Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

K

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • de rug van het boek

• • de kopsnede

• • de frontsnede

• • de staartsnede

• • het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • the spine

• • the head edge

• • the fore edge

• • the bottom edge

• • the back board

r ■ 46^

S'

5

OPVSCVLO CONTINEN= TVR TRES ARTIS GRAM niatic£ authom oppidoq uctufli, ut quos PrifciMUi tn opcrc de arte grdinmätica non femel citât, Ajjgt;cr Junior, AelitK Do= n-ttM in arte fccu^nda, çrPhocas, iwpcr per ioanncm Catfarium cxailiffime cafli^ gati, ac nunc per eundem denuo rccogs niti, pratterea ab codé ipfo f :holij s pa/fim adieflis illuftrati lo= cis uidclicct obfcu s rioribits.

Ç Quemtnoreminflituendis putris prfeeptorn obferuitre debeant,ex Chryfoflomo intjuadtunin liatthxum homilia, cr cx Horatio in arte poctica.

Bonarum artium prxceptorib. bic mos effe df= bet^t cum pueros doélrin^e rudimmtis acdpiumt: iwngrauiori primum ledionum onere eorum mentes implicent/ed breuibus cr ijfdentfepenumero re petitis pr£ceptis,paulatim cos ajfucfaciant. Quo fit, ut eorum animis facile doamp;rina imprimatur, cr ne ab ipfofiatim eruditionis principiopre ledio^ num multitudine capefiënda, memoria nimium Labo rante perterriti,ad colligenda pr£cepta fegniores reddantur, GT doëlrinie dijficultate torpefcant. H£c ille, Cui fane Chryfoftomi faitentie Horatius in arte bis uerbis fubfcribit.

Qtt’cquid precipiesefio breuis, ut cito dida. Percipiant animi dociles/cneant^ fideles.

Scquuntur decem precepta per Mofen à deo data omnibus fideliter obferuanda.

Vfwm deum crede, cum^ folum GT pronus adora, In uanum per illtim ne iuraueris unquatn.

Sabbata fandifica. Tuos cole cr uenerare parentes. Nc occideris qttëq nee uerbo nee fado.

Uecuiguam furto quiequam abfiuleris, Ne «tJttkfntwt commiferis. Nc falfumte/limonium A'xeris Proximi tui nee nuptam, nee rem concu» piuerif.

GENEROSISET ILLVSTRIBVS Adolcfcmtibus Henrico, Philippe, er Eberbardo fratribus gemtdnis ,ex inßgni illuflrium Comitum lt;(c dominorum à Stoclberg er Vueriiigerodc ß,» milia , dominis fuis plurimum colcn « dis loanues Cafàrius-S.D.

COllegi nupertresartis grâmatie^ authores, ido[itteflra poti/fmum caufagateroßdtqiil luflres adolefcentcs Hotnee, Philippe eJquot;

Eberharde fr aires germani^^ eofdem in untim ue luti manipulum congelft^orporetjuidem ipfo (ui ita dtcam ) parues^ uirtute ctiam cumfummis ei:a HS artis authorib. comparandosAd quod natura ita prope coparatiim effe confiât, ut qutc res parua exi flut mole ipfa corporis,ea: cateris uel maximis reh, uirtute plcrumq; antecellant. unde er illud Statif 'm Thebaide lib. primo de Tydeo exiguo admoduiit corpore uiroa:‘eterum uirib.tum animi/um corpos ris cximio,paff'im diuulgatum extdtelogium,Toa tosq; infufaper artus Maior in exiguo regnabat corporeuirtus. Qttos etiamauthores,cuinanimo iam conflituilfem colligere,at^ in unum congerere, opus erat prius locis non paucis refiituere, O'ab'm iuria corruptiomt ajferere uindicare^. rrrte cd«/d nuhi ctiam uifa efi pracipua, cur ipß cumßnt authoresalioqui anticiuiffimifCr de ipfa arteep^

A ÿ

lime meriti, tMto teinporc interim negleâi proper modum iticucrint,cr uix fids cogmti nomitubus^i= fi quod Donxtus ob cum ipfum libcllum, qui eins no minis hodie d piicris circumferturjam notior uide^ ri potcrdhucrum non ita ob cum, quem nunc cura-tdmus impnmcndum/llo quidem ut multo locuplcti orc, ita ctiam elcgantiorcm : Ex reliquis ante duob. ut altcr/icmpe Afpcriunior prorfus incognitusfn itmultis ctiam exfludicfisdta Phocas uix dofiis ho minibus fatis cognitus. Itaq^ inkis tribus authorib. cd/ligandis,ac à fcedis mendis ( quibus innumeris i» tocis featebant )repurgandis , quantum infump= fcrim laboris^iemo non facile dmmaduertet,qui tan turn cxcufos nunc eos cum cifdem ipfis antea excu=i ps contulerit. Ne$ HtTo hide inftituto fatis per me ( quod ingenue fateor ) peri unquam potui/fet, nif locis aliquot quxdam in his ddq; in Phoca cum pri^ mis adcmpta,qua:damitrmadieóldfui/fcnt. In quo tarnenutrun^ita temperandum duxi: ut inhis fal= ua ubiq; permanerct fenteiitiie intcgritas,ç^ aliquis faltcm Ictlioids intellect us haberetur,ubi tarnen tan ta prius ipfius letlionis confupo erat,ut nc ippqui^ dem authorcs,p ab inferis in hanc luccm rcdijjjcnt, quicq in his intelligcrc potuijfcnt, imo uero nec fu^ os illos libellos agnoui/fent, Sed iam mihi obftrcpct fortaffequifpia3n,atq; adagium illudapudgrcccos olmcclcbratwm yXauita «fiivao* obijeiet.

dîtifî Hero non idtn dudum illud compturilf, obifciendum hdc in re nihil non ddigc^it ddhibuerüt prope ex fuperudcuo,fi modo id curdri rndluiffct^t duthorcs dus drtis,qud iuudre pldtte ui fi funt, reftituti, dut certe utcuq^ illuflrdti fui[fient, quorum quidem dltcrum Hermunnus Bufehiusnon ommno frullrd in Diomede tentduit,dlterwm in Do fidtum ( qui uulgo minor dppelldtur) egregie prxa finit,cr profedo nihil fere idin dici potefi, quod no fit didum prius, ut comicus poetd dit. îgitur nofier in hoc negotio Idbor uenidin ( fpero ) merebitur t quod in hoc hdc nofirü operü collocduimus: ut ij dit thorcs ipfis pueris potius prd'lcgcrcntur, quibus me rito dcceptum refetre dcbemns, quod in hdc drte dli quid pofiumus dtêy promouimus, eoq; etidm rndio-rem, quod nonindnis glorix cdufd ,fed miferdtionc qudddmdd hocindudusfimipforumpueroru hdc drte infiruendorum, cr «t Jbt/c primd inde rudimen‘=. td percepturorum. Quippe qui pro comperto hd^* bcdm feholdfiieos pucros hodie nimium onerdri non tdm prucceptorum drtis,qudm librorum multitu dine. Non pofiitm tdmat non probdre multorum in hdc re dignd utiq; ledionc monumaitd, qu£ no= hm negligdnt pueri, pofledq huius drtis ex his funx ddmentdfidcbter iecerint. Sed ut dd uos tdndem re» dedm optimi adolefcentes/llud nunc libéré fdtebor, mecaepttvmldborctnin cdfiigandififiis duthoribui

â^itUireclecreuiff'c(ililt;luddo ilîud me fdduru ta antCiiJiobif receler am, guodfcrc dc/perauerim fore,ut re/litui poffènt adip/ùm pcrjcquendum dimulwn mihi addidiffet ueftra erga me bcneuolenu tia,çir pr£cïara illa in uobis ntibi perfpeâa indoles, tum primum eu anno fuperiori M.ogitnti,e agerem commorarerq;aliquamdiu. Qÿo tempore nullo no die à uobis inuitabar nunc ad prandiumjwnc ad ex nam ,atqi bumanifßme interim tradabar, into uero ^uoties ad uos mihi ucnire dabatur, tanta comitate excipicbar, «t no tam iâ inde diuinarë coieHaremq} futurumoit in optimos probijßmosqi uiros cuadere tis,nec unquam degeneraretis ànobtli illacranti^ qua maiorum uc/lrorufamitia x Stoelbergh, quàm ingratus prorfus uiderer,nifi b^nc erga me beneuo^ lattiamueßram literaria aliquo munufeulo utcun^ compenfarem. Qua tarnen in re non impigros feße Adhortatores prefiiterunt Valentinus Godfridus crCafparGrain ueßripro tempore pr£ceptores itiri profeâo ( ut mihi tum quoq; uidebatur ) dig= ' ni plane atq; idonei,tum ob morum grauitatem/um eb eruditionem non uulgarcm : qutbus tarn generoßi Adaleßcentes committerentur inflituendi. Ita^ cMire tandem hos tres authores cum ceteris ueluti appen dicibusquibufdâ,dc fcholifspa/fimadiedis prelo committendos curauißem: eos omnino uoltii fub ue proan/picio in commune proditnnhnon qui tarn

Oejbrh adhuc fiudiji ufuiUfßra céUtai ' faalioru complurium.Qtiod mututf igitur exigum licet,cr longe impar ueflriC munifiecntite: eo (, qU£ fo ) uultu fufcipite, quo me cxcipere foletis^c tnul reile Valete. ApudColoniam Agrippinata. Anno ab incamatione domhii Millefîmo, quingente -fimo,uigeßino quinto, Sexto Kalendof ApriÛî.

A iiif

ARS ASPE-

RI IVNIORIS GRAM = M ATICI.

AfS quid fit ?

ARî f/l comprehmfio prxceptorum ad ut!^ litdteinufiui dccomntoddtd pcrdrtificis fiui exercitdtionan. Aiedcndi, ut medici. J)es cldmdndi^t rhctoris. Legendi, ut ^rcunma.ttci.

Medendi,cr c. Expofitio ejlfiiue decldfdtio ge^ neris per proprids fpecies.Etdm cumdixit per drti= ficisfiii exercitdtionem ,protinus ueluti cxempld p fipecicS fiubiecit, ut drs medendi per exercitdtioiient medici, C:rc. Eft ergo drs medendi comprehenfio prtcceptorum eiusfcilicet drtis dd utilitdtem ufiti dccommcddtd per drtificisfui,nempc medici, exercitdtionem.

Grdinmdticd ^uidfit^

Grdmmdticd eft ficientid. refle ficribendi ,pro^ nuncidndi,intcrpretdndi^; poctds per hiftorids for^ mdtdddufiumrdtionemq^uerborutn. QUdm Tcrn» tius etidm V drro primum ut ddhuc rudcm,dppclld^ tdm efifie dicit literdturdm.

Deliterdet numero literdrum.

Literd eft minimd pdrs uocis expUndtd.Suni dti ton Ç utetitm r((tiocitMtoregt; ufureceptwn eft )lite^

DË ÖCTÖ PARTIE. ORATIÖNi?. tera latino fcrmoni accommodatie, una cr uigintîi qttibus griecarum accédant ditic zcry.l^am Me=‘ Zentium zr Hylam,z^ alia nobis pcregrina nominal fcribere ZX cnunciarc proprio fono no poffùmus

Explanatte,id ell,articulat£. nbsp;nbsp;Éjl autem articit

lata uox,ç[Uie literis fcribi potcft.

«irv/urlt;aiod(j(ttorcj7oc c colMore,fupputatore, ZSquot; uelutiapprobatore. Quippe qui pro explo= trato babeat/ot literas, nempe unam uiginti lati^i tio fcrmoni fujftcere.

De fîferitriwt diuißonC.

Literarum,alia: uocalcs funt, alia: confonanieSi Vocales quinq; a, e, i,o,u, Confonantiu,alite femi^ uocalcs Jeptë f,l,m) n, r, s, X, Mutie oëto b, c, d,g, h, k, p, q, t. Sed h in caru numeru redigitur, quâdo non aj}gt;trationis, fed Ittere loco ponitur. Litira tribus modis cognofcitur. nomine, qUo cnuntiatur. figura,qua fcribitur.potcflatc,qua ualet.

Ç Confonantium alite, zrc. Striäilfimabreuijßmit que confonantium diuifo bec efi, ut que ZX in ali^a ds fubdiuidi po/fint.Siquidem éx bis funt cr liquidas cr duplai.Liquide.l, m, n,r, numero quatuor. Du pie due una latiiia, x, z:r ^ecà itelit utia.z.

Hic obferua.f.litcramab omnibus propé gXdmmaticis inter femiuocales collocari, preterq db uno Erifciano. Ait ergo eos artiwn fcriptorcs» ^Uifiliterain interfemiuocalef pofuerunt^ej^ex»

Ä ÿ

ASPER IVNIOR

i/fe no nd«w pûtcfldtè fed pronuitcidtionë. QUöfiï nm ipfn loco. litergrgcd.efi,npud Intinos ponttur.

Defylldbantcnrum diuißone.

Sylldba cfl literdrum inter fecoeuntium und iun äura. Velenuntidtio literie uocdlis cum ddiunäioa ttc temporis. Sylldbddutemfineuocdli Uteradutli terisnon potc/l fiert. Sylldbdrum,olie longe, aliie breufs.

Tempus hoc loco diffiniri potefi npfd mord pra nuntidndefyllabe. Et f/l d«p/fx, longd CT fcrewif.

Sylldbd quot modis longd intelligdtur.

Syllabe longe fHnt,dut mtturd^dut pofitione: et hdbctit bind tetttpora-Natura duobits mo^sfyllabd longd ititclligitur.Aut cm uocaJis per fe longd efi: aut cum uocdlis uocdli inter feiundaproducitur.

fit diphthongus, ut e. Pofitione longdfit fylld= ba modis odo. Primo modo-.quoties definit in con= fonantem, et excipitur db altera confonantentt. Ar ma uirum^; cano. Arenim fyllaba pofitione fit Ion ga.^uia definit in confonantem rat excipitur a con foitdnte.in. Secundo modo fit longa fyllaba^quoties In primo definit in duas confonantes. ut,Afi cgo que diuum Aeneid. regindineedo. Afi enim pofitione longa efi,quid In prim« definit ins er t,ambas confonantes. Tertio mod» Aeneid. longa efifyllaba pofitione, quotics excipitur d con fonantibus duabus, uhAtridcf, Ham ctji à correp»

»Ê OCTO PARTIE. ORATIONIS ti c}i:tamcn pofitioncfit longa,lt;jui(t fclt;juitnr tètr^ Quarto modo, quotics deßtiit fyllaba induplicem ïn féxtû Iitcram,utEx illo cclcbratus honos. Qjtinto, Aem-id. quotics fyllaba excipitur lt;t duplici litcra, ut Exuli= infeptnna bußtedaturdiKcndaLauiniaTeucris. Scxto,quo Anicid. ties excipitur à uocali confondtis loco poßt4,ut At in décima ueroit^cntem quatiens Mezentiushßi.im. Sep Aeiteidi. timo ,quotiesdeßnit fyllaba inuocalemloco con^^ Inprima fonantis pofitam,cr excipitur a confortante, ut Au Aencidi. dierascrfamaftiit. Ollauomodo,quotiesfyl= infecundû laba à uocali excipitur confonantis loco poßta, ut Aencidi Troia^ nunc flares. nbsp;nbsp;Brcues funt fyllabx,qu£

uocali correpta ejfcrutur, cr habcittßngula tpd. .

Dcpedibus crcort«» numero.

Pedes ßmplices funt duodccim,quorum ah/ funt dif fyllabi, hoc eft duarum fyllabarum, alij trifyllabi^ hoc eft,trium fyllabarum.Di/fyllabt quatuor funt. PyrrichiHS,SpondeusJiambus,Troch£us.Trifylla-bioäo,Anapeftus,Daäylus,Brachyfyllabus,Moa loft!is,Amphibrachus,Creticus,Bacchius,Palimbac cbius.

Pyrrichius conftat ex duabus breuibus,^^ eft omnium minimus/olusq; duo tempora habet, ut hd mo. Huie contrariusefl ftgt;ondeus,quiconftatex duabus longis,cr habet tempora quatuorait moles.

Iambusconftat ex breuicr longa,temporunt triuwiut apcf, unie eontrdrius eft Troehaus,qui

' ASPER IVNIOR.

confiât ex longa er breui, tempor um itemtriutit) utuenter.

Anapefius confiât ex duabus breutbus crlon= ga^emporum quatuoratt dries, üuic contrarius eft Dariylus^ui confiât cx longa er duabus brc= uibus.tcmporum (]udtuor,ut coelifcr.

Brachyfylldbus,qucm guidant Tribrachum uo^ cant, confiât ex tribus breuibus, temporum trium, utiaculum. Hw'c contrarius efi Molofi'us,qui co fiat ex tribus longis ,er efi de fimplicibus pedibus ntaximus^emporum fex^tt Aeti£as.

Amphibrachus,exbreuierlongd bre^s ui. temporum guatuor, ut amicus. Kuic con trarius efi Cretieus^uem er Amphimacrum appel Jant,gui confiât ex longa er breui er longa) tempo rum guing;,ut infulx,

^acchius confiât ex breui er duabus longis, tent porum guingi- ut Achates. Huic contrarius efi Palimbacchius,gui confiât ex duabus longis er bre ui)temporum gutng;att Romanus.

tu horum duorum pedum Bacchij et Palimbac)» chij dijfinitione non ipfum authorcm,ut gui hoc in loco corruptus mihi uidebatur,fed Diomedem er Donatum fegui malui^gui etiam Palimbacchiu,Aii^ tibacchiitm uocant contrariant Bacchiogt;

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

De oÆo pärtibus oratioms.

PArtesorationis funt oâo. î^omm,()ronogt;!s mm, Verbum, Aduerbium, Participium, Con iunblio,Prtepoßtio, IntcrieiHio.

Df nomtzif CT dm accidetuibui.

Nomen eß parforationd, qua res quxq^ appela latur,ßueeßanimalis,uthomo. Cato,ßue,inanima lis sut arbor,lapis : ßue etiam incorporalis,ut perfia dia,dementia. Nomini accidunt quin^, quuIms, Gcnus,Numerus,Pigura,Caßts.

Comparationem ideo fortafßis non adiecit au= thor,q, non omnibus conueniat nominibus,quam ta= men Donatus Diomedes inter nominis accident tia connumerant,

Df quahtede iwminu CT eorit differentijs.

Qualitas nominum bipartitacß. Aut.n.propria ßunt nomina,aut appellatiua. Propriorum,alia pre^ nomina dicuntur.ut C.Caius.M.Marcus Aliagma tilia. ut Iulius. Porcius. Alia cognomina.ut Caßir. Cato. Alia agnomina. ut Numidicus ,Germanicus. Sunt er unica.ut Komulus,^ bina,ut Paris Alex= ander,er qua: omnia uniusßmt. ut Publius Corise^ lius Scipio Aßieanus.

Appdlatiuorum alia animalia dicuntur. utho= mojgt;os. Aliainanimalia.utarbor,lapis. Aliaincor poralia.utßipientia.Alia gentemßgnificant. ut Gal lus,gr£cus. Alia numerum ut duo,trcs, Alia ordi^a

ASPER IVNIOR

nem litpritnuStfeeundus.Aliafuiitpriinf po/ttionls ut ager^^dpra. Alid deriudtiudjit dgrdrius,cdprdria «Î. Alid dinünutiud:dtt cdtulut,cdtellutAlid dd dli^ tjuid^t pdter^ndter. Alid qudlitdtis ut dodus. Alid qudntitdtis^t longus .In tjKÄus duobus frequentifs jîm.d compdrdtio ctfupcrldtio expeddtur,E/l.n^ dbfolutum.ut dodusjongus. Compdrdtiuumdtt ton gior^odior. Superldtiuum, ut doiti/f mus, longifa fmus.

Ç Et binddtt Pdris Alexdiider-Biitd itë funt, I^umd Pompilitts. Tullus Hojlilius. Ancui Mdrtius.Tdrquinius Prifcus.Seruius Tullius. Tdr quiniusSupcrbus.Quorutdmëqu^ddm etidm ters^ nd leguntiir. ut L. Tdrquinius Prifcus. L. Tdr= quinius Superbus.qux quidëttomind funt Regunt Romdnorum 4 Romulo,qui primus omnium eorunt fuit,

Df gfttfrf.

Generd nominum funt quinq;. Ndfculinum. ut hic Cdto. Famininum. ut hde porcid. Neutru/m ut hoc fcdmnum. Commune dut duobus generic bus, ut hic er hdc fdcerdos f dut tribus generibus, ut hic er htcc er hoc elegdnt. Promifcuum,i» quo dut mdf:ulind funt fanprr,ut coruus, turdus, Aut femper fœminindyUt dquild,comix.

Ab dlifs ddditur er dubium/tue incertum gerM, Hf hic aut htcc dies.hic aiit hdc cottexgt;

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

fl Dr numero.

Humeriäca'duntduo . Singularis,ut hic Clt;üo. Pluralis,ut hi Catones.Sunt pr^etercu quidam nomi tidfemQer ßnguLtriu. uttturum,oleum. Queddm femper plurdba, ut puteoU, Sdturnalù. Aliafornu ßnguldrid ,fed ui pluralia,ut populus ,exercitus. Alia contra forma pluralia,ui fiiigularia.ut Calent d£,idus,nona:.

flquot; De figura.

Figura nominum duplex eft. Aut enim pmplicia funtitominaait prebus. Aut compofita, ut improa bwj. Compomtntur autem nomina modis ijuatuor. Aut enim integra corruptis iunguntur, ut infulfus. Aut corrupta corruptisoit artmger. Atü integra in tcgrisoit indecens. Aut corruptamtegris,ut armi^ potens. flquot; De cafu.

Cafits nominum Junt fex. Honünatiuus, ut hic Cato. GenitiuuSfUthuius Catonis.Datiuus,ttt huie Catoni. Aecufatiuusjit hunc Catottem,Vocatiuut, «t o Cato. Ablatiuus,ut ab hoc Catonr. Addunt er feptimu caf im,ueluti cu dicimus nos terra uel mari ucâos,guifpeciem ablatiui habet,nectarnencfi. ipfecnim ab'quoties per aceufatiuum liquidius ex= plicatur,non utiq; terra uel mari ueólos ,fed per ter ram uel marc uetios. Ex hoc fenfu efi. MuUum ila le er terris iaäatus er alto.

Sunt quadatn aomitta, qua: nonficduntitrinuaa

ASPER IVNIOR.

in primo noi caf iS declinlt;itii,fcd und appdlatione per omnet Acneidi. articulas efferutur.utfrugi^iiudm.quiegriecimo noptotddppelldnt.

Sunt que dcclinationcnt ontnino per quofdam ca fus non recipiunt, ut,fds,nefds tantum per nomina=i tiuum, Cf ßyoute tdntu per ablatwu in ufu habetur, Monoptotd hoc eft uniui cdfus,Tffua-i(^-n-grie= cecafus latine dicitur.

Et ^OTite tantum per ablatiuum Cfc. Spontis tarnen apudCelfum legiturli.pri. Sdnusho}no,qu( bene ualet,crfu£Jpontis cß Cfc.

Depronomine a- eins accidentibus.

PRonomen eRparforationis,qu£ idem quod nomen, fed minus pleneßgnißcat. Pro«o-acçidimt qualitas^ßgnificatio, pofitio,ge Donatu po m(^^nierits,ordo,figura,pcrfona,cafus.

tius uide, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciualitas eß,qud aut finita funt pronomina, ut

ipfe:aut infinitd, ut quis.

Significatio pronominum in oflo partes diuifd eH. Autenim perfonamßgnißcant,utquis,quie.

Aut rem, ut hoc, ißud. Aut gentem, ut cuids noftras, Aut numerum ,ut tot ,quot.Aut ordincm. ut totui, quotus. Aut qualitatem, ut qualis, talis.

Aut quantitatem, ut tantus, quantiu. Aut ad, ' aliquid, ut qui dam ,qu£dam : Etexpo/fe/fruisß^' nitd ad aliquid referimtur, qu£ aut utrinq;ßnguit (dridfunt,utmeus ,tuuf- Aut utrin^pluralia,ut noflri.

DE OCTO PARTIS. ORATIONIS.

tioftri, ueßri.Aut cxtrinfecui ßnguldrid,zr intrin^i' fectK plurdlid,ut noßer ,ueji(r. Aut extrinfecM plurdlid, zr intrinfecui finguldrid , ut mei/ui.

Poßtio cß^udßieftdtur ,tttrum interrogd* tiudßnt pronomittd,ut lt;juis^tfr.Autreß)onßud, ut hic, iße. Aut ßcgregdtiud,utquiflt;juis ^iter^. Aut priudtiud, ut ncguif, neuter, nemo, mhil.

Numeruf pronom ni dccidit, SinguUrif, ut ego, quis. Plurdlif iUtnof,^udtiti.Communis,utqud, qiidntd. Numerus dpud Gwfoy propter Jualem nu mcrum ,modos hdbet nouem : In fermone noßro qudtuor. Autenim umus numerwmßgnißcdmus, ut meus, tuus. Aut multos multorum, ut noßri, ue ßri. Aut utuim multorum,ut noßer,ueßer. Aut multos unius, ut mei, tui,fui.

Ordo dccidit pronominibus. Ndm dut pr£ poßtiud ßtnt pronomind/it quis,qudmus:dut ßtb^ iunüiudjtt is/dtdui.

rigurd nominum duplex. Siquidem dut ßnt plicid ßtnt pronomtnd, ut ego, tu : dUt compoßtd, ut egomet,tuimet.

Per fond pronominum 1res funt. Primd, ut meimihi,. Secundd,uttui.tibi. Tertid,ut fui,ßbi. Perfondßnitis tdntum pronominibus dccidit, infi» nitis nunqudm.

Cdfus funt fcx, Nomindtiuus, iit qudntus.Ge lütiuus, ut qudnti. Ddtiuut, ut qudnto. Accufdti»

ASPER IVNÏOR

intf, ut^uMum. Ablatiuus ,ut qudnto, Vocdtittai in pronomitùbiu rarui eft. Sed tarnen inuenitur ab eo quod eft meus,

Maxime finitapronominafuf!t,^£ primant er fecundam perfonam demonftrant, ut ego zr tu.

Namiile cripfemagis dici debent minuiqfix nita.iitfiadrem prtefentemreferantur, finita :Jt ad abfentem Jnfinita habeantur.

lt;[ Vtrin^ fingularia ,ubi ZT perfona poffiden tis,cr eins qu£ polfidetur um eft, ut meta. Vtriiiq^ pluralia, ubLfiunt multi qui poftldcnt, Cr item mul ti qui poftldeittur, utnoftri. intrinfecits fingularia, cr extrinfiecui pluralia fumttqiu poffïdëtiy unam^ poffeffbrum plurimas oftendunt per/bnas, ut mei. Extrinfiecui fingularia,cr intrinfiecusplit ralia,econtrario fiefie habent, ut nofter.

Q»* quanta zrc. Nam cr qu£ muiter, cr qua multeres dicimia : ZT item quanta mulier, cr çKJdtrfmrfncipw.

Df Mtrfco cr accidentibta eiui.

VErbum eft parsorationis aólttm aut paffitui» tatem cum tempore cr perfiona fignificam.

Verbo accidunt. Qualitai, fignificam tio^meruifigurademptis,perfiona,coniugatio. Qualitates fiuntquinq;. Finita, ut lego. Jmpe tntOiua f ut lege. Optotiud} Ht HtlMm legerem,

ßE OCTO PARTIE. ORÄTIONIS. ’ iiinäiud,utcumlegam. Infinitiud,utlegere. i

S ignificdtioiies ,ftint quinq;. Aäiud, ut le go- Pd/pud 5 «t legor. NeMrd, qu£ hdbet fpeeient quidem d!liu£, fed non hdbet itiin, unde nee hdbet pd/fluitdtem, ut curro. Deponens, que Jpeciem quidem hdbet pd/f ne, fed non hdbet uim : quid non fjdbet däiuitdtem , ut fußiicor. Communis, qudt dgendi Cf pdtiendipdriter optinet interpretdtioné. ut confolor ilium, Cf confolordb Ulo.

Numeri duo fimt. Singuldris, utlego,Plu* trdlis,utlegimus.

Pigure funt feptem.Simplex ,ut lego.Com’i poßtd , ut relego. Jnchodtiud, utcdlefco lt;. Prequentdtiuddit lefUto .Deßderdttd^it Idcefso. Imperfondlis ut piget,tedct: Cfdlterius for-, tnejitßdtur. Meditdtiuddtt leélurio.

Tempord ßmttrid,Prd:fens ,utlego.Pr£te* ritumditlegi. Puturu/mditlegdm. Preteritum, rurfus diuiditur in preteritum impcrfeilum,ut les. gebdm. Plufqudtnperfeä um, ut legerem.

Perfotid: funt tres. Prime, ut lego. Seeon» dd,ut legis. TertidyUt legit.

Coniugdtiom-s funtqudtuor. Primd,ßqudn. do uerbum ßnitiud qudlitdte , ßnguldri numero^ temporeprefenti,feeunddperfondperdCfs enun. tidturdit ldudo,ldudds. Seeundd,ß qudndo inecfs litcrdf tcrmituttor^utfedeo,fedcs, Tertid,ßquttn»

B ii

ASPER IV.NIOR,

io uerbtimi er $ litcrisexit:correpfd,ut tego,, legis,proditda,ut uenio, uenis: Quarta,cttwi uer bumalio quohbetmodo effertur,ut odißi ,memi»

Pafjiuitatem noue dixit pro pa/fione, ut er paulo infra ,adiui[atem pro aäicneßueaäu.

Verboru qualitates quas hic uocat, alij moi^ dos appellant. Sic er ßgnißcationes uerborum, alij genera.

Figurant promifeue accipit er pro forma, utßnt potius forme utrborum dicende, quas mox fubiungit ,nempe inchoatiuam, frequentatiuam gt;nbsp;deßderatiuam, Jmperfonalcm, er medttatiuam.

Deaduerbio,

ADuerbium eft pars oratiotus, que uim uer bt explicat, utferibo bene. Aduerbio ac cidit ßgnißcatio, poßtio, figura, qaali* tos, quantités. Significatio efiin aduerbijs,cum. ncpeäamut, quid ßgiuficctur. Nam aut locum ofiendunt, aut tempus ,aut numeru,aut ordmem.

Locum ßgnificantia aduerbia ßiftt,autinlo’^ ctr, ut intus : aut ad locum, ut intro : aut per lo^ fum, ut hac : aut è loco, ut hinc. Tempora qu^e aduerbia ßgmficant, aut infinite funt,ut aliquen» io ,nuper , iem, alles , iempridem , quondam.

Aut finite, ut hodie , nunc , eres, perendie. - Aut in confufo finita funt^ ut olim, mox, ton».

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

dan yfubito, repente. Aut perfeita in co Nempe. Sic fufo, ut guotidie ,femp, intcrca. Aut funt pr^e apud Per/iu fentu,utcuimmMimenunc. Autnumerumfig» Sätyra. tij. mficantid dduerbtd funt, ut femel, bis, terdjudter, Nempe boc quinquies. Aut ordincm,ut iterum, tertio, qtidr djfidue, quo to. SuntdduerbtdetidmdutnegdndifUthdUdjio, loco tdmen A«t prohibendi, ut ne. Aut confirmundi, «t eti Prifcid. con dm, quidnî. Aut danonflrdndi, ut en^cce. firmdntis dd Autoptandi, ut utindm. Aut interrogdndi ,ut uerbiueê di cur, quid, qudre, nempe. AutJimilitudinis, ut dt. Interdit itd, perinde, ueluti, ceu, itidem, oudfi, quitter, qudß rejpo Cr tdb'ter. Aut dubitdndi , ut fortdffe. Aut dentis aduer perfondlid aduerbid funt, ut mecum,tecum,fccum. bium efi, ut

Aut eleâiud, ut potius. nbsp;nbsp;Aut dif :retiud, ut fe cui tot dn »

orfum. Aut congregdtiud,ut fimul,und,pd^ nosdferuio t riter. nbsp;nbsp;Aut declindtiud, fiue deriudtiud, ut fun* nempe prin

dftus, ZT qux bit proximd funt ,ut medtim,tud^ cipigrdtif ■ tim ,rdptim, fenfim ,torndtim ,trdâim. Aut funt fimo.Teren hortdn^, ut eid. nbsp;nbsp;Aut uocdndidtt heus. Aut rc tius in An»

ßgt;ondendi, ut heu. Auteuentum ßgnificdnt ,ttt drid. Nem* forte ifortuitu. Autdbdnimo fumuntur, utfd^ pehocßcee pienter, doéle. Autd corpore, ut udlenter. nbsp;nbsp;Airt diäuru pd»

extrmfecus,utbene,fortundte,nobiliter.Autmo tro». ium fignißcdnt. «t fdtis, Idrgiter, nimis, pdrum» per,pleine,udße. Poßtio dcciditdduerbijs,cS qudddm prdpoßtiud ßnt, ut qudliter : queeddtit fubiuncäiuiytt tatiter. Hguru aducrbiorti/ui du

i iif

ASPER IVNIOR

ptcx eji. Aut cnimßmplicid funt aJuerbi.ï. ut pramp; be: aut compoßta.-,ut improbe. Qualitas zr quantitas acddunt aduerbijs,cum aut abfoluta funt, ut bette, alte. Aut comparatiua, ut melius, al* tius.Aut fuperlatiua, ut optime, altijfimc.

^Dep4rticipio.

PArtidpium ejl pars orattonis partem a nomi* ne, partem à utrbo , partem ab utroq; capi* ens. A nomine genus Gf cafum, à uerbo tent poracr ßgnificationem,ab utroq; numerum ZT ßguram.Participio acciduntfex. Signißcatio ,tent pus ,ßgura ,genus, numerus, cafus. Significa* tioncs funt quinq;. Aétiua,qua: habet duc tempora, prafenscr futurum inrus,ut legens, ledlurus. Namfemper caret prcctcrito. Pafflua qu£ cripßt habet duo tempora, preteritum er futurum in dus, US ledlus, legëdus. N J pref cs no habet. N eutra.,q ha bet pre fens etfuturü in rus ut atliua,ut ueniens,uen turus. Deponens,que habet tria tempora, prefens, preteritum er futurum in rus, ut f t/picans,fujfii* catus, er fußiicaturus. Communis, que habet tent pora quatuor, prefens,preteritum, er duplex fu* turum, ut confolans, confolatus, confolaturus er (ofolandus. Tanpora participas acddunt tria, prefens ut legens, preteritum ut lettus, futurum, ut letlurus er legendus. Animaduertendum autent eftdetemporib.crßgnificationib. participiorum,

»E OCTO PARTIE. ORATIONIS.

5 nea- ai^ iun ^rxteritii, neque neutra : nec paffiU4 prxf^a redpit. Fi^iir£ funt duje, fimplcx ut ^egats,compo/ttant relcgens. Genera participia rum funtquatuor',mafculinum ut leäus,feminin num ut leda,Neutrum ut ledum, commune ut le» gens. Numerifuntduo,fingulans, ut legens: pluralis ut legentes. Gafus funt fcx. Nominativ Ms ut legens. Genitiuus ut legentis. Datiuus ut le* genti. Accitfatiuus ut legentem. Vocatiuusuto le» gens. Ablatiuus ut a legente.

De coniwtdione.

COniandio eji pars orationts copulaiis orcUc^ nans^ fententtam.Contudioni accidunt tria. V is, ïigura zr or Jo .Viseßtcumaut com*^ pledendifuJ;tconiitndioncsaitG^tquie^tq;. Aut clifungendi , utuel, nec, aut,ue,ne , cetcrum. Aut dubitandi ut flue ,feu ,pquidem. Aut repetent diyutfed. Autad aliquid,utmagis. Aut rationa^ iesfttnt,utquiaddeo,proptcrea,enim. Autuin^^ cunt, ut imo. Aut confentiunt, ut etiam .Aut com •parant Jit tarn. Aut fubijeiunt fententiam, ut cqui* dem,emmuero . Aut complent , ut faltem , ta^ men, quidan. uidelicet, Aut concludunt. quarum, tres funtßgt;ecies. illatiuæ, ut quanq, quamuis, ZT ft.Prelatiu£aitß,fin. Et meJiif hoc eji, qu£ incho ant fententiam Zf includunt : ut zr, at^ : quas ge^. ^aliter compledendi diximut, Sunt zr connexi^

B iiij

DK OCTO TARTE ORATIONIS.

tt£Ht^gitur,ergo,permde. crc. Ef raäotindtilU » utguonidm,quon!amqufdcm,quando^uidem. Et fupcnrexiu£, ctdliefimiliter, Næw omneî fuis not , bus dcfignurinon pojfunt, propter multitudinent geiKTum', O' fubtilitdtcm difcrimmum, quibus dlt£ db dlijs dijferunt. Sedexh is omnibus hds, qudS endrrdutmus mdxime ufurpant. Figurd coniutt âtontim duplexcß. FJdm autfimplices funt,ut O', ß. diit compoßtic, ut etcnm, ßquidcnt. Orrfo coniuâionibus dccidit : cum qttdfddm tn principies poncre poßumus, ut qudmqudm : qudfdum non poß fumus ,fed femper fubijcimus, ut qu£, ue, ne.

Vis. Hdnc Diomedes, Donatus, o' Prifcid nuf poteßdtem dppellant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

flquot; Vides hic confundiquafdam inter feconiunélio nes O' cum dduerbijs, ltdq;Dondtumdehis po» tius uide etc confute.

De preepoßtione.

PRicpoßtio eß pars orattonis, qu£ preepoßt4 dlijs partibus ordtionisuim O' ßgnificaticne earum adiuuat. Pr^poßtionesfuntprope tnodum, a,ab, cum,de,di, dis, per,pr£,in, ex,inter,prêter, propter, apud, penes,trans, ante ,ßne, erga ,ob, fubter, an, con, e, pro, poß, eircum. Certus uero num erus propter dijficultet temdifcriminandorum abaduerbijs O'coniunélio nibusfignificatuum non potefi coprehendi. Indubi

DE OCTO PARTIE. ORATIONlS.

tM£ tomen pr^pofinoms cxißimontur oblotiui Cd f'M feptan. o,ob,de,pro , ex,cunt,prlt;c. Acex fottuo ontem odnexe plcrum^ oduerbioru uitn ho^ bent, funl^ omnino.'X.l .od,per,ob, poft ,trös, opud , perk-s , onte , prope, prater, intra .

Vtriuf^cafitsfnntdu£,in,e:rfub. Alixpr£po jltiones nun^uoinab olijs portibus orationis [epo rontnr, cr non nifi lierbis participijsq; zx odittr bijs portidpiorum lunguntur. Verbis/ic, coemrit, rccurrit. Porticipijs fic, concurmis, recurrens . Aduerbifs fic, compofite, exlt;]Uifitc, dified e, com ftriile.Ali£ ontnino edijs porttbus orationis carcre non po/fiint, ut cum, opud, penes, ncqj alijs cjnom cofuolibus iunguntur, id e/l, nomini, proiumini, participio . ut cum Cicerone, cum illo, cit dileHo, Apud Ciceronem, opud ilium ,apud dileSium . Pe nnCicfrozifWipni« ilium,penes dilec:urn. Cott Ueniunt autem h£ cofibusaut occtifdtiUo, out abloti uo. Ali£feparari,aut lungi pojjunt,ut fitbdtit ex, Separontur hoc W0(lo , fub monte, ex monte * in monte. Adittngunturfic, fubfcribit, irrepit » excurrit.

fl’ Sed cr hie prefiiterit Donatum uidere , ut ^ui de prapofitioibus planius et copiofiut ogat.

De intericäione,

INnterieftio efipars orationis affrâum om'trti ^iÿuficaiu. Autindignantif t uthei. Autreeof

B «

ASPER IVNIOR.

^ntit, ut hem. Autßlentium iniungenttf^ttß.AUt immutdntis ,utdtat. Aut admirantis ,ut pape.

Aut prohibentis, Utah ah. Aut conquerentis. ut hah. Aut gemcntis. ut ua: Uje. Autreßcientis. ut euax .Aut itridentis ,utbou ,bax,ba, bo^a.

ÆLII DO’

NATI VIRI CLARISSIMÏ DE OCTO PARTIBVS ORATIO niseditio fecitnda,fitte 4« fiecunda .

PARTES or4M'om’s fiwnt oüo , fJoitim « Pronomat, quot;V erbum, Aduerbium, Partici « pium, Coniunäio, Prapofitio, Intcrieäio.

Ex bis duie funt principales partes orationis.-Nomen er Verfciwt. L4f(ni articulum non adnu^t -tnerant: GriCci interieäionem. Multi plures^l ' ti pauciores partes orationis ponunt. Verum ex . bis tresfiunt, qux cafibus infledttntur. NomeUf Pronomen ZT Participium.

Prinäpalcs, qtiod fine bis perfefla oratio no confifiat. Quas zr Prificianus iccirco tales cen fct, al:AS aut bis effe ueluti appêdices dicit. ident ^o^ orationis partem itadiffinit, pars oration^ '

DE OCTO PARTIS. ORATIONS.

( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) nihil ciliud ejl niß uox indicdnf mentif ca

ccptum ; id cß, cogitationem.

Df Jgt;loinine.

Nomen eß parforationis cuwt cnßt cof pus (tut rem,pro[ifie communiterue ßgni^ ficdns. proprie, ut Komu, Tyberis. com^ muniter, ut urbs, flumen.

. Nomini ucddutit ßx. Quulitus,Cûmp4rutio. Genus. Numerus. Figura. Cußus. Nomen utüits hominis. Appellatio multarum uocabulum rcr« eß. Sed modo nomina gateraliter didtnus.

Generaliter dtcimus. hoc eß ßue appellatio

1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ß^^ uocabulum .Itaut nomen ßt ueluti genus

V ad appellationem, uocabulum , gt ad tpßum no r men , quod aliasunius hominiseß,ut quodnunc g nbsp;nbsp;nbsp;proprium appellamus.

1’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Df qualitate nominis, Etduotßnt pro=(

• ■ priorum nominum differcnti(e

• ■ ßtue ßecies.

g- Qttalitas nominum bipartitaeß.Autenim pros g: nbsp;nbsp;nbsp;priaßtwt nomina, aut appellatiua. Propriorum no

nünum fecundum latinos quatuorßmtßecies. PfiC , , ‘nomen, Nomen/Cognomen GT Agnomen, ut. P. ! ! Cornelius Scipio Aßieanus. Omnia pricnomina aut fingulisUterisnotantur .ut.C. Cafar. L. C(th7iM n^. aut binis ,utCn, Pompeitts. aut ternis, ut Sex, ‘Rofäus,

DONATVS.

V Ç Denominum appellatiuorwnß)eciebut, ;

lt;tc obiter de tribut nominum dinü^ nutiuorwm gradibut.

Appelldtiuorii nontim muitte fu'titßgt;ecies. Ati4 enim fiM corporitlia-, ut homo, terra, mare, Alia 'mcorporalia , ut pietas, iußicia, dignitas. Alia fuut primx poßtionis, ut mont tfchola. Aha dai uatiua4itmontanM,fcholaßicut. Alia dimnutiua t ut monticulMfcholafliculiiS. Diminutiuortim au tem nominum tres funt gradus, (Quorum forma guo magis minuitur, crefcitfepe numerus fyllabarum.

Sufitetiamguafi diminutiua^uorum origonon cemitur, ut fabula, macula, tabula, uinculum.

Et funt nomina tota graca ded'matiÓis, ut The mißo, Calipfo, Pan. Sunt tota conuerfa in latina । regulam, utpolydeuces, pollux.Odyffeus, 'vlyf • fes. Sunt inter gracam latinam^ formam,lt;}Ute notha appellüturut Achilles, Agamemnon. Sut alia homonyma, qua una appellatione plura fgnifi fant,utnepos,acies, aries.Sutit Cfalia fyno^ nyma uel polyonyma, ut terra, humus, tellus. E»

QUO magisminuitur,fubaudi fignificatioejjoe eft fenfu fiue fententia. Seruius, funt diminuitiua . ( inquit ) qua fententiam minuunt, cr fyllabis cref . funt non femper, ut oculus, ocellus ,fed frequenlt;^ ter,ut agfws ,agnellus.Et funt, ut idem ait, nom»

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS. IM 1 gut guiß dintinutiua habeantur utpote fono, non etiain frnfu, ut tabula.

äpud Hefiodum inThfcgonia tiomcn fft uniiM rxfiltabui Oceani cr Tethyoi. Sicut CT tiXtsû) apud eundem utriusg^ itidemfilia.

lt;([ De Patror.ymiai.

Alia patronymica, ut Pclides, Atridrt. Htc et ah auis CT à patribiu fi^ßuttt. In biî qwæ grtca fu^t ,ßue mafeuLna ßitefcemtmndfuermt,grt::* cam magis feruabimui regulam. Et boriwn maf culina guidem ,aut ut desexeuttt, ut Atridef ab Atreo. Aut in iuf, ut Peleiui a Pelco : aut in ionait tierion à Nereo. Famiwnit autem^^ut i» ic exe* untatt Atreif : aut in ias, ut Pcliat : out me, ut Se ritte. Sunt er kthTikoc . i. poßeffiua , gut ut ius exeunt^it EuandriiK enßs. Agamemnoni a: My cent. Et alia medit ßgnificationif çr adieäitc ua, ut magnut, fortif. Dicimuf enim magnut utr,fortit exerdtut. Hlt;ec etiam epitheta dicun^ tur. Alia gualitatis, ut bonus , malus. Aha guantitatis, ut magnut, paruus. Alia gentis, ut Grtcut, Hi/pamu. Alia patrit,ut Thebanut, RomdiiiM. Aha numen ut unus, duo. Aha or dints, ut primus, feeundut. Sed primus de mul'* tis, de duobus prior dtcitur. Et ßcut de duobiu alterum dicimus, ita de multis alium. Sunt aha adaliguid dtâa, ut pater, ßatcr. Sunt alia ad

DONATVS ; aliquidquoddinmodofehäbaüiii, ut dexter, /îni». fier. H^c lt;i:s' compardtiuum ^adum admittunt gt;nbsp;noti. dextrior, eS“ fmfirior, fed dexterior, 0“ nifterior. S unt alia generaliti, ut corpus, mi» mal. Aîwffgt;eciulid, ut lapis, homo, lignum. Aliafadid de uerbo, ut diilor, fdiHor, leäor. Aliafimilidpdrticipÿs , ut démens, fdpiens, poa tens. Alid uerbis fimilid, ut comedo , pdlpo gt;nbsp;contem pldtor, ffeculdtor.

In («Î. óu£ formd mdgis poffeffiuorum eß. fed eiu£ titmen pro pdtronymicis ufurpdtur pie», rumq;.

Ç Ifi Gw/j 5 Hlt;fc prftronymicortwtt forwd loni’^ nic£lingu£propridefi,utPrtfddnus dit,in U tinum fermonem non trdnfit, ut docet Seruius.

AdiediiuMn nomen efi, ut Prifeidnus diffia mt,(juodddifciturproprijsuel dppelldtiuis,et ftg nißcdtuelldudem,uel uituperdtionem , uelmedia urn. Ldudem, ut iuflus. Vituperdtionem, ut in iußiK. Medium, ut mdgnus. Dicimus enim mdga nus imperdtor Iduddntes, ztT mdgnus Idtro uitupca r.mtes.

Decompdrdtione.

Compdrdtionis grddusfunt tres, Poßtiuus ,co a pdrdtiuus, er fuperldtiuus. Poßtiuus utfortis. C3 pdrdtiuus ut fortior. Superldtiuus, ut fortiffimus. Sed(otnpdrlt;(tiuus grudus generis efl fempcrcotrt^,

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

tttunis in or, ut in us generis neutri. Compardn^ tur dutemttomind, qux dut qudlitcücm, dut lt;}udnti^ tdtcm ßgnificdnt. Sed-non O'innid aomind per ' emnes grddus exeunt. Aliijududo enim pof{ti=* uus tdutum inuenitur,ut medfocris . AliijUdndo po ßtiuus er compdrdttuus » ut fenex ,fenior. iuue^ nis, iunior per fyncopdm. Aliqudndo poßti^ uus er fuperldtiuus , ut piui, piffsimui. NiO» pro fecundo grddu ntdgis dduerbiutn ponitur,ut tndgispius. Aliqudndo compdrdttuus , er fu^ perldtiuus, ut ulterior ,ultùnus. nbsp;nbsp;Aliqudiido fu

perldtiuus tdntum , ut aoui/fimus. Extrd hdtic formdinfunt,bonus, mdhu,)ndgnus,pdruus.

E)iàmuse nim bonus, melior, optinuus. Mdlus, pei or, peff. Mdgnus, muior, mdxintus. Pdruus, minor ,minimus.

Superldtiuus grddus cu«t mdximd ex pdrte in ßmus deßudt: ut iuftus, iußior, iußifßmus. eß tdmë ^Udndo in rimus deßnlt, ut teter, tetrior, tcterri^ mus : dexter, dexterior, dexterrimus. Efl er qudn do in limus, ut agilis, dgilior, dgilimus. Eß ctidnt qudndo in ximus,ut mdximus. 1« hmiM , ut inti’c mus,extimus. Inrci«««, utextremus,fupremus. inßmus,utinßmus.

Intjuibus grddibus compdrdtio proprie repcridtur, er quomodo hi tres grddus fdpç inter feconfuitddtttur.

DONATVS.

Comffitrdtio nominum proprie 'm contpitratiu» Crfuperhtiuo graduefl conflitutd. Nampofiti» KUS perfeól iK er eibfoluiux eß. S£pc lUitem cow p4r4(iMKï grtidiiK prjeponttitr fuperUtiuo, ut flul* tiorßultifstmo ,mMormiiximo.S£peminm poßti*: uo ßgnificut -, quimuis reapidt compdrdtionem ut mure ponticum eß dulàus qudm c£terd. Stepc ident pro poßtiuo poßtus minui poßtiuo ßgnificdt, quant uis reàpidt comparationent, Gquot; nulli comparatur t ut Jam ßcniorßed cruda deo uiridis^ßmeäut. Sunt nommaßgnificatione dminutiua ,tntelleäu compu ratiud ,ut grandiufculus,minufculus ,maiufculus. lt;(f lam fenior crc Setvor hic dicitur ex parteßencxt qucmadmodu exponit Prifcia. Sic et fecudu eun de duthorem. Trißior dicitur pro eo quad cß ex partetrißiSiUerßiillo apudVcrgi.i.Aemci. Trißi pr» at^ oculos lachrymis fujfufa nitentes.

lt;([ Df Conßrudione Comparatiui G“ ßtperlatiui.

Çomparatiuo gquot; fuperlatiuo, tarn, aut mitiut • aut minime, aut magis:4ut maxime adijci non opor tct.Adifciuntur aut poßtiuo tantu.Dicimus.n.tä bo nus/am malus, minus boniu, minus malus, minime bonus,minime malus,magis bonus,magis malus • maxime bonus, maxime malus, Comparatiuus gradus dbldtiuo cafut adiungitur utriusq; numeri • fed timt hoc utimur, cum aliquem uel aUetio uel fuo

generi

DE OCTO PARTIE. ORATION«.

gerteri compdramM. yt Heâorfortior Diome»'^ de, uel audtüior Troianis fuit, Didmus etiant fortior hic guam ille. Supcrlatiuut autem geniti» uo tantum plurali adiungitur : fed tunc hoc utmur, cum aliquem fuogeneri comparamus,ut Hedor forti/fimus Troianorum . Plerum^ fuperlatiuut pro poptiuo ponitur, (yquot; nulli comparatur .utlu^ piter optimuf, maximus. Interdum com^aratiuut nominatiuo adiungitur, ut dodior hie quant ille.

Vtlupiter,'optima, maximus,HuituSerg. rationemre^ittalem.Qttia nonfunt C inquit) alif ioues,quorumunus bonus, alius melior fit,unde pofsit hie dici Optimus.

lt;r Dr goMTf.

Genera nominum funt quatuor. Mafeulinum gt;nbsp;tacmininum. Nftthw, Commune. Mafeulinum

, cui numero ftngulari,cafu noiatiuo,prieponitur pronomeßuearticultuhicjUthic magißer, tee^ mininum eß,cuinumerofingulari,cafu nominati uo ,pr£ponitur pronomen fiue ardculus htec. ut hcc mufa. Neutrum eß, cui numero fingulari, ca {il nominatiuo preponitur pronomen ßue articulut IOC ,ut hoe fcamnum. Commune eß ,quod ßmul mafeulinum er feemininum ßgnificat, ut hic er bac facerdos .Sedex his uel prinäpalia uel fota ge nera duo funt, mafeulinum er foemininum. NdJ« ncMtrum er commune de tttro^nafeutour. sfl

C

»ONATVS

triam generum commuue, tjuoJ omne Jicitur,. Hthic er bfc er hocfœlix. CT Epicemum .i. promifeuum, quod fubuM fignificatione CT fub Uno gencre ntarem ZT fanün^on comprehendit, ut bic paffer,hac alt;juila. Sunt prxterea alia fon» inafculina,itttelledu fœnütiina ,ut Eunuchuspra Comadiaüoreftes pro Tragedia, Centaurui pra naui. Alia fono fœnünina, intelledu mafeulina, ut lencftella pro feriptore: Aquila pro oratore. Alia fono neutra iinielleólufceminina.ut Phrone/tu/m^ Glyeerium,Sophronium, quf mulierum propria nomina funt. Alia fono famininaäntelledu neutra», ut poema, fchema. Alia fono mafculina » intelleétu neutra, ut pelagui, uulgus.

Vt Eunuchus pro comedia. Sic Terentim inprologo Eunuchi, Eunuchum fuam dixit. Sic Gquot; a Vir .in quinto Aenaidos-Centaurus pro naui ufurpatur genere feenünino . Centauro inuehitur tnagna fdlla^ Cloanthus.

QU£ nomina genera mutent.

Sunt praterea nomina inßngulari numero alle» riui generis alterius in plurali, ut baineu, tarta» rus, caelum, porrum,cepe, loca ,fori nauium. Sunt item nomina meerti generis inter mafeulinum « er faemininH, ut cortex, uarix ,ftlex »finis jtirps» pinits, pampinus, dies. Sunt incerti generis in» termafculiniim^G' aeiitrum»M pewu, clypeu!»

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS

S untnomindincerti generis itUff fœminûsam cr neutrum, ut buxus, pirns, pinHS » nidlus. Sed neutra genere fruélum ,faminino ipfdS arbore s fxpe tücimus. nbsp;Su^t etiam genera nom»

num fixa ,fiint mobilia. Fixa funt, qua in alterivn genus fleâi non pojfunt, ut pater, mater, foror » iAobiliaautem ,aut propria fivntyÇX dtio gene» raexfe faàunt -, ut Coins, Caia. Martim, Martia. Aut appellatiua funt, cr trù genera faàunt, ut bonus, bona,bonum : malus, mala,mdlum, Sunt ité alianecintotufixa,necintotum mobilia,ut Dr4 CO. dracana: teo, leana : gallus,gallina : rex, regina. Sunt dimmutiua^qua non feruant gene» ra, qua ex nominibus prima pofttioms acceperunt, Mhoefeutum, hac fcutella:hoc pifirinum ,hac piftrilla : bic canis, bfc canicula : brfc rana, hie ranunculus : b(f c ftatua, bi'c ftatunculus.

Adduntur a Prifeiano hic anguis, h^c anguil la : hic unguis, bfc ungula:hac acus, kic aculeus ; biff tfld : hic betunculus : hic enfis, hac enficula « fed cr cnficulus dicitur. ’

flquot; Df got(Ti£gt;Mî nonünum quadam reguLe generales iuxta numerum cr ordi» newquin^ uocalium.

Nomen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;definens nomina»

duo cafu,numero fingulari,dutmafculi» num efi, Ht Agrippa gt;nbsp;dut feemininum. m

C

DONATVS,

. Aut UfUtrum: quod tantum gr^cwm eß » ut toreumu : aut commune, ut aduena : Aut epice» num ,ut aquila. Nomen ine uocalem deßnens nominatiuo caßt, numero ßngulari, aut foemininu gra;cum cß ut Euterpe : aut neutrum, ut fedile. Nomotiwi uocalemdeßnent nominatiuo eaßi,nu »»ero ßngulari, aut neutrum gracum eß, ut gum» wi ,ßnapi : aut trium generum Gf aptoton, ut fru gitnihili. Nomen in o uocalem deßnent nomina tiuo caßt,numero ßngulari,aut mafculinumeß, Nt Scipio : autfcemininumatt luno: aut commune , ut homo. Nomen i* u uocalem deßnent nomina tiuo caßt, numero ßngulari tantum neutrum eß, ut cornu, geht, genu ,[ueru. Sed hac nomina qu^ in confonantes deßnunt, diuerfis régulât er mul» Üplicet habent.

De numero.

Numeri ßtnt Äto : Singularit, uthie fapicnt. Pluralit, ut hi fapientet, Et eß dualit numerut, üui fingulariter enuntiari non poteß, ut hi ambo,er ni duo. Sunt etiam nomina numero communia , lttnubet,dief. Sunt femperßngularia maß:uli» ni generif, ut puluit,[anguit. Sunt femper plu raha, ut manet, quirltet. Sunt femperßngula» ria generit faeminini, ut pax, lux. Sunt femper phtralia, ut Calenda, nundina,feriie,quadrigajiup tüe/cahf /copa. Sxnt femper ßngularia generis^

DE OCTO PARTIE. ORATIONiS, neutri)Utpuf,uirut ,auru/m,argentum,ferrtv»» oleum, triticum, cr c£tera ferè, qua: ad tnenfu» ram pondufuereferuntur : quamquam multa con« fuetudine ûfurpata funt, ut uina, mella, hordea.

Sunt femper pluralia eiufdem generis, ut arma, menia ,floralia, faturnalia. Sunt quidam poß» tioneßngularia, intelleâu pluralia,ut populus, conuentus, contio,plebs, multitudo, Sunt quiedant poßtionepluralia,intelleâu ßngularia, utAthe» nlt;e, Cum£, Theb£, lAycena.

De figura, crquotmodis nomina corn» ponantur, O' quomodo compofi» ta nomina declinentur.

Figurtenominibm accidunt du£, S implex, eompofita. Simplex, utdoâus,prudent: Coma pofita, ut indoâus, imprudent. Componutur au tem nomina modit quatuor : ex duobus intcgyit, ut fuburbanut : fx dttofcwî corruptit,ut efficax,muni cept : ex integro Gquot; corruptojft ineptut, infitlßu ; ex corrupto CT integro ,ut omnipotent, nugige» rulut. Componuntur etiam ex pluribuf, ut iu^ rxpugnabilit, imperterritut. In declinatione c5 pofitorum nominum animaduertere debemut ,quolt;t eaqutcexduobut nominatiuit eompofita fuerint, per omnet cafut eX utraq; parte declinari poftunt * utequetromanus,pr£torurbanut. Qttxexnoa minatiuo cr quolibet alio cafu eompofita fuerint ;

C iii '

notîATvâ fi pirte iccltnMnr tantum, qua. fuerit iwtninitî» Uus cdfu!, ut prdfeiîmequitum ,fen(Uufcotifultu * Prouidcndum e/l aiitê ne ea nomina componainus) que dut compoßta fumt, dut componi omnino non po/Junt.

Prouid. êdut^Videtur ( SergiUt dit ) Dana, hié ßbi cbtrduëire-,ut q pdulo dnte docuerit ex pluribut poffe componi nomma, ut mexpugndbiln impers territus,Sedidtta non ejl,dt^ ideoquod diiflum efldalem fenfum hdbetjtt licedt nobis bis nomen co ponere ,fed tum, cum prior compoßtio fenßm no minis in contrarium non uertit, ut territus, perter s ritus iimperterritus. Alidsidmmimelicebit,utDO natus dit. iîinc indo élus dlidm nonddmittttcom^ poßtionem, quia fenfu aßio ßmplici uaridt

Ç Decdfti.

Cdfm nowinum ßmt fex ii^ominatiuus ,lt;3e nitiuus, Ddtiuus ■, Accufdttuus ,Vocdtiuus rS' Ab Idtiuus. E.X his duo refli dppelldtur, Homindtiuua Cf uocdtiuus : Reliqui dutcm obliqui. Abldtiuu greci non hdbent. Hmfic quiddm feptimum, non » nulli fextum cdfum dppelldnt. Ejl autem nomind=^ tiuus ut hie Cdto. Genitiuus huius Cdtonis. D4 tiuus huic Cdtoni. Accufdtiuus hunc Catonem. quot;Vocdtiuus 0 Cdto . Abldtiuus dfgt; hoc Cdtone. Qjji ddm etidm adfumunt feptimum cafim ,qui eß abla^ fiuo ßmilis, fedßne prepoßtione auelabfUt ßt db

Ïgt;E OCTO PARTIS. ORATIONlS. ■IdtiMUf cd/us db reâore uenio:fe{itimuf cdlits ordta rc mdgiftro Ktor.

Sicciimdico ( ut Quintilidniexemplo utdr) hd/ld percu/fi, non utor dbldtiui ndturd ,fed fcpti= tni cdfus. CiSfW nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Prifcidnus folut

intergrumdticos uidetur no rccipere. Quippe lt;j4 ut ipfe dit ) prlt;epo/ttio ddditd uel f ibftrdâd mini •Me mutdre udlet cdfui Hint.

De fex formis cd/udlibUi, cr ^uos cd» fiut nomind ßbidfcifcdnt.

SVnt dutem forme cdftalés fex, ex quibus funt nomind dlid monoptotd, dlid diptotd ,dlid tri» ptotd,dlidtetrdptota , dlid pentdptotd,dlid ■hexdptotd. Suntprêter hdc dptotd,^U£neq;per cdfus ne^ per numéros declinantur, utfrugi, iiihi ii,nequdm ,fds,nefds,nugds. Inqudßormdfunt etidm nomma iwmerorum à ([uatuor usq; dd centü. iiamabuno us^ ad tres peromnes cdfus numeri declinâtur. Ifm d ducentis cr deinceps prêter mil ie. Sunt cr nomind, tjuorum nominatiuus i» ufu ■non ejl,utfi quis dicat hune laterem ,abhdc ditio» ne. Item per cdteros quoq; cafus nomind multa de ficiunt, utJfonte, tabo. nbsp;nbsp;Sunt prdterea nomi*

na,quorumdlidgenitiuumcafum trahunt,ut ig» ndrus belli : feeurus amorum. Alia datiuum, ut mi micus malis, congruus paribus : Alia dccufatiuam fedfigurdte , ut exofus belld} prd:fcius futura i

C Wj

DONATVS.

Alù i({)t4iuttm, ut fecunJus i Rontulo, alter a Syt U. Alia feptimum cafu/m ut dignm mutiere, ma» dufuirtute. Omnia nomina ablatiuo cafu numero ßngulari ([uin^ literit uocalibuf terminantur : fei eadumtaxat , qult;eaptota non funt .Inillisenùa regulation tenctur.

Figurate. QuodutPrifcianui ait,partici» piori* loca pofita,illorum uidentur conftrudionent faudfje. l^gitur tamê iuxta eandem figuram hor* riduf barham ,ftauus capillos.

Ç Degenitiuo cr datiuo cr ablatiuo plu* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ralibus quidam reguli.

Regula prima.

a Vitcutt^nomina ablatiuo cafu ßngularit 4, b'tera fuerint terminata, genitiuum plit ralem m rum fyllabam mittunt, datiuum Gquot; ablatiuum in it, ut ab hac mufa, b^rum mußa* »w ,hif G lt;tb hif mußt. Ueceffe efl autem contra hanc regulam, ut declinentur ea nomina, t« quibut genera diß:emenda ßmt, Utah hac dea , har um dearum,his cr ab his deabus: Neß dijs dixcrimut, 'deos non deas ßgnificare uideamur.

Ah biï derfbwï. Ad eundem modu crßliabus « cr mulabiu, cr aßnabus, cr libertabus dicitur,cr ttatabut, ß Prifciani fequimur authoritatem.

Regula fecunda.

.. QUiecuti^nomina ablatiuo ßngulari,c,lite»

DE OCTO PARTIE. ORATIONIÎ. ratorfeptaterimn4tiiftterint,g(ifitiuuiin pluralent M Rm fyllabam mtttunt, ddtiuum or Mittiuum nt hocpdriete, horwnpdrietwn,hif Grab pdnetibitf. Contra banc regulam inuenimus ab hoc uafe, horum nafonm, his çr ab his itafîs. Si itéra e, produira fuerint terminât a : genitiuum pluralent tit rum ßllabam mittunt, datiuum cr ablatiuim ht but,ut ab hoc re, harum rerum, his crab his rebus, Sed hac régula proprie foeminwi generis puta* tur.

Sedhecrégula .hoc e/l pofterior reguLepars. Nd)» de.nomina oïdfœmimnige.funt,excipi tur dies, quod m twero fiitgulari generis dubif eß , in numero uero plurali mafculint tantwn : excipi* tur cy eius compoßtum meridies, quod generis ejl mafculini. Ergo quod diâumefi proprie faminini generis putatur ,intellige nomtwwn quinta déclina» tionis.

Regula tertio,

Quacun^ nonünaablatiuo clt;^u fingularîà, U» tera fuerint terminata, genitiuum pluralem in iunt mittunt, cr datiuum et ablatiuum inbui,utabhdc puppi,harumpuppium,hisabhispuppibus. Hks ùt/modi prtererrd nomiru cafum aceufatiuum plu» ralem propter diffèrentiam melius in is quam mes, fy llabam terminant, ut has puppis, nauis, clauis.. Qÿiapuppim,ntwiin,cli(utm,etnS puppern,itd»

DON AT VS.

Uem,cldùent dicimia.

Quidpuppim,nduim ZTc, Kdncpdrticuldlftit g»h fequcnti corrigit, cimm lt;ttt. Horm» multi tdinen cemimm

Tres rcguleßiecidles de tminiitihui, qtfo rwmgenitiuus ^slurdlis in turn definit.

EOKVlJi dutein nominum,ij[Utegenittuo cd^^ fu plurdli in ium fylldbam exire poffunt, tri* nd reguld efi. Primd eoru/m efl:, qu£ no* mindtiuo cdfu finguldri n,GrSi Uteris termindntur. M mans rnontium. Alterd eoruwi, ([Uie dbldtiuo cdfu finguldri e, correptd finitintur,^^ faeminind fnnt,utdbhdc cldde , hdrum clddiiim , hiscrdb hisclddibus: çxdb hdccdde , hdrum Ciediim, his Cr db his cddibus. Tertid eorum, lt;ju£ dbldtiuO cdfu finguldri i, literd termindntur, ut db hdc refli, hdru/m reftium, his cr db his reftibus. Sed hiec re* guld etidm dccufdtiuum finguldrem interdum per im fylldbdin termindt, ut hdne reftim,Gr hdtw pup* pim. Korum multd tdmen cernimus confiuetudinè coinmutdtd.

Ç Setf h£c reguld etidnt dccu. fin. interdu ere. hoc efl c/UiCddm nomind^qu£fub hdncreguldmcd dunt,per im fylld. termindnt accufiitiuum. vnde Gf ipfe Dondtusper correâionemfubdit. Korumultd tdinen cernimui eonfuetudine commutdtd,

Bé öcïo parti, ôrationis.

QU'ppf er alü multa ßnt, que uccufüiaiM non per iin tuntu, fed nbsp;nbsp;per em facere protantun

SicreftiWCr reftem,puppim amp;nbsp;puppem,fecu=i rim zxfecurem. Verg .in.if. Aetheidos. Tlt;tit riw er ineertäm excuffit ccruicc fecurim. IcJent in. xi. Telaq; cr ncratem quätiens tdrp‘eiiifecurem. Author eß PrifeianUf lib .vij. Id quod Dondtut paitlo it^rd confuetudini potius Oquot; duthoritdti q dt titribuereUidetur, ubidicit. Hortwn wwlu eernimuf confuetudmemutdtd.

Reguld qudrtd.

QSecunq^ nomind dbldtiuo cdfu ßnguldri o li* terd l'uerintterimnatdi genitiuu plurdlcm »«rm fylldbdmmittunt,ddtiuum zj’ dbldtittumin ii ,ut db hoc doclo,horndoilorujjif Jbbi'î dofl-n.CS trd hdnc reguldm inuenimiif db hdc domojjftrm do tooruMi ,his or db hu domibm : cr db hoc iugero ; fcorum iugerumihii db bis iugertbus. Sedfci* re debemus Multd quidem ueteres dliter declindjje^ ut db hdc domu, hdrum domuum, his ztf db hii domibus : ZSquot; db hoc i«gere,bortHM iugfri«« ,bis et db his iugeribus. Vrrum memincri»»«« rMpboni= •dm ut didionibus plus interdum Udlere, qudm dtid* logidin ZJ reguldm preceptorum,

Euphonidd Prifcidno interpretdtur bond fo Uoritds, qud tomen elegdntius lt;t Quintilidno Itbro primo trdnsfertur «ocrflitds. Ct(i«j in eo C intuit)

DONATVS.

^rlf rji i ut 'mtcr duo, ^une idemßgnificiint » de tMtundem udlent, quod mehuf fonet, malit. Analo gi^Mtemab eodem transfertur proportie ,qu^d Diomede defcribitur gt;nbsp;Sermotus u natura pro^ti or dinatio. Ab ali/f ratio qult;edamper ßmilitudinemde tlinandi . Vel ut Sergius di/finit, ratio declination nis neminum inter fe omm ex parteßmilium, querit latius htcc profequentem uide.

Regula quinta.

Quacun^ nomina ablatiuo eaßt ßngulari u, li* terafuerintterminata,genitiutun pluralem in unt fyllabammittunt geminatau,litera, datiuum amp;nbsp;ablatiuum in bus, ut ab hoc fluâu, horum ßudu» um, his er lt;d;gt; his fluâibus. Nlt;o« nihil neceffe eß retinere u, literam,cr fluâubus dicerc, cum artun bus necejßtate dicamus : ne quis nos artes non artus fignißcare uelle exiflimet. Inhas régulas nonue niunt, ut diflum eß, aptota nomina ,utfas, nefas, neqitam,nihil. No» «owiwit tantum pluralia,ut fatumalia, uulcanaUa, compitalia. Non ueniunt qua à grads ßtmpßmus, ut emblema, epigrammot fchema, poema ,fiemma. Nam huius forma nomi naucteresetiam faminino genere declinabant. lit his regulis Analogia uel ex collationc poßtiuoruitt nominum, uel ex diminutione cognofeitur. Me minerimushacgraca nomina ad gracam formant meliM declinari t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hid nontwUi ad, ledinos cafut

DE OCTO PARTI». ORATIONIS. tonantitr ßeäcre.

Namhuius form^.SiefchcmattpuiPldutum in Amphitryone faentinino genere ufurpatum eft, te fteetiam Probo grionmatico, cum dixit, Cum fer» uilifchema.Videdehoc eS“ Prifciâ,. infexto.

Qttibui Gquot; quoi literifttû» minaterminentur.

Slt;lt;tte fcicttdum quod duodedm Hteris omnitt no» mina latina cafit nominlt;aiuo, numero ßngulari ter minantur, uocalibus ^uinq; ,a,e,i,o,UiSemiuo ealibusfex,l,m,n,r,s,x. MutaunaA.ut tabulate,ut fedile:i,utfrugi:o,ut ratio :u,ut genu:l,tttmei:m,utf-amnum : n, ut ßumentr» Marbor:f,utflos:x,ut nox : t,uteaput, Qjti dam adijciunt e, ut lac Cf halee.

De nomine lae ueteres uariabant. Nam laél perduasconfonates, ut Wartianuf Capellateßa» tur ,pmfer^ant. Quidam non lad fed lade in no tninatiuo dixerunt, Hinc Plaut . in Kenechmis. Nec aqua aqut, nec Iode ladi crede mihi, ufquam fimiluis, quam hic tuiefl, tuq^ huiui. Annotatîi eß cr hoc a Prifeiano libro fexto. Vergiliut tarnen dixit. Llt;(c mihi non aßate nouum j wc fri» gore défit.

P flquot; Df pronflwine.

Ronomen efl parforationis,qutepro nomi» nepofitatat^twdem pene fignificat, inter»

DONATVS,

perfofutm recipit. Pratwmini dceiJunt fcx. Qudlittts,Genus, Numerus, figura, Perfo» nd, Cdfits,

Tantundem additum ejl quod ( ut Seruiushanc JDonati dijfinitionem exponcns dit ) pronomindli^ cet nominum uim exprimant, non tdinen plene ex» primunt. Nomind enim pofita plenas fdciunt elocu tiones, pronomina femtplenas : utß qms dicdt,Ver giitus ferpßt bucolica, ipfefcripßt Georgi» cd,

Df QUdlitdte.

Qualitaspronominumduplexeß. Autenim ß nitd ßtmt pronomina, aut inßiuta. finita ßwt, qud recipiumt perßonas, ut ego, tu, ille. Infinita, qua non recipiunt perßonas, ut quis, qu£, quod.

Sunt etiam pronomina minus quam finita, ut ip ße,ifle. Suntprdpofitiua,utquis,bic. Suntßub» iun^iua, ut is, idem, Sunt alia gentis, ut euias, nojiras, cuiatis, nofiratis. Alia ordinis, ut quo tus , totus. Alia numeri, ut quot, tot. Alia ad aliquid diäa infinita, qua nec perßonam, ncc Io cum, ncc tempus defignantdtt cuius, cuid, cuium,

Alta ad aliqu'd diäta finita, ut meus, tuus ,ßuus, Hiff etiam poßßesßua dicuntur. Sunt item dUd qualitatis, ut quaUs, talis . Alia quantitatis, ut quantus/antus. Sunt alia demonftrdtiua,qui£ rem prafentem tfotant , ut bic, h^c ,hoc. Alia

DE OCTO BARTIB. OPATIONIS. relatiitit, quæ rem abfentanßgn^cant, ut if, ejt îd. Sunt oIm magis demonftratiuit, ut eccum t eccion, ellum.

Rccipiuntperfondsddeß ( utidêSentiutex ponit ) diffiniunt ÇX demo iiflrant perfotuts , Et /wtftdntMOTtrM,EgO jtMjJÜc. Sedilleuttriât. Ni fiadpr^efcntifperfon(tmreferiitur,tunc rede fini tumefl. Si df iâgt;fente dicatur,minus quam fini= tumefi. l^tdebis Seruiumipfunt Idtius b« trA* dantemuide.^

Degenereer numeropronominis

Genera pronominibus ita ut nominibus accidunt penè omnia. Mafculinumatt^uis. Fœmininum ,ut ^ult;c, Fieutrum gt;nbsp;ut ^uod. Commune, ut q/taiis/a» lis.Trium generunt, ut ego, tu ,fui. Numer«! aecidit pronominibus uter^. Singularis, ut ifte. Pluralis ut ifli.Sut etiâ numero comunia, ut q)^u£. Dicimus enim, qui uir, er qui uiri: qua muber,er . qua mulieres. Sunt pronomina tota fîngularia » ut meus/uus ,fuus. Su«t tota pluraliaatt noflri, ttcflri. Sunt ex pxrtc fingularia,ut mei,tui» Ex pitrte pluralia, ut nofler, uefter.

De figura çr perfona pronominis.

Figura etiâ in pronominibus duplex eß. Aut Olim fimpticia funt pronomina , ut quis. Aut (ompofita, Ht quifquis. Num compofîta prona, winit fecMtitiHmfoniMm nominum ex flt;t parte de»

bONATVS,

tîiiUnMr pronomen fuerit cdfns nomindtiui.

Cuius rei exempU funt, quifyuis ,quifnlt;im ^uif fiam, aliguis ty cgtem. Nlt;tm idem, quod con» fiat ex duobus corruptis, cum producitur, mafctt linum pronomen eß, cum corri^tur ^utrum. Kic correptum pronomen efl: Hic produ^unt aducrbium loci. Pcrfbnt finitis pronominibus acciduttt tres. Prima, ut ego. Secundo. ,ut tu. Tertia , ut itle. Srd prima er fecunda generis fient omnis. Et perfona quidem prima in hoc pro » nomine cum nbsp;nbsp;numerißngularis, uacatiuum ca»

Jum non habet, pluralis uero habet t

Habet,id^fubaudinonnifi cum exclama» tiofit,utuult Diomedes,uto nosfceliccs.Quodta men Prifei. nullo modo adnüttendum putat. Et pri na quidem perfona O' tertia (, inqnit ) uocatiuunt eafumhaberenon poffunt. Quippe quod uoca» tiuusproprius efl fecuuda perfona, utad quent fermo dirigitur, quod propriü efl fecunda perfona

Ç Df Cafu.

Cafus itempronominum fex funt. quemadmo» dumnominum. Nominatiuusuthic. Genitiuus,ut huius. Datiuus,ut huic. Accufatiuns,ut hunc. Vocatiuus ut 0, Ablatiuus,ut ab hoc. Sunt pro nomina, qua non per omnes cafus declinanturatt ec eum, eccam, ellum: cuius, cuia, cuium, cuiatis » noftratü. Sunt etiam alia ßne aominatiuo cruou eatiuo gt;

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS. cdtiuo,ut fui ,fibi ,fe ,eife. Htec etiam nueri futtf communis. Sunt itemßnc uocatiuo ut ego, mei uel mis, mibi ,me,(ime. a uUum autem pronomen re cipit compurdtionem, ^uamuis qudlitatem dut quun titdtem ftgnificet.

Qttid interft inter pronomina Cr drticulos.

Inter pronomina drticulos hoe intereß-^ejuod pronomina ea putdntur, tjua euwj folafunt, uiccm nominis complaît, ut quis, ille, ifie. Articuli nero lt;jui i» dccli'nlt;lt;ftoni'6«ï,lt;t«t nominibus, dut par^ ticipijf adiunguntur, ut hic, huius, huic, hnne, o, (tbboe. Et plurdliterhi,horum,hisjtos,0 ,dbhis.

Hf c fitdtw pronomina Cf pro articulis Cf pro demonftratione ponuntur. Nentcr, uter, unus, ont nis, alter :4lius ,ullus ,dmbo,uterq; ,funt qui pro^ nominn exifliment, co quod articulis in declination ne non inßgent.

Pro articulis quidem , ut cum dicinuus hic aneasjmius anea. Quippe quod tune nonfun^ gantur eorum nomtniMW ( qua prafentiafunt ) of ßeiOfPro demonftratione «cro, cum fine nominibus funt, Cf dbfentiivm nomiiii«« perfonas implent, ut hie Cf hac Cf boc. Pro donon/irftionr autem di^ dum .i. pro demonftratiuis pronominibus.

Ç De Mfrbo.

nONATVS

VERBVM eß pirÇorMonis cum femporc Gquot; perfonaßne cdfu, dut dgere dhcjuid^ut pdti, dut neutrumßgnificdns. Verbo dcà* iunt feptem. Qudlitd! ,coniugdtio,genus tnnme» ft*!gt;fisurd, tempus, perfond.

Df qttd/iMtf «crfcortwrt.

Qttdlitdsuerboruminmodis crin form^efl^ Modi dutcm funt,ut multi exiflimdnt, feptem, Indtcdtiuui, qui cr pronunädtiui» diàtur, ut lego. împerdtiutts, ut lege. Proinifsiutis, ut legdm. Sed itos hunc modum non dcdpimus. Optdtiuus, ut uti nam legerem. Subiunfliuuf,utcum legdm. Infiniti uuf, ut legere. Impcrfondlts, ut legitur. Sed hunc Kodum quiddm pro gcnerc cr fignificdtione uerbi dcdpiunt. Cuius quidcm uerbd,dut in turexeunt, dUt in it, dut in et. Sed que in tur dut in it bxes unt, hec db indicdtiuo oriuntur, ut lego, legitur : contingo, contingit. Qwæ dutem in et exeunt,dudS formds hdbeiit. Alid enim db mdicdtiuo ueniunt, ut inifereor, miferet. Alid d fe oriuntur, ut pudet, tit det,pœnitet,libet. Quduisueteresdixerintpudeo, tedeo , cr paeniteo. Qudlitds uirborumetidm informis (. ut diâum eß ) conßitutd eß : quds fof nds dlif uerborugeneribus .i.figmficdtionibus dd» mifcetü.

Ç Sed hunc modum.êrifcidli. vif. de modis uer hrum. impcrfotfiilc ( itiquit ) tterbumfut; tmufr

DE OCTO PARTIS. ORATIONIS. tùw eß:/ignificationii. At^ Diômcdes de ipfo inter uerborü modos itd lociuitur, ZT dubitet, nihil decerti’.t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerborum modos ( inquit )

cmnes fere grammatici confentiunt. Namquifex Uoluerunt ^alif promtfsiuumiquidam imperfonalê coniungunt. Qui amplius,priorib. percontatiuum a/Jumunt. nbsp;Qui nouem, coniunâiuum a fubiuu*

Huo feparant. Qui decem^tiam adhortatiuum ad» fcribunt. Verum ex his, ut ipfadeclinatio uer» borum expofdt ,imperfonalis cr participialis ma» dus a quibufdam admittuntur.

Quamuis ueteres dixerint pudeo crc. Plautus» ’m Cafsina,ailu quinto • Itlt;t nunc pudeo.

De formis uerborum.

Form£ igitur quatuor funt. Pcrfeâa. Médita» tiua . Inchoatiua. Frequentatiua. Nam ct'inhis greca lingua déficit. Perfeäaut lego. Meditati» ua ,ut leéiurio.Frequentatiua ,ut leélito. Incboi*« tiua ,utferucfco, calejco. Sed frequentatiua uer ba femperprim£ coniugationis fimt. Inchoatiuano pn- omnia tempora declinantur : quia qua inchoan tvr, preteritum tempus non habent, cr oriuntur aneutralib. uerbis. Suntetiam frequentatiua de no mineueni(ntia,ut patrizo tgreazo. Suntquafidi» minutiua, q à pcrfetia forma ueniunt, ut forbillo, fugillo. Sunt fine origine perfeâe forme, ut pitif fo^uaeillo. Frequentatiua fiepe 'm tres gradus ^du

DONATVS ► eiwit uirhum, utcurro, curfo,curßto .Sepfi« Juos tantum,ut uolo ,uolito . Suntuerba iitchodti» ais fimilid, quic 'mchoatiua non e/Jc temporum con* fideratione dignofciinus, ut compefco, compefcui. Surü item ineboatiua ,quied perfeâa forma, ueni“ unt, ut horreo:horrefco. Sunt qu£ originem fuin« hdbent »ut confuef:o, quief:o.

Ä” Deconiugatione.

Coniugdtiones dcädunt uerbis tres. prima. Sr« cundd. Tertia. Prima eß, qua indicatiuo ma» do, tempore prafenti, nnmero fingulari ,fecunda pßona, uerbo aâïo çy neutrali, a produdä habet antenouifsimam literam : Pafsiuo dutem,cr com* muni, ZT deponenti, ante nouifsimam fyllabam, ut uoco ,uocas tuocor, uocaris : cr futurum tem* pus eiufdem modi in bo er in bor fyllabam mittit, ut uoco,uocdbo : uocor,uocabor. Secuddcfl,quj} indicatino modo, tempore prafenti, numero fingu» lari ffecunda perfotta, uerbo atliuo CT neutrali, eproduólam habet ante nouifsimam literam :pdf* fiuo autem er communi er deponenti ante nouifsi* mam fyllabam, ut moneo, mones :moncor, mone* ris: er futurum tempus eiufdem modi in bo er in borfyllabam mittit, ut moneo,monebo : moneor, monebor. Tertia eß qua indicatiuo modo, tem pore prafenti, numero ßngulari ,fecunda perfona, terbo däiuo » çr neutrali i, literam interdum cot^

DE OCTO PARTIE. ORATIONîS. feptam, interdum produéfam habet ante nouißimJ literam : pafsiuo autem cr communi cr deponenti r con-fpfrfi«, uel i prodnâam ante nouifsintam fyl labam ■, ut lego Legis : legor, legeris : audio , audii: audior , audiris. Et futurum tempus eiufdem modi in am er'm ar fyllabam mittit : ut lego , le* gam : legor, legar : audio, audiam : audior, audi* ar. nbsp;nbsp;Eft altera ffecics tertiæ coniugationis, qute

i produdaenuntiatur. nbsp;Hane non nulli quartan

effc coniugationem putant^ quod futurum tempus ei ufdem modi mamcrmar,erinbo erm bar fyl labam mittit, ut Scruio, ftruis : feruiam, ucl fcr* uibo. y indo uinds : uindam uel uineibo , uineior uineiris , uindar ucl uindbor. Quod quidam réfutantes negant'm bo er in bor, rite exire poffe tertiam coniugationem ,nftt'meo uerbo, quod in prima perfona indicatiui modi, tefnporis pra-fentis, ttumcrifingularis,eanteo habuerit,uteo-,quco ; earn, queam : uel tbo, qutbo : er pafsiuo queor « quear, uel quibor : er ft qua funt fimilia.

flquot; Coniugatio uerborum a Prifeianodiffinitur confequensuerborum declinatio : quam er ita di* dam putat, quoduna eadem^ ratione declinatio* uis plurima coniugentur uerba.

lt;|r DfgfTKTf.

Genera uerboru, qua ab alijs fignlftcationes di ««ntKr, funt quin^. Adiua. Pafsiua . Newtr*.

O iif

DONATVS.

Communia. Deponentia. Aftiua fumt, lt;IU£ a titcra terminantur, er accepta r literafaciunt cx(e pafsiua, ut lego Jegor. Pafsiua ßint ,qu£r htera terminätur, çr ea amtfla redcüt 'm aftiua, ut legor» lego. nbsp;nbsp;Neutra fumt:£iu£ o litera terminantiir, CT

accepta r , Uteralatina non fumt, ut fto ,curro. Sunt pr£terea neutra, qu£ i, litera tcrmnantur ,ut odi, noui, cœpi, mcmini. nbsp;nbsp;Simt item qu£ in um

fyllabam deßnunt,ut fiim,profum , obfum. Sunt item : qu£ t litera cxeunt, er imperfotialia di cunturoitpudet, tadet, Poenitet ,Iibet, oportet.

Sed h£c erßmilia defeäiua exiftimanda ßmt. SuMprxtcrea neutropafsiua,ut gaudeo,gaa uißtißim : foleo,ßolitut ßtm : audeo, aufus ßwm : ßo, faflui ßum :fido,ßßis ßmt. Deponétiaßtnt » qua-r,literaterminantur,er eaamijßa latinanon ßwt, ut conuitior, colluäor. Communia ßunt qu£ rjitera terminantur, er im duas formas cadut patientis er agentis : ut ferutor, criminor. Di=‘ s cimusenim ferutor te, er ferutor äte.Criminor tr, er criminor à te. Sunt uerba extrahanc regu^ lam , qu£ 'm.(qualia dicuntur,ut foleo, facio ,ßo » . gt;nbsp;ßdo, audeo ,gaiidco ,uefcor ,fero ,medeor ,edo, Kuiufmodi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, mando,nolo, uolo,malo,co. nbsp;nbsp;Sunt qu£

gracts avu declinari rite non poffunt, ut cedo, aue, faluct dieu ß(xo faxK ,infit, 'mquä,ciu£fo,aio. Sunt iti mo t««quot;* nofyllaba, qu£ etiam extra rcgulam folafunt pro*

DE OCTO PARTIS. ORATIOOTS.

,ut fto ,do ,ßo ,no . Suiit uerbd ittcertjc fignißatiotüf, ut tondeo, labo, fabrico , pumo. munio ,fatior tinuncro,popular ,ajje!7tior, adu^ lor, luilor,augurer. Hifc o»in omuia uerba zsquot; ino^zyinr, literas finiuntur, nbsp;nbsp;nbsp;bis uerbis tenp*

para parPeipiorum acadant pene omnia-Ç Qu£a Latinisgeneraßueßgnißcationes uerbo rtmdiciintur,aGrxcis/ia6io'iiç appellantur » hoeelly dißpoßtiones.

V t odiÿtoui, cœpi, memîiii, Hf c crdefeâi tiadicutitur,lt;juod prater pr^eteritum perfeâum, çr qu£ ab hoc deducuntur, cateris temporibus ca^ reaiit. V triufq; tarnen temporisßgnißcationent retinent er prarentis er pratertti.

Ç bf numero er figura.

Numeri uerbis accidimt duo. Singularis er pht ralis. Singularis, ut lego : Pluralis, utlegimus: Etfeeundum^uoßlam dualis, ut legere. Figu=gt; ra uerborum du£ fitnt. Aut enim ßmpliciafunt uerba, ut fenbo: autcompofita, ut defcribo. Componuntur etiam uerba cjuatuor modis ,ficut et cetera partes orationisax duobus corruptis, ut of fieio : ex duobus 'mtegris ,utabduco : ex corrupto cr integro, ut alligo : ex Integra cr corrupto, ut defrmgo. Sunt uerba compofita, qua fimplici^t fieri poffunt, ut repono , diftrabo. Sunt qua tion poßitnt, ut fujfiicio, compleo. s unt itent

O iiif

DONATVS.

itrrbx eompancre po/Jumus ut potto pono ,retraho. Sutit qu£ componi nonpojfiittt, ut aio ,qu£fo.

Detetnpore.

Tempora uerbisaccidunt tria, pr£/etilt;, praten ritiim er futurum. Prxfens ut lego ; prateritimi « ut legt : futurum ut' legam. Prxteriti temporis dilfcrenti£ funt tresjmpfcila, pfeSla,cr plufquant pfecta. Imperfecta, ut Icgcbam: perfeâa, ut legit plufquampcrfeCta,ut leger am . Ergo in dcclina=‘ tione uerborum quinq; tempora numcramus, pra^ fens, prectcritum impcrfeiAum,pr£tcritu perfeCiu, prateritum plufquamperfeCium, zr futurum.

Deperfona.

Perfona: uerbis accidunt tres, prima ,fecunda, tertia. nbsp;nbsp;Prima eft ,qu£dicit, ut lego. nbsp;nbsp;Sceun^^

da, rui dicitur, ut legis. nbsp;nbsp;Tertia, de qua dicitur,

ut legit. Sed primaperfona non itidiget cafu,fed admittit plerum q; nomiuatiuum -, ut uerberor inno cens : liber feruio. nbsp;nbsp;Secunda perfona trahit cafum

uocatiuum,ut uerberaris innocens: feruis liber.

Tertia trahit iiominatiuum, ut uerberatur itmo^i cens,cr feruit hber. Qninetiam uerba imperfo^ nalia,qu£ 'm turexeunt,cafui feruiuntdatiuo amp;nbsp;ablatiuo, utgeritur à me ,ate,ab ilia : dicitur et mi hi/tbi,Uli. QU£ uero tn it exeunt, cafui feruia unt datiuo gt;nbsp;ut continet mihi, tibi, ilU. qu^

DE OCTO PARTIE. ORATIOÎÎIS.

in ft ,ed modo ddtiuo, modo dccufitiuo cdfui fer^ uiuiit. Ddtiuo i ut libetmihi,tibi -, illi. Accufdti^ uo,utdecetme,te, illtim . Sunt uerbdprxte» gt;•«, quorum alia genitiui cdÇa fovnuldm fcrUdtit, ut mifèreor mei, tui ,fui. Alid ddtiui, ut mdledica tibi,fuddeo ilU. Alid dccufdtiui, ut dccufo ilium ^iit Uocoilium. Aliddbldtiui,utdifcedo db illo :duer» tor db illo. Alid feptimi cdfus, ut fruor dgro, potiorduro.

flquot; Admittit plerum^, . idq^ fubdudi uel ent phdjios uel difcretionis cdufd. Emphdßos qui=i dem, hoc eft mdioris figntficdtionis cduftd, ut dpui Tfrottium in Andrid - Ego tibi furcifer (.fiuiuo ) oftenddm,quid ftt periculi dominum fdllere.Difcre tiotüs uero ,ut fiquiidicat. Ego hocfeci,uthdC locutione intclligdtur non dlius quifpidm idemfegt;c

flquot; Verbd dnte o literdm dut uocdtei hdbent, dut confotldntes : ZSquot; quoi modis defeftiuduerbd hdbedUtur.

OMNIA uerbd modi indicdtiui, tcmporit pricfentis ,numerifingutdris ,priind perfo^ n£ ,dute, dut i ,dutu, dnte o hdbent. St dutnn uccdlem dnte o literdm non hdbuerint, ex* ceptis P ,zrK,crq, cdterds omnct Idtinds con=^ fondntes recipiunt. Ldttfedeo : i ut idcio : u ut TUO, Pi}Utblb0.C,UtU0C0. D,UtUddo .G,UtdgOt

D y

CONATVÎ.

Hgt;Kttraho .L ,utimpclio :M,utttmo .ti utcà tto .P^utfcdlpo . R ,KrcHrro.S,«t laffb .Tjtt pcto .'X. ut texo. H f Mccdunt i, nbsp;nbsp;u, pro con^*

foHdnttbiK, utdio, idiuuo . Nam triumpho C h ^fcribitur. K, o Utero: non pr^ponitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;]

Item ßne u prxferri o Uterlt;e non potejl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Sunt uerba defeüiua alia per modof, ut cedo : ali4 per formas,Ht faceffj. Alia perconiugationes,iit adfum,Alia per genera, utgaudeo. Aliapernw meros, utfaxo, Alia per figuras, ut impleo. Ali4 per tempora, ut fero. nbsp;nbsp;Alia per perfonas att

det. nbsp;nbsp;Verba quoq; iinperfonalia, cum per omnet

modosdeclinarinon pofsint,inueniuntttr quidani defefliua, ut Itquet, mifcret.

Ante 0 habèt. Roboo tarnen legitur,utapud Ver giliit. Rcboant fyltieq; cr magnus olympus. Sfd ‘ ■ griceu id eft. ] deo mirii non eftfi contra régulant Keniat. Ktidautdem etiam a Sergio adnotatwn

b'acejjo. Ideo ptr formas defeâtuum habetur : quod cum perfe.U um non fit, ad nullam tarnen fupradi^amformam reduct poteft : quamuis Pri* fcianits no incongrue defiderattuahuiUjmodi uerbtt nominaripolfeputet.

Ç Per genera. ut gaudco : quia ncc afliuum « nee pafsitium, nec neutrum propric did poteft pr£ nbsp;nbsp;nbsp;f

teruiperfediratione.

DE OCTO PARTIS. ORATIONIS,’

Ç Liquet CT miferet ùiter imperfonulid, quoi pWeritis perfedis careant gt;nbsp;defeâiutt habentur.

De uduerbio.

ADVERBIVjMc^ purs ordtionis, qu£ ddieilduerbo ß^nificdtionem dus dutco^ plet, dut mutdt, dut minuit^utt idtn fdciain, ffel nonfdddnt pdrum fdcidm. Aduerbid dut A fe ndfcuntur, ut heri, hodie nuper : dut db dlijs pur» tibus ordtionis ueniunt. Veniimt dutem d nomine dppclldtiuo ,utdoâus,dode : A proprio, ut Tul=t bits, Tullidne : A uocdbulo, ut oftium, ojlidtim :

A pronomine, ut medtim, tudtim : A uerbo i W curßm, ftridim : A nomine cr uerbo, ut pede» tentm : A pdrticipio, ut indulgent, indulgenter :

A nomine uenientid,dut in a exeunt,ut una Aut in e produdant, ut dode: Aut in e correptdin» Ui rite:Aut in iuit uejperi. nbsp;nbsp;Aut in o produddm,

utfdlfo: Aut in 0 correptdm, ut modo : Aut in u, utnodu: Autinl,utfcmcl: Autinm,ut pd» Idtim’Aut inr,ut breuiter : Aut in us,ut fundituf,

Aduerbid qu£ in e exeunt, product debent : pne ter illd ,qu£ dut non compdrdntur, ut rite: dut co* pdrdtionis reguldm nenßrudnt, ut bene, mdle. Flt;t eiunt etüm bene, melius : optime : mdle, peius, pef fime: Aut cd qu£ d nomine uerboue non ueniunt, ut impunc,ßepe. Cdteru fdcile O' diffici'.e,qud: t^iuei^id powntur, wmiitd potita dicenddfunt e/fe

DONÄTVS.

pro iduerbijf poßtd. utcß ,toruuw cldmdt)iorret dunt rcfotJdt. Ergo .-tducrfew, gujc in c produâd exenntidb-eo nomine umunt,guod ddtiuo caftt ßguldri 0 , litcrd termindiur : ut huic doäo,do» äe:crhuic fedulo ,fcduk. QUd: inrb'tcrdnt exeuftt,db eo nvmincueniunt,^uod ddtiuo cdfa ßnguldri,iliterd termindtur, uthuic dgili,dgili» ter. Contrd hdnc regnidin multd fdpiuf ufurpd uit dutboritds. Ndm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(utdiximus) crin

ddtiuo cdfu i»0 permdnent, ZT dduerbium fdciunt, utfdifo,ßedulo. Qudddm contra fdciufjt,uthu* ic duro , non dure, ßed duriter.

I^lcdtim Ç inquit Sergius ) nihil e/l dliud jii* fimco more. Sic tudtim, tuo more.

Notdndum hic efl, quod licet bene CT ntdle aduerbid corripidntur iuxtd duthoris reguldm, op* timetdmcnCT pcfsimecum dduerbidfunt,produ» euntur. At eadem contra, cum nomina funt cd* ßMuocatiui, corripiuntur,ut Optime grdiugentm t er mdxime Teuer or um duâor. Hifc ita ex Prot» partim dnnotauimus.

De aduerbiorum dccidentibuf.

Aduerbio accidunttria. Significatio, Compa* ratio, ligura. Signtßcatio aduerbiorum 'm hoc fecernitur: quid funtdduerbia Loci,ut hic,ubit ibi. Temporis ,ut hodie, nuper. Numeri, ut femel « tnter negan bis. Negandi ,utnon, nihil. Affirmandi, ut etiam,

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

^uidtu. Demonßrindien, ecce.Optandi,ututi di aduerbin ndin. llortandi, ut eia. Ordmis, ut demde. IntfT= dddùHr d rogd!idi,utcur,quarei qudmobrem. Siinilitudi=‘ Prifcia mia niijitquaß,ccu.Qualitatis^t pulchreßoäe. Quä tv'me.

titatis, ut multwn, parum. Dubitandi. ut fcrfdti j fortdffc. Pcrfondlid,ut mccum, ffcim, fecivm, sicheu! tu, nobifcum^obifcum. Vocdndi,ut hcui.Reßgt;on= çy Pcrßuf dendi. ut beu, Sepdrdndi ut feorfum. ' ïurdndi, slt;t. ij. Heus ut ddepol, cdftor,hercule ,mediusfid!Uf. Elegen^quot; dgerej^on* di, ut potiui, imo. nbsp;nbsp;Congregdndi, utßmul, und, nbsp;nbsp;.

pdriter . Frohibendi , ut ne . Euentuf,ut forte, fortiiitu . Compdrandi ut mdgif,cr tdin . Su«t vtbeu.L». etiiin dduerbid infimtd , ut ubi,qudndo .Stmt ßmtd,ttt hic ,modo . Aduerbid lociduds ßgt;e=gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

cies bdbent, w loco, cz lt;td locum ßgnißcdntcs : In loco, ut intus »foris : Ad locum, ut mtro, fords. DicimiMcntm iunw fum ,foris fum. Intro eo ,fo*^ nj eo. Adijciunt quiddm de loco, quodßc dicitur qudfi in loco ,«t inttMexeo ,fori! uenio . Adijciut guidant per locum, ut hdc, illdc . Heuj ZSquot; beu in= tencfliones multi non dduerbid putduerunt ; Ideo quia non femper fubfequuntur ucrbtwtt.

Heu quoqj interieäio doletjtis repcritur, CZ eonjiruitur Mtterim cum nomindtiuo. Ver. ut He« piftajjteu pri/ca ßdes : Interim cum uccuptiuo . Idem, Heu ßirpem inuifdm.

Ç Hruî mterici^io dokntis. Vergi. Hcui efiuj»

DONATVS, ttmßt! confumimiK, intjuit li/hw. Df lt;d«lt;Tbiortwn compdrdtone. Cotnparatio acciditdduerbijs ,qui(i huic coparationitgradmfunt tref, Pojttiuuf: Caparati* uuf : Superlatiuut. PoßtiuiK utdoile, Compartt tiuiu, ut do.^iuf : Superlatium, ut doâifsime. Et quoniam dduerbid quoq^funt, qune per ctnnes gr4* djw irc non pof ;unt : ideo his dd Mgcndamfiginßcii tionem pro comparattuo cr fuperldtiuo mdgif amp;nbsp;maxime ccniungimiKAd minuaidam minus nuni me. Quérnadmodum cr comparantur,ita cr mi» nuuntur aducrbia d poßtiuo, ut primum, primule : longe, longule. A coinparatiuo, ut melius, meli» ufcule:longiui, longiufcule. A fupirldtiuo auteta gradu uel nulld exempla uel perrara funt.

Aduerbia quoq;. Quoniam gt nomina dam funtadieciiu4,qu£ peromnesgraduiirenon pofsunt,ut piw,magispint : arduus,magisarduus.

lt;([ De figura aduerbiortm, Cf de diélionibus dubijs.

Fgur£aduerbiorumdu£funt. Autenim fimpli cia funt aduerbia, ut doffe, prudenter : Aut com» pofita, ut Mode, imprudcnter, Componuutur etiam aduerbia modis quatuor. Sutü autemmulta didiones dubitsjmter aduerbiwm Cf nomen, ut fal» , ƒ0 : Inter aducrbium. cf pronomen, ut quomodo ? I Inter^aduerbium cruerbim , ut pone : Inter «tt»

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS. werbiiwn cr participium. Ut pro fcilo : Inter aduer bittin GT comunflioncm ,utquantlo : Inter aduer* lium zy praipofttionem, ut propter : Inter aduer* bium zx mterieôlionan, ut heu. Horum qu-zdam «tfceftt« difcemimiM, quzdam fcnfu. Sut ctiam ad* uerbia lod, qu£ imprudentes putant noiwüu^n lo* to ,Mt Ront^ «emo : ad locum, ut Romam pergo. His pr£poßtio non anteponatur ,qu£ prouincijs, lodî ,regio«ibiMue adifci folet. Ideo quia de ßgniji f (ttione nominis non recedunt, ut de Aphrica ttenio, ad Siciliam pergo : In Italia fiim. Prapoßtio ßepa* ratim aduerhijs non applicabitur ,quamuis legeri* ntiK deßirßtm , defubito, derepente, Gtquot; exinde . çr abufq;, deb me. Sed bifc tanquam unant furtem orutiontî fut uno accentu pronuntiubimw, Departicipio.

PARTICIPIVM efl parforationif diâ^a,eo quod purtort cuptitt nominis ,partemq; uerbi, Recipit entra i nomine genera Cf cafiu : A uerbo teraporu cr ßgnificationes. Ab utroô; n» merum cr *|îgurum. Participio accidunt Jex, Genuî, Caßif, Terapi«, Significatio.Numcrm, ZT Flguru. Generu participas quatuor accidunt. Muffulinum, ut leßus. Pœmininum,ut leâa .Net* trtt)n,wtIfifttt,CoraraMne,«t Jegenî. Nuraont niu participia przfentis temporis generisßint cora« Bturu'f • Cujitf totiilem fuitt purtiftpiorum, ejuot

DONAT VS»

CT twminum •Naittper omncs cafm etidm pid dcchnantur. Tempora participas accidunt triapriefcns,pr£teritttm,Grfuturum ut luéians, fu^atus,luäaturuf.

Futurum duplex eß, alterum in rusßgnifiea tionii ailliu£:alterum in dus fignißcadonis pafsiuit.

Departicipiorumßgnificatione.

Significationes partidpiorum a generibusuerbo rumfumuntur. Veniunt enim participia à uerbo aiHiuo duo, prisfentis temporis er futuri 'm riu legens, leélurus. A pafsiuo duo, praterititempos ris er futuri 'm dus, ut leéltts, legendus. A neu» tro duo,ficut ab aftiuo, preefentis temporis er fu tun in rus,ut fians,ftaturus. A deponenti tria. pree fentis, prxteriti er futuri, ut luflans, luélatusdus âaturus. A communi quatuor, pr^efens. pneteris turn, e^ duo futura, ut criminans, criminatus, cri minaturus, er criminandus. Inchoatiua partidpiit prtcfentis temporis funt tantum,ut horrefeens, tepefeens ,calefccns . Defediuainterdumalicu ius tempons funt ,utafoleo, folens ,folitus. In terdum nullius, ut ab eo quod eß memini, nullum participium repen'tur. Interdum à non defedi^ uo uerbo participia defediua funt, ut ab eo quod eß ßudeo . ßudens eß,quod futurum tarnen tempus non habet inufu. Ab imperfonali uerbo participia is^,i*ß*rpata fuerint,non ucuiuiit,

tîullum

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

Nullu Participiu reperitur. Nullum (, ait Sergi uf ) participium reperitur, fi ad ufum: Mtrion efl , fi ad authoritotem : falfum. Nrfm muenimiK apud Plautum^ meminens,

Non «cwufU. Sergiut tarnen pudens cr t£* densnon ab iinperfonalibta uerbis,pudet CT ttedett ufiirpataparticipiacffe dicit,fed ab intcgrisuer* bitpudco ZT tadeo ( qu£ apud auch ores ntueniun turtefie Capro ) Uteduâa.

De numéro ej figura participiorum.

Numerus participijs aeddit uterq^. Singularis, cr pluralis. Singularis, ut hic legens. Pluralis, Mt bi Ifgfnt«. Figura ité partidpiorwn duplex : aut enim fimplicia funt participia, utfertbens : aut compofita , ut deferibens. Compotwntur autem partidpia modis quatuor ,ficut O' nomin«*.

Dc bis qua; partidpiorum formam ha» bent,partidpia tarnen non funt. O'de partidpijs origine uerborvm ca rentibus, O' quot modis in nomina partici pia tranfeant

O'c.

S«nt nomina figt;cdcm partidpiorum habentia', ut tunicatus ,galeatus : qua quia à uerbo non ueniunt, non funt partidpia appellanda. E ^wibus funt eti am illa, qua cum partidpia uideantur juerborum

E

DONATVS.

hwrtißgnificdtione priuata ßmt, ut pranfitSiCOf« Hdtus, plaattt i nuptd, triumphdtd rcgnatd. NdM frandeor, ctxnor^pldceor/iubor, triumphor, reg^ nor non dicitur. Sunt etiäm dlid pdrticipiit, qult;e acceptd pr(epoßtioe,cr .4 uerbis, et 4 partidpifs r« cedunt,utnocens,innocent ■ N4«i noceo didturt innoceo non dicitur. Suntueluti partidpid, qu£ i uerbo ueniunt, Giquot; quid, tempus non habent, notni» nd mdgis,qudm partidpid iudicdntur, utfuri» bundus, moribundus , ludibutidus . Sunt multd partidpideddcm er nomina,ut pdfsus, uifus,cul tus ,fdpims, indulges : qua tarnen GT caftbui dif» crêpant er temponbus dignoßeuntur, GX eompa=^, rata mutantur . Sunt alia partiiwia defediua » | quic per omnia tempora ire non pofjunt » qu£ d uer bo ueniunt, ut cœptus, urgendus. nbsp;nbsp;Sunt partid^

pia:,quje acceptacomparationefiunt nomina,utac ceptus, acceptior: iatenfus, intenßor. nbsp;nbsp;Aduerbid

de partidpijs fieri pofje nonnulli negant,fed hot plurimte leâionis reuincit authoritas,

Ndjw prandcor. canor, GXc. non dicitur » Priß:i. lib. xi. vfit inquit ,huiußnodi uerba magit defidunt, quam ratione analogite. Qttid enim pro» Ubetuerbisquo^ eorumuti,niß deficeretautho» ritas {

Coeptus Prifei. lib. xi. Ccepi, iftquit ,nonhd tgt;etpr£fcnf,nec futurimt, fcdldnttw prlt;eteritwi»

DE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

(afilus. CccpturMtamm legitur apiid QuintiUd» num lib .x.Ita nos rite ( inquit ) coepturi rfb Ho a mero utdcmur. Confirmut id quo^i Diomedes grûa maticus.

Vrgendui. Sed cr ttrgens dicitur db urgeo tli!liuo,ut urgmdusd pafsiuo urgeor.

fl Aducrbid d pdrtiàpijs deduà tefidtur CJ“ Prifcid. lib. xi, fed itd tdinen,ut dubitdre uidcdtur ipfe,utrti/m d uerbis dndpdrtiàpijSi dut pdrtiâpidli* bus nominibm dcclmenturutt d fentio^fcnfus/enßm. d flo ,ftdtuf, lidtim. d ßngultio -,ßngultui,ßngul ft)» 3 Sed Sergius pldne negdt.

fl De coniunâione.

CONIVNCTIO eß pdrsordtionisddneélens ordindns^ fententidm. Coniunäioni deci dunt trid, potefids ,figurd, GT ordo. Pote» flds coniunäioitum »« quin^;ßgt;cdes diuiditur. Sunt nùm 3 cop«kft»if3 dißun^fiute-^xpletiuie, cdußtles « tdtiondles, Copuldtiud funthie,cr ,quoqi,dtqi, dc,afl. Dißunäiutcfunt^ut,ue,uel,nc,nec,dn, ne$. Explctiu£ funt ,quidem, equidem, fdltem, uidelicet ■gt; qudinq, qudmuis ,quoq;, enim 3 »wtem t porro ,licet ,tdmen..Cdufdles funt ,fi,etß,tdmet» ß,ßquidem,qudndo » qudndoquidem, quin, quin» ctidm, qudtenusßn, feu 3 ßue^u, num, ndn^, ni, niß,enim,etenim,ne, fed,'mtered,qudmobrem, prdfertim, item gt;nbsp;item^gt; Cfttertim, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, prlt;f *

- DONATVS

tere4 • Rationalet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itd^;,aiitn, eiümiitroi

quid,tiuare, quapropter, quoiudm, quandoqui» dm ,quippe, ergo, idco, igitur ,fcilicet. pro[)te» relt;t,tccirco.

Adneéiens .i, per uim coniungenf , ut cum ßmul elfe ref ahquàs fignificdt, ut cr ptus, cr for tis fuit AeneAS.Ordinanf ,utciim rerum confequeit tiam danonßrttt ,utfi ambulat quifpidin, mouetur^ Hrf àlt;t fx Prifci ,lib.vi. lt;:opu!lt;itiu£ diftlt;c funh quod GT uerba, v fenf im copuUt, ut ego et tu ftu demuf , Hjc Gf uerba Gf fenfui coniun^a ftmt • Difiuniliua uero penituf contra naturam ferinonis inuenta ejfent, nft uerbà coniungerent. Difiunâi ua autem ideo diîtg, quod fenfuf dißungant. Ex« p/eft«lt;edK«(U«rf(ffo,^«o(i id quod minm fuerat, explere contendunt ; ut ß qui$ dicat negligëti, lege, diccndo lege, {» eo eivm arguit quad non legit: atß dicat, faltm lege, in eo arguit, quod nihil omtu'no agit. Hlt;fc itafereex Scruio.

Nf caufalis coniundio eß.^uando ’Iva/Mgr^câ coniunâionmfignificatjjoc eßtutnon. Vergidj. Aeneid. Ne redpi partis, out dud in mcenia pofsit. Ne pro etiam » expletiua coniunilio cß. H(ff trifeianus.

flquot; Défigura er ordine coniunâionum Figurlt;e coniunâionum du£ funt. Simplex ut

. Compofita tUtndtn^.Ordo coniundionwu

Dn OCTO PARTIS. ORATIONIS fn hoc efl) (^uid dut prdpoßtiuit fimt coniundioneSt Ut dt,dß. Aut fubiunüiux, utq^i dut. Aut comunes, ut ergo, igitur. nbsp;nbsp;Suftt etidtn diéliones, quds mcer

tum eß , utru/in coniutk^liones, dn priepofitionef , dndduerbidnominemui. CiUd:^ùfifententidmcon^ fiderduerimus, incertx funt, omnes tarnen fenfufd aie difcemuntur. Ndm CT coniundiones pro olijf (oniunâioibus poßt£ inueniuntur potefldte mufdto incertum ejl. Sic cum,quo ties iungiturcdßii, propoßtio eß, cum uero uerbo ßtbiunäiui modi, coniühio,quotiesueropro quädoponitur,dduerbi» um. Vude Gr ViUorinus de arte grämaticd. Dc bis inquit,ambigipotefl. Vndemerito quidam easuo*i c« dduerbid cottiunäiud,dut coniunüiones ad* Uerbiales dppelldnt.

Ndgt;» coniunäiottes pro dtijs Crc. Sic uel pro etiam. TfTfn. iw Eunucho. Vel rex fetnper inaxintas mihi grattas agebat.

Dr propoßtione.

PRAEPOSITIOeß parßjrdtionis,qi(tCpr^ poßta dlijs partibtis orationis ßgnificationent earum, aut mutât, aut complet, aut minu» ü. N.lt;iM dut nomini prdponitur, ut inualidus : dut pronomini prdponitur, ut per me, uelfupponitur , utmecum, tecum ,ßecum, nobiß:um, uobifcum : dut uerbum praicedit, ut perfero : dUt aduerbium « tu expreße taut participium gt;nbsp;ut precedent :

£ iif

DONATVS. eonîuni}ionfnt,utdb!q}:aut femetipfum ut,circîi circa. Pra-poßtiones aut cafibus ßruiunt, aut la quclii,aut a:que caßtbm cr loquelis. Kaaut coniunguntur, aut feparantur, aut er coniurgun furerfeparantur. QU-f loquelis ßeruiunt,co=i iunguntur,utdi,dis,re, fe,an,co. con. Dici tnufenim diduco, diflraho ,recipio fccubo,am= pledor, cohareo, congredior. Separantur ,ut apud er penes. Coniunguntur er feparantur ca^^ terie omnes. Ex quibus in et con priCpoßtiones ,ß ita compoßt£ fuerint, ut eas fiatim s, uel f, literie fequantur,plerum^ producuntur,ut 'mfuld,'ut^ fuld, conßlium , confefsio, Praipeßtioni acch dit cdfus tantum. Cafus nanq; in prxpoßtionibus funt duo,accufdtiuus er dblatiuus. Aliaenim prapoßtiones accufatiuo cafui feruiunt, dlhe ablati uo : aliie utri^ cafui.

Mutdt ,utuideo ^inuideo : Complet,ut fd^ cio,perficio : Minuit, ut rideo,fubrideo . Sciendu dutem, quod heec dijfinitio pr£poßtionis, mdgis co uenit pnepoßtionibus: qudtenus priepoimntur alijs partibus ordtionis per compoßtionein, er non ita per dppoßtionem. ttaq; à Prifeidno diffimtur,qua tenus utramq; uim compleäiturjjoc modo . Prapo ßtio cß pdr/ordtionis indeclinabilis ,qUie pr£pom=‘ tur dUjs pdrtibus orationis uel appoßtione, uel com ''poßtione.

3hE OCTO PARTIE. ORATIONIS.

Srruiunt cafibus per appo/itionent. Seruiut hquelii per coinpofîtionem. Aeque clt;^bui la quelif feruiunt, qu£ eoniungi cr feparari poffuiit.

Ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr£pô/ttionei accufatiuo

cafui feruiMt.

Accupttiui cAjtii prxpofitionef funt h£,lt;idt etpiid J aitte, dduerfum ids, dtra^ crVcum, drca., rontra., ergd, extra, inter, intra, infra, iuxta, ob^ pane, per, prope ,fecundum, propter, pofl, trans, ultra, prater ,fttpra, cirdter, usqj, fee us, penes.

Diämus enim ad patron, apud utllâ, ante ades, aduerfm inimicos, cis rhouim, citra forum, dr^ ewmuiànosicireateinplum, contra hoflem,erga propinquos, extra terminas, inter naues,intra mx nia,infrateéium,iuxtamacelluojb auguriît,porte tribunal ,per parietem, prope feneflram, propter difaplinam,fecundum fores, po/l tergum, trans ri» pam, ultra fines, prater officium, fupracalum, drdter annos, us^ oceanum ,fecus nos, penes arlt;= titras. Ex bis ad cr apad, cum uniuf cafus fint, dt’* nerfo modo ponütur. Didmus mim ad amicum ua do ,apud amicum fum. Nmne^ apudamicum uado rede dicitur,neq;adamicum fum. Vsq; prapofitio plurimis non uidetur:quia finealiqua prapfitione proferri rede non potejl, finde adiun^ gitur utri^ cafui pro qualitate prapofitionis dus, .euifuerit copulata gt;nbsp;ut us^ ad, et us^ ab.

£ Hif

DONATES.

Nf^ dd dmicum fum. Ad tdmë pro opud nonnun^ud/n duthoritateetidm in loco rcpcritur ^ Vcrgili.in.i. Acncid. Ad Troid pro charts gcjjcrdt argis, Ad Troidtn dixit pro dpud Troidin.

fl” QUiC prdpojitiones dbldtiuo cdfui feruiant.

Abldtiiiicdfits pricpofitiones funt hig,d, abj abs,cum,coramgt;clam,de,e,ex,pro^pr^, pd-^ lam ,ßne t absq; tenus. Didmiu enim à domo, ah homme » abs cntolibet » cum exercitu, coram tefti:^ bus, clam cuftodibus ,deforo,e iure, ex prafctlit ra, pro clientibus, pro: timoré, palam omnibus ne labore, abs^ iniuria, tenus pube. Sed hac pra:=‘ poßtio propter euphoniam fubducitur, cr facit pu betenus. Clam prapoßtio caßbus ferait ambobus.

Vergtli. hellenifmo ufus djoc eß,gra:corum more locutus cruru tenits dixit lib. iij. georgicoru. Et crurum tenus a mento palearia pêdëttEx Prifdd no. Apud gracoscnittt fcparatic priCpoßtio/tes tri bus caßbus pratponi folent.

Clam prapoßtio caßbus ferait ambobus. Ÿtt dediâmus clam pâtre, cr clam patrem. Plautiuin pro logo Aulularia:. Clam omneis in medio font Défont: cr alibi non uno loco.

Q»lt;eprifpo/îho«ff utri^ cafui feruiant.

Vtriuf^ cdfus prdpoßtienes funt hie. In, fub t

DE OCTO PARTI. ORATIONIS. fupcr, ÇT fubter. QMrfrwn in,Grfub, tune prxa pofitionei accufdtiui cdfwi futit,cum dduerßmtf iiél dntc /tg»ificdnt,utibdtin Eurydltim: crfub ipfmdrAurum,pro dnte. Tune dbldtiuicafui: éumuim reAeretinait ,nec pro dccufdttuK pruepo fttionibus ponuntur. item dccufdtiui cafits fumt, cm ddlocu uel nos uel quoslibet ire, ijje, ituros effe ßg nificdmiKxuiuf rei exempld funt htcc. in dccußt tiuicdfuSiUt iturin dntiqudm fyludm. Indbldtiui cdfm, ut Stdns celfd. /n puppi. Sub dccufdtiui cdftK, ut poflesq'fub ipfos nituntur grddibus. Sub dbldtiui cdfuS,ut Armd fub dduerfd pofuit rddian» tid quercu, Super «cro Cf fubter, cum dccufdti Uo cdfui ndturdliter pr^ponantur, dbldtiuo tdtuen pleTuwi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gemind fuper drbore fîdunt^

Cf,ferre iuUdt fubter denfd teftudirte cdfus. dudn^ ^udm nuilti funt^ui non putdnt dmbigUds effe prd;^ pofitiones ,nif diMS ,1» et fub. C£teruM fuper C!* fubter, cum locumfîgnifcdnt,figurdtc dbldtiuo iutt guntur : extra qudmformdm, fuper prd:pofitio cm df fgnificdt ,hocefl mentionem dliquo fieri, dbs Idtiui Cdfui efl: Untim, ut M.ultd fuper Pridmo rox gitdnsfuper Hfdore nwltd, hoc efl de Pridmo a* de HeÂore.

Super ttfto Cf fubter. H'mc Prifeidnui tib, Xvi. de dudbus his prapofitionibus ita dit. Super Cf fubter i cum utra^i torn uccufatiuo § dbldtiuo iutt»

B «

DONATVS.

gxfar : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen uidetur edf ablati'uoßgtt^

rate adiungi, ijuomodo pojl or ante, cr circum. Sic Vergi. Ecloga .i. Longo poß tempore uenit. SubJit idem Prifcianm. (xuareß accipiamwß* gurate tales proferri,(iuoties cum ablatiuo iungMt tur, aJuerbiorum loco neceße eß eas accipere,

Quam uim haheantpr^poßtiones ,cum feparantur, ZT quam , cum con^ iungtmtur.

Separatit pvtcpoßtiones acuimtur : coniun^i^ Hero cdßbus aut loquelis,uim ßiamßepe comutant^ er graues ßtsnt. Prapoßtiones^ut uerba ipfa • ctwtt quibits componuntur, corrumpunt ,ut confi» äo:aut ipf e corrumpuntur, ut afßero : aut Gr cor^ rumpunt er corritptmtur, utßtßipio.Antiquipr^ poßtioncs etiamgenitiuo caßti iimgebant, ut cruru tnius. Item poß Gquot; ante er circu utri^ caßsi iun^ ilas inuenimus. Sed ßirenos conuenitpriepoß=’ tioncs uim fuam tune rctinere, cum pra:ponuntur : ßuppoßtas uero erßgnificationem ßuam, er uim neminis er legem propriam non habere, er aduer^ biaßeri :ß quando illas non ßtbfequitur caßM.

Separata: pra:poßtiones ß:paratis pr^poßtioni» but non coha:rent. Sunt qui putent accidere pro; poßtioni iCrfiguram er ordinem. figuram ,quia, fwnt priepoßtiones ßmplices, utabs : contpo/it^e, «tabs^.Qrdinein,quia funt pricpoßtionefprue*

BE OCTO PARTIE. ORATIONIS. po/{Kuie,utßnc : ßwt fubiuniliute, ut tenus. Sei h£c nos cr ßmiliih his adnumeramus, qu£ in£quax lianominantur.

Additipfe Sergiuf,utinuetußoquodamex mpMlegi. IntfTifttwt nfc corruwpiwtt nec cor=^ tvmpuntur ,utmumio.

Non ßibfequitur cafus. Alias ( ut cr ident Sergiuf ait ) prlt;epoßtiones manent^t Tranfira per CT remos. Aeneidos quinto.

lt;[[ Non cûharent. Ergo cumdicitnus adußq^a iis^ aduerbij loco habetur. Vergili. adusq; colum» nas exulat .i. usq; ad columnas.

De Hitericdl-ione.

INTERIECTIO eß pars orationis interieHa alijs partibuf orationis nd exprimendos animi ajfeôtus,autinctuentis,uthei, ntnt. Aut op=« tantis ,uto. Ant dolentis,ut heu. Aut admirantiSa utpap£. Aut letantis, uteuax. Sed has graci ai uerbijs applicant : quod ideo latini no faciunt, quia, huiufmodi uoces non ßatim ßtbß-quitur «nittm.

Licet autem pro interieâione etiam alias partes oratibis ßngiilas plurcfuc ßtpponere, ut nef as ,pro nefas. Accentus interieäionibui certi efjenopof funt, ut fere in alijs uocibus, quas inconditas in» nenimics.

ginter iwtericÄiones repcriuntur alia par» tfï ornftoniî. Sic nefas teße Probo uerfumex.viij^

DONATVS.

'Amn. citante. Baâra uchit felt;iuiturlt;^ (ncfat) Aegyptia coniunx. Eiufdem naturae ftmt Gr aliit plerx^; uoces ( ut ait Diomedes ) ut ainabo.

tialis. Die uerum mihi Marce, die amabo. Pro, Teren, i» Andria. Pro deum ati^ hominwfn fidem. Malum , Plinius lib. vif. cap. li. Qn£ (ma* lum quot;) ifla dementia cft. Cicero phi. prima. Ctua» nam ( malum ) eft ifia uoluntaria feruitus ? lAife* rum. Vergi in. vi. Aenei. Cecropida: iufsi ( mi* ferum ) feptena quotannis Corpora maiorum. Iii fandum Vergi. in primo Aenei. Nauibus ( tnfan* dum ) amifsis unius ob iram.

Inconditas inuenimiis. Hoc eß ( ut exponeni hunc locum Prifcianus ait)quie abfconditauocC cr non plane expreffa, profcruntur.

VETVSSP

Ml. AC PERSPICACISSIMI PHO

CAE GRAMMATICI DE NO MINE ET VERBO LI

BER INCIPIT.

^PRAEFATIQ^ OPERIS.

Ars WM multorum rs:c^uo5 f£cullt;i prifcd tulere. Scd noua te breuitas alferit effe meant.

Omnia cum ueterwmßnt explorata libellif : Multa lolt;jui breuiter fit nouitatis oput.

Tf relcgaiit luucnet : quos garrula pagina terrct. Aut fi quem paucis fieria noffeiuuat.

Te longinqua peteiis comitem fibi ferre uiator Nf dubitct : paruo pandere multa uehif.

TfJi quis fcripfitffe uolet, non ulla qutretur Damna ,nec ingrati trifte laboris onm.

T.S quod quisq^ petat, nunquant çenfura diferti Hoc contemnet opus : fi modo Uuor abeft,

Alia operis prafatto.

CREDO nonnullos hoc meum miraturos opufculum , quod 'm tanta da^lifsimorum hominum copia, qui uanc diligenterqi emen datifermonisprtecepta tradiderunt ,ego potifsinii

PHOCAS iiufuifum temerdrio dc pencfdcrile^o condtu likl luwt de drte comminifci. De quo prius exrufdndutn puto,qudmdetitulooperisdiff'erdm. Cum fcidttt plurimos quidem regiilds drtium pcrordinemdigef Jiffe, quibus dd pr^rogdtiUdm folertid cr dntiqui^ tds fujfrdgdtd cfl : Sed eontwt dlios Idtecopiofc^ fcrip/tjfe, itd ut fupcrflud Merdum ubertdte ndr^ rdtionis metnorid legentium confunddtur : Aliof» dum brcuitdti ftudent, ddinodum diffufdtn codrtdf-fe mdteridin, utflerili compendia mhil dd integrdttt fcientidin leéloribus conferdnt : Adolefcentes uero noftripeculinondeßderio literdrum,nec dmoreuif tutis dd ßudid fe dpplicdre, fed dut necepitdte conf pulfos,dut odore noluptdtumperletdtemdffldtof execrdrimdgißros : quorum utquitcii efl diligent tior,eo mdioriodio premitur : gymndßum fl* pietiti£, quo dd bedtdin uitdm femitd demonflrdtur, uelut teferrimum cdrcerem dctcfldri : Alios dutent ( qudmuis fcire cupidnt ) omnetdmenfruiluofi llt;f* ioris onus detredare, nec dfsiduis mhdrere leélio* nibus,nec curiofd pcrfcrutdUone ueterum eruere commentdrios; qui dum fcmper ctfsiduinolwst fl(* ri ,do{lie/fenon poßTunt. Iccirco fdtcormenego tiumhoc fufcepifle pluribus profuturu,n!fl ijfqi*^ nouelldm drtis expofitionem trdädre fdflidiuftt prddpue qu£ difcipulis noflris proderit, quibus di uerfus obliuiottif iudurdm j or percunddittiu

NOMINVM.

WfHtrf confultUM effe defidcro,. U boe Hdtn^ nogt;» ftr£ profefiioiüs fwmmd uerfdtur ,utm aUorum fci mtidm lui periculum fadas, ne cim ip/è faas, fei lt;Iioï docwm'ï, eruditus effe uidearis. NontiiUim igi tur régulas cr uerborum i» Mntwn congefsi-.quont* am hd fere prindpatu t partibus orationis obtinent» dijficultatis babët,cr fuper exteris abun df diïï M a fummis authoribus exifttmo : quo 'm ope re nihil mihi fumam, nee à me noui quiequam reper tiwtt ajfirmabo. Multa namq; exmultorum libris dfcrrptd coiidnnabreuitate concluft,utnecieiuna pdrunt mßruat compenfatio, nee uerbofa proJixia t.« faflidium legetaibus tnoueat. Si quid autem à no bis tnfufcepto negotio commode tradatum eß ,mlt;t lo id led oris iudido laudari, quam noßra prx^ dicatione iadari. nbsp;nbsp;Tu tarnen induflna tua petu^i

iMif ru)ßrx crimen excufabiSiUel laudisßquid tnerebitur, ampliabis.

Ifi boc namq;, es'c Hic nota quifquis es ru» dis adhuc adolefcentix moderator 'mflitutorq; ac prxceptor^tqihoeprimun finde ( quxfo ) negra Mettir ea ledionum multitudine t qua te magis exer« ceas fiudijs, quam illam.

lt;![ Opfrw difiindio.

fimtnominum régulas breuiter expU Kare, er fcrupulofam dijfictlemqi materiam adol» [centibiK pertti((w facae, Quoni^m ontnif «namp;i*

PHOCAS

guitds in genere iiomnis cr decUndtione conßßit . Primum tdtind a greeds dtfcreui, ne confußone ud rietdtii perturbdretur tnemorid. Deinde monofyl» Idbd congefla. priepoßui,qtt£diuerß quidetnßmt gaieris: tertij diitem ordinis formnldm (, tribiff ex* (e]^tis)fequutttur: G' ftwt ferehtec,

lt;[■ De nominibui motiofylldbii ma* fculiiti gencrif,

Mas CV LI NI gener if, as, den figrex, flos, fons, Idr, mans, mos, mus, mas, prlt;£f, mdrs, pons, ndr, pcs, ros, rex, fdl ,ß)l, uir, uas uadis .Ex his unwm eflfectmd^ deeliiMtioniSiUir.

flquot; De monofylldbis fœminini generis.

Faeminim gewris ïarx, drs, cdlx, crux, cos, dos,frons,gens,fdlx, fax,fex,glif,lux,lex, lis, lens, gldns, Idnx ,mors, mens, nuxmix, nox, pix, opSiprex ,pdrs, res ,jßes,fors ,flirps, trabs, Uis ,grus, urbs, uox, nar naris, Ex bw duo funt quint£ declinationis contra reguldm,fpes ,zrres.

Udr naris pro flumine mafculim generisefl tcflibusProbo Cf Prifciano, cr numéro femper finguldri dcclinatur. Vergilt. in.vij. Aenei. Sulphurednardlbus aqua. Nam fi nafum uelimus ßgnißcarc, ut idem Prifcianus ait, bac naris, huius naris

DE GE. NOMINVM.

genîtiuumßinilcm nto proferimui, Quid. m iij. Metamorpho feo$. Panda^i naris erat j tjuod ct pluraliter nares facit.

De Honofyllabis ncutri generis.

Heutri generis funt hac. as,cr«s,cort fas, flt;ir,git, ir, ius ,mel, os,pus ,thus,fel ,ldc, gt;^us,uer,uas ua/is. Px his quatuor minime declis nantur. fas ,git,pusjr. Quatuor in plurali nume Ito deficiunt.nam tres tantum cafus habent,far, lUS, »■«ijCTifî.

Communis generis, bos ,dux, fus ,fur, grus. Omnisgaieris hac duo fola, par, trux.

De generibus nominum poly fyllaborum.

Expofitis monofyllabiscuiufcunq; fint generis, de ceteris quotlibet fyllabarum nominibus diffère^ ntus,que his claufulis terminantur, quatuor uocali bus prater i,Gr femiuocalibus prater f, Cfuna ntuta t, de qutbus ordinate has régulas fubieflas no tabimus, exceptis Ulis qua minime declinantur, fas ne fas,nil,nihil,nihili:^ugas, gummi ,frugi,finapi, pedii, nequam. Ex bw neutri generis funt, fas, nefas ,ntl,nihil,gummi ,finapi, pedum : Alia ont« nii generis, nihili ,frugi, nugas, nequam.

Df lUfttcrmnidtw.

A. terminata mafeulina funt propria,ut Sylla, Seneca, Catilina, Cotta, Tuca, Agrippa, Panfa-. Pauca funt Appellatiua mafeulini generis, ut bic U

F

PHOCAS

dama, hictalpd, hic popa,hicnaatd, hie poetd, hie collegd, hie feurrd, hie lixd, hie df feeld,hicfcribd,hic perfugdthic trdtisfugd, bic bomiâfù, hie pdriadd. Qÿje dlif communis gene riseffe dicunt. ^tilldqu£ duerbis cola crgigno componuntur, ut hie er hdc aelicold -, agxicotdt fyluicold, terrigend, rurigend. Reliqttd dppelldti^ ud omnidfaminini funt generis er primd deelinda tionis, ut fortund ,fchold, terrd, hurend, carina t habend. îJeutrigenerislatind funtnulla. Co munis hacßmiliter, hic er hac pedi/fequd, adue=t «4, conuena, durigd, eonuiua, uema, er omnia printte declinationis funt. Barbara neutri generis duo leâd funt apud Saluflittm nomina fluuiormn, hoc Moluchd, boc turia.

Propria. ftjuiroru.lJammulieru propria w afeeminind funtait Lucretid, Proferpind, Tulliola. flquot; Popd apud Perftim Saty. fexta pro uentre legitur. Aß tlli tremit omento popa uenter: quod Cr exponitur pro helluone. Pratered er pro minißro fdcrorum er uidimarum, hoc cß, uiâi=* mario apud Propertium legitur. lib. iiij .llld dies hornis cxdem denuntiat agnis, Succinéli^ calent ad noua lucrapopx.

Hoc turid Prifcia.uult blt;ec nota potius mafculini e)fe, idea quod dccufdtiuwmßngularem per am fa»

DE GE. NOMINVM.

nominatiuo ßmilem haberent. Aftipulatur Pria fditno AKgM/iifjMi dcturM^tcoprobdturillo CIm diani uerfu. Floribui ZT rofeis formofus Turid, ri» pis. Et de Moluchd certdnt grdmmdtid.

De i» c termindtis.

E fini td neutri generis funt omnid, C tertitt de» clindtionis ,ut boc fiedile ,tnonile ,rete ,mdre.

De i« O termindtis.

O ten«ifwtlt;t terri« declindtionis funt omnia « fei diuerfi generis. Ftdmquteino purdm definunt,e uoali priepofitd^failm gateris funt ,ut hie gaa neo’, dleo, Idbeo ,qu£ nominatiuum CT uoatiuu/tn folumhdbent. Quxi,dnteo blt;(bent,dut propria mafadini funt generis, wt Curio, Scipio : dut cor» pusquidem fignifiaintia gateris mdfeulini funt,ut bic ftellio, unto ,hi/irio ,anturio.gurgulio,quater nio, mwlio : er omnia o, literam m obliquis cafibut produdd»» feruant , exeepto uno, anio flumen Itdlid:, quod anienis facit. Rem dutem mcorporda Icm figtuficantia plera^ à uerbis transferuntur, O* funtgeneris fxminiiii,uthiec oratio,ratio ,a^liot ftatio jbortdfto, religio. Et h£c fimiliternomina per omnet cafus o, pro du cunt pr£ter naminatiuu et «ocdriuum nutneri fingularis. Pr£pofita uero b. litera uel qualibet confondnte, propria uel appella tiud mafiulini funt generis, ut bic carbo, libo, prlt;c co jmMcro ,bKbo,Utro ,bomo,tiro ,fermoipaMs.

Ï ÿ

PHOCA?

Cato,. nbsp;nbsp;Excepta uno proprio fceminini generif 4

hicc iuno,G^ altero appellutiuo ^uod0, litermn in obliguii cdßbiK amittit, ut htcc caro carnis, Sed du£follt;econfotMtitesfunt,g,d,quitus pr^ceden tibuf 0, litera terminate nomina generis focmimni funt, ut hac erugo, imago, caligo. fuligo, origo, propago, hirun^, irudo, arundo, magnitudo, 4 titudo,teftudo, fimilitudo,fortitudo,quieo,ini) eonuertunt in obliquis caßbuf. Exdpiunturin utroq; genere mafculina, ut hie ligo, hie mango gt;nbsp;hie prado, hie cudo, hieJpado, qutC 0 producunt, hie cardo, hie ordo ,quie fuperiorë formula fequu tur.Sunt Ct quatuor tantummo, q neu.effe pojßwt, quorum pars dimidia declinationem patitur, ut duo, cr ambo : Pondo autem cr oëto monoptota ßwt, cr tantum pluraliter efferuntur,ut hac pondo Nam unun pondo non didmm ,ßd in libram effer* ri potefl : duo eni cr tria pondo GT deinceps ob-fernabtmus , uel qitoties de ncutro loquimur,corrcp didmtw pondo, cr accentu longo, duo homines cr ambo homines , du£ mulieres GT amba mulic» res dicuntur. Duo autem cr ambo etß correpta cc uideantur, tarnen in acto duplidter ejferutr : narnqs hos duos, CT f?o; duo, GT ambos cr ambo apud authores inuenimus. Communia hi Gr ha:c duo, GT dufi, G!quot; ambo amb£, horu/m duorum CT

ambarum :hii duo»

DE GE. NOMINVM.

fciw CT dtnbobus : hof duoi, zs- ambos : has dult;a ambas : hæc duo cr ambo:his duobtif zx ambo bus : duabus cr ambabus.

O pwrrf ejl, cHW con/ôrtdt« « non prtcponitur Homo tomen GT latro flgnificatione potius cont munis gaieris funt.

In utro^ genere ,hocefl modo fiue forma, alte rafdlicet eoru qutC d gt;nbsp;ante o babent, altera, ^uicg,

CmJo omomentum capitis efl excorio . Sillius haUcus in feptimo. Spicula bina gerunt -, caput biî cudoneferino Stat cautum.

Etbosduos. Jdquidem CT Comminiantuigram W4h'ci« comprobat. Nonnulli inquit^iecos fccuti, dicunthos duo, cr hos ambo. Siquidem i'di diatnt Toï!i=j^\/ ùitGf 787$ a^ilt;î)œ.Vnde ZT idem ex Ver gili. lib. iiij. Geor. ad hoc hune cifitt uerfum. Ve riwn nfci duâores ode renoaueris ambo ; «bi tdmoi 'W imprefsis codidbus, ambos legitur. Atqui mc= riftmile efl ambo a Vergilt .feriptum fuiffe, tum q«o(I amator fucrit antiquitatis ,»Mn quodapud eundem Icgatur lib. ix. Aenei. Si duo praterea ta Irt ItJifii tuliffetTerra uiros^c. duouiros,pro duos uiros dixit, Quin esquot; apud Hord, lib. ij .Ser. Prætcrfd ne uos titillet gloria, iure iurando obflrin* gdtrt ambo. Et lt;tp«d fundon bb. i. Ser. Ifgit«r» D«o fi difcordia uexat inertes.

lt;Jf De Hl» terwiiMtiî.

E iÿ

Phocas

V terittindfa ßne controuerßd ncutri ge. font, er quiirt£ dccUnätionis, aptota in ßngulari numc^ ro,mplurdhdeclinM/ur: crfunt pcrpiiucd,qufi plurdlem numerum ddmittunt, genu, cornu, neru, /^ecu ,tonitru. Cdterdßemper ßnguldrid,uthoc fe ' ru ,gclu,peM, teßu. Diäntustdmen er büce ießd, hiec pecud.

Teßd. Nomut Mdrœl. Teßd, mquit ,fcemi nino ge. ßicpe inuenitur, neu. dutem genere dpui obßu,r£ duthoritdtK,fed fwmntot uiro! legimus.

Pecud, Pldutus in Aieratore, Non didid bd iuldre, nec pecud ruri pdfare, Df in dl termindtir.

Al ßylldhdfinitd neutri generis ßint terti£ deeli^s ndtio uthocdnimdl,lis,hocueäigdl,hoctribu^ ndl: boc luperal. Vnum eß mdf iilini generis mono fylldbum, hicßdlßilis : er bdrbdrd proprid, ut hic Annibdl, Adherbdl .Aßlrubdl, Hiemfdl.

Df »I rf termindtis.

El neutri generis ßunt, ut mel, er fei. Df in il termindtis.

Ilfylldbd termindtd mdßulinigeneris funt,hic pugil, hic mugil : fed luuendUs hic mugilis nomind tiuum dixit : unum communis,ut hic er h£c uigil : unufoemininigeneriSdH bscc Tdnd^uil : er omnid exemple terti£ declindtionis infleäuntur.

’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç De in ol termindtis.

DE GE. NOMINVM'.

Ib oI unwm inumitur mitfcuUm generit, ut hic foh De in ui termin^tis.

Vlfyllabnfinitnduo funt nufailini generis, ut ^ic conful,e!rhic prieful.Vnum commumî ge^ »eris, ut hic CT hicc exul. L«c. lib. viij. £xu( dd J)«c iacet umbrn duàs : crfuHt tertio declinationif» (otifulis fpricfulis ,exulis.

Dr i« um terminntis.

Vm fyllahx terminatafunt neutri generis v fe* cundiordinis ,ut telum, cœlum ,bellwmjmberiii/nt, ^cgnMn,fatum. inhacextremitatenulltt ßbilocü umbiguitas uendicat.

Deinenterminntis.

'EnfytlabnqutefiniuntHr,i,uocali prlt;epofît((, ^0 tantummodo mafculini generis funt, ut hic rien, rie)tis:hicliendienis,lt;]Uiem obliquis oLfibuselite^i 'ram produftam feruant. Et feptem alia eiufdem ge fteris antepofitis confonantibus, bic flamen facerdos iouis ,hic praten ,bic h'bicrn ,hic fidicm,hic tubiccn, hic cornia:n,hic lyriccn. Cetera neutri generis fimt proculdubio cy“ tertießmiliter declinationis,ut hoc carmen ,nis. œrtdmfrt, Urnen, numen, omoi, cri^ men, examen, gluten ,nis,crhis fimilia.

Vthic rienjrienis. Hwic apudfeftum Pom« prium legis.Rienes ( inquit ) quos nunc uoamus, antiqui nefrudines appellabât, quia gréa viqgt;^ûûae «ootrtt. Plautus in Schone. Glaber (T4t t^n^u f üij

PHOCAS

rîen.Uiec ex fefio Pom. At nunc ren dicitur,amp; frt gemtiuo renii ■

De MJ 4r termiiMtis.

Ar fyllabti terminata generis funt nentri omnidt uthoc iubdrihoc toratlar, hoc puluinar, hoc 14= quear, hoc l4Mn4r t hoc c4lc4r : prater unum pro priummafmliuigeneris,hie Cicfar. Hiecquoq; terti£ declinationisformuldm fequuntur ,fed ncu^ tra Mt obliqué afibus 4 produétam hdbent r notdtuf iubdr quod folum correptdin 4 hübet, ut Vergiliui iubdreexorto, ^lubureeXorto.Aeneid. iiij. It pot tis iubdre exorto delelt;!t4 iuuentus.

Quod folum correptunt erc. Rcäe id qut dem. Siquidem neâ4r,quod neä4ris penulti. cor rep. fudt ingenitiuo, griemm ejl, non Idtintimtef de Utinis hie 4uthor loquitur.

Deinertcrmin4tis

Er Jyllaha.ßnit4 ( exceptis duobus foemininige neris ,'htec m4ter, hie mulier) neutru funt ,ut hoc uber,hocfuber,hoc p4p4Uer, hoc c4d4ucr,hoc l4fer,hoc tuber, hoc /tier ,hoc deer, hoc iter: quts ’ omniu tertie funt dcclin4tionis. C£ter4 mdfailini funt generis, dliu feamde, dlid tertie dcclindtionis. Kdfculind igitur in er fylldbdm deßnemi4,ß fddunt ^^frfoeminind, 4 ,liter4 termin4t4 ,fecundif»nt or dints, ut hie pulchcr, pulchri : 4ter,edri : juger^a

QH^^^wmfoemnindfunt pulchra 1 dtra, ni^th

DE GE.NOMINVM.

KûMur fequefler quodfequcßrafMtfxmininttt er efi tertine declinaKonis : er quie ex fe aut nulla faduntfoemin!na,autmisfyllabamfoemi. faauntt oia tertia declinationis, hic pater, patrii : frater, fratris : hic pajjer -, pafferis : anfer, anferis : ßtr= œr, arecrii : agger, aggeris :hic acer ,huiui acris : namfœniminiimfadt,h£c acris. Vt Horttto«. Sol uitur acris hyems : bic alaccr, alacris : hic uolucer, Uolucris : medioœr ,ntediocris : aler cvleris : cque= fier, equeßris : pedeßer, pedeßris. Exdpiuntur paua,qu^e quäuis in focmiiünu genus a ternünatü mi nime tranfeant ,feMnd£ tarnen funt declinationis, ut hic pHer, pueri : bic gracr, generi :hicfoar,crii hic Uber libri : außer,ßri : aper, apri : earner, can cri : olcaßer ,oleaßri:c!iper, apri i culter, mltri » raßer, raßri : faber, fabri .V «ttw (n«o«(-«r com = munis generis, quod iuxta rationem communiunt tertij eß ordinis, ut bic er hac pauper, pauperis. Qttidam adijdunt, bic er biCc uber, uberis,

Hic er hxc uber uberis. Adijd poteß hic ef* bicc degener, ris : bic er hec puber, puberis.

lt;f Qttod fequeßra fadt. Vergili. in .x.Aenei. er paoc fequeßra : Et eß tertie decUnationis. Friß tarnen dnplid ratione probare contendit fecunde eße declinationis, er quod in a fadat feemininum, quod sert, ante er, babeat, er Plauti infuper itutbohtate, nbsp;nbsp;in V iduUria ait.Animum aduorttw

f V

PHOCAS

timdb mltis t uüulum hic appomte, rgo fèrUiquot; bo , qutiß fequeftro detis. Gr 'm cddem . Haud fu* g:o fequejlrum. nihilomitws idem Prifcidnus didt tertio qucqi inucniri declindtionis dpud pleros^ dd ducensillud Ciaronism. if. Verrindrum. Autfe^ queftres dut interprétés corrumpendi iudicij.

Pduper amp;nbsp;über neutris quo^’ddduntur •

quot;Vergili. in Buco. Pduperis GT titguri. SU tius in Thebdide lib. primo . pugnd de pdUpere regno. Sic er uber folum diätnr.

Deinir termindtis.

lr,fylldbd termindtur unum monofylldbumge* neris mafailini fecund^ declindtionis, hic uir, uiri : etfi qud ex illo componuntur, ut hic femiuir, duwm uir, triu/muir ,feptemuir, decemitir, leuir : qute ei^^ ufdem flint declindtionis. Vnum pr£tered neutri ge nerisrepertumefi, GTmonofylldbis infertumhoc ir indeclindbile.

Ir Probo duthoreßgnificdt pdlme medietd» tern, qud: etidm uold didtur,griea: Stvap.

De MJ or termindtis.

Or fylldbd fnitd mctfculim funt generis Cf tertite declindtionis, uthicodor,odoris ihicolor , ris: hic dmor,dmoris ; liquor liquoris. Exaeptis tributi qud fexits in faminino genere defaidit, eiusfdem td men declindtionis Jixc uxorßtec foror,hdc drbor: Et neutris his, hoc udor, hoc mdrmor, hoc lequort

DE GE. NOMINVM.

toc ebor, hoc robor : quidam crhoc fcmor ratio nabiliter annumerant. Vnîteft cois generis, bic cr blt;ec author. Vnum omnis generisJjic et hicc ZT boc memor, çr compofitum cxco ,immemor : Et onwHit w» btinc fyllabam defin.eutia o,in ob^t Itquis (ufibuf produdam habait,fi funt appellatiuit Zr latina: Exceptis arbor cr fuprafcriptis'neux tris, cr memor, zsquot; immcmor. Propria latina /tue gratcao ^correptam bdboît in omnibus bus,ut Aâor,aüorisilîeâor,rw. Qua: inorfi^ militerdeßnunti,litera hocxU pr£poßta,commux nis funt generis eiufdem declinationis tertif, er ont niit compitrutitti ßmt gradus, bic er blt;«c melier, ris : doflior, ris.

£bor, robor ,femor, In «r b(CC nomina fre=s quentius apud lt;lt;»tbore$ leguntur ußtrpata.

Aitor uir fuit latinus, quia Aruncus. Arun^ d dHtë ((Mtbore Plinio inlatio populifuerut.Vergi. »« duodecimo. Ailoris arurui /polium.Heitor Troiii »Mîsct ttomë grlt;clt;iH« eß, interpretaturq; poffefßor.

Df iw »r fyllabam terminatis.

quot;Vr fyllaba finita generis mafeulini ha:c funt bic fur, hic fatur. Sfdfur iuxta ^uidem rlt;ttio«f«t monofyllaborvm, tertio: eß declinationis: quod alif communis generis effe dixerunt : Satur autem fe cund£,quoniamfoeminimim fatura flt;tdt. Prlt;etf* r« bif turtur ,uultur,mafculini generis er epiex

PHOCAS nieiufdê declindtiois terùjt. Citterancutri fantgt nerts eiufdc declinatiSis, ut hoe guttur, hoe fulfur, hocfulgiir^hoc murmurjjoc ieatr,corisuel iodno ris. Vnum cÖmunis generisdtie cr h£e dugur ,ris.

Ifotr iecoris. Perßusßityrd prima. Et^ult;e ßmul intus ïnnata eß rupto iecore exierit aprifi= MS : iecuriodneris. Cclßus lib. iiij. Alterius uißjtris Morbus .i. iodneris lt;eque modo longus,mo^ do OMtus eße conßteuit.

De bw qua in as terminantur.

As fyllaba terminata foeminini ßint generis « terti£ delinationis, ut hac dignitas, pietas ,faMh tos, duitas i poteßas, a, litcra in omni cafu produ^ äa.Paua inueniuntur mafculini generis,partim pro pria,partim à proprijs äuitatwm nominibus transla nbsp;nbsp;।

ta, ut hie latinos t latinatis : Hicecenos, moeanatis : hie Arpinos ,arpinatis : hie Capenos ,(!ipenatis.

Df «» es fyllabam deßnentibiis.

Eï fyllaba quatuor modis nomina terminantur t id eß in es produilam,pra:poßta cofonaiüe ante es. In es correptam,ßmiliter præpofita quahbet con=i fonanteantes. Inespuram produélam,uoeali it prapoßtaantes. Ineandempuramcorreptam.

Nomina igitur qua in es produäam definunt co fonante prapoßta, generis funt foeminini cr tertia dcclinationistqua Itotidem fyllabis in genttiuo O* in eateris atßbust quot in nominatiuo proferunturj

DE GE. NOMINVM.

kt b/c nubes, bw : ctedes -, dis : proies, prolis : m# I«, lis : flrages ijiragis : labes, Ubis : pubes, bis : plebes ,plebis. Exœptouno quodeiufdcm generis rft -, fed quint £ declinationis, ut h£c fides fidei, et ares quod ingenitiuo extrlt;tmorcm omnium plus una fyHabit profertur. nam cereris faàt, merers tneratdis. In fttdem extremitate quatuor reperiun* t«r propria mafailini generis, eiufdem declination nis, hic Herailes, herailis: Codes 3 coclis : Verres, uerris: Vly]Jes,ulyfsis. Etqu£ componuntur à pc de nihil à declinationefimplids difitrepantia, ut bin pes, tripes, quadrupes : h£c etiam communis ejje generis multi affirmant. Sonipes, alipes. Duo pne tereafuntcommunis generis,qu£ ingenitiuo una fyllaba adcrefmnt,ut hic çr hac bierfîJjtcrHiî; lo tuples, looipletis. QU£ es correpta trnniiwntur prapofita confonante,mdfiMlini funtgeneris tertiiC fimiliter dcclinationis, ctrumi fyllaba in genitiuo crefeunt, ut hic poples,poplitis: hic fames, fomi» tis : miles , militis : gurges,gurgitis : ftipes ,fiis pitis : bic cajfies ,tis : hojfies ,tis. Jüamfœmininu hojfita facit. Exceptis. his feeminini quidem ge* neris,bxc feges ,fegetis : teges, tegetis. Comm«* niîuero acddentibus licet,hic Zir hacteres : bic çy hacprapesi bic cy hatchebes: comcs,itis: fcjfics, itis : fuperftes, tis.Et omnia gaütiuum tn tis fylla* bam mittut. JHotantur htcc fola,qu£ in dis non m tis

I

PHOCAS

fdciunt genitiuum»bic cr bfc prüfet, pr^ftdif : bitrrtjjxrecùî : defes,dis : obfes, obfidis. Qu£ W es produdiim GT puram deßnunt/ocmininifunt ge^ nerts declindtionîs duint£,utbtccfades,fdaei: ddes, ddei : effigies ,elfigia. Excvpto uno inarti generis,guodnunc tnajdilinum nunc fceminimi/m, uthieuelhiCcdies,diei, GT quod exeo figurdtur mafculini generisd7ic meridies, mendiei. Vntm prtc terednotdtureddemcldufuld finitum generis fceiili nini tertid: declindtionîs, hlt;ec quies, quietis. Qjilt;e »« cs correptdm i, prieædente uocdli deßnunt, duo funt maf ulini generis ,hic dries, paries. Vw«« fci mininum ,hd:c dbics, Grtertiic ßtnt declinatioms. fadunt genitiuttm enim arietis, parietis, abietis.

Ç Miles tarnen cr feeminino gencre proldtum inuenitur. Ouid.itt.if.Metamor.de Cahfihe ne inibi loquens ait. Miles erat phœbes.

Ho/fes,itis. Adduntur fojfes, itis: trames, itis : palmes ,itis.

lt;[ Aeddentibus hoc eß ddieâiuis. Ex his tarnen plura neutrisafßodanturteße Prifdano.Ver. in.vif Sed htec tereti mos aft dptare flagello . luue. faty= rd. V .ncc unquam depoßtumtibi fojfeserit. L* f». Rerum nos fumma ft-quetur imperium^ comes. Sic CT «ù'«eî neutro generiiunâum reperitur. Old dius in primo de arte. Addidit extemo marmore di» nes opus.

DE GE. NOMINVM.

flquot; Eî produétam aut correptam nomind hdhe» fetUgnofainturperpenuîtimam genitiui eorundetn •»WnttMt. Sic correptamhdbere dignofa=‘ tur,quilt;tpenultimâ gmitiuicorreptdm hdbedt,ut »tiles,huiut ntilitis:fic hccres, es produddm,^ pmultimam genitiui produflam babcdt, Ht b^er«, b«i«î hteredis, ktc^ id iu in omnibus fere obferuun efl,ubi de ultim£ fylLtbx quantitate dubitatur, W ittnominittM ita cr i» uerbis.

Df m M fyllabam terminatis.

Isfyllaba finita pr£pofitis,net c, confonantibut »tafculinifimt ge. bic p(tws,bic funis,finis,amnis, ignis, elunis, pifds, btc fafas.Vnum efl fœmini= «i generis »bxc bipennis : «nuwt communis, bic çr bac anis. Omma tarnen funt tcrti£ declinationis. ^tiliafuntgeneris mafeulini, quai» genitiuouna fyllaba adcrefcunt. Vt hic lapis , dis : hic puluis, rij. bic fanguis, nis: uomis, ris : bic dniî, ris : bic pollis, nis: hic impubis ,intpuberis. ut Tullius, Ftliuwq; eius fmpuberem. Ex bif Hniwn Mmoi foe wininigenerisefl,hlt;ecMf}gt;is,dis. Cateraqualibet cofonante is fyllabam prifædente, fceminini funt ge neris Zf eiufdem Jfclinlt;ttio„ts,no»Mndtiuum cr gc= «iliHUttt prfron bdbmtiit, Ht bxc auis, claffts, cla=* uis, turris, pMppis, bæc cutis ,h£c pellis, bitc fècu ris,mefsis ,nauis,fcrobis, fcobis,h£cbilis,blt;ec fcbrif »hüte pefiis ,hac uefiis. Sed /t funt acàden»

PHOCAS

tid. i. ad corpm uel ad aiwnam pertinmHa -, miiuer fa communis generis cr terti£ declinationis -, esquot; neutra ex fefadunte,litera terminata,nihilâdecli natione comunium difcrefsantia, ut hie cr hcec for tis cr hoc forte, huius forlis: hie CX hac dulcis et hoc dulce, huius dulds : hie cr hdc fuauis cr hoc fuaue,huiusfuauis.Etqua: deriuanturà prindpa libies, is ,fyUaba finita, candem régulant fequun=* tur, ut à populo hic Cf hac popularis cr hoc pos pulare,huiusris: fiiedalis, fiicdale , erqud fi-milia funt. Sunt pratcrca pauca nomina eadetit claufulafinita,qu£ neq^ n. neqic,anteis fylla^ bam habent, mafiulini generis, neq^ in genitiuo phtf una fyllaba proferuntur, ut hie fufiis,hie enfis )]ic poflis, hie anguis, hie unguis, hie follis, hie collis, hie corbis,hicmenfis,hic ueiflis,hictorquis,hic orbis.Praterea ZX qua: fuperius nominauimus om^ nia aut feeminini funt generis, aut communis. Ni«» /»per declinatione nulla efi ambiguitas.

Pollis, inis. Didtur quoq^ zr Pollen, inis. tefte probo , I mpubis, impuberis .*Sed ZT huius impubis didtur. Virgili. in.i. Aeneidos Impu^ bis luli.Et Plinius lib. xxxiij. pueriimpubisurina. Ab eo neutru ejl impube. Horatius in Epodo. Hoc Irementi quefius ore confiât puer impube corpus. Cicero tamm, ut author tefiatur, in quarto Philips picarum dixit. filium^ cius impuberem legatima patremijfmn, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dehif

DE GE. NOMINVM.

Dehis(jU£ inoî fylldbdm tcrmindntur.

Os finitd. fylîdbdtrid fttntgencris nidfcutiHi. blc moîibtc ßos'hic ros.Dwo fœ.hicc co$:blt;cc dos.

Vwnoutrhhoc os,oris.Quiddm cr boc os of* ft( âdijâunt. Vntwrt communis, hic cs'h£cbos omnidfccundum dijfinitdm fupcrius rcgwUm mono fylldborumtertite funt dcclindtionis. Diffylldbd M'lt;(,c[Honwn duo funt rnsfculnigaieris, Kitum com munis,eiiifdcin dcclindtionis : bic lepos, Irporis : ne po$,nepori$:b(c crh£ccußos,dis: fimilitcrbic CT blt;fc fdcerdos, tis.

Sdccrdos : tis. His ddduntMr 4 Prifddno im« |gt;os, composante tdmm potn« otnnis generis funt.

De in «s fy Ilobtim termindtis.

Vsfylldbd. terminlt;tt.t nomiiw m^fculini funt gc* neris, dut fœminini, dut neutri. Tdnttwn MniH* eß omnis generis tertilt;e dcclindtionis ,bic cr hxc et boc «etiM, ueteris. Sed mdfculini generis iicmi* HdjdHt fecundd funt dcclindâonis,lt;lt;«tlt;j»(trtte .

Exceptiî d«obiM,(j»tc funt tertio dfclin4tiois,bic l!giM,ris : ^3“ bic IepiK,leporis. nbsp;nbsp;Sed ilU rndfculi»

■nd,fecund£ dcclindtionis dcdpiiMtt formKl.-«m,q«tC in focminùMwn gern« trdnfcKtit: lllii qKdrtx,^«« lt;«»t 4 Herbis Heniiwjt, dut in foemininuw gentw non trdn feunt. Ht bic dfeenfus, buius dfccnfiM, à Herbo dfeen do t bic motusjouiiM motus ; bic ripts, buiw rifus : bic portiu, buius portus : bic «(reus, buius dreutt

PHOCAS

^uonu in fixmininum non tranfèutü. Sei quetatM fgt;htrim4 intieniuntur, qucc nec a lurbis ueniuat, nee minus qult;irt£ funt:ne^ fxmimnum ex fe faduntt cr tarnen fecundlt;efufü iedinatioms :iifeemettd£ ambiguitatis aufa^iligend ittqnißtioae fubieiias n» tauimus régulas, ouo faalius declindtionis diuerßs tas deprehendi pofsit. Ergo as fyllaba termina^ ta no minna maßculmi generis propria uel appellad^ «(( ,ßue fœmininum ex fefaduut, ßue in aliud ge^t mu minime trans formätur, preunÎLe ßmt déclina» tionis : ut Terentius.tif: Marcus, d : bonusni : tam pus, pi i hortus, ti : fumiis ,mi : iudus,di : fungus , gi:mergus,gi:fomnusni:lucusai. Duonotâlur,^ fuperius pofuimus tertia declinationis, us fyllaha tenninata eiußiem generis, uthic ligus, ris,: hic Ie* pus ,ris . Qitx 4 uerbis, aut nominibus ueniunt principabbus,lt;]uartie funt declinatioistut hic flatus, buius flatus J}ic duâusjjuius duólus:hic motusßuius motus : hic conßdatus, hic tribunatus, magiflratus, r^itatus, pnndpatus.-hic raptiis,huius raptus : hic tsexptus, huius rexptus : hic uißts, huius uifus.

üotanturhee, qua neci uerbis ueniunt,neC 4 HOBtinibusaleriuantur, cr tarnen quarta font de» glinailionis,generis mafeulini. hic arcus, huius ar» eus. bic gfradus ,fruâus ,«fltts ,aflus, portas 4a» eus ,ßaus,currus, cultus., iuxus., fenatus ,faflus« atßut »stiäus j rights «tut tßtus » b«utw»sme»

DE CE. HOMINVM.

»Èf tudem extrnnitdte finita cr fecunie ierUntOi» «($ fimt tria tantum. b/c colM,huiuslt;oîi. hac als uin,alui. htec humuf, hitmi; amp;nbsp;omnia arbortm qua î eâdem fyllabâ defintîtifamininigenerif finit ■, bac pn-ut, piri. hac pruimt iprtnti. fagus, fiagi, taxut taxi. fraxittut, jraxini. bac itlmut r ulmi, bacalntti,alni. Tertia pauafinithac tiottw’. falut fdlutit. palut paludH. iuumtut iuuentutis. /ci»i!fu(,fimeâutis. fèruitits,firuitutit. tellut , trt iurit ,tti)etM,uiriutit. ucmtf,ueneris. Quarta bac tantum .bacanut,buiutanuf. bxcporticut, bus RMporttcjM. bac domut, bac nurut ,bac fiocrntt bacquercut. Ueutralia ilia fient,qua mgenitiuo fyllaba crefcunt inrit definunt, ut boc des rut decorif. boc fiydttt ,fydeTii. ponduf ,ponderit. boc pfcttj, pecorit. ExceptK tribus qua (ècun^ ^^afitntdeclinationis correpta us,fyllaba.bocui4 {ut rttulgi . boc wiriM, uiri. boc pelagus, pelagi. Alia omnia mafeulini fiunt generisat Minantur ex rmplofecunda declinationis,aut quartaiu)aade» finitas fitperiut regalas.

Hoc uulgus Hulgi. VuIgiM tonten tefie Prè* fdanooam mafinltni quam neutri generis inumitur, Vniraulgt numéro pluratmo (t Ciaeronede natura deoruHufurpatur. Satumum ( inquit) ntaxime cet luMt Kulgt. Et Virgi. in u^gum dixit.Neutro «ero tniereidë juoÿ^f^.ScKK^KÎmitigtiobtb’iiMl

Ö ï

PHOCAS -

gw. Et item CLiitdianuf. Mobile muti^ar femper cum prinape tiulgus : cr in carmine Pancgyrico idem in laudem Stiliconif. Sdlicet in uulgusmanat exempid regentum.

' nbsp;nbsp;De f» (lt;x fyllabam terminatif.

kx fyllabd temiinatur uni mafculinti ge. propri um, ut hie Aidx: unitm focmininum, hicc fomax.

Alia omtua fent acadentid^t tritm generum j^ic crh£ccrhoc duddx, rapdx, fdlldx, ioqudx, per lindx, mindx, proax, contumax, peruicdx, O’ omniddd injldrtertij ordinis declindntur, czrfhl obliquii afibuf produit} dm hdbent.

fl Dein ex fylldbdm tennindtir.

Exfylldbdfinitd mdfailmi funtgeneris,dccli^ ndtionis tcrtiit.ut hie uertex.uertids:hic culex,cH» lids : codex,codids : ldtex,ds: forex,ds : pollex, ds : hie cortexd^ortids : hie murex, murids. Tcemi nini generis h^ec fold, hac flex, utvirgiliuf,dh flicc in nudd : brfc ilex, ilids : arex , arids : o' hac fuppellcx, fuppelleitiilis. Si funt dcddcntid, ^ue in ex dcfmwt, omnis generis fmt, nihil d de^ clindtione difcrepdntid . ndm tertie dcclindtioius funt, ut hie cr hxe O'hoc fmplex, duplex, dr» dfex, opifex, durifex : cr omnid mgenitiuo cr ,incxteriscdfibus,e,literdmitti, conuertunt-Vni reperitur mdfeulini generis, quod e produdt Wob« , liquis cdfibus, hie ueruex, uerueeis.

ÊE GE’. KOMINVM.

t' Iffl« ßlex. Reperitur cr nttifculino gmere ufurpatmn db Mthoribuf. Ouidiut i«. vii,M.et(t mor. Aut ubi terretu ftliœiforMicfoluti

Hf Dei« ix fyllttbdmtermiMtif.

Ixfylldblt;tqu£ ternüiMntur, mafcttlini gcncrit fimt. ut hic alix, alias : bic fomix, fornidi t Hd= rix, uirids. FixmimM. funt hec. h£c pdix, h£c fè lix, blt;cc radix, bxc aruix, bifc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, hac cor»

«X, h£c lodix. Ex biï pofleriora quinq; i, pro dwciwiti» oblii^uif a/ibuf. Acddentia triwm gone»

•' rum funt, ut hic cr h£c er boe filix,filids : hic ct hac çy boe pemix i» cadem fyllaba prapofitis cott finatttibiK, quarum prior muta, altera liquida efl. Nominit faeminim generii definutü in x, qu£ à ma» fculinii tor, fyllaba finüis,cr à uerbo uenientibiu figurantur.ut hic genitor, bf c genitrixihic uena* tor, b:ec uenatrix : bellator , bellatrix : uidor t uidrix. Vwtw eadem claufula terminatur mafcu linl getier if nomen ferpentif apud Luanum lib,viij. ledunefl.Et natrixuiolator aqu£. Dmofa-mini» ni,qu£ amafculinis «on ueiüunt . h£cmeretrix : bxcrttatnx. Omnia tarnen proculdubio terti£ de* clinâtionis funt.

Hf Deinoxfinitis.

OX fyllabaßmta(. exceptis monofyllabif ) ont lMlt;t itcddfnttlt;t funt,generis omnis, fed iuxtaratio* ' Bo» fuperius demonflratam ,uthiccr blt;ec er boe

G iij

tHOCAÎ

frox, dtrox, urîoxhiec quo^ eiufSem tiü legibuf fubidccnt. Vnum fœminini generit hac extremitate apud Pldutum leäamefi thtec Ce» lox,qt(odfaphlt;tmfig^fiat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘J

De »« jfx rerw(»lt;rt».

Nx fyllabd termirutur utium mafcuUrd gettf. fropriamjjic Pollux ,d$.l/lonolyllabii cuiitfcuttl^ funtgeneric, dtffïni)iànui: Patnitiixi monofylUl^ btx,nux,crux. Q^idton communis generK-hiiS ßlldbd finiftm dfferunthic hec coniux : qi4 n» nin((tiuw»fiiien, litera pro fern uoiunt: quidix genitmo tlTdlijscsfibuseddemliteTittionfefUAturt

Coiux. Prifaxnus de hocnomine.'Et «niwn cSflW ne,inquitrquod habet. n,mterpoßtMi mitomi» ti4tiuo,ercamin obliquisafibustmittit . Sunrta* men qui patent neminatiuum quo^ßne n/eribéiS»

Ç Debit qu£ in tßniuntitr.

Tliteramutauwmnomen terminatur,generii neutri ,hoc caput capitis,cr qua; ex eo componun tur^oedput, tis: ßndputftis. Perßus ßtiyra fextdit ßfßtfumoßvm ßnaputaurc.

fDE HïS Cl^VAE IN DVA5 PES INVNT CONSO=

NANTES.

w duas deßnunt conßmantef exxptit { ut Jepiusiiélvmeft ymonofyllatiisßfwttdcdiiendttt

DE GRAE, NOMINVM DEÇM • triumgmerwnfitnttffïeiitif orditus((r^ot4dnt Hguitdte dcclinaftioni/ ) ut hic çr blt;ec çr ,Jx»c tu gens, tis: hic cr bac çrhoc alebsibis : bic cr h^ V hoc uwps,, pii î expcrs, tfs: /fiilerf^K:conforff tis : bic cr bifc hoc poteits, Pauafiuit mu» f:ulini generic proprid, hic mauors mouortif : bic Ar«ttî i artintis. Pd«« Mfellätiud , quorwn dlùt ittiifculini generis,(did faminlni: hic adept t adipis : hac robors, cohortis: hac hyems ,'hycmis: G'fimilia.

EXPLICIT KEG VLA

LATJJS OR. VM.

î N C I P ï T R E G V L A GRAECQRVM.

FOELICITER expoßtis Idiworuw regulit., gracorum quoq; traâanda declinado, plown^; utimur io'fcnnone^t^ nttiXintr pro« prij!, qua io ufu latùîjejingud à^iffa ßtnt, ut etiS fcrtis dijfinienda ßnt régula. nbsp;nbsp;MentinerJs

omniit graM nomina propriauel appeUdtiua, dut prim£effe declinationistautfecimdte« outtertiiCi, generis mafeulini, foeminini, neutri. Se4 primée quidon crfecundd declinationis mdjculina.cr flt;s mina reperiuntur,tcrtiieaittem mafculinlt;i,foemb* . «ttU tfOetUrsi • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nomina in as,uel es^d

G ii^

PHOCAS DE GRAECO. NOMINVAÎ.

a fyllabu terminitur,ß apuigriecos gmitiuu in out mftunt t apud ws funt prints declinationii , nt 2 iiivilaii’, Toîi aivtiov: hie AeneaiJjuiui Aate£-o Avlt;rioi^,Tou Xuff-/ov: hie Lyßtisjhuius Lyfiie • 0 ûc^iuvras ,tov a^vvTOu'hic Amyntäs ,ku* ius AmyntiC-o lt;J'a/jto»TKlt;s,'reu /te/jioiTou-hi^^ Ddmatas, huius Damœte - è KXoa»T*ç, TOtf uXoavTOu- hie Cloiintes,huius Cloatit£. Exaptif his /uayvH^gt;Tov’iuavvov:hic loânes^uiussloSnif Ö û^ôvJho“ } TOU ójovTou.' hic Orontes ,huius Orontis. 0 óf ,Tou Ofis^ovt hie Orcßes,hu ins Oreßis • o HjcotPxçjTov kjcoiTou î Hic He* rodes,huius Herodis. 07ruXaJ'Ko',TouuuAct J'ou :hic. Pylddes,huius Pyiedis. Atlt;^ hfc tjuideni omnid mdßculin generis funt. Item illd flexd, s literd ddemptd ,ßdunt dpud illos genitiuum t ßmilitcrdpud nos etufdem declindtionis. ut AntdS, Antx: Hsends,ïAm£. Qux er dccußdtiuumßn g'^ldretnin n,podus qudmtn m,ßyUdbdm ternii* nM,utAenedn, Anchißen,Lyßdn.

Simili rdtione pdtronymia nomind declindntur. ut hic Priamides, Pridmidx : Pelides, Pelidx:hiiité Pridiniden, Peliden. Grxa dutem faemitund, ^ux d, literd ßniuntur, primx funt declindtionis. ut Me • ded, Medex : Phedra, Phedrx : Andromeda, An* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- dromedxt

DE NOMI. GRAECO. DECLI -

Jroincdje : quiC in e, produólMn cipud illos de«i^ fiitunt,apt(dnose »« a, conuerfafunteiufdemde (lindtionii, ut htcc Circa,Circtc: Andromacha, An dromacha:. Autfecundum grtecam declinatio* tionem infleâuntur per twminatiuum afivm, ut hlt;cc Libye, huitti Libya, Sic Lucanus libro nono.

rinibics extremis Libycs,ubi feruida tellus. Sc-* (und£ dcclinationis funt graamafculimtuelfarni nina, qu£ os fyllaba brcui terminantur, o, litcra in u,mutataapudlatinos, uthic Homerus,ri. ïgiquot; nut, tgini. Tyrus, Tyri .Berytus, ti. Cyprus, cypri.

Itefn qu£ apud illos incus fyllabam dcßnunt, £kiU mafculina propria eiufdem declinationis ,ut 'ic Peleus, Pelei. Tydcus, Lydei. Aeneus, Aeneii Orpheus, Orphei : bif c lt;/(ttiKUwßngularan duplis fem habent. Nlt;t»i er Pelei cr Peleo didmus : Or-phei cr Orpheo, ut Vergili. Ecloga. v . Orphei Calliopea Lino formofus Apollo . hocgr£cu/mcfl. Hind latia£ declinationis : accufatiuwn tomen has bent gr£cum, ut Pclea, Ty dea.

Item ilia qu£ apudgr£cos in gros,^^ in dros^ (ros,introsfyllabam mittunt, pofircma fyllabain rr conuerfa^iufdcm funt declinationis,ut yfolt;^:meleagtr , gri, p.iva.vS'i^o^ : menander * iri. 7îUKpoç,Tf«£rr, cri-avliirar^oiitAntipatcrt Antipatri. Lxdpiuiitur qu£dam in gros, in bros.

H

DE NOMI. GRAECO. DECLt.

t« drof, zr in tros fylldbam defituntid, quac itonti^ ndtiuum non in er mutdnt, nihil tdmen rf declindtio* ne diffentiunt, «rRÔAfcejioç,fcombros : driw : K0V7J0Ç i congrus : ■Kir^oa’, PrtriM.

Ift or «;ƒ:ulind nomind proprid delinut,zy' [uni tertix declinationis. ut Heäor, éforis: Neftor, Ne '' ftoris:Mentor,M.entoris:Aâor,Aâoris. lo f)K owjwfct« o,inotnni cdfu corripitur.

ïndsntdfculini generis deftnentid, fi dpudillot genitiuum tn os mittunt-nos tertix declindtioni dpplt abîmas , ut 0 oâç , 0 ô«v7os Thods, thodntist «7 Rao*, à-rAMloii : dtlds, dtlantis : yiy-a.igt;, y'iyapToo“. gigds, gigdntis. EtfæminindfimiH ter eddem fylldbd termindtd, tertio fiant declindtio^ nis : ut htec Pdllds, dis: uiaipacr, /jialiux.i^ooquot;: NA nds, Mtcnddis: Thyds, dis : Oreds, dis.

In fî proprid mdficulim generis dcfinunt. Qtto« rwm fi grad genitiuwn «i oî efterunt,fimilimodo U fini tertij orditùs excplo declindnt, ut lt;5V/xoe'ôïpiO(î: Demofthenes, nis; -sroAiptiUKO^, tôî :Po/mtÆî, as: ^io-ytpHcr,tolt;rî: Diogenes, Diogenis. F,t qux drcumftcxo dccentu pronunti^ untur, in fiuo fldtu hacc rémanent, cr grtecdin decH nationem fie^uuntur. ut hic Eumenes, EumeneoS r Euprepes, Euprepeos ; quanqudm quiddnt fie de» AÜndre u^lucfiwt, Eutncncf, Eumenif ; Eupre»

’ DE NOMI. GRAECO. DECLÏ.

pcs, E »prepftw. Etqug in tis genitiuum mit» tunt,fimiliter declinantur : ut Dares, Daretis: ebrewfs, Cbronrti5, diamus er Chremis ; Diores » Dtorw : Antores, Antoris.

Et ijMif tw M tarn mafmlini quam fœminùti ^ene ris definunt ,eiufdcm dcclinationis funt : ut hie Di pbnis ,dis: Tybris, dis. Et fœnMiww , hie. Tbttiî, dis : Lais, Laidis : ifis, ifidis : heßieris gt;nbsp;hef^eridis. Et omnia genitiuum 'm disfyllabam mit tKnt. Excfpto Hiw Simois ,quod/tmoentis fadt ge m’tiuum.

Et lt;]Uie (fl ova‘mafMlini generis propria,figun compojita deftnunt,tertiie fimt declinationis, ut hie tnelampus, dis, œ({(pi«, dis.

Inyspropriamafeulini generis funt,crtertiie declinationis,ut Capys,Capyis: Pborcgt;t,Pborcy($.

O litera finita propria fimt generis faminihi, translata 'm latinain linguam nihilominus gra» cam dechnationem obtinott, Kt Dido « Mdnto gt;nbsp;Erato, Calypfo ,Themifto. Declinantur niimboc Wodo ,bifc Dido , didois^idoi, didoem, ab hac di doe .Errant.n. gui Didonis,aut Mantonisgenitiuu dicunt:cr uods afiieritas er ueterum authoritas et» ufinodi declinationem répudiant .

In Ort, md/e«Iirti generis propria dcfinenhaojiti genitiuum aut m os,out'm tosmittumt,apud not tfrtixdfoIiiMtioweêaffcrunt,lnos,ut Simon,fi»

H ij

DE GRAECO. NOMINVM DECLf. monis: Damon, Dämonie. H£c intcrdum apud Latino f mutata nonifsima liter a proferuntur.

In tos, ut Laocoon, Laocoontif : Hippoco^^ on, Hippocoontis. Et in os genitiuum mittunt, penultimam fyllabam produHam babcnt in obliquif tafibus, exceptis duobiM , qu£ ingenitiuoo cor^ ripiunt,ut M.emnon,nis. Agamemnon,nis.

In (tn mafailuü getteris deßnentia nomina , ea ^uo^terti£decUnationisßmt,uttitan,nis. P£an, P£anis. Horum acatfatiuu/m tam numerißngularis, quam pluralis femndum. gracos proferimm, ut ti=^ tana, p£ana, hos titanas, hos paanas. Vnum etiam genitiuum fiugularem propter differentia 'm os iux ta gr£cam declinationë mittit, hicpan, huius pa*, nos, ut Vergi. Panos de more Ly c£i.

In 'm, mafculini generis exeuntia eiufdem déclina tionis, ut hic delphin delphinis : acrnfatiuum utri* usq; numeri delphina ZT delphinas (ßcut grad ) proferimus.

In os produdam generis mafatlini, tcrti) ordi» nis .ut Minos, ois : heros, herois : tros, trois.

Afinitagr£cancutri funt generis, nam fupcr ieclinatione nulla eß ambiguitasmam eiufdem funt ordinis, ut poema, poematis : toreuma, tis : emblc nta,tis. Qu^ quamuis tertiaßnt declinationis, datiuit et ablatiuum pluralem no in bus fed in tis mit tuntrationenoimnumfecunda declinationis. nant

rgt;ï NOMI. GRAECO. DECLt. hit pocmjtis, cmblnnatisq; diandum eft.

Jndxuel inix, inafaihni generii nomina deft» mint, GT genitiuum is fyllabafiniunt, ut thorax tboriidî : phoenix, phanids : o' (juic i« dudî deft» mint confonanteSi tertiie dcclinationi ftmiliter appli anttir,ut hie cy clops, cyclopistchalybs, chalybis.

Vniuerfa nomina gr£c3i cuiufeun^funt generis, genitiuum apitd tllos in has fyllabas mittunt, in kç W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aa‘,Ut

J'paa.In 0 «pTHcrja/JTOtt Itt ««(Adcaer Aaol 111 oo*,«! aiao'-aiaproQ.In overcut J'ii/xoJSt/Joui’' In ttcr, ut eiio‘ius,eHcrêcùi» lgi‘‘ turquie nomina apud grtccos genitiuu/m «H in go* aut in a$ mittunt, apud nos prtm£ funt declinatio niJjUt H n{ fRHjT Hs Ki^HH3:Circa,circte. J (j)t «Pya, TH5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pbf,pbfdr(f.d»««««fl in oï

gmitittunt mittiît, Gquot; in nominatiuo aa‘,uel tiqfyl» labis terminantur ,ftmili modo prim£ funt déclina» tionis. ut Antas:t£, Aeneas Aaie£ : Oreftes Orc« fl£. QU£ in OU fyllabam exeunt in genitiuo a ' nominatiuo oç fyitermiato Henictia,feeund£funt declmationis, «t û/jiHpos,b/jLHÇôV î /x.svavj'yog /jLtvapiTpa.Itfm qu£ in os exeunt,feci^£ funt. ut Tydeus,Tydei;Peleus,Pelei.Qu£ in uelin 9g fyllabas genitiuumftngularem mittunt, omnia ter»

U' iÿ

DE NOMI. GRAECO. DECLI.

h'lt;e funt declindtionis, remoto dubitationi! er* rarest iVHir^H/Jio^ivi^qtDemofihene!^ moflhenif: ó vraji?? sToo* '.Pari^ptiridii:« p.hctVTtgt;o-: Miims ^inantis. iToç: Pàl» Uhpälladis : h 0a»o',J'o(;: ThM,thitidif:'ÿ woiH« /xa, Töo' : Poftfirf, pocmati'5.

Tgt;iriM urbis nomen eß, et iu legendu eß noit Thyrria^t kaäennf i« exempldribus exlt;uß}, quad ' propriu uiri nomë eß:de guo Vergili.in.vij .Aenci, Thyrrid£ pueri, guem matris ab ubere raptum Ku tribant Thyrrns que pater, crc.

Berytus quoq; urbis nomen eß, produdt penultimäm. Dionyfius dc ßtu orbis. tv^ov ttfyunH/jßBfUToVT WîoiiJÏ^a.VHp QJicm uerfwm Prifdanus itareddidit latinum. Antiquamq; Tgt;r!« Bfryti cy mœma gratit.

S fd er conger didtur apud latinos, er qui» dem frequentius. nbsp;nbsp;After tarnen magis latinum

grjccum nomenuidetur^ quo paulo fupra.

Ç Melampusjdis. Apudgrtecos i« ouo* h£c no minadeßnunt ,jitpiiXQ:pi7risii,6t/i7rislt;=^ /alslt;0 apud Heßodwm m theogoniaunaexßliabiti oaeani fuijße legitur.

^Brrant.Prißi. tarnen contra de bis notbus.Vrt addita, inquit, nis fadunt genitiuum, ut Dido, Di donis;Calypßo, Calypfinis: Io,ionis.

HETEROCLETIS.

poematii etc. De his noibns et Prifan.äd hue iitodS. In huiufivtnodi tamènoibus, inqnit^uie fi^tt gr£c4 ■, frequenter inuenimus ddtiuum Mitiquos cj* lt;b/dtiK«wplKr4leî inisproduéittm proferaites co truregultum tertitedecUnutionis ,ut Cicero inlibro defigtus. NKfK dr peripetdfmatis,quomo te expe» dius hdbes. Et ad Herennium idem in quarto, De oratioiubus aut poematis.

DE NOMINI BVS HE«

TEROCLITIS.

aV O N I A M gfnerrf CS“ declinationes tl latinorum q grtecorum rwiwnttwi duldde breuiterq; explanauimus,de cateris q pra poßtis regulanim legibus refragantur, dtßeremus : Sitdifaiffa pemttts ignorationit caligine,inojfenflt;t lucefdentie,mentes adolcfcmtum illuflrentur. Sunt quidam nominainutro^ numero nonei» ufdcin generis. Aha funt non eiufdem declinationis. Alia nomina funt, que non »« utro^ numero déclic iiantur. Alia certts aftbw defidunt. De his duemua CSquot; primum de Ulis, que generibus diferepant.

inßngulari numero generis mafailini, in pluratt ncutri. ut hie locus,cr hec locatdidmus tame CT hl tod : hie iocus eS“ hec ioca : didmus cr hi iod *. hie Tnaenalus, bze moenala : hie tartarus, bæc tartara î gàrgarus ,hec gargara : hie carbafus, hec can bafa.hie ifmarusj}£c ifmùru : hie fibilusj^ecßbilf^t

H iiij

. BE NOAHNrEVS

' Inßngulctri numero generis famimni, in pturull Heutei, ut h£c pergdmus h£c pergamd : h£c 'm^ tybui, h£c intybd : hac drbutus, hxc drbutd.. i

Inßnguldri numero generis neutri, in plurdli fai mini, hoc epûhim, h£ epultc. Sic luuendlis : Vnde epulum posßs centum ddre pythdgorieis. Alij h£ epulxfcinper plurdliter declindntthoc bdlncitm,h£ bdlnejc didmus,Gr h£c bdlned .ut Tullius dd bdlne^ as pdldtinds. luuendlis. Et crudum pduonem in bat twd portds : hoc cœpe^uod inßnguldri numero eß aptotum, in plurdlifacmininum, h^e cœp£yZ^ ordi~ nc decliiidtur.

In numeroßnguldri genrris neutrl hoc porrum, in plurdli hi porri: hoc frenum Jiifreni. utTucd= nus. Frenos^; momordit. Dicimus tumen hdc frend : hoc ßlium cr hi file. idem. Trdxtrunt tor= timdgicdUertigineßli: cr htec fild dicuntur : hoc argos,hi drgi.

In plurdli numero mutdnt declimuionem hlt;ec. Kociugerum inßnguldrinumero fecundu: declind tionis eß, in plurdli terti£. Udmgcnitiuum horum iugerum gt;nbsp;ddtiuum ZT dbldtiuum his çy db his iuge ribus fdcit. EtUdS(]Uod tcrti£eßin ßnguldri nu^ mcro tinplurdli fecund£, Ndmgenitiuumhorum udforum,ddtiuumcrdbldtiuumhis CTdb hisud^i fis dicimus. Pducd funt prim£ declindtionis no^ mmd,^£contrdreguldm ddtiuwn crubldHuwn

HÉTERÖCtlTIS.

wnteri pluralis in bus fyllabam mittunt, difarnett» d£ ambi^uitdtis. i. fcxus caufd, bis cr ab his de abus ,fibdbus, mulabus, equabus, libertdbus, natd bus, dßnabus: qu£ à uiris peritis ufurpata funt.

Hifcßunt qua: in utroq^ nîtcro nonadmittuiit de clinationem, quorum aliapngularitcr -, alia plurali ter tant um dedmantur.

Dforuw propria nomina, elementorum ,flu^ minurn, Hcroltw monh’uw,fingulariter dumtax^ at declinantur. I tern urbiumaiifi qua; naturalitcr pin raliter efferuntur, ut athetue, tbeba, cuma, my^* ten£,atellana ,grauifca, cruftumia;, cofa, car^i pi,putcoli,oflia. Item metalliai, qua omtiid funtfccunda declinationis, ey generis neutri, ut hoc atirum, argentum ferrum, plumbum, ftannu. Excepto uno £S,quod eiufdem generis eft, fed iux^ tarationemtertijsordinis monofyllaborumtres ca fts in plurali tiumero admittit, nomindtiuum,dccu=^ fdtiuum OS' uocatiuum. hoc as,cr hac ara. Itc Mridrf uel liquida,quic ad mmfuram pondufue reft^ rimtur, ut tritimm, ordetvm,frumentH, far, lens, (terr, miîitwn, eruum, oleum, uinU/m, mel j mulx fum, defrutum, murid. Ex biî gt;»»ƒ(■lt;( Ueferès au^ thoritdte licmtia: Idrgientes, plurdliter extulerunt « bæc ordea, farra, mella, defruta, uina : bifc rtw «m ufus redpit. ndm uina coa dicimus, cr mdsflca.

Era ter lj«ec alia funt,qu(e plurali numéro defiàat

H V

DE NOMINIBVS

»«f. Generis quidem ntdfculitü bac, hic fumas ,ß* mus, limits, puluis, fdnguis, genius. Generis fee minitû, bec fûmes, lux, llt;idgt;cs, pdx, fitis, tabes, humus. Generis neutri, hoc cœnum, foeimtn । ius, lutum i uulgus, pelagus ,t(irus, uifeumt teuMn,quot; penum.

Inplurali numero tantum declinantur nominti numerorum,prtcter unum,quod plurali numero deßät tdntum, ut duo, tres. Memineris dutem no* mind numerorum abunous^ad tres declindri,d qudtuorusq;^dcentum minime:àdueentis usq;dd nongentos per omnia genera pluralitcr tantum de clinari. Eß etiam unum aptotum neutri generis/ent per eiufdem numeri, hoc pondo .

Prater hac alia funt,qu£ i« fingulari numero non declinantur, gt;nbsp;Generis quidem mafculini, hi an tes, hl carteres, ani ^ßfes, fores, fori, liberi, ma nes, optimales, primates, protrres , pugillares, quirites, fentes ,ucpres.Generis f(xminini,arguti£t blanditie, cune, exequie, inferiee, inßdie,inimid» de, exuuie, mmiubie, primitie, bige, trige, qua drige, compedes, delitie, diuitie, dapes, ferie, fcale, phalere ,gene, facctie, indutie, Kalen* de, idits ,none, latebre, nuptie, nundine, qutf* quilie, reliquie, tenebre, antie. Generis neu* tn, arma, moenia, aßra, magalia, crepundia, ex ta,Jßolid, fcrta,prefepia, pafoM ? Jßonfalia, pre

HETEROCLITIS.

(ordid, mdpdlid, (unabula. Itent feflorttm Jco» ruw nomiM, ut SdturnitlM,l^(ftunlt;di4, Bdccba« nalid.

Certis aftbui dcfidunt, h^c faties^uod prêter «omiiMttwititt finguldrem,nullii/in ^fum ddmittit : hdnc ditionrm,cr «tb hdc ditione: hoe quog; noinnu (i'«o afu utriusq} iiumcri dcßät,prater deev-fatiuum dbldtiuumßnguldrem. Ldtercnrßnülitcr dcmßt tiMUin tdntum leitio ufurpduit. Spotite er tdbo dba Idtiuumßnguldrcm hdbmt tdntum. Tdbes nomind=gt; tiuwm er dccufdtiuum er dbldtiuum numeri/ingulf ris hdbet dumtdxdt. Sunt dlid, (}u.t àgenitiuo «s fu ßnguldridcclindtionis fumunt exordium, er ttt «trog; numero retie declindntur. ut Remigis : fron dis : uerberis. ut Luanus. Atpximt quoties ingen ti uerberis itlu Exaititur. Alid duos dut tres tdntum (ufushdbent 'mßnguldri numero ,fed in plurdli pev omnes declindntur,utbuiusopis,hdnc opcm,rf6 blt;tc ope : huius uids, er blt;ttic uiam ,db hdc uicc

Alid dbldtiuum hdhent 'm ßnguldri numero . ut db boc frugi -, db hoc obicc, db hdc precc ,db boc »e focre. Hxc quoq; in plurdli numero declindntur

Pduafunt,qud cum inßnguldri numero nonde ßadnt, iw plurdlt tres tdntum atfus bdbent : de qui^ bui pdulo fuperiiis diximus ,htec iurd, hderurdt bicc drd ihdc mdrid.

Sed, cœpd numero ßnguldri inuetütur

DE NOMINIBVS

Quid. C/cdenda e(l hortii eruu coepd mei}. Coiti* mellaquo^ mhortiidixit. Lachrymofaj; cœpd.

Hoe filum,hifili. Addunturhoecælum,hi eœli:hoc raftrum t ht raflri : çr hoccupi/lrum, a.» pißri.

Vrhiu. Èxhit plura fingulariter iitumiun* tur declindta. Sic iJiycend t Mycend; : cr tHyce^ tM Myandrii.'Ver. i.v.Aenei. Argolicoudmdride prehm/ia cr urbe Uiyand.Sic Thcbe, Thebes: amp;nbsp;Thebx, Thebdrum. luuetutlis Sdty. xv. AfçKf» tuf Thebe eentum idcet obrutd portii. Stdtiuf w viij. Thebdidof. Viue fuperftes dbi dirdé^ dd tnenid ThebeS.

Liberi. Liberorit nomine tdm mdreiqfcetni nindsßgnifiari, mdicdt Pldutuf in triniemmo. Libe tri quid dgunt mei, quoi hic rebqui filium dtq^ fili^ dm.

^Spolid. Spolium tarnen legitur,numero pnguldri. Vergili. in duodecimo Aenei. Aäoris Arunci ßgt;olitim.

Sponte er tdbo. Spontis quoq; er tdbi atfu ge^ nitiuo leguntur. Spontiidpud Cor. Celfutn/dequo fuprd. Tidiid^ud Luanum in vi. Stilldntis tdbi fdniem, uirusq; codólum.

lt;f Sdties idem quod fdtietdi. Sill. Itdli. lib. iiij. Kec finis (dtiefue noui (cd fimguinis drdor. Dicituf tSquot; fdtids eodemfignifißttu. Terentius in Eunucho»

HETEROCLITIS.

Vbifitldsmecœpit,commuta locum.

Ç Öbijce.Vergili. i« deàmo Acncidot. Ec« md ris ma^no cldudit nos obija pontus. Hic noMndimi, g. cum pnmdin produélam batet, per ij duplex f :ri bendum ejl. Alius per ißmplex,ut dpud Sill.in.iiii.

i« dcaifuKuo plurdli. Et firmos certent obi» ces dreeffere fylud. Cuius er dbldtiuo numeri plu» fdlis ufus eßVergi.in fecundo Georg, obijabut ruptif.

Degenitiuis.

Vniuerfdnomind prims: ,fecund£ er lt;judrt£ de clindtionis totidem fylldbis ingeiiitiuo, guot in no-mindtiuo proferuntur, prêter «n» uir, er ß tj^ud eX eo componurttwr. Etquieiner,fylldbdmdejtnunt. Tcrtie dut pdres hdbét fylldbds mobliquis aißbui, eut undm ddßanunt . QuintiC proculdubio plus üiidfylldbd proferri folent. Plt;tKca tHHniinntMr tertid declindtionis tqueein genitiuo dudbusfylldquot; bis crefcdnt, Ucr, itincris : Aiurps, dndpitis : tri« ceps, tis : bia: ps, tis ; prx«ps -, tis : iccur ,iodno« ris Uefliwn eft er iecoris : ßtppellexßuppelleäilif.

In er udridnt .tJdmex his quedum creß:unt fylldbis i« obliquis, ut proffer, proßgt;eri: d^cr,df» peri : queddm parcs fylldbds in omratits aphus ba-bnit, ut mdgißer, mdgißri : dexter, dextri. qwaji| C drxtcrt dicatur. Sic er ßmißer ,ftiußri.

THOCAS DE CCVIBVS. CASIBVS Deuoatiuis.

Omnium nominum cuiufcunq; ßnt decliMtio^ nis : uocutiuuifingultrisßmiUs ejt tiomindtiuo eiuf^ drm numeri:ne^ hoe in dubium uenit. Bxceftis nominibuf fecundtedeclinationis, lt;juorum uoatiuus diuerfis exprimitur modis. Propria igitur nomind, ^uic in ftominaiiuo afu ßngulari us ,fyllaba termi^ nantur i,litcra us pr£pofita:4dempta tis,faduitt uo== caiiuum. ut Virgilim, Virgili. Terentius, Teren* ti : Domitius ,Domiti. Prapoßta qualibet confondit te uoatiutm in e, correptain mittunt, ut hic Twr» «in, o Turne : Hic Marcus, o Marce : hic Lentu* lus, o lentule. Appellatiua qua in ius defmunt ,uo attiuum in e, mittunt : ut Pluuius, o fluuie : focius » o fode. çiuem uetcres iuxta nominatiuum pro/e* rebantuoßitiuum, ut VergiUus. Cornigerhef* peridum fluuius regnator aquarum. Que con* fbnante pr^latain eandem fyllabam de/inunt: ft quidem fumt accidentia uel deriuatiua, uoatiuwm irt f, mittunt ,utdodus, doéie : fan(ius ,fan^ie : Ro» jBitfji« y ne : Hißgt;anus, ne. Cetera in us potius q itt e,fy[labä exeunt, Sic Luanus. Degtw o popu* lus: cro popule leäum cfl : lucus, o lucus.Q^e tarnen à ueteribus propter aj}gt;eritatem uocis mi * nime ufitata funt, adeo ut rara huiufmodi declind* tionis reperiantur exempla ,hd:c myrtUSjomyrte-Etteproxima myrte.

NOMINVM.

VtVfrgitiUi.fubaudim.viif. Aewid. PrifaMUt tomen fluuiut pro fluuie (hflwm oVergilio, Urlmetri, ucl Euphonize coufa.

Dr oblotiuK.

Tertio! declinationis nommiiw ob » lotiuui afm ßn^ttlaris duobmmodis proferri fox let, out in e, out ini: fed illo qu^e in t rxeunt ,com mums funt generis, cr m nominotiuo is fyllobo terminontur, ut hie CT bufe fuouis, oblotiuo db hoc cr db hoc fuoui. ïtemneutrd,qu:einnomin4tix uoe,uelor,uel al ,fyllobis terminontur : hoc fex dile, ob hoc fedili : hoc loquear, db boc loqueari : boc dniradl, db boc animait. Excepta cuwi f, on tel, bdbftttr: tunc c, litera, non i terminatur abla* tiuus,tttboc mel,dbboc melle :bocfcl,dbboc fel Ic. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;induas deßnunt confonantes ,uel

inx,ditpliccm:cr funtaccidentia,cr fn'tttngciif« »•twn, ttt bic cr bxc cr boc iwgw, CT db boc CT ab hoc cr oh hoc ingenti : hie bxc cr boc ou» ddx,obhoc c^db hoc cr db boc audaci .Et quo: i r, deßnunt,cr mafadini uel fceminini,uel tri wn fent generum, ttt bic CT bxc d(er,ab boc CT db bdc acri. bic cr hoc cr hoc par,db hoc cr db bdc cr db boc port :crqu£in im mittunt accufatiitum. Sunt au» tehee turrisjhoc turrim,ob bdc tttrriibicc ßtisjtanc ßtim, ob bdc ßti : hoc puppis, bdiic pttppïm, db blt;c tgt;H(gt;tgt;i;lwc fewris blt;nc feeurimrtb bstc fecuri.

DE VEREIS

Febris, torcjuls, uedis, hxc reftis ,hdnc rejlim gt;nbsp;db bdc rejli. Prtetered h£c nduis, bipenni!, hic ignis : qu£ßmiliter er abldtinummimttunt,qu£ fdpe fgt;oet£per e, folent cjfcrrc. Cdtcrd otnnid terM declindtionis nomind dbldtiuum fmgdldrcm in c, tni( tnnt.

Item qu£ in duds confctidntes deßnunt.Iiu» iußnodi tdmen nomind. duthore Prißidno, er per e dbldtiuwn fdciunt. Sic ingente uel tngenti dicimns: duplicc uelduplià. Hord .in. ij. fermonum. Tuni penßlis uttd fecundds Et mox ortidbit mcnfds cum duplicc ficu.Tcrcn. in Phormionc. Commodiuse/ß çpinor duplià ßgt;e utier.

flquot; Impdre tdinen Icgitur d pdr.VergiU. Bc^ logd. vit] .numéro deus impdregdudet.

EXPLICIT NOMINVM TRA«

çtatvs.-deverbis

• I N C I P I T.

DE VERBIS,ET EORVM PRAETERITIS.

aVONIAAI ut opitior, de nomine conue nientertrdddtum eß, nunc deuerbo (ß* aitprdfdtio pollicetur ) differemus. Cu* tus omnis dmbiguitdsin difccritenda coniugdtioneet eognofeenda

DE PRAETE. VERBORVM.

(o^nofmdo pr£tcrito fgt;erfeélo uerfatur. De hit nos pro uiribiis diligenter docebimus-Utint çr c£ter(i multorum expoßtio declarduit.

Treî ucrborum çoniugdtiones.

ïgitur coniugdtiones ßmt tres, Ht dlij quatuor, QjiAS in fecundd pcrfona pr£ßmtis temporis,indi=* cttiui modi,dmoßxmus. nbsp;nbsp;Formif quatuor, Ptrffs

fla,Meditatiua, ïnchoatiua, t'requentatiua. Sed perfet!l:£ formx uerba omwuw funt coniugationii, t'requentatiu£,tantum primx coniugationis.

Exxpto laxffo ,quod uenit à laccro . Incbo» (ttiM^:/frtii£ duintaxat corrcpta. i/i.cditatiuie,terM produ⣠uel quartet.

Genera uerbortim faàli ratione dinofcuntur, auf enim aâiiufuMt, cro, litera terminantur ,crlt;tf» fumpta r litera tranfeunt in pafsiua : Aut pafsi» ua,zradempta nouisfima. litera,redcunttnadi» ' ua : Autneutra funt,qu£ aâumßgnificant,cr lt;xc« tiuamhabent fignißationem, er m pafsiua mint= me tranfeut: Autfupina, qu£ nt afliua quidem de* clinantur , fedßgnißaitionem habent pasßuam : ut uapulo,ueneo, pen4fo: Ant (Jf ponentirf fuperiortb, tontraria , qu£ pasßttorum dcclinantur exempla Crßgnificationem habent difiiuam,neq; r literant pofsunt amitterc i Aut communia ftmilia «ifponm» tifxK ex pafsiuis ,fed lt;lt;gmti5 er pdttentM forma'm ßeiluntur, Vnde confiât uniuerfa duobus mod»»

1

PHOCAS DE PRAETERÏTIS VER.

àeclindri. N dm nrwtrd zx fupitta aâiuorum, de‘i' ponentia cr communia pafsiuoru rcgulam fequun^ ttir. Sunt pratcrea neutropafsiua, qua in prateri^ to perfeâo ZSquot; plufquamperfeâo pafsiuant dccli^ nationëhabmt, in alijs neutra. Et fient bac foU,fe cunda quidem coniugationis, ut audeo, gaudeo, foleo : Tertia aiitem fido ,fio ,Z:rfiqua ex bis co^ ponuntur : prater bac nulla funt huiufmodi decli= nationis uerba. Sunt alt'a pafsiua neutra fuperiori»-but contrariajiac fold, comperior, mereor, dauer tor . î^amm praterito, comperi ,merui ,diuerth fient a:‘liua uel neutra proferuntur.

Excepto laceffo . Laceffo Prifei. uult depde ratiuum dici^t alia pleraqi^rccffoadpe/fo,fice]fo.

Pendeo. Additur a Prifei. exulo : Additur Crfîo .ut exulo a te ,fio ab Ulo.

fl Supina. Haeprifci.neutropafsiua appellat. flquot; SuperioribuiJjoc efi neutropafsiuii.

flquot; Df prateritis uerborum prima coniugationis.

VN IV E R S A prima coniuga» tionis , qua bi fecunda perfonaas, fyl* loba terminantur, fine ailiua funt, fîue neutra : prateritum perfeélum in ui, fyllab.tm mittunt,utamoamauî,aro araui,armo armaui, narro narraui, canto eantaui, nauigo nauigaui, pa tdranhferjip ferindiijE^fdtptff

VERBORVH.

uidiuifdi fylUbis mittuntpr£teritum,ut feco feaà, wconecui,urtouctui ,fono fonui, tono tonui,mi ro micui, erf po crepMÏ, plico plicui, eJo wo domui, frico fricui. Et fi qua. iùnexis prlt;epofitionibus co* ponuntur ; explico tarnen utrâinq; fortnam feruat mpTiftfrito. (idw «plieui cr expliaui diflwn cß^

Quatuor huic re^ul£ refragantur. nlt;tm ne^ m ui, nf$ w aui exeunt ,ßo fleti, do dedi, lauo Uwi. ittuoiuui: fed duo poßiriora quidam fuperiori* b«j applicant erratttes. Nam illa in pto «nlt;( fyllab^ trefaint : hicc totidem i« pricßnti proferuntur.

Ç Frico fricui. AddunM a, Frifa. duo ,«£gt;o, ftbui : nexo, nexui.

‘ DE PRAETERITIS VER*

BORVM SECVNDAE CONIVGATIO*

NIS.

SE S V N D A cofliugrftio ( quàm non tantum fee unda perfona ,fed etiam prima facile decU rat. Quom'dw omnia uerba qu£ co ^fyllaba in priwd pfonafiMutur,fecuda: funt coiugatiois:Ex apto uno tertije produdie^o is^fqua copoßta ex co figurantur ; cr duobut prim£,creo créas,meet ineas ,ßmiliter er beo, as} preteritum perfeâum Wittit nel in KÎ diuifas fyllabof confotumte prepoß

I

PHOCAS DE PRAETERITIS ti i uel in ui fyllabdm pr^ecunte uocali, ut doceo if cui, pdueo paui, aueo aui : ucl in di, uel in xi, uel tn ft: qu£ inter excepta nctabimii. Ergo omnia ucrba fecund£ coniugationis ^ualibet confbnMc prapo/tta eo fylLib£, prateritu perfeSlum in ui di tufas fyHabas mittunt:ut habeo habui, debeo debui, rubeo rubui, doceo doeui, taceo tacui, mifcco mifcui: iaœo iacui, ttoceo nocui, arceo arcui, areo arui, cgui,ßilendeo f^lendui, catideo candui,ina* deo madui , egreo egrui , langueo langui , rigeo rigui, caleo calui , doleo dolui , olcoolui, pal-leo pallui, timeo tiinui, tepeo tepui, torpeo tor* pui, areo arui, pareo parui, uireo uirui, fioreo florui, horreo horrui, ccnfeo cenfui ,ttiteo m'tui, pateo patui , teneo tcnui , aneo anui. Exdpiun* tur paHa^U£ inß , fyllabam mittunt prateritum: iubco iufsi, mulceo mulft, mulgeo mulfi, algeo al* fi,fulgeo fulß, ardeo arß,fuadco fuaß, matieo manß,h£reo haß, rideo riß, tortjueo torß, in* dulgeo indulß. Do urgco turgeo ambigi* tur. Aha in xi, lugeo luxi, ßigeo fi-ixi. Illa in ui fyllabam prateritwm mitttunt,(iu£ in prima per* fonantodiindicatiui, temporis prafentis u anteeo habfnt,cr primamfyllabamaiudtn in prafentitem porebreuemfiapraterito longamhabent ; utß* ueo ßui, paueo paui foueo foui, moueo moui, a ueo (oui ,uoueo uouier ^ue ex bis componua»

VERBORVM.

ter. QU£d4m etiam quanquam 'm pricfcnti twnjfnt fintiliafuperioribui, prætcritzi 'm uifyllabä mittunt producta pmul.pr£te. utnco nfui,fleo fleui,aco dui,implco implctü , compleo complcui ,explco txplcni ,dcleo deleui .l^on multumab bis difcre* piireuidenturetiam h£c,lt;juorumprimdfyll.'tb(i 'm pWerito ex correptd adit in produäam, ut fedeo fedt, uidco uidi. Contra omnium rcgulam eft pran^* deoprdndi. Ctn^damfimt 'mfeaindaconiugatione : quorum prateritum perfedtum iteratur per pri^ ntam,hac fold, pendeo pependi,ßgt;ondeo ßgt;opon di itondeo, totondi, mordeo momordi. QKiC af» fumptif prdpoßtionibuf non eo dem modo proferen da funt : nam dejpondi, e:s’ dijpendi, er rependi, er detondi CT pramordi didtmuf. De neutris paßsi nil aliunde diâum eß ,

Similiter et beo. Addittur d 'Pril'd. Idqueo-di : nait feo,ds: enucleo dt : fcreo : calceo, ds. Sic cr dd eo additur gueo ,çrexeo compoßtum^queo . ^Am6igiï«r.q«o(i eortt prateritararo reperiätur. Turgeo tarnen turß-rt urgeo urß ßtcere reperitur.

DB PRAETERITIS VEF.BORVM

TERTIAE CONIVGA=i

T I O N I S.

Tertia coniugatio correpta (, qua feain dam perßjnam in is correptammittit, erwt imperatwo modo m e correptam conuertit y

I «j

PHOCAS DE PRAÊTERITIS pMrritunt per hä! fylläbä! rjfert r 'm di, pr^poßttt confonänte: iw ui diuifäs fyllälgt;ds,priepoßtä uocäli: 'm i, confonäiitcqualibct pr^epoßtä :mß,cr in xi.

Sed illä tätnen pTä:teritiim 'm ui dtuißts fylläbäf mittunt, (jM 'm prdfenti tempore indtatiui modi u, antenoutjsimämltteräm häbent. Vttribuo tribui, ßätuo ßätui, minuo minui, imbuo imbui, obruo obrui. Ex bis duo notdtur tantu, qult;e m xi mittunt pr^teritii ,fluo fluxi,flruo ftruxii^t qud in lo,fyl‘‘ läbä cxeut m prcefenti, nihilominus pneteritu i ui di uißd! fylldbäs mittut,utuolo uolui,nolo nolui,colo colui,confulo confului,älo älui. Paua prtetereain eandem extrcmitätem mittunt prieteritum, ^uän» quam prüfens ßmile fuperioribmnon habeänt: tre=* motremui,gemogemui,ßemo ß-emui, compefco compefaii, pono poßii, neäo nexui , flertoßer* tui,peélo pexui,tfxo texui, fenefco ßcnui,gig=‘ no genui ,increbrefco increbui. Nam increbro non inuenitur : Et fi qua ex his componuntur. vi fyU läbä terminäntur m präterito hä:cfolä,/^ernoßgt;re ui, ßerno fträui, ce rno creui,ßero feut, tero triui, päfco päui, quxro quäfiui, lino Hui, quiefco quie=i ui, Mpio aipiui, confuefco confueui, peto pctiui, fäpio fäpiui.

Indi präpofitä confonänte'quot;m prxterito'deßa twtwt, qux m prdfenti do fyllabä terminäntur präct dente n)liter4, ut finndo fandi, äfixndo afiendi,

VERBORVM.

iffanJo dcßmdi, offéndo ojfcndi ,pMdo pmulo prcndi, nundo maitdi. Tria n, ïn prateri^ to amittunt ,fundo fudi, linquo liqui ,fdndo /èidi» Sic Lu(y.nM. Aut fddit Cf mcdias fidtfibi liters terrât. Et minut una fyllaba profèruntur, pro duttapnmafyllabam prteterito ,qu£ in prxfenti corripitur : ut apio cepi, iado ied ,frdo /èd, [n’t giofugi,fodio fodi. Pauapratereaeandemclau* fulam habent nouiftinta litera pra;fentis temporis tn i conuerfa : uinco uici, rumpo rupi foluo [ol^ ui, (udo auli ,uoluo uolui.

In ƒ? prateritum mittunt fyllabamuerba^ua: in prafenti do uel mo fyllabis terminarttur ,fißt na* tura longi penultima : ut ludo lufi, Ixdo laß, celt;=i lt;Jo ceßsi, plaudo plauß, trudo truß, rado raß, tl^ lido illiß,allido alliß, promo prompß ,ßumo ßimp fi ,dcmo dempß , reßemo refumpß: Etpremo ^uamuit correptaßtpatulttma,ineandem fyllabä exit, er quiequid ex eo componitur, ut premo prefsi, exprimo exprefsi, comprimo comprefsi: amp;nbsp;qu£ t» bo, uel in po ßylltdias deßnunt : ut feri^ bo feripß,ltMbo nupß,falpo ßalpß,reporepß, ' ferpo ferpß/mlpo fculpfi. Prater hac pauca ßtnt, qua non eadem extremitate ßniuntur in praßenti, prateritwm tarnen inß fyllabam mittunt ,Jpargo f^arß, mergo merß, tergo terß, mitto miß, uro^ ufti^emno tempß, contemno contempß, coniuti»

I iiif

PHOCAS DE PRAETERITIS

Concufsi ,gero gefsi : Et ƒ ex his in coinpoß^ tctm figurant tranjeunt * 1,» xj, ßillabam in pr£-terito definiint uerba,ciu£ in pYtefienti ,go fiyllaba terminantur ut dngo cinxi, pingo pinxiiafßigd afflixi i pergo perrexi, rego rexi, diligo dilexi, in^ telligo intellexiinegligo tteglexi ijingo finxi,tega texi. Exdpiuntur tria in go dejtnenlia, ^ua in fit perioribusnotauimus. Et aha quatuor^U£ non in xi fed ingi mittunt præteritum i tango tetigi,fran=‘ go fregi, lego legi^ago egi. Et fi qua ex his coma ponuntur,fimphcium formam fiequutituf. Hisfimia leefi impingo, quod impegißdt prateritum. Pr£ ter b£c in xi preteritum mittunt, uiuo uixi, coquo coxi J »too ntinxi, illido illexi, aßfido afi'exi,fiea ilo fiexi i duco duxi gt;nbsp;dico dixi, ueho uexi, traho traxi,

Sunt tertie eoiuugationis uerba-,qu£ primam fyt labamin preterito duplietnt,qu£ omnia fubieâa funt^ utpello pepulii tango tetigi, fillo fifellii pendo pependi t tendo tetendi punga pupugi, fed Cr punxididirtuS : tundo tutudi, cado ceddt ipa^’ rio peperi, ano crdtti, difco didid ,pofco popofii t par co pepera fadt cr parfi : atrro acurri, pcdo pepedi. R£c adiunciis prepofitionibus non codent modo profirenda funt : nam dupliatam in fimpliâ figuraJylhAä)incontpofitione amittunt. Didmui mim ficexpendoexp^t deatrrQ deturri, refilh»

VÉRBORVM.

fe/rili ,cotn[gt;ello coinpuli: conado condJi. ScJeX M'ï duo foU 'pruepoßtionibus adnexifin fuo ftatu manent,Mifco,cr depofco : nam dcdidid, Cf de= popofa frdunt pra;teritum. A «no autem compost ßianeutram regulam feijuuntur, guia ocdno ocd^^ ttnii ptcdno fucanuii crcondno conanui fadf: Et ß qua compoßta in eadcm coniugatione «i «n-fco prima cóniugationif coponutur: ut condó conJidii reddo reddidi, trado tradidi, fubdo fubdidi, pro-do prodidi, addo addtdi , abdo abdtdi. Similitcf proßruntur credo credidi, uendo uendidi, Excepx to circumdo drcundedi, quodfecundam perßtnant ßdt drcundas, Cf eß prima conugationif.

Sapio fapiui. Sed Cf fapuißattn prate, teflib, Probo et Cafißo,quos ct(ä authores ad hoc ipfum ci tat Prißianus. Pretido prendi. Vide unu etiant prcndididid poßit,quod tarnen nulla authoritate approbari potefl: quamuis legaturin Euangelio lö annisap. ri. Ajferte de pifahui,quos prendidi^^ flisnunc t At prendißue prehcndi apud authores re peritur prateritum. Plautus in Amphitryone. Mt uir,Cfmanum prehaidi, cfofculum detulitibit Luca, in tertio.Manus quo prenderat,haßt.

Et ßqua exhis componuntur, Alegótd^ Men quadam compoßta non mgi, fed in xi ßdunt prateritum ,diligo Mcxi, ragligo neglexi, intels it^o OTtd/f».

Îgt;HOCAS DE PRAETERITIS

Ç Psngo p«p«gi , fed CT punxi diàmtit- Vitlt;* de cr compojita ab eo alia in gi, alia ut xi ßciunt prateritum. Compungo^ompunxi: Repungo,re pupugi, CT repunxi, author eft Caper

Ç Excepta circundo crc. Huic a quibufdoM ftdduntur Vetutndo, CT Satifdo,

ÇDE Q^V ARTA CONIV G A T I O N E .

a V A R T A fon(«glt;tho fiuetertiaprodu âa (, quàm imperatium modut prodit lite rai in fine cotter nota ) preteritum perfe âum inHi,fyllabantmittit,uel in duplicem ij : ut, audio audiutfUel audij ; mumo muniui,uel muni} : feuio feuiui ,uel feuij : linio liniui tuel linij: mol’^ lio molliui,uelmollij: finio finiui,ucl ftnif:pu= nio punitti^elpuni}: fopio fopiuiatelfopijtaccio ac àui, uel accij-.fdo fciui^uel fcijthinnio hinniui^l bi» ni/ : exeo exiui^el exif : ineo miui, uel inif : Ciete‘i ru his finùlia. nbsp;nbsp;Paua in fi exeunt : cr /««t bxc

fere, farào farfi, firtio ßrfi, haurio haufifepia fepfi ,fentio fenfi. Alia in xi ,fola hec,fonda fanxi, fuldo fulxi,uindo uinxi: Vnuminucnitur,quod primamfyllabam in prafenti corripit, in preterita produdt, uenio ueni, cr compofita ex eo in hune । inorfuw» proferuntur .A paria compofita diftèndquot;

DE VER. ÎMPERSONA. ET DEFECT.

i» preterito . Aperio enim aperui ß.at:opcrio opcrui : Kcpe-âo Mtem rcpperi, zs“ comperio co-* peri .Inhas fire fyllabas omnia uerba ( qua quar^ ta coniugationis norma compleditur ) in prate» rito definunt.

= nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sardo farfi. Additur a Prifd . raudo, raufi,

quod fignificat raucusfio.Hincirraudo. Cioro i» primo de oratore . At Aefopum ( inquit ) fi p4«I(«n irr aufrit,explodi.

DE VERBIS IMPERx SONALIBVS.

SE D ne quid ambiguitatis posfit ëe leëloribuSj non difsimulabnnus de Hits dicere, qua ratio» ni refragantur. Snnt enim uerba, qua perfo nis defidunt, cr imperfonalia, dicuntur : aliamo» dis » alia temporibits, alia coniugationibus, alia par tidpijs, De bii exponcnjiw, cr primum de imperfa nalibuf^ua aut funt fecunda coniugationis,aut ter tia, quantum ex tertia perfona contcmplari licet

Qua fecunda coniugationis ftmt eorumalia accufatiuum trahunt, Mt pwdet, t«edet,piget, pee tu'a tet,mifcret ,decet : aliadatiuum, utÛcet, liquet., libet. Vnwncflquod cafu non indiget , oportet: Et omnid priftcritiHn in uit diuifas fyllabas mittunt, lftpuduit,piguit, panituit, Itcuit,lib«it,deeuit;

I '

PHOCAS DE VER. DECLI .

Prxter tria -, quorum duo defidunt praterito, liqurt crt(edet,univinqud/t pafsiuant habetdeclinationé miferet : nam mifertum ejl dicimm. Licet tarnen er hbetadhanc /imilitudinemproferri poffuntflicitu eß:, libitum cil.Lt tadet in corn pofita figura per» tafumefl. Tertia couiugationis imperfonaliadatis ifum cafum afiumunt, ut contingit, cuenit, accidit, expedit. Quadam prima: coniugationis imperfo^ nalia reperiuntur, ut iuuat, praftat : que cr aliter declinari poffiint. Sed omnia future tam impera tiui q infinitiui modi ,necnon etiam gerundijs, parti àpiaiib.partidpi/s prate, etfuturi têporis deficiut.

çde verbis DEFE»

CTIVIS.

DEFECTIVAh» modisfunt hac. Qua foquodprimam perfonam habet indicatiui modi dumtaxat, licet quafere Htum fit apud Salufiium cr Tullium. Ouat, mfit : hac quoq; tertiam perfonam habent folam,fed ouat par tidpiumfiidt pràfmtis temporis ouans, cum i» de* clinatione uerbi dcficiat. Similiter aufim , Cf per* diunt pro perdunt dicunt. Et inquam perfenam nto di indicatiui, prafemis temporis, numeri fingutaris (ontra morem omnium profert : cr imperatiuunt numeri fingularis habet tantum:nammque apud

DE VER.IMPERSONA. ET DEFECT. Ttroihum Icüimtefl. Aio pr je fais ZJquot; priCteritum imperfect am habet tantum.

Taxa futurum tempus tantum, ucl(ut alij )proquot; ’ mi/puu modum oflendit. nbsp;nbsp;Salue, faluete, impera

tlui modi/ecuda perfonasUtroq; numero leélum eft, Cr ttijiitttiKi modi prüfens tempus faluere. Cedo et aue ftnuliter ZJquot; imperatiui perfmam habent nume:* rißngularis: adoetiam numeri pluralis leäumeß apudPlautum a:ditemihi,pro‘dtdte. Etconiuga» bombt« cr pr/terito deficiunt bxc, Fcro ßrs,prje» teritumßcit tuli. Stwn es eft, fui. Ferio ftris, per fufsi. Tollo tollis, fuftuli ftcit. Edo eStcdi.

Hoe tMjïnttiuiMn prafcntis temporis, non inre fyllabam, fed in fecontramorem omnium mittit.

Effeenim ebeendum eft. Volo ,uis,uolui. Hoe ^uoq; twcerfic eft comugationis, ZX future impera tlui zr inftnitiui modi deficit CT gerundijs ZiSquot; pari* ticipialibus : qua: fupina alij dicunt. Meto mefTui, nam aliter profirri non poteft. Polleo ,fifto ,/imi» liter cr glifco, cr quatio nMUnm b.ibnit prateri» turn. Memineris tatnen inchoatiuje form£ uerba. quia praterito perfiâo deficiunt.

lt;r Qtt^fo Auod prima perfona, zrc. legiturta menqujefumusftueperu.fiueperi, fcriberemalis, utnonnulliuolunt. Ciaro in accademicis queftio» wbus. Qt^am ob rem àggredere, quefimus. Silliut italiens.iiünarduamagnis Quefumusautmhone» ra tuts.

PHOCAS DE PRAETERITIS

' Apud Terentiura,fubaudi in phormione. Tun» Antiphonem uideo ab fefe amittcre, inuitam fdm,in^ue.

Vromifsiuum . Uunc modum inter gramma^ ticoi nonnulU futurum tempus interpretantur.

lt;fCt,V AE VERB A CAREANT P A RTI CI P11S.

PA R TICIP11S carent uerba , aVd fentis temporis , dlid futuri, aha utrius^-Vriefenti itd^i deficit fum gt;nbsp;nbsp;nbsp;qult;e ex co adie

flit pr^po/itionibus componuntur -, prater duo dbquot; fens cr prafens : qua à uerbis dbfum cr prafunt ueniunt. Eteo uerbum pdrticipio nomindtiui cdfus, numen finguldris deficit dn cateris rede declindtur. Compofitdqueddm etidm nomitidtiuum hdbent,Ht fgt;ratcriens,dbiens.

Futuri temporis participia non hdbent,in primis tterbd forma tnehoatiua : ut horrefco, alefco, amp;nbsp;his fimilia. Deinde omnia fecunda coniugationis, qua funt generis neutri, et informa tranfeunt inebo atiuam : ut hin reo, aleo, tepeo, niteo , pateo ,ftit peo ,jfilendeo,uigeo ,uireo,rigeo,floreo,paueo,rU i)eo,tdbeo , madeo, tumeo,fileo, patleoferueo,ti» tneojdteo. Nlt;t»t CT hacdffumptis prapofitionibut faaiuiU inchodtiutf : tit pertiüiefco,çr dclttefeo.

t»E VER. DETECTI. ET CONFVSIS.

Vdleo tdtttm cttwtßcidt conudlefco : participia' futuri tempons minime deficit. num uahturus £Ùco» «Ium e/l.

S»nt dlid pr£tercd, qu£ non trdnfeunt i« for^ Wlt;«tt HicbodtiuxM eiufdcm coniugationis et generis, Gquot; nibilomiwM pdrticipijs temporis futuri deficit ^ntjUtegeo ,mfrfo ,polleo ,a,lleo, fiudeo : prlt;e» terhic Cf uolo caret participia futuri temporis, Cnolo : Btqu£ ex Hits componuntur. Similiter V metuo, fiuo ,fitio, tremo, dego ,firo ,algeo, àifco,pofco ,furo . Sfdcr uerbameditatiuafu temporis participijs carent. Similitercarent partictpijs imperfonalia omiüa, de quibwi fuperius docui)nus,cr defèâiua illa,uidelicet qui ordine declinari non poffuntjtt aio,qu£fo, inquam ,faxo, falue, cfdo, poffum ,fimiliter crfoleo.

DE VERBIS'ct-VAE PRIMAM PERSONAM CONFVSAM

HABENT CONIVGA.

TIONVM DIFFE» R E N TI A .

SVNT Mn-blt;( ^u£ t prima perfona confufa b4 fcnuur,quorum fignifiaitionem fecunda pcr* fona coniugationis difcemit, dico,as,correp U priQrefyll,(b^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, lt;^cif : fwf»4p ƒ(♦»

DE VERBIS.

,fuiulo fundis : uolo uolds, uolo u!s : appeHo ttfgt;pellds, dppello dppellis : cotnpello compelldf gt;nbsp;compcllo coinpellii : ntdndo mandas, mando mans i dis. Sunt alia,quic exdiucrfa forma pra:feiitis i temporis in praterito confunduntur, paueo paui, j pafco paui : cerno creui, erefco çreui : acuo acui, aceo acui: lugeo luxi, luceo luxi : pendeo pependi, pendo pependi : frigeo frixi, frigo fi-ixi.

Suntqu£ idcmhahent prafens cr prateritutn perfedum, blt;fc fola,Odi,noui, cocpi,mnnini, pepcgi : h£c ÇX imperatiuo prater memini, quod memento facit, deßciunt : GT future infinitiui mos di cr fupinis, nec non G“ participijs utriusq; tetiis poris . Vnum ex his odi duo participia facit prate riti temporis figur£ compoßta, exofus CT perofts- nbsp;nbsp;I

Sunt alia,gu£ in omni declinationefecunda fient eoniugationis, GT in infinitiuo quaß tertia correps t£ proferuntur. Fulgeo inßnitiuum fulgerc facit, ferueo fernere, obßdeo obßdere.

Sient alia,lt;]U£ in omni de. erc Hos tarnen tn ßnitiuos, (juoties penultima correpta prolata mue* ttiuntur, Prifeianus nona fecunda coniugationet fed a tertiaßeri dicit,fu'go ,firuo,obfido,

lt; P A S SI V A CbV O M O D O FACIANT PRAE»

TERITA.

yerlm

DE PRAE.VER.PAS.ET DEPO.ET COM. VERBA tam pdfsiud qudm deponctia. ncc n«ir etidm communia cuiufcun^ funt con=^ iugdtiotw, praferitum perjiâum inhdsfyl Idbds mittunt ,infuf,inâus,infui,mxus,ddtun 'ut omnibus fum uerbo j «t amor amatus fum t doceordodusfum,pdtiorpd/fus fum,nitornixui fum. Notdntur pdua praterito defitiufit^df= fiuaquidë blt;fc ,firor ,ßrior, tollor. Faaunt enint fWeritumIdtusfum,idHSfu/m,fubldtusfum. Pof ‘■fc ( namq^ hoc ^uoq; deficit ) in praterito poflu iaius fum ,drguor conuidus fum : ftmiliter esquot; me tuor zr timeornullumhdbentprieteritum perfe= dum. Deponentia uero hd:c ,Vefcor, fruor, ntedeor, litjuor, reminifcor, gu^e in praterito fic ptoferuntur,pallui fum,potitui fum ,medicdtus fum, liquefadus fum, recordatus fum : qua ab alio prafenti ueniunt ,fed ad fupplementum declinatio= nis dcfidiuis accommodantur. Sunt quadamde ponentia incertis coniugationibus hacfola, potior, orior.Namin fecunda perfonanumeri /ingularis tertia produda funt, hoc ejl quarta coiugationis, Gquot; mprafenti tpe 'mfinitiui modi .Oriris.n.Gr po= tiris,etid oriri nbsp;nbsp;nbsp;potiri dicimus. Reliqua ad exëplti

tertia eorrepta declinantur.Sunt alia qua ex diuer fo uemunt prefenti ,çyin pto confundutur. ut pa tior paffus fum, pander paffus fum, ut apud Ver* SHium. Crinibus iliades pafsis. Item uertor «er»

K

DE PRAETE. VERBO. PASSIVORVM. fuifum^ZTuertor uerßufum, ut apud eundeiUt Et uerfa puluis infcnbitur haftj^. Sunt imper» foMlii, qult;c tejjumptif pr£pofitionibiUiibliaiui cA fui decliruintur, çr À uerbii iwutri generis fgurin» tur, ucl aéiiuis : que datiuum cafunt in feric oreitio nis ddmittunt, ut fcdctur, ambulatur, ßdtur, pug luttur, itur,ftudetur. quot;Veniunt enim ut didü eft^ nett tris (cdeo, umbulo, ßo-, pugnoteo,ftudeo, His enim grecorum iaâantittm ( ß quant de copia fermonif exercent ') rcfutauimus : quod nec propria neque» ant explanare. Similiter nocetur CT fuadetur amp;nbsp;datur profirimus ,qua:m aâiua j^ecie datiuo cafui iunguntur. Sunt que participas deficiunt, ut f'uor, medeor ,crreor : quod de preterito tomen habet participium,er preßnti futuro deficit. Jtcmnafcor futuri temporis participia caret. Et imperfonalia, ficut 'm adiua decUnatione participa nulla habent,niß que poëtica ußtrpauit licentiaprfi teriti temporis,utregnata,triumphata,pugnata : fu turiatt uigilanda, er his ßmilia.

Afßmptis prepofitioibws ablatiui cafiu crc-Sic dicimus a me itur, a te fedetur, a nobis pug natur.

Defruor a quibufdam ambigitur : cum fe» cundwnPrifeianumfiruor ßtpinum fruflum foci“ at,unde fruilus participium . Sed er fruituiem quoq;fupinum facif^aquo frniturH! partidpitl^ ifonjru^nrit:

DE VER. CONI VGA. CONFVSIS.

Et imperfoMlitt. fubaudicndtm ejlii uerbit neutris : Nlt;«« dh his cr ab aôliuis tantum uctüunt itnpcrfonalia, ut author eji Prifcianuhcr item Dio medes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

phocae clarissimi grammatici ARS DE NOMI

NE ET VERBO FOE LICITER EXPLICIT.

appendix DE SVPINIS ver-BORVM IN REGVLAS

N O V E M DICE S T A .

flquot; Primaregula.

INVISYLLABAM facientia prteteritu per/râum cuiufcun^ coniugationis uerbafue rint,ui fyllaba m turn mutata faciunt fitpinum.

Ht dmo ,amaui, amatwn. adoleo, adoleui ,adolelt;* tumrtadultu.fgt;eto,petiui,petitu.audio:4udiui^udi» tum. Exdpiuntur abolitum j dgnitum, cautum, cognittwtt, conßtum, infîttim, faut um, lautum CT lotum, iuxta regwldm lauatum : undc partici* pium lauaturiu ficut cr lolurus. Hinc ht tertio faßorum Ouidiiu dixit.Sacra lauaturat mlt;lt;nf prte bat aquas, de Syluia ueftali inibi loquens. Item pit Phiu gt;potiwn, O' wxM ifgHlton potittum”. itonpl 11^ y

DE SVPINIS

timafalio, cr iuxta regitUm faltt^tn : ßmiliter fatum, folutum, uolutum, ucnum, fepultum.

^SecKnd4reg«U.

' in ui diuifas fyllabat fàcientia prtcteritum pcrfe âum cuinfcun^ couiugationn tterbafuerint’.uidi uifis fyllabii in itum mutatisßciunt fit pin um, ut do mo^omui, domitum : habeo, habui, habitum : gig-no, genui, gmitum. Excipitur altum, nift tarnen alitum dicere malts : item apertum, opertum, caß fum a careo, carui, quod et“ caritum iuxta regu^^ lam ßcit. Hinc participium cariturus ,quo luuena lis ufui ejl fatyra fecunda. Tollere dulcem Cogitât hjercdë cariturus turture magno. A fupino ailt eaf-fumfitparticipiucajfts,quo in. xi. Aeneidos Ver gilius utitur. Nullum cum uiäis certamen cr atbe re caftis. Item cenfum, cultum, confultum, coti-centum, accentum, fuccentum, doâum, celfuw gt;nbsp;excelfum, perculfum, friâum ,fed zr iuxta regu lam fricatum^nde parteipium fricatus,cr per copo fîtinë perfricatus, quo Celfus cr PliniuffrequenteT utuntuf. Item me/jum, mi/lum, neëlum, occul* turn, paffiim a pateo, piflum, raptum , correp* turn, furreptum ,feëlum ,llatutwin j argutum, ten tum a teneo, textum, toftum.

Tertia régula.

Irt ci, gi, qui,xiß,cientia praiteritum perfeëlion Btrba, in Hum mutiUa fyllaba ci, uel gi uel qui »

VERBORVM. ttflxt, fidunt fupittum, ut umco,uici,uidum. ’ leâum. dcimguo deliqui dclidum. uitt uo ,uixi, uidum. Sic er uincto, tiinxi, uindum. Sxcipiuntur fixum ,flcxum ,fluxwn, fugitum,fi= flim, midwn, pidum, riélum, ftriilum, abieda priut litcra n. A parco autem quod parfi in pr£te=i rito cr peperci freit, uenit f tpinu/m l urn parf int, turn ptircitiim.

Qvdrtd régula.

ïitmi,pipß ßcicntidpreteritum perßdumgt; w ptum fociunt ßipinum, ut emo emi, emptum : i'ttwpo, rupi, ruptum : apio, cepi, aptü :ßribo, fcripß,fcriptum. Excipiturcdmbio,cdmpfi : quod fecundum quofddmin ßtpino cdmpßvm fdcit citra tarnen duthoritdtem.

^Qwirttlt;trfg«k.

In (ft, li^ ,ß, ti ,ßcientid preteritum perßä um urrbd,in fum ßciunt fupinum,ut mordeo,mo= mordi,morßim tfrllo ,ßfilli,ßlfum:tundo ,tu-di, tunßtm er tufum : fdllo, fdlli, fdlßim es“ fdli^ tum, fedd fdlio potiiK,ut uult Prifeianuu : item curro, cucurri, curßim ; uerro, uerri, uerfum : fentio ,fenß,fenfum uerto,uerti,uerfum. Pdtt^ do,pandi,pdffumgemindtdtlitera : quod er dpa tior er d pdteo : ut didum eß. Excipiuntur geflu, hituflum , indultum, Idtum , muldum a mulgeo mulß: quod tarnen er mulfumßicit iuxta regulam :

K iij

DE SVPTNIÎ

item pißum, pitrtum, fttütvm, tcntiM d tettdo, fw tfndi, quod tSquot; tenfum frcit iuxtd reguldm.

Itemtortum,toflimt. Compofitd item(iJo,ut hditum, eonditum. Abfcondo tam abfconfu/M iuxta regutam^uâ abfcon^tumfrdt.Itemfartu/mt ftrtum, fultum.

Sextd reguld.

Deponentium cr communium uerborum fupi* tld iußctle cognofces ,fidb his uocemfingdSdéfi itdm,utdletor ,leto,ds^i,letdtum. A fungor, fungo ifutixi ,fiinâum. Excipiuntur reor, rerif, rlt;lt;(-«in. Mifereor, eris, mifertum. F(lt;tfor, erist /iffivm. Grddior, grdderis, greff im. Pdtior-^dterif, pdjjum. Loquor, eris, locutwm. Sequor,eris, fecutum. Eruor, frueris, fruâum, cr fruitum. Ldbor,eris, Idpfum. Comminifcor, eris, com-mentum. Proficifcor,proficifceris, proßäum. tiancifcor,eris ,nddum. Pdcifcor,eris,pddum. Adipifcor,eris,ddeptum. Vlcifcor,eris,ultum^ Obliuifcor, eris,oblttum. Expergifcor, eris, ex* perreäum.Deßtifcor,eris,defi//um. Qncror, eris,queflum. Vtor,eris,ufum. Hitor,eris,ni* /îimuel nixum. Compledor, eris, complexum^ Ampletüor, eris, dmplexum. Tueor, eris, tutttot ueltuitwm. Tuoreris ,tutum ueltuitum. Ordior, iris ,orfiim. Experior, iris, expertum. Metior, ’ iris, menfum. Ulorior , eris uel iris, mortuus amp;quot;

VERBOmt.

voïittirm. Orior, erif uel oriris, ortuf er rus. Nufeor, eris, natus er nafciturui.

SeptimareguU.

Exuerbis a^iuis carent fupiniijjitc fire. Ar» ero, CM urcui. V rgeo -, urges, urfi. Timeo, ft«« mes, timui. Hetuo, metuis , metui. Luo, luis, lui. Rcjpuo,reßgt;uis,re/lgt;ui.t4ingo ,ni»gis,ninxi. Culuo, cdluis, cdlui. Lambo, is, Iambi. Scabo fcabis, fcahi. Compefco -, cis, ui. Dißgt;cfco, cis, sli/fefcui. Difco ,difcis ,dtdici. Scando ,is ,fcan» di. Atig0:4ngis,anxi. Ambigo, is, ambegi. Vfal lo, pfallis, pfalli. Cemo, ccmis,creui,

Ç rlt;if}gt;cfco, ut Prifci. exponit, diflo ßgniß» (lt;tt,citans ad hoc Apuleium in dialogo de deo So» cratis. Ciwn er hahitacula fwnma ab infimis tanta iittmapedinefrßigij difßefcant. id ejl dißcnt .Sig» nijicat prdterea er dirimo, quo inßgnificatu, eins participia Plinius utitur lib .v .cap. ix. mj deßerip tione Nili. Jnde Africam df» Aethiopia dißiefcens.

Oólauarégula.

E* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiiptnis carent, hrc funt. Mi»

co, as, micui. Aeßuo, as,a:fluaui. Ardco ,es,ar fi. Stridco , es, ßridi. Algeo, es, alß. Fulgeo, es,fulfi. Turgeo ,cs,turfi. Lugeo ,luges,luxi. Frigeo ,es ,frixi. ConniKfo, es, connixi. Conqui nifcori^, conquexi. Sido, is ,ßdi. Rwdo, is ,ru» dl. Dfgo, iS, degi. Satago, is, egi. Sterto,is,

K iii/

DE SVPINIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

flertui. Obedio, is, obediui. Rwfcro, es, rubui gt;nbsp;Palleo, es, pallui. Ex fecundlt;e tarnen coniugatio^ nis uerbis neutris pauca fupina habere probantur, i ut hiCc. Placeo , es, cui, placitum ._No cfo,«,«(, nbsp;nbsp;j

nocitum. Hwic nociterrf participium,quo ufus eß îuuenalis fatyra decimà. btocitura toga, nocituri petunturmilitia. Valeo,es,ui,ualitum. Caleo, es,ui,calitum. Vndcparticipium caliturus,Oui-dius ufurpauit in tertio decimo Metamor. Calitu» ras^ igiübus aras. Soleo, es ui, folitum. Pateo, j es,patui, paffitm.

Nona régula.

Ex deponentibus fupinum non habent hac-Re» minifcor ,eris. Vefcor ,eris M.edeor,eris. Ope» rior,iri5.Liceor,eris.

APPENDIX ALTERA.

ÇDE FIGVRIS CONSTRVo C T I o N I S.

Figura quid fît.

FI G V R A (Ht nomme ipfo patct ) efl cons formatio quadam remota a iommuni cr pris mum fîe offerenteloquendiratione.Vel,Fis gura efl arte aliqua nouata forma dicendi. Sunt qui boc modo diffiniant. Figura efl uitium cum ra» done, necefsitatis ornatus^ gratia pcrmiffum.Qu£ tarnenfigurtCdiffinitio ab cruditisfîrenonrecipis tHr,ut quibitt uitium cum ratione diâum uideatur, quafîdicas qucmpiam cum ratione infanire. Sect diftant bæ cfUiC locKttoneî. Siquidem Hiftiww cum ra done, quifiguram ita diffiniunt, accipere uolimt, M talc m oratione uitium mtelligatur figura, quod ßcileexcufariposfit-.uidclicetut uitiiiquidcm figu raeateniis dicatur ,quatenm contra régulât artis per ipptm quicq ^committatur : cuw ratione uero gt;nbsp;5,nontortfrccogt;nitt(ttHr,Htpote quod (ut didum efl ) excufari ßcile potfît, idq; tum per ornatum. q«fw (td/trt, modo ratior eiui ufmfît : twin per ne« cesfîtatem. Qttippc portwî metri necesfîtat fape exeufat,tttauthor efl Quintilianus. ProintJccur uitiu cum ratione ah illis figura hoc loco diftafît, nolim mirfriî candide leilor. Qttwndo^Mt •ion CT b«m(«Mî corporibw ( authore f (tdm Cicfrà

K V

DE nCVRIÄ

oe^uitia (^uxddtn nonnunqu ddndfcimtur : tarnen no ip fa corpora dcturpant ßne dehoneftant, quin potiut contra f ea ipfaiucundiora ajpeducr plaußbiliora redditnt. Sic enim ille Itb. primo de natura deorum. Deinde nobis ( 'mquit ) qui conce* dentibus philoßt^is antiquis, adolefcentibiis dele» flamur: etiam uitia flt;epe iucunnda ßmt. î^etiiM »n articula purri deleâat Alcaum. At rß corporif maculaneuiif. Illi tamenhoc lumenuidebatur. Si» mile quid babes apud Plutarch um in uitaAlcibiadis. Porro autem cumßgurx apud Grammaticos non uniM generisßnt : nos hie deßguris dumtaxat con» ßrudionis agemus : qujeßmt numero odo. Appo» ßtio, Euocatio , Prolepßs , Syllepßs, Zeugma, Syntheßs, Synecdoche, er Antiptoßs. Additur a quibußdam Anaflrophe , figura qua. Cor. Taci» tusßibindeutitur,poetiscum primis arnica, imo er noniiuquam necefßaria. At nunc etiam priuß» quam mßitutum hoc neßrum proßequamur , ilbiA obiter pramonendum duxi hoc loco,qEuocationé inter conßrudionis figuras, ut nouam crinaudi» tarn ueteribus tugriccorum tum latinorum, ßolum a recentioribus excogitatamfiguram non ßilum non recipitneq^ admittit,feder hoc ipfum conßanter afferit. Ltnaccr uir natione Anglus , profifsione medicus, utrius^ linguie peritißsimus,motus nimirti hacratione in huiußnodi locutionihus, ego Hens neuf lego. Tu Phtllippus ambulas, ens participi»

CONSTRVCTIONIS.

UW fubduditur, quod deinde rcfoluatur in fuu/in uerbum cumpronomine qui,hoe modo. Ego ens Henricus lego, id e/l, Ego fum Hairicus lego . Ta ent Philippus umbulds. Hoe ejl , tu qui cs Philippus , dmbulds. Atque ita uerbum tum lego, tHw dwtalrfî fuo redditur nominatiuo ,dlterutn pritUie, dlterum pcrfoitie fecundiC. Id quad er in dlijs huiufeemodi locutionibus Jimiliterfieri confiât , obfierudtd tdntummodo er generis er nume» ri rdtione dt^ diffierentid tum in pronomine tum in ipfio pdrticipio . De Appofitione.

Appofitio eji confiruéiio duorum nominum fub fidntiuorum in eodem cdfu, dbs^ coniun^ione me did. Additur d quibufiddin, quorum dltcrum décida rdt dlterum. ut Cdrolus imperdtor. Georgius dux. Henricus comes. Animdl homo . Vergi. in primo Gear. Ignduum fucospecusdpriefepibus dreent. Idemi fiexto Aeneidos. Proximusille PhocdS Tro!lt;t nxglorid gentis. vfus efi euer luuendlis fdtyr^ primd,deguld inibiloquens ,quiefibi totosPonit dpros dnimdl propter conuiuid ndtum.

Df E«oclt;(tionf.

Euocdtio efi reduéiio tertia perfonte dd prinidnt uel fecunddm,hoc efi ordtio , in qud primd uel fie» cundd perfond euocdt tertidm, ut ego Henricus lea go. Tu Philippus dmbulds. Noî pueri ludiinus. Vos pittres interim cur dm nofiri geritis. Qui hdiic

DE EIGVRIS doemt,duplicm earn faciunt, explicitänt crimpli citant. Explicitant, ut ego Prifeianw feribo .

' Implicitant ,ut Prifeiattui feribo. H«(c pofteriort ufum uolunt ijdmt Vergilium Ecloga pri. cum dix K - Q»o fepefolentuf Paflores ouiwn tenerosdes pellerefxtus. Sed negat Einacer.

Dr Prolep/t.

, Prolepfis ( qunc pricfumptio latine dicitur ) eit TTjoXH^-ii» dicimus .Pueri ludunt, alter pila,alter trocho .Item, AquiU uolant, altera ad orimtem, altera ad occidentem. Quod cr ita did pote/l. Aquilarum, altera deuolat lt;lt;nbsp;meridie, altera afep^ tentrione. Ajfirmat uti^ illudac plane approbat Prifeia. lib. xvij. Sciei^umeft (imquit iufcemodi conßrudione diitiduoru,fi per preefump tionent,id eß 7rfoÀH4-/v prieponitur plurale uers bum ad utrumq; fequens, bcet nominatiuum anteßr re. Sin ad ca que diuiduntur, fmgulariter tierba , confequantur ,genitiuum oportet preponi plura-lem. Singulariter ( inquit ) id eß inter partes feor fimpoßta.

^DeSyllepß.

Syllepfiseß,cwm in oratione id quod digniuf q concipit minus dignum. Hec a latinis concept tio dicitur.Fit autem per genera, çr per perfonas. Per genera, cu mafeulinum concipit feemininumatt Scipio er Lucreüa pudid. Et ß quando mafeuli»

CONSTRVCTIONIS.

nltWdKt famininum concipit neutrum: îàdfculinu, neutrum, ut Bos zr iumentum ftunt lt;id pricfepe ligati, ut exemplo cuiufdam utur. Sed hic deßdera=^ tureiufuiri authoritas. Bamininuum, neutrum, ut apud Lucauum in primo Phurßtlite . Menfura^ iuris uis erat: hinc leges er plebifcita coaäa. Sfderbte fuTit,quiputnit eum locum corrupte legi, nempe codäiie pro coada. At contra ple^

accidit, «t neutrum nunc mafeulinum » nunc foemininum concipiat : er mafeulinum itent er foemininum admittant adieéliuum plurale generis neutri pricfertim, cum hec genera nominutn funt res manimatas ßgnißcantium. Hinc dicimus ignis cr aqua funt contraria. Vergi. Eclogaquin ta. Atqideos atq; aftrauocatcrudclia mater.Per perfonas y cum pnni4 concipit fecundam, ut ego et tu legimui : Aut tertiam, ut ego er Philippus lua dimus : Aut enm fecunda concipit tertiam, ut tu Gquot; Philippus cantatis. Fit nonnunquam er per cafus, utapudvirgi. im primo Aeneidos.Remo cum fra* tre c^uirinus iura dabuut. Veru id poeticum magis rß q oratorium. Ergo Remo cumfi-atre Quirinus, id eß, Romnitw er Remi« eit« frater,fine Romua Ihî er Remus fratres.Et haéienus quidem Syllepx fts implicita eß . Implicita autem per genus eß, cum demoßratis duobus marc er feemina, dici» muf. Vterq^ bonus eß:er ambo iufli funt.

DE FIGVRIS De Zeugmdte.

Zivefi,«, quot;ZeugWA guam Prifcianus adtun/^ionent apfiet lât : tumßeri diatur, cum pluref fenfus uno ucr= bo clauduntur .Vel, cum dd unum ucrbum plures fcutentiiC refiruntur. id autan tribui dccidit modis, Autuerbo prdpoßto-gt;hoc ejl inprincipioordtiox nif poßto: CSquot; uocdtur protozeugma, ut fcribo ego tu , Virgi. Eclogdpri. Suntnobtsmitidpoma, Cdßcme£ molles, Gf prefsi copia Idâis. Aut uerbo l’a poftpoßto,id eß in ßne oratiois poßto. Idem £clogdcjuintd. Nihil hic niß carmind deßtnt.'Et in primo Aeneidos . Hicilliuidrmd,hiccumiifu it. Et Horatius in Epiflold dd Celßcm Albmondnu. Vt tu fortunam, ßcnoste Celßeßremus. Idem in arte. Tu ^uid ego er populm mecumdeßderett audi. VIlde cr hyßerozeugmti dicitiir. Aut uerbo in medio orationis poßto. ut Hebrai ßint er ego. quot;Virgi. Eclogd feptimaCdpertibi fdluus er ha» di: cruocatur meßozeugmd.

DeSyntheß.

^uvStiri^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerbum uel nomenddiediuîi

uoce quidem dißcorddt cum eo cui redditur, ßgn» ficdtione dutem concordat, ut populus clamant. Turba ruunt. Vergilt. in primo Aeneidos. pars in ß-uftd fecant. Idem Eclogatertia. Trifle luptK ftdbulis. Notatum efl autem er illud a Erifci. lib. xrß. Cum omnis ( inquit ) conflrudio ad uocem rejh-etuUßi, nottnunquâ tamcnddfcnßim rediiitnh

CONSTRVCTIONIS.

DeSjn^cdofbf.

Synecdoche ejl cuin proprictds ftttrtis dttribtii rtvtK,^oX® turtoft , ut homottlbu! dentes. Vergib .inprimo Aeneidos. Uud^gcnu. Urm in eodcm . Os burner ros^ deo fîmilis. Fit dutcm et per uerbd. Vt doleo cdput,lt;juod Gr doletmihi cdput dicimus. Vergi. in pri.Aeneidos. Expleri meutern nequit, df Dido» ne dixit. Fit GT per pdrtiapid,ut ibidem idé author. Oculos ßtffufd nitentes: crnodo^ ßnuscolleäa fluentes. Cuiufmodi fitne locutiones expotü fire fo Ifnt per pdrtiapium hdbens. ut os humeros^ deo fimilis, id efl, hdbens os deo ßmile, er humeros itm deo fimiles. Df Aoifrf enim loquitur. Sic dl» bus dmtes quij^id didtur. ïd eß hdbes dlbos dentes.

Df Antiptoft.

Antiptoßs eß,cumafus pro afu ponitur, id S[vtÎtÎT»=» ^«od nomen ipfum declardt, ut apud V ergi. in pri.

Aeneidos. V rbem, qudW ßdtuo, ueflra eß.Hic «r bonprowrbs dixit: erdpudTerentium. populo ut placèrent, quas ßaffet frbulas. ßbulas pro fi» buld didwM eß. Ctterum bjec,ut GT proxime fu» perior portis q ordtoribus mdgis ßmiliares funt.

Ç Df Anaßro^he.

Andßrophe a Diomede dijfinitur inuerßo diäio* oAi num contra bontim ordinem orationis. VndeaVer * ** g'li. dtfl««» eß in quinto Aenei. Traiiflra per CT rmtos. Bfl enim per tranßra. Sic o* db eodem in frimo ArtKitkî, iuIm« f putrrf, f ro cotttr j

EPICEDION IOANNIS CAESA nf in humdtiomnfuneris EberhdrcU inclytifdne et generofi pueri uixdum adolefcentii tx illuftri pr£cliird cotnitum dominorum d Stolbergh amp;nbsp;Vuermgerode ßmilid. Quiobijt mortem Anno d pdrtu uirginis Mille/imo , quingenteßmo, uigefmto fexto, undedmo (nlcndds M.dij.

Quem forma deeus eximium, dumuitdmdnebdt! Dum florats atds idm propc puber erdt.

Quein pudor ingenuut,frontisqi modeflid pracox: Etfimul orndrunt flemmdtd cUrd pdtrum.

Hiciacet (hcumiferdmfortë) pdruo^; fepulchro Clduditur: e^' non e/l, qui fuit Hie decor.

Sedueluti dudum uiridi conjfeëlus inkorto Flos tener dtq; tendx, decidit ante diem.

O merito dileâe puer, quis non tud fleret Funerd,cui fdltem nominenotuserdsi

Te nobis fubito crudelid fdtd tulerunt : Etrdpuit celerimors uiolentd grddu.

Hoc ego dum cdrmen fid, ZX tibi trifle dicdui : JAunere quo certe nil mihi mdius erdt.

Intered Idchryma tepeßäd per ord cddcbdnt : Delebdtq; fuds literd dudd notds.

Quid ßccrem tdnto cordis mxroregrdudtus : Quipoterdmmdnes non nifl fleretuos} Sed idm ex dduerfo melioris glorid frma Nos confoldturittos^dolorelcudt.

Scilicet

Scilicet ex omni cumßt nil pdrte bedtum : Sold tibi uidrix illd fuperflef erit.

quot;Virtiu quippe mdnet, quæ qudntuldcun^ ßttultro ïpfd dnimarn fequitur, corpus ut umbrd fuum.

kccedit, ÇI, dpud ßtperos tibi mdnfio certd Obtigit, angelicas inter cr ip/i cborof.

Viueigiturfoelix^crgaudemorte folutus. Qu£ tibi ut ortus eras, iam ßcbeunda fuit.

Viue cum Chrißo régna : tua dormidt 'm J^e Surreâura cara. lam^ beate Vale,

VCLVA VIA AD CIVILEM, Ï»lt;«n uocdt,fed mterituram tnox, dc promde «m» bratilem foelicitdtem pcrueniatur gt;nbsp;luuertdlis fatyra décima.

i/lonflro quad ipfe tibi pofsis dare : femitd certe TranqutlLe per uirtutem patet unica uita.

irCVVAITEM VIA ADCOELE fiemperinde^ perpetuam er ueramfoelici* t4fm pfrufniittwr, f x rfcmtioa ni)U$ quij^iam.

Quifquis es, ad fummam ,ß uis uere eße beatus. Vnica por Cbri/lumfontUcfru patet.

L

deq^vibvsdam figvris

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iipfiellttnt.

CV M 'tntrr imprimcndum ai ctdcem huittt opufculi prope umtum clfet,eic dli^uot udcu£ omnino fuper forc idioqui ui direntur,nifi eiuigeneris ( quod genus fuHt,qu£ in eodem tp/b hu^enus continentur ) quippiM 4tlif feretiir-,quod paginulds illus implerct : itd^ netton Cr il/if yïm«/ plen£ effent, plucuit hos Jubiefldf diélionis figuras itel prxter infiitutum adijceredd^ tarnen nonfinecaufia:q,ipf£ nifi multo ante per* ccpt.e, in enarrandis poetis fiepenumero remorari folcant fiudiofi illorum auditoris intelligentiam aho properantts. Sunt autem hic. Profihefis. Aphaff fis. Epenthefis. Syncope. Paragoge. Apocopei qu£ cr his uerfibus continentur.

Prolihefis apponit capiti ,quod Aphterefisaufert* Syncopa de medio tollit, quod Epentbefis addit. Aufert App ocopefini,quod dat Paragoge.

Adduntur bis nunc ctiam Parentbefis çx Synec* doebe alia quidem tlla a fitperiori ; nempe locutionit figura : non aliam ob caufam^ qult;e diHaell. gt;

Proftbefits quid efil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ' j

Profibeftseft appofitio ad principium diHifuit

, DE FIGVRIS.

lita/ ufl . Litn-f, «t gMtus pro n«tttlt;ï. Te routus j» Andria. Eo p«tdo lt;2quot; gtwti i«Um, cr c5 filtum meum cognofcef, GfWh pro twti dixit. Sÿl Ubx ,ut trtuli pro tHÜ. Sic idm in «dem comœ« dii^étu qutirto .Nampolfi idfcijJemttwncjuM * ^Juc pfdfiB trtuhlfcm.TetitlifJcm dtxit pro tulilpm.

Aphitrepsquideßi

Apbirrç/ti efl ibidtio dcprincipio difîionis litf= lt;■««€1 fyIIdbr,contr(triitPro)}be)t. Literie, «t ruit pro eruit. Sic Vergi. tn «ndeefmo Aeneidoî. ruet 'omtuit Ute. Idem in. xi. er confufi rKebxnt Offt foeis. B uebitm pro erHebitnt: ut tn priori fxempto, ruet pro cruet dixit. SylUbie,iit tonnere pro con temRcrc. Idem in. vi. Aeneidos. Difcite iuflitiant Wonifi,©- non temnerr diuos. Sic cr apud runden» firt pro dujrrt legitur Eclogx norm. Ontnid Jrrt titùmum quo^.

lt;[f Epentbefs quid c}l ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Epmibe/iJ eß ippoßtio id medium diâionÎ! lite trrGï ttfi re ttel fyllibit. Liters, ut relligio pro religio .

Sic Vergili .tn fecundo Aeneidos. Relligi'onepd« trum, dtxit : cr tn primo Aeneidos. RelliqiiidJ Dd rwum : Relliquiet pro Rcliquidî. Sjlldbe ut Md« «ton pro MdTî.ldemtn. viij. Sewit medio in cer«

I tontine Mouors. Et Ouidiwt. Stc ego ,/tc po/it« ’ dtxit mibi cdt/îdeMduor».

CL-VIBVSDAM.

lt;,1 Syncope quid eß /

Syncope efl abtdtio de medio diilionis literie uel fylhibie,contraria. Epenthefi. Literie, utaudaäer pro audaciter. Sic repoßumpro rcpoßtwm.Ver» gili. dixit in primo Aeneidos. manet alta mente re poßum ïudicium paridis . Syllabe , ut extinxti pro extinxißi. Idem in quarto Aenados. Exiinxti te , meq; foror. Verba funt Amue ad Didonen fororem.

Paragoge quideßf

Paragoge eß appo/itio ad ßnem didionis liters uel fyllabx. LiteriC, ut hoßis pro hoßi apud PlaU’^ turn. Syllabe, ut dicier pro dici.Perßus fatyra pri=‘ ma. At pulchrum eß digito monßrari, dicier hic eß. Sic er virgi. admittier or at ,pro admit=i ti dixit.

Apocope quid eß ?

Apocope eß ablatio a fine didionis litere ucl fyllabe,Paragoge contraria. Litere,utpeculipro peculij.Vergili.Ecloga prima. Ncc cura peculi. Syllabe, ut do pro domum .Sic Ennius dixit.ln^ fuam do illud Homeri imitatus lib. iliados feptimo. «/XiTtJov(Tw- Vbi pro S'eip.«. ille dixit, Parentheßs quid eß i

Parentheßs eß ßenßis alicuius ad medium oratio nis, antequam abßoluatur, interpoßtio. Vergili. in primo Aetieidof. Aeneas ( ne^ enim patrius co

DE FIGVRIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

ft/iere metitem paffus amor ) rapidatn ad ndues pr£

Achittë. Et Hordtii« I;t. primo fmnonum, fttyra prima. Catera de genere hoc ( adco fi^nt ”gt;i*lta)ioquacem Delaffare ualent Fabium.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Synecdoche quid efl ?

IT Synecdoche a Diomede diflinitur ,diâio'plas mi gt;^‘(fue pronuntians q fignificans. A Dofwto uero bocmodo. Synecdoche efl /ignificatio plcniinteU Iffluî c4plt;tx, cii plus minufue pronuntiatur. Hac 4 Cicerone in dignitatibus intclleäio interpre.Fit aus ffffl 5CUTO uel a parte totum, uel a toto pars intel-» bgitur. A parte totum. Vergili. Hd»d aliter pup pcs^tua tpubesq; tuorum. Apuppibus cnim n4~ l•es,apube ipfos homines fignificat. A toto pars. IdfNi m primo Aeneidos. Ipflus ante oculos ingens a uertia: pontus In puppim flrit. Hie cnim non to t«m pfl(tg«î, quod nautam excufferit, fed partem flue pelagi flue ponti, id efl fluâwm intellexit. Sic cr in .xij.Idem.fontemq; ignemq;flrebdnt. fons të pro aqua qua ex ipfo hauritur, pofuit.Sic quoq; infexto.fligidus dnnut ab eo diëlwm efl pro byonr, (tnnt pars /rigida efl. Et bitdowt quidem de propofltis figurisflt didum fatis'. Reliquas quare turn apud Diomedem, turn apud Donatum : out fl lumorcs magis libet legere ,apud Ho fellanum t out Dejhautcriÿm.

L i^

ERRATVLA Inter exctiJenJuift •gt; feruittih^cfunt.

In IiïfTrf .A.

fagina , lutea tertia ,lt;urare

In litera. B.

Pagina oâ^aua, linea tertia, fupemexiu^

Pagina décima tertia, linea tertia ■

In litera. C.

Pa^na nona, linea tertia, hit cr ab his

Pagina décimaJinea fecitda. Ç Qu^ puppim Crt,

inlitera.D.

Pagina decimj,linea. xv . Rrfcoo.

Pagina. xv. tinea feptima. Koma tteno.

Jnlitera. E.

P4gin4. xiiij. linea quarta, ptitrimos quidein

inliteta.P.

Pagina quinta, linea. xi/. Et hos duo.

Pagina xv. linea. xxv. uerfus ex Horatio ita Ie» gendus e/l. Vt hac trementi queftus ore confiitik tnßgmbiuraptispuer Impubecorpus.

InîiL H.

,linea. xiiif. JinyuTo»r Ît7a/»

Pjgîrtj fcptima, linett prinu. Hit poemuM.

ItoB iinea. xij. dilucide.

Inlitera.K.

fdgind feptima lined. xxiii}. lueeo/ueet.

PitjiiM notut, lined. xxif. rdrior.

ti (jiiii dlia usq mter legendum eceurrerinterrdtd » dihgens leôior fjcilbme emendabit prdfertim m dcccntibus duttrum dut trium uoculdrum grdCMi* («rww,

tXCVSSVM EST HOC OPVSCVLVM i^ud Lypßdtn hdud incelebre GrrmduK oppidum ,per Nicolaum Fdbrunt honeftum eius oppidi àuetn.

Annodndtdli Chrifli Millefîmo, Quingenteßmo » Vigrßmofeptimo: deei» mo cdlendds Oâo brit,

M. S

.;• ,■ ;H .'i.'./a.M

C'o'b'SbCT'.'lt;«^ 'V”^ *■’

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-j'-inniis

' .n*îiî,OTgt;4 ‘iKntlt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-;

lt; v.litft ':!!.•••:' '»ma Bftiinn’j'Trt^î V'

' . ttVJV'ZVqo/pOH T' •-,,_ »’«».înbarTïS'.hnt« '■

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. j: ;

,lt;i ;oaï,.r?^Qffîij; lt;■’/ , '