TyiST^TATIO

s scrND s

CONTRA

CONCILIUM TB-IDENTIN^M»

o B

AV T O RI TATE, O R I G I N E. C AV S S A, certitudine,perfeaione,fufficientiâA:pcr/picui-täte facrx ScripturæVeteris Ôc No-uiTcftatnenti,

Qjr AM

2) 8 O ^ropitio, STE P R AE s ID I O REVERENDI ET CLARISSIMI VIRI, D. lACOBI AN-DM A) S.S. THEOLOGIÄ. DOCTORIJ BT TROt celcbcrrin»», Ecclefia:T»bingcDlt;îf frxppfiii,,ÿcAc4deoiixe»BceII*ri)dieiii(S. xni, FiKoniAeFrxceptoihruipièamp;ceuetcnteicolendi, i*. AueulÛi hou

amp; loco folicis, pro tcnuitate ingcRij, exezcùuionw gratiî defendcieconabicuc

M. CHS.ISTOPHORVS SCHOLJ-irS Vr4tiil4u'un/tt Sil,

T r B I N G AE, Excudebit Georgia Gruffpenbachittt,

M. D. LXXXriII,

ET CLA^

R 1 S S 1 Äi I S r I R I S, DOMINO

USAIAE HEïDEÎi'RElCH.S.S.Theolo^iaDeEori:6'‘DominoM. 10-

ANNI F L El S CHERO.EccleftaVratülauicnftsPafioribiu: ' ’’

4micü amp;nbsp;fratribus in Chriflo hono-

randif.

t A C, Q Jl V s ANDKBA D.

S A L T T E M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;

EVERENDI ET CLARI S S P virijfratres in Domino honorandi : cum Vransla-uiaornatil'simusIuucnis,M.Chriftophôrùs Scholti-us,adAcadcmiam noftramaccefsiiîctifæpequmero non modbpictàrcmamp;zelurhveft'niiù in propagàn* da fincera amp;nbsp;incoiTupta docflrinæ ôcefeïlÔ veritatej vefnm ctiâinftitutionê Gymnasi] fidclifsimâ,fLimracprædicauit,in qua à pucro educatus,cb per grariâ Dca fuaitudia perduxir,vt Théo logicâ difpurationé ci commirtcrem ,in qua ingenij vires périclita-retur.Idcp co poriisimum confiiio, vt incly tus vrbis veftrse Senatu« profcÄum ftudiorum ipfius intelligeret:cuius in iuuandis ftudijs iu-ucntutis liberalitasjiam indc'a multis annis celebrata cft. Quod pic-tatis ftudium,non modo lande dignifsimum, fèd Ecclefiæ ôi poftc-rlrat i noil ræ,fi qi!ç futur?, eft, valde ncccirarium cft. Poftquam enitn AntichriftusRomanus vidit,rcgnurn fuumex fcholis noffris pic conftitutis dcbellari amp;nbsp;plurimum debilitari : æmuiai ione excitatus, per nouum genus hominum, fub nomine Ibcietatis ieiù, quam plu-rimis fcholis faluificam dodtrinam Ieiù Chrifti vniciSaluatoris no-ftri extirpate , amp;nbsp;vicii'sim Ecclcsijs noftris fumme nocere ftudet. Qiiamuis aurcm fuccellum aliquem in ftabiÜenda pontificiaimpic-tate fibi polliccantur, de quo etiam plurimum gloriantur, amp;nbsp;corura eruditiomirificecommcndeturaresipfa tarnen doc et,eosin pingendis Siincruftandis Pontifîcijs nianileftis erroribus fundamenia fua non in iacris lirei is , lcd in Piiilofophicis argiuijs Si Ecclefiac potifst-mum auroritatc poncrc,quani fiq^a Scripturain iâcram impie præ-dicant.quæ illis incerta,dubia, obfcura, manca, mutila amp;nbsp;(vt collo-cutotum Pontificiorum ,V vormatix vangionum, anno » ƒ 57. In

A a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CqIJo-

i

Colloquio.auforrtafelmperatorisÄr omnium ordinum Impenj.îri* ftituto,verbisvtar) NVN POX IVDICIS, fedMATERIA LI^ TJS £ST. Qiiam impiamamp; blafphcmam vocem Pontificiorum Collocurorum,D.D.Paulus Eberus.pif memoriæ, amp;nbsp;ego, deputan Notarq CoUoquij noftris manibus deicnpGmus, amp;nbsp;in comitijs Au-suftanisanno in publico coecuomnium ordinum Imperij no fine horrore maximo recitari audiui. Qiiae certilsimum fignum eft aduentus Saluatoris Chrifii ad extremum fiimmum iudicium : cum verbum ipfius in tern's pro iudicis voce minime ampli'us habeatur. SicutideCoxtaneisNoalifcriptum eft: Non difeeptabit Spiritus meus cum hominibus in fcculum. Quemadmodiim enim extrema eius feculi impietas diluuium attraxit : fic quoep blafpliemae hx voces aduentum filij hominis ad iudicium maturabunt. £t ipfe Chri-ftus horribili fua voce vel tandem iftis blafphemis liominibus fe iu-dicem in verbo fuo demonftrabit:ficut fcriptum eft : Qui fpernit me, 8c non accipit verba mea : habet, qui iudicet ilium. S E R M O jÇrBM Loeyrys SKM, jlle ikdicabit ekm in no^ f ISS IMO DIE, Vbi lefuitx , noui Pontifieij Regni Aduocati, ‘ experientur; Vox iudicis'ne an materia litis Scriptura

fticrk« DOMINOS vos veftrasc^ Ecclefias quàm diutiftiine incolumes con-

(cruet. Amen,

Difputa

Difputatio

DE S C II I P T VK A SACKA.

THESIS 1.

HO S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;friwA Dilputatione contrt

Conciltj Tridentini decret A deccnciltorum att^ t ont Ate t ex vn Animi ProphetArttm nbsp;nbsp;Apoflo-

lorum, Adeo^^ totius EccleßA purioris cenfenfit^ demonßrAtu eil : vnicAm iudisij amp;nbsp;'veritAtis Amußim, norm Am reguUm CAnonem eße Prophetie A ApoßolicA ßriptA, irt libris Keter is nbsp;nbsp;Noui TeßA-

menti eomprehenjAjecundum quAm omnes controuerßA Religio^ ttis cognofeendA, iudicAndA,ßf dirimendAfunt : •vijumePt, alte-rAm quo^jde ScripturA facrA AutoritAteproponere quam in Con-tilio Tridentino iurAti PApA Minifiri ^mAntipiA, tAnquAm inter t Am, obfcur Am, mutiUm, m Ane Am, imperfeEÎAm, adeoq^in-JußßcientemeJJi Ad Utes in religione ex or tos dirimendas •vocife-TAntttr, quad non omni a tont ine At, quA Ad fidem mores pit viuendi*pertinent.

tt. In Arce Autem ponendum effe iudicAuimus, qttodD Petrus in fecunda EpißaU feriptum reliquit tNonhumAnA^olun-tAte AllAtAm ejßolimProphetiAm'. JedSpirttu/AnEloinßirAtos, locutoseßefunldos DEl homines.

Ex quo mAnifeflum eil, vnicum ScripturA facrA Prophe-ticA, Óquot; ApoßolicA Autorem, videlicet SpiritufAnSlum eße : a quo, tAnquAm ub ipß indubitAtu veritAte omnis eins Autorisas de-fendet.

Etßenim VArq etus Scripteres hubentur, cum plures li-htii»ScripturAfAcrAreperiAnturnon AbvnÄperßonA/tripti-. O-

A 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mues

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Difputatio de

'mnest^me» tino eodem^/aK^oSfiriiuguhernatosfuijJecertttftt eii, cuiia orAculA non froprid fomnia (ttnt/ecuti.

• S. De CA^ vt vniuerfo mÜdo conßAret,tn Scripturis diuinitkï inßirat 'ti nihilAdpofteritAtemconfernAri voluit, priufquAmtA^ bulxDecAlogi DEI digitis confcriptA ejjent: quÂrAtionedignt-tai dr AutoritiisScriptureßAcrAplarimumilluftrAturàquot;tonfir-ntAtur.

• 6. NAm quodde Uhr is quibufda fcriptis Ante diluuiu dränte tAkulasniAnu D E ifitgnAtas, quidi nArrAnt AUtores:eo ip[ófi-demeis derogare voluit Donanus, quod AdpolleritAtem tvAnfi-mifiinonfunt: vt msior Icriptis a Deo certoinfiirAtisAccedcret Autorit as, qui fuis di git is initium fcribendi fAcra fecit.

• 7. ^od AUtem post docîrinAm reltgionis, de ver 0 DEI (ultu (bis mille quAdringentis dr fexAgintA vno Annis, Ahfq^ Uteris vitto fermoneeonferuAtAmdrpropAgAtAm, quAmobrem Patri Ar this etiarntÀm longo tempore, anni vitaipforumprorogati /unt'} D E VS fuA manu in tabulis decern verba confignare voluit, dr Moy fit mandauit, vt ex ore eius reliquafcriberet'. infinita DEI fapicntta adEcclefix vtilitatem faft urn eîi.

S. Poßquam enim doftrina cœleftis,temporibtis Patriarcha-i rum iam inde vfq^ à Mundi exordio.pofteris viua voce, fine fcri-pto, quaßpermanustradita eft-, puritas verbi D EI df cultut diuinipropter naturs. humanx corruptisnem, nonfideliter con-fir uata, fed dr“ ipr^ CQrrupta,adulterata,d‘ tandemfierèprorfùs deleta esi-.quam D E VS temporibtssNo'ècollapfam viua vocere-Jlituit, drflupendis miracuUscortfirmauit: eamq^, obcaujfitmdb ApoJloloprAcoiuJlitiaappellatuseti.

p. Etfit verb ante dtfiipationem poßeritatis No'ê, non modb filioSffedetiam nepotes, dr quotquot abipfisprocreati funt, magna pietate dr fide in verareligione erudtutt, drfincerum DEI fultumdiligenterannis j^o inculcauit,quibttspoiidilut(iumvi-xft :quàm negligenttr tarnen àppfieritape conleruatafitterit-^ tvtl

« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiUfts

Scriptura faci“». , fetius Semf/ropagAU pofleritM vbifides vira Écctefi^t to fttnpo-refuerat luculentertefleUur , in qttaprM^uètanqttaminf/etit-tiari DEI populo conferttanda fuit'.

I o. Etenim Eburepater Abraham,cifm à confufione lingux-t rum zix dticemi anni elapf ejfint, manifijia idololatria conta^ i^f minât U4fuit.

It. Hine manifede apparef, quant lubrica incerta cuj fiodia fy conleruaito doclrtna cœk'flüfuerit, quain traditioniquot; bus fmefcriptopofita fuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'•

i2. Cum igttur traditiones “vera doEirinx adulterate deprauatx ejfenf. eius fiuritatem DEKS per reuelattones pecu-Itares Patriarche Abraham renouauit.

li. Ex quo tempore licet 'Vfq^ ad mortem duodecim Patriar^ tharuflioritlacobiliibittxpermanferit-.magna tarnen ipßus inclt--natio horum mortem fecuta ePlpopulo 'v/q^ ad exitum ex Aegypto in multiplicem idololatriam prolapfo,

14. Cai it a Ifr.aelite addiEiifuerant, nit nulla rationemi-raculorum habita, que Dominas in egreffu Ulis o fender at^cam breuifiimam tempons moram iMo(e molefte ferrent,horribilem Idololatriaminconfpeoiu DEI, vitulo aureoadcaltumpropof’^ to, committer e non formidarenf.

IS' Cum autem per traditiones lax doElrinepurioris paal»'' tim extinguereturiplacutt DEO alt am rationem in flit acre, vt fiript'is diaina autorit ate teflimonio approbatie confirma'-t IS, parit as doEirine coeleflts propagaretar é' eonferuaretur.

ilt;I. Etfiverb (cripta Mofis/uampropter autoremSpiritum fanEtam autoritatem etiam abfq^ humano teftimonio obtinenti tarneniJthumaneimbecillitati confulereturDEIiuffn tabula Decalogi mana D E1 exoratein arcafaderispofue,^ Mofefcri-pt a injpirationediaina cofignata, in latere eia/dem area collocate

^orum cuflodia non'Sacerdotibus duntaxat commendet-ta,fidetiamP-egibas defiriptam exemplar traditum, vtprime

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;paritetr

Di^utatb de pmttramp;ptnnd^uhitUeuftodtteffêittteMiu» tfcrba vuig^t»H-iAw i» battk, tifnifit

JJ. reî cffw fe}(ee»ta mUln bami»am, ttft 'tmanittm perhth(r( fotuerint ; de veritate librortim Mafe, Prepbeturum Principisin populo Ifraëhtico dubitatumfuit nunquam,

iS. Eadem quo^ reliquorum Propheturum autorités fuit, quiMofèn in populo ïfrAclper tnterualU temporis fècuti fùntzquo-THm 'Volumina etiam cor am Domino, vbt area feeder is erat, rt-poßta diligenter ajferuata funt.

’9- ^otquotetiam, ftnguU Prophetarum Auditores fua~ rum concionum habuerunt : tot veritatistefles, non modo fui fe-çuli hominibfss, fed etiam pofleris fuerunt.

20. Eadem tquo^^prorfus feriptorum noui E•. flamer. tiEuan-geliflarum Apoflolorum ratio eli, qui hifloriamEuangelicam ck'in ea 'vitam, docinnam miracula Chrifliea fdedefcripfè-runt,quam ne quideperduellesChrißi excaecati ludeei noflra ata-tenegare : fed de 'ventatefaciorum, eontra fuam ipforü 'volunta-te,teftaricoguntur,quAmuis docirina Chriftißdem non habeant,

21, Sed lon^ maw teflimonium lt;verA Ecclefiamp;eEi, cuius tempore Apoßalorum feripta édita (fyprobatafuerunt, qua ('vt Aug.fcrihit^nonfolùm ab Ecclcfia Chrifli, veritm etixmabipßs Apofiolisprobari meruerunti

^od enim manus Apofloloru teßabantur, quibtu ipß-fumferipta extabant'.idem Ecclefu qttoq^ conßrmabantfa quibue dtligesiteripforum.feripta ajferuabantur.

2}. idemreliqua etiam Eecleßa vno oreaffèrebant, quibus ßne ßripte eadem dodirina in Euangelißarum Apofiolorum feriptis compredienfayoretenus ab ipfis Apoflolutradita, velab ih-lis deferiptafuit.

». Ad quarum teftimonia , fcriptores Eccleßaßici anti-quißimi contra hareticosprouocsdtant, qui , 'vtEertullianus te-ßatur, Seftpturas quafdam -vel ncn recipiebant f autfiquasre-cipiebant

Scriptura facra.

etfgt;iebant adie^ioftibfn detrA^iionibtiS id dt/^oßtionem {»• (litutifuiinteruerterunt.

^od IrenxHi quoquecorßrmat, qui ud hune modum fcribit'. Cum ex feripturù arguunturdn accu/ationem conuertun-turtpfarumjerifturarum : ^FASI NOT^RECTE HA BEANT neq^ßnt ex autorita,te, nbsp;nbsp;quia, 'uarie ßnt di^a. :

quia non polsitcxhis inueniri veritas.

26, Aquamacula'vtßcripturavindicaretur'. contrahare,^ ticos eiua autoritatem labefatiare conantes „ adfrimaiEccleßits mtlabipfis Apoßolii velApoflolicu 'virif plantattu,prouocarunt ßnceri doHores, ^TAE omnes (vt Tertullianui loquitur) Primæamp; omnes Apoftolicæ : dum omnesprobantvnitatem^ Deptxfctipt*, in quibuseadem doHrinareperiebatur,quam Euangelißarum Apoflolorumßcriptacontinebant.

2 7, Itaq^ cum aduer/us hareticos, ßripturarum ér veritas ér autorit as, earum Eccleßarum teßimonio fufficienter ajßerta (jßet, quaeandem doHrinam abfq^feripto quafipermanus tradi-tarn ßdeliter ajjeruabant ér cuflodiehant : Qmnem doHrinam^ verb»T«tnUijBi, qua cum Ulis Eccleßjs Apoßolic 'is-, matricibus ér orginalibus fidei vonßirabat,'veritatideputandam,in vera DEI nbsp;nbsp;K^poßolica.

5'«o^ Eccleßa, extra omnem controuerßam poßtumfuit,

2S. Ad quodnunc tot[eculorum confen/usin vniuerfo ter-rarum orbe accedit, quoferipta commemorata,citm veteris,turn Noui Teßameti femper authentica ér vera habita funt:dequibtss vel minimum dub it are, nefarium femper iudicatum eït.

2p. Tnde facile etiam intelligipoteîi, in Canonelibrorum facrorum conßituendo, non liber am Eccleßa ‘voluntatem vllo tempöre fuiße : fed 'vetuflatis, adsoq^primarum Eccleßarum in-fallibiliteßtmonio alligatam, qua r cliqua omnes docirina,€odem Tertulliano teße, de mendaciopraiudicanda, qua contra verita-tern Eccleßarum Apoflolorum Chrißi équot; fapiebant^

îo, ^uÿ nomine Euangelia etiam , quortindam Apoßolo-

rum

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DiTputatio de

fum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ThomA,BArtholorn.tii ïiicohiyPhtripptfPetrt

■Anilre£ nominepublicata ab Eccleßa répudiât a Junt'\ quxdam Matricibtti nbsp;nbsp;Originalibu^ non consentirent, quorum veritas

ÎNdubitata er at, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoflolorum in Ecclesÿs tempore

‘Tertullianiadhucextabant.

• 31. Hincßmulapparet, quaratione ApoßolusEccleßamco-lumnam ßrmamentum veritatis appellauerit,

• 32. Veritas enim in Scripturu facris comprehenfa omnetn (am^ßimmam autoritatem 'a Spiritu[ancio habet, cuius inßi-rationsprodita ePt, qua reßeEtufui humano teßimonio minimi indiget. Sed quoadpoßeritatem Ecclesß Matricibus fv Orgina,-libus maxime hoc Encomium debetur. quodindubitati teflesfue-rint ver it at is doclrina Apoßolica partim ßriptis partim voce amp;nbsp;viuofermone propagata.

• 3i. Etß verb idem qnoq^ Ecclestjs Apoßolicis trfbui potePiy quA matrices originales Eccleßas decurßs multorum ßculorum ßcutaßint : eas tarnen non alia rations columnam ßrmamen-t um vent at is eße dicere pofßtmtfs, quam ea, quod ab Ulis qttaßper manus traditos accepimus facros librosyoriginalts ß}- matricis Ec-tleßxteßimonio confirmâtes. Siquidem ver it at ts corrupt eia iam indeà temporibus Apoßolorum fequentibus feculis inEccleßam, irrepßt, fv creuit, donee Antichrißus formatas ePi, de quo Pro^ phetA^ Chrißus Apoßoli vaticinatißint.

34 gt;nbsp;Conßituto ergo librorum facrorum veteris noui Te-ßamenti canonc Aanquam vnica régula,amuß norma verb-tatis doPirina coelefi 'is, certißima indubitata ; eorum autori-tas in Eccleßa femperßmma meritoiudicataePi, cuiomnishu-manaautoritas Pat rum Conciliorum fubiectafuit.

3V Aduerfus quam neq^ vniuerfaEccleßa.neqj Patres, neq^ Concilia quiequam flatuerepoßunt : ßcut (criptum ePi-.3i aut nos ipß, aut Angelus e ceelo aliter Euangelißauerit, quam nos Euange^ lifauimus vobis: Anathemaßt\

36. Hut

Scriptura fàcra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff

3 6. Hue illttd Anguß in I pert inet, eontru Crtfconium 1.2. e.îi.NosntilUmßieimits CyprianoinitirtAm, curneiusquaslihet Uterus ACanonicA eliuinarum [cripturArum AutcritAte diflingui-tnta. Neq^enim ftnecAuJßAAstrnlaluhri vigylAniiACAnonEiclt-fiufitetes eon flit ut us esi, ad quem certi ProphetArum Apo/iolo-gt;. rum Itbripertinent, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S cmnino iudicure non AudeAmuSf

amp; feeundum quos de cut er is Uteris -vel ßdeli um 'vel inßdelium LJBERE irDICEMKS.

3 7. Etß vero in CAnonelibrorum fAcrorum Propheticorunt: amp;nbsp;Apoßolieorum, quuextrA omnem dubitAtionis uleAmfunt po-fitA,etiAm aUa feriptAinfertAßunt, quAHAgiogrAphA,EcclefiA~ ßicA CP Hieronymo Apocrypha Appellantur, dequibusdubitA-turnfuit, an cert à Apoflolorum effent, quorum nomen fp titulum praferebanti parem tarnen cumprior thus autoritatem in Ecclefa primitiuA non obtinucrunt. ^g, Hiero-.tefle, in EccleßA adadi--ficAtionemplcbis, non ad autoritatem Eeclefaflieorumdogma-turn confrmandam legebantur.

iS. Hoc citm mintme ignorarent Tridenti congregati Ponti-ficy Doliorcs : merit 0 damnanda ePl illorum t emerit as quidparem cum induhitat is fcriptis Propheticis Apoflolieis in Canone comprehenflsautoritatem, hts quoq^ Apocryphistribuerunt.

iff. Pt igitfir régula fldei ifp 'veritatis doElrina cælefl'isccr-ta fpntinirnèdubiifeflet'. EX SOLIS CANONICIS libris, Ecclefieflica dogmata con firman da, primitiua Ecclefg doHorct pie recle tudicarunt.

, 40. Adoro Scriptura PL EIXJTf DINEM , fcribit T^ertulUanus contra Hermogenemferiptum effldoceatHermorre-nis offleina. SI NONEST SCRIPTTAt’. timeat uahillud ad^ientibus autdetrahentihus deflinatum,

41. De certitudine igitur Scriptura faerg Canonicorum Ubrorum cum con fl etnon iniuria etiam Concilÿ Tridentini impjet as exetranda Hl, qua Eccleflaper/uadere conatur, non omnia

B 2 perfeile

Tö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Difputatiode

ferfe^èfufficienterin Scripturls CanonictscomprehcnfA^oHX M.d fAlutem AternAm necejjaria funt.

41- Citm enimfinis totitts mini fier ij Ecclefiafticijn his quA~ tuorpotifiimitm capittbns confiftat : ’videlicet jn explicatione dogmat urn Bcclcfix, inrefutationeerrorum , in inflitutione vitA mornm in correÉÏiont eortim, c^ua adprxfiriptum diuinA 'voluntatis in 'vita nbsp;nbsp;moribua deßderantur : ea omnia in Scri

ptures facris,non modi)fitfficienterßedfuperabundanter contins-ri,certifiimum ^apertifiimum eït.

4?. ISlon autem noua, aut à Pontificijs primùm h^c exorta eli querela, Chrifium Apoftolis non omnia reuelaße, Jed mult a EcclefiiA E)EI fuceeßu temporis reuelandaf SpirituifanBlo refier-uata eße, qux Apoflolis ignota fuerint.

'n' ^ineadem(filonßltetriorhareticorum'voxfuit,de quaTertullianustefiatur'. Solent„inquitdicere, NON OM-seprifcriptionibus NIA APOSTOLOS fcißs,eadcmaoitatidementia,quarur-hi/tcucoittin, /s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' t A ' rrgt; n 1 nbsp;nbsp;nbsp;/' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

, jus conuertunt'. Omni a quidemfctlje ApofiolosJed non omnta omnibus tradidiße. In 'vtroq^ Chrißum reprehenponi inydentes, quia quot;vt minusinfirucios, autparumfimpUces Apoftolos miferit, ^isenimintegrAmentis, crederepotedi, aliquideosignorajfi, quosmagiftros Dq/ninus dedit ? indiuiduoshabitosin comitatu, tn dipipulatu, in conuiclu, quibus obfiura quAq^feorfim difiere-bat, Ulis dicens, datum eße cognofiere arcana-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etpaulbpod-.-

^ideos ignoraß 'voluit, quibus etiamgloriamfiuam exhibuit. liixerat plane aliquando. Mult a habeo adhuc 'vobis loqùi ,fied non pot eft is modb ea ftdiinere-. tarnen adijdens : Ciim 'venerit ills Spiritus veriiatis, ipfi'vos docet in omni •veritate:odendit illos nihil ignoraß, eße,

45. Extant autem aperta teft:imonia,quA hanchAreticorum tß Papiftarumfalfam opinionem manifeftè réfutât. i.Tim. j.Tu quot;verb per mane in his, qua didicifti amp;nbsp;crédita [unt tibi, quia ab infiantiafacrasliteras nofti, quAtepoßunt inftituereadfalutem, perfidem

Scriptura facra'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ftrfidem) eU in Chrifto Jefu. Omnis enim Scripture dittini--infpirata, 'utilis eïi ad doelrinum, ad redargutionem, adcor-reidionem, adinßittttionem, c^ua, esi in iußitia, integerÇit homo BEI ad omne opui bonum parattts. AEi, 20. Nonjubterfugh quin omneconfilium DEI vobis annunciarem, i, lo, s Jltscfcripfi •vobis, qui credit is in nomen Eilij DEI, •vtfciatù, quod vit am habeatis at erna m. Ioan. 2o.Hacfcripta ßtnt, vt credatis quod le-Jiti eliChrifluifiliuf DEI, é“ vtcredentesvitamhabeatisinno-mineipßus.Pfal.t().LexDomini nt’anperfeE{a,vndeßanlcon flat omnibus, doEtrinam cœleflis veritat ’u infacra Scripturaperfecte traditam ejfe.

46, Et fl vero euidentiflima Pauli verba Pontifleij adulate-res eludere conantur, dim dicunt,vtilem quidemeffe^cripturam amp;nbsp;ad earn rem valere, fed(olam minimi fufficientem effe'. qua tarnen fubiunxtmus teflimonia, contrarium euidenter demen-ftrant.

47- dlug. In his qua aperte po fit a funt in Scriptura: inueni-untur ilia omnia, qua continent fldem , mores^viuendi,ßem Jcilicet charitatem.

Athanaflus. Sufficiunt fand a ^diuinitus inflirata Seri- cowra gent«. ptura ad omnem inftruftionem veritatis.

Chryfoftomus: ^icquidquxrituradfalutem: TO TVM id in ji.c.Manh. impletunneliin Seripturis.

Cyrillsts: Neceffarium nobis eli, diuinas fequi liter as, ET IN tit reai fide ad LO AB EAR PM PRAESCRIPTO recedere.

4^gt; Etperab[urdume(fet,vnam^ eandemdodrinaChri- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fl tana partem infacris Uteris fexcenties repetitam z aliam vero . non minus adfalutemneceffariam, prorfus omiflam ^prateri-tam efie.

47. Non minor facra Scriptura perfiicuitas, qtiamperfe-dio est: ficutfcriptum est : Ltteernapedibusmeis verbum tuum, rûi.n».

lumenfiemifismeis. Et z Praceptmn Dgminilucidum, tllumi* nbsp;nbsp;nbsp;'*•

nans

ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DifjîHtatio lt;le

nnns oculos. Et :Habttninfirm tor em Proitheticum firmonem eui bcnefacitls attendentcs , quafiluccrn^i lucentiinloco culigino/o, donee dies illucefcat^ efi’ lucifer orutur in cordibtts vefir'is.

so. idem uno ore omnes jgt;urioris Ecclefin^rimitiu^t Patres teflit urtint er quos Laciantimfacileprimas tenetiCuius bae jun t verba:ISlum DEP'i Mentisvocis(f lin^iaartifex Dl-SERTE LO^fl NON POTm? Imb verbfiimmapro’ ttidentiacarerefico voluitea, quadiuinafiunt^vtomnesintel-liger entqua ip(e omnibus loquebatur,

' Chryfoftomw.Omnia clarafunt nbsp;plana ex feripturis fiacru',

^acunÿ^neceJJariafu)!t,MA NIEES T A fitnt.

idem.Non multorum cptniones habcamusfedresipfas inqui-ramus. Abfurdum enim cil, de pecunijs non credtre altjs, fed ipfas numerate amp;fupput are : de rebus autem multb ampltoribus, alio~ rumfententiam SIMPLIClTER SEl-.prafertimcum babeamus EXACT ISSIMAM 7 E ET I N A M, gnomonem regulam, diuinarum legum afiertionem. Ideooro vosomnes, VT REL17!f,QyAT 1 S, qutdhuicvelillividea-ttir:^debts A SCRIPTVRISfitacomnta tnquirite.

idem: Sciens Dominus tant am confufionem rerum in nouijfi-mis diebus futuram, ideomandat, vt Cbriftiani, qui/untin ebriflianitate, VOLE NT ES FIR MIT AT EM accipere verafidei, ad nullam remfugiant,rfïÇ\ ad Scri pturas. Alioquin _/? al ia refiexertnt, fcandalizabuntur, peribunt, non intelligentes, quafit ver a E.cclefia, é“ per bac incident in defolationem abomtnationis, qua fiat in loc'is Ecclefia fan fits.

^i. \^ibd verb Petrus de Pauli Epiftolisferibit, effein illit quadamdifficilia intelleciu, quaîndocliinflabilesdeprauant (o^ dfjioLSâQ Ksù otssoixToi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) ficut (fi exteras firipturas,

adfuamipforumperniciem-.nonfôlum dégénéréfermonisfubli-miori ,verùm etiam de rebus ipfisintelligendum elfqua à carna-libus hominibus fdgore Spiritusfanbïi non illuminât is nun-quam

■ ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

• * Scriptura lacfa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7g

quaHiftrctpiuniiii’, fed adipjorum^eruerfum de rebus ceftum judicium detorquentur.

• 52. Vt muxime auteln in aliqua parte Scripture locus oc-^ (urrat,qui aliquid obpcuritatis habet •. plttres illußriores reperi-untur in eadem^ quibus obfcuritas omnis difcutitur.

• S3. ïalsoigituraPontifcijsScriptur£facramp;cereusnafusaf-fngitur. EPienim manet régula chalybea, immota veritM 'verborum tefiimoniorum Spiritus fan fli, quorum deprauatio ahintelligentibusfacile dcprehenditur.

S4', Ad quam rem inprimis lingHarum,pr«fertim Hebraicit Gr£ca cognitio accommodât a eht, ojt in obfcurioribus locis ad fontes recurrere équot; controuerfias dirimerepofimus:fquidem If. bri Canonici veterisTeflamenti, Hebraico, Noui autemEeßa. menti, Grxco fermone fcriptifùnt.

^iod cum it a fe habeat, res ip fa comprobet : merit 0 etiam alterum decretum quarto, fifionis Concilij Tridentini damnandum ePi : quoflatuit, 'vt uetus nbsp;nbsp;'vulgata editio Biblio- '

rtimdn Ecclefiantultisfecul'u 'vfitata, de cuius autorecontrotter- . titur,in public'u leêîionibus,dijputationibus,pr£dicationibus, expofitionibuspro authentica habeatur:^ quodeam nemo req cere quouis protextuaudeat 'velprofumat.

/ ^(ibus •verbis primitm oblique damnant, ft in alias 'uernaculaslinguaspraterlatinam, Bibliatransferantur. res Antichrifti Spiritum prodit, qui 'vulgus Chrifliartorumin perpétua ignorantia 'voluntatis legis diutnx retinere cona-tur.

57gt; ^anta 'vero impietas (fp ingratitudo erga DEVM i.Cot.144 ePi, linguarum 'ufu Ecclefiam foliare 'velle, quern D. Paulus ad Corinthios commendat? Siquidem hacratione non ampltiisliberum erit, ip fis fontibuslimpidißimis plus credere, quamriuuiu turbatis.

• 5 S. nbsp;^ocirca deteflanda ^abominanda efl audacia amp;pro-

fanitoä

Difputatiö dt

faj, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanitM Gregory de Valentia, lefuitA IngolflAdiani'^qui in Analj^

fifidei CAtholicA in h^c lt;verba eruwfere non eruhuit. Porro, induit, ex diSlis intelligitury nullo modo AuÜores illos audiendos ef-/è, qui adhucpoîi Concilium Tridentinum contendunt, poffeet-tAmnum editionem 'vulgatam per Hebraicos nbsp;nbsp;Gracos codices,

tanquam per fontes, vtaiunt, in locis aliquibus, quodadipfam Jententiam atinet, emendari. Non licet hoc facere. ^inpotius Graci f}' Hebraici codices,ßcubiÀ noflra edittone difideant, per nof ramcorrigendiemendandifunt.NamhaneEccleßa PER. OMNIA PROBAEIT, NON ILLOS. ^uanquam nec illos reiecit, NISI r B I HFIC NOSTRAE EDI TI ONU C O NT RADIXERINT. Ha^enus'verba Hilf

19’ in parte non tam confentientibus fujfragtjs Pa-trum doStorum purioris Ecclef^ veteris, quàm juisipfirum » decretisproprijs,illi Areopagitacontradicunt: vbih^c Auguflini », fèntentia citatur: Vt veter um librorumfides de Hebrlt;xis volumi-,i nibus examinanda eli : Ita nouorum veritas Graci fermonis NORMAM defiderat.

6o. Et quod maxime confiderandum venit, translationent Noui Teftamenti ab Era(mo adornatam, cùm Leo X.tanquam in filio probaret: Eundem pofiea in hamp;reticorum Catalogum relatum nunc Concilium damnat.

Pari reprehenfione dignum elî,quod Scripturxfacra in-terpretationemfiibifolis cumfuis facrificulisvendicant : quand9 decernunt, ne quis Scripturam contra eumfin/um, quem Roma-, na Ecclefia tenet tenait jnterpretetur : cuius foliusfit iudicare de verofenfu fr fententiaScripturarum.

62. Prophetiaenimfeuinterpretatiofcripturarum,pecuUa~ re donum DEI ePi,^non cert a Ecclefa alligatum,fed Ecclefijs in vniuerfo orbe dijperfis commune cuius rationem Apofolus Ecclefia Corinthtacaprafiripfit, cùm ait: Prophet a duo auttres A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquantur.

Scriptura fàcrâ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«f

ïoquintur, ^cxttridiudicent.Si'ueroalyfueritreHdatumAßi- tt de/iti, prior taitAt. foteflu enim fingillAtim omnes prophet Are, vt omnes difcAHtomnes confolAtionem Accipiant', dr^p^^dtu tt Prophet Arum Prophetis fubtjeiuntur. ^ibm quot;verbis Apoßolus minime docet, interpretAtionem ScripturArum trAnfmArinAm quArendAm ; fedftnguUrum prouinciArum Prophet ts commen^-dAndAm effe.

6}. Plus eÜAm Amphidjones Tridentini PAtrum interpre-tAtionibus tribuunt, quÀm PAtresfibimetipfis quot;vnquAm fumfe-runt'. ^Ando decernunt ^feueritermAndAnt, ne quis contru pAtrum vnAnimemconfenfum SAcrAm ScripturAminterpretAri Aufit.

64gt; Hieronymus Ad Atinerium t^lexAndrum : Afe-umpropoßtumePi, Antiquos legere, PRO BA RE SINGFLA, RETINERE, quA hon A funt Àfide EccleftA CAtholicA non recedere.

Augufl. in Pßl. sj. AußerAntur de medio chArtA noflrA pro-eedAt in medium codex DEI. Audi Chrißum dicentem, Audi veritAtemloquentem.

idemcontrA Crejeoniuml. 2. c.it. Ego buius (CyprßnP) Epi-ßolA Autorit Ate non teneor, qui a lit er as Cypriuni non vt Canonicas habeo, fed eas ex Canonicis confidero. Et quodin eis diuina-rum feripturarum aut or it at i congruit, cum laude eius accipio, ^uod autem non congruit, cum pace eius reßuo.

Idem EpiPi. ijt. ad Hieronymum'.Nec te, mifrater ,fentire ali-quid aüterexifiimo, Prorfus,inquAm,non te arbitrer, tuos libres italegivelle.tanquam Prophetarum'velApoflolorum. Abftthoc Apia humilitate, ßy veraci de temetipfo cogitatione.

6$. Regulam aute exApiißimam,ne in interpret at tone Scri-pturarumpericulose erretur,Apoßolusgentium Rom,i2.prAßri-bit. Citrndicif. Si quis habet ProphetiamßcundumgrAtiamßbi dAtArnffitAnalogiafidei.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C its, Ètfi

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t)iTputatiode

'ei. Etßeium ïion fèmper propriUT)t nbsp;nbsp;genutHKm ferifitm

loei jcriptur^ aj/èquitur interpres: modo nihilfdeicon'-' truritim doce.tt, omnipericnlo caret.

6y. An'alogia asitem fidei eïißmplex TEXTES Catccht.. Jmi ChrifliiiKiDecalogm, Symholiim Apoflolorum, Oratio Do-tniniatiBaptißnui, Coenii Domini,Abfolutio'. qux (ex capita do-' Ürinx Chriflianx, nucleta, medulla, (ß quail anima quxdam li • brorumfacronim reliedicuntur-. quod in hit omnia contmean, tur, qua Chrifiiano hominiadxternamfalutemcopnitunecej'pt-riafuntßarßminfacraScriptura comprehenfa.

e S. Et D. Auguft. Prxtoriam hanc autorit at em ßbi nequa-quam tribuit, 'ut ab nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interpretatione nemtni recedere liceatt

fed contra (tio exempïo facrarum Ut er arum interpretem in lihris, quos de dollrina ßhrtßifcripßt ,pulchr'e inftruit : qttomodo ob-ßcurioreslociper illuflriorcsexplanandi,^ wra fententia fecun-dum fidei analogam ex phraß Scripturx , ex circumflantijs, ex (ollationelocorum hauriendaßt.

ip- ^id\ quod in perpetuam dubitationem de -ver a et german a fententia Scripturx fiacree,cætui fidelium adduceretur;ß non ex (ola Scriptura ,fed ex 'unanimiconfenfu Pat rum petenda efßet,quinonmodointerß, verum etiamint erdumfecum ipßdif-pentiunt pugnant.

• 70. ^apr opter ciim in interpretationefacra Scriptura nott Regia aut Pontificia autorité valeat, fed certaregulaaSpiri^-tufanclo omnihua interpretibua diltataßnt, quosfequi oportet'. Concilij hoe deinterpretatione Scriptura decretum,merito tan-quamfalfiim, impium (ß tyrannicum in Ecclefia damnatur.

• 71. EX quibtfi omnibits manifiefiu ePi:Ro. Antichrißum cunt fuiConßlijEridentint Patribw, Romano Imperatori, omnibttt t otiui chriftiani orb'is Regibtts, Prineipibtts Ordinibtu,inpri’-m'ts ver o Germaniaturpißime illufiße'. dumrepurgationem Ec-(leßa ab omnibm erroribttt^tßconferuationemparit at is doElrina

Euangelij

Scriptnrafàcra.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1/

Euingelij in primo décréta quArt^Jeßionis, tamßlendide G“ na-gnifice promittunt, contrarium vcro in prima aditu é“ ßihulo turpiterpraßant'. in qua[acram Scripturampro 'unica d? folanorma zieritatis nequaquamrecipiunt. ß^amaddocendam Euangelij 'veritatem , quot;vt mancam d/mutilam, df ^ddirimen-das contrautrßas Religion is, tanquam infafficientem incertant dr ahfcuram, flagitiose accußnt : adeaq^ hlaßhemo are, non vo-cem ludicisßedmateriam litis appellant. Dcmqßfontibns adri-uulos, ab arininalihus drtnatricibus Unguisad'Vnicam trans-lationem “vulgatam pUtrimisin locis corruptam, djquot; cumfontibus apertepugnantem^ in omnibus dißutationibtts^ lc^ionibus,pra* dicationibfss^expoßtionibtts, tanquam[olam authenticam omnes reuocant: dt“ quod hanc'vulgatam translationern nemoreißere quouis pratextu audeaty 'velpra/umat. Eraditiones uero humanus adfidem df tnores pertinentes, in Eccleßa Romana in hunt •vßq^diem 'v[urpatas, tanquam 'veloretenusaChrifla velS. S.di-£iatas, dr continua fuceeßtone in Eccleßa Catholicaconferuatas, paripietatis affeilu acreuerentiaßfeipiendas ,ßtb peena anathe-mat'ts mandant', vtomnes intelligant, eosdevllaemendatione error um, abufuum dE humanarumtraditionum (non modbßne 'verbo DEl, fed etiam contra expreßitm DEl I'erhum in Ec-(lefiam introduElarum,de quibus totßeculorum querela extant) nunquam cogitaße, quasgladio dquot; igttt mordicits tuentur.

Eie quibus proxima Dißutatione, dt traditionibus in Eccleßa, agemtis.