Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • de rug van het boek

• • de kopsnede

• • de frontsnede

• • de staartsnede

• • het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • the spine

• • the head edge

• • the fore edge

• • the bottom edge

• • the back board

E. oct. 27q.i «

Damp;. SACRA COMMVNIONE CHRI- , ÇTIANI POPVLI IN VTRA-quc panis amp;nbsp;vini fpecie.

Sitne eius reftitutio Catholicis hominl-busoptanda,etiamG iurediui* no non fimpliciter neceß faria habeacur.

Confultatio cuiufdam paci Eccîe-ûæ optimè confultutn • gt;, cupientis.

AnnoSalutis M# D* LXIIIL

TYUOGRAPHVS PÎÔ

LECTORI Sa

BS V M multa admoduni fünf, il quçTheologis negotium ho« tempore faceifunt: turn in pri-i misjlladeCaliciscommunio« B nedifputatio.permultismul'* n torumfcriptisagitatur.(taq;i J non folùm in vniuerfa Ger* mania prxcipuos clarifsimosquediuinx fapien-tiae Dodores,aliquot iani annisexciiauit.-fedil'a lud eciam ipfum Concilium Tndencinum.æHa* teproxima fupcrioretotû occupauit.Duiy enini maior eruditiorum Epifcoporum, eaque potion pars,in earn fententiam concors pedibusiret: vc Laiciscalicem eifeconcedendum iudicaret, alii Vcro magna contentione refifterent: nequid incommodi tantusdiifertationum ardor, cœ-* ptisdemr^um amp;nbsp;opinionuin rcformationere* bus adferret.-eam controuerliam Pi) Quart) Port tificisarbitrio dirimendam,ferioquedijudican dam Patres reliquerunt. Quoniam ergo nullum eius, quod plurimum tarnen expetitur, ftatim-que fieri oportere necefsitas arguit, decretum •dhucextat, Principes veto Germaniqt viri Caw tholicx profefsionis, valde reformident, nils pijs prouinciarum fuarum clientibus, hac in re quam cottidianis efflagitationibuc vrgét.tandé aliquando fatisfiatine catholicxreligionisreli« quix.vel ßatim concitentur, vel fenfim profe-do pelTum eant:prudenter vnà,in earn rem Ca» fateprjeeunte quidem, alacres incumbunçquà A * nbsp;nbsp;nbsp;’ Pi|

AD LECTOREM,

Pij Pont.permiffu.caliXjè vetere illa incorrupta Ecclefïa.in liât nofträ tot difsidijs oJ^'Tiäcamp; alias cauffas cómotani, ac potiùs adflida,reuocetur. Nimirû.longèniaioreratione nüc nobis eins v-famreftitui,^is,nóadeó multis ab hincannis, publico decretofueritintermilTus.Id quod,prz-clarècertèjlibellus hicaureolus oftédit.Quaob renuvbiprimum nuper ad me mifl'uni, fedulo perlegi:probaré ipfe autem auAoris , quicunq; i$fuit,inlhtutum,eruditgt;oneni, diligentiam, ac iuuandt, genere quoque dicendi non acerbo.ftu dium,amp; idem nonnulli pietatisac doârinælau dibus infignes,confirniarent:prztermitterenó potui,quin eü ego.ijsprxfertim, amp;amicis, fiia* dentils,immorogantibus,ipfe cum omnibus iludioiis.pubiicxque tranquillitatis amantifsi-mishominibus.cómunicarc.Exitigiturinlucé; Vtamp; liquid ceterihabent.quodhuicarguméto, atq; turbis componendis conducere polfe vi* deatur,idnuncomneveró, candidisanimis, ac placidis.non irati$,vel anticipationis «llo prxiu dicio concitatis,in mediü exponant. Eft is enini inodoReip.Chrillianxttatus;vt nihil eos,fulci-endxverx religion!,noftra propemodum perti-nacia,ac lata contentionumculpa, collabenti, vel antiquius amp;nbsp;vtilius,vel aptius equidem , fa. âuros effe putem.Vthoe vero velint,quod ho-neßu eft amp;nbsp;vtile,iîeos,amp;patriç débitapietas co-hortabitur.amp;egregiaderemultô omnium opti ma,bene merendi voluntas, vltró,vel plan« currentes, nó incitaremodo, verùui inßammare proculdubiô debebit. Vale.

ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5

SACRA COM-

MVNfoNE CHRISTIANI

POPVLI IN VTRAQ^VS, , panis amp;nbsp;vini (pecie, confultatioi

Eteres omnes tùm Gr« ci, tùm Latini in ea fen-tcn tia fuiffe videntur,vt exiftimauerint in légitima amp;nbsp;fol cm ni c^ebra-tione corporis amp;nbsp;fànguinis Domini, amp;nbsp;adminiftratione ac dilpenfatione, quæ in Ecclefîa fîdeli populo è làcra menfijîtjduplicem fpeciem, panis amp;nbsp;vini,efleadhibendam:Atq;huncrao-rem per vniuerßs Orientis amp;nbsp;Occi-dentis Ecclefias antiquitùs obfèrua-tum fuiflèjtùm ex prilcorum Pat ni m monumentisjtùm exvetuftis diuino-rum myfterîorum formulis apparet. Indudi autem fuerunt primo exem-plo amp;nbsp;mandato Chrifti, qui inftituen do hui us Sacrament! vfura, Apoftolis . A 3 (fide-

DE SACRA COMMVN.

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( fîdelium Sacramenta participantiü

perfonam rcpræfèntantibus^quibus dixerat: A C CIP IT E amp;nbsp;E DIT E, jjfdçm ipfis mox dicebat, BIBI TÉ ÉX HOC OMNES,quodexve-terum fentctiainterpretatur Pafcha-lîus RatbertuSjtàm miniftri,quàm re-Jiqui credentcs, Chrylbftomus;

Hom. i8. Quando friiendum eft rcuercdis my-in x.ad cq ßeHjs, nihil ait dilfcrre Sacerdotem à » ’ fubdito cùm omnes firniliter, vt ilia participent,digni habeantur. Omnibus enim corpus vnum proponi, amp;nbsp;poculum vnum ; amp;nbsp;Theophylaôtus, ini adco Trcmcndum hunc calicem pari cun* rioth. j(. ,îiisconditioue traditum efle^flèrit.

Inlêrmonequoqjdecœna Domini, q uiCypriano adfcribi tur,ita Icgimus ; DoôloreChrifto primùmhæc mun* do innotuit difciplina,vt biberct làn-guinem Chriftiani,cuius vfum legis antiquæ audoritas diftridißime in-terdicit; Lex quippe efum fanguinis • nbsp;nbsp;prohiber,Euangelium præcipit vt bi-

batur.ltemîBibimus autem de ßn-guine

8VB VTRAQVE SPECIE.' guine Chrifti,ipfo iubente,vitæ xter- nbsp;nbsp;*

næ tum amp;nbsp;per ipfum participes, amp;nbsp;ûtentes nos per pcccati guftum à beatitudine priuatos, amp;nbsp;damnatos, nifi nos Chrifti dementia ad focieta-tem vit« æternæ fuo fanguine redu-xiflèt.Nobis itaq;,pro quibus fànguis Chrifti oblatuseft, ipfc Chriftus pin-cerna porrexit hoc poculû. Hue etiâ pertinereputabant verba Saluatoris: Nifi manducaueritis carnem filij ho-minis,amp; biberitis eius fanguinen^, no habebitis vitam in vobis.Hinc Orige-ncs in numéros. Quis eft, inquit,ifte populus,qui in vfu habet fànguiné bi bere ? Pppulus Chriftianus, populus fidelis fequitur eû qui dicit, Nifi man ducaueritis carnem meam, amp;nbsp;biberi-risiànguinemmeum,non habebitis vitam in vobis ipfis : quia caro mea ve reefteibus, amp;nbsp;ànguis meus verc eft potus. Loqui auté ilium de facramen tali potu, declarant ea quæ mox fè-quuntur.Bibereautem dicimur ßn- • guinem Chrifti,non folùm Sacramen

. A 4 torum

DE SACRA COMMVN.

torum ritUjfed amp;nbsp;cùm fcrmones eius recipimus.Ec Auguftinus

,f7 nib.fuper Leuiticum:Sed cùm Domi nusdicatjNifî manducaueritis carné meamjamp;biberitisfànguinem mcum, nonhabebitisvitam in vobis. Quid fibivult,quod à fànguine facrifîcio-rum,quæ pro pcccatis offerebantur, tantopcre populus prohibetur, fi illis fàcrifîcijsvnumhocfàcrificium figni-ficabatur,in quo vera fit remiflîo pec-catt^rum? A cuius tarnen (àcrifîcij fan cuine in alimentum fumendo non fo lum nemo prohibetur;fed ad biben-dumpotiùsomnes exhortantur,qui volunt habere vitam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

lté; Cùm Chriftushocmyfteriûin-ftituédojjduas rerû {pecies,pané amp;vi-nôadhibuerit,exquibusduabus vnû plénum,perfèéium, amp;nbsp;integru Sacra-mentum effccerit; credebant veteres ad integritatem,perfeâ:ionem, amp;nbsp;cô-plementum huius làcræ communio-nis pertinere,vt omnes in Ecclefia pie num hoc amp;nbsp;integrum ûcramcntum

s VB VTRAQVE SPECIE. J perciperent.Huclj?eóiatillud Gelafij memoraViledccretü quo iubeteos, JompeTj-qui luperftitione aliqua impeditijà ca mm. lice ûcrati cruoris abftinebât, aut integra fàcramenta percipere,aut ab in-tegris arceri:quôd diuifîo vnius eiuC-demq;myfterij fine grandi làcrilegio nequeat jpuenire.Huc pertinet quod ex Auguftino adferunt Pafchafîus amp;nbsp;Algerus. Nec caro fine iànguine j nec languis fine carne iure cômunicatur. Hincamp; Iulius Pontifex porreóèionê De confe. calicis Domini complementum com ”• munióis appellat: amp;nbsp;Micrologus te-ftatur Romanum ordinem ideo præ-feriber«, vt in Parafceucs die, vinura immiflïone Dominici corporis fan- • dificetur,vt populus plenè poflît có-municare,quod aliter in Romanoor dine legitur,vt côtaâu Dominici cor poris integra fiat communio.Speda-bant etiam veteres huiusinftitutionis Chriftijquifubduplici Ijjeciehoc fa-cramentum inftituit cauflas arque fi- • nes:quosomnes totiEcclefiæ Chri-

A 5 . fti

DE SACRA COMMVN. fticômunes cHc iudicabant : Quoru finium atq; caufîarû hij funt^rçcipuî.

Primus cft, ad rcpræfentandam, 3c côfèruandam memoriam paflîonis eius in oblatione corporis,amp; cffufio-ne iànguinis;quod maducationemy-ftici panis, amp;nbsp;potione factati calicis fieri B.PauIus tcftatur,cùm ait Corin thijs. Quotiefcunq; manducabitis pa nemhunc, amp;calicem Domini bibe-tis, mortem Domini annunciabitis. Exiftimarunt itaq; veteres banc repræ fentationem, amp;commemorationem mortis Chrifti perfici non fola coniè? cratione,oblatione,amp; fumptione Sa-cerdotiSjfèd etiam diftributiigt;ne, amp;nbsp;participatiôe fidelis populi.H uc perti nctilludluftiniMart. in Dialogo eu Triphone ad illud Efaiæ, Panis ei da-bitur,amp; aquæ eius fideles funt.amp;c. In hac prophetia amp;nbsp;de pane,quem nobis nofter Chriftus tradidit ad cômemo-rationem corporis afTumpti propter credentes in cum, amp;nbsp;de poculo quod in memoriam lànguinis fui cü gratia#

ru na

s VB VTRAQVE SPECIE. $ rum aâiopefumcndum dédit, fit ma-nifefta mewtio. Et Hefychius in cap. I5.in Leuitic.adillud: Immolabitcû, amp;c. Ipfè enim propriam carnem im-molauitjipfèfuifacrificij Pontifex in Sionfàduseftjquandofànguinis no-ui Teftamenti calicem dabat. Vnde Auguftinus contra Fauftum : Chri-ftiani, inquit, peraâi huius làcrificij memoriara celebrant làcrofanâa ob-lationeamp; participatione corporis amp;nbsp;fanguinis Domini. Et Ambrofius in i.Corint.ii. Quia morte Domini li-heran fumus, huius rei memores, in edcndo amp;nbsp;potando corpus amp;nbsp;làngui-nem,qu» pro nobis oblata funt figni-ficamus:nouumTeftamcntum in bis confècuti. Auguftinus quoque in Icn tentijs Profperi.Quumfrangitur ho-ftia,dum languis de calice in ora fidc-Jiumfunditur,quid aliud quam Dominici corporis in crucc immolatio, eiusq; fanguinis de latere effufio dcfi-gnatur?Ira Gregorius in 4. Dialogo-rumait:Chriftum in hoc myfteriofa-

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er«

DE SACRA COMMVN.

I cræ immolationis iterum jjro nobis immolari: Ei9quippecorf!^s,inquit, ibi fuiniturjCius caro in populi faluté partitur,eius languis non iam in ma- . nus infîdelium,fcd in ora fîdeliû fun- ’ Inilludio ditur. Poft hune Beda: Chriftum ait an.vidit iîosquotidielauareà peccatis noftris eiufdcm beatæ

* ' paflîonisad altare memoria replica-tur J cùm panis amp;nbsp;vini creatura in fà-cramétû carniseiusamp;fànguinistrâft- ! ferftir,fic4; corpus amp;nbsp;languis illius,nô infidelium manibus ad pernicié fuara funditur amp;nbsp;occiditutjfed fidelium ore fuamfumiturinlâlutem. Algeruslib. s.cap.S.Iftcmos inoleuit iwEcelelia

• ab iplôChriftOj qui corpus fuûamp;làn guincm diuifim confecrauit amp;nbsp;dédit, non ad diuifîonem fubftantiæ fuç,lèd addilcrctionemfiguræjVt panis dum dentibus teritur,carné Chrifti in paP lioneattritam, amp;dum vinum in ora fidelium funditur,fanguinem de late-

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re Chrifti fulum fignarer.

Alter finis eft,ad fignificandam inte gram

SVB VTRAQVE» SPECIE.

gram amp;nbsp;perfedS refedioné, Icu nutri tioné, q cibo amp;nbsp;potu cóftat. Qua ra-tionc Chriftusdixit: Carnéfuâ verè efîe cibum3amp; ûnguiné fuum verè efle potum. In quo cibo amp;nbsp;potu fpiritua-lijVirtus amp;nbsp;frudus, atq; efficientia hu*-ius facramcnti confiftit. Atque huius virtutis gratia vera amp;nbsp;perfeda ratio huius facramentijnon modo in confè cratione materiæ, vt loquuntur, fed etiam in eius vfu amp;nbsp;adione, id eft, di- Hérîcusde ftributione amp;nbsp;participatiôepofit^eft.

Quare ad pJenam amp;nbsp;perfedam ratio- nbsp;nbsp;„fu

nem lacramenti,quôd ad eius virtuté de eflfeftu amp;efficaciam pertinetdnteeri quoque jâcrâtnc^ti diftributio amp;nbsp;psrticipHtio propo* neceflàriavidetur.Atque hac ratione fit.y. veteres fermonem Chrifti apud loan nem,ad ßcramentalem efum amp;nbsp;potum retuleruntjquo fpiritualis file ci-bus carnis, amp;nbsp;porus iànguinis defi-gnatur,amp;pièfumentibus communi-catur.Auguft.trad. 26. in loannem, ÇarOjinquitjmeaverèeftcibuSjamp;fàn • guis meus verè eftpotus : Cùm enim

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cibo

DE SAÎ!RA C0MMVÄ

cibo amp;nbsp;potu id apperant hgmineSjVt , non efiiriant, neq; iitiant:fcoc veraci-ter non præftat, nifî ifte cibus amp;nbsp;po-tus,qui eos à quibus fumitur,immor-taies amp;nbsp;incorruptibiles facit. Pulchrp hune fîncm explicat Algcrus lib.2. cap.y.VndCjinquitjquia ciboamp; potu ità viuimus,vt alterutro carere ne-queamuSjVtrunquein lacramêto fuo elfe voluit, ne fî alterutrum deeflet, quafi imperfedo vitæ figno, ipiê non pleaajfed imperfeda vita fignari vi-deretur.Et poft hune Petrus Clunia-cenfîs:Vtergo,inquit,nô tantùm ver bisdifcerent,icdamp; familiarius faólis fentirent homines, fe non pofte ièm-perviuere, nifî coniunélos amp;nbsp;vnitos CHRIST O,ad fimilitudinem efcæ amp;nbsp;vitæ carnalis : accipiunt corpus Chrifti, bibunt iànguinem Chrifti, amp;c. amp;pôft: Propter hoc camera fuâ ad raanducaftdura, fanguinera fuum ad bibendum fe vclle dare fignauit. Vtigiturvita æterna ipiritualiter amp;nbsp;inuilîbiliter mundo in præfenti colla-

SVB VTRAQVB SPECIE. g MjCorporaliter amp;nbsp;vifibiliterin futuro conférera fignaretur,data eft caro Chriftifübïpcciepanis adcomeden-dum,datuseft{anguis fubvini forma ad bibendum : vt ficut pane amp;nbsp;vino ad vitara mortalem principaliter homines vtuntur,fic ad vitara imraorta-lem,quod eft ipfe CHRISTVS, corpore Chrifti amp;nbsp;fanguine,hïcipiri-tualiter^poftmodiiravero tara ipiri-tualiter,quamcorporaliter in æter-num pafcantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Tertio, ad defignanda redemptio-nem amp;nbsp;tuitionc corporis amp;nbsp;animæ,vt corpus pro ialutecorporis,«amp; fanguis proialu|e anima?, quæin fanguine eft,dan amp;accipiintelligatur. Hinc • Ambrofius : Teftamentum, inquit, prîoad ftnguineconftitutum eft,quia bene-ficij diuini languis teftis eft : in cuius typum noscalicem myfticum fangui? nis ad tuitionem corporis amp;animæ percipimus,quia languis Domini làn guinemnoftrum redemit,id eft, cotû • hominéfaluûfecit.Caro enira Salua-

toris

DE SACRA COMMVN.

toris pro fàlute corporis, fat^uis prO anima noftra efFufus eft. Adjuinc Am brofîj locum allufit Pet. Lombardei. Scntent.4. Quare,inquitj fub duplici fpeciefumitur,cùm fubalterutra to-tus fit Chriftus?yt oftenderetur tota humanam naturam afiumpfifie,vt to-tam redimeret:panis enim adcarneiri referturjVinum adanimam. Quia vi-num operatur fanguinem, in quo fè-des animç à Phyficis efiè dicitur.Ideo ergcyn duabus fpeciebus celebrâtur, vtanimæamp;carnisfulceptioin Chri-fto,amp; vtriufq; liberatio in nobis fignt-ficetur.Valet enim^vt Ambrofius air, ad tuitioné corporis amp;nbsp;animg^, quod percipimus:quiacaro Chrifti pro ß-lute corporis,fanguis verb pro anima noftra olFertur, ficut precfigurauic Moyles. Caro,inquit,pro corpore no ftro olFertur,fanguis pro anima,led ta men fub vtraq; Ipecie furaitur torus, quiaadvtrunq;valet,quia fub vtraq; fumitur Chriftus:Sed fi in altera tantum fumeretur,adalteriiis tantum, id eft.

, SVB VTRAQVÉ SPECIÊ. p cft,animÿ vel corporis^non vtriufque pariter tult;ionc valere fignificaretur. Hanc quoquecauffam, cur in duplici Ipecie corpus amp;nbsp;finguis Chrîftiàfi-delibus fumaturjperfpicuè ante Lom bardum explicauit Pafchafius Ratber-tus,lib. deEuchariftia. Reólèjinquitj cap.48. carolanguiniibciatur, quia nee caro fine fànguine, vtique nee fanguis fine carneiure cómunicatur.Totuscnim homoexduabusconftans fubftantijs redimitur5amp; ideo carne fimul amp;nbsp;fen-guinefaginatur.Et poft hunc Alge-rus Scholafticus: Vt fignctur,inquitj Lib,t.ca.8. animas noftras amp;nbsp;corpora noftra ani-mæ Chrifti amp;nbsp;corpori vniri amp;nbsp;confor mari debere, fimul corpus amp;nbsp;fiinguis • fumitur à fidelibus, vt fumpto corpo- . re amp;nbsp;anima Chrifti, toto Chrifto to-tus homo in anima amp;nbsp;corpore viuifi-cetur.VndejVt ait Auguftinus, nee ca ro fine languine, nee languis fine car-nciurccommunicatur. Ad cuius rei confirmationem Canonem quoque Gelafij adducitjcuius initium, Com-

B pfri-

DE SACRA COMMVM.

' perîmus. Poft hos Hugo de SaóloVi-lt;ftorc di(ftus,de myfterijsE^efiæ: vo luit^inquitjChriftus carnemfuâ fumi àfidelibuSjVtppr cibum Garnis inuita* retadguftûdiuinitatis: vtrunq; fumi voluif jVt corpus noftruni,amp; a.ïa. ftmul noftracum eo glorifîcctur. Etpôftjn vtraque, înquit,fumitiir,ad fignifîcan dû,quod duplex cft effeôlus huius fà-cramenti :Eft cnim rcdcmprio corporis amp;nbsp;aniiTiç:quôd non figiiificaretur, fiiivna tantùin fpecie fuinerctur. Et paulo pôft. Species panis corpus, Sc Ipecies vini fanguinc,refpctftu refurre dionisfîgnificatjamp;fumptio in vtraq; Ipecic fimul redemptionê cq^poris amp;nbsp;• animæfumentisfignifîcat.

Quarto, vr declaretur rcdcmprio, quæ hoc facramento fignifîcatur,om-nibuseftccomunis: quo fpcâatillud ïtaexGræ Ignatij ad PhiladcIp.Vna eft caro Do CO transit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lefu, amp;vnus eius fanguis, qui jp

**””■ nbsp;nbsp;nbsp;nobis effufus eft, vnusetiâ panis om-

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nib.confraâus,amp;vnus calix,vniuerfts

diftributus,vnû altare toriusEccleft?.

Item

8VS VTRAQyE SPECÎH. j

Item «d defîgnandam fbcietateni amp;nbsp;vnitatcînfpiritualemj quaomnes his facramcntiamp; participantes, in v-num corpus tanquam membra redi-guntiir, Chrifto capiti fuo vniun-tur,amp;indiuiduo charitatis vinculo inter fe conneâuntur, quod eodem corn uniq; cibo amp;nbsp;potu reprefentatur :cu ius vniratis myfteriû no in panis tan tummodo,fed ctiam invini fymbolo exprimitur. Hane vnitatem particÿ^a-tione quoq; Dominici calicis à Paulo fignifîcatamfuifleexiftimarüt veteres Latini,qui ita Icgerfit i.Cor.io. Vnus panis,vnum corpus multi fumus oesj qui de vrib pane amp;nbsp;de vno calice par-ticipamus.Bafilius in Liturg. Nos om nes de vno pane amp;nbsp;calice participantes, coaduna inuicê in vnius Spiritus findi communionem. Remigius, fine ille Rhemenfis fit, fine Antifiodoren-fisjinillud Pau: Calix benedid. none com.lang.Chrifti eft. Appellatur, in-Qt,iple calix cómunicatio,quafi partb cipatio,quia oes córaunicant ex illo,

B 2 par-

DE SACRA COMMVN.

partemquefumuntex ûngyine Do-mini, quem continet in fè. Hoc autcm myfticicibiamp;potus veri corporis amp;nbsp;fanguinis Domini myfteriû pulchrè explicaturfèrmone de cœna Dorni-? ni,qui B.Cypriano infcribitur.Sed amp;nbsp;nos ipfi corpus eius effedi, fàcramen-to amp;nbsp;refàcramenti capiti noüro con-nedimur amp;nbsp;vnimur finguli,altcr alte-rius membra minifterium dileâionis

proinuicein exhibêtes communica-muscharitate,participamur Iblicitu-dine,eundem cibum manducantes,amp; eundcmporumbibentes,quide pc-tra fpirituali profluit, amp;emanat : qui cibus 8c potus eft Dominuftiofter le fus Chriftus. Aug. ex ferm. fer. 2. Pa-Ichæ ad Neophytos : Et vos, inquit, poft ilia ieiunia,poft labores,poft hu-militatemamp;contritioncm in nomine Chriftijiam tanquam ad Chrifti ca licem veniftis, amp;nbsp;ibi vos cftis in men-là,amp;in calice nobilcum vos eftis: Si-mul enim hoc fumimus,fimul bibi-mus,quiafimulviuifnus.De hocau-

tem

SVB VTRAQVE SPECIE. n tem myfterio vnitatis, quod tü in pa-nis, tum i« vini fubftâtijs exprimitur, lcitè idem Auguftinus: Sicut, inquit, ApudBe-vt fit fpecies vifibilis panis^multagra-na in vnumconfperguntur, ficamp;dcfant«. vinofratres recolite, vndefit vnum. Grana multa pendent ad botrum^icd liquorgranoruminvnitatemconfun-ditur. Ita Dominus nofter lefus Chri ftus nos fignificauit,nos ad fe pertine-re voluit, myfterium pacis amp;nbsp;vnitatis noftræ in fua menla confècrauit : 4^ui accipit myfterium vnitatis, amp;nbsp;non lèr uat vinculum pacis, non myfteriü accipit pro le,fed teftimonium cótra fe. Et in Scarmone fupra produdo.Hæ-retici, inquit, quando hoe accipiunt, • teftimonium contra IeaccipiützQuia illiquærût diuifionem,ciim panis ifte indicet vnitatem : fic amp;nbsp;vinum in mul tisracemisfuir,amp;modóvnumeft, amp;nbsp;vos poft i 11a ieiunia amp;c.His conlènta-neura eft illud Cypriani lib.i.Epift.6. Deniquevnanimitatem Chriftianam • firma fibi atquoinlèparabili charitatc

. B 3 con-

DE SACRA COMMVN.

, connexâjCtiâipfà Dominica facrificia declarât.Nâ quâdo Domi|^s corpus fuu pané vocat^de multorügranorum adunatione congeftûzpopulû noftrö, quem portabat,indicat adunatum : amp;nbsp;quando ßnguine fuum vinû appellat, debotris atq; acinis plurimis'expref-fum,atq;invinum coaâum: gregem item noftrum fignificat commixtione adunatæ multitudinis copulatura.

Ad hæc in hoc potu Dominici cali çis,gui communiter ab vniuerfo Chri fti populo pcrcipitur,figur3 Ipiritualis potus,quo Patres omnes cundem po tû fpiri tualc bibiffe lcguntur,in nouo în prio.ad cftamêto implctur. Chryfqß:.Horn. Cor.i. nbsp;nbsp;23,Hæc quidem Baptifma,quæaiitlè-

quuntur,facram menGm fignificant. Nam qiiemadmodû tu corpusDomi-nicû manducas, ita illi Manna man ducautrût: amp;nbsp;ficut tu fanguiné bibis, ita amp;nbsp;illi aquam de pttrabiberunt.Et paulôpôft:Qui,inquit,illis ilia præ-• buit, isctiam hanc præparauit men-fam,amp; ipfe idé amp;nbsp;illos,pcr març, te per

SVB VTRAQVE specie, jj per Bappfma adduxir, amp;nbsp;ijlis mana amp;nbsp;aqua,amp; tibi corpus amp;nbsp;fanguiné dedit. Aug. trad. 26.in loan.'Ocs eundé po-tö fpiritalem biberunt, aliud illi, aliud nos,fed fpecie vifîbili, quod tamé idê eft,virtute fpirituali.Ambr.de his,qui initiantur rayftçrijs ça.p.Illis aqua de petra fluxit,tibi fànguis è Chrifto ; il-los ad horâfatiauitaqua,tef;inguisdi luit in æternûiludæus bibit amp;nbsp;fitir,tu cü biberis,fîtire nô potcris. Hucetiâ ptinetquodfuprà exSer. decotwDo. attulimus: Cômunicamus charitate, participamurfolicitudine,eundécibû manducâtes,amp; eundc potû bibentes.

Qu.i«etiam hic potus facrofàndi fanguinis,ad Agni fanguinem refer- • tur,quifupervtrunque poftem diui-no iuftu pofîtusfuerat.Cuius rei my-fteriûpulchrèexponiturà Gregorio: HomiiJ. Quid fît fanguis Agni,nô iam audicn do,fcdbibédo didiciftis: quißnguis fuper vtröq; pofté q, de petra fpiritua-li jîfluit amp;. emanat,poniturjquâdo nô nbsp;nbsp;•

folu ore corporis, fed ctiaore cordis

. B 4 hauri-

DE SACRA COMMVN, hauriturJn vtroqjcteniæ pofte fan-guis Agni eft pofitus, quan^ Sacra-mentum paflîonis illius, cum ore ad redemptionem fumitur, ad imitatio-nemquoq; intenta mente cogiratur. Credebant iraque veteres peculiar cm quendam effecftö amp;vim elfeinfùmp-tione calicis,quo amp;nbsp;expreftior mortis Chriftiperfanguinis eftufioné fignifî catîo contincturjamp;fpiritualis fitis re-ftindio potu diu i ni fanguinis exhibe-tur,^uiq; ad redemptionem amp;nbsp;tuitio nem animæ,quæ in fànguineeft,pro-prièreferatur.Ad hæcfumptioné hu-ius facrofàndi fanguinis peculiariter pertinere adremiffionem peccatorû innouoTeftamento Chrifti’fangui-necôfirmatorquomodo Chriftus in-quit:Hiccalix nouum Teftamentum eft in meo fanguine. Quo fpedauit Ambroftus lib.q.de facra.cap.6. Ërgo quotiefcunqueaccipiSj quid tibidicic Apoftolus?Quotiefcunq; accipimus, morte Dominiannunciamus:Si mor tem annunciamusJ annunciamus re-mifÏÏo-

SVB VTRAQVE SPECIE.

mifïïonem pcccatorum : Si quotief- * cunque^unditui\in remiflionc pcc-catorum efFunditui-,debeo ilium fem per accipere jVtfempermihi peccata dimittantur.Idem deficrament. li.y.

cap.3. Bibi vinum cum laóte meo: vides huiufiïiodiefrelætitiamjquæ nul-

' lius peccati fordibus polluatur. Quo-tielcunque cnim bibiSjrcmifiioné ac-cipis peccatorum, amp;nbsp;inebriaris in fpi-ritu. EtPafchafius. Quaproptcr, in- } quirjóhomojquotiefciinq; bib^ hüc calicem,amp; manducas hunc pane,non aliü fanguincm te putes bibere,q qui pro teamp; pro omnibuseffufus efl: in remifïioncm pcccatorum.Item,quód hoe poculo muniti,ad reliftendü Ad-uerlârio acrius, amp;nbsp;ad profundendum ’ proprium fanguinem alacriùs cxciten turamp;inflammentur. Quo pertinetil lud Cypriani. Atveró,inquir, nüc nó Lib i.Ef.!.. infïrmis,lcd fortib» pax necerfaria eft : vtquosexcitarausamp; exhortamur aJ prælium,non inerines amp;nbsp;nudos relin- , quamusîfedpçoteâione fanguinisamp;

B 5 cor-

DE SACRA COMMVN.

corporis Chrifti mqniamus.JÇâ quo-modo docemus,autprouoÂimus cos in confeffione nominis fanguinçm fuumfunderCjfieis militaturis Chrifti fànguinem denegamus? aqt quo-' modoadMartyrijpocuIum idoneos facimuSj fi non eos ad bibendum prius in Ecclefia poculum Domini, lure communicationis admittimus? tib.4. C.Ö. Idem alibi.Grauior nunc, amp;nbsp;ferocior pugna imminet, ad quam fide incorrupt« amp;virtutcrobufta parare fe de-bcnt milites CHRISTL confi-derantes idcirco fè quotidie calicem fànguinis C H È. IS TI biberc, vt pomntamp;ipfi propter Chrift«m fàn-• guinem fundere.

His amp;nbsp;hilce fimilibus rationibus in-duda Chrifti Ecclefia,Orientalis qui-dem in hune vfque diem, Occidenta-lisverôjfiue Romana mille amplius annis continuis, non aliter quàm fub duplici hac fpecic in conuentu Eccle-• fiæ fâcramétum hoc Dominici corpo ris amp;nbsp;fànguinis admiiïiftraftèlegitur, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• idq;

SVB VTRAQVE SPECIE, j idq; in pane amp;nbsp;vino, atqj adeo fèpara-tim:nin^uôd ærate Cypriani quidâ cxtiterunt,qui prætextu, nefcio quo, fbbrietatiSjin matutina præfcrtini fÿ-naxi,pro vino aquaobtulcrunt,amp; po pulo miniftrarunt:quos admodû gra-uiter B.Cyprianus arguit, in calice Domini lànâifîcando, amp;nbsp;plebi mini-ftrando,non hoc fecerint, quod lefus Chriftus,Dominus 8c Deus nofter,la crifici) huius auólor amp;nbsp;Dodor fecit docuit.Ætateautc Leonis amp;nbsp;Gelafij Pontificum,Manichçi hunc vniucrla# lem amp;nbsp;perpetuum Ecclefiæ ritum vio larût:cùm in Ecclefia ad participatio-nemyfleriorujdemorecum reliquo fideli populo accedetcs,corpus quide DominicO fumebat, à calice verb do-minicifànguinisabftinebât: : id^; no reuerétiaaliquafacrofândi fànguinis, led quod impiafuperftitione Chriftu veto languineprçditurn non putarct: quoshacnotaa reliquis fidelibusB. Leodilcernendosdocebat: amp;nbsp;Gela-fius eos qui à.calice abhincbant ( vt huius

DE SACRA COUMVM.

huius impietatis fufpelt;âos}aut vt more Ecclefiæ integra fàcramerwa perci-perent coinpellcncios,aut ab vtrifque pariter arcendos decernebat. Sed qa oportunus ft locus offert, putaui hic annotandum, extitifft qucndam no-ftraætatevirumeruditione amp;nbsp;digni-tateinfîgnem,quiin celebri quodam opère ftriptum rcliquerit: In Conci-lioEphefîno decretum fuifft,vt fub Ipecie panis tantum EuchariftiaLaïcis tradar etur, ad hçrefîn videlicet Nefto rij euertendam,quem nonnulli inter cæteroserrores docuifft putant,fub Ipccie panis corpus fine fânguine, fub Ipecie vinifànguiné fine cor^^iccon tineri: atq;hinc Laïca cômunionem nomen traxilfe putat.Sed qui hæc ftri bit^ad earn rem confîrmandâ alibi le-uioribusconieôlurisvtitur, quàm vt refelli mereantur:præftrtim cùminge nue agnofcat,ex A élis Ephefini Con-cilij^quæ extent,nihil talc doceri pof-fe:amp;qui integra Aâa nondum euul-gataGræcè!egerunt,«ihiltale in ijs haberi

s VB VTRAQVE SPECIE. IJ habcriçpfirmant. Quare nemoquo-que eruûhtiorum huius Ephefini De-crcii meininit. Côieôiura verôquam adfert ex Lconis fcrmone amp;nbsp;Gelafîj Decreto ( quorûille triginta circiter annisEphcfinara fynodumjhic vero totidem ferè annis priorem ilium ft-cutus eft)prorfus côtrarium euincir. Nam ex ijs manifeftè confiât, horum Pontificum temporibus communio-nemnonnifiinvtraquefpecie in Ec-clefia vfitatam fuifTc, Quomodœnim Manichæihac nota deprehenderen-tur,quôd ingrediêtes Ecclefiam, per-cepto cum reliquis corpore Domini, à langiiine redemptionis abftinerent : nifi calix Dominici fanguinis diftribu tus fuifret?Et quomodo fuperftitionis côuincerentur,qui furapta Dominici corporis portiôe,à calice fàcrati cruo* ris abftinerêt : nifi calix il le fàcrati cruo ris omnib. in Êcclefîa fuifTetoblatus? Non igitur,vt quidam exiftimant, no uo Decreto vtriufquefpeciei vfùm hij fànâiffimi Pontifices edixerunt : fed

eos

DE SACRA COMMVbî.

COS qui fblemnem hune amp;nbsp;rq^eptum fumendicalicis morem ne^xerunt, ille vt hærefis Manichçç affines notan dos amp;nbsp;euitandoSjhic ad vfîtatâ integri fàcraiTienti perceptioné côpellcdos, autabomniprorfus communione ar cédos céfuit. Quare hoc Gelafij decre tum ad fblos Manichçôs pertinetjNâ Catholicis nouo decreto opus non c-ratjq receptâ integra facrameta perci piendi coffietudincm religiose ierua-bantjs’âquiadlbloscôficientes Gra îianû,vel certè eius S û ma tores amp;nbsp;glof iâtores fccuti,hunc canoné referebat (inquibus eft etiam hic vir,alioqui dodiffiinus, cui» modo memi«iinus) abalijs eruditione præftantibus,qui temporum circumftantias amp;didorû cauHàs diligentius obferuarunt, aperte refellitur. Quâquam antiquiffimæ, quas raanuferiptas vidi,in eundê Câ~ nonégloflçjtaraetfi eum deconficien tibus intelligôt:tamé eû fui adhuc té-poris morem fuifle manifeftè decla-rantjVt extra neceffitat»m Laïci haud

• fee us

SVB VTRAQVE SPECIE.

lèciisatc|ue lacerdotes integra fàcra-menta pe«ciperenr. Ita enim vna glof fa habet,ad iilud,Aut integra. Id eft, integrèjfub vtraque enim Ipecie Chri ftusintégréfumitur,amp; hoe intelligo deconficiente: nam infirmusvel la-nuSjin neceflitatefine vino corpusfù mere poteft: Altera vero,ad illud, Sine grandi facrilegio:Intelligituriftud in Sacerdotefacrificatejn alijsenim non femperfie iudicandum :cùm maxima innrmitate fuperueniente^ho-ftiam quidam fumcre polfunt^fangui-nem autem bibere non poffunt.

Item iam olim in quibufda prouin cijs tentÿtÛ3amp; poftea in Gallicanis po tiflimö Ecclefijs vfurpatü,amp; nunc per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Græcia amp;nbsp;Armeniam receptum eft, vt intinda in ftnguinem Domini do-minicipanisportio vulgo fidelis po-puliporrigatur. Quamuisillud lulij De confe. Pontificis deerfto in Concilio Bra-carenfi repetito,vt Euangelio ini-™c^quot;y‘ nusconlëntaneum,interdiâumlega-Braca».j. tur. Inualuit tarnen hæc intingendi «p.

con-

DE SACRA COMMVN.

confiictudo etiam in Prouincijs Occi dentis Romanæ Ecclefiæ«/ubditis : quod tarnen luo^non auôloritatc,(cd fùmma neceflîtate fieri agnofcit : timoré videlicet efFufionis in populi Li t. ca.jj. multitudine.Quomodo amp;nbsp;in Clunia cenfium inftitutiSjNouitijseorûcor-awdLio° pusChriftiin ûnguinem intindum, traditumfuifie Icgitur. Quamuis id contra vfiim aliarum Ecclefiarum fieri agnofcantrne propter eorum rudi-tateiii negligentia incurreretur. Atq,-hic intingendi mos in communica-tioneparuulorumamp;infirmorum,etiâ apudantiquiores vfurpatus videtur: Serm.4.cle yt ex Cypriano amp;nbsp;Prolpero c^lligi po er de teft. Apparet antem hos qiioque, qui prom^ifsio- hunc intingendi morcm receperunr, nib.amp;pre- plenam legitimam communio-nemduplicemhancfjjeciem quoquo temporis, modo adhibendam cenfuifle. Quid cap û. enim attinebat panei^i dominicum in myfticum vinum languinis Domini • intingere,fi alterum per fè ad veram amp;nbsp;légitima cômunionfm fufficiebat?

Q^are

SVB VTRAQVE SPECIE, jy Qnare non puto demóftrari pofle,to tis mille^plius annis in vlla Catho-licæ Ecclcfi^ parte làcro/ânâû hoc Eu chariftiæ fàcramcntiim aliter in iâcra Synaxi è menfà Dominica fideli po-pulojquàmfubvtroq;, panis viniqué fymbolo,adininiftratum fuinè. Nifi quod apud Latinos,Parafceues die fo lo pane pridie fandlifîcato amp;nbsp;refèrua-to communio fieri videatur. Scd gra-uiores auôlores,qui ante aliquot lècu ladeEcclefîafticisofficijs fcriplèijint, Ordinis Romani audoritatem ad cô-probandam plenam populi cômunio nem,ex hoc ipfo ritu adducût. In quo Ordine iubetur, vtinParalceuevinu noncôlecratumcum Dominica ora-tiôe,amp; Dominici corporis immilfio-neconlècretur: vtpopulusplenèpof fitcommunicare,fiue (vt alius quidâ in Ordinario Romano legi affirmât) vtcontaduDoiflinici corporis integra fiat communio. Idem cenfèndum de Liturgia «f o»y/clt;,(r^5VMv,id eft,præfàn dificatorû,fiuc ipiperfeda,quîB apud

C Græ-

DE SACRA COMMVH.

Grçcos per Quadragefimamcelebra--hatur quinque illis diebus belgt;doma-dæ(qui funt præter Sabbatû amp;nbsp;Do-ininicô)quibus oblatioôc côfecratio non fîebatjfed fola ex præfànâificatis diftributio. Nam amp;nbsp;illic vinû amp;nbsp;aqua in calicem mittitur,amp; in precibusante Communioncm corpus amp;ûnguis Domini commcmoratur. Quâquam hic ritus Græcorum grauiter ab H um berto Syluæcandidæ Epilcopoaduer fùsNicetam reprchenditur,vtqueni Chriftiinftituto côtrariumafTerat: nufquam imperfedam, fèd perfcdam tantùm paflîonis fu? cômcmorationê Difcipulisfuistradiderit,quai'conftat benediôlîonCjfraâiôc, amp;nbsp;diftributio-ne.Si cui verô omninô videatur, nullam in hacadionc Dominici fangui-nis dirpenfiitionem fuiffe, cogitet hâc infam Dominicicorporiscômunioné faifle extraordinari3,Tioc cft,præter le gitimâamp;ordinariâ Dominici panisamp; calicis c5recr3t!ont\amp; oblationé,eof^ 4ue qui his dicbus de ccliquijs Dom i

. nici

5VB VTRAQVE SPECIE. jg nîcicorporistôrauniçabant, anieain ' légitima ^pcrfeda myftcriorum celc brationc de calice Dni participafle.

Nó fatis igiturconfideratèfcriberc vidcntur, qui apud veteres etiain pu-blicisconuentibus, amp;nbsp;ordinaria admi niftratione indifferentem vlüm huius facramcnti in vna vet duplici fpecic probare nituntur. Nam vt aliquando in altera fpecie vclpanis vel viniEu-chariftiadataamp;pcrceptafit: id tamê priuatim amp;nbsp;extra ordinemjamp;norwiiß quodammodo necelTitate impellentc fadiim apparet. Quæ vero vulgo etiâ à dodifs.viris argumêta adfcrri folér, fi diligctjps infpiciâtur, nô fatis folida amp;nbsp;firma vidétur. Primùm quod de Chrifti exéplo in Emaunte profer-tur,infirmû eft.Na fi demusillic Chri ftû fub fola panis fpccie fàcramenrum corporis fui difcipulis illis duob. præ-buiffe : confèqiK^ur Chriftum quo* que illic fub altera tantum fpecie hoc ïàcramentum corporis amp;nbsp;fanguinis fui côfccraiTe. Vienim folùmpanem

Cl illic

DE SACRA COMMVN, *Caîet.îv illicdilcipulisdatum ,ita Iblumpanê par.^Tho, ^Chj-iftobenediólumlegiwHis. Qua-cXguTef nbsp;nbsp;nbsp;hoc exemplum a J altcrius Ipcciei

fet sacer- diftributiouem côfîrmandam valeat, dosconfe yalcbit ctiam ad confècrationem in al n£amp;nô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fpecie comprobandam;

nû, tta fa- cùm tarnen difertè doceatutjSacerdo criiegij re’ tes ßcrificantcs aotc rayfteriorum di ftributioné ex Chrifti inftituto amp;nbsp;mâ-fandû, amp;nbsp;datOjUd vtriuRj; Ipecici confecrationé non fumé- amp;nbsp;fumptionem aftringi. * Quare hoc HoChi'cT Chrifti in exemplum trahi no fefs. Pétri- poteft.Eiuldem generis eft, quod de co.Bib. exfraólione panis ex Adis Apoftolicis J?‘’:®'^'‘^adducitur,quo nonnulli Apoftolos nTaVicerèHierofoIymisfub lacobo Egiftopo in éicerdoti. altéra tâtùm,hoc eft, panis fpecie hoc ficLTaut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adminiftrafle, probate

offerte,lut conantut.Nam (i hçc fraôlio panis de obiatione Dominico conuiuio intclligatur: ne-faftachri ecftarium eritjVtvfitatâin fcripturis amp;*fangtH- diuinis fynechdoche,totius huius my néfumere, ftîciconuiuîj celcbtatio (quæ confe-ni^ fub V- cratione, amp;nbsp;difpenfatione vtriufquc ciloefver fy^uboli coüftat) nouainc fraâionis pa bum eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nis

SVB VTRAQVE SPECIE. 19 nisfignificetur: Nifi dicas hancDo- Graeci «n- • minicanf^œnam in his conuentibus, ibladominici panis diftributione Scnude*®™ coinmunicatione,nulladominici pa-muni amp;nbsp;nis amp;. calicis,aut panis tantummodo, vuigari pa non item calicisconfecrationc Sc ob-lationcantegrcflà celebratara fuiiTc; Lc panis quo quid ablürdius? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fraftione,

Adfcrri quoo; in medium folet do mcfticanue priuatacommunio^cuius vidufigni Tertunia.Cypria.Hieron.amp; Ambro. ficari:quo memineruntjquæ Ibla panis doijiini-cifumptioneconftabat. Atqui hancJ^Qspkit Cómunionem,quamuis extra ordinê fanft. vte. fuerit,tarnen nó prorfus à Calice Do bantur. minifei^nólam fuiflè conftar. Olim enim tam apud Romanos quam Græ cos in more fuit, vt qui in facro Eccle fîæ conucntu, qui Dominicis potiflî-mû diebus agebatur, de manu Sacer-dotisEuchariftiam fumebant, amp;nbsp;cali-ccm Domini inTcclefiabibebâtjpar-ticulas aliquot Dominici cprporis, quas in promptu lèmper habcrêtfvn- nbsp;nbsp;•

de quotidie, cym vellcnt, fumerent)

C,i! domum

D8 S’ACRA COMMVbr. domumfêcum afportarentnùm fîn gulis diebus côuenirc, pra^rtim tem pore perfècutionis^nô licebat:tùm vc repcntino aliquo pcriculo incidente, facramento falutis non penitùs priua rentur.Atq; hancCômunionem non fuifTefeparatam penitùs à Calice Do-Ruard.to. inini,ingcnuc agnofcit Decanus ille »• pag nj. LoQanienfis,quiinexpofitionefuoru Articulornm, hæc inter alia fcribit. Prætcreo,inquit,hiftoriam de Satyro fratjeB. Ainbrofij,quem corpus Domini fecum in naui habuiÏÏe teftatur idem Ambrofius:Ex quo fimul amp;nbsp;Ser mone Cypria. de lapfis videtur,quod illis tcmporibus fanguinem^Domini ex Calice omncs bibebant, amp;nbsp;quôd corpus Domini ijs in minusdabatur: vt vel ftatim fumerentjVel fecum portarent domum, ibiquefumerent: ita, vtper tcraporum inrcrualla biberent ex Calice Domini, nbsp;corpus Domi

ni manlt;Jucarent. Hæc illc.

• De Laicaverocomunionc, quam-uis eâ viri quida doólilïïmi hucperti-nerc

8VB VTRAQVB 8PBCIB. ncreputauerintjfuperfluijm modo eft ' vcdicatur': ciim hodie Dodifs. quiq; amp;nbsp;rerum*Ecclefiafticarum peritiflitni ingenueagnofcant,ca quæ dc Laica communioneapudveteres leguntur, non de alio communicandi genere, fed de gradu, ordine,amp; loco commu-nicanrium intelligi debere: quodalia loquendiforma dicebatur, inter Lai-coSjCum Laicis,amp; vt Laicum commu nicare.Erat enim poenæ quodda Cle-ricorum genus,quo in crime aliquod lapfi,ab officio amp;mini(lcrio ßcfo,ad tempuSjVel in perpetuum remoti, ad communicationem tantummodo Sa-cramcntorum corporis amp;nbsp;lânguinis Domiftifquem communicandi mo-rem tunc Laicis vfitatum fuifle con-(lat)cum Laicis,ordine^poft Clcrum, amp;nbsp;loco extrachorum,admittebantur. Qua de re videre licet Cyprianum lib.a.epift.i. amp;Jib.4. epift.2. Concil. Agathenf.capit.yi.Grcgorium lib. 4. cpiftol. 5. amp;nbsp;diftind. 85. ex Epiftola Syricij.

• C 4 Huius

DE SACRA COMMVbT.

Huius Laïcæ communionis exemplû hodieq; extat apud EcclefiajjPÆthio-picam.Sic enim in nauigationib.Fran cifci Aluareslegitur:Presbyterum, û in côiugio cum altera rem habeat,aut vidiius vxorem ducatânter Laïcos re-ôigi,nec cruccm amplius manu gefta-re,nec Ecclefîam intrare^ied ad porta Ecclefiæcum Laicis cômunicarc. De communione vcro Laïcorum idem apertè teftatur ; quotquot videlicet communicant de corpore, totidem ctiam communicate de lànguine. Ingenue itaque Decanus ille Loua-nienf.fatetur, ex Laica Sacerdotû cô-munione non probari alterius tâtùm Ipecicicommunionemûntelfîgienim Laicam communionem qua Laicicô municantjfiue fub vna, fiue fub vtraq; ïpecie.

Idem de peregrina communione, cuius in Agatheitfi ßmodo men-tio fîtjCenfendum pu to : intelligi videlicet earn communionem inter pe-regrinoSjfeu cumpercgrinis. Confiât

8VB VTRAQVE SPECIE.

fiat enim ex B.Ambrofio, præter fta-tosdic^uibus Incolis bis in hebdo-mada myfteria celebrabantur,nónun qua extra ordinem, fcrè quotidie pe rcgrinis aduentantibus, myfteria cele brari amp;nbsp;adminiftrari folere. Ita enim inprior.adTimoth.2. Omnijinquir, hebdomada offerend öeft, eriamlï nö quotidie peregrinis,incolis tarnen vel bis in hebdomada.

Si vero aliquando infirmis amp;nbsp;à vino abhorrcntibus corpus tantymmo do Dominicum in panis fpecie pcrre lt;5ium fuerit,ad rem non pcrtinet:cïira nosdeordinariainEcclefiaï conuen-tu adr^iniftrationeloquamur: hoeve ro fi quando faélum eft, extra ordiné fadum fit,amp; ncceftitatis cauflàjquæ Ic gem non habet. Alioquiluftinus Mar tyr audor eft,aetatefua Diaconos,ce- in i. Apo. lebrata in EcclefiaSynaxi, Sacraméta ’os**-Corporis amp;nbsp;laftguinis Domini ad ab-fèntes deportaflè.Beda quoq; Hiftor. Eccle.lib.4.cap.i4.puericuiurda me- , minitjCui diujnitùs denuciatû fuerat^

C 5 an-

Dl SACRA COMMVW.

«ntcquàm è vita in cælum migrarct, expeâandum cfCe, donee Miflîs cele-bratiS) viatico Dominici corporis amp;nbsp;ûnguinis muniretur.Etin Concilie Cócil. To Tolet. mentio fitquorunda ægrorû, quiptcr Dominicicalicis hauiFn, tra ditam fibinonpoterantEuchariftiam deglutire.In capire vero quodâ Cóci-lijTuronenfis, quod eft apud luone, Reginonemjamp;Burchardum decerni-tur,vtEuchariftia', quæin viaticum c vitaexccdentium reièruatur^ intinda fitinTanguinemDomini,vt presbyter poflit vcracitcr dicerc, Corpus amp;nbsp;Sanguis profit tibi in vitam æternam. lufe. Hift. Quod de tranfmifTa Euchariftia ad Vi SccMib. J. dorcm ftribit Ircnçus,intelli^ poteft exconfuctudinc,cuius luftinus me-minir, qua Diaconi ex coniecratis pa ncfamp;vinomixto,pcraiftis iam myfte-rijs,portioncm ad abfentes deferre lb lebant.ItacredibileeftRoinanos Pon tifices poft celebrationem myfterio-rum, fi qui Epifeopi peregrini fortè aduentairent,quosfua communionc * dignos

SVB VTRAQVE SPECIE.

dignos DUtabâtj per Diaconos Fucha • riftiæ ia«i confècratæ,hoc cft.panis amp;nbsp;vinifandificatiportionem tranfmifiP fèzquibus aliquando ctiam colligen-di,amp; Fuchariftiam in Ecclefiaconfic:-endifaculratcm conceflerunr : quoJ idé Ircnçus dc Aniceto lcribit,qui Po lycarpo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De fer-

inéto,quod auóloreMclchiadefcuius Epiftof, amp;Innocentius meminit) célébrante Decée.' per dies Dominicos Pótifice,presby teris vrbis per titulös ablèntib^s mit-^ quot;nbsp;tebatur,Nicolaus Cufanus Eulogiæ Epifty.U potiùs,qEuchariftiærationé habuiP îè tradit.Quod hinc quoq; verifimiJe eft, qgt; yæc tralrnilsio no p Diaconos, (edperAcolythosfadafit.Necrcfcrt, * 9 ab Innocét.lâcramétû vocetur:cùm

Aug.id quod accipiutCatechumeni, De pecca-quis no fit corpus Chrifti, eftc tamcn facramétû afterat. V criim vt demus v-trobiq; Euch^iftia,vtqdS intclligut,cap.ilt;. in altera tâtü fjjccie träfinißafuifie, id tame extra ordine amp;nbsp;extra legitimatn • adminiftrationéfaâum fuifle cóftar.

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Reliqua

• • DB SACRA COMMVN.

• • Quæ autem ex Patribus profcruntur, quialiquando alterius tantii^ fpeciei memineruntjCa aut alteram fpecicm non excludunt, aut de extraordinaria velpriuataloquuntur. Atq^ hæcfunt præcipua argumenta,quæ in hanc fen tentiam adfcrri folcnt.In quibus q, pa rum fit roborisjfatis opinor,oftcnfum cft.Nihil enim aduerfus publicam,fo-leranem, amp;nbsp;ordinariam cómunioné, quæ Temper in Ecclefia in vtraq; Tpe-cic fieJ)at,hæcfaciunt.Quamuis quæ. dam eo pcrtinerc polfint, vt non ita necefTaria vtriufq; fimul fpeciei cornu nio habeafjquin aliquado extra ordi-né altera Teorfim Tpecies fum^poflit.

• • Si quis autem rcquiratjquam veteres huiusdifcriminis priuatæ 8c publicæ communionis caufTam habuerint,is itahabeat:duplicemeflefinem huius I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fàcræ communionis ; Commemora-

tioncmfcurepræfçntAionem palfio-nis Chrifti:amp; Gratiam fpiritualis nu-• tritionis,fcu fanóbficationem cxcor-pore amp;nbsp;ûnguine Chrify. Ad bac com

memo-

SVB VTRAQVE SPECIE. memorationem amp;nbsp;repræfcntationê, quæint^lebrationc diuinorutn my-fteriorum fît^confccrationé, oblatio-netn, amp;diftributionem ac participa-tionem vtriufq; facramenti, corpons amp;nbsp;ùnguinisjpertinci c ccnfèbant.Pri-uatim vcró extra celebrationé myftc rioruirijin quafolagratia amp;fanéiifica tio quæritur,participationcm Chrifti in altera fpccie fufficere putabant, fi vtriufq; fimul confcquendæ facultas negabatur:cvim hæc gratia amp;nbsp;findifi* catio in altera fpecie, quæ Chriftum omnisgratiæfontemcontinetjfi ido-ncafidefumatur,plenc impetrari Sc percipi qucat.Hæc de vet er urn fènrc-tia,amp; prilea Ecclefiæ confiietudine di da fint.

Porrô manifeftum eft,quôd poftre mis his aliquot fèculis à leparata vtri-ufquefpeciei diftributione, primutn ad intindionÂn,à dilpenlàtione verô intindæ in lànguinem Chrifti Eucha riftiæjpaulatim primùm in quibuldâ Ecclefijs Ocçdcntis ad folius làndifi-

_ DE SACRA COMMVW.

cati in corpus Domini panis exhibi-tionemdeuentumfît:quæ cgftfuctu-dû tandem omnes terè Ecclefias Oc-cidentis inuafit, donee poftremôin Concilie Conftantienfi publico Dc-creto lànciretur. Cuius rei eadem præcipuc cauflafuit, quæ intindio-nis : nempe efFulionis metus, quod tûcpotilsimùmcœpifle videtur, cùm panis forma,quæ ante folidior crat,in banc fpeciem intindioni minùs ap-tam transformaretur.Hanc certccon fuetutîincm qui initio admiferunt, Chriftiinftitutum ôc vetuftum acCa tholicum Ecclefiæ morem non fie interprétât! funt,vteo abfolutam vtri* ufquefpcciei diftribuendæ necelsita-tem prælcribi amp;nbsp;exigi putarint, ita vt in altéra tanrîim Ipecic diftributio, nefaria amp;nbsp;Chri'fti præcepto fimplici-ter contraria fit habenda: lèd populo amp;nbsp;Clero non lacrificatwi, ad vim amp;nbsp;ef ficaciam huiusfacramenti percipien-dam, in altéra, hoc eft panis Ipccic perceptioncm fufficere outauerunt:

Præ-

»VB VTRAC^VE SPECIE. j« Præfèrtim cùm in fpccie panis verum facrarnefilt;um corporis Cbrifti prac-beatur, quod quidignè fumât, integrum Chhfti corpus (quod carne amp;nbsp;îanguine confiât) amp;nbsp;perfcdam fanâi-ficationem,percipiat:amp; cùm ccrtum fit,in veteri quoquc Ecclefia, Ci ncccf-fitasaliqua amp;nbsp;incommoditas fangui-nis vfum prohibebat, in folo Domi-nico pane pcrceptam aliquando Eu-chariftiâ fuifle. V t de domcftica cômii nionc Tertullianus amp;nbsp;Hicron.tqp:an-tur:BafiliusquoqjdeEremitis,quib. Epift ad Sacerdotis copia non erat,fcribit eos c«far.ra. communionemdomiferuare, amp;àfè- * ’ ipfis cogimunicareconfueuifle,idque in Alexandria amp;nbsp;Ægypto vtplurimû à populoquoque fieri. Maxime au-temid in communione infirmoruin aliquando contigifle manifeftum eft. Statuebant itaque ob certas amp;nbsp;graues cauflàSjquÆ neccfsitatis pondus haberevidebâtur,fanguinis Dominici exhibitioné in populocômunicâdo « omitti poflè. Q^ioraodo de intinâiôe

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luo

DB SACRA COMM ver.

luoloquitur: Populum videlicet in-tindo pane communicari non audo-ritate, led fumma neceflitate timoris cfFufionis Dominici ünguinis ;quod poftea ad folum ßndificatum panera tranflatum eft.Itaqi inter cauHashæc vna præcipua fuitjpericulum,vtdixi, effunonisjamp; irrcuerentiæ erga langui nem Domini: cuialiqui adijciuntpe riculumerroris, ne videlicet quifquä corpus Domini exanguein panis Ipe-cie dari falso exiftimaret.Cui rei indi-cio cfljquód audoribus Richardo dc media villa, amp;nbsp;Petro de Tarantalia (poftea Pont.Max.Innocentio 4.00-minato) presbyteris miniftris Alta-ris,amp;Maioribus èpopulo,^quibus hæcpericulanontimebantur, fubv-traque fpecie facramenta dabantur: quod adhucpbft Concilij Conftâtien fis tempora obtinuiftè,Thomas V Val denfis aduerfus VViriefum teftatur. Apparet itaque,quod his pcriculis lè-motiSjCÓmunio in vtraq; lpccic,etiâfi non fimpliciter neceffaria, conuenié-

SVB VTRAQVE SPECIE. 25 tior tarnen amp;nbsp;congruentior habcba-tur. ld tj\|pd eorum quoque Scripto-rum teftimonio,qui poft eam çtatem, qua hæc confüctudo coepit^vixerunr, probari poteft. Nam quamuis hodic nonminoremalteri,quam vtriqjfpe-ciei efficaciam incflc doceatur : anti-quiores tarnen maiorem efte efficacia amp;gratiaminvtriufquc Ipeciei fump-tionetradiderunt.Inquibus Alexander ab Hales zSumptOjinquit,hoc Sa- Quæft. jt. cramentodignèin vtraq; fpecie^ma-quot;’®!”*’' ior eft effeôius vnius corporis myftici ' cumcapite,quàm fumptofub altera. Et alibi : Licet ilia fumptio quæ eft in quçft. jj, accipiendo fub vna Ipccie fufficiat, il- memb.!. la tarnen quæ eft fub duabus,eft maio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

ris meriti: tùm ratione augmcntatio-nis deuotioniSjtùm ratione fidei dila tationis a(ftualis,tùm ratiôe fumptio-niscompletioris.Etpaulôpôft. Sum-ptio,inquit,fub ftraq; fpecie, que mo dumfiimendi tradiditDominus,eft raaioris efficaciæ amp;nbsp;complement!, nbsp;nbsp;nbsp;•

Amarchanus quoq; côtra Armenios:

D Non

DE SACRA COMMVM.

Non eft, ait, negandum, lcd hrmîter âftruendum,quôdfumptitteticramen talis corporis amp;nbsp;languinis Saluatoris niultum prodeft fîdclibiis ad viratn fpiritualem augeildani. Idem Amar-chanuseodcmloco Armenio obijci-cnti diâum Chrifti, Nifi mandu. car-fil.ho.amp; bib.eius Gng.refpondet,Di-dû hoc Saluatoris, fi quis omnino de facrainentali bibitioneaccipiätj in tel— ligendum efiecum modificationc,lci-licGlt;,quod vtrunqjfiimcrecerto tcpo te,autveilefumere,amp; efic paratûad hoc,qiiâtum in eins potcftatc eft, nc-celKirium eft ad vitam fpiritualem ha-bendam: Quia nifi quisadi^tus Chri ftianus eftct paratus ad hoc,quantum in ipfo eft, côtemneret fidei lacramen tum,amp; vita çircrct. Dccanus item Lo uanicnfis in defenfione Riorum Arti-culorum,affirmât non efTe ûne diflï-cultate,an fruduofi^r ût, 8c plusgra-tiæafFerat facraméralis cômunicatio fub vtraq; fpecie,q fub altéra tantum: idi^j multis de cauftisè Primo quôd Hc

. alius

SV6 VTRAQVE SPECia, 3^ alius effeâus cibi,amp; alius potus: nä û-tim potif^famécibus Icdac : Secûdô, 2» lub vtraq; Ipccie làcra Euchariftia vc rè làcramcntû cft : nee minus cfficax eftChrillus in languine fuoliib vini fpecie,^ in corpore fuo fub fpecie pa-nis.Necinutilïscfle poteft languinis Chrifti potus lacramentalis, fi digne amp;nbsp;legitime fumatur.Et quia facramen turn eft fpecies vini, facrameta autem omniajiuxra regulam comniunem,ex opcre operate gratiam conferunL’ po tus languinis proprium habet eflfeäü fpiritualem ƒ tim fedâdo fpiritualem. Vel augendo aut confirmando gratiam accentam in communióe corporis.Nee luflficicns cft refponfio, fi dica tur fub vrraq; Ipecie totus efte Chri-ftus^amp;idcoeundê operari elFciftum; quiain hocla^ramento rolùmperco comitantia,nó ex virtute cófecratióis torus cft Chriftuf: amp;ideo fecüdarió, amp;nbsp;quaft per accidens. Et quamuis fub vtraq; fpecie totus fit, Operatur tamc fecundum earunj fïgnificationem: amp;

D a vti-* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

I

DE SACRA COMMVft vtîtur fub vna, corpore tanouâ infini mento ,fub alterajfanguinotEt cùm fà cramenta conférant gratiam,quam gnifîcant:quando completior per-fèôlior efl fîgnifîcatio,plenioré oportet efle efFeâuni.Idem concedit,con-liderâdo virtutem corporis amp;nbsp;fàngui-nis fnb proprijs fpeciebus^plus gratiæ Ipiritiialis fub vtraque conferrijquàm fùb altera tantiim fpecie. Hæc ille. Quodautein poflremô ad hçc omnia refpondetïca tantùm côcludcre fècun dum quid vtilius efïe vtraq; fpecic cô-municare populumjnbito fcilicet re-fpeôlu ad efficaciam amp;nbsp;virtutem fàcra-menti fub vtraq; fpecie, quÿ, vero in contrariû adferunturjfimpliciter con dudere,nô efle id populo Chrifliano vtilius, propter eius indcuotionem, quæfaceret finefruôlu potare de calice Dominijamp;c.quàm redè hæc dican tur,pijsamp;æquishominibus confide-randum rclinquo. Videbitur enim for taflîs aliquibus,ea quæ à propria virtu te amp;nbsp;efficacia fàcramâti ducuntur,ma-gis

SVB VTRAQyE SPECIE.

gis fimpliciter concludere : quæ vêrô de periciîlp irreuerétiæ amp;nbsp;indeuotio-nispopulidicunturj potiùseffe acci-dcntaria,amp; concluderefècundû quid, hoc eft,habita ratione indeuotionis, quæ plane impertinens eft ûcramêto, amp;nbsp;omnibus modis à populo,ta in corporis,' quàm in fànguinis fumptione remouenda. Hue quoq; accedere vi-detur régula ilia de facramentis, quæ aliquotiesextatapud Albertum Magnum. Sacramentum Ecclefiæ yihil in gratia caulàt, quod non ex fiinilitu dinefignificat: fine Sacramentum no uæ legis nullius caufta exiftit, nifî cuius imagjnem fenfibilem gerit. Cùm igitur manducatio corporis in panis Ipecie nullam imaginem amp;nbsp;fimilitudi nem gerat potus fpiritu^lis de làngui-neChrifti,neq;lànègratiam hâc fpi-ritualis potionis cxvi quidéfacramen ti conferet.PlusTgiturgratiçlpiritua-lis conférer digna maducatio amp;nbsp;potio fàcramentalis,quia plus ex fimilitudi— ncrepræfentatjigq; fignificat.Nain,vc

D 3 in-

DK SACRA COMMVN.

Li.4 ca.ti. inquit Innocentius tertius:*Quam-uts fub fpecic panis (angwis fuma-tur cum corpore, amp;nbsp;fub /pecie vinV corpus fumarur cum fanguine:tamen necTanguis fub fpecie panis,, nec corpus fub fpecie vini bibitur amp;nbsp;comedi-tur. Quia ficut nec fanguis comedif, nec corpus bibitur,ira neutrö fub fpecie panis bibirur,aut fub fpecie vini cq medit. Sed vthäcdeefficaciadifpu-tationeomittamus, funt fanèptereà mukæ grauesq; caufræ,q banc cômu-nioné in vtraq; fpecie fîdelibus cômê dent, amp;nbsp;omnibus modis exoptandain demonftrent.-qferè omnes confènti-untcum ijsrationibus, quihp veteres • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adduâos fuiflediximus,vt in légitima

amp; ordinaria adminiftratione,corpus amp;nbsp;fànguinc Pominiiuxta Chriftiin-flitutumvSc exemplum in vtraq-, fpecie fideli populo dif^enfanda efïeiudi carér.Nâ hæ oés rationes etfi non fim pliciter neceflariam,tarnen magis con • uenientem amp;nbsp;congruam huiufmodi integram difpenfàtio«icm conuincût.

Agno-

SVB VTRAQVE SPECIE. 28 'Agnoftunt id quoquçSchobftiçi icri ptoreSjCfi^i poftremis his feculis fue-runt.Ex quibus Thomas cótra Gcti- Li.4.ca.d.' Ies:Quia,inquit,cópIemérum noftræ ûlutisfadumeftper paflîonéChrifti amp;mQrté,perquain ciqs fanguisàcar ne fcpararus efl : feparatim nobis tra-ditqrfacramentiim corporis ciusfub fpeçie panis,amp; languis lub fpcciç vini : vt fiç in hoc làcramento palïîonis Do minicæ memoria amp;nbsp;reprælèntario ha-bçarur, amp;nbsp;fecundum hoc impleatur quod Dominus dixit Ioan. 6. t^aro mcaverè eft cibus,amp; languis meusvc rèpotus.Idem in rertia partefummcp» Qnamuis totus Chriftus fit fub vtraq; fpecie,n*on tarnen fruftra.Nam primo hoc valet ad reprælcntandam paftîo-nem Chrifti, in qua leorlîm fuit fin-guis à corpore lèparatu?: Secûdô hoc eft conueniensvfuihuiusficramenti, vt leorlîm cxhibeaturfîdelibus corpus Chrifti in cibum,amp; fanguis in potû.

Et ante cû Alexâdcr de Haies. Aflerit ' euro qui accipi|làcra(nétum fub Ipç- prî.

D 4 cic

DE SACRA COMMVN.

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cicpanis^nonaccipereperfedè Sacra

mentum,quantum adficraqjffntalem

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fumptionem.Quiaad efle pcrfcâum

Sacrament!, requiritur repræfèntatio ex inftitutione: vna autem fpecie non repræfêntatur res Sacrament! intégré amp;nbsp;perfeûèjideo non eft ibi Sacramen Mcmb. ». turn pcrfe(iîum.Idem affirmât multi-plicem efle rationem, quare fub d upli ci fpecie detur hoc Sacramentum: arque inter cæterasvnam efTe, quæfu-matuj ex caufla inftitutiôis. Quia hoc facramentum inftitutû fît ad augmen turn charitatis amp;nbsp;vnionis,amp; ad recor-dationébcnefîcij redemptionis : ipe-cie panis ofFerri cffedlû vnionis :fpccie • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vini,quæ eft Sacramentum lànguinis,

memoriam redéptionis,amp;c.Plura his confentanea adduci poffint ex Alberto Magno,nilTlongiuseflet:qui inter In 4. dift. cæterainquit:Nonperfcdècaufàriamp; «.art.jj. fîgnari vfumfidelium*amp; vnitatê corporis myftici,nifîduplici fîgno: amp;nbsp;id-• nbsp;nbsp;cô virtute Sacramêti oportere habere

vtrunqj.Petrus verô 4ePalude inter

cæte-

8V.B VTRAQVE SPECIE, ^9 carteros duplicem fcribit efle dcbere i« 4. did.* materiaftihuius facraméti, fcilicetma »i.»«'«-teriam cibi amp;nbsp;potus :'quia cffedus fà-cramenti debet perfcdè repræfentari permateriam,modoconuenienti na-turalibus : quia lacramenta efficïunt qiiodfigurant' Sed huius facramenti effedus eft perfcda animi refedio,er-go materia repræfèntâs debet cßc per perfeâam corporis rcfeiftioncm, quæ non eftjnifi per cibum amp;nbsp;potû. Bona-ucntura quoq; tradit,in hoc (acjamé- in 4- Jift. to ex duobus fîgnis vnum amp;nbsp;perfedû refultare fignum amp;facramentum, cuius integritatis ratio dilpofitiuè ve-niatàq^tura:quianec paniseftperlc plenè reficiens,nec vinum,(èd vtrun- • que vna plena refeâio : completiuc verô veniat ab inftitutÿe diuina, qua: inftitutio hæcduo fignaordinauit,ad fignificâdâvnâperfedam refedionê. Inuenioetiam*quicxponcndo loco Pauli,Quotielcunq; manducaueritis, amp;c, inter cætera hanc difFeretiam an- • notct commomorationis làcramenti

D 5

DK SACRA COMMVNr.-gt; corporis amp;nbsp;facrameti fangiiinisiqiioj fît in hoc ßcramento comra^oratio rcdemptionis à pœna, Sc comincmo-ratio acquifitionis hxreditatis æter-næ. Quorum illudjhoc eft, comemo-ratio liberationisgehennæ, ad facra-mentum corporis,hoc verö,id eft,có-mcmoratioacquifîtionisgloriæjadfâ cramentum fànguinis referatur.Omit toreliqua,qcômcmorarelongûcfret: vnûadferâ Decanû Louanien{èm,vi-rû noy:ro fcculo fiimmæ audoritatis. Is cùm difputat, vtrû magis expédiât Ecclchæ,an quôd populqs fubvtraq; fpecic,an fub altera cômunicet, tande refpondethis verbis. Quod habito re-fpedu ad làcramentum,ciusquc perfo öionem, magis conueniret fub vtraq; Ipeciçfieri cornunionem,quàm fubal teratantùm: hocenim magis confo-num eft eins inftitutioni amp;nbsp;integrita-tijamp;refeôiionicorporSli, imô amp;ex-emplo Chrifti amp;. Patrum primitiua: Ecdefiæ.Adfèrtquoq; exemplum Ec clefiæ Uomanæ, iq qu;^ in canone fi-mul

SVB VTRAQVE specie. muIcópledendoaffiftenteSjdicimus. VtquoBquotexhacaltaris part cipa-tióe facrolanótü filij tui corpus amp;nbsp;fan guiné fumpferimus amp;c. amp;nbsp;cxpreflio-rem in ca cHe mortis Domini repræ-fèntationcm. Et alibi agnofcit,Sandos intcrpretando verba Saluatoris, Ioan.6. accommodate eaad efum amp;nbsp;potum fpiritualé,maxime quia in eo-rö Ecclelijs mos obrinebat, quod fub vtraqueipecic toti populo facramen-tum miniftraretur:amp; quia perhidifli-nius fit hic modus manducandicar-nem,amp;bibcndifanguinem: amp;nbsp;verba Saluatoris:Nifi mand.car.fi.ho. bi. cius faii.infacramentali manducatióe pleniiis amp;nbsp;perfediùs impleâtur, amp;nbsp;cö frudu maiorc. Non poffum hïc præ-terire Scriptorcm quidam recente, Thomam Elyfium Neapolitanü , qui in grandi quodâ volumine,quod Cly peö piorü aduerfus hærefcs inlcripfir, cum in dcfcnfion cal tenus fpeciei om ni conatu incumbat, rame hæc verba fubijcit. StâdOjinquitjin expofitione

B.Au-

DE SACRA GOMMVN.

B. Auguftinijlicèt veriffima fit, tarnen concludit,quôd omnes aduItj|Tion ha bentes obicem, deberent fumere fub vtraqj fpecie: ex quo habeant fumere corpus amp;fânguinem fàcramentaliter, quod eft fumere corpus fub fpccie pa nis,amp; bibere fanguinem fub (pecie vi-nijVtdicit Chriftus.Sedhæc obiter.

His autem tantis, tamq; multis tionibus, vna in contrarium ratio op-ponitur, pçriculum videlicet facrile-gij,quQd hæc communio populi in traque fpecie adiunâû habeat, in Ipar gendo languine Chrifti. Quam ratio-nempijsamp;cruditis viris expendenda relinquo,an tantiefledebeat, ^ttâ va rijs amp;nbsp;grauibus rationibus,quç fi non neceflStatem abfolutam,certè infigné vtilitatemamp; clt;yigrucntiamhuiusin-tegræ communionis demôftrant,me-ritôopponi amp;anteponipo(fit;præfer tim cùm hoc làcrilegij ^criculû in effu fionc fanguinis, non ncceflariô huic integræ communion! annexum fit; Alioqui cnim Ecclefiamvcterem vni-. ueri^in

SVB VTRAQVE SPECIE.

ucrfamlacrilegij infimulabimus : Sin’ autenf|jcccHano annexum nó fit, om nino huic pcriculo ccrtis cautionibus occurrere licebit. Quod apud veteres fadum eftjhodieque in omnibus ferè Ecclefîjs,quæ funt extra fines Latinos fit, amp;nbsp;baud ita difficulter fieri poflit. Il lud autem de periculo crroris, ne videlicet exangue corpus dari quis pu-tet,non tantopcre vrgctur:tùm quod hoc prorfus à facramento extraneum fit,amp;inlblahominum opiniqpepofi tum,cui meliore doârina occurri pof fit : Quid enim eft tarn fanólum, quod impij in occafioné erroris verterc ne-queant?Dcinde,quod nec ij quidem, qui Ecclefiæaduerfarij habentur, hâc caufiàm vnquam adferant: ideô vide- * licet in vtraq; fpecie cömunionê fieri debere,quia in pane corpus mortuiî amp;nbsp;exangue,in calice cruor extra corpus tradatur. Quin potiùs in celebri Confefi, quadam Confelfioneaperte profiten tur,fe no negate quin torus Chriftus, tarn pane,quàm vino Euchariftiæ di-

Ipen-

DH SACRA COMMVN'.

{penfctur. Tertio, quôd hæc iniitatio conßietudinisin vtraq; fpecioKÔmu-nicandi,non ex conftitutione aliqua coepifre,fed paulatîm, contraria con-fuetudine inoleuifle dicatur :cui peri-culunt hoc effüiïoniSjVel folû vel præ-cipüè occafionetn dederit.

Nonlatisaûtfibi conftare videtur -vir quidam magnæ aiióloritatis^ cuius nomen honoris caufïa Ripprimo, qui hæcpericulaamp; fcandala facrilegij amp;nbsp;irrcucrêtiæ ex fànguinis effufione tan toper? vrget, vt Icribathuic periculo nôpoflc prouideri,nifi per calicis ab-Jarioné,ac nifi à Rcdorib. Ecclefiæ id fiat, ocmculpâ ilîis imputandâ;pfer-timqahoclacrilegiû nô fitinr?r cafus inopinatos amp;rarôcôtingentes.Atqui idé jpfe fâretur Patrû tépore eadê pc-ricula fuiire m!^ucda,Patrcsq; i)s péri culisfuifrecomotosafierit : fed ncea toUerent,maiore periaulo fin fie pro-hibîros,quod ex miitatione diuturnç côfuerudinis fquâ Paulus approbaue rât,amp;fcrè tota obferuabat Ecclefia, *

V

SVB VTRAQ^VE SPECIE, quæq; nil in fe mail habebat ) metuc-batut :!)^ibus de caiiflïs à Patrib. mul to rcmporc fuiffe dilïimuIatum.Quid verb ß quis dicat,fi tam grade, amp;c tam prxfens facrilcgij periculö «Sc fcandalii ininiinebat cx difpéfatione langiiinis, cui nifi per ablationcm calicis occurri non poHït, nonfuiiïê vllo mododilsi mulandûjlcd tam pcriculolàm ôc niciofam tófuctudincm protinusre-fcindendatn fuiiïc: quod eô facilius ef Hei potuiffetjfi.vt alibi dicitur,vanus amp;nbsp;indifférés cómUnioisvfus in Èccle* ßa fuifTer,At quomodo hïc dicitur ea cófiietudo fuiffediutUrna, à Paulo ap probata,amp; à tota fcrè Ecclcfia obfer-iiata,quOmodo veró nihil ï fe mali ha bebaf :fi tâtû facrilcgij periculö,nó fè-cödö qd,fcd abfolutc habebat adiun-dö?Siigirur tatömonicti fuit in ilia côfuctudine,vr ob ca illud tâtû pericu lûeffetdißimußdö:non inutile fànè crit hâc rcflituere,fi modo diligés ope ra adhibcatur,ad hoc periculö jphibé» dû.Et ^dé jphyaeri poffe hoc periculû cou-

• «

DE SACRA COMM^bï.

conditio illa,qua Bohemis in Concis lio Bafilienfi concéda, Germanis in Comitijs aliquando oblata,Sc nüc tan dem in Concilio Tridentino, iudiçjo Pontificisinvtraque fpecie commu-nicatio permifla eft,fàtis declarat.Né-pe vt diligens cura adhibeatur, ne in ünguinis adminiftrationealiqua irre uerentia amp;nbsp;prophanatio admittatur: quodftultèamp; temerè, imô fceleratè amp;nbsp;facrilegè caueretur, û nullo modo, nifi calicis ablatione,huic periculo jp-uiden poflet. Quod autem ad Patrû tempus 3ttinet,nonvidentur taragra uia amp;nbsp;crebra hæc periculaaccididc: aut fi qua forte accidiflcnt, non tamc tanti habita, vt ideo populus* Chrifti ßnguincredemptuSjfacramento no-ui Teftaméti, quod in fànguine Chrifti cftjpriuadift putaretur.V erùm hoc periculo animaduerfojfatiùs putabat, fi quouisalio modo iHi occurreretur: Id quod fîftulç illf déclarant,quarura incômunione calicis Dominici, quâ Confîrmationem quoque vocabant,

tum

. SVB VTRAl^E SPECIE. . ^4 tum in Romanajtùm in prouincialibi ’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Ecclefij?ÿfum fuiilejibelli ordinis Rö mani teftantdr. Cüiüfmodi fiftulæ ca licibus ipfis adiunftç paflirri adhuc ho die vifüntur.De monafterijs qüóque, præftttim Cifterticnfiuni,amp; Gàrtùfî-enfium hoe idem confiât;

Ex hüiiis quoq; periculi metu md-hauitintinóho: quam licet à Chrifti inftitutione nonnihil recedere vide-^ rent^tdtncn hoc fâtius pütabât, quàm fi fideli populo fàcramentüih IVmi-nicifarigüinis in totû auferfetuf. Ccr tè ex his côlequituf, hoc periculo fè-moto,in ytraque fpecié communiôné potiùs é^e adminiftrandam : quemad rnodumèxmuitorum lcriptis côftdt, • ctiam vfu altcrius fpcciei iri vulgo paf firn obtinëntè, nonnuiys tarnen in lö cis communiohem Dominicifàngüi-hisobferuatamfüifle.PetrusdePalu-rri 4. ‘dift. deauâorcft, füS ætatein quibufdam «•quæft.i. Ecclefijsconfilctudinem fuilïè fiibv-traq;fpecie communicaridi, idque ita « tdutè ih illis Écglèfijs fiuc Monafterijs

Ê faâuirij

bE SACRA COMMVN.

fadum,vt nihil effundererur. Et ido-neiauCtoresteftantur,pai4lSm fupra Patrum noftrorum memoria,intcgrS communionemper Gallia diftributa fuifle^quamuis extra ordinemj«amp;inla ceilis:quomodoamp; Regib.Francorum cóinunio exhibetur. Huncquoqjtno rem intégrécommunicandi Pótifices Romani huculq- in Diaconoamp;Sub-diacono in foleninioribus féftis cómu nicandoretinentjVtin Ritualibus li-brisjcriptu inuenitur.Et Martinus V. Pont. Max.etia poft Conciliü Cóftat. infolemni Pafthæ officio Romani or dinis prælcriptum amp;nbsp;formula in coin municando vtraq; Ipecie populo vfur pafie legif.Thomas quoq; vValden-fisaudor eft,etiam poft Conftantien-fem lynodum,Romanum Pontificem lècundö vfum Romanü Diaconos amp;nbsp;Altaris |•niniftros,aliosq; viros fide amp;nbsp;dignitate pftateSjitê^ edores in fig ni» um locoru amp;nbsp;Monafteriorum, fratres fuos amp;nbsp;alios,quos tanta re dignos iii-dicabót^ cöinmunicate non deftitiflè.

Car-

•

8VB VTRAQVB SPECIE, jA Cardinalis Cufan.in epift.ad Clerilm amp;nbsp;literaft^ Bohemiæj qua fcripfit anno 14J2. annisaliquot poftIbluta ly-nodü Bafilienfem,auóior cft, Pótificé Ro.vfq; ad proximafuatépora in fefto Pafthæ Laieos, quibus ipfe fiia manu Corpus Dni tradidit ad fufceptioné ünguinisdemanu Diaconi accedere perrnififte. Nicolaus Panor.Archiep. Decekbr. Abbas Siculus alias di(ftus,qCócilio ‘^^P-Bafil. interfuit, quis rationê indicer, quarecómunicatib. finelanguip^Eu chariftiafola tradatur:fubijcittn. Dó dores dicere atq; lèntire,nó eftè malii, fi cómunicas etia de ßnguine fumât: adfertq; exéplü Cartufcnlîû,qappo-nantmodicö de vino in calice poft có • lècrationêjVt fufficiat oibusfratribus, quicómunicaredcbeantiQuemmo-rem ftio temporefüilfe teftatur Guil- Ration.di hel.Duranti:Et Aftexanüs in Summa “àp adducit CiftertiÇnftum amp;aliorû con- £1.4.«. 17, fuetudinem, qui poft fumprionécorporis amp;c fanguinis dimittût ibi aliquid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

delànguine,vtinfulo vino, commu-

E 2 nicaii'*

DE SACRA COMMVW. fticanrcs aliquid inde percipiant

Ex his certè apparet C^munio-ftem Dorriinicilanguinis jCtfi paula-fiin exolefcéntem ivbi fine periculo fieri poteratjpotiorem tarnen femper habitam, amp;nbsp;opfimis quibufqjproba-tam fuifie: ita vt mirum non fi t, fi hac âEtateftudijshominnmcognitione di uinaruni literaruni amp;nbsp;Ecclefiâfticarû rerurri cxdtatis, tato ftudio reftitütio Iiæc Dominici calicis poftuletur amp;vr geaiur.Quem enim hæ quæ fupra ex-plicatæ funt rationes, ad cxpetendam amp;ampleôtendainhanc communioné Dominici calicis non inuitent?Quôd hæccômmunio conlcntanc^fitinfti-tutioni Chrifti,amp; tradition! Apoftos licæ:quôdineaexprefiior imago,re-præ(enratio^amp; cômemoratio mortis Chrilti habearur.Item hoc modoad-iniritfirari Èuchariftiam ,conueniens cûe vfu ï huius SacraTnenti,in quo im-pleaturid,quod Chriltusinquit: Caro mca veré efi cibus,amp; languis meus Vcrèeftpotus.InfoUhacintesra cô-munio-

SVB VTRAQVE SPECIE. jj munioneaccipipcrfcdc facramentû, ' vt in qualgla perfeâè fignetur amp;nbsp;eau feturvfusndelium, amp;nbsp;vnitas corpofis myftici.In hac fumprioneofferri effe-dum vnionis,amp; memoriam redemp-tionisperfanguinis cfFunonc. In hac communione commemorationé fie?-n,nômodôredéptionisà pœnaæter na,{êd etiam acquifitionis hæreditatis «ternæ.Itcm hane communione ma-gis eófona efle exemple Chrifti, Apo-ftoloru amp;nbsp;Patru primiriuæ Eccl^fiæ, Item,conuenirc ça cum fcntentiaamp; interpret.ationc landorum^qui Chri-fti verba, Nifi comed.carn.fil.hom.amp; bib.cius^ng.ad facramentalemefum amp;potum retulerunt:amp; hunc modum communicadi clTe perfeótilsimum, in quo verba illa Saluatoris plenius amp;nbsp;perfedius impleantur, arque cum fru dumaiore, amp;c.vt interim rationes à Chrifti inftitutitfhe amp;cauflïs inftitu-» tionis à Patribus commçmoratis du-dasomittam : quod Chriftus ipfead bibendühuncf^guinem nouiTefta-

E 3 menti

DE SACRA COMMm menti omnesinuiter, imô hoc pocu^ lum fanguinis ipfeporrigar^ vt fan« guis ille bibatur,contra moram veteris legis, præcipiat: Omnibus corpus vnunîpropofirum,amp;poculumvnum, Tremendum hune calicem pari cun-élis conditione efle traditum.Chriftu duas hasfpecicsporrigendOjVnû plc-num,amp; integrum, amp;perfedû myfte-riû inftituifle. Peradi huius facrificij inemoriam participatiôe corporis amp;nbsp;fangpinis Domini celcbrari: amp;nbsp;dû fan guis de calice in orafideliû funditur, fanguinis Dominici de illius latere cf fufionêdefignari. Valerehanclump-tionem Dominici fanguinis^d redêp tionem amp;nbsp;tuitions animæ. Itéhanc fumptioné peculiariter pertinere ad côfirmation^noui Tefta. in remiflio-né pcccatorum,per languiné Chrifti. Ad hæc pios animos an nô mçritô ex-citet antiquiflîma cÔTuetudo, iam inde à Chrifto amp;nbsp;Apoftolis, tot lèculis pervniuerfùm orbe Chriftianû fum-rao confènfu perpeti^ta i auâoritas . toc

SVB VTRAQ^VE SPECIE. tütDolt;âiflîmorûjSanâiflîmorum,8ç’ , Grauiflîtoorû Prçfulum^qui meliork bus illis Ecclefiæteraporibiis Domi-nicumfànguinemvnà cum Domini-CO corpore è raenû Dominica fuis po pulis miniftrarunt:non faduri, nifi id non modo licitum, verumetiamvtile amp;nbsp;falutare fideli populo iudicafîênt? focietas tot milium Martyrum vtriuf-lt;jue fèxus, qui omnes à Dominici fan guinisin Écclefia hauftuad proprium Chrifto fanguinem refundendumala criter procurrerunt? Commiînitas tot myriadum fidelium hominû, qui fummaanimilætitiain Ecclefia præ-claro illo Dominici fanguinis calice potabantur, amp;vt Ambrofius loqui-tur,in fpiritu inebriabantur? Qua de re Auguflinus: Sanguis,inquit, Abel Ad orof. fignificat fanguinem CHRISTI, quo vniuerfà Ecclefia accepto ,dicic Amen. Nam t]ualem clamorem fii-ciat vniuerfà Ecclefia, dum potatur fanguine CHRISTI, amp;nbsp;dicit Amen,

• 'f tu *

«

PB SACRA- COMMVbT. ip nofti;plurâ huius generis adferri amp;nbsp;çluribus amplificari Sc cx3g.^iri pof «nt, Sed hæc fufficere puto, * demon ftrandum pios animos baud kuiter amp;temçrèdefiderio Dominici calicis cxcitari.

At dicat aliquis. Qui vcrc pius Sc Catholicus eft, in rcceptaconftiçtudi ne,amp; CoRciliorum Decretis acquic-fçet.Reâè, Nifi aut imminens necefsi tas,autinfignisvtilitas ad mutationc inuitet.Nam fi nulla vnquampublicæ çonfQctudinisiiiutatiocftadmittcda, qui fitjVt Ritus jlleintegræ Commu-nionis,Dominica inftitutione, App? ftolica traditionç, publica pcnjetua^; omnium temporum confuettTdine,ac infuper Pontificum amp;nbsp;Conciliorum Decretis confirmatusjcontrariacon-fùetudine,pril'hùm intinlt;ftione,dcin-de myftici ûngqinis omiftione in to-tum mutatus fît? At Bcclefîa infîmula biturerroris, fi Decretis Conciliorû aliquid contrarium admittatur.Mini-jncverôerroris infîmulabitur Ecck-

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

SVB VTRAQVE SPECIE.

fia, fi pro temporum amp;nbsp;hominum co- ’ ditionc^varictate fua ftatuta mutet: Quin potiiis prudentiæ amp;nbsp;dementi« nomine commendabitur,fi conditio-nis temporum,amp; hominum falutis,amp; public« pacis ac vnitatis rationera ha beat. Adde quod hic nihil aduerfiis Conciîiorÿ mentem admittetur. Ne-queenim Condlijs Conftan.amp; Bafil. propofitum fuit, inftitutioneni Çhri-fti, amp;nbsp;Apoftoliçam,ac vetuftam Eccl c ßx confuetudinçm penitùsabrqgare, amp;nbsp;çaliçis çommunioncra popuiolin perpetuum prohiberc,amp; Ecdcfiæ po* teftati,ncin pofterum earn rçuocarc poflît,pr«iudicare:fcd pro tempore tantùuî^quod in réeffc Êcclefif cenfç bâtftatuere.Idquod doâiflimi quo-que viri hac noftra «tare ingenue ag* nolcunt.Itaenim lo. ftroppe. in lib. quemdchocEucharifti« lacramento Germanicècoftfcripfit: QuodadLai cos,inquit,amp; non confîciétes attinet, ad vitanda multalcandala amp;pcricula, communie cajici^ prohibita efi, non

E 5 in

DE SACRA COMMVM.

in perpetuum, fed vfque ad alia Ecçlc fîæordinationcmjamp;c. Quai^idéait: Nô efïè propofiti fui,impugnare vtri-üfq; fpeciei communionem, qua Apq ftolorum tempore,amp; aliquantum logo tempore pàft,in vfufuifTe confiât. Ncq; fe diffuafurumjCur minus hodie talis communio generali ordinatio-ne Eccleîîæ reuocetur,modô difcipli-na Ecclefîæ reflituatur, amp;nbsp;prouidea-tur ne inde aliqua hærefis aut con-tempf us Ecclelîaflicæ audoritatis iftat, amp;ne irreuerentiaamp; abufus ali-tjuis erga digniflîmum facramentutn hinc immineat. Guilhelmus quoquc Lindanus, cuius extat infig^opus, quod Panopliam infcripfît, oc Con-cilij Conflantienf. Decrcto locutus. Quibus quidam verbis, inquit, baud cquidem exiflimo, vti vulgô dldita-tur,vtriufc|ue fpeciei communionem Laids prohibitam, fc3 dcfenfàm vni-us fpeciei communionem, tune Lai-cis antiquiflîmo ex more vfîtatiffimâ: Huncenirn Decretifeyfum efflagitat

SVB VTRAQVE SPECIE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

ipfà Patrum dvr/eto'/fj qua hanc Conci »HSceócei* lij eonfïiiiitionem nouo Huffitarum fionécum errori,quiillos facrilegij acculabant^ £iomb.^ opponunt.-itatamen^vt ijs intelliga-quâpsâio tur vtriufque fpeciei communie in- quot;«m voca terdiâa, donee Ecclefîæ auftoritate f liceat, apud quos ilia tue exoleuerat. rut: fed cu Haólenusille. Porto hanc Concilio-aigt; rum mente fuiffc,reiplà Bafilienfis fy-nodus declarauit^quæ conditionibus Pontif.cS certis adhibitis, Bohemis vtriufque cii.Baf.de-fpcciei vfum,ctfiin Concilio B^filien fi interdiâum, tarnen vt audoritate firmationS Chrifti amp;nbsp;Ecclcfiae licitu, amp;nbsp;dignefu- impetrare nientib.vtiléamp;ülutaré,cóceflït:*cu-quot;°.P®^’'‘’ iuscogeeffionislicet nonillefruâus aVm.' qui Iperabatur extiterit, tarnen perrót.aj^fto multos adhuc in Bohemia efle con-flat (vulgo Calixtini ^el fub vtraque pe^ûVvû dicuntur) qui cætera ferè Roraanæ deEpiftoi. Ecclefîæ ritus amp;nbsp;doârinam tenen-tes, in hac cbmmunione Domini-ci calicis acquiefeunt. Atqui nulla Eraf. Rot, caufla eft, inquies, quæ hanc mu-hb.^.epi-tationem vrgeat. Contra certe tot

in-

■ OE SACRA COMMVK.

înfîgnium omnis ordinis virorum, arque adeoprincipum amp;nbsp;natit^li vota' amp;poflularaclamant:qui hac rafionc amp;grauior3,amp; imminentia religionis däna vitan,amp; maiora amp;nbsp;certtora pie-tatis lucra Qjcrari poflTe cenfenr. Quegt; • runturautcm nonnuUijhac difsimili-' tudineac varietate Cömunionis, Ec-clefîæ iiatû amp;nbsp;pacetn turbari.Çur igi-turnontneum ritum potiùs çonue-nitnus,quemChriftusinftiruir, Apo-

' ftoIus^radiditjEcclcfia yniuerü tot feculis tcnuit,Orientalis veto yniuer-ß^atqueinprimisinfignis illa Æthio-pica Ecclc(ia,in hunc vfi]ue diem con ftanterretînet?Diceshoc pa»^ Harreticorum errorcm cofirmari^qui hfic fblum ritum necefrarium,alterum ne-phariumducut^.Refpondeo; In hac caufla non pertinacium 8: pacis hofti-um Hæreticorum,quibus nunquâ Vila ratio ßtisfacir, fed pS)rum amp;nbsp;pacis amâtium,quivbique fùnt hommum, rationcmhabendam:quinon inßno hærcticæprauitatisæftr^jfedpio Apo

. ftoli-

8VB VTRAQVE SPECIE. jp « ftolicætonfuerudinisftudio incitât), ’ é làcramtjjtoDominicicalicis,in qio plenum exprelTumque redemption!? iüæ,ac myfticac cum Chrifto vnionis myfterium continctur, potiri dcfidc-rant:quoimpetrato,Dominum col-laudabunt,nequeodiofis amp;ociofisia quæftionibus Ècclefiâ perturbabunt.

Falso autem exiftimant quidam, à nemine hanc fanguinis communione peti,qui non earn fimpliciter ex Diui no præcepto neceflariam,alteram verb prorlus impiam amp;nbsp;Qcrilcgara iiidi-cet:Cum innumeri fint, per varias na tiones amp;nbsp;régna,qui in dodrina catho lica,amp; eius ritibus antiquitus traditis acqui^entcs,prifcum hunc amp;nbsp;catho licum Corporis amp;nbsp;Sanguinis Domi- * niparticipandiritum,tùm ob priua-tam religionem,rum publicam pa cificationcm,reftirui fummopere cu-piut.Qiiod grtiuifiiraorum virorum, quibushominum animi perfpedi ac notifimt,atqueadcb fummoru quo-que principi^m grauiflimo teftimo-

nio

9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ DB SACRA CöMMVMi

è nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftio probari poflit.

Rurlum dices nullam efTe^uflanl, cur alteram illam fpeciem Laici tan-topere expetât,cùm in vna quam ac-cipiunt fpecie,perfedus amp;nbsp;integer co tineatur amp;exhibeatur Chriftus.Redè fanèjfi Chriftifiibftantiafpeótes, quæ lèparari amp;diuelli nó potcft; quæ vbi-cunq; fit(eft autcm verè in vtraq; Ipe-cie poft myfticam benedidionem) camintegramamp; pcrfedam eflenecef fe eft. At hïc de iacramento agitur ï cuius pêrfedio amp;integritas duplicihac fpecic conftat. Nam altera Corpus tantiim j altera Sanguis fignificatur: amp;exrationeamp;vi Sacramenti,in alitera Corpus, in altera Sangtd? tâtùm continetur. Porro fignificationi efFe-dusquoqj coniunduseft,in ijs qui di ignè fumunt.I^am in ijs Sacramenta efficiunt quod figurât atqj fignificat.

Alt», in 4.,Quare inter fthoiafifcos Dodores dirt.8.arti. grauiffim US quidam arq; dodiflimus, ^upliceminhoclacraraéroperfcdio-ïiem cóftituitjChrifti videlicet ipfius, lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘óc

8 VB VTRAQVE SPECIE. amp;ßcramenn lècundum quod venit^ in vfîirrwfidelium. Priorc modo verîi efle, Chnftum efïc pcrfedû fub vrra-quefpeciejSecundo modo videri fibi falfura,quianon perfedè fignetur, amp;nbsp;caufetur vfus fidelium amp;nbsp;vnitas corpo ris myftici,nifi duplici figno : amp;nbsp;ideo inquir, virtute facràméti habere opor tet vrrunqj.Hæc ille.Et quida hac æta temagnævirauvloritatiSjlibentcr le confîteri air, Laicos communicantes fùb vna fpecie tantùm, non plenû acci pere facramentû,quod ex duabift con flat parribns,amp;c. Et alibi, difputâs de verbis Chrifti Ioan.6. Nifi manduca-ueritis,amp;c.itafcripfit. Quôperfedius mandiihimus amp;nbsp;bibimus, eô confùm matiorefthuiuscibi atq; potus ope-ratio .•fumi au tem hæc perfcâiflîmc, quando fide per dileâibnem operate, vera amp;nbsp;reali præfcntia corporis amp;nbsp;fan guinis, facra fiifcipitur Euchariftia. • Addit autem veteres verba Chrifti ac-commodaflè ad manducationem amp;nbsp;• potioncm fpiritualeni : quia ïpeâabâc

• nbsp;nbsp;nbsp;» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SACRA COMMVM.

% picnam amp;nbsp;perfedam carnis Domini mâducationem, amp;fanguinj^potum. Non fàtis autem prudenter vir quidâ alioqui prudentifïimus (criptum reli-quit: nô habere Laicos quod queran-tur ob adempram altéra fpeciein,cùm panis amp;nbsp;vinum poft eonfecrationcm, nihil aliud fint,quàm fpeciesfàcramé-talcs,amp; accidentia fine fubieâo.Cer-tèChriftus, Apoftolus,amp; eos fecuti priici Patres, longe honorificentius cùin de vtrâqjj tùm de hac vini Ipecic loquüturîquam Chriftus appellatio-neluilanguinis honofaüit jimô langui nem elle fuum confeflus cft: Apo-ftoluscômunionemlànguinis appel-lat:alij lànguinem redemptlï?nis,fan-guinem qui populum redemit^ pocu-lumlânguinispretiofi,atqî adeo fim-pliciter Domini lànguinem appellat. Longe quoquc aliter de his Ipecicbus De céfec. loquitur Augüftinus^n libro Senten-âift.t cap. tiarum Profperi.Nec fîmilirer,inquit, nosutem. comprehendimus has duas Ipecies, quemadmodum antc^confecrationc corn-

• «

SVB VTRAQJTE SPECIE.

Comprchendebamus: ciini fîdelitcrfa teamur’yite confccrationem paneni cdeamp; vinunij quod naturaformauit: poft cortfccrationé verô corpus Chri fti amp;nbsp;fanguincm,quod benedidió co-fecrauit.Non redèitaqj dicitur, vinû poftcôfècrationern, nihil cflcaliud^q ipecicm facramentalcm, amp;nbsp;accides line fubiedo.Cùm etiamfi in feconlidc rctur, auguftiftimum lit facrarnetum, adiunâum Habens verum fanguincni Chrifti:quê ex inftitutionc fîgn^ca t,-ex lîmilitudine repræfen tat,ex lândbfî catione continet, amp;nbsp;piè ftimentibus, in viuificum Sc cæleftem potum exhi-bct.Qu^e non indignandum eft pijs LaiciSjluianc fpccié obnixius pétant. Cùm earn nonCvtilleinquiQpro acci dente fine fubiedo tanyimmodo, fed vt Paulus loquitur,pro communione fanguinis Chrifti ducat. Quod igitur ad eftedum attiBet:quàmuis in altéra fpecie perfedus amp;nbsp;integer fumatur Chriftus,non tarnen fruftra in altera quoqj Ipeeie idem ille pcrfeâus amp;nbsp;in-F ieger

DB SACRA COMMVM.

tcgcr Chriftus expetitur.Nam alia ra-tione Chriftus in fâcramcn^^ndifî-caripanis,aliain iacramento bencdi-di calicis fpedatur.Illic enim fpiritua lis cibijhïc potus fpiritualis rationem iamp; vim ex Chrifti inftitutione obti-het.Et quàmuiSjVt ait AuguftinuSjdu bitandumnonfitjVnumquenque fi-delium,corporis amp;fanguinjs Domini tunc elTe participera, quando in bapti ftnate membrura corporis Chrifti cffi cituj^nec alienari ab illius panis, cali-cisque confbrtio, nee priuari facra-menti illius participatione amp;nbsp;bene-ficio,etiamfi antequara panera ilium comedatjamp;calicem bibat Jn vnitatc corporis Chrifti conftitutiï?,dehoc fèculo migraueritihæCjinquam, qu3-uisita (ê habeant, non tarnen fruftra corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifti partici-patio iniacraraentoEuchariftiæ poft Baptilmum fufcipituftQuemadmodS itaquepoftBaptifinum Jn quo régénérât! toto Chrifto fruütur, eins mê-braeffelt;ftijamp;eius eoryorifociari : u-

âV-6 VTRAQVE iFECÎÉ. ■ , 4» bien poftea fàcramentum EuchariftitË txpetunmin quopcrfeétutn quoqüe Chriftum in cibüm amp;nbsp;porum fpirituà lem percipiuntzita qui in fàcramento corporisChrifti,pcrfeâ:um Chriftuin in cibunifpiritüalem Himpferût, rioii temerc cundem illû pcrfedum Chri-ftum in potüm fpiritualem in ßcra-mento facroûndi fanguinisacciperc contendût: cùin idem Chriftusin di-uerfis ßcramcntis^diuerfo quoqj modo fè cxhibcàt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Porrôquamuisexdiiplici hacfpe-cie vnum confiât plénum ôtintegruin ftcramentû,ratioQe extrcmi finis, qui ex duabii^rebus perficittir : tarnen v-traquc hçc fpecies per fe propriè amp;nbsp;vc te ßcramentum eft, cùm propriani materiam, fignificationim, amp;nbsp;virtu-tcm obtineat. Quapropter à vcteribuS fæpcmultirudinis numero fàcramcn-ta vocanrur,amp; vtduo facramenta fc-Ortîm cômcmorantur.Falluntur itaq; qui fcribunt,quicùnq; hoc facramen-tttmßnguinisp«tanr, hoc ipfb fateriy

F i cuôd

DE SACRA COMMVN.

quod prauè de hoc facramento fènti-ant ,amp; in altera fpccic totqjÂChriftû contineri negér. Quos lànèij qui Lu-therum fequuntur, quorû in Germania magna rurba eft, là ris rcfellunr. I j cm, vt ante diâû eft, in celebri quadâ Confeflîonc âpertcfatctur, fc no ne-garCjQuin totus Chriftus,tam panc,^ vino Euchariftiæ difpenfetur. Et loan nes ille Hus,cüm vtriufq; Ipeciei vfum veheméter jpbaret,tn de hoc lacrofàn dofuchariftiç fâcraméto, nihil diuer fum à recepra tune Ecclcfiæ lentcntia

Trafla.dejgj^ßj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j_

cor.amp;fan., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r - r

Domin. amp;nbsp;buidam,quæ de eo argumeto Icripiir, Txac.vtrûdifertèalTeritjfubvtraq; fp^ie làcra-¥d*^ûme nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corpus amp;nbsp;fangumé Chri-

ian. chri'^on fcorfum corpus, amp;nbsp;lèorfum fubfp.vmiftngutnéjlèd^ub vtraq; Ipecic manere Chriftum totum.Bohemi quoq;, qui cius obitum Iccuti funt,quàmuisin exigéda haccalicis communicationc vehementiores fuerint,tarnen in Scri

• pto quodâ publico à loâncde Rocka-zana in Concil.Bafili«nomine Regni

Bohe-

SVB VTRAQVE SPECIE. Bohemiæ exhibito, manifeftè faten-tur,totiÄ® Chriftum, Deum amp;nbsp;homi né, eflefub altera Ipeciecum plenitu dine omnium gratiarum.

Verùm deterret nonnullos,^ banc vtriufq; fpeciei cÓmunioné, multarü quoque aliarum piarum amp;nbsp;vetuftarö confuctudinum abrogatio, amp;nbsp;quædâ quafi religióis innouatio,ac à reliquo Ecclefix corpore defedio comitaricö fueuit.ldlanèplerifque in locisfadü efle,ncgari non poteft: amp;nbsp;nifi in jpm-pore prolpiciatur, nein poftcrum ma gis fiat, verenduraeft. At vide, nehu-ius rei caufia fit,quód in hac re amp;nbsp;huic fimilib.mftitutioniChrifti,amp; prifeæ Catholio^que Ecclefiæ obferuationi confèntancis, æquilfimis piorum ho-minum votis,amp; prudenjiflimis crudi-torum amp;nbsp;grauium virorum monitis in tempore obfccutu nó fit. Itaenim ferè homines ndTura comparati funt, vt ihiquum poftea pctanf,qui çquum cùm poftulant,nôferunt. Adhæcnos hoc loco illoruin cauflam agimus,qui

F 3 nullam

DE SACRA COMMVW.

nullâ in publias ritibus huius rei gra^ tia mutationem amp;innouatigftêquæ-rwntjfed tantum confciçntiæ fuæ, amp;nbsp;pio defîderio latisfieri poftulant : hoc cftjVtipfis peten tibus,loco calicisab-lutionisfqui paflim dari confueuiOca lix fanôtifîcatiQnis,adhibitis folemnif bus inter porrigendum verbis ( San^ guis Domini noftri lelu Chrifti, pro-/îttibiinvitam æternam) tribuatur: quiaûtfbla Dominici corporis fump tione contentifuntjfuo iudicio relin-quantur : Quod à prudentibus pafto-ribus ita çômodè amp;nbsp;prouidè fieri po-teritjvixvtmutationis aliquod fignu appareat,Neqye hinc aliqua aut diili-dij,aut turbationis, amp;nbsp;inrioffTtiôis oc cafio metuendacrit: non magis lànè, quàm ante ducentosannos,cùm hoc fjicramentumfumma pace, his in alte ra,illisin vtraq; fpecie miniftrarctur, Qjjod raultorö Scripft)rü,qui ea æta-tcvixerunt,tcftimoniis confiât.Nam Tho.Aquin.cum difputat, licerc corpus Chrifii fumere finçjànguine,alle-

«VB VTRAQVE SPECIE.

gat non vniuerfticm, ïèd multarö Ec-clefiaruft^fua ætate, confuetiidinem: amp;prouidèjinquit,in quibulHam Ec-clefijs obfèruarijVt populo fanguis nó detur:Ricardusdcmed.villa,Maiori-buSjde quibus non timentur pericu-la cffunonis amp;nbsp;erroris,Iicitèin vtra-quc fpecie (acramentum dari affirmât. Petrus dc Tarantafia (pofteà Pont.Max.InnocentJ 111.) à Maio-, -ribus amp;nbsp;PresbyteriSjVcl Miniftris AI-tariSjfumi ficramentum fub vtr^que ipccic fcribit : quod maiorem reuc-rentiam amp;nbsp;cautelam feruare fciant, Guilhelmus dc monte Lauduno ; irr multis ^quit J locis communicatur cum pai« amp;. vinOjid eft cum toto fà-cramento.Petrus de Palude teftatur, fua ætate in multis Ecclefijs fuifte con fiietudinem,quôd communicaucrint fubvtraque fpecie. Atquehij omnes vixcruntfubanTiu Dom.M.ccc.

confuetudo vfq.-ad proximc infecuta ConciI.Cóftan.tcpor3,nónullis in lo cis,præfèi'timin monafterijs, tenuir.

F 4 Cuiu^

DE SACRA COMMVM,

Çuius faltem temporis libertaté hoc tépore reftitui côueniret: in cfua fpes efrer,prudentiores amp;nbsp;fàniores vtriulq; partiscôquicturos : donee paulatim, ii qua adhuc tùm in huius fàcraçnenti adminiftrationCjtùm in alijs Etclefia-fticis ritibus,adformam vetuftatis in-ftaurandavidcntur,in ijs ab Ecclefia-rum Gubernatoribus idonea per rem pus cura adhibeatur. Hac quoque libertäre concciîà, credibile eft, futurû vt homines quomodo abvfu Dominici Æheis recefTeriint, ira vitro paula tim ad prifeum Ecclefiæ morem, nulle accedenre DecretOjnulIafubita in-nouatione faôî:a,fint redituri.

Nihil igitur efl, quod hari^Domi-nici calicisrenirurioné,amp;in vfum re-duôHonem admodùmimpediat. Eft verôintercçt^a cur Dominicicalicis / vfus iam diu prætermifTus, nonnullis pijs amp;nbsp;eruditis viris, vcl nunc tandem refticuédus vidcatur. Videlicet ne Ion ga hac confuerudine à Dominico cali ce populi abftinendij iç eum errorem homi-

SVB VTRAQVE SPECIE.

homines abducantur,vtputêt Domi-^ nici calk^s vfum ad populö nihil perti nerCjimo de calice Domini populum bibere,prorfus cflè nefarium: Qucrn errorem ab ijs confirman purant, qui Chrifti verbajBibite ex hoe omnes,ad Iblos efle Apollolos referenda,docét; nee vident hinc conlèquens elTcjVt to tius huius fheramenti inftitutio ad A-poftolos tantiim, Sc eorum fuccelTo-rcsSacerdotespertineat, amp;nbsp;ab omni vfu huius facraméti Euchariftiæ. Laici fint alicni.Cóftat enim, quibus didü eft, Accipite Sc Edite : ijfdem quoq; di ólum,Bibitcexhocomnes : atque ijs verbis,nonconfècrandi,offerendi,at-que diïïtibuendi poteftatem (qua Sa-cerdotum eflepropriam,dubitanduni non eft,atque his verbis, Hoe facite, ijscommendari) fedv^m amp;nbsp;partici-padiius aChrifto efie inftitutum. Atque hæc verba* Bibite ex hoe omnes, non ad Apoftolostantùm,vt Sacerdo tcs,pertinere,declaratPafchafius,qui côcordemvcjerumfententiâfecutus,

F j hanc

DE SACRA COMMVbr, hanc explicationem adiecit : omhmJ inquitjhoceftjtam rainiftri, lt;ÿfàm re-liquicredentes.

Et in Gloflàquadara (cuius tit.eft. De quadruplici Miflàli expoC amp;c.) hune locum ita cxplicatum legimus; Bibite ex hoc om. Ex hoc,fcilicct cali ce fanguiniSj Omnes,fcilicet fine per-^ fonarû acceptione.Et Tho.in epift.ad Cor.i.cap.ii. Affirmât his verbis Chri fti apud Paul.Hoc fa.quot.bib.iniun-r givfum huiusfacramenti: adquera v-fum,vt mox fubijcit, participatio fan-guinis Chrifti à fidelibus pertinet. Adhæc virdoâiffimus Alfon. de Ca-ftro,lib.6. aduerfus hærcfcs : Non fa-tisconftareferibit^quando H^c ver-ba,Hoc facitcfquibus verbis Apofto-li Sacerdotes à Chrifto ordinati funt) Chriftus pronuntiarit j continuônc poftconrccrationcm,antcquàm my-fteria Apoftolis daret’an verôpoftq ea tradidit:fibivcrdexliteræ decurfu tnagîs probari, verba ilia à Cbrifto, poft datam Euchariftiaga cfic dida:

8VB VTRAQVE SPECTB.

quod fi ita eft, manifeftuin efle Chri-ftum,n8ÿ Sacerdoribus rune Eucha-riftiam in vtraque fpecie dedifTe :Non tarnen argumentum hoccfficax eflè, vr ita faccre obligemurjfed eo tantum valere jVt credamus non effe contra Euangelicam inftitutionem Eucha-riftiam fub vtraque f})ecie alijs, etiam Laicis,porrigere,quod firmiffimèjin-? quit, fatemur. Nam olim per multa fèculaficapud omnes Catholicos v* fnrpatum cfle j ex multorum f^ndo-rum fcripturis didicimus. Idem quo-queAIfonfus alibi in eodem opere: Lib.io.' Apoftolosdemanu CHRISTI recipientes Enchariftiam, cùm Lai-cisfac^^entumparticipantibus con * fert: vt Sacerdotem facrificantem cum CHRISTO ûcramenta Apofto-lis porrigentc, item Sacerdotë Chri-fti locum tenere,Laicfivero cómuni-cantem,perß)ffä agere Apoftolorü af-firmat.Sed quid teftimonijs opus eft? quö abudè totius Ecclefiæ cófuetudo hoe probet,^Chrifti inftitutû fccuta^

Laico^

DE SACRA COMMVKT.

Laicos ad communionein corporis amp;nbsp;fànguinis Chrifti,tot fcculis nonfadura, nifiid exChriftiinftitu-tionciusfas(^;efïècé(uiflret. Quodius nonaliundè,qûàm cxChrifti verbis, quibus fàcramenti huius vfum infti-tuit, petipotuit. Quare Louanienfis Decanus ; Quôd dicitChryfoftomus, in his myfterijs nihil prorfus intercflc inter Sacerdotem amp;nbsp;plèbe, intcllige-rc ipfum ait,nihil interefle Chrifti di-fpofitionem ôc ordinationem Ipeólan do, quæ inter Sacerdotes amp;nbsp;Laicos, quoad Sacramenti participationcm, nihil difcreuit.Idem quoque congru-um fuifTc lcribit, vt cùm fub vtraque Ijjccie inftituiffet hoc iàcratlîentum Chriftus,fub vtraque ctiâ IpecieApo ftoliscômunicaret. Na fi folusfangui nem Chriftus biViflct, inde nafci po-tuifte errorê,quôd Laici lànguinc Do mini communicate nÓ^oflcnt.Si igi-tur errorein duciraus, putare Laicum Dominico lànguine cômunicare non po(re:vidcquælô,an nophuicerrori ûtis

SVB VTRAQVE SPECIE.

fitis magna occafio fubminiftrctur, fi 9 à calicf^fu Laici omncs in totö prohi beantur,amp; priuatim quocjue,vbi om-necfFufionis periculum abeft,Laicus Dominicum fanguinem poftulas,tan quàm à re illicita amp;nbsp;nepharia repella-tur, folique Saccrdotiûcrificanti,ius parricipandi fanguinis arrogetiir.

Extiterunt fimiliter etiam quidam, q, teftamenti Veteris teftimonijs funt abufi,ad probadum ius Dominici iàn guinis ad folosSacerdotes, nö autcm ad fidelem populö pcrtinerc:co quod inveteri Teftamento offercntes qui? dem è populôjde fàcrificijs,quæ crant in materia folida,edcbant:de libami-nibus^rô,quæ erat in materia liquida,folis miniftris,nô etiam populo li-bare fas erat.Quafi huic comméto no fatisChryfoft. occurrat,cùm ait: ficutinvctcrilege,parrem quidcra Sa*' ccrdos comcÆbat, partem autcm po pulus: amp;nbsp;non licebat populo partici-pcm cfle corum, quorü particeps crat Saccrdos : S^ nunc non fie : Vcrùtn omni^

DE SACRA COMMvrT;

L omnibus vnum corpus proponinif, • poculum vnum. Eadem dq^critate quidam hucaccommodant, quod Eli Saccrdotià Domino didumlcgitur: futiu‘um,vt quicunque rcmanlèrint de domo eiuSjVenturi fint ac dicant: Eck.in Jo. Dimittc me obfècro ad Vham partctn CIS cornu, ßcerjotalem, vt comedam buccel-lam panis: atquc ita fupplicium, Sc malediâum,quod Deus pofteris Eli, ob eius amp;nbsp;liberorum peccatum mina-tur, ad fidelem populum in Ecclefia Chriffi trahunt. At reólius amp;nbsp;prüden tins lenfit amp;nbsp;icripfit Thomas VVal-denfisjproxim us à tempore Conftan-tienfis Synodi. Eide, inquit, fortibus amp;nbsp;difertis fîdelibus, à Paftorious Ec--clefiarumhocdonandumefTe conce^ dimuSjVt adfàcrificium amp;nbsp;eius liba-mentum,id eft, ad communicandum in vtraque fpecie eos afiumartt. Id-que probat exemple Roman. Pont. amp;aliarum infigniumEcclcfiarum:Ex quibuscolligitur, ne tue quidem neq; eonfuctudine,neque D^reto fynodi . omnes

SVB VTRAQVB SPBCIE. omncs Laicosih totü à fänguinis Do , ininicitommunióeprohibitos amp;nbsp;ex-clufbsfuifTc.

Quare his omnibus perpenfis, hoc vno certèhæc integra cómunio præ-ftat:ncmpe eafidecenteramp; reueren-ter,priico morein vnitate Eccle% ad-miniftrerurj quin rcda légitima fît, quæri amp;nbsp;dubitari nô poteft; amp;nbsp;ad cô-fcientias piorum tranquillandas,amp;p«i cem ac vnionem Ecclefîæcôfèruandâ aptifîîma eft.Ea verô communio,quæ in vna tantum ipecie fîtjeriamfi^ n loco amp;nbsp;tempore vfurpari pofîît: tarnen m ultarum qufftionum amp;nbsp;difceptatio-num materiam præbetjquibus amp;nbsp;piorum aiîîîhi nonnunquàmcommoue-antur,amp; vnde facile rixæ,odia,amp; fchi-fmata oriantur. Hue facit exemplû Ba ptifmi,quem olim quÆmfdâ in locis, in nomine tantùm Chrifîi admini-ftratum,amp; à Pânt.Rom.approbatum Decoùfeit. l^imus: Quia cùminfc CHRISTI ditt-4-nomen eonfeffîonem Trinitatis

cludat, idcH^valere putabatur, amp;

Apo^

DE SACRA COMMVfT. .

Apoftolorum, EcclefiafticorûqjScri-ptorum exemplo niti videbgftir. Sed quis nefciatjlongè illam Baptifmi for-mam pr^fercndanijin qua cxpreffa Pa triSjFilij, amp;nbsp;Spiritus fandi inüocatio adhibetur.-vt quçChriftiinftitutioni, amp;nbsp;Apoftolicæ acEcclcfiafticaîobièr-uationi magisfitcôfèntanea?Et quâ-uisvterqueBaptifinus jtum ïn vnius Chriftijtutn in trium perfbnarum no mine miniftratus, idem valeat, atque effici|t: tarnen in hac Baptifmi forma, quam Chriftus præfcripfit,cxpreffior eft huius myfterij fignifîcatio. Ita cô-municatio ilia, quæin’altera tantùm fpecie fit,quàmuis illi, quæ fît in vtra-• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;que fpecie, virtuteamp;eracacifputctur

sequalis : tarnen in hoc ritu, que Chriftus inftituit,amp; Apoftolus tradidit, amp;nbsp;Ecclefiafcruauit, expreffîor eft Domi Nie. de cu nicç paffîonis rcprçfentatio.Nec pra?# Bobem terCundum hîc puto jtjuod vir quidâ eximiæ eruditionis amp;nbsp;fummæ auôto-ritatis,antcannospluscétum feriptû rcliquit.’videri fîbi vfqpiSacramenti cha-

8VB VTRAQVE SPECÎE.

charitatcm Ecclefiæ ad Chriftû often-dere:vtt(*nc fæpè,amp; fubvtraq; fpccie fiat communio,quando ardés eft cha-ritas :tunc rariùs in anno, amp;nbsp;fub intin di panis ipecie,quando calida cft: tue veto rarirfïmè in anno, amp;nbsp;fub vna fpe-cie,quando tepida eft: vt hoc,inquit, tempore. Quod fi ita eft,videtur certè velmaximè hoe tempore neeeflàriû, vtinftante Chriftiaduentu, totvndi-que pcriculis circumftantibus, Chri-ftianorum animi,pulfo procul tqjpo-re amp;nbsp;tepiditate, ad ardentiflimam in Chriftum chaÿtatem inflammentur, huiusque arden tis charitatis declaran dæcauiùadfrequentiorem perannö commumonem, eamque perfedam amp;nbsp;integram reuocentur. Præfertim cùm hæc ipfa frequerj^ior amp;nbsp;perfc-diorcommuniojfiritè amp;nbsp;digne fiat, ad excitandam,inflammandamlt;^uc in hominum animîs erga Chriftum cha-ritatem, plurimum collatura fit.

Ex his itaq; cófici puto,hanc integra in vtraqu^: p^nis amp;nbsp;vini ipecic com-

G munp

DE SACRA COMMTK municationctn,etlî fimpliciter neccf-faria non habeaturjCi comn^nicatio-ni,quæ in altera tantum fpecic fît,cti-amfi Chrifti mandato contraria non putetur,multisnominibus elle antc-ponendam,omnesque vcrè pios amp;nbsp;E-uangelicoSj ac Catholicæ traditionis ftudiolbs, ad eam obtinendam, amp;nbsp;in vfum reuocandam (ûluô femper Ca-tholicæ vnitatis vinculo) eniii amp;nbsp;con tenderedeberc: amp;,ficirr3 grauem Ec defy: ofFenfionem Sc perturbationé obtineripolfit,gratilïimis animis am* pleôlendam.Quare illi minus proban di vidétur,quàmuis fortaflîs zclus iras probandus non fit, qui tanta conten-tione, tùm ièrmonibus,tùi^fcriptis, huic tam multorum piorum hominü Dominici cayeis defiderio obnitun-tur,amp;tanquàmdcrc, in qua fumraa religionis confiftat, odiosè conten-dunt:cùm tarnen hîcTion de lege diut na atque perpétua,lèd de Humana tan tùm,eaque mutabili amp;nbsp;téporariacon flitutione abroganda^gatur : eaque in IC

SVB VTRÄQVB 8P1CIE.

; nbsp;nbsp;in rc tam Icuibus atque futilibus, atq;

vtinam etiam falfis argumcntis vtuntUFj vt fe prudentibus amp;nbsp;bonis in Eccicfia j miferandos, aftutisvero amp;nbsp;improbis Ecclefîæ aduerfarijs,deridé-' dos præbeant. Etenim cùm videant pafîîm optimos quofq;, non eos mo-dOjqui pro Hærcticis habentur, fed etiam verc Catholicos, eos^ue non è vulgo tantîim,icd etiam cruditionc amp;nbsp;dignitatc præftantcs, prifci moris défi derio tencri : vel certè ita iudicare^eius reftitutioncmadEcclcfiæ vnitatecô-ciliandamamp; confcruandam inprimis valere ihæCjinquam,cùm ita fc habere videant Jneo potiùslaborare debe-rentjVt paulatim hominumanimos 1 nbsp;nbsp;ità informent amp;nbsp;prafparent,vt incali-

cisvfureftituendOjEcclefiæauâori-tati amp;nbsp;reuerentiæ nihîl detrahatur. Minime vero omnium hæc cô fpc-ôantjVt eos prdbemus, fi qui hinc ar-reptaoccafione,multis in Ecclefîa rc-cepris ritibus temerè abolendis, vel immutandiSjÇcclefiæfaciem immu-G a ta-

Dï SACRA eoMMVM. tarunt,amp; ftatum perturbarunt:vt om ne vinculum focictatis cut^Teliquo Ecclefiæ corpore abrupiflevideantur: amp;calicem Dominijquo charitatis my fterium continetur, aduerfus Chri-ftianam charitatem cum hoftili odio, amp;nbsp;acerbiflima inledatione totius Ro. Ecclefiæ , in qua iam aliquot fèculis hæcconfuetudoobtinuitjVfurparunt: quem ita reftitui amp;in vfum reuocari cupimuSjVt fimul amp;nbsp;piorum conlcien tijs,amp; Ecclefiæ tranquillitati amp;nbsp;auólo ritatfconfiilatur.

Hæc à me fimpliciter amp;nbsp;fine vllo fu co in medium propofiTa funt : quod cùm videam hac ætate, feu occulta quadam temporum inclina^nc, lèu diuino potiùsimpulfu,permultos at-quc adeö optimos quofq; huius Dominici (anguiflis facramenti defiderio teneri,optarim vt hunc animi fiii affe-ólum ita tempèrent, ft lê intra Catho licæ traditionis amp;nbsp;Ecdefiafticæ vnita-tis limites contineant: ne facramentu vnitatis amp;nbsp;pacis, difiu^endis amp;nbsp;turban-

SVB VTRAQVE SPECTE. jj bandiSjfêd conciliandispotiùs, amp;nbsp;pa-cificandj^ Ecclefîjs feruiat. Quod in comm qui Eccleßs cû potcftatepræ-funt, prüdentia amp;nbsp;fide pofitum eft, eiufquc potifiimum cui inter Ecclefiaf proceresfumma auäoritaseftconcef ià:quibusimprccamur, vteam pote-ftatem, quâdiuinitùs ad inftauratio-nemEcclefiæ Chrifti acceperunt,in hocnegotio adpræfèntem cius vtili-tatem, imo propemodum necelfitate conuertant : quod non imperitorum amp;nbsp;obfturorum tantummodo Romi-num votum eft,verùm etiam cruditiP fimi amp;nbsp;clarifliTni viri,atque adeo fum-mo in Repub.Chriftiana gradu locati Princi^s,non optant modo, fedvt id quamprimum perficiatur, fumma opc, omniq; ftudio adnituntur.

Nulli autcm admirationi aut offen fioni efle debd,fi quæ loca praeter có-munem orthodoxorum tjuorundam noftra ætate fententiara lue explicen-tur.Id cnim ijö ƒ uiufquam reprehen-

G ? dendi

Dï SACRA COWMVÏÏ.

• • dendi libidine, led fumma ncceflïtafC veritâtis profitendæ fadum Neq,-cnimdcccre,iieq;cxpcdire puto,vt, maxime in hoc rcligionis negotio,vcl fallà vel ambigua profcrantur.Quç vf queadeô apud aduerfarios nihil effici-untjVt etiâ veris argumentis auélorita tédctrahât. Cuiufmodieft, quôdvul Alfonf. de gô etiâ à doâiflîmis viris fada Chrifti altcrins Ipecici vfum fcUibæJ*' probandu adducitur .-cùm certo no cô ifto, chri ftetfeyâdodifliraorû virorû jpfeflîo-ftus tune ne)an ea fradio panis de corpore Do «mîïs dl' intelligidebeat:amp;vtin illopanc derit.quo- corpus Dominicû à Chrifto datû in-niâ de hae telligatur,non tamê illic làcra ilia my-fiai» vn! fteria celcbrandi amp;nbsp;adminiftt^ndifor lo. Vide ma prflcriptam apparetilèdChriftum GuiJ.vve. qui lâcramétorÿ audor eft, nouo mo adul'io? ^o,qué eo lococôuenireiudicabat, vvidef,ar hoclàciamentumconfeciflè ôc tradi-dilïc,non exemplum qflod imitari li-ccatjpropofuilTe.Quis enim dicat,là-

• • cerdoti hodic licere, vt Iblo pane in çorpus Dominicû conl^ato, ôs côti

nuo

8TB VTRAQVI SPECIB.

nuo tradito, calice in rot urn prçtcr-mifïoj’^iyflcria Dominicæ pafTionis pcrficiat?Quarencqj inConftantien neqjmodó habiti Tri-dcntini Concilij decrctisj cx hoe loco adalteriusfpecici vfum confirmandu argumentum ducitur : led piæcipui ar gumenti loco adfertur, quód tam fub panis quam vini fpecie, integrü Chri-fti corpus veracitcr contineatur atq,-fub altera fpccie totus atque integer ChriftuSjVerum^; facramentü fuma-tur. Deinde,nouü non eft, il in ’expli-carionequorundâlocorum,ctiâ do-di amp;nbsp;orthodSxi viri nó conlcntianr. Namidhodienon rarovfuvenit, vc quæ aG^lijsaflertafi]nr,ab alijscorre-dalegamusrcuiiisrei cxemplü eftin communione Laica, amp;nbsp;Canonc Gela fiano Cóptrimus. A1ÎJ enim commu-nionem Laicam de cómunione in altera tantum,höc eft panis Ipccie intel Icxcrüt,amp; Canonem Gelafij ad Iblos cöficientes referendum putauerunt: cùmalijrediljgcntius expcnfa,redè

agno-

DE SACRA COMMVM.

ucrint, communionem Laicam nihil de vtraqj fpecie detrahere, amp;42anonê ilium Gelafij non adconficientes,ve-riim ad ipfum populû facramenta par ticipanrem,referridebere. Item Chri fti apud loan.verbajNifi mand.canfi. ho.amp; bib.eius fan.amp;c.alij defpiritua-Ji tantùm manducationCjalij verô,pri fcorum patrum audoritaté fècuti ,dc ßcramentalifiue corporaliamp; vifibili intelligendumdocent.Iplà quoqjn-ftitu tipnis Chrifti verba,Bibite ex hoc omneSjalij folis ApoftoIiSjVtSacerdo tibus dida fèntiôr,alij h^s verbis pro» nunciatiSj nondum fiufle facerdotes inftitutos, fed Laicorum facr^éta fu raentium perlbnam repræfcnrafTejA-poftolos agnofcuntjCxquibusin-tcrpretatio^ibus, quæ proxi-ma vero fit, haud ita difficile eft iu-

dicatu.*

FINIS.

Fol.iö.pag.i. lin. pen. proféra lege plenî.

deze strook niet verwijderen

UBS

Utrechts Bibliotheek

Systeem

Bibiiotheek-stempel op ommezijde

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK UTRECHT

barcode

3453 4473