr ab eim radicibuf ^uÜulabitJwlo, in quo reßdebitIjtiritm lou£, ßgt;iritui fapientia; er intclligenlilt;e,/pit itui conjllij er /vriitudinis,ßgt;intui fcienti£ er mctM iou£.Cijio in loco, ß totum caput percumris,aperte deprehendes, régis huiiK regnunt /cicntiaßntelligentia,/dpicntia, conßlio , ermetu Domini ßiiidatumiri, ac firmaridebuiße : armis nempc minime carnahbus , er mundanis,fedß)iri-tualibus,cr ab ætcrnipatrii f^iritu frbreßdis. Verü enimucro apertius uates idem nobis declarat,ac digi' toloßendit, quibusdrmisrexnofler dimicaturus,ho' fiesq- ßuosßuperaturus eßet^quum ait,er Terras^ris ver:4 fuibaculo uerberabit nbsp;nbsp;er (}gt;iritu labiorum fuorum

necabitimpios-Etflitimoflendit,hunc regemgladiu n . i, ! laterifuononaptaturum,aitenim^Habensprolate' nbsp;nbsp;*

rum cinilu iußitiam, pro ilium cinólufidem. Paulus quoq-,Chriflianihominis arma -, quibus adChrißi régis exemplum mtiniri debeat^raphicè depingens, baltheum,inquit e(fe uei itatem^oricam uew ii^itia, i.Thcfl;;, S, Clypeum fidem,galcam falu i m,gladium deni^ /pi' ritum,hoc e^ldiuinadh d;er Jibi dicit:fobrijßmus, induti fidci charitatisq^ loricam, galeamq;/pcifalu' tis. En tibi igitur quibus armis regnum fuum rex nO' fier,er infiituii,er tutatus eB:Ciuod quidemregnum

ipfemet te/htus eH non c[Je mundanum, er carnale, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

SECTIO PRIMA, pum,euii(tomnisaâio(ut fuperiut diximuf') ttoßn eü irißruHiOfitnitando exprimentcs contra ipftta rc, gishoflesdimicaredebemui; fanalhdodrinam, ue^ ramq; religionem d p[eudoprophetis,pfeudo^; Apo Jhlisdefindentes, cruerbiDcibdculo, ancipiti^f glddio debctldntes,dc proterentes cos omnes,(]ui UC' ritdti reßßunt,quiqi,fiue ignordnti(i,ßue malüid du-‘ éiijuerum, crlcgitinuimregKDominicultum,hoe inregno fuo,db ip[o diuinituf ordinatum, corrumpC'gt; remoliuntur.Hosdutemliquidóconflid, baud alios ^uidemgt;gudm hærcticos effe.Atqui contraßrenuunt firtemq; hofkni cumßgt;e uiäorilt;e pralialuris nccef' fum eü hoftii ^ualitatem cognofceraut qua uia,qui' bulq; modisiplumadoriri,ac Udcre queant,quibuici; armis uinti,fùgari,cr interficipoßit,haud ignorent. De hieretico igiturucrbaßä^tros,d controuerflt;erei deßnitione aujßicari decetiut re, de qua difceptalur, reiüè perßgt;eäa,CJ’cognita,ambiguitatis,quam aqui uocum alif dicunt,tuitetur oblcuritat,certdc^ ac dilu^ (ida ßrmetur expofilio.

tjquißturui igitur an htereticui homo magißrd' tus gladioiure çr mérita fubijcidebe4t,quumante omnitt

SECTIO PRIMA. , omnid ßtopM, quidhifreticiKßt dubio proculco' gnoßerc, primiiin opera precium duxi uidere, qub bm coloribiK db*dduerjdriisdepingdtur,Mq; tdndetn dcßnidtur.QKdpropter,qute multd exeorum mullis rei ueritdtem pcrcupidc iitueßigdtis dudiui,hïc modo in unum congcrcre libct ; exquibufßcile percipi poterit, dit Çutquidcmcenfeo) ßto ipforuni glddio conficidntur.

Primhm igitur,cx lt;inte ommddlferunt qudm plu' rimi,in omtu hareticorum genererequiri,ut contrd Dodriitdnt db Eccleßd receptdm quaß ciuile bellu/tn gerdnt.Alij dicunt,quód, etß ticrtci harelicui obfli' ndtè periticdx en,dttdmen non omnibus pertindciter obflindtif haretici nomen deccnlcr dptdriifed ijs tdn~ tiimmodo,qui db Eccleßd defcifcunt, dc peculiareia ßbifcüdm fidioß 'mjj^tuunt.Ad hac dixere dlij^non quemuif mreligionis cdußdreüo trdntile dbcrrdit' tem hareticum appelldri mererc fed eum tdndentt qui bis terue dd uerbi Dei prafcrfplum rité inomtus, feiens uolensq; Qut eorum uerbis utdr) ueritdtein ignordt,Gr fdéliofè,zx prafrdâè proprium iudiciît Eccleßaduthoritdtipraponit^ratered dfjeruit mi' hi quiddm,uerdm,peculidremqi notdm, qud 4 catC' ris ueri hetreiici dißingiiuntur, hdne effe, quodfu£ perßdi(e,qudm pertindciter tuentur, quenddm quafi ludum dperiuntiqudntiemq; infecll, diuerfe dodri' tia ßüionem in Eccleßdm Dei,uel importdnt, uel db dlijsinue(idm^cerrimeprouehunt,ßucntq;. Et, ut tneliiK eorum fententilt;ileiloribM'mnotefcdt,ddulte'

rinos Chrißianos in duo genera pdrtiuntur.cfuos, ht fide errantes, fcriptur£ nomine ufi,coinMK nomine nuncupant. Prirnum genus, coru^ efie dicunt, qui quamuts in doólrina ab ortbodoxis dijjêntiant , id q:iidemnonmaUtiofè,fed , uelingeniiinfirmitate, itelncgligentia,uel confiietudine quadam errandi tn' tictcrata,cr per mantis accepta; aut ctiain quorundâ fraude, qui non frtis in ueritate confirmatos atwnos incfcant,àrc{lo tramiteaberrent. Hosaiunt baud qttidem obflinatos cr pcrtinaces eße, fed fie doceri pcrpcti:cr quamuisnon frcilèdefententia fuaflatim décédant,attamen non adeà fibi placent ,utin Ecclc' fia turbas uüas excitent.Hos autem aiunt abApoßulo pom:»4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘40* ts-i'nfide infirmosnominari, coldemq;

illos eße,quos alibi priecipit tantifrer frrendos eße, dum illis Dominus ea qu£ igit^rant reuelauerit. At uerôutinam inter tot malaboc faltem meßet boni, ut tailbus difcendijfiatium concederetur, ac mterim ea qua dccetCbrißianamanjuetudme,tantisq; borta' tionibus mftruerenturtdonec tandem ad bonam fru-gemredjj^enttnec poitus Qut moseüalicubi) fliitint pro bereticis baberentur,ac in publicis conciombus dcclararenturtpcrfepeetiam opinionum cau[a,qu£ licet pertinaciter defenfe bominemhiereticum non friciunttq’.iin or anatbematisfillmine pereußi magi' Aftciy.p. ftratibiisobijcerentur, exilio, ctracrioreinterdum mulUa pleilendi. Berrixenfispopulibomines,qui Paulo concionante Euangelif Dodlrinamadmife' rantffacras liiteras quotidieexamindbant, un ea qu£

Pduluf firtedicdbdt eo modofe hdberent. Ncc tJinen crimitudata cil lüii hxccuriofa di'iigcnliit iducrita-tem indigindimadhibitd.ut pro hsreliàsßnt habt-ti- Vbi notindum eH eos iM turn ßdcin reccpilfe,z^ propteredmEccleft£corpiKcoiiluilJè : çy-tantum abeii,utdb Apoßolo ob id firro aut iincdigni babi' ti /int, ut ne dum eis faeris non iiiterdtxcrit, fed nee etiam obiurgaucrif.utmoscù quorundï contra cos, qui fine uüd afßrmationc q!i£rentcs, dubitanterdb fßutdnt,uerbi Dei luce mentis fu£ tencbra^ di/cutcre fdtdgentes. At qui taliter fe gcruntßupra Pdiiliau-thoritjtem,f!tdmextollereucilcuident!ir , cr'illud conlequi,ne contra quam ab ipßs pri'dicatum,fdnci' tumq; ßt,ullus quidem audcat mutire. Beüè ucro,^^ pie inueélus câ in huiusmodi temerarios Uenncus Buüiquttmhunclocwijifenarrans, ait, Docusautem elegantißimus e^, quo nos difeimus nihil temcrc fugt; fcipicndum,fed omnia iuxta Pauli jicrbum probanda eße,optima uero tenenda,diligenddc^.Probanda tern jcripturis,non fßiritu contentions,contumacia;, aut dejjieilionis- Idß hodic fieret, minus turbarum eßet.Sed tam alterum diuifion^ membrum* explicc'

Aliud pfeudoebriflianorum genus effe dicunl eo' fMn,qui inuida pertindcia,cr improbitate,quia funt (.ut Paulus uocat) ixvTOHonxH^iTût,non modo uerita,' tircfipuntjfed etiam Ecclefia-pdccm,^^ concordiam lacerant.Hos autem ueros hareticos effe contendunt, quos etiam ipfefiau: adTit: fcribens, htereticosap-pellat;

prll4t:ipfiimq;admonet,utpoflunäm, dltj;dllerdnt ddmonitionem eos deuitet. At ueró hïc pauUum dù gredißdgitdtoccdßo:ndmßPdul*cdrdtione dißin guit inter infirmant in fide , crucrumh£reticum, (juid docedt mfirmum eßefirendum, neccße fitcrdt imeo quidem indicia') docere etidtn quo pdäo cum hæretico eßetdgendummtmirum infeâdndum, ere-indndum,iugiildndum,dutmergcndum eße: Si modi Cutipfi fentiunt) Apofi: itdcenfebdt: fedÇtdntum dbeßutoccidendum, uel perfequendum pr^cipidt) inpdri£quoq;grdducum infirma ipfo hiereticum coüocdt,pri£cipicns iÜùm nihilominui firendum,do' cendum-,dc inftruendum:utfuo loco uidebimut. Sed refij^ndet quiddm^Pdulum tunc temporis non Kägi-ftrdtui, fed Epifcopofcripfi^e-.namfiddSergiunt Pdtdwm,dli(miueMdgiftrdtun^fcripturus fitißet, of-ficij fuiprofiéli eum ddmonuißet:hoc eil (ut infirre uoluiQhtereticos d,b eo cdpite pleäeudos eßeMirunt ueritdcperßicdxhngenium, zx profiâo plufqudnt propheticum eße oportet iüius, qui occultdm Pduli mentem^equi,dc tendre uelit, Apoßolumtß dd JAdgiftrdtum fcripßjfet,eum ddmoniturum, hæreti-cos non deuitdndosdb eo eße , fed interficiendo:. Verum cnimuero,diuindtionis Idbore omißo, quod cldrius drgumentum, qua dilucidior huius rei certi-tudo deßderdripoteß, qudm ipßus Sergij Pduli iUu-fire exemplum i Obfldbdt dcerrimè Apofhli uerbis Elymds mdgus,Procon/ulem dfide findens duerteret dt mdgo cacitdte diuinitus pereußo, er idprolt;

SECTIO PRIMA. 7 confule ad /idem conuer/o, nonne tunc Pdulut Chrb flianum Ntagiftratum habebatf Non erat igitur lÜi in fcribendo laborandum : Poterat enim occafionefi-e-tiM,eu/m cordm uerbii monere,lt;ju£ fuie partes ejfent in religionis cdufx.Çiuod igitur tam iüuflri occaßo' neßbi obldtd Apoß; uerbis non praflitity minus cre^ dendume^ litteris/üi/Jcßdurum. Sedexcipietßr* tdjfe dliquis,mdgiim 4 Pdulo extraordindrid pote/ht-te ti/o in criminis fui poendm cæcitdte mulUdtumi non ergo oportuiffe d Nidgißrdtu dlid paena pleiii: Veriim,dnctecitdsmdgipeccdlipoendßerit, er dtt proconful Chrifiidnus ßäus,iüum punire potuerit, in/èrius dptiorelocodi/futdbitur. Sedddrem rc' deo.

Ahos prtetered dudiuimus dicentes, biereticum d GaJat: Pdulo,etß hoc nonünejion dppelldtur,fuis tarnen co-loribusdepingi,dcdefiniri, quumdit, pauUumßr-tnenti totam maßamßrmentat: etjpauüo pofifubdit, ueriimcjuiuoiturbatdabitpocnas* En tibi Cdiunt) h£rcticus,fe(ldrius, uertedodrin^ cirewmeißonent dbrogantis impudentißimus coÿ-uptor, ^bliclt;e^ pdcis importunus perturbator. At Rom.16. htereli' cumabApoßi perpulchrèdefiniri dicunt ; quHuide- Romatf.17. licet,monitis ßalrtbuf ,ut eos obferuarent, qui dißi-did,er fcdnddldßcerent,i{lud etia ddiungit. Contra earn,quam dccepiflisdoärinam. Qudpropter quuin hicc duo mcideri/nt, hoc faliquem feildriwn,er fcdndalorum dc dißidiorum feminatorem reperiri,et td doärinie cdufd,tunc demum uerd huereßs erit,ißo-

ruw quidcmlmtentid,cx apofhlidefinitione : qUü ijuBitin affcrunt meliorcm qu^ride^ere. a ttainen ul' tcritisprogredienlesxpijhläädTim:prioreäffirunt ij idem prorlm notis htcreticam hominem 4 PmIo dc' jigndri^quum inqnit, fiquii diuerfam'idocetdoHrind^ ncq; fams Domiw noftri lefu ChrijU dióïis,pieMisq; doïlrm£ acccdityis mflutu^ nihil intelligit. Hze uero àPdulorecenfentur omnes fcelerdti h^rctici turpif-ßinee qudlitdtes:dc dcinum concliidit,diccnsgt;d tdlibiit dbßincto.ldcm epißoldddeundempofîtriorc,dePhi' letO:G^Hymen£oloquens adiiintijh') nontdntum 4 ueritdte aberrdjfe djjeuerdtjed etidm qitorunddin fi' dem (itbuertere. (^indin ob rem pdutlo dnte eorunt ori^oncmgdngrxme cdrnem corrodenti compdrd-ucrdt.'t^din dlioqui {dicunO dberrdrehumdnumeil; Eccleßdin dutem , poßiiifl?[tn^repctitdmddmoni' tionem ßindere,eoru‘m demiim e^,quos Apoß-.edde cpijhld errdntes dfpeüdt,dliofq; i« errorera pertrd-hentes.Petrin quoq;,dddiint,h£relicos deßgudnsditf p^j.,j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dnimds inßdbiles db tpßs inefcdri; zS“ plendm eorum

** nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deßnitioj^em trddit,c^m Pdulind pror/m confentien'

tem,dicens,interuoseruntßlßmdgiftri , quicldm pernitiofdt feilM miroducent^Grc. ]„ fummd,ut tdtt' dem qu£ diuerß diuerjd dixere in tmum congerd-miK-.hdreticuf,eorum quidem fententid-,is e^,qui ßl' ßs opinionibud imbutus, d fdnd dodrind db Eccleßd receptd pertindciter diffentit, ßlfdcj; propoßtd do' drtndueritdtireßßens, Eecleß£pdcemcy confen-ßonem dirimit: ßdiofm enim zyleddrim, diuifio'

mcrumßbiaßifcerc fdtagit,doârtnMn fuam feéian^ ■ tium: fine noua at co inuenta fil, fieuuetui ah eo rc-fiouatdjzr CutiMdicam) interpoldtdi gallis uerô Zcclefitefiermonibui femel dtq- iterum ddmonities, nondcciniefcit,necab incepto defijUt. Uunc dutent hypocritdm prætered cffe contendunt : ndm cdllidè pictdtcm extrinfecuf prd:texH, mtrinfecM uero filfa: doürinje uirui abfcondit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mdlitiofum effe

A hoc hominum gcnt{i,d cittili Mdgiflrdtu cd-pitdltfupplicio dffici deberedffcuerdnt.Sudm dute de finttionem affirmant ipfd uerbi notionefatis conhr' mari.Udrefis enimCaiunt) Graecum efl uocabulum, lt;]!iàd initio cjuidein IdUfiis fiàt-.adeà, ut Paului alicu-bi non inficietur, fe ex corum hjerefj cffe, qui mor-tuorum refurreilioncm cr credun^, cr cxpefiant. Griceiienimidefl hjcrefis, quodLalinii fcild'.ndtn co fcnfu dccipilur htcrefis nomen ab ipfo eloqucntùe magifiro M. T«fl; EI »4 ex Grd:co i« Ldtituem uer' teruntdodiores interprétés locfm iUutn a fl; Apoft: Sedtandemconfuctudine loqiicndi uitio haben ce-pit,e^ profilfo domgateffeufidione accipi, quant altquts contemloEcclcfia; iudicio fibi fedandam de^ legcrit.

Hane ab iftis propofitam definitionem, nosprb mumintegramnonrecipimus: fed (,ut fitrenfiuerbo Mar^tp parte,!:;^ pdrtibui,Nam,partim cum eis con' fen-

fentiente5,conccdimui h£rcfim cleilionem ßgnißcd“ rc; ZT quia longo temftoris mterudiïo locjuendi ufut cr conluetudine uiiio dari cepit, ipßs etiant ajjcnti' mur pro uitiofo dogmcite,Mt ßilionc harefim acdpi tepißc, guamaliguis, Ecclcßxiudiciopo/ihabtto, ßbileqiienddmdclegcrit. Cetera uerà, lt;lu£abiÜK hlt;eretico dUribmntur , eicompeterepernegatmu: prafertim uet'à inalitiolè eum gt fcicntem uolen' tem^; peccaretnaß conieilurts, ut in hominii mente perjcrutdndd fieri ncceße efi,lt;tgerelicedt, coflinter adfirmdinuf,hteretictim, fipietdtem, dcreligionein (xtrittfecuf pr^feßrdt, non id ut hypocritdm fimu-Idtèßcere, fed lt;iuid reüè fe opindrifirmiter crédit. Si i^cj; dd fdttguinem in fententidper)ndnet,non per' uicdci mentis obflindtionct fedzelo, cr rfnii«/figt;rti' tudinc id ab co fieri, itd fircntjum animofum^i Chri' fh mililem deccrc putans. Sifanje dodrithe aduerfa-tur, fiadmonitiis^b incepto non defifht, fi opinions fuam populo paldhtfiicit, ac editis libris,omnibuflt;ji tnodis earn fpargit^cr diuulgat,non hoflili in Deum, cr Eccßfiam aram^ id perpetraiur,fed ^uid, cjuum perfudfum iBi fit,hdoere fe ueritatis cognitionis,fdn‘ dodrinie talentum , iUud effoßd terrd fepelire ipfi religio ed: ndm,quum à Dro cutfuafrrtopinio) illud recepcritmon fepcliendum,fed cxerendum, bO' niq^mercdtorismorcexcrcendum , aGominofibi prtecipi non ignoraf.ut uno tdlento multa lucretur, Et eapropter quo pluresin fuax pdrtes pcrtrdxerit, to maiori lucro apponit,gratins^ obfequium fe Deo pr^

SECTIO PRIMA. 9 prr/hre arbitr^tur. Hinc dutein ßt, ut feUdnus end' ddt:noti id quidcm ut in Ecclefid turbM uttdt excitet, communemqi coflcordidm,pdccmqi htceretiUtrùnt quid co modo fidelitim numeruin in Deigloridin /e addugere arbitrdlur. His ddddm eum non id freere, quod Eccle/t£ Dei iudicium contcntndt:ndm fi tdlent ednt dgnofeeret, certè non de/^iceret ; fed quonidnt mentisoculisedptus » frlfoqiiudicioimbutiK,non Dei,fed Sdtdnte Ecclefidni elfe opindtur. Adde,quod Crimen eins , qui contrd d fe eognitdm ueritdtent feiens uolensqi peecdt,non proprie h^reticum, fed peecdtum in /piritum ftnâum, de bUffhemidm dp' pelldri eonßdt, quemddinodum tnfrrius dperte mox demonflrdbintus, dpertius ucro in jeeundd cr tei^id noßrdrum hdrum trdâdtionum feàiont.

Verum enimuero ,^quidinhieretici definitione Conlineri uolunt,qucgt;d eddoärindßt imbutus,edm^ doeedt, qu£ doârinie db Eeelefrd l^ecepttc dduerfr' tur,Heheinenter equident feirc eupib, crexeû obni' xè qutero qu^ndm fit hde tempefrue Ecclefid iUdt , quii uerdm,fdndm,fdn(ldmq; doärindm, omÿibiisq; prorfus numeris dbfolutdm reti^dt.

Si enim hdne cognouero,frcilè quindm fint ha-retiei iudicdre potero. Ndm,quum hominem uidero d doilr'md,db huiufmodi ECclefid receptd,diffentiett tern,tunc ego iUico inecum, Hie e^ ucrus hareticut. Hoc dutem proptereddico,quod,quum dbhinc triett mum religionis ergo Itdliamfrgiens, Antichrifr ma nui cudfijfem, cr longo defijfus itinere, mdxiwis^

fxäntlatis laboribuf,dd Rhetorum Alpes,ceudd por^ tum dppulijfem,rdtus (ut dptidfrdtres noßros itdlos ' fnè credilur) hds i«tfr Eccleßds,^uds reßtrmdtM iu^ remerito nuncupdmusßndijjolubilcm effedo£lrn]£ confenfum, crunitdteimreperitdndem, mdximo ^uidem dnimi mei dngorc, tdtnetfi omnes con/en' ttunt,Pdpdm Ronf.uerum ejfe Antichrißum,Mi(Jdin omniddnult;jult;eidololdtrilt;e generd (fudm longißime fupcrdrc , homines fide in Chrißum non propri/s operibus iujlißcdri,Purgdtorium uerds cßße Pdpdtus nundindSjSäcrdmentdduo, nonfeptemeße : cri« alijsdemum pi/s fdnäisq; uera religionis drticulis conueniunf.dttdmen edrum qudmplurimds plurimis ityrcbus interfe mdnifcße dißcntire- Qudproptcr, ^uum und^u^queilldrumopiniones fuds hdbedt pro drticulis,dd purdm Chrißij-eligionemmdximimo' menti, pro/èâô neccffe cîl,i« hoc opinionum difcri-nüne,ut,undcludîi; pdrtium opinionem pMnt pro or-lhodoxdßuente^,pcrfccntione in huereticum ddmißd, dlid dlidin infcâelur,dlid dlidm hærefeos ddmnet, zr dndthÿndte percuUdt,dlij demum alios quicumq; in fuds mdntis mcidmnt,ßrro,igne, dqud è medio toi-tdnt. Hincdutcmeuenidt, ut infieildtionis fdn-guinhnunqudm fit modus.Heu quîtm decentiiis,ciu4 Deo honorificentiuSjqudm pro pdce inter Chrtflid-nos ferudndd conducibilius, qudin deinum dd Anti-chrifli communis hoflis regnum deturbdndum, de demoliendum dptius: in t]uo quidem noßrd htecrem traâandi rdtio plus quÀm pdr fit credere ofivnfionis

SECTIO PRIMA, »o eaufam aliquibus pijs ibi degentibm prieberepoteß, qui Papifttcum huj^c morcm in Ecclefioi noflrae ir^ ßrte audientes, cunóiabundi quam paraue-rantfiigam detredant,nec impur£ mcretriciualedi' cunt: quàm,inquam,dccentiusacutilius ejjet,eo!,qui fe per/iiios uel agnofcunt,uel credunt, imperfidoru imbecillitatcm firre,nec fibi ipßs placcre, fed fratri' bui fuis ad eorum £dificationem : quemadmodum Qhrifiusfibiipfinonplacuit. Deus opt: max:non femper uno codemqi temporis momenta fuis eleélis omma dcidrin£ lu£ myficria impertitur atq; com-municat: Scdunumhodie,crasaltcrum, ut impcT'

Quapropter PaulM:Quctquotergoperßäifumtn, Phili'prj.i/. in(]uit,hoc fcntidmiM.Qjtód ß lt;juid aliter fentiiisßd EpheL4.tj» uobispatcßicietDeM. it alibi. Donee perneniatnuf „ omnesaduiHtatemfidei,cognitionis(^ifilij Dei mub rum adultum,ad modum plcn£ ^taiK Chrißiante.

P. Mjr/yr Vernt : Paulus primant ad Corint; p. /V^art: i'rt fnlt;trr^s,i«^«'^Docft!ociMiyfe, Eccleßam,quamdiu j.ca: prim: , hic peregrmatur,infirmant,er itjjfiecillam ejfe:neq; SidCor.ftót ß^erandum fâ, «t abfioluta fit,atqi per/èda : niß qua adaltcrumfectilumperuenerit : quod apertèdocc' tur in epifl-, ad Eph: Chriftum ideo abluijje lauacro gpjjçf. aquainuerboEccleßam', ut earn ßbi abfq^ macula, er ruga exhiberet. Quodneß.5eil,ut deprtcfenti tempore tMtcßjgdmi«: quemadmodum teflatur AU' gufltinlibro Retraâ: Hec par efi,utChrifli mini' fier ob ifiamEcclefiieinfirmitatem animum defiiotf

itdt, Agdt ut frudens (tgricola,cui dum colendut elocatur äger^unditj; obfitif^,non deßgt;erdl,/cd eitu repurgdtionem ab uno quopiam angulo aujpi-calur: aiq^ itd pergit,donee umuerfum bené cultu, ” zr purgdtum habcat.Non ftitim perficitur, zr ab' 3} foluitur plebs Chrißi, fed per certa augmenta, utM 33 Euangelio habetur.

U(ec tAartyris uerba funt in locum iUum Paulii fion po(ui uos utßfirituales aRo^ui : qute e^uidem abipfodedoéîrinainterpretdntur,non ut à quibuf' damdemoribus. Qjtôd/t etiam ad mores po/fènt ptrtrahi,quide^curdedoârina quotj; non inteüi' ganturf Siquidem ad abfolutam Ecclcß^e purgatio' n»nnonminusoportet,utaßlfadoilrind, quàm à corruptis moribus repurgetur.Prudentis ergo uerbi nünißri e^,nonrmnufbac quam ilia legritudme la~ borantes tolerare^: nee de uUo dum uiuit defferare, Sed hoc quomodo prteflabit mimflrr,cr quo pado eegritudini medebitur t fitegerper eius delationem carniftci dedaturl

EufrFccI* (^uifdifprtetei^dEcclefldflicds hijkrias legenti' hifflib't * fotum elldißidium,quod Aniceti Rom: Epifeo' captiój * pitcmporibusuniuerfasChrijliandsEcclefiasdiuue-xauikcircacelebrationemfandiPafchatis, ieiunto^ rumq; Pafchalium.

Siquidem,quum Polycarpus SmyrnenßsEpifco' pus fub A mcf(0 ip/o Romie degeret, nonpoterat tUi Anicetus fuadere, ne feruarel ed, qute cum ioanne Domininoflridifcipulo,ac reliquis ApoßDlis,quibus

cum fucr^it nerfdtui,fcmpcr[cruJucrJt. Neq; Poly^ corpus contre a /^cetum potuil unguam iw fuiU por' ’ lt;« pertrahere: guippegui Epifcoporum quihui/uc' cejjèratferuandam confududmem effe dicebat:gult;e guimt itafe haberent, htte tainciioptnionum difjen-)io ueeerem inter eosfimilisiriUtem, cr confuetudü ttcm mimmediremit.Quin,^in y-edeiin ipß Poly^ curpo Anicetuf Euchdrifiiambenigneconceßit '-atq; ildpdcificè èi fe inuicein dij‘cefjcrunt,pdceinq; in Ec' cltfid unwerfd cum feruantesy tum non ferudntcf rct tinuerunt.Neq; ucró erdt dpud cosdrliculiM ifle parui momenli: guippequuniutcrq;ddApoßolumtra-di:ionem fudmrefirret:dd ioannem Poiycdrpui,Ani cetuf dd Petrum. Keq^ oh hoe Anicetuf Polyt^r-pumindicecefi fuddegentem, dndlhemate pereuffiti aut ei fdcris interdixtt. •

Sed dpertiiu ddhuc huiui Chrißidn^e tolerdntie exemplum,Gr ut À mar tyre fanilißimo editum, iUu' flriut hdbcmusinCypridnoEpifcópo. isinCdrthd' ginenß Concilio,cuiprießdcbdt,uerbdfrcicns,quum CyP*'*’** , peroraret,Supereß,inquit,ut de j^dc ipftre qftidßn' Con« gw/j fentidmui pro/èrdntuf;nettunem iudicdntes, dut Carch; rfiKrccomz7Mtgt;MonMdfi(j«fgt;« ßdiuerfumfenferit, dmouentes.Controuerßd erdt, non de land caprind, non de re ddidphord,uerum de htereticis (utdiunt) rebdptifdndts: drticulo quidem mdximi,ut creditur, in Chriflidndrcligione momenti. AtpiusEpifcoput difertèpronuncidt,nollefe , qui diuerfum fenferit, eum ahalijsuexari t Eccleßd; coinmuiüonepriudri,

ic proplereafocietdtcmdirim: Sedbenignèdc pact ficè tolerärizx in eommuni catu^ctineri.Dchcrcnt igitur Chriflidni homines fefe inuiccm fèrre, inftrue» rcjdc docere,non autem pcrfequMccufare, oceidc' re.Verùm non e^obhoc inflitnti noHri riitio-,cunóiis hxrefum coÜuuionibMddituminEcclefiam , libe-rumq^fladiumpræberey crhicrcticisoinnibiK (ut oducrlarij nobis obijciunt') cjuaßdfylum aperircißd id efficere^ut infirmé fiiffrriintur,imp£riti doceantur, obfiindti cohortatiombiis moncantnr, cr obiurgcn' iunnontuitemdiuexentur , ddmdgiftrdtnsdejrrdn' tur,dc demum uitdpriucntur.Hdin qu^e fitcrit Ecclo' fidi[ld,tdntdindlidSduthoritdte, ne dicdm dnddcia, plt;ijiens,uldbfij‘, eommuni confultdtione, mdturoéi; iudicio,confienfu,dc deltberdtione,non unius tdntùm, dudrumuc,fed omnium EccUfidrum in ffiiritufdnilo fimul iunädrum , dudedt de drticulo huittfmodi de-cernere,eumqi poft mille qiiingentos dmplius dnnos infilijDeiEcclefidsèPdpifticis Ecclefijs defumtum primùm inuchere,per quem, non folùm imdgo tiei, homo i^je,medio t^tur,fieddnimdquoq^ fempitcr-tilt morti ddmnetur 1 Ndm nuUi eiuidcm dubium eü, /Î modó hareticus is eH,ciuem Ecclefid iüd per mdgi ftrdtum è medio tollil,cr hiereticusmoritur.uno eo-demq; iudicio ad tempordlem mortem corpus , dd aterndm uero dnimdm condemndri: ut infirius,Lu-thero,Brentio, cr Kufeuloduthoribus latius ojkn' demus.

SECTIO PRIJMA. ti gredientlo dcflexeram , idm tandem renertdr.qua/n pdulo ante dixerijjiUi,h£reticMn de quo agimM^uo-luntariè no peceare^uidendum eR nobif prius, quant ad rcliqua progredianMr,an argumenta habeamm, quibiK axioma hoe noßrum probare poßimuf.

Authorigiturad Hebrsinquit, i^amfipoßquam Hebrao.is tieri cognitionem afjeeuti fumui, data opera peccd' mM,noniamfupcrcRullumpropeccätii facrificiu-, t-t fedhcrrendaquicdamexpeiîatioindicii, igniiqife' a uitia aduerßarios conßduri. Et alibi, fieri non po-teß,utquifemel coUußraticœlefle donum guflarunt, er participes ß,üi ßiernntfaniii Spirities,pra;elaraq;

Dei di{la,er £uißituri nirtutes guflarunt, er tarnen relabuntun ij iterum ad iiitie correäionem renoq£n-tnr.

Duo hi loci mamßß^eos comprebendere uiden-tur , qui uoluntariè adncrfusagnitam ueritatem in peccato uel pcrftßunt,uel etiapcrniciojualiquoddo gma promouent , ac defindunt :’qui quidem er ad mortem,er m Spiritum Samüumpeccareàpræfan-tioribusTheologisdicuntur. D^pcccdto q^^temad mortem inquittoan: EÜlethalepeceatumiproquo “ orandum eßfe non dico. Et depeccato in Spiritum “ Sandum htec Chrißus ipfe, omnepeccatumacma-ledidum ignofeetur hominibus,at malediélum aduer fuiSpiritum Sanäumnonignofeetur. Quodßpro bonùnehuiiumodicriminisreonuÜum fupereü ft' crificium,fedhorribilis quidam iudicij cxpeäatio: fi fieri non poteßutcorrigatnr ; ß pro eononeü

Wändumiß tandem Chrißusait, huiußnodi maledi“ âum nünimè condonandum /ora^ana lt;juidem (ßt modo tanti flagitij h^ereticuiotiuolunt aduerfarij, ßt inßmulandui) ac impiaßrtajjißiiffet ea Pauli ad' monitio, quumait, h^ctieudebereamanterinflruit acpatienterßrri,ßßrteDeufdct illi pcenitentiam, ut uerum agnofcat,ad feclue redeat , cr diaboli la-(fueum euadat,à quo captui eiufarbitrio tenetur. Ad quidenimhtecperditio , pro hontine perditte fßei orandkeuminliruendi, eiuiq; rcßpißentiain expe^ âandi, ß eiui poenitentia nefßerari quidem potefl. . Apoflolo igitur h^reticutn hominem tolerandum^ cr inflruendum monente.cr pœnitendi Ißatium con ceinte, aperte conßquitur, hiereticum uolcnUtn fcientemq; non peccare.

.to* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,inquiHnt,Apoßalui,quum Titum admo'

* ' net,uthiereticum hominem poflunamaKji alterant admonitionemdeclmetimox fubdit,ßnß eumper' uerfum efje, cr iiapeccarc,ut lt;t [e ipß damnetur.Uii Apofloli uerbis adhuc ßeti,h£reticMn uoluntariè, et tontra ÿropriam c^fdentiam peccare contendunt, licet id negent ufq; ad mortem pertinaces, id quod ne Papißte quidem ipß unquam dicere funt auß.Hoc autéeuinci autumantexi/suerbif,VT A SEIPSO DAMNETVR.’ hoc ell,mquiunt, proprio ipßus iudiciot Proptera quod ueritatem praßaile impU' gnan!,uerboque Dei reßfltns, ßientem prudentent' que peccare fe haud obfcurè déclarai. Hi«c aute m coHigunljquemadmodum ßcinoroß homines ßagitij

ßb i confcÿ cetpitdli poena è medio toüuntur, ita ^uehiereticûs,eôj^uodle errare fcientes uoluntariè peccant, ac ne proprio tjuidemiudtcio cedere uo^ luntfUltimofupplicio affici debere. At longèaliiu PrfH/iKfrtorKm fenfui : Genuina enim eorum inter-pretatio eR,huiufmodi hominem, peccando ßi£fibi condemnationii authorem el[e : utpote gut in fana doârma fibi deligenda reïlè iudicafie autivmans, guum filfam elegerit -, proprio iudicio deceptui in earn damnationem 'mcidit,quam mifer ipfe fibi para-uitimprudensdnguaetiamperfijkreuelit, adeout omnino uitandui fit, tamg^ morbi fui,qucm no agno' fcitmedicinam omnem prorfw ajjgt;ernalurui,ni modo diuin£ gratiie radijs HUiflratusQutaffolct') Dcg iüi poenitentiamad uerum cognofcendum tribuente,dia-boli lagueo foluatur,a4iuo arâifiimè detinetur. Pof' fumus etiam uerè non minus quàmdecenter , Ca/i: authore,dicere modum hunc loquçndi iUialteri Pau-/inoapudLucamconfimilemejJè’, Qjfia diuinam Aft:»ï.46-doih'mamreijcitis, neq; uosfcmpiternauitadignos iudicatis,fcitote nosadgentesc^nuerti. t^eq;cnim profidó indignas je fitenter iudicabant ludaifem-piternauita; Séditafegerebant , utfe eaindignos prlt;ejh.rent. Sic hoe loco htereticum ilium périma-cemàPaulo xvTDnaTxnftTOffideodiciarbitror, quia ea ficiat\ quibus fe ipfum damnatione dignum præ-ieat.iiiecCafl.'Vel feipfo damnatus dicitur htereticut (utErafm: interpretatur) quia damnatus e^l etiam fi nemo iSum condemnet. Atque adhoc ficii locua

iUeinJoän.EuängiCiip. tertio. Qui eifidemhabet non damnabitur, qui uerô non ha^ct, iam damnatus efl, quod tinigeitlt;e Dei filij nomini fidem non adtun' xertt. Quèdfi Apo/hliuerbdfxfortwn interpre-tdtioneaceipidebcrent,Paulu! contra fie ipfium egrc' giè pugnarctiquum alibidicat, hieretico parcidebe-re,eumq-diuinægratia:luci, fiunquamab eaillu-ftretur,cotnmendari. a t uerô quôd ufq; ad inorient (utaiunt)uoluniaricpeccet hæreticuf, quif,ut idem Cafi;ait,ha:retieo,dum uiucret, fc peccare perpetuô negante, pofiipfiuf mortem id iüis teftari potuitf l^umeouiuenteinipfiutcor Qquodfoliuf Dei e^) penctraruntfËgo ioua (aitDominuf) creorper' Ierem;i7. fierj^for,çyrenéscxploro. EtDauidSolomonemfi' *o. liumin/lruens,ommum}nentes,inquit, perferutatur Ioua,ommumq; cogitaticnuinconata perjfiicit, Pau-Paralipns, quoq;,Animorum autem indagatornouit,qutefit Ifiirituf dficâio. liaudigituruerbiminifiri, prtnei-Rom:8,pes,dutmdgiftrdtiK , homines quum fint,haretici mentem penetrdre,^ dn mdlitid, dut ignordntia du-âuspeci^t,digno[c^e queunt. Neq; uerô qu£ ex-trinfecus notdnturfignd, cr conieäura: abundè [ufi.-ficiunt,dd dnimi interior es dfirâiif pernofeendos ,dd' eô ut uerbi mintfier, de mdgiftrdtuf , etfî hæreticim uoluntaric, (y mdlitiofèpeccdntemcdpitepleâen' dum cenfeat: miferi illius effundere fitnguinem fecu' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rufduderedebedt, Quôdficonieâurddliqud,exte

rior ue fi gnificdtio interiores dnimi afiviiiK indicare poteft i qu£ndm (qult;elo)conieilurdcertior,qupd fignum

SECTIO PRIMA. 14 fïgnimi euidentiiu, qult;e m^gis cfficaxdemon/ïrdtióf imo nero certitui^ cldriorhdbcri pofeil non mdhe confcientiie,(iudm hominem optmonis fuieretinendie cdu/d proprium fdngumem effimdcre,uitdmqi ncgli-gere,cdlicemqi itlum bibci e, qui non tdntiim cuiuii humdn^ menti horrorc incutere fit folitu^,fed ipfita Domini noßri lejtt Chrifii fenfibm dcerbm ddeô, ddeo^i dmdrus fùit,ut mccrore confèâlu'S,dnimo xfhi' dns,fudoreex eo fdngumeis guttis ßnuli emunante, Ac 'mterrdmußq;dcldbente, pdtrem obnixèprecd-relurent db eo poculum iïlud duerteret : œlefliq; dU' gelo ilii opta fùerit,qui dolorem leudndo, ipfum con ßrmdret. Et nos tmfellum hominem cernemus hilari interdum uu!lu,intreptdoqj dnimouoluntdridm ^or' iem oppetere ( mortem etidm ommum horribilißi-Wdmycr non folùm c^qcere,ueriim etidm pro cer-to dfjirmdre dudebimuf,obflindtè hunc,o'mdlitiof'e peccdref An ignordt ifle,fe hdc mçite morientem no corporis tdntum,fed dmmlt;e quoeßidiîurdm /àâuruf Omnedgens (^ut diunt) dgit propter finem. Neq; ul~ lus eil, quindâiombusfuisfi^mdliquenyprtejcri' bdt,quemfibi,dut utilem, dut honorificum, dut dele-âdbilem,dut fdltem mdlorum,cr miferiie metdm, uel leudmentumfore,perfudfum hdbcdt. Sedquisndin eritfinis inßlicisiüius hominis , corporis und, ey anima 'mteritum ßbi uoluntdriè deligentis ƒ Si cunt ulraq; uita ßmul,ßrtundrum,filiorum,cogndtorum, dmicorum,dc demum rerum omnium fit idélurdtpro' ' fiélô finis'm quem ffieilat h«ercticus uoluntdriè mariens

riens baud eff • poteß, jirtunäs Mt imperiumßbi pM rare,neq; cum his uni,filios,uxoreÿt,confdnguineos amicosq; conferuure. Qjiod ß dus finis umbitio fit^ tnunddnaq; glorid,rem profißo pdrdt ipfe fibi optd-tis inflitutoq^fuo ddrcUdtn çutdiunù linedincon-trdridm.

Udm cjuicunq^ h^eticus moritur,infimis, cr de^ decoris plenus è uiuis decedit : hdud enimmorsre^ periri poteß ddeô probrofd, c^ute hoininum opintone pr^e ed nonfitdecord,cr honorificd.Quôd fi buiuf-modi homo Chrifiidni etiam lu/nùnis efietpenitus ex~ pcrs.dtcj- ddeô tandem impius, ut nuUdm poß præ^ Jentem hanc effie uitdm drbitrdretur,an credibile efi, out jjfii cjuisciudm perfuddere poteß, deledurum fibi mortem,ob ijuam perpetud fiiturorum hominum me^ tnorid indelebili probro dc ignfiminidnotdndus effete Ex etbnicisnon folum inter philofophos, uerum etid inter politicos,militdrescp uiros nonnußi fitere, gui uoluntdriam mortemddierunt. Scdomnesddfinem aliguem reffiexére, quem uitd potiorem duxerunt. Quiuirtiÿisdmoret^rtemobibdnt, fidniindmim' morldlem eße credebdnt, fcmpitérndfißcitdte uel in càpis Elijijs, uel in ip/o coclo fe potiturosßerdbunt. Sin dutem mortdlem opinabantur, nil filicius homini contingere poßeputdbdnt, qudm ß poß mortem, ce» lebrem dc perpetuo mdnfitrdm fismdmrelinquerent, Socrates igitur ,qui ob qudm colebdt religionem in^ treptdus obiit, ideo hildri uultu uenenumfumpfiffe creditur.guod bcdtdin paß obitum Mtdmie perpetuo duilH'

SECTIO PRIMA. v éuflurimf^cruret. Andxarchui lt;]ui, (juunt uiuut in fitxeapild fimii maUeii tunderctur, ddeo toleranter ajjgt;emmos iUos cruciattes pertulit, ut me-morabileiÜudfiteloquuluf,Tundite , tunditeAna-xarchi fpllem, Anaxarchum enim non tunditn: ad id adadumßiiffetnamßßiimcd, quodantmamimnior-talem elfe cxißimans perfuafum haberet,jeßemorta li uita ad immortalem ßlicitatem nugraturum. Cur-tium Romanian adolcfcentemlegimuf pro patria fi lutcfeDifsmantbiKd£Houilfe,cr idcirco inproßn-dum ilium terra hiatumarmatiim equo in/identem fefepracipitcmdcdi/Je , idquodquisnamßdurum tnepte crediderit, nife poß mortem beatitatemfem-piternam,uel immortalem ßaltemgloriam affcqi^tu-rum putaßetf Quiueroaliamob caufam, quamuir-tutis amore uoluntariiÿn mortem oppetiere, aliquem et illi finem ßbi propofucre,quem ßbiuitapoliorem iudicarunt.Annibal, qui ne in hoßium Romanorum tnanua deueniret, hauflo ueneno'quod fub gemma in annulo gefliibat,ßbi mortnn confeiuit, aut ijsfidem habeas t qui anima immortalitatem probant, uita huius arumnas ejfugiendo, lt;^am perpetuo beatam feadcpturumconfiditiautanimam cum corpore in-terituram putans » egregio iBo ßcinore probrofam feruitutemdeuitare, er immortalem fimulßmam, gloriam^ indelcbilem fibi comparare credidit : id quod apud ethnicosßlicißimum habebatur. üamfi meliorem fibi mortem ßre non duxifjet, uitam pro-ßdo cumea/fiontenon commuta/fietiQtiodtandem de

de ominbittcfuiuoluntdriam mortem obijfje memo' rttntur(jitdióium eü) cenleridcbct^lnalicjuemigitur finem hareticum quoq; rc/jiiccre ncccße e^f,qucin ßbiititdutiliorem,iucundiorem , ßuehoncfliorcnt exijbmctmon dutem uno^eodemqi temporii mome» to,corporis, dnim^, jirtundrum, crdignitdtis ultra idóiurdmidcere : quumpoßitdd ultimum uit£ Ißiritum crrdti fui conßßione iti mdtris Eccleßic amplexusfe rccipere, ddeoq; ed omnidd tdntd cdldgt; mitdtcfdrâd teild conferudre. Qjtotusdutem qui/q; erit,qui huiufmodi hominem, tdlem defc/fcâaculü edcntcm , er Chrifli nomineßxpe fxpius rcpetiio uiuum fe cremari tolerdntem,mortemq;,qudm Chri~ f^o^ruit er uoluntdric obeuntem (erndt,nott ignorantidpotius, quammalitidduéiumdrbitretur. Ego ucro omni procul dubio ÿ^ediderim, non modo pium mitemq- Chriflidnum, uerüm quemuis Scythä, dut Leßrygonemjomni diritatc dtque immanitdte te-terrimum,rem ddco Migndm ffefldntem,hominem inqudm fummo fupplieio fe mdildrifèrentem, quum propriè^luti umco uerbo confulerepoßit (ex quo non fu^ culpx con/?ium,fed erroris ignarum fußii-cdri fdltem necefße e^i)m drdentem pyram conieäU' rumfefe, utindemiferuiÜumeriperetatq;ferudret. Tu ucro Domine Deus nofkr,qui peccdtum peccato pleüere non rari foies,tuflo quidem iudicio noßrüm quorunddm cordd obtenebrds, eorumq; dnimos in' durMipermittis cnim utprioreddmiffo freinore, ne bominibus erraffe uidedttwr , in aliud tncurrdmus, öd'quot;

SECTIO PRIMA. ig ndnüljumirroremiuflitiie nomine dc/èndentei, çr nouiiculpdueterem cumulantes.AnnonißDruwipo• tiiK,(pidm htcretifi pcccatumaduerfui confcientiain (utuocanOappcllaripoleiitf C^uod ßt^uiieiiobij^ cUt,m ßntentid i» huiu^modi hominem ßrentLi contra confcientiampeccajje, quamuif id ufq; ad morlé obflinale negarent, nuliaproßäo illos iniuria ajß-cict,qiia ipfi prins alium non aßveerint.

Sed reffiondent aduerfarij, argumentum hocno-ftrum hieretici firtitudinis in morte obeunda /illax eß'e. NonnuUo- entm, inguiunt,uidcmus ob iniuriant inhoßeultamlibenter, cr ob expletum animwn betas mortem obire. Hoc ego ß negem unciuam acci-diße,quibusdrgwnentis j quaue exhifloriafumtii exemplis probare ualeant uiderint ipß-.quodjßßcc' cerint, tunc demum meplenißime reßtonfurum re-cipio.At uero interim, ne locuf ijk ßlcntio penitm inuoluatur,exipßs quiero,an credant,ullorem hunc, quemßnguntlibentianimo mortemadeuntem, pro' poßtaßbiconditione ( ßmodo errorem agnofeit, alioqummhiladrem) unica erroris fuiconßßione uitam redimendi,ipfam acceptufkm. Ecqu^,qutefo, fanie mentis hoc negabit ? Quid ergo cum haretico ßmiloeil huic ultori f liic,etß l£tus,ob uitam iniu-riam,inuitus moritur, cr uitlt;e conditionem libenter acciperehiUemorimauult, quàmopinionem fuant ■erroneameffeßteri.Eaceßant igituretvn fuis corn' parationibus,

pctralis fcclcribui,nullis tormcntis adigi po(funl,ut dcliilaßiteMtur-.Sedcruciiitufomnes objhndto dni-tno conjhnter pdtiuntur, dc mortSi intrepidipcrfi' runt.Kcljgt;ondco horum conflMtidmin deliiliirtti' ccndis fuum guoq; fincm in corum mcntibui hdberet is dutem c{l,ut inortem diuitent : qudm,fi errdtdfii' tednturteffiigcrefenonpolpihdud ignordnt, ideo^f excrucidri,dc dildnidrkqudm ntori mdlunt: ddeà,ul vntcrdum,uit£ confulcrcfdtdgcntes, inter crucidtM ipfos itnprndenter,potiufq; intrepidèmoridntur, Sù qudndo dutem dd deßindtdnt nihilotninui'pertrdhuit turrtecem, qudntndm conflintidnt ojkndunt, quic hæreticifbriitudmi fit compdrdndd/ipfi enim fciunt, uel^t nolintfibimoriendu/m. Htereticui dutem no^ uit, opinioneobqudmneciddturreieHd, cr (ui diunt^dbiurdtd, fe mortis fu^licium eudderepofifii cr tdmen putdns fe fdndè de religione fentire, mori fdtius ducit,qudm Deum contumelid dfiiciendo opi-nionem fudm dbntgdre,edq; rdtione in æterndm dni-mieperniciem, dtq^ interitummeurrere. Ex quo confequitur,fcelefli iüius hominis obftindtionem, feu mdtris fonjhntidnffcum hieretici firtitudine confer'* rinonpofje.

tiäm,qui fe ex dito prtecipites ddbdnt, DondtifUquot; rum infdnidnuquife ipfos necdbdnt: Sednecddrent quoq/fiiciunthuiufmodi excmpld , ut ex iRis euin-cdnt,hd;rcticum uituperdbili potiusobflindtionecoa trd confcientidin, qudin intrepidd dttimifirtitudine

SECTIO PRIMA. *7 cww reâd confcicntid iunólit,mortetn oppetere. Si» guident primum omnium,hi quoq; fuum finem habe» bdnt, qucmudmociSm £thnici,quosfupriinotäuimitfi CircttmccHiones quidom/prêta eo paâo, attp odio babitamortaliuita immortalem fe adcpturos imptè fperantes: DonatifttcueróCalbolicosetiaearatione iniuria fe a/pcere flultè credentes: Horiat» prteterea opin tones, ZX deftderia, qi :ii nuUo [altem apparenti [cripturteadtnttttculofi(lciri,autde[endipoßMtt, ut poffunt Brentio authore h^cticorum dogmata;me» ras effe[hiltiliai nemo nonßatim agnofcit-.neq^ uUut Chrifhanortvm dogmatum tam ignarus rcperiripo» t(H,quin [ciat,fibi ipfi mortem confcifcere barbarä acfirinutn eUefiirorem,non modè à diuittis, [cd^b humants quoque legibus abhorrentem, mifcrasqi ani masad tartara detrudenfemtunde etiam quamente id agantiure dubitaripoleSkMalam autem illam co/t lcientiam,de qua ab aduerfari/s longus habetur [er* tno , abh^eticoquamlongißimöabeffe^elexeo fnamßßeapparet,quöd hareticus, Jequo nobis eit [ermojinuoluntaria morte, er Deum inuocq^^ ilgt; li [alutem [uam commendat,er C^rifium ausfiliumt redemptorem,er [cruatorem agnofcit, hymnos^ ib lis,er laudes interdum car^ in medijs flammistqutt quidemomnianon obflinati, autmalitioßaitimi,[ei Dfo, erChrißofidentis,at^mipfisfpem[uamlo» cantiscertißima[unt indicia. Ethnicoruueri exentf pla,qiu m mediit affrrunl,Reguli [cilicel, ScteuaiUt er /tmiliumteiufdem gentris [unt coriM,qute[tqfrtit

SECTIO PRIMA. tomntemorduimM;Socratis itjqudtn , AndXdrchi, , CurtijyAnnibdlis ; gui quidan omîtes conflMti aiti-tno, ob filtern fibi propofilum,mortem obicrunt-,'Finis dutcmhjeretiä (, etfiinuiaadldluternduceittc, proprio decepties iudicio,dli(iuid errafyciuum nuüm dliusiut idm uidiiitus') efie poßit, lt;eteriid aiumecfalui fit oportet: cttius fie idUuramßäurum drbitretur,fi opinioiteinfiudmdbnegduerit,Fode c^uocjueffieüant, eiusdeineiißfnteefiunkexempldmeretricts, cjutefili dentibus Imgudin dbficidit,dc muücrum dntiguorum Gdllorum,guie in ignem ttirorum juorum corpord, contburentern fie conijeiebdnt ; omîtes enim dd finem aliquein refisexerunf.Aitdbdpti/hrum tdndem,homi' num,dc muliertim, tjudin nobis obijciunt hifioridm, . obfîindtè morientium,dc ne cjuidem fldgilijs,cr ßci-tioribus finis pdtrdndispeccjjfie fiter iuolentin,cdufi£ inter nos controtterfi nüniinè congruit :ißi eit im dut * fidgitid find non dgnoficunt,dut fi dgnoficunt, eiusmo difiuntiutliceteifitedntur , fie tarnen idea mortem ^fp^gitrenon pojfiecerto ficidnt.

A t^uiçut iam demttm nno uerbo dicam) exempld ab ddnerfidrijsdÜelfd,ut argumentum nojlrum rcfil-lantidehteretici conficientiicerto iudicio per cini uolnntdriè morientis conftitntidm,cr intrepidi drumt * ßrtitudinem, drgumentdnoftra necjudcjudmreddr-guunt, Ueec eil enim eorum rdtiocinatio ; Regulus, Aiutius, inulieres Gaüorum, Ethnici tandem omîtes co/hnter mortem obierunt,crgo bairetici uolnntdriè morientis conlki.ntid,bonatn eins conficientidin mini

Sednoscontrdi^ocmodordtiocinamur: Curtius, Rcgulus,M.utius,Andxdrcbus, Annibdlconjhnter, ßrtitcr , de uoluntdrièobicruntproptcr fincmfîbi propofitu,cr bcnèfibi confcij,qudmqtM boni fpecie deeeptùergo h^reticus uoluntdriè,conflamp;nter, ßrti-terqi moriens ßnem hdbetßbi propoßtum, er licet (quod dttinet dd optnionem, pro qud moritur)pro' prio iudicio ßt dcceptiK: dttdnien ßbi bené confeius, neefeienter , nedum obßindte mdlitiofè pec' cdt.Bdud cn'mi mente concipi, ne dum credipote^, hominem reperiri poße,qui feiens prudens^, perui-Cdcid tdntum,dtq^ obflindtione percitus, nuüo ßbi^' ne propoßto, quemßbi uitd potiorem cognofedt,dut exißimet mortem mdl^rum ommum mdximumßbi deligere dc compdrdre uelit ,quodunicouerbo deui' tdre poßit.Sed h£reticusdnquiunt,etfi mdlitiofus eil, er obßindtus, dttdmen flupidus eil’er ebrioßmilis: Sedbone Deus,qUiendmtrici£funtiß£C‘ Qjtomoda in uno,cr eodemfubiedo ßupidit^, er ntdlÿid co‘ hiererepo/funti Mdlitidcniinnon ddturßnedliquo iudicio,de certd cognitione rei,qult;c dgitur: flupiditdf uero eertd nos eogmtione priudt, er fdxo truncoue ßreßmileseßicit.Qu!,obfeero, poteßmueniriho' mo,qui feiens prudensdduerfuspropridm confeien' tidm d Deo defieidt,ueritdtemq; impugnet,er und er ßupidus ddeo ßt,ut nefeidt quid dgdt, er pro mendd' ciodßcrendo ßultemori fujbnedtf

r.oJem quoq; ßjctU , quoJ diunt de ntAlitioft igni/rdtione.Malitia enim (^utdixiÿiiu) ceriuin iudb fium habet,certamq; rei qult;e agitur fcientiam: igno^ ratio autem iudicio.cr [cientia careti non enim qua potcHin eo quod ignorât feire, nbsp;nbsp;iudicarc. Ad id

autem,quod ex Auguflino pro/rrunt, Caufam ninti^ rum,non panam martyrem efficere,non eÂ quod re-fftondeam:Non enim hïcnobis eil qult;eflio,an hnere-tietK eonflunter mariens inter martyres ccnfcri de-beat: fed,an hæreticus uoluntariè,cr contra confcien • tiam peecet. Quutn autem ad hoe déelarandutn füis ^uperé^ dixcrimus,iam ad alia tranfeamtts,

Operlt;eprecium igitur eRuidere, etiamß fingat béreticum, ut ißi uolunt,uoïunllt;triè et malitiofe pee-ear e,an ex Pauli locis,uno(^Petri, quibui,prieter ucrbi Graeci etymologiam uerum h£reticum defini-ri contendunt:euinci poßit talem, qualem ijfdem lo-eis depingunt hiereticum,cdpitali jeu alia grauipa-na mulilandum ejje,an potius [eruandum, toleran-dum,cr admonendum,

li prima; ad Cor: Audio (.inquit Apoft:') dißidiain uobis effè, cr nonnihil credo ; oportet enim in uobis h^efes ejjc,ut probi internos manififli fiant. Sed num aliquid continet locus ißt,cx quo conijeipoßit, Apoftihitretici mortem fiue punitionem prlt;ecipere, aut commendarei Nihil proßäö, Imo uerö ex uerbo OPORTET,potius coUigipotefi, hareticum ejjiß-rendum:Nimiru ex ufu Eccleßte ejfe, inter nos fidfit doilriM

rfoflrÏMif fitores uerfariM eorum coüdtione,cr ueri pij nofcMtur,at^robentur, cr ijdcm boni Î niJis iiiii uexati ineliorcs euadantj cr maiorc diligentia^ tlcrioreq; ffudio incumbant in eliciendis jucre fcri' ptur^e uerûfenßbm, ut h£reticos ex ea conamcere, fanam^ doiinnam ab eorum tricif dcfindere pofgt; fint.Ad hunc modum Augi locum hunc fe mtcücxifi feo/kndit,quum ZizamorumparabolamexpUcans Quæn.'in (lit, ZizànianoneßeeueUenda,eô quianon itacoU' fiituttnfitl}omoinhacuita,utcertut effe poßit,q:iid error eorum conférât ad proßilumbonorum , nee tffetalcsaufirendosdehacuita't nebonisobfiinus, ‘ ^uibus er muitißrte utiles funt Verùm multi cia-riusfententiamhacderefuam declarauit idemA^ig: quum Numertcap: i6.interprctans,inquit, Ifin ergo Au2-’ thuribula nerea, ideß hitrcticorum uoces,fi adhibea- de Tlt;‘“P* ntusadaltareDei^bidiuinus ignis eil, ubiuerafidei ^'8. pradicatio, melius ipfa ueritas ex filforum compO' “ ralioneßlgebit.Sienim(uerbigratia)dicam,Ponam

diila Arianorunt , uel Ntanichæorurn, out alteriits .i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

pturarum diuinarum teftimonijs, uelut diuini aitaris igneconßtem,nonne euidenter eorum ex ipfa com' paratione apparebit impietas ? Nam ß dodrmaEc-flefiaflica fimplex effct,er nuÜis extrinfecus hareti' forum dogmatum affertiombus cingcretur, non po-terat tarn clara,er tarn examinata uidiri fides noßra.

Sed idcirco doilrinam Catholicam contradicentiuni ebfidet impugnatio, ut fides noßra non oào lorpC'

lcdl,lèdtnultisexercitâtionlbi(i elimctur. Propter hoc deniij; er a poflolui dicebat: tportet aatem hiC' refes effe , ut probati c/ui^ manifèfli fiant inter nos. Hoc cà diccre)Opor(et hcereticorum tburibuUs altO' re circtandari,ut certa,cr manifefla omnibusfiatfi^ dclium, atq; infideliumdifferentia-Qiium enim fides Catholica,Hclut durum ceperitfiilgcre, prlt;edicd' tiocius,utargentum igne probatum intuenlibusrc' /}gt;lenducrit,tunc maiorc cum turpitudine\, g- dcdc'

gt;7 core obfcuriitramentiuilitatefordebunt.Hlt;ec illc.Al ,, uerô,ne quii ex Coræ, cr fociorum incendia cond' ,, retur dodrinain elicere,hicreticos comburendi,infe-TraÄ:de nbsp;nbsp;riusfubdit Aug: Quomodo combuflifuntilliincor'

Conf;Mat; ptt'e.ßc ifti exurentur in corde. Alibiuero dit,Vtiles èc Lucæ.dc funt hicreticiad hiuenienddm ueritatem, dum cdlum' Gcn;CJiri/ niantur ddfeducendum. 'S^gligentius enmueritas qud:m-ctur , ßmcndacesdduerfdriosnonhaberet. Oportet enim,Cinquit Apoß:') h^refes effe: Et quaß caufamqua:rcrcntusy fubijeit : utprobatimdnißlli fiant.

De vera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoq;,utaÿîur,igitur etia, inquit, hlt;ereticis:

Rel;cap:8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;approbemus errores,fed,ut catholicant

* difeipimamaduerfus eoruminßdiasdfferentes, uigigt; ” IdntioreSjCrcautioresßmusietßpduVo fuperiusch ” tduerat eundem Pauli locum. Idem quoq; fentit Con-fiffi lib:cap.i9- Deciuit:Dci.lib:i6.cdp:z.De gen. ContralAanichtlibI pri:cdp: pri. contra Peldgiç^r Celeü.lib, fecundo, cap. zz, Qjtibus in locis citât Apoßs uerba,Oportet,zg'c.

J1ociJenilt;]uoq;fcntilLutherM,lt;]uumait, E//ï £ut: Enàrî en:m hitriticum ij^pecHunt, cdufa. tarnen iuxtafunt, ut tantö ucnufliiif acpulcriut triticum Zizanijs col' “ latum appareat: luxta iüud Pauli, Oportet hatrefes « fß'c,ut qui probati funt,mani/eßi fiant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u

C^terum non melatet,haud deejfiequi dicant,ucr~ hum OPORTET neccfiitatcmabjolutènonimpor' tare: Sedquandam tantunmodo pr^cccdentium con-fequentiam. PaulM enim, tnquiunt, quum cerneret Satanam omnia mi[ccntem,'E.cclefiam perturbant,in firmosq; multos ab eo feduâos eins uefiigia ficâarùad hune modum colligit , Frofiâo,fi res fie fe habet, oportet ut hjerefesorianlur.Sic quoq^ medicus Çper-gunt) fialiquemuiderit intemperantem , cn^lus wquo cibisfe ingurgitantem, certo iudicio conijcit, Oportere hune in fibrin inciderc.’Puflicus quoq; ho îno,itemq; nauta, fignis decoelo momti, pluuias ac tempeflîttcspr£fiigiunt. Verùmquo paélocon/hre potcü huiusmodi explanatio,fequentc, Vt,particula, fuperiorum rationem tam aperte reddentei hoc c^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• cur oporteat h^refes efie,nimirum,ut earum coüatio ne ucripij nofiantur. Jd quod*ierbisfiupra nolatis déclarâtAugufitquumait, Oportet, inquitApo/t:^^'^'*^'['^^* harefisejJ’e-.Etquaficaufam'qu^rercmuSfjubijcitjUt probatimamfifti fiant.Adhociterumopponunt, VT chrifi' particulam, non ita interpretari debere, ut abjblutè caufam reddal fuperiorum,fed quafi per confequens: quemadmodum Chrifius,ln hune Mutrdum, inquit, ueni,utquinonuidentuideant , crquiuidentcxeilot^iîÿ.

RqOV/« *0. ftMf.El PduluftLcx autcm fupernemt, ui pluf effet „ deliâi: quo plui autem fiai pcccdti^ eà mag» excel' luitg^dtiii.Kef^oniico,etiiimfiiüisdeturpiirticulamt VT,ifl lock ab ek citdtk confequutionem oßenderct ” nonidetneueniremloco,dequonobkellfermo: ttt quo,quumparlicuLt, VTfUerbo OPORTET «e-(eßitdtem dcnotanti in alio orationk meinbro fubfe^ quatur,quk non uidet iRdnt neceßitdtif caufdm ,non tonfequutioncm oßenderc{ Qjiôdftadfuperiorcm eorumexpofitionemuerbi OPORTET ilerum me aUegénitlocum proférant ex ek pelo,inquouerbimt OPORTET, cuipartieula VT infequcna membra fubfequdtur,confequenliamfignißcet ; Simile cnim cum fimili confreredecet. OuodautemcoRigere ui' ilentur,id omne ulilitatk CT lucrùquod ex biereßbut prouenil,non h^eßbiis ipßs^ fed Dei bonitati acce^ plum ftrri debercyquk nbsp;nbsp;tóin bardui,quin fcial Deli

tonorum omnium efficientem catifam cffe ? Qjtare, fi h^efei dicimutaiiquid Eecleßam impor' • tdre,ipßui Dei infirumenta, non autem efficientes caufat effe agnofcimus.Nam iMld quoi^ ifcariote, li' cetfcelepßimo, tlt;^quam'mßrumento uftu eil Deut ad falutemChrifb morte nobk impertiendam, Videt pie leilor,quie ßnt iflonrnt effugia,quotq; modk elo' ii nitantur.At fophiftick eorum rationibui non co»' ßitabitur noftra tx Auguß: çr Lutbero fumta inter' pretaüó.

‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, SecundutquemßbifumuntlocuteÜPauliadGa'

Ut.Etjuidemtnihideuobisperfuafi,uosomnino non a aliter aniinatosßre.Verum qui uos turblt;it,diibit pcc^ n nM,quisquisßt.

At quiit hic paenM intelligit ApojklmfNumßr' tiffi muläAmper M.dgißrdtum irrogancLtm^Anpo-tiibt Deiin reprobos iudiciuin,Kegis Chriß ore pro' nuncidndumi Dehoc iudicioynon dutem de illo locii hunc expo fuit HenriBulling: quum dixit i Deinde nero mindtur Pfeudapofiolis er turbdtoribm iudiciu ß uih’ng: In Domiiu, d quo non ßtltberdturdcuiutqudm exißimd tioyuelduthoritdf: qudtdmen uehementer intuincf’ “ feebdnt iCtiiuli Apofioli Pduli i ibidtUem BuUintcitdt Micheie 4. CT Hierem:z}.qui quidem de hoc iudicio “ uerbd ßxtunt.

ident BuUmg.explicdnsPdulilocum, t. Con Sr ßyjj.jn ,. quif DeitemplitmconytmpitycorrumpetitlimDeus: Çr,r.;,.p-utquit,fuperioributreilèfubiungit ntindt Pfetiddpo^ « ßolii inlentdtditperdpoftrophen. Keminerdt enim et ct ^dificif. Commode ergo nunc rntminitlempliffirb- « tudlif,G‘ueri^dißcif. Quoddutemccetumfidelium dicit eße templum Dei, prteflrudio eü dd argtmen^ tunt confequent. Caterum fidäes templum Dei uo' fdtypropterßiritumhdbitdntemin cordibut eorunt. Argumentum dutem Pduli,quo Pfeudapoflolos terri' tdbdtdpoeniffumtum, er percoßdfionemdptdtum, idle eü.qudndoqutdem ts meritö dfficitur fuppliciot qui templum db honüne conflrudum , er dicdtunt froßndt, certè rmdto iufliore fupplicio 4 Deo per' dettduf eSl,qui ßljd doibriM templum Deidpfum ho'

A Deo in/ f^ff‘'’ngt;fgt;oIluit.Etconcluclenstandcm fententidmjtt' • quit, non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atttcm Pfcudapofto^ uerum Dei tettt'

ab homp doélrind frlfa: Pfcudapofiolos er^o perditurui nibus. Dciw.Hifc ctiam no/ïri temporis impojkribusdi' ilä funt : cjuosfuo tempore mérita fnpplicio dfficiet Dominus,l!gt;ïatt;24.cr 2 Pet: z-Hinc tandem colligit ’’ mus,iudicium bocddDeHm, non ad homines jjgt;eéid-’’ re: de hoe eitim loquitur Matt: cr Pctr:dBulling:ci' tati.

Ter tilts,quo nituntiir }octts,ad fudm hatretici defi nitionem ßatuendam,ex Pdu: dd Romtab eisaffumi' tur.lbi enim a poß’.cohortaturfralres, ut cdueant ab iÜis,qui feditiones, et oßvnftones excitant contra ea, qut^ dcceperdntdoilrind,eosci; decUnet. Qjto iit lo co Apofïolus feditioßs ipßs mhil mali à ciuili gladio tninitatur : tantummodo Rownosmonct, ut ab eis caueant,eosq; déclinent.

C^uartus iam [equitur ex prima ad Tim : defum' tus. A it enim Apbfl: Siqutsdiuerfamdocetdoüri' ndm,ncq; fanis Domimnoftri lefu Chrifli diilis, piC' tatis'q; do{lrinieacccdit,cr'c.Ciito in loco fententiant fuampcroransApoji: nullam dccermtpoenam huic uerborum Chrifli.pietatisq^ dailrithe corruplori,ßl' fx aHtem,cr ab fe promulgatæ difcrepantis publico doâori.Tantûm pios monet, minißrosprtefertim,in ' ipfo Timotheo: ut ab eis caucdnt,eofq; déclinent.

Quintus eücxciitsfecundaadeundemTimicon' tra tAymcnæior Phileti hatreßm-.quorumlermoncnt (licit animds homittuin deuoraturum,quemddmodunt

^dngTitnit humanam carnem corrodit. 'Diligattcr autem expendedii^cii locu^ iflr; nam, quum ddu£r[tt' rij afjcrant,licet nou quiuii hiereticitf, nee ob quem' UK fidelarticulum fliuim cdpite pledendiK fit: iUiiit idmen uitæ non cfic parcendum, qui ea religionK clt;t-pita igt;npugndt,edq; negdt,quibiKumucrfdrcligio,dc fidei fiiiddmentddcßrudntur:dmmum dduertcrepdr

lt;tc rede intelligere , dn refurredio mortuorum, qudm ïiymcnlt;eiK,Gr PhiletiK negdbdnt,drticultK fit ex Chrijhdn£ religionKpriCciputs ,çxdneo deßru' do, fideinoftrieftruduTdpenitut(itbuertdtur. Ettd' men Apoft: nullis humdnis peenis fcelejîos iüos dddi-citdmö uero dit,Dcifiinddmentum firnmm mdticre, notiiffe Dominum qui fint fiui.Qjidfi diceret, pc^ni-cio[d iflorum hxrefi non objllinte,qui D« effient nullum pdffurosdebimentttm : quippe qui clypeo uerbi fuimon dutem cdrndli glddio optime muniti, omîtes peruerforum bofiium idiK uitdtur'i effent.

PoftremumlocwinnotdruntexPctroiquoinloco j Peti-.,, ApofioliKipfe, poflexdddmenumerdtionem maldrum qudlitdtum pfcudododorum,nuUum in eos indicium pronunciat.Tdntum dit, corum fuppltcium idm diu non ocidri,neq; pernicicm dormitare. Sumtoq; Verf:3. exemplo dngeloru/m,quipeccduerunt, antiqui generis NoÆ /n«porcdi7«Hio ext'mdi,itemq; Sodomæ er Comorrhie urbium euerfionis, concludit, feire Dominum pios epcriculo cripere,cr iniufbs ad iudicij diem crucidndos cuflodire ; ad queminteUigitipfe Apojhlusfilfosudtes ,dequibiKferinonëhabct,ej]e feruandob nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex

Ex pTitdiâts tandem colligitur,fex locos, quibui h^eticidefinitionem firmare adu^ftt ij cStendunt, t« quibus de üero hlt;eretico, cr tali ,qualem ipfifin' guntfomnino agi ß.tcantur,neccjj'c cR carnali gladio eum nequaquam effè mulâandwm docere,fcd Dei itP dicio pcrmittcndum. ld quod multo clarius apparet ixi.ad Tim:loco, quemfuperiiKfummis cutaiunf) labris altigmiK: hîc «cró nimirumlocoJuoacriore cura expendemustia,Do}nini feruusQinquit Apo/ï;) pugnare non debet,fed erga oinnes nütis effe.

Veriim qui omne dicit, neminem excludit, ne reticumquidem. AD DOCENDVM accom' modatiH. lam non dicit ad infcâandum. MALOS TO^ERANS. Non ait, Ad Magißratum dcfirens. CVM MANS VET VDINE crKdicnîfoîj^Kiot/î-^ fiunt.Non dicit,Curan5 ut Magißratus illos expeUat, releget,igne,firroqi abfumat. bxplicans deinde cats' fam Apoß-.quamobrehiereticos patienter firriprtC' cipiatififirtefinqulttDeus cos ad frugcmreuocauc' rit,utueriimagnofcant,adfeq} redeant, crDiaboli laqueum^euadant, à duo capti eius arbitrio tenentur, lam uero baud equi^ crediderm aduerfarios affirm tnare id genus htereticorum,qui à Paulo ijs notts hoc loco defcribuntur, ex eortvm effe claffeerrantitvm in fide,quos proprio nomine mßrmos 'm fide appellari affeucrant,quofqi Cut afferunOApoßtplacide traâagt;' ri,ae patienter tolerariprtecipit, quousq; diuina luce iüuß-ati refipifcant: quandoquidem notic, ac ImetCt quibus 4 Paulo effinguutur,ni(tmfißi nos admonent.

SECTIO PRIMA.’ 1) eos dcfjniüone ab ipßsfiituta compleâî, fy grapkb cèdepgnari Nam cjuum f of malos appeüet, iterba Dei prtefraâè re/fjantes, Diaboli^ lagueis irretitot riuf arbitrio detineri dicat, quisnam inficia^ ire pof-fit,eos,non printte, ucrumfccuncLetUins Cldßis,^^ tandem uerosprorfushtereticos effefAtmhilominut Apoßt difcendi ac reßpifeendi j^atiiim iUis conce^ dit^tq; humamter traéiandos docet, nbsp;Sed inquient,

Paulus de minißri ofßcio,non de Magißratus mune^ re agit er TimotheumtamquäNiinißrum fuiofßcif admonens,de Hagißratu« tnuneregt;uhildetrahit.N4 minißrifitnäio (.aiunf) quwndatusnonßtiüigladif ufus,eü doccrc ignaros,er htereticosßrre. Magi^ flratus uero mumuf eil eofdem grauiterpunire,cr in' terdum etiam capitepleâeré. nbsp;Siquidem hoc iftod»

Atqui,eratneßrtaßis imperilm adeo Ap0ß:phh guisq; Minerute.ut fi btereticumiiagißratusgladia , tollendumaliquando cenßälfet,eauerba fubieäurta ßaßetyß quando Deus det lUis panitentiÖ, ul uerttn» agnofcant,ad feé^ redeanliQjtßlus quisq^ A,qutef0, qui nefeiat poß mortem reßpifeendi ß^atium non rC' linquiiQttàm ergo incongruens, inconditumc^ ßtip feteauerbatiddere., maniaquidem, ßh^elicutn morte muläaripoffefenßffet { üemoproßäone-feius eUgladi/ potefiatem penes Eccleßteminißrot non effe,neq^ eis Heere ciuili ratione punire,uel inter peat quenquanKEx quo colligilur,uerb(f omniu qu4

de tolerdndo,?^ adDci radicium feruando h£retico fuperiui notduimm, nonminißriduthoritdtem,^ui glddium non hdbet, fed Nidgifirdfii'S poteftAtcm,qui cum gefldt,relj)icere. Qjtôdftferudndui câ baretb’ ciK,non tdtuiim per uerbi miniftrunt,fcd ne per giflrdtum c/uidem madiindU'S erit. Nam uteruis eoru ipfum occiderit,mors erit omnino, poftqudin Qu di-ximui') pœnitendi temples, gt fticultas non ddtur. Qudpropter Apoftipr^ceptumdeeo ferudndoind' ne penitus dtq; inutile remaneret-Adde^ quod ad reticum occidendum contra exprefftim Dei mandd' tunkNON OCCIDES, baudfdtis c^dicere,Pdulut nonuetdt,ergo Heet; necefteeftenimlicentiamhanc »« re tdm graui, uerbo Dei,non bumdnis drgumentif pr^dri.Prtcterquam quod,equide)n ignoro qiiomo' dofdluauerecundiadicipoftit^ Apoftolum bicretici mortem non uetuiffe.quum ddeo difertètolcrandumt ciusqi conuerftonem expeâdndampræceperif.namt quibus uerbis utipbterdt mdgisad boe declarandunt perfficuis^Atqui quum cduillari uolumies,jopbifmd' td non défunt.

idem^rè nobis ifbijciunt in Titi locum obiter fu' Tittî. lo. perius dc kuiter examinatu. Dicunt en'nn ex uerbis, H AE R E TIC V M declindto,bdud inftrri HAE* RETICVM non occidito'.tumueró, quum légitima potefldte fteripoteft.Atnos contrddfftrmdmus,reélè quidem inftrri; quippe ijs,qui cduilldtionibies agere nolint.PduliK enim,quum 'Titum inftruere uellet,qua raftone ftbi cum btereticis effet agendum, Gr quo

SECTIO PRIMA. »4 tmndcin modo effent traéiandi, tradidiffet ne iUi do^ ürimim confuf!im,mutiläm, zr imperfeiittm? lAini-mè fine:fed claraA,perfèdam,cr abfolutam: ut uerè trddidit.Namfdiuerfum fenfiffet-, h£retieumuide!i-eet neeandum,Mt faltcmgrauiter puniendnm,non unico liintitm,ae(impUci uerbegt; CDecIinato fcilicety ufiiißdjfehuerÜdifertisuerbifdddidiffet, hxreticu, ^uum proprio iudicio {utuolunt') ddmmtnffit,cr fui erroris fibi confeius gt;nbsp;dignum effe in quem fcuerè animaduerteretur, Heq; uero htc confuetum perfio' gium {juterere infflint, lAdgißrdtum feilieet Chri^ flidnum ed tempefîite non extiliffe-, mm dd hoc quo' ^uefuo locoref^ondebitur.A.dfumndm, tdm grduis momenti doilrind nondebuit dbApoflolo nMtild,çy mdflcd tradijfedCut trdditd elî)perfiâd, çr dbfolKta. Quum enimdicit, Uareticumdeclindto ,totumid contple(litur,ciuod dd edufdm hæretici trdôldnddntf de de ed, poß folennes monitiones , deliberdndunt pertinet,et minißrorum uerbi Deiieldtione! dd ciui-les mdgtßrdtus,utq; hjeretici punidntur infligdtiones, fiidßones,Gr hortdinentd omnino exeludil. Ciuod du-tem dttinet dd legitimdm(lt;juod dthnt) potcfl9tent,noi tion dlidm quidem m hiereticos Cut h^reticos inqua) dniinddueriendirdtionemagnofcimus , quàtnedntt quant Chrißus ore proprio primùm , deinde Pduli uerbis,nos edocuit.lnterim dutem Mdgißratum ùrc' ligionis cura no excludimus, modo citra fanguinem, cr omnem dtroeitdtcm,àdiuina uoluntate minimè recedendo, ritèperdgatur: utinquarta dißjutatio

SECTIO PRIMA^, ««wi noßrdrim feâione, queinadmodu in p^irtitione noßrtt poUicitifumusjatiuf declarabituf,

Sed,ut tandem loci huius expltcationifincmim^ ponitm,ex eif^utero^dn cdufd,cur Apoß-.h^reticunt ■ ßrendum prtecipit,ceßduerit,dn adhuc utgeatf Si ceffdßed^erdnt,ceßdthnis cdufdm qMro!iJdm,cur Hetcf Paulo uiuente h£retici conuerßonem concur piueritjCr ob id feruandum pr^ceperit, nunc ueri nui'ata leuitcr fententia,eam deßnciat, h^eMicunt necandutn priecipiatf Si adhuc caufa uigeat, er Cut €onfelt;]uens ) intcrdiüum guoq; : lt;ju^o tandan, furcontraPdulimonita,fan{licii} jjgt;tritiu inßitu'umt hifreticum adpoenitentiam feruandum prttcipientift iÜum comburant?

fiuamuisautemhicPaulilocuf, abundèfufßcere deberetad probandum hæreticum non occidi, fed ad reßpijeentiam feruari debere,funt alij pr^eterea loeit . nbsp;nbsp;nbsp;, ex quibut axioma hoc noßrum manißße probatur,

ioan.u.47. printumhabemurinioanidixiffeChriflum : quod ß quif mea uerba audieritmeq; crediderit, ego eunt non damno-.non enim ut Mundtim damnem ueni, fed utUiun9umconferlttm. üonigiturdebentuerbimi' tußri, quos Chrißi imitatores effe decet,quemquant non credentem damnare, multo minut conßlijs, fua^ fionibuf,publicispriuatisuedelatio»ibui curare, ut errantes in fide capite damnentunfed Chrißi ueßigi4 feäantes,fdlutari doiirina eos inßruere,cr ad pxni^ tentiàmferuare,

‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;animo firentes Samo»

SECTIO PRIMA. 14 ritänot Chrifiu admittere noluiffe, interrogant ewm, un ucUet, iuberenthnein de Ccelo defcendere,lt;]ui cos u conficeretfUt etininjicit EÜM.At leftu conuerfm eos obiurgMit,tïcfcitbi,inquiens,cuiuimodif^irituffilif fitii uos- Ham hontine natM,homitiü uitas [xrditunt non uenit,fcd feruatum.

Exemplum hoe ßbi proponänt eim uêrbi /»ini' ftrii çj-aliqucminterdumuidcnteSyChrifiumrecipe' re nolcntem,(.hoc . uerAm,^ ftnam iüiuf doàri^ namnonmodorenuentem, fedetidmquändoq^op' pugndietn) etfi zdo perciti ei fuccenfercpoUunt,no tarnen ciiii corporis u»i,cr aniin^ nccem exoptcnt, cr moliantur: imôuerô,ut fideles ChriftiimitaioreSt uiix parcant -, animdq; incolumitalemfanilis mo^i' tionibui ucrbo Dei intercedente comparare fataganü Et(}nando ignem de Coel^(,Elilt;e cxemplo^elicere ne-lt;}ueunt,nc uelint^obfecro, caleftis ignis uicemterre-nisfiammisfupplere.

Exemplum hoc mir is tnodis eludtre, de reijeere contendunt aduerfarij.Dicunt enim, Samaritanosab -i}.erelicis longèdiffèrre;utpote,quipopulus cratfilfo cultuiab incundbtilis addiäus , in eo n*us,o* educatus: hxretici uero fiklfi fiint Chriftiani, fcduéio-resfimplicium animorum, dignispoenis a MLdgifird-tibusafficiendi-Permagniitidem intereffieànterpTte-poflerum Apofiolorum PudiHm,eiui Ifiiritu ultionis in Samaritanos mouebantur, cr pium miniftri feu Mlt;(« gifirdtus quot;Zelum in uindicanda Dei glorid ab impu-rifimid hicreticorwn doärind. tHon poffe igitur S4*

ï. mlt;tritiinoshiercticK,neqiPipoftolo5ininißrittCf'Mä ^ißratui hoc exanplo comparari'.ad propofium igi-tur nobisquicflionein nihil fitcere^imo, inquam^mul' tum. Hon enim d nobii proponitur exemplum hoe» MSdnMrildnoscuimhiereticis , aut Apofloloscum miniflris,çr Mdgißrcitu conliramius:ueriim,ut Chri' ( fli benignitM fchuritut, miteque mgeniumi nobii imitandum propoßtu elucefctU-, cr nosChrifli exent' plo à fxuilid ad pietatem conuertamur.qua in exem^ plo ipfo inlueri docet. Ndm cernew le/us Apoflolos priCpoflero ßudio percito5,cupere Samaritanos peß fundare, fæuitiam eorum fux benignitatis exemplo retundere cupieiis, ad eorum poßulatapiercß)on~ ^ns,ait,nefcirc eos quo ßnrituduccrentur: fefenon nomines perditum fed feruatum ueniffe : Generale reßgt;onfumfilij Dei ßiit,ut eje aRala ab eo ratione patel aduerfus omneminreligionis negocio Ixuitiam^, non autem ßngulare aduerfus earn tantummodo,qu£ ultionis ßudio etercetur, uel de hoc tantum aut tllo inßdclium hominum genere. Etenim minime dubi-tandum eü,ß h£retici co temporeßdffent, Apofloli autenreodem moUb Dominum interrogaffent, quin idem rejfonfum iUis effet daturus.Verumtamen,quo' niam hoc noßrumdepietate,manfuctudme,zy Cha-ritate Chrifli imitanda argumentum, ab aduerfarijs

I acerrimc impugnatur,alibi loco fuo eorum obieila diluere, pro uirtli parte conabimur. S ed nunc ad ali^

cerM ApojtolumPdiciuin. AtisTimotheo [cribeitA non dicit,cuni per^cquere'-(ed,eMn tu quotjue caueto. Quumigitur Apojolummaltisntdliiafficiffet,uer-baq; fuii uehementer reflitiffct, uidere licct,dn pri-mæilliu) Cldßii cfjetcrrdntium infidc,cr infirmo-runticin ucro [ccundje:hoc eil uerut hd^reticuSiCr ob id non ßrendm: a ttdinen nihil grauius in eum Paulut deccrnif.tdntùnt Dominum ordt,ut ei digna fuif ßüif pr^ernU rependdt,uelpotius,ut er Lalini codices hdf bent ,er Theophiladus, licet Græcus,Erdfmo tefle, interpreldtur,non ordt , [cdfuturum tdntummodo pnedicit.

MorbumpTtetered, qui non bonosdunldxdtmo- x,Cor:i;.iM res,fed fdndm quoq; doàrmdm inudferdt, dtlt;p inß' cerdt,inEccle/td Corinthiorumßiffe exuerbispri^ ind- dd eos Apoßoli epißphe hdud obfcurèdpdretmon enim unui tdntiim,fedplurcs inter eos erdnt, qui re-furrcHionem mortuorum negdbdnp quæ hlt;ercfis eil omnium ßrtd/fe delerrimd,ßquidem ut ex ipfius uer bis dperte coUigitur, fi mortuorum refureüio non eß, eudnefeitjdluf,er redemtio noßrd, m

Sed quid fuper hoc dgitbonus lUe a poßolus ? Nu iHos infeädturi Ddmndthierefeosi Andthemdteßd-tim percutitiArcetàfdcris? fiue (utdiunt ) d coend fu/fendit i Minime fdnè,fed omni potius ddhibitd tndnfuetudinc , humdniter eos obiurgdt,errorisdd' monet,dd bondm ßugem reuocure contendit.An pu-tds dpud dduerfdrios hdc rdtione cum eo däam irit qui uclßmilidiel multo etiam leuiore h^efi infiUut tffet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E, i

GaI*t.^gt;£C Exeriiplwmhuicfimilehabcmut m Gäldtis : (jui j.t. ' ' guidentdbemiffdrijsquibusddmß^sfrdtribuißfd.f nati,dc dementiiti,ueritlt;iti non obtcmpcrdbant : pd-rumq; aberdt, quin d fidepenitm de(ciffcrent,uerte)t tes fe dd Eudngelitm,db eo,quod Pdulo dcceperant longèdiucrfum.Nelt;^ Mfró Apoflolus dlid rdlione tit mis dgit,qudm ctim Corinthijs egerdt.

AdTitumfcribens^uirtutesq^enumerdns, quibus 4 iCi.7« nbsp;nbsp;nbsp;Epifcopum prlt;edituin e(Jedecet,mter dlid uit, decere

etvm ßdi fcrmonis,qtii indocendo ddhibeturdcßnfo-9» rem ejje:quo poßit crfdnd dodrind cobortdri, er contrddicentes refi-llere:hdud enim tune deerdnt,qui in ordinem redigi non poterdnt, refrdânrij, udniïo-to, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mentium fedudores: cirewneifipricfertim.

Ui dutem totdsdomos euertebdnt, docentes iÜicitdt turpii lucri cduß: ueritdteni^iuerfdntes,pollutd men te,er confcientidjDeum fe fcireprofitentesßüis dit^ tem negdnteSjnçfirifcantumdces,dd omnem rem bo ndm mepti.Ex qilibus hdud dubiè conijci poteß, pri' mlt;e ne,dn fecundæ illdrum eldßium ejfent // nebiilo' nesme^tdmen dliquid durius in cos Pdulus decernit, qudm,utfeuerèdrgiidntur, erP^duerboeorum ord obflrudntur.

Secundo deinde cdp.ddêundem , minißrumdd' f’ hortdns ut uerbi Deiglddio,fdnd (cilicct dodrind,in' j} culpabilisai exemplo hiereticos expugndre con tcnddt,dit, incundisteipfumredeßdorum exemplum pritflunsün dodrind integritatem,grduitdtem, fdnum fermonem,er quiddmndri ncqiicdt:utdducr-firif

firij mouedntur nihil hdbentes de uobis dicere uitio-rum.Do£ïriniiig^ur,grduitM,intcgritM,f(tnifermo~ nes,(jui damnari non poßint, drntd junt, er mdchi^ n£,quibiuhierefcosdrx nabis cxpugndndd propo' nilur^cjuibusq; hiercticumcdptiuumdueere decebno autem miuriic, conuictd,contumeU£,mdlediéïd,ter~ rares,mint cxilioruni,cdrccrum, triremusn, cruciSf nee etidm rite trdnfigi uidetur,ni exteri d reieüorum commercio prohibedntur.ni dd uiâam necelßdridipßslubmitüßrdridcnegetur , nidemunt a^ud,c^ igiü illis intcrdicdtur. ld (jnod dlicubinos ippfdditdri uidimiK. vbi etidm eo fdmitiedeuentum eß,ut non modè ueros hereticos concrcmdndos cen-fcdnt,fcd ne nüßrum lt;jnident idiotdm,qttiob in^nif hebetudinem,o' literdrum ignordtioncm,ßu diuin£ lucis defiélu,ueritdtis c^dx ejje non poßit, tolerdre uelmt:mirisq;ntodis,iniiiseum uocdiido , interro-gdndo,dd conßßiones, çx fubßriptiones ddigendo^ ad Mdgiftrdtum de/rrendo, eitije^ ^lddium ipß mini-tdndojucxdnt exdgitdnt. Difciplmd, iindeneßio * elicitd: certè non ex Ch}iflo,ncc ex ipjb Pdi^o-.cuiiis monitisqudmre(lepdrednt,ipßfiderint, Isenimde i.Cori/t, toleritdis huiitsmodiigndris,itdprd:cipit,Si quisßbi udtes,dut fßiritudlisutdetur eße nbsp;nbsp;recognofcdt (JU£

ignorât,ignordto. Hoceü,ß intelligerenequit,nec ueritdtem cdperc,ß(ie ignordtioni permittdtur. Ex ^uibus dilucidè pdtct,Apoßoli fententidm eße, eitu-tnodiigndrospdtienterfitri * diuinteq^gratiteluci .

• Bulhïn.'i. Cor;i4. ^g,

TIieoph:in t,Cor:i4.

' » Pctr.'Mart; t.Cor:t4.

etui tgttorMtiitm commencUri deberc. Hic eitim ue^ rui M genu'mui eü ucrborum Pauj^ inteUcéiui. Irt (fuibui expLinundii 4 doüorum uirorum fcntentid nonrectdimui. BuS: cnimhunclocumexplicattii (Ut,xtfiquis iflorum tam profrnui c/l, ut ißtd uel noltt,uel non poßit uidere,äge,fuo periculo ignoret. Et ad cxplanationcm jitam eonfirmandam,Theophy-ladi uerba [ubijcit-qui quidem, Pauli perfonain fu' mens, mqutt, ipfe quidem ojjicio fun^m fum mco: dtxi enim quod erat dicendum ; pareat modo qui ue-Ut.Quod/i quii 'ut fordibuieli,lordefcatadhui. Df-ccrf4rc non esi mcum:faits e^l admonuiffe.

Petrusquoq; S\artyr,eandem Pauli epiflolamex^ pliçMS,inquit,Ac fidicerct, Neminem pojfum cent' peucre,fcd qui ignorabit,fuo periculo ignorabit,etc.

EtquanMam hic MartyrJilhryfofiomi interpre' tationemafjvrat.aliqua ex parted prière difièrentê» attamenconcluditprimamfibimagis probari ; zsquot; iterum repetit, qliafi dixerit, qui ignorât,ignoret. Cogere eum nonpojfuimfcdfuomaloignorabit.

£xuerbis igiturApofiolicii, zr piorum doäorU explanlt;^ionibui jat% conflit, ignarü hominem, qui, uidere, nedumnonpoßit,fcdnccetiamuelit, non quidem cogùfedadDeiiudiciumafferuari dcberc.

DominuinofltriefuiChriflus, poflquamrcfur~ rexit f mortuis,multis tndicijs fe uidendumexhibuii fuis Apoflolis.Quumq; femel abfente Thoma eis ap-paruiffet,narrantihui poflea Ulis ei,fc Dominum ul'.

SECTIO PRIMA. 17 ftirreâionem: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;an fît htcrcfîszcr qualis,per fupC'

1 fd «erô obfliriiSc, çy prafrailè negaiat, td addi' dcrit, Nifî m eim manibtu cUuorum imprefîiones ui-dcrojZy meum digitum clauorum uefîigio,et manuM îateri eiM admouero,non eredam. A.tc}ui,quamud fîc resfehaberet , non ob id,autipfî Thomas.aliorum commercium, qttippefîlj'lt;e fuo iudicio doUrdia in-uentQrum,autipfîilliMdeMtartint: neq; eumiUi,ut htereticum è focietate,et commundale jua eiecerunt. Qumpotiuf , quumunoanimoelfîent omneserga Chrifîum,ille,qui quamuisriomm refurrcéîionem [u peret,baud tarnenfîierabat, nec ut crederet addnei poterat,inter eos uerfari pergcbat:ipfî autem infîde^ litaiif fult;!e,aninuq; duritatiscommi/erationepermfti, fîrchant etim,quou6q; Dominm ueniens iUum fana-ret,quemadmodum coi^anaiteraLUis tam pacatè,cr in mutua charitate degentibut en Chrifîiis iterum ddeft;Thoma:mfidelitatimedetur, ^umq; fuareßtr-reàionis fide colluflrat. Si ergo zy nos m Chrifîum unanimes efîemus , zy alter alterum benionè,at^ amanter firremus,neqi ita prodiges cffemimd Chri fîianamfocietatem rixis, zy contenttonibm noftris dirimendam. Dodè quidcm,ieqi acpièlocum hune /v^ufein perpenditmanfuctus illcMufculus, quum dixit,Ar- loan:cap! bitror itac^ admonendos eos, qui ueritatem Chrijli è jq. fepulcro errorum refurgentem uiderunt , zy cum lt;« gaudio agnoueriint ; ut incredulum Thomam pacific cc cf tolerent:quumfciant 'm quibus zy ipfî diquando a

FAtentnr dducrfarij in drgumenfis, d nobis ex Zizduiorivm parabola eliciuntur aLiquid cp fe:fedptaufibilepotius,quàm probabilead no~ ftram de h£retis non occidendis fententiam ap^ ferndam.Cneterwmquia reueraagnofcunt, ^uapol' ler^ energia h£cfimilitudo, cjMntumq^ ßt in ea ejß' cacitatisad inflitutumpropoßtum nojlrum conßr' tnandum,omm ßudio fatagun(,nouis etiam, çr coa-élisadhibitisinterpretationibus, hoc telu/m nobis è nbsp;nbsp;.

nanibus excutere; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Quocirca,utJàUaciam eorumdeiegamus, cr ue^ ritati locus futts reftituatur.,primuni omnium,uerurn nbsp;nbsp;j

huiusßaulitudinis inteBeduminmediumaffèremus, guident idem c^cum eQ,qué antiqui omnes çquos uocant,patrcs)z^ non pauci inßgnes hac noßra ateC' teTheologiJocum hune pertraâantes, fuis feriptis ftobis commendarunt. Deinde eorum interpretatio' nem adducemus,cr qu£ abutraq^; parle obieâa funt, interea recenfeb intus. Quibus peraâis,leâoris arbi' tratui totum iudicium relinquemus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'i

SECTIO PRIMA. i» Apojh)lKpfimilitudinesdcligndre,pdtrisß,milid5fer uosinducit, ciuieinunciantesmalMherbdfinfùndo cc fuo inter bonM endt,ii ef]'e,eum interrogant, uelitne a eantlcüumedi , c}ucgt;bonum fernen dnidlo cxpur-gent. QutbiKhcrui ref^ondet,iJon:nefirteinal.'U herbM legentes^frumentum un.i cum illn erndicetis. Simte ambo crefcere mq; ad meffetn. liam meßii tempore mandabo mefforibni,ut primùm malai her^ bas legant, cr in mampulos colUganl combnrendai: frumentum autemin meum comportenthorreum.t£-x hac parabola mariißfle percipi affirmamm, nonpla^ cere Deo,Zizania, qi(£ prau£ doéirince hominesß' gntficare contendiwits,in agro fuo inter tritictim, tn quofanicdoilrmceuiros agnofc'imuf, germinantia, uiolenter eueÜi ; hoc eÜ, ultimo affici fupplicio,fed ufq^admeffemextrem^iudicifhumanitertoleraritm , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quo,eins mandata, per angelorum manus id negocij

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad hoc inprinis reffondent aiiuerfarij,ß præcife

cum eis agatur ex uerborumßrmuld de Zizanijs no |/ eueUendis, non tantum prohiberi Magißratura ab ufugladißfedomnem Ecclcßte^dijciplinam è medio i lt;oni;Excom»M(mcdfjo«f)M, purgandee illt optimum remedium,ß Zizdnia tangereßs non ßt, locum non habituram.Ad hæc addunt. Non tantum deperuerßs dogmaiibusibiDonünum agere,fed quafeunq; cor' ruptelas ad bonum fernen uitiandum ßargit Satanas, in generedeßgnare.Hine coüigunt,fàccffcrc oportc' , re leges,er indicia,ß opusßt Zizania rel'mqui usq^ adMeffent» ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B ƒ

nie conßierare mprimii dccet , quibuiarliiitt. KdgißratiM odium nobis , (jttuft eius potcflamp;tem ne-gantibus, cociliarc ciiiærant.At uc^ nümmè 4 nobis negdtur Magiftratus duthorilM. Abfit d nobis tdnt impid cogitdtio. t^dm Nidgifirdtum co quidem loco^ er potentix grddu hdbemus,dd guem eum Dominus euexit.Sicuti,uolcnteDco,luo loco dpcrtèdecldrdbi' mus.

A t primum omnium ex eis (juæro, fi excomtnU' niedtioçut dfierunf) optimumremedium cR purgdn' diCEcclefiie, cur dlidddhibentdd tdm purgdn^m, dDeiuerboprorfusdbhorrentid ƒ optimd renuUd melior reperiri poteft: tumßußrdfit per plurd ejuod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

pot^ fieri per pduciord. Si optimum remedium ex' commurdcdtioncmdgnofiunt , lt;]uid cü cduße, cur aliud uel mdlum.uel certè minims bonti amplius ^u£^ rdntthicretici fiilicet mteritum ?

Sedenimrcßonfiirosputo, nonr.cclefidm, fed Uidgiftrdtum hierclicos interficere, ido; non utEc' clefiam ipfdm repurgct,fcd ut in maleficientes ipfos iure gldd^dmmdducrtdt.Verum utrumlt;j; filfum effie, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;1)

Adh^ec,nonnihilnobisiucundumdccidit, fiteri , j POS per fimilitudinis uerbd prtecife, ut fondnt, acce.' pta,glddijufumMdgiftrdtibusinterdict. Adeôut,fi eius, ermunusipfidemanddtu conferudre uelimuSt es“ curare ne locus ifte Pauli uerbis repugnet,quibus Magiftratum non fine caufa gladium ge/ÎAre dffir' natfjcd ut eos,^ui nidlè ßciunipanis afficiatmeceffe

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SECTIO PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï9

bjbeittnuf locos ißosprimAquidcm/icieintcr fedi' fcrepantes,concil^re. llt;xi« «rró dduerfdrij lt;0/ cos componendos diuntj per pdrdbolæ uerbd non ciucin libet rigorem ccfjdrc 4 Chrißo iuberi : Scd tolcrdn^ dd cj/e ntdld.(ju£ fine pernicie coirigi non pofjunt. Hdc dutem diflinilione drbürdntur ferepugndnlu^ qu£ utter duos fdcrlt;e fcriptur£ locos dppdrct,fubue^ iuDe.tiosueró itd eoslocosconcilidmus, utdicdinus per uerbd pdrdbobe penitus, cr dbfolutè uettum effe hicreticos occidere , per uerbd dutem Pduli,eos qM mdlè ßeiuntyommno zr indifhndè ^~\dgißrdtui ex ci uilis legis pr£fcripto pleélendos ddri. Multum enim

co decldrdbimus.Peliquum ergo uidcrc:,(]u£ nam ex dudbus fententijs melius probeturmoßrdiic, dn il-lorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

idmfi(juisre{iè dignefcere uelit,tterdnc dn filfi ’ fit d nobis propofitd intirpretdtio, ^Mdtt; tj. legdt.ibienim luce cldrius pcrffictet, dudbuspard-holis de femine,et fdtore,ciuds populo dudienti Chri-ftusendrrdt, cumde bonddoèlrinddbipfoÿ'oinul' gdtd^zr de mdld d Didbolo fdtd,^on de bonts,ermd

• 1 Zm moribus intelligere.ld ijuoddpertèdeprehenditur ex P.udngelifl£ uerborum contextuün primd pr£fer' timpdrdbold,(judmipfeChriftiiScdifierit:dgudnimi^ rum pofltrior dependet; ^uippe eodem feminis,zr fe-tKindtoriidrgumentoconfldtd,eundemqi fcopumrc' . fiiiciens,do{lrindm fcilicet,non mores.

piim Dominum çy [cruitorem noßrum conJUtutum eße nobii d Pdtre Prophetdm , }^egem,dc fdcerdo' tem.Pid primum munui,Propbctidm fcilicet, primd-F.vurtcrcMü trMnerii fignificddone pert'met PUdngelij Guidtdmctß, qudtenu^ EudngcUum dini' C.jki; tticbeneuolentite ergd hominesdoilrmdcßfidcam' Pift.-Iiha- plcilcnddjciui partes cenßntur, quxcunq; paßim in ' capjpîfeÆa lege occurrunt, protnißionesdegratuitapeccatoru rcmißione,quibus ßbi Dempeccatores réconciliât-, fidein terroribui illisopponcndo,quibusdngetur,zy uexdtur confeientid, ß ex operibus petendaßt falusi ex quo conßquitiir, Euangelij uocc large fumtd,fub eacomprchendiqutccunqiolim Deus teßimoniami' feri^ordi£ fu(C,pdterniqißuiorispatribusdedit: atta-men per cxceUentiam illud aptari dicimus ad prO' mulgationcm exhibits in Chtilßu gratijetatq^ ita non modo cominutti Thclogorum ufu receptum efî, jed Chrifli ctiam ipßiK,et Apoßolorum authoritatccon- ' firmatum- liinc Clmflo proprio;acprtecipuc tribui-turßpßmtprtcdicdßeEuangcliumKegni.Puit igitur legdtio t^nrißi noudauiedam,cr inufitata legatio,per quam coeleßis iOepater, quadnobisfiierdtpollicitus abundè prjeßitit-.ut inquam dona nobis elargiretur, quatinPilij fuiperfona fe exhibiturum promiferat. Hebrx 1. nbsp;Dc qua legatione uerbaßeiens author adHebrMul'

tißriam, inquit,cr multiplicitcr olim Deus maiores peruates alloquutus,poßremis hiße temporibus al' loquutus c^nosperßUum. QJiocirca,etßDcusIon'

âo populo fuo,neq; dodrime ad falutem necelJarite expertem reliquit , ueruntamen piorum mentes ea opinioneac fide tfflbutas babuit, cos per uenturunt Mcfiiam plenifiimam omnium Dei myfleriorum cx~ plicationem confiequuturosfire:Ç^uodnedum ïudlt;ei,. ucrum Samaritam quo^ ipfiperfitafum habuerc : ut latè palet ex uerbis foemina: iUius, quum Chrifium alloquenSffcio, inquit,uenturumejje lAefiiam (qui undusdicitur') isquumuenerit, rem omnem nobis explicabit.veriim enim h^ec ueritas ïudicis ipfis mul-toclarior iüuxit t’quippe certifiimisProphetarum oraculis morutis. Ait enim Efaias,quempopulorum monitorem,quemducempr:eceploremq;populortvm „ , fivmdaturus.Alibiaulemdceoducit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

tiocaturadmirabiliSyConfiliariuis, Daniel quo(^,fe' ptuagmtahebdomadarum tempusdefignat, quo ex-pkto^uenturim uaticinatur uatem^y qui omnem uati-cinationum obfignaret uifioném-Et idcirco aitApo-fiolMAneoabfconditMcjfeopcsofitnesfapienti£,a' Colofl:2. fcienti£ Dei.Vndc ed, quodpater de Coclo clamauil, Hic efi meus Charifiimus filius,qui mihi acceptas

Et alibiyiiiced Filius meus carijfimus; huifcaudite. Luc:^jp ' lAunus igitur Chrifli , quatenuseumut prophetant confideramus, Kegno, facerdolio omifiis,qui£ nunc ad rem non ficiunt: fiiil exhibendi nobis uerant crclaram notitiam myfltrij Dei de/alute nobis per Chrifiumipfum datafierendiq; in agro mentium no^ flrarum ueram fanamque dodrinam y fcientiam^ paterna uoluntatis ; ac deni^ arcana ciusaltißima

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis

itobif pâldinjàcicndi:non autem tnorum pr^cefffdi acDecdlogi Icgë nobis edcndi, (juæ quidein iam diu, tTwltosq; ante Chrilhim(innoscj?Igt;\ofaicis fcriptit luiLeis innotuerdnt- Prtetcrqudm quad pduUo dnte iodnn:3dptiflii, concionibus fuisuiüd cdrpcns, zy dd bonos mores populum ddhortdns, dd uitdm emen' ddnddm homines fudferdt. Et qudnqudm mterdim Chriflus iple m homimvmfldgitiddcerrimèinuehi' tur,o{kndcns, eum,qui uultfdluus effe,diumd prte^ ceptd ferudre oportere,qum or Mofdic£ mordlis lc^ gisreformdtorem,deper/èiHoremdgere uidetur : id tdmen non ex pYtecipuo fit eius munere, dc peculidri fu£ prædicdtionis drgumento. Atquorfumh(ecfigt;e‘ âdttddltèpetùdordtioiEÔ fdnè, utntdmfiftumfidtf fcr1fgt;turam, ubicunq; feminis dChrifio jdti mentions fieit,de doiirindad fidem,non dd mores fficüdntc 'm' telligi debere.Vnde confequitur,ddultermum fement quod in Zizdmorum pdrdbold bono femini4 Chrifio fdto opponitur, p'fdudm dtq; corruptdm fignificdre dodriiidm inhominum mentibuscircdfidei negociu d Didbolo fdtdm:Et hoe quidem poß boni feminis fd' j tionem:9tinfirius ISHus explicdbitur. Çiuôddutent dedoëlrindddfidem, non dd mores jfeüdnte fimili-tudmem hdnc interpretdri decedt^ dilucidèprtetered Matt'xï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prima feminis parabola. Euangelifbi

‘ * tnim Matt-, explicationc eius ex Chrifii uerbis enar' ” rans,mquit dixifie eum, fernen quod in faxetis fatum ” fit, eumejfc, quifermonemaudiensprotinusdccipit cumltctitiaffedradieemin Je non habet, eflq; tempO'

quot; rttriuf.çrcxortapropterfermoneincalamiuit, m Marc:4.i7* ttcxatcone^jUlim defcifcit Marcus itidem att,huiulmo Luc:8.ugt; di homines orta ^opter fernionetn calamitate , mI infeéiatione,ojjindhdcftatim dmoueri. idemijuotj; “ Lucds djfcrit,inquiens,cos radices non habere:ideoqi « ad tempus credcre, cr periculorum tempore defci-(cere.M ueró,quid e{l,exorta propter fermonem ca-lanütate,ac uexatione dcfci[cereiQuid,obfecro,orta propterfermonem infeüatione ofjindi, ac dimo-uerii Quid tandempericulorum temporedcficercf ßires,fccncratores,adulteri, ftupris deditt, latroneSt t£teriq^flagitiofi hommes ciuiligladioobnoxij, fi jorteDeo dante contigerit,eos p Euangelij condone refipuiffe,ac uitam cmendajfe, defcilccntc jôrfan, et ut fus lota ad /uum uolutabrum reuerlentur cal9)ni' tattvm,uexationum, mfedationum can fa, quibus ob emendatamuitamaffiàantur Anpotiuscorruptje nature uitio,effrenataq-, cupidiite.Diabulo eiiam ji-mitem fuggerentei Nam quce uexdtiones, qu£ cala-mitates,qu£ tandempericula imminentijs, quilatijs reiedis uirtuttbusadh£reant . Non infedatur Mun-dus homines pr£cipue ob more9,fed cos p^ßimum perfequiturmtortaliqi odio profequitur,qui iUius ini' poßuriSyZ^ßiliacijs dctedis,ueritate Dei per Chrißu cognita,atqirecepta , eammordicusrctmercjata' gunt.nifuntigitur,quicalamitatibus, infedationi' bus,qui demum uit£ periculisobijciuntur. Id quod in Papatu ip/o manißfle apparct ; »« quo non ij Ifecid' tim perfeculionem patiuntur,qui bonis moribus, ui-

tij reieBis,uitam '^njhtuunt,neq; eiu^modi honünibut vexalioiies,Qr calamitates imminent, de tandem uitte pericula ; fed ijs prtecipuc cun£ïis,^i Chrifli ueritdte per eins uerbtm cognitd,edm dmplexi,jilfdmdo(lri' nam detejluntur.Qjiis ergojùerit mentis oculis ddeo captiis,quni Salts luce clarius uidedt,hoc loco,uerbi, feu mduisfermonis nomine, Euangelij, hoe prO' niißionum in Chrijh,ciusq: mylkriorumdoilrindnt fignificdrii Aqua quidem hildrianimo accepta,foepe quamplurimi, Antichrifii terroribus, ac jupplicij, mortisq; jormidiiic adafli : turpißmie defcijeunt.

Sed cr loantquoq^Caluinus ,opmatus eüaliquan do boni feminis nomine fanamdoilrinam , feu fante dodrinte homines,Zizdniorum autcm,jàlfa dogman td,%t ea feHantes,ßgnificari. Qjtum entsn uerba jâ' cerct.quibus artibus hac £tdtc Diabolus molitusfit, ac perpetuo conetur Buangefij lucem extingu€re,itd fitur.

^^aluï Etprimumquldcm hominum mantis concitauit, gpradRcg: quibits illucefcentem ueritatem uiolenter opprime-Gaütç-lnü. ret. Per quas ubi nihil profidlum e^l, adnißdiasfe pexfixa. conuerft, dißidia dogmatum contentionesper „ catabdpliflis fuos,cr alia nebulonum portenia exci-„ tauit,quibus earn obfeuraret,tandem er extmgueret.

Et nunc utraqi mach ina ipjam tentare perfeuerattSi-quidemZXuerumiüud SEMEN ki,dcma/j«bo^ minucueUere conatur,zr fuis ZtZAtillS(quantum infeesl) nititurobctecarc,necrefcat, crfruihvnt reddat.

Qj^nmigiturDominut in prima hac fatorif pd^ Ydbold,luK difcipi^is declaraffit uarios boni feminis efjvdtti,pro locorum natur d,in qUiC decidiffct,eandc feminif ßmilitudinem refumens,altframZtzaniorum con/btuit. ciua quidem duarum maximi momenti re. Yum fuosadmoncrcuoluit.Primo,Satdnam (cuimoi csi in lucii Angcltvm fepißimcuerthutnosdecipiaty baud rarô inter frumcntum fana: doflrinæ inftlix lo' liumprau£ et eorruptæadeô caHidè femindre,ut uix à uerô tritico frlfum dignofciqueat. Deinde,ne uerè pif qui incredibili dolore anguntur, quum uident in agro Domini enatum lolium, uerum triticum cont' primeTe,Dei ftudio fua(i,fed infcitèfe moucntes, ar' hitrentur licereßbi maloi berbat eueücre çhoc^^i praud doârinlt;e homines occidere'yeaq^ ratione agru Domini à Zizanijs exuurgatuni reddere : oflendit malas herbof eradicandi munus noiihominibus in pr£fentiuita,fedmeßoribus Angelis in extrema die demandatum effe.

Qjiodft aduerfarij fecus cenfent,fententiam fuant probent oportet, conflamp;ntibusq^ationibus^zy'ar-gumentis ex paraboU uerbis dqumtis oflendantfm Zizaniisomnescorruptelasnotari, nonautem çut nos ajjtrmamusy unam dumtaxat improborum ho' minum ffeeiem- id quod minime fiiéluros ejfe arbb trdmur,ni fimilitudinem ip(am i»uertere,ac fuapro^ prietate priuare uelint; contra Dei prdceptum, ucT' bis fuis nihil addendi,uel detrahendi, ea parabole ad' dentes,qute ex ipfius uerbis did non poffunt-.utpote

^uumdieunt , per malM herbM omnium grnerum jicinorofos inleüigi:uerumiatnen j^r£cipi,ut ea. mmln toleretttur , quiC fine perniciecorrigi non poffunti cuiu^ interpretdtionis,lt;]ute non otnnino eü noud, ]elt;i d Pdpiflis guoq; dd Idniendm fudin propngndnddttt excogitdtdßierdt: mcntinil Erdjmuf in decldrdtione prmiie cenfuræ Theologiclt;e Pdrfiegt;tJi,/iciiL litulo de pœnd h^ereticorü,cdmq; refiHit hts uerbis id dudio ^uosddtn hue dctorijuere Chrißi uerbd,(judß/ignifi' ’’ cduerit ,non alia conditione pdreendum hicrcticii, ’’ qudinßpericulumßt,ne)imulcumerroribut erddi' cetur fdnd dodrind, dut malt cum bonis occiddntur. Hoe com)nc«ftt»«,lt;jHtM« nee fdtis cjuddret,eum temo' r^drdboU, nee ueterum ortbodoxorum intcrpre-tdtioni , non dufM fum fub tuungelijl^, Chrtfliuè perfondponere.Etinfuppu^erroru: Bcd^.Propjz. Cludmueroeonjldtlieddteeommentum (ejuumtuto lieebitiCur igitiÿr Dominut ipfe iubet expeéidri meß fem : Verbdigiiurfimilitudinisnondißinguunt,fed ipfidißinguunEergo dddunt, er Dcimdnddforefrd-gdiiturjfndm Zizdmdmon Zizdmorum pdrtcm eon' ferudri cx fimilitufinis uerbis pr^eeipitur. Atejui nos pdrdboldm non corriimpintusmdm D« uerbo non dd dimut,neq; ex co detrdhimut. ipfe enimprteeipit Zi-Zdnijspdreimosdutemdieimut, hdireticorum uitie pdreendum ejfe-. Omnium uidelieet femper er indi' ftinäe,non quandoq; dliquorum.

Quum igitur,ut Aeont:dit,hiee lex de Zizdnijs no eueüendis,gencrdliter,et indifliniïè loqudtur,qui ß-bi

SECTIO PRIMA? H ï)iid alJwmetjUtdiflinguere ueltt, nifîci, qttdmobrent idjiciat ratio con^t,potiui diuinare, (juàm cxponc' reuellcuidebitur-.id^uodtemeritatK uitio carereno pûtcjï.

iinmo non diuinarc foluin,led fubtili quodam ctt' uiüandi gênere legif uerba corrumpere, zy cliidcre je ticlle ojkndct.Ncq; ucrà hic filentio eüpr£tercun dum,ad'aer(arios,dum nos, h^reticos4 morteafpt' renies, MagiftratM poteßislcm negare contendunt, ipjofmct glsdtum ex dus inambus excutere. Quum entm jîitHunt, per Zizania ommaflagitia intclligi, Chrißus autcin Zizaïua cueüi interdixerit , nonne cundos flagitiofos homines aNiagißratus gladio ut»' dicant^ Hoc ucrômhildicipoteSlabjurdius; Kc^o haud quaquam eos libérai eoriim coada diflindio, qu£ ex parabole ucrbis^lid non potcU: In ea enim Chrtßi interdidam, ut iam didum ed,g€neral!ter nat. Proinde aduerfariorumßi^nteinterpretatione, homicide,latrones,adultcri,cteteriq}ßidnoroß,Nia' gißratus gladium effitgerent. Ex quo concluditur, generali legem deßlje dodr 'tne l^mtnibus, snon de cundis corruptelts generaliterdecernere. Sedmi' randum hic quoq; illud eSl,eosfibi blandicntes,quod nobis uetant,fibi tpßs concedereiDicunt en'im noßra interpretatione fßiritum jandum fibi repugnantetn coßitui-.eoquödinueterilegel^iritus ipfein blafßeo mos,zr pfeudoprophetas lege lata animaduertat, çy innouaPauliuerbis M.agißratumfliduatmali fiido^ rtimultorem , inter quos hercticos quoq^ cenßntt

Q^odßuerum ejfehinquiunt, parabohe uerbis htè-reticosdmortejiriMri,idemjjgt;iri^ diuerfè loquu^ tui,ljbi ipfi repugnaret. Hoe ipjunt, tn(juam,ciuunt nobis obijciunt, in eundem btpidem impingunt,di' centes per malos herbas, ^uas Spiritus Sanólus euelli uetuit,omnes corruptelas snteÜigi, ac deindeflAt'nn fubijcicntes.eundem ß)iritum ueüe carum parte MO' gißratus gladio cradicarh itaq^ Spiritum Sandum in ducunt ßbi ipß contradicentem. Ad hoe re/pondenl, Patrisßmi uerbis ß)ecialia indicia non toÜi, fed uni-uerfalem joltvmmodô : quarationead fuamtüamdi' ftindioncm, tanquamadlaeram anchoramiterum con/ùgiunt. Verum huic eorum uniuerfalitatiloco fu^poßmodum re/jiondebimus. Sed intérim oflendi-mus Spiritum San^um ßbi ipß non repugnare , de' clarantes malas herbas haudtomma fcClera ßgmfica' re.clarius autemacßißus idipfum demonßrabimus, qutvrn Mofaicas leges inpfeudoprophctas,cr inGeu contumeliofos traflabimus.

Atq; ut etiam de feminis notionealiquidaddamuSt nihil oitßif fentenj^ noßr£ Gominum pro femine Kegni filiosinterpretatu cfße : Metonymia eR enim, qua agricultores utuntur ; qui non tantum fernen in terram iaólum,fed, frudum quoq; ex eo enatum fernen nuncupant. Qjto tropo etiam paßim utitur facra fcriptura,quum filios patrisfernen appeÜatt utpote ex patris femine natos.

Rede ergo dicitur,bonum fernen effie Regnifiliost quippe qui ex bono uerbi femine ortum habuerint, fanam^

SECTIO PRIMA. ï4 finamcj;clo{lrinamßnt amplexi : quemidmodu/m malie herbe dicuntur inalifilii, nati uidelicct à mal» femine ab improho fatore in terram ia£lo:hoc eflß.1^ fisipfim dogmatibui imbiai.Scd iam ad remredeo.

Vuo funt nobis axiomata firmißime retinendd. Rom.-t5.4» Priinüm,t,\agißratu,mpoteß:itcm habere in maleßt. i.Pctr;i.i4» eientesßrreogladioanimaduertendi : adeö utin Zi-:ç4H(or«mp4r4to/4ç«lt;eKfi't4 de malis homimbus non extirpandis agunt,de adultcris,latronibus, cete^ risq^frcinoroßs homintbiis intelligi non poßint. Al' terum , Dominum prohibere cerium improborutn hominumgenus in hac uita ultimo fupplicio aßßci.

Ojios quidemme hoc axioma precedenti aduerßetur, eos efße oportet,qui proprio nomine impij appeüÿt' tur.hoc eß in religionis négocia perucrfè fentientes'-«lt;rè en imac proprie ij impij appellantur: ut iüi uerè dcproprièpij , qui Chrifli doctrine ueritatemjunt amplcxLnulla enimexre pios, amp;nbsp;impiorumdiffc' rentiamelius,quàm cxreligioneßumi pote^l. HuiuS' modi autem imptorum duplex eß genus. î^am alij i uerdreligione,crre,c:r’nomine^nt alieni, uf idqlo' rumCultores, lud£i,Turcæ, maximèommum Athei: Alij nomine quidem, O“ profißioneChri. fliani,qui tamenreipßnon funt,quippe quorum ma-gnis crroribus feedata , corruptaque fit dodrinat quos quidem hercticos appcllamus. Qttum igitur impijs ex uerbis parabole fit parcendum, uidendum

intertriticum fcuif.non igitur interprefaripofe^lt;fe Jdolobtrii,TurcK,Mt ludieis, uel^tiädiheis, qui extra agrum Dominidegnnl: jedde impijs tUaagiap-paret,quiinterpios, hoc cüueros Chrijhanof ueT'» fantur,qiti^ Chrißidnorumnomine fcornant:iilfunt bdretiei, qui quidcm ^izanijscongruenter compd' rdntur.li:Jdmßciiti Zizania jàllum triticum eßexueri ßumcnti corruptione exortuin, ita hxreticwfalfm cß Chriflianui ex corrupia Euangelij dodrina ab inimico in eiia mente(diaßrmatut. Zizama inter triticum conjßiciuntur, culmis, acßlijs adeà ei limi' lia,ut ni priM maturuerint,ßudumqi meßis tempore ediderintßtriticodißerm non poßint.’üjereticM iti-dej^ inter pios uerfaturj ßgt;eciem faltcm Chriflianoru worum habens,Dei uerbum non minus quàmpij jà-tiant ad fua dogmata probaiyla fempcr aliejhns, ui-tam deniq; piorum tnßnr pro fententia fuaafßcrenda proßndens,adeq utuixàueris pijs dignofei poßit :td quod turn detnum uerè fiet, quummeßss tempore à fupremoiudicecaufacogmta , inpoßrema tUadie eius fenfinead maturitatem perdu{io,exDomini man dato mefforibus ei^dicandus,^' ia tgnem conijeieu' diutradetur.

Ham quam diu eius herba uirefcit,etß ßrui ex cer tisßgnif Zizania eße indicant,ea eucllere prohiben-tur,ne Zizania eße autu/mantes , ßrlaße triticum, boe eH cledi Dei eßent, cr ßeßumentum eradicO' rent.

SECTIO PRIMA. ff pocrilif, (jui Jolt Deo funt cogtuli,non lolt;juor, neep de ijs hoe loco eü ouod cjuierdmut') 'mier bonos ntd-tü/e/lèdppdrcnt^aeoq; lüis dißtmiles funt, ut nullunt ftlpericulum,ne in his extirpdndis tüi corum loco erddicentur-Qudre.ßDominus in hdcpdrdboldmc~ tdphoricè denotdre uoluifj'ct furtd:ddulterid,ldtroci-)iid,fccnerdtioncs,cæteraci; ßuinord, corrupteldf (utuocdnO hdudfumfiffei fibi lolij metdphordm, fedfliindrum,urticie,ruborum,cicut£,toxici,d}tu',ue mdlie,et hdud dubiè noccntis herbie. Qudndoquidctn tHud primo fui a/fcdu intucntium oculos ßllit,dc de^ cipitytriticiffcciem prie fe firens, he duiem id quod funt ftdlim dppdrëtMdle uidelicet, dc nocue herbe, cr digne tdndcm,ut ex dgro erddicentur.

jdmucröinterpretdtioncmnoßrdm , utfùcitiut memorie ntdnddri poßit,qudfi epilogo perflrtngen-tes,hoe modo concludimus. Serui herum mterro' gdnt,dn uelit ednt,ey' mdlds herbes euelldntiUoc eH, querunt homines, ij 'tnqudm,qui fole/hte pollent,et qui orbi regedo funt diumo confilio deftindti,dn Deo pldceat hereticosdb ipßts 'mterfici. Reffondet Domi' nuft'Kon'.neßrtecumlolio tritiflvm quoq; erddicc' tis. Hoe cfl, ne ßrte hereticos 'mterficere uolentes, und cumillis,dutproillis,uerospios, dc Dei elcdos necetis.Ac fkitm fubqcit, i/hid meßis tempore fieri oportere,idefl extremi iudicij die. Tune enim Patere fiimilidsmdnddbit,non feruis Qquos homines efficdi^ cimils') fedmefjortbtis iquos Angelos efße ipfemel Chriflus cxpotiit) ut ’Zizdnid legendi, in ignemq;

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F 4

mittendi munerefùngantur.l^eq; nero hac interpret tdtioneabolebitur Cutcenfenf) excomminicatioi ^udndoguidem per cuellendi uocdbulnm nos extrem md fupplüid tdntùm dccipmus: connementi quidem ftmilitudmc; Siquidem, ntherbd ,firddici-tmeueUitur, iÜicomoritur, eidcmrdtioneboino ipfe,ft ei cdput dbfcideris,corpus coneremdueris,dHt re/k fuß}enderis,e uiuis toüitur.

ld qtiod excoininunicdUo non efficit: ndm ß (juii interdum cx fidelinm catu eijcUur , femper e^ ui-uenli ßcultdt, feje,ß reßpuerit, in Eccleßa ulnM re^ dpiendi. Hine dutem (tit drbilror) dbundèßtis ex' ceptionieorumreß)onßimßierit, guidicunt, uero hdud gudc^udtnßmile ejje,noluiße Cbrißiim bicreßm ex^celefid fud,guodd einsßeri poßit, exiirpdri;non enim errores extirpdndos, feti homines inierimendos. negdmuf.Eodem modo interpretdti funt hdne pdrd^ boldntdntigui guog; pdtres, giium in interdido Zi' Zdnidnonextirpdndi,hcereticos occidi uetilumefß: inteüigdnt. nonpducinoßr£ xtdtiiTheo' lo^i idemfentiuntM Jecunddfedione, eorum diild citdntes,ldtißime d^onßrdbimus.

Hdäenus mihi uideor potißime ijs refßondißßet gui feruos homines eße non negdnles,fedpro Zizd' nijSjnon h£reßm dumtdxdt,uérùm omnes corrupte^ Idf inteÜigi cenfentes, drbitrdntur pdrdbol£ uerbis non omnem rigorem lt;t Domino prohiberi, fed ed ntdld toterdri pr£cipi,gu£ ßne pernicie corrigi non poßisnt-ReliguumeüutiUisreßondedm , guitdnt

Pr'mum enin^quieruntycur feruorum appcUäti' one hommes potius, qiiüm Angelos intelUgamtisf Qjtandoquidem a ngeli emiituntur in mtmfleriïi propter eos,qui h^eredes erunt fulutis.

Nos uerè hxud inficids imus, Angelos non minus, qudmhomines ip(os,minißros, ac feruosDei effe: attdmennoftroprimummdrterejpondemus, quant Hommus in pxrdbolis nomina diflinguatmeceffe effe inflitutiluiffiffe officiorum quoq; rationem diflin^ guere; duaproptcr , ßuno minißrorum genere, mefforum fcilicet, a ngelos mtellexit Qquod ipßmet aducrfarij non negant') neceßario confequitur, fer' uortim appellatione aliam minißrorum ffedeniß' gnißcari.At cnm,qui nam ijpoßunteffe,niß ßnt ho-mines:Deinde ex Augußino dicimus , caufarn cur feruos ac meffores dißingui oporteat, earn effe,quod à uerißmili p enitus abhorreat, ntßlaq^^ ratione pro' baripoßit , Angelosignorare,quicquidaDiabolo agatur in hoc Mundotat ferui cqntrà in parabMu' cuntur ignorantes quisnam ffei^, qui quot;Zizania inter triticumfeminauerit.Ex quo concluditur, ßcruorum nomine,Angelos inteUigi nonpoffe.ideoqiPaterßm: quam feruis loqueretur,non dixit, I» tempore meßis dicam uobisffcd dicam,mquit,mefforibus.

Ex quibus tandem coüigimus,alios meffores,alios ucroferuoseffc : nam ßutra^minißrorumffecies Auwuft:p. idemeffet,quinam,obfecro,conß(fus, ineptusq^lo' inMatjc.u»

SECTIO RRIMA.' ^umdi modw effet, nee dignw fummd iUd Dei filij fapientilt;i,feruorum , cr meßorumnominibittuti,ft uiriq; Angeli ßrenti Inßepcr/i quod uni negdtur,al-tcriconceditur , quiitdm hdrdtes erit,qui eos inter fe difßrrenon jentidtf Uuicdrgumento ex augufli' no deßmtOjdduerßarij uidentescuiuf ßt efficdcitdtis ad mjhtutu noflrum probandunt, mhildliudrejfon' dcnt,qudm fubtilius illud ejfe,qudm ul d Theologo dccidipolsit; cr ßrtdjße curioßuf, qudm ut de eoßt qu£renditm. Veruntdmen fdno pij leiloris iudicio ßd' tuenduvn permittimui, dn huiitsmodirdtionibuf tant ßrmddcualiddargumentdreßüuntur : ßciUenm fuperdbmur/t tdltbuf drmis uidîi iudicdbimur.

Quodauiemdttinetdd noßram huneminißroru dij^n(lionem,concedimui, diunt , dißinguißeruos à mefßoribui'.ßt d ut genu^ d ßlt;ecie,feu pdrtem 4 toto. Seruorumenimnomen,dffegt;unt, otnntbusddmini' ßrdtorijs fpiritibui eoinune,generdle,cr perpetuum effet meßßorumdiltem ßndiionem peculidrem , dc tempordridm: utputd quibuf id onerKßt decretum. Atqui,ßßeruorum wmen generale effet, cundlisq; Angelis communeïfbrum,dutem peauliare, quid Opus Ãerdt earn a ngelorum ffgt;eciem,quibus dentdu-ddtd eil Mundirerum ddminiÃratio, contmumiUo ac generaliferuorum nomineappeÃ¼are,alteram uerÃ´, cui meÃis ÃeiendÂ£ datum eil negoeium,peeultdri meffbr um nomine nuneupdre ? StDominiinflitutum Ãiiffetde binis Angelorumffeeiebus mentionemÃ' cere, reticendum itU Ãiffet commune, ZÃâ generale

dum earum alteram mejjdres appellat, altert quoque deeens,^ munertluo congruens nomen imponcre dcbuilfct: C^Uie quidem nominumM etiam munerum diflindio dijertiÃime percipitur in hac iiQÃra inter' pretatione.

Atenimainnt, Ãper feruos accipiamui homines fideles,feruos tÃ¼mirum Ã tritico Ãparatnnt iri,qui la' men ettr ipfi Ã patrefimili.u in agro funt/ati. HÃ®c equi dem illius,qui ita ratiocinatur, uirifanÃ© non minus tn gemoft quam eruditi, ttt plerifq^ alijs in locis,dniJi hoc deha-reticis puniendis ey occidendisargumen tum traÃ©{at,ingenq acumen defidero , ey argument tandi fcientiam.Nam quis ita hebes effe pote/{,ut non uideat,quacunqifignifieatione ferui accipiantur,eos femper Ã tritico feparatos effe , quitmidnonex co quodfignificent.fed cx ui, er uerbis ipfius parabolae omnino dependeat,in qua jerui Ã tritico manifiÃe fc' iungunturf itaq; duo funt hic haudleuia errata. Prb mum eHyC^uod exdiuerfa feruorum fignificatione, ut ipfi ferui a tritico feparentur ,fim dicatur. Alter um, quad hanc triticher feruorum /eparationem fieri no poffecredatur. Quocirca,fiauilorisuerbaffedles, inanis prorfus er tneptaeÃ¼ tota argumcntaiio.

Sed fortaÃis aliter argumentari uoluit,et iuÃo DÂ« iudicio,cumpeÃimam caufamdefindendam fufeepifi /et, quod non femel altbi eodem in libro iÃ¼i contin' git,in fententia fua explicandafcedÃ¨ lapfus e^.Sier^ go eius mentem ffeÃ¤are uelimus,ita argumentari uo

luijje uidcri potcH. Si per jeruos dccipids fideles hoÂ» minc5,ccrtÃ¨ hofnines fdeles d tritico jcpdrdbis,apcr-tÃ¨ euim in ipfd pdrdbold ferui d tritteo fepdrdntur.ld dutempldncfierinequit,guumz^ ipfi fideleshomi-nes triticumfint, quipe 4 pdtreÃ,milids indgro fdti. VerÃ¹mtdntequdm ad drgumentum hoe diluendum dc cedamus, confiderdnduin c/Ã¯ ddhuc in eo,cr pdrum fincerÃ¨, Ã§xudldeineptÃ¨dicinuUddiflinÃ¢ioneddhi' bild,per fcruos 4 nobts inteÃ¼igifideles homines,pdru fincerÃ¨ inqud, nd non fideles homines indiftinÃ¨ic,jcd fidelium hominnm exigudm pdrtcm feruorum nomi' nefignificaridicimus, imÃ´uerÃ´ne pdrtcm quident dliqudm, fed eos homines,qui cÂ£tcrtsregendis prÂ£' funl. lneptÃ¨dutem,ndm fi feruos fideles homines effic quis dixerit,non ipfi quoqs ,fiue zr tpfi,ut ille dit,jed ipfi tdntumin dgro dpdtrefimilids Jdti effent, nuÃ¼os enimfeuit pdterfiim.prÂ£ter homines fideles. Sed tdn' dem ut huiufee drgumenti uim, qudnqudfrigide, Ã§r infulfÃ¨db eius duthore propofiti, quÂ£ non penitus nulldeÃ¼,repetldmus,dicimus primo loco id quodmo-do dttigimus ,/eruoam dppelldtione nuUdm pdrtcm hominum fidelium intelligi, fed eoshomines qui rd' publicÂ£ guberndculdtenent,quos ctiam fi in propo' fito pdrdboLe cdfu non nifi fideles effc pofje concc' dcremus, tdmen quum non tdmqudfidelcsfed tdnqud Dei minifiri in ed confidcrcntHr,nil mirum effe debet fi 4 cÂ£terts fidelibut,id eft 4 tritico diftingudntur.Sed quid quod conftitnter dfferimus fieri poffe, ul mdgi-ftrdtus ciuilis,qui de hÂ£rdico oeddendo nec ne deli'

SECTIO PRIMA. jS leret ,non Ãt ChriliianM,fed tantummodo [ecundum CbriÃitinorum Icpcs iudicare, aut uclit, dut etidm dc' bcdt. VelÃChriflidnMc^,ut pierumq; Ãt, nomine tdntum,non etidm rcipfd efje deprehenddtur , nee qudles Ãunt iÃc^ui triticum dppeÃ¯ldntur?PrÂ£tcred fieri folet,uted,quÂ£reliqud fuigenerii dliqud rdtionedn-tecellunt,fepdrdtim eonfiderentur, nbsp;nbsp;nbsp;fub generdli

appeUdtione non comprehenddniur,fednomndtim 4 toto genere diflingudntur. Exemplum Ãnguldre effe poteR inter tdm multd,quÂ£ ubique dpud idoneos dit^ thorespdrÃimoccurrunt, inuerhiidngeliddmulie- 7 m, quÂ£ iefumt^azdrcnum qui crueifixue fiterdt,ut aromdtii ungerÃ©t dd eius monumentum dceefierdnt, Surexit, inquit,non eil hic : fed ite nttneidtumÃ¿ui difcipulis,cr Petro,eum prteire cis in GdliltCdm zj'c. In quibus Petrui,qudmuis Chrifli difcipulus ,d. difci-pulorum generali dppelldtione,quid ctcteros quadam rdtionednteibdt,mdniftjlÃ¨ fepdratur. Ciudmobrein hÃ¯cquoqittoniniurid quicÂ£terisuercChrifiidnis homintbusregendis prÂ£funt, db ipfa Chriflianorum hominum generdli appeUation^defl a.tritico, licet cr ipfiuere Chrifiiani, Ã§r triticumfint, diflinguun-tur,^!quot; feruorum nominedppeUdntur, prÃ¦fertim, quum, utidmdiximiis, nontdmquÃ¢Chriflidnffecl tamquamDeiminiftri, zxquodammodoin mundo uicdrij in hdc parabola eonfiderentur.

ExprÂ£diÃ¢K denwm fata confiÃ¢t,filfum effe quoi diunt,toto ccelo errare nos , argumentantes ab eo, quod Angelis prÂ£cipitur, ad id,quod Magifiratibut

permiltitur. SalK enimfupcrtj; oflendijjecenfetntKt prÂ£ceptum honÃ¼nibui , non An^elif, datihm ÃtiffcÂ» Qjiod autem mterroglt;int,qult;t mtionc fieri poÃÃ¼, utf quum Chrtftus in explicdtione hniiu fÃ®inilitudinis cmnes eimpartes diligentifiimÃ¨fiaerit interpretalus, ntmirum patremÃm:dgrum,utrumq; fernen,me jfietn, atq; meffdres,feruorum nomen prÂ£termiferit, neef; homines effedeclaraueritmos contra hoc^ argument tum im eos retorguentcs,ciuÂ£r'mus,qult;i de caufa An' gelos effe non dixerit,eof(j; Â»njuam Ã§utuolunf) An' gelos,per quos Dei prouidcntia Mundum uniuerfuM guberndttfic enim optndntiirdduerfdrij-.ut ex eornnt noud intcrpretdtione,qudm pduUo poft fubiiciemuSt col^gipoteR. C^terum, fi Chrtfiiis ftiduerhdcxpU' cdns,utpdtrifiimil:dgroMriq; femini,meÃt, meffori' busqi fudsfignificdtionesattribuit, itdqttoq^feruoru nomen explicuiffet, controuerÃd nofirdnedumdi-remtd eÃet,fed ne firtdÃa quidem inchodtd.

Si feruos,inqudln,homines effe dtxtfjet.^idtn etidtn fi Angelos effe decldrdffi;t,non continuo tarnen quÂ£' fiio diremtd effet nec proptercd dduerfdrij dli' quid,quod fenfum, quem ex pdrabold noselicimiest ldbcfii(ldrepoÃit,euicijfent. Vt enim reÃ©iÃ¨ Acont. dit,non quibus uctitum fitZizdnid exdgro coUigcre, fed quid hac Zizdniorum colleÃ¤io fibi uelit conÃ' derdndum ell,hinc enim fitcile,qiitbus uctitum fit im' ielligemus.Sed tdmÃ« quidqd illa fignificet,nulld rdtio cÃ, cur fi Angeli eamfitcerc prohtbentur,prohibitÂ» quoq^ hominibufidipfum cenferinondebeat. QÂ«4-

SECTIO PRIMA. 39 re,Ã tÃ¤ntopere contendimiu [cruorum nomine angelos non inteÃigi,lolo ab/b!utie ueritatisIJiidio id fÃ¨ciâ mus,no autÃ© quo^alioqui fententiam noÃram aliqud ex parte conueÃ¼i poÃefulj) icemur,

Pergunt deinde ex nobis quierentes, (juum Dominus gladiwm in MagiÃratus mambus ad improborum hominumultionem confirmaucrit, per paraboltc uerba aliquam eorum Ãgt;cciem exciptre,Ã morte u'm' dicare , Ã§^admefjeincxtremiiudicijferitareuelit: qua ratione Ãiafi, cenfeamus hareticos potins, quant aliud improborum genus excepiffe. Ea uero maniÃ-Ãeapparet'.namÃcinorofi homin js,qui ex Decalo' gi prlt;Â£cepti5,prmcipumq; 'mflitulis,cr legibus, co-gmtum perlÃeÃ¤umqi habent homictdia, adulteya, latrocinia , cteteraq; fcelera,quÂ£ 4 corrupta depra-uataq; uoluntate ortum habent, uerÃ¨ crimina eÃe, quodq; in leges peccantes meritÃ³ ac iure punientur: ÃtaliaadmiÃermtlegitimam excufationem non ha-bent.At uero hiereticum,qui feripfurte locis mnixut Diabolo decipiente peruerfÃ¨ intelleÃ¢is, autumansfe uerboDeiduci,ÃlÃ alicuius dog^atis uenenumim-bibcrit,excufatione,ey commiferatione dignum cen-femus : nullius enimeainreÃbicriminisellcon' fcius.Hinc baud rarÃ´ euenit,ut eo animo affreus ho' mo, fuie fidei retmendie ÃudioQutiam diximus)mor' tem contemnat, eaniq; uolens obeat. Paulus ApoÃ: qui ante fueratinDeummaledicus, zr contumelio-fus,atqi fideles\, ut fui Ãmiles effent, cogebat ,ait fibi mifertwm effe co quia ignarus Ãcerat, expers fidei,

iedijMm modoattigimminter corruptant deprÃ¤udÂ» tamq; uoluntatcmtdcdeprdudtwnyntelleÃ©ium diflin' dionÃ©,jeiÃ¯ione tertid,ubi ApoÃtuerbd i^.EpiJhlie dd

EirrniÃimumdutemcontrariiefententiso, uelfdl-temfud;lt;ittÂ£ÃionKÃtnddmentu dutumdtit ineffe dd-uerfdrij in uerbis Chrifli,quum difcipulis fuii rogdn-tibuiÃmilititdinem hdtte ediffcrensÃ nqiiit, ut igitur colltguniurhcrbie mallt;c,Zâr igne cremdniur, fic erit

â inhtitMccuifinc. lAiltethominendtuiAngelosfuos, â qui ex eius Regno colligent omnid ofjvndiculd,^' foi quipdtrdnt tniquitdtem , in ignis jirndcem conij-cient. nine inquiunt.maniÃÃe coUigitur, per Zizd-ni^cunild nobis fcdnddld,^ corrupteUs Ãgnificdrit non unwm tdntÃ¹m offindiculorumgenus, Ãtlfdtn uiâgt; delicet dodrindm-Sed quid hoc reÃrt^A n non in to' to fuÂ£ partes continentur I Qu^idndm dliud nobis bis

uerbis indicdre uoluit Dominus naÃer, quam, quod, ut in generdli fegetum meÃfe peculiar is habetur dele-dus malortvm omnium feminum, ctquot; in ignem coniÃ ciunlur,Ãc erit in tj^gnapoÃrema iÃa dietnam quum omnid oÃendiculd , Ã§;- ij qui patrant iniquitatem teterme morti damnabuntur, turn quoq^ cum illis,ul eorum pars,male dodrime homines inextinguibilÃ¼ ignis fuppliciodddicentur.

MdniÃÃeigiturdpparet , dduÃ¨rfarios ex uerbii iÃ¼is coÃ¼igere non poffÃ¨,Dominum in parabola, Zi-:jlt;tÂ«jorÂ«Â»i dppeÃatione, corruptelas omnes ftgnifi' cdreuoluiffi.

AdhtccnondcfuntcjuidicMt , nonfitnpUctier pdircinfim: uctdrc^ietoÃ¼dntur ZizÃ¤nid, fed nebeUo tolldntur;cjuid,m({uit , fidrmdcdpietK,neceffceÃ¼f quum hxrcticos truciddtis , nwltos fmul interi-reAiuiMdutemfententid: authores citdttt ChryfoÃi crTheophyb Ad hoe nuUo negccio re/fondetur. tiitnirum eddem rdtione nbsp;gud fuprd re/fonfum eUf

t]uumdicunt,permdld{ herbds omnesjdcinorofoSt feucorruptclds omnes Hitclligi:uerumtamenprÃ¦ci-pi ut ed mdld tolcrentur t ^ute Ãncpernicie corrigi non poÃ'unt Vbi ofkndimut huiusmodi diflinÃ©iioneS txuerbn fimilitudinis elicinon pojfe-.proindeinter' pretdtioncs iftds eodÃ³liM,cr idcircofrifMejfe-.Legent enim de Zizdnijs non eueÃendis generdlem efkt tdeo^; generdliter dccipiendam : nonlicereuerbd Dei illn dddendo,uel detrdhendo corrumpere. Eo-dem igitur drgumento freti, dfprmdinus pdrdboliÃ© uerbd nondi{linguere necem beÃ¼o inÃrenddd morte AtagiÃrdtuiiudictodeeernendd: uiriq; enim mortis genen competunt mterdiaiuerbd:nec rdtio confldt, (urhucpotiusgudtnillucpertral^oÃint. QjiÃ¶dÃ lex non difiinguit,neq} uobis, o boni (.ut idm dixi~ mus} diflinguere licet,nifi certdm rdtionem dÃerdtisi uti certiÃimdin nos ddducimus,dum hxreticos Ã . frei' . noroÃs diÃinguimus, tot prxfertim diuindrum lite^ rdruin locis fretidjfdemci; pdrdbohe uerbis innixi-. ut fuperius IdtiÃime oflendimus,cy ddhuc ÃrtaÃedper-I tius dccldrdbimuf- QjtÃ¶d Ã ChryfoÃter Theophyli debitreticis beÃ¼o non tottendis Ãmilitudinemhdnc

funt 'mlerpretati, id eis euemjJÃªdidmitStquod accidit Gr^co lÃ¼i Ic^islalori, qui idco'ff parricides legem non condidit, quod mente concipcre non potuijfet, futurum unquamfili(m,qui 'm patrem ita feuiret, ut eins fanguinem effunderet.nadem ratione pij itti do' Â£lores,quum eorum Ã¦tatibusnondum m Chriftianam Bcclefiam 4rrox ifle mos 'mudÃlfct,homines fidei eau fa ordinario iudicio necandi , effent^ iam aliqui Principes,qui Ã fanguinarijs Epifcopis )uaÃ,atq; 'm' pulfi,hiereticosarmis, non ordinarijs iudicijs 'mfeda bantur.uidentes parabolam difertÃ¨ prÂ£cipere,ne hÂ£â retici per mortem Ã¨ medio toÃantur, de beÃ¼o tantum uerba Ãccrunt, non de ordinarijs iudicijs ,quÂ£aid qnandofbre,utaduer/us h^reticos exerccrentur, ne fufÃicatos quidem effe crediderimiAt mifera hac ^eta^ te noÃra utroq^ inÃrumcnto utitur Satanas ad Eccle^ Ãam Dei perturbandam.

Qtiod Ã bom mi uiriopinaripotuiffentpeflem hanc olim 'm Chriflianitm populum muafuram, 'pro-fiÃ¤o baud ambigi pote^,qu'm ex ÃnÃ¼litudinis uerbis, lolij euulÃonem generaliteruelantibus , hoe etiam mortis genus effent improbaturi, ut beSum impre' barunt.Sed hoe pauÃ¼o pofl fiiÃus explicabimus, ^uit fuo loco Patrum teflimonia citabimus. At uero Ã ChryfoÃi^Theophyl: betla inhlt;ereticosdctcÃan' tur,eorumqi authoritas probatur, queero equidem ex pijs,et doÃ¤is uiris,qua confeientia Chrifliani giÃratus,ut homines ad fidem cogant,magna fangui-nis cfÃiÃone,acprouinciarivm uafiationc contra eos

SECTIO PRIAÃA. 41 IfcHd gerant nel [altem iuÃefe gererepoffecredanl. aIiuJ item obifilum affxrunt , quodadeofir-mum elJe ext/hmant, utnuÃ¼arationeinfiingipoÃit. ld autem tale e/l.PrimÃ¹m omnium afferunt per agrti mtcUigi, non EcclefÃ®am,quÂ£ minima pars eÃ¼ lAundi, ea nimirum tJlundi pars,m qua Euangelium pure an nunciatunNeqf etia aiÃ¼mu noÃrÃ¼quamuis ita Theo phylaÃ¢:iÂ»terpretetur:[edMundum ifliim utÃ¼uerfu/m, in quo homines, crbontfÃ®mul, cfmaliuerfantur. lamuerÃ³,inquiunt [eruandam e[Je buius interprÃ©ta' tionis analogiam eliam in 'Zizaniorum cxplicationei ' quaproptcr, Ã per Zizania btereticos dumtaxat in' â¢ telligamus;unam tantiini malorum /[eciem fignifica' Merit patcrjÃ milias, eamqs Ecclefia hoc eÃ mini)1fÂ£ Mundi parti pecttliarem. Deinde Caiunt)Ã ager ed mundus, cr hie ager duobus tantum [eminibus totus eH conÃtus, tritico[cilicet Ã PatreÃmilt cr Ziziinijs ab aduer[ario [atis, ratio certÃ¨ oppoÃtionis flagitat, utÃcut triticofigniÃcantur omnes Ãlij Regni, hoc eH quieunq; uera EccleÃ^ [unt membra , ita etiant âZ-izania uocentur, quieunq; [untexEcclefia-Sunt autem malorum prater haretkos plurimc aliÂ£ [[ecies, intra ipja quoqult;e EccleÃie ut[cera regnau' testquas cur tandem, quie[o,PaterÃm : prater if [[et f PoÃremo,inquiunt, ChriÃusip[e author parabola, er idem Optimus interpres , nonne di[ertÃ¨ triticum interpretaturmflos, qui in Kegno patrisÃlgebunt. Zizania uero omnta ofÃndicula,cr eos, quiÃeiunt, iniquitatemfeos nimirum omnes , quiincaminum

HuÃ¼am igilur cdufam effe opindrife dicunt, fur, etidmÃ hdnc pdrdbolddc[old ^.ccleÃd mteÃ¼igdmm, folos hicreticospered dccipidmui:quum [oli hieretici non Ãntmdlivm fernen Ã Diabolo [dtum, foli hteretici non fint Ecclefi^eofiÃ¨ndicuU, foli htcretici no ficidnt imquitatcm, folideniq^ hteretici cum fidelibia con' iunhi totu Ecclefine corpus in hoe Mundo non con^ flitudnt.

Huic drgumcnto,(}Udndoqtiidem ij ipfi iÃ¼uddfivÂ» rentes, fuis uerbis ttÃ¼hi fuut ddiumento, ficHins re-Ifondebo.

^rimum enim quuin dicunt nulUm effe cdufam, cur, etidmfi hdnc pdraboldm de jold Ecclefid intelli-gdmus^foloshÃ¦reticos per Zizdtiid dccipidmus,ipfiâ met cdujdm fubijciunt, ob qudm de Mundo toto non pofiit inteÃ¼igi-.ucrÃ¹m de und tdntÃ¹itieius parte : ea Â»imirum , in quam Euangelij jemen d fatoreiaÃ©lum fiiit,tn euius medio malum fernen Ã malo inter triticii fdtum fint pofiboi^ementem dDomtnoÃHa. Qua^ propter quumbonum fernen fatum fÃ¹erit incerta Mundi pdrte,non autem in toto,necejfitriÃ¶ confequi' tur,AgrumproMundicertaparte, nonpro toto ac-dpi debereteam^ partcmcos c[fe , quiuerbumau-dierunt,ex quibus Ecclefiam conflitutam ejfe conflit: non autem omnes m undi homines, ad quorum aures uerbi fernen non peruenit. Quod autem Chriflus AgrumMundum effe mterpretatur^confiderarfkopor

SECTIO PRIMA. 4Ã¯ tet fÅpenuinero facrdmfcripturam,utÃci{iut humi^-lis de rudis tnens,^ cogitdtio noÃrd,diuind myjkriÃ¤ in ed dbfconditd cdpere,c^ cldrius wteÃigere poÃit, tropos (yr Ã§ut Kocdnt) figurde fermonis nobis uÃtd' tM libenter ufurpare. Ef /dc/rco, non rdro uidemus cum ueterentjtum iiondin, cd nulgdtiÃimd loquendi figurd uti,quÂ£ Gr^co nominf SynecdochedppeÃd-tur.qudtdm pro toto pdricm^qHdm pro parte totum Io3n:tz.iy. dccipimiis. AdeÃ´ ut,quum in Euangelio legimus, tO' tum orbempoÃ iefum dbirc, non tnteUigendum fit, qtiÃ¨d omnci uniuerÃ orbis homines hocÃcerentâ- fed illorum pdrs tantum,quant ut magnant ejfe oflrndc' ret,figuratdhdc loquutione hyperbolicÃ¨ ufus eH EudngcliÃtt:PrÂ£teredquum ChriÃus dixit, palange Mundo loquutum ÃtiÃe, ell ne ita accipiendum, ut omnes tnundi totius homines alloquutum fe Ãuffedi'

Ad hÂ£c,Auguflus CdcÃrdecrcto pronvilgduit, ut Â£y(.., lotus orbis cenferetur id quod de eH Mundi parte ist-tcUigipdreH , quam Imperator ipfe tunc temp oris poÃidebdt, non aut ent de orbe titrerfo, qui quidem fuÂ£ditionis non crat; Sed propter Imperijamplitu-dtnem hyperbolied Synecdoche ufus eH Lucas, a libi deniqÃegimus, quiorbem uniuerfum pcrturbdrunt bue etiamuenerunt. Ncq; uerd Apofloliorbem uni- *â uerfim conturbdre potuerdnt,fed Mundi tdntummo' do partes iÃ¼as, inquibusEuangeliumdnnuncidue' rant,

iBi !(lt;Â«? UÃ¼lunt)iion c/JÃ¨pro M.undo,ciui pdrlem Ec cleÃam mterpretari, ucl/iiuMH mundi pdrtcm illÃ¤, in qnd lefu Chrifli Eudngelium fiinuncidri conlin-git: prtetercfudin quod equidem non uidco,cur citrd aliquem/igurdtum loquendi modum rcÃ¢Ã¨ did non poÃil tdiquid m mundo fieri, quod in eiut licet mini' tndpdrtefit,non fccuidcfiquisdicdt,in dliqud ciui' tdteÃÃ¤um eÃe id etidnt quod mtrd cuiufpiam priud' tos pdrietes fieri contigcrit,

Reliquum eÃet, ut ei parti eorum drgumenti rc' Ãonderem,qud dicunt,nuÃ¼deÃe cdufdm,cur, etiamfi hdnc pdrdboldm de fold Ecclefid intelligamut, pro-pteredquod Zizantd dicantur in medio triticindtd, folos h^reticos pcred dccipidmuf. VerÃ¹mdbundÃ¨ f:^P^fi((gt;mofdreÃionfum eÃecen/emttt : adeÃ enim dtluddÃ¨ ofiendimut, quid bonu fernen fit d Do* tnino iddum , cr quidrcÃ¢doppofÃ®tionis rdtione adulterinum lt;i Dwamp;ofo fdtum,'Z,izdniortim ndturdth iufldtruttndexdmindntes ,firmiiq;rdtionibiu ojkngt; dentes,qud cduft h^retici potiiu,qu^n Cieteri impro bihomines Ã , MdgiflrdttKgladio Chrifttu uindtcduc' i'itsut inde fdtts fu^^ dpparedt, cur per malM her^ bdt h^eretici duntdxdt fint intelligcndi. Veruntamen dd cldriorem ueritdtis perÃicuttatcm ego hoc modo eos interrogo.

Peccdtdomnid, homieididinqudm, Idtrocinid, adultcrid , dudritite opÃ©ra,fuperbiitfitfldyCieterd^ fcelcra,qute ab hominibuf perpetrantur in Dei con' tumeliam,dc bonorum perniciem, quonam tempore fallt

SECTIO PRIMA. 4Ã¯ falÃ¤ fuerunt in hoe IAundo?Â¥ortdffe tuneprimu,quS Vdterfsin -, Chrijhis ipfe bonum EMngelij fernen in iiuuidi dgro jeuifl^,an potiiti ante tot dnnortim mil' lid idm turn nitnirÃ¼, quum ueterator iÃ¼e fuis technisÂ» et impofluris primos parentes decepit, pr^eceptum^i Dei contemnere perfuaÃt, a tqui Ã malum hoc fernen ante tot feculam agro mundi Ãterat fattem , hand fcjuidemoportuit lt;i maloferiflAtimpoÃbonumfe- â¢ men Ã PatreÃm; iaÃ³lum.lam enim feminatum nbsp;iam

enatumÃierat;iam in amphÃimamfegetemadultum umuerfum agrum occupauerat: quocirca haud am' plias eius fationeÃed caltiuatione tant/lm opus erat. Contra uero apportait ad malitiS fuam de more exer cendam,ut primiun uidit nouum femtn (Eaangelium fcilicetfciusq; doilrinam) in agro jeri,ad eiusÃiKlu impediendum , nouum falfedoÃ¢rinÃ¦lolium inter uerlt;e triticum feminare. nbsp;nbsp;r.x quo in fuper maniÃfle

confequitur, non poÃe hanc Ãmilitudinem (ut quida uolunOaltcriquoqsparaboLede frgena -, in quam loniÃmid,eymali pifees aggregantur comparari, 'ÃonienimÃmulac mali pifees ab originenumdi in aquis or tum habuere: lolium t^o pofl tritici fatio^ nem inter fi-umentum fatum fidt.Vndeapparetfage' nÂ£Ãmilitudinem de exlremo uniuerfo bonorum Ã' null , crmalorumomniÃriamiudicioexproÃffo traÃ¤arc:Ãierunt enim (ut diximus) boni unÃ ac malt in nuindo ab eo condito-, Zizaniorum uero parabo' Iam de quodam peculiari impiorum genere certo tempore inkoc Mundo exorto morte haud mulÃ¤au'

do Jecernerepcrcipitur.EÃ¤dcm hÃ¤crationenon po' teÃ cum dreÃ¦ parabola hÃ¦c Ãmilitudo conÃrri-.fent' per enim paleÂ£âcum tritico Ãccruft, non autem jhto tempore ei fuereadtniÃlt;e:Quapropter eodemÃgt;eÃ¤a re M parabola aperte uidctur^ijuo pifeium parabola. Quocirca nihileÃ¼ eifimile cum TLizaniorum Ãntili-tudmci ciuie poÃfrumenti fationem in agro fata,Ãn' gulare tmpiorum hominum genui , non generale omnium mala patrantium, nobis deÃgnati quos(ut probaffe confidimus ) necelfario h^rcticos eÃe oportet.

Jam uerÃ´.quÃ¨d aiunt,ChriÃjimipfumÃumentum iuflos eÃe interpretari, qui folis ritu relucebnnt in Regno patris Ã(i:ex hoc colligentcs-, pro tritico non fa^ folummodo doflriiiÃ¦ homines, fed iufios omÃ®tes dccepiffetquare etiÃ¤pro quot;Zizanijs improbos omnes, non hÂ£reticos tantum intellcxijjc , ego iterum ad ChriÃi ipÃus intcrpretationem Ledores aÃ¼ego. VÃ¹ debunt enin non Ã arem fe habere. Jpfe enim adifei-pulis interrogatus ,Ãmilitudinem cxplicans,no dixit bonum feinen iuflo^Ãe;fed ait, BoÂ«aÂ«Â» fernen funi â Regnifilif.quiqui^m , exmetaphorlt;eproprietate (utdiximus^eos cÃfe oportet,qui Euangelij dodrine ,, feinen receperunt. Oeinde fequitur, MÃ¤he herbe funt malifilij:malouidclicetprault;eeius dodrine femine procreati-.neq^ dixit,eosomijeseffe, quimiquitatem opdrantur.Qjium deinum bono ac malo femini, ini' nico, fatori, meÃi,at(^mefforibusÃgnificationes fuM altribuiÃfet,inquit, Tnnc iuÃifolis ritu reluce-

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bunt

SECTIO PRIMA. 44 tunt in Regno patris mei.En tibi Leiior, quo loco fit 4 Domino mentio iujkrunt,4tque eorum, qui iniqua patrant: non autffn' in uerbis ipfis intcrpretationn: tn qudiam explicuer4t,quinam trÃ¼icum,qui nam Io-lium effent-AÃosuidelicet Regni filios , hos uerÃ¶ cx mulo natos.

Quidigitur obflit ea aducrfariorum exceptio, quin bonum fetnen uer^ dodrinÃ¦ homines, Zizanid autein bmtici tniettigantur^QjtÃ¨d fitÃis etiam can-cedamm tritico bonos omnes, er piosfigmficdri,id non ex ui uerboru er parabole, (cd Ã§ut dicitur') per accidens fieri dicimus neq^ tarnen continuo fequetur, Zizdnijs malos omnes cademrationedenotari : licet enim nemo bontts efife poÃit,qui de fidei doilrina no benÃ© fÃ©ntidt,ac proinde bono (cmine non fit pro^nO' tus:nwlti tarnen mali funt,qui malam doÃ©lrinam noii hdbent,neq; maloilio feminefiintprocreati.

Verum alio modo adhuc argumentantur. Aiutit enim,fi uerbis Patrisfimil : ciuih'bus fAdgiftratibiÂ» interdidum effet capitale in hlt;eretieos fupplicium, idq; addita ratione, ne cum Zizdnijs fimul eradice^ tur er triticum,hoc eil,necuÂ»f^lis etiam boni,qtti ueliam boni fint,uel boni dliquando fint fÃ¹turi eucl' lantur:hocquÂ£rimus,quumidem periculum femper fiteritfCur olim Dominus in blaffihemos, er pfeudo^ prophetdsfrdiofostam feucram legem confiituerit, ut intÃ©gras etiam urbes cum bonis iÃ¼arum ommbus, ipfÃ®sqi adeÃ armentis perpetuÃ´ deuouendas manda-ret.Ãuidcnimi Cpergunt) an nott illis quoq^ teitt-

poribui periculwm idem erdt, ne plurimiinterfice' renlur,guiuel{gt;ererrorempeccduerdnt , uelreÃ' pi feere poterant, zy Ãrcnuam Ec^eÃ^ operam nd' udreiEt tdmen,non pdrcdi eis, inquil Dominus,nclt;j; indulgebis,netj; dbfcondes-,fcd omnino firies mcolds tius urbisglddio,Ã§y cfuicquid e^iin ed,elidmiumcn' td cius.Succendes urbÃ© igm, utÃtperpetuo dceruiu, nee relt;edificcturdmpliiis.Deindcfubijciunt,rogdn' tes,quis num lÃ¹erit,qui de Dro Ã¼m crdffÃ¨ fentidt, Ã§y tdin mperitÃ¨,ut iÃ¯lumÃcidt, etlim quidem,tdnqudm CÂ£co excundefcentiiC impetu correptum, legemfla-tuiffe quot;ZizdniÃ extirpdndis tdin feuerdm,ut 'mnocen' tes pdriter cum nocentibies inuolueret : nunc uero, qudÃ eins ird deÃrbuerit, meliorem qudnddm rdtio' neAinueniÃeâZizdnijs extripdndis citra trilici pe-riculum. HÃ¦ciUi.

Quod Ã contrd eos eddem rdtione cxcipidm,tÃ¼hil tH cdufie cur dduerfus eos minus poÃ¼edt eius leli d' cies,qudm contrd nos poliere contenddnt. Eddeut enimfÃ¶rmd ex cis querere poffumus^Ã ferui (.ul qui' dem ipÃdjÃrmdnOAngelefunt, qui fummi Deipro' uidentid munddnd^erndnt,iffqi ex pdrdboLeprÃ¦' feripto (^utuolunO 'Zizdniorumerddicdtioinler' dicitur,neundcumiÃ¼is ÃumentumeueÃ¼dtur quÂ£ cdufdDeum Ãcit olim fub A\ofe tdm rigidum^c feue-rum, ul per Angelos inultd hominum miTlid interfi' cerct,urbes Ã{ndituseuerterel,populoq; fuo ne hofii' bus pdrceretpriecipcretfnunc uero mitis Cf miferu cors db improborum homintm internecione cofdenÂ»

Angctosprohibc.it f Et cur tandem cx feuer Â£ HIks legis prtefcripto pfeudoprophetis Ãrro abfumtis, urbesquotji nonibeenduntur, armentaacpecord, boftdÃ³i demum omnta nondeuouenturi a trepetent fDrtaye,ucrbis fimilitudinis non quemlibctrigorem ceffdre iuberi,fed cd mald tolcrdri, qutcftncpernicie corrigi nonpoffunt. Atqui nos contritrepctanits, ZjZANIA HecucUitc, necumdserddiccttircr triticum,nuUopd({o intcrpretdripolfe, Nc CORÂ« RIGITE errores , qui fine pcrnicie corrigi non poffunt.fed interim in cos dmmdducrtite, quidbj^ perniciecorrigipojfunt. Quisenimnon uidcdt tam codÃ¢d interpreldtione Domini uerbis uim dfiirrii Sed quomodo tandem ad iÃ¼ud eorum argunenttvm fumui re/fonfuriiDuobu^ ninÃ¼rum modis, qtitbus ipfimet dduerfarij noueruntfeÃ nobisurgcripofi'?. Ojtos obiter, dcfummis tantummodo labris pa-tin-gentcs,qudfi tacitic tantiim obieÃ©lioni refjiondentes, ad propofitum minimÃ¨ pert'mere affirmant. Cl^od igitur ad primwn dttinet,hiec funt eorum uerba, Clt;c-terum,nequishÃ¯cfiillatur , nonrogamuf an ijhlex adhuc ualcdt: de hoe enim alibl^t ffiero')differemiÂ». Hoe dutem loco de lege xj. DchI; jcripta intelligunt, fed qudfi defleÃ¢ere, cr eldbi curantes, alibi de hoe fe diffiutdturos pollicentur,nosuer(gt; cam cictcris fAofis legibui, iudicialibusprtefertim, edm exolcuiffe,cr penitus abrogatam effe cenfemus. ld quod tertia tra^ Ã¢dtionumnoftrartim feÃ¢ione fÃ¹fiui decldrabimuii ualidis^rationibusdemonfirabimiK , etiamfileges tldi

' iÃ®k adhuc udlerent, ad hicrcticos nÃ¹nimÃ¨pertinerÃ¨: eo c^iiÃ´d non in eof /ed iw blujjgt;bemo5,tipofhtiis, Ãb fosq- udtes lattefÃ¹erint: cfui quidetf (utprobabimui) ab hxreticif quÃ m longiÃtme diffvrunl. Altera no' Ãra rc/jiondendi ratio ab eii itidem leuiter tangitur, attamcn his uerbis improbatur : Nfcj; Â«dlcrc debet, inquiunt,quodnonnuÃ¼i afjirunt , Deum uidelicet olim fub Uiofe rigidum jÃ¹iffe, fub ChrifÃ®o ueri nufc' ricordem.Ã¼am hoc quidem uerum esi,fi legemEuan-geliooppontU, utaUquotiesÃcit PauluÃ¼ : ziraltj quoq-:SedadquieÃionem propoÃtam nonpertinet. Satii enim conÃitt,aiunt,inter omnes etiammediocri^ tereruditos , hocnonpoffeficaccipi, quaÃnunc Dem uiolationem Decalogi comprobet,- uel minore qu^ antea uindicanda; gloria fuie fludio teneatur. Deinde fubdunt,in lege itta agi de ijs, quiprimum ib lud, c^prtecipuumuiolantprieceptum, ET ILLI SOLI SERVIES.'^Horfperpetuum eÃ¯l,inquiunt,etiÃ¢ Ã cultusratio,qHa(bniK ad clt;ercmonidf attmet, nunc e^abrOgata. J:^osuerÃ¶poÃrcmumhoc,quando id partibui noÃris Ãu^uolentes accipumiK. Siquident loco fuodilucidÃ¨o^ndemu^,heretic um prteceptum iUud non uiolare,ab unici Dci adoratione nÃ¼niinÃ¨ di' feederc, neq^ab eins cullu ueraq; religione penitus defcifcere,ut defiÃ¤ordpofiiit({,feu Ãlfm udtes, Ãcert confueuere.

Etidcirco nihil Legi huic cum hitretico.Quo UC' ro iureÃtlti, adpropoÃtam materiam non pertinere mintme^ ualere afferdtihqtiod dicmm,Deum eo in^ ter

SECTIO PRIMA. 4Â«? terdicerehiereticumnccdri, quod, quumoUmfÃ¹b Ulofe rigiduiÃter^,ac feuertÂ» , fub Chrifio miferi-coÂ« mitisqjie ofleuderit,equidcm igitoro. At enitn hoc uerum effe loco (uo hdud ohfcurc dccUrdbimut. Neq; uero Deum ob id minore, qudin dnted gloria futeÃudio teneri, dut legum fudrum proÃndtionetn tninut curdre cenfemus. CietcrÃ¹m quod d[fcrunt,qud-to nobif ubcrior grdtid ChriflidduentudUdtdesl, tdttto pdr ejfcDominum eorum peccdtis o^iidi, qui incredibili hoc muttere dbutuntur; qudrc figmfcdre ueUe uidentur, eum hdc de cdufd mdgis crrdntibiÂ» fuccenfcretddeoq; mdioribtÂ» etidm fupplicijs eos df-fici ueile; ex eis quÂ£ro,quid cdufelihcurDeuterono' tnijlex,qudm ddbucinharcticos uigercuolunt,^dâ gnd expdrte remiÃior,mitiorq- eudfcrit ( non enim amplius in muros,dducrfdrijs ipfis etidm dÃentienti' bus,non in greges, drmentdq;, non dcniq^ in omnes idem oppidum incolentesfituit) inipfos ucrÃ´hiere^ ticos tdntÃ¹m, eorumqi ftitdm exefdtddhuc fult;e feui-tÃ¼tÃtlmind.Cbrifli igitur dduenttÂ» rteum reddidit ex feuero mitemifed,li iÃK credimit^ folitm crgd urbiÃ¼' tnoenid,Â«edium pdrietes, cecterdq; hominum bond,dt in eorum corpord feueritdtis fujedciemretinuit.Ã¯mÃ potius mdgnopere duxittfeueriorem enim nobis DfÂ«

Quodquidemex eo mdtiiÃfle cuilibet conflire poteil,quÃ¶d lex uetus bldjfbemos, dcpfeu^ dopropbetds Idpidibus obruendo necdbdt : noud du^ tem,Anticbri/li tnucntum, lento ignc hÃ¦reticos tor.gt; ret: fupplicium longÃ© dtrocius, zr borribilius,qudnt

lapidibuf c^di-.c/uortim unico interduin iÃ¢u CIO finem imponi poffe confiÃ¢t, Ã¿n quo illos ducat pldufibile iÃ¼ud argumentum, quo uolunt r)eum,qui in Chrifio placatus dicitur,fiuerioribus pcenis hxrc' ticosmulÃ¢driue{le,quÃ´d,quantÃ´ nobis uberior Chri fli gratia aUataeii , tantÃ³ grauius offinditur fi quis eomunereabutatur : ex quoconcluduntatrociore deberehtereticosafiicifupplicio. At quo maiord,in-culcataliquis,Deii)cneficiain Chrifiianum populum per Chrifim funtcollata,co ntaiorc obligationeob-â firingimHr,omni(inquit')pofiibili ratione Dei uerum cultum, fanamq; doilrinam Ã uerbi Deicorruptori-busuindicandi.NosuerOjUtotnnipofiibili ratione id fieridebere negamus,ita ontni decenti, Chrifiiqi prÃ¦^ ceptis,cr iiifiitutis nonrepugnanti modo fieri opor^ tereconcedimui.At Chrifiidnorum Magiflratuumin Dcum fiudium longÃ¨ multumq; prtefiare debet br^orum Xelo^ Quidnif Nos uero hoc fiudium Ã®Aagifiratibui quidem concedimus, fid iiebrlt;eorum Zelo quÃ m longÃ¨ difiimile.iÃis enm non permifiÃ®itn modo,fed lege prte^tum erat, ut pfeudoprophetat occiderent:nobis autem,non modo non permiffum, feddifertisChrifti ucrbis interdiÃ¢iim cil b^rcl/coi interficere. /, tqui,fÃ® uera eÃ¼ eorum propofitio, quie' ro equidem, fi uberior gratia maiorem Zelum ftagb tat, maior autan zclusfeueriora in errantes fuppli' cia,quÃ® fit,ut Chriftiani lAagijlratus omnes JMo/dicie legis pcenas in uaria cr'urÃ na latas non conduplicentt Imopotinsfiagitiamulta,qiiie morte pleÃ©iebantur,

SECTIO PRIMA. 4.7 hodiÃ¨ nuUii pand dnimdduertanturf Exempliun etl filiut,(}ui pdtri nqg obcdiuerit,jj)onjd, guam uir non uirginem inucnerit , menÃruatamulieris concubi-tor,ct pleriij; dHj'.qui ud nuÃ¯U lege ud inidtÃ¶ qua dn ted mitiorc bodic plcÃ¢untur. Sed hoe drgumentu in firites,noudm nadi occdÃoncm,itcrum jÃ¹fÃ®ui trada-bimut.EriepoÃerc igitur, dcperperam tnunnefuo fitnguniur Chriflidnorum MdgiÃrdtutt quiÃruenti ifloru/m Zdo pcrciti, non modo pÅndf non condu' plicent,fed in multislegepuniendiiconniuerdnt.

A.1 nouif ddhuc idibiK nos petunt,ut Ãmilitudinif huius tdum nobis Ã¨ manibus excutidnt. Dicunt cnm conftderdndum eÃe qud dicendi Ãrmuld ufus Ãt Pd' terÃmition enmÃnquiun^, prÂ£cipitferuis utÃt^nt Ãmul crefcereâZizdnia,nepro Zizdnijstriticu}n,fed ne und cum 'Zizdnijs etiam triticum eueÃ¼dnt: VtÃci-lÃ¨dppdredt hdnc legem eÃeperÃ®criptdm,non ut 7^i' ZdnijsipÃsÃed uttriticoconÃildttcr. itaq^ quod Ã§in-quiunty /^uguÃini, Chtyjoflomi,cr dliorumquo-rundam pdce didum Ãt) qui hÂ£c uerbd ad eos uolunt pertinere,qui ex Z,izdnijs poÃu^tt Ãeri triticum,hoc ed,ex hÃ¦reticisorthodoxi, tdeoq; cenfent Pdtrem' Ãm: ueÃ¼c ut picnitendi Ãdtium iÃis rclinqudtur, fub' tiliorem uidentur qudm pdr Ãt, interpretutionem dÃ Ãrre. Conflit enim ea demum d PdtreÃm: quot;Zizanid did, quÂ£ d Didbolo fdtaÃunf.id eft reprobos omnesz qui,ut tritici Ãeciem dd tempus mentidntur,ficut lo-lium quum in herbd eddumen femperfunt, er Ãe^ runt iizdnid. a ffi qui ex haereticK refipiflunt, quu

roj eportÃ¨at ab initio eleÃ¤os fÃ¹ifjc, qudmuii dd trnt' pm Ulfa/intZizdnia: qudmdiu fabcetperignoran-tidm reÃitcrunt ueritdti,cr Giahouldqueo cdptifite' runf.nunquam tarnend Diabolo fdti fitere. Itaq; no uidentur in Zizdniorum numcro poffe contprehen' di,de quibu f in bac parabola quier uni ferai, cz Plt;t-' t erfrmireffondet. Quid fi ita e{l,nimirum illd Zi' Zantorum m triticum transfirniatio non fata cont' mode uidetur huic parabolÃ¦ applicari.Htec illi.

iam (ut ex eorum uerbts apparet) Auguftini, Cr Chryfofto: interpretationem jubtilitdtif inftmu-lant.Sed(boneDeui) quÃ¦namfubtilitdfe^l ,fihÂ£C eorum exceptio non eSl iam mde ab sterna Dei pre-deÃifiatione petita( Veruntamen mirandum proÃili non eSi,noftra ijs uideri fubtilid,qui tain crajfÃ¨ mter' pretari fint foliti,ut tam dpertum,Zizama non euel' lendi iaterdiilum (hoceÃ¼ certain hominum ffectent non occidcndii)fjgnificdre dicant errorcs eos effe to-Icrandos, quifinepernicie corrigi non poffunt,eot ueri uindicdndos, qui citra ofjindiculum ciÃ¨rceri queunt,

Sedenim , ut adnanc quoq; eorum oppofitionent reÃ}ondedmui,primuin omntum dicimuf,infiituti no' flrinon effeafferere,quÃ¦ Zizanifsdaturuema, eant ipjarum caufa darii ueritm Cut ipft quoq^ affirmanty ut triiicoconfulatur.eo enim amoretllud profequi' turDominiu , utaliquandodixerit,quiuo5tdngit^ oculimeipupilldmtdngit. Hine autem eil, quidub densPaterfim: periculMn efje,nc in lolio extirpdtt-

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dOf

SECTIO PRIMA. 48 do,tlitimdlicjuidfrumenti eucllcretur, pldcitum e^l illi huiiif paraboLe /igmficationc maUs herbdf retUorum rf h\dgiflriitut gladio affercre, ne cwn Ã¼-lis,dut pro iUif,bonte elcÃ¼orum fuorum herbte, quto lolij qiMndo^i j^eciem prte feÃrunt erddicentur. At uerÃ³,notdndum eÃ¼,ciuum legmiK Pdtremjim-.fettif' fefrumentumtinteÃ¼igendum effe^ Chrilhimfdcrant Eudngelif dodrindm fermone juo femindffe,non au-temeleÃ¤osiquum dutemdiciturtinimicum hominent Zizdttidfcui{]e,imteÃ¼igt debere , Satandm maligmt 'muidid pcrcitum malamdoÃ¢rindin fualionibut dC impoÃurisfuiifemindlfe,nodutemrcprobos. Ideo^ ^ui fdndmdoiirinamreceperunt triticutn dppelldrt-tur,utpole ex bono tritici fetnine orti: ejui uero m^-Idm, ZiZdtÃ¼d dicuntur : nati uidelicct ex adulteri/na lolif femine Ã male inter bonum iadoâ.Ã¯Ã®oc dutem no ab teterno tempore,fed tum prlmiim, quum 4 Patre-fitm;fi-umentum fdtumÃterat.Atenim quid fepiÃime accidit,utÃlfd -, crpttâniciofddo*gmdtd,nonipfot tdntÃ¹m damnandos Â» fed faluandos etiam inficidntt qudpropter reÃ lÃ¨ dicunt dduerjdri^os dd tempuf ui-deri Zizdnid,qudmdiu fcilicet per ignordnliam refh-terunt ueritdti, C!' Diaboli Idqueo cdpti/tierunt,ut etidmtriticum ob ZizdniorumÃmilitudinem,quKin herbefeit non mternefeitur-.inde eH, quid Dominut feruis mhibetlolij euulfionem, ne quum eorum non fit uerum 4 filjo Qquodjoliut Dei eR^dignofeere, cii uero lolio bondf etiam herbdf, qult;e lolij jfeciem prlt;e fe firunt,nec uerÃ¨funtfiirfan, eradicarent : hoc fÃÂ»

cttmueris obflinutii ac perditis h^cticis eos efidnt occiderentjquiÃuiuercnt, firtaÃis rÃ eildfrlfi da-Ã¢r'Mta uerant ampleÃ¢erentur.HocigiturfÃ¹it AnguÃ: crChryfoÃ-.inÃitutumyquum dixerunt, âZizlt;tnilt;e,fi non euclktntur,in triticum cuaderepoÃe ; nimirum, -if- nosdoccre, qunmplurimosÃlfisdogmatibu^imbu'

3) toSjÃ tolerentur^repudiata. ÃlfiuteucriMem ampler â xMro5.](i quod cum Puulims uerbif probe congruit, quumait. Cum munfuetudine erudiens diffcntientes, JjÃirte'DeMcosadfrugemreuocMerit , utuerum agnofcMt,ddfeq; redennt, cxDiaboliluqueumeud' dantjÃ quo captiyciui drbitrio tenentur.

At quod[ubijciunt,hanc lolij in triticum uerfwns CÃ¿nfln.re non poj}e,quid fi-umentum (quodeledos interprctdnlur) fempereÃ,cr eritfrumcntum: loliti dutem (.hoc e{l,diunt,reprobi') fcmpcrÃtit, er erit lolium: reÃgt;ondeo,drgumentum iÃud AugiiÃini,cr Chryfoflomifubtilitdtcm,qudmipÃ egregie impro^ bdnt,longÃ©fupÃ 'drc : nuddm enim, purdm,perÃgt;i^ '' cudmqi Domini fententidm decUndntes'. in dltum, er incomprehcnÃbiJi^ Deiprtcdeflindtionis , er prlt;e-lcientiÂ£peldgiK,ernosund , er'feipfos Herum de^ mergerc tenldnt.tgt;iosuerÃ proÃtndum ctinexplordtÂ« lt;eternÂ£hocpriedeflindtionis , er prÂ£fcientiÂ£ Dei mdre deuitdntes,er inpdteÃilis nobii juÂ£ uoluntd-tis, er cdptui noÃri riuulis ndtdntes,dicimuf, quod dttinet dd honunum fenfum,quibui eit dgit Pdterfrmi ueriÃimdmejj'chdnc trdnsjvrmdtioncm: iHtsenitn ( multd,quÂ£DcuiuidetmintmÃ¨uidentibuf, tdmfunt

'Zizifvd ca , quec ZizMiaeffeuidenturf crnott funt,q!id)n ucra '^zamaEt idcirco,Ã aliquif cx hte-rctico orlhodoxM cuaddt,quatcnui ad cos altinet ,ue rc lolium mfrumciUwm ucrium cH. Et hoe quidem tacitÃ¨ frtcntiiraducrfarij,quu dicunt, Atfi qui ex cis rcfipifcu!tt,quum cos oportcat ab 'mito eleilos Ãii/feÂ» quamuis ad tempus ui/a Ãnt eÃe 'Zizdnia,quam diu Icilicetper ignorantiamrefliteruntueritatit crcgt; Ciuum igitur heereticusinpiumquandoq^perreÃ-pifcentiamuertatur,rc(iefancÃ¤Ãmilidicitur,lolium mtriticumuerti : idemq^eH, quoduideturdixiÃe^ ' 'Paulus,uafa,ad res tnhoneÃas tantum accommoda, fl expurgabutur, uafaÃread boneÃatem facrata,hero utilia,adomneopus bonum parata. Augufl-.quoq^n hunc fenÃm,non enim,inquit,nofii qualisÃturus flt Jc ^mpogt; apud Deum altquando, quem rides idolam adoran- re, at, tern.Conuerletur,utadoretDeumÃrtajÃcreligioÃus Â« qudm tu,qui cum paullo ante ridebas. Et mÃrius-. cc qui enim iudÂ£t(s eÃ.,hiereticus , atttpaganus,Ãrte a (Ãcut diiÃ®um cÃ¼) permiÃricordiamDeiconuerti' tur ad cum , ut mter fanÃos pri^ium locum habere mereatur.

Eiocidcmquoq;docuitUiuÃulus , quapropternondeÃieremusdeillis, quialiquandiu EuangeliogratiicDeireÃflunt'.quisenim nouitquid * ' * , craÃno die Ãnt per gratiam ChriÃ ÃÃ¤uri C Ham etiamÃ hodieaduerfantur , erÃuÃraaudiunt,fieri tarnen potefl,ut aliquando conuertantur,

Eraf: Refp: â***â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;medio,qui bonuf erÃ¤tÃiluriit.

â¢ de Inquis. * ipfum oÃenditBrentim 'mqt^ensdn Eudngelio Bren:de tiimldtitdre,qucieticimdeplorAtÂ£ impietdtis homines Rep: pic'ad iufhtid: no rdro rcdduntur dffines, ddeoq; ex filijsirÂ£ mi ni ft: ÃlijDci.

1.4.cap.u.^. CdluinuSjdc prÂ£cldre exprcÃit, quum dixit, PliuU-â centu'nenobif in iudicAndo drrogemus, niÃuolu' â muiDeiuirtutemlimitdre, dcmifcricorditeeius le--gern dicere: cui quoties uijum eil,peÃimi in optimos mMdntur,dlicni inferuntur, extrdnei cooptdntur in EccleÃdm.idq; Dominus Agit, ut fic hommwn opi' iÃ¼oncmeludat , er tcmeritdtemretunddt.quteniÃ cÃ¶frcedtur,Ãbi iudicdndi ius fuprd qudm decet ufur^ pdre dudet.Ecquid ndm Ãbi uoluithic CdluinusiEor-tdjjereprobos eMosÃeri pojje ? a Â« potius impios, qui corruptÃ¦ uitlt;efÃecie reiedorum prabent indicium , Ã toleren/ur, mutdtis moribus probos uiros tudderepoÃeiQudre tdndcm pij dc prudentis ledo-ris iudicio permittimus deccrnere,dn Chrifoflo: er A Â«gÂ«/Ã® : dliorum^ interpretdtio tdm mepta Ãt, er tnconÃ¿ruens,quÃm db dduerÃirijs eÃe dffirntdtur, er dn (utdÃerunt) PdtrisÃm;uerbisuimdÃerdt.Ã¼eque uero oportebdt Hieronynium (utab eis adducitur) tdinuehementerldbordre m hoc loco concilidndo cum Pduimo illo ,ubi Corinthium ineeÃuofum Sdtd-

Hierd trddif.Cynoloco opindtur Hierom per Zizdnio-Matu ÃmiUtudinem interdidum tdntumtnodo eÃepree ceps in dubiiscduÃis indicium. VcruntdmenmdmÃ^

Ãe perÃiicitur locos iÃos haifÃ¢ ciuaquam inuicem pU'-gttjre.Lex enimilld, qua per Zizaniorum fimHitU' dmemmorshiereficiprohibctur, ApofloUiudicio m Corinthium dato, non aduerfatur. ibi en im agitur de morte hic autem de feparationc ab E.celefia,quant (xcotntmntcationem uocainus.Neq; etiam opus erat Augu/hno tarn anxio efje in hoc nexit enodando. Q^ando uerÃ¶ idem Auguflinus (ut obijciuni) ait, quum crimen notum cH oinnibtes, ncc fchismatispe^â Con.âEpÃ® riculum imminet, dormirenondcberedifciplintefe' Parmen: Â«crttoZfzÂ« : fx (wbtÃ³ eins nunquam cu'mcent aduer^ Iib.'y.i. farij ipfum b^retici mortem fuadere. Ibi enim agit de difciplina ecelefÃ®aflicaiquÂ£quidem usq; adiplam eX'' commimicationem pertmgit , non ad/upp!iaum^a' pitaleperMagi/lratumirrogandum.

Sednouamiam eorum interpretationem aggre-dianiur:quÂ£ quidem mihi uidetur in eorum inter An^ gelos diflindionefundamenta habercgt; Aiunt igiturÃ Chrifb uideri fibipropofitam cÃelyanc parabolam, ut ex ea inteUigeremits, qpaia Ãt in genere Ã propaga^â ta zuangelij dodrina Acgni DeiJ^tus, tifq; ad cou' fummationemfecuUÃiturusAdq- nobis (dicunt') aUc' goricÃ¨declarari. NamÃcutinitio hifÃ®orite Jobipro-ponitur nobis DeiK,ut Rexialiquis ciim fuis proccri^ bus,Ãc cum Angelis fuis Satana prat fente differ ens, utnobisob oculosinc.omprehenÃbili5iUa Dei pro-uidentia mundum unÃ¹terfum per ffiritus adminifira^ toriosgubernantis quaÃ in tabeÃ¼a proponatur : ita ttiam hoc loco Dominus cum ijfdem Angelis, uelut â¢

QuÃ´d nifrÃ¼or in eorum fententidpercipiendd,ui' Ã enturmihiueÃ¼e , DominumhdcÃmilitudinemo' nuiffe nos, munus improbos homines cuiuscumqtie generis interimendi, itdq; EcclcAdmd Zizdnijsper feile purgdndi, uniuerfdinq; itUin purgdtioneinÃ' ciendi 'mhocmundofferdrinonpoffe, nec tentdri debere'.qudndoquidem hoc munus 'Zizdnia eueÃ¼en-dijCrinignemconijciendi ,non eÃ¼ eiusgeneris mi-tÃ¼flr(irum,quos Pdterfrnt; SeruosappeUat, hoceSÃ¯ Angelos ^nunddnd ddminiÃrdntium : uerÃ¹m dd eos tnimftrosjfeildt, qui mefforum nonÃ¼ne nuncupdn-tuT^Angelorum fcilicet,quibits cxtremi iudicij meÃis Ã Deo concreditd eli,dc diuinitus defiindld.

Ã¯dmuerÃ´ conÃÃ¤erdndum dnte omnid oceurrit, quje Ãt hiÃoriit Iobi,dd Zizdniorum pdrdbola corn' pdrdtio.Qutein lobo ndrrdtur, hiÃorideÃ¼ : Zizd' ttiorum uero,pdrdbold.C^uomodo ergo poteÃ hifloâ riÂ£ueritds cum pardbollt;e figmento compdrdriiCom pdrdtio Ãmilium Ã^si debet,non diÃimilium; nec de' vetpdfferemcum leone,neq; cum ferpcnle columbd conÃrre. Quem cum SdtdndDeus hdbuit fermonent ueruseR,nonfiilud,autâp(trdbolicus. Neq^ in ed ndr' rdtionedliqutd dicitur, ut tdmqud in tdbeÃ¼aDei pro-uidentidm contemplemur, fedÃmpliciter uti res ge-fld c{l,ndrrdtur, ex qud tdmen Dei prouidentidm per fficerelieerenonnegdmus, Qudpropter dlidmde' â¢ buerdnt Aduerfdrijmfcripturisinuenire , duiÃbi

SECTIO PRIMA. st confingerc pdraboktm ,cwit qua noflrd blt;ec conÃrri Omitto, quad argumenti unius cum dltcriits argumenta mhil commune reperiripote^.iobi enim Inftoria elogia DÂ« conftwet de eins religione, ac pie-tatc,eiufdemqiDeipernuffum de ioboÃ Satanaten-, tando-.quo exeinplo doilrina elicitur, ueteratorem ilium mhilpoteftutis 'm homines habere, niÃ quatC' nustlÃ®iÃ Deopermittitur. Zizdniorum autem para* bold,Ã dduerfarifs creddtur,moncmur in hoemun' do femper , dd ultimum uÃj; diem bonos cum mdlis permifiosÃre : neq; uniuerÃm purgationem meffo' ribui demanddtdm ante id tempusÃÃ¤um iri. Si uero nobis,m ea priccipitur mdlÂ£ doÃ¢rinlt;e hominum dniâ mdduerÃonemnon ddhominesinhoc feculo, feddi ChriÃum in extrema die per Angelos melÃorc^ ciendam,Ã)c{iare.Quidigitur hifiorite iÃicumÃmi' litudineijh,? Adde quodnonreÂ£iÃ¨ conflarcredimus quod dicunt,in hifioria ipfa proponi nobis Deutn cu Angelis fuisdiÃerentem, utnobis*Cut inquiunt) ob oculos proponatur incomprehenfibilis Dei proui-dentia^qud Islundum uniuerfum ^r ffiritus admini' firdtorios gubernat ; ndintamctji non negamus in

1 oute dflitrcnt,eos Gei nuniÃros effeÃgnificdri, attd'â men de eortim miniflerio,cr Mundi rerum guberna^ tione ibi nulld fit mentio.

, Gei enim concio, cum Satdnd colloquium de gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Angelorum nÃ¼nifltrio mhil habet,fed ea tantum con

ruw prudentie cogno/cendum reliiKjuimui. Sti quid, quod in eorum inter pretutioneaducrjur if Ãlfi-Mum^inififlÃ¨iirguuntur ? Aiu/fienimDeum cunt Angelis fuis pr^/entc Sutund dijjeruiffe, ht/h)riÂ£ du^ tem ueritM hubet, Accidijje quddam dic,ut fi'ij Dei (Angeli inqudm) conucnirent Â» ut iou^ ajhrent, quurn quidem Satdnds und cum cis ddcjfet-.Tum dutc ioudm Sdtdn^ dixiffe,zrc. Ex quo liquida dppdret, Deit,non Anglos pricfcnte Sdtdnd,ut illi dicunt, jed Sdtdndm prdfentibus Angelis dlloquutum fuifje.

Prieteredneq; Ãlcntio inuolucndum efjeuidetur^ quoddiunt demtegrd EcclcftÃ¦ repurgdtione hÃ®c in-telligi deberci quurn in hoc Alundo jferdre non poÃi^ titusjcd hunc tnundum perpetuum non fore ; temput en^ quodddm Ã Deo conflitutum ejfe., m quo repur'^ gdtum triticum in horreumrcconddtur : refeÃ¢d dutc Zizdnid rxurdntur : ituq; integrum repurgutionent JiÃ¤ein iri.lnterim huepurubolu nobispruediciin hoc UiundofemperfÃ¹Ã®uru Zizuniu, muloiji Ãmul bonis, ddmiftos.Quoduutemturndiu integru iUu repurgu-tio dif)Ã¨rdtur,nofirobono fieri: adeo, ut Ãqui uduer-fusDei confilium hunc integrumrepugutionem Ec* clefiiedggredidntur,non modo nihilÃni eÃrÃ¤uritfed mugnum etiumPcclefijeufiuturidetrimentum. Exi.â flimuripurcfJcEcclefiumnonitd temerÃ¨ exdgitdri,. fed quod itd expedidt,?yc.

HÃc uerÃ´ unimuduertere decet un ex purubolu uerbis eu elicidntur,qult;eaduerfurijprobureconten' dunt.SeruiDontinuminterroguntiuelitne euntleÃ¢Ã¼

Zizdnidi hoceB, iuxtdnoÃramintcrpre'dlioncnt,, hteri:ticos.,iuxtd eorum,Ãcinorofos omncs, nccatum. duibuiiÃ¼e, lÃ¼o^.neÃrtemdldsherhd^Icgcntesfiu-mentum und cum eis erddicetis. a. telui exqud horunt ucrborum parte coÃ¼igipote/l diÃindio aliqua inter umuer^alem ZT pdrtteularemCutuocdnOMundipur' gattonem, ut Domini injUtutum Ãcrit umuer/alcin, CT abjolutam purgationem prohibe-,-e, fÃedalia tie-rÃ´ iudicia concedereiPr^terca baud (luidem meltiiSj dutdppofitÃ¨ magts iÃ¯lis re/Ãonderipoffcarbitror, qudmiiIdciAcon: ucrbaafjÃ¨ram, i^udhii-Miiodi, funt.,

AtuetdtCditiUey Domintaidfieri t uult(iieosi^(^t'â^con!: cre/cerecum tritico : neq; ab eo uftj; ad meÃn tem^ libij. pin fepardri. Seddd,tietat itniuerfain agri per^ar- â gdtionem fieri,non particularei fingularum Eccle- â fiarum. Quid ergo,fi ita diligentes homines fint in particularibuf Ulis purgationebiis fiiciendis, ut ntiUd Ecclefiarelinquatur nonpurgata am mom fie uni' uerfii fiHa purgatio fiieriti Sed negos id poffie fieri. At'fingepoffe.Eatcaris necefie e^,nul!a particulari Ecclefia reiiÃ©ia non purgata, uniuerfam purgatione fitrefiiHam. Quod fi accidcret,dntemefiis tempus, contra dccideret atg; Domtntts manda/fietiqudin ejuu ante mefiis tempus fieri noluerit, tarn profido per homines fieri noluit, quam per a ngelos. Quod fi Ulagifiratus quilibet aggrediatur, non quidesn uni^ uerfampurgationem , quamnonpofiitfiicerc, fed â¢ earn qudm pesfiit, quid aliud hoc fi(crit,qudm contra.

Domni uoluntdtem dtq; mdnddtu/mÃcere^udntunt poÃitfAc ccrtÃ¨,qudntuldcunq; pn^dtiofitcrit, uni' ttcrÃc pdrferitiut qui Ãcerit qudntum potuit,per cum non fhtiffc diccndum fit, quominuf uniucrfdmÃcc' ret.HdÃ©ieniis Acont:

A dde quod (utfuprd diximui,expendcnteseerum diflinilioncm inter errores quiÃcile, er qui diffici' iÃ¨ coÃ¨rccri po/Ãuni) gencrdln htcc lex /}gt;ecidlem pur gdtionemdb uniuerfd non diÃinguit, fcdquum dicdt^ Zizdnid ne eucllitoddm /Ãecidlem, qudm uniuerÃm uetdreuidetur.CiuodÃlexnondiÃinguit,ncq; nobis (.uttoticsdiximus') diÃinguere licet.

Atenmddh.ccreÃgt;onfurosfcio , Ãprtecifccx fen^entid noÃrd intelligdtur ex pdrdbohe prcefcripto non unitterfdlcm folummodo EccleÃte repurgdtionCf fedpdrticuldrcm quoq; prohiberi , MdgiÃrdtuum pdrticuldrid in Ãcinorofos homines iudiciddboleri, AdhoctdmetÃperfuperiorddbundÃ¨reÃjonÃum dr^ Utrdi}Mr,noud hdc obldtd occdÃone dddimus,M4gi' Ãrdtus in mdlÃ¨Ãeientes pdrticuldrid iudicid non eÃ¶ â¢Ã)eildre,utEccleÃqjffd Zizdnijsrepurgcnt, fed ut fcelcÃiumhominumcrimindpunidnt. QuodÃobij' , cidnt cddemrdtione dderimind hiereticorum uindi' cdndd pdrticuldrid in eos KdgiÃrdtus iudicid non prohiberi,reÃgt;6ndeo:MdgiÃrdtus, in htereticis plc' amp;ndisnon eo IÃeildretUtcorum crimind utndicent, fed ut EcclcÃdm (.quod per pdrdboldm interdict oÃtn dimus^ d âZizdnijs repurgent-Argumento eÃ,quod quumÃcinoroÃho.mines, qudmuisreÃpifcdnt, dc errorem

SÃCTIO PRIMA, Si tiroreinÃteantur, nihilonÃ¼nni fuppliciodfficiun' tur, hÃ¦reticisÃllain doÃ©lrinam abnegantibuspocM condontitur,fdtKq^ habent iJidgiÃrdtus, dc ttcrbi nÃ¼' ttiÃri, /; ed âZizMi.orum pdrtc Eccle/idtn purgdue-rint.Sed hoc drgumentum inÃriui dptiorclocoitc-gt; i rum trdiidbimui. Quid uerÃ¶dd mtcrpretdtioncm fud robordnddin 'mcfutunt, qudinuii 'm hoc Uiundofern' per Ãiturifint mdli cum bonis ddinifli, fitq; ifhpcr' tnifiio pdtienter dd meÃis tempus perfirenddi ttunimÃ¨ tdinen inde confequi uel ciuilem Mdgiilrdfu, uel E.eclefidfiicÂ£ difeiplinÃ¦prdfiÃ¼os cefjure db offiâ cio debere (N4m er fi femper in hoc Mundo prÂ£gt;' dones erunt,ey honticidd, non eÃ¼curMdgiflrdtui prddones, er homicidds cdpite non pleÃ³ldO hdne obieÃ¼ionem fdtis fupcrq; per fupertorddilutdmefie drbitrdmuntunc netripe,quuin Pduli locum de Mdgt; giftrdtu non fine cdufd gÃ¼dium geft2inte,cum Chrifii pdrdbold Zizdnid eueÃiprohibenteconcilidntes; ofltndimus locos ifios inter je nonâdiÃidere: per pd^ rdboldm htereticos non occidendos decerni , per

Quod dutem djjcuerdntifiquidduerfus Eiei con^ filium integrdm iÃ¼dm Eccl e(iÂ£ repurgdtionem dg-gredidntur,mdgnum Ecclefiit ipfi detrimentum dUd^ turos efie,uolentes ddnuttimus.Si enim Aconidutho^ re,qui pdrticuldrempurgdtionem dggrediuntur, diet pote^, qudntum in illts e^l uniuerfdm quo fidfie, pdrticuldrempurgdtionem h^reticorum morte fit-dentes,uniuerftlcm quoc^ Deo ipfo inuito fiteere diet

â¬1 poIfunt. Q^oducrÃ¶ dltinct ad EccleÃa deir'nnen' tuw,id quoq; libentiÃime comprobamaf, turn quia quot;ZiZdniaeueUerecredcntes, trtftcum fortdjje euel' lunt,Ãue ca faite quot;Zizania, quibut fi pareer ent iux' ta Domini pricceptumy in triticum Ãrtafife conuerti poteranf.tum ctiam,(jttid Zizania,Auguflino autho' re,tritico non nocentjmo nero profunt:utproxima fcÃ©Ã¯ione Aagufiint ipfiia diilarecenfentes declarabi' tnui; td quod nc ipfi qutdein aduerfarij negareuiden' tur,dicentes,quÃ³d tamdtu mtcgra EcclcfiÃ¦ repurgd' tio dijfintur ncfiro bonofieri.tiamAHgnfiino quoeÃ ipfo teftante,omnis inaluf, aut ideo uiuit^ut corriga.' tur,aut,utper eumbonuf exerceatur ; fiquidemper patientiam perficitur Cbrtfiiana uirtui.

ijs tandem,quÃ¦ nouant corum interpretatio' tiem examinantes,notauimui,omnibus, etiam medio^ criter eruditis flatuendumrelinquimus, quam benÃ¨ cum parabola cohÃ¦reat ifiorum allegoria, quotq^ partibus ab ea diferepet, id quod tarnen melius per^ cipient , fi nofiram explicationem memoria repc' tent,quÃ mcpappofitÃ¨uerba eius interprÃ©tantes nihil reliquerimus, quod fententiÃ¦ noftrÃ¦ non optime co-h^reat. At contra aduerjar ij fuam agnofientes quant ieiunafit, nuÃ¼ila, zÃ¼quot; parabolÃ¦ uerbisnonomniex parte congruens, non reflÃ¨ jÃ cere opinari fi dixe-runt,qui m fingulis parabolic uerbis mfifiuntiNam fi curiofÃ¨ ferutentur, inquiunt,in alia eiusdem Â»j. capitisparabola detribusfatis fÃ rmlt;e, qutcnamfÃ®tiÃ¯Ã¯a mdtcr,quiefirina, car trumfatorum fiat mentio;, rtdi-

SECTIO PRIMA. 14 ridicule malta neceffeeslefpitiri : ac demumconâ cludunt t potiui Ã§porterc fcopam parabole re, qua mucrbis omnibus rcÃ¢Ã¨appltcandishierere.

VerumjUt hoe illis concedamits, niÃ 'w parabola pr^cipiM dus uerba ')jgt;cdeiniis,ac rccia explicatione interpretemur, qua ratione uerum iUius fenfum eli' cerepotcrimus^ Infrrimefatorumftmilitudine jnu' lieris fitmentio,qu6dmulie}'um potiÃimum fit cura conficiendipanis.Quapropter Dominus hancpants conficiendi fimilitudmem fufeepturus, mulierem-no' minat t quare nihil e^l cur de eius perfonx inter' pretatione anxijfimus. Prtecipua uero huiusfimili-tudiniscapita,firmafunt,atqifirmentum. Quamo-brem,ofknfiriiis Dominus Pegni Dei incrementum ireui ex Euangelij promidgationefiturum, duartm rerumfimilitudinem affimit, quarum dltera altC' ram augendi natura uhn habet, altera uerÃ³ ex altera mcrementum capiendi; ut uidere licet exfir^ menti,cr firinapermiflione. liaih ficuti modicum firmenli firinlt;e admiftum ipfim flamp;tim 'mflat, cr dU' get, ila Dei uerbum m hominum mentes per Euan' gelij prtedicalionem Ã (fgt;iritu fan^o 'mfifiim, Ã par uismitqsexalio in a.lium tranfiens, mirificc augC' tur,dilatatur,ac propagatur.Non igitur hÃ¯c opus defirime ac firmenti natura aÃ¼ud anxiÃ¨ inquirere: quumfattshiccfintddDominimfiitutwm. idquod â jSucerus optime nouit,quum dixit , Idem Dominus pradicereuoluitRegnum Dei breuiinualiturum,(3â toium orbem occupdturum : ficutpaullumfirmenti

ireuiÃimotemporetotciin Ã.rintimperuÃ¤dit, in' flat.Quod Mtem Minet tid trium fatorum numerum, tdmetfi Hieran; ddtrinitdtii myÃmum allegoricÃ¨ al' ludit,gMdens in numero philofophÃ¤ri, Chryfojkt dcjinitiMn numerum pro,indefinito pofitum arbitra' , tur.Cui Erafm-aftipulaturinciuiens, PorrÃ³ tribmad' didit, ut ojknderet ingentemÃtrin^ magnitudinem: quie tarnen paululo Ãrmento afpciatur. ConfiÃ¢t igi-tur in huius parabola: pr^cipuis uerbii interprctan-diinontotridiculaejfuticndaefie , guotcenfebant aduerfarijcfiÃ®etirinecefiefireAamin quot;Zizuniorum, fÃ®militudine quonam pailo Domini inflitutum affe' qui poterimui,fi pr^cipuorum parabole uerborum ratio nonhabeattir ? Opuiefienim,quid fit fernen bonum,quid malum cognofceredolij naturam, quid' que pro eointeÃ¼igi debeat expendere: miniÃrorum bina genera,feruorum fcilicet,CJâ mefforum,eorum~ quediflinÃ©lionem, zy munerum diuerfitatem confi' derarennefiii tcmfiies, ac tandem eueÃ¼endi fignifica' tionemaecuratÃ¨pcrfcrutarii VndedilucidÃ¨acuerÃ¨ fiuiut poÃit,quodnamgenu{ fit hominum, quod fer- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

uari ex bac fimilitMine pra:cipitur : ad quod tempui eorum fupplicium diffiratumad quos ffeilet eos mul Ã¢andi tnunus: quibus denic^ ab eo obeundo interdis catur.

Hadcnus tandem mihi uideor de parabola: huius explicatione quid fentiremabundÃ¨dixiffe. Quant praeter patres,quos fupra citauimus, quofq; loco fuo alijsetiam additisrepetemus,Bedd quolt;^,Remigiuff cr

SECTIO PRIMA. yy er A nfclmM,eodcin modo interprctantur: hlt;efcticis fdlicet uim non infÃ¨rendain,adfidem dcniqi non co-gendos. in c^UA e^^licandd plus tecfuo ÃrtaÃisac fÃ¹-fius ciudm pur erat euagati lumus.Sed adhoc nos ad-, uerfarijipÃ impulerunt,qui quidem uidentes eain it potiÃtmiim opinioni fua: aduerfari, prolixe adino-duin,cranxic circa eamuerÃantur , totisq^uiribus iÃ¼ius authoritatem no bis eripere conantunut eorunt argumentis expoÃiis abundÃ¨ declarauimus.

QuÃ¶d autem attinct ad Kuangclica alia er apo -Ãvlica loca lt;t nobis adducla,primum omnium reÃpon dentaduerfarijdninimÃ¨ mirari oportcre,anti(jult;e Ec~ clefiÅ morts nonÃtifÃe hiereticosinfcdari,capitali^i poena in eosanimaduertere : erC^uod conÃequens ab ApoÃolis ea de re pr^ceptum non ext^e: toto enim,aiunt-,martyrum tempore, infidelium int' peratoruminfedationibuslÂ£uientibus , Cbrifliana Ecclefianunquam piumNiagiftratum habuit,fed fern per ethnicts MagiÃratibas diÃ©lo alldicns Ãiit. Ojta-propter,n e dum hiereticos,perfcqui non poteratjed \ ab eisetiam inÃdationem patiebatur. Atuero demti infedationibus cejÃantibus, quum per Conflantinunt Magnum Chriflianorum EccleÃijs uniuerfalis pax data eÃfet: iureacmerito in Chriflianijmuminorent hunc inuedum efÃe, inbtereticospublicxpaucis ,ejâ IranquiUitatis EcclcÃie, fideiq; unitatis turbatores animaduertendi, acetiameos morte muldandi.

QiiÃ´dÃPaulusebriflianum MagiÃratum ad tna-num habuilÃet,hauddubitarefe,quinimeos punienâ dos

^os effet ddturin,quos dUÃs tokrandos prjecipieialt lt;(c perinijf Ãbi diuiniliu cafigationc in ordinem â¬lt;)gt;â gebat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Magnum profÃ¢Ã ingenij acumen, cordisq; ar^ canorwn diuinam inentem effe oportet ijs , lt;jui,tant allÃ© fiipoÃoliammum interpretariaudeant. Atejui nos primum efutedicunt fimpliciter negamuf.Eorum ergo humeris,utaÃ¢oribits, ineumbit probandi onut. Quinmio, fidenterafÃrmamus, MagiÃratum,Ã ChrijUanus fÃ¹iffet^prieterciuam quod Paulus id ab eo nonexegiffet, juajj^onteilludailurum nonjuijfei Quo mugÂ« enim Chrifliano lumineÃiiffet iÃuflra' Uis,eo magisad do{lrinant,deinentiam, patientiam, uoluntatem deniq; Domini nofiri ie[u ChriÃi[efe co^rmajf't. At iÃud prteterea operteprecium e^ conÃderare: nÃ¼rum proÃilo cjfe,fido{lrina hjec ex Deo e^,ctiamÃ ChriÃianÂ£ EcclcÃÂ£ Pauli teniporb bus MagiÃratus non habuerint, quibus hÂ£reticos occidendosdarenfyPaulum iplMn,cÂ£terofqi Apofio-los, uoluntatis Dei publicos prÂ£cones, quibusi^ut ChriÃiisprÂ£dixerat,Ãandus jfiritus, Ã patremijfus, Ioan*Ã©. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pate fielt, jutura^prÂ£nunciauit, hacdere

prÂ£ceptum non reliquijfeiimÃ¨ uerÃ´ Chriflum ipfutn ore proprio hoc aperte nondeclaraffe : utuexatione celfante,paceq^ confiquuta, hauddubiÃ¨ conftarett quarationcinretantiadDei gloriam afferendant, puramq^ religionem confiruandani momenti, nobii * effet agendum, Cuiusrei,nonApofiDlistantiim,ue' rÃ¹m ipÃ ChriÃo, neq^ femel folu,fed fcepius coni' modif-

SECTIO PRIMA. , f6 modiÃintie occaÃoncs oblatieÃiere. Et cerfÃ¨ Paulut tpie in leiiioribui tradcndts non ita parcuf uidctur. Eccmnis tnim prÃ¦dpit ne auro capita exornent, ne calamijirata coma mcedant,tedo capiteorent, uiri atitcm aperto. QHiC ^uidem omnia longÃ© minoris moinerntiunt,quÃ mfcirean liceat, necne,homines non credcntes, Ã§r Ãlfam fid cm ob/tinatÃ© retinentes nccare-Primum omniumferuatornoflerde extremis tcmpoributuaticinans , Exiflent,tnquit,multiÃtlÃ a.t4iÂ»i. liÃ¢tes,qui multos dccipient; nbsp;nbsp;quia tot erunt federal

fcÃigeficetmultorum charitas.HÃc certÃ©,ut remediS buic malo adhibendum nosedoceret^ adderepoterat DominiiS , TuncuerÃ´piostJiagifiratushabebuntt quorum partes erunt, fceleratos illos homines perjg-quficiuiliq^ gladie iujh fupplicio ajficere: Sedtantii addidit,qMadfinem perfieucrauerit, is fieruabiturt Paulus,qtium eieterisdifcipulis,nunquameos reuifu' rus ualedicerct, ait, t^am ego compertum habeoÃ- AAtio.tfÂ» rc,ut uos pofi dijeeffum meum truces inuadant lupi, nonparcanhulq; ex uobis ipÃs exiflunt hc^' mines,qui peruerfÃ©loquantur , (Ã¿iÃ´difcipidosadfe fequendos abducant. idonea quidem Apoflolo ac iuflu tune Ã obtulit occafio huic ueneno antidotum prie--bendi-.^ ut malum prienunciabat,ita quoq^ remediH edocendimempe NtagiÃratus poteflatem ha:reticorÃ®Ã© pe/h mederidebere.Attamen nihilo plus inÃrt,quant utuigilarent.Ad Tim;fcribens,mquit,]^iritusautem difertÃ© dieit,Ãre ut ultimis temporibus deficiant qui- â dÃ¢Ã fidCf/^iritibusaddidifrllacibuf, dtemoniorumgt; **

lt;^iie doffrinis, per fimuldtionem honÃ¼numÃlÃlc^ quorum,tnitifhm habentium confcienlUm. Hzc quo' quepotcrat Apofl: Chrifiiaitos Ifhtnines admonere, quomodo iÃ¼is cum eÃKmodi rebeÃ¼ibus, uerÂ£q^ fidpi hbjbbui eÃeta^endum.

**Tiniâ tJiinw T/Ã¯rtoh^t'ifiÃ¯ diÃ t,\tluddutem fcito, extre^ mod-uodifficitidfÃ retempord. Eruntcnim hommes fui dmdntcs,dudri.drrogdntes,fuperbi,mdlcdici,crc. EtmÃrtM, PtetatuÃ'ectcmhdbcntes, ledquieius um dbnegducrint. Hoj tu duerÃrc. nbsp;nbsp;Ex fcÂ« dutent

ftml,qui m domos fefe inÃnudut, cdptiudsq-reddunt f}iulierculdf,quÂ£pcccdtiscoopertd:, Ã§j uarijs cupb ditdnbusdcidjemperdifeunt, nunquamddueri ci^nitionem uemre pojjimt. El ^Â«oraodo Idttnes, Mdmbres Kofi refliterunt,itd hi ueritdti refifiuntibo mines mente corrupti,circd fidem improbdti ; Vtde qudm dptÃ¨,qudmq; dppofitÃ¨ poterdt hoc loco Apofli Ecclefu prafcipere, quo pado improbi ifli,fdnic do' drsn^e corruplofes,dc uerx fidei bofles pij KdgiflreC' tus glddio coercendfidcpuniendiÃrent. Attumen de hocuerbwmnuÃ¼um.TantÃ¹mfubijcit, eosmhtlpro' fiituros, torum cnm demcntidmperljgt;icudm omni-p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{gt;ni ÃturamPctrus quo^; m hunc fentcntidm fcrtbit,

FueruntdutFmÃ'Ãquoq;udtcsinpopulo,uteijmin ^â gt; uobis eruntÃlÃmdgiflrt-.quiperniciofds fedds mtro-)gt; ducent,umdicemq; fuum herum dbnegdbunMdq- ce^ lercmÃbipermciem concilidbunt. Poterdt ne di cont moddtius dlibi ChriÃidnus populus ddmoncri ex lege KofdiCdfin Ãllosudtesdntmdduert(nte,htercticwm 4

ChriÃidno MdgiÃrdtu puniendum fire f Ilt;i (juoi ApoÃ: non fiat; quot;^dntum dit^eorum fipplicium idm' diu non oddri,neq; dormitdre eorum perniciem. Ex ^uo colligitur,fieleÃorum id genui hominum fippli, cid,Dei drbitrdtui per lt;eternum hominis interitunt referudri: ut ex Zizdniorum pdrabold coÃ¼egiâ^ mm.

Ex hts tdndcm ntdiÃ¼fiÃe percipitur, Dominim nofirum, fuos^; ApoÃolosmuluslociSjCiuibmipÃs fefi obtulit occdfto trddendÃ¦ nobts doÃ¢rinie de hÂ£re.gt; ticis cdpitepledendis, fine pumendis.non jolÃ¹m id non ficijje , fed contrdridm dodrindin potim infi-nudffe. AtuerÃ³ ApoÃiPdulm : prd:terdbeo feriput (]UÂ£ hddenm multd citduimus, exemplum quoqi legere eÃ¼in Adis ApoÃolieis) nobis reliquit,quo aperte, omniq- procul dubio teÃAtm fd,fe, tamet/i ChriÃidnum A\dgiÃrdtum (,ut dduerfarioru/m uerbis utdrfid manum hdbuijfct,nequdqudm'iÃ¼i hcereticos necandos Uel fupplido afpeiendos fiijfe ddturum. QudinquidemhiÃoridm , Ãtperim cy obiter dttigi-mm, nunc uerÃ¶ meliore obldta qjcdÃone latim eX' plicdbimm.

Vicerdt ApoÃÃ¼nCypro infuld uerbi glddio mi' pium Elymam mdgum Sergio proconfule pr^jente, Chrifli dodrinam uehementiÃime oppugnantem: Qjtumq- mago in ueritdtis teÃimonium ciedtateper-cuffo Procons-.mirdculo motm m ChriÃum credidifi fet,poterdt ApoÃ:Chriflidntim NtdgiÃrdtumddeptm iniquum ittivm ipfi morte Ã¨ medio toÃ¼endum, aliaue

corporel pana addendum tradere f Atqui nthilin eu atrociui flutuit: Satis cwn habif^t, quod ad Sergif perfonantycum Euangcliumrecepijfe: quodadma' gum,cÂ£citatts pÅnaÃ DeoafjiÃ¢um cfje:ut fo jmIP cinanterepentÃ¨euenit. Quod (icfuis ex ftipplicio ElymÂ£ irrogdto coÃigcre uelit hjereticos capitali pana pleaipoffe,rejpondeo, magum non ab bomi-ne,fed 4 Deo lupplicium iUud perpeffum ejje ; non pofje Dei cunÃ©la Ãdla in exemplum trahi homimbus imitandum : id quod loco fuo fÃ¹fius explicabimus. Ad ba;c CÂ£citatn panant non tam fiiijje peccati mul-ilam,q!iam Dn nÃ¼raculum in PaulinÂ£ ueritatis teJU' moniMn,cr confirmationem ; ut Proconful Pipofl: Mrbis fide adhibita calejkm illam doilrtnam ample-Ã¤cretur.Hocauiem cxhifioruipfiits uerbismamfÃ¨-ftÃ¨probatur.Nampofieditum miraculum hÂ£cuerba fcquuntur , EareuifaProconf-.credidit-fiupefiidlM Hontini doÃ¢rinct,Confueuerdt enim Oeus, utkuan-gelicamdodlrinam Chrifli filij [ui ore Apofiolo' rumfi uerbis promulgatÃ¤,firmant, ratamq^fiicerett Marât^.Ã®o. figttisfiquenttbu^amconfirmare CiuocircaEuan^ geltjh,A\arcusChrifiiin calumajjenfiunidefiribens inquit,lllt uerÃ¶ digrefii ubtq; prxdicarunt, Domino loan.x, ij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fermonem confirmante[equentibusfi^

gnis Apudloam legtmus.quummfiflo PafchÂ£lefut Btcrofi)lymÂ£degeret,frequentes in eins nomen cre-Â» HÃ¤br:r.,4. didiffe,quÃ m mira fÃ ceretuidcntes.ltcmq^ Apofi: ad llcbrÂ£os jertbenstuerbaq; ficiens de [alute nobis per Chrtflum exhibita,JubdttfEam effic eonfirmatam,at'

SECTIO PRIMA. j8 tffhnte DÃ¼tmno oÃtnÃs,cr miracidis, ttdrijsc^ pro' digijSiCr Spiritiu Sandi donationibuf.

Hlt;fc auiem ad ca, qux ab initio in hune ÃnÃunt fcripllmiuhÃ®cadijcicnda putauimui , ut proimffa prÃ¦jhntcs oflcndcremui Elymx fupplicium non Pan li epuf in ciM pcccati ultioncm, fed Deimiraculuni ad Proeonfulis inflitutionem fiuffe.

Atenim cjuomamargumentum noÃrum confidre nonpoffcaÃerunt, co quod Sergiuf ante inflidant ElymÂ£ aecitatis pcenamChriflianui non effet, neq; idcirco pofjct Paulus ciiM (ut Chrifbani Magijlra-tus) potentiam,auxtliumq; ad impietatem magi urn' dicandamimplorare-.reffondco , Ã exlcgediuinit pfcudopropheta , 'mDcumejscontumeliolus ctiant poÃ Chrifii aduentum (ut eorum frrt opinio) capite plcdcndus eSl,folaElytnÂ£ temporanca cdcitatc legt Dei fatiiÃdum non fiajfe. Fuerant igitur Apo/hli partes,quum primÃ¹m Proconfule ad fidem conuerfo ChriÃianum N[agiÃratum cd naÃ©fut , monere eum iniquum lÃ¼um ex diiiina lege morte nwldandum ef fe. Hac entm ratione certam pcrpciuamq^ dodrinant de htereticis occidendis EccleÃte comendaffet: Chrb fiianosqi Reges,ac MagiÃratus, unaq; Ecclcfiie Mt-niÃros ofÃcij jui admonuiffct. Qjiod quum non fÃ¨ee^ rit,aduerfarioru optnione uigente ntunere fuo houd quidemfatisredeÃinduifiii/fe uidetur. EcquandoÂ» unquam obfâ¬cro,ipfi,dut Apo/blorum cuiquam op' portunamagudataed occdfio dubÃ¼erei explicait-quot; tUfZir controuerfite huitK dirimendiei MimmÃ¨pro^

orgdnum tam idoncÂ£ Ãl^ ablatte opportu-ftitdtt dcfÃ¼turumfÃ¹ijfei ne dubium relinquerettanti momenti articulum. Difertis enim ucrbK erat hic hdc de re decernendi loens iÃ¼uflriq- exemplo capi' tale hareticornm fupplicium M.agiflratMcommcn' dandi,

QKodÃipÃsejmef; detnr clt;ecitdtisde magoÃem' ptum Jupplicium,Pauli opns,lt;juod itegamus, ÃiiÃÃe, mimmÃ¨ guidem fatis cfÃcax exemplum e^yijuo Chri' fiianw MagiÃralus in hjeretieorum uitam ciuiligld' dioanimaduertcrepoÃit. ISleq; entm probanda eB huiusmodi eonfeeutio, ApoÃolus EeeleÃa; minifier m^um temporanea e.eeitate inuâilauit, ergo Magi' Ãratui mundanarum rerum gubernator, haretieum tnorte pledlere uel debet uel potefl. Natamet/rexem' pio fe fui mttneris admoneri epinaretur, ne exempli terminos egrederetur, h^eretieum baud quidem oeei' dcre,fed oeulos ei tantum effodere-,alioue modo luee priuare deberet,

Hdcenim ratioiie hÃ¦retieum iuxtd exemplum pit tnret, eic^ reÃpifeendiÃgt;atiu/m ex Apofiolipr^feri-ptorelinqueretâAtuide,obfeero, ChrilHane Ledlor^ quas 'm angufliax, mextrieabilesqs trieat eos impel' lant noutf iÃÂ£ fubliles 'mterpretalione5,cr analogi^t ingemorum peruerÃlate potim quam aeumine per' quifitte-Verum qwim oÃtnderimiK non benÃ© eonfla,-re eorum argumentum,db hoc exemplo def imptum-, minpe, Paulus Puangelij mimfier Plymam clt;ecitate

percuÃit, ergo Chriflidnnf MagiÃntu^ hxreticu^ necarepotcfl:utdcamusÃplacet, an argumenti^tit 4 itobii ex eodem exemple petitum filiciiic currat. Sic igiturratiocinamur.Pauluf Euangdijtnimfter (ex foruw intjMdm Icntentia , ex noÃra Dem) magtint excj:cauit,ergo Proconfnlem admonuit, in ciuf per jona Mdgiliratui omÃ®tes, ne in dlicnammtjjein Ãli em imnuttercnt j fcontwtwnwi/zrfc pfccdWzunt dnimaduerÃonem non dd tos,jed ad Deum, uerbic^ fui miniÃros pertinereJpfi duili gladio m Ãeinoro^ fos animaduertanti pfeudoprophetOf autem Deo, er Ecclefia; muldandos permiitant-

NetniniproÃdodubiumÃre credimui, efuin ra^ tiocinatio hxc noÃra eoru eonjecuttone toii illi riÂ£,z:r ipfi rationi Ãt magis conÃentanea. nbsp;nbsp;Sedtain

' I 'Hf/ij huiui, de ejua Ã nobis di/Ãutatur uerita-I nbsp;nbsp;tf)Â« antiqua(jnoq; E.celeÃa iam inde ab iniuo

mamÃÃe cognouit Ã¼oinffiesuidelicet religio nis cauÃanon eÃÃe ciuiliratione puniendos.

At uerÃ´ non Apoflclicts tantum temporibus, tota^ ntanyrum xtate uera ha:c Ã¦cjue ac pia uiguit opimo: ttcrÃ¹inaliquot poÃjequentibus/eeulis, necpne hc*' elefiÃ¦ niore noÃro haireticos in/edarunt, ntq^ Chri-Ãianos Kegesadeos ciutligladio eoÃ¨rcendos ccnci' taruntttmÃ³ potins i languinc fitndendo zrip/^ab'

h^rruerunt cr alios auocarunt. ld quod ex omiiiiM firÃ¨ corum fcriptis, qui patrum nomine nuncupan-tur aperte coUtgitur :utex eorti Jfilis dducidÃ¨ oflen^ demusiquÃ¦ quidemno/Ã®rishisattcxcrcplaeuii, tunt in eorum fententiiehac dereteÃiinonium, tum uerÃ¶, utnoÃram parabola: Zizantorum explicationem -â eorum interpretationenondifcrepareccrnatur. v-rumtamen,qida aduerldrij Patrum autboritatem eX' pendentesdieunt,poUe fecxceptioneuti,qiiatn loue-AuguÃinus ipfe aduerfus Pelagianos aÃrrt; haSieniei fcilicetualerepatrumautboritatem quatcnuseum uerbo Dei conÃenliunt:deinde fubijciunt, deÃnÃcne-banc fe querere non cogi, fed patres potiits Ã quo' rundam impiidentiadeÃndereuellc,quam eos repre^ befdere,tamquamauerboDeidijceffermt : Patres tandem non ita Ã nobis eÃe, ut impudenter iailamusi. reÃ)ondeo,nos, quanquam eorumfententiasnon ita adducimus,acÃ eÃent Puangelica oracula, nee parÃ© Ãlis cum facrÃ¦ fcriplura: didts authoritatem tribucre contendimus, hoc tarnen fidcnter aÃirmare,eorum fcripta adeotnagis noÃrÂ£, quam iÃ¼orum fententi^e fruere,ut, mÃ ex Iterbo Deitarn aperte QutoÃcndi' mus) hÂ£c controuerÃa dircmpta eÃet, patrum ipforum iudicio dirimendam libenti animoÃmus permiÃ furi. Quodutappareat iam ad eorumfcripta dcue-iiiamus.

Tertulbad Tertullianus uetufliÃimus iuxta dc dodiÃimus Scapulam fcribens,mquit,Humant iuris.t nbsp;nbsp;natur dits potcfÃAtisediUnicui^ quodputa^

SECTIO SECVNDA. tfo umtcolere-.necalijprodcÃiMt obeÃ alter im reli- (t. gio. Sed nee religioniieR cogÃ©rÃ© religionem , quie Â« fronteluÃipideytt,nonui: Qu^um erhofliÂ£abani' (c Kto libentiexpoÃulentur. QuÂ£ TertuUianiuerba, Jjni Lu lt;tp/7onyÂ»M()K ^Â«enddtn hacm reueterum theruszzÂ» tbeologorum fententÃ¹e cÂ£terif eorum teÃimonijs s^d. f^rÂ£Ãgereplacuit,

Auguflinit^, cuiui Â£tate inÃdelium mfeflaiiones in Chriflianos peniliM ceffaucrant,neci^i folÃ¹in priua' tl MagiÃratU'i^ueriim etiam ipÃ imperatores ChriÃif nomendederant:Malt:i}.explicdns,i'nlt;liiit.

Quia quum ad feruos loqueretur, non ait.In tent QyÃ¦fl. pore meÃndicam nob is coÃ¼igite primÃ¹m TLizanÃ©a^ feddicain,mquit,meffbribiei.Vndeintelligiturcolli'(t gendorumâZizaniorum adcomburendum alia^jje trnntfleria^nec ^uemquam EccleÃÂ£Ãlium debere ar^ litrari adÃ hoc officium pertincre. Quum igitur eÃe quisq; ffiiritualis ceperit, cognoÃeit error es hÂ£-reticorumgt;er omntno dijudicat, diÃcernit quic-^ quid audierit^ aut legerit abhorrere d rÃ©gula ueritd' tis. Sed donee quis 'm eisdem ffiiritualibus perficia -tur , crquodaminodomature/catinfi-uÃ¤umquent herba dedit,poteÃ eu/m mouere : quare Ãub nomine Chrifliano tarn midtÂ£hÂ£reticoriim extiler'mtÃlfua^ tes.lnde etiam eR quodferuidicunt, Nonne bonivm

nomine obtegeret: poteil ei fuboriri uolnnt.ii, ut tales homines de rebus humanif aufircit , (i aliquant temporis habeatÃeultatein:Sed u^umÃccre deieat iufliriamÃ¼eiconfulit utrumhocci pneeipial uel permittatjCr hoc offi. turn effehominumuelit. Hwic ell quod jiruidicunt-,uis itnas,zr colligmus ea.Ciui' i busueritasipfarejpondet, I^oniia hominem conÃi^ tutum effe in hoc ^\undo,ut certus eÃe paÃit, qualu quiscf; fÃ¹turusÃtpoflea,cuius in prÃ¦/en ia cernit error on , uclquidetiam error eiusconÃratadproÃ^ dum bonorum.^ion eiÃe talesauÃrendos de hac uita, ne, qtium malos conatur interÃcaâe,bonos interÃ^ ciat,quodÃrteÃturi Ãunt: aut bonis obÃt,quibus 'tn^ti,Ãrteutiles funt.Scd tunc oppcriunÃ¨Ãeri, quti tam inÃncnon reÃatuel tempus commutandiC uiiÂ£t tielproficicndiaduerilalemexoccafione, atq^ com-parationealicnierroris TuncautemhÂ»c,non ab ho-â nunibus,Ãd ab Angelis fieri, uinc ell,^0dreÃon' detpaterÃm'- Non:neÃrte coUigentes iizama,era-diceas Ãmul er trilicum.

ContraEpi/hÃi^dam ; idemAugufl:ait.Quamqj L enim Dominus per Ãruos fuos rÃ©gna jubuertat er'

rorii,ipfos tamcn homines ^tn quantu homines funt, Sâ emendandos efft f)otius,quÃ¤m perdendos iubet. Vbi

ammddtiertere decet, Auguflinumnonlatuijjeuerbi 3, miniÃrosgladijcarnalifpotefkitemnongerere-, fed

IÃiritualulolummodo-.quoitrcaapparet, Magtflra' tus.quigladium gcftAnt,non fAimÃros, ^ui eo noit Muniiir,hisucrbts admonmlfe,

Alibidixit Augufl: Polense^iÃ¼e , cjuiexdllauit Scrm: cÃ¤putnoftrum,eii^m mfirmdmembrdfMdre, dum Oed-.^c^, tarnen non ninua tmpietate prcecidantur, fed h^reanl corporidoneefanentur. C^uicquid enim adhnc hÂ£' feicorporinondeÃjerdhefdnitdtiseÃ¼. Quodautein prÃ¦cifum fveritmec eurdrhnec fanaripotesl. Hoc dutem probe re ipfd nouerai Augufl : Etidcircofe totum hdreticnadÃdcm conuertendis addixerdhatq; id. luxtd A pojhli monild,cum oinnt lenitale, dc ffiri-tw, manjuetudmemon Ãnelucro, ubereÃ proueiitu. injeipfo enim experlus , fctebal (juantum udleret ChrifiianiminiÃribemgnd toleranlia in errantes ad fiiem pertrahendos. a mbroÃus enim McdiolanenÃs anttfles,uir fÃ¹itinadiniiuflrdnddEcclefiddUoc{ui^d-VK, er feuerw.id quod ck mÃgni lÃ¼ius eoÃeinere, quo e^laufus ImperatorÃ¶d TempliingreÃionepro' pulfare^Ãeile deprehenditur. Atldmen ingrediente aliquandofrnum AUgufÃno , ut eum eoncionanletn Erat tune audiretdametfi eumAmbroÃuf Mdnichieorum hlt;e- Magiftra-rc/Ã® mÃHum baud ignoraret,MagiÃratuitrddendum tus Chrigt; feu deÃrendum nÃ¼nimÃ¨ curauit-. j^d neq; etem d lern- ftianus; ploarcendummandduit. Imopotius,occdÃonefumt' quidc po--f laMdttiehieorum htcreÃs tmpugnandie,eamodÃ©ra-tione, placidisq; uerbis,fcd mtcrimÃrmis rationibtis ualidisq; argumentes corum dogmata conÃitauit gt;nbsp;ut nbsp;nbsp;nbsp;siinus,

Ueq; uero hic omittendum uidetur iÃ¼uÃre huitis rei exemplum letate hdc noÃra cditum,ut author eiiMU' feului,

Mufc.'IocÃ¯ Cbmdi^ntprofuggeÃttMiniÃrilt;tliiiuot, And-to:ca:dc bdptiflisgladio aedendoscffe.Quum mtercdmtfcri haereli. tUt in uinculis detinercntur : quosintegro quadrieÂ»-,, nio in jqualorecarccrisdetentosÃi/lidio/iÃime nigli' JJ gebaut. Cum quibuspoftea moaerauores tAimfiri manfuetudme Spiritui , ChriÃiannq; coÃ¼oquijs itd egcrunt,ut gratia Domini fuffragante ad errons rt-tiocationem perducerentur. t quibus unus, quum efâ¢ fet artium tnagiÃer, nbsp;nbsp;nbsp;in fanÃ¢is feripturts baud m'

Ãlicitcr uerfatus, in Ecclefiie diaconum eleilus cÃ¼: cui etiam muncri annos baud paucos praffÃ¹it : Â©quot; lt;td conueftendos anabaptiflis diligentcm opÃ©rant naua^ uit.H^c tAufculus Quod fiE-cclefiiCillius Magiftra^ tuyjrioribui MiniÃris fuadentibus b^rcticos iflos cd' fitefnuldajjel,eorumantmaâquantum in ipÃsmini' Ihn,er magiÃratu Ã{ijjet,iÃ¼is opinionem fuam reti' tientibuSjdternam pcrnicicin incurriffcnt: EcclcÃd uero lÃa, ut creditur, tarn probipi/qi uiri, optimiÃ©ji fralrisiaÃ©luramfÃ¨cijj'ct,totq-ammarum ubere lucro cdruiffet-Quemadmodumcontrade 17. iÃ¼is anaba-ptiÃisaccidiffie exf^de dignii audiuimus : qui (ubi lo' corum mibi memoria cxcidit') jed eodem firÃ¨ tempore, cuiusdam tAimÃrifuaju prtepoflero zclo perch ti,mflumen crudeliter proieÃ©ii miferÃ¨ pcriÃªre: quiÃ ca ratione,qua priores illi,leniter placideq; babiti,pd tienterqi edoÃ¢i,dc janadodrina conuifiiÃiiÃent er' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roribus,Ã quos habebant, cognitis reÃpijeere pote-

rant: Uaq; per cos qui buic rei pnefiierunt non fletit, ^idÃmpuernam mortem obicrint, i^otandum aute hk

fcf c til, priores illos fiiijje anabaptiflus'.tdeeÃ©li (ut crt' d!tur)peÃimos hlt;e^ctilt; os: zs- proptercÃ¤ Ã§fiaduerfi-rijs credimuf) contra propham conjcientiampec-cantesizy nihiloniinm teterrimi ifti h^rcticiad tent' pui jeruati, frugifÃ¨ra Ecclefu membra euaÃffecre~ duntiir,fefe ex lolio mfrumentum,cx ligneii ac fidi' Itbui uaÃs tn aurea,cr argentea commutantes.

Si laniliti iSe martyr Cypriantti maduerfarioriint manui adhuc uiuens mcideretjputafre ignem , aul reÃem euafuruf t c^uidem uix crcdam-.fuitenim quo dammodo (Ã tarnen anabaptifmmhiercfise^y non hÃ¦reticui tantÃ¹m,fed h^reÃarcha ; quippe qui reba-pttzandi morem primui m EccleÃam muexerit. Con cilium entm Carthagine habitum 70. Epifcopor^m eo pricÃdentCyZy- ad fenatum reÃrente,decreuit,eos, qui in harcticorum EccleÃijs baptzatifiiiÃcnt ad ca-' tbolicam je recipientes iterum baptifmo mtingi opor tere. Quam opfnionem omnes poÃea EccleÃie repro' barunt atq; damnarunt. Neq^ tarnen Cyprianui ipfe^ OutillorÃ¼ EpiÃcoporum quisquÃ¤anathemate percuÃ fuijouthjerejeos damnatm Ãiitiqi^muis nuiquam le-gatur Cyprianum opinionemiÃ¼amabnegajJe.Putoi-ne ob hoc atern^damnationi mancipatum f AbÃt. Kieronymui quoq;,uir,twm eruditione, tum uitx in-tcgritate pra;dttui:adeÃ Ãiit uirginitatis laudator, amator,ac umdex,ut Ãre matrimonium odiffe uideO' tur.quocirca eo deuenit,ut,quum penitui iÃ¼ud aboli' reuiderinoÃ¼et, fecundai nuptial improbare,easqi fiiipro adtequare nonÃt ueritui i maniÃflus creditut

Kero ob id ab Â£ccleftauexatut,occKu^, aut hxrcict s damnatiK eÃ¼. Ncc idm ea Åtatc (^riflidni Magiftra-tucdrebdnt.Tclorebatctiant Romana Ecclefta ; er la tum alilt;iuaÃindamentaidcereuidebatur eiui autho' ritatilt;,qua eam noÃra Ã¦tatc poliere cerrumui.

Hane tnerrantcs,qudmdixmM,tolerdntiam pro Mufcin bÃ¨nouit Volph:Mufculuf,quam ait. DiÃ^eniatiodt' on. cap: s. umtegrati.e,qudcordaaperiunturadaudiendam,cr percipiendamueritatem,eBinmanur)ei : qui juts temporibus uocatjÃ^ iuÃificatquosuult. Quod idea â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, monco,ne temcre quempiam ludicemu^. Perpende

igituran temerciudicelur hiereticin,cuiui couerjio, iuc^iam, animaduerfio ad Deum,non ad homt' nespertinet.

Paterfiim-, (ul legere eRapudMattO poÃremos Matta 0. operariosexpedauit adultimam diethoram:

qud cos non [olÃ¹m ad opus admifit, fed pdrcin iÃis eÃ¯i prioribiu mercecTem folui curduit. Hute fane doce^ tnur,'Dominum aliquos in uiue fute aurora, alios in eius meridie.alios tandem fub ueÃieram ad uerhatii cognitionem iiocare. Ita foepefit,ut quiprmi uidc' bantur,Ultimi Ãnt,nouiÃimi uerÃ´ primi.

P;-oc'e'^^ ^â^P^o^^onf.ait , llludquoqiprudentiatua cogitef, quod cdufdsEcclefiaflicas tn/tnuareuobisnemoprÃ¦-

â¢ ter EcclefiaÃicos curaf.Proinde,fi oceidendos tn his â fceleribus homines putaueritis, detlt;'rrcbitis nos, ne per opcrain noÃram adueflramiudietum aliquid td'

Icperucniat. C^uo comperto, iÃ¼i 'm nojiram pernt' ciemUctntioreMdticid gr^jfdbuntur : neccÃiute nobis impada f^^mdidtiMpotiusoccidÃ¯abcisili' gdmM,qilt;dm cos occidendos ucÃris iiidicijs mgcrd' ntits.lAiru/m profidÃ³ ChriÃiMic leniUtis exemplum. InterÃciinMult ab h^rcticis Augufiinus, ^uÃ¹m h.e-reticos occidendos ad ^Aagidratum dcfcrrc. Non Ãc ij , (juiuerbinuntftrumaccufatoremagcrcdcccre, quin ct oportcrc opinantur:

Atuero alioqiii fandus itleuir,aceradeÃ¶, dcuÃ©' Jemens hfreticorum infcdaior fiiit(dodrinÂ£ inquS gladio'Ul htcrelicorum mallei nomen jbrtitiuefje di' catur.quorum maiorictate fua numerus fuit, quant ante, aut poft ip/umÃieritunquam. Attamenquan' tiimab hominu rcligtonis cauja damnandorum m9r' te abhorrcrct, prÃ¦terquÃ¢ quod hue tisq; ex locis ei-ad eundem Africa Pro-conf:clarÃ¨percipitur./sitcnim,Exocea/joneterribi Hum iudicum,ac Icgum, nc iÂ» Â£td-ni iudicij poenas iucidant eorrigi mtmicos cupimus,non necari. nee dijeipltnam circa eos negligi uolumus, nee fuppli' ciisyquibus digni Junt exerceri. Sic ergo corum pec-cata co)npefce,ut fint quos pocniteatpcccaftefQuie-fumits igitur,ut quum Ecclefiee caufas audis , quant' libctnefiiriis iniuri/sappetitant, uel afflidam ejje co-gnoueris,potcftitem occidendi te habere obliuifcaris er petitiortem noftram nonobliuifiaris. Non tibi tiilefitneq;cotemptibile,filihonorabiliterdiledijjÃª: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Â«twÂ« rogdntutut corrigdttturxadequocf; EpÃ»nqutti Demqi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eSl,quod in tua iufiitia pcrtimep

dinui: ne jÃ¨rte, quoniam quicquid medi contra Clm^ flianam focietatem ab honunibtM impijs mgratisq; committitur,profi{iÃ´ grauiiu eÃ¼,cr atrocius ,quÃnt Ã in altos talia committantur, tu quoq^pro imtna^ugt; tÃ¤teÃcinortvm,ac non potins pro lenitatis Chrifiian^ conÃderatione cenfeas coÃ¨rccndunt. Qjsod te per Icfum ChriflumneÃeias obfccramus.

Ad eundemiterum feribit , Pana fanÃ© ittorutni quainuis de tantis fceleribus conÃfforunt, rogo te ut prteterfupplicium mortisÃt: er proptercon/cientia noÃram , er propter Catholicammanfuetudinan cojgmcndandam.Et alibi, impie ChriÃiane iudex pij patris officium.Sicfuccenfe iniquitati, ut confulere humamtati metnineris. Nee in peccatortim atrocita-tibus exerceas ulcifcendi libidinem-, Sed peccatorunt uulncribus curandi adhibeas uoluntatem.

Ad Dulcitiumfcribit,eum contraGonatiflusnub lis legibus ius gladij accepiffÃ¨jneq^ mperialibus con flitutionibus,quaruÃ¿i executioni praerakut necentur prÂ£eeptum effe.

Alibi dicit, ISJuUis tarnen bonts in Catholica hoe placet,Ã ufq; ad mortem in quenquam, Heet h^retb cum,fÂ£iiiatur.viderintigiturutboni appiÃ¼ari pof-Ãnt,qui uerbi Dei ntiniflerio prÂ£poÃti , non modo pro fuggeÃti clamant, tnuneris fui eÃe hÂ£reticosMa' giÃratibusadnecem tradere , uerÃ¹m Papiflieorunt inquiÃtorum more fimpliciumQhriJÃanorummenâ.

tcf explordre, cr callidÃ¨ pertentare,ut Ãfrlfd doÃ¤ri' ndpoÃ¼utosdeprehenddnt,M.iigijirdtui denuncient, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ad hoe ex officia ^neri affÃ©rentes, ex poflremii his â dutem Auguftini uerbis mdniffffÃ¨ percipitur ,dd teto' tem us^ fudm Ecclefia morem non fitiffe h^reticos necandos curare. Sed potius pios cr Catholicos Cont:Iitti omnes hanc fieuitidm horruiffe. a libi dixit,Diligite Petil;lib:i, homines,interficite errores: finefÃ¦uitia pro ueritate certate,AdhÂ£reant cqUiefoD duo huec metaÃd lapidi â Lydio, eiiisqi dttritu examnentur,utrum eoruw po- u tins fit, melioriq; Ãditta effoffum. Lapis autem fit pid, innocens, pldcidaq;uitahumiUimiilliiisdgni Chriffi leÃcdd cuius imitationem non difcipulus tdn-tÃ¹m,fedmagiflerquoqi'.tdmrionÃ¹nus, qudmferuifs: Rex non minus,quÃ m fubditus,pdri obligdtionis ne^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

XMtenentur.Ait enim nierontQjiidicit fe crederein chriftum Chriftum,debetutChriflusambulare. Jpfenonuenit jmitan utuerberdret,fedutuerberaexciperet: aldpamnon Jum. dedit,fed dccepif.neminem crud af^xit, fed ipfe cru-cifixusÃit: nonoccidit, fedÃitoccifus. Quioc' ciditur Chriflum imitatur , quifferooccidit Anti-chrifium. Hlt;ec iÃ¼e. Vnusquifq; igitur confeientiam fudm probe excutidtxompertumqihabcat, qui alios perfequuntur cdrnis filios, qui uerÃ´ infeÃ¢ationÃ© pd-tiunturf^iritu natos effe.Henr: EuUingiAdonuerba Bull: in txplicans, a t iudtei,quibus per/uafum non erat, per Ad: Apo: affimptis circunÃraneisquibusdanicyÂ» Â« honÃ¼nibus nequam,crc. dit, Clt;eterum m Cdtalogo perfequutorum primas tenent hypoeritte, proximas

SECTIO SECVNDA? eircumforanei homnes- Ã¯udtei autan erant iHi hypo^ cntlt;e : namzdo nonbono mo^ebantur ad tumuli turn.

Huiuf generii funt ambitiop papiÃici hypocrittet qui pgt;iritualem igncm,(juem non bibent,m honunii fordibui accenderenon ualentcs,ciuo5 h^eticos een fentfCarnaltbiu flammis comburunt. Hoe autÃ« exemplum ab Euan gehen imitari nepn efje dicimut. Eoj eÂ«MÂ« potiiu decet ex uerbi Del firnuÃima filice ignÃ© elicere,quoÃigida h^ereticorÃ¼ peÃ¤ora luÃammcnt^ ibiq; lt;t malo fata Zizania comburant.

C^terum hic iter um digredi, er A ugujhnwm fÃ©-ponere urget neceÃitoi-.ut ad ea rcj^ondeam,eiult;e no-aduerfarij obijeiunt, quum perfequutioncm dete-fhntes,dicimuf,ucram Ecclefiam neminem mfeÃ¼arh Herum potius infeÃ¢ationem paii. a iunt igitur, not omnium ignaros diflinguere nejcire. Duo enim ejje infeHationii genera. Vnum mejuam.quo mali bonot perfeqiiuntur,ut eos affltÃ¤enhac tandem peÃfundentz alter um uerÃ¶,ciuo boni malos diuexant, ey exagi-tanhutiuÃis, meiitis^paenisafficianf.Ãue, ulali-quando emergant , ad bonamq^ Ãugem reuertan-tur,

p-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AdbonamauteminÃeilationis /Ãeciem flatuendi

r a aS.^9. fxemplum afferuntDauidisRegis, diceniis. Ergo neosperfequensho/ks,alfequor : necniÃconÃÃ¼it

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illis reuertori ZT f oÃ® ita lrueido,Ht furgere nequeant,

tnihi /ub pedes coUapÃ.fJloÃs item, qui DonÃ¼m popu^ lum,fÃ® quando errarchgrauioribus plagis afjhÃ¢abat,

(Srlt;ecoriim ijuolt;j;,lt;jui Pauli caufa Ã§dicunQSoflhÃ®ne uerberarunt. Paul^ ipftvm dentq;,lt;jui quofdam per^ fequutm e^l,eos Satans tradcHs^utdifcerent no blaf phtmare.

AdprauumdeindeinfeÃ¢ationis genuf fiAtuendut exemplum projrruntPharaonis^Dcipopulum durit iaboribut maccrantis', turn ludteorum t qui Paulum uerberibut Cieciderunt.Sedentm iocundum efl confia derare,eos,cuiut errorit nos arguunt,in cum incide-re:nefcientes uexationein,qua Kex,fiue lAagiÃratut improbos homines ciuiligladio infefiantur , ut pro flagitijs dignas eis poenas infligant,ab ea diflinguere^ qua E :clefiu ob fljam doÃ¤rinam,malofuc mores homines perfequitur,non ut eos perdat,fed, ut in uii^ finde aberraueroM reducatfChriÃoqi lucretur- Kon stihil enim diffrrt quad Dauidem,ac Mofen decuit, quippe ciuilespotejiites,ac Magi/iratui, ab eo,quoit Vaulum^ut EcclcÃje miniÃrum in religionis nÃ©gociÃ©. Vermagni quot^ intereil inter firreum MagiÃratut gladiumtCf uerbi miniÃrif^iritualia tela,

' Ã Plurimumdeniq^diÃittquodDauidem, tHofen^} decuit in ueteri lege, ab eo,quod in noua Euangelij Hei MiniÃrum.inueterinonpermiffiim tantiim, ue-rim eliam priceptum quandoq; erat Regibus, co* piarum^ duÃ¤oribuf,admternecionem hoÃes truci* dare Adeo ut Ã Dro grdKiltr mulÃ¼arentur ,fi quem feruaffent. ]Â« nouaperpetuoiubemarhoÃtsdilige' re,nos^ odio habentibus benÃ© Ãcere, perfequenti-bus ÃiuÃi precivi.Prteterea longÃ¨diuer/um Regis ae

Mttgi/lnUm inflitutum eÃ¼ in hoflibui injeihindis, de fidgitio/isiufio/upplicio pleÃ¢enlt;^, ab Ecclefia rd' tione in Pfeudoprophetn loÃ¨rceniis, maleq; mord' tiifrdtribut ucxandis, Ã§r in ordincm cogendii. Â£te-nim Rex hoflcs fuos perfelt;juitur,ut R r^nÂ»?M uitdntq; fudmab eorum iniurijstutetÂ»r,MdgiÃrdtiM fÃ dnoro' fos,ut meos aminaduertat, bonosq-ab eorum iniurijs uindicetiContra ^cclefia male mordtos,/iljdmq; do-drinam fedantes exdgilat,atq; diuexdt,non eo tantu, Ut eos d bonis ad tempus fegreget, ne iUos inficiantt uerÃ¹m etidm,utpoenis afjidi, ac uerecundiiC rubore fuffufireÃpifcantaliquando , ad cetera ChriJH membrd,d quibus abfciÃt Ãierant applicentur. 14 tftodPdulus aperte dÃ©clarÃ¢t, quumincefliiofumCo' rinthium Satantetraditad corporis permciem t ut /piritus feruetur ad diem Domini lefu:non autem, ut eum corporali morte c medio toUdt,e:r dnimamlem~ piternie addicat ^mnattoniTradcre enim Satanie ai corporis perniciem, corporis mortem minimÃ¨Ãgni' ficat,ut quidam flint interpretdti: fed fen fus eÃ , ut pars in eo corrupta, carnali cupidini obnoxid,cuiut impulfu indignum iUud Jicinus adnÃ¼Ãt iut in pleris^ omnibus contingere foleOcohibeatur,ac retundatur, f^iritusdutem refurgat, eiq; imperet. vt fcilicet do' norum Dei participdtionefe priudri cernentcs^ dO' tore affÃ¨di,in eis quodammodo moriatur cdro,fpiri' tus autem uiuat. Id quod probe annotauit hunc locum expUcansglofÃpgraphusBibliorum, quie Hetrufco fcrmone GÃªneusefunt editd. Sed hoc fuo loco latiue

SECTIO SECVNDA. ^6 fXplicabitur.PerpulchrÃ¨ uerÃ¨ uotifui compos ÃÃM fuit ApoÃo lm m C^rmthio SdtMie tradito , ob id ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H

frugem rcuerfo,ut ex jecundd Ã¤d Corinthtcernere U-cet QonfinÃ¼liratione cjuum HymeneMn,et Alexand: SatanÃ¦ traderet,non dixit id Ãcere fe,uteorum cor^ pord GT dnimm ddinnarct, uerum, ut difcerent, non blaffhemare,itcilt;^fdluieffent.Quoddutemtdleeffet Â».CorÃ®io.S, ApofÃ¯ob inÃitutu,m,ex eÃ¨gt; colligitur , quodbislegb^S-*?* mm Corintbijs fcrip/jjfe,quampotefiatemdDeo dc-ceperdt,dd eorum Ã¦dificdtionem non deÃruilionem, (icceptÃe. Sedutdddduerfariorumdrgitmentdre' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

uertdmur ut,ut, iÃ¼is demm hdnc duorum infeÃ©ldtiO'-ni^ generum diÃindionemÃuÃx uidelicet, et iniuÃte, Â«^ua ratione quot;Dduidico iUo, dc etidm Uiofdico rxrg' plo bareticos mfeÃ¼drri, extremoq; fupplicio dffici curdre Ãs crit EcclcÃÃ¤ M'mifirisf Dduidi enim Regi (ut dixtrnm) non permiÃ^um tdntum, fed prÂ£ceptum fuerdt boÃes necdt f; A\ofi legeflitÃ¿tumÃcinorofoi pumre,utrilt;j; dutem firreoglddio id munerif perdge ref EccleÃicuerÃ¶ ChriÃifÃ¤intÃris,utbÂ£reticostol' lerent prlt;ecipitur: guodfi coercendiÃierint,uerbi glddio coÃ¨rcednt, ddboc enim telo iÃo drmdti funt i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Deo.Qu! poteHCobfecro^exRegu, ciuiliume^^ pote-fkttu geÃisueterii foederis exemplÃ¼reÃ¤epeti, uerbi' UiiniÃris noui congruenter imitdndumiLongÃ¨ en'tm diuerfdeRutrorumc^ ÃtnÃ¤io, ejuum igitur noÃri w-feÃ¤dtionem codrguunf,dc detejhntur,non Ã¨dm 'mteb ligunt,ejud rex Dduid , non folwm Deo uolente, fed ttidm iubente,hofks fuos infedabdtur.neei^ edm: qM

MofesÃ¼eipopuliim in ofjicio contmere fdtdgebufr eorumq; jcelerdcx legeuindicdbdti Ã§y eonfe^uen-ter,nee edm inteÃ¼igunt,cptd Chrijtidnoriim Reges,ut Dduid, hcfks fuosbello perfe^uuntur,(]Udm quident Deo iudicanddm reltnquiinuf;non edm deniq; gudnt Chriflidnorum Mdgiftrdlm iure ciuilium legum fcc' lerdtoshominespuniunti Sededm tandemlt;]udEUdn' gelij Niiniflri non folum htcreticos, uerum etiam frl~ fie doÃ¢rtna: nomine ipÃs uel tantillum fuÃgt;eilos di' uexant,mfe(lantur, UiagiÃratibus denuntiant,mul' Ã¢andos demum,er confulunt, er curant. Ex ueteri lege Qut breuiter paulÃ ante dttigimus ) licebdt hofles er impios homines,non tantum odtÃe, er per(equi, ueÃ¿im eliam execrari,tnÃulh.ipfis optare,Deiiram iv eosimpreeariExqiioDauid. O fi euertai,inqiiit, Pfalnj q tp ^pios Deus. Id ibidc. Ã®iempe tuos ofores odiloua, 21.12. tibiconlrarijs'mfinfus. EtquidemoMocapitaliodi ttos,hoftiwn numero habens.

Alibi quoq; hÃ´fiibus fuis infiuflA imprecans, dit. Eorum caput,qui me circumuemunt,obruatfiicinu4,. quod ipforÃ» labia moÃicietur ; Opprimantur carbo-mbits m ignein deturbati, in fiiecus unde non emer-gant.Homo linguax ne conÃftÃ¼ tn terris.lnhierMnus bomo malo agatur 'm ruinam.

Ai contra in nouodulcedinis , de pietatis pleno focderc,iubemur hofks,e^ impios homines diligere, eisbcnecupere , omniafrufktprecdri, ubitandem pofiimus, benefiicere, de pro eisfiopiisfuerituitant cfi^undere.Quapropter Chrifiusquo^ nobis, hlt;ec prie-

SECTIO SECVNDA. 6^ pr^ecipienSjUt fut exemplo nos edoceret, fibii(tdledigt; centibiu non maledicebat: quin ZT pro eif qui eutit cruci affigebant.pfecutuf putrem, deniq^ pro int' pip mortuM eÃ¼.

Ex (jtto Â«etiM Chriflidnd Eccle/id confuetudment introduxit, pro hiereticn ZSâ jchijmuticif orandiÂ» qud! adhuc hodie ferudtur dpud Papijhsiin ed Vene^ tisdie,quÂ£jdnilddb lÃ¼ii nuncupdtur-.etenim uerbis pro eif precanttir,re dutem cos mterficiunt.

'Verum quid hoc nurum,cum apud nos Ãntpietd' tem proÃtentes,qui excidium, z^ interitum editif li' irif hicreticif imprccentur,dc Regibus fvrlitudinentt Z^confl!Â»ittam,ddeosexcidendos exoptentgt;Quum etidÃ§ut non ip[cdudiui,fed exaliorum reldturejciuh Rcclefia.Ãt,quÂ£ non tdntum hiercticorum mortetttt pro conciombuf , Dcjpopulo fuddedt,uerum mier publicdf quoq; precdtiones (o noÃrum indÃ©lÃ©bile dedeeuf} imprccdtiones grduiÃimdf in iÃ¼os dliqudn' do ddmifcueritl Non ne ( /j boe uefum eR) rdbie ZT feuitid, Papiflis ipÃs ucl mdximÃ¨ pr^jhmufC' Chriflid' tÃ¼ honunes pro inimicis uitam effundere debent Â» dd nos precibus turpiter dbutentes, nonfolumeorum excidium,zr interitum exoptdmut, fed Cqudntunt in nobif eft') etidm molimur.

Extat exhortdtio quÃ¦dam dd Regis GdUid confi' lidrios, qudoflenditur, quopdÃ¼o obuidm iripoffet fediliombuf,quÂ£ ibi rcligionis cdu/dfeuiebdnt: opus i (Â«t ex ipfo Ãcile per/ficitur) hominis,non minus re.Â», rwtn ujuprÂ£diti,qudm doÃ¢rind,zr pietdte. in ^Â«4

Author ex legfmturÂ» fuit olim PrilciÃ¼iitnut tjuidantÂ» hortatio^ lt;ttithorhiereÃscuiufddmt qutepo^anbipfo nomen Â® nis ad Re* (ortitd f/l. Ã¯s,lubimif, cr reuerenod; iHiut Trmitdtu gis Gall; nbsp;nbsp;perfondfconÃindebdt'.cdrnem, ceuimmunddmdb'

trim coniugum confenfu fieri permittebdt: Ã§x huiuf gcncrii errores multosÃuebdgt;, guibus mugndmho' tninummultitudinem deceperat-Hicprimum inquo' ddmRomdno Concilio improbdtus e^l'; deinde in ^uoddm Burdcgdlenficonnentu 4 dtuo tAdrtmo, 4' lijsq; compluribM mdgnis uiris h^retictts pronun' ciatus. Etttn Udcus, ZT 'Vrfdtus Epijcopireligionis fhidio (utfibiuidebdntur)tnoti,dpud Mdxmum, ^ui luiw imperdtor erdt,dccufdrunt-.(iud dccufdtione ef-fiaum eÃ¼,ut de illo fumptum Ãerit /upplicium, cr trid,dut quatuor eius gregdlium tttiÃ¼id cdpitis ddmnd-Pfeu doim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ftftde Sigibertus ordinis diuiB enediÃ¢ire

vemtor amp;nbsp;ligiofus,duthorÃit,utmdgnusD.Mdrtinus, eiusq; tyrannus complureâs, quiuniuerfdm iÃ¼dm feÃ¢dmhio-hicfuic, nÃ¶ f^Ãcdmpronuntidrdnt,tarnen Urfciwn, eiusq; gregd' leaitimus omnes ex Ecctefia excomunicdrent; ]td,ut quem^ Imperator, rffimodttw PrifctÃ¼ianifeÃ©idtoresPrifctUidniftieuocd' bantur,itd esquot; ab Itdco dcinccps Itaciani, ut hicretici, diaiÃere,qui fecundum Ã¯tdci opinionem errantes in religione capitepleÃ¢endos cenferent.Sed quid fubfe^ quutum eli^Eecit iÃ¼iiis exeommumcationis metus,ut tune necc omnium condemnatorum, qui in cdrcere * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;detin ebantur,fuperfeder etur.

SECTIO SECVNDA. 08 frpefoUciut , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nominalim imperdt,ut tuw iUit

(ommunicet.At J^Martinuf recufdhnec unqudtndb eo cemnutnionemiUdmimpetrdrepotuil Imperator, ejuinpriutmiferumitlumpopulwmditnififfÃ¨t , eic^ ignouiffet: quem fdnlliK illeuirdU^udndo dd frugent rediturum j^erabdt.Et fdnÃ¨ rei erdt omnibus maiori-bits noÃris induditd, defrdtredliejuofuofupphdum fumere, etidmÃ in dliquibui religionii noÃne cdpitb buf errdret. Primus in hoe genere de uid decltnduit, cr horum ntcendiorum inuenter fuit Dominicus, dU thor unuts ex qudttior mendicdntium ordinibus : iÂ« fwiMrÂ« monimentum fidei inciuifitio femper dein-ceps eius nuniÃris referudtd e{l.Et cf rf c non Ãne grd' vicdufdproditumeiiineiuslegendd , mdtrem^iut idmidm eum enixurdm,fomnidffÃªingentem cdnem fe pdrere,lt;jui drdentem torrem ore gejhret. Erdt enim torris iÃe rogi, ^uibus rogis pofkd dd noftrdm uflt;^ ^tdlem in cineres redded eÃ¼inÃnitd hominummul-titudo: qudm benÃ© nouit Deus.B^ec duthor iÃe. At quoddttinetdddntiquie Ecclefite confuetudinemin btereticiSiUt vnquitmon occidendis , Socrdles quo^ cap:j. EccleÃdlbcus hiÃj)ricus,quiChtyfoflomitemporibus uixiffecreditur, dit, non eÃe confuetudinem ortho' doxÃ¦ EccleÃlt;e,ut qucnqudm perfequdtur. Minus er' go,ut quenqudm interficidt, dut mterficiendum uel fuddedt uel curet.

Hoc dutem ittud e^quod dicimus, EccleÃdm ne' tttinemperfequÃ®: qumpotiusin/eÃ¢dtionemperpeti: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

SECTIO SECVNDA. nkrdticmhttfferercetur ; quibmiam'mdcabinitld Dei Ecclefia uexata fuit, nec uncntdm dlios uexaffe, dut uexari curdÃe l gitur. Jd cjuo^uguflint^erbcÃÃ¨ o}kndil,ciwin dit EicleÃamjub cruce femper uiguif-Ã,nonrefijkndo,fedperÃrendo. Edigitur rdtionCf qud juprd dliud exemplum,fittefigurdtn cutuoedtit') quam nobis proponunt , cxAuguÃ-.petitdmlibenti dmmo dccipimus.Aitenim AugttÃ-. hdcfaemind(Sdrd uidelicet) dnciÃdm perfequente, fignificarinobis li' teram matrem noÃram cceleÃem liierofi)lymdm,ue' ram fiilicet Ecclefiam.

Probamus igitur eo,quo Sara ancillam perfequU' ta eil modo, f-ccleÃam noÃram defiÃ©lores Jitos infe' Ha^.duiduerÃ¶ SarainÃmulam^tium eamoccidit? tium uerberduittminimÃ¨. Sed nihil m earn grauitu fta,tuifje leg'tmiis,qtidm ipfam utfibi adtterfariam eifi cere,/eu Ã uiro eijeiendam curare. Hoc autem exempla fanila hatc noÃra Hierufalcm quidgrauius mho' fies fuos moliripoteÃ,quam eos domo expeÃ¼erefHoc eil,a communi fanÃ©iorwm cÅtu fegregare, eo paÃ¤o, quo male ualentes oues Ã fano grege fiparantur, ne Morbidafida peetts totum corrumpdt ouile. UecÃ tterÃ¶ eodem exemplo aliquidduriusalAdgiÃraM quoq; in hatreticos Ãatuendu/muidetur. QÃ¿od autem dttinet ad exemplum Gratcorum,qui Pduli(ut diunty gratia SoÃhenem uerberarunt, quod quidemexem-plum adbonam infedationis fieciem conflituendam indem aÃvrunt ; primÃ¼mequidemexcisqutero,ait GrÂ£(orumPudiumbonumfiterit,nccne : amp;pro' bandum

Ittniim ne ÃtÃcinu!,ciuod cozelo,ne dicJin jÃ¹rore impulÃperp.ctrdrunt.aaud cnmt Uideo ex qud Eudn^ ^elij pdrtecolligfpoÃu,Chriflidnos homines decere, Mt cjuencitidm eÃ¦derCfdut propridtnditu defontibui fiipplicium Ãumere.QjiÃ¶d fi frilum non probdtur,'tn exemplum iuftd! perfeguutionis perpcrdtn ddducitur^ Sedut tdndem dlicjudndo coneluddmus, iuflitm uexd' iionem, qua Edulus EeclefiÃ¦ hoÃts perfcquutus eR, libenter ddmittimus, neq^ edm in[e{ldtionis,fed iuÃic difcipl'mÂ£ nomine nuncupdmui. Alterdm uero pen MdgiÃrdtum his exemplis Ãcienddm improbdmust Mq- ut impidm penitus reÃ¿cimus, quÂ£ PdulinÂ£ itli mi twnÃ¨ con/cntitfdc rdtione d fud prorÃts diuerfd perd'

iiunc uero ut in uidm recurydt ordtio, Au^Ãini locorum Ãeriem repetdmus.. Alibi enim dd Aprmgiu fcribens dicit,De uobis quidem dixiffe ApoÃ : legi- Ad Aprin: mus, quÃ´dnonÃne cdttfd glddiumgeflAtis, zx t^ini' Ep:i6o, firiE)eiÃti5,uindicesineos,quimdlcdgunt. ieddlid â e{lcdufdprouinciÂ£,dlidellEccleÃÂ£. lÃiusterribili-ter gerendd eil ddmimÃrdtio: huius dementer com' menddndd efl mdnÃiettido.Si dpud iudicem non Chri fiidnum mihi fermo effet, dliter dgerem, nee tdmcn etidm Ãc EccleÃlt;e cduÃdm deÃererem. Et qudntum dd' nuttere digndretur, tnÃaremnepdÃionesferuorum

DfJ, ^Mif prodeffe debent dd exempld pdtientilt;e, ini' tnicorum fuorum Ãdngutne Ãxddrentur. Ef Ã noÃ¼et itcquieÃcere, inimico dnimo eum reÃÃere Ãtfficdrer. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

,, ell,dlid cottfultdtio. Redorent quidem te pr^cflfie pote/lAtKuidemtts,fed etidmÃlium ChriÃdttie pietÂ»â^ tdtisd^nofcimiu. Subddtur fublimtds tud, fubddtur â fidci tud.Poterdtne cldrius bonuf ifle uir mentent jud aperire, dc diludditM diÃinguere qudm diflet lAagi -ftrdtui rdtio mrebuiduilibuf ddtniniÃrdndid-, dbed, ^ud dd religionem pertinentid funt trdddnddf Rogd~ tnw autein leflorem ut totdm illdtn epi/hl4m,qu^ no adeo longd eH,legere uelit.ibi enim nidnifiÃe uidebit Auguflinum peÃimif etidm, er fcelerdtiÃimii heere-ticif uitd condondri debere d Chriflidno magiftratu, ex monere,er contefluri, ^um etiamne eorum ment bra mutilentur dpertiÃime diÃfuddere.

OuÃ¦ft'Eu* ^itâ^Mng:explicdns,Riectdmen confequens eÃ, ^C'Mar omnis hlt;eretictu,uelfchiÃndticuf corpora' capui.q. Â«*. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ccleÃd feparetur. Multos enim tales portÃ¢t

EccleÃd, quid non itddeÃnduntÃlÃtatem/ententiie â fuÃ¦,ut intentammultitudincmÃddnt. QuodÃÃce' rint,tunc pellantur'Agit (iutuides')de haretids fedb tioÃs:ifsinqudm,quicondontbus,dijÃutatiombus,Ãl feÃ©^ dodrintedeÃnfionibus dnimospopuli ad feper-trahunt-Attamennoncomburendos, fed pellettdos cenfet.

Notdndum uero eR Auguflini tempore hdbuiffe Chriflianos MdgiÃratummeque credendum eÃ¼ pium hunc lt;eq^ dtq; doÃ¤um uirumignordffe,dnVaulodÃ¼-thore/ando hoc inÃrumentoutideceretddhtercti-* cosmortemulÃ¤andosiQuin Ãutputo')legemM.ofd' itdm logerai de oeddendis pfeudoprophetis, cr in

SECTIO SECVNDA. 7Â® DeumcontumelioÃs'quam (quodfdam) nuttquant inlcrpretatM eÃ¼ de hareticit ocddendu : ficuti nee uUuxantiquorwi^acratione , ac fenfu legem iÃain expo/uit ; recentiortvm uerÃ³ ex ijs qui jcripferuntt pauci. Quod autem attinet ad ea Augufiim uerba^ M VETO S TALES porUt EccleÃa, CTC-no-tandum eÃ,quam benÃ© hodie hoc feruetur ab ijs, qui non folÃ¹m manijÃ¨fios h^eticos , fed eos etiam qui opimonem juam reÃ¼nendo neminem docent, omnes demq;Ãbiuel mimnwmfujfeilos uexant, ad conÃf-fionesadigunt,mirisq;modisexagitant,ac tandem Ã MagiÃratibus expeUendos curant.

Scribens contra Ep; Fund: ait, feutre omninoin uos non poÃum, quosÃcut me ipfum iUo tempre, Cont: Epj itanunedebeo fufinere,(:y tanta patientiauobqcum ntecum egeruntproximi mei, quant in ueÃrodogmaterabiofus,cr clt;ecus errarem. Sed ut â tandem Auguflini teÃimonijs modum ac finem impo~ nam, extrema h^ec ainantiÃima *eius uerba ex eadem EpiÃ decerpta, ut terminant ac metam fubqciamui. lÃi in uos feulant (inquit) qui nefciunt cant qua labore uerum inueniatur, cr quÃ m difficile cauean' tur errores.im in uos feuiant,qui nefciunt,quÃ m ra-rum,cr' arduum fit carnalia phantafmata pÃ¹e mentif ferenitate fuperare. lÃ¼i in uos feulant ,qui nefciunt, quanta difficultatefanetur oculuf interioris homints, ut poÃit mtueri folem fuum: non iftum quem uos colitis coelefli corpore,oculis carneis,o' hominuntyO* fe(oruntgt;filgen{ent}atqi radianteittjfediUtmtdÃ§ qua

SECTIO SECVNDA. fcriptum f^,pcr propb; ortuf mihi fol iufliti^tszT de quo diÃ¢um eSi i/n Euangelio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lumen ucrum,

quodiBumindtomnem hominem uenientem in hunc Mundum. iUi in uosfieuiant,qui nefciuntquibu^fu' figt;irijs,^ gemitibuf fiat ,ut ex quantulacunq^ parte poÃit inteUigi Deuf.PoftremOiiUi in uos feuunt,qui nuUo tali errore decepti funt, quali uos deceptos ub dent.

Sunt etiam in Auguflinifcriptis ciusdem argU' menti plurimi loci:quos,nenimis crefcat oraiiOfCon^ lultomififos fitcimus.

At uero aduerfarij nt Augufl. teflimonicrum dU' thoritatem infi-ingant,af}'erunt,haud ignorare fe,illu â¢ fÂ£pffumeroproDonatiÃs, cr Circumcelliontbut Vt talcs ^â^flt;^iilt;^i^i'tgt;ittrcefiiffe,nemortemulÃ¢arentur.VerÃ¹ni mortem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minimeiuftam caufam habuiffe; ^iam ipfe^

merchant metfittetur,nthilnonfuppliciorummcritoscf}e.Pue' rur, non ut feditiofi,ficarij,C!' Chriflianorum homicbgt; hÃ¦rccici.quot; lt;1^^- (iuapropterpriepoflcrainconcluduntfiiiffeAU' gufi,manfuetudincm. Quamautcmafiirebatinter* cefiionis caufam, ne uidelicet, quafi per marÃ¶^rij ft* militudinem uerum fanilorum Martyrium foedare* tur, nuUius efje momenti. Uac enim de caufa neminem unquam CinquiunOlicet morte digniÃimum oc* (idioporteret, ne einslanguinemartyrumgiorite, quiiniuftAmpro Chriflo mortem funtperpeÃi,detrd: heretur. Adprimum. refiiondeo tot eÃe probi huiut uiri locos,qui generaliter hereticorum mortem im-probant, ut etiamfi lUiwffiecialia iÃ¼a diHa^que ab aduer-

aducrfdrijs utinamd reijciuntur minime dd rem Ãce^ Ã¯tnt/dtii fuperc/i tefhmonioru bdbeamiK ad einlt;;cn-tentiam noÃrlt;t J^lem de hoe drticulo probandain. Atenimexlocif ijjdem dbddtierfdrijsreieÃ³lii multi clttriuf olknditur animi eiti^ djjriiM,ut Erdfmin âti- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/â , q

notauit dicens: an AugtifliniK,(imficarijs Dondtijhi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

uult parcEcjui putat Deigloridm inimicorum fangui ne dehonefinrijjenÃjjetÃmplicem hiereticum, i^ud-Â«KpertinaccmflammÃ©sexiirii Quadautemattinct admterceflionnÃ©squam aflvrcbdt caiifam , eodent fbedat: ad eius flilicet animi flruorem hac in re eiia clarius patefliciendum.Pra:terquam quad, baud uerU tife confkst,eadem de caufa Ãcinorojts omnibus par^ ci oportere Nam frcinoroÃorum fanguine iuÃe mfli quoq; ficinorofis approbantibus effiifo non ÃaciStitr martyruminiuÃeeffiifus , nec quicquam ex eorunt

' gloria detrahitur, lUt enim non propter fidcm, aut religionis cauÃa, fed ob admiÃfa manifeflaria feeler a necantur.At uero DonatiÃ(ehiefetici,flocciflÃiif-fent, mortem forti animo firfan tolerantes fluiU po-terant fÃeÃ¤antibus offlndiculi caufam prjcbcremon* nuUis enim martyres uideri poterant, atq^ ita mortis flmilitudine fanguine fuo martyrum fanguinem quo' dammodo Ãxdaffcnt.Et banc apparet AtigtiÃ : flufji fententiam.Nifi dicas fatisuiÃim fliiffe Auguflino Ãx datum iri feruorum Dei pafliones,fl,Ã qiiibus easfu-fbnebatycofdem ipfi perfequuti fÃ¹iffent, er quemad-modum ipfi ab inimicis uexabantur, er neci tradc', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

SECTIO SECVNDA.â fuilJentiO' occidtndos curaffent, id guod aperte ui' dentur innuere eei uerbd. Ciu^ebrodeffedebentai exempla patientite. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Clua conÃderatio nuOumpenitiu locum habert potefl,guum ciuilis inagiflratufcilraomnem priuu' tlt;e ultioniiÃtjÃicionem iÂ« fontes animaduertit. Adde i quod, non una tantitm caufa ab eo adducitur inter' ceÃionis fult;e'.quando quidem prieter hanc,quam ad' uerfarij umcam notarunt,plurimas ajfÃ¨rt, curhlt;ere' ticos necandos non effecenfeat:Prtmum,utillis dctur reÃpifcendiffacium, Nam potis eH Dominus inÃr' mamembrafanare, modÃ³nenimia impietateprÃ¦ci' dantur.Deindepropter confcientiam , cr propter Catholicammanfuetudinem cornmendandamÂ» Chri-fliShum ÃquidemlAagiÃratum 4 Ãeuitia abhorrere, abÃinere decet. Tum etiam quia Ãffv ituales In' mus,potius cogitare debemus quomodo poÃimus ho minemferuare,quÃ m quomodopoÃimus occidere;er rores enim non hÃ¶mines funt interficiendi. Pratereit quiadiuerfaeHEccleÃtc caufa , Ã caufaprouincÃ¹: quum hiec terribiliter, iÃ¼auerÃ¶ dementer Ãtadmi-tuÃranda-PoÃremo quianuÃ¼is bonis in PccleÃapU' cet,Ã ufq^ ad mortem in quenquam, licet htereticum, feuiatur. Vides igiturnon effe unicam, er iÃ¼am quÃ¼ : dem (utafferunt) nuÃ¼ius momenti caufam Auguflu niana: intereeÃionis. VerumÃnt htec parerga: nos fatis habemus ex AuguÃini diÃ¤is eius opinionempa-

â -lÃ m Ãciffe. Ciuamtamenaduerfarij, ut nobis Ã¨ mani~ ( bus extorqueant,affÃ¨runt,illum, quum primofaiÃf-

fet homines adÃdem coginon debere,fed uim omncnt ucrbo inÃrri oportere, pijs dijÃutationibua certari, rationibuff af^umentisdent^jexutroq;jadere defumptis rÃ©pugnantes fuperari, ne uhac timorÃ© coa Ã¼os,Ãaos Catholicos haberemus, guos prins ueros h^eticos cognouintus : tandem mutate fenten Hypocrfgt; tiamâ.uiHum non ucrbiDeiauthoriiate,fed exemplo:. fitn Ã vio' pquidem Hippociuitaxfua,legumimperialiumtimo lentiaonri readCatholicamunitatemfucratconuerfa. Putabat inftaffir' tttimÃ)rtaffe,utAitBaÃliusM.onlortins,bonusiÃePa rn ncCalgt; ter ucrÃ¨ Chri/Hanos ejje,quicunlt;j; Cbriftum ore pro- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Luth:

Ãtcbantur : nee inteÃigcbat in id inalivm fe 'mcidiÃfef quod priits metueratme ÃÃ¼os fcilicet Catholicos ha^

tare? Nlt;(iÂ» TttrearjÂ«Â« RexCÂ«: ait idem Monfiir:) imperarct,uniuer/a Turcia Euangelimn jhtim ad' tnitteret. R.t proptereae/Ãentne omnes corde Euan' gelid,qui Euangeliumoreprofiterenturf Populuf hic labijs me honorÃ¢t Â» cor autem Ãªorum longÃ© eÃ 4 me.

viderai AuguÃi fidam fuorum ciuium proÃÃio-tiem;quie tam diudurauit,quÃ m diu uiolentia,cir poe themetiK.Sednoncofiderabat quÃ m maluteuflosfit iiuturnitatis metits.Videmus ipfummetAugujheiutc^ Ecclefiam, mi uniuerjam Afiicam non multÃ pÃ´jl earn feuitiam fubire coadam ^iffÃ«iquam in fuis erga altos approbatione, ueldifiimulationeconfirmauc' rdf. Quum enhnvandali Arriana fide per Gothoru ipifeopos imbuti,eam Africe partem,m qua Augujh

ageidtuiolentamMu fibi fubieciÃent , coÃ¨gerunt Cdtholicos Epifcopos, dut in tdtn religioni'S fvrmdin iurdre,ciuÂ£ ittn uÃtdtd erdtfdut E^lefidx relinqucrc. Imo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dird, zx mÃtndd in Cdtholicos perpetrd'

runf.dum fuo odio moremgcrentesRdigionis pr^^ textu in iBos fieuirent.Eddem dutem no{le,dud Hippo 4 Vdnddlis obfidebdtur mortuui eÃ fiiUguÃ: ut hdbet Vidoris Hijkrid.Simile qnidddmÃ§pergitMonf:) te~ fldtur Socn m HiÃ-.trip-. Nimirum eodem tempore, quo innoc: i. Romic cepit Noudtidnos, dlidiq^ iW' probds feÃ©lds perfequi, eorumq; Ecclefids diÃipdre,

^Tdntddutem erdt in Rom: Epifcopis, diffentien^ tes proftigdndi cupido,ut Vigilius,qui tertius erdt db Agdpeto,quo dutore Cofldntmopoli in htereticos pri mum dtrox pcrfecutio inflitutd eÃ , fe d luÃinidno Imp; dlioqui plurimiim db Epifcopis Iduddto, uinci' ri,crpdrum humdnitertrdÃ¢drt permiferit,eo quÃ³d 'm reflitutionem quorunddm profligdtorum htereti-corum confentirenoÃ¼et. Sed quemfrudum dcrisiH^ infeddtiojZy fÃ¦uitid EcclefÃ¹e genuerit, rei euentut docuit,prlt;efertim m uridnis: qui Cdtholicoru/m ini' pulfudb imperdtoribustdlidperpeÃi, deinde fubfc' quentem fult;e pdrtis Ã¯mperdtorem nddi,eddem iterant intulerunt Cdtholicis.Vthoc loco non commÃ©morÃ© quodMdhometes hunc morem dCdtholicis nonitd pridem u^urpdri ceptunt, fldtim in noÃros exercmtz itdeo ut iÃ¼ud m^um d noÃris primo indudum in no'

SECTIO SECVNDA. 7? firorimi cÃ¤piuredunddrit, dtq; cosopprejjÃ¨rit,ut PeriÃ¼o euenitdc t^^ro /uo;' Et qudntd PccleÃie dnted fiorcntiÃimÂ£ cldlt;ic,confiifionc,deÃ)rmdtione, deud' fldtione, quoi miÃ¼ium hominum ciede, res ipfd ddhuc hodie loquitur.

En tibifruÃ¢iucodfllt;eP.cligionis. AtquiDeutuo-luntdriosÃbiexpetitpopulosadquod dperteÃgnÃ' cdturperhonordridyquteMoftprtecepitntdccipcret Ã¤b uliro conÃrentibiK, non codais,ad l'tbi fanilud' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

rium conflruendum,quo inter eos habitaret. Deniq; Ã dd fidcm cogi homines poÃent,Chrifliis ipfecoÃ¨gif Ãt,zr cogendos docuiÃet. Cooties uolui congrcgd' repullostuÃ»s,inquit,cr noluifli? tnuitdm Hierofoly-mdm fcrudre non potuit ChriÃusmos igtlur ChriÃigÂ» fuperdbimuiÅ¸

Expendeigiturquicunqi legis Augujliniplurimd locd,qult;e fupra citduimus, eisq; ddde,quie proximÃ¨, ex MonfipotiÃlmiimillisdttexuimi^; reÃ¢eq; diiudi-cd,utrd dudrum opinionum potiore,firtniore(^ fÃ¹n~ damento nixdfiierit:priorfcilicet, quam uerbo Dei, fot^ rdtiombnsÃ(ltdm-habuit,dn poflerior, quo folo fida^tnanisq; HipponenÃspopiconuerÃonis exent' plo perfudfus eum priore commutduit.

Hdnc m dnimos uiolentiam merito dÃ©plorai Prdlm:mquiens, Tandem res deduÃ¢d eil ad Sophi-flicas contentioneSyArticulorum myriades prorupe-runt. Cluum^ uita nos deÃituat-, quumÃdesÃt m ore, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* â¢

magis quÃ m Â»Â« animo : quum folida illa faerarum Ut' krdrunt cogmtio nos deÃciat : tarnen terroribus hue

tfdigftnm homines ut credent ejuod non creJunt,ut ament quod non amant, cr intel^antquodnon in-teUigunt, l^on poteÃeffe fynceram quodcoaSltVM eil,nec Chriflo gratum eÃ niÃ quod uoluntarium.

Atuero (inquiuntaduerfarip tametÃnonraro totingit pÅnÂ£ timorÃ© Ãmulatores nonnuÃosfiÃ©losqs Chriflianosfieri-.atiamcnaliqnimagnopere inde pro ficiunt.quorumfalutemplurisficridecet, quÃ m clt;eÂ» terisfimulandi occaÃonem non prtebere. Qjtaplu' resenim, etÃ principio pauore perdtiÃmulatores efficiantur, ea tarnen difciplma bonum contrahunt habitum, probiq; tandemChriflianieuadunt. Primii omnium equidem no uideo quomodo is qui non cre^f di^, credereÃmulans,credendi habitum contrahere foÃit.Hacenimrationepotius Ãmulandi, quam ere-dendi contrahet habitu. l^am deaiiu mteriorefidei, non de externis ailibus cotrouerÃa eÃ nobis. Si quit muÃeru coneubitu,Ã gulÂ£ uitio, Ã latrocinijs ,ab impuris coUoquijs,Ã conuitijs inDeit perlongit tent' pusabÃinuerit,noomninÃ¶inuitusÃrtaÃeh^ceadent fÃonteÃciendicontrahethabitu.Etinfidelis,noadfi dem, fed adÃlfam fidei conÃÃionem : uel lingua,uel ÃÃ¤is feepius timor is tantum ui coaÃ¢us, non guident credendi, fed credereÃtnulandi uitiofum contrahet hdbitum.lmo uerÃ´ potiusindignatione motus Ãlfita-temfuam indies acrius rctinebit (datura enbn niti' nturinuetitum femper,cuphnusqinegata^ occaÃo' nem expeilansfententiafuÂ£ libÃ©rÃ© propalandi ; Ad tuectcx iÃis libenter artem cdifcerem,qua inter miÃe

SECTIO SECVNDA. 74 KertercfipifccnÃ¼ie Ã^eciem prie fr fÃ¨rentes,uerÃ¨ con* uerÃ Ã fimulAlori^i^ dignofci poÃtnt.Si enim negd* uero qucngiMm mortis timorÃ©, Ã¤ut humant fuppUcif Ãrmidine, Ãllam doilrmam Ã¨ mente unquaÃinditut etecijfc,fanam dcmq; dmplexumÃiiffe,quaratione, t^uibtuueexemplisidmihi probaturiÃntignoro. In Ãila HipponcnÃum coniterÃone ex ip^ahiforia id difcriminis agnofcere certÃ¨ non poffwmiit. Nf$ fctc (ut Ãciunt) m medium aÃerre oportet patrtvm 'm fi* lios,preceptorum m difcipulos exempla: neÃ; etiain prlt;Â£donum,dc ficariorum comparationes,ciui mortis pauore diu Ã uitijs abfiinentes, paullatim uirtutis ha* bitum contrahant.

tiam prlt;Â£terquam (luod longÃ© aliud eHad uititUâ tem ampleÃ¼endam Ã uitijs quomodocun^i abftinere, Cj- adueritatem agnofeendam mcndaciwm orctenuÂ» detefkiri , neq;enimmtelleÃ¤uipermdeacuoluntaf continuatis guibusdamaÃ©libus refotmaripotefl , fi Â«juis huiusmodi exempla dari negauerit, er id i^uod 'm hifee comparationibus ab aduerfaijs fumitur, Ãlâ fum effedixerit, ijuanamratione ipfi contrariwnt nobis perfuadere poterunl. Ego uero potius credide rim , ijuo timorÃ© ciusmodi homines Ã uitijs dÃ©clina* runt,eodemfcmper uirtutisffeciem prÂ£(efirre. quot;Vt enim bonipeccatu/moderuntuirtutisamore, itamali pcenÂ£fiirmidme,non dicam oderunt, fed potius ca* uent.ltag; non uirtutis, feduirtutemfimulandiabfÃ¼* nendo contrahunt habitum^

Hum, aut dijcipulum uerberibw er nÃ¹nis, ne dunt probitdtcm , fed neprobitatis qittdem fficciem^qua reÃ©iÃ¨ mtuentÃ© ÃÃ¼erc poÃit, uerÃ© confeqtÃ :at contrd, f'^piÃimc fub patrum, dc praceptorum acri difciplina probi:dtem,dc uirtutem utcumq^ fimuldn^ tes,folutif compedibiu, frdÃ¢dÃ©p Ãut noftrates diunty feruld,formidme ceffdnte dÃ©tÃ©riorÃ©s euaÃfje. PrÃ¦te' red,quid eÃ¼/ÃecioÃus, ey plduÃbilius hss humunis exempliSjdc rdtionibus dffinitdtis cum Dei lege, qud Exod: 2f. X, difertÃ¨ pronuncidt, fe uoluntdrids hoÃids- d fuis Pfalaioj. exigere? Atqui , quo pdÂ£io uoluntdrius dppeÃ¼dri poterit,quiÃrmidme impulfus, quod corde non feU' tit,ore profitedtur? Ã§y ex dlieno prtefcripto,non ex dntmi fui infiituto DetwÂ« colere cogdtur? Inferuiant igitur humdnd hicc exempld dd externos mores enten ddndos,ey mulos coÃ¨rcendos,ut boni quietÃ¨, dc tutÃ uildin degdnt. interioris dutem hominis reÃrmdlio uerbi Dei documcntis, non uiolentid,dc poendrum metu inÃitudtur : dctdndemfÃirituifdniloperuim dmoris pcrmtUdlurÃ¹pfe numq^ folus nolentes 'm uo-lentes commutdre PoteÃ, PnecldrÃ¨ quidem Athd' ndÃus hdnc eundÃ© noÃrdm de hominibus ddReligio-nemnon cogendis fententidm profiffies inEpiflvld dd folitdr.uitdmdgentesitdferiptumreliquit. QjtÃ´d fi mhoneÃim eÃ dliquot epifeopos metu codiÃ¼os fententidm 'immutdffc,qudntÃ grduius,foedtusqi iÃ¼orum , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiicmus,qui quÃ´d hominum cÃ¢ minime fult;e edufÃ¦ con

fidentium inuitos dd mutdtionem fententiÂ£ coege-runtiUd quo^ Didbolus, quid mhil ueri hdbet m fe-

curi et njcid muddens, concutit fires eorum^Ã quibui rccipitur. Saludtor contra, manfuetus e^. Si ^uis,m-quit-.uelit meleqia^z^ effcdifcipulm meus. Docet^ Je,cum ad quempiam uemt^fton Ã©nfhre,fed potius put fare,ac dicere. a peri nuhi foror,mea ffonfa-Cluodfi aperiant,mtrat.Singrauentur,aut noUnt aperire, ab' fcedit.Non enim gladijs,aut iaculis,aut militari manu ucritas priiedicatur,fed fuadendo,et confulendo.Qjta autemibifuadendilibertas^aut confulendiratio, ubi qui contradicitipro merccde aut exiliu/m,aut mortetn

j Ncq; Â«erÃ³ hÃ®c iterum cauillari oportet , ac 'Dei ' utm prattexere, qua homines ad fe trahere connue' uit , ut ex his ChriÃi uerbis aduerfarij colli^nt, NEMO potf/? dd me uenire,nift pater, qui me mi' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4.

fit,eumtrahatiEtalibi,SiÃ terraeueÃ¢usftcroomncs dd mf trdbdm. Vo/Â«Â«t enim ab interiore ui,quaDeus, eiusq^filius Chrifhis lefus mentes'noflras imnuitant, fuiÃ³; amore, ex âetern,e mortis pauore adÃdem per'

I trahunt,argumentari, poffe EcclefÃ®amac NiagiÃrd' tum,Dcum imitando, ad fidem acuervm ipfius cultu corporea mortis pauore non reÃ¢Ã¨ credentes adigc' re.Mueri qu'ain longÃ© difiat Dei opus mi homintm mentibus ad fidem pertrahendis, fuis inquamillis ar' canis,foliq; fibi benÃ© cogmtis rationibus, ab bominU nMnere,ac potcflate in fontibuspuniendis,ac pexna-rum timoreftagitiofis coÃ¨rcendis,exm ordinem co' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Ã fceÃ¯eribiK dcterrcantur^boniab corum miurijs uitu dicenlur,uii tarnen illa, (juÂ£ corp^ri adfHbetur,dni' tnuin miniinÃ¨ cogit Externa ccffdntdntcrnd mdncnt. Os,cr lingua cogitur,ut rcfipuiffeÃmulet, cor ante tx mflituto fuo Itbere agit. Ver um non fic j^iritualis Dfz Â«w,lt;jMd mentes noÃrM,(tiam biterdum nolentes ad fe conuertit,?:;^ rapiti Ea enm,fi Deus/ieprorfut uelit,nunciuam non cogit,cr imtmtat, quos cogen-dos,cy Ã¹nmutandosdecrcueribz^ exinde ab interior remutatione,extcriorftiStimconfequitur, quÂ£ uer^ igt;o,Gr opere oflenditur. l^agiÃratus autem carnalis violentia nuÃ¼um alium lortitur euentum,quÃ m ut im' proborum Ãelerauindicet,probosab eorum Ãceleri-biK^utetur. Af nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doÃ³lrinam,aut mala patrandt

cuptdincm,ex hominum cordibusextirpare,fandm^ tnentem uiciÃim ingerere,minimÃ¨potc^.Eion igitur (ongruitdiuinam Deiutm, quahominummentes,fi quando ipÃ placuerikad fe colendumamanter cogit^ in exemplum UlagiÃratibus proponere: nam quan-tumlibet infaniant,diuino ffiritu ceffante, que in ne^ quiequam impartiri conantur,humanam uoluntatent nunquamimmutabunt. Qt(idergoeRcurIfcciofant quoq; fuam diÃinÃ¤ionein aÃerant inter Ãmpliccnt er tyrannicamuiolentiam, er iuflamac lÃ©gitimant animaduerÃonem^ RÃ©pÃ©tant enim,Ã libet, er incul' cent,AuguÃino etiamÃutÃciunty autbore, bominS confeientias cogi poffe-, ad malamcertÃ¨hominismeti tem in bonam conuertendam tarn ualcbil lÃ©gitima po^ tiÃÃ¼fiCtiuÃ^animaduerÃo.quÃ¤mÃntplcX) er tyraÂ»

SECTIO SECVNDA. 7Â« uiolenlid.ApoÃiPdul.non dixitquum dodrÃ¹tlt;e uerbo egriM quo udluerK, mortis poÃmodum dut panar urn timorÃ© cuts uoluntdtem cogito, fed deuitd' toihocidem eÃ,quod,eum non cogito. Sciebdtenint ApoÃ: banc in humdndm uolentdtem uiolentiam dlt;i Dcitm, nonad hominespertinere. Atenim iterum infurgunt, zy inquiunt, ChrtÃidnumpopulivm,td-meifi uoluntdriÃ¨ Deum eolere oportet, quamdudum tarnen m cdrne uerfatur aliquo feuer itdtis rigore W' dtgere,ut ex non uoluntdrio uoluntarius efficidtur. Ad hoe dutem probandum iterum dfferunt, tAdgi-Ãratuwm,priecfptorum , dc pdtrum exemplum, qui filios,difcipulos,Ãbiqi fubditos populos iuÃd ddhibi' tddifciplmd ex improbis probos efficiunt. Sed^m â¢ oflendimus,qudnli Ãnt ponderis huiusmodi exempta ad eorum fententiÃ¢ probdndam munc uerÃ addimus, nos iuflum EccleÃ^, feuerdmq^ difciplmam, ubi ed opusfÃ¹erit, haudqudqud)nreiicere.'VerÃ¹m,lfiritud' lem EccleÃte Ãindionem efÃe banc non ciuilis potC' flÃ¹tisafjirmdmus,neq; dliquofupplicio capitdli pra^ ferttm,tn[ontes de quibus agimusanimaduerti poffe contendimus. Ed enim rdtione nec pdter filios,nec Mdgiflrr difeipulos,nec MdgiÃrdtus Ãbi fubieÃ³hs,-neq; demum uerbi minifler hlt;ereticos ex non uolun' tdrijsuoluntdriosredderepoffunt : humdn^e enint cunÃ¢Ã¦ operdtiones morte interueniente terminaturi Ad fummdm ex prddiÃ©lis fdtis conÃut,^^ non uolun^ tarium uoluntariu ui fieri non pojfe, cr,quod confe-quens e^^aduerfariorum fimlitudines ad propofitant

mdteridm minime Ãceref UdÃ©lenui quad dttÃ®net dd AuguÃini fententia inutdtionem, Ã non cogendit ad cogÃ«dos homines ddfide dixififffufificidt. Sedfiint prietered qui dicdnt, qudtn elidm olim hdbuit de non oceidendii hicreticis opinionem,retrdildlfe,dc repu-diafJe.Aftego quum ItbeRum luum,qui RetrdÃ¢dt: in- ' fcribiturnuperperlegerim, mhildliudhuiusdrgU' ' menti ineoreperi,qudmuerbdi/nfrdfcriptd.

â¢i'ta. 50. Dondti : 1Â» ^Â«orjwn primo libro dixinon mihi pldcere ulliui feculdris poteflutis impetu fchifindti-cos dd communionem uiolenter drÃ¼dri. Et Â«erÃ¨ tune

â mihinon pldcebdt. Quid nondum expertui erdm uel^udntum mdli eorum duderet impunttds: uel qudn turn eis sn melius mutdndis confirre pojjet diligenM diÃipimd;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

S ed uerbis iflis retrdÃ¼dntur ne, dc repudidntur 15. ' loei quosfitpra notduimus,dlijq-,quos breuitdtis cdu^ fd omifimus,quibÃ¼s tdnto dmmi firuore fedb hiereti' eorum morte dbhorrere mdnififtÃ¨ decldrdt? UlinimÃ¨ fdne. Sedutcldrius intclligdmus,qudm opinionem Schifma uerbis illis detefietur,z:r dbneget, expendendd nobis quid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;occurritfchifindtKUocdbuli notio- Eliigitur'X!^s^âÂ»

Ldtinis (epdrdtio,fiue diuifio. Qudpropter, ut non QuÃ¦Q-Eu: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãhi[md httrefÃ®m hdbet,itd nee femper h^rc' j

Id quod dpertÃ¨ demonftrdt idem Auguft:quwn dit, * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SchilmdticidutemdbhcereticisdiflantiQuum Schis- .1

ruptd focictM.Et alibi, Htrefis efldiuerfa {cquentiu ConnCrc: fcÃ©iai Schilina ^iero eadem frejuentium feparatio.

iianc dijjvrcntiam probÃ¨ notauit lo.Calu.dicens, unde mtcr hxrcticum, cr Scbifmaticum hocdifcrimi-nisponit A uguÃ: quÃ¨dilliquidcmÃlÃsdogmatibus iiÃ.^fcap.Â» fidellynceritatcin corrumpant, hi aillent intcrdum ged;;. etiain m Ãdei fimilitudi le focietatis uinculum difi rimpant.

Accidit igilttr d iit fa-pe uijum eÃ) in aliqua EC' clefia hare fis ejfi, fid in Schifmata non erumpere: hodieq^ non raro uidemiis in eadem Ecclcfia finten-tiarum diiterfiiatem ejje , neq; propterea focietatis uinculum difrumpi, a t rurfus euenit aliquando, ut Â£ cclefia aliqua dodrinee unitatem rctineat,aliis de catiÃis, bifiriam mterdum confiindatur-.ut de Ec-clefiie Rom: hifloricis Ecclcfiaflicis authoribus legigt; tur, quam trifiriam quoq^ aliquando fitffam effi,ter nosq^ Pontihabuiffi compertÃ¼ c^.Non raro etia fu-perioribus ficulis contigit,hÃ¦refis cÃ¼ Schifmatc iun dias fiiiffi-.ut uidere eÃ inDonatiflis,qui fua doilrtnÂ£ 4 Caiholica diuerjadiabolicu Schi/ma coiunxerant, Ã Catholicisdefiifientes,figt;ecialesq^fibi Ecclelias,ct HÃ¦c vcrc Epifioposinflituentes, Catholicosq; omnes non do-hxrecicos drina foliim uexantes,fid armis infedlantes, omniq; civiliglagt; iniuriarumgencreafficicntes. Hoc autem Schifmalis 9^ â5^ genufilludeR, de quo Augufiidixit , facrilcgium^Â°^^^*^^'^''â* Schifmatis omnia fielera fupergreditur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p â

Pius igitur uir ifle perpetuÃ¶ cenfuit hareticos, tu â ntultui,((c fiditiones non mouentes, nec Schismata

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitcienUSi

Ãcientes,tolcrdndos ef]c,docendos,cic monend0S,nee uÃ¼o modo morte mulÃ ^tndos:tumj^t refÃ®pÃ®fcendif^a-tium illii ddretur,tumueri, neddfchmndtdprouo' cdrentar: lt;i ^HifcK'S^MdwIwnJdfcfcorrcTrt: bis uerbii oflendit.

Hoc dutem freit [dnitdfpdcii, ut ejuum diutiui dlÃ¹ qud obfeuriord cjuieruntur , Oquot; propter inueniendi diffieultdtem diitcrfds pdriunt in fr-dternd difreptdtio' nefententidi , donee dd uerum liquidum peruemd-tur t uinculum permdnedt umtdlis^ne in pdrte prlt;e' cifrremdncdt infdndbile\uulntK erroris El idco plerumq; doÃ¼oribui minu^ dliquid reueldtur , ut eorum pdtiens er humilis ÃhdritM , in qud fru~ Ã¤%mdior e/l, eomprobetur ; uclquomodo tenednt umtdtem , quuminrebufobfrurioribwsdiuerfrfen' tiunt:uel quomodo deeipidntueritdtem,quum eontnt id quodfrnticbdntdeeldrdtumcIJeeognofcunt. Ne^ rum tdmetfi ddeo qcriter fchifmdcd deteftibdtur , ni^ bilominuf oUm fenfit,non folumpuros hlt;eretieos effe frrendos, fed ne Sehifmdtieos quidemipfos feeuldris potefhtis impetu ddeo mmiinioncm uiolenter drUdn* dos. El hlt;ee opinio eÃ¼,qudm loeo iÃ¼o retrdÃ¤dt, non autem,dehd:rcticKnon oecidendisfententidm. Qu,d quidem fi Retrdadre,de refiÃ¼erc uoluiffetfiocdutiq^ omijtd ibi recenferet, quibus frdm hdne fententidm pdtefieerdt: quemddmodum totoillo Rctrdildtionu li bro femper diligenttÃime freit, uel difertis fdltem uer bis pronuntidret, fe nwUisferiptorumfuorum locis Â»Um hxreticos tto/t occidettdos cenfuiffr} Nune duiÃ©

SECTIO SECVNDA. 78 igt;tic,autilla riitionepcrfuiifwm,(ilitcr [entire. Kctra^ ilatigitur non de hlt;ereticis non occidendts opinion^, fed de Schi/matief! ad unionem non cogendu[enten' tiam. Qjiam ad rem eum impulerat,tum Ãtl[lt;e,ac fiflÂ£ KipponenfÃ®tvm conuerfionis[uperim narratu excm' plwn,tum uerÃ´ mfiftA, immanis^; Donatiflarum ra~ bies-.ciuinon[olÃ¹mdoilrina [ua uniucrfam Africam implebant, fedetiam Qutdiximiu') [celeratÃ¨JÃ ilit Catholicos diuexabant , omntfÃ riam contumelijst iniurijs,ac aedibus in[edantes:iit in hiftorijs habetur. A f cfÃ¹mfÃ®retraÃ©latio iÃ¼a htereticos quoej;, ne dum Schi[maticos ampleÃ¢eretur, qu^nam, ob[ecro,eit(s Uerba ibi leguntur,quÃ¦ uitn hifretico infÃ¨rendam ad mortem u[q^ extendi po [Je dÃ©clarent? Duobus nomi' nibus mouetur a ugufti (itt ip[emet tcftatur)dd^ri' tnam[ententiam repudiandam. PrimÃ¹m,qtna nondii expertus fÃ¹crat,inquit, quantum mali ajfcrre pojfcl eortvm audax impunitus-, (.hÃ®c autem uidetur auda-ciam eorum impunem effe noÃ¼eattamen de morte verbumnullum^ rgt;e'inde,quodneqietiam expertut fÃ¹erat, quantum eis mutandis confÃ¨rrcpo[[etdiligcit tiadi[cipliniie. Sedquanamdi[cripâinaadhiberipo' teratad eos immutandos? Mors lvrta[Je?'Muta[[et eos hÃ¦cfanÃ¨jfedÃ¨uiuisin mortuoster non[olÃ¹madEc-clefiam non ^ggr^g^jpt,[ed Ã Mundo penitus [egre^â gd[]et,Si igitur animaducrfio^ac difeiplina quam in fchismaticos adhiberi cupiebat AuguÃ ; eÃ´ IfcHa* tat,ut ad EccleÃ^ communionem cogerentur, opor.gt; tcbatanimaduerfionem t acdifciplinamtalemeffe,

.f . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qu^

SECTIO SECVNDA guÃ¦ d uiuii eos non fepurdret. Alioijui adhibitd uio^ lentid AuguÃini optatis non rcjbondiÃÃct. Nelt;j; nero in ctM fcriptis unicum uerbum mScnies , quopoÃ mutdtAm ctiamdenon cogendo Ãcntentum, h^rctici Eraf in nbsp;nbsp;nbsp;mortem probare contendat: fed coÃ¨rtionein tantum.

Super er: idquodprobeanimaduertitEraÃmu^.aÃerens, Alt' BedÃ¦, guÃinum multis uÃim drgimentisÃiifÃ:,quibiK uidc' retur eum fentire,Turcos,er ludieosadÃdemmortis terrore eogidebere,fide fupplicio capitis interpre^ temur. Vei um hoc non fentirc AuguÃ: drguit,quod ait,docilcs t reuocandos, indocilesprimiim metu cogendos,moxdocendos. Exempliemqi addic Pauli proÃrdti,moxad Ananiam ire iuÃi. Er fubdit,quis docet inlerÃÃ¤osi quis erigitoccifosiSedÃquis Au-guÃinum fententiam fuam de hÃ¦reticis morte non tnulÃ¢andis loco iÃ®lo minimÃ¨ retradaÃi mamÃÃe de-prehendere uelit,lÃ©gat eins EpiÃolam. L. lt;t(i EonifÃ ' tium conferiptam poÃ prioris infiituti fui mutationÃªi in qua ex proÃffo ^git de htereticorum correÃ¼ione: rationem reddens conÃlij fui 'm poflerioris jententite dffÃªrtione.lbi autem de morte uerbum nullum. QÂ«iM imo ab cd abhorrcrcaperte perfficitur , quum ait, Hiercfes enim,er fcandald Ãiturapr^didafunt, ut inter 'mimicos erudtamur,ac Ãc er fides, er diledio noÃra poÃit effe probatior Eides utiq^, ne ab eis de^ cipiamur, dilefiio autem,ut ctiam ipfis corrigendu quantum pofiumus confulamus: non folÃ¹m inftantes, â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne mfirmis noceant,atq; ut ab errore ncfiirio hbereit

SECTIO SECVNDA. 79 fenfum,c^ intcUigant fcriptur^. Sed multo dpertiut quum eadern EpiÃola fcribit,poÃ horrendam cedent Maximiani cuiu/dim Epifcopi Vdgienfis legem coti' traDonettiÃMÃiiffepromulgdtdm: hocinquiensÃ' Ã¢um effÃ©yUt tdntee immdnitdtif htercÃs DondtiflzrUt cui crudeliut par ci uidebdtur nbsp;nbsp;quÃ m ip fd Ãeuiebdt,

non tdntÃ¹m uiolentd efjÃ¨, fed omnino effe nonÃne-retur 'tmpunÃ¨:non tdmen fupplicio cdpitdli, propter ferudnddm etidm circd indignos mdnfuctudinÃ« Chri^ fiidndm:ledpecunidrij5ddmnis propoÃtis,^^ in Epi' fcopos,uel lAiniÃros eorum exilio eonflituto. Hdnc uero legem cr priorifute opinioni contrdridm, zy poÃerioriconfentdnedm ÃdjÃ ex ipfo contextuli' â quido dppdret.

Ad Vinc:quoq^ fcribens,cum quo poÃ printiefbn' tentite mutdtionem dgit de hÃ¦reticorum correÃ¢io' Vin-Â« ne,cdpitis fuppliciumdpertÃ¨uideturdeteÃnri; Ciuis cent:ep:43. enim noÃrÃ¼mtinquit, quit ueÃrÃ¼m non Iduddt leges ablmperdtoribus Idtds dduerfusfdcriÃcidpdgdno' rum{ Et certÃ¨ longÃ© ibi pccnd feuerior conjlitutd eH lUiuf quippÃ© impietdtii cdpitdle fupplicium eR. De uobisdutemcorripiendis dtq^ coÃ¨rcendis hdbitd ratio cÃ, quopotiusddmonereminidberroredifcedc-re^quamprofcelerepumremini. EtddeundemtAlif dicunt,inquit,Nefciebdmus htc effeueritdtem,nec ea difcereuolebdmus : fednosddedmcognofcenddtn metusÃcit intentas, quo timuimus neÃrteÃne uBis rerumlt;eterndrumlucris, ddmnorerumtemporaliu â¢ ' ftrirenwr, C^eierumadeÃ nihil tune temporis tentai

tum f/J de occidendb tam immanibiu belbif, ut (fuu/m frimum cdiÃ¢um tJldcedonij (ut EraÃputaOpr^/tdii uerbiiddeo umbiguis effet propo/ftum, ut hiercticu uidcrelur mortem mimtarÃ¹nift reppifcerent,AugiiÃi iBum diligenter ddmonuerit, nequentjuam interpee-' rct : quum hoc iiu ne ex Cieftreis conÃitutiomhui quidem haberettldudatq; eum quadpoÃeriore ediÃ¤o uerborum ambiguitutem explicuijfet,

Idin cxprÃ¦diilif fdtK conflut, dc perflicuum effe potefl, dn Augufli feriptd dbdducrfdrijs, dnpotius .i Ho6Ã flcidnt,quummdn(flflÃ¨dppdredt, eum mtutdtd etidinpriore [ententid, er uim h^reticiiflhismdticis ftcienddm probdtite, nihilominuf capitis in eos fup -plicium improbdjfe- Ex cuiuf etidm dibits dpcrtÃ¨ col li^tur Ctefdreds leges,qudrum Ãrmidine Dondtiflje eo non improbdnte dd ftdem cogebdntur, non cdpi-idles,fed pecunidrids,er extlqÃijfe. Eant Â»Â«Â«c,cr Auguflinum (Ji opus eÃ¼) lt;tnoftris cdlumnijs defltt' ddt.

Qtii tdmen non eo refpicimus,ut difciplindm omnÃª ab Ecclefld expeÃ¼ere,er excomnuinicdtionemquo' que ipfdm dbolere moUdmur : neq^ etidm,ut confli' fdin do{lrinÂ£,flilforumqi dogmdtum UbertdtemfiMd* ticorumq^ jjirituÃ¼ licentidm,er impunitdteminedtn introducereflutudmusinec tdndâ¬m,ut Vdgiflrdtui le^ gitimdm religionis curdm,iuflumq^ in mdlosdnimdd' uerflonem extorquedmus-.qtKe omntd nobis non nÃ¼' ttus impudenter,qudm flilfÃ¶ ddfcribere non obfture fint dufi:fed eo tdntumut JteuitMmodu impondmin,

SECTIO SECVNDA. Sa fdnguinemiji ÃflAmiK,reUgionem deniq^ igne,Ãrroc^ mimmÃ¨tritÃ¢Mditm,quÃ cidpernosfieripoÃit nbsp;nbsp;pijs

otnnibiK perÃadcdfhM. Modo tarnen hicreticorum fiiÃ©laÃ religione'mfeditionesnonprorumpant: itt' definier populos orianturnouarumrerummotuf, donÃ¼natutim mutationes, hominum ciedes, uulnera, uerbera,fiupra, latroc'mia,inccndia,miurilt;e,contU' meliÂ£, atq; id genus alia, publicatn pacem,ac trÃ¤n' quiÃ¼itatcmperturbantia : quibus m rebus, publicam maieflatem lÂ£dentibus,hominuâmqs uitam, dignitate, autfiubflintias petentibus,ciuilisgladijfeueritatent exeridecet,corruptÂ£ mentis errore in corrupU uo-luntatis Ãcinus erumpente.

Sediamad ChryfoÃ: ueniamus: quiprimÃ¹m,fe^' Chryfoft: monede Anath : Dogmata 'impia,mquit, crquÂ£ Sermtdc ab hÂ£reticisprofiÃ¢a funt,arguere, Ã§y anathemati' Anath; zare oportet. Uominibusautem pareendfvm,etpro faluteeorum orandum.Sed negrauetur,quÂ£fo, piut ledor fermonem iÃ¼wm percurrere. Videbit enim ni^ hil aliud in eo agere Chryfi)ftomum,quÃ in ut uerbi Dei tniniÃros ab heretic is licet prÂ£fi-adÃ¨ ueritati re^ fifÃ®entibus ultimo anathemate f^iendis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifio

penitus feparandis deterreat: quanto igiturmagisab eisdem occidendis homines dcterrere uoluit.Ait enim inter cÂ£tera. Zradificut alienum ab Apoflolica tra-ditione,cr fi quidem hoc boni confulere uoluerit ho mo,quipiuserroreinueduserat, iuxtauocempro' phetÂ£ ille uiuet uita,et tu animam tuam liberabii.

eontellirr,ncreM fim,tantum cum longdnimitdte o* fiMuitatCiUtnednimiim eiitt de manu tua index requi-rdt.lie odio habcM, ne auerferiifhe perfequaris, fed fynceram (y ucram ergd CMÂ» oflende Charitatem. otn:in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur abeuntes coHigdmM ediDO'

at.47.ca. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dHff M prohibet, ne fine firntil cum zizdnijs

herbdmiriticieueÃ¼dnt : Quaddicebdt,utbelld,lt;y e^uÃonem fdngumis prohiberet. Ndm Ã trucidaren' tiir hicreticijdbfq; fadere pacis,dtq; inducijs beÃ¼um et bi infirretur Duabus igitur rationibus probibuit. AltÃ©ra quiafrumentis nonnihil nocerent-.altera, quia niÃ fanarentur extrema fupplicia non euaderent. QUdre Ã puniri eos uultis, Ã§y frumentis nequaquani . ' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;officere,opportunitds temporis congrua expcÃ©ianda

; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uobis eR.Cijiidautem eli,quÃ¶dcradicabitisÃmulcu

tis,inquit,neceÃe eil,quum hserelicos trucidatis,multos faniiorum 'mterimere: dut quia ab ipÃszizdniis multa commutata , infrumenticonditionemjeipfa conuerterent.Si ergoprauenienteseuclletis, eafru-tnenla deperibunt,qult;e Ã¹ commutatis zizdnijs proue-nirent.l^onprohibetautcm conciliabula ha:reiicoru diÃipare^ora obÃruerc, libertatem loquendiconci-dere; uerÃ¹m intcrÃcere,ac trucidare.

En,ut Ãmpliciter pius ifleuir,(y feripturarum pe ritiÃimus Dotnim parabolam ziZâiniorum interpre-tans, dit, camha:reticosnontrucidandoscdocere:

â¢ huiusq-fententiieudridscaufdsafiTrt.yerÃ¹mne quis fujpicareiur hiereticts prorfus impunem libertatem

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfec/4ritÂ«wK)M quid fiterit 'mfCdujd,cur fdnÂ£iui iUe uir^

i ficerit,nchil cB cur eddemfaepiM inculcemics. Solum autemledoremmonemuiputquieibiddduximuccum

t ChriÃoÃ; uerbii prudenter confirdt:dc proinde iu' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

d. dicet,dneiuf interdiflumdcnontruciddndis hterc^ Ã nbsp;nbsp;nbsp;cis generdliter,dutÃgt;ecidlttcr dccipi debedt ; id quod

expoflremis huius loci uerbis maniÃÃe percipiet; quibusdjjerit,cosoccidid Domino omnino uetdri.

4 li modi aÃvÃ¼i,ÃcHt hicqui morbo labordnt, Ã§y cor' Gen'x't (/ pordlibus oculis cdcutiunt. llli enim ob oculorum

fuorum inÃrmitdfemfoUs lucem Â£gre Ãrunt, cr oh a nbsp;nbsp;dduerfdm corporisudlctudhicm eiidm optimos fdlu-

; tdntes, cr mentis oculis cdpti, lumen ueritdtis mtenti e df^icere nonpoffunt. idcirco noÃro Ãingentes munc' â¢/ - re,mAnus eis porrigdmusnudgiidq; eis jndnfuetudme

â¢:. loqudmur. tidm er bcdtus Pdulus itd nos ddmonuit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

is dicens, ut ht mdnfuetudine erudidntur dduerfdrij, (i it fÃ¨rtedet eis Deuspoenitentidm in dgnitionem ueritd-

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M X

emergitnt Ã¨ Uqueo rgt;iiiboU,captidb ipfo in il-liiK uolunMetn. vides quomodo Herbis dedarduit^ quidqutift ebrietate obruti Ãnt ? Nam quoddicit, Emergant oflenditquodinprofundottliquomcrft fint.Et iterum,Cdpli, inquit,d Diabolo : quaft dice^ retdaqueis irretiii funt.Vndc CT gemina nobis matt' fuetudme opus eH,cr longaninÃ¼tate, ut poÃimus eos eripere,Ã§^ educere Ã¨ laqueis Diaboli. Dicamus igi' tur cis,Emergite, ZJ refipifcite pÃ³ulijjier. aÃiicite Iwmeniuftitite^cc.

AtpoftrcmushicChryfofl: locus, ob compara-ContÃp: ^ionem ab eo aÃ¼atam haretici cum CÂ£co,impellit me, Parm;lib;i utalium AuguÃ-, locum eiusdem argumenliÃubij-Non dicit, ci^m:qui quidem dequibusdamharcticisait^Nonne Nolunt, iflipalpant in meridie,quaÃ in media nodc^ Cijtod fed No 11 qMic/fzÂ» omnium hlt;ereticorum ed,quirein maruÃÃiÃ poffunt. Ãmi ist luce omnium gentium conflitutam uidere no Non ergo poÃuntAtaq^uide quam diuerfafitab aduerfarioru opinione ChryÃ)Ã:et AuguÃ:fententia. llli enim een-ri], ea fent,(mÃ¶ aireuerant,hÂ£reticos fcienteracuoluntariÃ¨ peccare,hiautemeoslt;egrotis,ctecis, acebrijscom-parant,exquoignaro5,acdeceptos aDiabolo conÃi tuunt.

nominisprÂ£pollentdignitate) autexilio, autdefertis locistenentur,iubeasadfedesfuasreuerti : utubiq; grata libertas Ãt,cr iucunda latitia.Et inÃrius,Deut . cogni'

SECTIO SECV^DA. Sz co^uitioncmfui docuil potiM,qudnt exegit, cr opegt; xutioncm calcfiuiÃ¿ udntiratione pr^ceptii fuis coiw eiliMs uuthoriUttm, coudant confitendife aljierna-tui cd uoluntdtcm. Si ad fidem ueram iÃiusmodi iut adhiberetur. epifcopalis dodrina obuiam pergeret, dicerel^ifDeus uniuer/itatis Deut ed : obfetjuio non eget necejfario; non requirit coadam conÃÃionem. ISlonfiUcndus cd,fed promerenduf. HoÃra potiuit quantfuacaufaueneranduscd. lionpoffumnifiuo' * Icntent accipcre.ntf orantent audire, miÃ profitentÃª fignare. EtpaullopÃ¶fl,QttidiÃiided, inquit,quÃ´d facerdotes timere Deum uinculis coguntur , panif iubcntur,carceribits contmentur, plebs in euÃodiant catenati ordinis conÃridadiffonitur, uirgmes tti*' dantur ad poenant,z^c. E? rfhfcijAcpnwzlm nÃ¼fereri licet,ait, noftrÃ¦ tetatislaborem,cr prielentiivm tem^ HilâcontrÂ» porum Ãultas opiniones congentifcere,quibut patra Auxent: ctnari Deo humanacreduntur; zT^idtuendam Chri- Arianum. /h EccleÃant ambitione feculari laboratur. Oro uos a Epifcopi Cqtii hoeuoseffe creditisâ) quibut nant fuf- u fragijsadprtedicandum Euangclium ApoÃoli ufi (c funti QuibusÃ¤diutipotcÃatibua ChriÃum prÂ£dici' runti An ne aliquantÃbia/fumpferuntepalatiodignitatem ? hymnum Deom car cere inter catenas, o' PÂ°Ã ÃdgeUa cantantes: Edidisqk regqs Paulus, quunt in Theatro j^edaculum ipfe effet, Chriflo EccleÃant congregabatiNerone (credo) fe,aut'VeffaÃano, â¢ dut Dedo patroe'mantibus tuebatur: quorum in nos odijs conÃÃio diuinie pritdicationis floruit, lÃ¼i nM'

ntt,dt(j;opcrc fc die Utes, tntrd COC ndcula,leer ctdc^; eoÃ¨untes,uicos,er cdfltlla,gentc5^lirÃ¨ omnes terra, ac mari,contrajenattnconlultii , er Regum ediÃ¤a peragrantes,claue5 (,credo)cÅlorum non habebanti At non. fetum DeiuirtiKcontraodiabumanapor-rexit,quum tanto magii ChriÃus pr^dicarctur^guan to magis prÃ¦dicari inbibereturf At nunc (prob dO' Tintiez diuinain fident juÃfragia terrend commendant, veÂ°adn Ec uirtutis juÂ£ ChriÃus,dumambitio nomini[uo ckfia civi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'TerretexilijSy ercarcenbut

lis potcfta^ Ecclefioycrediqi fibi cogitdptÂ£ extlijSyer carceribm tis in rebus nbsp;nbsp;lt;t^^Ã ita. Pendet ad dignationem comnutmcanliam,

fideiim.' nbsp;nbsp;^uÂ£ pcrfequcntiifm e^ confecrata terrore. nbsp;nbsp;Pugat

plorandÃ¦. ja^frdotes, t]UÂ£ (iigatts eÃ¼ facerdetibiapropagata. Idquod nbsp;nbsp;Diligi fegloriatiirdmundoyCiu^CbrifliejJenonpo-

Hilarius. 'VcnÃ¯maduerfariinon tninm Hilarijauthoritate, ^uÃ m A uguflini npbis infringere conantur : aiuntq;, inflitutifuinon fiftÃe, uimmbareticosinfÃ¨rendam prohibere; fed fui temporis Epifeoposobiurgare; qmfuiofficifoblttiy fobs principum armis aduerftu hÃ¦reticos certarcnt:er in boc unum quod agebat in' tentum,zelo pietatK abreptu, longius quÃ m par erat progreffu/tn ftnffe. a t piget me tamfriuolis rcÃllen-dis temp us ter ere. Nam primiim oportuerat,quod di^ cunt HiUrif inflitutum ^iffe, teflimonijs exHifhria â¢ ipfa petitis comprobarc. Pr!eterea,effittijt neiUefor-taÃis extempore,er inconfultÃ¨ uerba ilia diff utandi oblata occafione,quo feepeÃt,ut ira, umeendiq; cu^

SECTIO SECVNDA.quot;' pidine mfldmindtiMdgt;uducrbd,ac jententiM uerÃ¼ati. non cohÂ£rentes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;An non potitif caUmOf

fcddtoq; animo ea cdida,mancntefibi temporis tio,antcquam ea in publicum daret cafligandi, quÂ£qj parumfcitÃ¨ fcrip/i/fetexpurgandii Minime credent dum cÃ¼,egregium bunc uirugt;Â»,rclidaÃhi fua rele^ gendi,ac diligenter examinandi commoditate, cor^ rupta/uiffe cditurum,i/Ãqj uerbis fordidatas, quÂ£ fibi indignalione, prÂ£po/kroq; zdo impulfo Ã¨ cerebro erupificnt, fanÂ£q; dodrinÂ£ prorfus aditerfarentur. Sed quid ego in bis longius bÂ£rco Æ Ad eins deniq; fcripta ledorcm aÃ¼ego: fx f M iud'icdturum,an dper^ te,nulldq; ddhibitd diflinilione ftatudt, Deum uolufi' tariam, non coaddm confiÃionem 4 nobis exigera er an idolentiam omnem generaliterdeteÃetur,nuil4 â prorfus adbibitd dijtinfiionc,aiit cxceptione,quÂ£ ho' minibus ad fidem adigendis infiratur. Quocirca ex eorum propofitione,qua flatuunt Hilarium Epifco' pos obiurgandigratiaeafcripfijfieâquiquidemuerbi gladio poÃhabito folis principum armis cum hÂ£re-ticis decer tarent mon concluditur eum non uetare,dc detefiii,riuimomnemyquÂ£ad hominum confeientias ad Ãde cogendasafiÃ¨ratun ciuilisq; potcÃamp;tisuim in religione non mplorandamaffirmare. QuÂ£ quidem tarn manififta in eins feriptis apparent, quÃ m qutc nanififliÃima.

Ã¼unc uero Ã¼ieronymi teÃimonia aggyediamurt Hi'crn'n qui Matth; uerba explicans, SINITE ea crefeere Mauij. ufyi ad me/Jem, hicreticoi ^Mod eorum crimen non

perinde dc ddulterorum, crÃrmcdforum mdniÃÃÃ¼ fitfirendos, non occidendos dpÃ¿rtÃ¨ mterpretari lÃ¹' detur, cr in parabola iÃ¼d expltcdndd cum a uguft:

noudddturfdriorÃ¼interpretdtione; librodutÃ« tertio aduerfui Peldgidnos [ub Attici perfond ditfe hareti' CCS non dccufare:quid ApoÃolut eum docedt hueretÃ¹ cumpoÃ unam, zx fecundam correptionem uitdre non dccufdre. yidednt igitur noÃri hÃ¦reticorum dd mdgiÃrdtum deldtores quid dgdnt, zy dd banc Pduli ddmonitionem, Hieronymici}interpretdtionemdli-qudndorefÃ®pifcdnt.

Ia.in Ofeaf. â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qleam t.cdp: inquitiqui 'm ChriÃum *

' t^dÃ«lii rdmis,zy priori populo qui proieÃ¼iK e^l, populus meuf quidfidter tuus eÃ¼, Ã¼quot; mijericordiam . confecutd,quidforortudc^l. Qjtumen'mtintrduerit 1 plenitudogentium, tuncomniilfrdelfdluuifiet.lÃ®oc idem nobis priecipttur,ne htereticos perntm deÃgt;erelt; tnus,fedprouocemusddpaenitentidm, cr iÃ¼orum fdf lutem germdnitdtis optemus dfjÃ¨Ã©iu. VerÃ¹mquomO' do dici poterit de hitretici fdlute non deÃierdref quo pdÃ¢o ddpaenitentiam ewmprouocdbit Æ qud tdndent rdtione eiut fdlutem optdre oflendet is, qui lAdgiÃrd' tui necdndwn trddet,[eu quouisdeniq; modo mortent iUi mdchindbituri

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hieronymus cenfuerit,probÃ¨explicdt'm commem'm i

SECTIO SECVNDA. 84 nos fufcitcmurÃ Domino, Ã§r htec nobisdetur fgt;ote~ fias,ut nec duruny Â«fc lt;trgfÂ«tuwi uelimus eloquen- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

tilt;e,cr fipienlilt;ejeculdrK,fedfiUos htereticorum,0â omnium qui decepti funt ,intc9fiÃ¢imus fagittis j^iri' tudlibui id eil tefiimonijs fcripturdrum, (S' qui Idile nutriunlur erroris dbfqi uUa mifericordia truciden' tur, ul dementi crudelitdte perednt,Qrc.

Cypridnus dutem fdnÃ¼iÃimus Mdrtyr dixit, J^dm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

tlfiuidentur inEcdefidefie'Zizdnid,nontdmen m- Cypr: PP' pcdiri debet dut fides, dutchdritdsnoftrd,utquontdm Ud:3. EF* 'ZizÃ nideffe mEcdrfidcernimus , ipfi de Ãcclefid. receddmus.tJobis imÃ´ Idbordndum eil,ut fiumentum efiepofiimus: utquum ceperit fiumentum dominicis borreis condi,fiudum pro opÃ¨re nofiro, cr Idijfre cdpidmus.Apoft: tnEpift; fuddicit,in domodutent mdgnd non folÃ¹mudfd funtdured, cr drgented,fcd crligned,^fi(lilid:e^qult;eddm quidem honordtd, quteddm uerÃ´ inhonordtd. Nos^operdm demus,ey qudntum poffimus ldboremus,ut uds dureum,dutdrâ genteum fimus. nbsp;nbsp;C^tterum fiÃ¢ilid udfd confimgere

Domino foliconcefiumeil: cuicruirgd firrcdddta eil,Eff'enonpotefigt;ndiorDomino fuoferuus ; nec quisqudmpbi quod foli filio Pdter tribuit uendicdre fe putet.Sed quid Ldddntiusf

Noncfl optts,ditiÃ¼e, ui, er miurid-,quidreligio . a. 11,. eogi nonpoteftiuerbispotius, quÃ muerberibus res tigenddeÃ :utfituoluntds. Dijb-'mgdnt tuiemingt' iMoriwn fuorum. Sirdtio eorum uerd eA, dffirdtur:

cr(d'mtif,ficut nef^iiicntibui c^uidem cedimui, Inti' tentur nos, dut rationem rei totius^pondnt. Nos cÂ»/w Ito iÃ¼icimusÃutifift obieÃ³Ã¯ant')(eddocemus,pro-idmiis,ofltndmus. nemo d nobis retinetur inui tus. Iniitilise^l cnim Dco,lt;]uideuotioneacfideedret. Et tarnen nemo difcedit ipfa ucritdte retmente.Et infi riiK,Scidntigiturucl ex boe ipfo tjudntum interfit in ter uerumtC^x jUIwnf.qudndo ipfi , qui fint cloquen' tes,pcrfidderenonpofiunt : imperitidcrudespofi fint;quid res ipfi,cr ueritds loquitur. C^uid ergo fi' uiunt^utfiultitidinfidin, dumminuereuolunt, dugt; gednti Longediuerfi fint cdrtÃ¼ficind , er pietds. Nec potf/Ã® dut ucritM cum ui, dut iuflitLt cum crude' litd^f coniungi.liem pduÃ¼Ã¶ pÃ¶fi, Sentiunt enim mhil effe in rebus bumdnis rcligione pr^Jhntius, edmq; firnntd uioporteredefindi. Sed ut in ipfi religione, fic 'm definfionisgenercfiilluntur.rtcfindendd enim religio eR,non occid,endo,fed monendo. Sic habent quidam codices moriendo :non feuitid, fed pdtientid: fion fcclcre,fcdfidc.}t}denim mdlorum fint, hÃ¦c bo-fiorum.Et neceffe eil bonum 'm rcligioneuerfiri, no malum, tiamfi finguinc,fi tormentis , fimalo reli' gionem de finder e uelis, iam non defindetur illd,fid polluetur,dtq; uiolabitur. Nihil c/l enim tarn uolun^ tdrium,qudm religio , 'mqudfi animus facrificantis duerlus cil,idm fibldtd,idm tiuUa eÃ¼-Keila igitur ratio eil,ut religionem pdtientid,uel morte defindas, 'm qua fides conferuata, er ipfi Deo grata eil, erreli' gioni addit authoritdtem.

' Atenim dd LaÃ©Ã¯itntij duthoritiitem cddem frrÃ¨ ob' ijfiunt nobis ddu^farij,qnÂ£adliildriffcriptdobie' cÃªre.Dicunten'm,cjUdmLdÃ¢;dgit cdufam longe d, noÃrd eÃediuerfdin : qudndoqiudemillcin cos inuC' hiiur,quireltgioncmiioÃrdm igne,lirroq; infeild' bdntur,non in cos, qui ueros hiercticos iujb utdicio diuexdrent. QuÃ´dÃeorumdrgumcntdndirationent reÃ¢Ã¨ pcrcipio, eorum inliitutum e^,mÃrre ex Llt;t-Ã©ldntij uerbis Ãgmficdri,non deccre oifideles,dut hÂ£ reticos,ueros Cdtholicos urgere,cr dd eorum Ãlfdtn fidcm uiolenter ddigcrddt nero ex eo non euinci Cd' tbolicis intcrdici ijfdem rdtionibus htereticos punire, Cr dd uerdm religionem inuitos cogere.

Sed bone Deus, qudndo erit unqudin tergiuerfiÃ¿t' di,cr nugdndi finis I Hoc idente^ quod diunt,Pd-pdm nos ut hÃ¦reticos o-emdre iure non poÃcidt con-trd,Arridnos, er AndbdptiflusdnobisiuÃenecdri. QjiiddutemnwltisopuseÃ^lpfdinet Pirtnidniuerbd bdc de re indicium proÃrdnt: quibus reÃ¤e perpen' ÃspcrÃcile iudicdtufiet,dn mflituti fuifi{erit,etÃ oc' cdfionefibi prlt;ebitd in infidelium ergdfidelesÃeui' tidm,dc uiolentidm inuehebdtur,hdnc tdntum jfiecid-tlm execrdri, dit potius generdtim uiin omnem dete-fitri, qult;e hotniiÃ¼bus ddfidem cogendis ddhibedtur. Quocircd eddem rdtioneddhdnc eorum oppoÃtio-ttemreÃ)ondemus , qudÃtprddded, quiÂ£aduer(u{ ChryfoflonÃ¼ locum obiecerunt, quum hdireticos beb-lo necdndos non effe cenfebdt.NdmÃ Ldddntij tempore inos Ãiiffet ChriÃidnis,religionis cdufd homines

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interfi.

interÃeere, nemoquidemdubitarepoteflÃ¿fdemgC' nerabbiK ucrbii,quibut in infidel^ , Chrifiianos 4ii fidemfuamcogereuolentesinuehttur , noÃrorum quoq^ uiolentiam 'mhÃ¦reticos Ãiiffe execraturum. Agit enim de religione in genere, non autem Ifecia-

riushab^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poteÃ.uerbii potiut quam uerberibuf res

agenda eil:Etpaullo pÃ¶Ã:itaq; nemo Ã nobis retinc' tur inuitusAnutilts eilenim Deo qui deuotioneac fide c4rct E( tarnen nemo difcedit,ipla ueritate retmente. 'Etinferitiflubdit: longe diuerfa funtcarnific'ma,cr pietaf:nec poieÃ^t ucritoi cum ui aut iufiitia cim crudelitate coniungi. HfiÂ» pduÃÃ³ pÃ³fl,De/rndenda eij^m religio eil non occidendo , fed mofiendo Qfeu monendo) non f^uitiaÃed patientiainon fcelere,fed fide.lllaeiiim malorum funt,hÂ£c bonorum. Ac tandÃ© concludit,Nihil tam uoluntarium, quareligio-.Quid ampliuiiNon ne clarÃ¨apparet Lailantij uerba gene' rale,non ffeciale aliquidjonaref ey c religione uio' Icntiam omnempenttm exigerez'

TheophilaÃ¢ut Matth: Euangiexplicans, Zizania hterefes eÃe exponit, difertÃ¨ enuncian$ hÃ¦reticos necandos non effe.

confcntirenoluijje. Quodlib: fuiuoluministertio hisuerbudecleirdt, Maximui Imperator pridie fX Epifcoporumfententia, decreueratTribunosfuMâ Ma potejlite adHiÃ^anios mittere, qui hiereticos 'Wf â¢ quirc'

lt;]uirerent:deprchenÃs uitam , cr bontiÃ¤dimerent. Ncc dubium erat, quin faniHorum etUm maximatn turbam tempeflns^ dcpopuUtura effet. SedMar' tmoprlt;ecipucierdtcura , ne Tribumcu/m potefkde gladiorumadHi/fanidfmitterentur : pidenimerat folicitudOjUtnonfolumChriÃidnos, ^uifubtlld oc-cdfwne cTdnl uexMtdi, JedipfoseUdmh^ereticosli' berdret.

CddmdbdtPetilidnM,PibÃt,dbÃtdconfcientidno- Petil: fird, ut dd noÃrdmfidem dliqucm compelldmui.

Minutiui de Chriflidnus uerbdfiLciens,dixit,eK no tdnfMm non licere honÃ¼num cades uidere, fed nee etidm dudire, Licebitne igitttr eorum mortelatdri, diuerÃs^ modis necdndos curdref

Ddmafcenui trddit, Eudngelium toto orbe fiti^e pradicatum^fednuUisteliSjdutdrmis, dutbellojuos Damafc aduerfariosuiciffe: feddpducisnudis, pduperibus, j.Sentx n indoÃ Ã»iCr fldgeUdtis confitfos fidffeftpientes mun-di.Quomodo enim poffet EccleÃdmartyres hdbere, Ã ipfd ntdrtyresfreeret ?

Berndrdus (^etÃdoHorPdpiÃi') Apofloltuej-ba endrrdns,Ãdes ex duditu, duditusdutemper uerbum Bcmar: Dei,fcripÃtÃdem fuddenddtn eÃe,non imperdnddtn.

Quum igituroi^mos quofjs ucterumpdtrum 4 nobis effe oÃrnderimut Ãomnesenim uno ore, cr hdreticorum mortem, or in cofcientidt uiolentidnt detefburi uidentur^non eR cur fiutorem eorum idÃ¢ent dduerfdrij ,â¢ feq^ eos Ã cdlumnijs noÃrii definfuros * proÃteantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RE-

MAgnus iUe,nec uncjudtn fatis laudatus Eraf' ntus,'m fuppul'.crr.Bcd^e, ZT iÂ» reÃgt;onl:de. inquifit : hoe argumentum fÃ¹fÃ©lateq; fier' traiiat. Sedne longius quant par fÃ®t produ^ catur oratio, eiusferipta tibi ledorpcrcurrenda re^ I linquam-.aliqua tantum pert'mgens,quatenus fcripto^ ris huius a^ aduerfariorum calumnijsdefÃ¨ndendiflu' dio neceffario impellar.Ciui quidem,quum hlt;ec Eraf nÃ¹tefÃ®imomaÃ quodam olim pro hac affÃ®rendafen' tentia citarentur, dixeruntferiptorem hunc tam ua-riumf^y inconftÃ¼ntem eff'e,ut,quidineo potiÃimunt fequantur,prorfus ignorent: eum^ fatis appareat quod crediderit diffimulare, quÃ m dicere maluifje, EÂ» ut ab iÃis habetur uir egregius,cui ne dum ProÃ' nlt;e,f :d facrÃ¦ quo'q^ Utero: tantum debent, ut Ã§quod omnium pace , multorum citra inuidiam dixerim) pauci otate fua eum adoquarint, nemo fÃ¨rtaffe fupC' rarit. Sed Ãcile Ãfiu eR in mortuos inuehi, quibus rejfondendi ademptaÃcultas. PrimÃ¹m igitur omniuafÃrmant, fx oiKwfciw einsferiptis mhÃ¼ aliud coÃ¼igipofje,quam horeticorum iudicia perperam, er crudeliter Ã Pontificijs exerceritquia fcilicet Epi~ fcoporum munus eil,non exurere, er perdere, jed, docere,ermederi.Vtautemofkndant Qut arbitrer) cumnonuetarehÂ«freticosÃ MagifÃ®ralugt; ne dumpU'

SECTIO SECVNDA. Â«7 fÃ¼ti/cd ctiamjummo afftet fupplicio, eiiK uerba itt mediumaffrrnnt^guuminquit, Quidautemuetatne lt;t Principes hieretiÃts turbantes publicam tranejuiUi' it tatent t medio toUantf EI paiiBo pÃ³ft, Hicc negtiaquÃ¤ tnffiuoremloquorhÃ¦reiicorum : neij; mcpairono 1 nbsp;nbsp;nbsp;quisquam habebit melius,Ã modo uerwm cognouero

' das ibitiPrafmum 'm Papatum inuehi. C^uomodo I nbsp;nbsp;nbsp;fn/m 'm Euangclicas EcclcÃas inuehi poterat, Ã eiiÂ»

t burendi mos 'm cas adbuc muedus non erat ? Jam er^ Ã nbsp;nbsp;nbsp;rorubinoneÃreprehendinonpoteft. Verum quis

i' /?!â¢lt;Â«, eo quad date fuahuiiistrrorisargui non pO' ',| icrdnf. At uerÃ´, quit neget dus uerba htcretici mor^ il temuetantiageneraliaeffe f Quod tarneninffriui 'i dilucidÃ¨ patebit, j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quod

Quod deinde tacite mÃrreuidentur , Erafmum non uetare h^reticos Ã Prntcipibics Ã¨ medio toÃi, ani maduertendum eHMum priore ^co eos htereticot tantii nominare, qui publicam tranquiÃ¼itale^, per~ turbMt-.ÃÃ¼iofos fcilicet,ac feditiones excitantes, id quod neq; nos prorfusnegamus, nee ueterum , aut neotÃ©ricorumferiptorum uUum negantem me legiÃ fe memini.Qi^is enim neget,hÂ£reticum,qui (utAu' guÃ:fcripÃt,quemhocloco citÃ¢t ErafmO ambitio-neduÃ¤us,uelalicuius temporalis commodi gratia, religionis prÃ¦textuÃlfas,ac nouas opiniones uel gi' gnit,uel fequitur, feq^ fedantium turmas parat coÃ¨r-ceri deberei Ac etiam,fi in eaÃei/nora prorumpant huiufmodifeilarij , ut publicam maiejh,tem hedant, priltatosq; homines oÃindant,uita, dignitatc,autÃ' cultatibus ademtis, aut quouis modo corpore be/b, corporalifupplicioÃ ^^agiÃratu ajÃcipoffciHi tandem htereticiiÃ¼ifunt, quos Era/mo affentientes 4 Principe toBendos concedimus'.hi enim uerÃ¨ [unt pÂ«* blicÂ£ tranquiUitatis perturbatoresmon autem ij, qui Ãmpliciter hitretici feditiones uolentesnonexci-tant,neminem Ledunt; fed pacatÃ¨,ac placide different tes nemini tiim inÃrunt, fententiam fuam deÃndunt, acdocent,rc{lam^i effe autumantes, etiam mordicus retment-.adeÃ´,ut a Diabolo decepti, igne quoq; crc' mariconftanttÃimepcrÃrant. QuumigiturErafmt poÃeriore loco inquit fe htereticis nonÃuere, neq; Ã patrono quenquam mitius habiturum, modo ueru cognouerit hiereticum-.hoc eÃ¼tinquit, malitiofepecz

SECTIO SECVNDA. 85 tdnlem,Ã.iliojum,z;â immedicabilem: nosquo^i eint fententije [ubicribimm. Nuw ^Â«iÃ® h^reticufÃ-Ã¢iofiÃ¼ er mdlitiofepecc4n5,fÃ® w non c^Ã®,qt{ent ju^rd dcjcripÃmmiCiUiiinquÃ¤er qttod attmet ad peccandi malitiant , iamfuperiwofltndimushamanÃ¦mentit cognitionetnfoli Dfo Â«crÃ¨ compctere,er (juantum ad reliquam iÃ¼am tertiam conditioncin,ncq^ huic nO' ftro.neq; ctiiqttdnt alij hierctico earn ineffe, nobiiun' quant liquido conÃÃ¤xepoterit.Soli en'mprorfuiDeo patct,anmorbMhÂ£reticifÃ¼immedicabilt5, neene. ld quad Paulin probe dÃ©clarÃ¢t, quum hjereticuM fi' rendum prÂ£cipit,fi quando Deo iuuante Giaboli la' queoseuadat. itaq; fiarlemabifiis docebor (.uerÃ¹m cdueant,nenos,fiq; unÃ dccipiant)qua,non coniedÂ»-risfid certafiientia (nunqitam enim ex conieÃuris hominem mortiaddicamy hicreticum aliquein ma-litiofÃ¨ peccare, eiusq; ^griludini mederi impofiibile Ã d hjcc tandem fi{{iofum,fifitiofum,paccm' que publ: perturbantem uidero ; tune demum in co' rumfintentiam,Erafmoctiamduce,pedibiisibo.CÂ£' teru bontis iUe uir, trÃ¨s iBas conditiones enumerans hÃ¦reticifuo iudicio ciuili gladio pleÃ¢endi, quarunt primam cognitu di/ficilem, tertiam uerÃ´ planÃ© im-poÃibilem demonfirauimns,fatis apertÃ©declarat fin' tentiam bac de rc fuam- nbsp;Quas omnes conditiones

quwm ipfi quoq^ aduerfirij in hterctico puniendo re-quirant, mirum profiilÃ´ eÃ¼ qua ratione h^reticunt uel dufi fint,uel audeantunquam moriiaddiccre, nifi quad Dei cH propritim fibi quoq^ impie arrogare

SECTIO SECVNDA ttcIiKf,cr nonfolum ea,qult;e in hominiscordelafent, fed (tum qute in eius animo^dum uixerit,Ãdura funt, feprobÃ¨noffe confiddntt.orum tTcrbaexqutbusmÃ¤' ntÃÃeprobatur, eos tres iUas Erafmi conditiones ad' mittere htcc funt. Nos autem de hieretieis agimus, id eR malitio/Ã¨ errantibusÃ{iiofi5,cx deÃgt;eratis.Eraf' mus tarnen clariusetiamopinioncm fuam pateÃeitÂ» quum ait, jerui,quiuolunt ante tempus coUigereâZi' In Paraphr Z4nia,ij funt,qui pfeudoapofiDlos,cr hterefiarcos gla in Matt:Â»j. dijSyCT mortibus cxiÃmant Ã¨ medio toUendos: quum EtadAlfo: 'PaterÃmiliÃsnoliteosextingui,fedtolerari, ÃÃrte Miu: Epi: reÃpifcant , creZizanijsnertantur in tritieum. Sibil; CiuodÃnonreÃpifcantferuentur fuo iudici,cui poC' tys dabunt aliquando.Petunt ne htec uerba Ãgt;eciali' ter Papanos,an potius generaliter cunfios,hlt;Â£reticos necandos flituentes? Item quum ChryfoflonÃ¼ uerba

Refponâdc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igt;i^gt;^icttt,eum

Inquif; * ÃmpliciterZizaniorum parab: interpretarine tru' cidcnturhxretici'.quid aliud , quÃ¤midemaÃirmat^ Quid uerÃ´,quÃ¹minquit, An leges EccleÃarufunt, quenquam ultricibus tradere flammis f quidinquam f Prte/ertim fubijeiens: quis unquam audiuit orthodo'

ticos,qui mhil aliud eUent,qu^.m hxretici^Ac demde Homines nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hon/rrojduwi, kuguÃ:attcflinte, .

profervis cumeffe,quemfupraeiutuerbisdefcripÃmut : qui j ^afin: quidemlongcaliuseÃ¼,qu4Â»i/implcxhierclicus. At' , quoque qui,quum pauÃ¼Ã¶ p6Ã intcrrogat, Cur,uctat iieante , interprÃ©ta^ tempus id fcruiÃciaitt, redditqj cauÃm cur id nolit

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficril -,

SECTIO SECVNDA. 8p fierifdc Ãntim fubijeit, quid dutein freient AngelLÃ 'mterm per feruos fpUuntur hareticiiVidetur ne hÃ®c 'PontiÃeios peterc,dn potiut omnes, quiprxpoflero

riwquof^^dixit.Ã¯iimomnibufucrbiSjfluieBcddaJele^ git cxAuguÃ: libris prietcrm^Ãi{,gux fr dunt pro di^ utrfr {ententitt,nuÃ¼lt;i cfl mentio dc occidendo, fed de punicndo. Qjiie uerba non uideo,cur potiuf Papi/ti$ impingdntur , e^udm cxteris htereticorum fanguini MidÃ¨inhiantibM. PerbeÃ¼Ã¨ quo^i fententiamfuant decldrdtErdfmtquMn locum Pduliad Tit; explicans, 'mquityAmbrofidHttmleÃ¢ionemhadiefcquinMrfquÃ® htcrefeos femel conuiÃ¤um,Ãreldbdtur , nondeuitd' mut,fed incendimut.lnfrriut quoq; idem probe ofleÂ» AnnoKi'n dit,quum Theologum quenddm deludit, ^gt;*1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'['if j,

locut reperiretur, quo iuberetur hiereticum cdpitis dfficifuppltcio,DEviTA,DE VITA

Jdm uero exfuprdferiptis Roteroddmi locis fiuis confint,dninfententidfudcxplicdndddncipitetn, dC udrium fe gejferit, dn potiut eum conflinter produ-xerit: Ã§rdninlolijfrmilitudmemterpretdnddcum^

. . QuodfidlicubiE-rdlmutfimpliciterhtereticimor ( tem no improbdffe deprehenditur, id quod fub inuo-' lucrouerborumdixit,CTfgt;rtdÃis,nepontiÃciorugt;Â» â¢ Ã dnimos penittu exdjferaret (.fiquidem hdc rdtione t Ãmper 'm rt l'gionit nÃ©gocia fibi dgendum putduii)

uelut guorundam Euangelicoritm audadam repris merel,id mcjuant per explieatior^ dus uerbd dedd' randu cR,m quibusde quonum hterelicorum genere intcÃ¼exerit mamfrÃeappdret.

Sed Mufculiciuo^i mdniuetiÃimi j^iritusuiridU' thoritdtem nobis eripere, er dd fe trdhere condntur, dusqi un bd in medium dfÃrunt , gud;mPfdlm: i, fcripÃt,fuperuerbisillis,Seruile Domino in timorc: tjuibus iBenihil MdgiÃrdtui dttribuib quod ddno' bis itidem citrd omnem controuerftdm non concc' ddtur.StdtuilenimMuIct Principes Ecclefite curunt gereredebere, uerbiq; dodrindmiÂ« cdretinenddnt curdre: idololdlridm,Ãlfosq; cultus toÃ¼i, Ecclefint fliniflros commode dti,dduerfdrios reprimiyconuitid in Deum,eius(j^ nomen uetdre,piÃ¨ uiuentes tuldri, im pioserirre(]uietospuntre,er cohibere â .quÂ£ ornntd, CT /Â» cjuÃ¦funtfimUidUolentesdccipimus.Veriim^ul iÂ« cÂ«r4 4 MdgiÃrdtu gerendd cumipÃs confentimus, fic in curÂ£ genere penitus diffentimus. Volunt enim Reges htereticorum uel punitione, uel er morte Ec-clcfidmdfrlÃsdogmdtibuspurgdredebere : hoedU' tem nos negdmus, nec lÃufculus cenfet : in dus enim, gute dilvrunt,ucrbis,nulld de hd-rctico uel occidendo, uel ettam puniendo fit mentio^mdduerfdriorum,et impiorumnomincnon^Itidem,ut exfententidtotius locipdtet,fimplicesbÂ£reticos,fed cosintclligit, ^ui diutnt uerbi prtedicdtionem impedire condntur, CT impie uiuentes piosquietÃ¨tiiuerenon finunt : imo uero dlibi,ciuod dttinetddhueretici mortem diuerfum

â¢gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ omnino

SECTIO SECVNDA.' , .90 emmnÃ´flutuit ; utfiereinfttflimonidinoxpAtebiti Cuiui authorÃM aduerfarijs reijcinondeberetz ^uum mdgnis elogi^s fide dignum declmrdrint: Appellant cnm eum GT clariÃimumuiriimt cr facrarunt fcripturarum diligentifiimum Interpretern.

isigiti(r,Umetfilibro: fuoloc: commihicreticot ad fidem ui cegetidos ofiendere uideatur Cid cjuod not fupra mdtis tidduÃ©lis rationibm abundÃ¨ confiitaui-mtif) nuÃa tarnen ab eo mentiofit capitalif fuplicij. AtpottM,fi quit legereperrexerit, hoe eumdifertÃ¨ negareperfijiciet.Aitenitn,CumprimiiauteniChri-flianum Uiagijiratum hÃ¦c moderatio docet,ut dllt;eui- ^^ufctLoc: tia,cr crudelitateabfiineat. Omnino eitradifiimuld' tionem,inter eostfifie inefiteor, guibutadmodum dL /plicet, guÃ¨d ubi interficiendi funt errores, interfi-cianturhomines.i^ullisbonit,inguit Augufl : in.CO' tholica hoe placet t fi Mq; ad mortem in guenguant, licet hdreticti/m,fieuiatur.

Eodem loco: guum Augufl; uerba citaffeti ILLI IN VOS feuiantjcrc. Jhtimfubdit, Ergofeuire inhxreticos, etiamadmodumdetefiabiles, gualet trant Manicheci, guibtii Augufi:iftifcribit, non cH cordatorum hominum;gui fciunt guanto cumlabore uerum inucniatur,(::r guÃ m errores difficulter caue-antur. atmoximperatorumnixusauthoritate,Pri-tniiinguit, unperatores, ex ijs guiChriflijuntfidem amplcxi,magna guidem cura, ac diligentia in eo fiie-runt, ut hÃ¦reticos in ordinem cogÃ¨rent : eo tarnen non funt, ut in fanguinem illorum fie-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N j

uirenl. Dc iÃ¼is loquor.giii uerÂ£fidci pdtrocindbdn' tur.ttdmquiArridndm hereÃm^eÃndcbdnt 'mCd' iholicos jdtK crudeliter(^uierunt. vt re ipfd uided' miK Ãiiritum crudelitdlis effe nonuerorim Chriflid' â Â»oruAn,ledhÂ£retiLorum. Et 'mftriuf:ChriflidnMNid giflrdtui dnimdduertit qiddem in hareticostuerum Ãc noderdtÃ¨,ut fint qui reÃpifcerepoÃint-Non permit-titutdefidedocednt, nee pdtitur ut Ecclefidf collie gdnt,Epifcopos,dut dlios lAinifiros ordinent. Aliof priudt honortbui,dlijs adimit ciuitdtis communie dtio nem,dliÃ¶s profertbit, dHos muliidpecuntdrid pumt: tncorrigi' quod Augufli temporibwsÃdum eÃelegimus. ipfos bilesquo^ impoflorcs,cr fedui!lores,neilli,pofiqudm incorri-que non gfbiles dppdrcHt,ultrd queiiqudm jeducdnt, cdrceri' necandos inebtfos tdindiucoÃ¨rcet,dc dctinct,donec infere cenlet, uerfirefipi/cdnt. Etfidtim (.fubdiÃ¼ Efdcpoendrum moderdtione dd feopum pertmgi poteÃ,âad quem col Imdre debet iAdgiflrdlui-. is eil,ut conuertantur hiC' reticidberroribusfuiSfCr conuerfi jdluentur : Qjii errdntem 'm errorc fuo occidit, dut non credit quad permciofÃ¨,cr ddmudbiliter peccet,dut fi hoe creditt Hxrefiar^ pdrumeilde/dbiteciuffollicituf. Prietered codent cas quo^ nbsp;nbsp;edp.de feduÃ¤oribustterbdÃcicns, qtii etidm feientes

quefeien-Â« prudentesq; imperitos feduednt, mquit,Hoc genus tes voient hominum uel cdrceribus coÃ¨rcendum , uel longius tesque pec proferibendum ea,quo Ã§y tnultitudini d feduÃ¼ioni-can CCS a busiÃ¼orumcduedtur , amp;nbsp;fimul fieri querdt,utdli' ftlbrtejm^ qudndoreÃpifcdnt. In quibtts notdndum eil, ne^ munesta/ Jj^refidrcdsquidemfcienter dcuoluntdriÃ¨peccdntes

4 Mufculo mortemulÃ©idri,fediUif lt;]uot^ refipifcen-dl/fiMium concedi: cdrceribm tMtum coÃ¨rceri, aut f)ro/cribi.Hoc dutemnon paettÂ£ nomine, fed ne fdnn dodlrmdmcorrumpcntes, piosmficidnt. Differens dutem de pxnis,lt;]uibiM Cdnonifl^, dc luri^eriti pd^ pdni hjcreticos puntendo! decernunt ( ignc uideli-ceO cfuod confuetudinis effe dfferunt, qiuripoffet, inquitjCjudndo ccpcrit ed confuetudo, guum Pdtrum temporibui nonfÃ¹erit; qudmuis iÃ¼ii multwm negocif fÃ¹crit in reuincendii teterrimis hierefibuf. Dca nti~ chriftc idm olim dici cepit, lt;juÃ³d non obtempÃ©rantes fibi combufturuspt igne. Huic ergo deputari poteÃ conjuetudo hiec comburendi hiereiicos, quos ipfe eu fuis hitrefeos damnat. EtpaullopoÃ; Si confuetudo htec Pdtrum temporibus foi/fet in EccleÃa, quidp,-Ã¢umfÃ¹i/fet cum AuguÃ:tdm inÃgm organo DeifAtt non ipfe aliquot annos Manichecorum hÂ£refi in-pÃ©lus,adcoqi e:}- hareticiu fitit?Si tAdgiÃratus hÂ£re' ticum hune ignieomburendum tradidiffet, quantoÂ» quÂ£fo,dctrimcnto ChrifiiEcclepamafficiffet i tÃ¼ea, igiturfententiaÃc habet, Cogantur hteretici ad bo^ num, poflquam admonitionibus acquiefeere nolunt. Cogdnturinquam,cr puniantur: fedcitrafÂ£uitidm, cr crudelitatem: ad eum Ãnem, ut Ãnt qui reÃpi' feere ualeant, ewm fidelibuf feruari, aliquan-do prode/fe Ecclefqs Chrifli, quibus hi errore noce-re ceperant. Hie autem Mufculttf exemplum aÃvrt AnabaptiÃirumiUorum(utprima fedione narraui-miu) quipofi^., annorum captiuitatem ad fidem fe

conucrlrre.Ac tandem Augu/hm Zizatuorumpard' boLe explicdtioncm approbans,dit,Hiec a ugufiiniMt ^uibui contra occifores hicrcticofum, parabola Zi' Zamorum conuenientiÃime meo iudicio expomt. At In loicap* Ioannis quoq;Euangelium enarrans motorem inter g. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃ¼uminatos, errantes humamtatem exoptat,iitlt;J;

ChrifliamPrincipes induerent ConÃantiAâlagmcle-mcntiampariler,e:r prudentiam : guipaccm dabat Ctncjuit) tam errantibiu,quÃ mnon erranlibus com-munem.Atci^htc Imperatorisucrbarccital: uideli^ Eufli: i, de cetyParem cumfidelibns ij qui errant,pacis,zr quic' Vit3 conft: tisfruitionemgaudcntesaccipiant.lpjaÃquidemcont â nuaucationis.,crfocietatisreflitutio adreilametiant ueritatis uiam perducere potefl. Nemo cuiquam mo' lejhis fit: quisq; quod animo deflinat hoe etiam ficiat. DebeiitautemreÃ¼Ã¨Japientesperfuafi efie, eos[olos fanÂ£lc,Ã§r pure uiÃ¢uros, quos ipfe (.Deum intelligit) ad hocuocas,ut in janilii tuis legibus recreentur. SÂ» uerÃ´ipfi[euolentesabftrahunt, jÃ lfÃ¦ doÃ¢rittie delu-bris adhÃ©rentes,habemiis nos illuÃriÃimam ueritatit tuÃ¦ doinum:quandoquidem fecundum naturam dedi' fii. Hailenus ImperatortcuiHiufculusfubijÃ t: De* Â»nlt;/e (opiarimIdlicet) ut ij quifilij lucis funt,fi alios illuminare nequcunt,cr ad luccm Chriflum perdU' cere,itaÃe tarnen gerant,ut tuhtl caliginis ad fe perÂ» trahant.

Otho nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Brunfi:lfius,quum hÃ©reticos non occiden-

Jirunb dosoÃendere ueÃ¼et,infra feripta utriusi^ foederis loÂ» (0 in unum congcÃit,uideUcet.

i.i a . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Icla;u.9,

Ne/ciin cuiM Ijiiritui efiis.TiUiK hominis,non ue^ tÃ¼t fierdere,fed faÃ¯uare animdf.

CaueteaÃrmentoPhariÃeorum- Ã¯aoninquit,oc' g cidilehjereticos Phdrifieos,e3'c. Prietered,ChriÃus neminem gladio,dM igne coÃ¨git adÃdciÂ». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ 7Â«

Chrijhis item tolerduit Phdrifeos ,dicens cduete d fdlÃs prophetis. Ã¼on dit, occiditeÃlÃ)S Frophe' tdt.

UucÃieddtpdrdbotd'Zizdnioruâin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Matta? 14.,

tRconfcquutiK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tit;?.io/

Hfc BrunÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nrPclI

Conrddiii PeÃienn Mdll:i}.ziz:Pdrdb;explicdn!, PorrÃ¶ triticum , inquit,quod cnatum ffl 6oÂ«Â«Â»t rx bono jemine ij funt,qui ex mflitntione ettdngelicd fefe dignos prtebent regno coelorÃ¼in,proÃÃioni fuÂ£ uitd, reÃiondentes.liis adnÃ¼flnex malo fenÃ¼ne Zp Zd: funt improbi,qui non fyncere profitentur Eudn^ gelicam dodr'Mdm. nbsp;inimicuiautem iÃ¼e,quinode Servos ho

cldm ddnÃ¼feuitfuumfcmcn,c^lDiaboluf. Serui,qui ueilutdntclÃ©piucoÃ¼igere'ZizÃ nid-,funtii,quiPfcudd poÃolos ethtereÃdrehdf glddijs, dcmortibut cxifÃ'

ZizanÃ®orÃ» f tnedio toÃ¼endos : quum Pdterfrnt: ttoUleos â¢inrriticumextiHgui,fcdtolerdrifiÃrtereÃpijicdnt, crdZizi' verRoncmnijsuertdntur intriticum , quÃ³djinonrcfipifcdnt, approbat. feruentttr fuo iudici,cuipaetidf ddbuntdliqudtido.

Vrban: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrbdttiu Rcgiiu cfuid dc hoe drliculo fentiret pro

he dccldrduit,'m fuis locis Thcologicif.ubidit, Chri' flidiiorim Ãdrituf clemÃ«s eÃ: comburit tdntÃ¹m ignÃ© chdritdtis.

J , I^cfcitiscuiuiffjirititseÃiSiGrc.Nonquterituindiquot; Ã¢dm,fed reÃpifeentidtn peccdtorif. Et non dif^utdnt pij dnimo perÃ¼ndci,Ãed ueritdtis cupido, nbsp;nbsp;nbsp;hunÃ¼li:

IttxldÃrmdm AÃ¤ortiy^ ferutdnturÃripturdi pro-pterucritdtem.Non qtuerunl niÃ uiiioridm ueritdtii, noj^fudin.

PoÃremo liicrom iÂ« Ofedm ddducit, lt;]uem fuprd citdu{muf,dicens,uide Hieron.m Ho/cdtn cdp:z.^uo' modo Ãnl trdiidndi HÃ¦retiÃ .

p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P. Mdrtyr in lo.ddRom; ediÃerens,neceffe eÃe

â ii Eudngeliumgenlibui, non minus qudmiudlt;eKprie-dicdri^eofcj} obiurgdns,qui ob td Apojiolts fuccenje' hdnt,tnquit,Nos quoej; ddmonemur(quumfidespoÃ Ãt concedi d Deo auibuscunj; uolueril, neq; pr^de^ Ãindtio eins notd Ãt, ut deneminedeÃeremus:uerinn fdtdgdmusdocendo,monendo,etprd:dicdndo,omnes trdhere dd ChriÃum.Et pduUo pofl, n uÃus,lt;]uum ali-* quodmpeccdtumldbitur,dutdnobisdliqudinrediÃ l'entitiftutim eÃ dbijeiendut. Adhnc poteÃ credere.

Dram inuocare: cr indeiuftitiam, (^fdlutnn luxta Pau/-confequi.DifJentientium ergo mijercdmunfidein eo' H fenten^ vwfn-,ciud i Dfo aoÂ«4r/ pcjjimt expedemiuide eis no tiam. dcjjseremtu ; DÂ« uerbumfdndmq;dodrmantpro' mil gern us, httreiicos ^tioq; Ã§quos DciÂ« non exce^ pif) monedmiu,docecimus,inÃitMmiK-,nenÃ¼nem dc' niq^ reijcidmtis.omnibus tandÃ© omnid Ãmns,ut omnes ChriÃv lucrcinur.

ÃdeiufdeinF-pifl: explicdtionem perfeqticnsP. Romus^p. lAdrtyri Scd qHidiudiedbimits,inquil,dehominibus 603. db EccleÃd expulfis,quos uocdnt excommunicdtosf C^uid item de iÃ¼is,quidodrindm ueritdti contrdridm circumfirunt^ Cumillisiubemurnccibttmquidcm fumerc:ifhs dutem ne quidcm due dicere fitds exigdt,cibum,O' dlidneceÃdridexhtbere debe^ n:Kj:Â«oÂ» quidem comitdtis,frmilidritdtis, dut oble^ ddtionisnoÃrtecdufd,fednedefiinusoflicio chdritd' g,'nutrient tis.QuodÃresnonpojhiUbit, necdUoquieosdebe- ertronÃ¶ tnus,nec cum iÃ¼is uim cibum cdpere. At Ã ucldnimi, occiJendi. ttel corporis neceÃitds id requiret, htec omnid qult;e Fdulus fcribit d, nobis ergd eosfunt obferudndd- Htec iBe: At Pdulusnecdndos,duttidgiÃrdluitrddendos nondocet.

lm. Corintif- ditidemPet.Mdrlyr,Etdumin-terrogdmurquondm depeÃendifunt excommunied' ti,reÃ)ondcmuf,non certÃ¨ eÃ¨,ut deQgt;erent, dut fe de-fferdt^ fdlutis exifliment. Dtvm enim fumus in hdc uitd,nunqudm fdlutis/fes eÃ deponendd, niÃ peccd^ * tum in ffiritum fdndum inciderit : quod quum non

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in-

intcUigdtur,niÃ gMddmpriuata reuclatione demon-(lrctur,fpes non eÃ¼ dbijciendd. Hdbuit enim dntigui-tuf EccleÃddonum probandi/piritui; unde hoc pec' cdti genui ÃrtdÃiidgnofcebdtur,Sedhodic,lt;juum no hdbeamus compertum ejudndo fo dliquis detineaturt de omntbui oportet bene fÃcrdre.t.t quanquam ex' (otninunicdtui,(iuod dttinetdd id quÃ³d db f-cclefld Ãt diuifw: nihtlominiti EccleÃit non deeÃ¼guod ergdib-lum agdt. t^am eum ddhortdbitur,con/oldbitur,dt-queordbitpr^ eim conuerÃone Etdeni^;,ut cupidd. fdlutis ipÃuiÃummd chdritdteddhuc eum profegitC' tur. idem in commentarifs fuis in primum cdp. lib. lud.in extremis uerbis dit, hdud aliter agendum effe cu^ hereiicis qudm cum infidelibui ,0â Judeis.Su-pradutemdixeratludieoseffefÃ¨rcndos dummodo cduedtur,ne homines noÃros corrompant eos ad Iw (idÂ«Â»Â«Â«Â«Â» feducendo. ^eÃ©^ firendosfoliitn cenfuerat, fed etiam fÃ¿ndgogas iÃis concedÃ¨ndas in quibui td' men omnibus modis ob/eructur,He ChriÃum maledi {lis profcinddnt,neue aliud dgdnt,qudm id cuius grd^ tidfecongregdriproÃtentur, Quare P. Martyris fententia htcreticis eluoq^ malitioÃs licet,cr pertina-cibus-,(de his enim ibi aperte loquitur') dummodoor-thodoxos feducere non dggrediantur , non tantum parcendum eÃ¼, uerum etiam locd cocedendd,in qui' but fdcras literas intcrprctari, ZT Deum, ChriÃimq; laudare,e^ inuocare queant.Vide locum, ej rx eius uerbis hancfentcntiam colligi maniÃÃiÃimedepre' bendes.

Barth: Vc/lhmcrm aperte dicit bxreticos crema^ re contra jjiiritumoluntatemejJÃ¨.Etadhocproban' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«

duw prater plurima ueterisacnouie fcripturee loca, omnidpenÃ¨ Patrum teflimonia Ã nobii fupcriut citata (opiofÃ¨producit, Ãjtin cr Ã¼icronymi ucrba in Matthi citans, quum Uieronymmipfe ea fcriptur^ uerbaexplicet, ARVNDINEM comminutam non confringet,eyc. SubditVeÃhm: Vlriits iamÃnt imitatores,Chriflinc,an Antich.rifli,qtiiftiiinaf,ignÃ©, mortemÃiirant,clamant,inÃrunt, uicronymiu eXâ plicuit.Ãuomam ergoparum ell,CbrifÃ®ianum Ãrita-tepluiquam militari, rabieplusqiiam camna,incle' mcntia plufquam tyrannicainpalabundam oucnt graÃari,in ter miÃrum defieuire,^^ in dcplora^pm Gâreieflum Ã Deo hominem irruerc : DonÃ¼nui de hoc cum pafloribiif.qui pajcere debuerant, non inte-rimcre,expo/hlatapud F-zechielem cap:i4. Vtepa^

' floribui,quipaÃebantÃmetipfoSiCrc. duod con' fiaÃ¤um eHnon aUigaÃ5,(yâc-

Andri AlthmeruspiamhancopinionemÃquuttis in hancÃntcntiamratiocinatur, Principem fcilicet, And.'Alth: in ijs,qult;eadfidemattinent:ubi tarnen non fit ciuiliu Cone: ud, /cgÂ«m mamÃfla transgreÃio,furtumfci!icet,homici' P^gtuo. dittm,fcdilio,latrocinium,fiuprum,pecu!aiu(,periu^ rium,proditio,cieteraq; eiufmodi criinina, quÂ£ non diuina modo,fed ciuili quoq^ lege prohibentur : Â»e-minem condemnare debere,

SedfiquK Ãfius uidere optÃ¢t quid doÃ¤or iÃe hac nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lixe

obedien/ chtnoluiffe Deum quenquamadftdeiobcdicnlidtn tiamncmo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eiiangeliu

co^endus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apertepradicetur.qu'od'eiuidemmultosad

adfid^m QuidautcmdehocarticulocenfueritHerm: Bo-cof^it. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HiiÂ«IrdifÃ¯dto fuo de Anticbrijlo clarcper/jgt;icitur. tbi

y/nio Bo/ etiim,hac[entelia propoftta. Dominai prohibet ha^ dijp.6i8. nbsp;rcticos interfici:ad earn probandamChryfofli inter'

pretationem in ZizaniorumfinÃ¼litudinem adducit. Cut etiam adijcit alia eiufdem teflimonia.

Thotnas Naogeorgm in i. loantcap: Animad' Thom: nbsp;nbsp;nbsp;Â«ertodfww quoq; inquit,ciuia loan: fÅpedieit, o' af-

, ChriÃum,fecjuiturhancfidem zy- confiÃionem nota effeuerÃ¨credentiumyCT CatbolicaEcclefia-.neceffe neceÃu ut in omnibui opiniontbui hue nihil pertmen tibui confentire:lt;fuod nunc ejuidam uolunt, Chriflia-nam Ecclefiam nimis in arilum cogentes. Nlihi fanÃ¨ erit filiui Deiner Chrifiianut quiiquii crediderit, cy conÃfjtis Ãierit, lefum effe Chriflum : etiamfi in qui' bufdam Ã me opinionibiu diffentiat. Ita ego multos patior ejfe in Ecclefia,quos alij cijciunt: quam bono iurenefcio.

CyprianuiÃiit,fihK temporibui iudicetur, AnO' baptijla,quia fenferit,(y docuerit, ab hareticis ba^ â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptizatos eÃe rebaptizandos, Alibi autem eÃ¼ ChriÃiO'

Ãum.Similiter cr deitlijsexiÃimo,tMnnntiquis, quS modernis:t4met/j aut errent, aut crrarint in multis opinionibui-.dwrrifttodo credant,credidcrintlt;^,ie{um tffe ChriPim,crc.

lUc autem Naog: uerha me cogunt,ut Pomfrlt;t* Â»M fententiam adijciam, (]UÂ£ uerbi Mintflros admo' net,nc tot articulM,Symbolis,cr fidei conÃÃiombut ChriÃianorum mentes confiindant:fed fidei fummam paucis cdpitibuf perfiringant. Ait igitur, Ã¼ifiant Pomer.in pricdicatores, utEuangelij fummam in paucosarti' i.Cor:t;. culos contrahant Hi autem po/funt efiemors, er rc' â furredio Chrifli. TtecjanÃ¨parum in Euangelio pro^ Â« ficerit,Mifiit Chriftuin propter eins pcccatamor' q tuum effe^zs- propteriufiitiam eiuirefurrexi/fe. Sed ad Naog: rdeo: lt;jtii pauUÃ³ mfirius inguit, Hinflii' deamut an nobis fit charus pater, cuius filios odimus, perfilt;]uimur,Ã§^ affligimus.Hoc uerÃ´ erit impoÃibi' le.Dicetalit]uis,quomododiligam, quum incertum fit quisnam credat,etiamfi crederedicat^ Omnes di' ligendi funt,qui confilentur lefum e/fe Cbrifijint, ut maxime incertum fit.VerÃ¼m fimpUciter fic ambu' landum efi : quandoquidemfirutari hominum corda noftrum non efi. Nos (tHton fi fidfifitcrimus iÂ» dili~ gendo;puta,ut fi pro filio Dei diligatur qui filius Dei non efi,non fiaudabimur tarnen nofira mercede ab eo,cuius gratia dileximus. Agnofiet Deus nos fua caufadilexijfe,quotquotconfiÃifi(erint lefum ejfe Chriflum.GT remtwerabilur utfibifiÃ¢um.

â¢ tur.'Notdndum ai a pofioln, ipfoq; ChriÃo omiubuf Chrifiidnii ejfc conceljum ,nnÃ³ mandatum,ne lt;]uid' uis credunt zy recipiÃ«nt,[ed prob^ht doÃ©lrinMyCjnod cRcontrapkgiÃ¤riosquo}ddm,(luibomincs, uclmt, nolint 'm fuam fidemyCT doÃ¼rinam cogunt,qitic coa~ Ã¢io cum hdc, quam Apofioli conccfjcrunt libcrtute mimmÃ¨ conuenit. n on licet de quibu^ddw duhitareÂ» nee d quibiitdam di/Jentire, nee quidam reifcere,(ei quidquid proponunt eÃ¼fidci drticuliit,cogimur de^ uordre,credere,docere, gquot; dcfÃ¨ndere etiÃ¼, Itdtcne-' didfecuriÃmul zy cdutio noud recipiendi, Ã§r iudi^ cium de propoÃtis priccifd funt. Mdld proÃHo zT 'miqudfideicr ChriÃidnielibertdtis conditio. Vnus^ quiiq; cdptdt difcipulos,quos Ã in nd{Jdm dliqud efed pcrtrdxeriti z^ illexcrit, turn eospro Cdptiuii hdbe^ re,z!r dd nutum renutumq; fuum uult [entire,Ã§r ere' dere. Qjtii hoe unqudm fx propfc(tndrÂ«7gt;i doÃ¢rindrti MdgiÃrispoflulduit? AutquisÃiittdindemens, qui morcingeffÃ¨ritpoÃuldnti. Qjiantu dulc hoc âmÃdei rebui poÃuldre iniquiiK cR,quum in bii [uinmd cdU' tionepropter[ummum periculum optuÃtiAdfinein lt;nbsp;autem eimdem cdpitis hac [cribit. nbsp;Hdud [cio quo'

modo fidt,ut nemo Ãri Ãt quin uelit,putct, dieatq^ [e DfÂ«Â«j Ji7igfrc;Â«cmo tdmenpropemodum frdtres diâ i ligdt.Deo[eruireuoluntomnes,zj' bcncÃLcerememo ' frdtri[uo-.qudÃ DciwÃneÃdtribuf noÃriSdutpoÃiU aut uelit diligi. In cdufd dutem effc drbitror,quod dr' bitrio noÃro in Tiei deleÃ©lione cotenti effe uolumuf, mhilq; apere , er ueritdte ddprgt;e[criptumÃcere,

SECTIO SECVNDA. 51Ã Gdimus,mordfm!if,pcrfe{iuitnur,contemmmui, lt;iÃ©gt; ferimui,atij; noÃr^s excludimm beneÃcijs fratres, in ^uibiii prte/cripÃt DeiÂ« fe uelle diligi Et interim exi tniÃ¨ Deutn dilcxijjenobiiuidemur fi Theologi tnu:/i fcribimiis,fi orlt;imui,fidocem(is,Ã ieiundnuttt ZT ftmilid (jUifddni jicimuijqud: nobis non Deus ejui-dm, fed nofmet ipÃ nobis perfudftmus dd Dei dile-Ã¤ionem'pertinere.Mihi Theologus menddx,frdtrtÂ»n fdngumcin Ãtiens,dd mortem frdtran expofeens^ in^ fdniens prlt;e ird in eos, lt;]uipdulum modo diuerfd db ipli) fentiunt , cuiusmodi multos Pdpdtus tulit, non plus Deum ddigere iiidetur,ciudm Turcd, aut Tdrtd-ruSfdut dltM dli^uis pldnÃ¨ Deum ignordns: Neq; pro ÃiÃ¼o dtligunt Df um, neq^ÃdtremÃcd femetip fos. 3it4 en'm quÃ¦runtmonÃdtrum, ncc Dei. verentur ne quidfux deccddtglorix,ne quid exiÃimdtion(,nequid qiixÃiii,nequid Tyrdnmditdeniq;; quidfrdtribusÃdt pdritmcurdntes,mundusrudtbellis:cr exdibus, tu-multuftur ubiq;:modÃ³ ipÃ Ãnt egregifquos fu/fice^ re,dc uenerdriomnes debednt,contrd quosne hifeere quidcmdudcds. Qjiorum tribunitid dogmdtd ne di-gitulo quoddm fummo dttingere , nedum reÃUere, dut mouere tentes, iflisÃdter non e^, qui credit in le-fum ChriÃum: fed is qui conceptis uerbis iurduerit fe ipforum omnid dogmdtd ufq; dd mortem deÃnfuru, ZT neldtwnquidem unguemdb eis difceffurivm. Si' quis difcedit,dut non dcÃndit,dliudÃrte, dut diuer' jum fentiens, exploditur, eijeituryid morte quxritur, in cdTcerem lrnditur,m exilium dgitur, digmtdte dut . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o

fÃ¹nflionc jjgt;olia.lur,fcriptis per orbem lerrdrum lis Idnidtur.libenter illi ChriÃi cti^ beneÃcid adeiit' pturi,fÃ®poffcnt.lÃ®os egofitriofosThcologoscreddtn Dctwn diligere f quad Turcis, cr lud^eisÃcerede^ berent,id credentibus iitlefum ChriÃum Ãciunt.

AtÃrtdÃis obijeiet dl!quis,tidog: uerbd d nobif addudd opiniom noÃr^e non fuffrdgdri. Ex cm enint hÂ£reticum non occidendum uel puniendum probdri non poÃe ,Ãd tdntivm, non omnes qui d nobis m dlÃ»' qudreligionispdrtediffcntiunt infeildndos eÃe. Ad hoc primum dicimus , Ã non expreÃe fdltem tdcitÃ¨ hancfententidmexeocoUigi. Ndm, qÂ«Â«tK4jcrfS omnes lefum eÃe ChriÃum conÃtentesuexdndos nott

;hÂ£reticusautem , de quo nobis eH ferma, hoc egrcgieÃtedtur,quisnon ex eius uerbis dperte coUi' gdt,huiusmodihlt;Â£reticumnon occidendum nec pu' niendumfPrlt;etered Cypridniexemplucitdns, dit. Si noÃris temporibus iudicetur,ÃiiÃe dndbdptiÃamp;m,Ãbi I dutem Chrifiidnum : quid conÃtebdtur lefum eÃe ' chriÃum. At quis ex his uerbis non elicedt, And' lt;nbsp;baptiÃds ChriÃum confitentes Chriflidnos eÃe, ergo nondiuexdndos.SedututiUisdetur exNdog; Â«crfciÃ® hitretici mortis interdiÃ©lum dperte elici non poÃegt; fdtis tdmen cr dppoÃte, dd cduÃm noÃrdm tÃ¼udÃ' cit, mfeÃ¢dtionem fcilicet in omnes qui 4 find doÃ¤ri' ndmdliquibusdrticulisrecedunt , db eomdmÃfii improbdri. ntÃquisprobeNdogeorgihdcderefett 1 tentidin perciperecupiat, legdt epitomen fuum EC' â cleÃdÃicorum dogmdtum, ubi de kurcticis itd ewn fâ¢

Si (jitibiK in celto praM eÃ fenlentid uerbo, inrebasq; (Acris pr^frailÃ¨ errAre uidenlur. Scripturis primumfunt uincendi atc^moncndi. Qmi ÃconuiÃ¼i nolintaudiremonmtes VublicoAb officio remoumtur iuredocendi, E ^cge peÃ¼unturcjj rgt;ei,deduntur ZT orro, 4 Qxrnti ad interitum ,quÃ¶dÃ reÃpifcere nolunt, Ef reliquis pergunt, dodrinam obtrudere prauÃ¢. Exilium fobeant, lemcre Ãd tradere letbo, Hon cH CbriÃigenum,ffiruifedrcgisauerni. Potuit ne iÃ¼e apertitif partibui noÃrn fruereCHi relico non folum rite admonito,}ed etiam poÃ legitimam excomnnicationem, pcrtinaciter dogmata Ãla V retinenti ZT docenti,nullampaenamflAtuitffied in exilium tantummodo mittidebere cenÃt,quod huiui-modi bomimbws non pÅn^ quidem nomine, fed ne c^terosinficerepoÃint, imperaripalam eil. Morti autÃª eum tradere Diabolicwm muentum ejje affirmai. Ã¼ecquemmoueatdiÃ¼iolila , Temere,quaÃ â¢ Kaogeorgut mortem illam non improbet, qu.enon ! nbsp;nbsp;nbsp;temere, fed iufln adhibita ratione hxrettco mfertur.

gt; llam quanamiuÃiorratio adhiberipoteÃ, quamÃ ' nbsp;nbsp;prim rite iBe moneatur, ZT cum non reÃpifcat ana-

themaieÃriatur antequam neci tradatur? zT tarnen, ' neÃ tum quidem reÃpuerit,occidendum iudicat, fed t tofttÃ¼m exilio afficiendum.

' Quamobrem dicendum omnino eÃ,tjaogeorgum * tioluiffe diÃ¤ioneiUa mortem hterelico temere iHatÃ^,

lt;Â«!i ed quic eidem hdud temerÃ¨ iÃ¼dtd eB,di/}inguerc,et fepdrdre, qudÃ de Old non de hdc^queretur,fed po-gt; tiusfdtis dperte innuere uoluifje omne conÃlium de bitretico nccdndo, inconfultum cr temerdrium ejje. Vehementer dUqudndoobiurgdtus ÃÃer contU' tnelijsdfÃilus quiddm infeddtionis hoftis , eÃ³ quod Cdluini teflimomum pro fententid fud dfjerenddin mediumdttuliffet : longoq^ fermoneobiurgdtorcius rdtiocindbdtur, utdctegerct-, qudrdtionc motus is qudÃ cdUidÃ¨ nbsp;nbsp;ucrjutÃ¨ uiri illius duthoritdte dbutere

iur. A t equidem ignore uera neÃn^dn filf^e, qult;e illi huius rei impinguntur cdufÃ¦. Hoc unum certo fcio, me,qui eofdem Cdluini locos, undq^ eiusdem dlios ci' atre conflitui, dd id folum dnimum dppuliÃe ,ut oflenddm egregium hunc uirum multis nomimbus de EcclefidoptimÃ¨merttum,olim fenÃffe religionem'ui trdildnddm non effe.

Calu: prÃ§t; in Alft;

Apoft; ad Res;: Dan;

Sapicnti'a ergo filii Deieva/

Qjiid poÃtA in cdujitÃierit,cHr jententidm mutd' rit,hoc pror/uf ignoro^Dcut (cit.

Uxeigiturprimumeiutfuntuerba. Hitcdem^ meditatio fold efpciel , nc nobis unlt;judin dcciddt, quod de mdiori pdrte db Ennio uerÃ¨ effe diÃ¢um nitni' rum multd experimentd probdnt ; pelli Ã¨ medio fd^ ' pientidm quoties tti res dgitur. Ã¼Ã»fi in fummo, d' cerrimo prcelioru Ãruore tdntum potuit dpud L4re/ dicmonios tibidrum concentus, ut mgenitdm beUico' ettetur fi vi fo populoÃrocidm leniret,impetumc^,quiuel in ini' cogimur tibiudlioquimgenijs tunc fuprdmodumexultdt,tent ad fldem. perdretiqudnto id melius, z}- efpeatius coelejlis jfiri'

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tus

SECTIO SECVNDA. 95 tui fitnÃli modulÃ¤tione prie/hbit Chrifti Kegnum? Qjiod non modo tjfficulentJi befliÃ cicurdt, fedex lttpis,leomhui, cr urÃs dgnos frcit f quod lanccM inÃlces,cr glddios m uomeresfirmdtt Et dli gt;nbsp;^uando fcripferat.

Itd^ tdmciftÃimilidriui uerldri, dut mteriorent (onfuctudinem habere cum excommumcdtis per Ec^ cleÃdfhcdm difciplinam non liceat : debemuf tarnen contendere,epitbuf poÃumuf modii,Ãue exhortdtio' Hiclocus Â«i6iÂ«,cr doÃ¤rind,Ãue dementia, dc manfuetudine, nunc aliter ÃuenoÃrisad Dtuw precibm, utdd meliorem frugÃ© legnur Hb; conuerÃ,infocietatem, ac unitatemEcclefia:/cred- 4 ââÃ piant.Net^ if modo fic funt traddndi,fcd Turc^e guo-efuc, er Sarrdceni, CieteriC; uerte religionis heÃÂ» tantum dbc^,utprobandd;Ãntraliones, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^us.

adÃdemnoflramadigeremultihddeniis molitifunt: Eraoamp;hx dumdqud,crigm, communibusqfelementiiillisin' retTci verÂ« terdicunt : cum omnia Ulis humamtatii officia dene- relilt;^ionis gant,cum/rrro,crarmi{perfcquuntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;holÃ®es ccr*

Itemq; alibilCiÃ¿emadmodum autem in toto Eccle tifsimi. Ãie corpore hac manluetudo requiritur, ut clemen' Infi; L. 4.C. ter, nec mq; dd jumnwn rigorem animaduertdt in ti fe^19. Idpfos: fedpotiui fecundumPauÃ pr,eceptumChd--^â^^'^^'' rÃ¼dtem in eos conÃrmel,itapro fequisq; priuatufad ngor hanc dementiam , crhMfianilatemdttcmpcrare debet, l^on ergo nofirumeil,tdlcs,qui ab EccleÃd funt expulÃexpungcre ex eleÃ¤orum numero , dut ncccmtAÂ«' dcf})erarc,quaÃ iam perditos. Alienos quidem ab EC' JereÂ» cIe/Ã4 iudiedrefrs eÃ,crpromdcMriÃD:fed pro eo

ttmpore, ^mo in diuortio tnancnt (gt;v.cdfitiuteqnpÂ» tjucmÃ¢iorcmpiruicAciÂ£,qudmh!Ã¿i:atÃ¹;eitis fpeÃ on Ã¼bfnna-Â»^ p.)-tfj^unt,eos tainenudicio Dominicoimncndemia:

d os jrÃ¦ci* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n^c proptered de/in.:mw pro ijs Deunt

pt- t precuri.Et Cut uno uerbo compMdr) nonpcr/ond NÃ³ icfitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pgt; mdnu,zr arbitrioDeifoliitse^,quot;n mor

iiidiuo tcinuddicamus, fedtMtlimqudliapKicuiMCjiaperti. gladi). ifdinteinus ex lege Domini C^uam regulamdum fe^

quiinur-./hmMpotiusdiuinoiudicio, (juÃ¹mne/lram â¢ profÃ¨rimus. Plus licentLc ne nobis in iudieundo ur*

icum'vcr' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qiiotics uijum eii, h

fiohiccom nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dlietÃ¼ inferuntur,ex-

dicatquÃ¦ rctuudcH^quiemÃcoerceatur,Ãbiiudicdndiiusfuprd Deiiudi' qudindeceiufurpureaudet.

CIO permitquot; inhÃ¼'.ApoÃ: PduliuiHoriMt contra ludteosdi'^ ti debent, /futantis enarranSjundehicejnquit, Paulo uiÃ¤oria, )uÃ quia illi fcriptura gladius Ãiiti

Magiflratus ergo gladio non eÃ¼ ttfus: er nihilo^ minus uidoriam rcporiauit.At pergit Calm Proin-de,quotiesadoppugnandamrcÃ amfidem infurgunt hieretici , quotiesimpij conueHerctotampietatent moliuntur,quotiesobflinatereÃÃuutimpij, hmept' tenda ejje anna meminerimus. PapiÃte,quia nihil ar' moruminfcripturarepcriunt, imoipfamÃbitotant aduerfam eÃe uident, conÃigiunt ad miferu hoc aÃl'

SECTIO SECVNDA. 99 tum , NoÂ» cffc dij^utundum cumhicrcticis, ztck fcriptura nihil certi pojjc flntui.

Poteral ne piÃ¨, ej- adfententiam noflrdin (t/Jercndjmmagisdppo/]tÃ¨alilt;]uiddiceref Curigi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â *

tnr,fi drmd inde funtpetendd, i^idgiÃratiti teld implo rdnluriCur ad Papatmafylum conliigimu4,ignifir-roq^diÃtutantesf CurPrmc'ipumÃrtitudinem, oquot; cotijbintiam lt;t Cro precdmur,dd h^reticos penitut exciÂ»dcndolt;,fi beUum hocuerbo^nonÃrrogcrcndit eÃe confldt^Sequitur deinde CdlutMquiÃ tterbi gld' dio conficititr Satdit ipfe , curnonddprofligandos htereticosuatebitf I^onquÃ¶dmdnusddturiÃnt,uel obÃrependiÃnemfrilurb.fedqutd in feipfisconuiÃ©ii idcebunt.

O uerÃ¨dureduerbd.SedÃÃiritui gÃ®ddiut dd Ã®fk' reticos profligdndos fuÃicil; qudre utimur carnalif Verbiigitur glddio utamur: ne uidedtnur,ut uiÃ¤i,dd firreum penitus indne confugerc. a t tdndcm pero^ rdns concluditCdlu: QuÃ¶dÃ hdncperturbdtionent cupimui eÃiigere, nemoueamui ipÃ turbdi contra Igt;eimt:fed mdnfucto, ^3quot; pldcidoÃtrttureapidmus, qudm nobisfcriptura pacem dÃvrt. Ex quibtis cÂ«iÂ«-citur ,in Deum turbot monere, qui ntditfuetudine,Ã§r placiditdle/Ãirittif pofthdbitd,pacem Ã Ãripturd nobis obldtam repudidt,cr Â«4 bcUum fe pdrdt lt;t Satdna indiÃ¼um.

Alibi quoq; authoritdtem EccleÃte circa difcipli-ttdm endrrdns,mqnit, Deinde non hoc agit (Eccle- Inftdib^ ÃÃ¤inteUigiOut qui peccarit WKitiw plc.latur: fed u t

Qj(Ã¯ igitur jit,ut fontes pdrud etidin de cdufd cdr^ ceribtis 'mcludMtur,dc folo pdite cfbdti, frigida^ tdn turn poti, per triduum mdcercnturf EÂ«e htec UOâ j luntarid paiÃ¼tentidf PrÃ¦tcred (]uo iure, nifi PdpiJH' â co, ddiguntur hominesfÃ¯ljddogmdtddbiiegdntesdd j m dede core plends palinodids,nudss pedibus,dperto cdpite, ceredfiindhd nidnu tenentes, urbeinq^ turpi lfcdldculo,P,omat}o more perluftrutes, publtcÃ¨ cdn-tdnddS^PerbcÃÃ¨ quidem Cdluimpr^ccptum hoemo' ! doferudmuSidicentis, tdleinfcuerildtemdecereEC' à¥¤ Inft:Iib;4. clcÃdtn , quÃ¦ cumf^iritu mdnfuetudinis coniunfld cap;iÃ¯.feA; fii: quiq-uetcrum Epifcoporumimmodicamaufic^ ritdtÃ© improbdns,incxcufdbilemq- dppelldns, quicq^ prfhfus 4 Domini priccepto diÃideret, neq; aliud pd' rerepoffet,qudm mdgnam hypocriÃm, aia maxima deÃterationetnydiferte affeuerat, pcccatorem,ubi poe nitentia fuitteflimonium EccleÃÂ£ prÂ£bet,Gr hoe te^ fbmonio fcanddlum, qudntum infe eii, obliterapnc' quaquam ultra urgendum efÃe.

Lib:4.cap: idem alias'tnquit,aeq}enimuelmulÃ¢is., uelcar^ nJedtf. ceribui , ucl alijsciuiubuspoenifpotcflAtemfudni exercueruntfanÃ©li Epifcopi; fedfolo Domini uerbo (^utdceebdtyuÃ funt.

Af noÃri temporis Epifcopi,prater uerbum Deit quas tnuldias lapÃs imptngere nequcunt,Ã MagiÃra-tu (quod idem per diuerja eÃ¼) irrogdndas curant, quot;nbsp;â¢ SedpergitCaluinus, feueriÃimaenimEccleÃicum' k iiida,zr quaÃ ultimum fÃ¹lmen,e^l excommunicatioi

Nos ucrÃ´ alio^lminc lapfos percutiendos cura-nuf.igncmmirum. Atdcmumconcludit, iBaporrOt ticc uim,nec manudeftderat, feduerbiDeipotentia ' contentaeR.NosuerÃ³ cxcommumcatosui, ac manu ctudÃ¹cliampotejintisplcdendosdicimus, Ã§x curd' KM.

At enim obijciet alilt;juis,oportere Calu: fcopum conÃderare.Qujccunq^ enimilletnlocisÃ nobis ad' duÃ¤ts diffÃ¨ruitjin pontificiam tyrannidem fcripÃjjet ^uapropter,nonpoffcca lt;tÃ Ecclf/jlt;Â«Ho/Ir4Ã®dccoz jÂ«o nbsp;nbsp;nbsp;t'riuola ninurum obicilioMnetÃ ab crudito

qitodam mihi oppoÃta.t^am Ã quis eius uerba, Calui-ni inijuam,mcdiocri etiam attentione cxpenderit^cr fpiciet,omniagencratim, er MufiyKinSe , non autem Ã'eciatim perjonare. Quemadmedtun entm/upra ofkndimus Laiiantij uerba im Paganos prolataÃlem-t]ue ChryfoÃ; ha;reticos beUo necari uetantiSt gene-ralia effÃ¨tcr haretici mortem, er in religione uioÂ» lentiamgeneraliter deteÃiri:ita ejuoque eximij huiut uiri uerba omnem fteuittam,cr uiolentiain hominum tnentibus infrrendamprohibere uidentur.

Quum enim primÃ¹m inquit, Hlt;fcdeniq; mÃ©dita' tiofola efficiet, ne unquam nobis accidat,quÃ d,erc. uocabulummobis,generaliterfonat, nonautemÃte-cialiter m PapiÃus.Cluum fubdit,fapientiam Ã¨ medio tolli,quoties ui res agitur.quis eil,quin uideat hoc ni' hilminuiadEccleÃas noÃras , quam adpontificiat pertmere^ QtjÂ«w ait, DftcmiÂ« tdmeÂ» contendere-

SECTIO SECVNDA. . tjuibiKpojJu/muf modiStfiue exhortdtioiÃ¼iui, z^do' iinndJllueclemmtid,crc. QuisdicdtEccleÃdsno^ Ãrdf exÃ pi,folosduleinPdpi/hsdd^oneriQkuwi dicit, in toto EcclcÃd; corpore hiec mdnfuctudo rc' quiritur,ut clcmenter,nec mq; dd funtmum ri^oreut animddnfrtdt in ldpfos,qult;ero,dn corptti Ecclcfiade pdpiÃico inteDigdt, dn potiuf de uerÂ£ EccleÃx cor' porc.ÃniwnfubiicilfQbflindtos,^^ pcruicdccs iudi' cio Dci commenddndos,zr de cinneliord [Ãcrdndd, qutero dn inteÃ¼igdt deÃdelibm, qui Pdpqndfuppli-cidÃrtiter tollerdnt,dn potiui de ueris hÃ¦rcticis, qui apud nosciiiilcm glddium e:^ ignes objbndtÃ¨ perfi' tunt,[dtiilif ddtnointionibui pcruicdciter reÃ/hntcs. Ac^ndcm,quum inquit,plui licentite ne nobts in iu' dicdndo drrogcmiK,leÃ©iori Ãituendum relinquo, pC' tdnt lic hd:c ucrbd pontiÃcios, an potiui EcclcÃdf noÃrdi.

Priitt dutem qudm cdterd rccentiorum tcÃimonid etggredidinur conÃderdndu occurrit, cur potiui hd!' reiici,quddefiÃ³loresdflvtdtd: fuprdndrrdth probro-Ãs pocnii Ã¤fficidntur. a poflitdi noco,qui mortif, aul fuppliciorum pduorc,Ãuemdlitid,feudemq; ob man' ddndcommodddb Eudiigelio dÃ©ficientes, Chriftum-qucdbnegdntes dd friÃtidold reuertuntur, Hiprofi' ^0 ucre funt idoloidtrje,certiÃimidpofiiU,proprie, non dllegorice,dut dndlogicÃ¨ in Deum hldffihemi, dc ucre tdndem dduerfus propridm confiientidm pec' cdntes,cx quibus confequitur in eos,no dutem 'm ha' reticosMofdicdmlegem, Ãniodo in quenqudmudâ

SECTIO SECVNDA. loÂ» kdt,comfictcre.Et mhilominus no rat o uiditnut citÂ» generis homines^ ejnando reÃpuerint, uenia inpc' trata, Ãmplict errons confiÃione bnpunÃ¨m eccIc' Ãatn rceipi Contra haârcticum,etiainÃ reÃpi/cat, Ãl* Jaq; dogmata ahn eget, feueris und er dcdecore plC' ni^ aÃici pocnis.

Buccrus , cuittt uerba-.c}uje aduerfarij pro fua fententia aÃerenda citant, inÃrim expendemui, ijudm laudaretac expeteret Chrifliann EcclcfijscT' rantium tolerantiÃ¤, cx co patet, gitodiÂ« tcriium So-phoniiC jeriptum rcliouit.vbi ait,ccrtÃ¨Ã uitam Â£ter nam habet, (fui in ChriÃum credit,tjia ipfum fitum agnofcitfaluatorem,ut certe habet,cur talcm rrijeict bomojcÃ¶ guodnon iÂ« ommbiii agnofcit,lt;juod Ãij^ui-deturagnofeere iÃeiejuÃ tn in multis,er grauibus cT' rdbdniApofloli,(]udmcfi benigne indulgenter td' tnen habutt iÃ¼os ChriÃus.Hac cummonemut, gui' datn,cjui nunc regnivm iÂ« Ecc/f/ilt;t fanÃ¤orutn, impru dentes tarnen (quod credo') uidentur affvilare, 'mter^â pretantur effeSatana inÃdias,^uifub hoc pacis pne-textu totum gutcrat Euangclion euerlere,tu)n er no flrtedoÃ¢rinlt;e circa Sacramentadiffidentiam. Vlina probe animaduerterentaÃum, att^inÃdias Satans, ^uicertohincEuangelionahflulit , ejuum animot Concordia- fludiofos,cr errantium toÃ¼erantesdbÃu' lit. Non continuo contra Dei uerbum pugnatur^ ^uum nonrecipiturcuiuslibet interpretatio. Quam tnulta iOi ipÃ perperÃ¤ in feripturis interpretati funti quod etiam cx eorumfcriplis cottumcipoteÃ. AbiÃ ciemus

ciemns proptercd cosf a b/tt:dum quidem in Deum Ã dcm.Ã§r proximo! dileilioncm Ãn^Ã¼cr docuermt. Jn cpiÃolct quoq;,qu4 eidem libro pruefixit, hac uer' idkguntur Dumhicrgo , de quorum hoflilinoftri infeiidttoKcnil tale ab eis mcriti, querimur, aliud ia prlt;e/cnti nequeunt , alif quosErynnisilhnondum adeo occupauit, fanioti omnia indicia expendant,ui^ debunt indubirilh,quam aduer[arij hac tn re inftitue^ runt,ratione, mbit aliud,quant f.ccleÃam fcindi,inâ ÃrmosofÃndi , EuangelionreddiabonRnabile,^:^â Chrifb nomen blaÃihemari, eaq; nihil minus Chri-fiianos,quam ad ijlum agere modum decere.

ConfidcretquisEcclefiamabmitiofui , quando unquam bene adeo habuit, ut non peut peccatis fan' Ã¢i,ita cr erroribus Ãerint obnoxij omnes. Semper autem qui/firitu Cbrifli reilÃ¨ inflituti Ãerunt, non minus etrantes,quÃ m peccantes tulerunt, qui modo 'm Chriflo falutis anchor am figerent, Ã§r EccleÃain non fcinderenf.unus Deus fiquidem docere fua pO' teÃ,nos plantare quidem, et rigare,fed quodutrumq; nihilfitÃ ipfe non adijeiat incrementum. Par igitur erit,Ã quem errare deprehenderimus, utpr'tmum UlÃ¼ docendum Deo precibus ofÃramus,demde ita mo-neamns,ut'Dcinosntiniftrosqueatagnofeere, quod pr^flAbimuSiÃ fttmma id lenitate er humanitate Ãce rimus,ncquaqttam anitnum de/fondentes, fi non illi' co fuccedat.quÃ¶d Deus fuim tempus 'm omnibus ob' feruet,neq- defercrepoÃit,quiipfum timenLUucnos prouocare debet^quod er nos labi poffumus, qu'nt

SECTIO SECVNDA. lOÂ» fo^Ã¨,tum etiam, guwn defrdlris errore nobis uide^ mur quÃm certi^mi,ipfifÅdÃ¨haÃ¯lucindrrMr,illo uc' tildtrm feÃ¢ante. Ex ciuibm cnnnibus Ãuccri uerbis etpertÃ¨ patct ettm non /olum fteuiticim omnem 'm rt' ligionis negotio impro baffe, fed etiam cenfuiffe nC' tninemeffeabijciendiim , quidquidisincÃ¦terisdo' ceat, dummodo finceriter doceatfidem 'm Deum,cr inproximosdileÃ¢ionem : imÃ omnes Mtiquarum etiam Eccleftaru exemple ejfcÃrendos, qui in Chri-fio falutisanchoramfigunt, Ã§r Ecclefiant nonfein-dantjpr^tercanonomniuoetbhorruijfe iUum abea, quÃ¢ifliuocant, nouorumacadenÃ¹corufcÃ¢am, quu dicat nos fÅpe fÅdÃ¨ haÃ¼ucinari alijs ueritatem fc' Ã¢antibns, de quorum errore nobis quÃ m certiÃimi ejfeuidemur.

Volfgangus FabriciM Capito , quemaduerfarij inter prÃ©cipitas fuiccaufepatronos nommant prÃ¦^ ter quam quad eius uerba, quÃ© adfhbiliendamfen^ tentiam fuam afÃrunt,illamlabcÃÃ¤ant,potius quant uUa ex parte confirment,ut fuo loco uidcbimui,ap er-tiÃima mentis fuÃ© teJUmonia rcliquit, ab hac, quant ipfe tyrannidem apeÃ¼arenon dubitauit,abhorrentis, ac palam proÃffus eÃ¼Ãcerlc) credere, Euangelij lu-cemillamueram , cr pcrjfiicuamadhuc latere,cr multi maiora i/s,quÃ© tant pateÃda effent, hac no-firaatate Dominum reuelaturum,tantu abefi, ut cen-fuerit homines fimpliciterob diÃidium m interpre-tandis diuinis oraculis Ã communi externarum Ec-Ã§lefiarumfententia , ciuiligladiopuniriautoccidi

polfe.VideatleiÃ¯or e4, cjuÂ£[cri^ftt in prieÃtionedi rcgindtn Nduarrte inprophctam liofeant, et mpree-fittvnelib.^Mrtini CeÃ¼drijdeopcribiKDci, zj md' nifÃ¨jlÃ¨ (ieprehendet,quid dodiÃimu^ ittc uir hete dere fenferit Cuiuf atiÃ¢oritdtem,quidfton parui Ãeienda duximu^,libuit hoe loeo non multa cx pr^diÃ¢is duo' bmloeifexecepta recitdre,quee feiliect lediorem ad ceelcraapudauÃ¢oreniip/itnt perlegenda aecendcre poÃint.lsigitur in prtejiiioncin ilokam jkait-Ver-bumÃ¼eiomnesquidtinhabemud , namdeuocatit Â£uangeltflisloquor,fed fcientiam non item, quando iuxla ftium qni^q; eaptum complitudinÃ©fpirituimo-deratttr , neq; quiequam patitur quod inteÃ¼igentiee fu:Mtcdioeritatein fuperat Etmox-Hii eunieulisnoua fubrepit EeeleÃaflica tyrannii iietcre adhucCu-perÃite, PaullÃ¶ autem injiriiit, Prouidendum eÃ¼ pU' blicte tranquillitati,fed Ãe, ne prohibeamuf prophe' tas,ncjjgt;iritwextingtiamia, nedona Dei in utilÃ¹atÃ© commimem coHata uituperemud. a lioqui eatttio no-Ãra inank erihcr noxia [oÃieitudo earnis.Et paiteit quaÃper parentheÃm interiedlk, Jubdit. Que^gigmi orbi feilieet nouai eoneiliabidorum eonÃitutiones, qttie noua epifeoporum deercta,noua!q; leges Eccle' Ãaflieoi edteit, queeq; Ãridioribui eanecllis ingemti Hei ueritatem eoneludere, atq; itnpericÃam in uerbd magiÃrorum noÃrorum coniurationem extorquere tnolitur.AepoÃmodum. Ham, quiapaÃoris euratn pertinaeiter Â£mulanMr,damui opÃ©rant, ut humano aliquo concilio, uaÃieieq; pericula longÃ© prÂ£uertei'^

tnuf . utuiamoljvndiculisucnturifundiq;obfcpÃ¯it-â oinncnt c^idiorum mdteriain Ã¤Horum /piri' tuum,intrdmodulu noÃrxteueldlionis conclttdenus pricfcindttmuf. Hxc onttM^tajunt prorfm huniand, ita 'ut contmrium fapiui Ufrg'Mt,ciMd umtiitem pr^^ poflrrÃ¨ajjrÃ¼dndoodia inter eleÃ¼os^rauiÃimdeon' firgt;ndntur,AcftÃ®i.tim jirÃ¨.Et nos conferudtores dc pd' tronos pietdtiSfCjudmqudm dlio ff)eiÃ¯dntes,drgutÃ¨fÃ¯â cimus,qui id exiflinidtionis mdgnisCÃ¦fdribus,ct pon' ' Ã¼ficibut etidmnum inuide)nus,dtq; iuredetrdbimufid folo cnimDeofidesdependet. In dUerddutemPriefi' done htec leguntur de quibusddm mdgni nominis the^ clogis. In quoru fidem (.eleilorum) imperium ntodÃ³ Ãbiperperdm uindicdnt, prteiudicdre^ moliuiÃ¿ur l^irituijdn{lo,cjHdÃ inipfos energidm docendi totdnt exhdiifilfet.ln eainiguitatcintruduntur ,tdntdmore fui, qudmÃ,lfd iUd perfudfionet^ud putdnt fummÃ¼fe confecutos , qttdmPdulustdtneningenuefrteturfe nondum ejfe conlecutum,fuduesfcilicethomines fctn tiÃdmueritdtisuix dum fubglifcentemdbfoluumlu-cem raseldtionis effea ffeuerdnt.

Et infiriui de fe ipfo.Plerdlt;^ partim cognofco tenu Iler, partim prorfus ignoro , partimfecus,lt;]uolt;i peius eÃ, dccipio, doeeoqidlios,quieÃntiffgt;iritu fanÃ¤o diÃ¤atd.Mox autem. c^uid igituri InfatÃ¼am ne, proptered quod puer dliquis prodilme Kabbino tdn-to fcientidffiritus inÃru{iior,qui quidemetpoÃitet foleatomnid Ãncerius quaego difcernere atqicont ponereiProÃilo httudÃram imquÃ¨.stpoflnonpdu^

Â«.Ergo er noflrum nomen,li quad cR, er aliorunt, quicunqi in pretio habentur, Doj^tinui cito perdatÂ» quo Chrifii fui gloridm,per quem, er in quo omnii repdrantur, iitdpertum celeriuiperducdt: quod,ut propere fidt,opto, ImÃ³ fcio propediemfire,dutpo^ tiui cordm idm nunc uidere uideor,qudm fint inglorif fituriomnes, quosuulgiudmtM Idudibui uehit: er poÃremo dit.Hoc fcimw,z^ fcribimiestdmentnpr^' [entern duntdXdt ufum,dum ufq^ ntdiord Dominut re' tieldbit, ficut hdc Â«etdte omnino reueldturus e^i. Vbi ipfefuospdfcet dcducetdepofitispldnÃ¨umbrifin lucidiÃtmd uerÃ¼dtci feientidenim Domini,ficutdqud opplebit terrdm,hdÃ¤efiui pdrciuf,er pducn ed con' tiiit- Qjtid hic dicentnoÃri diuinx glorix notti âZc' ldtorrs,etuindices,qui mhil fe ignordre drbitrdnturt et nouos acddcmicos uocdnt eos,qui ddhuc de muitif dubitdnt, feupotiui dliosdubitdre debere cotenduntt cdtcnui faltem,utdbipfisdilfentientes firro er fldnt' mis non perfequdntur. Quidnum illisreueldtum eÃ, quod tdntus uir ignorduerit: Imo quid ndm uniuer' fe Ecclefiie,d quibus qui Ã¤pertediÃidentj h,ereticos cenfimusÃnfuddoÃ¼rindhdbent, quod Cdpitonts^e' tdte,quumetidmhÂ£c feriberet , effet incognitum, Qud igitur rdtionc,qud confidentid poterunl iHte di' uerfum jentictes infeÂ£idri,ÃhuiusprÂ£flAntiÃimiuiri prophctico,ut ego quidem drbitror,teÃitnonio, per' tnidtd illis ddhuc dÃ©funt ,dd edin diuindrttm rerum co gnitionem,quam Dominus in hdc uita, er hdc nofirtt Â«etdte hominibus Idrgiturus eÃi

SedaJ Liahlt;TumuemmiM,cuiuf omnia,iJm tx li' IcÃo fuo, de fublimiore mundi Poteflnte,ad jententiÃ¢ ttojlfdm affcrendJ^n colliguntur,mhil ad rem perti' fiereconrenduntaduerlarif. Aiunt enim Lutheraan tion alloIjiedafje, quÃ m, ut oflenderetcum Ã Magi' liratibut,t-4,mÃ tyrannUK pfeudoepifcopis grauiter tn caufa rchgionn peccari, neutras enim eorum itu habere condendarÃ¼ eonfcientiielegum. Atuero nas alia etiam Latherwm ÃieÃ¤affe cenfemus: nimirum ut ton/cienctM hominum nuUa ratione , nee ijuauis de caufa adÃdem cogendas , ne^ homines rehgionis caufanecandos doceret; ^uodguanguam librumiOH legcntibui aperte patere potefl,(ad guem leÃ¢ores rc' mittirniK'iattamen tju^e inde excerpjimus,injÃªrius a^' notabimtK-.ex quibus tanti uirifententia facile pcrci' pi poterit. Hoc uniidico, me ir, hac controuer/ta di-rimenda,libenter Lutberum PaLemonis uice habitu-rum. Quem crabaduerfariismimmÃ¨reifciendunt putarem.quu appellent eum,fortiÃimum Herea crgt; (.ut uerÃ¨ cÃ¢) ChriÃianiercligionis refleuiratorem.

3edaniequameius, quienobifcumficiune,di^lt;i ftggrediamur,expendendus eÃ¼ nobis eiusdem lefcusÂ» quemfeeumfrcereputantaduerfarif. Isigitur tali^ I eÃ¼-.oblatos ha^reticos, er in uerum numen contU' fneliofos,atqialios eof blaÃihemiat docentes coÃ¨rceL Pra:fraÃ©iiores, atq; m errore contexendo contumO' ciores,ut certiÃimo plurium exitio . pro maleÃcijs puniendos fujeipit. Htc primum de coÃ¨rcendis CT pumendis Ãt mentio,dc morte Mtem uerbum nuUuntt

tdntet/i eos h^ereticos dppeÃ¯l4t,in Deum contumelfO' fo5,bld/}gt;henÃ¼dfdicfntes obfiindtos deniq;,quibM cmnid in aduerfariorum hifretici^ecldratione cont' friehenfd contineri uidentur. Deinde fie^ elidm de fimplicis hteretici punitione hÃ¯c uerba fiunt,lt;id qudtn fhtuenddtn locum ifhm citant aduerfarij. Luthcrui enim in prima parle-, ubi deÃmplici h^eretico intcÃ¼i' gere uidetur,licetid. guoqi propter rationem, ^uant Ã¼dducil,dubium Ãt,coercendi uerbo utitur,guoduer' bum non raro pumendifignificatione ufurpalur, hÃ¯c tarnen proprium notionem,(iuÂ£ reprimendi, nbsp;nbsp;co'

hibendi eÃ¼,retinere uel ex eo apparet,Ã¼uÃ³d in alterd parte punitionismeminit , ingua defimplicibÂ£reâ iff o tnintmÃ¨ mteÃ¼exit^d quod maniÃÃiim fÃ ciunt iÃ¼d uerba. Pro malcficijs, Lutheri igitur fenjen eÃ¼,ut hÂ£retici,qui in Deum funt contumelioÃ, cr alios easdemblaÃ^hemiof docent , Ã 'tnaliuduitium non prorumpunt, cohibeantur tantummodo, cr repris fnantur. Sin uerÃ³ prÂ£fiaÃ©iione aut contumaciafud aliquodprÂ£tercafcelui, uelperpetrauerint, uel auÃ , Ãicrinl,pro deliili qualitatepuniantHr,quod, ne Ion' gioresÃmuf,niÃ eumÃbi ipÃ aduerfari uelimiu, ex inÃa fcriptislocis, quosexeiuifcriplisadfententid noÃram corroborandam decerpÃmud, luce clarim ommbui patebit,reli'quii omiÃif, quÂ£ ex hoc codent loco pro interpretationif noÃrÂ£ confirmalione elici potuiÃet. Primum igitur 'inquit,poÃquam enim fn' blimiorem mundi potcflntcm in hoc terreÃri feculo à¥¤ Â»eceÃariÃ¤ effeofiendimut, mundanumq^ MagiÃrU'

SECTIO / SECVNDÃ. toy tumtcr quo pitÃ¢o ChriflianÃ¨, er reÃ¢Ã¨,eo utendum fitcontmuo doce^^um cÃ, quÃ´ufj; eiia poteflisex' tendatur,cjuamqi lalÃ¨pateal^eÃrteplui tequopro' Ã¿rediatur, atq; in Dei regnum cr principÃ¢tum im' petum/Ã¹cÃ¹t.Scdilludprimum/dendumeÃ¼, quoniS utriuq; periculunt imtninebitjCr detrimentum, fi tiel Idtiui fi effuderikuel 4riaiuf,quÃ m par cfi,contrÃ¢h4~ turÂ» Tametfitolerabiliuffit, fi minm diffundatur^ quÃ m fi nimis, pneflut enim fintem impufiitum dimil tcre,quÃm infitittcmpunire-.quando mundw improbis prorfus fiatet, quibiK caxere non potefi'.bonoru autem copia deflitititur.

Etittfirius,A.nimis enim, nemoautdebet,dulpO' . tefialiquidprlt;Â£cipere,quiuiam,qMducit-aduitattt, eis eommonfirarenonnouerit.lduerÃ nemo pricflu-repote/l,prlt;eterfdlumDeum:Vândemijs quÃ¦perti' âÃ¦terror nentadammam,nihildocendumefl,dut/ufiipiendu, priCterDeiuerbumpurumcrÂ£ternum. AtpauHo diu^denP pofl:qitid,inquit,quodpoteftns quteuis tbitantuage- que. re debet er pote/l,ubiuidere,4gnGfiere, iudicare,

I AÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lt;ppf/I(tlKr; cui notes adfiiputa-

t tur multis in locis.Ex quo fiquitt(r,uanum, er arro' lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gans efiÃ« imperare,aut uelle ui cogÃ©rÃ© quenquam,ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

) 1 fic,uelficcredal,autteneat. Quandouiolentiamkil - proficiiur,efi alia uia tentanda, Horum fÃ®ultam mfi^

lentUmnonfitis mrAripcÃ'uiin, qui, quumomntt ÃteunUtr Ecclepum nihil iudicare^e occultis,ipfi U-mencondnturtamlt;trcdnd,tdmdiuind, qualif eilfi'

TcrruII: des,iudicdre,fiAtuertq;.ldm,crcuiuisfuumdiprimÃ« op^iiionÃª quomodo creddt: pbientmuidendumeRutre^lÃ¨ tangih cre^t. VtnemoenimuenircpotefiproteuelincÅ^ luntgt;ud Â«j orcum,fic nemo credere poteÃ pro te, aut Idem Lad: MoÂ» eredere.Et ut in nuUius eÃ¼ poteÃjÃ¼e tibi coelum, fii pcrius. (tut Infirosdperire,uel claudere,fic nemo tend fident, uel inÃdelitdtem cogÃ©rÃ© poteR. lUqi,quum poÃtum NÃ´igirur Ãtinfud cuiutlibeteonfeientictquomodocreddt,uel occidi de noncreddt, utmhildeirdhdturnwnddnxpotcfluti, bent non ipÃimeteÃepdcdtd,zy fudram rerum curam gerert treden tes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuilibet fimulpermittere, ut creddt quomo-

lt;^0 uclit,dutpoÃit;neq; ad credendum quenquam ini' diaum. ftfUeyf, Ã®Ã¼hildebeteffÃ¨tdm liberum,qudmfides,or religioiddqudmnemopotefluiddigi; utpote quxfit opui diuinum in /fiiritu funilo : tantum, abeÃ ut huf nana uiiutto modo poÃiteÃieere , dut exprimere. BinciÃ¼ud uulgdtum Auguflini, Adfidem nemo nec

Calvini nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Adh^cmiferi, Ciecilt;^,qudnt

violentia mdnuuc fequdntur. Cor enim nequeunt impeHere, hypocri^ etidmfirumpantur.utuerum fit quoduulgo iaÃ¤dtur, fÃ¼npariat. libÃ©rÃ¢t effedueÃ¤igalicogitdtiones. Quid ergo co-gunt homineSfUt corde creddnt,quum ipfiperÃ)icidnl non poffefieri i EtpduUÃ´pÃ¨fihisucrbisconcludit, multi

SECTIO SECVNDA. teÂ« multi fÃ¯ciliui crat finere fubditos limpliciter Ã fco' poaberrdre,lt;juÃ mimpellereadmendacium t amp;itit i iftas codÃ¢as confrÃiones.

Etc w ÃÃ¼or paUm Ã(t,in Luth shoe libeÃ¯Ã¯o tantS obiurgare uolucrit aliquot Principu/m interdiÃ¢um,, quo fuit noui faderis uerÃonis kÃ¢iotiÃ« mhibuerantt Ãita tnim dixerunt aliqui')an potiuf confeientite quo-que libertdtcm d{Jerere,Gr fidem, ZT rcligionÃ« nul-lomodo cogcnddm dÃcuerare.Sed wÃriiudit, Rwr-/jwn obijcidt, Neminem [eculdrii Utdgiflrdttti corn' peÃ¼it ad Ãdem, ey religionem ;[ed curat tantum,pro' hibet^ ne homines Ã uero praua doÃ«irina abducan-tur. ReÃiondeomon principes,fed Epifcopi,quibits demandatiem e^aDeo htÃ¹c rei debent inuigilare.Ã¿a hÃ¦reticinonpoffunt cohiberi uÃ¼a extemd uis quart alia ratione cum eis agendum eH, qudm glddii feue.-riMe.L)eiuerbo hÃ®c reseHgerenda. QJiofi nihil proficiat,fruftra mundana uis adhibebitur,etiamfi omnid cruore repleas.H^efis efi quiddam ffiritudlct quod^ullo firro dijfecdri,nuÃ¼o igni confumi, nulht mundand aqud elici,dut fubmergi poteft. Vno Dei uerbo poteÃ fecdri,exuri,cr fubmergi:D. Paulo te-ftamp;nte,Krmd militilt;e noflrÃ¦ non carnalid funt,fed po-tentia Dei,crc. Et pauÃ¼i pifi,uide igitur,inquit,qua teUÃ¨ Dom(Â»i ifli prudentiam fuam produnt-H^refint propulfareuolunt,nec tarnen quicqudm tentant,quÃ¢, ut iduerfarios corroborent,fe fuffeÃ«ios reddantfillos uero iufiificent.QtiidfÃ® hlt;erefim cupis dbigere,opor tetteeoflrdMgenilt;tte effe tnfiritÃ«fim , utprimuin

ttmnium eam Ã¨ corde diuellM, er redditif cduÃit tto^ luntÃ¤riam dmoUavK. violenttii ucj^o tantum abeR ut propulfes,utetiammdgiscorrobores- Qjfid ergo prodeR,/thierefÃ®mm corde confirmes intus, in litt' . j . guduero foliim dÃ©bilitÃ©s, er ddmentienduAn cogdsi duodÃdggrcdidrisBciuerbo, eo coriVummdbiÂ» tHTiexcjuodemcepsfudlponteeldbitur quiequid uel hlt;erefcos,uel eronis- De hdc uid hanefeos dmo' kf.ii,4.d liendlt;einteUexitlefdids,quumdit, Percutiet terrain uirgd oris fui. HÃc enim docet impij controuerfiain dbfoluiuerbo,er jfiiritus energia. Atef; (ut omnid femel comfgt;lcRdr)Principes,er tyrannt buius mundi ignorant,pugndre aduerfus hÂ£refim,nihil aliud effc^ qn^confligere cum Satand; qui tenet cordd obfeffa, E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf^fl^ur Pdulus, iaiquiens,non rÃ¤ nobis luilaaduer

P â *â* fus cdrnem,er fanguinem,fed dduerfas principdtus, poteflites,dominationesfeculihuius, a^erfus Ãgt;iri' tudlem nequitid in coeleftibus. Ciuamdiu ergo Ã¨ corde noneuellitur , erdbijciturSdtdn,perindeeRilUjt uafd eius ferro, aut igni perdam,dcfi fulgur culmo impugnarem: quemadmodum lobus teflutur, quunt / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ait.fcnum mflar firdininis Ã Satdna reputdri: utpote

ioh4t.tSÂ« (uius uiolentidin nihil per timefcat. P^necarentur omnes ludÂ£i,er hÃ¦retici^dutdffiigerentur, nemola^ men ideo umcitur,dut dd Dcum conuertetur. nbsp;Utce

l,uth;'tnlib:fupra notdtajie fublMun;potefl:Ciuod p cui ex ifs,quÂ£ 'rnde excerpfimus,no fatis compertu fÃ¹eritpium hunc Dodorem hitreticimortem impro' bare,er ex utrbo DÂ« penitus eijcere,ea legdt,quÂ£ irt ZlÃ4-

Zizlt;nÃ¹orum parabolamfcriptdrdiquit. Ait enint: Luth: ZP proximÃ¹mÃ¢ocenÃ¿trquomodÃ» habere nosdebeamut zaniorumÂ» erg(t iUoshiereticosÃ,lfosdoÂ£lores:nonenimeoseX' interprÃ©ta* fingHcrr,CT fXCMjdfre oportet. nbsp;nbsp;Aperte enimhtc tio.

ChriÃuf iikÃnite crefcere utrac^ : /oio Dei uerbo No i^itur contraeosagendum.Itaenimhacin reeuenirefolet, lt;gni terro* ut guihodieerret,crMpoÃitredire(mQitis 4. enimnouit,qudndoDei uerbum cor cuiufquamaU Lolqin tri* trailurumfit ? Si autemexuratur,uel alias toBatur,^^^^â^^^'^''-impediiur ne poÃit in uiam reduci; uerbo^; Dei fub' âÂ°* ducitur,ut perire cum nece/JeÃt, qui alias potui/Ãet ab errore Uberari. Tune euemt quad Chriflus hic uult caueri'.nempe triticu/m Ãmul cum 'Zizanqs euel litur: id quod horrendum peccatum efl coram D^o, neq; unquampoteritexcufari.Hinc uero uide,ut ma^ le /ani hadenus Ãierimuf,qui Turcos beÃ¼o, hieretb' C05 igni,ludieos necis metu,^^ ali/s miurÃ¤s uoluimus adÃdemcompellere , CT^iZ'^nia noÃris uiribu^ eutÃ¼ere:acÃ nos ij e/femus , quibus pote/Ã®as e/Ãet 'm corda,c^ /pirituf-.cr in noÃra manu eÃÃetad iuflitia^

pietatemhominemreuocare. QuodÃDeusnon Ãtcit,manet perpeluo inÃÃ¤um. Nos i/h pado potiut homines Ã uerboauellimui,eos perimendo, ne poÃit in eosaliquid operari.Et duplicis necis, quantum in nobis eÃ¼,nos reos conjhtuimus:corporis, quod per-dimus morte temporaria,cr dntmie,quam in gehen' namdetrudimus , morteaÃieientesteterna. Po flea iaHamus obÃequium nospriefliti/Ãe Deo,ac peculiars nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

iebal hic locm inquiÃtores hareticorum, cy homiÂ» cilt;iM,guiobcrrorcntguemlibet , duiipfis uidetur, homines adeo ÃciU maÃ¼ant {Ã non effet tÃ¼ii fi'ons fÃ¨rrea ) ettamÃ ejuando ueros h^erettcos tn mlt;tmbM , haberenttpbtnÃ¨ perterreÃtcere. ttm/Ã¨riui de/eruit PatrisÃm:uerbd/iciensjnlt;]uit, uerÃ¹m Ã¤ntea id runt 4 Domino per ardentes preces, /Ãiritu /rruentL IstuncrefÃondet , ZizanuitÃ¼anoneffÃeuellenda: hoc eÃ teejuammiter fiifos doÃores lÃ¼os firendos-cr blaÃihemias iÃ¼orum tolerandatt cau/dmq- ueritatu^ er fynccrÂ£fidel : horu/mdcmt^iudiciumÃbiper' tnittendum.

At Brcntium quoq; iÂ« partes fuas arripcre conan' tÃ©s,cius tantummodo ucrba citanl,quibtn UlagiÃratu reltgionis curant gerere debere ojkndit: quibm cou' cludit, L\agifiratui maximoperehuicn i ejfe mcum-bendum,ut uerbum pacts,non /editionts, /umma quafieripoÃitdtligentiaannuncietur. Id quod (ut '1 crx.'mjÂ« ? Ã nobis no negatur.Scdnurum profiÃ¢Ã´ eÃt aduerfari/jimodolyÃ¼abam ex quouis fcriptoreex cerpere po/funt,quÂ£ fententiam fuam roborare pofi- nbsp;nbsp;â

fe confidant.diligenier, ac mi^ntficÃ¨ quidÃ© earn pro^ ducunt,obolum pro talcnto erogantes. CiuodÃ ident f(riptor,non /yÃabam modÃ ,dut uerbiun, fed longos fermoncs habuerit, quibtu eorum fententia infirme'' tur,nofiraaffieraturtofcitantes connotent, aliasq^ res agere uidentur. Hocautemut mlAufc; Erafmi cT Luthi'probÃ¨ficerunt,eorumfcriptacitantes, itaia ! Sreittio appeHando optime prafitcrunt : Nam cites uerbÃ»

Herbis quorum niodÃ¶ fententUm rctulimus dddudis, in qutbuf ncq; dr^ccidendis, netj; de pumendU hÃ¦~ reticKdliquiddiaturitotum id prÂ£t(riÃªrc ,quodde fide non cogendiit deej; hiereticis non neandis neq; puncendis latÃ¨fii/iq^/criptureliquit,tn co ItbeÃo ,de Eraf ad ^Â«ojncmioncm tens krafmut aif.cur ex me uno fra.Gcr, citauitaliquid, quumlo: Brcntiuitotolibellonihil inf. lt;ihÂ«dlt;tglt;xt quint de non occidendis h^relicisf Cuiuf inagnam partem ideo his noÃris attexamp;euoluimus (quod Ã¦quo ammoÃrant pif LcÃ¢ores^ quia tam am^ p.lÃ¨,tam appoÃte locum hune pertraÃ©lat^ut omnium, quÂ£ fuprafcripfimusquafi argumentum, autcpilo' BrcntiusÂ» gus uideatur. ij jg(tÂ«r excutiens an Magifiratus iure AnabapliÃiisaliofuehiereticos occidere poÃit ,jta jÃ tur; PrmcipiÃ duplicia funt peccata,Ãue f cÃ¨lera atii maduerfione digna. Etprimum quidem peccatafunt /}gt;trttualia:deinde,quÂ£ uocantfecularia. Interffnri' tualia numerantur,mcrcdulitas , deffjeratio,puftllAgt; mimtas,peruer/its facrÂ£feriptur^ intelleÃ¢us, hame-fes,occultum odium,cr tnuidentia,alienorum bono^ rum eoncupifeentia, aut etiam proximi thon appe^-titus:prietereaomniaalia, qult;ecoram Dco pcccatit cenfentur : quiequunquam fieri folent.nihd tarnen communt,cr ciuili tranquillitati officiunt. Secularb bus peccatis htec adnumerÃ tur, proditio,homcidiu, latrocinium,fiirtum,adulterium : adhiec qutecun^ oliaflagitiorumreliquafuntypaccm, (S' communent tranqutUitatem perturbanlia. His duplÃ¹ibtts peccO' * (is punitndis dupliccm^uo^Dtusmfiituitcrpac,

tttim,cr gLtdium: uidelicetf^iritudUbutf^lritudlem: ^uod DÂ« uerbumifcculdribiu ugro, (yfxternis Jecul4rem,nem[gt;e C^farisgUdiu/m. Etenim unum-quodtj; peccdtum to mÃrumento puniendum til,quo coÃ¨rctri potefl. llt;tmÃiirituale ptccaiumfubtilt til, CrgladimMdgiÃrattuddcÃ´erdÃtÂ», nbsp;nbsp;cdrndlit,ut

multÃ uthementiut to corroboretur hitreÃs, qudtn debilitetur.Neg;Ãgt;iritudle peccdttimddeÃ¶ mdldtnfi-dem prlt;e ftÃrt, de homicidium, er Idtrocinium : fed incedii qudda pulchrd honeftdte, tsquot; prudentid exor^f ndtum.Qiiippe ttuUd incredulitdf eÃ¼ ddeo mdld, non fuds edufds hdbtdt, er honeÃum dliquem pnt' textimt,z^Ãdem. NeÃ§ uUd h^reÃs in tdntumfrljd e^l^uit femet non ÃudioÃÃime fdcrdrum lÃ¼erdrum fubÃdijs,dtq;UÃ^gt;^o^o f^omdt. QudpropterÃgld' dio mcredulitdtem, er nuddf harefes coÃ¨rcere ueli^ nnujwhildliuddgemuft ijudmDiaboli condtumiu' uerimuf,ttt fubinde mdori trdgeedidrem detcriorent Ãeidt. Ad hunc enim modunt de iIJo in Hiob ntemO' riÃ¦ proditum eÃ¼xdp: 4Â».QÂ«ihm dpprÃ¦hendet eum glddius,fijnere non poterit,neg; hdÃ!l,neqi thordX'. reputdbit qudÃ pdledf/trrum er qudÃ lignum pu-tridum ,es, nonÃ/gdbit tum uirfdgittdrins. Porro tum dcnuim uiilut in Ãigdm uertitur, qudndo uerbo Dciimpctititsfiieritidc tiut impoÃiira, ac menddcid reteguntur , er propdUmconÃitdntur:erficnoit dmpliin poleÃconÃfltre. Udm qudndocuncf; Didbo' lui per fuos concitdto beÃ¼o ueritdtem impugnduerit, ÃcHtÃeri folet wcrcduUtatCj htcrefibut,nuÃ¼d ree '

SECTIO SECVNDA. top pugnatione,Gr reluilatione opm cB, quitn,utf)rolt;-palam eiuf tnfidi^Â£fraudes, ey malitioftcfrditiones deteÃ¢Â£ indicentur.Efl enim pater mendacij, Ã§y luci inimicuf.Qjiocirca guainpritTUim lux ueritatis addu' Ã¼afrerit, tenebrarumprincipifiigaarripiendaeiit non ualentifrbÃfiere.lam ucro mundano gladio non ea'uis eÃ¼ ey potentia, ut quantum ad uim fuam atti' net,occultum aliquod malum,aut uitium, uelut aper-turn coarguere^ey pianum ficere pofiit.Neqi occul-tÂ£ iniquitatifuam apcrtam, eyformofam honcjktis freiem detraherepotefl. Sed quo jortius earn impu-gnauerit,tanto magis ere feit honefti freies. Ex hoe fit.ut inereduli,et haretici externa,ey nuda infeda^ tione tanttÃ¯m uehementius in errore fuo eonÃm^fn IÂ«r.N4(n, quum eorum opinio ratione, cr caufrs ea^^ rere non uidealurfittqi facris litter is,ueruntamenfid-fo inteÃ¼eÃ¼is exornata, nee iÃorumprauus cy male fanus intellefluf diuin^ gratie mopia faits elarÃ¨ cots' umeipottfl,fit,ut 'm eamfententiamueniant, crani-mi perfuaftonem,ut putent fe iuflitÃ¹e, ey uerbi Dei nomine i/nfedationem perpeti. Ex quo deinceps ori' tur quadam infrada pertinacia, Ã§r in omnibus truÂ» ciatibus,ey tormentis conflins perduratio: qult;e qui' dem fr bi ipfrs efr exitio,dliisuerÃ´ corundum conftiU' tiamuidentibus,aut audientibus fedudioni.

iÃ¼uÃre exemplum.Nam fuperioribus annis,dd h/ere-tici cuiusdam inflammis conflamp;ntian (Â«1 ex fide di' gnis dccepOpbsres ex afiantibuf fanÅ dodrintc uiri, ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â»0Â»

SECTIO SECVNDA. nonpolJeidfineÃ¼eij^iritu fieri pcrfiktfum haben' tes, ac propterea hiereticum mar^Ãª ef[e planÃ© cre-dentes,eiui h^ereÃm pro ueritate amplexi,m Ãde nau fragium ficerunl. N4m ^Â«onadmodÂ«Â»Â» ad martyris Ãgt;eÃ¤aculu ictatenoÃra foepe uidimiKÃnfideles exent' plomomtosBuangeliumrecepiffe, itaplerurntj;Ãt, utadhxretici 'm morte con^ntiam crhtereticiin errore conÃrmentur,^^ Orthodoxi htereÃm ample^' Ã¤antur.Hoc fcilicet EccleÃx (,Ã Dcoplacet)ex hte-retici morte lucro apponitur.Atpergit fubindeBren tiiK.

Quaproptcr hitc compendioÃÃima, er optima uia eil htereticos impugnandi, ut tantiim Euangelio, erf(icrie fcripturÂ£ hoc ducllum aduerfus hareticos committatur: perquodadeo folumhareticortvm ho' Â»efli prlt;etextuf produntur , er illius maniÃjlitione fubmoÃ¼entur. Praterea^eijucpromptumeÃ mere' dulis,er hiereticiscoram mundo uirum probum, er integrumreÃrre,atcpredecredentes. Quare,Ãnon uacanthomicidio , Ãnonlatrocinantur,nonÃiran' tur,nuUo fe contanÃ nent adulterio, nemini uim 'mÃ' runt,fcdpacateuiuunt 'm ciuilibuf, er externis ordi' natiombuf,foluunt quod cuiq; debuerunt,cenfum cui cenfus reddenduse^,timoremcuitimor, honorem cui honor habendus eslÃcut Paulies ad P,om: feribit: tum mhil iuris aduerfus iÃ¼os NlagiÃratui relmquitur. Paulus enim dicitttiiagiÃratum nÃ¼niÃrum effe Dei,et uindicem 'm iram ei, qui male agit, eittatuerbade-malts er externis hominm d^ibits,er non de f^iriÂ»

SECTIO SECVNDA. uo tMÃi incrcdulitatc funt mteÃ¼igenda. HomicidÂ£,ldtro' aperte ficij^orofi lAagiÃratm pÅnn pledeti' dl funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Hic dutem notandum e^{,Brentio, fi quis hitreti' ttn erroremfutimpublicÃ¨profiteatur, Ã doccat,fi fcribat,Ã obflinatÃ¨ opinionem fuam retmeat,non een feri inter externa afla, ac ÃcinoradlAagiÃratuglo' dio uindicanda, alioquin hoe loco cum alijs externu ttHibui ea adnumerafjet : Satis enim/upcrq;, non femel tantum, fed bisdcclarauit,qult;eÃntm(da hominum exletnafÃ da, qute eos eiuiligladio obno-xiosreddant,fedulÃ¶ eafigiÃ¼atim enumerans, esâ inter dÂ«o errorum genera dijhnguens. Atqui iterum pi^git,cr inqiiit,PorrÃ¶ inereduli, O' hieretici^ui alioqui honefle,cr inculpate iiitam exigunt,Eua^e' lif fKpplicio, O' Dei,poÃhancuitam defhnati funt, Servos ho JndeChriÃus M4((: ij- fuis difeipulis pracepit, ne Zj;Ã§dm4 eradicarent, fedÃncrcntutraqiÃmulexere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã¦jpÃ§

feereuscpadmeff'em,OâC. Quibus uerbis ittudim' jntcllisit. nuereuoluit,neChriflianiincredulos, O'hxreticos ^uihocloco uocanturZizaniacarnaligladio eona' animac ( rentur Ã¨ medio toÃere-.fcdaduerfus eofdemf^irituali (j{Ã;riminc pugnarent, donee appelai meÃis tempus. O' tunc iu- fvj ufcÃ¹io, jÃ®iimpoenam,fi non conuerÃ 4 praua fententia difeef nbsp;nbsp;Lu thcro

ferintÃnucment- l^amÃ quisobincredulitatem.O' adftipula* hgreÃm flitim morte mulÃ®iandus effet, iUe non cor' tur.

paraÃ®t folÃ¹m uitapriuaretur,fed deanimtequoq; falu Lolij in tri-* teiÂ»diferimenueniret.PoluijfetenimÃrtaffemlern' ticun^et' pore,repudiata incredulitate,ct errore priftino abie- fioÂ»

MacnftÅ ^Ojre/Ã¯pHiy/ÃªjCr ttduerain fidem conuerti: ^ua in re erus SÃ¦rctizpfiquot;^.âigiÃratuityrannidempriepe^itur. QÂ«iÂ« etM cosnecan^ adTit: fcribitcdpi j. Htercticumhomincnti icstyran/ poflundnt, dtlt;^alteramcorreptionentdeuitd,fcienf nidis infi/ (}uia fubuer/m eÃ¼ qui etuimodieÃ¼,Ã§r delinquit,quu niular. /it proprio iudicio condeinndtus.liÃ¯c no dicit Paulm: T jt-JÂ» honÃ¼ntmhicretic-.fldmmisconcremdndum, autgfar X'^erbum, occidendumi(ed quum noÃ¯uerit cum alifsreÃ¢Ã¨, c] uum no/ Ã§^fanÃ¨fentire deuitdndum cffe. Seddieet dliquift 1 n Chriftus,Gr Pdu: etiam nomiciddm,cr adulterum re^ ezh^m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recipiuntjttec quenqudmfui officij nonÃ¹'

cantes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pi^niunt:quodcuftq; tandÃ©Ãcinuf,feugratt'

Â«rnificat de,feu modicum admiferit.Re/pondeo, uerumeffe: Eu^geliumnuUumpeccdtorem morte d/Ãeit. Verii quamdiu aperte peccant, uitiofis operibies indulgentes , excommunicdti reijciuntur ab EceleÃa, ac pro Ethnicis,cr publicanisreputantur.Vita uerÃ per pce nitentiam emendatd,iterum in Chrijtianam commu-nionem recipiuntur, atq^ pro Chriflianis agnofcun-tur.interim tarnen Euangelium magiftratibus fuum . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;permittit officium,quatenus fui muneris ter minos no

exccdat,fed in ordine legitime permanferit, er pU' mat quiequid illipuniendumiure conceffum, per-

Cteter urn fi gladius extra fui iuris terminos frrtur, erlatiusquamaDeo ordinatum eÃ¼ puniendopro' greditur, uolensidquoqsirrogatapoena corripereÂ» â¢ quodfolo Euangelio, er uerboDeicorripiendu efl^ cuius generis eflincredulitds, erhlt;ereÃsi SanÃ¨hic

pZÂ»Â« malorum dare poteil,quim pacem,cr tmnquilÂ» litdtemrctinerc: Seq;tantummo(loperhoc Ãcithc^ betiorem^dum ui9lenter aHcni operis, officÃ¿ Â«e- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

cutionemÃbi uendicatdn alteriiu meÃent f^cem fud {quodaiunty mittendo. Et quantum ego conieÃ¢urd Mguror, AnabdptiÃnrum httreÃs nuÃa alia re perin-de corroboratd eil,dtq; promotd, qudm lAdgiÃrdti' bui:quidclutum citrduerbum Dei, cr fdcrtc fcriptU'

expoÃtionem lyrdnnicÃ¨ dduerÃu eos Ãeuierunt, Kdm dumfÃiritudli uitiotniuÃipcend occurrcre co^ ndtifuntiGquot; iw glddij Idtiui, qudm par,dut coaceÃ [um erat protendere,propter dbufum, cr tyrditnidÃ© glddij Donunut Deui nofler cxarÃtirdeundid,dtq; in [uppliciumhominum Diabolo fubinde magif dtq; naguÃeuire permiÃt,femperq; efÃcaciuiluun^' rorrm excitdre,cr conÃabilire. Adeo ut corporalii itldpÅnd,crcorreptiopdrum fi-udiK uulgoattulc' Occultum ' rit,pducis, aut potius nullis ad animireÃpifcentiam Ã*quot;quot;' pertraÃ is, [ed nudto uehementius errorem duxcrit, Cr promouerit;quando AnabaptiÃninegodumnul- appa* lumexternum,dutmunddntmifldgitiumeffeconfiÃ¢t, Natn Â«crm[altem internum, ZSquot; occultumerrorem fcri- fruftraad^ pturÂ£ teflimonijs[ujfultum.Ex bis iam didis clore li' derec,fcri' quet,zr dbundcdemonftratumcÃ,incredulitdtem,et pturÃ¦ tcfti i}lt;ereÃm,qudmdiucitradliorum ficinorumdcceÃio- monijsfuf-' ttemnudapermanfcrittfolo DeiuerbopuniendameÃ fultÃ¶. Scd [e.AtÃinopusdliquodmdlum,crpernicio[wm eru- quatcnus pÃ©rit, dut certÃ¨ dlicuius [editionis concitdnd^, dut ([^eicu^Us hotnicidij perpetrandicaujam pritbuerit,dulalioqui

En tibi vex feeleratie er MttofÂ£ uite, occaÃonem induxerintt (tesc]uihus tumpiimÃ¹m ingladijpotelhtem puntenda inÃ dunti

quam de feditioniim authoribus,aHt homie idts,aul a^ lijsÃcinoroÃs fumi folet: poÃeaquam pertneredu' los,^ ha:reticos in leges ciuiles flagitioÃ peecafunt cfi.lmÃ³ non jeciudcalius quispiam priuatus homo, qui tub praitextu fidei tncedens,jedtMnis,Mt aedis, aut aliorum pumendorum freinoruw caput exMcrit, fupplicto affÃ®citur.BrÃ§uiter,tncredulitas, cr htrefis non ciuilis, fed /piritualis gladij pcenis fubieÃ¢a funt. Et mÃrius inquit,AdhjecfÃ hiereiiciuiolentia effeM extertninadtydut poffent ui profligari, quorfum opM eÃet facris Uteris nauareopcram, quum haem re confhret, carmficem dodorcm effe ommum luieret' tiÃimumi

His opponitur lex mofaica Deuttij. Si furrexerit idita lDeut: in medio tui ProphÃ¨tes, aut quifommumutd'ffedl' 1} aBrenx cat,cre,Et max in eodemcapite,Ã tibi uoluerii per-........ fuadercÃater tuus,crc.iiÂ£funt duÂ£ leges Mofi,quif

bmplanuin ficm conanturherettcum ciuiltgbdio iitre po/fe ocddi. h^rcfint in fidtm Chrifliitnant inducere non aliud elfe,quant Ã uero Deo, er uerbo eiut,adalienum Deuw, er mendacid,limplicium ani mos adducere. Verum longÃ© alia ratio efl pumendi h^reticos in ChriÃianifmo,atcy olim Ãierit in ludais*

Idem ait Althmcx rusinfc' rius:idemx ffiQ ]n ludaifmo erantexternÂ£cr corporalesprOâ quÃÃcont. niifiones,corporalesbenedidiones, co poralis ter*

SE'CTIO SECVNDA. ut rxtcrnic C/ corporales hoflium citdes: tjute respgM erMt figura: reÃ¢lt;e uirtutis in Chriflianifino mani' fijlinda:. Qudv^brem,quemidmodum corporalit iUi ittdaorum benediilio figura fidtChriflianls f^iri-tualis benediÃ¼ionis,^^ corporale Regnum fpiritua-lis RegnifiiU SympolumÃta quoq^ externa lÃ¼a Cha-1 hanÂ£orum,cr Icbufeorum cucdeSyfeu internetio, ex pfeudodoifioru monftrat, cr flgnificat, ut Chrifliani rationepnrituali hofitsfuos^nempepeccata, prate-iKd fiilfos doiâlores,cr fiduÃ¤ores occidant'- uidelicet, utpeecatunt in corpore^iritu oei opprimant,ct fe-duÃ³loribus in fide fid nonadhlt;ercant:Sed, quemdd-modusn Paul; inquit,eofdem deuitent. Hoc idem in^ nuitquoq;Cbrifius,ubiMatt;i8. ficloquitur, fcinde eum,cr proi/ce abs te. Ciuauerba ncdum ad â¢corporalem pedem,cr mdnum,fed piiritualem quo-eiue,nempedo{lores, amicos, lociosrefitici'unt.cr refirenda fint. Nede externa membrorum ampu-tattone, fedffirituali loquitur;ut hieuerborumfen-fits fit,quc)dfi tibi pradicator,aut amicus, aut adiutor fiierit,z^illctibierroneadoÂ£lrina erit o/findiculo, autperditaiGtquot; mala uitd te feduxcrit,non adhibebis illi mentem,fedtllum amputato; hoc eil,eius confor-Ã tium deuita,ac temet ab eo fegregato. Quin etiam fit i tibi perindeutEthnicuSfCr publicanus. EthacÃgt;i-ritudlis deuitatio , dut nos offÃ¨ndentis abdicdtio,per corporalem pfeudoprophetarum interfiUionem in lege indicata e^l.PuÃªre quoq; in lege Kofaica codiia quadam corporales carcmonMfCr cultus Dei,quo'

ftÂ«Â« negligentia ccrtn panis puniebatur.ueÃ¯uti legi' tur Gen.iy. Ma{cului,cuiuf pr^putijcaro circu/mci' fa no fiieritjdelebilur antma iUiui Ite populo fuo,(}uilt;t paÃ¢ummcumirritumficit.EtNum; cap;4. Mo/cs ^uendam populo lapidandum obijcicbat, qui Sabba^ to ligna coÃegerat.Porro in Euangelio libertof qu^' dampoenarum, fiueutilitatispropoÃta elifidei,feu incredulitati : cuiut loco fucceÃitjfiritutdn ulilitoft feupaenaiueluti Chriflusinquit.qui crediderit, faluiu tril,qui non credidcrit condemnabitur.Sed dieet ali' quis, Elio-,ut Euangelico, fine prÃ¦dicandi officio de' mandatum non Ãt, hjeretii os corporali fupplicio affi cere, quit ei oÃieio non niÃ ffiritualiter punire con' creditum ÃtMagtÃratus tarnen intereÃ poenam hit' rfticKinfligere.KelfionÃo,Cuiufq} UiagiÃratus offi' ctum (ut iam diÃum eÃ) nonlatiufprotenditur,quÃ¤ 4DfoordinatumeÃ. QuareÃ quisincredulorum, duthtercticorum externa conuerfatione uitamintc' grÃ¨,ey honeflÃ¨ coram mundo traducit,nihil peccant tn ciuiles conflitutiones, nihil iurispuntendi in iÃum habebitgladius. Qjiid enitn ad MagiÃratum attinet incredulitas,authÂ£rcÃs Æ Curetpotim^^tpacemiit mundo conferuet, externammorumhoneflatemi tiec fe ei rei admifcciU , qu^e nihil ad fepertinet. EÃqi res periculof^e ( quod aiunt ) alcte , quando MagiÃratus aÃueuerit Ãrro, aut igneuÃ¼am aliquant fidem infeÃari. Uam tameiÃ nonnunquam prauatii Ãdem perfequutus Ãierit, attamcnficÃeripoÃet,ut iÃ¼orumfucceffores infeÃationibus iam affueti, uerS

fidemproÃilfainfe^ldrentur : quemÃ¤dmoJum cm A rridiiis hjeretici^diluim cjfe dcccp'mut. Siijuident co tempore Epifcopi [uis juafionibut hue induxc' runt RoHf.impcrdtorem -, utpaÃim Arrianos perfe^ ^utitionibui premeret,dttj; cxtingueret.Tdndem tjuu dliijuotimperdlores in[eiidndirdtioncmmultddffue tudiite/tbi peculidremÃeiÃent, dc nonnutli ex corii fuceeÃoributdb ArridtiisfoifjentperjudÃ fudmopi-nioneinuerdnteffÃªfincipiebdntreÃ¢Ã¨ credenter, ey* rciÃ®Ã¨ docentes Epifeopos infeÃ¢ari.hiereticos fummo Ãudiotueri.QjtdinobremlongetutiÃimum cÃ, er ccrtiÃimum,utciuilis MdgiÃrdtus fuoÃingdturofÃ^ cio,Ãndtcyjjgt;iritudlidpeccdtd, etidjn f^iritudUfup-plicto pleÃ iMultÃ´ enim tutiui c^l, O' prteÃibiliÃ¼t, utlt;]udter,dutdecicsÃlfdÃdestoleretur, qudmut fe' mel uerdfides vnfefidtionem pdtidtur. ldm,ut db hx^ reticis ingenere itcrum ordtionem mcdm dd Aiidbd^ ptiftus conuertdm,dicuntpleri(ji, Andbdptiflnrum fe Ã¤dm non clÃeÃmpliciter mdldm hierefimÃcd hdbere multd ddiuni!id,ex qitibus in Mdgifirdtus fuppliciutn Idbdtur.Docereenim eos quomodo fitcultdtes otnniu communes hdbeniLe /jnt:qud ex reÃridjjeoriginetn trdherepoÃitfeditiOiCrc. Cieterum huiusdoiÃ¼rinie grdÃ¼dnulloiurede Andbdptiflis poteflfumifuppli-

I cium.Ndmlt;]Udmdiunon docent, hominesddrerunt ' communionem,er lecfudlemdifiributionem ddigen-I dose/Je, nelt;j;ipfidliosuiolenterddidcompellunt, neq; cum iUis uiolenter dgendum cft.

SECTIO SECVNDA. tdpÃ¼Ã^rum inteUigentMnt Ã¤mcd,cr chriJtidndptT' iinet infiitutio,zx admonitio, crdtuÃ¼itM glddijfeui' tidAamÃ pcr[udÃ mfiitutionem noflratn receperint, hoi aliquot Chrifiianoslucrtttijumui,eli(i;nojkrnu' mcrufauÃ¤iorÃÃ¼tif SinnoÃramadmonitioncmcon tÃ«pferint,relinquendiluntfuieHejdniie,etproEthni' r; . cii,crpublicanisrâ¬pulandi. Veriim ne Ãcquident vcfteTnuâ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;donee

dam hÃ¦rcx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;errauerint, uerÃ¹m capi'

SedeÃ¼ne propterea lex ifla pro fanÃ³ia, cr tncul' pata reputanda, qute fanguinolentorum Epifioporu iUÃinÃ¤ueonditaÃdl ? An nonpotittsiÃ¼udhacinre reÃiiciendum Ãerit, quidChriflianum ^â.agi|iratu'nl deceat,quÃ m quid uiolenta tyrannide extorqueri poÃ Ãtf Ã®Ã ultÃ´ enmt magis Chrifliano UlagiÃratui con' uenit^ne tarn Ãt [anguinis cupidtti, atq; ethnicorutn eÃefolet. Conuenit quoq; itli,ut etiant,ueluti Chri' fiianus,aniinarum faluandarum curam agat, er noitt ut tyranniK femperrem gerat Ãeuitia.

a^c nosexBrentio ad uerbum excerpÃmut, tu, ut aperte conflet eitu de fide non cogenda, deq^ ha' reticis nenoccidendis opinio-.tum uero,utappareat, quadÃiiu quidem fententia^Ãnt iÃ¼aÃcinora,quantt dam(_utappeÃ¼at) hareÃm uefiiant,cr haretiewm ei' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uili gladio fubijciant. Eten'm aduerfarii,eum in paf'

tesfuas rapere cupientes (ut egomet bis auribus ali' quot affiuerantesaudiuDafferuntjettm pro nuda ha'

SECTIO SECVNDA. Â«4 rcp4M.Ã¤giÃriitu non puniendd, dnintitdntumfim* pliceinfententianÃ¿ntcÃexipc. QuicquidautemÂ«-trinfocuiegerithtereticiK , adpublÃ¹dmpdcem,cr tranquiÃ¼itijtemperturbdnddmpertinere confe-{jumter eum ciuili giddio [ubijciendum. Vtq; hdnc. eiutfentcniidmc/Je probenl', eiufdcnt infrdpriptd uerbdobtrudunt,uidclicct,MdgiflrdtUignduitcrdent operdm,ut pdcdtc,cr honcftÃ¨ concordesuiudnt.Nant ^ui dduerfiu communem trdnquillitdtem, Ã§x Mdgi^-/{ratant pcccduerit,pue baptizator pue rebaptizdtor ptcrit, ille m critwm fupplicium dbiÃ¼o fuprrcndum p bi nonignoret.HÃcprimum p Tirentij uerbd.Baptizd tor,et' rebdptizdtor expenderts, aperte cognosces, cum non de hieretico tantÃ¹muerbapicere , /ed^e omnibus publica trdncjuill:perturbantibui. Hamper baptizdforesorthodoxos, perrcbaptizdtores hierc' ticos inteUigit.Quocircd eius fentÃ©tid cP,eos omnes, guinonpdcatÃ¨ , honePÃ¨,er concorditer uixerint, ^ualesqudlcs pnt,poendi ddturos. ciudre nihil ex iji ucrbii dduerfui hicrctico5,ul hlt;ereticos, elicere pop funt dduerftri/, Sed ex guo meliui hoc cognofei po-tefl, lt;juÃ m ex uerbisguteabippscitdtdprtecedtintf (juibui fentenlidm ptam de AnabaptiÃis concludens 18rcntius,inguit, quamobrem Mdgifirdtuifupplicif feuitidergdpmplicesAndbdptiÃAs, mitigdnda, er ioÃ¼enddcÃ¼: dceosEudngelio puniendosrelinqudtÂ» AnabdptiÃ^ quidem rebaptizdtores funt tSedd lAd' giÃrdtu non hdnc ob cdufdm puniendi,nip hterep/i-^ i Ã¼dpdcem,Ã§r pttblicdmtrdnquiUi perturbdtttidad'

Quare opcrÂ£ precium eÃ¼ uidere,(iuidfÃ®t ^rentio, dducrfMcommunemtr^nqtiiÃ¼'.Gr Mrfgi' ftritum peccarc. At ne fufÃ®iedi fÃ®mits, ip je loqudtur^ Spirituale pecc4tum (MquitiUe)nonadeÃ³ malam fi' dem prlt;e fe firl,at(k honÃ¼cidium,et latrociniumtSed meedit qua^m pulcra honejhue,crprudentia orna' tum. QuippenuÃ¼amcredulitosadeÃ malaeji,quie non fuas caufat habeat, e:sâhoneflum aliqueniprx' textum,crfiiciem.I^eq;HÃlahÂ£rcfÃ®ieÃ¼in tantumfrl fa, quÂ£ femet non ÃudioÃÃime facrarum litcrarum fubjidijscomat.Ã¯am,quMdicunt,Brentiumdeeatan' turn hierefÃ®agere,quie ita fÃ®t nuda, ut in nuÃ¼um opits nalum,cr perniciofum erumpat: qua; quidcm crro' riÃ©potiui,quÃ m htercfeos nomen niereatur : ex ijs dus uerbn apparet,an de ea tantum harcfÃ® intelli' gant,q!(Â£ in mente occulta latcat,ncc externe re ipfa palÃ mfÃ®at. Si cnim aliquam prÃ¦ jefÃ¨rt honefli jÃ cie, fÃ®prudcntia,c:jâhoncjhticornatamcedit, fÃ® fe facris fcripturisfÃ®ndiofÃ®ffÃ®mÃ¨ dejendittianon latet in corde, fed in externaÃÃ¤a erumpit: quÂ£ quidem Ãila fatis confiÃ¢t ea non ejfe, quic Brentio nudam hÂ£refÃ®m uc' flire dicuntur. At interim earn cum hotÂ»icidio,cr la' trocinio confirens,ait, prÂ£ Ulis non adeo malam/s' dÃ©prÂ£feftrre.QuumueropauÃ¼Ã´pofimquit-. qud' propterfÃ® gladiomcredulitatem , crnudashÂ£refes coercereuelimui,crc. quid aliud di incredulitatÃ©, rt nudas hÂ£refes coÃ¨rcere,quÃ m ea opera corrigere, cr prohibere,quin etiam cr uitidicare, quÂ£ Ã jfÃ®iri' tuait interno arduin prouefÃ®Ã©la externe prorunt-

SECTIO SECVNDA. Â«i; pantf Sedenim guÃ¦ /infÃrtnlio mdU ea-, etptrniaoj-ft opera,guÂ£ trat^uillitateinpub:perturbent,nuddnt btrefim uefliant, 03â hiereticum m perpetrantem ci' uili gladio addicSt, jhtim ipfemetdeclarat. Ait enim: guiipropter,fÃ® non uacant homtcidio, fi non latroci' nttntur,nonftrdntur,nuUo fe contdmindntddtilterio, ncmini uim m/rrunt,fed pdcdtÃ¨ uiuunt in externif or^ dindtiombnf,crc,Tum nihil iurif ddnerfa iÃos Kd^ giÃrdtui relitiquilur. Si igitur Brentijfentcntid fittf-fet hÃ¦retici oris con/rÃionein, publicdtn fuÂ£ opinto' nis pro/Ã¨fionem,dc pritdicdtionem , eamq; defin' dendi,propdglt;tndi, dcmordicus retinendiÃiuHunit tds urfles elfe,qttie ex nudd indutam redderent,ddeoq; ciuili glddio obnoxidm, ut hoe loco freinord dÃ¼^' giftrdtu uindicdndd eommemordt, itd quoq^ ed qu^ diximus 'mter mdld (3 permcioft haretici opera re^ cenfuiffct.idquodclariusadhucper/ficitur, quunt dit, tiomicid^,ldirones,et aperte ÃetnoroÃ MagiÃra tus pÃ¦nispleÃ¢endi funt.PorrÃ´ mereduli, cr fcicrettÂ« ci,qui alioqui coram mundo honeflÃ¨, mculpatÃ¨ uitam exigunt, Euangelif fiipplicio pofl hanc lutant deÃinati funt.Ncq; tarnen interÃcinora Â«i Mdgi/irafÂ« pleÃ¢enda adnumerat ed,quie in hÃ¦refÃ® fuapaieÃcien dd,dc promouenda perpÃ©trÃ¢t hjereticus. Al quum adhuc fibi uideretur BrentidperlÃ¨ fatis fententia fuam enunciaffe,quaÃ prÃ¦fcius futures, qui uerboru fuorumfenfuminuertereHt,iteruminculcat: Alpin opus aÃquod malum,CT pemiciofum eruperint, aut certÃ¨alicuitfs/editionif condt^da; , aut honucidif

petpetrdndi cduftm prtebua-unt,dul dlioqui [cdcrd'^ tie uitiefCr uitio[lt;c occdÃoitem induxcrint, turn pri' miim inglddij potefiitcm pumcn^d incidunt. De fjuibmnullddlidrdtione fumendum eÃ¼ fupplicium, glddio,qudm de feditionum Mthoribm, homicidK^ dut dlijs Ãcinorofts fumi folet: poÃedquÃ¤m per tncrc' dulos,cr hereticos in leges duties fldgitiofÃ¨ peccd' turn eH. At clariuf etiam inflilutum fuum aperit, quu de Andbdptiflis publicÃ¨ docentibus tierbdjdciens, itt' quit,Ã¼dmqudmdiu non docent .homines ddrcrum communionÃ§m, dutlt;eqtidlemdiftributioncm ddigcn^_ dosejje , neq^ ipÃ ditos uiolenter dd id coinpeUunt,, ncq;cumillisuiolenterdgendumeÃ. vbiAndbapti' flus etidm fllfdin doÃ©lrindin de rerum commumone ciirduiolentidtn docentes,Tolerdndosprd:cipit, Sed quid,quÃ³d pertindces quoq;, cf obflindtos Ãrendos cenfetsld quod duobus libri tllius locis fleile perci'^ pilur. Primo inqtiit,Ãnnojhramddmonitionem con' tempferisit, reÃ¯inqucndi juntfueuefdniie, cr pro cthmciSfCrpublicdnisreputdndi: ucruinnefic qui-dem Mdgi/lrdtus Â»itcrcfl ciiiqudm inflrre mdnus, do necerrdntesnon im flde folum eirducririt, uerÃ¹m. cdpitdlid fldgilid externe deÃgnducrint.

Sed 'Zuinglij uiri prdiflAntiÃimi, e:}â inflnurdtie Chriflidniereligionis mcmqrid noÃra Ãrenuiantefl' gndnifhdc de re fententidm perflrutemur. Is in eo libro quem de duplici iuftitid , iÃuind, er humdnd, inflripÃt, etRodolphus Gudlterus fx GcrmtOijcrf in LdtiMitt lingMm couertit,mdgiÃrdtut officium /Ã¹fÃ¨.

SECTIO SECVNDA. uÃ³ lÃ¤tr^; pcrtraÃ©ldt,nufqudm tdmenjÃ¼et O' de fontibiÂ» eiiii glddio puni^dis multd fcribdt,^' illircligionis tucndÃ¦ prouehendÂ£ nMttiit tribudt, dch^rclicis ab eo ucl pumendis^uel occidcndis uerbum ddlcribit, Quilt imo inuliif itt locis m eosgladiu exerccdi iu^,Ã qun.ciui ucrbd pdulo dccuvdtiui expendcrit,dpertif' fimc tÃ¼i dcnegdre uidctur , ubiq^ citim cum dceim potcflitte loquitur, earn db hoinintim conjcientijs dr-cet,dtqidbomntbuiiÃ¼is/dcinoribus , qudibominii confcientidmÃieÃ¤ditt, qudlidedprocul dubio funk quic db b^reticii pcrpc(rdntur,mdniÃÃorum foluitt' tnodo tiitiorum coÃ¨rcilioncm ilUreltnqueits, Scd, ipfiM ucrbd dudireprdâfldt. b^'rqudqudin dutemdii' quit,Cd quiciliis (Mdgi/Irdtibuf) dcbctur obedicj^tid tam procul cxtcnditur,nec tantum potcÃÃ¤tis ipÃs di' uimtM commtjÃivm c^, ut itt aiÃ¼itiM quoquc,Ã§^ coÃ¯t' fcientidi hominum doininentur,cr' imperitcnt. Hditc ucro rationem addacit âZuitigiliut aducrjut illos principes,quimondcbas, Ã§y inomales,quipropter ccnfcicntiammonaflerid deferuerant, ea rcpetcrc compellebdnt-QUÂ£ ratio quid nam ponderis babitu' ra ch,Ã ucimtis Magijbratui liccre cos pcena afftcc' te,qui rcceptis db 'E.cclcÃd fententijs, qudsÃljas cjÃc ipÃ opinantur, propter confeientidin diuerfum ucl fentiuttt,uel etia alios docent,quÃ´dÃ iÃ¼ius ui 'Zuiiig. nedum Ã poend,fed Ã Ãmplici quoq^ coÃ¨rtioneeos iu-dicat immunes, qui non modopatridmreligioncm penitut dbqciunt,uerum etiam folennia uotd,quÂ£ ipÃ Veo uoilt;crant,qult;eqi religioÃÃimd effe creduHtur 'm

fringunt, dtqi contcmnunt,^ periurifÃmul, ac fa-crilegijreihdbentur, ejuanto mdgii eiiKdem Zuingi fcntentideddeuigenterdtione lUipoenK fubieÃ¤i efje non debent,quifÃ³liim ab ea, ^uÃ¦ uera ChriÃi Eccle-fidejje (reditur in facrarum literdrum mterpretd^ tÃ®one dijJentiunt^Uec ueri ef},lt;juÃ´d guif ineptÃ¨ obij-cidt,iÃ¼ot reÃ¼Ã¨ dgere,hos dutem peruerfÃ¨. Htec entm nÃ§udprorfuiedratio, crabed,gudmZuingliutaf' firt penituf diiiunÃ©ld,ncc minus in antmam, co feien' tiamq; dlterius imperitare ueÃ¼e isprinceps dketur, ^i homme ueritatk ignarum ad alitjuid contra pro-priant fententiam,fud ipfius rÃ©clamante confeientia, faciendum,uel non faiiendum adigerc uelit, ^Ã¨m is, quiireilÃ¨ fentienti uitn affarre conetur,

Sedpofl nuilta ait idem ZuingtDetts enim, opor' tet,!nc]uit,nos effe fubditos UlagiÃratui, ^uigladium fibi commiffum ge/ht, in hifce rebus nimirum quie ui tlt;e connerfationem,commercia, amicitias, fodalitia, adeoq; ipfam uitam hanc corpoream affinem, Oquot; ad humanoe iuflitiÃ¦ leges, cr priefcriptum poffuntrc' ferri. QuamputchrÃ¨h^ec con/Ãªntiunt cum ijs, quÃ¦ modo ex Luthero,er Brentio attulimus de jfirituali' bus criminibus carnaligladio non puniendis ? Adfi' nemautem eiuf libri deipfo MagiÃratu uerba fa' tiens ha:c dicit, nec ullum aliud facinus perfequetur, quod mternam honÃ¼nis confeientiam ffedat, HÃ¶rÂ» enim iudicia in manu DÂ«pnt.QttJfi paueiÃmis uer bis clarius pro fententia noflra afferenda ab eo dici potiiitlPlurcscxeodcmlibrofettteniiafjOpinioninif

SECTIO SECVNDA. ny ftr^e Ã¤fxrliÃmeÃuentesprojhre potemmiM, fed his pducis contenti eÃ¿Ã«uolumtts,cjeterM prieflubit apud ipfum authorem legere: ueruntamen,ut etUm afgt;pd-reat qiÃ ni ex'miuf ijk uir dd religionem homnes co gendi inÃitutum deriferit,quamq; in hoe Luiheri uer bis Ãmilia dicdi,edddfcriberelibuit, qud: illepojlpri-mumfuum tej}imomum,d nobis dÃ¼dtum,fldtim Jubdit. Ait enim:nec tdnhe in illis uires funt.

Qudntumenimabeil, uthwmdnipeÃ©lorisrecep fui,confÃ®lÃ¹,Ã§y cogitdtiones cognofcere poÃintytan' tum etiam dbt^,ut dnimdbus hoitÃ¼num donundri pof fÃ®nt,Gr edfdem uelbonds,uel ntdlds,uelJideles,uel in fideles reddere , quod ipfum PoÃ¨td ethnicus intellb gensednit, Ctfdr in hoe potuit iuris hdbere ndtil. Cuterum ChriÃi doSlrind dliud non efl,qudm dnimd^ rum Cf confeientidrum redemptio. Sic enim ipfe dpud lohtcdp: 3 dit,Si ueritds liberdbit uos, uerÃ¨ U-berieJhsMenshominisquoq; foil Deo pdtet, cr iUi foli eilnotd,qudpropter non quisip dliusprjeter folti Deum unicum hdne docere mfiituere poteÃ. ^ijt dutem Deus hominis dnintdm, cr confeientidm libc' ret,liber effe nuRo modo potefl, ut primum dutem libertdtedondtuseH , nemoiRum inferuitutemcT uinculdconifcerepoterit , necduicqudmproficiet uniuerfd mundi poteflis,fi dliumfidem, qudm d Deo dccepitdnimoiRiui uiolenter uelit ingercrei Quod fi quismiretur Zumglium hue fcripfiffe,quum tdmÃ© fius tempore de quibusddm Andbdptifiis fumptum Tiguri fierii fupplicium, fcÃ¼tt id no tdnqudrn aduer'

ftd h^reticoStfed tanc/udm aduerfui periuros, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ditto [os decretum fuifje, ut prÃ¦cU^ in ipfius quot;Zum-

glif uitd tejlitur Ofualdiu Mycomus,cr ipfu Tiguri' n4 EccleÃu, cuiut uerbu inÃriies Juo loco recitabb muf, apertispmÃ¨ profitetur. Reliqui nobis fiint ex neotericisCdjJgt;ur Hediuf,!ohÃ¤nes AgricoldlÃlebiuf, Idcobuf Scheuchui, er Chriflophoruf 'dofmannus, quoru Idtine fcriptd,qudmprimu hds noÃrds diÃtutd-' tionesHelrufcÃ¨fcripfimuf^comodumhdbumufjeo'

rumqs diÃ¤ta ex LdtindinnoÃrdin itngndin uerti' mus : nunc dutein cm eo locorum uenerimus, ubi eorum libri,etÃdiligenter mquifiti, dd mdnum no' bis non Ãierint,ex nofird in Ldtindniltngudm eorum lolt;Ã¿s fideliÃime ucrtimuf,eorum Jenfu nuUd ex mini md pdrte immutdto. Hoc ucro uoluimus leilores nC' feios non eÃe, ne quisÃrfdn nobis iniquior , eorum feriptd dliqud ex pdrte,quod dd uerbd dttinel, diuer' fd legente,nos eoru quoq; fentetids peruertiÃe crimi ndrctur.Primiiigitur,Ucdiusin cdpâ.z.Eudng; Lued quod m Pdpdtu legitur donÃ¼nicd 6. poÃÃflutn Tri' niti eo ltbello,cui tit:eÃ, Epitome Eudng: ey EpiÃ: Ga(p:Hed: cua inEcclefijsleguntur-.inhdnc Ãntentidmloqui'

tur: Diligenter dmmdduerte, Chrijhim,quum oues Judf Petro comttÃ¼tteret,qui quidem eum fe dmdre ter conÃÃiisÃerdt,HominesCditilli)uiuoscdpies. Hoc. autemobÃeuitidmdidum eÃ , qud plurimi potius dmdntlud^eos, Turcdf,cieterosqi inÃdelesoccidere, adinÃrofc^ detrudcre,qud}nuiuos Deo lucriÃcere. Idem quo^ !Jidttt$. enarrdns, quod dpud Pdpiflts IC'

gjlur dominica. 8. po/Ã¯ TrinilÃ¼n ca uerbA, CAucte i fil/t!proph:HÃc ^bcmuf,inguit, Chri/H mAtifuctudi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

ttemobferuAre.noneniinAit , Puntte cos, guttAlet funt:negt ftiÃm iÂ»guit,Eosoccidite,fed, coscauete, ne-Ab illtf uulncremini,Aut decipiAmint-.neue incrtncs w eorum titfidiAf incidAtis.

Islebiiit Adnot'.in Tit: Ppifl: locum illum,in guo blt;ereticorum fitinentJo cxplanans, in hAnc fcntcntiÃ IoÃ¯Agricogt; fcribityUtexPAu: Ep: AdCor:percipipotefi:lIleei} âJ^bxrettci h^ereticuf,guifuifeÂ»f^,rAliones,opinionesqt[cguu-lui CA docct,guÂ£ Chrijli EuAng'.AduerfAntÃ¼r;guÃ¦ gui dem homints perturbunt, Ã¢ regno cxtorum cx^ cludunt: funten(mh:ecoperACArnii,utGAlAt:f, Vi-demuf AUtem PAulinum hoc prÂ£ceptum uchcmetffer hodie tn EccleÃA refrixijje : Nlt;tm Â«o-fcjwn hoc DE-ViTAjguod eÃfiige,feudeclmA, CT C4Kc,mÂ«ZiiMÂ» duo uerbA diuidunt,DE,uidelicet,cr VITA, giiibui Addunt,Ad ignenti Quod eR dicere,Ã¨ uitA toile,cr in ignemmilte-,occide,comburc,cÂ£de,fuljgt;ende,merge, Aut 'm flumen conijce.Adeo 4 PauU uefligijs AberrA-runtij,guiuicAriosfer)eielfe,Ac ueros Apofloloru fuccelfores iAi!lAnt,cr gloriAntur.

lAin Ad Scheucum ueniotgui eAndem EptenArrAns lac: Scheu-* /in non debent declinAri,Aut deuitAri, guAn- ch:

do not AdoriunturtAt potiui ex ucrbo Dei, omni pe^ nituifemotAmdignAtione , irAcundiA,contttmeliÃ^ mAledtÃ©Ã¯K, miuriieg; plenit nomimbut,plAcide,Ac be, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

tttgnÃ¨ doceri,mflrui,obiurgAri,conuinci : prog; eit rogAre oporteUHAc enim unicA rAtione conuertun'

â¢. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ittr

Ã»lt;r,coÂ«MtrttÂ«Â«tHr,cr propulfantur. Enimuero Cbn'* ftÂ»s in deferto,m templi culmine,in monte dcmij; Sa^ tanÃ¢ fuperauit,haud quidem irafcmdo, irMrinaran-do,Mt iniurijSdfliciendo,jed uerbo tantu,cr uirtute Eci.Rcjht tandem Hofmanui ; qui Com: in eandcin Ep:ita loquitur,Attamen huiiumodi hicreticinon de bent comburii fed quum primum moniti, ac errors, impictatis,pra!iÂ£qi opinionis conuiÃ¢i,imquam fuam fententiam, fidjumq; inceptum abnegare recufarint, tunc demum ^Idgiftratuf iudicio pumri debent, utq; ip/i uifun^erit: jed ne tunc quidem is mortis fuppli' cioeosafjiccredcbcbif.niiamprduis doibrinis [edif tiofos motus in Kepubiconcitdrent. Puniendorum enim hiereticorivm tudicium jfiritudleeH , cr ad Chfipi iudicium (feiÃ®at,Ã§y pertinet. Et idcirco prlt;e' cipitPdu: huiusmodihomines, pofieaquammomtir correptiq^ficrint, impiaconfilia, inceptd,frl' fdsq; doÃ¤rinas mutare noluerint,tunc demum dcui' tdri,dcftgidebere. Atfiquihicreticieffentcombu^ rcndi,PdpiJbspotius,eorMnq;mondchoshocfuppli ciumdeccret.AtquireÂ£iÃ¨quidemditdoiloriflt : Si enim in quenqudm cogruit lexUi.ofaicd,in Pdpiflas, non hÃ¦reticosfolÃ¹m, fed ueros idololdtras decentiff ftmÃ¨competitAi enim,cr adordnt, ermiferospopU' los adordre fuddent,cr compeUunt,pro Dcofruftum pdnis,crucis lignum,piÃ©las imdgincs,fdxeds, lutedsÂ» g^ipfeasq;JkttudS,mortuorum offd,corrigids, jiini' culos, tandem ffermonifit reuerentiaD afininaiit nsq^ caniam. At firfan ex cipiet aliquis ex Pauli do-

SECTIO SECVNDA. Â«9 Ã¢rind.dc ijs cjui Ãris funt nobis non ejjeiudicandui ^uocircd iudtcandi munuf nobis demandatum in deos,TurciiS,aut9api/lis idololatrM no extendLSed enim Caluinus PapiflicM Eccltfids ChriÃi EcckÃds CalvÃ® rffÃ¨noninficidtun etidmÃ corwnEpifcoposlupos, Cont:EpÃ® Diaboli^; tnembrd effedgnofcdt.Jgiturp Chrifii EC' Sadol: (lepÃ¦funtjtxlrdefftdicinonpoffunt : hdud minus enim,t]udm noÃrjedd Chrt/htm pertinent. Qudpro-pter,(jui de illis iudicet,de externis iudicdre dici non poteP: QÂ£Ãd fi PdpiflÃ¦ feffÃ¨ dicdntur, eo ijuÃ³d it rch'gionc nojlrd mdximÃ¨ di/Jentidnt lt;lt;c dodrinunt retinedntminimÃ¨ plutdrem, fed udlde perniciofanit fdnÂ£q; doÃ¢rinÃ¦ multis nommbus aduerfdm.h^eti' cutn quoqi eddem rdtione extrd Ecclefiam effe di~ cendumerit : de proptered eins cdufdtndd nos ttbn pertinere.Sidutemlege M.0faicd hicreticifint truci' ddndi,eddem quoq^^c Ã¦quius multi, Pdpiflas truci' ddndos elfe coflÃ¢t: funt cnim mdnipftarij idololdtr^. VerÃ¹m excipiet dliquis, Pdpijhs, quum extrd pro-prias Ecclefids nolirds peccent, Ã¹ nobis corrigi.dc

I puniri nonpofie, neq^ debere.Efto'.Sed quum in Ec-clefÃ®ds nofiras penetrdnt,cur non puniunturi l^dm fi dpudnos ed ficinord 4 Mdgifirdtibus uindicdntur^ quÃ¦ in externis regionibuspdtrdtd fiterequdmuis peccdtor Eudngclio fubfcripferit ( ut dlids uidimut in fitres,dliosq; ficinorofos dnimdduerftim effe^mtd' tÃ³mdgisinPdpiJlitsdmmdduerfuMe/fet : quum in Deunt direÃe peccdrint,dc prteter httrefim, ob ido- â¢

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«itfÃ®

uiter errdreuidcrcntur EcclepÂ£ nojlrÃ¦ in lotPdpi' fHs rccipicndiSjdc infuos cÅtnt cooptandii, dc non potiuf IcgelAofiicd lapidibui nccAdis, Mtigne com burcndii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjuidcm contrd,non foliÃ¯m reciptun^

iur: ueriitn, (initmnonadhucconucrÃ nobilcum di-Ã^ntant, errorÂ« fuos peruicdcÃ¼er retinente5,dc rcli~ gionannoÃrdmprofcindcntc5,tolerdntur, dutccriÃ¨ non necdntur.QjiÃ³d ÃPdpiflAmÃue dd fidem Ãtcon uerfM, Ãue nonÃt, interÃeere non decct, h^retico ^Ho(jipdrcendimtcenfcmni,crmoÃ¯ibuf,crdoilrind improbo minus,et in lt;]uemM.ofdicum iudiciu,m,quod in PdpiÃjim,Ã leges iÃÂ£ ddhuc uigerent iure exerceri poffct,ntinimÃ¨ conuenit.

Sed idm dduerfdriorum recentiores dutborcs dg' g?cdidinu,r:cjui prÃªter Ã¯liufculum, Erdfmunt, LÂ«-therttÂ»Â«, dcErenttum, qitos nobis obijeereeos non puduit,quum tame utapertÃ¨ oflendimus dcerrimiÃnt I noÃrarum partium propugnatores, aliquot etiam no bis opponunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Meldnehtonem igituraiunt fcripÃÃe librum de cfÃcio Principis,uerÃ¹itt nihil ex eo citantes^idÃ« quod I Luther us eum afftrmare afferunt. Ãiuocirca nihilo' magis in eo nobis negocif eÃ¼,qudm, quod de Luthc' ro diximus, de Melanchtone affirinare. Hoc infuper adijcientes , â quÃ¨dÃ ex libre itlo aliquid excerpere potuiÃfent,quo de hieretico occidendo uel (euere pU' niendo opimonem comprobare pojje fibiuideren^ tur,fcriptis fuis proculdubio inferuiÃent.

SECTIO SECVNDA. txo fctip/i/fedicunt.Sed ex eo itidem uerbum nuÃ¯Ã¯um dp firunt. Nos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illedehitrelictf occidendii'

Cdpito autem in i/s uerb(f,quÂ£db ippsdduerfdrijs V volphÃ® proÃruiitur, mhildliuduel tdcitÃ¨,ttelexprejjedielt, Cipi ' mÃ Mdgiftratumincos,quido{irmd, crexetnplotd 1 j 4 diuino cultu, quÃ m rtt inculpdtd uitd reliquos duer^ ! tunt,dnimdduertere debere; principein uero Chriflid num pro uirili populum dd Dei uerbum dudiendunt, iUudq- uitd moribut txprimendum legitimd am-maduerÃoncddadurum. Quidtjutefoinhisuerbis . df bÃ¦rctico. Af dicent ba^rcticum Ã diu'mo cultu clt;e-tcros impÃ¿s fuii dogmatif dbduccre.lÃud lt;]uÃ m ueru fit inÃrtut Df 0 ddnfe Â«(lt;fclgt;fWiM.Nttnc dute dicimit^ wi Cdpffofjfs uerbifconiunÃ¢Ã¨reguiri, ut is,cui impu nee/Ãeno debeat, tum doÃ¤rind,tK exemplo Ã diuino cultu,cr d uitte innocentid dliosduocet, quÃ¦profi-Ã¢Ã´inhteretico ut hjeretico deprehendere non licet.

QÂ«Â« ciww itd fe hdbednt,d contrdrio fenÃu hinc reÃ¤e coUigerepojiumws,htreticum Cdpitonif fententid d ( ciuili poend immune e/Je,prtefertim quum dduerfarij ipÃÃtedntur,huiuit eruditiÃimi theologihdcmre opinionem illis uerbis elÃecompriehenfdm,tjuiqui' dem,qudmdb eorum feuitid Ã§rdrrogdntiddlienut ' ejjet,quie fuprd ex fo ff/fcmom'rt produximuf dbunde demonÃrdnl,ex quibut et interpretdtio, quam modoâ i ddfiiWMfrlxt dttulimm non mediocriter conÃrmd-' tur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Â«/nfjfwiw fcopiu.fi diligenter animaduertitt, eH eO' fwM fententiÃ¤m confÃ¹tare, qui tAdgifimtui munut i fÃ¯dci,e(crrligionitnegocio pfjMfift alienum ejjejb.' tuunt.Ã¯loc ex eiuf uerbis mamfiftÃ¨paicf.quum in lo'

In Matnxi: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aduerfarijs udduilo primum inquit, ex fo quod

upud omnes reÃ¢Ã¨ fentientespridem, Ã§y modo habt' ' â tiir,nemincmddfidem,autreligionem compcBendÃ®t: quidam officium Magi/lratuf tn tolum 4 rebui fidei, ey religionii alienum fiiciunt : nee quicquam lUum â¢ circa e4s,uel flMuere,uel emendarc,dut etiam uindi' care permittunt: addicentes iUum totum folis rebid â feculi. ifliuerÃ´parÃ¹mpiÃ¨defublimihocpoteftatii^ munerc [entire uidentur.

Deinde opinionemhancfiilfdmefie oflendereuo' ; i ffns,ait,hinc inlege Mdgifiratibui perfanÃ¢eprtece^â lt;nbsp;ptumfitityUlprater Con[ultores,LeuitM,et SacerdO'. j tes,ipfiquoqilegemDcifhidio[Ã¨legerent:Â»imiruntf I , utficut Deui anteommadiligidebetjitain primif 0' ! j peram ddrent,ut ittiui cultiu reÃ¼Ã¨ haberet. Htnc c4â , pitalid ficit non [olim adultcria.homicidia, Ã§y id gC' , ttuf dtrocid[celerd/ed etidmfiquis d cultu Dei docett j dodbduceret, fiquiffibiipfitdntimidold,dutalidiit lt;nbsp;fuperflitionem flAtueret,fi ariolos con[uleret,fi DfO lt;nbsp;CMuiciumdiceret, cybuiutmodi, quÃ¦ propriÃ¨ dd f curamdtiinent religionii- lam Deut non mutdtun t qudrcinhac eadem bodic quoq; Magi/lratum dniâ t mdduerlere decet.

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã¯dm uerÃ¶ confiderandum e/l nbsp;nbsp;quid ex pramiÃif j

SECTIO SECVNDA. ai â rff ud omnes redÃ¨ fcntienles pridem, cr modo hdbe^, I tur,neminem Ã¤d /idcm,autreligionem compeUendunt gt;nbsp;â¢ effc,(jnofdÃ¤mcenfere, MdgiÃmtumdrebuifidei.ey' gt;nbsp;religionn abjhnere debere. idouodÃuccruihoclo' i cojOTprobitrCjdcrf^Ã¼crecondter. QMpropterdi' â¢ fertÃ¨ coUigit,Magiftrdmm ineadem omnid crimind : dnimdduertcre debere,in ejune fub lege dntilt;jui tÃ dgb , ftratuf dmmiduertebdnt. Veruntdtnen,(judmuis in Â» I prtemijiii^Deum ed omnid crimind capitdlid Ãciffe - dicdt, poÃedconcludensinreligionisnoÃrienego' { 1 cio,de cdpitispcettd nihil inÃrt:ScdÃinplicÃ¼er,Mdâ 4 ' gtftrdtinn hodte guo^; m eddein crimind dniindduer^ â teredecereaffeuerdt. Htc dutem capitif Juppliciunt * i hc(Â«dlt;tfwlt;jMidnÂ«dcCilt;Â»/4 Bucerum reticuiffe cre^ '/ deitdumtÃ,lt;ju4m,quÃ¶dcrederet,noneodemdnimdd k ! uerfioniimodocrim,ndcun{ldejje hodie uMicdtt' t, I dd,Mq; olim (ub lege uindicdbdntiir. Hoc lt;lt;wtcm ue^ V rijlmiieeÃeeum fenÃjje mdntÃÃe conflibit, ^utitn i' SeÃ¤tsj. legesilldfexdmindbimuf.Prteleredquisndnt C' exeiiu uerbis cliciet MdgiÃratum in h^reticosdni-â¢tt mddnertere debere, quumdeh^reticisneloqudtur itt quidem, fed tdntumdei/squidiuind lege dntiquitut â¢0 Ã¹uili glddio erdnt obnoxiÃinter quos hieretici nuUo ii pd(iofuntcenfendi,ut i/ttÃddemonÃrdbimui. Ai in' rgt; term fdtis conÃamp;t Bucerum h.ieretici neq^ mortent Ã' neq; feuerdmpunilionemprobdÃe non folumexijt ,qult;e db eo fcriptd fuprd citduimus, fed er ex hoc eo' ^i( I dem dduerfdriorum loco, quum inquit, dpud omnet oi â reÃ¢Ã¨fetttienlespridemjer.modÃ hdberi,neminemd4

B uU'Ã tgeri cjuoq; authoritÃ¤leig pr/ete/tJundeiut^j locum fcrmo:S. Dccz. nobii opponunt, uth^reti-COÃ non puniri folum, fedelidm necari inttrdum poj^ fe confirmentjcuius loei,cater is omiÃis, cÃ¢ uerba fo^ lÃ¹m affÃ©rant, qua capitis fupplicium haretico mini-tariuiclentur.Ea uerÃ´ hac funt.

Sunt (juadam adeÃ´ blaffhema,impia, et indigna, ut ne audiri quidem,nedum firri poÃmt. Sunt gua rc' Ã¢Ã zr palam tendant in fubuerfionem Reipublica, nifÃ®in tempore fopiantur.Et moxait:comperta ueri' tate,Gr produÃ¢is apertis teflimonijs feriptura licebit in blaffhemos, cr euerfores EccleffÃ¦, Reipublica^ ^auiÃime animaduertere. Infirius autem: pertmact' ter errantes, Ã§r alios fecum in errorem abducerc, inquam erroribus retinere contendentes, blaffemi, cl à¥¤ perturbatores,imi fubuerfores Ecclefiarum iure ca' di poffuntAdeo tamen,non protinus capitis fupplicio afficiendus eÃ¼ omnis,qui errat.

CiuibusreÃ¢Ã¨perpenfis,nunquam perfuaderintt' hi poterit egregium hune uirHm,qui non tantÃ¹m EC'

clefiajult;enobiliÃimumeratmembrum,leduerbintt' . tÃ¹fltreidiuprie(iiit,iiÃ¯iaduerfari, unalt;^ cumfeipff , pugnareuoluiffe.Eienimaduerfaretur,fÃ®decretis,(l inflitutis illius,quibus non folÃ¹m tnterfidffie, fed quo' ( rum magnam^iffÃ¨ partem fis e^credere, contraria , J cenferet:Secum deinde,quialibidixerit, NemoergO j â propterfuapeecatadefferet: Sienimfacerdotibitt ; tlUs locum poenitentiie reliquit Dominus , qnibifi * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dama'

damnatio filu Dei fuitgratiÃima, quit poflhdcÃcile de/perlt;ibitfEl conuÃ¼ura e^i, cos Ecclefi^ ApoftolÃ¹ i nbsp;nbsp;c^mtegritatc per motos crcdidiffelibentiw- Sanili'

1 monia ergo Ã¦dificatur EcdeÃtt,nonuiolentilt;i:Qtiod ettim robur hutnanum erigit, hoe ipfumcT robur humditum deijcit. Quodtuitem attinet ad Ã¼ccleÃto [ult;e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lcgito,quÂ£ pauHo mÃriiis defcripta

rcperies, ^uu EccleÃarum Helueticdrum confenfut argumentum ab aduerfarijsaÃ¼atum diluemut.

QttÃ¯ igitur Ãeri poteÃ,ut tMtue doÃ¤rinÂ£,pietatiit iudicije^ uirttum er rcruge/hrum ufu prÃ¦ditus, fui oblitustcum fe ipfo pugnare, et ab EccleÃlt;efue 'mfÃ®Ã¹ â tutiSyCr dccrctisdiuerjacff'utire uoluerit ? Veraw guo paÃ¢o eum, tum cumfeipfo, tum etiam cum EÂ» ' nbsp;nbsp;cleÃa fua tociliabimus^ Hoc profiÃ¢Ã (m ÃHor) par^

uo nÃ©gocia fieripoterit:inimmcenimhÂ£parles Qui ' primaÃeieuideturymterfepugnant. BuÃ¼intenim, â ^um hiereticum iure clt;cdi pojfe dccernit, non de Ãmplici,quamuis pcrthiaci h^retico decerniltqui ni' ' tnirumÃmplexhÂ£retictts,er errorem fuum prafidf ! dÃ¨retinens,acdefindens,improbatomenÃdah^rc' ' 1 Ãnonodiunxerit: feddeeo 'mtelligit,quemfiiperiM â exAuguÃ: crErofmtdeferipfimui: quemfepotro^ nomitiusnon habiturum Erafm:afÃn-uit : de eo in' guom,i]ui proter horeÃs malum fernen ab fe idÃ¤um, feditionibut etiam,cr ÃÃ¤ionibuSt non folÃ¹m Eccle^ Â® fiÃ¤perturbel,at^ fubuertat:[edrempub.ipfamquo^

I Â«ftd cum EccleÃa euertat-.uteiufdem BuB: uerbadeÂ» , flaronl,lt;luipoÃinodumdit.SedtimorDei, ttiuiM,

'Cfprudetttiaiudicis in'eÃ¼iget ex ctrctimÃiin^p,ciuei modo piuÃ¹endApnt 'mpdufioril^Ã¼ zir pduÃ©Ã¯is prau4 dogmata,z:rperuicdxrcbetlio,dutjiDlidlt;i, ey mini' memalitiojdcredulitM. QuibuiucrbismdmpftÃ¨do' eet BuU: Si miditid hjerefi iunÃ³ld non fit, non effe in fontes feuere dnimddttertendum,fcd eum demum hie^ reticugrauifiimÃ¨ puniri debere, (jni malitiofefua do gmata in uulguslfgt;drgdt,(j:iem cjutdem non btereticÃ¼ tantum,fed jÃ einorojum,ciuiliglddio obnoxium efie Brentio etiam fubfcribentc dilucidÃ¨ confiÃ¢t. Smplex b^eticus,tdmetfif.cclcfidm perturbet,ei^; ncgociu fiiceffdt,B.emp:non euertit^Badiofusdutem, ac fedb tiofw hieretietis fcelerdtÃ¨ fÃ Ã¢d bxrefi adiungens, ey l^cclefiamperturbdtfCr quantinninfeeÃ¼, Remp: fubuertit,dtqi peffundat. IWmeo quidem iudicio in^ terpretandi uidentur eximij lÃius uiri duo loci.ey fic inter fe ipfos, o' alter eorum cum E.cclcfiÂ£ fua; dc' creto eonciliandi.

Hi tandem funt nofiri temporis Theologi, quoru tefÃ¼monqs opmionem fuamroborare contenduntad uerfdrifi^t enim quiapauUÃ¶ante, ipfis quoq^ Patres in fuds partes Irabere uolcntibtis,diximus,nos,nifi ex Deiuerbotamapertc (.utofkndmus') b^ccontro' tterfia dirempta effet, Patrum iplorum iudicio diri' mendamlibcnti animo fuifje periniffuros : hocident modÃ³ de recentioribus affirmare nobis occurril. Quum enim nofiri numero fuos fuperent,o' fuorum neminem nobis (ut ofkndimus) uerÃ¨ aduerfari ap' j p(Â«-c4/, quum^ deni^ ofknderimus eorundemfuorti |

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iton ' '

SECTIO SECVNDA. izj non pMcd loca ipÃs dducrfdrÃ¹ libenter noÃro perb culo hdnc Cut dixiÃ¿tui litem illif decidendum permit' teremut.

Idfidntprietcred nefcio (luem U^lueticdrum Ec' Heluet cleÃdrum con/enfiim:neq; tdmen edrum dut comma- Ecck. niddecretd, dutdlicuiufipÃrumpriudtdmfententid affÃ¨runt. Qtium ueropducos dnte dies mihireld' turnÃierit typis excujdsÃiiÃe nobilium quatuorEc-cleÃarumepifl3,lM, quibusddlÃ¼uftriÃimiGeneuctt' Ãs fendtusinterrogdtd rej^onderant, eyy iudicium, /ententiamq; fudm de Seruetidoilrind)deq; eo eoÃ¨r' cendo,uel puniendoprotulerant ; putans Ãquid de confen/itearum inhtereticorum mortemÃret,inept Ãvlis illis uel mdximeÃturum,eMperlegi: nihilq-^' le cas continere compertum habui.Earum enim co/t' fenfus uerfatur in Serueti quidem ipÃus doÃ©lrina, de dogmdtibus,explodendis,dc detejidndis,eo uero coÃ¨r cendo,eiusqi conatibus reprimendis, ne deinceps in^ commodum darepoÃet EccleÃje Chrifli: cr Deode--mtm ordndo,ut lÃ¼uÃri illi fenatui dar et j^iriium con Ãlij,prudentie,fdpientilt;e,iuÃiqi modi Ãciendiuolun' tdtem Dei,)uhil^ prieternuttendi, quod ChriÃianum ieceret UtagiÃratum. De eius uero,dut aliorumfatt' guineÃudendo uerbum nullum.

Sedenim,quumnobdium hdrit EccleÃarum und, ftecuUi fecundd Ãt uenerabilis,dc Celebris iUdEccle-' Ãd TigurindfUbet hie dttexere,quie non adei multos MtedieStin opufculoquodamab ea EcclcÃd editolc' * SeremihicontiÃ¿t-.cuiTitt eÃ,Dentibus,c:rinjhtu'

SECTIO SECVNDA* iisEccleÃieTigur: cuiui hÂ£c ÃntuerbdyTdmetÃ Ec cleÃdnoftrduioUtiereligionis reos puniendos eÃe O fc- Dc dubitdtMmen 'm puntendis jndgnd cautioneuti^ ridBâ amp;nbsp;tur.RdtionemhdbctperfoMrMn,errorivm,ipfdrum infbÃccIc: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poendrum. SuntenimquiÃcileinuidmreuo-r

TitâUKcap; cdripoÃmltquinonpericuloÃerrent, quiq;leuibus poenis cohiberipoÃunt^Conijciuntur quidein in uin-culdiinterim tdmen MdgiÃrdtus eos erudiriÃnit per MiwÃros uerbi. Quid Ã perÃ»ndces eÃe pergdnt,de-tinenturdliqudndiu inuinculis. ÃiuÃ´d pertmdcid ipforum Ãdngi nequedt,tdndem urbe, nbsp;nbsp;ditione ex'

peÃ¼untur.Necfumptum eUdpudnosde Andbaptifiis fupplicium cdpitdle,niÃ de quibttsddtn pducult5,pro' pter iurisiurdndi rcligionem uioldtdm,Gr concitdtos jn^tus. In Tigurinorum hiÃe uerbis (.ChriÃdne le-dor)duo funt tibi dnimdduertendd.PrimÃ ,pidm hdnc EccleÃdm, ubidehareticispuniendisdgit, nuBdin mortis mentionemÃcere, imouero obÃndtos, e:^ in erroreperÃflentes, poflqudnt in eis ddÃugem redu-\ cendisomni diligentid eldbordtumfi(erit,cdrcere fo' exilio eÃe nudÃ©ldndosdecernere. Deinde, quidÃrfdn ipÃ obijci poÃetde AndbdptiÃs ftmi' tum fupplicium, deÃilo fe purgdns,dÃerit,non reÃos cdufd,fed ob uioldtum iusiurdndum, Gquot; lt;tb eis concitdtdmfeditionem iddccidiÃe. Q^tequidem quisdmbigit ciuiliUidgiÃrdtusglddio eÃe umdicdtt' ddiTuncenimhtereÃs erumpilinÃddpublicd, trdn â¢ quiÃ¼itdtemturbdntid : tune uerenuddhuereÃsuefii' tur.E/) uokis igitur cottfenfus iÃe t de quo mugnifici

SECTIO SECVNDA. 2x4 gforiÃ¤ftlur.QuÃ¶Ã¤fi opposant ttobilem illttm BernÃ¢* BernÃ¢tes, tum Remp: VdlÃ¿tt'mum Geniiletn capite mulÃ©idfjet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

non rcligionii caufi id accidiffe confht,fed quii(,^u!{ eadecMjaipfum nididacapitii mulÃ©ld profcripfif-fcnt,kgede/peÃ¢dinurbenircuerterdt. Qu,d inre BernÃ¢tes nihil aliud egerunt, ijunm fudin legem [er-uarunt. Nijn-lt;trlt;t ndtro-.cj' ndrrdiitibm fide dignis fi-dem ddhibui.Sit tdmen ueriidti locus.

ScdSaxonicdrumquoqi Ecclefidrum confenfum EcchSaxo/ obtendunt.At ipfe in ed confeÃione, qudm Tridett- nicx. Uno Conciobtulerunt,nihildliuddecernunt, qudnt quod nos uolentes concedimus: A\dgiftrdtu/m jcilicet Bcclefite cufivdem effe:quÂ£ dd religionem pertinent curare poffeiidolorumcultum, in Deumntdledifid, ac periuriuiufhs legibusprohibere, eos qui Ãlfiint dodrindm fl3,biliunt non ddiuudre, ut iudicid redÃ¨ in EccleÃaexercednturproÃiiceredebere.Dehiereti' CW uero truciddndis uel puniendistid quod locus ille, QQ^nbure^ * fi itdpiÂ£ lUiC Ecclefiit cenfuiffent nidximÃ¨ exigebdt, nenerbum quidem.

At quod tdndem dttinet dd Bcclefidrum confen' film (ut uno uerbodicdm} cr quod fuperius fcripfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

iterum mculcdre non erube[cdm)in re tdm grdui,ubi de hominis uitd,dnimÂ£q;iddurddgitur, in tdntdopi' ttionum diuerfitdte,multis etidm rem adidphoru cen^ fentibus.nondeceUexdudrum, dul trium Ecclefidru confenfu de re decernere, cuius deliberdtio ddgene.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

rdle Concilium potius reÃrenda effet. Minus quoc^ CnifÃ Ã®lor') par eÃ¼,prouincidlem Ecclefidrum fynoe

(fttwt id authoritAlisÃbiajJuwereiUt de tanti mÃ´metu ti articula lege dÃ©cernÃ¢t. Quid igitiff,fi unica tantum V.ccleÃa id jÃ cere audeatf

HaÃ¤enuf^uienoflrispartibiuÃuiereuidenturueÂ»â , . lercMt Patrum , recentiorumq; Theologorum tefti' moniaamplÃ¨ narrauimiu.P.eftii.t,ut, efuemadmodum fgt;olliciti fumut,nos feettda hac jefiione fÃ¹Ã¼uros-.quid fii primi Clmfiiani lmperatores,uelÃ Chrifliani{ no alieni hac de re fenferint,ac quontodo ;Â« coÃ¨rcendis, puniendisq; hiereticii fegeJJerintexpediamiM: intC' rimj} uideamut quo pa^lo erga hicrcticos egerint ali quot probiRom.Ecclc/ia; Epifeopi. Primuf au:em omnium nÃ¼hi occurrit clariÃimui illeprinccps Ale' quot;nbsp;xai^erMammeiefiliui,annoÃ natoChriflo nf. ad Impcrij culmcn eueÃ¢uf.qui tametfi ethnicui,alioqui clementiÃimuf Ãiit,zr natura dotibux, moralibutq} uirtutibut u(q; adeo exornatui, ut Ãcileomnes,qui ante cum Jmperioprafiterantfuperaret, Ij, pr^to-catera, Chrifliano nomini tantum fruit,uttemplum etiamChriÃo Deo extruendum animo conceperit, cuiui etiamfimulacru m Larario juo habebat.Chri' nbsp;nbsp;nbsp;I

F â hÂ» Th fiianorumautcmamicorumfuafu publica omnia ope' xHer' * ' fttpifsillituerbismfcribimandauerat, Quod Tibi non uis,alterineÃccris. vixiteorÃ©gnanteNoÃ¨tus . hjereticui'.quifeM.ofen, fratremuerÃ´ Aaronemdi' Ã¢ttabat.Patrem quoq;,non fihumpajjÃ»m eÃe pradi' â¢ cabat. Puit nbsp;nbsp;eo tempore hÂ£reÃs,qua animat uni

cumcorporibui interire, accorrumpicenfebat;ia re[urreÂ£lione autem finwl cum iliisuitierefituen'

djiffore.VueruntetUmTertuUianiÃie,(jui Dtumcor TertuÃ¯lia-poretvmelfedffitrebdnt.Origenili,.t(iuo^;TrinitaU5 niftÃ¦, Or^ Â»Mxgtt^tÃ®ifijtcmprÃ¦djcdnZÂ«. Nrgj tdmm fub eo licet geni ftÃ¦: crRorndniiepifcopisdinicOtCr ChriftiditiCreligio- EpiphJ.x. ftisumdice infeÃ¼dtionem dUqudmddiierfies htercti- Toiikj. COÃ inflitntdm futffe legimui. nee miru,m, prdfÃ¹e^ runt enim td tempejhite Rom: EcclejtÂ£ VrbdniÃ¼, dc Pontidnuf,uiri tum eruditione injlgnes, tutn uite fdn ^iimonidceleberrimi: ejuos ueriÃnule eÃ¼ tmperdto-risÃuorem contrd hÂ£retieos nunqudm implordjfe. QuodÃÃÃ¤udignamcognouiffent, idfitcereproÃ' Ã¢o non prlt;etermÃjjcnt.

Philippus genere Ardb-Cfprimui ex Rom;lmp:(0' p ro^o, er Eufebio dtteÃuntibus ) bdptifmi IdMcro . * merfuidicitur,dnnoldl: 14.7. Fiicrdtiuncteniporis recensÃeb mdximino Qeui GordidiuM in imperia fucceÃit,Gordidno dUtemPhilppuf ipfe) feptimdin Chriftidnos infeddtio. Durabdntddbuc ed tcmpc' flute m EccleÃd,hd:refum pradiUdrum religuite. Yi' gebdt in fuper Helceflitdrum feÃ¢d,ex [dcrd fcriplurd dliqud rcprobdntium,Pdulum uero prorflf reijcieu' tium,flnÃii]; fliiritut dliquid ctidm ncgdntiiim.Prd-e-rdt tune temporis Rom; Sedi Fdbiditus ciuis Rom: doÃ¢rindcldrus,cr uitÃ¦ flnÃ¤itdte inÃgnif; quiquide Euf:l.^. ('â¢J flgt;iritu flnÃ¤o/ub columbte flecie.eumfi'dtrtbM Epi fcopiscunÃ¼oq; populo indicdnte,eleÃ¢us, in epi-fcopdlem federn coÃ¼ocdtits flit:dc tdndem mdriyria , fideifuÂ£prlt;ecldru/mtefiimoniumreltquitYerHmnec

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prdfiiit,

SECTIO SECVNDA. ' frjefÃ¹it,nunquam Ãud Ãtonte in htereticoi Ã¤nimddutr tit:neg; etiam d Fabiano alijsuc EftiÃifipii in eos con' citatui, cradeoi trucidandos fualw fÃ¼ijje legitur, nie uer6 operteprecium eil uiderc,an/anÃ¤i iÃt Epi-fcopipojl feptem infeÃ¤ationum miferandam lanie Â»am, poÃ tot hcerefum pefHfirai corruptelaftocca-fionem ChriÃlani Magiftraiui nadli, Principis gla^ dium in fe infeÃ¤antes conuertere, eoq; etiam hÂ£reti-cos mulflÃ¤dos, ac penitui delendos curare potuerint, uero pium imperatorem officio fuo defÃ¼turum ffiiffecredendumeÃ¼,fiaut ex feipfo, perDei uerbu id decerc cognouiffet, aut {dnÃ¼prunt Epifcoporum momtis (,ciui non minus fortaffe, quam hi noflri do' d{ntta,religione,fandiiqi ffiritus donis poUebant-,c^ utplurimum martyrio uitamprofundebant) perfua- ' fus fuiffct-AtignorabantQcredo) pif^ doÃ¢iiHi Epifcopi ufq; ad id temporis,Deum,Mofaicarum le-gum dÃ©crÃ©ta, uthteretici trucidarentur prÂ«ecepiffei PÃ»jrÃ´ Papa leges iÃas uerÃ¨ , .acfanÂ£iÃ¨ primus tnter-pretatiis eÃ : noftri demde egregiam hancdoHrinant funtamplexi.

Sequuti funt deinceps Decius,GaÃus,lioÃilianui, Valerianus, fub quo nona ChriÃianoruminfeÃ¤atio: ctpoffhiicGalUenus; quiquamuisethmcusann:zÃ³t. pacemChrtflianis dÃ©dit: annisq; ij. pofiea fuperfles fidttnec unquaminterim Ã Xy/b-2,ac DionyfioEpi' fcopis Roman : ad hxreticorum necemfolicitatus ffaffÃª legitur.tametfi ea tempeftate Sabellij PentapO' iitani uigeret h^efis, negantis Chriffum creatorum , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ ommunt

omnium primogenitum ejje,omnemqi fandi l^iritut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã©. de

fcnfumamouentn. Quo ciiam tempore Nepouano''i'^inic/ â¢ rumuiguithÃ¦refis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HifuEcck:

ConfluntinuiUlitgnuf 4.0. criciterpoÃann : p- libao.ca:;Â» cundui'Chrifliitnm imperator Ãiit ; cuius tempore Socr:hb:tgt; coucnit celeberritM iUa Synodus,qut Arriumt,quiq; cap:8. ciÂ«n eo confenferant omnes anathemate pcrcuÃit: adieÃ¢o,ut ei Alexandriam redire non liceret Imperator is autcm edidum, zjquot; Arritvm Ã§r eos,dui cum eo confenferanttexilio msddauit. Erdf hxrefis maxi-mi momenti,cr quie totumfrrc orbem occupauerat. trat rrius , non hareticiis tantum,fed h^refiarca. Ef tarnen Ciejar,etiamfi eius occident poteflitem ha beret, fanguini manus non admouit,folo exiliocon-tentut.

idem non nuilti ante exorta inter Alexandrum Alexandrite Epifcopum,cr Arrium eiusdiaconum ob ariiculum iÃum difcordia ,quum Arrij dogma plu rimas iam Africa EcclefÃ®at peruaÃffit , ad fontes morte pleÃ¢endos animum non appulit: imouerÃ´ ad Alexandrum or Arrium fcribens,ad pacem,ac unio-nem,opinionumdiuerfitatenonobfiMte retinendÃ¢, Euflib.'s. hifuerbishortaturtuidelicet, utautemprudentiainP^'^^^â â¢ I ueÃram minuto aliquo paradigmate commoneÃicia, feitis fanÃ© Philo/ophos ip/os,quomodo, quum in uno aliquo dogmate cunÃ¢i confentiant, fepenumero tamÃ« in parte aliquafententiarum diffentiant. Et licet in virtutefeientitefeparentur, unilale tarnen dogmatis * rurfitt inter feconÃgt;irent.Sihocilli JÃ¹ciunt,quom odo

nonmullocSlÃ¦quitK,uttiosmiilt;Ã¿Ã¹Dciferuiexi/kn' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes, in tdlireligioniipropÃ»iho concordes muiccinÃ-

tisÃ¯ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Ad Anafi* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AnaflÃ¤Ãum Papant difertÃ¨ fcribit,nemini

feueUeuimÃcere,Aut ttdfidem cogÃ©rÃ© t SedtAntinn adhoitari tudiciumautemDeorelmquere,

Ad hsercticos autem ipfosfcribensÃc dit, igitur, Epiftiad (]i oiÃ¹dmimpoÃibilecÃ¼, utdmpliuspernicieiueÃrte HÃ¦r: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex, tiumÃrdt:ir,per hduc legem interdicimus, ne qui

uefÃ¹ umpjÃhdc congrcgdri dudediit-Domos infuper ess ordtortds dbÃulit,m quibus conueniebdnt,prÂ£câ¬' piens,nen6n modo publtcÃ¨,fed ncq; etidm priudtim conuenirent.Hi pertindces erdnt,Gr tdmen uides qui lon^ d cdpitis pÅnd diflet iÃ¼iiis in eos dnimuduerfio, ais adde locum 4 Mufculo citdtumcrd nobis fupe^ riusreldtÃ®t, ubi Con fans errdntibustmddcÃdelibus pdcem,cr quietem exoptatÃinul,cr concedit.

ydlentinidnus Ã§r GrdtidnitsCÃ¦fdresdicunt,Epiâ fcopum, qui dbufu non debito, rcbdptizduerit,fd-ccrdotio indignum exiflimdmus. HÃc dutem probe dd noidtBrent; exhocnondmbiguÃ¨notaripoÃefegcm poÃeddThcod; er Mon: aduerfus illius temporis A ndbdptiflds Ldtdm non Ãmpliciter de Andbdptif no dccipienddm effe.Cum enim tn legum libris hÃ¦c Vdlentinidni,cr Gratidni Lex dlterdm Theodofij,et Hon:prÂ£ceddt,hiduo Ctefdres (inquitBrent;) con^ tenti funt,rebdptizdntcm Epifeopum juo officio tndi gnum exiflimdri,ez eins errorem reftlli; Qui ergo alijduo tdm cffirdtjc effepoÃint tyrdtmidis, utpro'

i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptcr

SECTIO SECVNDA. Â«7 fier ftmplicem Anubapti^mu tniferupopulum mor' tc mulÃ¢anÃum condemnarent, idem VtdcntinianiÂ» j c Ã.Â£[Arcum tiicAii Synodo fentiens idem cumipfo â ' fentientibiM beneficiebat,diuerfts uero mhilnÃ©gatif ÃcicbaL

Eundemfenfum certiiu etiam elici poffedjjeuc' rdtErent: exlib; t. Cod: Tit: DeApoÃ: Aitcnim Icx ipfa.Siquis in honeÃi lege compr^henfus (iierit, 4c undem Ã¨ ChriÃianijmo in ludaifmum reldbaturj M femel blaff hemix illorum Synagoge iunxerit, il' liuf bona publicitits diripienda mandamuf.hÃ¯c autent Brettt:Ua ratiocinatur, CiefareÂ£ legii fenfui eH, de ApoÃ; litm uero utrum maiuf eÃ,Ã quis unotantum Sacramento abutatur, aulÃ quisprorfus aÃdedc' fciueritf Hjwd dubiÃ¨ flultus quoq;,nullo iuditio pfie^ dituSfinteUigere poÃit,grauius uitum ejfe, 4Ãdedi' fcedere, quÃ mjolumex itnperitia uno Sacramento abuti.Htec iHe. Neq; uero credcndumcÃ,CÂ£farcmil lum,cr fui temporis EpifcoposignoraffÃ¨ quid DeU' ieronom.Lex tn Apolhtas decernati Ã§y tarnen ex ea 'm iÃ¼os non animaduerfumeffe confiai. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

De Grdtwno feriptum effeliquet, conflitutionem nyXan ab eÃ³ ef)eperlatam,ut quÃ m quisq^ ueÃ¼et, religionÃ© OciiÃ¦r:amp; fequeretunEt conuentus EcclefiafÃ®icos femoto metu Man: cmnesagÃªrcnt, prÂ£terquamManichÂ£i,Photiniam, Niceph: It Ã§rEunonÃ¼ani. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tj.cap:^.

Quid uerÃ´ haedere generaliter fiaiuerit, Theo' doÃus Ulaior,cum ex alqs feriptoribui turn ex Au- â¢ gufi.non uno 'm loco,faits confiÃ¢t. nbsp;Summa rÃ¢ lege

finciuiÃe cum,ut pecunidrijs pocnK,nond uteni corlt;''' pordltlgt;uf,uelmortehiercticimulÃ³idrcntur, Atuero negdndum non cil,TheodoÃum cufldcm, undij; col' â¢ legdmÃlium Honorium 'm eint temporit Andbdpti' fias legem,de qud fuprd egimut, promulgdffe, quÃ¦ cdpitispÅndm 'm eos flituebdt,

Cieterumficjuis Brent: uerbdtqune bdc de reÃ-cil,dcurdtÃ¨ perlegerit, luce cldriut percipietdegein hdncddpropofitdm nobis mdterium minimÃ¨ fÃcero QuodÃ quidudleret, non in htereticosÃmplicilcr, fedm ipfum rebaptizandiaÃ¤um udleret. At cnim Brent: cdmudlidisrdtionibusreÃUit, penitusq; reijlt; cit:dctdndemconcludit, fdtis appdrcre legem dlin rdtione conditdm , dcdlidmcaufdmmnucre.qudm nu9Ã¨ er Ãmplieiter Andbdptiflirum grdtidÃiiÃc ro' gdtdm-, mdgisqi dd terrorem meutiendum qudm re~ bdptizdtos fupplicio uÃ¼o dÃieiendos. Id quod ex co quoq; fdtis conflAt,qucgt;d nusqudm legitur, exed lege mfontesfuiffcdnimdduerfum. QuÃ®dutÃ«fieri potuiÃ fet,ut Theodofius fdpientiÃimus Imperdtor 'm omnes hjcreticos,ut Augufiinus,tclhtur, decem librds duri fhtuijfet poendm,dc deinde fui prorfus immanor An tonioetidinpriefiÃ¤o uiro prudentiÃimo procurdH' te,m AndbdptifldSjhterefeos tdntÃ¹m cdu^d cdpitdleni legem promulgdjfet.ttdm de eodem imperdtore k' gimus eum unum EunonÃ¼um perfequutum fieiÃet quem etidm exilio folum mulÃ¤duit.'tioudtidnis uero, quod in Trinitdtis drticulo fxum fentirent et ordto' rid, EccleÃds 'm urbe hdberc pernÃ¼Ãt- CÃ¦terii

fingulosfuii locK conucnire ZT oratoria extra Wf besflritereconceÃit,utnonliiceph: tantÃ¹mabad-uerlarijs citatm * fed Socrat: quo^ aperte tefiatur hb'.f.cap.to.cr to.

Qjii proximÃ¨hunc confequutifunt imperator esÂ» ucl Arcadiiti zr Hoitorit^ fterint, tiel Ã¼onoritM zy* TheodoÃuiiunior , ueletiamTheodo/iuffolut,ai tuim imperium AuguÃ-.peruenit exipfo clarÃ¨ li-lt;^uet,cos hÂ£reticia,zr prteferttm DonatiÃis, quietia ficarij erant, pecuniariae tantum pÅnas mfltgendaa effe decreuiffÃ¨.

i)eTheodoÃoiuÂ»ioreprÂ£terea, quÃ mab omni perfequiitoncfÃ¼eritaliÃ©nai,zr quÃ mab eo Idudalui fiieritProcluiEpifcopui Conflantinopolitanutf^ii â ratione quad hiereticii fe clementiorem, quÃ m Atti^ CUI pritdcccjfor fuiK Ãcerat,prtebuiffet:lege Soera-tem qui etiÃ¤ fententiam fuam hac in re prodens pr/e^ clarÃ¨ feriptum reliquit, TheodoÃumquidemueris facerdotibus conÃrmem Ã(iffc,Proclum autem, quu nuÃ¼am hÂ£reÃmdiaexare ueUet,manfuetudinis digngt; tatem EccleÃg faluam refiituiffe.

ldemTheodoÃut,etvalentinianiMtimperatores, Socnlibty, NeÃorium Epifcopum in hiereticoi mmodicÃ¨ fe^ cap:Â»Ã¿Â» uientemadmonendo cohibuerunt. Sub eorundem tmperio.Nefioriui quo^ hicreticui uixit:qui de Chri ftiincarnationeabcccleÃadiuerfacenfebati In que Socr.libtfi tamenexilio, non morte uindicatum^Ãelegimuf.

DccreteÂ»Â» Valentin : cr Marciani contra IJlani-chÂ£0i editumpofl Cona Chalcedom iubet eorum li-

trot comburi.ipfosdutc in exilium pelli. Sed fortun auditor es,dut lei^ores decent libris auri mulddri.

Aliud ediÃ©iwm Mdrcidni hiereticorum bond coK' fifcdri ntdnddt, ipfos in exilium relegdri zr teflamcn ti condendipotefldtepriudriibtereticorum hofpites^ ft funt honor dbilcs,?^ diuitesperfonje decent aurili' trismulddri, dd deterrendos exentplo alios,bbros autem eorum contburi. Hoe editutn eÃ¼ tantum coti'

km uero licet leges Qut Eleuth:uerbis utary fiantien/i Conc.latie funt, zy qUiC nunc pojÃ¯rcmÃ³ in Etcloftam funt inueÃ a, guum merÃ¦ deeoÃationcs, cremdtiones,incendid uigent, zy ultimusfanguina^ rins Diabolus,tjuilibenter uniuerfos uno aceruoex ti^parct zy extingueret, fe ipfum apertepateÃeits utricq; tarnen modum excedunt: Suntg^ cotra omnes fcripturds,zydnti^uosPatres,atq; ctiam contra ipfit rum decretatvbi manifrÃetrdditur,ueram EcclefiarÂ» effe eam,quie pcrfecutionem patitur, non qua perft' quitur ; qualisÃiitchrifli,zy Apoficlorum.

Sediam citatis Imperatorum exemplis, Roman: _ quoqf antiquorum aliquot Epifcop; exempla par eil cap:j.SiÂ£c adifcere.ttam Simplicius,qui anno ChriÃi 47o.R0-clcÃ»agt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntdn.e EccleÃue prieerat ( ceffarant autem tune tente

â¦ ports Gentilium in Chriflianos 'mleÃ¢ationes ; ac non mhil ereueratEcclefi^e ipÃus apud omnesauthori' tasjplurimtm^ imperatores eius diÃ¿tÃ®Mi tribuett

Sectio secvnda. up tÃ deiMlur)lt;juiim PetruihlexMdriteEpifcopuiEu' SigiberÂ»Â» tychiana hÃ¦refÃ® it^Ã¢ui ejJ'et,nuU4 quidem alia, qui tua.

pacna tn eum animaduerlit, ne^ ex diÂ» uinalegemorte tnulÃ¢andu ueldlinrationegrdttiter pumenduCiefdrifuaÃt. NegdbdthicrefÃ®sifiit QhriÃi Cdrnemnolirtefimlem efJe^euin^iHAdriduirgine tUAit.

Acdtiiti guocfi ConlHttoptPpifctdnnoÃ¢rciter bdc eadem de cdufdd Felice:}.dndthemdtepercutitur: tiec dlij plt;xnÂ£ obnoxiut Micdtur.

Petrus Antiochu Fpifc: Opindtus , cr dpertÃ¨ dixit, CbriÃi diuinitdtem und cum humdnitate in cru-ce pdffdinÃtiÃc : nec tdmen proptercd db codent Pontigrduiore idmdiiidpaenddffiÃ¤uieÃ¼idnup Dom: eir eiter 490.

GeldÃuiijMrÃiitdofliÃiÂ»tut,tdntd(J;, dtunfedi Ifid: Tomt iÃiprTÃiitdUthoritdte.utintcrdlideiuidecretd'mPd Â»,Conc in pdtiesÃuorem conditd, legem tulerit, ne Romdni Syn: Pont: d quoqudm in terris hontineiudicdri poÃTent: Quod tdmen (eculdres Frmetpesaquo dnimo pertU' nbsp;nbsp;Iiid:i n

lere.Qudmuisdutemtdntdpolentid, er duihoritdte ConcGras polieret, quum RomÂ« tune temporis mdgnd Muni' ca:Ã¿.q:i â¦ ch^eorum degeret uis,nthil grduiut in eos Ãutuit,quit ttrbe eiecit,librosq; eorum comburi mdndduit.Quod ÃdoÃ¤us, dc prtepotensille homo htereticos ex lege . diuindcomburendoseffecognouiffet, nunqudmeo^ rwm uitie peperciffel, fed Gefdri necdndos trddi-^ *

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;....... â ' S *

fibrin* ihore') anno f ff.Statuit htereticoh^uirationibut fu4' Cnt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[anam doÃ¢rindm conuerti reÃ§u furent, 4 Magi-

Sed tandem Rom.ipÃ Pont: Ã fangumario Satand DccrctalÃ® nd jangumem fiindcndum fuaÃ nbsp;nbsp;fanguineoi leget

condiderunt. l!^am Decreialium f, e:sâ legitur, heretieos in errore pcrtinaces, feu poÃ abiuratione relapjos, tantum in MagiÃratui manm tradi debere, Glojfographi tarnen de fuo iUud addiderunt, uidclÃ¹ cet,ut comburantur.

Clementautemf. genereVafcOiann: Â«jio. Cli' mentinM compo/uit:in quibut IcuiÃimis quibufdant rmionibuthitreticos cremandoseffeargumentatur, idcmqflcgefanciuit.

if OuÃ¦fi* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;antiqui purioref Canonesbuic fteuitiie

tik%3PâHis lt;tduerfantur,uetantesneIfirituales uUamobrem, ne quibiis.De dum obÃdem,aut htercÃm.quenquamoccidere, aut rciucl:l!:$. nbsp;nbsp;nbsp;manui afjirreaudeant: neq^ perfe, neq^ per alios:

quod de ScdÂ«eg;MofÂ«Â«Mtfw,Â«fgi^lt;3(wn , ne!^ conÃUtvm poenit: Digt; fuumadidaccomodent: quin etiamalios,quiidÃi' ftin.31 Peri' ciant,iudicent,atqf puniant.Neqf uero hÃ®c tarn impU' culofe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;denter Canones ijticitantur,ut quidam ex aduerfarijs

Aug:t4.q. iudicarunt: nonenimeosadEccleÃaÃicamdifcipli' j.Pkrique. nam diÃruendam, fedadfanguinemÃÃendumeosad ducimuf : quum uerbimintÃros non tantum Ã ÃÃ¤ot â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ fed Ã confenfuyÃ}' confilio prteÃAndo: quin etiam ab

At clui,noniinp erator es folÃ¹inÃ§j-Roin: Pontifia Munfter; fÂ«, Canonesqi ^obisÃdunttuerum zyquot; ex Concilies idem coÃ¼igitur. N4iw CoÂ«cj/âtMn Colonienfe Ar^ cadtÃ§y Honoi regmntibiis, circa ann'-^ooÃ magno Epifcoporum numero celebratum, quum Euphrate Colonia; Epifcopum Arriana htere/t in/edum efje fenÃffet,haud quidem capite puntendum cenluit, aut tAagiÃratuitradidiufcd tantim Epifcopatus muncre priitauit. Neq; etiam Imperatores ipÃ eum capitali pana mulÃ¤arunt,aut adpalmodias coÃ¨gerunt Licet altereorum, cwmEheodoÃo regnans capitalemlegem in h^eticos tulifjctt qute tarnen tarn pulcra ob-lata occaÃoneexecutioni non eÃ¼ mandata.

Satis deniq; fuperc]; conflÃ¼t exempliffupra nc^-tis,ac etiam plurimis , qult;e breuitatis cau/Ã¤ prater-mÃmus,Catholicos impcratorcs, probosq^ aliquot Rom; Epifc; 4 tetra hac carniÃeina abhorruifficybar-baramq; hanc[auitiam per multaÃculain EccleÃÃ¤ non fiaffcreceptam Erat enm res nimis ab[urda ne dicam ridicula,n5 foUtm apud fideles, [cd etiam aptid mundumipfum, inDeinegocijs (.quiuoluntarios cultoresuult habere') uim inÃrri, in nolentibus inuito eorum animo per uim fidem crigere uelÃ¯ciqitx t quidem impietas eo magis nobis juffiedaeÃcdehe-ret,quo ab ipfo Papa, Drt fedf ocenputd, er tanqua Deus ejj'et'tn ea fedente,in EccleÃam tnueÃ¢afiiit, at-que ab eodem fo auÃ¤a,ac proucda,quo maxima bonorum moerore,cr laihrimts eua)i/Ã: cernimus. Se-ienim bonus iUe Satanas,quum hijceartibus juperto,

SECTIO SECVNDA. ' rihui feculif Apo/khcam Ecclepdm corruperif, mi' fere^; afflixerit,Antit hrtfli regnu^||l bis uirtbus cols' firmans,Ã¹m penÃ¨extinÃ³iam Euangclij lucem m muit dorejurgere,ac relucere ccrnens,fatis expcrius hoe infe(lationis,carnaltsi^; gladij mÃrumentum magno fibiuÃuifidffead ChriÃi RcgnuHi enertendur,}, utac' eenfam lucem deniio extinguai, eo uti iterum cona-tur.Attamcn Ã probi,ac reUgiop P.egcs,pijs doiliscf; â¢lAiruÃris cenplio iuuantibus, pictatis oculos in hanc miferiam conijcicnt,pgt;cro eqiiidcm,eo5,rciatrocita-te perp)eaa,zr cogmla,illi ebuiam Ã¼urcsineq-, paf-, furos amarum hoc fernen agrum Domini occitpare, fui^i amaritudine eins libertatis didcedinem mpet-rÂ», quam feruator neÃrr lepis pretiop jui fanguinis effiipone lucratus cR nobis. NoÂ« enim eis deait iuÃn ratio quam Deiuerbum, antiquaq; exempla ofleU' dent,agrum DotoÂ«lt; Ã malis herbis purgadi, qute in' dies in co pullulafcere,confueuerunt,borribili omijps iamenann gratiam quorumdam ad nouam fiatuenda tirannidem erigenda.

VerÃ¹m,ut etiam clarius appareat, AntichriPum ommumprimuminChriÃi Ecclepam um er gla^ dium inuexifp; Ã§id quod fuperius ex Brentio oÃendi' Soenlib.y. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pra;terPelagium,er Clementcmf.quospaul'

cap;^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nominauimus, Innocentius primus nobis oc'

curricnam ipfe quoq; htereticos odEom'- pdem coÃ¨' 'â¢ git. Kegnabat hic circiterannum noÃriefalutis41s. Rom:imperib pr^epdentibus Honorio, ac eiusnepO' le Theodopo, Antccuius tejatem nunquam hanc uio-;

â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itniiaÂ»

Icndunt erga in fideles ad fidem cogendos ddhihitatit At nero de Siricio genere Rontificri^ ptum inuenies, h^reticosfiola maniium impofitione adpoeniteniamrecepiffe. ld quad tunc temporis tn Ecclefia ufitatum efie teflutur Eufiebiut.

Temporibus igitur iÃ¼is fiatis erat peccdntium re^ ppificentia,z:r Epificoporum snanutvm impofitio.r^on dumentmexcogitdtÂ£ fieerantjopientumnofiritein- Æ * poriiturpes,dcdedecoriepubUciepdlinodiÂ£:cjud:td gÃ¼fjib-y, tncnhodiedpudRom: Antichrifilm hominesdb ine- capu. uitdbili exitio hdudainpliusreddunt immunes-, (juip' pe cjuum eius inexpidbilis rabies cÃ¨gt; deuenerit, ut mi' jets abiuranteSjChrifio pro uita feruada turpitcr ab' negato,ndtilominus bic perpetuo triremi, ttte per' petuo carceridamnenturialius tandem in parietis ct' gafiulo, ut duis 'm cauea, nuticjudm eruendus inclu' ^tur.Qjii c^uidem omnes 'mfilicem uitam mille mor' tibiK fe coÃªmijfie deimm agnofiunt. Hcu ^uÃ m prat' ftafiet pro Chrifiv fimel morbquam pro Satd/ia mil' lies.

lamtandem co redadiares fielt, Komanenfiibus indies mdgis magisq; [Â£uientibus,ut demumCofiantien fisConcilijdecreto miferum iÃ¼ud jfiedaeulum edi-turn fiteritin Hufiio,cr Prdgcnfi comburendis.PrÂ£' tcrquamquadetiam lege jancilum efl, fidem hÂ£reii- AcnzSylu; cis non efjefieruandam. Quod quidem uereri lam Platin; pofiumus (quippequum tantxfocdttaiispapifiicunt exemplumimiidricceperimus) ne,prduajhrpein' * diespubeficcnle, apÃ¹d nos quoÃ§p inconfuetudinctu

SECTIO SECVNDA, ttcnidt; nipoptimorum Prmciputn,lt;tcpioruÂ»t MiniÂ» Prorum probittu, dc prudes diligejftid huie tdnto tM lo obuidm edt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Alid dnte hicc exempld in hiÃnri/snon rcperi, ha minum,gui ordindrio iudicio d Mdgiflrdtibui ob rc' ligionemigne combufiit dUÃ³uemortis genere c medio fubldti pierint,duobtu exccptist PrijciiUdno fcili-cet,dtÃ dximo Ctefdre,imÃ´uerius Tgt;r(tÂ»noiD.Mlt;trÂ« lÃ¹ lÃ«pore capitis fupplicio djfeÃ©lo (.ut [upcrius ndrrd-ttimia) et Coflantino fexto cognomÃ©to Porphyroge-nito imp.guem impidmdter Irene,proptered, qucidis Dei honoris Ãudio impuljus per uniuerfum arientit imperium imdgines,dc pnwldcrd omnid diruendd dÃ§ pgÃ¹tusdelenÃ dmdndduerdt, ut hiereticum cÃcdndo necduit: (juod cptidem Ãcinus, etidmp d Pdpd non pi editum, quum d pelevdtd dus pUd pdtrdtum pierit ei tÃ¹nÃ¼rum dcceptum prrepopumus.

Atplentio praterire no decet,pidm hdnc (p Dca pldcet) ChriÃidndmqi religionis trdÃ¼dndÃ¦ rdtionem db ippfmet hÂ£reticis AntichriPum edodum piipi-I^dmP quis Socrdlem,pluribusqi inlocis trip.hifior, perlegerit, inueniet ConPintij Arridm Imperdtoris tetdte^eos qui Arrij conpÃi oni fubfcribererecufdrÃ«t, dtrociÃimis modisÃiipeuexdtos,occip)s,fiiÃibus elt;e-fos,combufios, relegdtos, uiud cdlcedceto mdcerdtd inoculos inieÃ«ld exoculdtos. Qtiin cr domusdiripie bdntur, mdtronis4 coUo, brdchijs, mdtÃ¼busc^durei torques^drmilLeMnulirdpiebdntur. Ad hlt;ec,pprtÃ¨ fontigiffctjimpuriÃimis pcdrijs depciente tempore fiÃind'

SECTIO SECVNDA. nÂ» frflindtionc opM e(fe,mifcllii faminii dures amputit bitnt,utindurÃ©s^misdependenteseriperent. Acci' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

ditq;aliquandowddsuirgines dd ignempublicÃ¨dc^ cenfum ddmoueri,ut fupplicif pduore fidem fKÃdbne gdrenl.CiKinetidm,ZT mortuos fcpulturdprohiberi,

ViÃigotorum (^uoq; rÂ« in Uiljgt;dnid,dnno drei-terS'^s.Hernicngildumfilium bdrbdro exemple cd' Acmi'I. If.t. pite frttÂ»c4r/iuÃit,â¬o quod,quum Cdtholicus eÃettin Grcg.s.Digt; hiereÃm confentire dbnuil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aLcap.j u

Quiddutem DondiiÃÂ£,Gr Circtimc. AuguÃdent--pore ijs Ãmile ficerintdpÃnn legito.

Atuero inter tot impid in Cdtbolicos b^reticoru exempldrUnumdb hdrreticocjuoddm Principeeditti ÃilÃ[elegitur,in quo millumnobispietdtepr^Ãire oflendit.lsÃiitHonorius'Vdnddlorumrexin AÃicd, Diacau* qui ArridndbterefiinÃihis ii4.Epifcopos catholic fpur.in cosgenere AÃros exitio aÃicit;quos,Ãpldcuiffetcun Ã¤os cdpite pleÃ¤ere, feufaltem dd pdlinodidin cogcre poterat.

Sed dd feuitidm redeo, quam temporibus iUis retici in cdtbolicos exercebdnt.Vbi feiendum efl,non ordindrio iudicio ed ÃÃ¤d eÃe,ucriim tumultuoÃe, er Ãne flrepittt (, ut diunt) er figttrd iudicij,d, tumultud' rid plebe rdbie cocitdtd. At uerÃ´ Pdpi/Le cdrndli pru dentid dd feuitidm ddhibit4,utiure dgere^c Dei uere bo niti uiderentur, morem hunc rem ordinÃ¤r io iudi' ciotrdÃ³}dndiintroduxÃ©re.Scdenim,quumuidedntcul , turdm,qudm dd extirpÃ¼dds ex dgro Domini,quds md Ids putdnt herbds, diuerfo euentu potius dd eds multi'

pliciindM inferuire,Cuitti enitn eutdflt;i,plurimierepul luldfcunt ! adeo ut ipfi fc hydrie capita amputare di' canoh^reticos penitm imitari decraucrunt. Regibui entmin populos drntdliSfdc obfeciuium feDeoprie^ fhturosfuafisjhomndM cm Ãrages edidÃªre,lt;fuÂ£ Ãc' cis oculis cogitdri, ncdum ucrbis, dut cdldmo expri' miynonpofjitnt. cyuinetidm authores celebri dogio orndtos, pdrum dbÃtit, quin mter diuos uiucntes ddâ hue retulcrint.

HÃc ucrÃ´ nobifeum funt dduerfdrij, er pijs Idtnen tis noÃrds in Pdpdtum qucrelds profequuntur. Iure enim nos execrdri dc deteÃdri dicunt AntichrifliÃe~ uitidm, quippe uerosfiddes inÃddntis, dc IruaddU' tis. iggt;fe enim ( inquiunt ) um luminisexpersÃndidd cduÃd eos interÃeit, qui Dd ucritdtem funt dmplcxi: Nos dulcnt(pergunt) contrd ueros hdreticos, in Dc-umq; maledicos occidimus ,Dci prdceptum cxlege contrd eoi latd exequentrs ; eorum tdmen cduffd pri-us ex uerboDeipiÃ¨ cognttd, er fe deÃndendtÃcultd teconceffd.

A t uero iam d nobis fdtis,ut credimus,fuper^ dC' monÃrdtwm eB,quodlibet infcddtionisgenus.Ãue db impijs in pios,Ãue,d piJs in impios Ãdd er rdigionis cdujjdfidt,prtefmimcdpitis fupplicium omninodc' tefktndum eÃe.Quo dutent potiÃimum nitimurÃindd mentum non Pdpifldrum tniuflitid cR, fed Chrifli rc' gis noÃri iufld uoluntds,Ãrmdq; inflitutio. Htnccon' fequens e{i,fuperius ddnotdtdm corum diflindionent Wdnem cfjc,nuliius^ momenti : cuiufmoM ctidin c^t'

SECTIO SECVNDA. mÃ¯ trrdelJe, quÃ¦dd error an fuumtuendum inmediunt dffÃ¨rrcl'oient, l^eo ddnte fa^ucnti feÃ¤ione demoK' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

VcrÂ«m ipÃ codent condtu, quo ueterum Pdlru/ntt recentiorumqi Theologorum authoritatannobts Ã¨ manibuf excutere tentdrunt,\mpcrdtorum quoq; ex-empld infi-ingere nituntur. Multd cnim cos, eddem^ mdxtmimomcnti dducrfui htereticos fÃ¨ciff'e contcn-diint,udnd^ cunÃ¤d elfc,c}UÂ£ d ncbif prolententid na Ãrd djferendd proÃruntur. Primum igitur omnium inquiunt,IÃdgnitmConftintinu po^ celcbrdtu Nice-num ConciLiidArrio dduerfdtum Ãtiffe^uteiia etidm librospublice cremdri, er gut id Ãccreneglexiffct interfici imperduerit. Q^idividetiirncuobis fdtis ef ficdx exemplum ad probandum, bonum hunc C^efd' ran hÂ£reticos morte pleÃ¢endos ccnfuifj'e Æ Arrim (.utluprddiximiKy hÂ£reÃarchd dCofluntitio hdud comburilur, fed tantum 'm cxilium ablegdtur, esquot; tÂ» eiut libros non cotnburentes capitale Ãepplicium dc' cernitur. Hereticus multiti dimittitur, in libros au^ tem feuitur.Nec tarnen ufejuam legitur m huiufmodi libros retmentes hac lege dnimaduerfum effe.Ex c^uo luce clarius coÃ¼igitur, CÃ¦fdris decretum in Arrij li^ Iros dpud Ãe habentes dd terrorem condilum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terr â

eins dogmdtis fedatores db eo deterrerentur, itdejue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ

extinÃ¢um tret hÂ£refÃ®s illd ; non autem fanjÃ¿tinario O' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

nimo hicreticos trucidandi: cuius rei itluflre poterdt exemplum edere, infignem hunc hicrclicum nccan-iotÃfic decerecenluilfet- Nlt;tm in fapientif

pntOydc prudentiÃimo Principe tentant fÃ¹iffeÃupi^ â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ditÃ¤tem mente concipi non potcÃ hicreticos nc' |

cdndosfentien$ ,hÂ£reticum dcelekerrimo Concilia ' damnatum impunem dimififfetiUbrosMtem eiud, eof queretinentes comburendos mperaÃet. Vbielidtn notdndum occurrit,nobiliÃimÃ¤m illam fynodum tan-to numero dodiÃimorum Epifcoporum reÃrtÃ¼, dam tMtum htereticum exdiuina lege necandum eÃe Im^ peratorem non monuiÃei uti neq^ etiam legimut jy* nodum aliquam ( ConflAniienÃ excepta ) Ã /e damna-tos hÂ£rcticof MagiÃratui ad necem unquam tradi-diÃi;.

A t enim quad Ãuerlt;e leges in religionis negocio^ nogt;^uiufmodÃ¶,fed c^teroruin lmperatorumlt;iutan-tea diiium eÃ¼y non eas exequendi inflitutoÃed ad ter-rarem conditie Ãterint : prlt;eclarum, nbsp;nbsp;grauiÃimum

teÃimonium babemus in inÃa fcriptis Sozomeniuer Lib,7.ca.u bis de Theodofio feniore.imperator uero (inquitiL-! nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;le)legeedixit, utheterodoxineq;EcclefiascolligÃ¨

rent,neq; deÃdedocerent i neq; Epifcopos, aut alios ordinÃ¤rem,er alq ciuitatibus, er agris peÃ¼erentur, alij honoribus priuarentur, nec eadem cum alijs poli tia uterentur.ac legibus iUisgrauia quidem fupplicia adiecit,uerÃ¹m non eÃ¼ iBa exequutus. 'Neq; entm pu-nire fubditos, fed metu coercere fatagebat, quo iÃ¼os in dogmate Ãbi de diuinitate Chrifli concordes red-deret. Uameosdemumlaudabat,quiÃonte,erexa-nimo conuertebantur. Quin etiam idem S ozom : lib. nbsp;nbsp;nbsp;t

SECTIO SECVNDA. v liiereticos, ut oratoria corum domM deÃruerentuTt ipfi ucrÃ³ nee priuatim, nee publieÃ¨ ceelefitu eoÃ¼ige- ' lt;nbsp;rent, de qua fup^itu mentionem Ãeim ui,eam tarnen in tiouatUnos non exequeb(itur,ftc ait. Etenigt;n,uto' pinor,coniuebat iÃ¼ii imperator houd inuitus,hoc ta^ tÃ¹m agens Â» ut pertcrreÃeerct lubditos, non ut per^ ieret.

idemConflMt.(perguntaduerfariÃ)legefanciuih Lcg.i,amp;Â». idololalrasteos^ adeoprouineiarum redores,qui DÂ«pagÂ« eos uindieare neglexiffÃ¨nt, ultore gladio flerni debt-' re. Â¥rÂ£elarum porro exemplum, modo idololatra idem e/fet at (j; hieretieus.fed quid iUi eum htereticof

Valcntinianumquoc^,Gratianum,aeTheodoÃui Â».Niceph. inquiunt,eandent,autnon miilto leniorem in idol^U- li.iS.ap^ trarum panam flatuere, euiushorrendum exetnplii editum effÃ© dieunt in Anatoliuin quendam Antioehe' num. Ad idem eodem modo reÃgt;ondemus : legem hÃ¤c Mdeliectidololatrax,non htereticospetere:Qui quÃ¤' tum inter Ã diÃrrttnt ijdem imperatores, er eogno-uerunt,er aperte deelararunt. Vtenim fuperius ofien dimus,Gratianut,e!â Theodos : ijdem,qui in idploU' traf eapitalem legem condiderant, hteretieis liberta' tem fidel permiferunt, nuUam hterefim funt per feels' ti,nec quenquam ad commumonem coÃ«gerunl, NoÂ» igitureHcurjuisanalogijsaduerfarij leges inidolo-latram latas,ad hlt;gretieum pertrahant : fatis enim ju' perque hac in re mentem fuam aperuerunt impertt-tow. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Df cr Mdiiiffc.itfi lt;judm ciitum ab dito dbundÃ¨ t:srejjionfuinfÃ¹erit,tÃ¼hilÃ plitintihinegocijeSl,qu4 alduinus dUenum htc dffbre reÃfonfutm 1Â» /?5c [cilictt lege d^ ptÃ¨ uideri ddieÃ©ld aliqud uerbd effe, quie mintmÃ¨ ex' tant in codice Theodofidno, ubi lex iÃ¼a mtegrd refer Â»â tur : Ãcuti ncijj uerbd iSd conuenire poffunt cmk ij!, ^UiC pr^ecedunt,Qr fubfequuntur, uelcum A uguftini iefhinonio.Scd huiuf errorifddmoniti, tangudm fup'

-, pofitium foetum dllegdnt ijudnddm legein,qud hdÃ¼e^ tiui non legimui,cx Noueliarmn Theodofij (Â«t dis^ty lib.repetitdm,in qud fdnguinis fit mcntio: palat enint fud hdc fuppofitionelegentium oculos, imÃ³ iieriusd-nimospr^efiringercifed mhillucrdntur.Lexcniin illlt;t lotÃ¿iiiurde Pdgdnii,Ã§y' Ulorum fdcrificijs.ipfi dutem Pdgdnorum mentionem expungunt,hiercticoru fub' fiituunt.SedquiseR quinfcidt,plurimum inter eoi iit' tereffe, ZT mdgnum inter eos difcrimen 'm ueteribut legibiK uiderilQttod ex ipfepdter Auguftmuf ddno tduit. Quid etidm tpfd lex,pofiqudm de Pdgdnis egit, de huereticis deinde loquitur longe dliter:nec eos dlio modo puntri cenfet,qudm ex iUiui prioris legis prÂ£' i fcripto.Neq; hic mordbor quiefitdns,fit'ne obfeuruiÂ» apocryphuscj;, ex obfolelM Nouelldrum liberdpfiui cut dfj'erunt') Theodofii ; dn potins poftremi Vdlen-

Ad GratiafÃ¹legcm,qM quam qui/q^ ucÃ¼tt religio-nem fequerctur /kitucrat,item^Theockifq,quctn nul Urn h^treÃm [gt;erj\quutum Ãajfe ,nec quenquutn di commumonem coegiffe diximm, quivm nihil aliud habcMt,quod obijciÃ¤t, Griecos fcriptores mamÃÃx uanitatif irÃmulant ; diccntcsleÃ³loribu^ probe con-flzre pofje, quomodo hjec cum ijs confliMtiotubuSy quÃ¤s in luÃniani Coddegibus conuenirepoÃhit. Sed quid hoc { A Gratiani, cr Theodof.lt;etate,ad iuflin, tempora tfo. annorum Ãatium intereeÃit, Nemo uerÃ¨,uel mediecriter eruditus e/i^quinefciat quo ma-gis Ã . martyrum tetaiibus mundi fecula reccjÃcrunh coplusroboris, ey efÃcacitatis jumpfifÃe Antic hr ifii tnyÃerium Ncq^ debent cruenU recentiorum 1 wgf- ' ratorum conflitutiones {ft modo aliquas ÃcerunQd' liquid de fide, zy aiithoritate fcriptorum illorum de-rogdre,qui uctufliorum Clt;efarum pia gcÃtl fcrip/ere, Ã quoriiietatcipfi non longÃ© receffcrunt. yerÃ¹m ut-cunq; luflin-.aduerfiis hierelicosatrocc,(y cruentale gem fanciuerit,nujqua tarnen legitur,eo uiuÃ«te ex ea lege in hÃ¦reticos umdicatu effe-.tametfi eius atateAn themiusConfinntinop.imperialisfedisEpifcopusEu tychiana h^rcfi inÃÃ¤us uixerit; qquideplurimis Ro. Epifeopis molefli^,cr exitij caujfa fitit.Nc^ Cicfare legimus ex lege abfe lata hominem nudilaffe, neque quenq Â« eum [eHantibusiquoru nonexiguu numeru habut/fe par efi tanttc urbis Epifcopu.lmmo ipfumet luflinianii legÃ« pofiea ttutko fupiorilt;equiorÃ« inNefio Â». CodÂ» fitfc tij btereÃm(Sdidi/fe legitur, NÃ¤f^^erea(inqtiÃe)

SECTIO SECVNDA. fdncÃ¯miK,utqui impidin Ncfiorij fidem feÃ¤dtttur, aÂ«t tllicitieeiiM doÃ¢rm^adherent, fi Epifcopi fiicr'mt, nd clerici,fdndK Ecclefijs eijcian^r;fi bid, dndlht nidtc damncnlur.Ã¯Jddeniis lex.Ex ^ud,Gr ex Anthc^ inij impunitÃ¤te conijd,ttnÃ´ ueriws per dpi poleÃ¼, C.Â« faremhunccruentdm iUdm legemddterrorempro-

Erdgenfis incendium,nufgudm in uiridi Ã¶bferudtionc fiiificlegimut. Quoddutemdixitguidum,dntiguot ChriÃidnos Iinperdtores modo exilio,modÃ´pecumalt;-rid poend,modo etidm morte h^rcticos mulddre con fueuifjc, gudtenutad mor'iemlt;ittinet,egregiu/m meitÂ» dadum effe coiifitd.

^t imperdtorum piefdtem, de Ã¯n tolerdndit h^e^ tids mdnfuetudinem intuentes,dcriter mj eos guogue Kiuehuntur ; dc zelum, cr feientidm mdiorem m eii reguirere dicutJt. Credo eguidem. AR Ã¿dem Qe/dres, fi uiucrent, mdiorem in ifiit pietdtem, or itguiorent feripturÃ¦ intetteilumt ÃrtdÃfi exoptdrent.

HÃcdanum dduerfdrij, guum foie cldriut uidednt ueterum Chriflidnorum lmp. decretd ,diÃ¼horitdtem, exempld, cun^; h^eretidt trdddndirdtionemnobip cum^cere,dUeruntfi(nddmentum hoc eiufmodi non effe,ut inde RegÃ©s,dc Mdgiflrdtus normdelicere pof fint,gud cum hieretids iure dgere debednt. CertifiÃ© ntdm rÃ©gula, cui guidem refi-dgdri no pofiit,effe uer^ bum Dei, Sedguistntpiut unddc bdrduthocnegd' rit ? At uerÃ¨ intÃ©rim dffirmdmui,ut jdndt Eudngelif tMthoritdtem,ueterum^ Pdlrum,dcrecentioru Thea logoruKt

SECTIO SECVNDA; tjÃ logortim fentcntiM, iM quolt;^ impemtorwin ÃªxÃ©pla, cr forum Rom.Epifcoporum decretii,cr cu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à¥¤

QuÃ´dautemdeniq; obijciunl,tdntosÃilfe corum tmporum tumultuf, Rom. imperio domi jorisq; mi^ ferrimÃ¨ ueXdto^tdntdm^ Epifcoporum ambitionem, tdntdm demum rerum omnium perturbationem,ut fopenumero Principes officium fuumneq; mteÃ¼ige' re,neqieoÃngipotuerint;concedimus:qiidtenusfci licet boni Principes beUorum negocijs impliciti, dc Regnorum mutationibus diuexdti, quum nuper Chri fio nomen dedijfent,nec in Ãcris liter is fatis adhuc uerÃti effent,Epifcopis fidem habentes, quicquid iUi effutiebdnt, Deiordculd effe cenfebdnt. duocir^ quoties Cefdres ipff,clemcntid fepofitd, cruentds le^ ges in hiereticos condiderunt,fuff)icdri poffimus, ne dtcdm certÃ¨ dffirmdre,db dmbitioffs Epifcopis,Ãlfiff qaedoÃ¤oribus Ãfcindtos,cjâ induflos id Ãciffe. Qui quidem Epifcopi, quum Paulinis, ey ChriÃidnis dr' mis hiereticos debeUdre Ãrtdffe diffliderent,Cie/drelf gladium implordbdnt,cr dd Jeuerds condendiu leget ipfos CefdreshnpeBebdnt. QuoddutemconieÃ¢urd hecnoflrdreffiuendd non fit, id nobis exemploeritf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

quoddeTheodoffoSynedeepifcopotrdditum legi' SocrJikf. mus,quiufqueddeo firturinfeÃ¤dlusejfehiereticos, capu.

Mdcedonidnos dppelldbdnt,ut ctidm eos (y ur^ i)e,(ydgxis peUeret,cuius rei cdujfd quoq; Conftdn' tinopolim pro/TÃ¤us,dduerfus eo fdem hereticos pro^ uincidlid Ã©difia tmpetrdMt.QuodtdmÃ©,ait SocratesÂ»

eontrdmorem eirthodoxje ecclepi fiiiffâe,qMnemi' ttem per/equi confueui/Jet, ut fupra etiam annotaui' niK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Socr. rod At poÃtanondiÃimile ÃHum legimtu deNeÃo' J ib.f a p.19, Epijeopo Conflisniinopolitano, qui ad iumorent udenVflt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concionandum itadixiffefirtur.

nil nebido nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impfrafor terram ab hiereticis repur'

nis arrooÃ¢quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tibiuidÃim ccxlum dabo.dijperde mC'

BKigiturexemplisabunde fates probatur conic' fluranoflra:Ambitiofos feilicet cr /angumanos Epi fcopos fiti/fe,qui Reges ad fteuitiam concitarsnt, Ã§r ad cruentat condendat leges perfuaferint.

â¢ Ex prtcdidis infuperSocraiis uerbis manipfte col ligitur,ante ea tempora Chriflianas Ecclefias ciuilis potejhtis titrtbus hareticos itijedari non confueuif' fe,magnoq; dedecori Epifcopisfiii/fe,qum eSquot; pro re impia habilum,Magiflratus authoritatem 'm religio'

parct A ugÃ¼ftmi exemple Q^umenhnCatholiciuO' Donatiftalt;* rijsÃntdtximM^miferisqimodisÃDonatifiiijZr CÃ¯T' 1âcek nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(irripoffet

ra nonhaf^ eorumimprobarabies, tandem interEpifcoposagi' relis fuafex deimplorando aduerjuseos CÃ¦faris prlt;e-rÃ¼t EpiÃ¼o/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Manjuetioribus (tnter quos AuguÃ.^it) id non

pos ad imz probabaturt exiflimantibusnondecercEpifcoposO' pjprandn lij^armis uti,quÃ m nerbo Dei,precibus,cr fimalum CÃ¦f.aÃ¼xi' imlanabileuiderettir,anathemate. Ndm (uthiec enar'

rans nK^MtEraJnnK^uft]^ adaiaitmAu^ufli: hoctfiÂ» i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{ilufquant

SECTIO SECVNDÃ¤:' IÃ7 pIÂ«f^MÃ¯fni4oo.poS ChriÃum natam einn. iittfquei'n Erafmnân iegitur orlhodoxq^ Cielnrif pr^eÃdium ddutrfu/s hi' Refpjde Ingt; relt cos imploraffct-id qued ab ipÃs htereticisÃequen tiÃimeÃdti'mconÃAt-, er quad tandem catholici ij' dem Epifcopi,carnales potius.quÃ m doÃ¢rma, er titnDÃ¤ priediti Ãditare didicerunt.

Eo /rrÃ¨ tempore, quo Innocentiuf Rom^ccepit Hift.trtp.U, t^oMlianosalias^ improbasfeflMperÃequi, NoKit* iKcap.Ã¿. tiani ip/tAmperatore permittentc, proprias habebÃ¢t EcdeÃos, EpiÃopos, Diaconos, er Concilia : nec Ã Rom.Epifcopis unquamuexatiÃterant. Ciumimo, Socr.Iib^Ãa nec tune quide ConflintinopoU diuexatosfuijÃe con- cap.iu flai.-QuatnuisautemRom Epifcopiapud imperatO' fesÃimmoÃidio in hoc mcumberent,ut q,qui hiert' tiei dicebanfur,ex nrbe eijeerentwr, nunquam tarnen iÃ¼ud obtmere potuerunt,ufque ad Imperium luÃinntf ni, anno circiter sts-ad Imperium eueÃ¼iAs autem Ax gapeto Rom.Fontificipoil multaintproba hortamen ta coneeÃit, uturbe eijco'entur, er eorum EccleÃic diruerentur. QÂ«o quidem exemplo baud dubiÃ¨ coni' gitiir, ftcuti Epifcoporum mcredibilis importunitM Cjefarem bunc ad bac Ãcienda impu!it,ac pene coÃ¨-gitiita cadem quoq; aderuentas lUas kges,quÂ£ aduer farijs mirifice placent, rogandas euminduÃ¼umÃiif' fe, Qumtamen,neceitts^utdiximus') temporemec per multas ab eo tetates in ujuÃuffi leginus. Qti^apro pterRerengario ipÃ,ann.circitertosf. qui non de ErafthJ conÃÃionisorigitie,ne^ dePurgatoriointerroga^ jnRcfp.dÂ« tus,ÃddeChriÃi corporaueritate in euebariÃuÃd' InquiÃ

(TMento d Rom.Eccle/td tUuerfnm fentieidl,He iiM ^uidcm mortis pand irrogdtd,du^is uUd eRddhibi' td,quum femel dmiffustin edndem opinionem reld' p/ui eil:qudnqudm EcclefidiÃ¼didm tum dd potentat Cr duthoritdtis culmen fnÃ¨ euaferdt.

S ed dlio iterivm modo excipiunt dduerfdrif tempo rum uidelicetrdtionem in Ecclefid efje hdbenddm. Uon pldcere Deo Ecclefidm fudm eodem femper mo do ddminiflrdri. Concedo;qudtenusfcilicetdd enftitu' td,ddpolittdm,dd eccle/idfticdmdeni^ difciplindtn attmef.qua omnid,quum fint ddidphord, doÃ¼i, dc pij Epifcopidrbitratuiprotemporum cdptu prudentid ddhibitd,confulto populo, eodem^ dffentiente, mu' tqjfdd permittuntur. At enim ed,qult;e Dei mdnddto fir mantur, quis mentis oculiscaptus,hominis drbitrio tmntutdndd fubijcidt? tion fÃ¹rdberis,non occides,no fcortdberis.ieternd funt Dei prtcceptd:nec quduis tÃ©' porum conditione emergente dbrogdrilicet. C^uod fi diuind lege fdneitum ejje confhlret hlt;ereticum mor te mulÃ¢dndum effe, nuÃd conditione, nuÃ¼d temporu hdbitd rdtione,diuintim ittud prtteeptum dbrogdre, dutimmutdre fdseffet. Addequod nuUdcertdrdtio tonfk^,curpotius ConfiMtini,Theodofij primi iÃ¼iut pijfiimi Ctefdris, dliorumq; Chriftldnorum Imperd' tor um tempore, qudm Ã¦tdtehdcnoflrd hdreticiefi fentfirendi. imo ueri, fi unqudmfÃ¦uitid, er rigore Opus fiiit, ConfldnM tempore neceffdrid hiec uidc' idntur,totÂ» firÃ¨ orbeArridno dogmdteperfitfo. NÂ« ddei

SECTIO SECVNDA. tj8 ddeo Ã¯mperij negocijs detinebdturipfe Ctefar, ^untf ^ucmddmodum ntugndmiUdm fynodtt h^refeosre^ jhngtiendÃ¦cduÃd conuetÃ¹enddmcurduit,itdlt;]uo^ ^udrdtÃ¯one trdÃ ditdi effenthlt;eretici decerni db ed,dc flmiui curdre,dc tdttdan hiereticum Arriu db ed ddm^ natum mÃ©rita fupplicio dfficere polfet, Theodofij ^uo(^ tempore Mdtuch^orum, Arridnorum fe^ itd [Jiedioldiii uigebdt: neq; tdmen imperdtor dut mo tu proprio,dut dpijÃ(mo,doiliÃimo(j; Epifcopo Atn brofiofolicitdtiKjin coÃ®fÂ£uijt. Cur nunc potiui,^ud iuncdecetfeuitid^ClÃ¿,ibiKnegocijsimpeditui,quÃ´uÃ© timorÃ©exterritui e^ ipfc CÂ£fdr,lt;juÃ´minui,fdnlt;flo quo^; iUo Epifcopo,dut etidm Romuno, in ConÃlijs ddhibitii,hiereticos coÃ¨rceret, ultimo^ demum fi^gt;â plicio toÃ¼endos curdret^AtAmbroÃuncredo) hitre ticis fiuebdl-.qui tdnlo rigore,drdentici^ fhtdio eos ni' feÃ¢dbdtur. Num ille uerbi Deilfiritiu,qui tot hare^ fes dntiquitui extmxit,extmÃ¤ui efl hodie : uteius lo' cociuilemglddium(uccedereÃtneceÃe^ Quodau' tern tttijuiuntfdb dpoflDlicdÃ/nodo,quÂ£ d Lucd defers bitur dd ConÃAntini tempord nullu legi in tdntis tur^ biSfCr EccleÃdrum diÃidifs hdbitum conuentum, in ^uo dduerfus htcrefes communi conÃlio quicqua decerni po ffetmon uident, Concilium ipfum Nicenunt Cut didum eÃ) ed de re decernere potuiÃetzy tunc po (iÃimum neceÃdrium, cy dpprimÃ¨ congruensfri^e. AtuerÃ´,nec^ de hoc Ctefdrdd Concilium retulit,neq^ Concilium ipfum motu proprio quicquam ed de re decreuit, nc c deniq^ ab ApoÃolorttm temporibuf dd

Cclknli(n[e Concilium, pa uoo- er ampliui cun-i' culum memoriti extat, Conciliun^uodpittin Ã¹ fc dam ttatos hitrelicoi Ma^iflrdtibus morte malÃ¢andos tret didiffcjdutCieldru/m aliquem eofdem Ã , Conciliisdam natos necaffe.

Satis igitur ex fiipaioribus aquo letHort pateiit, piorum Clt;efarum clementiam ob Epifeoperum. anibi tionem feuitiarejjiafam, cruentasq- leges eoram itn pul[ulatasfitiffe. Ciuorum exemplafequutinojtrÃ¼m aliquif {.lagillrattis ad eapaagcndaperfaafcre, qnÂ£ ab initio Euangelicie lucis atatc noÃra iai tnundo wfinuratiCfEccleÃie omnesdeteflArunt.

HAfSfwwCÂ«Â« ÃUor') Ã nobis apatÃ¨ demonÃret' tum eÃ,quantH abhorreatChriflianapietas,ac uera ChriÃi doÃ¼rina ab mfeÃ©tationereligio' Â»is caufa Ã uioletia in hominu mentes,ab im' pia papifiica 'mquifitione,Ã gladij tandÃ© feuitia in no credentes exacÃªda.VnÃ etiÃ¤patcficimus ab antiquis Tatribus rationem iÃam cum hiereticis agendi, eos^ -rxtirpandi improbatam,Ã primispi/slmpaatoribus nunquant uÃtatam,imÃ¶ potius reiei!Ã®atn,Ã recentiorÃ¼ deniq; non tnfim^ claÃis Theologorum quampluri' mis deteÃtUamfitiJJe.Detnceps uidendum eil,quid co trÃ aÃvrant aduafarij, qttidc^ ad eorum rationes cjquot; airgumentaref^ondendum utdeatur.

nis non eÃe^neq; ad doilrmte tAmiÃros ÃieÃ¤are hte-reticorum utndiiiam -, zsâ ceÃ¨rcÃ¹ioncm. Non cnini gladij poteflate i/^uxit iUos Deus, Jed ciuiltbus Ma^ giÃratibus eum cotnmendauil. tAmiÃros igitur hae in re ChriÃu imitari debere,qui non uenerat m mun' dum,ut nolentes ui adigeretjfed utamanter, amp;nbsp;fjgt;iri^ tusdulceditieilleÃ¤osadfetrdheret. Attamen (per^ gunt) ejuum uerbi DAinifler femel, bis, terÃ¼e aduerbi DeinormamdoHrmie corruptorem admonuerit : is uerei diÃ¼o audiens non fÃ¹erit,nec adfi-ugem reuertd' turstmÃ¶poiius uenenum jf Ã¤rgere non cejfet, Mini-Ãri munus er it, contumacem ilium ad lAagiÃratum defirre,coercendum curare,er fi nonreÃpuerit, ca~ pite etiam pro hÃ¦refeos grauitate pleÃ¤endum ofitn' dere.ac fuadere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Pr 'tmÃ¹m ea tpjorum conftÃio minimÃ¨ neceffaria fiierat NamguodpriuatosChriÃianos,uerbicji Mim' Ãros attinet, nemo e^ ^ui rem in ejujeflionem uoeÃ¤s, negandi,aatfittenditllisprtcbeatoccafionem. Quoi autemadMagiÃratns,iam fuperius paUm ficimus,an ciuilis gladij acies ad Ãdei, ac mentis errata penetro' repoÃit. Sedenim fubijeiunt, MmiÃris munere fuo defiinlt;ais,acfontemaccufanlibus, MagiÃratum Ã Juo cejfare non debere- nie uero cjuam mducantrerum repugnantiam nonuident: Qui enim hÃ¦c duo cohiS' rerepojfunl ; lAmiÃri ChriÃum imitari dchent,(iui nolentes non cogebat, fed amanter Qgt;iritus dulcedine illeÃ¤os trahebat ; cr M'miflri fontes ad MagiÃratum iefirre, Ã§r captteplc^lend^i curaredebent ? VerW ; nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T

VÃ¼ttifler nonne ChrifHuoluntdtisexecutore^ ? At quum procurator tjui/piam, aut fe^tivs, cui res Ã Do* tnino fuo agenda demÃ¤daturt ex beri prtefcripto rent conficerit,nÃ³nnedicimus id dominum ficijje? nam (^ut aiunt)qui per alium agit,per (e ipfum agereuide^ tur.QuodÃ quÂ£ Minifltr egerit,Chriflum ipfum egif fe cenferi debet i proponilur nobis proÃÃ¤Ã¶ quidam Chriflus, non fanÃ© mitis,ac benignus, fed quidam fÂ£-ttiÃimus delator. Quod fi nobisÃut fitentur') Chriflus tflimitandus,Chrifli fituitiam (fi modo in eo reperiri feuitiapoteRjUt idcenfentesopinariuidentury non autem benignitatem,fumus imitaturi. At uero ex eis equidemquÂ£ra, quibus fanÃ¼Ã¦ fcripturÃ¦ teflimonijs prgbarepoflint,tAmiflros ex ofliciohlt;ereticos,etiam conuiÃ¢os,non refipifcentes, fid prte/raÃ¢Ã© quoq^ er' rorem retinentes,Magiflratui denunciare,non /olÃ¹m po/fe,fed debere. Nonne habemus,extremum ecclc' fiajticiminiflerij opus efle excommunicationemt Eil enim Ecclefite excommunicatio, ut ciuiligubÃ©rna' tioni morsdamnatorum: cr ficutapud lureconfultos (iuilis mors dicitur exilium, itaapud Apoflolos cr eorum fucceflores pana capitis erat ab EcclefÃ¹e con fortio aliquem fubmouere. Quid igitur reliqui eil Ec c/f/jiC ttnwcr/fle,Â»e (iojtt Umiftris ip fis, excommuni' catione promulgataflmo uero re ipfa reÃ©lÃ¨ perpen' fa, extremiqi huius horribilis iudicij iuribus exami' naiis,fiicilÃ¨ quiuis percipere poterit,homines huiufi modi fulmine perÃ§u flos tales efle,quod attinel ad ec* (lefiam,ut quafi non amplius in uiuif degant; fed ad a-

SECTIO TERTIA. 140 lÃ¹m uitam tranfinigrauerint, ac inter cLemones uer' fentur^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter ChriJÃdnosrecipidebett

ut KliniÃritqui reconciliiitionK uerbum obtinct, mu ncre uÃ¼o fÃ¹ngdntiir,(]uo ChriÃus,MtÃinÃ¤Mnon fÃ¹e rit,dut faitem ipÃsÃmgendum nondifertÃ¨ mdndaue^ rit. Vidednt igitur dn reconcilidtionis uerbum cutn deldtoris officto reÃ¢Ã¨ congruat^ac tdudem oÃenddnt, tjuibiu uerbis fdnÃ¤m Dei jjiiritus, coÃ®, qui fdtije do-Ã¢rmÂ£ pertindciter refiÃunt,[Adgiftrdtibui per uerbi tH'miÃros defirendos mjtituerit. Idm exCdlumido-Ã¢rinu hoc non probdbunf, qui confentdneum non ef fedixit,ut qui monitionibusnoÃris obtempcrdreno-luermt, cos dd tJidgiÃrdtus deÃrdmtu.

Qu^mimÃ´ MiniÃri hoc perdgentes, quonfpdo Pduli 'mflilutd,dc prÂ£ceptd ferudbunt, qult;e primd /c' Ã¤ione in medium dttulmiu? Pnefertim quum Timo' thcum inÃruens,poÃqudm dixiffeKoportere eum er-gd omnes mitem eÃe,dd doccndum dccommoddtum, iniuriie pdtientem,cum mdnfuetudine diffenticntes e-rudientemi fldtim fubdit,fi Ãrte Deus eos dd frugcm reuocduerit,ut uerum dgnofcdnt,dd feq^ redcdnt, er didbolt Idqueos eudddnt: Atqui,quopd{lo mitisdici poteritMiniÃerille, qui uiliÃimi dccufdtoris officio fitngdturi Qtiomodomprobosfiret,Ãrdbieperci-tus ciuiliglddio iugulddos obijeiet? Ã^uemodo mife^ risfontibuiddbiturpcenitendtff)dtium, er ex ApoÃ. priffcripto ueriUtis dgnofcÃ©dÃ¦, fe^ 4 didbolt Idqueo dfferendi tempus,fi pdflor eorum,qui eospdcdte tole rare, pdtienter eorum reÃpifeentiam expeÃ¤dre, lt;lt;rlt;

quot; . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T j

guere,ittcrepare,dc tdndemcutalibi preecipilkpo/l.') *Tjia 4. t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debebdt,omnt ddhtbiid cl^Ã«tid,dc doÃ©iri'

â ndfhorumunerumuicemdccufdtioitrmplcbit, eop ^ue ^/IdgiÃrdtui ad ntcem trddcns, corporitund, Ã§y dnimÃ¦ interitm cduffam dederitiQvdm guident dni-ftidtn iniudicij die repo feet Doininm Ã¨ mambuf pif Hlitu pdJiarii.Htc Â«cro dnimdduertendum occur-rit,ApofiDlum lt;juutn cduffam d/tneÃ©lii, cur hlt;ereticii tolerdriprlt;eeipidtyhoceii,f] (fUdttdoJiueQul dlif pld^ cet)fi prtÃ¨yDeut foi dd frugem reuocduerit,zxc.cer turn dc dctermindtum tempM non priefcribcre, ddeoi ut quitm nobii uidedtur nihil prÃ¦terimfiffe^ ut hÃ¦re^ ticumddbondmfrugem reuocdremin, ni reÃpifcdt, dd l^giÃrdtum deprreyÃr pumendum curdrepoÃb tniM.lmo potins diccns, S1 Q^V A N D O, dut S l FORTE, /ongttm, GT indeternÃ¼ndtum tempus notÃ¢t,in Dei uoluntate, non dutem in hominum drbitrio repofitum: ipÃus etidm hitreticiuitdmDeouolrnte ^^udturum ; quum, diuino Ãiiritu fuffi-dgdnte, una ^uoc^i uit,e momenta dd extremum ufj; eins punÃ¤ii reÃpifcere,cr dgmtam ueritdtem dmpleÃ¤i udledt-C^e terum,guid dd probdndum fententidm judmde hiere-ticis ddiJldgiÃrdtum perMintflros deÃrcndit,jjgt;eeio-fis rdtiombui non dellituÃ¹turiinfÃ¨riuf,decentiore nobis obldtd oecdÃone, loeum hune rejumentes, drgu-wentdeorum recenfebmus,de pro uirili pdrte conÃs teure condbimur.

Verum intered dicat obfecro,ejuo pddo aliudPdU ii prteceptumferMbuntMimÃriybtfreUcosdceufdn-

tts,ut ignorantes ignordreperiiÃ¼tidnti Curpr^ecipil i.Cor.â4*^^ ApoÃolus ignqj^dfitem ignordtioni fuierelinquifAn Kt igndruf intertdtl Abfit. Sedut dmanter ignordtio-nem fudm ftrentes, expeÃ©lcmut dn Deo dliguÃ¤do pJd^ ccdt ignarum uiuentem in doÃ©Ã®ifiÃ nivin, ZT Ã®n Eh4Â«z gelij ueritdte eruditifiimum commutdrc. Diuus quo' que Idc.inquit, Eimm, quifontem db erroris uid reuo-cduerit,dnigt;ndm ex morte uendicdturtem. At enim hi noftrireuocdndi, Z}quot; 4 mortednimarnd/fierendi nice perpÃ©tua eiusmteritufupplerenolunt. Qui quidcm dnima: interiiits nece/fitriÃ corporis mortem confer quiturfi modÃ³(^ut dfierunÃ¹is qui hd'reticus moritur, nbsp;nbsp;nbsp;'

gehenme damndtus eR t qudm firte eiidfiffÃ¨t, fi ex Chrifli,z:A Pduliprtefiripto pdtienter, de beniggc hd bitus effet,morboq; eins fdlubrim medicdmenlu fitif-

fet ddhibitum. Ne fwjm pro 'mimico hdbete (dit dlibi t.Tbt[r.i.ff Apcft.') fed ut frdtrem ddmonete. AtquiperbellÃ¨ qui- Â« dem ut fidter trdÃ¢dbitur,fi db eo, qui iÃ¼u firuare de^ bebdt ignÃ© deflindbitur.At Minifierhoc non ficit (in'â quienO/ed Mdgiflrdtui.imÃ uerÃ lAinifler quoq;: nS ut noftrdte prouerbidU fententid dicitur,'m oui deglu'â benddfteque opus peragit is,qui ouem tenet, dtq^ ille quieoriumdetrdhit. Amedifcite(mquitDoinmus) Matt.tt.19^ qui mitii fum,Gr animo fubmiffui. Quod fi Chrijlid' Â« nis omnibus diÃ¢um e^, uerbi tarnen Minifiros prieci' puÃ¨petit.Quorum quidemaliqui flt;euitid potius Chri fii conditioni prorfus dduerfa,eum imitari nefcio quo pdÃ¢ofe credunt. Cuius quidemRegnum omni dulce'gt; Ã¢ine,benignitat^,clem(ntiai^ tole^tia coitfifiit.

Dfi frgd peccantes toleratio, et paenitentibus fx-cipiendis benignitas,perpulcrÃ¨decÃ¹i(dtur in parabo' lis Ã Luca defcriptis, Frementibus Tnim in eum fcri^ bK,acPhariflt;ets,quÃ³d improbos admitteret,tribus pa rabolis clt;eca eorum indicia retundit,ac improbat. Pa fioris(cilicet,quiuna ouium a)nilJd,nonagmta reli^ Uis,earn qttiÂ£ritans,inuentÃ¢ humer is imponit,ad cats' las reportÃ¢t,anÃ¼cos conuocat, utq^ fibicongratulen-turadmonet.lAulierisitidein,qute drachma amijja,ut primÃ¹maccenlalucerna, ac diligenter domum uer-rendo, ea conquifÃ®ta, tandem inuenerit, arnicas uici-tiasqi aduocat,cumqi iBis latatur.ProÃilj deniq; filif, qui bonorum competente parte Ã pÃ¢tre recepta, quu totOM luxuriofÃ¨ uiuendo prodegijjet ,z:rad fefe tandem reuerlus patrem adijf)'et,non beÂ»ignÃ¨,O' aman' ter modo,uerÃ¹m honorificentiÃime quoq; ab eo exceptas,gt chariÃimus eSl habitus, Quat quidem cun Ã¢aexemplaadnos docendosÃ©dita,cr fcripta funt: pratcipuÃ¨ tarnen animarum paflores monentia, ne O' miÃarum ouium inuentionem, perditorumÃ»e filioris reuerfionem unquam deÃerent-.fed tÃ¼agiflri fui D.lc fu benignam tolerantiam imitantes, peccatores non perdantCnonenimeorummortem,fed conuerfionc expetit Deusyt potius eos quierÃ¢t,cr ad uiam,Ã qua declinarant reducere fatagant,eorum reditum patien ter expeÃ¢antes,non autem terroribus,minis,fteuisq; infeÃ¢ationibus.corporum animariimq; mteritu mo-lientes.

EadembenignÃ¢lolerantia nobis fuadeturab ipfo â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feruo'

ferudtore, docente qM ratione fit nobif dgendu cum frdtreofjvndiculioccafionemnobtipriebentc. quem â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

priuf, itd utfoli^tecum ddfit, rcprehendcndum dd-nonef.demdeuno, ueldltero tefteddhibitoiTandem, tti diÃ¤o dudiens fierittEcclefitedenuncidndum-.qudm fi non dudierit,deuitdndum,permdeqi hdbendum, dc fi extrdneus effeltCr publicanus: nihilprieterfdÃcb endum dit, duodfiuntimquemqi ChriÃi fdcrii tnitid-tumhacdecetergderrdntesfi-dtres benignd tolerd-tio,ijs potiÃimum uel mdximÃ¨ conuenit, qui non ritudlibut tdntÃ¹m dotibuf d Domino locupletdti, et-lefliper Chriftum beneficio iUispdteÃHo-.uerumtem pordneii etidm donis duÃ¤i fitere ; quippe quum Deo Ãfp'dgdntepdgdnorum inquifitorum manus eldpfit debitorum eorumdDeo remiÃionem funt confequU'' ti,qult;e ne fdnguine quidem, neq^ uitd ipjd foluere po -tcrant, duidfi contrdfeuitidm in fidtrescxercuC' rint eiut generis homines, iure merito id in coi incul cdripoterit,quodDominuim Eudngelioinfolenliil Matt.t8.28. li [cruo obiecit i cui quum debitum condondjjet gt;nbsp;ipfe dutentdlteriusconferui fui centum dendriorum cre^ ditor efÃet,eum comprehendit, iÃiq; coÃ¼um contor^â quens,lolue mihi quod debes, inquit'.Eum^ mdlis mo dis urgens,in cuflodidm ddri curduit, donee debitum foluifjet. QuodquumDominusexconferuisrefciuif fet,eo dccerfito,his uerbis obiurgdttfaue nequdm, e-go tibi totum nomen iHud d te rogdtus cendondui: none debebas tu uic'tÃiAt tui conferui mifereriut ego * tut mifertus fiterdmfltd^ irdtut^merito fupplicio fon

teM dfftcii, Quod quidem mimmÃ¨ dubitdri poteR iHit cuenturitm.qui fimilibut cdfibwt Dogtim miferdtione txperti,dc lÃ¹bitorumcondendtioitm confequuti, ip fimpietdte reHuenles,fcruiiÃ¼iutcruddttdtcm nnitd* buntur. S ed hddenut de hxreticis 4 lAinifirii nondc-cufandis. }dm uercgt;,quid Chrifli imitdtionem pr^len^ dmiK,ddhuncuddum nos iteruminudduntdducrfd' rij, Chrifhimq; fibi imitandum proponere dignum Ã Ãueffedffeuerdnt: c^lerum incongrue coUigi^Chri' fhis mdnfuetus frit,mitis,dc benignus, ergo tidgtflirit tus hotninibits religionis cditjjd occidendis feuire no debet.Etenim contumeliofum hoc fÂ£uitite nomen no' bis potiiis conuenire: qui corporibus parci uolumuf, ut h^etici impuneac tuto in miferas animas grajjan tes,Ãljorum dogmatum fuorum ueneno easinficiatt ac demum occidant. Quare alte exclamant,pr.epoÃc ram ejjeclcmentiam, rapaciÃimislupis parcere, ut pxnarum timorÃ© joluti, miferas nbsp;nbsp;innocentes oues

Ch rifli janguine redemptas deglubere, difcerperc,dC laniare ualeant. ^os tandem noÃro hoc charitatis, Chrijb^ benignitatis generali argumento ftmpliciti hominum oculis Ãicum freer e,eorumqi mentibusne^ bulas offundere,quippe qui uerdÃ fiÂ£ia,Qrfrlfa chd' ritatedifcernerenefcifmiferÃ¨decipimur. HÂ«c Hero inculcant haud quidem crudeliter hxreticos tradarit fi eorum falutis, quoad eius fieri poÃitgeritur cura, bJos autem,tupi esquot; ouium metaphora in pr^fentidO' mijjd.quam moxunÃ cum medici,pdtris,pdfioris, pradontfcoHdtionibusabaduerldrijs produdis trlt;if dabimus-.

SECTIO TERTIA. 14Â» ulimam ratiocinationu eorum partent rej^ondentes, dicmM,Ã hÃ¦reticorum falutieU coÂ»-fulendum,quom9jio dut morte jalutis fme ratio habe bituri Argue, admone, tncrepa, obfecra^doce cunt omnt paiientia,cr doÃ³lrina Quod Ã eo pade mhil proficM(,ueram,fan{lani Chriflianam adhibe diJcipU nam,eaqi in ipjum ritÃ© animaduertito, at non occidi' io.nam ca ratione quod qtaerts non affequerÃ : Ãdu-etui uidelicet per eiM conuerÃonem : quant po A intcritum confequi non poÃumui.

Pcrguntdeinde,Qrinterrogant,poÃitne charitÃ©' tis expers uocari medicus,ac pater, quoru alter phre tteticum m uim ula conijcit, amaraq- pharmaca potlt;t re cogit,alter filium improbum uerberatf MinimÃ¨ f4 ttÃ¨ : modo uterqi in iÃ peragendit modumhabeaiMe dicuf certe uinculn phreneticum cohibet, phare maca propinatfUenenum uero nunimÃ¨. jfemg,- prffer Ãlium uerberatifednonoccidit. AtquidnonfeuiÃie mi appeUari poterint Ã¯Aedicu{,ac pater iHe, qui uine culorum,cr iufta; caÃigattonisuice,phreneticu hic, Ãlium alter interÃeiat f Hoc enim remedio,quo cun-dlii.humanif aÃ¢ionibuf finis imponitur,nec phrenee tico fanam mentem recipiendi, nee filio malos mores emendandi,uirtuteslt;^ addifcendi, neq; demum hare-tic o ueritatem agnojcendi,fiil/aq} dogmata repudia/t diÃcultae rehnquitur. Ciuin,Gr cunÃ¢is acceptum be nefictum agnofcendi,ac benefiHori fuo gratias agen dt occafio prteripitur. Videant modo quam beÃÃ¨ co-barrant fÃeciofee het (omparationesM uerÃ³ ego eo

rum mctdpliordf pcrfcgucns,dio,cjuod/!cuti phrend' tigui,qui uinculii-, Ã§x phurmucisadhibitis nunquani fÃ¤ttie menti refiitueretur : itemq; ji^,quidifciplinlt;e feueritdte ddfrugem non rediret, neq^ uirtutcm dm-pleÂ£lerctur,d medicotZX dpdtrenonocciderentur: eddem rdtione htereticum, etidmÃ quibufuis officijs, CTddeum fdndndum ddhibitis remedijs nonconud' lefcdt,nuÃ¼o modo interfici debere.Prlt;etcred,ut etidm o/knddmuihiscompdrdtionibiM hÃ¦retici punitionc aliqudm,nedum mortem comprobdri nonpojje,dici mui irnprobumfilium fceleris fui Ãbi confeium effe, crideo non folum puniri debere, fed pants quoq; dd frugem reuocdri dliqud rdtione po ffe,phrenetico ue ro ideo dmdrd phdrmacd exhiberi,non ut is dmuritu-dine illd uel punidtur uel fdnetur,fed utphdrmdci uir tute i quod dulce etidm ejje dliqudndo contingit, cf cx dccidenti,utdici folet,non dutem ex medicipropo Ãto eÃ dmdrum,dmorbo liberetur. At htereticattUt printd feÃ¤ione dbundÃ¨ demonÃrdumus,nuUius eSl bi erroris confciits, qudre nee puniri iure poteÃ, nee punitioffe unqudm db errore retrdhetur. In pants du tem nuUd alia uis effe poteR, Ã qud tdmen cS, dd eum ldndndum,qudm ipfddmdritudo'.Gr quicinde proue^ niuntdjÃiÃ¼dtiOidtqueuexdtio,qult;econfultodd hoed noÃrisyÃ Deo pldcet, dnimdrum medicis quneruniurt quibusqi htereticum omnino indignum effe conflm. Sed idm pdÃoris, er ouium compdrdtionem dg^re' didmur.Iniurid crudelis, inquiunt, dppelldbitur pd' Ãor,qui dberrdntes, dc liber iw pdl^tes oues dd cdU'

SECTIO TERTIA. 144 ht uirgii compellere fotagat. HocprofiÃ¢Ã´ nemo in^ ficidbitur. At ccj^trd nemo fane mcntii concedetab^ errcintem in deferto ouem necure, aut lanio iugulanÂ» dam tradcre, rationem ej]e,qua nulella ouu ad ouile reducatur,neque fi nwtum animal uerberibiK apro^â prio malo reuocatufyhomo indem ui 4 mentis errore liberabitur,is pr^Jertimqui ne earn abijciatjmortent ipfxmÃibire non recufat. Sed qua: Qmalum') paÃorKÂ» a!unt,ehari!as effet,miferum gregem lupis lamandt', aut pr^edombus diripiendum, ffu tandem Ã morbida cue inficiendutn permitterc?Pulcrlt;Â£ quidcmfimilitu^ dines ; uerÃ¹m plaufibilespotius,quÃ mappo/itÂ£.Mor Uda enim outs,ut conualefeat,neq; benÃ© ualentesiÂ»' ficiat,ab cis fegregatur, xgritudini fuit medictna^d' hibetur,fed non occiditur: Quod ft medicamentis ni bil proÃcitur,forti eins uitapernÃ¼ttitur. Sic igitur reticiuita,Dei uoluntati permitti debet.Lupi demum, ctpruedonis cxemplunt propoffta nobis materie ne^ quaquam conuenit. QuandoquidÃ© lupus iÂ« oucsgraf fatur ut eas occidal,ex ijsq; uefcatur: prado, ut rapt' endo locupletetunHareticus autemgregcnt ChriJH adoritHr,non ut obÃt ( nam quidftbilucri accedit ex animarum pernicici) [ed iuuandi inÃituto.Quare nS permde atq; iUi uel puniri uel etiam occidi poteÃ: fett curandum tantumodo eR,ut neminem fuis erroribus inficiat, quod ij citra mortem fieri potent, ej illiut pÃ¦naappcUarinonmcretur. Neemagis eademro' tione congruit fimilitudo patrisfitm. qui libidinibtts, ij fiupris debitum Cut inquiunt) nebulonem m ttdi-

lat [ui! ucrfari nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uxorem eiM, Ã§r fllldt [edu-

CAMtcf, corrumpat. Nlt;tm fccleÃus erroris fibi co fciuifCupidmi fult;e cxplcnda inhtdfis, proximi daitt' ttum acdcdeciK [luj; de^; habet,modo uoti [ui com' fos fiat, Ã¼itrcticui autcm bonlt;t mentis(ibiconfcius, proxtmosq^ [uosfanadoÃ¤rinaiuuare ,reÃ¢amcj; uiÃ¤ docere lt;iutumans,in id neruis omnib. incumbit. Pr^-tcrquam quod,neqi etiam pater ille ( fi qua prudentia fsoUeaf) ncquiÃimum iÃ¼um fiupratorcm mterficiet. QjfiÂ» potius hone/h) aliquo mito confilio ac raticne folÃ¹m 4 domo [ua arcendum curabit. QÂ«o etiam con filioacrationehjereticosÃ Deidomo arceriproba-tnus,neanini.'H[educant,z^ ad diabolifluprapetti' cioftt.

I Sed quid ego per hoc fimililudintvm, ac compara' tionim,nihil penitui ad rem fitcicntium pclagus,tant Jongelateq; euagor,cr excurrofEquidem,quum pri tnÃ¼m calamo manus admoui,huiu[modi nugis confit-tandis tempus non terere in animum induxeram-VC' rÃ¹mhaudignarusquantum hÂ£c,quamuii leuiÃima adfimplicium mentes per[uadendas,cr Ã reÃ¢o trami te auertendas habeÃ¢t efficaciie ( ijs enim magis,quant firmisuerbi Dei tefiimonijs fiepe mouentur ) hos ca' uittationum non admoduardos nodos cxplicare cott fiitui-Etenim fiuntomniafiatis[fieciofia, plaufiibilia ijs,qui haficc artes non norunt nintirum ab homini' lui cxifiimatione non minus, quÃ m dodrina potten' tibus acutÃ¨,cr ingeniofÃ¨ contexta. Catterum ualeant tandem humaine huiufimodi fittiles ratiocinationes et . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uabum

non mutdtur,aduerjarii coÃ¼igunt,Ã femelplacuit iBi pfeudoprophetM, ey in Deum blajjfhemos necari, Ãcjudlcs-ieorum ijuidcin jententiu, funt hieretici ) non pofp: e'Ã¯'mutata /ententia idem diÃ)Ucere,hAud eil ul' tra progrediendum, ni priw hoc eorum argumenta diluamiK. inflitutum igiiur noftrum non eil ajfeuerO' Â»â¢f jDeaw naturalÂ» iminutaUe,ut iuflitiapemtus reie^ Ã¤a,uni miÃricordiÂ£ ommno inhÂ£reat : VmiÂ» tÃ¶rt-fianterafftrmamM, eum mueterilege fu/mmie lufKf tiÂ£ /ute feueritatem uehementias, cjuÃ in in noua ojkn dijÃe. CuiiK rei in nouifoederis prtefertim facris litC' ris nuÃjuam non funt apertiÃtma teftimonia. Ommlt tarnen c]uaÃfumma(]uÂ£damtllud guod Paulus S. cap.EptflolÃ¦ ad Rom.fcribit,nos fcilicet nonaccepif fe iterum jfiritum jeruitutis ad metum, fed jfiritum adoptionis,per quem clamamus Abba pater. Hine fit ( quod ipfi aduerfarij altcubi Ãtentur ) ut nunc uia ad Dei mijericordiam nos perducens nwlto latiiu quam antea pateat,infiLndaqi iÃ¼a execratio,qudm lex ijs minilabatur,qui earn non abfolute feruaffent,dele^ tapenitus,zyabolitafiierit. Nftj; uero contendimuf Cid quod ab eisuitio nobis er culpÂ£ datur) mifericof diie pratextu Deum altera jua parte malitiofÃ¨ ffiolid' reÃuflitia feilicet,quÃ¦ mifericordia licet uigente,non tarnen ceffat mtcrca,Gr fuopeculiari tempore (meÃ fisuidelicet)in fontes omnes eil grauiÃime animad' uerfura. interim uero afferimus duram illam feueritd

ttm,^uddduindicancld 'mcorporibui crim'indDcut antii^uitM utebatur,guÂ£q;(utapc^Ã¨ cofldt j prr Chri fium ucbemenliÃ¦ fuÂ£muitu'm telhiÃt, non dchcre itt exemplum trahi ad h^reticos citait gladto mulÃ¢an' dos hoc tempore, quo Deo placitum cR cuellcndipcr meffores[cruos ZiZMla,in ignem^f ionijcitndimu' HUSjfibiacÃlio integrum rcjerttarc. QuodÃ Paulin Ã§utobifciunt'iexertiplogrduium /uppliciorum, cfuib. in Hebricos anti^uis iÃ¼ts temporibus Dciu animad' tCorao.^. ucrtit,Corinthijs cominJtur,non ea cÃ¼ ApofÃ®otimes, amp;nbsp;intra, nbsp;nbsp;nbsp;ut uelit innuere Drum eadem ratione, eodcmq- pae-

ndrum gÃªnerc,ucl ita graut hodie fontes pumre, quo lAoÃs tempore punterai,lcd limplÃ¹ ttgt;-rnon euafuros tiuinam iram tllos, cjui tnobedientes ÃtfÃnt, heet d Dfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dona i onfcejuuti effent: quemaamo'

dum neq; anttquitus euaferant tÃ¼i, qui ab eo tot tan~ tisq^ beneÃeijs affvili, eitn legi, 4c uoluntati rebel' les extiterant Hec dixiffe uolutmus, ut mhil prorfui efÃcdcitatis, uel ponder is habere aduerfartorum ar-gumentu/m d Dei immutabilttatc Ãimptum oflendc' remiu Pleraq; alia,que ad fententtam noÃrain con' firmandain affÃ¨re poteramus confultÃ¶ omtÃmtu,quu tnÃerius apertiÃime demonÃraturiÃmtu,z:r leges tb las Kofatcdtpenttuseffeabrogatas aduentu Chrifli, O' licet abrogate no effent,in heretieÃ ex ilUsnuit' qudtn animaduerti potut ffe.

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed iain ad argumenta redeo, que circa ChriJH

imitationem nobis opponunt. Aiunt cnim,operepre' fUtmeffietquumChrtÃus nobis imitandusproponi'

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turÂ»

SECTIO TERTIA. t4lt;Ã® tur,defimre,cjuidfit Chriflum imttari; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fint eint

frÃ´la imitdnda (]ult;fq; non QjiMnu^ autem Chrtfiuf uariÃ¨ confiderM^ e^,uiiriAS (jMq; adhtbcre opor lercdtfiinÃ¤toncs. Nam qtidtcnui IXi, ZSquot; honanimt tnrdutor nQ, proprium habet munu^, cfuod tÃ¼t foli (ompetit, tjuodq; joluf cumuUtifimÃ¨ prafliiit^utfi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ejuti eum hac in re imitari uelit, praterquam quÃ³d ij fraftrdconcâMr,proflidtomcritohaheatur. Quate' ttu^ prjetereaiaiunt) mintfler fitit ad Dei patrii uoluit tdiein explicandam ,potejiatem habuit eum nemine comirMiucandammouwm fiilicetfcediu^uetercabro^ gato,fanciendi,crpro iure fuo confiientids obligan dt:quod neque Prophetis,neque f^pofiolis licuit ; rufi qnatenttf uoluntatis ipfitu Chrifli fiierunt interpj^C' tes.Detndefumma m eo j^iritits plemtudo fititi'mno' bis uero i ius dona neq- tot, neq; tanta junt 'â¢ ut multa ficerit^quje neq; pojeit Ã nobii, ut imitemur,neqi, ut uelimui, imitdriualeamiM:cuiu[modtitludeÃ¼,qttÃ³d At fnhaere quddragintddies,dc totidem nodes ieiunduiuquÃ´do- bÃ©ni* nine morborumgenusfdnauit.Sedquatenus^itpcr^ gnc ferÃªdis fidiÃtmum obedtenttie exemplum,fingulo5,iÂ»quiÃ¼t, ponumus cuiufcunq; tandem fint grddus,^ coditionis, ineum unum, tanquam tn /eopum, ac finein untcum mtueri dcbcre. Itaq^frutilleperomniaDei patrisgloriain ommbus rebits antcpofuit, deinde hominibus etiatn inimiciÃimu ommbus modis prodejje fiitduit,ita quif que ficere teneturt/ed non uno,cr eodcm modo; quit diuerfe fint tn Ecclefia fitndiones. bÃ¹nifÃ®erium cnhn â¢ (num ddccrtoj boitunes, certum^ ctiam tempus ac*

iommÃ¼JÃ¤uit. Mdgiftratut igitur,'m(iuiunt,ChriPuM imitabitttr, primÃ¹m, Ã prlt;eÃdid quacunq; 4 Domino acccpit,aduerÂ£religionis curamfâc:^ cojerudtioncnt applicuertt. Concedmiuii modo inter pritÃdid db cif dlldid, hommum mors uel fupplicium religionis cduf fd nonddnumerclur.Ã¼on cnm qud:cun(i;(,utuolunÃ³ pritÃdid d. lAdgiflrdtu dd rcligionis curam dpplicdn-dd cenfcmiis.fcd td demuin, qut d Dcj Â«erbo noÂ« dif fcntidnt-.ut tUddiffentire 'm primd,dc fecundd noflrd' ru/m jefiionum pdldmÃciffcconÃdimuf. inutdbitur ChrifliimCpergtinf) quum omtudpro uiribus juÃide-rit,qud: Ãubieilos impedidnt, quo minus inter fe pdci^ ficÃ¨, zy trdnquiÃ¼Ã¨ miitud chdritdtis ofÃcid excrccdt. ltdo; qudndo Ãelerdtof pumet, er controuerÃds de-ciaet dd Dcigloridm, er Rcip. conÃerudtionem om-iUddccommoddns,ChriÃwn dicetur imitdri. Nos du-tem dd hoc relÃondemus,no reÃ©ic hoc dicipoÃeChri Ãum imildri/cdpotiusjdc uerius Chriflo obedire. VC runtdmcn,ut etidm illis detur quod petunt, nemo eÃ¼ ^ui neget ifidgijlrdtum in eos dn'imdduertere debere, ijui proximum Ãtum licdentes,Ãcultdtibus,dignitdtet aut uild dblatd,uel corpore miurijs dÃidoÃeu popu-tos dd feditiones excitdntes, dc dominid, iurijdiilia-nes, rerum^ jhuiu commutare tentdntes,ciuilem ont nem politidm,communemqi pdeem, er trdnquiÃita-temperturbdnt,dtq; fubuertuntCtterimiÃut oflendi-musynthil iÃis commune cum higretico. At tÃ imflri pdriter ( mquiunt dduerfarij diÃmÃ¤ionem judm per-fequentes) baptittiundo.)^ itcleÃaÃicd difciplma co

SECTIO TERTIA.' 147 tuwtice! comendo, Chri/hm imitabuntur, rtÃ neu-trumfictlfe ChriÃiim legitur. Sedenmt nos hoc ctidin Chrijh obcdire.f^^n ipfum imituri effe aÃcucramiK. Contrd uerÃ³ {aiunt')fipriÂ»ccps,aut jcelcris conuiÃ¢u abfoliMt,Ã¤ut h^reditatcm diuidere rccufet,aut docere uclit in EccleÃd,ChriPnm non imitabitur, (]ui tarnen hxc omniaÃcit. Sed, ut tandem omnia iUisaduotunt concedamtK {id quod nihil aliud eil, quÃ m Chrifluin patri obedientiÃimii. Ãul]e,caq; diuina qualitate obe^ dtenii^ normam,ac exemplar umcuiqi extitijje in eo muitereÃingcndo, ad quod Dei prouidentia uocatiit ÃicrÃ¼ ) crime ex hoc confequens Chrifii clementiam, ac benignitatem, ab eis'm eorum diftmÃ¤ione prate' ritam,non eÃe imiiandami Difcited me (aitiRe^quia mitis humilis corde. Uac praftintiÃima,^ H li ingenita uirtute meretrices, ac publtcanos excepit^ peccatacondonauit-.cadem quoq^ Apoflolos exornO' ri docuit,adeo ut non tantum fepties,fed etiam feptuÃ¤ gicsfepticsinfepeccantibusparcerent. Hdc eadem, Paulus eius Ãgt;iritu afflatus uerbi mimÃris pracepit, hareticumquamuis impium,zr exaduerÃriorudeÃ nitione graphice depiÃ©lam tolerari,eius conuerÃone expeii1ari,adDominiiudiciumIcruaii. Eademquoq; in eodem ffliritu fcripÃt, Ã¼ihil effleante tempus iudi-candum, donee ueniat Dominus animorum confiliet pateÃilurus. Eddem deniq; ipfemet Dominus Zizd' iuorum pdrdbold propofita,mdlds herbas non extir' pandas, id^ mutter is meÃoribus referuandum, mo' Â»uiL

AtenÃ®mciuiitde ChriÃiimitatione difjerentesdi-Junl Dei Ãiidpeccantes punientis^ nobis mitanda ^uoq; proponi, operÃ¦precium ejiÂ»uidere,quomodo id eumcere conentur.Ad hoc igitur probanduApoÃ. Paulum 'm medium affirunt : qui quum dixilfct,apud Cor tilth tos multos eÃi iegros,et 'mfirmos,ac fi-equcn tes obdornÃ¼uiÃciftatim fubdidit, nos dum punimur Ã Domino cafltgari, ne cum mundo damncmur, Hand iniuria igiturCÃubijciunD aliqui nonnunquÃ¤ uita prb Uantur,quamuis m rÃ©probis ecnferi non debeant.btÃ¤ Deus etiain paterna cafligatione fuorum aliquem ter renauitapriuareconjucuit,necalejkinamittant. O tnirum preepoflerje ChriÃianx eharitatis exemplum, itoj^nes occtdere-.ne 'm peccatis perfeuerantes dam~ tientur. Hoc idem fÃ¨rÃ¨ dicunt quidam PapiÃteihtereti-cos fctlicettune rediÃ¨ acpie occidi, quum h^ereÃab^' negata maximum paenitentia;Ãiecimen prÂ£bent : ex quo eertÃ´Ãcirepojjumus C inquiunt ) animos (orum feruatum iri. Sed quis uobis hoc,quis iUisreuelauiti Pos primum quis doeuit,hÂ£reticumCÃ modo haretb (US is effet quem comburunt') ex corde hÂ£rcÃm abne gaffe,neq; potius ad uitam redimendam reÃpiffen/ tum ÃtnulaffeiVobis uero quis pateftcit,quem need' tishÂ£reticum,moriendo faluumÃre, uiuendoautent cum mundo damnandum, neq; potius adÃdem cou' uertendum ,Â£ternamq; demum uitam affequuturunt effeiCertefiueÃrdm hÂ£rctici dcfiniiionemreiiÃ¨per' pendere uelitis. 'mflituto ueÃro diuerjum finem eÃis con/equuturi, Cenfettsenim hdrciicum feientemuo' lentem^

Jfnfe]fâq;,coniraq; propriam confcientidmpeccare, idcoq^ 4Z aduer^i^/pirÃ¼um fanÃ©ium: qudpropter,re fic je hdbentc,olini dmold]jgt;e teternÃ¦ddmndtioniitd tnoriens dddiÃ³ltu erit. Videte igitur qudm benÃ© cohte reatdrg:imentiim ueÃrum d Pdulo defumptum,quunt dicitn, hdiid iniurid nonnunqndm aliqiios terrend ui-ta priudri,ne cdlejkm dmittdnt.

Sed quid quod uerborum Pauli fenÃui non e^, eoi qui mortui erant,diuino ludicio Ãublatos Ãtiffe, ne cu mundo djinnarentur, jcd Corinthios, qui adhuc Ãt' pererant,inultorum morte, er morbis Ã Deo tmmip Ãsadmelioremfrugeinreuocari : Frotterea quat no' bisaDeoinfitguntur mala ad criminum noÃrorttnt uindiÃ¤am, jeu ad uit,e emendationem autalio eu^ oc culto iudicio,non ideo infliguntur, ut 'm hoc euin imi temunuerÃ¹muteius indignationein uereanutr, er poenitentes corrigamur:quemadmodnm habemm tn tzcchiÂ£,er I^iniuitarum exemplis,non fupplicijs ip fis,fed fupplictorum tantiim pauore ad Deum conuer fis. Ãjicgt;dfifecuseffet,adueram,erexaiÃ¯am'Dei , exempliimitationemPaulinisuerbis nobis propofi^ ti, 'mterficiendi nobis ij omnes cjjent, qui Corinthio-rum more mdignc,aut parÃ¹m ucrecundÃ¨ Domini coe nbsp;nbsp;nbsp;,

nam fumerent. At uerÃ´ nobis non Dei tremenda ji' da,quibus 4 Deo pleÃ©iimur,fed Cbrijli uita, ac mo-res, eusq; in mundo uiuentis imitabilia gefia. imitanda proponuntur. Ncq; Apofl.ipfeDeumearationeÃbi PauI.Chrk imitandumpropojuil,tametfi fidelem Chrifli imita' ft, fidais torem jefÃ¹ijfeprÃ©dicat, 'VerÃ¹mhinofiriDeipotins imitator.

feuerÃ®tdtem in puniendo, lt;ju.iin Chrifii lenitdlem in â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P itrcendo imitari [e ueUe olkndut: ncntpeignari DÂ«

gforÃ¹m mifericordia magis iÃ¼ufl^m quam iuÃitid Rrcnt. fup. fieri.Ã¯dlt;ptodciuumoflrndmuclldio.Brcntiuf,Ciu,lt;ie IoÃ¢.Honj.4 ergo (. induit ) gloridpdtrisfut cr cognofcumm

Â»y um f Dicdm hoc uerbii in Exodo cdp. J4. fcriptis. gt;nbsp;n Cluum enim Mofespetcret, ut Deuf ofÃ®tnderet ipfi

gloridm fudtn, iubet eum Deui fldre in uertice mon' tiiSindi,cr recitdt cordm eo hÃ¦c uerbd, HonÃ¹itdtor Doininui,Deu^ mifericors-,cr clemens, pdlicns, niultie miferationUidc uerdxxuftodicns mifericordid in millid,duÃrens in(quitdte)n,cr fcelerd.dtq; peccd-td.E^mox,Audidmui Ã§y uerbd Pfal.toz quibmÃmi' literglorid DeiperÃ^icuc exponitur. MiferdtoriC^ nÃ¼fericors DonÃ¼niesJongdnimis, zx multum miferi-cors.fion in perpetuum irdjcitur^neq; in Ã¦tcrnÃ¼com mmdturjO^c, En hÂ£c e^lglorid Deipdtris, qiiÃ¦ his epithetis commcinordtur. Videlicet,quod fil mifieri'

,, uettimentesipfumperpetudfalute, Hiecille. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;'

J, fÃM nttfericordidm, quum dit, Egofum lehoud Deuf ,, tuuf, impatiens focij, qui pdrentum culpam etidm in Â», liberosperlcquor,uelad tertiamufqi,qudrtamqi flir-â pem oforum mci: clementiaq; utor ad miUefimam uf' que fhrpcm,ergd mei amantcs,z^c.vbi nÃ¹fericordiie

ficit.Hoc Autem ut o/kndat gtoriam fuant Ul bcmgiU' clemcntid magii.qudm m rigore Ã§:r feucrita * teeluccrc. Au^flinuiquoq^ ipfumDeimiallocjucns

fic dit. Tk fn/jÂ» fÃÃ¼or omnium Deui,licet in cunÃ¼ii Ault;r. Mc* opcribus tUK fis mirdbilis, nurdbilior tdmen credcrts dir.cap.2Â» efiemopcribus pietdtis.Vnde de temctip/o per quen^ ddm tuum [eruum dixifli,m(fcrdtiones eius (uper om^ ntd operd eins. Pr^ecldrÃ¨ quoq; m hdnc fententidfiert pfitSdUondrold,quumdit,SimftrdtUd dominedebili-or eÃ¼ dexterd, quid iudicium ficis cum mifiericordid, Gr in puniendo pdreus es. Dextera dutem tud firtis eÃ¼,quid largus Â« dondtor.

Angeli etidm,qui Chrifli ortum pdfleribus dnnutt' cidrunt,d(centes,Glorid 'm fiupremis Deo,Gr m terrd pdx,difiertÃ¨ teftittifiunt,Deigloridmper mificricordi^ dm fudm in mundo fiummoperc illufirdri filio jcilicet fiuounigendddnos redUnendos ctelitus mififio,Grdd fiuum in nos mmenjwm dmorem pdteficiendum deÃi ndto, qui, ut mortuis uitdm compurdret, eum fibi Ã¶d' quot;nbsp;riÃimum dcerbiÃimd; morti jubijeere non dubitdue- â¢ P rit,perpetuum, dc certiÃimum diu'md; glorite rnonu-tncntum,bomtdte, gt clemcntid fiud ergd mifieros ho-minesdecldrdhe.tionigiturpdrui mtereSi Utter Dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

feueritdtem,eiusq; ntifericordidm. quivm illd tertium, er qudrtum fiolummodo grddum dttingdtfiac dutent admiÃ¼efimumufiq;pertineat. Qudpropter,fifxlt;lt;r-gumento imitdtionis Dei dliquid m propofita nobif mdteridconcludipofifietid nobispotius ficeret ddiini

feumÃ¹tcm. QwÃ³d Ã Deiglorid lgt;omtdte,CT' element tid mdgii.qudm feuerildte illu^ratur, curdiui-ndm idflitidtn potiiM npbii,(]udm leHltdtem,Ã§^ miferi cordidm 'm hÃ¦reticif puniendis imitdndd proponutf Si cnim eum dd ucnidm, qudm dd uindiÃ¤din procli' 'jiorem hdbcmM,ccrtÃ¨ m eo poliitf mitdndta ejje ui detur,c}uoipÃ:mdgiidbHnddt, magii relucetgloria fud,quant quo reÃridior esl,(ynuniK glorio[u4. Hine dutem fit,ut dduerfdrij aliqitdudo jifuitiie iwini' nemÃmuldiiÃicrmt. QuadtUi tegerrimÃ¨ Ãrentes, mquiuntmospublicdtnanimaduerjionem uerbi Dei authoritdte confirmdtdnt, Ã priuatd umdiÃ¤a ,feuiti' amq; diujlo iudicio diÃmguercneÃire. Htc uero qua-Ã ptteiudicio agunt.,quod enm cotrouertitur, ZT nos obnixÃ¨ negdmiK,ut cuidum ponuntihxreticos inqua ex lege Moiaicd mterÃd debere.

Qjium igttur mdelebili fecontumelid dfÃci dutu-ment Ixuitije nomine,Ã quibufdain hand iure ( ut pU' tarn') Ãbi attributo ; quxro ego ex tÃ¼is, an iudiciales lAofatcx leges lAagiÃratibns Chriflianorum in exent plum legum ab ipÃs codendarwm proponantur. Hoc hauddubito conceffuros-.multosenim eorumhoc af-finnantes dudiui. Quocirca iterum quxro, an leges ipfx prxeife, er' ad unguent m nouis condendts legi^ ius Ãnt imitandx. EI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fortaffe aÃirmabunt, ali^-

qui prudentius ( credo ) negabunt : at MagiÃralus ad earum exemplum nouas leges fancirepoffeaffeuera-bunt; tempor um,locorum, popular um q- naturx habita raiionc,A.d hxc quxro, an iiagiÃratus leges ib

SECTIO TERTIA. lyo Ik grauiores condcre poÃit, ZJ M morte etiam ple^ (lere ed delidi:^n (juÃ¦ leges tllÃ¦ cdpitalt fitpplteio no animaduertanti H/c equidem magnopcre mtrarer Ã offi^^narcnf.nam ft hwman^ leges fkituunt capi talcs pcends dilatart nondcbere,at poiius reflringii inpocnalibufci; legibits nos extenftone utinondecc' reittemq^ odtareftrmgi,Ãuores ampliaridebcre,hoc wdgis hodie tn diutnis legibus fieri par eH. Qjtum ualdcdbfonum l':t,inamoris, cr grd!iÂ£ Regno leges uigere grataorcs illis, lt;iuÂ£ in rigor is, or Icueritatis Regno utguere.

Quod ft res itdfe habet, Magiflratum fcilicetle-ges igt;\oldicis grautores condcre non poffesutut ip fis detur,yiagiftratwMinhlt;ereticum capiialipoci^ per Mo/dicas leges in idololdtrdm,blafigt;hemum,ac pfeu^ doprophetam latas animaduerierepofje-, e^uwm lex ipjd b/iegt;jaicd fontes eiufmodi tantum lapidibus ctedat Cquo mortis genere,ut alias diximus,unicus folumo' do lapidis i{lus tormento finem imponcre poiclf)un' de hatretieum uiuum lento igne torreredidicerimt: fupplicium fane, quod, ne Seytha quidem TartaruSt aut A ntropophagus ficcis oeulis mente coeipere,ne' dumftatuere,dutccrnereualcat. At non ita quidem olim cenfuit ex ipfis quidam,quum faniÃ®Ã¨ dixit, M4-gifiratus munus effe politicos leges condere,id eli,ai externom uttam pertinentestea tarnen adhibita mode ratione,utnihilconftituat, quod iuri iUi ciuili diuino, cuius m tota Ecclcfta priceipute partes funt, aduerla^ ri uideaturtnam alioqui {inquit iÃ¼e)Tyrannus eÃ¼,tit-

que pote/ktcDci libiconcelJdabutitiir. Etdlibidif Xit, MdgiÃratum leges qudm tequiÃij^, e:^ iufliÃi-mdSytd ffl lt;i uerbo Dfi non diÃtdenm uel ipj'e conde re-,uel db dlijs conditM tueri, ey ex ijspublicd priud' tdq; ddminiÃrdre debere. Sed quid mtr um eÃ¼ Satdnd dd huiufinodiÃeinord Dei legi Chrifli clementite aduerfd perpetrdndd coÃ® perÃudÃfje, quii technisfuis uerfutiÃimus impoflor, non-eos tdntÃ¹m, uerÃ¹m uni-* uerfds orbis pdrtes, in quibus ChriÃi nomen colitur, to pertrdxerit,ut contrd Dei inflitutum, qui dduerfut fiireSiijs exceptis,qui hominem fÃ¹rdti effent,pecunigt;' driM tdntumodo poendx flutuit,?:^ Ãire fi foluendo no fit,pro ed pendendd uenunddripermittit,ipfi)S fuffien ddnt.Â»An hoeexpreffo DeiprÂ£ceptofit, Non occi^ desf NÃ³nne Mdgiflrdtus hoe dgentes,dc Epifcopi no cqnniuentes folÃ¹m,fid confentientes, fidumq^ no im probdntes crudeliter dgere iure did poffunt^ llt;tw htec clementiic Chrifli imitdtio uocdri non potdl, Prlt;Â£tered mihi dicdnt (eos qudfo^ex qudnam ueteris, aut noni foederis legeiurefieriftAtuerint,Principent dliquem cdpite pledcre debere ddulterum, homid-ddin, ldlronem,dliumueli.dnorofum,qui,quiMn olim idololdtrd in dliend ditione degeret freinus ddmife-rit,moxuerÃ¨,Eudngelio recepto idold fitgiens,Prin' dpis mius prouincidm, dut urban bond fide fecurus ddierit,ibi^i uerdmreligionem profiffusinculpdtÃ¨ uiudt. Qjid ndm fleuitid erit,fi hdc non eÃ¼ Æ Etenim jtnhiuidenturqui hdc dgunt pdpiflicdm Edbilonent itnitdri,in qud ffccidUprisro^dtiuduniuerfd orbit

icliÃ¢d cognofciyttc uindicart pofji contendunt. vi^ deant modÃ¶,dn^MÃimÂ£,lt;tcwfliÃimie leges fint, dit d uerbo Dei di(J^tiant,an tandem clementiie,feu fe^ uitiÂ£ Ijieciem bdbednt,quÂ£ d Deo dd poenitentiam fer Udtos maÃ¢anl : quÂ£ contra Deiinterdidum Zizania cucÃ¼unti quÂ£ paenas irregant t^lofxicis atrociores: quÂ£contraDei mandatum ferem fujjiendunt ; quÂ£ Ã Ãiiritu fando afflatos ut nos credcre Chrifliana chari tasiubet ueramreligionem amplexos qui dd cos lona fide fe tutos putantes confugere, ob fitcinora ali lipatratd extremo fuppÃ¼cioafficiunt: quÂ£dcn(q;,lu did Chrifio munus fiium cripientes, animas ad or-cumdemiitunt. NamMufeuloauthore(qiiodfupra Mufculus* diximtis cr hÃ¯crcpcterecongruic') qui errantem^n â errore/uo occidit,aut non credit quod pcrmciolÃ¨,zx damnahÃ¼iter coram Deo erret,dut fi hoe credit, pa' â rwmeddefalutefuafolicitus. CuiLutherus(utdixi' Lutherus, mus) ddflipulatur,inquicns,Etduplicis necis,quantÃ¼ â in nobis ed,nos reos cojliluimus:corporis,quodper^ dimus mortetempordria,(y' anima quam in gehen' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Brentius quoq^ ( ut ofiendimus ) fub[cribit,quum ait, BrentiusÂ« Nftm fiquisob incredulitatem, esquot; harefimfhtim ef fet muldandus, iÃ¼e non corporalifolÃ¹m uita priuare tur,fedde animÂ£ quoq; falute in difcrimen iieniret.

Atuero obijciuntjbanc eandem rationem pro cÂ£-teris improbis,dcfiicinorofishominibus affvrripof-fÃ¨:qui tarnen iujhpoena Deo mandante afficiuntur. 'yiucntesenimconuertipoffcnt ; er in peccato fuo . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morientei

morientes nd infiror detruduntur. MiiumÃ¨ fanÃ¨.Len^ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, gÃ¨ cnim diuerfÃ¤ eÃ¼ ratio. Ham adulter.aut homidda^

' qui ob ddmi[fum fÃ cinuf capite (fcÃ¢itur, baud ob bocperdendÂ£animÂ£ occafionem habcb Houtt enint iujlo fefupplicio damnari ; pÃ¦nitcndiq^ fjiatiwm. Uli rclinquitur.nec ea opinione imbutus dvccdit,ut homi nem necando,aut altenam uxorcm confluprando, bo num opusfc palraffe ccnfeat. Quod fi non rcfipijcit, ipfe fibi feiens prudens pernieici fu/e cauffa eÃ¼, non MagiÃratus. Errorcm enim nouit,crfitetur. QÂ«Ã³d Ã talibtis daretur ad eorum expeÃ¢andarn pceniicnti.. am impunitas,omnes non paeniterc Ãinulanics /uppli cium euadcrent,mundufqi totus laironibus, fjcarijs^ Cr^dultcris implcretur. Ha-rctieus contrÃ ea opinio ne imbutus decedit,ut ueram doilrinam fe habere cr earn retinendo ChriÃi martyrem Ãre, pro comperto habeat,ac firmiÃimc eredat. rocniteniia autem erro' ris cognilionem neceffarto reqiiirit: quocirea,qui er rorem non nouit,poeniterc non poteii.Hjec igitur rd'

Â» tioe(l,curdDominorefipilccndi,dcueritatemdgno' feendi tempus iUi coneeditur, ne ignorans damnetur, Amos$1^ Atodium,cr cbaritas(perguntaduerldripoppO' PfaL4Ã® 8 ' /tiâ^fnttittlt;ifumq;dtftend Dominoprlt;ecipitur.QjeÂ£' ddm igitur odiÃe,quÂ£dam uerÃ amare debemtts. idq; ingenereDominum oÃendiffedÃerunt,quum dixit odio habete iniquitdtem, cr diligite bonum. SiquidÃ© cr ipfe Dominus diligit iuflitidm, ty edit iniquitatc. ReÃ Ã¨ fanÃ¨.Sed hoc pro nobisÃcit: Ex eo tntm non confequilur homines malos odio habendos, ac pro' pterea

SÃCTIO TERTIA. v* âpferM occidendos cffe.SedQnt dixit AuguÃ.ydiligen' di funt hominesj^erficiendi crrorcs;Qrt(tmetÃ Dogt; tninuf odio habeMniquitatem, idem t}uo^ Konpec^ catoris mortem, fed conuerÃonem exoptat. At c^uii tandem mediocriter eruditm confeeiuutionem hano (omprobabitilfÃ¼quitatem odifje iubcinur,ergo bomi nesodiobaberenobiipriecipitur? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Ã¼unc autem cxijsqu^ fifpcriiK tradlaulmufpiÂ» leilori conÃderandum relmqiiim'M,an pro bitretico non occideirdo Cbrifti benignitatif, er clementiieimi tationemaUcgantes,mcongrueagamtÃ¼. Rurfui, an aduerfarij nudtiÃriam er qttam longiÃime ab bac imitationerecedentes, Mofaica legis rigorem ÃpeÂ»-rantes, delatorum munus obetfntesÃure meritofteni'' tiÂ£arguipoÃtnt.

CÂ£lcrum,iterum excipiunt, Cbrifhan^ tametfi ui^ uens infinita penÃ¨ fuie clementUier benignitatis /fe^-cimina ediderit, idem tarnen in coelis degens, Ãpitit borribile irlt;!efuÂ£ exemplum oÃendit, ut ludÂ£orÃ¼ an~ tiquas clades,eorumq^ extremam perniciem, TurcO' rum in ChriÃanos fÂ£uitiam,tot prouinciarum iaÃ¼u^ ra,multarumq; bonÃ¼num myriadum interitu ! Fapi-Ãcamdeniq; in eofdemtyrannidem. QuÃ¦ omnia,in' quiunt, Dei opera funt,maieflntem fuam umdicantis, Sed quid boc ad propoÃtam materiamicitiid,quÂ£/o, proportionis, aut cognationis eH operibus iÃ¼is quÂ£ Chriflus in terris uiuens ad noÃri exejnplum, er inÃi tutionem edidit,ad ea, quÂ£ in coelis ad patris dextera fedens wÃ fttm eo operatur,modÃ¶ ad pubÃcorum,et

friudlorum criminum uMiÃ¢dnt, medÃ© ad [uora/n torreiÃ¢onem, modo tandem alios Snes j^ieilans fibi 4c patri tantum optimÃ¨ cognitos ft^at nam confc' ^uentite ratio eSl Clrrifliis c calii hommes nuilÃ©lat, rSquot; diuexat, ergo Magiflratus m terris ad eius imitai tionem, cr exemplu hxreticosfuppltcio afftceredc' henti Mquinonne ipft Ãttentur in Chrifii imitatione diÃinfiionem efje adhibendam cr altqua Chrifli Ã' Ã©ia effe,quÂ«efiquis imitari uâ¬lit,pro fÃ®ulto meritÃ´ haâ-ieatur Æ Jd ^Â«od ipÃs perbellÃ¨ contmgerel,fi ChriÃÃ¼ in fuamaieflatc (edentem imitari nolÃ«tes,iucLeos paÃ fim trucidatent, urbes mcenderent-frlfos Chrifiianos occidcrcnt,cr reliqua peragere tentarÃ©t. Deits opt: m^.pro exemplo nobis imitando Chrifli in mortali cameuiuentis Ã§utpauÃ¼Ã´ antediximtis) opera,neque tarnen omnia,propofuit, E4 uerÃ ,quie in jfliritu gjoÂ» riofus,Ã§^ immortalis peragit,ad [ontium umdiÃ¤amt alioiiefuo imper(crutabiliiudicio, timendaacreuc' renter admiranda funt,nonimitanda. Sedmirandum pro/Ã¨Ã¢Ã e^Ã®, i^uÃ mflnt [emperad exempla rigorisac feueritatis,quam clementiÂ£,cr pictatis imitÃ¢da pro' cliuiores. Jd quod in Mofls excmplts citandis baud cbflurÃ¨ declarant. Cun fia enim rigor is, er feuerita' tis Ãemora ex eo aflvrentes, ea omma omittunt, qtÃ¢' ins manfueti ammi fui fflecimina, ac pr^daram be' nignitatem oflendit. Vt puta, quwm irato in populunt um.i6,44â ioua ob conffirationem tnMofen, erAaronemflfl dam propter Cor^e,Dathanis,er Abirami jocioruq} fladem,quum Kofl, cr flatri Loua prtecepifjel, ut ab

ÃMpM muUiltidine ft amouerent -, fefc omntsfubitÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

tonÃÃ¼urum ; A^nipjo Mofemoncnte thuribulo accfpta, tngniq; n ex lt;trd Mito, or fuffimine intC' do, procurrit, Ã§j- pro populo fupplicdt,jhns intel' inortuos,cr uiuos. itao^ tandeitt cohibita eR eludes.

At ifli,ut diximus^Kofis manfuetudineoniiffd-.et pur^ uidudci,eiiu foluiti feueritutem imitundumpropO' nunt.Sed^uum jeucritutem i tjuippee4m,(]uatnloiut mandante m idololatras Leuitaru manibm exercuit, eosq; mantu ftM eadie IouÂ£ confccraffe dixit.Ãiuod exemplum ad hwretici mortem parum pie pertra^ hunt : non uidentcs,aut uiderc diÃimulantes,eos ido. lolatrM,non hÂ£reticosÃiilfe,Ãgt;ecialiq; iouie manda lo freiniti illiid Mofen patrajje. id quod ad geneAilt txemplum,Vireto anth ore,pcrtrahi no decet. Quad viretu*. tamen loco fuo dUucidius declarabimus. Ncbetmt quoq; benignitas, cr dementia inflgne nobis cxem- Nehem.i3gt;Ã®jr. plum effe poteil bemgnitatis, nbsp;nbsp;dementÃ¹ : qui quu

uidiffÃ¨tper iudMm Sabbalho torcularia calcari,ma tttpiilos uehi,a/tnos onerari, omne deniq; onerivm gi ttuf iÃ¼erofolyntdm die Sabbathi comportari, in eos ex lege non animaduertit ; at placidÃ´, eos commone.gt; Ãciens,errata remiÃt. Uuius etiam clementii exem' plumabEzechiarege IudÂ£Â£ peterepoffumus ; qui quum DÂ« cultum per multos lt;etates corruptum ac intermi(fumreftiurareuellet,eius^ mandate iam Pa fcha rite celebraretur, efjent^ in cÅtu multi non lu â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

firatÃ»ac ex lege purifieali, qui propterea Pafeha n5 ex preferiptopoSuxerant ; bonus illepiusq;Rex,

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tMmuis deliili pocnM ai eis peterepoÃit, ienignm

pepercit,cr pro cis precatus ciÃ®,d^ns,Bonuf iÃ¤e lo va omniiKS Ãt propitius, lt;]ui mems fuM ad Dei, ad ioUicinguam ipforum patrijDeifludiumapplicue-tunt : etiamÃ non â¬gcrint,ut poÃulabat facra purifia catio:dtq;Ã Deocxauditushac rationeabeisdiumtl irant depulit:Ã exemplis igitur niii uolunt,cttr no po tins MoÃs manfuetudinein,Nehemiie clementiam,E' zechubenignilatem imitanlur,quant eiufdemMoÃs feueritdtem ac rigor cm, quem proprÃ¼ naturlt;e obli-tus exercuit in re /^Â»ecuditer 4 Deo Ãbi iniunÃ¤a f QuodÃÃtecialia eiufmodi mandata nobis generali^ ter imitandaproponercntur,falua confeientia Papi^ fbiniim bona diriperc nobis fas effet, quoniÃ¤ Hcbrlt;ei fÃeciali DÂ« mandato Aegyptiorum uejks,aureaq;,â¬t scrgenteauafa furripuere. iJonfemper agit Deus e4 ^ua: dgit,quia fui natura bonaÃnt,led propterea bo^ na funt,quÃ¶d ab eo aguntur,atlt;^ mandantur.Et ideir' co quum ea pr^cipit, quÃ¦ nobis mala uidentur, tune Cen.ixjo. l,Qnafunt,quia ab eo prlt;ecipiuntur. Abrahamus pa-rum abfsit,quin fiUum maÃ ariticy' quod ad eum atti nebatmaHaffedici poterat.horribile crimen naturit lâ¬ge,at iuÃum opus Deimandato effÃ¨Ã¢um. Qtiin amp;

Ibid;uj4. uxoremAgarem ifmaclernq; filium primogenitum domo expulit, cr exulare iuÃit, nullaÃrta^e cauf-fa fuafusi tantum Sarx inuidia impulfus. Non âne hoc â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiscinus maximam prlt;efeÃrt crudelitatem ? A ttamen

piÃ¨frilumDeoprlt;ecipiente. Nobifne igiturÃserit AbrtÃ»iamum imitantibu/S} quouisteÃu perÃ¤tisfilios , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter-

inlerficere,uxores,Gr natos domo eijcac? Jacobus , infuperDeo inffgt;j^ntepdtruumlAbanitdolofÃ¨dece nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

pitjitaq^ diucs cu^^t. lÃ¼cebilne ergo nobis illius ex-tmplum imitarÃ¹proximos noÃros decipere, eaq^ ra-' tione locupletariilmpium profiÃ¢Ã´ fui natura Jacobi Ãcinus ÃÃ¤t,iuÃum uero Ã/eciaU J^ei mandato. Sedar gumentum hoc inÃrius pulcra oblata occaÃone, a-lijs Utter is feederis adhibitis txemplis iterum Ãifiut traÃ¼abimus.

Quodautemaduerfarijnobis obijeiunt, fteuitiant 4 nobis effe,lupos feruare curantibus,ut miferas oues dilanient^lq; deglutiant ; feiant fanÃ©,nos contra hu-iufmodi lupos necari cupere : uerÃ¼m ijs telis, quibus ad eiufmodi beluas occidendas, uerx^i doÃ¢rinÃ¦ hb-Ãis propugnandos mÃruili fumus.

Atuero mterimquid nobis agendum cenfetis, Ã ftrenui milites,Ã tribuni, eopiarumq; ditÃ¤oresÃiriâ¢ tualis noÃriRegisi EÃ'ne uobis ociandum?uultifne manibus(,ut aiunt)ad baltheumappenÃs,enfem iÃ¼um uaghta reconditum habentes, quo Ã Rege ueÃro ad â¢ Regni fui tutelam, atque euÃodiam amuti eÃis, mu-nus ueÃrum iUis deÃtngendum relinquere, qui gla-dium trailant ad Regnum hoc deÃndendum haud fa- Hebr.4.t|; tisidoneum,eoreliilo,qui pÃ©nÃ©trÃ¢tuÃpaddiuiÃone Â« animlt;e,cr Ãiritus,compagumq;,z^ meduUartim, a- tt mmicogitationiim,confiliorumq;iudexf Eo 'mqua, i.Corjo.f. quo cogitationes, er omnis fublimitas contra Hcico gnitionemelatadâ¬turbantur,omnisqi mens adobe- tt diendumChriÃoeogitur^ Hoc idem eR,acÃAchil- Â«

tes,uilii,cr ignduiK fif!w,TherptK auxilium Implo rctrct. Af[celerÃ¤ti hÂ£retici (obijci^iiÃriaffe ') adeÃ´ duri funt,pcruic(ices,c^ obÃinM^t po^tguitm in eis P'iritus glddio necandis omnes neruos intenderimuiÂ» tuhilq^ proÃccrimus, dd carndlid tela conÃ/gere co* gdmur, ijsq^ eos radicitm cxtirpando ChriÃi Regnu tutdri,cr Ã prafrdÃ¼ci corÃ¼ infoleniid rrpurgarc. Scd hcu, ijudndm infigni conttvmclid Bei ucrbum dffici* tis^ lion 'ne hodie idem DciÂ« uiuit,idcm Chriftus,idÃ© fÃiritui jdnÃ¤tK,eddctnq; uirlutejqud huiia Regni ini tio poÃ¼ebdnti Nftw uerbi Deiglddiut,diipliciÃrfdtt reiu/d dÃ§ie hebes eudÃt ? Hon 'ne eddem ddhuc prÃ¦* fht liculidte,(fud ApoÃxilor(m,lAdrtyru,ucterumq} Pdirtm cetdtibut praÃtiÃie Icgimus? Tum in^udm, gngt;m tot hicrelum capitd,Hicolditdrum jcilicet, Ce~ rinibidnorum,izbionitdrum, SdbcRidnorum, Mdni* chtcoium,Houdtiditorum,Dondtifi^xum,Circuncel* Itonum-, Nejkridtiorum, Andbdpt!/hrum,Arridno' rMn,hoc nnog!dd:o collijdydtqi amputdtd Ãere^ At OMjiidr.i iÃvrum ciuili glddio percnÃuf ÃiÃelegi* turi Cottisndmeorum,qui fÃirittagâddiugt;n trdÃ¤dbdt Ãrreiglddij praÃdium implorduit ? Nc Â«Â«ifttwÂ» qui* (lein exemplum huiut rei dÃi'rre poteÃis i dmbitioÃt pd'gt;ciS:,dc fdnguiitdrijs lt;nbsp;dequibiK Juprd fit mentio ') epifcopisexceptis. Et nihilominuf /^iritudltbus lelis hteretici couÃÃi,hÂ£refes uero pcnitui cxcifutCr ex-tirpdt^ Ãere.Ad hiec,itt renoudndd,cr Â« obliuiontS cdligine eruendd in hoc noÃro ob idÃliciÃitno Ãcit' lo ueru religionis cognitionÃ§, /dnd^ doÃ¤rind inÃAU

SECTIO TERTIA. t/f rdndd,cttiujnamgladifulMe^hdbitM LUtheruf, Zuingliui,OecoldmpÃ³diui,Pomerdnuf,fielanlhon, Buccruf, cietcri^l^Ãrettui Chrifli milites loricAm,cre' do,indutrunt,enjemq} biteri dptdrunt,ut GermdniÃ³^ Angliam, rilt;inidm,rgt;dcidmEtidngeliofubigeretti,(tt-que nt cduffd effenW impilt;e Bdbylonis uici gloviofÃ¶ Martyrum fdJiguine aÃtergcrentur.Num fÃ¨rrtMgbi diiu francos, aut BclgM Euangelio credtre corgitS Imo utrÃ³,num potuitunquam carnalis gladiiK, m/tM merabilium quoe^ martyrum cddibics, fX ijs proiÃ¼H' cijs EuangcUum exigere i Rebus igitur ita fe haben^ tibus,cur uelimia nosjd quod ^iritu Deo ipfo espent ferente cÅptura cÃ¢, ciuilibus uiribus JÃ¼/^agantibut carnt perÃeereition 'ne meminiÃis Calumum ipfunt fiLffam fÃ¹iffe, peSi Ã¨ medio fapientiam, quoties ifi rei geriturf An nefcitis quod 'm cauÃis etiam ipfis ciuili' bus,Ãalter ex Idigantibus uiolenter agat, ac ludex ei affentiatur^t conniueat, litigator ipfe feiure carC' re,ludex aulem dodr'nta ey probitdte,turpiter ofkn~ dunt? At nos quando^ puer or um more dgimus,ut di xit quidam: qui,quum uerba eis deficiunt, m capillos inuolant.Armd,drma 'mquam noÃra capiamus. N4gt;n Ã fcientLeZeloyChriftianoÃ©^ Ãgt;iritu ea traÃ¢tateri' nuts, baud minor is quidem efficacitatisin.manibut noÃris erunt, quÃ m, quum eorum manibut oImÂ» trO' HatafuÃªre,qui contraidemhoftium genusÃliciÃÃ¼ mo euentu eademÃrinxere. Sed quid mquam? Arma quidem eadem funttbrachia eatrafldntlalongidiuer fi. S canderb eq ÃrtiÃimi iUius herois machara,quum

Ã©heÃ³ uibrÃ¤returunico iÃ¤uboui caput ampuÃ®abal: guodMum ad Mahemetis Turcaru Regis dures per^ uenif]Ã¨t,eam habendi cupid'mein^n/us, per inters nuncios ab co dono petijt. Heros,animi magnitudine non minus, ([uÃ m corporis roboreprar/kins, libenti animo Regi,qudnuishofli,optatu!nunustni(tt. Quo potitus princcps,quu gladius,manu fua uibrdtus,qult;e audierat miranda non c^ficcrcf, deceplum fe Ã Scan-derbcio autumdns,rcm illi fignificauii. Cui heros rc' ljgt;ondit,yiachÂ£ram quidemfc iÃ¼i nÃ¼p(fe, brachiu ue ro non nÃ¼iljje. Hoc idem nobisaccidit ucrbiDeigta-â dium Irailantibus. Namgladiu quidem,quo nos Rex nojkrarmauit,habemus-,jiiritusuero noÃri brachia non iis uiribus pottent, quibus ea poUebant, qute hlt;ec tela*lint traclantidiadeo miranda fÃ¨cÃªre. Sedunde hd'c nobis uirium imbecillitas^ Bonus chymus in ho' mine corpori uires imper tit. inde autcm brachijs di anna tracÃ®anda roburfubminiÃratur. At f^iritus no^ Ãri brachia Chrifli Ãiiritusfueco carentid,quid miru Ã neceÃaria ad tela Ãta uibranda ope dcflituunturl neqi his armis prjcclara ea eÃiciunt,qult;e olim Ã bene pajiis militibus peragcbanturi Quo circa ntinimÃ¨ mi rum CilÃ hÂ£retici primÃ¼m,deindeambitioÃ Epifco' pi, AntichriÃus pojkd,eius imitatores denilt;^, imbecil lis uiribus hocgladio hofles conficere non ualentes, ad carnalid telaÃ:fe conuertÃªre. Etenimfi-ailis uirb buscli fÃiritus ille,qui carnis indiget prÃ¦fldio. Om* ni igitur mentis aflvÃ¢u Dominum precemur, ut cac' tefliffliritus [ui cibo nospdfcdt, dtq^ nutriat : ddeÃ ut

SECTIO TERTIA. vÂ« tnalii humoribtif prim purgdtis, optimm chymm in noiiscodkfcdtilquouiribuireflitutif^iidneraarmd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

trucidemtUpnobisq;opmamplim nonÃtM.dgiÃr(i-ttts poteflilem imploraretUtq; homines irderficidnt fuddere. Dominus noÃergcminos glddios hdbcns^ MdgiÃrdtibus dhcrwm, dlterum ucro uerbi fui Mini Ãriscommendduit. CiUdproptcrcdrnisdcliÃ¤dcdr^ ttdli glddio pleÃ¤dl MdgiÃrdtus,ffirittidlid uero ffiri tudliuindicdnddrclinqudt,neq} iurifdiilioncs con-Ãinddntur.Armd cnim militite noÃrlt;Â£lt;iinquit PduJ^s) i.Cor.io.4. nonfunt cdrndlid,fed diuinitus potcntid, e^c. QiÂ« Kâ¬Tamp;it explicdns CdÃ.inquit, Pduli militid erdt,oppu- Caft. gndrc deturbdre cogitdtiones honÃ¼num : hoc eH, â tdntd uirtutc loqui, ey docere, ut hominvm dnimi rei â ueritdtc uiÂ£li,cogerentur Ã¼d cogitdrc ; ucrd dicit, zy quot;

nim infdnusÃt,fi qttis glddium,dut miÃile ueht uince â re cogitdtione,fic infdnusfit,Ãquis cogitdtionem ue^ lit uincere glddio. AtquiChriÃidni prd;conis uirlus â pofitd eSl in uincendd cogitdtione. Ex cfÂ«o confequb Non igitur in tur,eum non poffeuti niÃ his telis, quibus uinci poÃ hereci-â nbsp;nbsp;nbsp;Ãnt cogitdtiones hominum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cis molicnlt.

â r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X i

Â» eertamiita mufic^. Si alios tnuficos uinceiat, corÂ». V nabatur,Hoc erat legitmum certamenSin ab eis uin cebatur,curabai ut inlerficerentur^Hoc uerÃ´ non C' ratmuficumumcere,fcdhomineminterficere^ Qteii iizepta Miguitate illud con[elt;]uebatur, ut hominum fr Ã¤.lt; uoce tanijuam uidor in prtefentia laudaretur, cr cxtcri mufiei deinceps data opera male canerent, ne turn ol/vnderent. Cogitationes lt;juidcm hominum (cjuanuisprinceps effet ommuw potentiÃimus ) non utncebaf.ciuin eum pro infano,cr iUitunc haberentt cr nos nunc h4beamus.M cteteri muTicit t^uieu/m ar tis peritia fuperabant,uincebant non jolÃ¹m aliorumt fed etiam tieronis tpffus cogitationemtM ita eiiu amgt; tni^,quanquam inuitus loqueretur : Hi melius canut, quÃ m ego. Similiter accidit in religione, diffiutatur de multis rebus,ff quern uerbis uincimus coronamun G- hoc efl legitimum certamcn. Si quis Ã nobis uinci non potefl,heretic us appellaturfCr intcrficitur.Hoc uero non efl hiereticumuincere, fed hominem occi' dcre.dua mepta iniquitaie id cSfequimur, ut in pra;lt; fentia fida hominum uoce uidorespronunciemur,et caterideimceps mmus benÃ© dicant, quam poffÃ¨nt, ne pereant cogitationesquidem hominum,quanuis pO'^ tentes ffmus, non uincimus.Quin nos pro infanis,cr nunc qui catci non funt habeant, cr pofferi habituri ffnt i atque ita de nobis iudicaturi,ut nunc nos de

. rone,G' clt;eteris Chriflianorum perfcquutoribus iU' dicamus. Nihil enim tarn tedum efi,quod non fit de--ââ tegendvm.ProntifitDeMoiedientibuiiuirMem tane MÂ»,

Ãm,ul unuf centum, er centum decern miHÃ®a fugÃ¤re Â« poÃint.Sicpiigf^iiit PtiulM,quiuntK poleratdiutni^ lt;lt;nbsp;tUif juis armts d^rburc non centum,fed omnium ho nÃ¼num cogitaliones. A t nunc centeni fingulos inter' ficimuf, GT Chriflum carndUbut arinisdejindtmuf:

habere cdrnalem. Si entm ApojhlLguinobis Eccles fiam plantdrunt contenti fÃ¹eruntarmis ffiritudUbuSt appdret,eos,ciui carnalia ddhibent,non fates confide re/firituaUbustijuibus tonten confiderent, fi ea habe rent: qiiippe quo:Ãnt omnipotentia : utopporebit in aduentuDoniini,i]uiAnlichriÃutn,hoceÃChriÃiho lt;Â« fkmfummum,nondlijsdrmKdebtIlabit,ciHam /firÃ¹ tt tu oris fui. Scriptum eÃ¼ Exodi ss-TdbernaculwiÃ¿ fit-Ã¢um ejfe ex populidonis ultro oblotis, nemine cod' Ã¢otquodidem de Eccâiefid intclligcndum c^l, utpdtet Pfal.iic.j, Pfdl. no. In (]uodicuntiir ChriflicopiÂ£ effeuolunta- â riÂ£.ttem^ in lege, in quo iubetur ut timidi difccdat, nein Ode cÂ£icr or urn animos cmoliiant. Sic efi. geren dum Chrifli bellum militibus uoluntdrijSiGT folo Dei â¢ uerbo coaÃ³lis.Aliter,qui militant, alij quÃ m Chrifio militant.Itaq^oflendit eHentult;,morcsq;noflri,quisfil fiuduscoaili nÃ¼litiÂ£. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

Ad htec re/pondent aduerfarij, non reÃ¢Ã¨ lt;t nobis percipiinhisuerbis ApofÃ®olimentem. Haud ettint mflitutifui fliiffe carnalia armaChriflianishomini-bus,dut cundis, aut eorum parti Ã¨ mambus extorqut re; fed tantÃ¹m Dei jfliritus potentiam,qult;e inApoJÃ®o â¢ lis patefiebai ccncelchrare, ac miris l^bus extoÃ¼e

re:e4 Ã¨nim lortgÃ¨ maioris cfficacitalis cffe, qiMm JÃ¯nt armd terrenÃ¤,cjuibuf mundiprinci^ homtnÃ©s dcbel lant,cr fubigunt,hoficsqi fuosulci^untur. liÂ£CdutÃ¨ Dri Â«irfÃ¯Â«,dc polcnlid (inciuiunt) tune demum peni' tuf fefe exnret,ey cumullt;itiÃimeofltndetur,quum u-niucrfiipfiiif,elcilorumq; fuorum hojkseorum prdi buijubijcieniur. Ac denilt;Ã concludunt, ibi Pdulum compdrdtÃ¨ loqui, untÃ¹m ut oflcnddt qudm prteflentÂ» cdrndlibuf Ã^iritudlid teld.VerÃ¹m qudtenuf dffÃ¨runt, ApoftoUinflitutumnonefJi carndlibui armifChri-Ãiinis hontintbuf,dut cunÃ¤is, dut torum pdrti inter' dicere,ficuti de cunÃ©lis concedimuf,itlt;t de pdrte negd tjtus : concedimut inqudm, Mdgiflrdtum db lÃ¼ifnon proiiberi ijs in rebus,qudrum dd eum j^eÃ¢dt cogni' tiotdt de uerbi Mimftru, qudm edtn eÃepdrtcm epi' nor eorum uerbis notdtdm,iterum conÃAntiÃime nc' gdmusidc PduU uerbis eos doccri dfprmdmus, eorÃ¯t , teld Dei uerbum ejje,non cdrndlem glddiÃ¯t. ld quod, Ã quis edm Epifioldm'dtteniÃ¨ perlegerit,Ãcile perci' piet.Cognofcet enim Apojhlo nuUdniÃtiffie eo in lo' co obldtdm occdÃonem cum Corinthijs difceptdndi, utrd horum drinorum prteÃnntiord effent,carndlU' ne,dn jjiiritudlid. Sed,tdntÃ¹m iÃis o/kndcndi(qui cor poris eiusimbeciÃ¼itdtem,cr ffgt;iritus humÃ¼itdte eer' nente5,eum dejpiciebdnt) fefeijsdrmisinÃruÃ¤um eÃ fe,eisq; trdÃ¼dndis edoflum, quic, chw longÃ¨ poten' iiord,tum ffbi, fuiq; ffmilibus propria, ac peculiaritt ejjcnt:i/sq; fefe in cosanimaduerjurum.'ReffAtigiturf ttt hÂ£C itdfe habere eius uerbis probemus.

Corinthiorum Ecclepa ( ut ex ectdem Epiflola perte palet ) aliquandiu erroribmlaborauit, Ac non folum iÃ¯^ebmad mores,(y difciplinaperti^ nenlibui, uerÃ¹maddoÃ¢rinam (juoque/jieÃ¢antibui. Hoc primÃ¹m ex Pauli uerbis intelligitur, quum iu' fjuit^ed uereor, ne forte, ut ferpens Euam fua aflutia t.Corji^. decepit,fic ueÃrte mentes Ã fÃ®mplicitate, (fute^/jÃ¨ de- â betin Chriflianis corruptÂ£dcfleÃ¢ant. Ct^odftucni- â ret,tjui alium le/um pra:dicaret, quÃ mquÃ«nos pra^di (anMS,autÃ ahumÃgt;iritum acciperetis, quam quem accepiflK,aut aliud Euan^clium ,quÃ mquod admifi' Ãis,reÃ¤e tllum fÃ¨rretis.Et inÃriusâ.funt enim iftiitÃno diÃlÃ ApoÃoli ÃÃ¼aces operarif,qui in Chrifli Apo-flolos transÃrmantur.nec mirum,quum ip/e Sat^a^ Â« transÃrmetur in lucis Angelum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Â«

Bis igiturerroribus Corinthiuigenlibus, ApoÃ. Paulus ad eosfcribens fepiusacerrime comminatus Ãerat,nireÃpiÃerent,feeÃ¶ profiÃ¤urum,cr ineos grauiter animaduerfurum. Id quod primum bis eius uerbis percipitur, AdeÃ³,utÃ uos per EpiÃvlam dolo Ã®.Cor.7.8. re affrcerim,non me pcenileat.Et alibi,BÃ¨ uidear uos Ibidao.yÂ» per epiÃohis terrere conari. lam uero qui Paulo ad' uerfabantur,atlt;^ iÃ¼is txrbis capita crant,omm conO' tu curabant eius autboritatem apud EccleÃam inÃin gere,acpemtus deleretideoq^ co abÃnte iÃ¼i obloque-bantur,dicentes,eumabfentemquidem admodum Ãre ttuum fefe oÃendere ; quippe qui epiÃolascut dicitury igneas Ãriberet,minarumq^,et terroris plenas: prlt;e' fern tuUtm cuniculo^gis timidus, atque bumilis eÃ

SECTIO TERTIA.â fei. Hoc autcm probe declaralur dm uerbii, (jUivÃ cbloculorumiCrlt;tdiierfiriorum f^runi perfonant Ibid.io.io. indHensxorMn uerbd rccitatÃnqums, EpiflÃ©Le ejui^ dcrttCdiÃ¼t)griues,Ãrtesq;Ãni, at corporisprÃ¦fenÃ¼tt Â» imbeciUa,oratio^iabiedaeÃ®i. Quaproptcr tile his nuncijs cotmnotui, fcandalo obuiam ire cupicns, ui eorunt, eosq; fedantium audaciam retmdercf, ilerli Ã¯biJ.it.iÃ³. pergitfCisq; JtÃ¼natur,acdicit,Vereore!iim,ncÃrte, ,, quum uencro, cr ego uosnon quales uellan inacnidi Zy'ipfcaKobisqualcmnoncÃetteÃ¼etisinuenMr. EI lbid.ij.x. alibi, E t pricdixi, Gquot; pricdico, ac ficuti dum iterum 9gt; dderam,nunc abfcns fcribo ijs, qui ante peccauerint, }, cÃ¦tcrifque ointubM,me,/t rurfam uenero, non effe Â»gt; pat^rum.

Sed ut rem tandem propittf aggrediamur, alias Ibid.io.1. demumitaÃtur, iBeego Paulus uos cxhortorper it Chri/hlenitatem,ac manfuetudine-.quiprd/ensquidS tt apud uos bum ilis,abfcn5 autem fum in uos conÃdcsi rogo inquam,ut detis fgt;peram,ne mihi prÃ¦fenti fit au â¢ gt;nbsp;dendwm confidentia, qua andere cogito in quofdam, qui nospcrinde habent, ac fi fecundum carnem g^O' Â« diamur-l^am in carne gradientes,ncn fecundum car ,, nem militamiu. QjtaÃ dicer et J^poÃ. Vos me uidetis imbeeillo corpore, fummifjo humiliqiafÃe{lu,leni fermone, ac manfueto, minasq; meat, quibtts tn uos per literas infurgo, parui pendais, er irridetis ; pu-tantcs,quas uobis me infliilurum minitor panas car^ * nales efje : neque bis utribus poBere arbitramini, ut uos ulcifcendtlÃ¼cultatem babeam. Verim toto calo . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;trratif;

Â»rr4tK;fcoc tntmuolouosntfdosnon efje,me,quan-Wi carneo vorpore conftcm, in eocf; ambulem, uiret AC potentiain m^n mituinÃ¨ (,ut ccnfctidcdrncdm ef-fc: Gr Adurtnamcd (rdddndd,ÃrtituÃ¤ine corporif, Animi ftirociA,fcu uerborum duddcia, opics non effÃ¨: ArmÃ cnwn miUtite noflrÃ¦ non cdrnaliafunt, feddi^ Ibid.io.4, vini potentid,dd munitionum dentolitionem; dum co gitdtiones deturbdnMS, cr omnemlubbmitdtem cU- ** tdm conlrdVgt;ei cogndioncm, omnemÃ©}; mentem co- â gimmi GT omnem ulcifci contumdcidmfumus pard-ti,cum completd fiteritueÃrdobedientid. Quapro- â pter,Ã´ Corinthij, qui uires dc pote/htem mcdnt con-tcmnitis,ua!dcjnllimini.Cluiim enim prÃ¼fens ddero, re ipfd uobiso/knddm,qudnqudm imbccillo firn pore,humitid/fcÃ¢u, pldcidisq^ uerbis, dmmi robur^ fftiritu^ utrcs,Gr 4 Chriflo nuhi trdditdm potentid, Idlideffe, qudlid dbfensuobisper epiftoldsÃgntÃcd-ui. Spiritudlibui itdq; telis uos tnulildbo, quie mthi Chrifli^ militilt;e proprid dc peculidrid funt, GSquot; cdt^ nets drmis,qute uos inteUigilis,dd hoc gerendum bellum dptiordjdc longe jortiora. Hdc itdlt;^ uerd interÂ»' pretdtione reilÃ¨ concedi poterit Apoflolum compd-rdtÃ¨ loquutum ejfeiut pulcrd, dc decenti fibi obldtd occdÃone Corinthijs ofknderet,qudm prgt;eÃent fpiri-tudlid drmd, qbuf itlis mindbdtur, cdrndUbui,de qui-busiÃ¼iinteÃ¼igebdnt: itemq; UtiniÃrorumdrmdjfi-* ritudUd tdnlÃ¹m effe ; dc demum fidei errdtd his telis,

tion dutem firreis coercendd, dc uindiedndd doceret, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

lis Chrijhams hominibut cdrndlid. arma, ne^ue euit^ Ã¢is,ncÃ§[; corum parti Ã¨mdnibm cxtorqutriÃ§exqtto, tttputo,inÃrrettolunt,Paulum qui^ in Elymam ma gum, liymen^eum er Alcxandrum ijfdcmarmisu-fum Ãiiffe, eos corporaliter torquendo.er idcirco,ut quidam eorurn dixit, eiiK exemplo nos quoe^armit misuti pojJc,UiagiÃrattim aduerfitsh^reticos implo-rdndo')aÃeruntcredeitdumcUe,quammulaamApO' {hlm Corinthijs nÃ¼nabatur Ãmplicem excomnwtÃ¼f cdtionem non /Ã¹ijJe.Scd nonfdlis eH dicerc, ifliid crc dcndum efjetueritm id probare oportet. Alioqui no' bis tantiim negare fufficitiiÃit dutem probandum re-linquitur. Sedenim contra nos mhil aliud mtelligi af-firi^antes,plurimis difÃutationum noftraru/tn locii tarn dpertÃ¨ hoc probaifeconfidimut, utnihiladdi o-porteat. Prlt;elerquamquÃ³dnoflra Pauli uerborum explicatione jatis fuper^ apparet, mulÃ¤am omnetn carnalemexcludi,j^irilualem tantummodo proba-ri: priefertim quum idem ApoÃtbisalias dixerit,qua .10.8. 4 Df0 acceperat poteÃatem ad corum lt;edificationÃ©,

â nonautemdeÃruiiionemacceptfje. Quapropter ft Pauli in eos animaduerÃo lt;nbsp;ut opinantur aduerfarij) capitalisÃÃ¤ffiet,fiueabipfoper miraculum inflifla, pueaMagiÃratu adeim exemplum gladioirroga-ta,ÃtciU iudicatu eH, an poteÃas iUa Pauli in Corrn-thios, aut noÃrorum iÃ¼ius imitatione in hereticos ad aediÃcationem effet,Ãuepotiui ad deÃrufiione. HiflC igitur Elyme,liymenÂ£i, Alexandri, uirgeqi,quÂ£ a-liÃ¤sApoÃ. eifdem Cormthijsmniteibaturab ctsaÃ¼a-

SECTIO TERTIA. tlt;Ã®o td exemple prorfut cudttcfcunt.ccrlumq; manet pro^ prid,uerdci; ChrjÃan^e imliMÃ¢niaHnritualin effet non carndlia. SÂ«iitirtreÃqud coruKt obiefid perjC' ^udmur. Fortifitnum igiturAchiÃ¼em 'm aciem guo' ^ueproducuntdducrftrij-.'Luc^efcilicetloctim,deho' Luc.14. tnine(iuadam,qiiifiiitmdgndmcandm;quum^ ex Â« frmulodudifjet 'muitdlos tergiuerfdri, O' ne coenÃ¦ tt /nterefjent uariM excufdtioncs djfirre : irdtuf feruo â mandduit-iUt cueÃi^io egrederctur iti urbis aredÃ®, dt' queuiroStO'pdiipcres, mutilos^;iO' clitndos,oâ ex cos introducer et : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perdais,^uunt ddbuc lo

cus fupereffet, Propcifccre^t fcruo,m ui-iStO iÂ« fe- Â« ptdtcr 'tnirare coge,utdomtis ined impleatur.En uo- lt;Â« bisÃ§dicunt ilh)ferudtoris noÃri exemplum; tjito mini dliud 'mtelligi pote^,c{U4m cos^ijui uoluntdrij,o' tiombuf fud/t dd uiam redire, (dnumq^ do!lrinam dm pleÃ¢inolunt,uerbog; DeiobjlindtÃ¨re/ifliint,dd hoe perMmiftros,cr Mdgiflrdlus cogidebere, PdpifH-cum fdnÃ¨ 'muenttim: hoe enim prtecipuÃ¨ loco 'mfeÃ³ld tionem fudmfitnddrunt : neq; ucrÃ³ RoÂ»jlt;tÂ»4 illd tdn^ lum beflidfed Reges dliquot, duthoritate hdc ftlÃ¼i, populos drmis dd fidem fe cogere poffe putdrunt. Inter quos Cdrolus Mdgnus Frifios,Vcllphdlos,dc Sd-xoncs Germdnorum populos beUo Chriflianos fieri coÃ¨git. Et pd/rwtti noflrorum memorid Ferdmundut Hiffidniicrex Rdtticos hommes dd Chriftidndmreli-gionem eddemuiddegit,qui quummdiore expdrte nunqudm uerÃ¨ Chrifio credider'mt,dperlÃ¨ decldrdnt f quosfruÃ¼us pdridt codÃ¼d cottuerfw. Uerdclius quo-

^ue imperator anno circiter 6}6. ludÃ¦os 'm Ã¯mperij prouincijsdegcntes ad Baptifmui^i coÃ¨git. Idem^; Ã Dagoberto GaÃ¼tlt;eRege, ZT Si^undo Hi/panlt;Â£, precibM obtmuit. Quafi ucro ChrifÃ®its iuÃerit un-. ^uainRegnumfuumui crarmis propagari. Dem â¢* tAofÃ®Ãgrufieduit, uelle fe cejÃititiam urdinÃbi Ãeri.

QjiÃ´d/i lapidea extrueretur ex guadrato lapide non excitari : namÃadopm iOudÃrramenta adhiberen-iur,aram proÃnatum iri. Qtiidhoc^Araucrum Dri cHÃwn ÃgmÃcat, cr ChriÃi Regnum nobis figurÃ¢t, ^uod fÃ¨rro extruere nefias c^l : para enim ac fimplici materia adificanda cfl huiufinodi 4rlt;t, non autem la' pidibmfÃ¨rro quadratis, ac perpolitis : puro quippe, a^Ãmplici Dei uerbomon bumano appdratu,fophi' flicisÃ»e argumentis, needeniq; gladio, cr uiolcntia. Ã¯-uth. de fubl. Luibcriis in hune fenfum aliquando dixit, Dauidi itt' mund.poteÃ¼. terdiÃ¨ium eÃe templum tedificandi tTwnus, eÃ quod Â» mullum fdnguinis ejf'udiffet. Non qMod in hoc mulÃ¨ Dauidi cur^ egiffet, jed quia non poterat cjjc Chrifli figura, cuim Ãnegladio, manfuetu/m, dc pacificum effet P 1 ex U O. Bunilioni illi diuina proutdentia deÃgnatu Friderich q.d effe Solomoncm filium,cuiu5 Â«omen Fr i d eri c h, fignificet. hoc en PACiFicvM fonat : qui pacifico Regno â Chrifb regno confimili potiretur. Ad hoc ( inquit quoque Lutherm ) in omnt templi extrudione, nun' quamiut textus habeCÃrri iÃ©ium auditum fÃ¹iffe.Hoc â¢ autem baud alia de caufJd,quÃ m,quÃ´dChrifhispopti n lum fuum habiturtes erat ab omru uiolentia immune, sidbfq^ lege,liberum,ffgt;otttanev/m,ac uqluntarium.

HicroÂ»gt;)Â«Â«Ã® uerÃ zanchim enarrans td uerbd Hier.Zanch.', AÃ¢uum Apofl. Ã¯os dutein f^iritui fdnUi uirtutÃ© dcci Conci. prima fietii,gt;mhiq; te^s eritii ,dit CO loco noldnctumeffcf pag-48.amp;4Sâ' DomiÂ«twn Chriflidnls ad inundum iUi ÃitbigendÃ¼ bi' nd tcld tradidi/Jc, nempe /j^iritum fditÃ¢um, c:x ncT' bivm. ibi^; oÃcndithtecdrmdef]iqMbugt;sfolis,nelt;j; ticrodliis,Chrifiidni homines ChriÃi Regnu fint dc~ frnfari. EtpdullÃ´fuperiui dixerdt,/ilfi eos,quidlifif quantijsdrmii,ChrifiiRegnum tutdndum ejfie cen' fcdnt. At quidam uerbo Dci dif]identes,quo procul' dubio nos uidorid potituros c/jÃ¨ cojhit, in ciuili gld' dio ultimam Qgt;emreponunt,dc fi dcie fiifd,rc dd trid' rios rcdaÃ©ldj/rrreuiS gladius gladio jj^iritus fuppetiat Idturus effet. At nifi uerbigladius no/iros hofiesÃm-ddt, fitgetq^ ) fruflrd ciuilis glddij fuffrdgiunt implo' rabimus.

Non igitur ex cÅna; parabola colligi par cH, inui tatos drinis, aut paena: timorÃ© dd edtn dccedcrc ddigi debcre,fed/^iritu, cr dodritue uerbo, Non cnim ti-tttorisfied amoris ui res peragi debet. Htc igitur uio' â¢ Icnter agiturtÃ®gt;\dxmÃ¨. Scd quodnam hoc eÃ¼ uiolen-ii^ gcnus^ Amoris tradum appeUat Augufi.cy oui-cube exemplum dffrrt, quam pafior uiridi frondium ramufiulo o/knfo,poR fe trahit,efi:ie potiundÂ£ cupi' dine illeÃ©iam,dc ucluti codddm.Ea igitur rdtiene Do minus noficr piorum fAiniftrorum uerbis,cceleflid pd buld inÃ¦ternÃ¦ uita Regno hominibus pollicitd offen _ tdns,dmoris ui dd coenam iÃts a PÃ¢tre pdrdta eos per' ' trahÃ®t. QuÃ´dfi etiam pauoris ut rcs peragcnda fitff,e

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rigore dcterreantur, peccalornm profÃ¼ttdÃ¤, de

immenfa abyjjÃ¯if,ciuibui Dei nome^ncredihili con^ tumeliaafjicerunt,illiidctegatur.lK cim jiilmen,Qr in fontei eumqi dcjfiicientes horribile iudicium, ob oculosponatur, QudrationejuperbLeIfiritutretun di,cr infringkhivmiliicj^ fenfut in cordtbut gignipo' tcrif.AdcÃ´, ut proinde Euangelio falutis perChri/iu nobis oblatÂ£ipfis lUico propo/ito, timorc in amore ticrfo,ad candm quafi uiolenter trabantur.Hoc mo~ do Chrifhisipfc.itemq; po^l cum ApoÃoli, quumplu' r'nnosad ccemm uccederc coÃ¨gerunt- Tunc nempCj quum mentiseorumduriliemfrangcnteStCrpeci^' torum remiÃionem,dternieq; uiiÃ¦jfem fubijcientest timuirif un^,zr amoris ui ad fidcm pertraxerÃ¯it. Nlt;tw quotufquifq; erit, qui peccatorum fuorumonus, irÃ¦ T)ei ardorcm,criminum condonationem, zr falutis, uiticq; perpetUiC ftlicitatem [ibi oblatam fentiens, mentisinliitutanonmutet, GrEuangilium amplest non cogaturfH^c inquam uiolentia eÃ¼,timoris unÃ ,

9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atq; amoris uis, qua uerbi Dei Alimlhi ipÃus uerbi

priedicatione, homines in uiam,Ã qua aberraucrant, rcducere debentmo autem tnleÃ©lationibut,minis,ter' i.Cor.i.z4. roribus,Ãrro tandem, zx igm. Paulus enim dixit. Non qfÂ«oddomincmur ueÃrifidei,fedquodadminb-i-Pet.f.j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãrifimus gaudij ueÃri. Ef PcInÂ«, Neq; ut gregibut

Pet.Niatt.in explicans Peir.Martyr, (yuod ft AliniÃriChrifli iâCotâ.8Ã¿. funt, inquit,ei ( de uerbo intelligit yfe prorfus debent fubijcere ; non autem m Clerum gt;nbsp;uelpopulum Dei

(cjuod Petrui difertÃ¨ prohibuiÃ¹donÃ¼nari.'E.tenm no Hominijucl Tyrant, fed ceconomi,^' di/fenftitoref Ergo T}Tann{ flint. CÂ£terutn C^ifhanum hoc axioma, ne aduerfo' qui confeien-rij quidem ipfi negare audent ; ijuum forum aliijiiem âgere Mdierim fÃ¤nde dicentem,eondendarum eonfeientia: Icgum ÃcultatcmDeumnuUi hominum ceneeÃifjet nec uBa ratione perpeli po/fe, (jiienquam prater fc folum,hominum animis dominari.

Sed ut ad coena reiiertaimr,fi homines ea ratione, ^ua ipÃ interpretanttir,ex parabolcc uerbis ad Ãdent effent cogendi,de paganis, non dchÃ¦reticis intcBigi oporteret.Nam iniiitati popnltu eledits funti Hebraii fcilieet. AcciiosautemÃ¨uictf,crfeptis,Gentilcs in' terpretari decel. Quocirca,Ã cogÃ¨re ad ccenam^ut uolunOcd cogÃ¨re ad Ãdent,non hicretici, fed Pagani cogendi flint. Sienimex paraboLe uerbis h^relici adigendifnÃTcntjOportuerat Dominuntmandaffe Ã-mitlis,ut Ã®nuitalos cogÃ¨rent,non c]iiiperuicos,cr fe-ptadiÃicrÃcrant. Ihereticicntm EcclefÃ¦ corpore cenfenlur,iamq} Dci uerbo ad coenam inuitati Ãiere: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«

InÃdelcs nero extra EccleÃam reperiuntur.Scdenim (ut iiim oÃendimus^ijs uiribus, er dwiM neutri eoril Cogendi,aut deterrendi funt, quibus adtierfarif adi' gendos ac deterrendos opinantur. Voluntarios c-nm,itcrum dico,feruos uult Dominusmon eins gene ris,quiÃiflibuscicÃ,feruili timorÃ©, non Ãlialiamore obedire coguntur.Apud loannem legimiis,quu pluri loan.^.Sy. fni ex Domini difeipulis eins uerbis oÃvnfi ab co dc-fciuifrcnt,eum nbsp;dÂ«odfcjnt conuerfum.qui foli apttd

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

eum rcmdtjferdntjinlcrrogdjJe, dn ipfi quoq; J fe dif-cedere ucUcnt.C^aÃ diceret, Ãe dc^culrum cos cogC re ; uolentes hdbere ucde. ContrXâdpiÃie,quiq; eos imitdntur, eos etidm ui ret'mere uolunt, quifirtaÃis ntducndidonum non hdbent,eosq;ddredttumuiddi' gcre, qui iuÃo Dei iudicio redcundi funt frcultdte de-

â * VdUdum quoq^ cuneuin hdbcni 'm lodnne-.quippe quum Domino dicente, Ãe z?quot; Pdtrem unum efJ'e,lU' dtei rurÃus Idpides Ãujhderunt,ut eum Idpidarct. Qkos lejusÃjc contrd aÃ¼oquutus ffl, Multd uobis prieclard â Opera,meo Pdtreduthoreedidi : propterquÃ³dnaiit eorumopcrummelapidatis f Cui iudie/,ob pr^eclarii *â ofnis non lapidamus te,Ãed ob 'mpiddiÃ³la, Ã§r quod, homo quum Ãts,tc D cum facts.Urne uero acutuliqui' dam mirabile argumentum non cliciunt, Ãed extoT' quent. Dicunt, non negafÃe Chriflum hominem ink pie loquentem, cr m Deum malcdicum lapidari dc' berc,cr ex Ntofis lege omnino lapidandum eÃe.Ve' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rlim rcÃÃonÃum ipfius in co tantum uerÃatum eÃÃc, ut

olkndcrct,Ãe in Deum malcdicum non fuifÃe. Vnde conÃequitur,mquiunt,quum iuflum blajÃhcmi Ãuppli cium non ncgducrit,exprcfÃe comprobaffe.Hmc tdtt dem concludunt,hxreticum,qui(corum quidem Ãen' tentia^ucrus eÃ¼ mDeumblafÃhcmus,nonexMoÃdi' ca Ãohim,ÃedEudngelicaquoqi lcge,mterÃci debere. â¢ Pcrpulcra quidem argumentandi ratio, cx eo quod non negdtur,approbationcm injcrre.bionneclare li' quet, Ãdtis Chrijb fÃ¼ifÃe ca ratione ludxorum cr'imh nationevt

SECTIO TERTIA^ i^Ã® tidtionm penitiM diluerc nhpj; co, (]uÃ´ii Ã®Ãofaicdnt legcmabrogatÃ»c^ediccrct,Qr quafi (dcitÃ¨ quodditi' modo/Ã ieri tUii ^usÃiijj'ct fe contrd logÃ© iUdm corn miÃjje ? Cutndm uel mediocritcr in Eudngelijhrutn Ã^Apo/hlorum fcriptiiuerfdto ignotumeÃ¼ teÃun Chrijlum,dum ddhuc in term dgcrct, nullius Mofdi' cÃ¦lcgis dhrogdtionein promulgdffc,fcdidpofifui dfcenftim in cÅlum,cr /Ãiritiis jdn(ii miÃionem-.Apa flolis,cr difcipulis.fen/jm ctidm,Ã§:j- mdximd cm cdu-tioncjdeiendumreferudfjcf

Eiufdein Ãrinte illud efl, qiiod dicunt, Propheldf^ ZX ÃpofloloSjquum Tyrdnnorum indnddto dd nidr^ tyrium ducerentur, cdujjdm fudtndpud cosnonde' Ãndi/fe,dicendordigioniscdu/fd hominesoccidere nonliccre:quinimÃ´ fupplicid Ãrtiter tolerantes,Tdn^ tÃ®im dicebdnt,qui fdnguinem innocuu ejfudiffet fuin' mo Deo pxndsddttirum. Ex quo coll!gunt,fanÃ¢os Apoftolos dc Prophetds, co quod religionis cauffd ho mines interfici pojjc hdud negduerint, id dicere tdcÃ¹ tÃ¨ djfirmd/Je, Sed,boneDeus,quid unquam ridiculÃ¼ erit,Ã hoc non e^ fPrimnm ex tdciturnitdte compro' bdtionem incondite cliciunt,utidm diÃ©lum c^. Vein' de hondnimdduertuntÃrtiÃimosillosdiuinie et Chri Ãdntereligionispropugnatores, qui fupernauocd' tione dd eam proprio fanguine defindendam cy pro-pugndnddm deÃnati erdnt, htec qudfÃ® fubterÃgia dd J niorfcin euitdnddm querere nolutÃe, prÃ¦fertim ciaÂ» fdtisconjkirct,huiujinodi deÃnfioncs fibi pdrdrc,ni' â , hil aliud ejÃiiurum nifi, ut immanes illlt;e belluai, Ã§r nÂ»

tÂ£teri pr^tcrea in eorum frafli cttnmi, inÃ¤lif con^ fcientiit ju/picionem adducerentur. uinc Ãdum e^, er quotidic fit,ut or fub pÃ¤patuinjfr jub ijs efui Ã¨ te.' ttebrisin lucem fe cÃ¼riÃimMt uindicdtos cjje autu^ tnunt, (judniplurimircligionis cdu/Ji ncci trdddtur, t]uosccrtume{l, dDciEcclefidCbriflidnoq-IAdgi' firdtu,omncm in ucros ettdm hÂ£reticos,feucrdm dm-mdducrfioneni zy perfe(iuutioncnt,fcntentid fudpeni tui dmouere, tjui tdinen definfione hdc uti non curÃ«t, licetfibinon cumEihnicii, Ã§y dChrifioprorfu^dlie titi,eiuemddmodum Prophetis, er Apo/blis cjfie fo' lebat,fcd cum ijf, cfui Chrifium profitclur rcs fit, qui' biMfi unqudm dltjs,uerifimtle efi, tutiÃimuin er mi' tiÃtmum hoc in religions negoiio vifdtutumpofje pe^Udderi, Preetercd longÃ© diuerfd efi rdtio Prophe tdrum er Apofiolorum,er eorum, quos nos dciuili gladio aficrere conatnur.lUi enim er nouos,erigno tos Deosreipfddnnuntidbdnt, er dd defiiiioncm,d f'dtriareligionepenitus'fuddebdnt,hiuero i/fdemrc' ligionis principijsrctentis, i;[dcn:q; diuinis ordculis nixi.filfdm ,dtq; peruerfdin tdntummodo corundent inierprctaiiohim Ã¨ mcntibus hominum fe eucÃ¼ere ccr.d/iprofitcntur.

Vnc uerÃ¶ quad pdullo dntÃ¨ de bldjfihenÃ¼d men/' tionem ficmns, dduerÃrij dutem hareticum er bld/fihc'

SECTIO TERTIA. 1^4 bla/jihemum idem cf]e,Ã§yâ idcirco h^ereticum lege lAojaica in blaj^cmos IcitÃ¤ypumcndum cenfent,e[uid blajjiheiniu ^ipherntK homo Ãt, declurarc ope' rj- pretium duximiK.^lAÃ^hetrMÃBtuUo credimuit ^uipropriÃ¨ loquiuoliterii,cxecrdÃ¹onÃ«,malediÃ©Ã®io' nem,conuitium interpretabitur. Jdeocj; ejiii pitriore latinitAte fdcrduoluminduerterunt, Dettin bidfÃhc' mdre,in eum couitid id^e,eumq^ execrdri,pro bld^ IÃhemid dutem,in Deum mdlcdutlum feu conuitiuWt pro bldifhemo deniq^ hominc in Deum mdledicum, fine conuitidtorcm dixerunt.

vftidm obtinente., ulhxcuerbd, pritfertim in fd' crii literK, fimpliciter proldtd,Deum ipfum petere inu Uigantur. 'Horum dutem hominum duplex e^ ge nuf, Vnum ponunt, qui uoluntdriÃ¨quidem non tdme pcrmtioÃ,zx' obftmdte,fcd uelirdpcrcin,uelperu(r fit cr detejlubUi qudddm affuetudme, uel quauis dlia humdiidfragiliidte impulÃ,Deo mdledieunt, atq; de his ut plurimum bldffhemi nomine inteUiguntfdcri fcriptores. Alterum rfl eorum qui non uoluntdriÃ¨jo lum,[edpert'mdciter etidm,cr ddtd operd, in Deum conuiiididciunt. Hine ex Theologis noÃris dliqui bldjfbemidm id peccdti genus effe dixerunt, quod in fdiris fcripturis crimen in /firitum fun^liem nuncU' pdtumquod tunc quidem perpetrdtur, cum quiscale Ãis doÃ¢rind dgnitd ueritdtc,prudens feiens, propria jndlitid percitus earn renuit, er impugndt, ciq; reÃ-fiit,ab eddenique ultro dcfcifcil, qudntumq; tn fe cH (dmobfcurdretdcpeiutusdclcrccondtur: adco utC'

lidtn confultÃ´ contumeliofis uerbif dc mdÃ®ediÃ¢iit cdm profcinddt,cr cxecrctur. Mufculum cx Cdluigt; num Ugito. Ambo enim locum hitjt egregiÃ¨ pcrlrd' Ã©tant. AudiÃii idm bind bldÃjheinoru/m homtnum ge nerd,lt;juib!cs tdmen tertium (ijdcrdrum literaru uer-bd fj)cÃ©lemM,ddijci pofjic drbitrdmur.eorumÃcilicct bominum,ciui re ipld in Deum funt contumclioÃ, td-weiÃ nee t(olentcs,nec deditd operd idÃciifnt,fed dut err dre fe ignari, dut fupplicif,mortis^; pauore cod' Ã©ti,(]uos tarnen impropriebldÃjhemoseÃeipÃcjuotp dduerÃdrij non obfcurÃ¨ Ãteri uidentur, pr^e/ertint ^udntumdttinetddeos,tjui ignorantes delincjuunt, i^uum dicant, leges aduerfus blaÃgt;hemos lotas cos tan tu^ rcÃ}icerc,lt;]ui feientes, er prudentes peccarinb Hdcrationc Paulus b!ajjgt;hemum fefiiiÃeait. Euange Iio cnim reflilit,idq; perfecutus e^, ( ut ip emet tc/h' tur) ignorons tarnen ,non inalitiofus,lt;juaprcpterÃbi tniÃertum effe (cribit. Eadem (jiioq; ratione fanÃ©ii, quos Hierofolymis Apoflolus impie loquicurabat,ab eoblaj^hemaffedicuniur: li inquam, quos Paulus irt cuflodiam inclufosdormentis ChriÃum negore cr ob dgnita ueritate dcÃcere cogebot, quos tomen Ã reÃ' puerint, miÃcricordiom,acpeccati ueniom confecU' tos ejÃe por eÃ¼. Non igitur uerÃ¨ oc propriÃ¨ bla/Ãhc' mus fuit Paulus,non enim contracognitam ueritd' teiUypropriamq; confeientiom operatuse^: fedigno rans er rcÃ©lÃ¨ Oger efudfus. Neq- fonÃ©Ã¯i quoq; abeo chriÃum negore cooÃ©li,blojfhcmi uerÃ¨ diet pofÃmt, nom tdtnetÃÃientes, houd tomen uolentes, fed cooÃ©li

SECTIO TERTIA.' tgf tormcntorum,mortiici; pÃ¤ttorcpcccarunt. Sinufcri fratresnoftriquipa:nK,mprtiici^ metuadnÃ¤i Chri-Ãiim rÃ©pudiant, 9ntichriÃv fubjcribiint, ut in Deum maledici puniendi c/Jent, crrarent mmirum Euange^ licÂ£noÃrie EccleÃÂ£,carumq^ nÃ¼mÃri, qui eos,Ã re/t pifcant,tn facros ccetui rceipiunt,z:r ad jacram quo' que ccenamadnuttunf.quum potim iuxtaaducrfario-rum fententiam cxucteri lege Ltpidibun eos cxderc deberent. Ã¼am contra cogmtain ucritatent,Ãientcs prudentcsq; idolaadorarunt, tpÃsq; facriÃcarunt. Quodcrimen Ãuera bla/Ãhcmia cÃet,proÃÃ¤lÃ¶ ab ijs qui legemaducrÃn bla/Ãhcnios latam adhuc uige^ rcputard,exeaq}mfontesanimaduertercuotunt,nc' quaquam renÃ¼tti deberet, neq; enimdut in lege decre twm,aut in hiÃorijs exemplum habemui,quÃ³d hlfiuÃ modi transgreÃbribicf licet reÃpifcentibui parccrc' tur.Ã^um igitur ex fupradiÃ¤is aperte conflet, bid' /Ãhemum,de quo tertio loco egimM,lege iÃ¼d yioÃai' cdnon contineri,Ãipcrudcancum eÃet inquireredtt hÂ£reticuiÃeb eo genere blajÃhemorum contincdiur, niÃ qudtenus hac rationc probdre ueÃ¼emiK, cum Ic' gi iUi minime obnoxium eÃTe.Reliquum esl igitur ui^ deredn adaltcrutrum ,Ãue adutrumq; dliorum bld~ /Ãhemorum genus hÂ£rcticusipfepertincdt. Et primo,quod ad Ã:cundum attinet, dilucide apparct, illud uerum tantummodo apoÃatam comprehendere,cum nimirum,qui(Ã modo deprehendi poÃit) ^mimh Cbri Ãum dgnouerit,eiuÃj; doÃ¤rinam amplexus, dc pro-fiÃÃtsÃicrit,non codÃ¤us,non abdlqs deceptus, fed ul

tro feiens,ac nolens deficit 4 fide,im(gt;ieci- fiilis impid ejuoeii uerbi, cr in Deum, eiu[q; ^ilrinam inaledi' ilaz}' eontwmeli^sadmifcct, cuit^iodi fitere iiilnt-nus Porphyrius,cr fi qui (uni fimiles. Df fcoc autetn geilere bldlfihemorum, qui, utdixmus,lt;tlio nomme Apoiidtddiciintur,noninhdcld:uitici lege,de qud dgunus,(cdpotius med,qult;etÃ¯.cdp Deuleronomif fer;ptd eil,locutus y\ofis,jtib qud hxrcticum nuL-lomodo comprehendi pc ffe,mox hdud dubiÃ¨ demon firabimus. Udq^ dd primum uentoMdjfihemus igitur, de quo uerÃ¨ lex nofira dgitjs effe dicitur, qui DeuM omgt;Ã¼potentcm,pittm,iufium,optimunt, ey fdpientifi fimur^i effe hdud ignordns,impo!enlem,impium, ini' qufÃ¿n,mdlu/m, igndrum, dUjsq^ fcelerc plenis nomi' ruhin eum dppelldt,fdndumq; eins nome exeerdtur, ut in nofird mi/crdltdlidufii uenire cotingit inter nÃ¼' â¢ Ãite5,aledtores,dliosq-, perditd- jfiei hommes, qui ird, dolore,dli/sq; dmmi pcrturbdtionibus percitis,fd:pif' fimeucrÃ´ ex infilici habitufrequenlibus dilibus eo' pdrdtoffdiiilifiimum Dei nomen execrdntur, oin ^tiiudridmcontumcliisafficiunt. Eog; dementia non rdrÃ´deueniunt,utfimuldcrdquoqi m pdpdluChri' fiumdut Dcam ipfum refirentid Ã§qudmuis(dcrdefjc cenfednt')pugione confidiant, dut mdnudrij tormen' ti iÃ¢u pcreutidnt,qudfi Drum ipfum ,dutChriftum uer lerare putdutes.Hi dutem uerÃ¨ fcientespeccdrepro' pnieq; Deum bldff hcmdredicipoffunt. interrogdti ttdmq; dn Dro mdledicdntmegdturos quis putdt i At uero baretiens, quum contra quant 4 feripturd uerÃ¨

SECTIO TERTIA. igg Dew depingimr, de co,ciu[(j- dodritJii opiÂ»dtur,non ra menteagertpwbaripote^, ut eiu^ honori,glo' ri^,digmtaiig; dt^ahdt,aut nomen eiuf cxecrettir,et contumeliaafficiat(aliolt;jui enim [e eum uenerdri,eo Iere,timeric,etddorare aperte o]l{ndit)fed i^uÃ´d proprio iudicio dcceptuf-,fcripturi^q; perperam intelle-Ã©iiSidb impoÃore Satand peruer/Ã¨ fudfue, dnimo dgitat non jolum uerd cÃc,fcd ctiam ad Dei gloriam fjteÃ©iareautumdt Etenim tjucmddmodwn Ãbricitdn-ti dulce uinum ex hitmorum corruplione dmarum ui dctur,z^ obÃirdtclnculcdnti amariim efje umttm no infultabitur,fed tegro mijcrebitur, palatiq; ualetudi-nis refiitntio piÃ¨ ciirabitur ; ConÃmiliratione,nihil grauim in hiereticum cbflindtim decerni debet : nan enim praud uoluntdtis eulpd, fed depraudti IÃiritalis pdldlicdufd,corrupto uidelicet intelledu,deDeo, eiufq; doi!{rind,non dicendd,ne(i^ credenda credit, et dicit. AtuerÃ¨ dduerfarij utprobenthiereticumuerÃ¨ bldjfhemum effe,dtq; feientem, prudentem^ peccd-re, diunt, ad dignofcendos eos, qui fcienter peccajje uidcrentur, db ijs, qui imprudentcr, quum de animo iudicdre difficillimum fit, hanc rÃ©gulant confiitutant fi{ijfe,quafi quodam iure gentium /cilicet, ut quid ue-rifimÃ¯le cfl omnes earn religionem tenere,m qua funt I ndti ty educati, idcirco qui ficerit, aut dixerit quip-i piam,per quod iUd conueUatur, id uideatur feiens dc 1 prudent admifijjÃ¨. Qudm tarnen regulamaiukquod profitnas gentes attinet, quum in cofhtuendd religio-! ne neceffefit hommes infinifis modis haUucmari, mi , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quifiimaitt

SECTIO TERTIAJ cjuiÃimMfÃ¼i/Jc-. Verum in Chti/Ãdnis EcckÃii nihil bac und norntd iuÃiui fieri potuiffu QhriÃidnd^ dute Ecclcfiiif iÃM uocdnt^in quibut tl^d uox De/ peifo' Tidt,nullis humdnis trdditionibus obfcurdtd,cx purd CT' legitimd fdcramentorum ddminifirdtio perdgitur, adeo utfi quii in illis iTift!'Ajlt;AÂ«crttxKÃ¤,hoc eÃ,diuer fam docct dodlrindtn, pr^c/ertim poÃ¼ rcpetitdnt Ec^ clefiÂ£ddmonuionem, feiens dc prudens in religione peccdre uidedtur.aÃ¦c eÃ¼ iÃ¼orum rdticcindtio. CiuÂ£ equidem ignore,infulfdnemdgk dnimpid dppelldU' da fit. Primum enim quum quÂ£ritur,dn htereticus frudcns,c^ feiens peccet, no lÃ¼ud quicritur dn jcidt, fe ddoÃ©irmd,db ed Ecclefid, in qud uerfdtur receptd di9er/ddocere, feddn feidtfe docere ed, qult;e dfdnd P.udngelij do{irinddbhorrednt,nonutrum nouerit fe religionem in dliqtu Ceclefidconflitutdm eonueÃ¼e' re,jeddn creddtfeCbrifiidndin religionem, quantum in feefi Idbefrildre. Peguld dutem ilid,qult;e iure gen' tium conflitutd efi, er non folum in religionis nego' tio ,fed in rebius ctidtn ciuilibus fudm uim etiamnuM obtinet, humdnam meutern penitiiK non explordt, qudm ut iudicdripoÃit ,numquis feidt fe contrd ah' cuiui gentii,dut ciuitdtis prlt;efcriptd comittere, eunt' queidfcireuerifimileeffejhtuit, qui eo in locodc' gdt.Hinc enim dpud lureeofultos dici folet,iuris igno rdntidm non excufdre, nihilq^, ut is merito condem-naripoÃit,prtetereaquÂ£rit. C^uod quidem exemplo ab ipfis dduerfdrijs dÃ¼dto mdniÃftum fit: Soerdtese' fiim non ea rationc lt;t Melito accu/4bati(r,quÃ¶d fcirei Ã

SECTIO TERTIA. i(?7 in ueram rcligionc peccare,fed quad ciuitdtis fuÂ£ inflitutis adncrjdretur: eostj; *Dfoi effe non putdrct, ^uiprodt/s drc^uis ciuibits hdbcrentur,(juofque deos credidebcre ciuitdi [ki,tuil[et,id lt;juod Socratent non ignordfj'e hdc rÃ©gula perjuddemur.Qudtnqudtn cuidubium eljepoterat, Socrdtem eimrei jcientem fri/Je, quant ipfemet jedduerfudpdtriteinjhtutd lo' qui non negaref.QjiÃ¼circd dito exemplo dd reguldnt illdin conÃrmdnddtn opuf Ãierat. VerÃ¹indduerjdrijt ne firtaÃn omnino impie loqiii uiderentur, rcguldtn de qud uerÃ¨ intcÃ¼igebdnt e:j ande totd uisdrgumen^ ti dependet, explicare non funt duÃ, dd edtn tantum-modo hoc cxemplo,Ã§?' fequentibui uerbis fÃ¹rtim inÃ nudrunt, interim non negdntes, edtn quod dttin^dd externdf ZT proÃnax gÃ©nies ittiquiÃimamÃiijje. SfJ qMid nam etidm,quantum ad ipfos EthnicosÃniquitd' Ã¯is haberepoteÃed rÃ©gula,quam nobis propofuerÃt, GT nos iifdetn uerbis,quibtii ab iÃ¼is jeripta e^l,fuprtt recenfuimusiP.cgula igitur cui uniuerja eorum argu mentdtio innttitur,quamq; ipÃmetdperle proponere funt ueriti,ha:c cjl, OMcunq^ quippiam dixerit dut ji xerit per quod religio, in qua natus eii conuellatur, impietaiis, gt facrofand^ temeratie religionis reut cenferi debet.

' Atq; huic regulte Socratis exemplum congruit, quidMelitoidea impietatisreusdgebdtur, quodpd' trios Eteos non dgnojeeret. lÃ¼ud interim uerum eSi, reguldm hdnc,nuÃ¼dx unqudm uires habiturdm jidffet niÃ altera,quam aduerfanj explicarunt,pnnt admit-

Mur,(iiinm nemo criminii rem peragi poÃit eiui rei occaÃone,cuiuf ipfum igHArumfiulÃ¯e conjhterit. Scd ipÃ utramqi,partitÂ» expreÃii paiim taeitis uerbis, ntilitiine^an ignorantia^Geui nouit, neÃcio quo pu-Ã¼o conÃderunt, adco ut hjereticum cr prudentent fcientempeccdre,cruiolatÂ£ uerÂ£ religions reum effc rudtoribuiÃrtaÃe uidcri poÃit Quod an ueruia fit diligenter expcnddmm,non dduerfarioru uerbis, quÂ£, ut dixbnus, Ãbi non eonflnnt, fed ipfd fententid pauUÃ decurdtim,qudndoquidÃ© totiui qu^flionis no-firtc cdrdo in ed uertitur,excuffd,dtq; exdnÃ¹ndtd.EO' rum igitur fententia,hiec,ni frllor,effe uidetur, hÃ¦re tieu quid bld^hemiK Ãt capitdli fupplicio djÃeipoÃ fe. ^djnuii dutem,ut quis propter bldjfhemidm pu niri poÃit, neceÃe fit eum prudentein cr fcientÃ« bld' fi}hemdre,cr uiderifirtaffe poÃit hxretieum fui ip' fini eriminis eonfcium non effe, de eo tdinen idem jkl tui debet, dc fi fcienter eum aduerfui Deum dclinque re dpertÃ¨ confier et: quum quoddm iure gentium rece ptum fit, ut quicune^ Ã¢icdtficiatÃ»e quippidin, quod â religionetn,in qua educatm e^i, conueUat, impietdtis reus habedtur. Verum in hdc aduerfariorum fenten' tid primo loco confiderundum eÃ¼ eos dd edm ftabi' , lienddm rdtionem affirre, qudm ipfimet ualde infir^ j marneffe tacite fiitcntur. Hamfi rÃ©gula ilia iurifgen' ' à¥¤ tium perpetud non eÃ, cr quantum attinet ad extern nbsp;nbsp;i

mKz^'proÃntU gentes,iniquiÃimdeÃ¼iudicandd,eyâ i J cdcertÃ¨nuÃ¼um argumentum ad quippiam probandi â¢ J ducipoteÃ¼^rteterea mhilpoteÃ¼ afimi,cur eiufmo' nbsp;nbsp;Â«

SECTIO TERTIA. ilt;S8 diregulti,muUÃ´ minui miciua,ncdum iufliÃimdyUt il' li drbitruntur, 'm ^riflidnis EccleÃis cenferi debedt, Eim enim prtecipud imquitM religionis, de lt;jud dgi' tur, ÃlÃtdte dut ueritatc non dugetur, neq^ minuituri Siquidem ob id prÂ£cipuÃ¨ eH iniqud, quad homment Ãbinullim culpie confcium ÃepiÃime condemnut, id quodnonminiti 'tnuerdqudm 'm Ãlfd religione con' tingere poteli,cum non mima ucrd, quam frlfdreli' gio homitubui quoq; (Ã eorum mentem fÃeilcs) piC' 'tdtiiÃudioÃÃimui ÃlÃtdtiiÃuÃieild ejÃejoledt. Ilt;!cqi enim ut uerum ChriÃi E-ccleÃdin, ZX promde uerdnt rcligioncm certo dgnofcere poÃimui,dliquid condu' cunt â¬Â£ ChriÃidnÂ£ EccleÃie notÂ£, qudi aÃvrunt iÃi, qtium 'inter eos, qui ChriÃo nomen dederunt,dd/ittc non conÃet, quec ndin Ãtuerd diumi uerbi uox, qutt' Ã¼elegitimdÃaeramentorumddminiÃrdtio. Quaredd iÃ¼di notdi itd generaliter Ãmpliciter proldfdi con fiigere nihil aliud eÃ¼, quam, ut dialeilici loquuntur, pr 'mcipium petere,e^ rem obfcurdm per id quoduc' ritatem ignorantibia max'imÃ¨ obfctirum eH, inuefli' gare. EccleÃd,quÂ£ tibi ob facramentorivm,quÂ£ 'm ed, peragiturddmimftrationem ualde probdtdfuerit,ed' dem mihi ob earn potiÃimwm rationem improbabi' iur. QÂ«f uni propter diuini uerbi populo annuntian' di,modum uerÃ¨ ChriÃi EccleÃa uidebitur, alteri edde ipfddecdufduehementer fu^eÃ³fd erit. NoÂ» IdmcÂ» hincconfequitur,nulldmpojjerertim ddreligionem ' pert'mentiivmexuerboDeicertitudmemhdberi,fed illud idntummodojeam nimiruj non omnibui contins

gfre,ddco ut Ã quis dduerfiis ueram rdigiottem dinÃ¼' cct,ncdum iÃ¼i reludcturgt; non pr^terea tarnen con' tra propriain confcicntiam peccm uideatur.EcclC' fiam autein,uel EccleÃax aliquo/s externoi, quantum' libet numerofa^, nbsp;nbsp;authoritatepollentesagnofcere

^UiC in rebus etiani', ad falutem neceffarijs, nihil, uel mancum,uel Ãuperfluum,uelÃlfum, et pcrperam iÂ«-tclledum credere poÃmt, 4 quibus in iÃ¼is ne latu qui' dem unguem recedere liceat, papiflicum diaboli' cum planÃ© e^ inuentum,quum in eiufmodi rebus,eO' tenus etiamduntaxat,quatenus propria (alus indijcri men uenire nequeat,non errandi priuilegium,non U' ni,uelmultif,ueldeniq; omnibusÃmul externisEC' t^fiis conceflum Ãt,Ãed inaÃicilabili tantum Dei ele Horum cÅtuiperuniuerfum orbcm diÃierÃ), qucnt' admodum prlt;eflantiÃimi quiq^ noÃra lt;etate Theolo' gi ad Romani AntichriÃiTyrannidemdetegendant) er per erudite dilÃ:ruerunt,f:y apertiÃime demon' Ãrarunt. Eoffunt quidem er debent externte Eccle' fiteeos,quiinrebus adfalutem nccefÃarijs diuerfuM ab ipÃs, licet rite momti, ucl docere uel fentire per' gunt,Ã coetu,e:y communione fua expellere.Sic enim nemini fit iniuria,tmTCHlt;xTtxgt;ifgt;iTt!inamqi funt eiufmo di homines,er feparationis fuÂ£ Ã reliqua EccleÃa ip' Ãmet.er authores funt, er aduerfusÃipfos fententi^ Ãrunt. liemo eliam hae rationeuel confultÃ¶,uel reif fa ad fidem cogitur, quum ipÃ poenam,quÃ¦ illis infli' gitur,Ã modo pana dicenda eÃ, {fonte prius elegif fe uideantur, Et,quod caput eÃ¼,neci^ dealicuius com

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcientÃ¹l

fcientÃ¹ temere fit iudicium, quod deteflibiliui effet,honuncm nt^ius fperpctrati mali (tbi confciu/ntt grauiore pccM tt^ciendi periculum fubitur, adeo ut ctidmftE,ccle(Ã®d,(lUÂ£ Ãbidduerfinies expulerit, in errore ucrfiretur,iUiuero in ueritdte effent,nihil Id' men in eorum cdujfi delfiuiffe uideripoÃit,niÃ^nd-tenusimprudentererrorÃ«ueritdtiprdHuliffet.Quin^ imÃ´ niÃ eos, lt;juum d filutdri ueritdte prorfus dite-nos crederetfi fio ccetu expuliff'et,e::r tdngudm Eth^ nicos Publicdnos hdbtiiffct^dduerfus Pduli,ddeoq} ipÃui lefiChriÃipr^ceptd nonleuiterpeccdffÃ¨t.CÂ£ terum in ipÃs quoq; Chrifidnis EccleÃis,mhil mdgis iniquwmffeu potius truculentum, et impiumfitUui po tesl,qudin cdpitdlc crimen ficere,Ã quis tn lÃis etitntt ndtus GT educdtus, edram dogmdtd, diuini uerbi dUf thoritdte uel reijcere uel infrmgere conetur, qudÃ prudens feiens in Deum conuitid idcidt. Neque uerÃ¶ fdtis effe dd iieritdtem dgnofcenddm,m ChriÃidnd EC c/e/jd educdriffdtts indicdnt ipÃ dduerfirij, quum re-' petitdm illdm EccleÃÂ£ admomtionem in homine, qui in edfTffgt;alt;A/lt;Ad:duxxeÃ®condemndndoprÂ£cedere dC' here, lt;egrÃ¨ licet concedere coguntur. At quid opus eÃ¼ ddmonitione, reguld illd iurifgentium uigente f E4onne ex ed fold cldrÃ¨ liquet, iflum feientem prÃ¼den temq; pecedre, dut filtern impietdtis reum eÃe Æ cur in eunt igitur citrd omnem ddmotutionem non dni-mdduertilurf curflitimdiumdglorid eiusfinguine non uindicdtur f Nttwt ddulteri, ldtrones,uenefici,Ã' cdrqcriminis grduitdte longÃ©

ante(}ottuitt,priui admonentur, quam punidntur, zsquot; ÃÃ maleficijs dcÃfiant,abfoluunt^? Hunc duriÃimu Oâ ineuitabtlcm fcopulum aduer^ij uitare fdtdgett' tes dlicubidfjerere non dubitdrunt, hÂ£reticum licet reÃpifcentem mhilominus mterfici debere.O bdrbd^ rdm fdnguindridm,zr impudenliÃimdm uocem, qud Komdnuf ipfe Antichriflus nnnqudm emittere eÃ¼ du fus.Ã¯ie^uK dutem nos cdlumnidri fu]jgt;icetur,eorivin Â»gt; uerbdfubijciemiis.Siue tdmenÃinquiunOculpddgno Â» uerit {de h^retico dutem non minus qudin de quouis Â» dlio Ãc'morofo loqutitur') er ÃtdeprecdtusÃueper' sÂ» dd extremum Ãierit-,Ãcut nihil debet lemere it {NidgiÃrdtus') O' inconÃderdte frcereÃtdoÃiciu/in Â» eias omnino fldgitdt,ne nocenlipdrcdt,fedpotius in' Â»gt; iunilum fibi d domino munus exequdtun Nf $ pro/ ÃJ ptercd dici poteÃ¼, dnimum iÃ¼ius interÃciffe, utpote 3} quemnon interÃcerit,utdDeoddmndretur,jedut Â»gt; cieterorum trdnquillitdti conÃleretur, utq- exemplo 33 in unum edito cdtteros jÂ» officio pccnie [dltem metn Â»3 contineret. lÃ®Â£c Uli; vbi tdmen non dnimdduertunt ddhiic inter hareticos o dlios fcclerofos iÃ¼tid diÃri men extdre,utiliiÃmeldtqi iterum,imÃ¶ fÃ¦pe^utdli-cubi ipforum uerbd hdbent, prius rite ddmoncdntur, bi uero neÃmel quidem : prÂ£teredÃbi ipfis mdniÃ' Ãe dduer]dntur,cimi dlibi,utfuperius d nobis demon' flrdtu/m efl,in hieretieo pumendoÃrequirereÃtedn tur,ut de/^erdtus Ãt. I^unquid dutem deÃierdtus dici poteÃ¼,qui culpdmdgnofcit,edm^ deprtecdturiltdq; duitt ChdiybdinuitdreÃudent,in ScyÃ¼dmnÃ¼ferÃ¨ md

Â£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duntÂ»

SECTIO TERTIA. tyo dunt.Kt()n,quoquo feuertant,dut hÃ¦relicos non per^ inde dc Citterosfdcinorofos puniri deberc, cr proin' de non prudentes* icntesq^ delinquere, dtq^ non crb-minis,Jed erroris tantum argui pofje-Ãteantur neeef fees},dutrepetitdin illdin legitmam ddmomtionent penitusreijcere,dc dbolerecoguntur. Ndm/tpo^ ddinonitiones feientiam fuperuemre contenddnt, pri mum,utidm diximui,reguldm,qudpotiÃimum nitun tur,infringunt,dtq; conuellunt,deinde idtn mdnififiif' Ãmdin,cr maximi momenti dijjvrentidm,m punten^ dis hÃ¦reticis, lt;t reliquorum Ãcmoroforum coÃ¨rcÃ¹ tione,flntuunt. Atq- interim non uident admomtioni' bus iJlis nihil aliud uerÃ¨ cffici,mÃ ut cum, qui adinoni tiM paret, fuiserroribustialdeimpliciti^n effie dpparcat,z^ ox animo uerÃ¨ loqui, tantum abe^l, ut inde maU confcientia: argumentum elici poÃit, ni Ã alia concurrant, quÂ£ /u/pieioncm hanc gignere queant:utputa,quÃ©dexeo,qucgt;dÃ³pinionemfu4mor' die us retineat,mundana aliquantilitM ad eum Ãtma-natura, Ã§y' quod in ea deÃndenda non rationibus cr drgtmentis,fcdaÃertione duntdxat,clamore,cr peif tinaciaagat. Quie tarnen coiedurte quum adinodum ÃUaces Ãnt,cohibendum bttMidnuni iudicium,cr Dfo Â«nico cordis cf renium exploratori, omnis iu-dicatio dc alterius confeientia permittenda.

HdificniÂ« fatis probaffe uidemwr h^ereticÃ¼,Ã mO' do blaÃgt;hemus appellari potell, non tarnen prudente el feientem blaÃgt;hemare,uelimpietati5reum eff'e,cx tiduerfariorum regulis Ã§r rationibus eumei poÃe.

SECTIO TERTIA; ideo^^legimhldf^hemum ltitÂ£ fubtjci nondeiere. Sedquid, quod etiatn fi concedercmw, hterdicuad' uerju^ propriifttt con[cicntiam pKcare, impropriÃ¨ tarnen bla^hemus effet, aut faltem gt;itgt;n eiui generis, de quo loquimur,zy de quo lex iÃa mteÃ¼igit longe tnimaliudeÃ¹ inVewm apertamalediilaacconuiM iaccre.,eiufq; nomen detefturi, diuina oracula con trapropriam ffiarumifententiam peruerfÃ¨ interpre tari.C^um igitur aduerfarij pro fententia fua de hiC' reticis occidendis afferenda Mofaica lege in blaffihe' mos lata mtuntur, nos contra legem iHam mhil de hiÃ retico decernere affeueramus.'ÃlaffhemtK enim iÃ¼e, qui ediUo caufam dedit, mb il in fanam doÃ¢rinam eff fÃ¹ifuit,fcd tantum in Deum couitia er malediÃ©ia con iecit, ob iurgium, quo cum aducrfario rixatus Ãierat irapercitus. Ndgt;n quipoterat homo Aegyptius,non Hebr^eus, adeoq; eius doÃ©lrina.- ignarus,c5tra fanam dodrinam aliquid die ere f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ucro h!c oportet alle

gerijs, analogijs, legum q; extenfionibits uti,ut bld' ffhemi lex per/imilitudtnem,aut comparationem ad bÃ¦reticum uiolenter trahatur. lion en'mdecet,nec iure fieri poteÃ¼,quas leges Heus uni delido puniendo fanciuit, easalfi delido tnuldando per analogiaacf commodare.Atde legum extenfionepauBo podap' tiorelocofiifius tradab'mus. Interim fat habebimus conflanter afferere, Ã§y epilogo concluderedegem in blaffihemumfioc ednomen Heiexecrantem,crmd ledida in eum odiofÃ¨ conijeientem nulla ratione iu^ /lÃ¨,acpropriÃ¨ trahiuelpoffe ueldcbere,nonad eum tantum-

SECTIO TERTIA. 171 tdnlwmnodojCini ucrifrlfd jjiccic decefiluf, uth^reti cii firÃ¨ conlingit, /ilfdm doÃ¢rinamdoeet, prÃ©dicat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«

de mordicMretii^t : fed neq; dd earn etidm, qui prult;â demfeiensq^ eddemÃeere dufia Ãterit. C^uod Ãfe~ cui fentidnt,probcnt neeejjum cÃ¼. Probent inqudntt non fophifmdtibaf,non Jfceio/Ã¯s,fuoq; eerebro confiais rdtionibus,non codOis tdndem legum interpre-tdtionibus. AtP)ei uerbo lucidiÃimo,dc minimÃ¨dU' bio.Ã¼on enim de nugis dgitur,dut dc Idnd cdprind dif ceptdturfquumde honÃ¼nis uitdferudnddjdut delendit inquiritur.

Atqui legein hdnc dd kicreticos non extendi per-pulchrÃ¨ quidem prÃªter ed dgnouit,dc probÃ¨ deeldrd-uit duthor ille,quifquisfi(erit,fed cut fcriptis eius pci-pitur)doaiis,d;quÃ¨dcpius : confilij euiufddtn ddiCdl lidm defoldtdm, Gdllico fermone confcripti. Cuius uerbd hÂ£c funt.

ControuerfideB^dtthieretici fint oceidendi,!;:^ dn Auch. Confil. Principes ,dc Mdgifirdtutcefidntes intprobÃ¨dgdnt. adGalI,defol. Re/}iondetur,quod non. Cduffduero ffl, lt;/Â«m DeiÂ«, necinueteri,nec innouofoedereunqudmhocitiÃit. â¢ Rem dutem fie fe hdbere ex ijfdcmipfis teflimoniumâ peto,qui dd hoe probdndum Ubros edidÃ©re ; qui qui- âe dem,omni,nonfolÃ¹mdiligentia,fed etidm folcrtia,u-gt; Â« iriufq; fcriptura: loca indagdntes, quibus opinionem it fudmprobdrepoffcnt,ne locum quidem inuenire un a qudm potuere,quo DeiÂ« bÃ¦reti'cosnecÃ¤doslegefdn- (c ciuerit. Attdmen,fententidmhdnc fuamd/fererefa- it IdgenteSjCx lege Ulofaiea camprobdre tentdrunt: eo a

tiuiddicet, quÃ´dÃ¼eM bÃ®d/ffhentos, depfeudoprophe' 13 tdfldpiddri iuÃit: unde hterelicos occidi paffe eoti' cludunt.Et porrÃ ffimihi probdre effent, h^reticos cas effe bldff hemos, cr pfeudoprophetds, quos Mo-fes mterÃci lubet, eum h^reticos occidendos ntdnddf fe mgenuÃ¨ffterer : ntq; dmplius de uerbo certarcm, I qudndo de re ipfd inter nos conueniret.Attdmen non à¥¤ fie feres hdbet. CiuMnenim fJiofes bldff hemum'm' ' terfiei iufiit,de eo loquutus eÃ©},qui llt;edcdi animo, de' ' dita operd, certaq; malefieiendifcientid 'm Eieino' snen conuieid iadattcumq^ execratur.Id quod nÃ¹feri dledtores,milites, nbsp;nbsp;nbsp;ebri] hommes quotidie ficiunt.

Sic diitem hdbere,cum pViecepto, turn exemplo ipfo â Leuit.i^. dilucidÃ¨pdtet. ibienimndrrdturcontentionem 'mter quAiddm ifrdelitide matre, Ã§x Aegyptio pÃ¢tre ndtu, mter ifrdelitas degentem, zy ifraelitam exortdm itt cdÃris effe.Eum autem ifrdelitide ndtu in loute nome conuieid ieciffe,eiq;mdledixiffe. Qudre mdnddffe ; Ã®ouam, hommemIdpidari ; legemq^i proinulgari, ut i Dfo fuo in poflerum mdlediccret, quiq^ loult;e no' j men conttvmeliddfficeret,morte muldaretur.ElÃ®cigi , tur mamfiflÃ¨ uidemus, de execrdtionibus, conuicijs, ; dc mdledtdis dgi, qtiie uulgÃ´ bldff hemiÂ£ appellatur. : Quodufqueddeo plebsipfd, hominesq; terrdnatiin' ; teÃ¼igunt. Ã®idm catus etiam ipfi hominum iure focid- à¥¤ ti,ciuitdtes feilicet,leges habent id genus bldffhettÃ¼' j (tÃ³pÂ«nlt;fnfÂ«.At/egfm/7rfÂ«r conlrdhiereticosallegd'

lo perperdm intclligdnt,^' exponant, eos^}, ut in u Deummaledicos ex lege iÃ¼d extremo fupplicioaffi' tt ciendosaf]erei%hoc'mc}Ucmnildliudesl,e]:UdmlcgÃ© * peruerfÃ©,dc perieulojÃ¨interpretari, nimisg; fubtilÃ©, dcutumq^ efjÃ¨ ad effundcndum fangu'mem: cuiufmo-diejjet,ji cjun diceret, Sddducd:os eadem lege cdpite pleÃ¢Ã©dos ef]e,quÃ´dmortuorum refurredionÃ©negd' rent.UidÂ£os itidem baptiftnatis IduacroablutoSi^uÃ³d ad/dlutem adipijcendÃ¤ eircumcidi neceffdm ejje een ferent. Pdulum eiuoej^ ciuoddntereceptdmChriÃifi^ dem, per ignordntiam in Qhriflum bldÃjhemutfÃ¼c' rdt.Thomdm demq;,quÃ d Chrijh re[urreÂ£iionem nC' Â« gdf]et,fcripturis dfferentibu!,ChriJk pr^dicente,A' Â« pofiolis teflniitibui,

gEd inuioldbile cutputanl) altud prlt;eÃdiiim habent aduerfdrij in lege iÃ¼d Mofaicd, qud in Pfeudopro-

phetdf dnimdduertuur. Ed enim hiereticum,uerecut cenfent)pfeudoprophetdm,pun(ri pegt;Ãe arbitrdntur. (iuod ^ttidem propugndculum pro uirili expugnd' reeonabimur. Qjiidigiturlexi SiciuiiCinquitiÃdy Ueutij.

(omnidtorextiterit,eiuiuobisfi' gnum dliquod, dutprodigium edat, idq; jignum tZy prodigium uobii db iUo prtediÃ³ium euenerit, O' td-tnen idem uos cohortetur, dd DcoÃ® dlienos uobis^j lt;nbsp;ignotosfequendos,coltndosqi: nolitoteilliui,dulud- Â«Â«

Â»gt;fK orationi, aut fomniatorii fomnio obtemperaret tentÃ¢t enim uos \oua Deuf uefter, utdifcat, an fe toto corde^atcp animo diligatii. InfÃ¨riM^rÃ´ fubdit, V4-tes autem,aut fomnij author iÃ¼e moriatur, qui Ã loua Deo ueÃro,a quo ex Aegypto eduiii, zy ex[eruitU' tKdomicilio aUertieÃK,defi(lionem fuajerit,quo nos Ã uiaabduceret,perquam ingredi loua Demuefler uobis pracepit.AuÃrtote igitur malum de medio tie-flri. Si teetiam frater tuuseadem tecum matrenatuf, autfiliuSf aut filia, aut tui finus uxor, aut amicus tibi lt;equÃ¨ chants atq; tua anima te arcane cohortatus fre-rit ad cultum deorum alienorum,tibiq^ (y' tuis maio-ribus ignotorum, cuiufmodi funt dij nationum, qui undi^; circum uos flint,flue finitimarum,flue quoctin que terrarum, fine remotarum,ne ci obflecundato,ne aufcultato,ne parcito,ne eius miferefcito,ne eum ce-lato,fled interficitote,ita ut tua mdnus prima fit in co necando,cÂ£terorum autcm omnium flecunda,etimq; adnecem lapidibtisobruitote, qui uos abducere co-natus fliierit Ã loua Deo ueflro, Ã quo eflis ex domo fcruitutis AegyptiiC eduditquodubiauditierint iflirae-Â»gt; litÂ£omnes metuantdeinceps taleflagitiumapud uos n committere, orc. lam uero, nifl quis talpis ctecitate prlt;(frct,uidere poteR legem hanc eos petere, qui Dei populum ad idola colcnda aUicere, eumq; Ã ueri Dei cultupenitusabflrahereconabantur,^' eos quoq;, qui quum ex Dei populo eflent, alios quo quo modo ad defriiionem Ã loua iflraelitarum Deo ad deos alie-

SECTIO TERTIA.â 17? ^io apud Deum ejjet, Ãcile cxftgnis deprcheHdipo-te^,qult;e /rruorÃ© irlt;Â£ fuÂ£ f^piÃme olkndit,(juudefÃ¨' torent popul^uum, omw prorÃts tnifericordid fe^ poÃtdjduriÃimisdntmAduerÃonÃui,^!'' [upplicijs cd ÃigdrCt,corumrrMUdfmyriddM m iÃ¢uocculinon~ nuncjuam necdndo. Permdgnt dutem mtcrcsi inter 'hdreticuin er tdlem Pfcudoprophetdin,Ãiie ApoflÃ¤' tdm:id ejuod ijdem ipÃ dduerÃdrij cognouifÃe indicdt, in fttd haretici deÃiutionc,idaloldtridm er dpoÃdÃd non cenfentes. Hdreticics enim non negdt loudtn Â«e-rum tUum Deuw corh' er terra credtorcm,necj; alios dcos ddordndoscÃ'c docctmon negdt ChriÃim eiuÃdc fummiDeifiliu/m, nelt;j;noÃrdm pcrillivmiuftitidm, dcredemptionein,nectdndcmChrifli nomen dbne-gdtiUel aliosdbnegdrefuddet. ScddOidboloinfiin--Ã¢u^,dutmentisoculis per ignordntidm cdptus,Ãue ttidin propria fdpientia opinionedcceptus,d fdnÃ¤a tdmen feriptura ordculis ne trdnÃicrfum quidem un gem dnimo difeedens dogntd dliquod mente concipit P.ccleÃa dogmdtibus non coharens: Sec^^ reiiÃ¨ fenti' reduttimdns,fldmmds interdum ddirepro eo dÃcrett do non dubitdt, ltdq;, ut fapius fuprddemonÃrdtum eÃ, contrd Dckw nec uolens nec prudens peccdL Qninimo, ut itd dicdm, Df i ;?;f/o inÃite tdmen dd Ec cleÃadogmdtd uelrcijcienddueletidm conutÃ¼endd dbripititur. DiuerÃum omnino in ApoÃ^td erfiilfo Vdte,dequo lexloquitur eueniebdt.lSton enim eos Id-tebdt, feje lt;t loud dd dlios deos dcÃcere, uel certÃ¨ po-pulunt dd edm defiÃ¤ionemfuddere.idm contrd nebu-tones

tones h^Micos Chrifli politic ab eo ciufq; ljgt;iritu,ai Apo/hlis con/titutd, in inorcin ab nfdemperduÃ³ia, fuisq; jucccfjbribns per manns tradA nobis propO' mtur,lt;jud Cut fdtis,fuperq; fuprd decldrduimus ) quÂ£ iftorum hominum morbo mcdicina Ãt ddhibendd, hdud obfeure docuimus. Qjiocircd non funt nobis ex ueteri lege ed medicdmentd, per Ãmilitudincm incon grue petendd,gult;e ad diuerfdin curandam Ã¦grÃ¹udinÃ© pdrdtdÃtereÃ¼ongiÃime Ã©nim diflut, hierelici morbu curandi ratio, ab ca ciua: in UloyÃ lege fuperius dc' fcriptd in dpofls.tds idololalras lata continetur. At contra excipictquiÃ)idin,'mgcnio plus Ãrtaffe,quant doilrinapoÃ¼ens,htereticwminChrifli EcclcÃa noua dogq^ataprotnulgantem,aut uetera iam olim explo^ fa innouantim,ChriÃianum populu Ã ueri Dei cultu dbducere,cr ad noui Ã§y pcrcgriniadorationein infli gando perducere, ab eo longÃ© diÃemtis qui nobiiÃ fan fia fcripturaproponitur,d ChrtftoprÂ£dicatur,db Apoflolis fanÃ©iis Patribus colitur, ducra demiint EccleÃaadoratur. Verunt prdterquam quod Breit' â tins ipfe(ut fupra notauimus')oppoÃtionem hanc ap' poÃtediluit,ncmo dodus ed aiquÃ¨ de pius,qui diferi' men inter hiereticum etyfrlfum uatem,de quo loquitur,dnobispdutloanleconflitutwnperpendens, hoc aduerfariorum argumentum contortum,zy acu leatum ef}efophifmd,eofqâ cauHlaripotiusquÃ mar' gumentarinon agnojeat. Non eÃ eiufmodiarticulns iflt y quo de homme occidendo agilur, ut confecutio' nbsp;nbsp;i

SECTIO JTERTIA. Â»74 fi dicmfJcxMofaica apo/htam Ã§r Ãlfivm udtcm d lo-ua ad peregrm^ Deunt defiÃ©lionem fuadentem nc' cari iubet, erg9htercticut, fjui dUqud de Deo docet, ^Uie doeendd non funt,occidi debet, nÃ¼nimÃ¨ reÃ¼d e^ confecutioi uerbdenim quibus in legeipfe utitur Ã¯o-Ud,difertÃ¨ nobis indicdnt,cjuid fit ddperegr'muni De-Â«m colendum dlios folicitdre. A it enim : Ad cultum deorum dlienorum, tibitj; tuis ntdioribut ignoto~ rum,crc.EÃneDeuspdterdonÃ¼ni noftrilefu Chri-fii quein ddordnt hjeretici,nobis dlienus,no propriut noftrisq^ ntdioribus ignotus ? Sed ut cldrius in hoe mentem fudmpdtefrceret loud,fubdit inlegeipfd. Cu iufmodt funt dij ndtionum,lt;]ud: undiq; circuuos funt: idold feiltet mdnu fÃ Ã¢d fimuldcrd: quie igitur hi^ e/l ingenij peruerfd drgutid, ut h^ere'ticu db leterni Dfi lt;lt;dorrfÂ«oÂ»eÂ«oÂ»rfccdfÂ»(fm,er fimuldcrfirunt cultu prorfus dbhorrentem er deteflÃ¤ntem, eo ejuod fcri-pturdni perperdin mterpretetur,d louiS cultu ddpere gr'mumDeum colendum cateros dbducercoflendc' reuelimus,er idcirco fupplicio 4 legeflitutopuniri debere contcnddntusi lAiror htec dicentes rubore no fuffundi.

Qy/d dute m quod ijfdem rdtionibus, fed dUo modo explicdtis, hitreticu legi in idololdtrds IdU fubieÃ¤H e/fe fiatuunliAiunt enim duplicem effeidololdtridm, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;updm

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uttam internam,alteram externam,externam iltam ef

fe dicunt,(iiia jhtua^,\cona, pida/:'imagines,ac prntt' lacra hotninum manibiis jÃ brejÃ da ^iUi impiÃ¨ co' lunt,Qr adorant, internam autem, cjuamlibetfrlfant opintonem,qUie de Deo,eiufc[; colendiratione,uera:^ qtte fidei,purlt;eÃ©j^ dodrinÃ¦ dogmatibns hominu men^' tibuf eoncipiatur.Ciuapropter conjbinter ajjeuerat, ciinÂ£ios'Deum,cr (idem eiits extrauerbi fuiprafcri' ptum contemplantes, ac definientes, idolum omnino mente conciperecr cffingere,cjuilt;ji in Dei cultutn noua dogmata inducit fandtefcripturie oraculis non cohierentia, eum uere idololatram cffc,omnesqi de^ nwm, qui diuinum peruertentes ordinem ucrbo Dfi fe fuiijeererenuunt, fed potius, ut hiereticorum mos

â¢ ed,inquiunt,Dei uerbum ftbi ipfsÃ udiÃ oqi fuo fub' ijcere contendunt, uere idololatrite crmints reos ef Exod.io.zx. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;colligunt, quum idololatra legeflA'

tuente capitali fupplicio puniatur, htereticum quoi^, uerum idololatram con/tmili mulda pledendum ef â¢ fe.Perpulchrum profido,^^ argutite,falisq; plenum inuentHin, rhetoricis aptum ornamctis ac probatio' nibus. Atenim ubi de articulis agitur ChriÃiana relt gionis priccipuis, prlt;efertim uero hominis uitam tan gentibusÃut iam diximus) analogica huiufmodi argu menta, coadasq^ confecutionesmiffas Ãcere opor^ tet,cr exDei uerbo, non ambiguo quidem,fed cer^ tiÃmo,folisq; luce clariore dÃ©cerner e. Sedcnim,quii Paulusdixerit, auaritiamidolorum feruitutem ejje, idololatrite diÃindionem tn carnalem, cr ffirilualÃ©.

' SECTIO TERTIA. 17; feu ntÃ¤uis, uerÃ¤m, Ã§x metuphoricam non negdtnuf, VÃ 'Ã¹ntjUt inter peccdtu diÃinguitur, fie quoq^ inter pcendf diftingutbporlere affirmdmuf.lnter qttds qui' dem dJandii fcripturii diÃingui muniÃfie uidemta: quum exterior idololatria Uioldica. lege cdmuli gid-dio uindicdri, interior em uÃ©rÃ CbriÃi lege Ãiritudli tTuilÃ©ldri cerndmus.Sedneq;dbreeri[hoc locodni' mdduertere, hos noftros, ubi dd fud probdndd dndlo' gicds,Cr dUegorieM interpretdtiones, er figurdt fr' cere inteUigut,eM pdÃimufurpdre ; ubiuero fibi dd-uerfdntur,?:^ eorum drgumentd infringunt, iÃ¼dx im' probdre,utq; indnes,^^ ineptds explodere.Qudpro' pter,quum AuguÃ. pulcrdm profrdÃ¶, er necejfrriS iÃdm diÃindionem induett inter uifibilem gld^um^ er inuifibilem, nihili edm pendunt, dcpene ipfriUu-dunt-.dicentes illum in diuinis dÃ¼egoridi feÃ©idndo, lt;c-tdtii frÃ¤C eonfueludini nimis indulfiffe; non reputdU' tes nece/Ãtridnt iUdm diÃindionem er fdcrdrum literdrum frntibus hduÃum eÃe ; in quibus, tum glddij cdrndlii,tum etidmffgt;iritudli5,quo AntichriÃus cou' ficiendas efi. dpertÃ¨Ãt mentio. inÃdnter dutem dÃir' mdnt,hoc dÃegoridrum inuentuin indne eÃe,dtq; in' utile: er Origencm,eundemq; AuguÃinum,recctio' rumq; dliquos eos Ãquutos delpiciunt,er obiurgdnt, quum ueteris pdginx edrndlibus dflis Ãgt;iritudles Ãn-fusdUegoricÃ¨ interpretdntesdccommoddnt: Ml BreÂ» tius,qui externdi, er corpordles hoÃiucÂ£des,figndf er Ãgurds effedÃerit reÃ®lÃ¦ uirtutis in ChriÃidnifmo mdnÃflund^.Bt BdrthiVeÃm: perpulcrÃ¨ quidem dl-legorice

legoricÃ¨ interpretÃ¤ns,bcÃ¼a~quÂ£ cArrtdlibm drmU ip raeUtÂ£ contra Amorraos, Chananicos, er Icbupcos gcf]'Ãªre,pro bellii jj:iritualibui, que^hrt/bani homi nes cum Satana, eiuiq^ angclis continentcr gcrunt. V/q^ tandem And. Althm-zy Acont.quiquidem codÃ© fjgt;eÃ¢ant,utinfiriuiuidebmui. Atcnim nÃ³nnePaU' lui quoq- [anÃ¤am fcrifgt;turamaUegorÃ¹Ã¨, er figura' i,Cor.io.f. tÃ¨interdumintcrpretatur^ Ã¼amadCorint jcribens, quumuerbaficilJctdenube, deq; Hebrtcoru perru' brum mare tranfitu. affierens, omnes in Mo fin bapti zatos efifinube mariq;,omnesq; jfiirituali cibo ac po tu ufisfiijfieAandcm perorans, ait, omnia illis figura contigijje, firipta autemjÃ¹tffe ad noftri admonitio' nem^Siergo Auguflinum,Origenein,eosq; fiquutos neotcricos argucre uolunt,qucgt;d allcgoricc,er per fi gurat facras firipturas aliquibus in locis interpretati fieerint, Paulum quoq; arguantneceffeefi. C^uÃ´dfi Paulo,er pÃ tribui authoribui interdum nosquoq; al legorijs utimur,modÃ Dcj uerbo uim nonaffvramus, â¢ eiusq; ueritati,ac prÃ¦ceptis derogemus non eR cur nos reprehendant. At cur nos increpas,inquiÃ©t,idem fÃ cientesi Equidem nunquam iÃ®lis negabo,quod mihi ipfi concefferim-,mcdÃ¨ aÃ¼egoricte,figuratÂ£,aut and' logiceeeorum interpretationes,certifiimisuerbi Dei oraculis non aduerfientur, Vt iÃ®lud ell, quod leges ib las in blajfihemum er pfiudoprophetam latas per fi' tnilitudinem inhtereticum pertrahereuelint, aliam^ â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de qua nunc agimus in idololatram conditam confi'

ftcrd uerbd dUegoricÃ¨ 'mterpreturi non decelifed cd-fiÃ¨, purÃ¨,dc promÃ¨,ut [ondnl,mteÃ¼igi debent. Ndnt, Â«I corum t]uidM contrd noflrÂ£ pdrtK dliquem di' xit, conieÃ©lurÃ¦locM non reltnqiiitur,ubi legem hd' bemm expreÃc loqnentem. Atlex difertÃ¨loqtiitur,ln eosq; muehitur, qui Pdgdnorum fidosDeos colunt, eorumq; fimuldchrd impiÃ¨ ddordnt.Qudmobrem Ic' ExtÃ©lÃ¯oleg gis cxtenÃone uti,ey per allegoridm,autconuenten' tidni hitreticum idoioldtrdm jhtuere, cÃ¢ legi uim af-frre-,edmqi comvmpere, non interpretdri. Alioqui hiiiclegi obnoxiM effet pdteri[le,qui flium plusÂ» quam Dewm dmdns,idolum Ãbi effingittquin zr md-ritus ille,qui uxorein, dindtor qui dmdÃdm : quilibet demum,qui quamuis rem credtÃ¼credtoriDeo prtfi' rdt, ey quaf idolum coldt,cy' ddoret: priefertim ue-ri dudrus, qui expreÃe d PduloidololdtrddppeUd-iur.ldquod eiusuerbispriecldrÃ¨ perdpimus, quibus dudritiam idolorum feruitutem effe djfcucrdti fed per fmilitudtnent-.neq; tdmen db Apofklo-.dut dliqud Eu-dngelicd lege, dut ciuili conflitutione ex NioÃs lege defumptd,capitdli pleditur fupplicio. t^dm tdmetÃ db Apoflolo turpis idololdtriie nominis rnÃmuldtur (ipfe cnim cum honÃ¼nibus dgens hwmano utitur dr-

1 gumento, rhetorieo more rem exdggerdns, cr dm-t plificdns,ut cr(minis turpitudinem ofknddOdttdmen, I quum dd legis prlt;efcriptum dc deÃnitione uerus ido' I loldtrddici non poÃit, ex lege ipfdpuniri non debet. I idem Apojklusdliqudndo muehitur in quofdd,quo-1 rum Deunt uentrem effe dffirmdt. C^udreÃ dduerfd'

riorum Matogium fecjui uelimui,gulof! ijttolt;}ue ini' ncs,omncs^i umolettti occidendiuidmntur.

Verum,ut iam didum e^,de uc^dc proprio ido-' Jolatrd, quein externum idololdtram uoeantaduerfd rijylex Mo [died loe^uitur, id eH de eo, gui externii d' Ã¢ibufdlium Deuw colit, ZT ddordt, qudnt cfuicoelu, terrdmj; condidit,cjuipopulumfttum ex Aegypto e* duxit,qui tdndem Domim noÃrile[uChriflipdter efi: nondutem de inter no, ZT metdphorico idoloUtrd, quicf; impropriÃ¨ifto nominedppcBdtur. Ã¯dqttodno' Aug.deTrini, uidetur AuguÃtquumdixit,idololdtrÂ£dicutur, .j.cap.g. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jeruitutem exhibent,qnÂ£ Dfo

â debetur. Neq; unqudm hareltcM ddeo peruerfm eX' tit^quidlium Dcum,qudm quern [uprd defcripÃmuf ddordrit, etfi in CbriflidnÃ¦ fidei drticulis udrij ab Or thodoxd Ãde diff'entientes,Udrid [cn[ere. C^uicunq; i' gitur db hdc Ãde deficicns,qucm diximus uerum Dett negdrit,zr frl[os dcos, acÃmuldchrd coluerit, ii de' mum ucrui idololdtrd hdbebitur. Si qutcuii opinio â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab Orthodoxd fide dbhorrens, zy Ã communi Ecclc',

fiÂ£ do{lri/nddifjentiens,uerd appellari po[[etidolo' ldtrid,qud rdtione Uebr^orumfyndgogd Sadducatoi, cdmis refiirrcÃ©lionem aperte neganlcs toleraÃet ? HÃ¦relici erat Sadductei,fi modo uerum oJ ; feripturii nixos iCternam [e uitam conÃecuiuros, dC promderefurredionem fitturdm fiyeraffie.Oodifiimi dutem corum KabiiÃ¼ hdud profiÃo ignorabdnt qudit â¢ to in odio dpud Dcum eÃet idololdtriÂ£ crimen, utqf i iAofis lege IcueriÃime uindicdrctur, Qudpropteit^j

Hftrforuw principes facerdotes^ac Phdrifiti diuer-fum fcntienfes^nri de legitimi euhas jhdio(t,fiinj:c^i doÃ©irin^ dccrrmt uindices,fcÃ¢am hanc exlinguere, eiusq; feÃ©idtorcs Mtiqud lege tn idololatrM [dta,coÃ¨r cerc,lt;ic pumre curajj'ent. VerÃ¹in opiimÃ¨ confcij,hÂ£^ reÃm idololdtriam non c^fe, conniuentes pr^teriÃªre, can/feq; cognitioncm fwmmo Deo integram relique re. Qjtod fl quis excipidt,Sadduc^orum feddm tune temporis ddeo ÃrtdÃis poUttiffÃ¨i ut ci repÃi non pof-fet,idcoc^UebrÂ£orum Kemp, in eos dnimdduertere nequiuifp,quÃ´d pne indgnÂ£pernicici pcriculo corri

I ginonpolp:t:reÃyondco,inippstnitifs,ndfccntein.dC pubepentein hdirepm, nec dunt udltdds uires ndÃ¢dnt

I* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tidinpotui/fe,hterepdrcds ipfos Ã¨ medio toÃ¼cndot

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;certipimusdiuinÂ£legis interpres, quiq; non ut ednt

folueret m mundum uenerdt^/ed ut implrret itep per' . pceref,^' mortuorunt refurreÃ©iionem fjepiÃime in^ tS culcdbdt-.nunquam fui temporis Hebroos docuit,Sdlt;i ? ducÂ£os edin negdtes(quibns etidm hoc nomine igno' )$ rdntidm in feripturis interprctdndis exprobrdt ) ut C uerÃ¨ hÂ£reticos,cr proptered idololdtrds,MofaieÂ£ le If gi obnoxios effe. Nec eÃ¼ curnobisiterum obiieidnt IÂ» pij Ã¼Ãdgiflrdtus tune temporis cdritdtem: ndm p Ro' 'Ã¿ mdnos MdgiÃrdtus lud^i contrd hiereticos SdddH' â¢Ã¯ cÂ£os implord/fent, tx lege fud ut idololdtrds j^or

tus ipfos fdin legem ilUm executuro^ilJe,iludm ijp dem pclentibus Chrifliim ipfum crua dffixÃªre.QuÃ´d Ã minui fuceeÃiffet, ChriÃiis tarnen Ittdieos monedo, officio fuoffinihcsffiiffie uideretur,oflendens itlK,mU' nerii [ui effie, er legeteneri eiu[modi hiereticos, tan' quam idololatras accuÃare, er MagiÃratibm ad nc' cem trddere,ut uerbi mimÃrorum munut effie conteit dunt dduerfdrij.Si quis igitur quÂ£ de haretieÃ¼er ido loldtrÃ¦dijffirentidddhucdiffiutduimitsreilÃ¨perpen' derit,M.o[dicd lege hcereticum non comprehendi cm ni procul dubio intelliget.

Non me tdmen IdietrcffionfuroSyDeum lt;equÃ¨odi[ ff,Â®â dbomindri culttvm iÃ¼um, qui d. purd eiuf doilri nd dbhorret,dtqi idolorum cultum. Sed,utipfi$ hoc detur ( quod tdmen frlfwtn effie conuincitur, idolold' trd enim,de quo lex intelligityprudens,hiereticui int' prudens peccdt,ille 4 Df o deÃcif.hic Deum fibi prtC' cipuinn [copum propomt ) non tarnen ex hoc conÃ' â¢ quitur eandem legem, qua 'm idololatras, er Ã uero rtco dÃ©ficientes animaduertitur,ad hterelicorum ani' maduerfionemiurepertrahipoffie. is enim nuÃ¼oIc' gis iÃ¼ius uerbo eins [anÃ³liom [ubijeitur. Pro'mde fi AconJib-j. dd cum traherelegem uelis (,utAcon:uerbisutanutr)

gt;Â» id ftet non quidem expropria uerborum uiffied(ut M Extenlio legis reconfulti loquuntur ) per extenfionem, latamq; in'

â¢ terpretdtionem. AtquicognoÃendumpriusffierat, âomnis'nelexeitifinodiadmittcret extenfiones: exÃ â non omniSiqu^ ndmadmilterentterqnamobrem: et

Kfrum htifla en meÃent, propter ^utc ÃeienddeÃet Â« extenÃo. CertÃ¨ Mod uerba non exprimunt,ad idfi le gem dccommod^, id fit tantiim conieÃ¤urd quaint legiilitoris mentis. At de c^uo legisUtore hlcdgitur? De co nempe, cuius mentem diuinure turn fit diffici^ le,qudm quod dijficiUimum'.ut conieduru omnis eiuf modi carere mugno dubio non pofiit. At uerÃ ,quunt generalis extet lex,quÂ£ uetet occidere, non dubiie le gw autboritate fed maxime certÂ£ ad fundendumfau' gumem ueniendum efjeuidetur. Et quum de apofiata ageret,de quo nos fupra egimus.G^ ab hÂ£retico mul turn diffirredixbnus, quo tarnen nomine idololatra etiam,qui ex populo Dei fiicrat, de quo prÃ¦cipuÃ¨ lex ilia loquitur,meritÃ´ appellari poteÃ¼, fiÃ¼tim fubdif-Quamquidetndifficultatem reshaberet omnem,e' tiamfi inter apofiatÂ£ caufiam cr hÂ£retici nihil nos uideremus di(ÃrentiÂ£. Sufiiicari enim merito pofie-mus, etiamfi nos non uideremus,multum tarnen forte intereffemeq; adficiendam legis extenfionem in cu-iufquam uitam pwipites rueremus. Sed quidfi non defint nÃ¼nime etiam leues,quas cernamus dijfvrentiÂ£. Ndtn apofiata no tantum Ã uero Dei cultu deficit, fed etiam uerboDei fidem omnem abrogat : apudbÃ¦rc' ticum eius falua adhuc efl autboritasmt quibus armis conficias hÂ£reticum, eiq; re/iflus prÃ¦ter lapides, aut firrum habeas; Deiuidelicetuerbum:quibusapoflA' tam conficias non habeas. Qjiaproptcr uoluil figt;rte Deus hotninem Ã cogitatione defcrendi omninofui â cultus, fideiq^omnisuerbo fuoabrogandÂ£grauiÃi-

Â»gt; mdtcn(htutapocndabflcrrerc:ncqi tarnen Uoluit cÃ®dÃª n panÃ¦ fubidcerehsereticum. AccediKquod ab apcjln

lis mhil rcdcÃ¤t ad EcclcfiamfruÃ¤tK;w hctrcticis ue-tÃ¶ multtimtfed cx eo prieciptiÃ¨,quod ab ijs cxcrcitcn â tur pij ad feripturas multi jhidioÃus, diligenliusq}

â¢gt; pcrfcrutaiidasialioqiiideÃdttedaturifcfe,atqiigno-i) rantiamrerum omnium paulatim mcur[uri. Uitcil' '

Ic Cuius qtiidem Ãuilus uberrtmi prouentus4 Luthe â ri piÂ£memorial temporibus uÃji ad hanc alatem uiÃ j Ãicrc.Tum Ãilicct,qiium mundo per Fapifltirum O' ' cium ac deÃdiam ignorantiÂ£ tenebris obuoluto, iÃ¼if â iÂ« piosatrocitc'r f^uientibus, noÃrorum Ãudium ac jolertiain Ãcris euoluendis uolumtnibus, Euangeli' ' can^critatem Ã¨ tenebris eruit, extinÃ©lumq; uera rC' ligionis lumenaccendit. Sedmaxime etumiÃ¼udin' Id.ibid. ifff^^code Aeont. authore, quid uideri KagiÃrattd â 4 rebgione prorfus deÃcere, aut ad deÃdionem alios â Ãobcitdre,qui id nonÃciat,non poteÃ¼taRnit ei uided' tur in do{lrind errare, qui non erret, aut grauiÃime errare-qui non erret adeo grauiter,Ãcilecontingerc , poÃeitot eontrouerÃÂ£,etiam inter uiros doiliÃmos, : q abus ntinquam non exercetiir EceleÃa, certiÃimo funt argumento. Dico autemÃc errare poÃÃc Magi' Ãratum, non proptcrcd quid uerbum Dei nonÃto' pertum.ac certum,fed fud culpa: quiaad iudicandiM neep cam eruditioncmmeq^ cumÃiritum aÃirat, qui eÃ opus,ut non ldÃdiim ad uerbi Dei pcrtincre uidc'

at ridebeatignominidin. QuotuÃqui[q; enim corum, n quimagiÃrdtumgcrunt,eiiamÃEuangcliodcditnO',

SECTIO TERTIA. 1Ã9 weft, fd/w multdm iÂ« diiitnarum liter arum leiiione a pontt operdin. C^otufcjuifq; finguUri uUd cH pietate ec prudcnliaci;, ut B eo uel mitjuumfUelprteceps timen ct d'Mn hoc tn generenonfitMdiciitm?liiÃ©len:uA.cont. Â« amp;nbsp;proÃÃ¤o ut plurimu Reges zr principes Regnis dc ditiontb'M fuis conferiundis, alienisue, ft poÃmt, occupdndis ; prÃ¦tcred thefturis compdrandis, equii dlendis,ucnitionibiK,ciucupijs, dtnoribits, cÃ¦terisq; cupiditdtumlenoctnijs,dnimq;illecebris,gcnio tn^ dulgcntes,potiÃm!imudcdnt. Proinde qu^uiscurd. eorum dnimos mdgis tdngit,quAm Gci culttis, dc reli gio. Ciuodfiquis hodiedlicubi rcgndt,qui pietdte,ct dodrmd itd prxjkt, ut uocdtione fud dignusuidcdtnr (,non enim talcs dÃ©funt, ccrtÃ³ fcio) euentu fiicil^d, crds illidliquem fucce/furum Ã§itd enim in hoc rerum genere compdrdtum ehyUt omnid indeterius IdbdU' tur^db eo prorfus diuerfum,dc crudeliter impieq^ rc^ gndntcin.Con/tmili rdtioncin liberd Rcp.quotu/quif que ed, qui potius mercdturd;,dgriculturÂ£, mechdni-CKdrtibus,munddnis fcientijs, jenfusq; uoluptdtibus fefe non deddt,qudm dd fdcrdrum litcrdrum Chrifhd' nxqs dodrinx fhtdid dnimum appellat f Cuius quide pleriq; nedumfbidio dliquo non tenentur,fcd cdm pc nitusignorant, niÃquatenus d Conciondtoribus dli-quid docentur. Quam rdro igitur in libero populo ci uespublicicfÃ¹ndiom prlt;efici poterunt, qui cum pu-rd mente, ChriÃidnoq; fpiritu, earn diuinÂ£ uoluntatis peruerbi Dei fludium notitidm coniunddmhabcdt,

gnofcere, ucrcq^ hÂ£retico5 digno fupplicio dfficere ualeantf Nam quij'ui iuris funtpoptili,MagiÃratus juos per temporis interuaÃ¼a uictÃii9creant;ita entm expetit m libÃ©ra Rep politica tequitas,uf cunili eines publicaonera jubeant, comtnunibu^q- honoribus di^ flributÃ¨Ãtngantur duofit,utfihodiepublicamrent gubernat plus, probus, a:quÃ¨ac doilus MagiÃratus, eras fini- eidem procurationi dlius prttficiatur rerÃ¼ ommimi,Theologia: pratjertim ignarus,miquus,im' plus, improbus: perendie etiam pefiimus : aliquis dC' mum,qM,tametfi per malitiam non peccet, per diui^ narum tarnen legum infeitiam, de do firma ludiciunt daturus,iÂ»nocentcm pro fonte capitali'affieiat fuppli Acon.ibiJ. Ã§i0 Qffif (eodemAcon. afferente') non,quuM â glafiwmge)'lat,piushaberiiielit,fitq; pro hjeretico â habiturus,quifquisfibi inreligionisdoflrmaaduer' â fetur^itaqi lÃ¼ud omninofequatur, ut quod ius pio JAd j â giÃratui MI Â«croJ hxrelicos permiffum fiierit, id qui' â libet 'm eos, qui ab fedifj'enfermt i quiequid tandem ;

Hic Â«fj Ã ÃriaÃis 'mfurgent,ac dicent,ciuiles Md â giÃraius tnreiiÃ¨ Ãrmatis Ecclefiis proprioiudicio ' b ' reticos non rondemnare : fed doflos,piosq; uerbi tn ,ros confulerc,ex eorumq; fentetia indicia pro-Ãm. VerÃ¹m,utmam,iterum atq; utmam,quod lt;i twi libus quot;nbsp;agiÃraiihus pertimefeendum 'mdicauimus, 4 doftrmÃ¦ profifforibus non effet quoOimetuendum, , â¢ ne,quum Magijiraltii occafio jefe ofivrat TheologU I confiilcndi (probts ac doÃ©tif maneat dÃ©bita reuereU' tid)

SECTIO TERTIA. tSo tid)dccidat, ut c^co cÂ£cum ducente dmbo m2 ÃucAtn communi impulfi imperitia, /lue niilitia, priecipites liibdntur. Prate^M (juÃ¶d.quid mfulÃui, quid ab-furdius,quid tandem periculo/iui,/iedum audiri ,fed cogitari poteR -, quam cum ,qMdc hominis uita, pro quo mortem Chrij]usoppeti/t,tudicium Ãt daturus, cxaliÃ©na fententia, non ex propriÂ£ confcientia; cer^ titudme penderc^ Ego uerÃ¶,Ã me magi/iratum geren te de hominis uita/htuendum eÃet, omnesq^ uniuer-â fe Chriflianitatis Theologt in eo conuemrcnt, ut ho' minem mortis reum eÃe dicerent, confcientia autem mea mihidiuerjumfuaderet,neq; td nuhi exuerbo Dei compertum eÃet,^^ propria Ãientia liquida cO' flaret;alienÂ£fententiÂ£nunquamfubferiberem. Sie' nim,etiam in minimis,quod non eH exÃde peccftuin e^,quid erit de hominis uita iudicandaf

Adde quod in peccatis, quat Ã deprauata uolunta-te proueniunt, Magiflratus per ignoranttam errare nonpote^degem enim habet,ex qua eum latere non poteR,homicidam,latronem,adulterum,diuinahuma naq- lege Ãntuente mori debere ; fontisq; oris conÃf' fionedeadmiÃo/icinorecertior ÃÃ¤us ,eodemq; fe deliquiÃe,poena;q; Ã legefttdutÃ¦ obnoxium eÃe non negante-, tuiÃ´ineumiuflumdatiudicium. AtcontrÃ in religionis nÃ©gocia, neq; certain hÃ¦rctici punie ndi legem habet MdgiÃratus,neq;,ha:retico exifimante, confltinterq; aÃirmante fe de religione reÃ¤cfcntire, fua dogmata Orthodoxa eÃe,feq; in dotdrina fua do' cenda, librisq; deeaedendisnÃ¼nimeerraÃcaÃeue'

rattle,otnniaq; jAttguinit fui effufione mira con/hn' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tia tcftAnte,ratAqi Ãciente : certuifieri pote^ eutn o.'

licuitis criminis fibi confcium ejfie :^Ã¨ potiuf eiujdc 'm morte obeundA conftuntiAÃ§idquod aUÃs AbundÃ¨ ft' fis dijj'eruimuf') ipfiui ignorationem mAtiiftfiÃ¨ coni' mendAt, Tutiui ergo eSl tneiufinodi dubijs, tam gr O' uibiKq- cAufis,reum Abfoluere,quÃm innocentii cott demnandipericulam jubire.feu fiillem eius,quem (ut iamfitin eoculpA) mAlitiApeccArenullArAtioneAfie Luth.defubl. quipojJumtu.QuodpulchrÃ¨reÃ¢eq; Luth.quoq; ex-Mund.pot, plicuil, quum dixit,tolerAbiliiis effe primo modo er^ rare nbsp;nbsp;mintK punire ( duos enim errÃdt modos pro'

pofucrAt')quÃmfecundo,z?' grauius mulilAre: quAii' doq^idem femperpr^e/ktnebulonem, ey improbu/nt tiiuere permittere, quÃm probum interficere. Qjtod fi tAmen EcclefiiAm Ab hxrcticorum 'mfidijs tutAmfer UAre,zy ab eorum pefte purgAtAm reddere uelmt, O' Ha non dÃ©funt citra mortem remÃ©dia, omni periculo uacua,quÂ£ huicmorbo medendoadhiberi poffunt.

â¢ Nrfin CT aduerfarij ipfi iÃ¼uftris cuiufdam Theologi fententiam fecutiuarias h^erefum jjgt;ecies enumeran' tcs,mterq; grAuiores,e:yâleuioresdiflinguentes, codÃ© duthoreaffirmdreuidentur, leuius, dutgrauiut,qua' litAtis ear um hAbitaratione,uMicandAs ejfe. Neque uerÃ ego htcdiutius immorabor 'm eis urgendis, ut Hane errorum,Ac paenarum difiinilionem m hoc de-Itilorum genereab ipfis con/btutam, exueteris, aut , Â® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiouif oederisdidis mihi probentiparum enim ad in' i

SECTIO TERTIA. tSi tcr.t3.diÃinÃ¤ionemhMcnonhabcnt. Ve}-Ã¼nt,utÃi- . fiui dlitjuanlo hÃ¤tte illorKÂ»Â« ratiocinÃ¤ndi ÃrmÃ¤ per' fe(]nÃ¤i7uir,ls,inqltiut,(fui noui Ãlfi dogmÃ¤tis author, Ã¤utueteris innouÃ¤tor fucrit,grÃ¤uiM pcccat, quam is, qui aliÃ©na fraude deceptus tlludamplcÃ©Ã®itur. Multi grauiiK, qui frlfam doÃ¼rmam cditis libris, dut habi' tis conciombus,publicisue dtfrutatiombus, cam per^ uulgat, populoq;fuadet. Quantoq;longior,dcdll' rior frerit errantiumpcruicax obflinaiio, cograuius peccatum frrc,dc protnde grauiori dignum an'tmad' uerfione : cuius demum criminis grauitatem, drticugt;-loritMi qualitatibus metiuntur, iÂ« oTct hatrc' ticus : t(wn cliam euentibus maioris, minorisÃ»e mo' inenti,qui ex ab eis jata harefi confequaniur. C^ud' ruwt rerttwj cogmd'oncm MagiÃrdtits prudenti^A-e-lmquunt;affcrentes, utuarij junt h^refis gradus, ita Udriasquoq; muliilas,fuppliciaqiej]cdebcre. Erro-rcm prdfrdÃ¼Ã¨jdc pertmaciicrretinentes, alioru cor ruptores,Ecclefrdrum turtdforcsjwÃ´ ucrius euerfo' res,iure mÃ©rita capitis fuppliciumfubirc: Icuiora au iem deliiild,qult;Â£ moncdo,obiurgando, mirutado coÃ¨r ceri poffrnt, acrioribus pÅnis caÃigari non debere^ Efl entÃ®Â» (inquiuno inodiw in rebiÂ«, crc. funt pccu-iÃ¹driÂ£ iniilÃ©ilt;Â£ ; non dÃ©funt cdrcercs,Qr utncula, in quic conijciac detineri pojfunt,nedlios mficiattpra:' fto funt exilid,corporis crucidtiw, mutildtiones nifin broruw, quibns fontes pumri, cr ne dlios inficiant ( coÃ¨rceri poÃinttut interim ipÃferuentur, nrqj om^ ' tnno perdantur.Ac de^in conclMduntjudjciÃ® ^qui^ tatrn^

SECTIO TERTIA. ttttem,prudcntiam,e ruditionem, rerum gerenddrum ufum,potiÃimÃ¼m ucro DÂ« timorc}n,eaÃrc,quÂ£ cir cunjhntijs Ã§ut uocdnt ) perpenits nbsp;nbsp;nbsp;rcÃ©iÃ¨ cognitii,

eum doccbunt qud rdtione in fcdiiilores uindicdndu Ãt,cr in ÃduÃ¤UÃljd dogmdtd corrigi cxtirpdriq; dcbcdnt ; turn qud etidm Ãmplici mdulitdte contrd-Ho morbo ftt mcdendum. nic idniprimiim confide^ rdre decet dducr[drios,iurildiaione5 cofi(ndcre.ÃijtÂ£ enim dd Miniflros pertinent, MdgtftrdtibMcommeit ddnt.quosreligioniicdufÃtm cognofeere, de hiereÃ iudiidre,riuigrdduidifeernere, quÂ£ quibta pcX' nii mulÃ©idtidd, qult;e uercitolerdndd decernere paffe canflituunt.Quod quidemqudtndecedt, quÃ³ueEccle ÃjeemolumcntoÃcripoÃit, is relt;Ã¼Ã¨ quidemcogno' fce^epotertt,quied quÂ£ deprincipum, M.dgtÃrlt;i tiium moribns,z:r infitutis,deq; eorum in religionii rebus cruditione fuperius diximus, diligenter conÃ' derdbit. S ed utut dd eosffeilet eiufmodi cognitio, qudutum (o bone Deus') diutni timor is,qudntu Â£qui' tatis,zx prudentiÂ£, qudntum huntdndrunt diu'mdru' que legum fcientiÂ£,ciuilisdeleilus,ChriflidnÂ£q; ebd' ritdtis optdndum eÃ¼ in eo indice, qui tot diffÃ¨rentids, tot diÃinÃ¤iones pernofcere,grduiord dc leuiord patt derdre,potisÃt, ut proprid tefldnte confeientid iudi' dum proÃrdt Dei uoluntdti confentdneum ,crlt;tni-mÂ£ fuÂ£ fdluti conducibile ? Id quod,Ã quÂ£Ã§utfuprd notduimus)in probis eligendis NidgiÃrdtibus occur' ; runtdifficultdtes,iuÃ!ltrutmdexdinindbintus,rdroe' ; ; uenturum par eÃ¼ exiÃimdre.

Sfd, Â«tddJfgw extcnfionem unde digreffuf fitt' rdm,reuertar, Acon. authore docuerim, ne tu guident exlen/toKm tutÃ´ fieri potuifie,fi mhil inters effe inter idololatrie, et h^retici cauffiam uideremusi quid fiat, quum tant multu mtercjjc appareat^ prÃ¦~ fcrtimquum, utfupradilt;aumfiiit,inpxnalibtisex lu reconfultorum mente extenfionem fiert non deceat, etiam,nt fitÃor,ut ipfi loquuntur, ex identitate ratio-nis. Qult;e autem de bac lege non extendenda diximuf, eademde[uperioribia illis aduerfus blafigt;hemos,fiib fosuatescrapo/htas latas dida e/JÃ¨ uolumtts, quÂ£ certÃ¨ non nifi per extcnfionem, esâ latam quandÃ¢ W' terpretationem,utiamuifum C)l,hicrcticisaccotU' modaripojfient. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Maneantergomuigore fuoueteresiUte leges (fi modo adhuc uigent : de quo mox uidebimus ) contra bla/}gt;hemos,fitlfos uates,apofinias, er idololatras : at contra biereticos,ad quos non pertinetatimfuam non excrant. Nam eodem ad Gatliam de/olatam authore, quum Deus nec in ueteri neq; in notto fÅdere bare-ticos occidi preeceperit, legi^ fitÃ¦ aliquid addi, aut ex ea minui non debeat : quumq; lt;equÃ¨ animaduerfu-rus fit in eos,qui ea ftcer'mt, qute ipfe non prtecepe-rit,atqi in tUos, qui diÃ¢o eius audientes non fiierint, ab eorum nece omnino abfiinendum elJe cenjeo. Na quicquid mali abeafe abflinenti cotingat, iuflum fern perapudDeum babebitexculationâ¬m,fi dicat,Mi Domine, hoc mihinonbnperajli. At contra,fieos Â» Dco non imperante occidat gt;nbsp;quicquid boni iUi eue- f

Â», Â»K'df./rmpfrÃ¢ Dfo iure merito obiurgari poter it, di' â cokcjHoc ii tenufquamÃeriiuÃ'eram. Ad fummairt-, Principcs/j /upcrent,quum ad b^cticos nccandos lt;lt;nbsp;Theologii folicitanturreÃ^onderent, cflendite nobÃ¼ diumÃ¤legein, ex qua hoc fÃ cere exprejje iubeamur. Tune enm omnes Theologi obmutefeerent. DfÂ»^, ^KUMi deRegK officio cumHebrxisagit, ita Ãtur-Qjium accidcrit,eum in folio Regiu fui federe, harte Ãbi lege Ã facerdotibui et Leuitii m libro exferibito, camq^apudfehabeto ,Z!r legito per omttem uitam fuam,utdi/cat louam Dfum fuum tiereri : curetq;, ut ommbus huitM legis ucTbis,atq^; infiitutis pareat, nc' que de difciplma ad dexteram, aut ad (iniÃram defle' ^t.Qjeare euigilandum uobis efl,6 Principes,acre' Ã©lÃ¨ cum uobis ipÃs quid agatis reputandum; neq; dU' dortbusueÃrisadeÃ¶fidendum, ut antequam gladio wartus admoueatis, exDei certiÃimo uerbo de eins voluntale uobis non conflet.Eo enim loco eÃis conÃi-tutiM exaÃ¤liÃimam mwteris ueÃri reddituri Ãtis rd' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tionein.Neqi uero cÃ¼ ut effugium cogitetis, dicentes,â

JJlofis tempore Deum de htercticis mhil pr^ecepiffef â¬0 quod ea tempefhte non effent hxrctici. Ndm fgo contra,Deum inquio ÃturÃ¼ optime nouiffe : acprrC' ceptadediffe, nonfolumprjefentia, (edÃituraquoq; tempora /pcÃ¤aiia.lmo uero futura magis,quÃ m prit', fentia-.quum dixerit,tradere fe lUispriccepta tune de-' , nwm ab iUisferuanda, quum in protruffam terra im^ â ff'^Ãi effent. Mo fis atate I fraelitai Rrgcm non habe'. ** banf.uetuerat enimpopulo fuq Regem inter cos ittu

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perar(i

SECTIO TERTIA. i8f pcrÃ¤re.Veruntamcn non ob id dcÃitit,quin documen et tatrdderetfÃ¹turiiKegibuifcrudnda. Vdriguoq-rd- lt;lt;nbsp;tione leges fdncHft,quibui in SodomitM,eosq;,qui cm bcÃijs rem hdbcrent,tum in hdriolos, de pfeudopro -phetdfdnimdduerfurielJenf.quippehommumgene-rd,quÂ£ omnino tune temporis in 1 jrdclitisnon repe^ riebdntur; neq^ propterea Deusd legibus in eiufmo-di fldgitiofos fdneiendis dbÃmuit. DcmÃ® enim perÃ^ Â£lusâ¬R,perÃ0}dsq; trdditleges-Qudpropter ijsdddi, cr ex eis detrdhi mterdixit. Qjiocircd,quicunqi dd' dere-,dutminueredudedt, dut ijsin rebus homintreli^ gionem o/Ãrre,in quibus Ã Deo religio non inijci' tur,Deo mdiores,fuisqi in operibus,dcpraceptiste ÃdiorcsfeeffeueÃ¼eolkndunt.

y^TuerÃ ,ut unico tdndem idu hoc MoÃiedrum le-gumtclumdduerfdrijs Ã¨mdnibus excutidmus : ut tndximÃ¨ (quoditerum negdmiis) iÃ¼is hiercticus corn' prehendcretunquum tdmen ChriÃi legeoriente,tÃ o fdicÂ£ omnes leges occiderint : eintiqudtds, de penitus eum Cieteris dbrogdtd, eÃe,de proinde UidgiÃrdtum, nuUo edrum, dut dlidrum obÃrudnddrum nexu tene-ri eonflÃ¼-nter dffirmdmi-u.Hd^c dutem iierd efl,cr ed. tholicd fententid,dc orthodoxd doÃ¢rind: in qud qub dem pij omnes,er eruditi doÃ¼ores uno ore, de mente confentiunt. Prtccipuum dutem inter eos hdbemus yyoljfgdngum lAufculum.^dmfi quis librumfuunt

Mufc.Loc.cÃ´- Loc, commlegdt,perÃ)icue intelliget,Ã§[uÃ in decÃ«ter, Ti'.u.ca.Deab- tcquÃ¨ ac doÃ¢Ã¨,fiicrie fcripturiC argumentts mxus, lo' rogatione le- cum hune trdÃ ektdndemq^ hdnc uÃ©'itdtÃ«difertÃ¨cont gis MofaicÃ¦. probet.Di/Jerens enim,ut lex tietm mdnddtd,promif pones,ez jigurdi continedl ; mdnddtd oinntd nt iudicidlid,dc Cieremonidlid diuiduntur : tdndem con' dudit ,ommdper Eudngeliedm legem eudnuijjc, db edq- prorfus dnti(]Udtd effe. ibiq- etidin tdeitiCrelj)on densobicÃ¢iomeorum,ciuihdc rdtione uigentedb' furdum confeqttuturum tnlÃ¨rrenhutpilicet Dccdlo' gietidm lexdboleretur; lAuÃculiKip(e tdlidobijeien' tes remiitit dd explicdtionem db fe editdm in qu^rtutn eiufdem Dccdlogipreceptum ; locum etidind/prens Pduli dd Rom. Qji,Â£ ommd breuitdti Ãudens pretere eo2e(lorem dd Mufeuli feriptd reijcicns.

Atlodn. (juoqi Cdlu.legum drgumentum pertrd' Ã«ldns, quum tudicidlis Ã®Aofdicte legisdbrogdtionent lo Calu.iiift oflendereuellet,hÂ£c eBeffdtus, Ã®idmquodidÃ«ldturi Jib.4.cap.io. ' q'dbulddm,pericontumelidmlegi DeiperMofenU tlt;c, quum dbrogdtd illd,nouÂ£ dlie iÃ®liprd:pruntur,utl ,, tuÃimum esl-t^eq^ enim dite illtprÂ£jiruÂ«tur,dum tnd i, gisprobdntur, nonpmplicicolldtione,fedtemporu, loci,gentK conditione^dutiÃddbrogdtur, que nobis latd nunqudin fuit. Siqiiidem non edm Dominus per . mdnus ytopstrddidit, que ingÃ©niÃ©s omnesprontub gdretur,e^''ubtq;uigeret; fed quum luddicdm gentÃ« in pdem pdtroctmum.clicnteldm fudm fufcepij}et,il' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â» li etidm peculidriler legislt;dtor efje uoluit.dcÃ§quodp

Quid igitur aUnd bis uerbis /ibi uoluit Dodor iÃe, lt;JudmgrMiÃtni9n legum feueritdtem, ejudt HcbrÃ¦o populo per Mo fen dÃ©dit, illi reilÃ¨ congruere, CT np^ pofitÃ¨ conucnireiquippegentijdurie ceruicis,dd ido' lolcttriam pronÂ£, ad defiÃ¤ionem femper pdrahe ; Ã§y tjuatn uerberibtis in ojÃcio conitnere oporteret. At minimÃ¨ uero populo Chriflidno Eudngelicdm legent adepto,nempe legem dmoris,non metui, /firitus, no cdrni5,cleinentid;,dulciÃimÂ£ci; ffei plenum: efuiqui' 'dem non pxnÂ£ Ãrmidtne, jed Â£term gdudif ffe coer^ ceri,cr in officio contmeri debet: quiq; Ã deliqueritt mitioribus legibus corrigi debedt,qudm ludaicus po-pulus-

aR idem Caluintts pduÃ®lo ante dixerubfunt enim, Ibid, feÃ¢.14. qui reilÃ¨ compoÃtdm effie Remp.negent, qute negle- â ÃÃ®is Mofepoliticis,comnMnibusgentium legibus re- tt gitur, Quie fententid,qudmpericulofdÃt, nbsp;nbsp;turbu-

lentd,uiderintdlij:mihiÃlfdm effie deftolidÃ¢demon- Â« Ãrdffiefdtiserit. EtpdullÃ tnÃrius,Quemddmodum Ibid.reÂ£t.ifi trgOyjdlud, GT mcolwmipietdtedbrogdri potuerunt Â« cÂ£remoniÂ£, itd gt iudicidrijs bis conflitutiombus '*

, lodn.quoq; Brenlius huic fententUddfiipuldns, Brenc. inLuc. ' TiicdmiK,mquitiG^depolitidChriflidnorum,quibtts cap.ii.Hotn.

etÃ non ell oblrudendd lexMoÃpoÃdduentwm Cbri pofter.pan^g ' Ãidbrogdtd, exigit tdmendb ipÃs fides, er chdritds, Â«

â¢ itfilt;et)tinifÃ®cria,Ã§:rfuccurratino{gt;iiepÃ¢uperu'm,Ã§rm lÃ¼bid. Icrorum hoininutn. EtpduÃoi)iÃriuf,confenf(runt

Â»gt; ca,)uhil ad Chriflianos quot;) aliogui ncceffe habcremui Â»gt; circumcidi,fabbatum obferuare, cr lt;lt;/Ã¹ Mofaica /O' cere.

Luiherui guoq; de bac materia libeUum fcripÃt, in quo meo quidem ittdicio cxadÃ¨ oflendit qua ratiO' ne legenduifÃ®t Mofes, crquatcnuifecxtendant ue' teriis feeder is pra^cepta ; e:^quomodo demum noua fuccedente uetus ceffauerit. Contra corum fcilicct fententiam,qui Mofen Ã¨ tenebri5,umbris,figurisqi C' ruÃ§j^e, cr Chrifli Ipco in ucritate coÃ¼ocare jatagunt-id quod nil aliud cÃ¼ Ã§ut quidam dixity quÃ m rctrocc' dercjprtepoflerÃ¨ docere, Mo/en inantiquam cathe^ dram reftituerc,legibus abrogatis authoritatem nihi' lonÃ¹nus tribuere, cr 4 protmÃionis terra in Babylo' tÃ¼am,in dejertum, in Aegyptum deniq; populum rc' â¢ ducere, zy 4 Cbrifliana libertate fublatum, in ludai' ca feruitute reponere:oinniaq; ueterum Regum,quin Ã§y prtuatorum hominum exempla ChriflianoruMi gifiratibus imitanda proponere.

Haud igitur ad nos attment Mofaica leges, mini' mcqinosobÃringunf.idquod Lutherus in tradatu tuth.traft.de pradidodilucidÃ¨ oflendit,quum dit,Lex Mofead 1Â«-legÃ n Poft. perfiiif f,Hoj amplius non obftringit:proptcrea 013^81. nbsp;nbsp;nbsp;quodlex folipopulo ifraeldata cd : cy ifracl in eant

SECTIO TERTIA. â tSj fnÂ»t. Ndm tdmetÃ gentes communes quafdam cmn 1Â« lt;Â« dicisieges hdbci^.ceufunt,Vnum Denw effe,nemini a iniuridm frcere^onÃrdri, non dduUerdri, non occi dere,z^c. tdmen hecc fimilid non dc ccelo dudiegt; runtycfucrnddmodum ludÃ¦ijcd ndturdin dnimis inÃ^ td,dc ucluti mfcriptd hdhent Pro'mde totus bic locus adgentesnon pertmet. Hoe dutem co dico, ut retun' ddnlur infdiu, nuper cxortiiUi â¢B!Vl^lâ|Jlâ c^^Ã©Keyot^ I^dm pdÃim idm cernimuf (]udm Icgdnl Mofen,lt;judit tumq; lilt tribudnt, dpÃrdnt nobis ejuo pddo Mo-fespopulum ccrtis prdâceptis moderdtus fÃ¹crit: dtc^; mdgnopcrc fdpientes uidcrijCf ampliiis guiddam fd^ pere uolunt,^udm eptod Eudngelio continetur : dcÃ-dempdriti tcflimunt. Ciitcrum ipÃ nouum quidAttn irddunticr prictendunt ex Veteri Tcflamp;mentoÃc diÃ ct,populiimq- dd literam MofdicÃ¦ legis regi, cr gU' berndri debei-e contendunt : qudfi uero 4 neminrdn' ted uiÃ leÃ©ldq; fuerit. Atq; hoe ipÃ nolumus. HdÃ¢c' ttus iÃe.SedpriuÃ]Udm ultrd progredidinur ; (juoniu db dduerfdri/s excipipoÃet,dbrogdtionem tdntÃ»nt de lege cteremonidli mteUigi ejudm GT ipÃ dnticjud' tdm eÃe ÃtenturdeÃ¤orcm momtum uolumus^eos gut legem Mofdtcdm prictendebdnt, dc proMe 4 Luther ro obiurgdbdntur,non de cÃ¦remonidli tdntum,gudnt ( nbsp;nbsp;guidem nemo eÃ¼ in fdcris Uteris mediocriter uerfd^

n tui fÃ¹itduntaxat lHiUorum cr hifc^lcgcm tradidit, Atejue hoe fiaÃ¢o aduerfuni eundunnil iÃtt Ãiliofis Ãgt;irittbutiC]ui dicuiit,Hoc Mojes ait. Nam ijs contrd rej^ondendum eil,Nihil ad nos Mofes perunet: alio^ ejM.fi unum ex mandai is ^\oÃs ali^uod recepero- to.Â» tuf tam Mo/esrecipiendus erit tt exmdeÃerct,ut,Ã Mo'cndiÃ¢atorem rectrerem ctrcutr.cidindum cjuo' i]ue, cr iifjks IX iiid^oy urn more laiiandte, jinuli^; uju edrndwn'fbibt nduygt;:q;,Ã§y id genus reliquie nugie oblcriiand.f nobis fÃ¨rent 1Â« ijucm medum nos MO' feu non admitteinus.,aHi objcruabimtu. tam enim mof tuus eit,eiti imperium tune fublatum eÃ,^uu Chri PusÂ»dueruÃet,neq; eius nuneamplius ufus ek Etin' frritis fubdit, Nam Mofen prodoÃ¢orehabebimusÂ» prolegislaiorenonhabebimus, mÃ inhisquietum Nouo Tejhmento conuenttini, ZS' eum lege naiurlt;e. Promde faiis darum hoc eÃ. Mojen legislatorem eÃ fe non gentium,fed Utdieorum. EtpabOÃ¶poÃ¼,fiquis

*â fen recepero,tum eo redadus }um,ut umuerfam lege ici 1 ege re nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oporteat.At ne apex quidem eÃ m Mo/e,

At enim inquient, Ãigitur Mofaictt legespemtuf fiMnuerunt,nec amplius carum uUus ufuseÃ¼, mord'

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lid

lid prÃ¦cepta obferuare non tcncmur : ndttt td ^uoq; tn Moldicis leÃ¿bm crnjentur. Ad hoc, prlt;eterqiiant qwd Ã¼Aufculimoco fÃ¹prd titdto dijcrtÃ¨ rcÃ'ondct, ip'eqnoq; Lu[h.occurritdicens,Ciuid igitur^Mofcs i* prdccpit HuuMi Dfuwt colendum,cr huicpdcre, lt;Â« credcreommd, non lurnrc prr illtut nonen, pa~ rentes honore profequiyiion occidere,non fitrari, no adnlierdri,non meniiri iejbmomum,non aiienaappe tere.Eiiam nunc iÃanon juni ob^cr:gt;andd^ ibi iitcon trdrelponde,NtititrMi quoq; h.a Icgc' diÃ³lare, Nrf-twram ita animis ncftrn tnâerui/Je, ut De um crcdc^ rei,etm:c^tmplordres. idquoaez Gentium monU' mentit Midionl. Nclt;j; etiitn borum quifqudm ** Â«jiti-n neosfuosinuocarit : etidtnÃ lt;t reflo, z^^icro ** Df 0 dberrarunt.

H/cdutem Lutb.Pditlum dddHcit,dicentem, Quit Rom.i.i4-Centes quit legem traditam non hdbent,fcriptdm fjip â bent in cordibiu futs : rfc tdndem itd concludit, Num â

^utequid DftM de caelo tradidit per [Jlofen, id etidin in cordibM omnium mortaliu mfcrip/rt.Ac itd quidÃ© ohferuo edpr^ceptd- quÃ¦ tAofes tradidit, non quid Mofes ea prTccpit,fed quod 4 natura indita nuhi,cr initta {unt,ey Mofes cum natura idem fentit. Dentdc NotÃ®,QuÃ§Â«

omnia perÃringens,tnqutt, ftc igitur qult;ccÂ«wqj impe eÂ«nque. rdU 4 Deo funt,quie nd leges attmÃ©t.ea Solos ludeos Sâ* pf tunt. Et contra quje m Euangelio eontiKentur, eu adumuerfum orbem/peÃ¢ant, neq; aliquem

r ro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Solo..^

Cotyj/JMU fortaÃii argwmtnto agere inflituent de . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b t

lege Ã®udicÃ¹li. lid enim coUigent,Ã iudicidÃ®is irrita fÃ' Ã¢d eSÃ¯, ergo ciuilis glddim Ã¨ Ma^ratus mdiÃ¹buf excuffus ; ut non iure poÃÃ¼ dt^iuf mÃcinoro' fos hommes dninidduertere. Scd hoc nos cjuidcm nc' gdinusmeci'Lutherus infirt. QumimÃ´ dffirntdmus, à¥¤ qudnuis iudicidÃ®is lex ijfdem rdtiombus rcjciffd, reÃ' xdqi eÃe dicdtur, hdud prop tered Ã¨ UldgiÃrdtus md' tubus ciuilem glddium m ÃcinoroÃs cxercendum ef fe reuullum- id quod duplici rdtione comprobatur-PrimÃ¹m, quid glddij poteÃds legis dbrogutionc noit obftdnte 4 Dco trdditd cr confirmdtd f: ut ChriÃuS ipfe ore proprio in Puditgelio, tum pratercd Apofltf lorum cdlamis in eorum cpiflolis tejhitur. Deinde, qui^ Luth: rdtionemdmpleili decet, eddem quo^ iudicidlis lex non }mnus,qudm mordlis, inter ndturie leges cenfetur.tiuÃ¼d enim ndtio tarn bdrbdrd,rerum' que impcritd uiiqudm extitit d condito orbc, quÂ£ le' ges juds hominum fcelerd uindicdntes non hdbuerit: alioqui eorum regndjlire nequiuilÃent. At itcru obij , cient, Si lex mordlis, ul ndlurte lex Luthero afferen' ; te,gcnerali dbrogdtione non obfl3nte,uim Ãtdm reti' â neLpdrirdtioneiudicidlisquoqifudmretinebit. Rf' lj)ondeo,iudicidlem NloÃs legem, ut ludjeis tdntu/M' modo trdditdm,und cum ceeteris dntiqudtdm ejfc,ne' que ei obferudndte Chriflidnos eÃe obnoxios. Al UC' ro, quum in hominum mentibus ndturdfit infitu,red' , dendum unicuiq; quod fuum eH, tum er fontes iufld i fwndpMwendoi, M.dgillrdtui,quemDeus(,utdixi' ' niii)hdc potejiAte,non folum fub lAofe infiruxil,felt;l

SECTIO TERTIA. tS^ fui Chri]k confirmauit ; Ãcultds relinquitur leges fuas condendiadmalÃ¨/iÃ©iauindicanda: qux tarnend ChriÃintÃ¼beni^iutate nonabhorrednt,quie ^ofaicas rigore non lt;elt;juent, aut etiam ( utaffblet ) fuperenti quie tandem cos capitali fupplicio non affi^ ciant, Euangelica lege Ã ciuili gladio uindican^ tur. QuanquaQquodattinetadmorfalelegem)ecjui' dem non optnor ego prÃ¦cipuam effe rationem cur ui geat Åtcris abrogatÃ©5,quÃ´d{ut Luthero placet)nattt ra fit lexifÃ¨d tjuÃ³dChriflus legislator nojkr proprio orenonfolÃ¹m cam cÃ¶firmauerit, fed cxailiorÃ© etiatn ac perfiÃ©liorem nobis tradiderit.

H/c uerÃ´ acutum alic}uod,z^ per/fiicax ingcntunt infurgere uideo,ex nobis fcijcitans, quem igilurfiu' Ã¢um ChriÃiani captant ex lege penitus refcifia,^ ir ritdfiiila,ex ipfo tdndem Mofc Ã nobis reieho-.ct cur Ecclefia in eo legenda temporis idÃ©lurdm ficianLAt idÃ biJ. LwlljcnÂ« cdujfdm defindct dicens,Trid in Mofefunt, Â« qua IfeHari dcbcnt, cr ob ed Mofen retineo, ncque Â« abieÃ©{um,dut contemptum uolo, Primum ddprace-ptddttinet, qua populo ifrdeli confiituta funt,cr C4 mil]dÃcio,neqi nos ob fir ingunt,aut deuinciunt. Le^ ges antiqudtaÃnt, ey mortua-, nifi quatenus eas ul' tro dccipimus.'Vt fi dicam,IAofes itd regnduit,zy nÃ¹' â hi probdtur: itd in hoc,dut in Ulo imitdri eum placet. Hic uerÃ´ Luth.ualdefibi probari afjerit ,fi P.eges in ciuilibus inflitutis condendis Mofaicas conflitutiones imitdrenlur;utputa in decimis flituendis, Ã§y bonorÃ®i uenditionibus. Utbilai enitn tempore refcindcbatuv

omnis uenditio, er unujquijq; uenditorad bonorum fuorum po/JeÃionetn reÃituebdtur. At dc criminali' biK(,ul uocanDltgibiK imitandii Lu^.ibi uerbti nul-luin affin.

t gt;nbsp;SciÃ¼do loco(,pergit itteyex Mofepctimia id quod Â»t Ã natura minime accepimui t hoc cÃ¼ promiÃionei Dei de Chriflo: er' hoc potiÃimum omntumeil;quod no Ã naturamentibufhominumin/criptumffiddeffi J per dc calo proÃilum e^. Vbi Dcm pronuÃt filium i juum mortale corpus affimpturum ; e:3- Euangeliunt *gt;annunciatumiri:quÃ¦,prÃ¦ecptanon funt; fedpotiÃi' â mafuntqult;eexMo/eadnospertiuent.]biautÃª Luth.

aliquot locos ex [acra feriptura adducit,inquibuisi Dfo nobis eiuffiodipronuÃÃaÃila /uni.

ob exempla fideicharitatis,er crue is, quÂ£ pr^eclara nobisproponuntur in Patribus,Adamo, Abele,Ã®^od, Abrahamo,ffiaco, iaeobo, cr Mofe, deinceps reli' quis omtubus. 'Vndedi/cimus Deo fidere, in eoq; /Ãe, cyr amorem poncre. Et contra exempla impiorum: ex qtiibus cernimus,quÃ mnon foleat Deus hnpijs tnt J pieutem fuam condonare, aut impunitam rclinquc' i re. y Ã©lut in Cain,}fmael, Efau,Qr in toto orbeundis ' â obruto, ac perdito : item in Sodoma, cr Gomorrhd j Â»â cernimus.Atque htcc cxcmpla ncccffdria nobis funt.

El paullo poÃ¼ hoc modo tandem pÃ©rorÃ¢t, dicens, â Et propterea reÃ¢Ã¨, cj legitur, CT inteÃ¼igitur uetiu â Teflimentum,Ã indeprÂ£claradiila Erophetarumde â ChriffijC^ egregiauitÂ£ exempla petamus.lp/am au

SECTIO TERTIA. 188 tem lfgcm,quatenutNllrc) cam accipimiu, er quottf. â que uiftim fiicrit,fcqnanmr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

Sedenim ali^ alio modo iam argumentari fen-tio,diccntem, At fi in Mofaica lege iniitanda mco ar^ bitrio fum aduru^, equidem hlt;ereticum occiderc in rem Ecclcfu- efie iudico, pro iitMofi bonum cd fum contatiatorem)pleudcprophctam, apo/kttam tdololatram necare.fi igiiur in hoc cum imitabor,er-rare nonpotero. ArguiÃ¨/anÃ¨. veruntamenaduerte tnijraterierpr.epoÃeram hanc efjc imitationÃ« agno fce.liamfi ciuiln Magifiraita, ^\Ojen imitando cof-dem ficmorofos,quos illc morte pledcndos fiatutt C4 pitali fupplicio affvcerit,Mofcn redÃ¨ imitabitur:at fi leges extcndens,z^ latÃ¨ per analogiam intcrpretaits, adalioseos uiolcnter pcrtrahat,loto cÅlo erAbiti

I callida enfm,cr calummofa erit iriterpretatio,et tmi tatio (ua. Prlt;etcrca,an ignoras Lutherum paullÃ´ ante dixi^e, Mofen in ijs tantum dodorem habendum, it quÂ£ cum nouo Tefhs.mento conueniunt, er cum lege tt naturÂ£f AthÂ£rcticumoccidere,pra;terquam quÃ´d Euangelio aduerfatur,cum naturte lege minime con^ gruit.Ea enim,tametfi nos docet,homicidas,latrones, fremorofosq; omnes mÃ©rita fupplicio afficiendos^ab tarnen inr eh gione, Dciq^ cultu filfa credentes, aefu dfm fMdiM mordicus retmentcs,publiceq; profitentes, trucidandos effenondocet. Adde,quÃ d ea imitatio, quÂ£ circa hominis uitam necemq; uerfatur, maxima poflttlat animaducrfioncm-.neqi temerÃ¨ eiufmodi coit filia ineunda uidentur. Si fwiw Mafien imitando, cutt'

fit {fui tegibm fuis nccdnturflatim nobis necdndi ef- ' fent, lt;juampluritni,ut fupra d nobis demo/iratum eÃ, necdrentur,lt;]uorum fanguinipardifr. Dequopdul' lo poH iscrum uidcbimus.

Ad hxc non dÃ©funt qui dicdntdegeMofaicd qudnt I uis generdlitcr dbrogdtd,jfecidtim tÃ¢mÃ©flegem, quÂ£ â T)eut.ij.hdbeturinpfcudoproph.dpoftdtds,cy fedii' dores Idtd nthilominusfudm uim retmuiffe. Id cxrdtionecoÃ¼igunt,qult;einipfd legeexpreffduidc'

â¢â fÂ«r.Hoc ed,Vtomnis ifrdeldudies limedt-. nelt;j^ po^ â hdcquicqudmddmittdteiufmodi. Qudmquidemrd' tionem perpetuo uigerc dicunt, ex quo legem quoq; uigere contcndunt. quot;Vt qudintiis lege refcifjd,tdmfit Ma^iftrdtui lus fimilem dlidm cendendi, qudm ei ius td tn homiciddsfidtrones, cicterosq^ftdgitiofos homi nes leges condere. Ad hoc plurifiridm rejfondetur. PrimiimenimChrifiiuerbis in zizdniorumfimilitU' dme,Gr PduliprÂ£cepto,dchÂ£retico Dfi iudicio fer' udndo(ut primd fedionedffdibn ofttndimus^dubiuin hoc fdtis fuperq; folutum cffe dppdret:nihil dutem efi quod in ueteri lege qu^erdinus cd dere,de qua per no-Udm decretum dtq; fbitutum uidemus. Atq^ hocdngC' nio,quod ueritdti indgis,qudm contention fiudcdtfid' iisfire cenfemus.lUud tdmen ddddm, quod fi dbfolutÃ¨ uerum effet,ubi eddem uiget rdtio, edniem quoi^ le^ gem perpetuo uigere, fdbbdti diei obferudndo ddhuc obftrmgercmur. Viget enim ddhuc eddem rdtio, ob qudm Deus fdbbdti obferudtionem ludÂ£is imperduit^ L4 cÃ¼,quia Dctis ed die Mundi credtioni finem impo

nfnj,4 cunÃ³lis fuii opcribuf quieuit. An puftif hutus rei nolle Deunt oerpcluamhaberi mcmortant f Sed nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

^liÂ£ quoq; legcl^o/JÃ¨nt aÃrrri, quus breuitatis caup fu omiUimu's: quarum condendarunt adhuc utget nix' tiojZir ruhilonÃ¼nus cxoleuit obferuatio. PrÃ¦lereu Ic' gis condendÂ£ ratio duiturlÃ¹iffc, ut oinnis ifrael aU' diatiCr timeat : at nos non fumus J/rdcf iHe, oui data e^llexilla. Audiant ergOtCr timeant iudÂ£t,lfraelii populus. LfX ejuÂ»), Mufculo, Calumo, er Luthero teÃibus,adnos non pertinet ; Chrifiiani enm fumus, non luduijÃ Gentibus,non ab iUis oriundi. Si ergo ea ratione lex uiget, quibus data eÃ¼ uigeat. Kon igttur dicendum eÃ¼, legem cum cÂ£tcris antiquaiam eara-tione uimfuam retinuijfe. At leges iÃ¼je, jymbol^ er figurÃ¦ jÃ¹Ãªre rcrum, qua in nouo ChriÃi Regno fte-

cefferunt, Ã¼mc Andr.Althm.eruditusacpiusDO' Andr.AIthm Ã¢or,(ut fiipra obiter attigmus ) o/kndit qucinadmo- loc-com.pjy. dum ludtcorum Regnum carneum regnum fut, car^ neus pÃ»pulus,carnalia habens facrificia-.ommaqj tan dent corp orca, er externa: qult;Â£ tanquam umbra, ac nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

figura, bonorumq; /fiiritualium fimilitudtnesÃjtri' tualisChriÃianipopuli typum gererentQuupropicr rfmd quoq; carnalia habebat,quibus pfeudoprophc' tos corporca morte punire decuit. qua fidt aterm ani nta mteritus figura,er umbra, in hanc fententiam

Acont. quoquequorundam conieÃ©Ã®uram afirrt,nec Acon.lib.3. inepfdin iudicat putantium legem lÃ¼am M.ojaicam m â nouo foedere locHm non habere,qua efl huiufnodi,if'â nbsp;nbsp;nbsp;Â®

Â» l)ereq;progt;niÃionesrcrumfublcn[ucadentiu,(ju4' Â»t rMgt;i bdcin ititd effetufuiitdlid haberentfdcriÃriaM-liitdeiuij; omnei ; ifujgt; tarnen-, resituijibilei ad lt;eter' namq^uiiampertinentesÃgntÃcarent. QuodcjituM ita fit, paenam itiain corporalem ^tern,e damna' tionistypum fiitjfe-,^ propterea legem lUamcunt Â»â extern omnibus ad fiduram rerum fignificaiionent *â latK,Dominiaduentuceffalfe.

* Sicutiigitur lexy/iojaiea umbris, er figttris (ut C^Linloan. CyrtÃ¼us}obuoluta tenebatur,fic contraChrtfli ree I .i.cap.i. ^nu-m tjuibusc/^ regitur leges,c(ieleflt totum efi, ctffi rituale.Ciuamobrem /firitualia habet jacrificia,lÃi' ritualia arma.Proinde fitiritualis gladius,non carnd' â nbsp;nbsp;nbsp;lis^d coÃ¨rc endos, ac pumendos huius regni hofits,

Chrtflianos hominesdecct. lfraelitÂ£ contra Amore rhaos, Cananaos e:j lebuÃeos firreis telis decertoe runt, id eiitod {ut fup.ex Vefthmero ojkndmiis) belÃ¼ typus fÃ¹it,c]iiod Chriflianicivm Satana, Ã§y angelis ee ins contmenter gerunt. Satan fi^iritus e{i ; Ãjirituales qtioq;uires,c^ calliditateseiiis. Quapropterfiiiri' tiis armisrem fecum peragi conuemt Si enim fmcis agas,magis eum irritable, cy nedum eum tiincas, ro'

Iefa.i* buflioremreddes In iejaialegtmus, ImpiumÃ§qui Ane tichrtftus eUfdiaholi prÃ¦ctpuum membrum ) ffirttu 1 Domtgt;u,non firreo gladio necatum tri. ld quod j afieuerat. Hiodo fi fummi Dei 'mftiMu 1 aruoluntas eÃ¼,tantum hcficm,maloriim omniit, qiue â¢ abhincannos nulle Ecclefiam corruperunt certiÃi' mum,at^umcumJÃ bricatorem,Dei glorÃ¹e rapto' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rent,

SECTIO TERTIA. 190 râ¬nf,(juÃ¨d ciuf nice ft adorari uelit-, omnitnouit ido' lolatria mucnto^tn : cuiiM itiÃmiilcclcfia ab mu' flri^uodampo^^Ermrtvm/chold,ac hitre/cos. tent Frinc.Petr. plum ueraci oraculo nunciipatur,uerbifuiglddiona quot;nbsp;carnali,confici,dc necaridcbrre; ijuanio magtscode gladio, nonfirrco dduerjuf cos d'micdrt decet, (fui circaaltcjutin fideiariiculum lt;irefio dodriÂ»Â£ trami' tc aberranteSynemimmam quidctn Icelerati Antichri Ãi partem adjequdnt^

SedyUtadremreuertarynon ed cur dduerfarijan' tignataruM, lt;tc pcnitm refciffarum legimi authori' tÃ¤te mortis fupplictum in hareticum dÃ©cernÃ¢t. QutC fiprie(ifÃ¨,cr exaÃ¢Ã¨obferuanda^Ãrent, horribilene dum didu, fed cogitatu e^, guam ex earum obfemtO' tione miferabtles euentus feguuturi effent, id guod Ã-eile percipiet guicungueuerba,guteexcap iOotj. Deut.itf.tf. JDeu.fupra dttultmus perlegere uelit,cre.Nam fi Mo piclt;f legi obferuandie obftrtngeremur, eag; h^ereti' cum comprehenderctfrdter hÂ£reticum frdtr(m,Pd' ter ndtum,cr fiUctm hereticos,uir uxorcm,alter ami corum alterum mterficere tenereturtzyquot; guamprimu hterefi infÃ¨Ã©ii 4 nobis deprehenderentur, noftrte par-tes effent eosÃ¨domo lapidibus ei/cere,populog; ad,

i miferam,dedecorisg;plenamnecemobiicere. JtÃ³e-Â«iw prtecifÃ¨ fonant idcrÂ£ legis uerbd.

eiufdem capitis cake defcripta [eguerÃªtur, fi ad earn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«

feruandam obÃringeremur. Ndm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibid.verfi*.

Â» JoUÃ¤DetM Ue/kr ad habitandum dederit, exiare ali' Ã¯gt; lt;juos ex uobis perditos homines, iju^uos incitent ci-uesadcolendum'DcosaliÃ©nas-. CT-^iKbisignotos, in' tiiiiritote,perlcrutainini,fcilcitaminidiligÃ¨ter. Quod ft rem ucram.atq-, certam,ey fcelus apud uos commif fitm deprehendcritis lUtus oppidi habitatores firro trucidatotc-.Ã§y oppidum, er oppidana omma, ipfa^; adeÃ³ pecora ferro corrumpitote ; ommÃ©j^ prÂ£da in medium cius forum congefh, oppidum unÃ cum uni' uerfa eius prteda loua: Deo urÃro prorfum comburi' tote: nbsp;nbsp;fit tumulus fempiternus. I^ecjue guicquant

de ilia deuotione maiubus ueÃris inhaireto : ut louii irte fuÂ£ firuore cohibito mijericordiam uobis tri' bue^i er uos,quemadinodummaioribusueÃrisiurd'

ConÃdera qult;efo,pie Leilor, qua pro; fe fÃ¨rat hor ribilemfeuitiam lex iflu. Homines omnes trucidari, pecora cuda interfict,publica priuataq- adiÃciadc' molirifOmnia demumigmÃrroqi corrumpi: exuni' uerfa pritda nihil quicquam potiri, nec poÃiderefas efJe.AtÃquod etiam horribilius eH di{lu,omnemqi goris modum excedere uidetur ) non fontes tantum, fed infontesunÃ pari fupplicio ad unum extingui:inâ genuos fenes,tenellasfoeminas, Ãmplices pueros, tn' finies tandem uUinocere nefeios. Qu^quidemoin' J nia miferabili Ãiedlaculo euenire oportet oppido iUi, ' in quo,non folum miUe,centum, aut decern idolold' J trie,Ãue aduerfariorum interpretatione hÃ¦reticirC' ' periantur ; fed ubi etiam aliquos,quod de multo paU' â

ehribm intelligi po/}ct ) rcperiri contingeret ; itÃ¤^ tmiltdinnocentium nÃ¼Ã¼id cu/mpaucis improbiiex' tinguerentur. SMfcÃjenfurosputoJf legis partem, Â«en tolÃ¤cxe^ui ueÃ¼e,^ P^lf^- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eis (}UÂ£^

ro,ciuis ea authoritate eos ornauit,eoq^ priuilegio,ac munere donauit,ut legem Dei fctndcre poÃm t, eiuÃ (jue parte eimijjd, earn tantum feruare, (juie opmiotÃ¢ fuajuIjragari uidcaturiÃ®^Ã´nnehec efl,ut quidam di^ xit, cum diuina lege quaÃ pila ludere,Ãue potius ei il luderet Nonne Deus difertÃ¨ dixit uerbo fuo ruhilad' di,nthil fx co detrahi debere f Sed hoe Dei cdiÃ³lum, quad etiam [upraobiter attigimus, infÃ¨rius commo' diorem naÃ©ii occafionÃ«, latiÃtme explicabimus.lnte-rimucrÃ¶ aliud in Mofaicalege conÃderandum currit,cx quo ad eam feruandam Magiflratum no te^ ttcri mamÃjle pcrcipitur.id autem e^,quÃ³d 01 Â«ctere lege idololatra;, pfcudo prophet je, conuiciatores de^ niq; in fuis erroribus dcprehcnÃ,ac proptcrea mor^ tedamnati, tametÃ r eÃpiÃ er ent, pcccatum fÃ¹tercn' tur,pcenitentiam o/knderent,fupplicium tarnen eud' derenonpoterant: fcddamnatospixnamfequiopor^ tebat,ulldpidibus necarentur.M uero non itade bÂ«-rctieo fldtuunt eorum mterÃdores : nam reÃpifeen^ tiampoil fa-pius etiam repetitam admonitionem o-fiendcntcs,dut fimulantcs, errata confitentes, palino' diam canentes iudicio abfoluunt : eaq; ratione legem fcindentes, ad earn feruandam non teneri fe credet e tacitÃ¨ ofkndunt. Hf c autem ea funt,ob quÃ¦ omnino tam fktuimitf Bucerum,df}erentm,ciuilcm poteflu-uw

MojaÃ¹i tiagiÃratui olim animadacrtebanl,ciuÃ¼ Ãgt;e-, datim de criminibin ad rcli^ont^ljicdantibni ucf ba/Ã¤dt,capitis fupplicium idco reticiaÃe, ^uÃ³d crO' dcret antiquaf leges lUas^aulad hxreticum non perlt ncrc, aut non eodem animaduerÃonis modo crimind omnia hodieuindicanda clJe,aiqs fnb lege oUm uindi cabantur. Uocautem er jitperius jecunda fediionedi ximusi er hocloconos lalita explicaturos recepi' muf.

Deut xi.ip, ttero (, ul ad legum abolitionem rcuertamuf) eiufdem libri cap.ii.habemus, filium contumacem dC rebellem,immorigcrtlt;in,er patris diilo nonaudieiu tcn^lupidibus nccandum. duodhodienonj~crnatur-Ibid.Ã®i.14, Cap.zz. Sanatitme^,Puellam,cumquamarititf duÃ¤la congrcÃ'iis.uirginalia habere non inucncrit,ld pidibus indem obruendam. id quodpenitus exolcuit-Lcuit.io.i8. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iwLftt/Ã¼'fo legem kabemuSjEum qui jcientercunt

men fi fieret,maximum effetbarbara; crudclitatis exÂ» emplum. Hfc autem tria exempla tametfi juperidf obiter attigmuf , hoc tarnen loco repetenda uideÂ» bantur.

Num.}5'.ip.amp; Prderea in 'blum. homicida, fanguinis uindiei dd ' necem Iraditur. Cur igitur Icx ijht potins abrogdtd eil,quÃ m Deut. cr ExodaU-e, quas contra hicreticoi adhuc uigere cenfentf

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;leguiit

L fegiwnexemplaaliquaajÃratnutiDeuiMoftsorelc' Leuit-if*jj.gt; I gempromulgauit,ne terra mperpetuum uendercâ

1 Itminium e/fet. Cur igitur ex i-iolaicis legibiK hac . 1 potiusabrogataell, quant lt;]uieillorumiuiiiciohlt;ere' â , ticos ad neceni condemnant?

\ I iÂ«/Â«pcr,iwlt;tnddKcr(jt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lerrie mefjemÃcicn Ibid.i.^.?- S

Icerent, neu reliÃ³las uuM relcgendo, uineof racemd' rentifedeapauperibus, er peregrmic reimquer ent. Hoc uero hodte non probatur. In eo^ legem refixa [ eÃe libenierÃtetnur.

tot in rebus Ifgrm refctiJam cenfieamuf, folum aiÃ©eM , tÂ« miferos hareticos Ãicula fua non adhuc retufa ia^ â culari exifiimemusQmo longÃ©quoq; acutiora,quan-doquoâhareticoirrogantur poenÃ¦ eas atrocitatefip-perant,qu(e aduerfus idololatrasiappflutasycr conui~ i ciatores t/iofes ipfe fanciuit. At enim ex if/dem ipfis, 1 qui libros de hicreticif occidendts /crip/ere, quiq^ O' 1 tnniadhibitacura,acfolertia,otnmaaborbecondi^ ( to ad noftra tempora, ut fententiam fuam probarent, perquiÃuere, non dÃ©funt quiÃÃi fitermt, ChriÃianos Mofaicisferuandif legibui non teneri. Quaquidem leges fi adhuc uigercnt,haud quaquam Regibus reit' qua eÃet fitcultas alias condendi, fed l\ofaicis, tunt A crimmalibus,tum ciuilibus obferuandis ob/irmge' â¢ i rentur.Quodquidemfiilfumefl.HamMagi/iratusa'

j 1(4{ conderepoteÃ¼ : modo ne Se^tbica barbarie m' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

fiicM etidm feuerUate fuperent; ijsq; tn cunHd ed cri tmiid dnim^duertcre, m t}ult;e IAoÃsUgesdnimddu(r' tebdnttcr d^uibui pleÃ©lendii^ctMi uerbi Dei mdif ddto nonprohibeantur,

AtuerÃ³ (juotudmdd exempld 4 nobii [uperiiu dl' Idtd edrum leifum,t]ud( nifi lAoÃs leges dbrogdtie eÃ Ãent, 4 tJidgiÃrdtu ferudri oportere oÃendmus : junt qui reÃgt;ondednt,non penitas abrogdtds eÃe, fed qud' tenus MdgiÃrdtus dd eds prlt;tcifÃ¨ ferudn^ non teÂ» netur,uerÃ¹m,loe3rum,temporum, populorumq; nd' turic hdbitd rdtione,tMn mtegris, tum mutildtK,euin pro fuo drbitrio uli pojje ; primÃ¹m reÃwndeo dinin' Ã¢ionem hdnc mhi non probdri,niÃ db eis uerbo Drt cotjfprobetur. TzwÂ« deindedddo, Drum uetcrifcede' re legibus fuis priecifÃ¨ feriidndis populum fuim ob' t)eut.4.i. ÃrmxifÃe, Niofes enimÃquod ftepius diximus') inquitt Nequtd additote dd id, quod ego uobis priiecipio,nC' Â»gt; ue quicqudm de co detrdhitote.

Sedenim hÃ®c obijciunt, non de iudicidlilege, ut' rÃ¹m de mordli hoc intelligi oportere,cui non c^{,hnâ minibusfrcultds dddere dliquid,dut minuere. Sed hit quoq^ forewM onus effet hdnc difhnÃ¢ionem probarei Ãcutinos contrd diuerfum probdbimus. Ndm idem lAofes eodem cdpite, quum prjediÃ©td uerbd pronuit' VerCs. ciafJet,pduUÃ´ poU fubdit, fcitote me docere uos wfH' Â»gt; tutd,zx iudicid, quomodo mihi loud Deus meusprd' Â» cepit,uthispdredtis,C!rc. ScdcldriusmfÃ¨rius,qi(u/m VerE8. inquit,Ciiilt;e tdntdgensell,qult;e tdm iuÃdinflilutd, Oâ â indicia habcat,qMtn efl htec tota lex,qudm ego uobn bodii

! ,fcodifproportofEtw/rr/iM,Eemtbipr.fCfptfIOÂ«(j foVerfi^ â¢ tempore,utuosi^tutd,c^iudiciadoccrein,lt;]UieoH** retKin terrd,cunM!JfpojJcÃionemeffÃªtismigrdtwi. â EtddÃnent cdp.HÂ£cergo lex eÃ¼ijiiÃ¤propo/uit Mo-â fes ifTdelitis, H^ec funt ordctdd, 'mftitutd, iudicid, ^UjeMofes llrdelitis cx Aegypto egreÃis eloguutiu VerC^Ã cfl. Quibus in locisaperte perfbicirur, inflituta^ey iudicidnonmordlem tdntnm legem,fed iudicialem qitocji inteÃ¯Ã¯igi oportcrc : qudpropter ea ciuoe^; fub eodem pr^cepto cddunt,nlt;hÃ¯l uel dddendi uel minucn

, ' louÂ£DeiueflriiuÃisobtemperetis,utnec addextera^* nee ddÃmflrd'.ndefleddtis.Sed quÂ£'ndin ed die popu 'â

( XdtjÃ§x cÂ£remonidlid?Legdt,Ã guis dmbigitjconcio' nem totam, guam Mofes dd populivm eodem die ha-t buiti cr aperte uidebit,ut Ole Decalogi lege repetita, ; nbsp;nbsp;fÅdere cum gentibus prohibito,poÃ¼guam eorum ft'

[/ tnuldcrdfrdngendd,dltdriadirimÃ«dd,iucos fucciden' ilosprÂ£ceperat,in calce eapitis iz. hÂ£c iterum uerbd

H inculcet, Quieguid ego uobis prÂ£cipio curatote,ut Ibid.cip.ii^ idfÃ ciatisi neg; guieguam huic uel addalis, uel detra- â

1Â« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c * nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

IbiJ.ij.1. idoÃ®oÃ®dtram,cr apojhtam capitaLmkgan promut' gÃ¤t i qua idololatrarum quoq; opphLt ^nditut deleri prÃ¦cipit. C^uis igiturfiolidÃ¼T^Ã®migat, quas leges Mo fes uno, gt eodem die,eademqi condone promut gat,m qua dte.Ã§y concioneprÃ¦fiuits eÃ inflitutK, amp;nbsp;iudieijs,quje datums effet,nihil addi, out minui debc' re ( qucd etiam decies mculcauerat ) eodem dÃ©crÃ©ta contineri ; adeÃ³ ut in ets exequendis MagiÃratus nec ad dextcram, neq^ adÃmÃram fledi, fed prtecifÃ¨ eas obfcruarcdebcat,niÃ omnes uno iilu refdffe ÃiC' rinti

Rom.ij. 4quot; Sfd iterum Pauli locum urgebunt, MagiÃratiM non Ãne caufÃa gladium gefiare-.quippequum Ãt Dei mt^fbr ad irrogandas poenas ijs qui male fÃ ciunt-QuocircaquÂ£rut,anhteretici operaÃntmala-.quod Ã concedatur, ita colligut-.fi MagiÃratu^ gladtÃ¼ finC cauffanongefkit,fedinmalaÃicientes eumuibrarc debet,ergo hÃ¦reticitanquÃ¢mala Ãicientes MagiÃd' tuf gladiopuniri debentMala autcm* effe hiereticoru opera,it!quiunt,negarinonpoteil. Peruerftcs enitif hierelicus,de quo inter nos difceptdtur, nonfolumd' nimo peccat ,Ãlfa de religione credendo, fed in tut' piaquoqifiic'mora prorumpit,nedumÃlfam fidem frofitendo, uerÃ¼m perniciofa fua dogmata docendo, prtedicando, editisq; libris adulterinam fuam doibrb nam promulgando,caq; ratione publ.pacem,ac trill quiÃ¼itatemperturbando. Scitequidem,ac peracuteÂ» Verum iam fatis ample fuperius demonÃrauimus, t' j iufmodi htretici deliÃ¤a,tametfi mala opera eÃe non . . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ negamufi

SECTIO TERTIA. 194 negdmui:ex eis non ccnfcri,cj:iÂ£ ciuili glddio coÃ¨rce ri debeantjfed ffgt;irttuali obnoxia effe. ld guod^priC' terlt;]Uiim cjuÃ¨d cl^njÃ¯uicrbis patet per mdlarum her barum metdphorant, Pauli ipfius uerbis difertÃ¨ pro-balur. ScctwÂ» enimredÃ Apofl.pugnaret, nijt hxre^ tici db ed lege exciperentur. IdÃ§tn cmhÂ» illc, qui dixit, MdgiÃrdtumgladio inÃruÃ¤um e(fe dd irrogdn-das paends ijs qui male frciunt^alibi dixit, h^retico ef Je pdrcendum,cr dd refipifccntidm ferudndum,Ci utt qudm uolente Deo ddfrugem rediret, zsquot; ex diaboli Idqueis eudderet. l^eq; uero dlia rdtione concilidri pojfunl locd ijh inter fe diÃidentia,ddeo,ut MdgiÃrd tus faemoro/os morte punidt, zx h^retici ad refipi-feentiam ferucntur,nifi iuÃn ratione eos ex lege e^^i-pids : utmani/iÃe ChriÃus excepit^Ãbiq; meÃis tem^ poreiudicandosferuauit. QuumigiturPaulushxre-' tici animÂ£ ralionem habendam pr^cipiat, er non i-! tem mala patraniium, eum iÃis mlerrogandum relin quo,qua rationejic inter eos diÃinxerit. i^eq; alias ul Â» nbsp;nbsp;las eum aUdturu puto,prÂ£ter eos, quds fuprdnosdd-

Â» duximus : additd tarnen ea, quam mox a/Ãremtis, er ' quam omnium priecipuam eÃe cenfemus.

' Sedalioadhuc Paulino loco fententiam fuamfir-* mdrecontendunt,Ãquis enimhereticos maloscÃe gt;nbsp;negauerit,interrogant, cur Paulus eos abfeindi cu' ' piat. Nos uero malos eÃe non negamus. Sediflud â¦ Abfcindi, ab homintbus necari non interprctamurt ââ¢ nbsp;nbsp;ut uelle uidentur aduerfdriÃat diuma opc, atq; conÃi-

'' lio ab EccleÃa iliquarationc perÃ¹tus jeparari: atque Â» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c Ã

Sectio tertia.â tl4 Ã¯ntcrprctantur pleric^^ hunc locum EccleÃdlHci fcriptores. Alioqui locui iflt non minm^quimfupt' rior cum alio pugnaret.

VtÃ¤utem tandem maniÃfte appareatct(rha:reti' cis,quanqudm in male/Ã ila, quÂ£ fupra reccnluimm prorumpenttbus,Ãt parcendum, licet fic'moroÃ dut ligladioJjntpuniendiifciendum cR,exduobuf humd ni aninufonttbus oriri cunfia hominum externa md' IcfÃ da. Quiidam enim eorum,ut prima fedione obi' ter atiigimiK,a deprauato intelleÃ¢u (mentem,LatinÃ¨ dixcris, fed quia aliquando mens pro ip fa uoluntate accipiiur, noÃratium Philofophorwm uocabulouti tnalaimMyoriginem trahunt, atq; fcaturiunt, quicdd uej^ Ã deprauata uoluntate. A deprauato inteSefJi emanantiagladij mulihe obnoxia non eÃe nemo fd' ttÂ£ nientunegabit. itaq; quemadmodum MagiÃrdtÃ¼t ue/anum ac mente captum honunem no neeabit,qid fÃ cinMexlege capitepledendumadmifcrit,eÃ³ quid je er rare non cognofcit : pari rations jiultum, dc dC' inentem b,ereticum, qui dodr'mie fuÃ¦ ÃlÃtatem no/t dgnofeit- jed rede fe jentire perfudfum hdbet, mort( tnuldari nitUo modo decet.Cuius 'm fana uecorditc Â»d ftrius Deus,tn cum (euere dnimdduerti prohibait,C' ius dmentidin tolerdri prÂ£cepit,in extremum iudici' urn cdufic eogmtionem reiecit, dt cotra tmpurus adul ter,feuus bomicida, cateriq; fldgitioÃ eius generii homines, quorum maldoperdddeprdudtduoluntdti prouegt;uunt,dc uolcntcs prudentesq; peccdnt (hoct' nim quis negabitO iure merito cdpitali (uppliciodfi ciunldfgt;

SECTIO TERTIA? ip; dunlur. Vliautemfirâ¬/Ã¯pifcant,errorcmfrtedntur, pÅmtfntiam oÃendant, tuhilontinuf tarnen interfici^ untur : hieretic^er^rrorem fÃ tenti, adfrugemre^ deunti, malam doÃ¢rinÃ¢ deteÃtinti, bonatn ampleÃ©ien-tijcondonantur errata,^' tandem iudicioabfoluitur^ Hoe autem nuÃ¼a ( ut puto ) alia de eaufjd,ciuÃ m quod ignorant peccauerittQuÃ´d Ã uÃ¼a rattone fieri pofiit, tit crimen eim Ã deprauata uoluntate emerfiffe certOj ornnt^i amoto dubio, non ex leuibuf mdieijs zyquot; con-iedurii perciperetur, eademrationeejua refipifeen-tem,acpaitttenlein Ãcinorofum nihilontintn mul-dandum efife diei poffiet.Hicc autem uera,certa ac fio^ Uda ratio e^,cui(ni faHor^refragari nemo poted,cur non liceat hitreticumfiupplicio afficere. Bumanie e^^ nim uoluniatts bafi omnis poena innititur, fiuatfUe in iUa fi/.ndamenta habet, ijUie quidem non Chriflianis tantum Theologis, Â«erm mundanii ipfis Philofio-phis de moribui, moraliq- uirtute dififerentibia fins iUc ed,Ã¨ quo bÃ¿ni,maltq;, pr^ernq, ac pcend differentia ficaturire ortumq; habere omnino creditur. Bonn enim non ed,adeoq; zy pr^mio dignum, neq^ main cr idea poenÂ£ obnoxiumiÃ¼ud, quod ex libertÃ© uolitn tatii finie manare non cernat-.ea enim ed,quÂ£uittu Mtium,uirtutem uirtutem fiicit, iUud poena, hanc ue-ropremiodignamconfiituit. Liberaautemuoluntas diet non poted eim, qui errat,zy id quod turpe, pra-uum,miquumed,honeftum,redum,iufliimeÃe pu-Utjtmo 'meo eligcndo neuoluntof quidem.Ciuamuis enim rem ip fam uelit,qMteniu tarnen turpis,uel pro-

M,uet 'migua esÃ¯,undc cligentii culpa, cjuteuifuperil' iione,^^ pÅna dignaÃt, uniuerfa dependet, certÃ¨no uult.Si mrdicm tegroto, dum falutjj^- je iÃi medici' mentum dare credil,uenenwmexrnbcdt,quis cum uC' ncÃcivm appedetfUcl iÃ¼i ueitcnum exhibere uoluiffe dicat^ Qu^te igitur male/Ã Ã¢a non Ã deprauata uobat' tÃ¤te,fed Ã deprauato intellcÃ¢uprouemunt,ea quident non punMntur,fed tantummodo ccÃ¨reentur. quentad modum Ã firiofui homo alios in'lerficeret, feu quo' Uis modo Itederct, isproÃHo non necaretur nec puni retqr,fed coÃ¨rceretur folum,cr cohibcretnr, jatis C' nim(uo ipÃus furore punitur. Quod Ã Ãriojo Cf mente capto,quontam peccatum fuwm non agnofeit, uema dalur, licet aduerfus expreffa legis uerba delÃ¹ quefit. quanto magis hieretico parcendum cfl,qui no folu/m nulliusÃbi culplt;e confeius e^, fed neq- etiant centra uÃ¼am expreÃam legem, cui fubijci iure poÃib aliquid comnÃ¼Ãt i enm uel alicuius EccleÃ/gt; uel etiam omnlu/m Ãmul, ut fupra uifum eÃ¼^uel uUiut principesplacita,cr ediÃ©ia, Chriflianushomoinre' kui, ad rcligionem cr iCternam falutem pertinenti' buSftanquam leges Ãbi poÃtas agnofeere tenetur,ne' que lÃ¼is aliqua ratione jubijcitur , niÃ quatenut i Deiuerbo canon diffentireperfuafusÃt,adcÃ¶ ut non ilia fed tantummodo diuinum uerbum Ãbi legem effe planÃ© fituuere uideatur. Quod nec ij quidem,qui hie-reticos maxime infe(iantur,negare audent;de noÃrii loquor, qui cum ab EccleÃa Romana,atq; ab eins au thoril4te,qute iamantefeptingentosannos totum oc-ddenteiit

SECTIO TERTIA. 19Ã (identem occupaucrat, (y ab oricntalibuf guog; Ec* clf/ÃM pemtui deficcrint -, diuerfaqi prorfia dogmata amplexi fittrini^olam Eccle/tÃ¦ authorilalem htere.' ticts obifcere adhuc fubucreniur ; Ucct pauRdtim ad hanc tyrannidem er ipÃ Ãbi uidm jkrnere jatagant, fedÃmplici uerbo Dci fe aduerfui cos pugnare pro-Ãtentur,m quo tarnen nihil unquant eorum, qult;Â£ big-reticiucl negant,uel affirmant, expreÃe adeo diÃ¤u^ fiue negativm reperies,ut aliquam /altem ,nnn omni' no iniuftam fuÂ£ ignorantite cauffam habuijfe uidc' antur.Veruntamen ut ad propofitum rcueriamur,ca [tu mterdum daripoteff,utÃcmM Ã deprauato inteb leÃ¤uprognatum umdidadignuim iure babeatur, tue fcilicet cfcÂ»n eiufmodi mtclleciut deprduatio,in homi-ne propria ipÃui culpa, corrupta uidelicet prlttiac deprauata eiui uoluntate proucnerit,utputa Ã ebrim homomentiiinops acdemens ÃÃ¼ushominemoccÃ¼ dat : quod quidem frc'mut tametÃ prudens feiens nott admittitÃure t,^men pleÃ¤itur : nam dementix fux ip/e ftbiuolens cauffam dedit, Ã qua poftmodum Ãeinui emanauit. Eraterea Ã qui/fiam praua dudltts uolunta ' te,latroc'mijSialijÃ¼e uitio peent obnoxio itaa/fuefcc' ret,ut habitu pauUatim longo ufu contrafio eo deuc' Â»tret, ut deprauato tntelleilu,uitium pro uitio no am^ pliusagnofeeret, Ãbiq; omnia Heere arbitrareturf tune intelleÃ¤ut deprauatio Ã deprauata uolutate pro* gnata eum 4 fupplicio non affereret. Huiufmodi uero cafum in hteretici inteÃ¼eÃ¤us deprauatione, h^retici inquam de quo aghnuii dari non poffecrcdiderim.

Jloc argumentum tit poÃremaaciei noÃr it parte lt;juaÃ i/nter triarioseÃ´locaiiimw, quÃ´d compertimt nobif certutri^j Ãt,(iuando caulja,d^ua inter nos co trouerjdtur ex uerbo Dn luculentcr dirempta non ef fet,eo folo id ipfum,guod tantopere meritÃ´ contendi mm, fatis eumci poffe. Hoc autcm uertÃimum cfje uel inde omntbm conjhrepotc^. quÃ´daduerfarij bu im argumeniiuim tacitepcrpendentes,manibm, pe^ dibmg;,ut dicifolet,nttuntur probare,httreticos ont mno ex dcprauata uoluntale, cr malitiofÃ¨ peccare, uel faltem ex ajjvdata quadam ignoranlia, cr porro ciiim ipfiÃbi auihoresÃnt.Quod quant longÃ© Ã iieri tateabhorreat,fatis,lttperqi p ea qute fuperim,prie' fertim uerÃ´ prima Ãdione, O' bac tertia in bla/pbc' mi^erim'tne, quod h^retico afcribunt,exdminandOf d nobii dida funt,demonÃratum effe conÃdimm.

Non igitur externa ho'rctici fÃ da inter ea cenfett' tur,quÂ£ Ã tAagtÃratu uindicanda non negamus. Externe autem htereticiÃda ea omnia appeÃo, qua: ab ipfo quidem,/ed ut h^eretico prouenire poÃÃtnt. N4W quis tam flupidm ed,quin fciat Ãinplicem fidem, pU' rumcp male credendiadum,Ã mi mente lateat, nequt peraltquod externum frdivm palÃ m fiat, nec caÃigO' ri,neq; condemnaripo/fief Oportet igitur ut quieÃio' tu noÃrie fit locm per externaÃgnayoÃda, uel per artsÃaltem confiÃionem hÃ¦retici mentem patefieri. t X fÃ¢dts uerÃ´,quÂ£ ab eo qui hÃ¦reticm fit, non folunt ut haretico,fid quomodocunq; prodire pofiTuntqu^e gladto obnoxiafiiit, quÂ£ uerÃ´ fecm, cum frperiuf

I' flro argumenta dilucidÃ¨mdgisdocuiffcuidcmur. A.t Â»erÃ¶ Pdpiflie, ^funt,lt;]ui eos imttdndos cenfeÃ¤tt non Cd tdntÃ¹m externa hueretici fÃ ila, ab eorum cor^ rupta mente ortum habentia: docere lcilicet,monen' tibits reÃ/kre,errorcm deÃndere, concionari, feri' here Ã§epia: nos tarnen coÃ¨rcenda, non puntenda cen^ femiÃ¼^uenimfÃ®mplicemoris^uoq; conÃÃione mor te uindicandam effe arbitraturicosq; hccreticos coin' burendos,qui fidem tanticm [uam eonÃÃi earn detefiA rirecufant.Exquo haudobjeurÃ¨ ofitndunt,fcno md lefÃ ild,fed opmionem puiÃ¼re : nam ÃÃila punirent^ hÂ£reticum, qnt opinioni externa ÃÃ¤a non addidiffet db(dluerent,â¬um autem,qui addidiffet, tametÃÃÃant Ãdemoredetejhretur, mhilominus puiurent, )# eiict praueÃda umdicarent,fed eum iudicio abfoluentes, oÃendunt uidioria fe contentas eÃe: mhil curantes an hareticus uerÃ¨ reÃpuerit, an potiics fupplicio deter' ritus reÃpui/^Ãmulauerit, id quod ut plurimum con tingit. Quocirca, operlt;eprecium coÂ»/Ã®dcr4re, quam eoru leges Mofaicis rigore, ac feueritate prÂ£'

1 Jknt. Quandoquidem Mofts leges fecuti,e(im tdpidi' ! busnonclt;iedunt,neque aliter necant, uel puniunt,qui ' mcechandi,Ãue alios maÃ¢andi cupidineflagrarit, fed , qui in externum adlum eruperit, itaneq; etiam in ett dnimaduertunt,qui ad idola deficere, aul alios ad ide folicitdrednimo conceperit, fed qui re ip fa DeaÃrot , ficeritydliosueutÃcerentfudferit. Adh^c, fecunda . tabula (quam uocant) praicepta, proximi noflriin' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;commo-

SECTIO TERTIA. eommodum,cr indemnitatem f^cÃ©iantid omnidex Mops legibus certds hdhent mulÃ¢ds fontibus irro-gandds, poÃremo excepta, eonÃ§uf^entiam prohi^ tente Ea cnim dnimi aÃ¢us eÃ,non corporis,Dei iudi i cio,non hominum umdicundus. tidm c^ui aliendtn U' xorem ,dutaliends opes conciipifcit, non homntem uÃum, fed Dewm ipfum, fui^; ippus aninum lÅdit, Umc concludiinus,p ex lege in eum non anrnidduef' titur,ciui aliÃ©na coniuge potiri exoptct ( quod taineit Chrijius ipfe adulterium rcputat ) ncq- âm eum, qui O' ntmo tantum aliud quoipiam fcelus concipiat,miniâ mÃ¨ quoqi de hicretico plfcefuÃ¦ opmionis cauffa fup' plicium futni decct quamuis 'mterrogatus earn mge' ' nuepteaturtEo prtefertim,quodis,qui alienam uxo' rem,9ut pcultates optÃ¢t, aut hominismaÃ¢andi cupi' ' dme tenetur, peccare fe non ignorÃ¢t : qui autem friÃ alicuius dogmatis morbo laborat, feredÃ¨ fentire (. ui fepiusdiximusyprmiÃime credit. Quocirca uidednt à¥¤ quid agantmonfolum PapiPtf,uerÃ¹m qpines qui hti' reticos op'miones fuas libÃ©rÃ© conptentÃ©s, nee menliri ' uolentes, tametp externo aliquo frÃ¼o ulterius prO' greÃi non fuerint.abiurare adigunt, non abiur antes interpciunt,dbiurdtes deniq; publicis cotumelijs tuf' piter afficiunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B

ReltquumeHuhquoniamh^erepmlicetinexter' â na,qute ippus propria funt, frda erumpentem ciudi gladio puniri non deberecontendimus, ad quorunda |

reffiondeamus,itd rdtioc'mdntiu/m,lAd' gipratus opera carnisomnid, quum corde concepta â extrinfc'

SECTIO TERTIA. 198 exirÃ®nfcciu erumpunt inÃÃ¤um umdicure debet ; ui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

ttencficia, adul^ia, parricidia, ZT id genus aeterit^ Sed h^eÃs,ue^eÃ¤a, quÂ£ circa religioncm uerfatur Ã Paulo mtercarnis opera cenfetur, er^o UtagiftrO' tui harcÃm quoq;,Ã in externaÃtda erumpat,ut alia fiagitia,ulciÃi debet.

Primumomniumhuiuf argumentiÃbricator wÂ» eo nuhi hatlucinari uidetur,quc)d uocabultim Mffaat iÂ« iÃ¶o Pauli locoÃl/d dogmata, corum q; feÃ¤atores intelligit.Ego uero cius /ententi^ no ÃibJcrtbo.Quid enim quÂ£fo cum carneÃmplex h^ereÃs commune ha bâ¬t,quÃ¦ nihil niÃ carnis uexationem hÃ¦retico Ãt aÃ¼a tura,e:r' d mala uoluntate, unde omnia carnii opera prouemantneceffeeÃzcrtumnon habeat.Nonigitur opinor eo loco hierefes ita intelligi, Ãcut quum PdÂ«-lus alibi inquit,oportet h^refes effe. lbienim,utple' rifq; placet, maniÃfleapparet, ApoflolumÃlfax do' iirtnasÃgnificare uoluiÃe. nie autemfcÃ¤as genera^ literintellcxiÃ^puto, qu^diuiÃones mEccleÃapO' riant,quauii de cauffa charitatis deÃHu inter eos, â¢ qui ChrijÃ¼) nomen dcdcrunt,inÃituifolcnt. Et ita in' teUexiÃe uidenlur omnes Ãre interprÃ¨tes,qui hoc lo' co uocem Sedlt;e,non Hierc/es,ucrterunt. At' quiMillietiamdetur,ibi perharefes Ãdfa dogmata ÃgntÃcari,negamus eius propoÃtione ex uerbo Dei uÃ¼o modo pÃ»ffÃ¨probari.lmÃ´ uero ex ij/dem Poulinis uerbis nuÃ¼o negotio refiÃ¼i cenfemiii. Ait enim ApO' Gal.y.i;^ flolus,funt autemmaniÃflacarnisOpera,uidelicet, Operacarnij. a(lulterium,Ãupr^,'tmpuritas,[alacitas,deaÃrorum â

â (ultui,ueneficium-,inimicitiÂ£,litcs,tcmullt;itiones,ird' â cundiÂ£,contentiones,feditiones,feÃ©^.,inuidiÂ£,hoini' â cidid,ebrietates,coineffdtiones,eynsÃmlilt;t. BorS autem operum gult;edam d Uldgiftrdtu u'mdicdndd ep fe non mficidmur -, iju^ddm uerÃ³ eiut glddio fubijci . fidcternogdmiit. Adultmum,Puiiprivm,uenefKium, homicidtum,cy hisÃmilid,M.dgiÃratut iure mÃ©rita glddio pleÃ¢et. CÃ¦terd uerÃ³ nÃ¹nimÃ¨. Qjfii enim gulÂ£ indulgens,crdomifud! opipdrÃ¨ men [dm inÃruens, Iduiiui uiuens,qudm ChriÃianum hominem decedt, 4 MdgiÃrdtu pumeturi Quis litigdtor,dut quduii in re Ã¼ltcriuf lemuliK ex ciuilt lege cdÃigabitur^ Quis ird' tundiK,dut inuidMQetidmÃdlter infldmmato ore,dl' ter f^Hidd freie,tierbis dmbo irdcundidm, inuididtit' quejudmdduextrinfecm oÃenddnt) dciuUipotefli' tc punieturi Qjioniam igitur,qtiwn propofitum dit' tecedensfrlÃim eÃ¼,ex eo confrquens frlfum effette-ceÃ'e eH : Ã frlÃm eÃe confldt, [JldgiÃrdtMn omifU cdrnii operd uleifei, hd:reÃm,etidmfi^drnii oput ep pe ddretur,ciuili glddio ob id folum uindicdri debere, concludinon poÃet. QuÃ¶dÃdMdgiÃrdtupÅnifeo Ã©reendd elfentjtotut Mundiis udrijs frpplicifs dfÃci' endui eÃet.Qudndoquidcm operd cdmiffunhcrfr' ilis fefe exerunt,ociofd uerbd, udrtd colloquid, mol-lior ueÃitui,deUcdtior uiÃ¤ui,uendtionum, ducupio' rumq; immodicie uoluptdtes, mercdtorum udÃinc' goeid ,nunqudm metdm hdbentid. Opera carnis frnt feurriliter iocari, profrnis Ãedaculis inlereÃe, ind' niter cantare, neeeÃitate non urgente iurare, citrd e'

SECTIO TERTIA. 199 tiiimiurtdnentum mentirifidcm frdngere, cjttod fupe rgenosdcfiauddi!do,retinerc fdlia^i penÃ¨innU' nera. â¢

M Ã tolerentur hÃ¦retici (mtjuiunt) fand doÃ¢rind corr(impitur,Herdrdigio perucrtitur, EccleÃd pef-funddturSedenim quibuf drmis dduerÃts eos prtelid^ rt, ipfosq; ddere oporteat,/dtii fupq; decldrduimut. Quid uerÃ³ inde MdgiÃrdtum non penitm exdudi~ tnus,(judrdtioneprÂ£lidnti EcdeÃÃ¤e duxilio effepoÃ Ãttfuo loco demonÃrdbimU'S. interim dfÃerentes, dc Â»tcTHMi Â«criMwqj inculcdntej Ã§Â«ie/wprrf ndrrduimu^, hdreticoru externd fddd,niÃ illif uolentibiM,dc pro* curdnÃ¼bui in tumulte, dc feditiones prorumpdnt, ipforim morte feu punitione, fupplicio coÃ¨r^cn' Â«Ã¼ non effe. Si uerÃ´ fideidcrdigionis priCtextu mo' tus dc tumultus ciednt,feditiones concitent, /eddf in' fiitudntydc tdndem in ddd erumpdnt, humdndm focie tdtem dirimentid,rerumq; Ãitum perturbdntid-, tune denwm ineos i/idgiÃrdtum nonut hlt;ereticos, fed ut male fdcientesÃure dnimdduertere poffe. VtÃ quit, exempli grdtidÃub prÃ¦textu credendi,firtunÂ£ bond comnutnid effe debere, Idlronum'phdldnge confldtd omniddiripidt, oppidddepopuletur,dc legitimis do-ftÃ¼nif eiedis dliends poÃeÃionesoccupet,Ãbi^dfci-fcdt : dut Chriflidnos VAdgiÃrdtiK hdbere poÃr ne-gdns,d Rcgf, Oâ domino fuo defeifeens, populorum deÃdiones concitet. dut, fe /Ãiritu Dc j dgi dffirmdm (ut dltcjuificerunOhominem interficidt. Ac proinde fi quis dntiqud legis excmplis dbutetts, nbsp;nbsp;religionÃ©

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;drmis

Ã©rmis Intendant, ac propagandam, DciÃ³j} hoflts fir* ro cxlernÃ¼nandosa/Jerens,Papi/hs beÃ¼o peteret,id0 loldtrai,ac lud^os paÃim truddarj^hiereticos ipjbs iugularet, iiccleÃÂ£ deitiq; libertatcm armK compard rc niurettir.

Non dcfunt diam (lui dixerint, EccleÃam, prtetef guam Ã ChriÃo authoritaiem habet, in h^reticos per excommanicationem animaduertendi (corum uirbii utoryfaadtatem quoguc habere per UiagiÃrattu in' Ãrumentum eos punire. Ad hoe autemprobandutÂ» Ananije,ey Sapphirte exemplum aÃvrunt : quoi ( ut opinantuDPetriis morte mulilaidi: item ÃlymÂ£ind' gi,Ã¤Paulo(,utuolunt)CiÂ£citatepercuÃi. (Xuibuiad' ' duntHymena:i, zg- Alcxandri,nec non ineeÃuofi Co rinmij exemplum, quos Paulus ad carnis interitu/M SatanÃ¦ tradidit. Ex his enim colligunt,Apoflolorurt exemplo, qui, quum ChriflianilAagiÃratusufucare' rent,^uinieilltusauihoritatisconce(J'u, morte, alifÃ â It: corporels poenislontes aÃieiebantt poÃe nos, imo ' debere ; qui diuina tUa miracula edendifdeultate ei' , rcntes,Ãngularihoc tAagijiratus beneÃeio diuinitin donati jumuamiraculorumuice hoc inÃrumentoU' ti,ijfdemqi fupplicijs fanÂ£ doilrinie corruptores, qui per eccleÃaflicam diÃiplinam coÃ¨rceri non poÃunt, pleÃ¤endos curare. Hoc enim modo, qjdemcp Ãre uer bis quendam olim diÃer entern, ac mihi repugnanteiit audiui.

Primum omnium reÃondeoCut tune ctiam iUi rC' fÃondi) Anani^iZJâ Sapphirlt;e mortis mulÃ¼am irro' gatM

^dtÃ¤m ÃDeo fi(ifje,non(,utputanÃ¹d Petro.PMerea, nonfidei ac religion^ ergo,(cd propter hypoeriÃnit Crfrdttdein di{^()erpetrdtdm,pretij partent rettnett' do ; er quid tandem in Dem mcndaces fuerant. 14 quodperpulcrÃ¨decldrdfBuÃingerui ,quimi imquit, Corruit ergo Andiu-tt, neq- uerbii, neq; execrdtione AÃ. Petriyfedpropridntdlitid per irdm Dei proÃratns. â ^P-^â^-P-39* t^ihil enim Petruf ei imprecduerat incommodi ; fed peccdtumeiiiiduntdXdtdetcxerdtfCrdecufdrdt. Ãx- â terum huic protmia aderat iuJhDci uindidatproiit' â de concidebdtredconfcientid. Ideq; uero hic dgebd' quot;nbsp;tur de idÃ¤urd pretij,fed de hypocri(i,dudritid,zy dif^ â fidentid. Et Erd/mm dit, Petrui in Ananidm, er Sdp' Enfm. in fup, phirdm fententiam uUdm non tulit, fed ffiritu plÃ¿tui Dei u'mdiildtn iÃ¼ii ÃgmÃcduit. Atfimile eÃetidEdr-iefu exemplum coram Sergio Pdulo editum,quemdd~ modum prima feilione fatis aperte a nobis probatumt fÃ¹itfperperam quoq; er extra propoftum hoc Ana-niÂ£, er SdpphipÂ£ exemplum allatum effe ideo dicb mus,quod deliÃ¢um ab Anania, er Sapphira perpe- â¢ tratum nuUi lcgum,dut ciuilium,aut crimmalfu/m,hu manarum,dut diuinaru/m animaduerÃoni obnoxitvnt, trattmuldie inquam ab hominibus irrogddÂ£,dc pro^ inde 4 MdgiÃratu, aut uerbi miniÃris fontibus mfli~ gendÂ£,fcddDeoipfo tantummodo uindicdri pote^ rat. J^amÃtotam legem Mofdiedmpercurrds,nun-qudmreperies lege fdneitum ejfe,hypocribis,aut fan^ Ã¼o Ãgt;iritui mentientes, er qui decern promittunt, er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

tali fupplicio effÃ¨ puniendos. Perperam igitur m tx-rmplum hiec hiflorialrahitur d UiagiÃratu imitait' dum gt;nbsp;quum in ea agatur deÃÃ¤o ci^ gladio minime ' vbnoxio. Quapropter analogic hmepenituifreef- i Ælt;lt;Â«(,Â«(JlUmcÂ«Â»)Â» hie locum haberepoÃunt.Ad haic, J exciderdtne jvrjan Petro MagiÃrum, Ã§r Dominum ' fuum,ab eo,clt;eterÃ»sq; Apoflolis interrogatu, an uel' let eos ignem de coelo euocare in eorum ultionem, i qui eum recipere abnuerant, refÃondifje, ignorare fos cuiiu fjiiritui ejjentf Quodfi hoc memoria tent' iat,quaratione laniloiamjjgt;iritucolluÃratufiteru â¬rraDet,Deum ultoremmAnaniam, cr uxorcm inf' precansfÃne fua Ã}onte,authoritate (ut uolunQufum ap^lica, eos in hypocriÃs, mendacq, zr frllaciit fult;e ultionem mterimens ; duld enhn ChriÃi Ãiiritu imbutiK,pietati,nonÃeuitilt;eÃudebat. Ã§yj(are,neq; nbsp;nbsp;I

tiam^imonmagwgt;-,quireRiu/s hÃ¦reticiK did pote' rat,de jÃiritu fando abominanda exiflimans, ab ipÃ

morte muldatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

NoÂ» edautem hic Ãlentio inuoluendum,quodlt;i' iunt,Petrum ipÃm in Anania,er Sapphiranccandif extraordinaria poteflute ufumfliifÃc. PulcrumproÃ' 1 dcgt;muentum,ÃDduerbofl(lciretur-SedquibuÃtifnf , Euangclij Iods probari poted,Apoflolos duilispote ; fhtis ufurpandteÃcultatem d Domino recepiffd Nâlt; j (Â«lt; opinor^nihil in religione (niÃ Papam imitari iie' lt;nbsp;limus) /htuendum ed,quod uerbo Dd probari tioif i poÃit.CiuilisMagiÃratits,erPccleÃaÃicimiiÃ¼Ãef^ lt;nbsp;flindiones diuerfas ejjÃ¨fneqi uerbi mimflris id coni' à¥¤

SECTIO TERTIA. ioÂ» petere,quodMdgiÃratuicompetit,dduerfdrÃ¿no ne--gdbunt, Ã®^oncnimpoffiimiis efcleÃdÃicis MtniÃris glddij im tribue)^, qu'm ipforum cldues cum Princi^ piiglddiopernÃ¼fccdmmÃ tdc^ iurifdidiones conÃin^ dÃ¤mm. Atitcrum cÃ¤ntioncm iÃ¼dm cdnent, NoÂ« crdÃ¯ tunc tcmporif Chriflidnus MdgiÃrdtu^.Ego ttero cott trd mcdin iterum cdndm, er denuo inculcdbo, hdne extrdordindridm poteÃdtem uerbo Dei eÃ'c probdU' ddm,non dutem d nobif fommdnddtn. I^dm prteter' cfudin qiwd Petrum olimglddium in udgindm recon^ dereiiiÃÃmt dudiumiA, er PdulumdffÂ£rui]Je,poteJh tem d Domino recepiÃÃfe,non dd hominti/m deÃrU' Ã¤ioncm,fcdddiediÃcdtionem,fcrutdndd eÃ¼ etidm,dt' quedttentÃ¨ perpendendd Apoflolorum miÃio: Â©Â«ttÂ« homines extrdordmdrid poteÃnteu[urpdtd,interfi' ciendi potefldtem dcceperintpercipiendum. Etenhn primum omnium in Mdtth.Eudngelio legimus, Eun~ tesdutemprtedicdte,dicentes,'mÃurecceleÃeregnum. AegrotoscurdtPÃepro[ospurgdte,dÂ£monideijcite^ crc. nie de icgris fdndndis, er de mortuis fuÃeitdn' dis, non de uiuis occidendis dgitur. Qjtin er dpud Mftreum bdbcmus,Ue in totum orbe:prÂ£dicdte Eu^ Marc.i^.f?. gell Â«Ml oniMib tti credtis : qui crediderit, er bdptizd^ tus fÃ¹erit fdluabitur : qui dutem non crediderit, erc, Lucds quoq; feribit, Chriflum conuocdtis duodecim Luc.?.!Â» dediffe eis uim, er poteÃdtem iÂ« omnirfdiCraoMid, Ãu ndndi^s morbos; eosq; ddDei Regnumpublicdndu,

Ãtftdndos dimiÃÃe. De dlijs dutem 70. difcb pulfs idem Lucds dit, dixi/Je Dominum, Vddite,en c-

gt;Â» go mitto uos tancjuamagnos inter lupos^ Ergo occ!' Ibid.5. dendas,non occifuros. EtpauUÃ´ m(iuit,cr ejui

gt;gt; erunl in ea (, urbe') cegrotieos curtate ; eisq^, ad eoS Dei Kegnum ucnifje, dicitote. iam 'en bis mandatii , nulla fit meniio extraordinarite ciuilis poteflutis, cjutt fitnÃ¼i Apofivli hjeretieos necare poffent,eoq- exent' ploÃul placet aduerfarijs')hodierniuerbinuniftri per Magiftratum idpra-fh.re, epiod Apofhlos per mtrd' cula pr^flitiffe uolunt. Si lt;juid autein alibi alicjuid [o' lidi habent,quo banc poteftatein probare poÃint,igt;t medium afiÃ¨rant obfecro: aqua entm animo meacct pair um recipio

CÂ£terum ad A nÃ¤niam uertens, boc ampliuf afitf' m^, exemplum boc, fieins peccatum circa doÃ¤rin* uerfatum ^iffet, lt;i nobis potins, qiiÃ mab aduerfarifi fiiturum ^iffc. Ex eo enim probarett(r,fidei deliÃ¢d d , Deo,non ab bonÃ¹nibus punienda ejje. At ucrÃ ,utciiit que fitjuideat quifquis fapit, quant refia fit confeqâ!* tio,fi dicas ,Dcus miraculo edito noJi credentctn bo' mncm,aut quifÃ cinus aliquod addofÃ®rinam qiioqK^ ' fficflantcmperpetrarit,interficit,ergq homines bd' reticos occidere debent. Buiufinodi confeqiiuttonts bonunum uitam petentes, ex perfincuo, cr expreffo Dciuerbo,eiusq; prÃ¦ccptisducÃ©die funt, non ant^ exipfius aut fanflorum fuorum miraculÃ©s. OwoÂ«//' uolunt AnaniÂ£,Gr SappbirÃ¦, quin cr Elym^frppf' cia, eorum fcntcntia lÃ¼is ab ApofÃ®jlis irrogata, op'' mont (uÂ£ fiLiterc,cxempld reflc imitentur oportet,0â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ui aliqua, ac potejhtefiibi dtumÃ¼us tradita per fe^'f^

sectio TERTIA. joj ipfos folo uerbOfHon Mtem humanii uiribuf per Nia gijlratus gladiu^ htereticos Ã§z fÃ®bi aduerfantes in-terficiant.

Atcnmquoddiunt^cluwm NiagiÃrdttM ordinÃ¤riu (utuocdntymÃrumentum ddeÃ¼,hdud opui effedd mi rdculd je conÃrre,fed hocprieclaro,ct Ãnguldri DÂ« donoutieiuiliipotcfldtisi jdlÃiedoilrinÂ£ hominesp earn Ã¨ medio toÃ®lendo : refjioitdeo, nos qiddem pdrd-'â tos cjje hoc uerÃ¨ dinmo beneficia nti dd ed onrud ad I' lt;!Â»Â£ diuma prouidentia infiitutum fiÃ¢t: ad laudem ni-delicel bonorum,eorumq- fccuritdtem,terrorem ue-ro,Gr uindifldin inalorum. intÃ©rim tarnen periirgatt , â tes fiigido ido, inamq; fitndamento exeinplorum eo-lt; rum,uerbi mimftrum, turpem errantium dclatost^nt J dgcredebcre,hominumq;tnteritumnec]uitermoltri. â¢j Relicjud nobis funt liymenÂ£i,cr Alcxandri exent 1 i pla,tugt;n ZX incejhiofi Corinthij ; limetip/iautem (]ui Æ' cd in medium afiÃ¨runtdixeruntyThcologos dliquos tjje, c^ui Apojlfli uerbd iÃ¼a,Trddcre Sdtane,inters J j pretatifint, Ex Â£cclefÃ®a eijeere, in ciua Chri/his rÃ©gnÃ¢t,ut eieÃ¢ui SdtdnÂ£ traddtur, gui extra Ecelefiant ( imperat. Verbis dutÃ«. Ad carnts interitum,moeroris,

CT pcemicndie flimulum fignificare,guo cdrnis cupi-do ionficiatur,Gr interedt. At uero alios ejje,gui lit (J hÂ« iierbis SatanÃ¦ tradere,aliguid amplius inteÃexe-ji mt: ptita,ut Ã Satana corporali eiiam aliguo fiippli-cio reieÃ«Ã®us ipje uexetur.QÃ¿d interpretationcfrÃ©tas J, hoc exempta aliguos modefdores audiui coUigenteSt ,( Ecclefiam panas excommunicationc maiorcs fonti-

nds. Aliquos,uerÃ 'mpudentiores ^giÃrdtum code excmplo miniÃris ucrbi moncntibf^ h^rcticum cdpi tisfupplicio dfficere poÃÃe. Huius tdmen interprctd' tionts duthorem non nominant. Ad neulrdm opinion numciuteexed ducdntur probdri pojje Deo I uolente demonÃrdb'mius. Priorts uerÃ´ interpretdtio' I nisduthores nos ipfimox nomindbimtis. Atquiope/ r^eprecium ed uidere,ut ex binisdb eis dÃdtis opiniO' nibtis edtn potius eligdnt, dc prob ent, qua fdnguinis ÃiÃonem, dut corporeum fdltem mulddin commcH' ddri dutumant^qudin iSdni, qud excommunicdtionetu tdntiim Ãgmficdri uidemus, Sed idm Petrum Uldrt, audidmus prioris interpretdtionis duthorem : qui A' rCor.f.y. nbsp;nbsp;nbsp;poÃoliuerbdexplicdns,Adperniciemcdrnis,Qrc.dd

lÂ»^or nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

lutemÃjiritus. LenitÃentcntidm, qute potuifjet uidcrt dcerbior,cr hoc mdlum decldrdtnonÃreperpetuu. Hoc dutem dd cos dttinet, qui cdrnis fitteritu hterelid I mortem Ãgnificdri contcndunt. N4m fi ^JidgiÃrdti^ | huius loci duthoritdtefretus,ntimÃro fuddente htcrc' ' ticumcombujjeritfmdlum hoc utiq; tempordneuÃ¼t, non erit,fed perpetuum. Quod dutemddeos dttinet, qui corporedtn citrd mortem pandm intelligunt, ide inÃrius diuerÃs dddudis fuper Apod.uerbis opinio^ mbus;ChryfoÃ.fcilicet,Piieron.crAuguflini,tdndetn

SECTIO TERTIA. to? pocntIeÂ«fi(lt;m:corpfMilt;HtfÂ»n diuexetur : qudndo iflnm a fepdrationemf^uuntur,pudor,uerecundid,atq; mO' a xiwit ignominictKiitibuf etiam incommoda uitÃ¦ad' ijciuntur : per qua: omnia corpus, carouidcntur interire.Et fÃ¢ proÃdÃ¶ grauiÃimum (fi quis reÃ©lÃ¨ Â£' fiimet)exulare,cr ab urbeeijci,quÂ£reÂ£iefitinfÃ®ituta. Qjtanto magis ab Ecclcfia, qutc cfl DfÃ¯, (S' ChriÃi Refigt;ublica ? Et infirii.K inquit, Et ut pins princeps ce Tbfodo/iiMiMgcjMUfht/Ãª abAmbrofio excommU' ce tiicatum,Tripartita hiÃ.te/htur.

Agnofcit igitur pim tjk doÃ³ior in uerbii iUi5,Trlt;i dere Satans,ecclefiafiicam excomiTwnicationÃ« : per Carnif aulcm perniciem,feu mauis interitumgt;non ani mi tantum paÃiones, er moerorem, uerum corj^orii etiam incommoda, Â£rumnaf,er calamitates, qua: ab EcclcfiareicÃ¤is contingere folcnt, aperte inteÃ¼igit: non autem exempta,quibia Magiftratiif miniÃrif mo nentibuf h^reticos tormÃ©tis afficerc,aut capitali poe^ na pleÃ¤ere pa^ul. Bicreticos igitur corporaliter tor-queri non mprobamuf, fed earatione, qua Martyre interprÃ©tÃ© Ã Paulo torquebantur.Addentes,Ã tormen tif,quibuf abApoftolo dfficiebantur,admortcm,qua aduerfariorum aliqui eo cxemplo d Magiflratibuf af ficipoffie contendunt,nutlame/}eproportionem,ut unum in alterius exemplum pertrahi queat. Eiufdent interpretationis ante Petr. MÃ¤rtyrern auiior extite-rat Iohannes Caluinuf,quicumtresfines excommu-nicationiseffedixifiTet, dwobiM iam expofitif ita in fua inÃit. feriptum rcliquit:Tcrtius (efl)ut eos ipfot

pudore confÃ¹fos fute turpitudinis pocnitere incipidt. lia conducit Ã§j- illii[udm ncquitiam c^tigdri,quÃ eX' pergefiaiit jcnfu finite, qui indulgeUtid obflindtiores fiituri crant.ld fignificdtApofioluf quum in huncmo duin loquitur. Si quis non obedit doÃ ritfie ncfine hÃ¼c notate,cr ne contnÃ¼fieatnini cum iÃ®lo, ut pudore fuf-fitndatur. itcmaltbi quum fitradidifie firibit Corin' tkium Satante, UtÃ}iritui filuuf fieret in die Domini, hoc eflÃ§ut ego quident interpreior)conceÃiffi in dd' mnationÃª temporaneam, uticternumfdluuf fieret. P

deo autem Satante iradere dicitur, quia extraEccle' fiam diabolus eiâl,quctnddinodum intraEcelefiÃ¢ Chri gt;gt;nbsp;fius. biam quÃ¨d quidam ad certam carnis uexationent Â»â refirent,miki uideturincertiÃimum.HaÃ¢enui Calub nus,qui non folurntutuidcre licet, primam tllam in' terpcetationem ampleÃ¢itur, fed fccundte etiam men' tionem jÃ cit, zr earn non probat. Huic autem quam no; tequimur mterpretalioni omnes ij fuffragari U!dent:ir,qui Ecclefiam, pÅnam excontinunicattone â¢ maiorem koTcticis irrogare non pojÃe affirmant:

quos inter Auguffinum. Ã§r eo auihore Erafmuin hd' bemus. C\Kin zr Caluinus ipfi eorum fententitS fub' C.-'Iu.Inflk.4. firibtns dixit, jeueriÃimam EecUfittuindiÃ©lam, amp;nbsp;quafi ultimum fidmen effe excommunicationem,qM â non nifiinmceÃitateadhibeatur. Neq; uerÃ´ hÃ®c di' (linguit Calu. (ut quofdain diftinguentes attdiui ) eX' comnmnicationÃ« in pluragenera-, utinteÃ¼igateum, â¢ qui^auiorcde cauffafÃ¹eritreie{lu;,poffeabEccte fia per iJlagiftratus inftrumentum affiti fupplicio;

SECTIO TERTIA. 204 fedabfolutÃ¨, er generaliter de hoc Ãilmine agit, ac decermt. QuÃ´dficjuiicxcipiatjCaluinwmhocdeue' â¢ teri,non de Â£taÃ¹s nojÃ¯rx Eecle/ta intellexiffe-, ipje-metre/jgt;ondcbit(ulz.fcd.oÃendimiiiy confentaneum Calu.InftIib nonejfe,utqninionitisnoÃris oblemperare nolÂ«c-4.ci.n.feet.^_ rinIjfoJ dd ^AagiÃratus deÃramw.EtenimÃ MiniÃri â aduerfariorum exempta nixi,fontes per MagiÃratus tnulÃ¤andos curarent, uana qtiidem ejÃet Calu. ani-maduerÃo ; Nort cnim ex Je ipjo poteit SiagiÃratuf, hÂ£reticos, deÃÃ¤ores.reieÃ¤aneos, cÂ£terosq; Eccle^ ÃÂ£monita eludetes cognofeere, ntÃ EccleÃaipjaeos denunciel : quodÃÃceril,iamnonamplita extremii ciiisfitlinen crit excomnuinicatio: ueriitn M.iniÃri ad MagiÃratum delatio ,er tandem hÃ¦retici interitm: cui quidem crim'mi confeius erit ipfe M.mifler-, qui C' nim per alium agit,per fe ipfum agere uidetur.Nam, quum ludÂ£i dicebant,Nobis no licet interficere quen quam,interim uerÃ¶,Tolle eim 'mgeminabant,er cru ci aÃige,quis itegare poteritiudÂ£os non minus,quam Pilatum ipfum Chriflum crucifixijje^ Agentesenhn, â¢ er confentientes pari poena puniuntur.ldeoq;Ã Mlt;t-giÃratut,accufante, ac fuadente MiniÃro hÂ£reticu/m occiderit,minimÃ¨ ambigi pote^,MiniÃrum ilium fan guinis eius ream futurum. Ex quo AuguÃini,Erafmi, er Caluini fententia ab eo irrita fieret. Et licet idem Caluinus grauiorem adhuc ipfa cxcommunicatione EcclefiÃ¦ animaduerÃonem recenfeat, quamanathc' Â»Id f//c ait, uidelicet quum quis adempta omni uenia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Ueniic locum relmquit, dttdmen ncq; deuotio ittd cum corpordli fupplicto dliquidcommunchdbetj cyquot; ipfe CdluâmM huiiusdndthemdtisjdutper^dtnrdrum, dut nâdUimt omnino ufum cffe dffeuerdt. Sed dd fuperiord eorum exemplddduerfdrij,uerbd quoq; Pduliddijci-i.Cor.4.11. unttquum inquit, ytrum uultis cum uirgd uenidm dd n uos,dn cum cbdritdte,Qr ditimo mdnfuctof Ã¯bienim âper uirgdm ( quad etidm juprd obiter, dc leuiter dtti' gimta^dfflidiudm corporis poendm intelligunt. Qjtie tdmen rdtio eddem de cdu/fdindnis effe uidetur.PdU' lus enimperÃrredmuirgdm, non corpordlempoc' ndm, [cd edndem intelligit, qud incefluofum Corin' thium muliiduit; excommunicdtionem inqudm ; fir' redn^uirgdin chdritdti,cr f^iritus mdnjuetudinifigi* rdtÃ¨ opponens.

Sedenimquiddicunl exnoÃrd fententid f^iritwni fdnfl'um Ãbi ipÃ repugndntem mduci t dlicubi enim dicit, MdgiÃrdtum cunilos ÃcinoroÃos glddio percu tere debere,dlibi uero cnobis djÃrmdntibus) h^eti' â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cos; quos interÃcinorofos ipÃ cenÃent, eÃÃe firÃ©doS'-

equideineodem innixus drgumento, ex eis quÂ£ro, dit non ex fud fuperiorum Pdulilocorum interprctdtio' ne,fÃiritus fdnÃ¤us Ãbi repugndns inducdtur. PMlut enim dlicubi expreÃe prlt;ecipit hÃ¦reticos tolerdri, eorumq; reÃpifcentidtn expeÃ¢dri:quÃ´d fi uerbd,Sd' tdnlt;e Trddendi,Ã Andnilt;e, ZX Sdpphirtc interitM gt;nbsp;fi Elyme ccecitds ,fiÃrreie deniq^ uirgÂ£ interpretdtio, â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dd hÂ£retici mortem,Ãue dd corpored per UldgiÃrdtu

sectio TERTlAr loj det, Ijpiritum (anUum Ãbi ipÃ repugnÃ¤ntem effingi^ Hane igitur rgpugnantiam componant,ÃMmq; intÃ¨' opinionn^onÃrment.âbios enim noÃram ualidÃ¨ confiftnaffearbitrÃ¤mursApofloliprieceptum de fer^ uandis hlt;ercticisretmentcs,cr locos interim,quos ex to proÃrunt,deccnti interprctiitione,itluflrium Theo logorum M th or I tute explicMteSjÃdniium deniq; jÃi' ritum ex noÃra fententictfecum minimÃ¨ pugnure diltt cidÃ¨decldrantes. Ctetcrum quid /unt qui dixerint, in uerbisillis Trdde Sdtdnte,non Ãmplicem duntdXdl excommunicdtionem,zr qutt ex ed neceÃdrio oriutt turdnimi crucidtus,corporisiertmnds,dc Satanlt;Â£Ãgt;i ritudlcs uexdtiones mtelligi pofÃei Ãed corporales etiÃ aliquds dffliiliones,Â£gritudmes,cr cdrndlid toÃ¿uett' td,noti quidem db hotnimbus,fcd lt;i Diabolo per Apo fiolorum poteÃatemreiedis infligcnddÃ§duod tdmen Dei uerbo,aut fdltein iÃ¼uÃrium tum ueterum,tum re centiorum Theologorum diÃ¢is probdri oporteret) ut ut hoc illiAletur,hdud proptered flutim cottfequi-tur,fwmmdpotej1ateceffdnte diuinitus Apoflolis cott cefjd mdlos per Sdtdndm uexdndi, eorum jucccÃÃores Epifcopos,ciâDei uerbi MiniÃros,quÂ£ Apofloli per didbolum dgebdnt, per MdgiÃrdtum efficerepoÃe: qudÃ SdtdnÂ£uicem ciuili poteflite fupplentes. Don4 illd, de poteflÃ¢s, homines editis mirdculis fanandi, 4 morte fufcitdndi, per Sdtdndm torquendi, de demunt (.Ã modo id dÃÃerentibus ddretur^ interÃeiendi, eÃ O' lis diuinitus [unt ddtd,ut Det uerbo db illis promulgd to fides ddhibcretur,[dnild^ QhrifiidoHrmdinirdcu

lis confirmdretur : id quod prima fcÃ¢ione fÃ¼Ãai trd-Hauimus. Atuero ChriÃidoÃ©lrina pdtejÃ¹{ld,dc firmdtd,Ã§x ob hoc,uoknte Deo, magha, dc mirificd iÃ¼d nÃ¹rdculorÃ¼potcfldte dbrogdtd;quis docuit Theo logos noftros, etusuiceMdgiÃrdtu^gladioutipoffe, eoq; id prd;lklre,quod Ãpiritus uirtute pr^fliterunt A-pojhlif Nonne fuperius dilucidÃ¨ oflendimiK qudte' nus pertingdt,cum Dei,filijq; fui, turn ueterssnouiqi foederis exemplorum imitdtioi

Idttt uerc),quid ut pdullÃ´ unie diximus dfjerunt dll' uerfdrq,Ecclc/ldmprettofum hoc Mdgiflrdtus donu ffernere non debere,fed eo uti, dd h^ereticos pu-tuendosddhibereÃ deoq- coÃ¼igunt MmiÃrum explo' TdtorÃ¿n dgere, eosq^ dd MdgiÃrdtum defÃ¨rre zr dC' cufare poffÃª ; non eÃ¼ nobis ultrd progrediendu, quM prtuseorum argumentisin medium dlldtis,rdtioni' busqi, quibus theÃm hdnc fudm probare contendunt reÃ¼Ã¨ perpenfis ,qudntum udlednt cognofcdmus; Ad edm igitur probdnddm hoc problema grimo propO' nuntiLicedtne ChriÃidntc EccleÃlt;em ijs,quÂ£ ddreli' gionem jfgt;c(idnt,ethntcos NidgiÃratui dppeÃ¼dre,eo' rumq; pricÃdium implordre: tandemq; licere conclu dunt,Pduli exemplofententidm fuam comprobdntes, qui controuerfld inter eum, cT ludÂ£os de reltgione exortd,cordm FeÃo,cr Agrippa caujfdm fuam dice' re non detreiiauit Ã® nec dd CÂ£fdrcm prouocare hor' ruit.quo quidem cxemplo coÃ¼igunt, HiniÃros, cor' ruptÂ£ doi{rtnÂ£ homines dd MagiÃrdtut deÃrre, nC' dum pof]e,fed etiam deberei Ã§r fi quircfipifiere no'

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lunt, ,

Af equidci^rimum omnium, non fatispercipe^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

re queo,lt;Juie /itproportio,Gr comparatio inter Pauli defÃ¨nfionein Ã¢ lud^orum infciÃ¼atione cordm Feflo,

Agrippa, eiwq; adCÃ¦faremprouocationem ob iniuriM quibuf eum religions caujja afficiebant, e:^' uinculum, quo MmiÃros hoc exemplo obÃringi uo-lunt hireticos dccufandi,aut ^agiÃratui denuncian-di.Paului enim nullos hicreticos, aut pfcudopropha tas accuÃauit:at potim contrÃ accufatus, zy in tus uo-catus,imÃ ni pertradus, ab eorum rabie fe dejÃ¨ndit. quot;Legat,ÃquisremreÃ³lÃ¨pernofcerecupitjhifloriamil Aa.i4,25-.5j lam, aperte percipict, quemadmodum inter eum, ZT JMciifoÃ® maxima ob doÃrinam controuerÃ^exor ta,ingenli concitato tamultu, in eumq- impetuÃdo, eimanusiniecÃªre. Quaproptertribunus,ueritusnegt; quid illi deterius contmgeret, catcnis conÃringi, in caÃra duci mandauit. Paucisq- pofl elapÃs diebui ad Felicem pfatorem perduci curauit: cui quidepaul IÃ poÃ Portius Pcflus in pralura fucccÃit ; apud que obflinati ludai accufationis cauÃ'am perfequentes/ non folum eum ÃlÃe dodrinÃ¦ inÃinulabant, fed mul taanimaduerÃonedigna Ãcinora eiobijciebant-.id quod ex tpÃus Pauli uerbts baud obfcurÃ¨ elicitur: pracipHum uero quod in Cafarem aliquid machina-tus,aut in eum obloquutus eÃet. lUe autem fe deÃn-dens,nemineminiuriaaÃvciÃ'e,ncc morte dignu/ma-liquid perpetraÃe,ncq; demum in Qefarem quicqua â¢ peccajjÃ¨, conÃMter ajÃrmabat, Agrippa deinde CÃ¦-

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fareant

fdredntTcPum [cilutatMndduemente,7eÃus ipfe PaiP li negociwm Regi expofuit : feq; cdujja cognitd nihil in eo dnimdduer/ione dignum reperi^e figmficduit. Pdtduf igitur cordtn lÃ©gitima Uldgiftrdtu crimina Ãl fo fibi obieild diluebdt,neminemq; dccufdbdt,fed dC' cufatusfeipfwn deÃndcbdt, oâ d cdrndli uiolentid fe tutdbdtunqudin cdrndli glddio coÃ¨rcendam ejje, ne^ mofdnÃ¦ mentii negdre potcSl. Uxretici dutem l^iri'j tudlibtti teils 'm BccleÃdm grdÃdutur : conlrd quorit uiolentidm fpiritudlibus itidein drmis iÃdm Deus iÂ»' Ãruxit,quibus 'm eos 'muehi,db eis Ãe ttitdri,eos tdnde fuperdre Ãue coÃ¨rcere,m ordmemq^ redigere debetâ, non dutem eos dccufdre, ciuilem poteÃntemdd' uerÃueds uires concitdre, lt;jult;e eius glddio reprimi, er 'eiyrmginequeunt. QuodÃPduluscordmPeÃ¼o de religione cum Hebrteis dijeeptduit, cir dÃ¤ Ctefdre prouocdns etidm cordm eo fe difeeptdturum mnuit. ^uis non cerndt eum,non uolentem, Ãed prouocdtum id ficiÃÃe? NttWJ occdÃone obldtd ChriÃiApoÃolus C' ius ueritdtem reticeredebuerdt f idm motu propriOt fud([i jÃonte ludteis inÃdelibus dpud MdgiÃrdtÃ¼ dient non dixitihdud enim igndrus erdt,fefe 4 Sdtrdpis iÃ¼is iudicium non hdbiturum de re ipÃs incognitd. c^uo' circd mdniÃÃe dppdret,cum Mdgiflrdtum implordÃ femon co guidem, ut db co de re inter fe, zy- dduerfd' rios controuerfd iudicium obtineret,fed co tdntÃ¹ntf Mab eorum uiolentid fe uindicdret: ut^ ed Ãbi obld' id occdÃone ChriÃi doÃ¤rindm ex munere Ãbi diuini' tusiniunilopromulgdret. GdÃ¼io, guum Pdulus ilidÃ©

ipudfuwdoÃ¤rin^ Ãlptdtis lt;iccufxrelur,rel^ondit AÃ©t.18,11,â iudteis, fe, Ã guident iniurid aliqud, dut Ãcinusdlrox Ã)ret,mmtÃ¶ fc^s Idturuw : fed fide fermone, c^no' fnintbuf, eorivm lege eiuiefiio ejfet, ipfi uidcrent: nolle fe edruw reruw iudicem ejfe. A.t ucro,fi PdulM Heere eenfuiffet uerbi Dei tÃ ituflrli pfeudopreiphc' tMhÃ¦reticosdd Mdgi/lrdtuw defirre,tdm fepe iÃ¼i obldtdeR occdfiofuiipfiui exemple id nobis fi gm fi-candi, utminimÃ¨ opus effet, diffutatione coram Fe^ fiogt;zr Agrippa habita, cz Ã d Clt;efarem prouocatio' nedeclarare. JStam quotiesÃobfecro) conqueritur,fe abh(ereticisuexdri,abeis^ janam doÃ¢rinamcor-

i rumpi Cur igitur tune quicrimoni/s omifiis,Magilt; ftratum non implorabatiFleg- uerÃ´ hÃ®e loeum habet eorumuetus, zsquot; ufitata exceptio ; non effÃ¨ uidelieet tune temporis Chrifuanum M.dgiftratum. Flam cjuie nunctraiiaturdifeeptatio, in ea eorum propofitione radices habet, lt;jua Feelefu in religionis nÃ©gocia ethnicorum Fl^giftratuum pra:fidio uti licere flitue' runt. Proindc ^uamuis Apoft.reÃ¢um indicium ab cii

5 /fierarenon poffÃ¨tjnihilominus id agere debuiffet, ut ' iÃ¼u/lri minimeqi dubio exemple officÃ¿ nofiri nos ad-moneretyitaq; controuerfiam hanc in perpetuum di^ rimerel:firmiori enim robore polieret eiufmodi exÃª' plum,^uÃ m in fe Ã Induis accujato defindendo. Ete^ nim,fi redÃ¨ in^icias,eiufmodi cil articulus ifle,eiufeÃ

I momenti,ut Chriffus,z:r fui po^lcumApoJhli,dduer fdriorumfententidprlt;Â£ualente, certioribus exemplis acprteceptis illius ueritdtem commendare debnerint eut

(utproÃÃ¤ocomenddljent ) qudmeiufmodi codUti, er propoÃtÂ£ mdtcriÂ£ minime cohicrentibud. At ue^ rÃ¶ (luiaethnicum iAdgiÃratum lut^demÃ¹m implof randum dicunt, quum cum optatis noÃriiÃulurum, er rebtisnoÃrisauxilio Ãiturum Ãicrdmud; equident nonuidcoquidPduluidcFeÃoÃ;crarepoÃef.qudlt' ' nusinqudmadrcligioncmattinct. Quodfi quidfpc^ rduit,fdllum fuajpefitiffe rcieucntiu fldtim deebrd' tiit:quandoquidcin auxilij locoÃrriÃoncm potiuf ac' ccpit,FeÃo cum inlaiÃ¹re dicente. in eo uero quod ad | liagiÃrdtum pertinebat minimeÃlfui cH-. nam d lU' dÂ£oru)n iniurijs ab eo eÃ¼ affertm, er Cdfarem ap' â feÃ¼ans,ddCÂ£ÃrcmaliquandomiÃ^ui- inquibM,ut ipÃ^oit errduitÃc nos non errdturos cenfeo, Ã coit tumelijs dc iniurijs aÃiÃ¤i, no tdnltim Chrifiianos Hid giÃratuSfUeriim ethnicos quoq^ implordbimus. A lid infuper drgumentd aÃirut dduerfarij,quibus probet, uerbi HiiniÃros decerc hÂ£reticos ad HidgiÃrdtii dC' Ãrre, quÂ£ qiiidcm quid uerbo Dei pe^/itus deflituuit' , tur, inualidisq; tdntÃ¹m humanis rationibus nituntur, j Â«jc tandem htcreticos iure occidipoffeÃ§quodÃlfum ef fe oflendimiis') tdnquam quippidm euiÃ¤um ponut,coit , fulto prÂ£termittimui, eisq; improbdndis Ãipcrfede' ' mus.Nunc uero ChriÃi exemplum profequemur.qud fcilicet fldgeÃ¼o exÃtniculisÃÂ£lo, mercdtores Ã¨ tettl' ' plo Ã(gduit,qui in Dei contumelidm mercatorianti mum,ldtronumq^Ã:eluncdmilludcÃtcerdnt. Quod | quidem nihilo mdgis ad propoÃtum Ãcit,quamfupt' rior((.(:xuÂ£ enim eÃ(obfecro) inter templi per mer'

SECTIO TERTIA. 208 cdturÃ¤m proÃnationem, crfilÃdodriiuopinionc . Ã¤Mlogiamf At illoruw ddiÃ¤um, prÃªter ejudm quod circa dodrmanfg:^ fidem non uerfabatnr, uoluntatis peccatumÃit.non opinionis,autÃlÃdogmatii, cofe^ aduerfm conÃientiampeccarc palpabili indicio ap' parebat : Haud enim credibile cH, eos ignoraffc,tn Dei templo mercaturam exercere fas non cfÃ.Adde, quodhoemodoargumentari, Chriflus cmcnief,amp; uendentes,dc numimtlarios eiccit Ã¨ templo,ergo Ma-giÃratush^reticos fupplicio afÃccreamp; necarede-â bet; guÃ m bene coh^ereat, Ã quii dijÃcrendi rationent calleat,Ãcile iudicabit. Nulla enim apparet propor- â , tio inter fcutica Ãdam eledionem, er mortem, Ãue poenam Ã MagiÃratuirrogandam.Si CbrifliinÃj^utii ÃifÃt,hoc exemplo h^reticos Ã MagiÃratibu^ punt' endos er occidendos docerc,cos certÃ¨ non deturbaf-fetÃ¨templo,Ã:dgt;nul{laÃet,eroccidijÃ:t. Quinimo, etiamÃ ChriÃus illos proÃnatores inttnÃeiÃet, potins exemplÃ¼ a^fd trahi pofÃeK quod de Anaiw exÃ©' plo Ãiperitis diximus)utfidei,er doclrina crimitia 4 fe uindicanda oÃenderet, quam ut ha:reticos Ã MagiÃratu necandosprÂ£ciperet. QuÃ¶d Ã reÃgt;ondeÃ¤t Chri Ãm faltem hoc exemplo zelum fuum ob proÃnatu fummi patris templu oÃndendo,monuiÃÃ nos quanto Ãudio in ÃcrÂ£ doilrmÃ¦ proÃnatores motteri, quoq- animi ardore eos coÃ¨rcere debeamus; cÃr.Mmi ÃriChriÃuicem gereutes duro excommumcationis flageÃ¼o do(lrinÂ£ proÃnatores ex templo, ex fideliu inquamccetu eijciant.Uac enim ratione melius Chri-

/Hexernplum imitabuntur, quintÃ ciuilii poteflitii ^ladto cos lugulandos obijeiant.

Pfal 11. AdhiCcfuntquiDauidcmcitani^utimeiddmple' xandum filiunt, ce ofculandum Reges adhortatur. E'(j)n quid aliud petit Ã³nquiunt) qudm,ut jattiC doilri â tilt;efuppctiasfirant.uertunqj religionÃ« tueanlur. Rf-fpondeo,hoc potius cxpetci c, ut cum Domi'Kum, 4C . JDf/fihum agno[cant,ucrum lVicÃiam,cr Mundi fcr Mtorcm reetpiankut talent colant, amplctHatnr, eiusq; parcant mandalis. Qjj.6dÃ ex kis etiam pro' phcttc uerbisrcligionis ac dcHrinte cur am Ã . Regi' bui adhibendam inÃrre ueht!t(a quancq; nos illosar ccmusyinfcflationem lamcniCr /upplictum tn hlt;eree i tic^ ex cis non coUigent, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Reges,ac Principes ad ChriÃum ucntiiros, ei mti^ tiera aÃ¼aturos,tributaq-, pen/uros. d^id aliud tgttur j (inquiunt) intelligit propheta, quÃ m EcclcÃ^e tuto- i rcs,religionis dcÃnÃrcs, fana'q; dodlrinte uindiceS * fitturosiutlt;ÃhocmuncreÃ(ngantur,opcsfuas,cona' à¥¤ tusq; omnes (. gladio etiam non excepto ) mpfeudo' ' prophetas exerturos i Atcnim quis ignorÃ¢toraculu I hoc,turn primum impletumÃttÃe,quum Magiab O' ' riente proÃ^ii ChriÃum nuper natum adorarunt,ei' ' que capÃs juis pateÃ(lis,munera fua,aurum, tbM,et tnyrrham obtuleruntCduÃ¶dÃ tarnen locum iÃum al IcgoricÃ¨ enterpretari deceat, perpende an melius cO' hjereat prophetam uaticinatumÃiiÃe. Reges terril, inÃdclium Principes Euangelium recepturos,amp; i

ChriPuin ddoraturos efjâ,ciq; dcbit^eobedienlix^pre tum, f(icrificio;Ã¿im Idudii, grutiurumq; dÃ©lionii nui' nerd,honordridf^iributdpenfiiros. Addc,quÃ dne' queloctis hic infcÃ¼dtionis,dut fupplicij mcn.ionent utldin hdbet.

Non dcfuntpr^tered qui EfdiÂ£ locumdÃvrdnt un ticindntis,Ecges Ecckju cducdtores jÃ®ituros, RÃ©gi' Â»df dutcm eiuinutrices. At qitdrdtione(,diunt)udiici' Efa.49.ij. Â«WMi iflud mpleri poterit,mf] RrgÂ« .te lAdgtÃratm potejÃ®dtis CuÂ£ uiribuf df fÃ¨rreo glddio uerje religionis fldtum defÃ¨nddnt f Reljiondeo Udticmdtionem iÃ¼citrt tune uerÃ¨ tp[o euentu comprobdtdm (uiffi-, quum in â¢ fidelium in CbrifliMos inÃildtionibui ceffintibut, lmperdtores,CÂ£teriq; ethiucorum PrincipesC^ri-Ão nomen dederunt, ChriÃidnos pdcedondrunt, cac' tus piorum inflitui permijerunt, fuerdmentd ddmini' fir ar i non uetuerunt,templd erigi curarunt, EcclefiÃ tandÃ© ab hoflium iniurijs tutdrunl Nonne hÂ£c ageu' tes Reges, ziiT ex EccleÃÂ£ hoÃibus, eiufdem educdtores,z^ nutrices eudfÃ¨ret id quod loties crut, quoiies if s, qui ChrijUanos Principes decent modis, i nbsp;ac rationihus Chrifii Ecclefiani iuuabunl,dc DÂ« ucr-

Sedenim temporibus quoq; noÃris idem oraculivm iterum implcri uidimus,quu Euangelif lux,quÂ£ mub I tis antÃ¨fcculis Antichrtfli nebulis obuoluta latuerat, I primÃ¹m emerfit; pijq; Principes ChrifiiÃ'irituaffid' , ti, earn dmplexi,in prouincifs fuis benignÃ¨ cxcepÃªre, promulgart permijere, bonefiis fiipendijs EpiJcopM '

^Ioc ve;Ã¨ eft ahÃ¨reÃ dolclitriam penitus abolcuÃªre, uerum cLC Ã¯e' efÃ¯ucarcjamp;am gitimum jucramottcrum ufivni mtroduxÃªre,liberum pleÃ¢iEcciefiÃ¢ tutum EuÃ¤ngclto curfum dcdÃªre^aMinq; doilri' numaddodrniieÃ ufdem pr^fcriptum, non contrti doi!rinÂ£ infhtutaproucxÃªre. duod [idiucrlum dli' ciibiunquumciccidit -,abufm tÃ¼equidcm,nonlegiti' I mui ufiM fiiit. bieceffe eÃ¼ enim,Chrtfto affirmante,ut accidant /candala â.jcd uÂ£ iÃ¼i per qticm [candala eue' nient.

cipitproKegibiKjCunÃ¤HiffipoteflitepollentibM[up n plicationes, o~ prcccs fieri,ut tranquiÃ¼am, nbsp;nbsp;quie-

3} tarn agamui uitam, cum omm honeftate, pietate, ac Â»gt; mcderationeffiuccutalijuertuntygrauitate. Perpen' de^inquiunOnam fi Apofl.modefiix tantum,honejh' tii, autgrauitatii mentionemfiiceret, aliquafirtafiif daretur an fa ifi,qui religionif caufiam Ã¢ ciuili Magi' flratu trailandam effie negant.

9 cultia dnobis Deopnebendus figntficatur, munus le | gitimi cultus procurandiMagiflratibus commendet, tcmere quidem fiÃ©Ã®urus eil, fi quis nwnere iUiÃ Deo tradito cos priuare conlcndat.lam,qua rationc(aiut) hoc prtc/hre poterant, fi dodrina: corruptores coÃ¨r cere,in eosffi animaduertere nequeanti Sed eflo utd-iunf.in uocabulo fcilicet iUocommendariMagifirU' tibusreligionem : nunquam tarnen cumci poterit ex j

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locoiUo,pro caprocurandahominesnulliusfibicri', i

SECTIO TERTIA. no Ã¢Ã´ Pduliuerbd nonpcrfonant. lino wfrÃ´ idem ipfc, gui hoc loco pittatem Mdgiflratibus commcnddrc ui dctur,fÂ£pe fepii9 ( ut diximm ) hicreticos fcrndndos innuit,dcfcmcldpeytiÃimeprÂ£ciint. Jdlt;juod Chri-/his,Mdgi(itr,Gr Rfx idem funs, cr idem noÃer,nogt;t femel Ãcii.QxterumÃ quis rcÃ³iiiis Panltni huiM loci fenfumdffeqm uelit,rdtio,meo quidem iudtcio cH ha bendd temporis quo ApoÃ.pr^cipit, er hortdturÃd tres,utpro Regibtis, ZT potelhte poUentibus preces effunderent- id dutem tempus erdt,quo imiucrÃ orbis i Principe; uerum Geum, ChriÃumq; eins filium non *1 Â«oHfrlt;(nf,Applt;(rctig/(Hr,P(iHiÂ«wctb)Mcor{Â«n Prin-cipum dd Ãdem couerÃonem optdÃe,ZT idcirco fup-plicdtiones fiertpr^cepiÃc, utipfi ChriÃidnuKMo-men ddepti Chriftidnos infeÃ¤dri deÃnercnt.Quo Ãelt; ret,utqiiietÃ¨jZT tranquille degentes, Eudngclium li' here ,.dc tuti dnnuncidre, ZT pduore depoÃto pro' ' tnulgdre,pietdtisq; muneribus pa[dm,zT honeftÃªde-pofÃntnt^qi pro fderis conuentibus habendis', i concionibus,precdtiombus, ZT fderamentis ddmini-flrdndis.firdrum more in dntrd,zT Idtibuld confiigc^ re,dcdelitefcere ddigerentur: ibiq;,zT in priudtilt; do tnibus,feu potius crgdÃulis, clduÃs idnuis, cultum i^ Ium Deo reddere, quem optabat Apoflolus publice, ommq; dmoto metu,tranquille, pacificc, honorifice-que exerceri poÃe. id quod er nos Apo/bli exeiit' , plo moniti optare,cr pro eo aÃequendo Demn ordre debemus, ut fcilicet Rfgtwn nofirorum menlibus , ' ucrantfuinotitiaminÃillct,qudpcrÃ{Ã,Ã¼p!dtam/ecu

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Ã

ritdtcm Ec clefts conccddnt. ConÃd(rct,oh[ccro,pi' Klt; (jMjtl; lcilor,an noÃrd hÂ£c interpjrctatio Pdulmii ucrbii nidgis quddret, qudnt eorunti qui ex cis coUi' gunt,Principcs,ut primi'iin Chrijh iniiidtiÃiennt, C' iujq; rcligioncm procurdiiddin fufccpcrint, pro cd tutandd hd:rctiios inulildre debcre, lit egomet quen' ddinaudiuimecum de hoc articulo difcepldntÃª per-tmdcicerdlfirmare. AdduniprÂ£tercd Chriftum.ttint' ctfi exriidi obicuroq- uulgo Apojklos fuos dclcgiti non idcircodoÃ¢is nobilibusq; cr potentibus uiditt occluÃlfe, quo minus fe[;tdq- omnid iUi offerre pof' fint,dc debeant. td quod Cmquiunt') trium Kdgorum exemple dilucidÃ¨ o/kuditur Promde concludunt gi/ij^tus q loq; gludium, fdcram, grdldin^ iUi obld' tio/iem effe odoris non injuduts Atenim qitis hoc ne-git,aut quis ambigiti Ver inn nonne tunc ritÃ© Deo co jeerdtur cAdgiftrdtits potcjhts, glddijq; uÃus, cum dd nidlefdcientium uindiiidin, dc bonorum laudem cy je. uritdiem excrcetitr? NoÂ»i igilur (Â»eo confequens fit (u! uelle uidentur) ciuilein glddiam corMMi morte Deo cnjccrandum effe,qttos idem Deus interÃei no

Solent pretered quipiam noÃram fcnten'.idmdc' Ãr.d.ânc,hoc modoargun entari,Pidcs donum Dei tdcirco h^rettcus punirinon debePNam cum Ãdtn habere arbiirij fui non fit, cr ntfi ca .t Dona'/io donetur, credere nonpoj^it, confequens e{l, cum ob I quod non creddt.pcend aÃii icndu/m non effe. Rf' fi ondent aduerjarijfi hate argumeniundi ratio con' tri

SECTIO TERTIA. Â»Â« trd diuinM,hu/mMM^i llt;ges probctur,hoc clidni tno docoHigipoffciOinte bon-j/tn Dei donum eÃ: Abfli' ncre dÃirto,hoinicidio, ddultcrio bonum e^,crgo Dn dortttWJ. Fwr igitur, homicidd, eSquot; idulter pumri nondebent; ndindont expertes ab errorc dbÃinere Â»etjueunt. Con/ecutio h.ec, 'mcf!iiunt,Ã.l(a igitur huic Ãmillimd Ã,lfd eÃe deprebenditur. Ad fclt;ecpr/wi0Â« reÃgt;ondeo, NulloÃgt;eeiali Dci dono gere eum,gui Ã flagitijs Ã MLdgiÃrdlu puniendts dbÃ' neredebeat, hocenmrepoÃtum eÃ¼in morali uirtU' te, giiippc donum hominum arbitrio d Deooptimo Wdximo Ã condito orbe, CT hominc credto generd' Itter conceÃnm.id quod nriwo [anÂ£ mentis ne gab it. Hamprineipio Deuscjuum creaÃÃet homine}n,cum arbitrij fui conÃlio permiÃt. Et alibi dicit D^s,en Ecclef.ir.idt propono uobis bodie tum uitam er bonumdum mor Deut.30.1y. tf)K,cr ind/Ã¼Mi erc. EtproÃÃ¤o, niÃabÃnere lt;1 ma-lis.qujc legtbus puniuntur,uniticrfali Dri dono m ho' mints potejb^ ejjet,inanes prorfus ne dicam iniquÂ£ humanÂ£ leges omnes eÃent,pocnÂ£q;,er pramia non redeconÃtutd. djioeircaneceffariam bicaioeffe diÃindionem. Qjtandociuidem d fummo Deo tum u-muer/alia er naturalia, tum Ãngularia er Ãiritud-lia dona rccepimus lnter naturdlia m cognitione do' nati omnes jumus, c^ua (, ntÃ tnteUedus depraudtione impedidtnur)bonum 4 malo difcernimiis : er naturx lege, ejuam m mentibiis noÃris inÃeriptam habemus, baud igndri fumusjmo tierÃ¶ Ãttetnur, quod nobis Ãe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

necdreJlloTMn bontirdperc,dlicndm uxcremÃii' prdve, ac dcmum quouis modo in Ã¿-oximi corput Ã.cultdtes,di(tdignitdtcm ficuirc, pc^dtd clJe, iure umdicdndd. ProindeÃbuic ndtuvte legi (criptdnt adddi ei confentdncdm,ne}no eil ddeoÃupidM, quin fj deliquerit,ciuilipoend: fe obnoxium eÃe dgno' feut,er ÃtcAtur. Ueq; enipi cognitione tdntum in hi' fee quÂ£ recenjuimu^, nos multipliciter,quicunq; fu-tnus, donduit Tteiis, (cd uires ^uoq^ Idrgitus eildb ib liS(ibÃinendi,nec ftrÃ¨ quifqudin eil qui dbcxlernis fdltem iÃ¼is fiilis,quÂ£ legum panis fubijeiuntur, tum ctidmcum de eo condemndndodgitur,(c abflinere potuiÃcprorjus neget, DeÃdeidutem Ãiiritudli do' }to,p^a;tcr ndturÃ¤m diuinitus trddito,quem Doinmus eut uult, qududo uult, euq; qua nult menfurd imper' tit,nonitd(kttuendume(fcconfldt. Qj^i enim illim eilexpers, dcproindein uevd: doÃ¼rtnÃ¦ cognitione haSuemdtur ,Ãl(umq; dliquoddognid dmplcÃ©iitur, errarefe nee dgnofeunt, neeÃttetur, ntc credit. At contrdM feptus diximus,reile fe (entire prorfus cxi flimdt. Citiocircd,in prtusdiuind ducecoÃ¼uÃrctur, ab errore juo deÃflere nequit, in quem ctiam cum in tcncbris uer(drcturneccffirio IdpfuscÃ. Aduerfd-riorum igtiur con(cquutio,noÃrte baud qudqudm eÃ Ãinilis,cum nos de diuino dono non omrubus dato in noÃro drgumento dgdmus, iUi uero in(uo de diuino quidem dono, (ed ommbtK naturdliter conceffo md-iuÃÃeloquantur.

SECTIO TERTIA.' ju dei expers ignorons p cc caf,er idcirco d peccdto fuo dbftincndijicul^dtcm,qtiodd in coflntt'.pcinniir,et,no iidbct, fuppliciÃ©Ãilicluo dijici non debere : Ã.cinoro' jum ucrO:, quid Ãcienter peccdt, O' uniuerfdli ndturÂ£ lt;i mttfo abflinendi dono prdditM cfl mcrito d poend Icgibui jhtutd libcTdri non po^fe.

CÂ£tcru)n cxcommiinicdtioncm, qud db Ecclefid hicreticM ipfecdjligdtur-,pocndm eguidon propt-iÃ¨ dppctldnddm non ccnfeo,fcd potim coÃ¨rtionemdd e^ iui reÃpi^centidm o' fdlulem. Qjio nomine ctidm d â tÃ¼mddiicrÃones omnes,gud: in cum Ãiltuuntur, dppel lo. QÃ¼Ã¶dÃdDco inEccleÃdconflitutuiordohjere-ticum tierÃ¨ non pumt,fed reprimit duntdxdt, oâddÃd lutem fer udt,gudrdtione hominum trdditione^oâ dccretd, cum uel mulUdre, ucl etidm de medio tollere poÃÃunt.

Alio deinde modo aliosdrgumÃ©ntdri dudiuimut,di centes, Qjtemddmodum lex,etÃ ÃueriÃinidprcmiÃ' Ãonum dulccdinemin feddmijhm continebdi, eddem ratione etidngelium guog;,etÃdu[ccdincplcnum Ãud feueritdtemÃudsg^ nÃ¼nds habet. Vtrifg; enim opiis csl homimbus hdc inuitadegentibus; guippeueteri, ac nouo homine,carnc fcilicet,dc jpiritu compdÃ©Ã¯is,dt' guecompoÃtis. Exguo concludunt, gladij feueritdte nos uti debere dd uindicandd Ãlfd hÂ£reticorum dogmata. Verd guidem e^ eorum propoÃtio,fed Ãlfa gudm ex ea coÃ¼igunt confcguutio,guÂ£ nuÃ¼o guidi m negocio diluitur. lifdem enim de cauÃis ab eis propo fitis duplex poenaruin genus Ã Deo flistutum habe-

tnuv.cdrndliÃ¼ uiddicct, cjuibui cdrndlid crimittd cd:^' ndli MdgiÃrdtM glddio pleduntur:ll)mtudlinm,qui' biK jjgt;iritui errdtd Ãgt;iritudli glddio^indicdndd noit femel diximMydc iterum dffirmdmtti.

Sedddbuchdbentquodobijeidnt. Sunt etimqui dicdnt, Pdtremjdm. etidinjluitee neciiqfin fuospote' fbdem non hdbedt,ft ncglig^entitudgcns Ã.milidmlud corrumpi,ldcrilcgijs,jhipris, cteterisq^ fldgitijs im-pleri liuerit,cu!pÂ£ expertem, dc proinde cxcufdtio-ne udcuum non Ãre.CiÂ£dnto igitur mdgisÃ§inciuiunty culpÂ£ obnoxiiit, ddeoq; uitiiperdtione digntK e' rit Princeps, qui per ineiirium filentio inuoludt relt' gionis corritptionem, quum in populo fuo mdmÃÃi ' utdedt,e^ conniucnsdiÃ'-muletiSedebitne iudex(iit' quiiJfÃ®tyin folio pote/htis fuÂ£,cr cernens Chrifli glo ridmdb hÂ£reticKproteri, oquot; conculcdri, ciuiligld' dio dd hoe d Deo inÃrudia Chrifli gloridmdb int' pijsfoeddripermitletf

KeÃtondeOyOr iterum iteruinq;, l^orum Ãrtdf fis fiflidioÃnculcdre eogor, non eo glddio MdgiÃrd' tum drnidtum effe-.quo hÃ¦refes, GT hdretici iuguldri poflirnt. Hoc eiitm Deus Ulintftrosfuos inÃruxit,ijf' que huiufmodi cfipermittendd prouincid : niÃ hxrC' tieorum exiernd flidd ( quod[Â£piusdiximus} iiolctP ttbus tÃ¼is,idq; mdchindntibus , feditione$ pdridntjCyquot; ddida flrreo glddio uindicdndd:quÂ£,quum ffiritud' libitf tdis coÃ¨rceri dc mulddri non poflint tune de' tmm ciui'iidÃ^iculduibrentur. Hincdutem eueniet, tihquimddiiiodum Pdterfitin.ed,qud ei licet, uirgd jÃ¢-

SECTIO TERTIA.' iij ftiilidm [udm cohibet, er cafli^at, l^^agiÃrdluf itidÃ©t Cf Ecclcfidg^gem gtuHbet luum ( idem cnim ho-mojprout iiel SgcltÃte, uti tAagiÃratuiÃibditM eilf dupheiter conpdera^ipoic^l') co fldgcUo compeÃat, errdntcic^ co glddio puntat, quo eorum qucmlibetj Uocdtionn[utc rdtioncha.bitd,DcuittiÃruxit.

I^dbuchodono/omdlÃ¿ exemplo nitÃ¼lur, dDdnie tc idco Idudato, quod tn Dcum bldfÃhcmos cdpitdli lege Ãdneita unimdduertcrit. Kam commendabitur {dtut') per OS ProphetÂ£ Ã¢ fpiritÂ»Ãdniio cthniciii Pritt ceps, quod potefldte fudfretus ucri Dci gloridm uin' dieduerit,ir,tcrim uero jan{ii,ac pij KiagiÃratus cam proÃtnari uidcntes,conniucbunti Aul potius dicendÃ¼ efl. Dominum in pro/Ã¹mRegis perfotid eos fui mu' tteris commonefreere uoluiÃei Etenim(pcrguf)quid dbfurdiui,quid indignius uideripolesl, quitm in ipÃ' MEiclcÃieÃnuimpijs mDetim contumclijs impU' nitatem concedi, quÃ¦ Eabyione cdpitali fupplicio puniebanturi

Magntficam profiÃ¢Ã´ prlt;efeÃrt energiam argU' tnentum iÃud. Sed quod tdmen tarn breui, quamfrcili egeatrefÃonfo : hoc dutem erit Ã quod fuperius dixi' mus^bldÃthemi poenam h^eretico non conuenire.DC' cuit igitur eo tempore infidelem Kabiichodonoforc, Dfj Minfn fÃiritu aÃidtum, in Dei nomÃ« b!aÃgt;hemoi Icged fc promulgdtd punirc I nunc autem conuenit, Ãdeles l^\dgiÃratus in h^reticos ijs legibus nen feui'â re,qult;e in eos nulld rdtione ldtlt;e Ãiere.

tho diuidii pr'mdm einspartan Dei cultum eiufÃ©i; do ftrinam jjieildre-. fccunda hominum gÃvnftones, ac detriment prohibcri. QÂ«oci|^lt;t l^c modo colli' gunt, SibaindHiC iudicidlesleges ineosdnimdduer' tuntiCfuifionÃ¼nes hedendo dduerfus fecunddm Deed' logi pdrtem deimquunL gud rdtione impunes euddet gui in prinidm peccdntes,Deidignitdti, gloriie detrahuntf

Ad boe per fuperiord fdtis rej^ofum drbitrdmur, Qjtum fcilicet l^ofaicds leges expendentes, oftendi' mus htereticu d ucro Deo non deficere, dlienos Deos non ddordre,idololdtrdm non eÃe,neg; propriÃ¨ bid' â¢Ãbeinutn ; quoddutem dd dodrtndm dttinct,uolentÃ© fcienl^mg; non pcccdrc : ex gutbus dpertc conftut cu eonlrd primum tdbuldm non delinguere.

AdAfcc, loiddd:,lehu, Elilt;eexempld ubuduerfip rijs dÃdtd uenio,ndm tamet/i per ed, guie fuperius de ueierum exemplorum imitdtione,deg;dntigudrum legum dbrogdlione fdtis rejjionfum ejfÃ¨ uidcripof-fet, dttdmen ed, guÂ£ mihi prictercd circd hlt;ec fuccur' runt Dei jfiritu iuudnte breuitcr dttingdin.

Primum igitur omnium AfiS frÃ¼um dd rem mini' meÃeit: Ipfe enim, guum diu fincuero Deo,Ãncdo' (lore, fdcerdote,ÃnelegeÃiifjentlfrdelit(e,neÃsom ne ex omnibus iudÂ£ie,z:r Eenidmitidis finibus,^^ op pidis fuftulit,fldtuds perfrcgit,lucos fuccidit, louÂ£ Ãl' rdm pro eius ueflibuloÃtdm influurduit^fderifieid ri' tÃ¨ mflituit, ludÂ£os louÂ£pdtrio ipforutn DeoÃudere, legemg; difeiplindm obire iuÃit, feedusg; cum eo iniri

SECTIO TERTIA. 214 iniri curnuihdc ncterem tÃ¤ndcm in idololdtras Icgcin renouaitit,z^ promulÃauit: fed quid hoc adpropoÃ-tum qu^eÃionefl^Afi ucrum Dn cultum injhurdt,^}â feruandum priccipiticir nos quoq; id muneris Regi' bus nojlris trddimus, er contirmdmus. Antiquds pdâ trij Dei leges feruundds munddlmos itidem tAdgiftrd tum no/lrum id prlt;!e/lure,Rcgisq; noÃriffiritudlis, non foliim lege; religionem jfeildntes, fed dd mores quoq;,ciuilcmq; politidm pertinentes,tueri,er exer' cere uolum us. idold deturbat.jhtuds conÃingit, ded-flrorum drus diruitAdcnosÃ¹Ã®Adgiftrdtu noÃro curd' ri cupimits,er qui nel minimum Pdpdttts monumeu' turn m tirbibtts/uis tolcruntnon Iduddinus. At enim in toto hoe A fe exemplo, tdmetÃ is omnem idolold' tridm fuflultt, ne uerbum qutdem hdbent dduerfdriÃ quo ipfum in idololdtrds inimdduertiÃfe,cdpitdli fup plicio eos mu,lddndo,probdrepoÃmt. QuinimÃ´ in ^ddchdm dus matrem,feumduis(utalqspldcet)dui' dm,quÂ£ turpi^er,impieqi idold coluerdt ; non ficuijtt utexlege earn iure merito puntret. Sed ipfam tdntiiin imperio dbdicauit, idolumqi db ed 'm Iiko eredÃ¼dc' moliendum,er comnÃ¼nuendum,dc demiim dpud Cc-dronemfluuium comburendum imperduit. Ex quo non ferudtÂ£ legis reus agi ÃrtaÃepotuijfet : quippe qui,quum ex legis prÃ¦fcripto, primum in fontem ld' pidemidceredebuerit ,illipepcrcerit,dc mortis fup' Deut.13.^ plicium,quo earn dffvdurtis Ã¨rdt,eircmiferit,er con donarit, nee tame huius benignitdtis'nomine,uelpx â¢ nam, uel diuindm reprehenÃonem ipfum incurrifÃ: .

tegimut. QuocircaetiamÃconlideremuihrrcticu, er idololatram idem eUe,Ãnoi^is potÃ¿ii hiÃoria htcc clfel adtolerantiam, ey clemcntiai^ergahicreticos probandam,cjuÃ m ab aduerfarijs ad Ãeiiiiiam aduer' fits Hlos fangumUq; fuÃonem flatuendam.

ioiad^priCtereafrilMn, mhilopluf ad rem Ãcit, a PmJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;narratum. Iple entm AtaÃam, non reli'

â¢ gionKcrgo,cjHcgt;didolacolwjJet,tnDeumconuicia tecijjet, aut folfi uatis muniK obijjÃt -, nccari uoluit, fed mperij caulfa,i:}uÃ d KcgnunroccupafÃct.ac pro' ptcrca omnem itidMCtc domm regiam jhrpem perÃ¿ mere conataÃuffet.Qaum igitur contra Ã¶et pernÃ¼Ã fum impieregnaret, totada VontiÃx, cuiui uxor to' faba mÃntem loam Ã¨ media regiorum ÃliorumcX' de furripuerat,Ã§r doini fuÂ£ aluerat,con!j;irationc Ã' Ha, puerum feptimum iam annum agentem, in Rf-gÂ«UM! reflituit t ipfe enim,cr ciui filij, iÃ¼am Regent crÃ©ant,ungunt,er Regem falutant. Athaliam uero, ^Uie eo nuncio, flrcpitug; accurrcntii^m hominum, â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;df RegoÂ« coUaudanlium audito, in templum accur-'

rerat-.er Regem in folio fedentem confficata, difeer ptaÃbiucfle,ut populumt concitaret, coniurationent cam eÃe conclamabat-.necaripermittit. QÃ¿id quÂ£fo l^uic hiftoriÂ£ commune e^i cum hxreticoru morte?

^^S-9-7- lehu item res peculiar! Dei mandato geÃÂ£ Ãicrc, -ut ad Achabi domum, er flirpcm extinguendam cius manu uteretur. Vates enim ad eum in Regem ungen-

SECTIO TERTIA. nf fcgnt/ntur. Ã¼iÃcnim hoc Ãieciali DciiuffÃ¹ fÃ flum proper idololdtrite ctimcn ex lege punien tii ^iffentAchiÃ©ifilij, non firro percutijed lapidi-iui obruijege itaflcJuÃ«tc dcbuiÃ(nt.Adde,cju6dud-tes Kegem inttngcns non dixit,Dcu cos inter imi ueb lereligionis cdiiffd, fed, ut jeruorum fnorum Vdtunt fdngumem ulcijccretur. Cinid igiiurlocus ifle dd hÃ¦ reiicorum cdidcmf

Eodem /peÃ³ldt Elite Ãdum, ejui Eddlis fdcerdotes Eli* Exem-tndnupropria iugulduit. Specidli enim Dei inÃinÃ¼u P'ââââj8.4o. dfflattiqi ab co id jÃ Ã©ium fÃ¹i/JÃ¨quis ambigat^ Vates Cf fumerat^nonMdgiÃratui. ProindenonreÃ¢Ã¨ colli' ges,fi dixeris, Elias Vdtcs,Dei fÃiritu afÃatus, Eaalis fdcerdotes manu proprid iuguldt, ergo ciuilis lAdgi' Ãrdtus hereticos capite pteilere potefi.CluÃ¶d fiexÃ©' plum udleret,non MdgiÃrdtus, fed ipfe uerbi Mini' fkrcosproprid manuiuguldrepoÃct. Similimodo liceret uerbi Dei MmiÃro toidde Pont.excmplo, ci-uilibus negocifs,politicdrumcj; rerum ddnÃ¼mÃrdtio^ tufe immifcere, tyrdnnos occidendos curdre, impC' rio eos abdicdre, er in iÃ¼ud legitimos Principes reÃi tuere. dudm quidem fibiduthoritdte mogdlRom.

Pdpd : qui (hoc etiam ÃrtaÃe exemplo abu fus ) Re* IrdifIlt;tre,Rcgfj deponcre, aliosineo' rum locum fubrogdre, coelum deniq; terre mifeere poffÃ¨tperfudfum hdbet. Scd,ut tdndÃ«fummdtimper' Ãringamgt;Ã{la,ordindridm legum fanilionem tranf' gredienttdy/Ãccidliq; Dei mandata, dut inÃinÃ¤u edi' td,non poÃu^(ut alias quoqi oÃ{ndimus)nec debent

in exemplum generaliter trahi ad cos cafuf, quibM * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legum ipfarum ordinaria fandiione conjultum progt;

fpeiluinci^ eB-PrÂ£terciua quÃ³d,tamjjpi AfÃ¦, loiadÂ£t lehu,EliÂ£,cÂ£terorumq; exempla ualerent, cStra ido lolatras,blallgt;hemos,z^ apcjh.tai,non contra hare' ticos ualerent. Qjtodautem jjiccialia cxiraordmarid Ãila non debeant (_ ut didum esl)pcr confcquentiam ad generalem rÃ©gula trahi: perpulchrÃ¨quidemojktt P.Viietus, p.viretus, quuin in hÂ£cfÃ¨rÃ¨ uerba inquit, Modo exlraordinaria hÂ£c potefloiS ab EccleÃarum Mmi' â ÃriiinconfcquentiamtrahinonpoteÃ,utindeperpe â tuaregulaftatuatur. Si enim extraordinariares e^, nonpoteÃcxca probari,neq; incaÃndari Ecclc' â Jiarum authoritas ; qua ex aterna Dci authoritate pendre debet.

AtenÃ¯m,quia inter exempla Regiim ab eis allaia firmiÃimum Ãndamentum flatuunt in loÃa.qui in Ec (leÃa dilapfo fiatu reflituendo Baalts facerdotes nc' Â»â E.cS-2â4âÃ®o- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoq;, lofaphajf, cr Ezechia

hiÃorias citauermt^ab eis peto,aiq; contendo,cur po tins Ã¯opÂ£ feueritatcin,quÃ m AfÂ£,tofaphati, edr chia Icnitatcm, cr impunitatem MagiÃratibuf necef fariÃ³ imitandam proponant. Eosfatis conflutno tan^ tiim idolorum faccrdottbuSfÃeduniucrÃs,quiDeaâ flroruin Ãmulacra coluerant pepereiÃe. Qua de re fiAtucndumeÃ¼,aut cos in ertminibus condonandis, aut ilium in uindicandis erraffe. 'Vcruntamen neu'

SECTIO TERTIA. Ã®iÃ¢ gÃ®ffeccnfeo,ea ratione guam in oblata Ãbi occdfione fdniÃ¼i numinii^dtu moniti,Dco probdri cognoue^ runt.ExciuibiK9mmbiis tandem cotligmiK,dduerfd-rios excntplis dbeii dUdtis hoc tantum euincere pof-fe, Kcges, Principes, ac MagiÃratus antieiuos illos imitando religionis curam ac tutelam fujeiperepoÃ fe, (edin hominum uitam ea de caujja Ãnediuini ritus /pcciali inflinÃ©iu fieuire,nequaqudm.

Phtnei exemplum, quodpleriq;dtlegdnt.ddeoÃi Num.xy gidum, ddeoq; huic rei meptum e/Jc apparet, ut re^ Ãgt;onfo uix dignum uideaiur- Perpendat, Ã quis jdÃ¿^ mentis eÃ¼,qi{Ã m bene coh^reat Ã dicas,Phmcits pri^ udtus homo coram Mo/c fummum lAdgiÃratum ge^ rente DeiÃidio impulfiis hominem Ãraclitam itifer' fielt,eÃ quod contra DÂ« Â«wnddliwi cum tJiadianiti-de foemtna conÃietudmcm habuilÃeti ergo lÃagiÃrO' tiis htcreticos interficere debet. Si hoc exeinplu Chri ftianis imitandum proponatur, priuato cuilibet hotni ni fieultas critfijntem quemlibet quocunq^ modo co^ tra Dei leges peccantem,Gr cqnod plus cÃ) in ipfius

I Magifiratus oculis trucidare. Prteterquam quod, ut f tiam exemplum ualerct, Ãipratorcs pcteret,no hÂ£' f reticos. Adde Phmei priuati hominisÃdum in pote^ fiateconflitutisnortnamcjficnonpojfie. MdgiÃratus enim rei gercndÃ¦ralio ex legum decreto, non ex pri Udtorum hommum cxemplis defiMii debet. UÃ®cuerÃ´ iterum inculcant ( ut fuprd in Ananilt;e ey Sapphire fupplicio) (uumiUudextrdordiKdrilt;epoteflutisdrgu ' Â»fentum: Phineumfcilicet infitc'more iUoperpÃ©trait

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;io exlracrdimtriA MdgiÃratm potejhte uÃwm ÃtiÃfet

VerÃ¹m,quid opM eil, ordmÃ¤ria uigef^te, cxtrdordilt;' ttetrid uti Prjcjente Koje juwMo ttidgijirdtu nibil cdttÃj: erat,cur priitatus homo piibl. poteftdlii ita in KagiÃratui ipftm contii/meliam fibiarrogaret. Zeli iguurimpetMtllefhitfÃeciaWDdinÃmiiumeocoit . ettatui i tantum q- abcil ut exemplum jÃ¹crit Ã Magi' j Ãrdtibw aduerjui bcereticos imitandum,ut potius ant maducrjlonedignuiÃcturun effetipjePhmeui,nifi e' iuiÃcio Ã Iona coUaiidato, Mofes Dei ffiritut affiatu rem gejhmeffenon deprehendiff'et. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

. Sedhoc loco iterum confiderandum occurrit uC' terum patrum ffdif in exemplum adhibitd multa no â biff^rrnffumiridcjuibutprohtbemur. Q^uodejui' ( dem argumentum (uperius tradatum, jiiÃiu decentÂ» I oblata occaÃone traÃ©lare promifimut. Primo igitur

Gen.n. amp;. jo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãaluti fuie confflcrct, mcntitics SaraiÂ»

fibi jororcin effe,bii earn /bipri periculo obiecit: nec ufquam legimut eiitt ffdum, cr mcepÃ¨um Ã Dro inÂ»

* probatum, aut ob idAbrahamum cafligattvm, obiur' gatumucfidffe.Licebit'ne igitur nobif mentiri,Ã§yâue ritatem cum noÃro, gquot; alterim periculo celarei

Ipfemet Abrahamut, cr ifaacus eiicsfiliut, ]lt;tco/ ' j tiw (jMtxjj plcriq; fandi patres plurcsuxoresdu' j xcre iErimusne nos quoq; his exemples eontraiuif , fMq;,perpctuumÃ©h Chrifliana: Ecclejite morent, pO' i

Prd::erea,nofolusSolomonluxui,crlibidinide' { Â». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã§Ã¿- i^ololatra, uerÃ¹m Dauidquoqueuir i

SECTIO TERTIA? Jiy fiutÃ¤iÃimufjZTDeogratiÃimMiprxterconiugcs m4 i.Res-J^-3gt; gÂ«Â«Â«t concubiffariigrcgcm aLÃ©re.At RegÃ¼tjiorum excmp'.o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChrifrMtiiRegibiiiTurcarum

LotiÃlije,ut foboli proj^iciant, cum pJtrecott' Gen.i^. cumbunt:concipiuntumbx,ambieq; purium.Curigi^ turdnticiMyCr ftngubtrid exempla Ã§jcilicet) imitiit' , do,filiabiii noÃris idem non liccbit^

Thamar mutatis iteÃibui, rfc uelataÃcie Ãocero Gen.38.1S. Judafi-dudedeceptoÃSifefcproÃituit, gratiidacj;ji-

Rachel mulierfanÃ¤apatrn pÃ©nates furripit, nec Qen.^i.iÃ¿l 4 Dfo fuiÃemoris, nedum fupplicium,fed ne oltiur-gationem guidem tuliffe legimus. Qjtid igitur f nos itidetn cam imitantes, Paptfktrum aureos calices,ar-gentea ÃtTwlacra, gemmeas cruces,A.ttalicascj^ ueÃts diripere impunÃ¨ potcrimus?

I QuumEgt9nMoabitarumRexdeuiÃ¤osHetr.e- lujie, lu , 05 Ãbi fubieciffet,Aodus,lt;jui Ã§y Eliud,per ejuem pO' ' â¢ { puliis Eglom honorarium mittebat,Ãmulans arcanÃ aliquidadcu habere, jolitudine mpttrdtd,Ãca, quÂ£

, rat: mortuoq; reâiÃ¤o ilUfus euadit. Cur igitur hoc txemplo, nedum MagiÃrulibics, uerÃ¹m'cuiuis ctidni

, ; priudto Chrifliano homini,PdpiÃ:arum Satrap as, ad-eocf; Antichriflum ipfum,ui,dutÃaude interÃeereno

Ã¿ iiceat f quod tarnen noÃroruM quamplurimis pro-if baritntclligo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PÃ¤rt rÃ¤tione lcphth^ exempta, gui Â»Ã¤lÃ¤tn fudm,

gtiam umcÃ¤ habebÃ¤t, ex uoto iouÃ¦ pw uiÃ©ioria nuit' cupÃ¤to immoldutt/inulia uold uou^ecrredderepo terimiK. l^am iephthÃ¦ fitfium Deodij^licuiffenoit legitur.

â abfurdd ex hdc ucterum exeinplorum db dduer[args dffÃ¨iÃ¼dtd imitdtione confeguuturd effent. Qjiod Ã eX' cipiant,non omnid, fedguicddm effe imitdndd, inter nonimitdndd zr imitdndd difiingudnt, iufls, tarnen ex uerbo Dei rationedefumptameceffum eÃ¼.Sed pO' iiusÃ§ut uera dicam) lange fectes agenda res eil,guÃ )n j ut ueterK ey abolitifcederif exemplis, guicgua pra' barioportedt. Qnodfi etiam cd,gute ibiffeciali Dfi jnanddlo gefln fucre imitdndd dicdntur,cui tarne man datum, hac, aut bac fferit, er ad guem ffeilet, ani' maduertendum effe canftÃ¤t. Id gnad perpulcre nos dacet Lutheruf,guum guatenus nabis audicndus, amp;

, recipiendusÃtlÃofesoflendereuolenf, mhtecucrbd Luti.Traft. prarumpit,Nunc contraÃciiit feioli noÃri,gui guit' deleg.inPoft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãriptainueniunteo trahunt, utdicÃ¤t,

hi.p.483. nie loguiturDeiis.negari non poteRiergoÃc freien dum e^l.lbitum uulgus irrumpit,er clamat,lllt;ecuer (

â bÃ¤ Del funt-. er guifguam cotendendum audetf Hine tandem fit,utnon jecus guam porei ad haram impel- '

â ldntur.Boniuiri,er(JiDeopldcet)prophetienupef I ' â cxorti,ficuulgÃ´inculcarut,PrÃ¦ccpitueroDeuipo-pula fuo, ut occiderent Regem Amalech,ey ld genus altd,ExguibiispofleÃ¤clddes,erÃrages /equtsttefunt.

Kdm Me excÃ¼Ã¤tiruÃiciyfentere,er abflt;j;iudido ir- Â«c ruerunt.itaq; n^erÃ¨ m errorem, er di/crimen addu^ a difuntdbetlif ijin Ãjtrituum Idriloribitf. QuodÃ Â« tum ibi locorum doili,er fapientes coneiondtores df ct fÃ¼ijÃent, ij potuijjent excipere bellos iflos hypocri- ,c tlt;Â«, er dixiffent, Veruw funÃ¨ quideni eSi Dcam ficet prÃ¦cepâffe Mofi,Ãc^ populo loquutum ejje : Ctele- Â» rÃ¹mnosnonelJeiÃ¼um qui lune erdt populm. Ndjn Â« eodÃ© quoqi pdUo Addmo loquutuf e^: neq; egopro-,, ptered Adam fum. Et Abrahamo iuÃit utÃlium fnum Â« tuguldret; Ego quoq; ipfe Abraham (um, er Ãliivm ,( Â»MCttÂ») iugulabo^dutquoniainDauidiloquutut eÃ,re' tt-Ãram ego quoq^ Dauidem ? Verbuim Der, inquiunt, Â« cÃ EÃ fanÃ©. Sed non(kitim ut quiequid uerbumJJei ct efl itd tibi exequendum eR : fed animdduerti ncceffe n efl,cuindmiduerbumfidt.Namadhucpluritnumab' cc ' efi.ut populta tUeÃs, qui cum Deo loquutm c^. A t ,t dit propheta quiÃiiam nouui, Atq; tu populut es,cr tt tecum Deui lo^uutus eÃ. igitur c tone uir) planum Â« hocÃcito.Hif,erÃmilibuimodiipoterdntreÃlli,er ct â¢ euertiimpofloresiÃi. SediOlf/zefuXaf ;perireultra tt uolebatuulgui. Ceciditergoitd-.cromnesunapef ,t fumierunt-Sedcum fcripturdmodeÃe,ernontemc' tt rÃ¨dgendum cfl, VerbumDeiuariÃ¨, Meufq; ab 'mi- verbum ad lioÃÃ¤um cfl : neq; tarn/Ãedandum eR Ã uerbu Dei quem ipedet fit,quimddquo5uerbumilludÃdumÃt,erdnddtc confiderandu pertineat. Hze tum demum inter album, er nigrÃ¼ di' * â gnofcetur.NamDctisDduidipollicitusc^,ExteCm-^â â¢

Â»Â» rfl.Poff/lautcmadmcitidemifcdtunequum ui ju,mÃicrit,diccre- Tibi Ã¤utem dducâj^ere oportet id

Â» guodtibidicitttr,^!' guodddte dttii^t. Duplex enbÂ» uerbum in feripturis eÃ¼. Primumddmc nonpertb tÂ» nct,neqi mihi dicitur.Alterum pertinetdd me,er iÂ»i gt;gt;nbsp;hi dicitur, er proptered fortiter in hoc conÃdo, er Â» ceu dliciudÃrmd petrd iniutor.At ubi dd me non jjiC' t, ildt,ibincc dccipio tHud. Kuncprophets iUinuper Â»gt; ndti,hoc ( inqiiiunf) uerbum Dci esl. EUjdne: quls Â»j negdttCicterum popului dd quem frÃ³ium eÃ noi non fumiif. Sicdrguti Ãgt;iriâM cooriebdnlur, er noutmt

Ã, qutddÃ¤mfldtuibdntiquoddicercnt, uctui TeÃsincntli â nobis quoq; Ãrtidndam effe, fequendumq; ! coq^ pd' â do rj^jiicos m eiuj'modi diÃrbnen dttrdxerut, ut cum â liberis,er coniugihus omnes diÃicrircnt. Putdbdnt â enimÃolidiccldtÃ¼ÃbiÃtiÃehoc,neq;d.quoqudindi' â Cdiiim quodoccideredeberet.Et mfrrius fubdit,Progt;â ,, inde ddÃiilio^os iflos fÃiritus dicito, AAcfen cum pO' â pulo luo mtljdm jicmmusindm lÃc idntdcÃit,neq; dd 3, mc quicqudin dinpliiis pertmet. Sed id uerbu/m dccb ., pio,quod dd meproprieÃtcÃ¤dt.Mihi diÃ¤uin eÃ,Qui 3, crcdiderit,er bdptizdtusÃicrit,Ãdludbitur. Uem,'Vdâ â¡gt; dc,er proximo tuofiic iuxtd quod tibiÃiiu eÃ¼. Hoc ! Â»3 igitur diÃerimen diligenter dttendere er propiusdiÃ¼ 1 j, Â»JO co)Â«p/cÃ (icfcfzjt conciondlores ij, qui cditcroi

3, docereuolunt, imo inuniuerjum Chrifiidni omnes. 3, llt;!dmcdput,er drx.ommuminhocpoÃtd cR. Quod 3, ft d ruÃieis dnbndducrfum clfet,plures multo ferudti 33 c/fciitincolumeSier tninMiruiltiperijffcnt.AtÃhoc qutdem3

SECTIO TERTIA.â tl? guident,ceupTtefcriptum c^,non feruAlgt;itur,fcÂ£llt;e et clt; Ãdiones orientur ; ej inculctibimiii tcmerÃ¨ in rude, ce cr jhlidum uuigits, citra omnc dtfcrimcn, Verbum cÂ» Ãfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;longÃ© aliter res habcatsCf uidendic /it, ,e

Veruntdincn /apienles i/li,nouiq; propheta;(quan do hoc notmnc eos Lutherasappellai)^os quoq;,in' quicnt,rationenibanc haben uolumtis. Ciuocirca, qult;e ad Reges,cr Ã®Ã agiflratus /})edant,Ã populo,pri uatisq; honÃ¼iÃ¹bus peragi non po/Je cenfeinus. hand quaquain in hoc iier/atur huius di/criminis car' do. Luthert enim in/htutum non Cii inter priuatam,

diÃingttcre. Ndm /? qui^ eins uerba attentÃ¨perlegC' nt,aperte inteUiget (tamp; eo afjeri,uerba oinn/.lt;, quÂ£ ad llebrÂ£umpop.^dafiiÃªre,adgcniilÃ«,adeoqfadChri' Ãianum minmÃ© /}gt;edare. Qjfod tarnen poÃremis fÃ¨rc . tradatui ilUnf uerbis, fuperiM Ã nobis allatis clariui concludit duin ait. Sic igitur qiiaieunq; imperatai lt;Â« Deofunt,quÂ£ad legesattinent,ca foloslud.eospe. Â« tunt. Et contra qttÂ£ in Euangelio continentur,ea ad Â«

fuorum uerbis moniti,'inftrii{Ã®ic^ [umm. Sed quid ud^ bue nobis obijeiatur expenderc ne grauenwr.

Aegejrimeautemfiruntdiuerfurtff ( utegometi' p/oruin quondam qtierentes Mdiui y fc, db qs qui nO' firÃ¦pdrtis funt,nouosinterdum Pdpds^cr InquiÃto^ rÂ« dppelldtosfiiiffe : Gr dd notdm bdneÃbi iniuflAnt delendam, IdtÃ¨ foÃq; rdtioeindndodijÃerunt,qudm longÃ©diÃeteorumcuinbtereticis dgendi ratiodPd' piflArum iniquiÃimis inflitutis. Cuius uerbd breuitd' tis ergo omittere libet. Ego uero dÃdternd Chriflid' Kd chdritdte nonddeo difceddm,ut fidtribus de Chrb fiidnd Republicd miiltis nomimbus benÃ© meritis O' dioÃdcimpijÃimidntichriÃidninominis notdm inUâ rdm,tnultum enim deeR,ut propriÃ©, gt dbfolutÃ© noui PdpÂ£poÃmt dppelldri.Attdmen(quodcilrd oÃvndi' culum,eorumq; pace dixerim ) nofltdin dbfurdd,^' improprid dppelldtio eÃ¼, ut ipÃs iniurid IdceÃitis eÃ fe uidetur. NdW Â»m/?i dicdnt, obÃero, quid reÃrt,dd eos hdc 'm re PdpÂ£, [ttifq; mquifitoribi^ compdrdU', dos, dn Ãt ipforum dgendi rdtio, illorum rdtioni per omnid ÃnÃ¼lis nee ne f Ivonne fdtis eR ddcompdrd' tionem reÃ©Ã®Ã©Ãntuenddtn ipÃs 'm principe,er pr^ci-pud huius drticuli parte cum illis conuenirefHocati' tem negaturos ipÃs non eredam.

Ed ueroeR, hjereticos carndlibus drmisdiuexa~ ri,ijfdcmq; tandem Ã ciuilitAdgiflrdtu muldandosel occidendos procurari pofÃe. C^uis dutem Ãelerati buius dgendi modiorigo, er inuentor dlius extitit quam Romanus Pontifix. ij contra it(s,fdsq;,Tiei^ mandd'

SECTIO TERTIA. no mandatis diferlÃ¨rcfra.gMtibiK, combiirit, dcmergit, dut reÃcfuÃjendit cos, quos hiereticos eÃe pcrfiiajuitt habet. Aduerla^j itidcm hoc frciunt, quandoquidein eos neci^nt,quosfanÂ£ dodrina; corruptores eÃe cen^ fent.Ã¯^eq; uerÃ´ hic excipiant oportet, Papam, ciufq; miniÃrosÃlso ac perperam pro h.ereticis habere, quos ut talesinterftciunt, fe autcm ucro ac iufto itidi-cio ueros hxrcticos cremare. Å¸iam,ut hoc illis dctur, ad comparationcm hac inparte rite Ãrmandam,hoc tantum fufficit, ab utrifq; eos occidi quos htcrcticos eÃe dutumant. In quo ncutri ilÃ®orum Dci uoluntati, eiufq; ordinationi obfequuntur. Odiofo igitur no-uorum paparum nomine omiÃo,Ã cos non papM,fcd papÂ£ imitatores eÃcdixcro,iUos iniuria aÃiccre non putarim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

Qrid ucro tandem dicam de quorundam ex ipÃs ratiocinationc,plus infemprobitaliStCr malitia, quam ueritatis,Ã§^ charitatis habentef Hoc Ã¢os qui htert^cos capitali pÅna iuÃc punire negant, cidcm culpÂ£ fe obnoxios oflenderc,Ã§yporrÃ´hie-reticos eÃe,falfum quâppe,odiofum, ciecumq; iudici-um,hominumfui impotentium,irÂ£ mdncipiorum,bi' 1 lent cobibere nefciorum. Ciuum iÃid autcm omni prorfus Â£qud probatione careat, matuÃÃe apparet, rhetorico quodam colore ab ipÃs in medium adfirri ad cauÃamfuam exornandam, rem amplificandam, er exaggerandam, diuerfum fcntientibus inuidiam odiumq; conflandum, contraq; corumÃentcntiamdi' i nbsp;nbsp;centes,dut fcribenies perturbandos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui ÃuÃ¤o

I . . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff

anhttofint ab incepto Ã¤eterrendos. Cxteruw qtMW thcfcm hancluant nuÃ¼o argumenta communiant, ja' tK eritpro rejj'onjo fimplexnegalii^ Vnum tantum addam, guod fi hieretici habendiÃnt cunÃ¢i,hÃ¦rcti-cos occidi debere negantes,tales (juotj; haberi opor' , tere.Hilarium,Cbryfoftomum,Auguliinum,cuterof' que ueterespatres, indem etiam Mufculum, Luthc' riwtt, Brenlium, totiÃ alios recentiores Theologos, quorum apertiÃitna teftimonia de hÂ£c eadem fenten' tiaafferendacitauimus. Quin imo, utiampapi/brit cxemplo,tanquam non fecusatq; illicaujÃenoÃr^ dijjidainusiapud nosquoq^ Ãre receptum ekaÃoram omnium,utpote hÂ£rcticorum,fcripta tiniucrjd,aut ei faltens,undeteftimomaiÃa defumptafunt, er alia f* iufmodi defutni pojfunt, damnare, legiprohibcre,ac tandemigniconcretnare deberenjtn. Quod Ãquii eorum adhuc in uiuis effet, cauendum profrdlo fibi foret (.ut equidem cauebo^ine in maniis incideret cott traria fentientiummon enim niÃ Â£grÃ¨^dmodum fab vus 'mdeeuaderepoffet.Veruntamen,Ãhuius articU' li caiiffa tarn egregif tum antiqui, tum noÃri tempo' I ris uiri h^retici fitnt habendi,equidcm(Ã me Df/Â« lt;lt;' ! tneOmalo cum illis hareticus iudicari,quÃ m cum cO' ' traria fentientibus orthodoxus. CÃ¦terum quum oM' fiia, quÂ£ tertia hac fedlione tradlanda propofuimut pcrcurriffe uideamur, iam ad quartam Deo iuuante ueniemus.

SECTIO QVARTA.' Ã¯zi NQisigiturddeo MdgiÃrdttM Ã uerlt;i religio^ nis cii^d, purtc^i doÃ¢rinÃ¦ tuleia non prohibent nbsp;nbsp;nbsp;quod nobis ab ctdiierlarijs culpÂ£,ui-

tioq^ uertitnryut potins in pij icquÃ¨,ac doÃ©lif-fimi Ktifculi fententiam pedibus camus-.afferÃ«iis.rcli gionis curanijdc tutelaad tAagiftrdtus, qnÃ m ad Mi-juÃros rcÃ¢iius,prÂ£cipiicq; pertincre. Legdnt,fi qui dubitdnt, eius locorum contmunium lucubrationrs, ibiqi uidere f.is erit,qudin pic doÃ«icq;, C3' eleginter locum hune pertrdtilct,dtq; concluddt. Hac igiiur rd^ tionc pins Ãrfdn Mdgiftrdtui conccdcmits,quant qui-bufddtn concedendum uidcdtur. Scdpr^/ht in Eecle ftd rgt;ei MdgtÃrdtum,qudm N^tniÃros duihoritdte dn tccellcrcmeÃ§ut cÃ¢ cdptns honÃ¼num dlijs pr^Ãare nd turd cupientiunt) tandem aliquando inter noTquoq; EpijeopiRegibus impcrarent.Son enimalijsdrtibui Rom.tÃ¼dbcflid cÃ³ jiÃigijeueÃ¢d,quobaudÃccis quidem oculisd miiltisdtatibus uid^ri potuit,dim Regibus religionis ciiram ad folos Fpifcopos jÃeÃ¼d-re perÃudÃs, ddeÃ³ omnia illis permiffa faÃªrc, ut uiri-busduÃ©li,c^ dgris,pecunijs, dc diaionibus locuplctd^ ti,in fcculdrid(utuocdnt) RÃ©gna demuminuaferint, ZX Ã¯mpcratorum ceruiccs (fi erederedignum cÃ¢) e-tidtn pedtbus conculcaritit.

Huins ucrÃ³ Principum dc MdgiÃratuum innne-ris dc poteflatis,pcrpulcrum profita, cr iOiiÃrc exemplum hdbemus tn toÃd Ã¯udicorum pijÃimo Regei qui quum loua: a:des,quÂ£ multos dnte dnnos eorruc-rdnt,ejJ'entre[drcicdd;,Deic^ cultus, uctcrumaliquot Rc unt â¢ -

Rfgtwn culpa corruptui,ex legis Dei priefcriplo rc' fiituendus, guu/mj; louie legis liber in tcmpli rutnis ab HelciaPont.Max repertus effet; if^e Rex,nottau tent facerdotes, propria fitnÃ¢us aulhoritate, qu^ede^ cebant,qua;q; oportebant exequenda curauit. Ndw priwwn omnium, Helcias libro reperto baud tau' tum jibi affumpfit, ut inconfulto Rfgc Dei lege pro-nwlgaret,facra inÃitueret, idola pe^mgeret, impiu eorum cultum abrogaret, ac Joute antiqua prxcepta 1 Reg.zi. 8. publico ediilo feruanda pr^eciperet; ueriim Ãut(dcra uerba fonant y Saphani fcribÃ¦ dixit,fefelibrum legis in templo louie reperiffe ; eumqi iÃ¼i tradidit ; quent ubi legit Saphan,Regi renunciatum iuit ; ac pojlqua ei retulit, eins feruos rcpertam in templo pecumant fubduTfis rationibus curatoribus operis templo lou^e prxpofltiscrogaffÃ¨jhoc quoq^ nunciauif.librum fci' licetÃbi ab Belcia Pont.effe traditwm ; eumq; apud Regem recitauit. Turn Rex auditis uerbis libri legis, â difcerptis ueftimentis fuis imperauit Ucjfu Pont, cf

Ahichamo Saphanis filio, crAchobori filio Mi' chaiÃ¦,Saphani fcribÃ¦,cr Afaitc flipatori regio,ut lo UÂ£ oraculum fcifcitatum irent pro Rege, proq^ po-pulo,cr omnibus ludÃ¦is, fuper uerbis reperti librÃ» lÃ»uanrvnim in illos magnaira exarfiffe,quc)d eorum patres eins libri uerbis non obtemperaffent, neqi ea omnia obiuiffent, qu;c ipfis praferipta iterant. Tum Beldos, cÃ¦teriq; prÃ¦didi, baud ignari in religionis â¢ ttegocio,no minus quam in ciuili politia,Regis pr^' ceptis Ã DÂ« lege non abborrentibus parendum effegt; baud

SECTIO QVARTA. 11Â» fcdÂ«drf^ondfrÂ«Â»t,Non(Mi jMÂ«Â»frwrfl(ÃRcx) qÂ«Â« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

tidreli^ioncn^ertmcntobirc:tuRemp-cdpe/]Ãª,'me' tut curam mciithbe,fontes utndicd,probos tutare,bcl lagere;rerumautem adreligionemÃ)e0iantiumtrd' Hdtionemfacerdotibns {ddquospertmet) integram permitte.Qjiin imo dd Uoldam udtem d Regedblega i-Reg-ij.Â». â ti,manddtdÃccrunt. Is lt;tKlfm Vdlif rejfonfo Ã legd' tis accepta,cunÃ¢^s ludieorum,dc HierofolymÃ¦ fena-toribus ad fe conuocdtis, Ã¯n }oult;e tcinplum ijs omnibus flipdtus afcenditsilliiqi dflJ^ntiblts, omnia ItbrifÅ deris mtouie templo reperti ucrba recitduit ; er pro fuggeflttajhns pepigitcoramloud,felt;jui eum, eiufcj; prÂ£ceptd,monitd,dÃ©crÃ©tatotamente, totoq; animo conferuare; omHid foederis iRius diÃ¢a in eo libÂ» fcri ptd pritjhndo : quum qiiidem in ea paÃ³iione cunÃ©itts adejfet popului.iuÃitq^ RfX Helcu Pontif. Mdx, cr fecundarijs facerdotibus, liminisqi cuflodibm, ut ef-Ãrrent fx louÂ£ delubro. omnia udfa Bdali,cr luco,et omnibus copfjs cÅleflibus Ãiia : ijsej^ extra Uierofo-lymam in Cedronis conualle combuÃis, eorum pul-uerem deportandum curauit: flaminesq-,qui Ã ludÂ£Â£ Regibus in/lituti in facellisperludÂ£Â£ oppida,cr nie rofolymÂ£ finitima Bdali, Solt, LunÂ£, Planetisc^ om-mbus, cunÃ³lis deniq; copijs coelcÃibus adolebant,fu^ Ãulit.Et lucum ex louÂ£ templo extra Hierofolymant ad torrentem Cedronem exportatum apud torrentÃ© , concremauitteoq^ in cinerem comminuto, cinereiHo popularium fepulcra con/Ãerfit : cy ganeas in loult;e * templo poftaSiubi mulieres luco cottceptdcula texc'

â ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. bant

Idfit d(Ãruxit;ahduÂ£ltsqi ommbuf faccrdotibui rrlM dxÂ£ ofipidtSylacelld in guibus adolauynt faccrdotes 4 Gdbd dd Vgt;(rjdbdm fioUuit: diruitq^dccÃ¼d portarH dmeporidiii lojÃ¯neprtetorts urbdMddÃmÃrdtnpor' tgt;e urbii pofitd. Ã¼mnid dcniq; percgit,cjUie dd untuer fdm idol'orum,c^ idololdtrie deÃrudionem pÃ©rimÃ© Ibid^verT.zi. remtclltxii. Vofihxc, Hicrofo!ymamrcucrjM,iuÃit Kfxonimpopulo, utVafcbd lotiÂ£ Deo[uo dgerent, fii utiprteleriptuin crdt in libro foederis illius. Nullu tnim Idle Pdjcbd dÃ©iuin Ãicrdt 4 tcniporibus pr^Ã' diiin,cjuipr^Ãicrdnt iÃdelitis, totoci- tempore V.egti ifrdelitdrum, ludxorumÃ©j; qudle id dÃ©Ã®um eÃ Hicro' folyniis Anno Regni loÃd: duodeuigeÃmo.

Si'Ã¿ile exemplum elicipoteÃ¼ ex rebusgcÃis AfÂ£ ludxorum Regisujui proprid ÃnÃ¤us dutboritdteun' conftltisfdcerdotibus, nec eorum iuffÃ¹, dUt monitth percgrinds drds, eyr fdceUd, ut fuprd uifum e^,fuÃu' lit,Ã:tiuds perfregitÃucos fuceidif.dc piibl ldndem e^ diÃo iudjcos loUiOpdt;io ipforu DeoÃsth-re, legaH' qi:e,(yy dilciplmdm obirc tuÃii.

Atenim lofdpbdtus pijfimus eins filius, eiuÃ-Ãm Regno fucccffor, iÃ¼iiÃrius qiioq^ buius rei cxcmplu nobis prÂ£buit:quiproprid itidem mxtes duthoritdte, non tdntÃ¹m fdci 04,0â¢ lucos ex iudÂ£d fuÃilit, uerÃ¹nt anno Regni fui tertio miÃt Dodores, Sdcerdotes, Ã¤c teuitM,qia per umucrfdm Jtiddidm repertum legis li briim etrcumÃrentes, populos doccrent ; quioinnut â¢ iudÂ£Â£ peragrdtites oppidd,uulgo doeuerunt.

giiod fdcerdotibiK mconfultii ferpcntem lencÃ¼ lt;iMo Ezechix enÃ©-feconfliiium, Ã¿iiadidtemporumifraelitieadolcbat, plum. * contriMt:lt;juatc^idio,cr ammi ardore ueri Dei cul~ i-Reg.i8.8. tw 'mfldurationem procurduerit^non ^fold diligen~ Num.n.8. . tid percipitdr,lt;jud cunÃ©iii !udieorum, ifraeluarum^i populis per epijkltif Ãgwficatiit, nepdtres,Gr cofdit guineas fuos imitdrcntur,Ãeddd loudm redirent :ue^ rum curd (}uccf-,db co ddhibitdin ij/dem dd fdcruin PdfchdHicro/olymiC celebrdndum muitdndis : quad guidem tdm diu ex prdâfcripto frdum nonÃicrdt.

Quin Ct' Nidndjjes,ciuum reÃpifeens pcccdtum fuum cognouiÃ'et, cr ddÃugem reuertiÃet, de Deo implordto erratorum uentam commeruiÃet, Hio-o^-folymam reuerfus, DcoÃ¯ peregrinos, cx Ãgnu^ued ip/emetin Ã¯ouefrno erexerdt deieciCdrdsq; omnes, quds uel in monte templi louÂ£,uel Hierofolymis eX' iruxerdt-,fuflidit,ct' extrd urbem proiecit. Adh^cd-i rdm louÂ£ conÃruxit, er dd edm pro fdlute, cr grdti dmmi teÃimoitio fdcrd Ãcit-,ludtciicii,ut loudtn ifrde^ litdrumDeumcolerentimperduit.

Quurn igitur fuperiore proximdfedione,Ltilhe^ ro duthore 4 nobss demonÃrdtum Ãt,ueterts foederis fcriptdckaritdtis,ctâ pietdtis exempldnobis fubmini' Ãrdre,cyâ alibicjuoc^ue,ed omnid nos imitdri poffe, ^UieuerboDeicxprefÃ¨nonrepugnent,quisdmbigdt (andorum Regum iÃ¼orum imitdtione mxos, eortmt-tfue pijs excmplis,Keges noÃros dc MdgiÃrdtu^ relt' gioniscurdm^dc tÃ¯ilcldmfumerepoffci id guodpr^- â¢ t{rMHfculum,BuÃing.guocji egregieexpr^Ãit- ipfe

enint, poft(]Udm ommd ueterum Kegum fi(prdditâÃd Bidhailhort. cxempU cilduit, Imitdtus cÃ¼ ( inquit)^dnHiÃimortiin adomn.ecd. bortimReguii!excmpld D.ConJhfiliftU'SMdgnus,dC inin.38. ÃnÃ¼lid hi fuo 1h:perio frcit.i^dm ijuum ipÃuf tempO' ,, ribui Cpi/copi inimicitidf exerceretiMc fcriptis, o' Â» concionibui inter fe ccrtdrent,O' pr^etercd ctidm li' bellos,quibiK fe mutuo crimindbdntur ipÃ Imperdto ri offirre dufi effent, ut cordin ipfo contenderent: deceptie ommbui libeUii grduiter ipfos obiurgduit, quum diuinitiM uniucrfo populo pdffores oquot; duces . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concorditc ddtifint, ipfi interfe ddeo difcordes fint.

Ã¯ieq- ctidm fintentidm firre de eorum controuerfiis uoluit,dut libellos fibi trdditos legere: fed eos in igne coniecit-.utuel fic different ^udntopere fuÂ£ centen-tiones,cr iurgid fibi difflicerent, o' tdndein onufn rixiSfOquot; crimtndtionibiis concordidincolcrent.At(p ^uuminNiceno Cone, inter Epiffopos confediffet, inter guos udrhe ^uocf^ contentiones erdnt, propofi â tis prophetdrum, o' Apofiolorum libi^s, hoc cBff' cris EiblijSjiufiitex ijseontrouerfids componcre, o' undnimiter ednde fidem priedicdrc. llluftre hoc exent plumprtejhntifiimi imperdtoris Conjhntini,quern Deus in hoc quoq^ ffculo mdgnum ffeif.cuius nomen O' glorid pofkdpcruniuerfum orbem dpud omnes prudentes eximid, o' iUujlris fitit ; o' longÃ© cldrior, ntdiorq; eil in Â£terndfflicitdte:hocinqudmexemplii imitentur omnes Principes, dc ^Jidgifirdtus ,o'no-

â¢ ftrdietdteidemffcidnt ergd Ecclefidrum Kiniftrost Â» lit fic pdci. O' publicteffluti Ecclefidrumpdrirdtio-â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nc

SECTIO CLVARTA. Â«4 ne confulÃ¤nt.HiCc iUe:in quibiK duo notÃ¼dd,dnimad' uertendaq; uidcntur. Primum Rcgci uerbi ^AmiÃris inrcligione ajjjifcnda,crpromouenda authoritate olimpr^ejhtiÃc. Treinde tametÃ Efiifiopcrum quos Bullmg.nominat difcordite cut ex hifloria ip fa paiet) non Ml (KMifWii, adiapboris, feufidei iufirmitate, fed circa prÃ¦cipuos rcligionis articulos uertebantur, dttamen C^farem in male fenticntes Epifcopos ciuili gladio nonanimaduerti/fe: fed ijs telis cÂ£teros inÃru xiffciquibus huiu/modi certamina peragi decet.

Modo,Ui ad propofitum redeamits, witer utriufq; potejkius Ãtnilioncm diÃinguentes,dicimus, Epifco' poru/m munus eÃe, uerbum Dei prlt;edicare, turn ctia facramenta adnÃ¼niÃrare- Pid hÂ£c,Â£gros uiÃtdre; mo-rientes confolari,Qr dd Ãdem in ChriÃum,cr i^orte firti animo Ãrendam adhortari; fÃ¹nera procurare:df flidos foldri; ignaros docera imbecillos conÃrmare: pauperum curÂ£ incumbere; coUedas ad eorum ege-fl^tem iuuandÃ¿tiprocurare : male de religione fcntÃ¹ entes impugndre,Deiq; uerbo illis reÃÃere, eos borlt;' tdri..obiurgare,mcreparc, minari, cfÃgt;iritus gladio Ãlfa dogmata in eorum menlibuis,quodd eiits fieri po telÃ®,iugulare.QuÃ¨d fires male ceÃerit,uotisq^ diuer fum fortiatur euentum, illis fuam fententiam peruiCd citer rctmentibtMc bis,tcrÃ»e ad Euangelq prÂ£fi:ri' ptum ritÃ© monitis,ne^ ob id adfrugem redeuntibust tunc dcmum non cefjet extremum itlud EcclefiÂ£ kor ribile tclum,ac(ut uocdnt)fi{lmen,excommumcdtio^ nisfcilicetglddiusiquoputridum membrum ab Ec~

clcÃic ccrpcre abfcindAtur,nâ¬bencuAlcntu titÃcidli tantiÃier dum,rccitperdid uolcnte Deo Kd/ftÂ«dÂ»Â«c,fÂ« trd contdgij difa imen in ouium bet^udlentiumgre^ gein tutÃ¶redpipoÃit. Qnod^uidcm fÃ¹lmen(ut flendimu^^extremum non effet,Ã poÃ¼ eum dlio teloÂ» dccujdtioneuidelicetzr deldtionedd ciuilem ntdgi' flrdtum dbE.ccleÃdpercutercturhlt;er(ticu^:neqi mor bidte oui conudlefcendi ffgt;dtium ddretur,Ã pdflore procurdnte,Ãrrco glddio iuguldretur.

At firtdÃe obijcidt,quid igitur MdgiÃrdtuiperd' gendum reltnquitur,Ã hÃ¦c omnid Epifeopo ipÃob' ^undd crediderK^ Vbi ndm lAdgiÃrittui potejkts iÃ¼d, dMhoritds,qud eum in religtonedffercdd de pro' tnouendd praditum effe zx epifeopo prÃ¦fftre dice' bdifNtultd fdnÃ¨ quidem illi perdgenddrelmquunturt ad religioncm ftndmq; doÃ©lrindin dfferenddm, pro' mouenddm, tutdnddin, conferudndam, Domini d' grum d malis herbis purgdndÃ¼ pertinentid; qute qui' dem Epifeopum obire minimÃ¨licet, hdcinre MdgiÃrdtu inÃriorem oflendunt.

Primum igitur oinmurn Chriflidnus dc pius PrM' ceps, feu MdgiÃrdtus, populorum fuorum gregibm probos,uirtute pr^ditos,mites, humdnitdtis hdud eX' pertc5,Ãruorcchdritdtis drdentes,doÃ©irindq; poÃ¼eit' tes pdfhres(EecleÃd tdmen in id confentiente) prd' ficere fdtdgi'oiijsqi moribus imbutos,utinculpdtieui tÂ£exemplisdoilrtna duthoritdtem concilient, noit quicontrd,turpisdcuiciofeuitie ffccimine doÃ¢ri' fiicÃutdffolcOefjicdcitdtem dcfidem dÃ©rogent, infu'

SECTIO C^VARTÃ? iif per.tnu'tcris fui (floj^MniÃrutn morum improbitate peccjfttem, itnt fkl/a dogmuia docentem puiurc, Ã§y-ceÃ¨rccre,mut^c abdicdre,!:^ Ã¼ccleÃie uoto concur rente,dlium (um^iiow pr^Ãcere, Prxiered oinnÂ« flu ~ dio,oinmci; adhtbito opportuno, ac decentiremcdio curato, ut, piorum ueterum Regtwn exetnpio, tdoln omnid, idololdtrid ip(d,Ãlfuiq^ omnii cultui ex urÂ» ie,cr Kegno (uo pemtut externÃ¼nctur,ac ne (juis ea reflituere audeut lege cdueto : de tdndem 4uero Dfo dd idold immundd ,fiue Chriflo dbnegdto dd ludaif^ tnum defcifcentes, dut dd eddein altos fuddentesfluÃn rdtione coÃ¨rceto,dc mulÃ´ldto.

Ad hjec omni fljidio de diligentid ipfl inuigildndÃ¼ trit,fl (^uts flrte/inatico fl)iritu percitufindgi^ De* miniddulierinum feinen mier triticum fereret: f4 ^Â«4 poÃ¼et potrflAgt;.e,nc ludlum longim,dut Idtiinfer^-pdtcurdndumMuerÃ¨ hoc inijudm iiitelligo,/i print Miniflri munere fuo fitniliiyÃs ÆMpr(l cowimcmo-rdunntn drlttn dtcertdntes,eindntiii/m peruicdcidre-tundere nequiuerint. Tune dutem non ceffet ciuilis ficultdf fi icquis rdtionibus Ã ChriÃiund chdritdte ha dbhorrentibus,tmminenti inulo occurrdt.

Sed locus hic defdn^e doÃ¢rinÂ£ curd d iÃdgiflrdlu bus hdbendd d Mufculo ddeo piÃ¨, doÃ©lÃ¨, e:^ dbfolutÃ¨ trdÃ¢dtur,ut meo cjuidetn iudicio nihil melius defidtf rdri poÃit.Cuius uerbd quid fuperius fecundd feilio-ne recentiorum (ententids citdntesnotduimus, ne le-Ã¼ori molefli fimus, hÃ®c rctieendd, effe iudieduimuSt ewm^ monemus, ne uerbd iÃd iteru legere grduetur,

Ex CM enim, non fobim ipfiia Mufculi fententiam de MdgiÃratiM hdc in re officio inteHige^, fed an iUiui fcripta partibu^ aduerfariorum fiue^tÃ§ut ipfi quidÃ© iaÂ£lant')necnc,dilucidÃ¨ percipiet.

quot;Videbit enim, maiui fupplicitvm, quo bonics iUe uir hÃ¦reticwm,etiam(fl dari polcil) in/anabilem, pie ilendum cenfeat,carcerem,non igncm cffe. Si modo hocfuppliciumappcllaripote^, quumnoninhÃ¦re^ ticipÃ¦nam,fed falutein,dc edatn pr^ecipuÃ¨ neortho' doxi eiuidoiHrind infici poÃint,coerlio huiujmodi db ipfOiCr i quibufdam dlijs excogitdld ffierit. -

'Vertint enimuerÃ´, quid fupcrius o/kndiwM quant ineptum,infulfum,abfurdumqi fidcrcquod plin cflquot;) pericHlofum ,fiÃ¯udex 'm fcntentia ffrenda, rx alieno iudicio,non expropria confcientia: cerdtudinepen derc dcbedt ; mdgnopcre Vr'mcipi enitendum cenfc' miK,ommqi ffudiojdc pietate ab co operam ddndant, utdcdolt;lirmd,quamaffercre,promoucre, dttdri, cy in Regno fuo confcruare,ac de cd, qualfl contra exi-gere,crprohibcre debet, quoad eiuf fieripoÃitcer' dor fiat. Hoc autcm fiacrarum literarum aÃidua Ic' Ã¢ione,pid uoluntate, firuidiiq^ adDeumprccibui mtcrcedentibu^ Ãcile affequetur, er impetrabit ab eo pdtre, quifilio panent pctenti nunquam lapident Iof.1,4. Qudpropterpraceptumilludfibidatum autu-medquo dixit olim tofua Dettf, ut legii librum nun' quam non in ore haberet, deq^ eo dies noflesq^ cogi' tar et, ut omnia'tn eo fcripta curaret exequenda. O bcatum huiufmodi Regem. JSlam (ut Bulling inquiO nbsp;nbsp;|

locum cxplicdns de Aethiopc Ã Philippo Ã¤d fide per- Bull, in Ad.amp; lrt(Ã©lo,quein j^crM literds legentem inuenerdtiVlMp^Ã¨-^?-tales h((bercmi9 Principes : fane plus filicitatis rc' gnaret,minusq; miferiic.

Ad hÂ£c pias fynodcs in urlgt;e,cr Regno fuo habe^ rccuratodn quibus liberum cundisfententiadiceiu difitarbitrium,nonautem papiflico more prÃ¦iudi^ cijs agatur: ueterumqi piorum imperatorum exem, plo inter Epifcopos,Jeu ucrbi Aiiniflros fedeto: qua:, que ad purum Dei cultum,fanamqi eius doÃ¤rinÃ¤/}gt;e Ã¢entdeclarari,fi quie uero dubia Jint explicari cura-to. in ijsq^ traÃ¢andis,/i prieter Rcgni,Prouincia:,aut ' urbis fuÂ£ A\iniftros uicinarum EccleÃarum, fi qui fint doilrina, moribus, ac pielaie prÂ£clajri antifhtes euocarcntur, cumq; Ulis confilia omnia communica-rentur,non folÃ¹m non improbandum, fed apprimÃ¨ laudandum putarim.ainc tandem Dei uolutatis,cum per fynodi dÃ©crÃ©ta, tum proprio fÃ®udio certior Ã-ilus,legesfuÃ©s promidgato,publicisq; ediÃ©iis caue-to,ne qtiis contrÃ quÃ m Ã pia fynodo ^tutwm, fand' tumq; fit,doccat. Si quideliquerint,cr abEpifeo-pis rite moniti, non refipuer 'mt, neq^ab inceptÃ§ deÃ terint, ut fupra didum ed,coÃ¨rceto, atq; reprmitÃ³.

NeÃ§ HcrÃ´ hÃ®cCut quiÃiÃ¤m ÃrtaÃis argute ex ucr bis noflris coÃ¼igcre fe poffe arbitretur ) iurifdidiolt; nÃ©s conÃndimus, adeÃ´ ut geminÂ£ politiÂ£ diÃndio corruat, quam principle) inter Ãiritualem, zy ciuile potefintcm inÃtuimus. Uaud enim inÃtutinoftri ed, gt;nbsp;defidei dodrinÂ£ articulis iudicandi Ãcultatcm,

hune,Mt ilium hu reticum declarandi, 4 facrii prohl bcndifdfratrum catu arerndi Mthorit^iem ciuili Md giÃralui trtbiiere. Huiiti cnim munttK fÃ¹nÃ¢io Epi' fcopo, CT Ecclefite omnino integra permitti debet. Nam ob Ãdei errata nemmcm ab alio mundi tudice, Ã¼lioÃ»e gladio e^ puniri. A t enim,(]iiicguid ctuili poteflM per nos tribuitur alio non ljgt;edat, quÃ m ad puram janÃ³lamqi doÃ¢rinam ajerendam ac confer' uandjm,frljam uero delendam,ac deÃruendam Tan demj; concludim;is,iuÃum, pium prudentemey Md-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gâÃratum, cjuum ex facrorum librorum diligenti cr

aÃidualedlione, dodlorumg; ac piorum Epifeoporu fenitufconlt;iiltis dmina; ueriiatis certior Ãdus fiierit, ad earn promouendain,adal[erinam autem extirpan' dam,leges,cr in/ntuta coderc, publico^^ edidloprO' mulgare debereujuibus poÃta illieita docentes coÃ¨r' ceat,lcgtmq; limdes tranlgredrcntes iuÃa. ratione co hibeat.Uoc autem non ecgt;,utfÃ ljas animorum Ãenten' tias,(y ijtiÂ£ inde citra peruer/am homitiisuoluntate manat,externa Ãdlaincorporib.uindicet,ucru,utpe' Ãª^âdffantÃ«,gregÃ¨q; corrivn'pentÃ«ÃftaEac ÃatfinÃ¤ 4 Mufc.Ioc.cÃ³- nialofcrendofemmeprohibeat.NeeJlatim,Mufculo mu-fij.de Ã ffirmaiite,moueri debet UiagijlraltKelamorib.eoru letL â¢ AlmiÃrorum, ^uiadtjuofiiis errantes epprimendos ciuilem potcflitem folicitant. Nam idem infirius, poilcjuam AnabapttÃ:irum ad Ãdem conuerfionem narrauit,ita ait^Huiufmodi exempla admonent Ã¯Aagi 9 nbsp;nbsp;Â»â Ãratus,ut taliiim MiniÃrorum uoctfÃ¨ratiombus baud

SECTIO Q_.VARTA. 1x7 t^uodipforum eÃ¼offcijfidditcr obeant- NiWjMitr Pet.Maityrii^ tyre (juoq; a/fyeiite,haud tgnorare debet is,cuiglji- RÃ³.y.p.Ã¶op. dim comimfj'm^,fe cuflodein effe non modo pofk' â rioris,jcdetiantprioriitabulÂ£. duarefttdgere de^ QuaMKone bet,utrcligioguo^; reilÃ¨adminiÃretnr ctiicxmrbo DÂ«. t^cq; pulet ( quod hodie multi PriticipesÃbi per[uddcnt)eiufmodi curam nihil ad fe pertinerc. Vo lunt quidein illi facerdotia, ey Eprfeopatm diÃribue requibmuifumÃicrit: utautcinitlM,qtiosadtaleidi' k gmtates euexcrunt, officiofiiofitngantur, nihil cU' n rant.

Sedad Mufculum redeo ; qui KagiÃrdtm iÂ« rc/i- Mufc.ibiJ. gionii negocio officium cxpltcans, inquit, vbi ucro â diligentia fua nihil effvcerit tÃ mifler, uelÃ pcriculii â Ãtyne oues morbidÂ£ reliquum grcgcm inÃciant, aut fihxreÃm fuam docendo propagÃ re iniipiant i ibi tcmpefliuum eiÃ¯, utpoteflutefua utatur HAagiffrdtm:^ * qua pertinaceSyCr inquiÃ©tas m ordinent cogat. HÃ¦c lUufcultMia^alij dicunt, vbi uero diligentia jitd nil effÃ¨ceritMiniflerylAagiÃratui hÂ£reticumaccufdtOy eumq; comburendum fuadeto, SedÃcitra fanguinis fitÃonem uoti noÃri compotes effe po/fumiiSyquid eÃ curChriflianampictatem antichrifliana fauitiafoe^ dare oporteatf

Magiflratus prÃ¦terea contumeliofa in Deum tier bdyuerds inquammon dndlogiciu,dutallegoricds bla^ ffgt;hemids feueriÃime uindicato.

Sj peregrinum aliqiiem cultum in urbc, aut pro- 9 uinciam/uam inuchi,tdold Ãbricari,zy ad cultum e^

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pios db impiorum iniurijs dcfindito. Publicteitt

Omnia dcmumquictequitati, er ChriflidnÂ£ matt' fuetudini non aduerfentur procurato, qiubm hiereti^ corum conucnticuld,tumultui, fcditioncs,jchiÃndtd, fcdndalddeuitari pojfe arbitretur.

Quod uero ad Ãdem dUinet,ti[dgiftrdtM,Ã nie ue xare uelit,dd id tantum cogcre poterit, ut tormentor rum crticiatu,dut mortii pauorc impulÃHiquttcunq; uclit,crcderc,dut non credereÃttcar : fed,ut eredam, aut non eredam efficiet nunqiiam. Id enim perinde ef fct,ac Ã cÂ£cum utuidedt,jurdum ut audiat, mutum ut loqudtiir,cldudum utcurrat adtgere uelisizr uidere, aud'.rf,loqui,currcre non iialentes,igni,aqua,Ãrro, rejkÃ¨ medio toUat. Sed Principe ne hoc,aut boc fiat iujtis legibui prohibente,duthoc, aut hoc fieri man' dante,modÃ¶ qult;e interdira, quÃ¦q^ praicepta funt,d ' Chrifli doÃ©irina non abhorreant, diuitt^q; dignitatb â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gloritc non delrahunt; unufqui/q^ praiflire erpo

tch, er debet ; quodÃ legk dido dudiens efife renuc' rit,ex lege ipfa haud inturia cocrecturt legeinquaiÂ» qUiC Ã Chriflidno Rege, non d barbaro Tyranno eX' eogitdtd,er condiia fiierit.

AconeJib.j. C^eterum fiint Acont. teflinte, quibus quiefeente glddio,protinui de religione omni ailum jore uidea' gt;nbsp;gt;nbsp;tur. ^ilagna uero Cut iÃ¼e inquit) fiat Domino iniurid, â¢ Ã eum dornÃ¼re fiuÃgt;iconur, neq^ fiui populi uBa eum cur am tdngerc, uel Ãnegladio Euangelium eum juu confer'

SECTIO QVARTA'. Ã¯iS con[â¬rudre nonpojp.QuajiuerbinullneÃetukmC' rum Chriltittnis omnif in firro po/ita /}gt;cs effe uidea' ct tur.(^um tdiffen baud ignari liiniÃ¼,diuinum fernto' Hebr.4.14. nem uiuum,c^ cfflcdcem ojJe,Gr ciiiouit ancipiti gld dio dcutiorcm,cr pcneirantem iifq; ad diuiÃoncm d-nimit, lÃiritw-,ccmpdgumq-, zj' nicdullarum,zr dninticogitationum,conÃlioru,n,qiiudiccm. l^dmÃ ce poÃ¼qMm(pergit Aeon.) occupa/Jent omnia Sdtantc Â« pr^ltigia, ipfeq; Satanaf rcrum ejfci potitm, tarnen (c uerbi Dei tanta uis fuit, ut potuerit Satanam de fortifie fimo mumtiÃimeq^ fuo Regno deturbare, Ã¹dne uerÃ´ a deÃndendo ChriÃi Regno ab hebetatis, eonfi-aÃ¤nq; tc tarn Satanlt;e iaeulis nuUa uis fÃ¹erit,nullum roburi Bo Â« noÃmiK animo.Hon dormit Dominus, fed uitlat. Si u in illo noflra poÃta Ãt fÃes ornniaÃ uerbo pugnaue^ rimies: Ã eins afflati/piritucquia/^iduis impetrandus ee eSipreeibus) diligenter prudenterq; uitatis Satana; lt;Â« doln i/s,de quibus adhue diximus,egerimus;niÂ£,quod cc ub h^retieis^imeainus nihilfi(erit.Congredidtur eau (t tÃ¨eum impoÃuris ucritas, ae tandem fuperior euadat ct â¢' neeejjeÃterit. ProindeÃquolidieÃnt,qui nouas mo^ et ueant quiefliones, nouus ferant Utes, pafloribus obld- et trentfCr negoeium Ãeiant : ueniat aliquando iÃud in et mentem eogitare. Ã^uidÃbiuulthle Satanas^ Euan- ee gelieain feilicet oppugnatum uenit ueritatem. Sed et hÃ³eneautem folum^ QuidÃ er hoc quidem agit,er ce aliud Ãrte quiddam adhue maiusf Vt uideliect, noult;e et ier tua quidem opera ) Ãndamenta iaeiat Tyranni- ee â¢ dis, quam aliquando in pios Dei feruosexerceat,ip- Â«

Â»Â» domintK^ hgt igitur: quid tu hÃ®c, qui j^idium hono' f ris Dci iaÃ©ÃMi qui le ettangclicant ue^atetn iMtiÃ' Â»Â» cere pr^ teÃrs fqui totM E.cclcliÂ£ commodii tnanci n patuf uideriuisiQuid inquam tuhicÃcies? ibisfci' Â» licetiCr tuMcum Satana coniungesuiresituameilo^ Â»gt; cabifoperamf luÃrumentadapides, cjementafuppe' Â»gt; ditabisf Communii libicum SatanÂ£mancipiis ertt fu Â»Â» dorC' liMeucrcgt;,utumuimomentideclines molcÃM n adiutor iaciendis tanti maliÃndumeiiiÃeris? QÂ«id Â», fi id etium agit, ut Ã quibus armis fibi maxime timet, gt;, fj tffeÃ¯Ã¨ mambui extorqueat, cr ad ea prouocet,quÂ£ IdemaÃ®tBren mbil fÃ´rmidahimi uerÃ´,quieplanÃ© contemnitiCertÃ¨ tiuÃ®fup. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auteit^rrum,cr idgenu^ terriculamenta iOenepili

quidemÃcit.^iihilerlÃ¤utern,quodlimeatmagif,cui' â querefiÃere minus poÃit, quant Drz' uerbum.At uero fi femel iÃ¼ud obtinuerint pa/kres, ut qufiquis mutire quid aufuf Ãerit protinui fit accerfendus carniÃx, â quifologladio cmnes foluat nodos, quod deinceps Genuas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuinarum literarumÃidiumiCerte non

up, r us nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÃ-g ifUcHigant ; poterunl enint

quicquidfomniauerint miferopopelloobtruderejCtâ â fuum nibilominuis tueri dignilatis locum. His ucro ar tibus, hocpottfiimum inftrumento papiÃca religio tam longe,lateq; eH propagata: his inquam tot mifc' rabiles abufis,Ãlfa dogmata, impios cultus,innume' rasq; purte doÃ©lrinx corruptelas anteailis tetatibus

SECTIO QVARTA; Â»Ã9 bil uenena. QuÃ³dÆ: quis diuino edoÃ¤iif (}gt;irilu iici p tuffm dgnoMi^Mt nufcr^ traditu^ cfl ncci, autpanjc fiirniidine mutÂ» cdniicudÃt, CTdgmtdtn ucrtraUm filcntio itiuolues frlÃs dc didbolicis inuentn obuidm irenoneÃ¼duftK. Cit!ocircd,VÂ£nobis dilKconr.Ã IdiAcont hoc,quouno,z:rpugndre nobis licet,Ã§yuiiiccre â feinpcrpc/]umus,dbiecerimustelum.AÃ¢umfic. Nu, BuÃmg-.ctidm tcflunte, Eudngclio cxpeRitur, expU' Bull.AÃ . 8. gndliiiq; huius jcculi priticcps. EtpdullÃ´ po{i: Duo '^3Â« m; fcdc IhiÃ®M crrtdntcs contrd kgt;ereticorum,did- â boit, Mundt tncurÃones foldntnr ; potcntid, cy â pr^/enlid E)ei,z:r ucrbum tieritatis. Agite ergovfrd â tresjÃddtnus omnipotenti Dco,rnKocf)n!w ctas duxi â liim,tnnttdmurucrboillius ; z:r procitldubio uince^ â miH.PorrÃ´ mfi Dominus dÃcruet domum,fi-u/trd ui' gildt,qui cuflodit edm. Quid melius,quid ucrius diet poterdtild quodÃ§ut fuperius ofitndimus') Luth: quo' que dgnouit,q!wm dixit, Dei uerbo hie res eR dgeiL Â«Â« ddiquoÃ nihilproÃcidt,fiuÃrd mundunuuisddhibe- Â« bitur,eti4Ãomnideruorcrepledntur. Etibid: Qttod te â¢ fi Deus nonÃcit,mdnet perpetuÃ´ isiÃcium- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«

Cneterum Acont. tdcitxoccurrens obieÃ¢ioni,At Acont. enim ittquies ( fubdit ) quorunddm ddeo impcrtutid, â ddeoqi intolerdbilis eÃ¼,cutn impudentid,tuw rixdit' di libido,ut neceffcÃtdÃ¼jsqudmfoliusuerbiarinis â coÃ¨rceri. Visdicdm quid ifludÃli ProfiÃ´lÃ´nona-liud,qudmÃdied! miles qui/Ãidm , zr nero isnules, â quimilildriuirlute dntccedere Ãbi omnes tiidedtur: etdeo firenuÃ¨,adeÃ ^nauiter/uumpugnarehofiein,ut Â« etbqcere

Â» aiijcereÃbi haflum necejjcfit, eiq; obtemperdre. O f egregiutn militem- Ciuid cnim aliudJ^eret Satanoi, !; ^uam ut egrcgiÃ¨perditos fummittertt homines, qui ' Deiferuos irritarent, Ã§y improbifiimÃ¨ quidem irri^ tarentiErgÃ³ne,quia Uli ftrenuÃ¨ SatanÃ© rem agerent, nos quod maxime uolebat Satanas ficer 'mus ? illud inquam maxime agit Satanas, ut nobis hoc uerbi te^ lum extorqueat, nosq^ alio muniti armorum genere, quod ipfe colemptuihabeat, in certamÃ© defcÃ©damus.

Nofirum igitur erit hunc uerbi Dei gladium mor dicus tenere : hoc uno aduerfus omnes facrofaniiie Cbriflianoâ religionis hofles decertare, hoc uno Sata'-nam ipfum^eiufq; emifiarios iugulare. Ea uero arma depe^ere, qux ab eo non foh'im contemptui haben' tur,jed 'm peÃ©iora noftra miferabili clade retorquet.

A t quum fit tandem perorandi locirn pius,ac pru dens NiagiftratuiÃcripturie oraculK,ac prÃ¦ceptis C' dodus, Dei gloria fludio tmpulfus, charitate in fibi fubditum populum mfiammatus, cr uÃ bonus pafior ouiimt faluiis percupidus: quum primum optimispa fcuis easabundare curauerit, benÃ© ualentes deinde con[eruari, agrotis mederi, non igni, aut firro, fed pharmacis, ey antidotis Dei uerbo mflitutis diligen-tifiudio fatagito. Omm^ dcmufauitiaexutus,Chri' Pi^i manfuetudine 'mdutus,fidei crrores fana doÃ¢ri-na gladio,ab ijs qui cum ge fiant necÃ dos procurato-Omnia aut 'm /ummi patrie nofiricoeleÃis Dei glori-am-, cui fempcr laus, honor, er imperium, per Chri-fiumfilium fuum ey Dominum nofirum. Amen. lt;nbsp;Â£Æ. z* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ANO-