Sotwcnbtgcï/
Vnïgt; jn'inMubc ï ücvicbt von tcm dttiactt vnîgt; cîvi^c« '^cfîamcnt 00lt;r ©naDenbunb ®ottc e/in Den ©cljriff*
«n bct ggt;rôvb«lt;tt vnb 2tpoPlt;ln Ãcoffenbatet:
6oïnen 'pf)Uipg-2ubiv!gni/ vnlgt;2llbcttcn / ^vauc»
vnö ïöïönijcnbcïg/ gcbvâôcrn / mti# ncn ©nebtgen-ÃicvKn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
SCigebonU ^itet»iôe I JQeviiv'^-Ãi^tö nach Cen L ten Oer gt;;gt;. Otpcflctn finO ? mancijetkp »nnö fd^ttierc î) int^umen »n Oer Ãtrdjeti _? @otteö ! fonOerUd) abcï ttonOer ^teidj^eit vnO Oem vnOcricijctö Oeö newennno alten Xeil'tniente entOanöen: tric (oldjee Oie y^tjlonen/nnO fümewUeb oie ^etti» lieben vnuö futtreffUeben'-Fächer Oesalteit iebreramp;TcrtuUiamTOiOer Oè^â¬l?ev M-aveio« nem,'onO A.uguftmin)tOer Ote ^ïanicbeer be^ ieugen. (£0 were aber botb n« wûnîcbcn 1 fotebe irubumen mit Oen SSRareioniten vnuo S£Ranid)eern/ »nO anOernOersleicben Ste ijern erlo(djütvnO geOempfftmeten/ â^ber wetlOes lt;datan aU ein avftliilifter ® «Il ! vnO vnver » (übnlicberfeinOOer ^l^zt^Uchcn ^irtbenfwel vergeb«/ Oa^ Ote(e Irnbumen )b'w« lement Oleubîebï OtcnllUeb» btelelben vn»
' Vvnâ3eiVm/y^ArnubtOuïd)Oie/îûfubô^eutgt;
^oneï^, lieb Jum Marcioni vnnb Maneti befeîltt^**^ vnb alfo für menniglieb fur ;^e$er geb^^if^*^ werben/fonbe rn erÃlicb bureb ben QJapiî/ fieb für lt;f Ãrijlt @tattbalter/vn bao Streben auOgibt/ bemnaeb bureb atibere 1^ ^â¢uangelifeb fepn woüen/vnb bie gan^e^^â ÃU meinem fieb vnter|îeben/viï enblicb bie ^ibertüuffer/fo einen fonberlieben ber ©ottfeligfeit baben/ernewert.^ureb fe brep bluffen but ber Itptge @ei|î ernanf^ irttbumme alfo hfïiglieb vnubverfcblu^^ââ^; wei^ wiberumb auff bie babn gebraebf/^^^ tr«bfn/dn anîser« roef
anOern namen fiefe beöeefet ^abcn* .l
^Damif aber ein gut^cr^i^er »or feieren gefe^rliebcn »nb oerbampj^â'' ' (^umen fönte Ãûten/ »nb benn aueb ff (îeben/ meicbcÃl»« Ãauprvrfac^/tgt;er bic form t bie mütd vnb toeref jeuge benbunbe ©oftee/ ben er von ben |icb befeblolfen/ vnb ju feiner jeit ^:opbctcn/lt;^b*'ânti»n »nb bie baret bat ! weren : lt;So hab ieb eben vnb orbentlieben Bericht wort'jufammen getragen vnb v e
âïöeil aber biefe brep erjeb(tlt;
Bf tl / aft vtib nftt) î^efîament ffçfti «»W »« glfic^em iDcrt^ îu ^altm/fo viel Bae wfffn/ Ben grutiB vnB Bic fubjïanè klan^^f Zvnbal^ foBcm aften Xcfïamcnt nur fc^atten nnBÃ# guten jugeben: wir aber ^ergegen au^ ©of«â tee wort galten »nö befennen / Ba^ Biefe bepBe '-Xfpament ein Xejîament (epen / fo vief i^r tvefen vnb grunB antrifft / vnB aöein in etfi# eften eufferlicben vmbfletiBenvnnBsufenigen Bingen vnberfe^tebè werben : @o Bab ic^ erfl« lic^ biefe »nfere te^r vnb befantnie auff biefc
1 nbsp;nbsp;tfetOerffert vnb beseliget: ^ÃBefc^e Bing von
einer wörcftic^en vrfac^ ^erfomtnen ( auff «tuet lep grunb erbawet/bureb einerfe p vifacf}/ iuOtument vnnb mittel empfangen werben/ vnb in bet wefenlic^en fotm burcfjauO vberein fommen / vnnb burefjauO auff einertep jweeà vnb enb geriefjtet werben/ bie müffen in ihrem tvefen vnb fubjlanp gleich fepn. ^ber Bae afte vnbnewe Xeffament^öbeni^ren anfang vnb vrfprung von einem @ott/ finb auff einen grunb/ nemlic^ ^eftmt (I^rijîum ben geereu# Pigten/ erbawet i bie güter vnb woft^aten ber# felbigen werben burc^ einen ©eifl/burc^ei# nen ©lauben / burc^ ein wort / vnb auff glei# c^e weife / vnnb ju einem enb empfangen vnb mitget^eift. âXÃeil aber biefer lt;opruc^ von ge# meUen Beeten jum aUer^efftigfïen wiber'/
21 u,
wtrbf : fo bab t'cft ïgt;f nfefbtgfti
ut fûnflr vnôcrfdiùîiltdjfn (apiMn/^âWP Den (Sc^rîfften ter 'Propheten »nîgt; 2(po^îdrt rrfîert »nö bargetÃan : SÃnP alfogefc^folî^^^ öae a{( »nb neto îXe Jîamf nt / ben gruflf »nb boe toefen betreffenbe/etn 2;efîamenf v«ö drtOSunb fepen. Sam« aber cm cmfel«^^â' (à 'ftnjî mdcljte mtlfen/ mormn c((|emi«fe bfj »nberfdjejb bepber S^eÃamenten fîc^f ! trag far einen »orjug bae netve für bem aften habe: fo ^ab it^ benfdben t« captf ein angejeige t / vnb au^ @of tcö »bd loiefen/bafâ » jfehemberja^f ber^un^â^^j noflen/in ben eulferficfcen^unbbjeichfH/'â'^â m ber au^fpenbung ber (f nbfidj/ au|f ba^ ber gutherätgelcfer bjc (iSpnrebfn biefer brepen Beeten gemacht trdrbe: fo ict) bie ftîrnfâîâPâ berfelbigen h« angejetget/ vnnbau^®*â^^^^ wort grünbfich »««b augenfeheinfich legt. Q3m alfo im ^(Jr:en guter^uver^t? biefer SÃnberrichf werbe aOen guther^f^^âââ â* marfieitliebenben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anlfitubÃ^^^
ben/oon ben fchwebenben (îreitten vccb^ tf)eifen/onb einen gewiffen grunb Chen ben ©faubene^u erfangen.
Qluffbaà aber biefer Bericht bep herzigen befîo angenemer
(5. nant^ti ic^
in trucf vcrff rttgf n/ vnö nbsp;nbsp;S. ©⢠ll^n bf*
fonöere njoUw sungncn. 3â wdc^cm öf n ï»f ï Qöolgeborne ^crrp^tlipó Der iönër/5rlt;»# Ãcrï JU 'ïCtnncbvrg vnö ^dlÃem/^urggr«* ue ju3Ui?e9/(£. (£. ©â¢Â©â¢^fF^SOdtev/mem ©ncôt^er^aï/mtr vrfac^ vnO antaOö^Ã^* ben. Senn won 3^dr©.tcbjuiiiofftdtnal mitgtoffenfreuben ^ab ^órcn loben wnDtûÃ* men (£. ©. ©. ©ottfehgfejt i hebe ju bec marweit/fleifî tn fpracbenvnö guten fänflenZ wnb anbere (£^rtflltcl5c :Xugenben. Sieweil bann fein jtoeiffel t|î / ben ba^ ber ^atan vnb bie âïöelt (S. (£'. ©. ©. wegen ber befantnts ber reinen lehr hefftigjufe^en werben: fo^ab biefen meinen grönblidjen wnbfdjrifftmejfio gen^erieljtwonbem einigen grunb wnb wege beo ©laubeno wnb ber feligfett / ã.©-©.©* id) wnberthenig jufdjreiben wollen*, bamit bie^ felbigen in warer er fantnio beo wnbeweglicben nnb ewigen ^unbo ©ottee wiber ben anlauff »nb gcfd)winben griff bee ©atane »nb ber
I ^dt geperdet werben/wnb alfo bem .fîJÃOî# I Oîfeyî 3efu ^Ã.rijio einen guten fampff fern«» pffen/ ben richtigen lauff juin ewigen leben »olnbringen/wnb bie wnwerwelctlidje fron ber geredjtigfeit erlangen mögen*. 3nvgt;nbert^elt; niger juwer fid)i/ ^.(S.©.©. werbe bt^ mein iiij
»oîÃabm in aOen ©nahm wrrtW*^ rfen vnï» auffnemen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãiemrt (£â¢
@.Dfm ^iUmfc^rigen SOatter befê^lfn/ln lenöe / öa^ er Daô gute W(r^/ welc^ee er in angefangen ! ju feinen r^ren ! $u ermeiterung »nnb trofl feiner c^en/vnt) ju Deren feelen Ãeif »nD feligfeit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
hingen woöe: 2(men. Ã)atum 2((Ãep WH 14 februari)/ auff meieren tag Der lic^ »nnD ^^ripiieb 5ür|l ^riDericfe graff bep OîÃein wO^^urfärHim ian^^f geboren i|l.
SÃnDertOeniger v
Marcus Beumlerus» â
(vmnc I
tung ton onn wort ^unl» I
»n® ïcflamcnt / aud? m fett ctC» |
nung Wb abt^ctluna
folgcnbcn wcrtfe-
^il in t»icfer $ani|en ^ant»*
inngtonbcvglct^i^^tâiâttïâlâ^âi^âoï^ïâ^ï*
ob« quot;Ccilrttncntö (ot 9^bnnlgt;«tt
»«bcnâ.fottiljubq'Vcrnadwdîtung tonnótenfcpn/ l»a| l)'lt; fuïUngeseigt tn ert 1er t t»«blt;/ wnö t»urdgt; ttóïtUtnl5unb ob« â^ctlamcnt »«(lanben: und) in w orbnung tnb t^«kn lgt;Uf« (iu|geKii)tt tnb «H«t werten.
terljalben erpltd) ju wiffen/ taà tnre^ tad ®a« eë«A wórtlinl5unb ot«quot;^ cil ament nidjtd anterd MÃanbenwirtt/tenntad wort ter terfobnung/tntv«.
â ter gnebigen verbeiffnng ©otied in (^t)ïilt;ïo â¢^eplanbwnb ber feUgfett/ wie fie ton ten .Ãâ-^ïe'Pb«' ten tnfîtpolteln befdnieben ifl.
i£d wirtt aber tiefe lei)r tnt ti^ wort ter ter^eip cBatumv fnngein'Ãun^ genent/ tnt mit einem '33nnt ter» 8li(^n/ tamit anmjeigen/ta^ ailed wadin temfelben vnb Qip». offenbaret tnt terfprod)en/gewt^/beÃentig tnt ewig (ep; weil nemlid) in terfelben aile ting (unten werten/ ««nt wk tie in tnt bep einem anffridjtigen/ retlidjen tnnt be» pentigen bunt erfortert werten.
2t t
Z quot;VâonbduG'tMbcnbttrt^
I. 9« I. îD^nn crfîKd) agt;frî»f jit einem vedjKtt ^***^^,^ T'fcXâaquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f f)lt;t(/vnbev benen er
tlx loi v«!;« fet mivf/etüdier genjijjer puncten »nbarricnfnÃ^ö^â;
(inaiiber »erglcicfeen/ verfprecfeen »nb verfcfere^^*ââ ivieau^bem biinb jwifcamp;en^fwcvnb ^(bimelecpiW (tfïen ('uc{) Wîojtÿ ant zó. cap. gemacbf/j»fe()«gt;â T Söi^ erfîe tîûef nun »trbf aucf) gefunben in biefer (ev^ vnb ver^eiphiift / wie fo'dKÃan^brncfiidjgeiefen ini I. bndgt;Ã)îcp«ant,i 7.cap. S)an jfi erfîen verfpriffif pft) ©otf vn^ aifö :3dgt; wi l rt u jfrieb tcit nm bunb ^wtfcbctt tntv vnb bir/vrtââ îsdnetn Ãammnadi btr/ vnb bey ttacbbommctt/brt^ ce etn c wi^ct: butîb fcy/rtlfo ba^ tcb betn lt;5ott fey/viHî^ betncô fentene nccb btr.
wir ©on aifo berpgirfjf et : W^ttbeU fii v xgt; n b fey fro m. QBeicfee hir^e perfctiretbnng nadj in ben jeijen ©ebotten im Z. biKfi ^oÃ'^ am zo. cap. weitleuffig erfiert/ tgt;nb in jeÃen articiil Wib^f* (cÃieben wirbt : baÃer Ãeaueà bie tafel txë Ãunb^ nent werben/an bie^eÃr. im?, cap.
lt;^c9m z- ^umanbern/ià aucÃÃep einem ÃarcfenvnÃ* * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãen ÃunbVorjeiten ÃrencÃlicÃÃcwefen/ baà babep (t^
heber f biev Wut vergoÃen worben: wie auà bem ^imb ^acoÃ^ vnb iaÃantf im i. bueb üWoÃe cap. 51. V. ^4-abgenommen wirbt. JOarmit bann angejeiget rnö Ãejengetwirbf/baà bieÃunbefgenoffen eÃe wolteniÃr eigen Ãlut/ letà »nb leÃen barÃ^en / bann etwatf wiötr ben epngegangnen vir ÃeÃetigten Q5nnb verwircfeit-JCià anber Ãi'tcf Wirt aueà in bet verÃeiffung ©ottce gefunben. ®ann erÃlieà Ãat@ott im alten ^eÃa*
ment
(Bcttce,
w«nf j«nt »övBÃb mit tem Muf bcvf^tacn/fo inbcit »pffeni tergojfen worben/cuOetlid) angebcufef/vuuö '^frnac^ int neuwen '^cfïiime n( f rcffïigltcfc ju b«|Ãlt;f ü* öfu/»nbfdu »erixtjfungtnbtrtf wcrdPju rtcfcfcu/fct* neu etngebovnen uub furgclicbt en ©o^n lu bief« wdf Sefuubf/ tn ber gcflalf beg fûnblt dx petfefeeg/bc^ er fû v 'uigampammenbeg creu^eg fétu vnfcpulbtgegvnö t^eure« bliu tergoife. ^te foltfieg fepon kläret bev '^?'2(popel an bte ^)ebr. cap.?.aup bem Z4. wpit el bef aMg?9îoftg. ^èenn ate SOîofÅ aupaerebt çeiHc bon allen gebotte« nac^ bent gefeç oU ah lent boltf/nam er felber »nb boefeMut/mtf fóaffer onb purpurmolle/ wnb pfopen/ vnb bes» l^engef bag buetj onb allee bolrf / vnb fprac^: Sae ipbae blut bee âSunbe/ ben euclgt;®ott gebotten ^at. SOnb bte ^ötten vnb allee ge^ tc^te bee ©otteebten jle befprenget er beÃe Ibt# gen gleichen mit blut* '^nb mtrbt faà allee jjit blut gereiniget nadj bem @efe^e/vnb oÃn ^tbcïgiejfung gefdjidjt feine vergebung*,
mupen nun ber ^imltfcben hingen Sâur^ I Pilber mitfolcbem gereinigetwerben, ^lber fie felbe bie ^imlifcljen müffen befter opffer ^abè/
I l'enn jene waren^enn i^^njïue ijl nid;t eçn# gegangen in baögt;;)eilige fo mit ^enbè gemacljt m (weldjee ià ein gegenbilb ber rec^tfe^ajfe!» iien)(onbern inben Ijmlel jelbe/nun 5u erfcljcù nenfurbemangefici^t^otteefur vne. ^uc^ nicljt baÃer ficlj offtmale opfere/ gleid^wic
4 'X^orttcinCSnAbcnbun^
ter^oÃcprûfîcrgfÃft aüc |ar ïn mtt frcmböc bluf, éonp Ãcffe er o|ff niä(|fH lciöf n von anfang Der welf Ãer ! âï7un aber am cnöe ber weif ffl er einmal erfc^ienen/ burcC fein eigen opffer/ Die funbe auffju^eben.
j. gum öritfcn witt auch bcr epb ju einem biÃen vnbÃewiflen bunt» erfordert/wie fönberlieO^âüj bem bunb 2(bime(ecb«f vnb^faactfimi. bnd)9Wââ cap.zó.v. JI. 3tent auà bem bunb ^ofne »nb Ãâ** baonitern im bud) ber Oviebfer cap. 9. ». if 1(1. ®ip briffe flnef wirbt amb in biefer lebt beiffnnà @of f eö Ãefiinben: â2Bie âpaniu^ an bit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
cap. 6. foidjecf gan? benlicb erfieret/»nnbfpgt;â'w^ 2(16 ©Off 2lbraham ver^ie^/ba er bep grdffern 5u feftweren baffe / fefewur ff felbe/vnb fpracb: ^arlicb icb wil «en / vnb vermehren / vnb alfo frug vnb erlanget bieverbeiffung. ^Dif «âââââPj,â febweren wol bep einem gr offer n beii (ff vnb ber epb macbef ein enbe allee
Bep ee fe|l bleibf vnber (bnen.^ber ivolf e ben ©rbè ber verbeiQung vberfeb**â*âââ^ lieb beweifen ! baO fein ra^f nicbf waneff^^L er einen epb barju get ban/ auff ba^ wir bm j jwep ÃucF ! bie nicbf manefen / benn ee ip *4 möglicb ba^ ©off liege / einen (îarefen lt;r 1 haben ! bie wir juÃuebf haben ! vnb ber angeboff enen hoffming/welcbemlr nbsp;nbsp;o
lt;5ottC6* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç
bet auc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in bas inivfnbf^c bve
vor^an^ô*
4- ^iitn »tcrbrcn werten rtU(^ JU einem Bc(îenî)^ 4- osf««» Smbunî) erfordert pefctbure vnamp;gewiffebuirtjeidjen
fiâel ! bte gletefe «lef «n bte tergliefcne »nî» »erfpro* M)ene avttcul gebemgen werten: wtefolcfje^au^öein tâUni» jwifeben ^«eob vnb iabnn auffgertefefet »er* nommen wirtt / im i. buc^ Sïîofi^cap. p. ». 44. ®ià 5gt;ierbte fîucf wirbt (met) in biefer lefjr »nb »erl;eiÃiing ni^btiicfliefe gefunben. ®enn im alten quot;iteflamcnf lt;mlid)bie£gt;pffet/feetnnacfe bte ^efefeneibung/enb-11«) bag £)|ïerlamb/alg bunbjeiefcen/»ôn @ott an fein Mfeei|f»ng ber gnaben gehangen worben. 2(u^ wel* wr »rfaefe bie ^âefefeneibung ber bunb / »nb eut jei* ^enbegbiinbg/int i.buefe SOîoftgcap.iy.b.io. n. ^^â^'^'uÃgci feeï gcrccfettgfdt beg @laubeng/an bic Aom.cap. 4, V. t,4£f X)fîerlamb ein jeiefeen in bec i;nnb ber finber ^frael »nb ein bencf mal fiir jfeten au* sm/imz. bu(fe5)fo|tf? cap. ij. ».ilt;^. genent wirbt.^m aber ifî ber nbsp;nbsp;nbsp;'^au)f an fîatt bec
^wneibung/»nb bag .Ãi.Tlbenbmal an fîatt beg Mwlambg/ an biefen ^unb gel^angen worben, «üafeer ber 'î^auff bag bab ber wibergeburt »n ernewe* ââung ^feeiiigen ©eifîeg genennet wirbt/an â^it.cap. îh.f S)afeeraucfe bag gebroefeene brot beg.O-^tâinb* nialg/aig bag fïgei ber gemeinfcfeafft/welefee wir »ntec lt;inanberalggiKbery»nb mit S^rifîoalgbeml;aupf/ Dubenz in ber 1. an bie Sorintfe. cap. io.».i6.i7. ange* jogen Wirbt. S)afeeraud) ber.^elcfebagnewe'$;e|îa* went »om ^(£050501 fcifeg/ bag ifî ein bunbjeiefcen »eg newen ^efïamentg/genent wirbt zwte wir lefen in
j. an bie iSorint^. cap. n. ». zp
*VdttÃgt;cmlt;nttabcnbun^
^«rumb ücfc lc()t cirt Xcfïrtnient «tenen t WC« tc.
Zii^ï wefefien vter»mamp;flcnï5en ju fd)cn/ baà bic lc6r bom esw^en leben/vnb ber serf?* nun«} ©otfeö nut ben menf^enz redjtetnhinbÃc* nentwtrbt/juverÃtvifferung vnb (ïevcfun^ glaubend.
11.3»nî anbem aber wirbt eben bià wort ber gtie* bigenverbeiffitngwb verfo^nung ©otte^ tuit aubbein'iîcjlrtmcnt: genent/vnb mit einem ?e* fîamcntverglicïxn/weii e^ alle eigenfdjaffteii vmib vinbjîenb/bie jn einem frefftigen 'ilefïamenterjör* bert werben/ begretfft.2(uà weldoen id? I?ie/ rmb willen/allein bie furnemÃen erjebien Wil.
j. QBdl bet ptfftcc rcevte Mcffig.
I. ©rfîlid) wirbt jn einem red?fme(p'gert lt;tÃa* ment erforbert/baà ber jenigbereömae^t/einredii* meffiger.f)ert fep ber guter/ bic er barinnen wrnw* d?envnbverorbnen wil. 3nbiefemgeiftli(btn^gt;^â® pimlifdien â$;efïament aber i(î ber Ãiffter ©ett^bej bimlifebe âGatter/ ber/ ató ber ewig ©ott/ber ©(bepf* fer aller Kreaturen / ber «Ã)erî ber -Oeerfebaren/vd* fommene maebt ven ewigfeit bergel?abt/alle^nfl(v feinem ratl? i naeb bem furfab vnb wolgefallen feine» wiHen^ jtt erbnen/ vnb ju befcblieÃen/alfo baà feine creatur barff fagen/SSÃarum tbuÃu alfo? Q^nb l?ief?ej bienet/baö im np'Pfalmen ffebet : âvÃnfer 0otf ip tm bâdtmef / er fdn febaffentvae er dâH» baö (Sbrifîud fpriebt/ COîauf?. 20. v. !Æ.
HKljf macht jti thun / wae tclj md/ mit niemenf 3eem ba^ 9^auluee (ebret an bk (Keiner/ cap. lt;). V. 20.3a lieber menfeh/ mer fgt;4hi benn/ taà t?u mit 0ott rechten tvilf lt;nbsp;0pricb{ ntieh em menf jU feine meifte»'/ paruin
(Bottcô* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
mic^ alfo^ ntc^f «in ^äffncr mac^i au^ einen) dumpen ^u machen ein fv)fj à u e^ren/ DnDbasanOeroUvncbïen^
2. 3iitn anbcvn wtiit au(ï) ju einem fveftno^n tepamemevfovbevt/M^ tag légat otcv »ermaefcte X«««« erb/ faitipt ten jentgen tie eg ererben feilen flejiJig vnt watm. mit aHen vmb^enten ernent vnnt an^getruef t wer« ten ttamit man o^ne jweiffel vnt jonef mijfen molt; ge/wa« vnt ment im ^egament verortnet tvert« lt;?ben alfo bat ©oft in tem wort ter verbeijfimg Ãeif* ftgangeieiget/Vnnt mit flaren Worten au^getriuit/ tag vermaebte vnnt gefebenette erb t nemliet) tie ©e*
I tedjtigfeit tie vor©ott gilt/vnnt alfoten^.©ei(t/ l nbsp;nbsp;Vnt tag ewige leben/welebeg Ãbuf^ng mit feinem tot
1 vnt blutvergieflen erworben t aiieb tarbep tie (£rben peiffig ernent vnnt befdtrieben/nemlieb feine au^er* weblte/ tie ter SSatter (Sbri|^o gegeben/ vnt tie an fei* nen namen glauben, .fieber tienet/ ta^ Sbuf^ng felbg tif legat vnt erben alfobefdireibt^ob-î-V-1lt;gt;. Wijat (öotttic'^Ãelt gcUebet/ DaO er («»««« cingeborne« fo^n gab/ auff öa^ atie bi« an )^« glauben / nicht verloren noerben/ fonber bas «mige leben ^aben.^tem^oban. 6.v.??.Sas tjl ber will be^ ber mich gefanb hat ! bap ich nickte verliere von allem / bas er mir gegeben hat / lonber bah tebo auffertvede am jnnaften
1 tag. îbag th aber ber rvtU beh ber mich ge|anît \ hat/ bah tver ben fohn fibâll r/nb glaubet an \ habebae ewige leben ! vnb ichWCVb« fh^ \ «wtiïcnamittnghwiage»
s quot;Ãottbctnlt;5ttabenbottb
îCÃBelfbùf« lt;ct)v mie jeu» gen »nb p» gcin b(|i(ti* 8«.
ment madamp;t/orîgt;enltcè vnï» (ïciffig glaiibwiröigcnKu^cn »nîifrfcfcrifben aitcft mit ftgcln »erfîcfccrt »nö bef rejftiget »ttbt. -üv flllcôfjabenmirrddblicfe »nb flârlicà imwôdlâ^â' ^cijfiing.Sann erfïiitfc i(ï ber brieff/barimttn ber w @otte^be^(îiffterô au^gebrueft/bte ©djrifft be^â be^netven »nbaltenâ^egdment^. î^ûr^anberF^ bte jengen »nb feferetber/ bie ^ropbet en/ 2(pe(î^*P (gnangelifîen. (ènblict» pnbbteftgel/bie-Câ-ment bepberâ$;e(lamenten. âSBiefolt^e^afle^b^*^^' begriffen fgt;at ber .Ã).2lpo(îe( an bie (Sp^ef WF* ©ofept/rtiic^ttne^rgelîc vnO fonbern burger nuf ben ^ethgen/vnb tee Ãau^genoffen/erbamet au^ben griW®^ 2(pofîeln »nb 'Propheten ! ba ^efue ber erf(îein ià ! au|f meieren ber gan^f cinanber geföget/we^à ju emetn tempel bem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ot ot OQ / auff welrf^â J â
l^r mit erbawet tverbet/ju einer be^^MIââ'â @o«eeim@eiÃ.
go
4. gumpierbtenvnblebten/ ba^ ^((1 moge »OKjogen werben / »nb fein enb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'3_
bonnoten bab ber Ãerbe/ ber baffelb
wcber leiî)cn nocfe fîcvBcn ftin : fo ifî îgt;lt;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® âLjei;
fôfjn ©otK^/îik anamp;f r îxvfon tn £gt;a ^.X)«pfa(n3flt;tt/aiipral)t vnî)»lt;rfcl)«n9^ Kr£î/mâ¬nf(jamp;tvo:î)?n/vnt)^«rtn fdncm
(Botccô. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
tfl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^cfïövBen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdn 6lut
iâcvgoffcn / vnô vntf «Ifo einen fvepen jttgang ju aHen *âlt;v^ciffenen/ Mfd)rie6enen vnb »erpgelten gutem lâes »atte« geöffnet. ^JBte bann folffje« nttcfcfolgenîic ält;»9nuffen îgt;er.Cgt;- ©(grifft au^weifen. ®u lefff|l ïgt;urc^6 ^lut beine $ ^unöe au^ btinc ge fan^ â^ncau^ ber gruben/ba fein waffer innen iff* 8'^4). 9. V. 11. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feine ©enictn niif fei#
neni b(uiern)orben.2Uf.2o.v.28. QBiffetbaff
nicïît mit »ergenglic^cm filber ober gole lt;rt dfet fcptz oon emerent eptelen manbei/ nat^ Jatterlit^er weife/fonbern mitbem t^emren Hut ^^riffi/aiö einee onfc^ulbigen onb vnbe# Peer (en hammee-1- nbsp;nbsp;nbsp;1- â2. (So ber oc^#
f«n ober boef e btut t vnb bie «fc^en von ber fu# Ãf g^pfcnget/ ^eiJiget bie onreinen ju ber leib# me^r mirt bae blut ' ^^riff i/berfic^ fei^ o^n allen manbei bu vc^ f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^at/vn»
1« Q5emiffen reinigen von ben tobten mer#
! ju bienen bem lebenbigen ©ott. SÃnb barumb iff er auch ein Eitler beo nemen 2^e# ffamento t auff baff burc^ ben tobt / fo gefc^e# Ãfn iff êur erlbfung von ben vbertrettungen/ bie vnber bem erff en Xeff ament maren/bie/fo ^fïuffenfinb/bao ver^eijfene emigeerbeemâ PP^tn. ©enn mo ein Xeff ament iff / ba muff Hr tobt gefe^^en beff ( ber bao ^effament
ïo quot;Ãonbott (Dn^bcnbiinb
ff lt;w 'Z( Ãam c nf wstbt fr fï buvt^ ben (oDt ! anbfre ce nodj mc^t mac^t/ wenn ber noch Uber ! ber ee gemaefjt ^ar. «^ebr.^.v.ij.
«u^rfinnj S)ietvci( aber bfe fc (ef)r ber «jncNÃen rer^eiflitnfj dâdnâ w'rfcÃniinj ©öttce mif »ns(/Ãeroonltdjin bc» »»«çMet. ncwenvnt)altenâï^unü/ ober in bae alte »nb newe ^ejianienfVnbcric()ieben»nbab3etl)etlftrirt/föw0à len Wir biepn »nferen beridjt in brep bucl)er abtbeileiV tnb alfo mit grunb (ö0ttltii)eà trortg im erfïen anjci* ' I. gen. OÃiefertnonbinwacfflncfenbieferaiteviib ne»e bnnb ober '^efïament ein einiger/ viwinibelba* rervnbetviger ^nnb fei;/»nnb fol ^enent »erbeit i. 25*^ anbernbiicÃtvollenmir bie gnef erfleren/in W* nen biefer alte vnb neme ^unbober ^efîamentrii* berfeÃieben merbeii/ »nb etmae vngleicè^eü 3gt;n britten bild) mollen mir auff etlidie eimeben aiKquot; Worten / bie miber bifen »nferen triefet »on tAiiffern/vnb anbern »nrnbigen »nb jnigenleni^ auffgebrad)t merben. ©erSottaUerbarmbeiW feit/vnbberVatterberlieefttern/moHebifinflbfi jiiF nen ©oft liefen ebren / jn »ermebrnng
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©nabenJbpnbg/ »nb erbamimg flt;gt;nbgt;^
©emeinriebten. kirnen.
dotted» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ït
crftc^iK^.
'Son ber gmtjfcit vnnb âkirt)^cit üee 'alten vnö newen
â ^gt;öuntgt;6oöcr$^(Ãamcnte»
^£)a6cr0eeapiteL
'ïlctti tottï alt ^c)îamcnt bnamp;cu ci««» ® tiffteV.
btngen tjl îu »iflen/baà «Itbnnb «o;^i ^AtKWiquot;^egament obcrîSunb (inbtinj Vi»b/^'ââââ*â'â* Q^vnb burd)AnO bbcrlt;tn(î«nmctr / (o viel il)r ^auptvïfad) Vnb ben ©tiffter anlanget. X)enn bene eilte fo tvol alg baô newe i vnb bag newe fo tvol als bag alte feinen anfang/vrfprnnÃ/anfeljen vnb enb von ©Ott l)er l)at / vnb berotvegen jiiÃleid) ©otteg â5Sort nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
vnb ©ötteg vevljeiffung etsenblid) fol genent werbe n. SlÃie benn foleteg auà etlicfjen bellen iengniffen bet
i â¢^â ©(feriffttanabÃenonnnenwerben.
1. S3enn erfind) wenn bie âpvopbeten bem Votcî erfîA f VonbemSnabenbnnb vnb quot;^efîament ©oitegpre» Squot;*â*' bijen/vnb eg vnberMd)ten wollen/laffen fie jemein» lid) biefe wort vorher jeben: 2Wfo (pncbtbtr bcv^iecrfcbarcn. Nantit an^njeijen/löa^jrerebc eijentlid) von ©ott berflteffe/ vnb alg ©otteg wort
\ foUeauffjenomnren werben.
\ '2lu^weld)ettrarnnb benn bet .^.Tlpoflelipttrng
i Slt;ttr'lfd)ónjefebrtebeninberi.'5pijlelcap.»-v.aG.in \ ;öaö foU für baè «rfie TOiÃ'tn / tmü ïtnii ' ibciff.rgung in Der âöcï^rifft gcfel^idji auf; eigt; \ Semr eru^Uâunâ. j^snn ce rfmoefenuteïni
t)'
n ©ttfftevrtUcôvnb
tnctifc^üc^vm wiWn Ãttfui' tracer, ©onhrr bit Ãigïti mcnfc^fn (fó^abcngmbt^ffnebfn »on
£Ktf wdcbcm atitb vbcrepn fcmpt ! bag ^aulug joâ'' S«* 2(nc @c^nfjFt/ m^ef)f/i)er ^ropb^teii/fr^ Don @otf f pngfgcbcn/ in z. on ^im.
««!gt;lt;« nbsp;nbsp;nbsp;11. ^nnt anbcrn wtrbf gidcfecv weife iin
^eflament geweiffngef / Dap eben Diefer ©off »nni* ©eiflDa« iSuangelium im neweif$;epamenfWfrW laflen preDigen Durd) Sbripnm »nD feine 2tplt;?fîlt;fn. X)enit »on Sbrifîo (îebet gefdjrieben ! wie ig ^efni^ lt;n Den ©efdjicbten nm j. ». zz. »n D ©f epbon«^ *].quot;{). yj. erfleren/im bild) SOïop^ enp.18.
^cïj Wil i^nen dnen âProp^effn / wie bubijl/ rrwecFennup i^ren brüöern/ »nbrneinewofi jn feinen munü geben-Perfol ju jWn rebfn «lieà waà id) gebieten werbe. 3tem/ ®fni-wie(g fSbeifÃn^fclbfîerflerethic.4.p.2i.,©er @fir j Jeà it Oî 9à jfc ?Q ià »ber mir / barumb inic^ber.f3ÃOî9î gefnlbet. (^-r^atmicbÃ^* fanbt ben elenben ju prebigen ! bie.jerbrocb^nf ^ergenju »erbinben/ juprebigen bengefnitg^ nen eine erlebigung/ ben gebunbenen eine pfp nung/ju prebigen ein gnebigeÃjar beÃJpiS'^* 9ÃÃÃ7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
3fem»ort2(poÃc(nwirDfgeweiffii}ef/wiee{f^e* . enw in ©efcbid)tennmi.».ilt;^. edieret/bep Dem pberen^oelnmx.». 28. ')7(idj biefem wil iebweP Den töeià «upgielfen »ber «lieà Ãeifcfe/
? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(W(fl
ncwctt'^cfïrtwftttô» IJ
werf fdÃn »nö tdc^ifcr foOcn wnftageti. Ãbc» aitff t»tâ¬fc tvdà Kbct von j^ncnbcv^
SKatt^. IO. V. zo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff Vt nic^t öJf öa rcöf n/
fonöcrn eworce SÃaftcre @ci(l ià fÃZ amp;lt;»! î)urcftcud)rfl»cf,
hl gumbrttfcnwerben au(fgt; belle vnnbfkwe ®K«e« jeugniffen im newen '^ejïamene gefunben/in wel* (feen jugleid) angejeiget tvire/ ® eben ein ©ott vnb ein @lt;i|l in vnb bnrd) bi? ^^ropbet en/ SbriÃnm/ vnb tie^pojielgerebt babe. S)enn anffbiefeweifefebvet* tgt;etblt;r.^.2lpopelanbie-t)ebr,ami. V. i. '57ac^Ãfrtl ©ou vor jcitcti manchmal ! vnö mancljcrUy weife gerebt Ãeit 5u ben vdttern/ bur^ bie ^ropbftcn/^at er am lebten in biefen tagen ÃU vne gerebt buref) ben fo^n. «Sonberlieb «bev bient bieber/ ba« ^etev febreibt in feiner erjten â¬pt(ï. am 1. V. 10. 'ïïacl) ber feligfcit ^abcn ge# fuebt vnb geforfeijst bie 'Propbgt;fifn/bie von beïîufûnfftigen gnabe auff eucfjgeweifldget ^aben/vnb^afcen geforfdjetauff welclje »nö wclcfeerleç jeit beutet ber @cià it^riÃi ber in jb«en war ! vnb juvor bezeuget ^at bie leiben/ bie in IJ^nÃo Ãnb/vnb bie fjenligfeit Ãerna^/ Wekken eo offenbaret iÃ. ©enn fie ^abene nit ibntn fetbÃ/ fonber vno bargetÃan/ welches cueb nun verfunbiget ià burclj bie / fb ba$ lt;£uangelium verfönbiget ^aben/ burc^ ben 5?. @eià vom ^immet gefanbt/ wclcfjeo aueft ^it (Sngel ä« lüÃet aniufc^awcn.X)if jeugni^ »Ã
$0 ü»
14 0ftjf«r4lté6vnîgt;
fontfvKdj ftjöl JU mcrcfen/ af^ju btcfem^änbef^ î)!cn)î!ic(). X)aiin îirci; fîucf tu fürÃdiuKciivnfbcjcugctivcvöcn.
îgt;(lt; ^ropOctnt î»ctf altmâ^cflrtuientÃ/vuttî!*« r jjcvî)(£tâ¬iwn3dtiinitfcbêî)uvdj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
fcimiud(}cfauï)t/gcrct)t f)rtl)cn. 3«nt anîgt;div®â'py' ^'*rcphctfu îgt;ctf flltcn ^flrtmcnw uicbt fllïcin/ fonî)crn niid) vii^ im ncwcn â$;c(tanidtt îifuf Oabcu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;brirtcn ! ®a)j tgt;ie ^ropfxtdi eben
cine ldir/neiul(camp; Ne leiôenCSbnfîtvnnî) aHerfeiin* glieber / vnî» f^enweb Sbrifli »nî» feiner glieber l)e«iilt;V feifzmit ben verfunbigern îgt;e£f (Suangeli) »nHepee'âquot; te^newen â^efïnmenf^ getrieben vnb îgt;(irge((;a»F l'en/tveldje eintgfett M geifîeevbe^ enbe^/Wb ber e^ ein foidj (iebiicb vnî» fjenlicb Nng nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ë aiieb
î'ieéjngelim Rimmel unjtifebeuven/in metflen tniÃbieinelbet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
3(u^öiefem allem nun ig öffenbar/fca^ bureb einen ©eig/ beijbe bag tutvc vnb alte iep' tnentgegifftetvnt) geogenbaret bat/vnbba^ettNt* halben ein '^egament vnb ein ÃSunb ig/föviel Wn ©tigter/önb Ne hauptörfacb belanget, , nbsp;nbsp;nbsp;...
I w« kÃt I. 5Kelcbe lehr vnö bann erglirf) barju bî»MrX bag mir glauben »nbtviffen/bap porjeiten rlt;un rnö â fomanna(bfrenlel)rmeigern^ardöniteu/vn,a'e^ nicbeernennet/aupPiwerganbbe^pnberftbetWb^ neweuPnbalten'îegamenwpneflidjéPbelerflenett Ãrtern ber ,Ã) ©ebHfft/falfdj »nbtviber ©otte^ one»* barter wort geleptt »nb gebid)tef : ®ap jtven ©dter fepen: 'îSnber melcben berergebieÃæelterftbaFquot; bcr ba grcng/grat»fun/Pnb bop fey/ Pub Pon bem Wâ fllte ^.egament allein perfomme : fOeranber eiiiba *
netvcit'^cffantcnte, if
tiï Vufcvf? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^cfu ter gut/ niUbf/barm»
l^ri^ig (cp/ vn ö baö nctvc '^cfïanicnt geben (;abe. ÃJBi* Ixv welchen (eferecflidjen jntl^unib benn ntd)t «lletn ©ofteg t»ov(/ twe jeÃunber angejeiget/ fonber and) bte teebte gläubige .âivtrcb/ ju allen jeiten befftig ge(lrttten/
' knbjbnvevbainpt bat. âSBtefoldie^ au^ ben fdjrifften âl'ertulliani UJtbev Maicioncm ,bnnb AugulUni ttibev bte 3)ïantd)eer JU fel)en.
11. anber fol pn«( and) biefe lef)r balein bienen/1.3«(jt m baÃttîir tvijfen vnb fejïtgltd) glauben, ba^ bte fditifften beö alten pnb nen3en^e(ïatnentg in gleid/enttverbt bojfc« x« tgt;nb anfeben foUen gebalten/ vnb in evflernng Vnb be* (lettigung bet SbvtÃlid)en lebr gebraitdiet werben. Xn.à ' ^n anfeben beffen, ba^ beçbc^/ wie gebÃvt/ eine« @of* tj«!'«««» te«wortig/vnôeine«@eijîeebe(îe'nbigenwtllcnvnb ©nabe aiyeiget. SüÃte bann fonbevltd) jnr beflettt* gungbiefevtertnanung bienet / baft erÃltd) (Sbrifln« felbfl / al« wir lefen hie.' Z4. n. 17. ben jwen ^ungern bie ©efd)id)ien be« newen âteflament«/ nenilids fein leiben »nb feinen tcgt;bt/ vn barauff feine aufferÃebnng tnb epngang ju feiner bertligfeit/ mit bem jeugni« ÃÃofi«/ aller ^rnpben vnb f^rifften berfelben erflert fcnb beÃetiget. SüÃte bann eben bibber fol gejogen wer» ben/ba5^etru«in ben ©efebidnenam x. vubj. bnb @tepbann«am y.^anluÿjn'^fnticdjiaam ij.capi» tel/ bie menfebwerbung/ ba« ampt/ ben tobt pnb anff» lt;r(lebung (tbriÃi / mit ben jeugniffen SÃÃofi« pnb an» berer Propheten benlidy erwiefen vnb bargetban b«' ben. fermer bienet and) jitf befletigung biefer per» tnannng/ba^â¬bri|ln« Pnbfeine^poflel pn«fofleif# fig permabnen/bafj wir ba« alte ^cfloment jufîtr» ctnnii alawben«/ ju befferung bc« leben«/
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«5 «Ã
ilt;S ©tiffttvaUcdVttb
tub JU »nfe«m trofl/pdffig (efen vnamp; ®ennrt(fofpn(^t (Sf;rifîu^3ââ^r*^-35*-îJtrcScbftrfî / lgt;cnn j^r mc^nef )§r ^abt boö cmigelfbcn amp;ahnnfn/vnt) pf ip6l)«»on»«â^ geuÃct. 3(«nt ^rtuïii^ an bte 9^mcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âïölt;»ö
guvor afjcJjnfbcn ifl/bae ifl »negur fdjrtebf n/ auff nbsp;nbsp;nbsp;tvtr îgt;urclj gebult vnb W
bertodjrifft ijojfnung ftaben.^temz. W? iâ.ilt;î-3(üe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;@ottepngegeben/tp
nu^ gur lej^r/gur pruff/ gur bcfferung ! gitdjtigüg in Oer gerec^tigftit/ Oap ein mfnpft (^otteà l'ep voUfefiten t gu allem guten w(rff gefcbnf t. 3^^*^ ©⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WP' ââ¢
^Bir^aben einffftcÃâProp^etifdj jhr tÃut mol Oa|j ibr Oarauff acljtet.
fptucbc bcnn «He »on ben ©(brifften tgt;eg kilten mentà reben/vnb ibnen cbenbaö jenig jufeb«^^^ taà fonfic n ben febnfften ber Suangelipcn vnb pdn vom @ei|l jugefdxieben »ivbt.
III. Gttwi. III. gumbrifren/fölvnÃbtefekbvautbbabtnb^ Sn gr Jnquot; 6« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bdp Wir WiÃen vub glauben / bap nur eine lef) W
fdtgtät in viel bengrunb/baà wefen/baà enbe/vnb bei» uewert^epamenf bC^'n«â geitÃittKtfcc. vnb offenbaret ip. SSJeilbepbeÃalt vnnbneW '^^P . ment von einem / vn b jwar von bem ©oft von weldxà bepenbigem wiUen / wefen vnb vnt^ beibarem ra()t Ãefebrieben pe^t im erpen bww mueliÃamifcap.v.z?. ^6 leuget oer^^^JL 3fratlnicfef/0e«neripiiic6temmenfcfe/^^J
In etwas ôchwen fett- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
6tn Der 91 nbsp;nbsp;Der ntc^t Icugef. 3fem/^fal.
35-».n. ;Oer ra^t Dce^^£9i9vamp;07 Mnbct
Rtncö Ãer ^en gebantf c n für »nb fùr*
Stern «nbieSKomevn.v.zp. @oftf6gabenvnö ââ«ïujfunglajfcn fic^ nicijt enbern. 3uâm/ 3a* 1- ». V]. Q5ep bem ratter bÅ (lec^tee ià feine »trenbernng noc^ trec^fel bee lice^tee rnb bee
Saö anbercapitcl.
^abcimut einen atunbfccr l£gt;äâeit t ncniKc^ ben tocrbeijfenen ton» gel«i)îcte« ^amcit »es kveibs/welcher t(î C^rifïng^efus
^^fuï »ns gecrciinigct,
'à notwenbta J« »»tfTen »nnb j« c^riiïns^c» Ãwuben 1 baà tev alf lt;nbsp;»n» net»« hmî» / fonberltcb [â«
' '^*'ââ3« / »nt»an* XSnc^ fie haben eine »n»
W«nÃ/wefen/»nb3tnnöberfeli3tett/t»eleheriÃbev tgeborne foÃn ©otteg/ ber ben famen 2tbrahe an
Ltù^n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geoffenbavee / getobt et nach
»ein ÃeifcÃ/vnb lebenbtg gemacht nact) bem @ciÃ/ »n* â¬ht^u« ^**â^*^*^ îOîifIcv»nb 5gt;rieÃer3cfnff
»gt;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntan/t»ie eg benn nottven* (£r(î«r tlfiinb
®t3i|vftl,etauff beerÃe »rfprnng beg©nabenbnnbg auf' ttvqniv »nb^e)îamentg ©otteg/nemlich anffben emigen ©quot;«tl' »nnb ailivcifen raht ©otreg beg »atterg 1 in meietjem «r»onetvigfeither/intid}felbev/na(t)bem fnrfaij fei* nev gnabe/»nb feinem gnebigen wolgefallen/befihiop
«3 »
IS CbvtjluôAUctnbcybtP
fen bte feinen feliÃ/gerecfif »nb ber: lief) jtt wirbt man f(erliefe »nnbvnwiberfprecfeliefe biefer rafet/furfh^/vnb wolgefallen beö
lein onff biefen $fert(iitm/a(tf ba^ einig nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'I
gegrunbet^niibgefieUet worben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i,p
flii^etlicfeenjeiigniffen ber^. ©cfertift aiigenR'' liefe ju fefeen. S)enn alfo fefereibet ber nbsp;nbsp;nbsp;2(pofîlt;l
(?pfeeferMp.Ã.v.j. 0flobet fep ratter vnfere
rne gefegnet ^at mtf aUerlep gen in ^imhfc^en götern Ourc^ QÃieerpneöenn erme^fet ^at burrfjf^y^â gen / e^e Der mclf grunö geleget ir ar ! W foüen fein ^eiltg »nb nnprdffiirfj für | w j iiebe/öHb Ãat »ne verordnet jur finbfe^^n gen felbe burc^^f^^^^ lt;I^ri|lun»/^^ bem tvofgefaüen feinee roiOene/ju Ãerîhc^engnabf/burrfjmelc^e er genem gemacht in bem geliebten/ an toir^aben bie erldfung burc^ feinblui/«^ââ^ liel} bie oergebung ber fünben/naefe j^umb feiner gnabe / meWje vnà reicfe»^ wiberfa^ren i|î/ burc^ aller len flüggen. ÃÃnnb ^at »ne tnifîen lafnâ ge^eimnio feinee tmllene ! nac^ feinet» wo gefallen/ »nnb ^at biefelbige ^erfnr burc^ l^n / ba^ er geprebigt tnörbe / ba bieje erfüllet war. 2lu0^ baO alle bing , »nber ein ê^upt verfafTet würben in
^cflanimcengfiinb. Ã9
Fo/ tcçbc bae tm Rimmel vnb aucîj aufF abc n nbsp;nbsp;»
lt;à ! buïcf) ibtt (dbÃ. 55urcb wctcbc wir aucfe jum cïbtbcïl fommcn fiub t bie wir juvor vcr^ ®rbtKt finb nacl) bcm fûrfaij bce ! ber aile bing â¢Â®irtf ei nacl} bem ra^t frinc® wiUene/ auffba^ wir etwae fepn su lob feiner brnligFeit/ bie wir »«vor auff ((bâ^tOumboffr«« Snwctdxnb^rHt* elxn Worten ber J?, ^aiüu« »iw vier notwenOia« pûct JU bebenden fûrgegelt: i.Xgt;a«®ött»onewi3* là t«tl)etinir(bfelbjl/nad) bem wolgefutten feine« »illt; l«n«/bnnad)fcinemfûrfaij/vnfevfelisfettbef(blbffett.
I a.S)ûbWerbefcblnbaûcin«lt;lt;Sl)rtflnm3efnm »: üm geliebten / vnnb bu« baupt be« gunfien getÃlidien
i IdbttberâStreben gegrnnbetfev. 3. »«J foldjer mtb 5. ^nb grunb ju feiner jeit fcp geprebiget »n bnrd)« ûugeliutnuntaggebradjt. 4.®u^fôl(beveivi3«rr«bt 4* ® otteg/pnb ber einige vnb Pnbeweglid)e grunb beffel* . 1 ben/pnbbieprebigbe«®tiungelium«anff biefejwep ' nbsp;nbsp;nbsp;*gt;gt;«3 f(V 3erid)(et/er(Ilid)/baà wir ungenem werben in
bem geltebten/bie Vergebung ber funben betten/ burt^ _ fein biut/rtUe/fo Von âXbumen un/in wubrem®luuben Ãegorben 1 vnb je^t im bimmel regieren/ und) bie nocö fluff erben iïreitten/vnber em bflubt/nemlidgt; ®)n* pum/Verfaffetvnb verbunben würben/vnb bu« erb* tbetlbcr finbern ®otte«etnnemmen. 3nnt anbern/ M n/it etwa« webten jn lob feiner vbcrftbwendlieben üuabevnbbertligfeit.
lt;£btnetnglci(benfvrnd)ffibvt flueb biefer Tlpoflel flu'^tmotl). 2,. cap. 1V-(öott b)ut vne fclig ^e* maebt ! vnt beruffen mu einem ^eiligen ruffZ ï^icljt naclî vnfern werden /fenOer nach few
so nbsp;nbsp;nbsp;Cbftlïuô Ã.lUw bcybcr
Item vnb gtiabe/ök w ^^«â â¢pû3fFH/»or Oer ^eït Der welt: 3*'^^ offenbarecöurcb tgt;i( (rfcl)dnunsvnf(r^-^^^^ (anDe^ifu â¬^nÃtZöf r Dem foDt bic macl}t genomme tt/vnD Dae (eben vnD em vnvergeng^ Itd} mefen ans (tee^t gebradjf Durc^Dae^ïw^ angeftum. ©n gtdlt;^cn fpnwb f«brt «ud) 2(pö(lel95lt;fni«in feinev i. (?pi(ï. am i. v. i8-
Da^ (r webt mit vrrgengficljem 0(ber ober go» cridfet fept »on emerm eite(en i»anDe( nlt;»f« »dtterlic^er tpeife : lt;£onDcrmt( Demt^o*â^*'^*â tgt;lut^§rifît/a(0 eines »nfcfjulDigen beÃetften Gammes: 5)er5u»or»erft^e»âW e^e Der t»e(t grunD gelcget soarD/aber offen^^ ret in Den (eijten seif en »m b eioeret wiÃen.
3(Mî«flnittii II, gum aiiDcrn wenn man aucbanÃbefvnamp;ee* îffintoen' ttâieget Dm geoffenbarten tviUcn ©otteStn Den fc^ân quot;nbsp;»iaen (Sotf ten Dev 9^ropbe(ent)nD2(po(leln/ fottivDtauibDiïe»* bar wevDen / Da^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nHein a(s Dev einig gvn»'â
gemabltwevDen.
3((t xcfioé nbsp;nbsp;1. SSJas nun erfîiieb Das ake ^eÃamenf anfanger/
Dajfelbig fug(idamp; in DrepaitevoDevjeitenabge* f^Ktc». tbetltwevDen. SÃnDevwelcbenDieerÃeiflDev^ap^
«v(^en/»on 2(Dam an bià aiiff^ofcn vnD Das ©e|e^ ®ie anDev Des ©efeges t »on Dev Offenbarung »noer* r (evung Deffelben vnDev SOîofe bià auff Die ^ropben b Oie Dvit re Dev 9gt;vopbeten t »on ©amuel an
Hcjlamcntcngtunb-
5ob«nn(m ten âïnifFcv vnb rtuff
gecffenbavet. 3»^ «^eltbcit örci^cit »nOetfoitcoliW» ieitcn ^)nb Al«rn f dn anbcr gninb b« vcvîdpHtig on fiinb«n/blt;ï»eï|^btt«osttt'f ®ottrt?nb bevunbcrbniv Sun3blt;:«menfi^ltd)cn âfl ^ns^iciÃt ben I benn â¬^ïijîiwt bet ® x o? mit feinem gangen bctbienl^.
I. »enn et|lK(6 ebe ba^ ©efefî
â, ©Ott felbet «Web miff ben fait vnnb vetberbnt« bcs gatm menfefîlte^en geftfeleefefô i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gnTà unt.
ttienfebcn mit fîefe mibertimbjnbetfobnety bteien rtlltid) in» i nbsp;nbsp;nbsp;StiinbgclcÃtbnbgeoffenbntet. ÃKiewitlefentm^'' Vdvat«*
\ nbsp;nbsp;nbsp;(ten bueb^îopôeeip. 5.V. 1$. ^d^wilfeinüfeljafft
ff i?f tt îwifcjjen ütï vnD îicm wffb/wö jwifdjf « Deinem fnmen vnD (tem famen / Derfelb fol Div Denlopff jertvetten/ vnD Du witfl j^u 1« Die vevfctjen (Iccben. ^n meteben motten jwov bing tonöoftgeÃifftetbnboffenbntetmetbent tftemlieö ium etflen bie feinbfdjafft jwifeben (SbrtÃo »nb bec ûUenftbbngen bem â^euffel 1 melcfce feinbftfxifft naà ©Otte« betotbnnng jbren lotfptung babet bm/ ba^ â¬bti(tn« begett bas menfcblièb gefd)leebf geteilt m maeben/mit ©ott feinem bimlif^en battet jn betfob* nen /bonibtenfùnben su bet geteObtigfeit bnb beütg* teitm befebten/ bnb alfo bie metet be« 'îenffel« iu bet|lûten/^ie^obanneôinbeti. Ãpiftclcap. }-b.8. iewget. ^etgegen abet bic alte fd)lang begett ba« menfeblieb gefebleebt in feinen fûnben/in bet feinb* fefcafft gegen ©ott/bnb alfo in bet emigen betbamni« jnbebalten. ^nbmeldietbtfad) etbenn^aeb- 5 b. i. ©atambaöiÃ/ einmibetfat^^et/ bet jnt teefete be« â¢^olt;â
ai Cbvtfïué rtUcinbcybei?
^xtipricfler ^ofim fielet atbcrlïanï) gobant 8.»,44. ein mwber vnb lii^nev »on anftW »nb in ber i. ^etr. y. ». 8. »nfer wiberfaebo» lt;in brnllenber ^tiWi ber ebne »nberla^ fet »nb fnebet/»eieren er »erfebiinge/ genent S)ennw(b iebret duef) ©otf/ wae? anp folcb^v n'*â*^* ((^afft »nb (ireie jsvifeben ben fnnen be^tveib^wâ beralten fcblangen erfolgen werbe/nemlttb/baPquot; »eibft fimen/welcher i(f (Sbrifîiig ber »oW biinntel/werbe ber fcblangen/ baö tf?/ betn '5;eiifrfl''^ââ^ fopff/ba^ i(î/ feinen gewalt vnb tprannet; jertvf ig/ jerfîoren »nb benemen. .^Jovgogon aber baà biea»^ fchlang jb« t»cf be fïecben/ ba^ i jl/ aiip ©otte^ gnng vnb porfebting ! wie 9gt;etrn^ in ©efcbi-^i^*â''ââ; Z.P.2J- lebret/ vnb bnreh ben gewalt ber Ã'n(icrni^^*ââg jÃbri)îii^ iiic. zz. il. 5-5. felb(î rebet/ »erfebaffen^ lEbri(î«^ an feinem peifeb gemartert pnbnacbba» felben getobtet werbe/wie ipetrn^ in ber i.
18. Vnb am 4.P. i. barpon fehreibet. Qînb biefe »a' beiffnng wii t Pom .Ãi.'Jlpofîel an bie .^eb- cap-i-^-â^' mit biefen worten gan? bofîïirf) anÃgeflriebeir.
Oemnun Où finber fïeifcévnOôlut^aben/à «0 gleicher mane t^eü^affitg rnorben/ atifj M Ourc^Oen (obtoùmac^tnemnîfîâ*^âââ/ ter Oee rpOtee gemak ^a«e / Oae tjî Of »« fel/ »nO erldfeù Oie / fo Ourc^ furent Of 0 ùOkô j'm ganzen (eben fnee^t fein mufîen.
©««««# Siefen grnnbbe0©nabenbnnb£tpnbbefilt;n'fgââ'* ^f(ïament0 bat bernacb ©ott felber etwaö PnbanÃbrncf lieber wiberbolet bem ^brabani/
gvunb* ^5
Ãc aalt;in auff ocnfclbcn gwicf«« ®a
lt;ï int 1. bud) SOïofiö cun i V-1- vufc atu i8. v-8. viiï* aiV.i7. tJubant zlt;i- V. 4. vnb ant i8. ». 14. tuti fcKf«» 5oitbaitöern»ovKn3«fpro^cu : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''âquot;I t)â¬in£tt few
men nuhren/ wu bic pcrncn am ^»mmd/ vnö wil Deinem famen aUe Dtji (anD geben/ »nnö buret) Deine fame fotlen alle »öttf er «uff erben gefegnet werben. â^Betdjer fanien au^brücfltd)tn D« Ãpiifel an DU J^ebr ant z- »⢠10. atiff SbriÃuni »om.^.7tpo(llt;UttUrtwirbt, i^r nimpf ntrgenö bie langet an fiel) 1 fenbern ben (amen Qtbra^c
1 nimpt er an fici). ©a^er mu|l er aller bing few nenbrûberngleict) werben/ auff bajj er barm» ^ertjig würbe / tonnb ein trewer ^o^erpriepeic
' für ^ott ! juuerfo^nen bie fönbe bee »clrff » gt;nbsp;^t«tn»ottt.^.ipetro inDlt;n©lt;fd)td)t«nani}».z$. ' feçt ber ^rop^eten »nb bee ^unbe fin» ber / welcljen @ott gemaetjet ^at mit ewren «âttern/ba er fpracl) juQlbra^am'.Surcljbew nenfamen foUen gefegnet werben allevölcfe« auff erben, ueb iu forber jl ^at @ott auff er » weef et fein finb ^efnm / tnb bat i^n eueb ge# fanb eueb ju fegnen/ ba^ einieglieber ficbbw fe^re non feiner boOb^'l* '
SMcfer ÃYunb ifl aud) in Der ^efdtneibung / bie l bctn'Ãbrabam »nö fdnetn fanten gegebcu »nb befol)* Ult TOoröen/wic wir Ufeunu ergen bud) ^cfiS atu i?-
) eap. wibcrl)oUt 1 augcbilb« »ub betrefftiget »orCcu. \ ^aber^wlw^ anbUiXénweap.4.».i4-fd)tetbu
a4 CbvtjluealUînbcybcv
21bre»Ãam cmpÃcMg öaà seùben f fcuneï surtt fmeI amp;fr gcrecbfigfeü fcà ' SÃBelefee gerecf){f gf etf teef glaubend nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tenu èprigu^ / mit reeb f em giauben ergrijftn-
^ntü'cfeziff tiefer grunt aucamp;t»tterMquot;;i^*^^?!J^^/ jefget »orten turebten.^. ^atriarctjenS^^?*â*â ' bu((gt; ïöïofï^ am 49. »⢠10.
»on^uöa tnefet entmentet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jL
0gt;îeifîcr von feinen föffen / bi^ öa^ öf»â fomme/vnö fm werten bic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
^n »elefeen »orten 3aeobtrepttngme(tef. . ' (Sbriffu^fep /nemlicfe ter ©ilofe/ oter ber-^^*^^^^â i|t/terffarcfe@ott.3fa-9-».6.tertn£fffetf(fe^öinâ« »erte. i. ^ob. 4. ». z. ter tem quot;^euffei in ftit' faden/ffen binten /»nnt fein bauf beraubent^^U SWarc. j. ». 27. 2.5Kenn er fommen »nt foHe offenbaret »erten: nemitefe »enn »nt ter gefeÃgeber »on^uta fein»eg»erte men/»nnt ter Dîômifefeen?9îonard)i»nfegt;^fâ (, »erteiv »ie auefe ® ante! im antern eap- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lâ
3. â355aef er für ein Oîeicfe feaben »ertetuemltw ten er ff reef en n?eramp;e/tve lebe jhnt ©otf jitw geben/wie (tn 2. ^falm gef^rieben (îe^et.
3fï nifo oflFenbar/ta^ »on 2lamp;(ini an bip âââ% fenfein antergnint te^©natenbunt«^ â menfô ©ofte^/ tenn aKein ter fame teef lame 2(bra^e/»nnt ter J^elte/weicber i(î legtmorten iff. 2(n^ tveldxm gruntâpanlniâ3'âi^jj. i «ijenan tie ©afat.jlt;». 17. ®aôâ^effam(n^^â^,^jp
'îclîamcntcttgruttb. xç
lgt;ctn 2tbral\Ant gcfdîcbcn lt;nbsp;i'»îgt; fdncm |a*
men I fei) von ©ott juvor / lt;1)⬠tnoâ gefeà gegeben i miff
(Shrtflum bellettiget.
II. §nvganbev/nm^betnMögefef5gegeben7Vnb ©u
Von îôîofe evf leret Vnb getrieben tvorben i bnben alte
vnb iebe jluef vnb pnncten tn berfdbenjett ( mi^ge* uïteywo««. I nontmen öaë ^olitifcb gefefj ) miff btefen einigen
^briÃiim gebeutet vnb gesviefen / cils miff ben eini* gen grunb beg ©nabenbiinbg vnnb enoigen â^efîa» ttientö©ötte0. Senn in biejein eiltet ^nben wir fur*
, nemlid)iubebenc(en. ^r(llid)/bag wort ber verbeif* fiing/ober beô (£uangelij/weld)eg mid) jti ber jeit nid)t
, miffgel)ott ober miÃgelofd)en worben. SSÃie'Paulug anbieÃ(ottieramio.v.ó.7.8.9.mi^betnf.bud)®ïo*
\ fig cap. 50. lel)rt. ^ürö anber; Sie ©acranient/ opf*
I ferpnbanbereceremonien. ^uttibritten/biegroffen
\ wunber vnb seinen/ fo bem volcf in iSgppten / vnb in berwiijlen als 5eitlid)ewoltbatenwibeffahren, giquot;!' Vierbten/biebefehle ©Ottes/Ober bielel)r/fo 511 bend;). }el)en ©ebotten gehort. Siefe vier puncten nun alle herben auff Hbrijlutn nad) ihter weife gebeutet / vnb vnsau^fbenfelben/als ben einigen gninbbes©na*
. benbuubs vnb'^ejlmnents ©ottes gewifen 1 wie lol*
â diesinber orbnungnad)elnanberfolbargetl)anwer* ben.
1. ®as nun bas wort bet vetbeiffung ober bes glaubens belanget/ fo ijtbaffelbig/ hirt) 5U melben / in
\ biefenifpïnd)Verfaffet/itn$.bn^'3jîofis cap.i3.v.i$.
\ i^incn^rop^cun/ wiemietj / wwt öer
\ tein Q5o« Div «wccÃen / cni^ Mr nnD temen
\ hub«'U/tcnifoUibrge^oveVn.9»eld)esswbtt
\
iS Cbvtfïuôrtlkfttbcybci?
«ufF Wnlt;n antxrnknnnnfF
»nb »«vfîanbfn »erben. ÃïVie benn ^cfni^ i» £gt;fgt;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©efe^itetfeneim j.».22.vnb©teplgt;inu^ im?» J7'
«uÃbriicfficö bejeiiÃen. 2(«p welkem (jriinb öbttlt; iweiffel gefprocamp;en^oBan y.v^ó. iöfntt f^r SSJîon glaubtet / jo glaubtet j^rauefe mu'/ betin er ^at von tiur gc fdjneben,
». ^atxtu z. fermer (âe(rtnÃenbbieorbentli(te@acrdttien^ ^«rwnft ble£gt;pffervnblt;Jeremontenzl)rtben biefeibenaUeniiff «;»»»»(»». (Sbvifînnvrtle; ben einigen grnnb/getvifen. £ieiin M bie ^efcbneibiing babin geriditee worben / ià vniiitti jiiporeni^bein 4 cap. an bie Oïóiner erwiefen tver* ben. QJoin Cperlanib/ bap cgfurnemlieft/neben W erinnernng bett vberpUifs' in i^gppien/ aiifF Ãbn* fïinngewiefen/jensct gebannen ber â^eiifferim ©gt;* «ngelio^obanni^anr i. v. z^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;biefer ip baô
iamb 0ottf6/ öa^ ber â^elt ftînbe trvgf' Stem ber 'Paulntt 1. Sorintf;.p. 7. Q33ir aucjj fin igt;jlfrlamb / wfldjee tjî »negeopffert- ^tem ^obannttf ber ©langelifî in ber£)(fenbarnng cap. 13. v. 8. ^ao iamb ijÃ®Æ ipiîrgetvonanfana öer ^Belt, ©a^bierpffer »nb ceremonten anff à brifînnt allein/ala ben griinJ Pnferabeiia/gerid)tet worben / jeiiget »yaiilii^ art bie .^ebr.cap.^.p.^.pnbzj. 5)aer(te^'t^rbilbcrbe ntenfebwerbnng/bea opffera/ priefîerrbnmb^/'ââ*â* toiitg (Sbvifît jum anbernnial genent bat.
s.'TOunM 3. QBa^anlanget bie groifen ibaten/bnb wrtrtbrt »ntgt;i«i«4eB. ÃfQtiig! {)(( pnî)er £Oîofe ge|i^eben 1 mb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bem
«ijferlicben Pnb leiblichen gebraneh auch an
^cfïantctttctt^vanb^ if
PvbeiKHcfxn^acMmcnfcnfcmnKn/Ãaben (ïlt; rtuflf glflctic wctp rtUdn bkfen grunö/iumlit^ ÅOrifîiim/ â'HÃddÃet vnb »crftgetr. S)cnn vom rofxen wîocr/ vnnî) tvicmmircntnbic f!ÃÃ;cerf;a* '6«n/vii bcm vofcf ©ofcccc einen freien nbsp;nbsp;nbsp;vnb bnvcfe*
^3 gcgcbcn/bcivon tviv (cfen tm z.bncfe 3)Ãofï«r cap. 14-3tcm Pon bev wolcfcn / tn tpelcfcev ©ott bccf tagc^ fcigt; W âSolcf in bcr tpuflcn porgejpgen? alg tPtr lcfcn im z. bud) SOïojtft cap. ij ⢠p. 21. jcngct anÃbrncf liet bee ^â¢^po(îel tn bcr I. (Spifîel an bic iSorimb. cap. 10. p. i. «ûaà fic ibnen fepen an flatt beg ^anffeg geipcÃân? VontpcltbcmtaiiflFanpbrncflit^gefebrieben ipirbt an tie ©alat.cap.j. p. jy. | f ivcr (er rebet abet win Pon benglaubigcn) ^efaufft finD/ tic haben 'tQrilïumangqogen.^on bemiSîan ober bim? melbrotztpcfcbcgimz. bud; SOüofief cap. ló.Pnb im^ hubcapa. befc()ribcntvirbf / pnb mit bem bie finbet SfMdPkr^iÃjar jinbÃcfpeifettporben/ jciiÃct ber.û. â Apofîel in ber i. an bie (Jorintb-cap. 10. p. j. ®a(jeg ibnen getPefen fep ein ©acrament eben ber geifîliebeit fpeife/ bic auch tPir im netpcn â^e(îament ejfen : tPelt()C Scifïti^e Pnb bimmelifebe fpeià aber allein jfl/tPie er felbgfolcbegbclîetiget^oban. P. p-vin tagkbentige brot »om fomincn/ wer von tiefem brot e|fenmirtt/tcf tmrtt k* ^en in emigfeit / vnt tag broe tag ic^ gebert ' Werte/ià mein fleifclj/wclcbeg iflgt; geben werte werte für tag (eben ter QBelf. 93on bem felfeit lt;w(jtPcld)cmtPaOer/bie finber ^fracl in bcr »nÃert l lutrenefcn/Ãcpojfcn/algtPir lefenimi. bnd)9}iofig I evtp.i7.p.ó. genÃctber^pofîelinbcr i.anbie(torlnil;.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«à i|
t
allcttt bey bcv
cap. IO. V. 4. er fep gewefen etn ©acramenf getfîltcfeeit tranef^/Pon wefdjem (wnef tenn S^rt* |lii^trófïfid)pre£)t3(:3oIj'4-V. 14. âïö(f lgt;f6 feretnnffenwtrt/oaeicblamp;nt gebf/hmmirM eirtgîicb nicbc öörpen : fonDer DaetvaOfrâM ' icb jm geben werbe/ bae tvi rt in nbsp;nbsp;nbsp;fin br unn
îgt;fô roalîfre tofröen/ bas in öae civiÃc leben i quinft.3tem3ob«nâ^-»-4f 'ïöfrmfin|ïfifcfe ' ïfïef/vnöfrincfft mein bluf/ Der (wf üaöftpig^ ifben/ïcâ. Q5on berebernen ©cbbngen/ftejitmjfi' dien / aug gebei^ ©otte^ 1 Pon îVJofe aiifFgcntb^f ' iparP/ Pa^/ wer fte anfebe 1 Pon Per fewrtgen fd/langei» bi^ nidx (ïuramp;e/alö wir (efen itn 4. PuPb ^^op^ p.8. jeuget Sbnfî»^ felb^ / PafüiteaufFjbn''^'*^ fol(e aitó creiià auffgebengt/ pnP am felben gcwcte^ iperPen /Pamtt wer ibn mit glauben anfebeaii^P^âiâ gewalt PnP toPlicben bià Per alten fcfelangen erlePigti/ pnPjnm ewigen leben erbaltenwurPe/gePeiii^â^ gewifen b^be : al^ wir lefen 2gt;oban. P. 14-SVJoffà in Oer mufîen fine@cblan0ef»'amp;â^^^^ l^af/2(lfo mug Oee menfeften @ofjn eyb^Ãfl werben/ auflTOaà allez Oie an j^n gläuben/ nic^f verloren roer Oen / fonOern Oaà etniÃ^ Oen^aben.
4- ©«fe(} I jcOcn ©{» ioatn.
4,'Qîon Pern gefe^ pnP lebr Per jeben®â^^'â^^*''!^ Paà fie nemlid) ait^ / in Pern fie Pon Per Ãrengen vw poWommenen geredjtigfeit ©otteà geprePi3â^f'' y*^ ' fnnPe PnP ewige Ãraff Perfelben, angejeiget ! puP«»^ mnnPe perflopffet/ auff SbriÃum alfo geleitet pnMt* wiefen/wirPt aneb Pent lieb in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wort angwMâ'
îTe^Amcntettgettnb. 29
alfofcfcreiSct »on btcfcin «gebrand) »namp;ampt ïxégcfcfjcö bev ^.âpanlnöanbic ©ûlat. cop- j. »⢠aâ« 3à Denn Dae ©efel? wiDer ©otfee tev^etV» lung Sae (cp ferine, ^enn aber ein ©rfe^ gegeben wef^re ! Dae Da font lebenDig machen/ fo feme Die gercebtigfeitroar^afftigauODem ©efeij.Qiber Die iScljrifft nbsp;nbsp;nbsp;f 6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;befcblof#
fen »nDer DiefunDe ! auff Da^ Die »erbeiffung ferne Durch Den glauben an^^fum i£briÃum/ gegeben Denen Die Da glauben, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Denn aber
Der ®laubfam/muïDen mir vnterDem@clt;â fei? ttermaret »nuD »erfchlolfct^ ben/ Der Da feit offenbaret werDen. ^Ifo iff Dae ©efei? »nfer ^ucbtmeipergemefenauffilhp« flum/DaOmir Durch Den glauben gerecht mür^ Den.^n wdefeen wovten brej? bingfolUn inadjt ge* nommen werben: igrglid)/ von wag gefet?ber .0* Ttpogel {)ie tebe / nemlieb iW attetn »otn (Seremont* fefcen / fonbern and) / »nnb'swar fnrnemlid) »on Dent tnoïflUfdjen gefeite. ®ennin»orl)evgebenbenwortett bat er au^bructlid) gemelbet / er rebe »on bemgefei?/ Doöbafpriebt: SÃerÃueht fep feDerman/ Der nicht bleibt in allem Dem / Dae gefchrieben Ãc^ het in Dem buch Des ^5efeitc6 / Daà ere thu:
: »⢠10. ^tetn »on bem gefet?/ »on weldiee find) »ne iSbriÃne erlofet bat/bceramerenft eingncbfnr»ne
( worben;».!?. '^nbemwtrbtberâ2lpogelnnnad)fol* \ genben»terbten capitel »on bem ceremonifeben gefet?
»nfonberbett reben. §-â¬ire anber ig and) jn merefen Wftô ber ^.TlpogelbuDemfôefe^benemme/ nemlieb
30 CbvifluôAlUtttbeybctî evfîff(S/M^ (g ntd)f fcç »îbev ©offcjf vev^ctflitnlt;|W^ WcfclBtge nfd)( auffï;c6e: beiniwt^
ftcè fclamp;^ ntdjt font« lebenbig otcv gerecht ntÃw**' gum brtrtc» ifï duct) foiiïJCVlt^ ju 6cb«tf liiiï îgt;c!n ©efeà gibt / ncmlit^ furÿ er fîc/ nbsp;nbsp;nbsp;(ë vn^
fiinîx vnbvnfcvvngmdbttgfcù/vnnï» Ne l»anini«5 unjeiÃc : !?)emnrtdamp; Nià (â »n^ nbsp;nbsp;ein jnw^
meiner von ftd) vnb von vnö feiger auff â¬f?viÃiigt;^ vnb îgt;ef|êlamp;en voHfommene geveeÃtigfeie weife vnnâ lepte, ^flftaifo^aulu^unvte Ovotner ant 10.v.4â gan^ f;ertli(fe gefproefeen : QIgrtfïuö ifî î)f cnöc/tver an Den glaubet/öcr tfl gerecht an Die Oloniev am j. v. zo. ^7un aber tp t^un Dee gefe ijee/Dicgcrecbligfeit bt( för gtli/ojffnbaref/ wekbe üoeb t|i bfifuÃf t baô ©efe^ »nD Dk'Propheten.
3iâtttf*â^âff^ttai«na^DemtöDfS)?üÃ^^â, »5/^Sth einjuginDaftgelobte ianD/Ne ^ropÃeten Itum jiim ftnDertvecfet/vnD Dem voicf neDen DemorDemw ffwVsX.gefanDt worDen/^^^^^^^ neben fefterpffimg beg amp;(f(ti(g/ Den ©otte^vtrnDfein^eÃamemalfoerfleret/DaplKJ« volcf aÃein auff (SÃriflum a(£f Den einigen Æ nnD^i feiben getviegân-^ie folt^e^ auà jren lieà fan DargetÃan tvevDen. nbsp;nbsp;nbsp;fol aber Ãte Der CF,
lieÃkfermercfen/DaÃtvirnicÃtalleVrtD fen vnnD tveiÃagungen Der^ropÃeten von Cb j vnD feinem reieÃ/fonDern attein Die fürnentÃen erj / lentvoHen/ vnDbevorabDie/weleÃeim ment angejogen/ oDer mit jeugniÃen Deffelben t
nc!UïfU«t»«ccn. â¢
gvtinb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31
t. âSobat nun cif (td) ïöauiï) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»⢠tiia»«.
au. auff liefen ctut^cn gtunb gcwicfcn/ Ca er getwifia* 8«: 4)â¬r|ktn öen ÃuVainkutvnnjorlfcnzifl èum erf(îetn rooröen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i|î »om .lt;e oî*
âXiecQ gcfdjfÃcn/vnö jf ctnTOunôafûrw fetett augen. ^Icfec« jcugnt^ ()crna(^ »om ^ro* pieten 5|îi. am 28. V. 16. atfo roibcr()olct : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1â^8^
»n (oion einen t^runöÃein / einen beroerten fein/eine fdÃltrf^c erfÃein/ berroolgegrutibet ift/roergtaubt/ber Ãeuebt nicht. 5)a^abctbilt;fci: fo wol gcgmnlitcï (?c(fîctn von feinem anbevn t benit von (S,()rf ofot verganOen werben/jeuget (Sbrfutf SDîattI). 12. v.4. ©a er ju erf iernng bet gteiebnief von»
i ^)au|vattev vnnb ben ÃScingà rtnern alfo fpriebt: .^abt )^r nie gelefen in öer @chrtfft: ^Der 0ein/benbie baroteut »erroorifen |)abcn/ber t jl îum erfÃein rooröen- 3tlt;m ber .Ã). fpetru« i ba ec
' »n ben ©efebtebten am 4.V.10. alfo (priebt : lt;So feçe euch vnb allem volrf von3frlt;tcl f unb get^an/ M in bem namen 3cfu (Ãbrift von *57a5a^ tttb / tbelcfjen i^r geeveubiget ^abt / ben ©oft von ben tobten auffetroerfet Ijat/ pe^et btefec ftU^ie für euch gefunb. ^ae ià ber Ãcin / ber von euch baroleutcn oerroorffen / ber jum ecf * Ãein roorben iÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in feiner i. lt;SpiÃ. am 2. b.4.
i §u welchem ihr f ommen fept alo ju bem le# benbigen Ãein 1 ber von ben menfehen ver# , worffen/ aber bep ©otf ià er auÃerroehUf vnö föÃlich/vnb auch ihifbie tebenbigen Ãeine/
i«)
3z CbH}îu64Udttbcybct;
bawa fudj juni ^etpftc^en bellijnen *Pnr(Ãfrf§umb/JU opffern opfffr/öic â¬5oet an^fnemfinODurcb^^i^*^, ^^n(Ãum. ;SÃarumb fk^ct in btröcb^W' ©i^eba/^djkÃf einen au^erme^hen cfjen erf fïetn in ^ion/ »nö iver an gt;|n berfol ntcbf ju febanben werben. lt;£ucbââ^â ï)ie ibr ölaubef/ijl er fó|ïücb : ben aber »P er ber fïeni ! ben bie ^awleut verwotp fvnÃiabcn/»nnb jum erfjïein worben fïcin beö anlioÃene ! vnb ein fel^ ber rf^trn'w bie fie»? Ãojfen an bem wort / »nnbÃf^gt;^jfj iHcftf baran : barauff fie ^e(e^f finb. jfut}ni^ tnfonberbetc ju erflming »niiD »nferö Vorhaben^ biciiet: weilcgfotxudid)^*â^*^â^ bit^ bicfer atifjcrtvcf?!« (îctii in b(i;bm'îc(î^^^â â. fcp ÅbrifluÃf. 3tcttt l?tel)cr btnict aueb r'-fc fcbrcibcf an bicDvoiiicr am 9. ». 35. ^^irael öeiloffen / an ben fîein beeanfaufjïne/«ââ^^^ febrieben (îe^et : 3cf? (eÃe in ^lon einen Æ beö anlaulfeno/vnb einen fe(^ ber erÃetnip/ wer an j^n glaubet / ber fo( niebtjufeb^ââ^^â werben.
SJKir »lueriaffcn bic »mb fi'ir^ct»illcii/i»^e^®^* tiib im 2.93frtlm»ön bem »crgcblidjcn toben »ni rabtfcblagcn ber feinben Åbvifïi/»on bcffclbcn W ©otfbcit/»on feiner mifferflebimg »mib beende 0îetcb:3femt»atf er im ilt;5»nb 68 ^filmen/ von 0 aiifferfîebim^/ ftegbafften bimmelfabrt/»nb râ®â j
î|i î Oîlppctt I ujqjà ô«a î|t u^o;^ U15 ZUAoqjV Quy up î)i îiu(^ â¢? -c^pndw étu» ^«AdJ A)Q (puv )nup A5(pî(i ui)j^ -ôua îtui îîo^ l /p(p}nuiiaQX)ai|i9VQ /UAjJu^pnutMu^^uîui 1 //»uuîuiîj u)QA)aA3ijQU0i / uwqs® U^OjUîUp 1 QUA / UÃîj A3?UV(pJ mcw (WVlJpUU^ UU 3^1Q l :îî|3tAdjVQ A3Q /3nV^Ã?»j)?3)3^dOAÃ(j3Q{j3An(l ', M5^Cf A3Q 9ÃQ/3QAV(UPnVjW g»Q,Unv/U3^3^3j i #3? 03n'â d3qv 9V(2 â¢U3QUUj UAA^lUOft UîCjî 1 ^VIU Vipj PPà «Pj AQWai A3 UU3Q^ âUSjijp^ ÃUj I
nipj USUIVU ^3Q QUUa /U3A3q3? uÃojUAUlJ nbsp;'
ÃQAIOA VtAVJCöâ¢.ill Ugt;(pju5 '1?â¢^^â¢(pJVJÃj'dw'i IU5Q \ 0nv I )3«A3Q3? AAAni|w(}3) Jiuv tipnv SuuSvJJp« 3^PS)ü 33nU»lUtt»^U3jJp(plj)AAa»U3Q/U3A3q 1 ?3? UI^O^ U3Ut3 ÃQAtCW QU(A/A3?UVC«^pJ OAVA^ »Ãunlup 3^13» U3q3^U3qMA(pgt;e-Vrft-dv3-4tUl I ?VQ J3U31Q A3(p|^UU3CS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?3»0® ?QUttqU34 1
.VUQ 235 QU« U)QVU9 A3Q QUUAV U3]3|Q Jj|nV QU« I »Vjjl3lt;tt3à (pWAAPVlCtt) QU« /VUU^3i)A3ilUV/U)lt;lAJ^(U)Q »PI UnU»gt;)/SUUQA3«S(pjUgt;tU AJUpj /OlluC)^ UO« 3})(pn nbsp;nbsp;'
»)n3QA3)JU?»Q ;ÿuV 3V|V}2) JV^ oj UAJQUV Uiug Z
â )QAW)3V|Pl(3qQU«
JA3UA3-Sl-«-^ltUVUJ3l^-4f«-'Z UlV 8unAVqU)j|(V S3Q UÃ^ ⢠8 â¢Â« -V tuv pqd^ 5AQ u^ -h â « -01 tuv IU)1^
-«-i Ul»Ul))^-îi-8'i'd-i UWAQîCf 3lQU)f.'4i â¢Â«
â¢ÃI Utv UlJJ^ â¢S'Z â¢Â« UlV UPlS^ nbsp;nbsp;â¢Â« âZ tuv U3)^l(pj
»)@ U3Q Ul 33))'â âïtSS â¢)38vjjl3«l38 /jdUlV tl)^ »l)8liw;^ QUU« ()UlUi)JA3l|3lAÃfe Ul3Ul3j U3« 'OU Ul 3 nbsp;nbsp;; U3(pAl^ A3Q llUl 8UHlt;)O)A3« U3lp))l|p8 QU« ip J
»8lllP^ A3Ul3j UO« -i-h Ul)V}lt;feUl3)^ 19311l3Q(^
££ *qtlUAS«33W3UAVî|gt;2,
34 Cbvîflu0rtlUînbcyîgt;et?
«uff fr inen fc^ulta«/ »namp; er ^cifltwinf^*'^^^^ raBt/ fr^ifft ! Ãctöjf / ewig va«fr/ friffürf»/
geil gnml» öe^ ©natxnhintx^ acjogeu twrW.'S^'^â i »iii- 2(lfo ^at @0« biewfff
fcinni dngfbornen fo^n gab. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
au(b/t)afftmn.Mp.v.i.3Cleflt;tnvivb:(£0 tvifbf ««lt; Oîutà aufge^fn von öem fîam 3fai / vont» nbsp;nbsp;nbsp;j
jtvngau^ feintr wur^d fruc^f bringfn/^^ i tvdcbff« tvnbf ruÃcnOcr tier @dfl öer wdb^cif/vnb beO ©fià bf^raÃfô vnö ber percF/ber erfenfnio vtiö bfr furd)f bf^ (bf^ micbvon ©.OJaiifotnbcn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
aj.aiiff Ãbdfîummitbûfanvwcngfjo^^â* bieff 6 fame n baf (*5of f f «verf e f/mif «f vfrÃ^âj* ffn bat / 3öf futn gt;nbsp;ff tn voftf ;um J^ieber bien« aittb tm 4z. v. i. mtf «nverfprocben wirbt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;baoià tndnnlW
icb erb^lte fbâ''ââ» »«f »n au^f rtofblffr/^f cfjftn mdne feel fintvofgffaöcnb«â^/â^^'â^^ jm menien @f ifî gf gt bf n/c r wirf bao rf cb^ ter bif .^t'pben bringen. ^7 wirbt nicbiïfbf^^ en noeb ruffen/vnbfetne fîimm wirbt mannâ» büren auff ben gaffen. ,©as jerflofffnroç» wirbt er nidjt jerbreebtn/vnnb ben ben fecht wirbt er nicht au^ldfchf«â 533eiwâ ««(b auff(Ebrifîiitn 3«jogenwirbt ?9îatt. 12-âc , «Oid;frbienetaiicbdwini cap.fo
i tttû snmb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tttt
Wflr t)lt;r aUcï ver actîtc|l vnlgt; ââ^îî^lrtucfa von fdimer^cnvnnüfrancf^eit:
, mo W ftufîftcb 9«jO3«n »«Æ
atljtet wcrücn ! rote Denn âS-â 5ttttim«nittt4.txrf.
fdiwac^^ett/vn Itiö auff fietj
; âäicl(^««ftwd)ftwff ébrtlïurogeïxtttetwttW/Sw 9 s.v.iö. ér macJjet allerle9fratteïett|elu auff öa^ erfüllet roüröe ! öaö ten ^rov^eten (£faiam/ ter ta fprtoit: ^at vnfer f^roacb^it auff ftcfi ^enotnnten. ^tettti.^et.j.v.z4. s5ur ctj roeldjeó rounlw iyï fept ^et)l roorten. gumbrittenttn?«^. fieRrafft vnt gemartert roart/ t^et er feinen munt nit auff / roie ein lamb tae sut fcfjlacbt* bantf geführt roirtt ! vnt roie einfe^uff tae er* flummetfûr feinem feber er / vnt feinen munt nicht aufftbut. «æaeb«« aueb auff ÃbaRumse* beutet wirot Von ^bWpo tu ©cfcb'cbten atn8.v. ^b^WPue tbet feinen munt auff / vnntRng von tiefer lt;o^rifft an / vnt pretiget ibm tas ^uangeliumvon^fefu. ^utnvtevbtenitn (Stiff begraben roie tiegottlofen t vnt geffor* benroieeinreicber/roierooletniemantvnrecbt getbanbat / nodj betrug in feinem munt ge* roeff iff. SÃelCbe« oucb auff lt;£b«ffum vom ^.^e* tto tn bet u ^'ff- a. * aa. vnb vom .^ebanne *
3lt;gt;
ptncri.C^pffl.am ?â ».Æâ¢ gezogen wirbt 3«^
tttt i2.v.(£r t|î î)f n »bcltftôfern g(f ic^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
9Ãcld)cef and) vom SSftiirco am if. v. zn- vn^^ ^f)nffofel6^^uc.22.v.j7.auflF(Sf)rt(liim/bcrjtvfF^ itweenmorberauffgebangen worben/(jcjogen
welchen äcugntfTm vnb fprucbcnKm^r^Ã*^^^*;^ men werben/ba^ bie alten W;rer niebt o^ne vrfiiw 5 fproeben: lt;£fatatf fev me('r ein ©tangelifî al^ 0ropf)et gewefen ! weil er nemltefe fo bentlicf» ben naturen in Sbrifîo/von feinem ^rop^ttil®*quot; ^rieflerliebenvnbjtónigliefeenamptgefcbrtW
Hî.Scw* mus.
3«ttt brittenbat^eremiaÿ and) îgt;e«fltlt;^ïâ^ tiefen einigen grnnbbefl;gnabenbnnb^vnnïâ^*'^'ö i Q;efîamenteî©otteôgetnmgenvnnbgewicpgt;â''^L am2j.cap.v.palfoweitfaget: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
jdf/ fpncfef ôer e 9à icJ) 'ffj wiônn gerecht öemecheertvfcfenwiVââtâ^L dn 5ïóntg fepn t btr mof regieren wiröf / recht vnö gcrcchtigfeit aulf eramp;en dtitich'ââ ' gu öerfelbigen aeit fol ^uba geh^lffj« âââJJ. Den/ vnb ^fraei ficher wohnen / vnb bip «â* fein name fepn/ ba^ man ihn «tn««âJJ'L bervnfcrgerechtigfcitifîâ weijfagimg vmb melter bcfîetignng von pbetenbep nabe eben mit gleichen Worten »wwt wirbt am ©a^ fie aberaHein aiiff folgejogen werben/erf(^einet baber/ba^erni®â nbsp;nbsp;j,
ein gewecbeï /Ãauibö /fonber and) ber vnb vnfer gerecbtigfeit genene wirbt. niemanb alö von (Sbrigo fan verfianbcn
^cflamctttcttgvttttb. 37
I aHctn « nbsp;»ng gemacht »on ©0« jut wcip*
I ^cit I »nö sut gevcfbttgfdt t »nt» juv l)«iltgung / »nü juv \ lt;rlóf«n3/»teglt;:fd)rtlt;bcn(lcl)ct i. ^ortntl). i.V. 50, allein bet / ben©ott 1 Da et von feinet fnnbe wnjî/ fût »ns jut funbe/ öas ijl/ jum funlien opffet / ge* maeljt / auff ïgt;a^ wit in il)m njutben 1 tie geteifetigfeit biefut ©Ott gilt/t»ie ipaulns senget z. Sot. ».zi.
gtnnb feine lebt »otn gnabenbnnb gebawet I wie «nfi bem 34. eap. ». zj. etfcbeinet 1 ba et alfo weiffaget;
Wil i^ncn einen einigen Ritten erwecten/ bet fit wepben fol/ nemlici) meinen fnect^t
1 Ãauib/ bertvitbt fie meçben/ vnnb fol \ ^nt feçn/ »nö iclgt; / bet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^t @ 011
1 fepn ! bas fage id^ bet 91 / nnb id) n?it einen SSunb beo fnbenö mit ff^nen machen. SlBeldie weiffagung à .()ViftnS felbs anff ftd) jeni^t ^oban.io.».ii.baetfptiel)r.3^binbtt gute^irt. ^tetn^ettiiSieuebt fie gleitet wet^ anff CSbdpiâm »inbet i.iSpijlelatn z. ». zj. 3^* watet wie bic jr# tenben fdjafe/ Qlbet i^t fept nun be^e^tet ju bem.f5itten»nb^ifcbo^twetetfeet(n.
$. 3»tnfnnfftenbat Daniel and) anffbtefen et» nigen gtnnb gewiefen/ ba et int 9. eap. ».z4.SBon bet seit ba ^btijlns folte ins fleifeb f ontnten / »n tobt »nb »nbntattetleibentnbenvo. wceben/bas ià 490 ia» ten / »on ben woltbaten ©btiÃ'/ tinnb bet toniglieben wiitben/alfogeweiffaget-.toiben^ig wodjen finb beÃnnpt »bet bein »old / »nb »bet beinc Iteilt« ge Ãat/fo Witt bem »betitelten gewertet / »ub
3« Cbttfluôrtllctttbcybci?
tie fûnb iugepgcft/»nö Du «iijTef^af Wf net/ »nb ök wige gcrc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;if alt;bracftf/ïââ'
Die gefic^f vnb weiffaaung juaepaf aller J^eiliaefîaffalbff werben- ââââ75/ mercfe von berjeifan foau^af^efberm' Da^ 3^rufalem fol wiberumb Den / bi^ au|f e^riflum ben ^örÃe « ben Wochen vnb jtpep vnbfecbîiawbeç^J'* werben bie gaffen vnb matoren wiberuWPö bawet werben/wiewol in fdmmerlicb^*'® J SÃnbnat^beniioev vnbfedjjig tooebfââ Ã^^rifîue au^geroffet werben-
v t vfM». gum fecbfîcn â öfea^ ber adtaÃdu auff Nefmgrunbbe^Snaben^â*ââ^ ,^4 M gebanxf/ wie auà feinem z. cap. o-1?- J eralfö weiffager: ^cl} wil mic^ mit jdoI in ewigfeif. 3cb wil micb mif bir in gereebfigfeif vnb geriebf/in g«^^ *1â f/ pif r;er^tgfeif-3a im glauben wil icb verloben/vnb bu wirfl ben ^^rien ^ur felbigen ^eit/ fptictit ber |oquot;ren/icbwilben biwmel
, nbsp;nbsp;nbsp;.Ãiimmel fol bie erben er^dren / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lcabe**
fol forn / mofî/ vnb die erbdren/vnb ® follen ^efretel erbdren/vnb icb wil erben jufammen bemalten / vnb L jciit vber bie/fo in vngnaben war/onb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âj,p(cf/
baonif meinvolefwar/e^ubià pnö
TCcIlÃmeMtctt gvunb» 39 Wb lt;6 wirbtbtà mein ©o«- 3« fcicfer »(iffagnns rebet M ggt;vcpbct in ber P«pn à ,bri)ii I al0 beS atâfilicîjcn »nb btmmdifd)« n ^«un* ' gawi/wb rebet ju nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
I Sötaut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®a^ aber btefe weiffaguns
flum aU ben einigen grunb bc^ Q5nabei^«nb£! g«* i ' mo)nt;jeuglt;ter(lliet)3oblt;'nn^^ ber^ennevim «n*
Wi'o^obanni^ am j.v.i?, ^lt;r btc '^^rnut ^at/bcriÃbcrSSrcutigam/btrfrcunöabfrbfà ( ^rcuti^amt /ber Ãcb^i »nb ^órct j^tn ju/vnO f remet ftcb bocb r^ber beé ^rcutianme Ãnnc/ bieMbige meine freub iil nun erfüllet. «Sonber* liet) aber erflet)« foiebe« ^aulim anbielt;Spbeflt;'ntfâ
SerntaniÃbebweibee^aupt/gleicbwu üueb tS^btil^nebae b^WiâÃUtner ©tmeine/ nnb er feinee letbee gt;;5eçlanb. Qlber wie nun bie gemeine i|l (Ib'^iÃo nnbertbnn / «Ifo ' bie 'Leiber jren StKdnnern in aüenbingen. jt tnäner liebet (Were weiber/gleieb wie âeUebet ^at bie gemeine / nû ^at fiel} felbe fur fie geg(ben/auff bab « ë ^eiltget/ nnb ^ett iic gereinigt burcbe wafferbab im wort / auff ba^ erftej^mfelbÃbarÃellet eine gemein biedert* liebfep/bie nitbab eineÃecic ober runtjel/ obe« bee eiwae/fonb bab fte b«iÃgÃP 'ânb »npräff* lieb- lt;5- ^anln« erf lert bie^n fprnd) aubbrndUeben tan ber gnebigenpnb f reiftigê beruffnng ber ^epben tu bem edg ein e§.l)riÃo / an bie Svamer am 9 )!gt;⢠.^te fö.'Peter in feiner e. (Spigel am x. p. 1 o. baer fpriebt: töie )br weitanb nit ein rioUî war et/'Jlun aber
40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iillctnbcybcv
loties void fept/vnö trnhnî) roarff/nunabcnn ^^naDen Rpf.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7- 3â**^ pamp;enben fo nbsp;nbsp;nbsp;3ocl öcr 93t'(5pblt;?lt; dat igt;i(^
fat grunt» vnô ^cfïanienf^ Sorrel afiÃct vnnîgt; gdfÃt/ M er im fliibern wp. v. z8. «ip geweiifaÃef; *^110 nac^ bùfcm tril nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
jînfîau^gjflpnvber aüee/Ãnfc^/vnnbftvf^ , fd^n »nnOrdcftrerfoümrtJfilîagni/erofrf^ â refîen Iböf n (niume ^aben/vnnö f lingefoücn gcfief'll fe.^en» 3uc^ tvil bigen^ettbeetle vberfnecbtvnî) magöeinn^ gcifî au^giflîen. Sünömilirunbfr^ncb^â ben im Ãimmd »nö auff eröen /nemftt fewr/ vnö rnuc^bampflF/ bie ëonn fol in |ï«* i(anîi3/vn£gt; ber monb m blut vc rtpiinôdî irrr^ ben / eÃc bann ber grofîe »nnb fc^reef be^^jsÃr:enfompf. ÃOnb folÃcfcfjeÃrn/n?â*' beè ^jsÃr:en namen anruffen wirbf/ ber fol fettet toettien.'^debe weiffa^iing von bem froaiiffPa^reicbSbnfîtvnî) feine erbobiin^wit»K«* . biing beà @dft(gg(iO3(n tvirbt/ in ben «rHz.v.ii^.Merfpritbt.â^Ãae iÃo tgt;aoburet)M 9gt;rop^eten 3oe( ^uuor gefagt tft/ vnnb ^ilî» nbsp;nbsp;nbsp;j
nacbv.jz. liefen 3efumÃae@o«autft'rrod cf er/bee llnb mir aile 5eugen-^57un er burc^ btt , ree^fe @o«e6 erÃd^ei ip/ vnb empfangen t)!c ner^eiPiing beà JQ.amp;eifto »om vaiier/çat er aupgegoffen btÃ/ Dao )^r fe^et »nb Ijdief« Sfem 9'^ni(n^ an bieiXcnier am lo, v. ÿ. Qo bii
âC^cfl«menccttgv«nb. 41
wit ÃJnncm munb Bchnticfl
fep Per se Oî Oî/ vnb glaube|t m öeinetu bero ^eti/ba^ jn@oH von Ãen tobten,aufferwecref ^at/fowtrÃufehg. ^Dennl'omanton^cvftfrt ôhubt/l'o wùôt man geeedjt ! vnö fo man mit
i Dem munöbefennet/fo Wirt man fehg. ^Ãenn
; öte lt;Stl)rifft fprtcljt: âïöer an j^n glaubet/ ( wirbt nicht ju fchanöcn werben. (£0 ià 1 vnterfcheib vnter ^wöen vnb (^riechen t (^6 tà aller jumal ein reich vber aüe/bic anruffen. £)enn wer bcn namen beo
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wirbtanruffen/folfeligwer'/
ben.
8. 3iimad)tcn. iöctq^wpbet^Sona^/inbcmervni.s* . burd) bas ©etidit punb bte^ùrf«hiin3©ot«s ins quot;â*⢠\ ^iïïccï gcwbtffcn/ pcm '2Balihd) pcrfdilun^en/ vnnö ' wtbcï ans lanb nad) brcpen tagen »nb nà diten aug*
geÃpepct worben / ba bat er mit feinem Syempd au^
I biefengrunbiJbrijlntn^efnmgewiefen. 5gt;cnnttgt;ie ! ^onas ins wntenbe 9)îeer geworffen â¢. alfo ig ^brt» \ guS aus bem .Ãiimmel in bas vngegnmme ^öteer \ biefer *^eU gefanb worben t wie er felbs fpriebt ^^oi).
i6.p.z'8.3chbmvomSOatter au^aangen/vnb \ fommeninbic^Ãelt. ^tem/wie^onasinbem \ S)îeerPomSffialftfd)berfd)lungenPnbbebauenwor* \ ben', alfo ifl aneb ilbriitnsPom'^obt pnbber (Srben gleid) als perfdilungenpnbbebaiten worben,
\ wie ^onas nad) brepen tagenPnnb brepenndditen \ Pon bem '2Ãalfifeb aubgefpet)« pnnb lebenbig ans \ 4anb geworffen worben *. alfo ift i§.briflus am britten
41 CbHfluórtlktttbcybct
lt;«3 vorn ^ott/vnbrtiip bcm ©rabgcmafriÃlicfi vnnb niif grojfcr IxrHtgfctt wtbev miffcwccf ct »oröcniftâcif (g »nmoÃltcf) war / ba^ er »om Q;obt falte befjaitett werben / wie âPetrus rebet in ©efd/iefeten am 2. ».24.
®iefe gignr wirbt vnef alfa erfleret »an êljrifîa fe(bfï/9)ïattf;.i2.».4o. «'Jf ^anatâ Drc9 tdgönöörepnacfjnn Ã)c6âîôalfifcl5f6^^â^^ war/ alfo wwö öee 5J?ftifd)fn
»nö Dren nacfjitm bar (frörnfepn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gâ
gumneiinbten/^atberipropOai^'^^''^ bteft'neiniÃcgrunbsewiefen/in berner am bie perfan Sbrifît/ ben art feiner ©ebmt iMcb bfn^ Peifcamp;/»nnbfein2(mpt»nnb Ãveiefj alfa befd/n^yâ. SOrtnö Du *^et^U^cm (iS'p^raM ! bu' b« fJ . fcifl vnber Den raufenten in Juba / a'} 1 mir rfommen/ber in 3frael nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PV/ ! i
c^ebauOgang »on anfana vnnb von ' beraewejî i|î. ^æele^e weijjagung
l^uangelifî am2. cap. ». -j. »an â¬l;ri(Ãö alfa
^Ãenn aifo fleert gefcljnc ben bureb bf«
preien : SÃnb bu ^et^lebem iw lt;nbsp;ianbe bijï mit ntcbien ble fleineà ââ«bfjy , » dürften ^uba. iöenn au^ bir fd » mèber.Ã)erpog/ ber »ber mein rm ^en fep* ^nweftbcrweiffagnngbr^; /^,â (be bing gemeibet werben, i. ®er ert/^ ba âjt t tam^etbgebarenwarben/nemlieb^at!)! Æ in 1
2.5CBer êbrifîii^fep:â^â c^iii ? faicberberfeinen anfang genammenj« f inber jcif/ freilitb naeb bem peifeb/ »nnb
â2^c|ï4WÃn«tt grunb. 45
gt; 1 SOïenfcb «fl- «« folcfjcv/fceOcnau^fïang ( vonanfan^vncwigfctttji/ncmlicbnaCbfcinetÃctt* I ^(iwnbalfoeatgCïföottvonïJhturifï. âSSicï'cnu . ^Kljeïbkn« baé^obannegfphdjt Mp.i.v.i. ^tn ' ' anfi^«)arï5a6^ort/â3ïnv.gt;4.©5^m t0 â i tlcifcljTOOïbcn. Oag fpuulug fprtdjt iXonu I 3lu^ ben 3üöcn fomvt (I^nÃuö ^er ( nacl) bftn jidjcly Der ba ià @ott »btr allee ge# I lobtt in (wiafeit. 3. gum Mitten wirbt and) be i 5 fâ^ricben baö Tlmpt S()viÃi. ^cnn er ià ber JjcrijOjV ' Vnnb ein ^e« pber alle Kreaturen- ^ie ^''anlue » fpriel)tanbieQvómerattii4.p.9. S)ar5uiÃi£^ri# '4 Ãueauc^geÃorben/ »nöaufferÃanben/wö U wiberlebenbigworöen/ baà er »ber tobte »nb '1 lebenbige .^err fep. Ãgt;af)er er aueb ber lt;Ã)er* * l iloÃber feeliÃteif Ãenennt wirbt an bie .^eb. am z. t\
10. ^temâ¬i)rtÃueiÃau(i)ein^;)irtfetneeâgt;öolcte: t wie er felbö jeuget ^ob-10. v. 14. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bin ein gu#
â tee gt;)irt/ vnb erfenne bie meinen l. vnbbin be# * fantbenmeinen. 2$aeinfolcber^irtiÃer/berb« i . bw bie wortbeeewigen leben«. SSote^ettnefpridjt/ 11
l\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;äeljenben bat ancbjlacbariae allein bià X.M»««'
H öunbament gejeiget be«?Snnbt« ©ottee/ ba er am
alfo weiÃaget: Xocljter gion/
â ' frewe biclj fe^r / x»nnb bii Xoebter ^erufaUm iauct}tj«/@i^et)an^önig fomptsubir / em ftcreetster onb ein ReiÃer / arm/ vnb reitet auÃ
lt;\iinemü^flt;l/ vnnb auà einem jungenSwüen V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i)
44 CbvîfïiîôrtlUtnbcybcv ïgt;er CSâfclin. Ãtnn ù^wil tgt;te ircjÃfn . »on pihraim/»nïgt; M( Ãîofff »on^^rupâ^^ »K Dfr fîrnti)O3fn fol jubroc^ftt f r wirDt fncôc (c ^rcu t^nrcr örn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
pfinf gt;gt;r:fd;afft wirDtfcpn »on einem bi^anoanlgt;fr/ »nnö »omâWa|TfiâH^^H^â, 2Bïff cn£)f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If fpfî aucfj ourc^jo
UfO ^unî)(o au^ Oeine gcfangrnfn an^ ⢠ti6cti/0a fein loaffer innen iÃgt;
wirbt ££)?att().zi.».(^.»nnb3ob. u. v. if- *âÆÆ, ,,| â¬iwii3c(i(lcn (»iptriicf lid) auff gl)ri(îurti/^â^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
lt;inrittju3lt;v»f^leni aiigqoÃcn »nb erfle!)*'*:^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
I^crÃcfjortaudj/bapcbenbiefcr^^rcpbetiii»'^^;.!,,: wdjjiië von bein tobt vnb bliitwrÃiefRn ton bet ©enbunÃbeff ^.@lt;t(îc^/viib bem â anj(;n: Ãôber ôao^au^;Sôauiîâva^ÿâ'â;'' Börger JU ^erufalem iril le^ au^Sâf Inâ ©nÃöergnaöen/onööeo^ebfie« ( werOen mic^ anfeÃcn/ toe (c^en jene ^er pocjfââ Ãaben. Ãæelbbe wcirt;iÃiin3Vom©ian9lt;;('l^lt;^J-JJ banne am 19. ». j?. auff ben (g 3; Å e oi Ãbeip'âquot; :
wirbt.
XI. Djdifl» 11. 3nm eifffeen bat îWafaiÿia^ ber(e^fKâ Fââ* 4lt;««. pbet be0'2(lfenâî;efîamentg gleieber we$ aiift ' giiin ben eintgen griinb be^ bnnbg gewiefen/£gt;a tr Hâ i j.cap.».i.alfo3ewei|]aget: ©i^e icb tt?il mem^â (ingel fenOen ! ber fur jhrn ber ben weg bereit i tenfoî» Ãônnô bulb wirb fonimenjulemertâ -
îScmpdïscr J;)^r:/ï)cn)hrfuclxt/ wwb ber
(SttÃct bC6 ^unöà ÃC6 pjr bt^frct.
tveijiagunà von bon i^iwnÃcltë SKarco auff S-b«*
pumgcjoöcnwnbt/hni.fap.V.i. 'à bcV «n*
fang bte i^uangclij von nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^l^nÃo bcm
â¬ohu ©ottce/ als gtfcljruben Ãc^yt tn bcn
l ^rcp^ctav.0i^CKl5|cnbcmtuun^ngdfttif
i biv^er/öerbirbcretutönncnTOegfürbir.
(i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wclcbon alUm rccbt gcfcfctoflcn tvivbti baà Å«w«ç.
C ©an(t''Pctofpnd)t in bcn©lt;fd)id)tlt;nam}.P.x4'
i 2lUc')gt;xop^c«nvon©amudan/ wnb^cr# ' nac^/wievid|^vgcrcötf}abfn/ bic^abiânvott â¢I bicfen tagen »(rfönbtgtt. 'SntbaÃiÃbK^tt* ' j btijt btc (Sbvtpwà bcr ^ (£9% :s mit motten vnnb no* ' eten feinen ^itnÃctneinsebilbct/ono juboÃeben ge* \ geben / fo lang et l)ie auff '^tben gelebtt bat. ?!Ãie et
fclbÃäenget/luc.i4.p.44. Jöaefinbburcben/
1 butclîineudîfagtc/baidînoc^bepeudiwav-
'i Sicnnee mue allee cïfûUetwevben/ waô oon
âl wiï gcfdjrtebcn ià im ^cfci? îQiîofi/ tnben
I' âProp^eten/onbinbtn'Pfalmcn. ^temv. 4^-^Ifo iÃe gefdïïtebcn/vnb alfo muë i£^nÃuö
â Idben vnnb auffctÃe^en von ben tobten ant
, , bïittentage/ vnnb'X)tcbigen laÃen tnÃinent
I namen Sbuà vnnb Vergebung bet ©ünben/ «ntnt I legt i vnber allenSOóldetn* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃÃé'S,
I nbsp;nbsp;nbsp;II. '^UTO anbetnmaà anlanget baà Sileme ceÃa* nbsp;nbsp;©natew
) went/fomitbimfelbcn ebenbetgtunb/ fo nn'Ãlten I ^eÃatnent gelegt motöen/mibetbolet/beÃettiget/Pnb
s:» «i
4^ CbrtfïuisalUtnbéybct? â Viel îKiKficfccr crflcrcf. 2Ãic îgt;ann foïdie^ (qj KugtuiJcn fan erwicfcnvnî» lgt;ar3crf;an
McntU Icljv Jwsrtttert Xlt;ftanilt;n(«
I. ©ftiin fifî(id) wcrîîcn tra flt;(bcn cfltd)lt; flt;n gefïinöcn/ öi« ïgt;a anjeigen battra ^letwn raentcbcn ïgt;lt;r Cfjnfïntf/ebcnMfi^^Suangdiiit»/^ Igt;iet)cr^dffnn3ttgt;*ïâ(i'^lt;â(ettveri5lt;/ fo jiivorvon fciircfe bk ^ropbetdt Pcvfünbtgct Pnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4(t
ben. îtcî)cnn^k^erbiencf/ba«9)aii(iiïîfwâ^^[^^u tieSXómev ara i.». i. ^auluö em â¬^npt/ bf rulfcn jum 2(pcfïd !
JU prebigen bos (Suange hum ctjfbfr juvor »a^ctlftn bat p^fun in bfr.^.(éfbnW»on ntff ber geboren i|à au^ bem 0amfn «acè bem fleifc^/onberractfet (go^n@otteonac^bem ©eifï/ gffz burefe bie 2(ufferfïe^ung nemhefj jefuo (^Ãinfluo »nfer S)aber.^.^po(ïd au^trueffteb jcit^d/ ^â7 bevnffen vnb au^ge jonbert feç ! ba^ er P^^'^Lkhhi/ uangcltura : »nb jwar nicht ein newe^ nbsp;nbsp;nbsp;hk ipnâ'
fonbev ebenba^/ fo juvorpon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â«jjiai
pbetenvevbeifTen: »eichet inbeçbcnâïefîaraentenfei; jefuô ber ba nach bera jleifcb an^ bera L ójnatt geboren/ nach bem @ei(ï aber/ ba^ ifl/ ©eifhichen tvefen t vnb ©óttlicher flt;'â amp;ott(g ; weither bnrch feine auffcrfïebiins lobten erwiefen vnnb bejenget nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'».ftatii'â'
felbg an^ eigener frafft erwedet blt;tt ivo^J ' i^-wib ara io.p-i8.angejeiget wirbt.
â^cflamctttcngvunb* 47
bien« «ucb bag ^^aulug flt;érlt;ib( in bcvz. «nbKSovintfj.ami.b.zo. .411c 0ottc6 verwelf* fung Ãnö ja tn ^hrtÃo ^tfu ! »o® in)^tn/Q5oit ju lob öureb vno.^nnxtciKnwor* ten »panluö «rÃUebade »erb^iffnngen ber gnaben/ bte föott fdiKi« îÃolcf »on 4bam an bi^ aujf Sbïipnnt 8ct()an/}nfamnKn»crfaflct / bnb »on benfdben jwe^ bingnuâlöct. i. Ãa^ftctnbcniÃobnöcittcg^M^^ b â¬l)ri{b feçcn^«^/ bag t(l/ in ibm von Ã5£gt;tt^«nt hattet i'ovgcÃdt vnb werbdfpn. 5Ãtnn bag Ja/ ft)cld)ig l)tc failing brand)t / ivtvbt cigenltd) nbsp;nbsp;nbsp;bent
gerebt/bcï etivag »erlebt vnbvevfpvictX- ®apoie verbeiffungenalle in (£bvi|lo feven ^menz bag i|l in bev warbeit »nnb nnt bet tl)at erfnlt. S)enn bag 2VntCtt I wirbt eigenlid) von bem gerebt/ ber bic vev* ^eiffung erfiiÃet/vnb ing werd riefetet. S83ie bijj jen* get ^o^nneg ber â^^uffer ^ob-i -V. i ?⢠^Ãann ö«6
i|l öuïcïï ^ofcn gegcbè t Die gn«ö vnö ' tóat^cit t|l öurclj jefum ^bnà worben«
bienet aueb bag ©anct ^eter in feiner i.
1 nbsp;nbsp;nbsp;â¬pi|t.atni.v. lo.fdjreibet t 'yietctj weldjev fcetig*
feit^abengefucbtvnbgîforfcîjet bieProp^e* ' ; nbsp;nbsp;ten ! bte oon ber juf nnjfitgen gnetbc ciuff euch
geweiffaget^aben/onb fjaben geforfdjet/auff wdd^e onnb wdd^erlep jeit beutet ber Q5ei0 ^^rijli/ bertni^nenwarz onb juoorbejeuget
â nbsp;nbsp;^at bic ktben/ bic in «X^riflo finb/onbbic ^crr*
llgfeit^crnadj/wdchcn cr offenbaret i^.Seft ). (ic^abcnonietiti^nenfdbe/fonberonobar^e»
45 CbHfïuôrtlldttbcybcr
tljan/WfUtjfÃfurfj nun wrfûnot^fî tfî tâUl'C^ fcie / |b Oae uattgcliutn vfrflinörget nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Ãurcb Iâlt;n ©«P Don fant»f»
3n t»lt;(cbcn tvcrrcn Ã)(rni£î î)rfv baHitfie N'ngjit* M|kf)nlt;}ibt/ ôieaiiffïJciigegcnrocrngcn baiiôdfvbc
1, fcinifîlidjfcvn.
pofKâfn bind) «inen @et(îgcribf / nctnltd) buvd) Wtt
2. QJi'itî ©)«(((⢠ÿiirtfrtnbcr/M(J bic spropl)Cfcn vniib 2(pü(îtâltbui)f fiiicdcp jDecfober jteltn UânÃâ¬ldKn'iieni!id)tuiffbcrÃl4ubf;3cnf«lCiipl'3fââ'^ â Dnöalf£ii«i|frtufbrlt;pruni|be|i iwnKn^ vnnb riâid)^ @oftctfölt;.'{)254ffer^. giunbritroi/ phcfcii vnnb Tipciïcin btcfc fcdiÃfcit miff igt;nb (ïcrbcii wiöauffcrfidjung geKwetljakn. I
J^tebcr öiencf micf) jctijcf (in löjfer mti i.p.i?.^*e ifï Oae
ï)a|j in fb»» trohncn |b(tf t vnnbaDfö burcb j^n »frfóbnn tröröe ju ff 1^1^/ ffVauflF(£röenoöfr tm^immd/
rrfrieDoi mac^fffburcbbafi Q3Uif âti fflt;«^gt;^ lt;ïreu^ ! hurcf) fiel) fefbfï. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;welchen wm«if
failing btc ^an^c llt;l)v ven ber gncbtifcn wrbeilTÂ«âÆ bn b bnn b ©of f (ë begreifft/vni i b btefe brep biitÃ
J, lid) erflebrr. ^rfîlid) / të fxibc ©ot( bein îStittcr vcit etvtfîfcir alfo tvolgefaflen nad) bein retd)tb«itt K Æ Ibcrîlidfen gnabe/ ba^ in (Sbri^o wohnen foK«'*« i *â¢'* k/ncmli(b beren bingen bie jn Pnfêrem f;eilPnnb w forming intf @£)tf bemâNatter von notljcn QÃvU roll fcinf r fûüe «?ir atlc gcnoiwïifn 5^^
T^c{l4tncntcnsv«nb. 49 hr, gnab vmb gnab. â )b«n ©ottb(n(^£tà gegeben ntct)t nacijbermaê/ (onöevn allee in (eine bnnb gegeben, ^ââban.j. igt;. 54.55. 'gutti anbem/baS bwd) lt;^bri(l«ni »evfübnet tââ ttovbcn nicht allctn btc,!^ird)c btcitn'b^ctvcn âïcfla* ment / vnnb jnr jeit ^''auliauff lt;£vbcn Ãcivcfcn ; (on* been auch bic jenije fo im ,Ãiimcl/ vnb aifo von ^bam onbi«auf((SbriÃum gcnjcfcn i|l. S)amit al(o nlictf im,^immclvnb auffiSvben vnber ein banbt iSbvi* Ãum sufammen vctbnnbcn tvinbe/ wie cm bic pbiâf.tnni.v.io.Ãclcl)Vicbcn gebet- ^nm dritten/baà ?* bicfcvcrfobnungbcibev bcrcnfoinialten%glt;nnent/ vnb beten (0 im îflcmcn â^eÃament gelebt / vnb noch leben/ober and) leben njctben/jbren grnnb vnnb voll* fommenbeit bobe in bem 55lnt bete (5.briÃne ernt ÃvcuiiVergoÃen. X)nrd) tvclcfeee er ben (rieben ge* macht jtviÃhen gilben vnb .Ãsevben/vnnbjtvildîen Q5ott bem'^atter vnb ihnen allen/(o (old^ee mit red)* tem glauben vnb ÃeiÃer hoffnung ihnen jueignen.
15?ieher bienet mid) ba« ber ISpoÃcl an bie ^ebr. ami5.v.8.jeuget:3^(u6^^viÃn6 geÃern vnnO ^eute/vnnböerlclbige auclgt;in emtgfeit. ®ev ii^-Tlvegelvermanetmangesogenem orifeine jub§* rer jur ÃanbhaÃtigteit im glauben/ vnnb in bericht beh .ISuangclionö/vnb jeiget breç vr(ad)en am vn* ber voeld)cn bic er Ãe genommen tvirbt von be^ lt;5y* empel ircr ichrer/ beren glauben (ic biUid) (ollen nad)* (olgen/moÃeanberÃbaöcnbe beà glaubcnö/baöiÃ/.
, nbsp;nbsp;nbsp;ber ieelen (ccligtcit I erlangcnivollen *. ICie anber von
! bem einigen emigen vnnb vnbcmegliebcn grunb ber (ecligfeit. S)enn (ihdÃnöip/foviclbcn grunb ber
X) »
Vo CbvtfîüôaUdnbéybcP !
Vnb ^en Ã(lt;iu6cn an j^n
t|î im Ttff cn ^efïamcnf / eben ber / M h(Uf / ift/im îiîetvm ïcfïamcm /gcprcöigcr »nö g^Ãfaub« jwröf/jaberin alleeÅigffitleben»ntgt; regieren wirW« 3. 5öteörirfevrfad)tt)irbr()ergeiwminen wntx^niiiii« , biefererinnernng/benne^iflnuÃvnnbfeli;}ba^bw . (ler^ im giauben anffbiefen einigen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Cinerto,®«» lt;^ie^er bienet infonberl^eif ba« ber -O-XnwnnT O^aulitó inbet i.anbie Ãbrintl^errtmio.v.i-' ««twnxeda» teit audj bie ©acrament be^ iHetven «rtAft n*f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^;aufF»n2(benbmaljufcOreibet/baerfpnlt;*â⢠j
fer lieben s«(» Wil cuclj ntc^e üer^alren/Ikben iâÃm quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»«R« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;finöade vnamp;er bfr
etwa. M (ffn getvefen 1 vnbfin£gt; ade Ourc^ öaÃ
gegangen / »nnö fmO vnöer ÃÃÃoRn ' m« öer Xöolcf en vnö mit Dem d^efr*
Ãaben etnedep geifldd^e fpeifj geÃen ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ben eine rlep ge iÃUc^n rranef getrutt^^â (runefen aber »on Dem geiÃlic^en f'ftnen folget/ treicber mar
® aber ba^ eben biefer 2(pofîei bie ^^efebneibuna^âââ^^â ein ©acrament betfXlten eÃamentef â «m î)îewen '^efïament jiifebreibt/ an bie (Sbibr^-ââ^ â Jn Ã^n^o jept f ««dj befcbrndfi^ befc^neiöung o^ne ^e nö / bureb ablegung p»â funölicben leibe im fleif^b/ befcbneiöung ^bfiÃt. ^tem ba^er vn^ ben vberf(britf/ober ba« DÃerlamb / fo and)
ÃTclïAincntcttSvunb.
tic Ãûvint^.«m$.ïgt;.7. S^cnn wir haben auc^ (in «Cjicïhmb/öaein i£^riÃu6 für vue gcopf* fert. Ttu^wclcbcw henn mit gnmb
s nbsp;nbsp;nbsp;ttlibt gefdjlojfen roitb/Da^ eben ein ©d)a(iin ben üa*
1 nbsp;nbsp;nbsp;evewnenten tea îüewen vnbTllten â^eliament^ I vno
«ifonuteingnmb ber gnaben ©otteö »nnbvnjerer feUgteit inbe^ben âtefiamenten geteget ijb ynn^i*
1 nbsp;nbsp;nbsp;dietfauffbiefetioeife: SicÃôdMCtint^lltCttX«
â nbsp;nbsp;Ãament^aben cinerUp ©aerawent mit »nÃ/
' nbsp;nbsp;nbsp;licmlidj ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vü bae .2lblt;^ma»/
gehabt Wb gebraucijt: vnnb wir im'yeemctt
1 nbsp;nbsp;nbsp;Xe^amentf^aben vfl brauchen cinerfc^ tea*
( nbsp;nbsp;nbsp;erament mit jnen/ nemlich bie SSefchncibun^
I nbsp;nbsp;nbsp;»nb bae -Cflertamb t entweber nach ben cup
I fcrlid^cn cer emenien vn dementen/ ober nach ben innerlichen gaben/ onb benhimmelifchen
1 nbsp;nbsp;nbsp;(chaijen/ofl alfo nach bem gr unb ber fcligteit*
Xiefer ©prueb i(l gewib: »eil erglid) ^anlnÃben â Xlten/wie gemelbet/pnfere/pnb tnà jl)re ©acranunt mldireibt : löemnad) »eil in allen ©acramen»n 4»ep bing allein itnb / nemltd) baà jrrbifebPnnb fid)t* bar/»el^eà burebà »ort ber verbetffnng jum ©acra* ment »irbt : pnb benn baà .^immelifd) / wie ^rene* «à im 4.%ud) am 3 4.capitel »ol barbon gefd)rieben. 21uff»elebeà »eiter recht epngefnl)^t»nbt*. Qlbet bie SOdtter im ^ltenXc|lament halben wfe*
. re ©aerament / nemlich ben Xauff nnb bas 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^achtmal / nicht gehabt nach ben eufferlidi?/
' fichtbaren / onnb irrbifchen ^eichm ober «re«
çi CbHfîuôaUctttbcybcv
nwntVtt. îDvn bicfclbcnafîira'îfîcwen^cfiWâ^â^f «ngifaitgcn/ gcbnwcfcr viinô gffîifffctftwô^nf^ââ^ wic î»(e i^uanÃdtfc^c fyÃort jciitjef. QBir aucJj nictjf ö»c Jöun^ oDf r ötw hmb natlj öcn cuOvrlicben vnö /rröïfc^f« 9^^quot;quot; cfcfn ober reremonütt« '3Bci( foldjc »on efûlf/vnnî) viffo iiiiffÃc^abcn worbciv wie £gt;û 2(po(î« in £gt;en ©cfcfjidjfcn «in ip vii ©. ^.'»nnin^ an tgt;i( lat.atn lehren, ^iià wddiem allem Denn ret^f â gefeblojjen vnö he^nöt wirbt t nun M ^ïtvn »nfere toatrament ge^nbi »nnö bnuebP/ »nnÃmtr^abfn tm ^7fWfn^rf(îlt;â^ ment j^re Q)f frfjneibung vnö i^fierfeimb !
»tcl den J^immefifcben ficib/ »nnööen e^runö Der felt^fett anfanÃft* 2öele()enbeftblii^_^aiiln«anÃfrneflid)üe(Tettt3et/ba crinbevi.anbie(SorintI}.ainio.v,4 jeuÃet/Mb^t geifïiiebefrancf/fööiealtêgetrnncfen/fei?
gewefen. Q5nb gleicber wei^in ber i. an bie Sorintb-nmy.v.y. ^Snfer £)fîerlamb fepl^^riÃuÃ. 3fdtt «n bie Solöfz-v.n.Q^nfer^efcbneibnngfevbie^e* febneibung nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^nb fo f'd fev nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^n beii
leugniden be^newen^e(famenfÃ/inweldamp;ert ange* jeiget wirbt / ba^ nur ein grnnb be^ gnabenbnnbÃin bepben '^efïamentenfep/nemlid^ Ãb^ifluà für vnà bal;in gegeben.
wiïmfûr'w ^«ââ ^â'nberwerbenancbKitginfreniin^etwii fcibd £i)rt/ â^efïament gefnnben/biefûr|t'^ felbfl biepn einigen «â«n6 bTà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f lebrlicb befîettigen. âQ3nb weil berfelben emc
Siiatgt;(l)Hnt)8. gröffean4alijl/w0llenwiraÃenibie(;el{e(len»nbfnr* nemjien
'îTciîamctttéttgviittb. ç?
aujicbcn. ©o dienet mm ^tlt;l^cv/bûfi «rfllicf» ^obanncö ber âiSttfitt gUicb mit jtngern «ujf
, â¬l)n(îumbcutct/»nbfprid)t/3o^.i, v.22. @ib« lgt;u* fer ifl bA6 lamb ^ottee/ bae brr melt ffmbe
I trr^t.'iS5dd)erfpru(ftwot5«bebi:nrfcn. £)cnnlt;r(ï* lidynent^obAtmeö Sbrijlum baö iamb : Pimb^eijjc barmit an/bû^ er ebë ber fe»;/ fo Pom vepbete« 'Sfaia «m 9. befebrteben t Pnb jeuget jugleiÃ/ ba^ er fol feçn rinopffer buref) welebe^ blut puffer fimbe müÃen be* iablt pnbperfôbnet tverben; â2Ete ijfata Pub m bet
' nbsp;nbsp;nbsp;I. ^etr. 2. gemelbt Wirt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anbrrn nent er jbn
I nbsp;nbsp;nbsp;b«ö hmb ®otteö / bamit emjujei^en i baà er niebt al*
lein f ürtrefflidier Pub f oÃlicber f«p beim bie opffer 1 fo im alten^eÃamtnt Pon ben menfeben fmb seopffert Ptib Ãefcblacbtet worben/fonber au^/baà (SbriÃud/ ber pon feiner fünbe mein tpuÃe/ fev Pon @ott jur fünbe/baöiÃ/jumfünbcn pnb foÃne opffer pn^ ge* mact)t/baÃwir in ibmwürbenbiegereebtigfeitbiefür
\ ©Ott gilt / wie Paulus leÃret 2. Sorintl). p. 21. brüten nennt er jbn ein foid)eg lamb ©otteÃ/ baà ber weit fünbe tregt.Sr brauefet baà wort ^rU/ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;barmit anjujeigen / baà er ber einige pnb allgemeine
grunbber gnabe©ottcà pn berperfoÃnögaller men* fd)ê/fû bafelig werbe/fep. SlÃie ^oljan.in ber i.l£piÃel
( nbsp;nbsp;nbsp;am 2.p.2.fprid)t.l£çriffu6 iff tue perfó^nung fut
pufrre fttnb« / nid)t aUcin aber für Dir pufrre Z fonber aueff für brr ganffrn wett. lt;grbraucht and) bj wortleinfünbr inà gemein / Pnbtà auà b Pr*
i nbsp;nbsp;nbsp;fadpbaÃbaÃblutCSbriÃlPnà reiniget Pon aller fünbe.
\ Ãffiie ^oban. jeuget in feiner erÃen ^piÃ. am i .p. 7. l£r braudjt enbii^baà wort uagrn/ t'Amit fürà erÃ
$â¢4 CTbvtfîns aUctnbeyîXîV
)u îgt;a^ bià ^amb ©Cfte^ ber »eii »nb (îrajf atiff |î(^3lt;Mbcn ! btcfelbe mit feinem teiöer» vnb (ïerben jii bejaljleii wib ju »erfo^nen-gfa.^.weitleulfrià ieOrt vnb fprirfjf v.4.
truà vnff r francf ^e ù/vnô luï) auff ficfe »«p fc^merçeiK (S'rtfîvmbvnfermiF t Ãae tvilkn «crmunbf 11 »nnö »mb vnfff willen jcrfcbleigfn- 3«ntÃer warfr'vnfcreinfrfûnOciuff f^n. 3fem»-«- (î** tregtf^rcfönö. 3^^â^ ^etrtm in ber i.
z.v.24. (T^hfîue^at vnferefdnbefelbegW crt ober qctreig? an feinem leibauff bfW S)emnad)brâucbf erauebbo^worf fragen/ «njujeigen/ baà (SbnÃim bie fûnbvon genommen »nnb gieicb ató aiià bem @rf)tJlbbiw miÃgefügef/ vnnb mie feinem tobe berfelbigen jbven fïad}el vnb frafft benommen / baà Ãe nifbi mef)ââ]â^':* febe in vnferem fferblieben leibe/fonbern wir mitö-bn* (loin einem nemen leben anfferÃebenvnb wanbeln/ wie bià meitlenffig an bie Oïóm.ó.an bie iSokf-^-in beri.'Perr.z.geleb« wirbf.
^pieberbienefaufb ba^ ©oft ber Q3af(erfnbfttt ^auff vnnb ber verf lernng (SbriÃi^Wattl;. j.v-âT-Wâb SWattb-17- V. vom lt;Ã)imme( gefprodjen : Ã*ià ip mein lieber iSo^n/ in bem icbwolgefallè^ab* 3n welchen Worten erÃlid) bie ^erfon lt;Sb»lM k* febrieben wirbt / baà er nemlicb niebt alitin fobn vnnb ein wahrer menfeb/ber von3lt;^hlt;nâne vnb benbrep^nngernmif leiblidjen angengefehenwor-â ben : fonber aneb ber ©ohn ©otte^ anà bem ireÃn
bcsMtievÃioonewiÃfäf ()etÃlt;icuö«t/ tvîcimaubcvu (ahnen gemdöt wiïbt : nbsp;nbsp;nbsp;öer furgeliebtc fo()n bei
ïattev^/ bctn ïxv quot;ïSatteï aUei in feine benbe gegeben/ wie^obg.V.ji.Wb^ob'î.v.io.gefefeïieben Ãe^ei.
I §ùïgûnï!eïWivlitft«d)3elei)ït/M^ ûtieiwclgefaUen «.
' bnbtà ttevlicberaiUbeiÃÃatteïi/inbiefemgeliebten segtùnbct feç. îôenn attein im felben bat bni bet âhattet »on ewigfeit ber geliebet / wie an bie lt;£phef. aw 1W.4 angcjeigetwirbt. TtUein in bentfelbenVnt»
'1 nbsp;nbsp;wiï mit ©ott »erfamp;bnet 1 »nnb bttben »er$eibnng ber
fùnbcn/wieinberi.anbieêoïintb«$«'gt;- lÿ.bejengcf
\ wiïOt. Tlftein in bemftlbenftnb wir jnfinbern ©et* i nbsp;nbsp;teg I »nnb alfo ju erben bei ewigen lebeni angenoin*
men/wieanbie ©alat.atn 4.».$. gelehrt wirbt.
\ fieber bienet and) baö Sb^lï«^ a'ïn^öïartbafpïiehf. auffeïflc^une^
j DHlibaóUben/^er anniicbft^lt;âwfc«töcnritb ' nbsp;nbsp;leben ob cra,kkî)Oûïb«. ^n welchen werten ber
' «^«-sotiweçbinglebref. i. (£rjllid)/ba^ er (et) ber rechte grnnbt bei newen'^ellamenti »nb ©naben* bnnbg ©otteit weil er fepbie ciufferflehung/bai i(l/ein»rfacb»nb»rfprnngbererllen»nbanber auff* erjlebnng/rnnbbaôleben/baiill/ eintrfacfernnb rechte gnellbeinewenlebeni/bie inbiefer weit / »nnb bei ewig(inbem9letd)ber Fimmeln, l^senn w flui ift ftefetjt vielen ^ur aufferflehung / lue. x. ».54. ll^riÃua icirbi vnfern nichtigen leib vertieren / bab «r ebnltcl) voerbc (einem ver^
\ fierten leibe/anbie^bllip-î-b.ii. â5Berl£^rv \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(«iw bUw i
CbnfîwôrtlUittbcybcP ( üaà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If ben/ vnlgt; er wjïb j^n aufff
ani ^ünÃflrn tage. 3ob-ó-v Æ4-bffinöfnffinfn. ^öfnntvaöMffflbcuK^^â*^ i fïfifrf) (fbfn / öaö leben |ie m» glanïâ^ââ ⢠lt;Segt;ftn3@ortfà Oer fie ^eltel'fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
för fje Dar^fgeben/ gibt fernen fefjafenbae etin'ge leben / vnnbp^ । werben mnimerme^r vnibfomnun ! I ntemanbe wirbt fie auji feiner ^atib
i- 3'âb-lt;ânio.v.28. S)eninacb (cbrf('(Jbnfîigt;^/^âP îgt;cr glaub allein ba« mitecl vnnb Infînimenf burdb man feiner »nnb feiner woklxuen (beilfl^âIn'iJ werbe. ®abon tm nadjvolgcnbfn capitel weittcf W* riebt geâebeben fol.
.Ãiieber bienet attef) baà ©.'Peter prcbiÃtt in ttn ©ef(birfKenam4.v.ii. 34in5 (f^riÃuö i|î Pftn von fuc^ bawleut^en verworftf« ! jum cef |îfin worben tà ! »nb ip w feinem tim bern baeJjeil/ifî auc^ fein anbernamebetii tnenfe^en gegeben ! burinnen wir foflen ftli^ werben. QBeleber fprncb barnmb wol jnmerefen ifî. ©rfïlid)/weil er auf ben wei|fagungen be^ alten ^effamentÃgenoinen/nemlicban^ben 118. »nb bem 28. eapit. (?faie/»nb berowegen crtveifet/fd^ eben ein grnnb ber feligfeit in bepben 'JefîtuneiiKit | a. tfî. ©arnacbweileraHcbbeutlicbanieiget/ba^fcin anber fonne gefunben werben ber vnà feltg matfje Pon vnfern funben / beim allein ber name 1 baÃifï/bie Perfon »nb ber perbien(l 3eftt ^bnfii- Söiebeii» foM;(n fprneb feb^n bepattiget/ bap ^l;ripiià eewl .
3ââ!gt;
â¢Ã¯lcllainctttcn gtunb. $7 ^o^.«TOi4.v.$. ^dibwöcrwcÃ/w^Ãicwat* beu / wnö Oas kbtn. '^^lemanöt fompt gUin »atur btnn ÃUÃCI5 ttikfc. ^tcnxMö^f'^köVon
', jt)m3i;ted((Ã5Ctam45.».ii.vnôzv.
tu S) à Tv 9ÃI vnnö ià auÃer mir hm 5^lt;p# , lanb* 3*^) kls« ïâhnc wbuirutung wmb met# â iKtwiUcnz tmb gebenef c berner (ûnbcnmrtjt* I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^icl)(ï Menet and) baé ^auluö fpvid)t in bev i. an
â bieà .oïintb.ani5.)D,z.3cl)^KUmct5tbargrbaà \ nbsp;id) etwaô müÃe wnber eucî)/o^n allein 2'^
1 il^riÃumbengeereuÃtgten. ^nmcldïenmorten
5^anlns lebït/iiaà et in feinet ^prebigi Mefe swei) bintj
1 settieben/ âStÃiid)3efutti /vgt;nbbas mare erfanbtnis . nbsp;nbsp;Dnb befentnig beffeiben â¢. i)eninad) and) fein ctenf)/
feinentobtDnepÃet/baseteininalfntrns Polbrad)t
1 bâit- *^nb baà Mà bet einHiÃe inbalf vnnb jweeï bet ^tebigt »Pauli/ lonnb alfobet gtunbbeö JpÃnange*
, Ueinö vnb©nabenbnnbs ©ottes fet)/ iengenbiclan*
! bete jengnijfen biefes ïpcpels. Tttó in bet i. anbtc Ãûtinü).aini.b.z5. 'ïött prebigcn ben geereu* MiÃten i£ljnÃum/ben 3üö«n em er germe/ vii ben Q5ried)cn eine tor^eit. JÃenen aber bie be* tuffen finb/bcpbc3ûben mi ©riedjen/@ótt* lietjefrafft wnnb©6ttlid)emn6^eit
\ beti.anbieiSotintl).ainît.io. Jcl)ï)Otti5Ãgt;otteb gnaben 1 bic mir gegeben ià / babe ben grunb
I gelegt/aUeinTOCifer^ammeiÃcr. (£inicglù \ cberaberfe^eroicerbarauffbame. (£inenangt; ' bern gvunb fan ^war niemanb legen / anffvï
i
Cbvrlînôrtllctiibcyb^v bcm brr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t(î/wf(d;cr tfî 2Jffu6 ^{injîu^«
3tlt;tntn berz.iin btc Sorint^.atn 4.^1. ÃÃtr Mgenm^f vne (rlbfr/ loubtr (Tôn* pum ! baO ff hpöer oî ot. 3fcmonamp;ilt; . ©a(at.ötn0.».i4. (^e fep fern von mtr tûhmrn/ brnn aUdnâvon öfm^rfup(£^ripi- j bte ^f}i(tp. ant 3. v.7. âïCae mtr wtnn war/ baobab tcfj vmb iX^rtptie miürn piricb^bfii gcredjnetz vnOachte eofürfcljabengf^^â^^^ »berfcljmentfltcljen erFcntnto 3^1^ f me meà nbsp;nbsp;er:en/ vmb tvcldjee rotüen iftj
aUfà für fehaben ^erechnet/ vnnbaft^fi faaf/aufföa^tch(^hnpumötfsvttîn^3^^i îgt;cri.fln'î:iniorbatn*-v.if Sa6tp)fg^*â^Tâ*â^ â tva^r ! vtî ein thÅer tve ^rtee mort/ puo^ffue fommen iptn bte melt/ bit feltg ju machen. Stctntnberzam'iirttotM'â'^; J;)alt tn fnfeher gebddjtnte^ff*^â^^^^â -ber aufferpanben tp von ben tobten/ famen iöauib ! nach metnein (fuanaebö.
SSîci^aîfo baM netve '$;cpimKin »on bern grunb be« ©nabcnf'unbflt »nö bcrfcliÃ^ttt j« i * lt;5en/bcnn»ön3efii (Sktfïo/viinbbcmfcllâtiâöt^^^'' ^igtc/vniiï) bleibt alfö Mà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdjreibet an bi« j
pbef am z.v.i?. @0 fept j^r nun nicht pe vnnb frembblmge/ fonber âiSürÃft' J)etli(^en/vnb ^otteo htm^genoPen/ ftbawj et atifföen^runb berâProphc^cn nbsp;nbsp;Slpdâ*quot;' â
ba5cpi^^h»''Ptt6ber t^cFpetn
âCcflamcntengvunb. $0
I ber ganucâ^awin ctnanVgefögt/wertjjï i ÃU einem ^eiligen Xcmpel tn bem gt;gt;Jtnn/ ( auffmeldjenaucf) erfcamet werbet / oU et*
I nerbcbau|Vung@otte6im®ft|l-
?⢠§ur£( brittertverben and) im ncwen ^((lament
1 Stfunbenbie^.©acramcnt;obcï S5unb»nb@n«*
I bcnKidxn 1 bk eben auff biefen einigen jninb 1 nent» meut.
1 nbsp;nbsp;ltd) fluff ^efutn iSbriffnni ben gecreuMsten weiffn I
I bnffelbenwbieflujenffetten/ »erff^Un vnnbbeffet»
I tiÃen.
\ Ã. SJenneYffliebffnbbie^J.fôflCVAtnenegleidïflU
I tebenbi^e aew^S)lb/ bilbe 1 bnnb inflbl5etd)en in bnfe» gcmamp;'jtU
i tenljenben/ batinneubns (Sbriffne! mit feinen tvcl» vnsgt; ttnoij«»» 1 tbflten flbconttflfftjet 1 ftiv bie flu^en geff elict/ vnnb in '^âquot;⢠\ frifeber gebflditniô bebfllten tvubt. »aber tempi« I benn ba^ bie ©acrament in ber ©d)rifft mit bem I Sffflinenbe«leib«bnblut«tlbriftifnr vne Ãebrodjen \ bub versoffen / aueb mit bem 'Flamen ber welt baten \ ^briilt Ãenent werben, »enn vmb biefer brfacff 1 trittenfpriebtSbriffn« erfflidjvom gebroebenen bnb sefesnetenbroti »ae tà mem leibber fnrexub gebroetjen wirbt ; S33nnb Pom gefegneten Ãeld) :
\ »asiffmeinblut/ baôfùreucljvnb fdrvietc \ nergebung ber fûnben »ergoffen wirbt. \ »flun wie ba« brot imTCbenbrnal gebregt;d)en pnnb \ auÃjefpenbet/pnbberweinanbseaoffenwirbt*. alfc» wirbt biemit an^ilbet/bab ber leib ^briffi am tjrentl
\ für PUS burebsraben 1 feine feiten burdiff od)en Pnnb \ getobtet/Pnbfeinblutfur pn« pergoffen. ^tem/wifl 4 bass leibiidieirtbifebe brot ben natwrlidku leib fpeifet \ Puberl)elt/Pnbber»etnba«mattel)er(ibe«menâid)en
Cbvtfîtiôrtllctnbcybee erqincfct VhO frSlid) mctdxf : alfo wirbt Oicmâf nnë' biiöff/ba^vnfere fccfcii ötirci» waren glaub« witîâ'ââ waren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mclbrce »nö tranef/ baö i(î i mit bem tviv
ten leib »nb Wut lt;£britît geilxifet/ getrenefet vub^jâ^ ewigen leben ergiiicfetwinb erljaiten werben. folefceei (S^rifïiw felbfl leljrt 3olgt; nbsp;nbsp;nbsp;H-
(ïeifcb f/ 'ânö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wut trinef et/ bet ^af £gt;lt;1^
ttvtge leben / vnnö teb werbe jtjn aufferwetf^ââ «m lüngÃen fa^e. Ãennmein fletfet? rccîjte fpetfe/ünnO nictn blut ber recljtf , nbsp;nbsp;QÃcr mein Ãeifdj iffe t vnb tnnefe f mein b(«f/
ber bfeibf in mir/ vnb ich in ihm.
Q.auffe jeuget ber J^.2(po(îel an 'ïitum im j e^âP- y â S)ap er fev bete bab ber wibergeburt » n rungbeÃ^.@etpe6. 3tem in ben öinzz.b.iÃ. ®a^erfevbic abwafebung Den. ®enn wie baÃwaffer/fo eÃangefprengffnâit biebnretnigfeit bett leibà hinweg nimbt: alfö nquot; - . «u(b angebilbet/bap »nà Sbriffuà mit feintnt »erg fenen bliit von ber vnreinigf eit ber feelen / ttufl ber Amben gereiniget vnb gefeubert in ber£gt;ffenbarung3obanniÃam benflebctî Jefue i£AiiÃi*® »nnb gewafeben von ben (ilnbenmit jem । Wut. 2(u^ welchem grunb ber felig alte i«lg .^(, ' gnIîinuÃf im namen ber gamjen lt;2brifiltcben J «Ifogefchriebenan iSonifaciumben^5i|w*âu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
(èpifî. QBen bie @aerament ntt eine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^eit mit bené bingen hettè/bcrè@ae^^ à finb/ f O iverè fie Feme Sacrament/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
TTcjlrtincntcttgvunb.
d)« glcid)î}cîî wdkn aber werben (îe gemein« ; licbmitbemnanunbevfelbenbingenfetbpge« nennet. ®at)e'^^'â«b^'onanbent alten icbrevnbU
I ©aevament üeö netven ^ctïament^ gUit^nip
1 {en/als vom Tkmbr cfio im 4. bueb von ocn lt;Saeta* ' menten cap. 4. '^tem gcbcnnni^Ycn/^ö ^nr I lS,l)n)fo(tomoim2A.^falm. ^temgcSenbiloc/
1 al3 pom Bafilio in Liturgia. 3quot;^'^ pgUVClI
I vnno atvbilbungcn/ al^ vorn ^luÃuftino im j.
1 ^(alm/senentwcïben.
1 !in bcm Pus abet bte ©aevament lt;£br'ëm fampt feinen tpohbaten anbilben pnnb erf leren /. be»
I nbsp;nbsp;b^'lten fie Piw oiefelben and) in frifdjem geb^dttnig/
1 bureb meldjeg lt;S.bviflw« reebt erf ent / red)t geglanbt/
I Pnb alfo geburlidKt mei^ gelobt Pnb sepnefen wirbt.
I tpcldier prfad) Sbripim tn ber lt;£pnfatinnÃbeÃ
1 âXbenbmalö gefproiben : S) a5 tbut qU meinem
1 gebâcbtnte. â^nbe.^anlnétnben.anbieSo»
\rinfl).u.p.z6.erflertbieferportalfo; ïöennfo offt i^r nonbtefeni brot eïTct/ nfi ncn biefem ^elcb trindet/foU ibrbee i^Ãnen tobt oerfûnbigen bibbaberfompt. SQnbtSbrpfc'flomnöin ber 8?. Qgt;rebiîtPber®îatd)ennv. ^ic )br jenee ttjetet jum gebà cbtniô ber wunber bie ewer e Söntter in l£gwi«n gefelSen baben: alfo t^ut auch bie# \ fee ju meinem gebaebtnio bib balt;i icbfofne. \ ÃQnbeben biefeöifiaud)bteprfad)/ barnmbbie^a» j crament mit bem namenber bimmeftfeben bingen l |enentwerben.SlÃiefold)eöaud)mrtft3lid)enbrancb \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii
CbvtfîiJôalUtttbcybec
fdjr gemein f(î/ ^A^bie ©eîJencfjeiefeen miifcemtM* men öeren Nngen genent werten / tt(Id)ergeïgt;e(^(' niif fte vn^ erinnern »nbmgennn^ fuhren. flinfe öer feüge 2(ngnfîinn^ lt;m iScnifiUinm 2). (?).nfîel hefenr ! vnirtmit befanren exempel»«'' , fiert/virtfpri(^f: ^irrcöenofftalfo/ tvfnnigt;i^ ' X)|iernnalje^erjufotnm/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
gf» oDer »brrmor^mbc îgt;fô /;)ã«en ^lt;â9* !
Den tiennm/fo tr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»or etlic^ Ãunfft'f i
geltifen ^at/ fa fdn kiöentiur (inmalvcD*^ bracfjtîfî. ^JffoauffDfÃ^iamp;nfn auff Ocn Montag ! fagen mir : J^fU^ âr aujferÃanöen/ fo amp;oc^ fo vid îter^cifa«/ öaeraufftrpanöfniÃ/ woH^ fitiö.
v®«crgt;t«i?( 2. 3nmanbern/|tnî)îgt;ieJ^.©acrrtmenti«i^J^j*JJ I pnö fisti/ redeten gebrauefefrefftige fiegel/ bie »n^ ben . XÃÃà ebrifïnmfirmptöer3emeinamp;.ffr
WDltl)a«n verpgein vnöbefïettigeiv glauben an bie gnebige »er^ieiffung tgt;.(^ ® gefïercfet/tâglidierbawec/Pnbvontagjn mehr epngeleibet werben. 2tu^ weldxrprfa L|.|; ferlidjebnnb ftd»fbare ©acrantem ben (ninmelifc^en gaben »nnb Wbltl^aten »ei« empfangen haben. Qi$ic man amfe in bm3 â jj( »nb leibliche«! Verträgen vnnb verfpreepc« »erfdjreibung baran ba« figel hanget / eben namen ju nennen beffen fo in ber griffen wirbt/barmit anjujeigen/bah few. hingvnnbverftglunggewilfev- 2l«n3*nâ*
âÃTcflrtmcttCcn gvunb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6 j
^tlt;S()ïtjïuöanï)tcvcrf)diTnn3Vnt) «n bk »evfjfcvci* huig (eines ©iwbenhmW bte ©acrnment ais (t' gel gejengel, vnb (ie mit bun namen ber »eïf)ïifffnfit tnö»er(d)riefcentn©nterngeel)ret/mieâibeoboretns tebet I bannit »ns ju »evftcftern i baà (o gemtà mtt bic lt;nf(ertid)en roon^eicbenbabcn/ »nnb beren recbtge* bvaud)cn i eben (o gewtà genieÃen »nb empfaben wit burcbbiewiretiingbcs J^-Ãeifles »nnb ben maren glauben/ÃbviÃnm (ampt allen (einen btnrn^clif'd)«â^ gwernpnbwoltbaten. Ttnà mclc^m grunb ber 2tpoÃelspaulusanbie?X0iner cap. 4.P.n. bie
, f(bneibung/mclcl5e(enÃimi.â^ncb2Ãioftsnni7.cüp.
1 ber'iSunb^ottesgenentmirb/ baS (igel ber geretfe* ttgfeit/ »elcbe 'Xbrabain bureb ben glauben in ber
1 ?8orbaiit empfangen bat/genennt but. ©inbalfo
I bie .0'^ucrament orbenlicbe miitelinÃrument »nb 1 nbsp;nbsp;nbsp;mercfseug bes^. ®eiÃes/ meld)e er gebranCbt bas er*
I nbsp;nbsp;nbsp;(entnis ^btiÃi i pnbben glauben an ibn jn ermeefen/
iu permebreu'pnb ju erbalt en/bureb »eldien glauben üUein ^briÃus '^efus (ampt friiKn moltbaten ent* pfangen mirbt. ^uà meldjer Prfacb ber .^.©ei(I,ftie Pütt ber ^rebigt bes lt;£uangelionS i alfo aucb pcn benlt;Sacramenten ber geÃalt rebet / baà er benfelbeiv «Isbem mittel pubmerctieug/ natb gemeiner art ju reben/biejpirctungenbes.^.©eiÃes/ als ben glatt* ben.'bie neme gebürt; bie gemeinfdbafft ®)viÃi »nnb feiner guter/jufdireibet. feenn Pont mort bes Suan» gelijfpriebt Paulus an bie SXontercap.i.Perf. ^0 nbsp;ein f rafft (Ã^ttcô fdtg ju tnacbett alle
bkbaranglauben. ÃônbbiefesberPrfatÃenbal*
' nbsp;nbsp;nbsp;benweilbas t£uangelium Pub bie iprebigt beffelben
iÃeinmittelpnnb uperctieug; (aein faine/barbur«
^4 Cbvtjïuôrtllctttbcyber î»tc f rafft ©£)t(f g tn »itfî ben ÃlauÃen i îgt;«rdamp; bttt gcrcdjt »nb |dig tverbcivcrtvedct. ï itâ nadjfolgcnbcn »crttcul febretbt : Ãinttmal Darin* nen otfenbart t tvirot du Ãcr cci^trqFctt tiie à @ort ÃfIf. S)aOcv aiicfe ©.^eter fdjrctÃct in ber (^pifïcl wp.i.p.zj. 3br frpt roiDerumbgcborrn nic^f au^ vfrgcnglicbfm t (onDcr au^ vnvf*'* gfnglicfjnn lamm/ ne mJiefj au^ Dem kbrnöi* gen tüort ©ofrte/Dae Da emiglicbbleibei-'^onbcn©aa-amcntenttgt;irbf g(cid)Ctf
SDfitii Pont .ç.'èaulf wirbt alfo gcfitiricben an W* Ovomercap.^.p.z. OBiifefj^r mcbt/DaftafleDii wir tn jefum (I^rtÃum gcfaujff finbin lernen foDf gefaufft lt;nbsp;⢠@0 finD wir K mit im begrabe Duref? Die îXauife in Den toW^ üuflF Da^ gleichwie ^^riÃueià auiferwerf^i »onDen foDten Durch Die hcrîjigfeif Deà »iâi* tewalfc foUen auch wir in einem newen kbert wanDein. 3^^â^ an bie ©alattrim 5. cap. »cr^^7-^ie viel ewer getaufff ftnDt/ Die haben |îum angejogen. 3flt;tnanbteiSoloifcritn^-quot;^*ââââ ».12. ^hr fept mit i£hâ'âno begraben Durch bgt;( îXauife/ in welchem ihr auch fept aufferpait* Den Durch Den glauben Den amp;ott wirefrf/nâ»^ eher ihn auiferweefef hat »on Den toDicn. Stcnian^itumimj.cap.p.f. @off »nfrr lanD macht »ne felig nach feiner barmh^t^âS' feif Durch Daà baD Der wiDergeburt ( ne werung Deà S). ©e ipeÃ.
gvunb. lt;5ç
^onbem'tauff vnub^tbcnfcmal jnslct«^ fpvicbt ' bn^poÃdin ben. an bieSovint^. u. v. ij. âïôiï â I finb burd? einen @ei|l allé ju einem leib geo , 1 tanfft/TOiï (epen^ûben ober ©neci^ê/^ned)* ' ' te ober J'ttÃtn ! rnnb finb ciüe 511 einem (;^ei|l '1 geirendef. ^eld^er (pvnd) infonberhett wol îu
I nietetenijliweilernebenbemba^evanîciget/biclt;Sa»
l etament fepen mittdonnb noerdieng 1 bavburd) wir
l Ãbnjtttl)dlbaifti3werben/ aueb jwep anbere berihd)«
1 bingbegreifft onb anjeiget; i. S)aO dn©ei|î ©ot*
I teöfei}/ber^ubenPnnb.^epbenin ^brtjïojueinem
I öci(llid)enletbDerbinbe/w in einem lebenbigen ©eijl
I ma(fee. a. ®abinaUenioacramenten einerleige*
I metnfdiafftPnbwoltbaten/ nemltdiberleibonnbU*
I benbigmadjenbe ©eilt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;angebotten vnb mn*
I getbeiletwerben/weilerbemtrand/ba«i(lbemlt;).
1 'itbenbmal/ ben©eiil/ tnnb bem'lanffe ben leib jn*
I fd^rcib«. SSon'Ãbenbmal aber vebet ^aiilnö in
I beri.anbie(Sorintl).eap.io,p.ió- 2)er ÃeUh^'*'^
I bantBÃagung mit »eUljem wir banc!(agen/iÃ
I ernicbtbiegemeinfdjafftbeo lt;2blut6â¬hriÃi^ i Jöaobrotbaswirbvecben/i^beiÃttid^tbie gc«
I meinÃcbafftbee leibe i£^ri^i^ lt;gt;5nbbalbbernad)
i erde« föld)eÃpnnb bepettiget ber nbsp;nbsp;nbsp;Tlpollcl 1 ba er
i fpridjt.Senn ein br ot »nb ein leib finb mir »i«V
1 bieroeil mir alle einee brotà tljeiibnfftig finb.
l Söber welche wort (Si^rpfoltomnö fdjon fd)retbet in
l berz4.'PrebigtPberbiei.^pifE-anbie(iorlntb-eapâ' 1 '3öa6 nennt id} gemeinldjafft ba^ jmiv em l leib finb. JCenn maà i^ bas brot èOer «m
QÃaö tvcröcn aber Oif ,
2tii^î)tffcn lt;rjlt;f;(ren »niib att^ ©o(felt;f »ort F'J , lt;rttgt;i((êncn ötngcn tfî offenbar / îgt;a^ (g frcpfic^ blct^ gt;nbsp;h'p öem baö 9^a«tutf erinnert tnben. an'ïiinö^^* (ap.2.v amp;nbsp;ifl e»n @o(t vnö cw â¬0ï«I(»â fetjen vnnamp;Oen mcnfefeen/tifnâÃK^®^
ben r^at fiïr c^üe ^ur erldfungz öa^ ffmfV5e« geprebtget »ürbf.
Ãff Viib iKtt)ÃEc)îdmcttt)înli«itiQ5«ttb'âgt;â^^^(^
⢠ment/fooitl Ote ^auptörfac^/bas itunelic^^ââ'L tcfünamp;nuc^ bic cujfcrlicbcrt wcrcOcafl' tódfbc ngt;n i« biffe» ^unb aaff vnö an^w*â weil werbe»/befonget.
©«(â«(ï ^r[5*'^rtf dritte tg auc6jn»f(fett/M^â^^^[^^ift »quot;ten nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?â^âîfi»bÃ
eu bai.pt »nb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zegament »nb ©nabenbuno !
FaSbuv«
ftittnben ©nabenbiinbaitffvnbangenoninten/Wâ'â^,!^^ jnabenbunb iici'ii(^vnbgeigiid)tniffe(/mitttgt;el(fcemttgt;irbdHj'. nV»X. fo tn biefcitt ^egatnent
vergijelt tg/ettipfangen/ vtib bte eiigcHw»
baren ingrutnent ober toerefjeng anlanget- L ^e^orbenftcfian^ bemtvort ©otteftfol ertfi^F menniglicb fnr bte augen bargegelf werben.
æeweiç auf I- Satttt erglicfe tg lin alten vnb new«« «lumxtpa. tnentbiebaupt »nbwtrcfltcbwfinfe/barbuw â ben bwnb ©ottetf auggenommen / wtb
ä»äSB SÃ:Ãf:S£f:»f-^ ÃZ7/-:xÃ**,x
1 imalt(n'^«|lam(nt i ncmli^ tm
*mi6.»,ii.föottflt;lbcïalfoïcblt;f. jc»?»»â'âââ:
â, Wohnung wtlt;ï lt;ucï) ^abcn/ vnl* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|c«MOi
lt;utli uicVjt ï)Cïttjetff«n ! lotwl»
wanbcln / «nb «jü cwcï ® ott ï« W lt;nbsp;«Kin'^olcffcpn. âSklcfee
I l««sinbtti.anbKSoYtntb.wV-^ nilt;^^'^^^^'quot;'^ {« ,x
\ ö}nn)ol)nungbclt; ©ctfEcs i buvcfe t»« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
\ «oirctlid)verbunben/bnbsufctncm®'ffx;*
1 ^ttlijetwcYbcn/cïfUït/fonbcï and) bicKwisaun
\ fllftubiäcn bçjS netten'tcjïamcnt^ icudjt nn b^ y
\ fpnd)t?^^ï (lt;çt bctKmpcl tgt;c6 Ubcnbiâtv'
' t(6 / tvtc benn @ott (pïjcîjt !
wohnen / lonî) in ihnen wantxln / tonî) wn iç* ! Q^ott («pn / vnb fie foUen mein SOoW W«» â, SÃktö «bef ^ie bet ^.^ipcftel tom tempel ©otteô ! tebet / ba^ er tier t et «n «nbetn orten ton bem tenv \ pel beo nbsp;nbsp;nbsp;©eipeo. SXnn «Ifo fdjeâ^'ââ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
f ftnbietSotintb-etmj.t.iö- âïCiffet
â ' i^ffept ©otteo tempel / vnlgt; ber^e^^®^^J® I in eucl)mo^neU^eem«m ó-cap-ta?.
3Uvttbttc»'2^c(lrtmefttfctrtb ip/bcr tn cuc^ ifï/ »»elc^fn i^r ^abr von ®olt/ vnö ffpt mc^f etvcr fclbfï, ägt;arumtgt; fo (et @otf lt;ïn ftverm (eib/ »nnö an fwcrfW ^^nfï/mfkbefinö@o(tf6: kbrff alfoîxt'bà 2CpofÃcIaii^örücf(t(^/£gt;a^ dn®ci^ im alten »nn^* «cwcii '^effiAincnt ifi/ Oer tii Dein getftlicften Id^ fïi von 2( Dam an/bi^ au(f Diefc jet t getvobnet / wD furoirt ctvigfeit tvobnen vnD tvtrefenwerf«/®*â^'^ Ocnfciben ak von vielen glieDern jufmnnen g£iw vnter jtc() vnDmi(@ott Dem 'ïöattev vnDDetn ööf vereinige.
J^Jteber Dienet aitt^ Dag im Dnt^ SSRoft^ V. ó. verf;eiifen tvirDt : ^er gt;5 ivjrïït Dein ^erp befc^neiDcn / vnD öao tieö fanîfno/î)a|î Du ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex oî
fôott lùbfll von e^annem fernen/ vn^ ganzer feek/ au|f Da^ Du kben ttseleben tvorten Der Å ot dî feinen Q5«nD/D«gt;â,â J Dem Ttbrafiam gematst / tviDerI)olet/ vnD verplt;*r er fein volcf in Denfelben anjfnemen vnD le Dnrcb Die Defdgt;neiDnng jlȕr berÃen/tvelcb»; Dnngni(b(ganDergifi/Denn Die newe ooer burt Deg menfeben. 5â5el(began^ Dem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^.(,(11
Derfelben Die liebe gegen ©ott/ vnD Dag geiç«^â ^^(,5 iugefebrieben tverDen/ tvelebe ftnD reebf« (,(( fennjeieben-Der geifîlitben vnnD newen g«^*' menfeben/tvie ^obnnneg le^rt in feiner i.lt;£0r;â
.©k Ikbe ià von @ott,/ vnnD tvff Der ià von amp;ott i^eboren/ vnD ^temampv.i. âïöerDaglaubf(ïâlt;âM^'â wjt
ctn6ttAlt;bjbv«ba«ptvvfad?/:c. 69 bet ^^ïifi/ïgt;cr ià von nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geboten / vnb wet
ba liebet ben ber jn geboren ^at gt;nbsp;ber liebet auch ben ! ber von geboren iÃ. 'SJeiter ià biefe be* fdincibunà bc« b^tÃen/ ober bie neroe gebii« beef men* bben/eiÃentlid) ju rcben/ein tvetef beef ^.©eiÃeö/bas er burd) fein ©óf tlicfee f rafft in ben auÃerroebltenver* riel)tet 1 tvie Ã.l)riëg felbà bejeuget; ^oban-^arlicb roarlicf) jage ie^ bir / ÃP benn ba^ lentanb geboren werbe auff bem waÃer vn ^iÃ/ (0 fan er in bae Oveict^ ©otteo nictt
1 fonimen.2tenit£bnÃn£i3d}lt;5igt;â^5- S)er ©età iÃöberbalebenbtg machet, ^tem ber.^)- ^an*
1 lu^ in bet anbern an bie Sorinib. am 5. V- 'S. 'â ^âCir ' werben verflcrt in baffdbige bilbe ! von einer
f lat^eit 5u bet anbern ! aie von bem 5^ amp;nbsp;'Ot à yi/ber bet ® eià iÃ. ÃKie eben gleiebe« lebtet
i ber .'XpoÃel ba er bie wibergebnrt nein bie ernewe* tungbeö4gt;-®eiÃeÃ/weie{!en©ott vbervngauÃge*
' soffen bat reicblieb bntel) ^efnm SbtiÃnm vnfern .^eplanb.
.Riebet bienet fonberlitb ba« ©oft verbeiÃt bep bem^ropbeten (2jeebiel am }6. v. z^- 3^1 w»l rem waffer vber euch (prengen/ baà Ãjr rein werbet von aller ewer vnrcintgfeit / vnnb von allen «weren ©bijen wil iel) end) reinigen.SÃnb ieli
1 Wil bao Ãeinern ^etij auà ewtvem Ãeffdj weg* nemmen / vnb «ucl^ ein Ãeffel^ern ^crij geben.
wtl meinen ©sià in «ueb; geben / vnb wil poulie leut auà eudi maclicn/ bi« w meinen g«*
70 3ltVttbncw'lt;rcjÃ4ttKtttfctn^ bof een vortn ötln / »nö tnà ne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^«(fcn »«ïâ
Darnach tlnin. 3n nxfcöcn werten îgt;rcp woft^iucn verfprodjen wcreeii/öie ade cyentfid? wew ftnö Cetf nbsp;nbsp;©dfletf t vnamp;alfo gcfdioffen t £gt;a^ ok a«^'
«rwc^Iten îgt;urdamp; fuâ aUcth mit ©oft pcrbtinöcn i rnn? । feine«! ©naamp;enbunî)^ t^cil^ajftià werben, i- i «rfîeifîbtegnebiaeverjei^ungberfiinben/ vnö fditi' | giing von ber vnretntgfettberfeelen: welche beim ijt' fchieht bttrefe anfprengnng M reinen wa(fer^ i basfiî/ biirch mitthetlnng vnb anfgieifung M ©eifte^l welcher bte au^erwehlten tntt bent hlufShriflireüH' Ãet vnnb vor ©oft bent J^sotbiot gerecht baijlck« IDaher ^^etrim in ber erfîen (^pifïelcap.i.v.a.bf*ââ .Ã)- ©eifïjufchreihtbieheiligiingjwm gehorfamrn^ itir hefprengung beo blute! iSbrifît.
fchtdjten ain ly. v. 8. ?. S)a(j ©ott ben ^fi;ben bcrt ©dfî gegeben/ vnnb jhre hergen gereiniget biirch ben ©laiiben. z. ©ie anber woltl/at ifîbk heW)rung bee! menfthen/welche/wie ber âprepbef vgt;^ teuget/tnjwepen(îuffen(ïehef/neinliihfur^lt;!â'(^*^â* j bent hinmbgnümmen be^ fîeinernher^eim/oberiii ; ber creii^tgung/ tobtung / ab(îerbung vnb auÃjkfkitâiJ be^ alten nienfehen/vnb fûnblichen Ãeifebe^ / wteôK lt;£d)rifft anberfTwo barvon rebet / an bie Dcémerciip- i v.ô.vnb ant 8. v. 15. Solo(f j. v. lt;;â ©emnachii!*^* ne werung bc^ l;er$ene! vnnb be^ geifleei / ober in aufi* erfîehungvnb anjichung nbsp;nbsp;nbsp;ne wen ntcnfd/en/
nad)©ott erfehaffen ift in redjtfchaffenererfciimi»! ('Ctligfeit vnb geredtftgf eit/wie bie @chn|ft anber«'«' barvon rebet/an bte EXonter cap. 6. ïgt;.^. igphef CSolojf J. V. 10. îôiefe anbere wolthat ifl cigetitW) ein weret bcffJÃ). ©cifîetf/ vmb weiehe^ *
tîtt$ttAd)ibvlt;vblt;iu|gt;tvvf4cVtc. ri
« benn b« ©ci(ï MbeütgunsanbK SXcmcvwp-1-». 4. in bev crjîen Wd^etvi am i. ». 2.
kbcnbt3mad)lt;nt)©ci(î/2,-â¬ovintl). am ?.». 6.
bet ber hnbf(^Afft/£fvom.8.».iy. 3$ b«»arl)cit/3bMn.i4.».i7'^k*tt
2. ». ^7- genent wirbt, j. â£)i( bvitte woltbm '|t ï*i^ beflenbigfeit »nbenblicfie »ertjarmngim glauben »nö Wibergeburt.'jSJeldjeauetj/Vviebie äwo erÃenwolü^a'
I ten / eine wurefung be« ©ei(leö i(l 1 wi« b'« ®
1 ai^bn'icfHeb fprid)f. Wil metntn in
\ lt;ud) ^cben.SSnb bifig bog ienig fo ï^auln^ fpricfet
j in ber 2. an bte iSorimb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃ^ obixf
fcev »ne btffÃtget (ampt fud) in (£bnÃumZ wnb vne gefalbct tnb »erfigett/ f nno in t)n|cr e
1 berp,cnba8pfanbb«n@«Ãgcgebfnl^at.
1 an bie ISpbef. am 4. ». 30. ^öetrubci ntcijt
1 nbsp;nbsp;nbsp;Q5(iil èottcô/bamtt j^r vafigdt fept aufi
1 ben tag Oer ertojung. ^tem an bie ^bilip. 1. »⢠^«
\ ^djbinöclfdbcnin guter juvcrfuhi/
i in (ud) «ngefangen bne gute weref ! btt
' wirOte aud} »oüfüb'ten bi^ an len tag 3e|ii ^^tiÃi-3Kmanbie^'âbilip.am2.».i5. CÃott tftö \ bevineud) mivdet bepbe bae wollen onb bas »olibringenz nach fttnem wolgefallen.
1 nbsp;nbsp;^|l alfb au^ biefen erjeblf en »nb anp ©of teg wore
' ertierten ieuguiffen offenbar / ba^ bte boljeffe »nnb 1 wtrctlidie »nb eigentliCbe »rfaCb. burd) weletoe bie alten \ Scatter»nbglâubigeninbenîÃunb©otte6anff»nb i angenommen»nb (tbriffitbeilbafftigworben/ber et* \ ntg »nb Veilige ©etff©otteö/ber »em'^anerpnnb
â¢jx 3 U viib new'ecfïanKtitfctnb
© obn »en cngt;ilt;}f ett aii^gcbet / »nö in Ne ^er^en ghhtbtÃcn ati^ge^offen tviröt.
H. (JlienöieicvrtfltttvirNancfeimneiuen^fF nein? nifiKanÃejehKf/m trelCbcm »iclfuittÃejcuÃniirenj^' quot;ilcjtamct. i'iinöcn rt-eröeii'öie öa aiijcigen/öu^öer-Câ- ' mir Ãoftöfni Ãutcrvnööcniöobn »erbinöc/^â'â. V!i^ öcr fclyc getneinfdjafftSbnfîi tI;ciI(iafff/lt;) I tvekixn .KH'inifpn tvir rtllein etfic^ wlt;W3
»IC furncinfîcn cr{c{;ilt;n ivclkn ) in crt»egt;5!iiâ3''^'^j ff{)onailbcrcif Viel jcuÃiiiPen auà öcinfclfgt;lt;n . Ãcn vnnb mif »cn jeiiÃiiiifen igt;ei^ alten verjîiie^cn tvoröen. ©o Nenet nnn ^ie^er fing t:cîgt;ct^ûf}an.7.p.^7. ^en Dn ,. fromme mir vnnD trinefe. QBiî glaubet ! trie Dir ©cktjft fagft/ von W Wfrbcti lîrdme Dcà kbenöigen malfer^ piMi/ '
Taget er aber von Dent @e:|î/ empfangen foften/ Dk an /^n Denn Sbrifîn^ auûn1cflicamp; 6eKnlt;if t/Daà fep bie l)iwptigt;tfnd) vnfer^ glanbenf?/ 'ot ÃciÃlieben vnnVetvigen lebend: ivel(i}lt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
reebte jtveef»nnöNefrnebtVe^
t(g vnö vnfer getneinfcbafftmitjbni.
aneb »a^ Sbrt(îiijeverbeiifef3vb.i4-V.i^-
Den Söatter bitten/Daà er fol enf^? Dern t rdper ge ben/Da^ er bep euch lieh /Den amp;ajî Der nubt Fan empfafteti/Denn pe vnD fenneti^n ntebi* 30** Denn er t'laba in enefe/ vnnD tvirf itt
1 dttftttacbjbvctblt;'nvtvvpid?/tc. 73 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
U ^ctîWiUudînùbcroavRnUfftnÃ^^f*âââ^*:
I iu â¬H£l}. ^ie 5«^« St)vi(luö »uit aii^gtövucftctv ' 1 »orten / tAV fein« 3amp;tt*iet vnö Ãlnnbtjen önref) feht * I Vorbitt »erben bonr â^ntter ben öcift «»upfnn* i'. Ãen/»elct)erbierbiniîbc»)incir»erb«wirdeiv. i.wcr» â I be er fie itt nUc warijeit leisten» bnrnnib er l)ei(t ber '1 ©eijt ber »arl)ett. z- »erb« «r fi« i'u «rentî |lercten/ â1 bnb»apr»en/barnmb«ti)«i(lberâ^rojï«r. 3.werb«cr 1» be»)ii)nenbnbinji)n«n fe»)nin e»iÃf«it /n«n»Ucl)new^ '» fenrer»trctnnà 1 bnrnnxb «r^«»(tbi«twiftnnfbctl)c» '1 bedne. 14.10.49. 4,»erb«erfieniefet»i«)fenlaffen/ ' I fonbern berfct)nffen baf lt;St)rtjtuö 5« )i)tren fonrnre/
» bnb inii)nen»ol)ne. SÃSi« er bann balbl)ernnd') ^clet)« H »ircfnnÃmitbiefen»orten«rflert- b.ij.'Xöcr nucl^ ll hebet/ Der mnöt mein« wort batten/ tnö ment A Söattev wirbt jnlieben / nnb wir werben ju jm il Vommen / unnb wo^nun^j bep macben. i i Silber »«leben ort ber alte leerer (2^»)rillnö Ãantj ben» estwu«. ll liet) erinnert im n.bnd) pber^obem. cap. 3.
'I tool l£^rtiluô nic^t bep vnô tl* mit bem leib/ 'I (onberunôim («Iben nor bem natter nertntt/ ' I nnb JU («mer rechten fiijef.0o wohnet er bocb. A tnben Jgt;iltg«nburcb ben ^ctli /^ nnb llt;l(et fi« \ niebt wat)(enblâ¬ibcn, '^tem am 30. cap, 'belebe ' \ ©ottbennattcrrecbtlcbaffcnïennen/nnbbaô 0cbci)nin»6i£bât'0t«igentlicbnernommen/bic
à werben gleich i wie ber ©olin / nem tbni gehe« A bct/nemltth^otl(ommlt;n. j^enn al(owirbt â i berfobnnomnattergtliebet/ barumbwobnet 'I i^hïiftub («Ibb bureh ben ©eifl m ihnen d â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S
74 2lUvnbncw'^c|ï«t«CrttfctrtÃâ m tf finn* gnfïüdjrn »erbnöung/ »nö getmif^ottDfm SÃafUr/bk/ fo lgt;«t x)nl)J)a6*^crf rfcjjt erfenncn. 3(cmtinégt;'® , vonamp;cv S)vcvfrt!ti!ïWf: fpricbt övr fo^n/ ttjil cuc^ ntcbt toaçfvn («lien z 3flj witJuüJ«21 fommen. 'ÿ^ac^amp;emerabfrÃinaulf ià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}
ren jum »atffr/vnö »ow tobt erÃantgt;fn/iÃâ^ tn VJI6 burrt) ben @eiÃ. ,©enn fein@ttpgt;^ fein f i^en ©etÃz ber nic^t »on aulfen emppââ^ gen ÃatZ wie nuc^ ber menfe^hefe gtià menfefjen iû
bienet aitcbba^^aufu^ iâ (Ten an bk Sortntber am u. ». 4. tie Ãiâ^â efeerlev gaben/aber ee ià ein ^eiÃ/»tiamp; Ãâ^ inanc^eriev nmpter/ eiber ee ià ein (6 finb mand)vrlep frulften/ aber ià f'â ©ottz ber ba mire?et adee in allen. erÃen an bte Ãoiimberam u. ». n. ^ià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*ââ*.â^*
cFet berfelbig einig @eiÃ/ »nb t^eilef einem ben feinee ju znac^bem er mil. ;©enngw t»ie ein leib iÃz»nb§atbodj »idglirfâ^/^âJ glieber aber etneo leibe/ miemol j^r viel Ãü^' finb bodj ein leib ! alfoaudj ii'Brifîue» wir finb alle burc^ einen (9eià ju einem Ifk getaujftz wir fepen 3äben ober fnedjt ober frepen/ »nnb Ãnb alle jn einem ©eià getreu cf et. 3(f m an bte Sîomer am 8- »â w* tSo nun ber ©eià beÃ/ber 3e|tnn
dtt0n4d))bvâ¬vb*wptvvf4d)/tc.
tobte ùuffcrwectctbaf/tn cucb wo^nct/fotviv«
aucbbcrfdbige t b« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;von bcn tobte«
«uffeïTOceîet b^'t/Åere |îcrbltcbetnbe leben# big matigen / vmb befi willen baft fein ©et« in end) wobnet.Tl«^ nwlebcn bt^pon jeugnt Iv:« fccs
i 'Xpoitdsauacnf(b«nUcbïHfebcn/baObïV^ ®etllblt;t nniÃtit/b« vtnsbK gdpUdben gaben mittbetlct/oet
» »ng mit bem get(llicben leib ®)nili al«s Ubenbige gue* ber betbinbet / bet bng jmn geiÃltdjen bnb ewigen le* ben erwect et / bn alfo beg gtnnbeg beg ©nabenbunbg ©otteg tbeilbafftig madiet.
i nbsp;nbsp;nbsp;^efdilieffen bemnatfe biefe lebe mit bent ©ptudi
l beg dj.ipauli an bie iSpb^fc^pa-baS- ;Ãuvcl) flum^aben w« ben Zugang alle bepbemeins
\ ^eijlium vattex3emanbieiSpl)ef.4''gt; 4-i£m
\ letbvnb ein ®ei^/wie i^r ancl) betuffenfeçt \ au^einerleg^o^nungewcroberuffe»
1 11. ^«tn anbetn i fo biet bag innetlids vnb getll* rnuwg t(t l tid) mittel/bntd) welebeg mit ben gtnnb beg ©naben* nbsp;nbsp;lartutX
\ hmbgbnb ben fd)a6beg'^ellantentg©otteg ergreif» «bn«h«9 m 1 fen/sbeld)erill(tt)rtitngntit feinem tobt bnbblntber» \ gielfen/belangt/fofomptanebaltbnnew'^LefEantent inbemfatbberein/iai(lbtelmebefnt'eineinigegbnb wiw. etbigeg'î.eiïament jut)alten.^S5ennin©otteg»ort altegbnbnetbenâiellamentg teilt anber mittel gejei*
\ gettbirbtalgberred)tbnbtbare glaub/ wiefoldjegor* \ benlid)folertbiefenbnbbargetl)antberben.
l. S^emt erillid) fo biel bie ©dtrifften beg alten eÃjwrt? ««» ^eiiament g anlangt / fo wirbt im ergen btieb ^loft g tint ij.b. g.bonTlbrabam bembatter aller gläubigen
§ n
7 6
3lt;f(^ncben : 2(braÃam ghubre î)f gt;îi »nö üae rc cljnetf er i^m ^ur ^ere cbtlt;^
feit, â3Kddxn fpvudj îgt;iâr^.2(pcfîlt;l nn
ôtn 4.V.9. rtiijcucijtvii£gt;grüii£»Iid)erfferf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
fccm 2tbral)atn/ M cr nod) tn ber »orbaut »av/ iânb b â ^efdjiKWung nod) nid)t empfangen l?a«e/ îgt;er glâUi jiirgered)(tgfeit jiigeved)net i(î tvorüen/ vnnîxr^l bernacbNe^Sef^iieibiing jiimjetcben ber gerecbfigfeit betf glanbent? empfange : bieraii^ ber nbsp;nbsp;^(pofiel/ ba^ aile menfefeen 3â^^â
.Ã)evben/ allein biird» ben ©laiiben givedf/ i» ® ^imb ©Otte«! auffgenommen/erben be^ewÃfââ' f bentf/ vnb alfo Åbrifïi tl;etlba(f(tgwerben, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
berbalben ganà Ijertltd) P. ?. ^ir Di^^2lamp;ra^am(evfein glaub jurgerfcb^Ãf^J gerechnet, âlöie ifîerfn» Dfnnà ugerfcbn^ââ' üer Q5efcfjneibung/oö(r «n ber »or^aut ââÃ*â jmeiffef nic^t in ber ^tfcfencibung/ ^'^^5,' ber vorlaut. Ãae jetcîjen aber ber , bung ernpÃng er 51«« figet ber beeglaubenu/tvekljen ernocijin ^atte. 2(uff bap er würbe ein vatitr glauben in ber vorlaut / ba^ benfelben fouâî auch geredjnef werbe jur geredjiigf^â^/ *â j würbe audj ein SÃaiter ber ^efdjneibnW 1 ^7td)t aflein beren/ bie von ber SSefeb««^^â; ' finb/ fonbern audj bei c/ bie ba wanbeln mgt; '^quot;Klîaplfen beb glaubens/ weicfjer war in
ââ-bvaiterbWûÃam.
I lt;in6tt4d?ibvcrb4iiptvrfacVtc. 77
I vcrbeijVun^ ! Dalî rr folt ftpn brr wdt erbf / i|l nicbtge[cbâ¬^m2tbra^am oDcr fnnemfamm
t feurclje 3c|fà ' fonöfr Durch Die ç^erecbtiA^fit
f. Df6 ^iaubcö. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diener auch nbsp;nbsp;nbsp;9)îofe^ fehveibr
il imflbuebcap jo.p. 11. Ãae gebott! Das ich Dir
lt; t)nit gebtctc 1 tà Dir nicht verborgen / noch «u ferne / noch im Rimmel ! Daà Du mdchteà ja«
à Ãf nz 'ïöf r Wil vno in Den himmet fahren z vnD vneholenzDaÃrvirohDrenvnDthun^Ãcnncö
P ià Dae wort faà nahe beç Dir in Deinem mun#
I De ! vnö in Deinem herijen ! Daà Du co thuÃ.
, S5enn bet nbsp;nbsp;^\nil«ö tiefe mort in Der (SpiÃel an Die
( Svotner am 10. p. ter geÃaUanjeueht/taÃerÃe i. entgegen feat ter gereef)tigfeit teg gefe^eö / taö ià ter
j nbsp;nbsp;gereebtigf eit pnnt feligf eit 1 Die mir anà erfiillung te^
I, sefeaett folten baben/ta et fpridit; v.y.ïöïofce fchreii» bet wol von Der gerechugf'cit Dte auà Cem @c#
I, fe tj fomptz^eicher menfeh Dao thutzDer wtrt j Darinn leben, z. ®aà er Ãe jenebt attff tie gered)* , tigfeit tetî glauben«in Deiner jeuget / Daà Die gered)* rigteit De« ©tauben« Die pmor angemgene mort '. ?0îofi«tete:metd)e^gt;retigerintennpon5mepenttn* J ' gen berichtet : i. ®aà man niebt folle jmetffeln an Dent J tott/aujferÃebungPuDbimmelfabrtteo.^xsot'XSor p â¬briÃi. z. Daà man ter gereditigfeit De« glauben« /, nid)t allein mit Dem munt/ fontern viel mebr im bet* j aen»nt@etûerfid)ertmette: weil Diez foDurch H ( Den glauben finD gerecht worDen f friDen fja# ( ben mit @ott Durch 3dum(Jhbâë»^â-'( antieOèómeramf.P. i.gefebrieben Ãebet. '^ntta« â f ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 «»
7S ^Uvntiîcw'Cclîatttcntfci'nb ; fvtl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mir tiefen werten fefjwn: Stf
(igfeir au^ Dem gfuuamp;m fpneijt alfo : ép tiKfjt w öf mf m bfroen t âiÃfr wil Ãmauff nbsp;nbsp;,
^immd fahren öae ifî nicljfe anOerà öfnrt è^rifîum ^erah helen. -Cher werwïl^w^^ in Die «effe fahren i ôae i|l niedreanbere/ (E^riÃum von Den toamp;frn ^olen* 2(ber «w? fagt fie i ^ao tvort ifî îgt;»r naÃe/nemhc^ Item munO vnh tn heinera Ãer^en- j-öffentlich hejengef/Oa^îOîofeôtn biefenworten eWâ Oatf wort vein glauben geprebiget/öa^er »nbanöer« 2(po|lel prebigen/welche^er auch halb beweifet/»nnâ fpvicht; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfî öaewo« vom glauhm/hlt;âöwiï
preöfgen. Senn fo Du mit Deinem munhbf^ fennefî 3efum Da^ erDer.fjÃÃOîQî Rp/*âââ Ãfauhep in Deinem ^eri?en / Da^ fgn @ott voti Den ioDfen auffertveefet Ãaî/ fo tvirp« Rbg* Senn fo man von bergen gfauhet/ fo mangerechf/vnD fo man mit Dem wunbW , fennet/fo mirDr man felig.
3u fölchein fpruch ÃOîeftrf gehórt authba^^fââ'â^ am 28. cap. P. lé, gefchrieben hat : ^\^il iefe â¬ion einen grunDRein t einen hetverien pdy , einen fdfîlit^en eef jîein/Der wol gegrö« befifâ Qîîer glaubt t Der fleucht nicht-fpruch «ttep bing begreifft: i. ®en benbunb^©ette^»nbfeine£f'$;efamentÃlt;vela)eri (Sbriguif. 2. ®atf innerliche mittel/barbiirw nM auffbiefengritnberbawefwirbtznxl(hlt;egt;|îâ'â'ââ^5
s ctrtönad)jbt'cvb(xuptvvfad)/:c, 79 li ©lauf». S)cOcr bUfcflcortfcc^O^rop^cten: âJÃev , ! j^l«ubt/bfr tlfuct)( nicbt/vom*^.^«11(0anNe
i 'Ovómcramio.v.n.rtlfoangciögenmtrflcrttvertxn;
j Sic ©cäjntft fpncbt : ^öcr an inn glaubet/ wiïbt nicht JU fchanöentvcröcn. 10 »nönfchcib vnbcr^ööcn nnö^ncchfn/^'s 1 nbsp;»lïaBcr jumal dn nbsp;nbsp;eocOv/Kich über alle bic
Ih^anrulfctt.
â¢lieber 3lt;l)óvct aitcb bev tvófïliebe fpviKb ©öt«U bcpbcm^ïopbetcn^cvcin.ainiy-p.?- ©efegnet ijl öer mann/ ber fich au jf ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;91 Ob je cn
ücïkOt/vnbber JQ jein juncr jicht ijï. Sen er ijl njie dn ^aum am wajfer ge W nnb am bach gemurmelt. Senn ob gleich ein htà fofftt/ furcht er fich hoch nicht/j'onbcrn feine bletter bleiben grün/vnb forget nicht n?di I ein bün jar fomptz fonbern er bringt one auft'#
hlt;5ren fruchte.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lieber bienet and) bo^^abacuc am z P.4. febreibn
^er halOjîarrig ijl/ ber toirbt feine ruhe in feinem hernen haben, Senn ber gerecht lebt
' feineeglaubeno- Senn a«d) ©. ^auluö an bie , nbsp;nbsp;nbsp;Slóraevcap. i. p. 17. foldjen fpnieb anjeudit/bamit bie
1 nbsp;nbsp;lebt bec ^nangelium« Pom glauben jn beÃetigen/ ba
erfpvidje ^mlSuangeliomivbf offenbaretbic j nbsp;nbsp;gerechtigfeit bie für @ot( gilt ! welche fompt
1 auO glauben in glauben/ wie benn gcfchrieben Ãehet : Ser gerecht wirbt fdnee ©laubens le# ben.
§ «tj
so 3Ux'nbncwâ^cfîamctttfcittîgt;
Q3tcl anberc jciigntjfcn mcnijtin ben men»nb9?vf'Fberen bepgebreK^f werben/n?o bie H foiebe^ erforberte : wem aber bi^ ntcftt genu«} lefe ba^ii. cavifelan bie J^^fâ^eer/ ba wirbt er finben/ ba^ alle alte Q^atter jeugntó btircb ben glauben em* pfangen/ vnb buret» ben glauben mit vn^ in ®amp;ri* (turn |tnb vcgenbet worben. 2sfî utfö offenbar/ bfl^ ?Paulutf ree^tgefproctjêan bie Ãïomeram}. cap. ?7un eiber ifï ^ut^un bee ^efcfjcô tâ(cî)UQtâdt/ bif für ©Ott (^Ãt/ offenbaret I fbcbof^ If? beenget burefe bas©fff^vnbbi^ Propheten. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oon fotc^cr gertrf?
ttgfftt für ©Ott/ bk ba fompt burc^ bcti bett ein 3f fuüi (ffwifîutn/ 5u allen »nb auff le bte ba atauben. 45cnn ee tfi ^te fein vnber-fdjetb. 3fcfti batf ^\frutf nie^t pergeblicb gefiâ*'*â* eben in ben ©efebicamp;ten cap. lo. p. 4j. SOon bieftrtl jfugen alle »Propheten / ba^ burclj feitic« «lt;â' wen alle bte an f^n glduben / vergebu«Ã
fitnben ewpfa^en foden»
â¬?lt;««ip oup 11. ^mnewen ^efïament/wie folcbe^ jiinifbtiî quot;umwt. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;angejogenen / Pnnb mit ben jeugniffen Mal^quot;
âïefïamentö perglicbenen fprueben ju feben/juw auà najbfolgenben erfebeint/wirbt mWe^fo Ptibgrunblicbgetrieben/ató ba^ wirburcbbengllt;â*â' ben / al^ bureb barf einig innerlicb inftrunienf viâ*â mittel/ mit ©ott perfobnet /in ben biinb ©ot tecfaiiy' genommen t pnb ware nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bie für ©ott ggt;â»
ertdd)en.
â¢fieber bienet nun bag
dtt6ttrtd?il?vcvbrtuptvi*f4c^/:c. si ^fr an ben lt;So(in bf t/bfr l)a{ bae etrigc kbin. ^fcm (^brifïii^^ob.
5lfo^at@ottbtc»rcltgdtcbft/ bap er |«nffl f ingeborncfl fo^ti gab ! au|f ba^ alle bie l^n glauben i uic^t verloeren tverbe n / fons bag ftvjgc leben l^aben- ^tein 3ob- lt;;â v. 24.
mem tvon ^bret/vnb glaubet bember ^ïcl) gefanbt ^at/ber hat bag ewige leben/vnO fompttucijttn bag genest / fonber er jà »nm tobt jum leben ^tflburcbgebrungen.^femSö* bâin-^.b.5y. 3cb bin bag ^rot beg lebene/'^cr ôunurfompt/i,fj^ipj,.U ^ungern / »nb anmicb glaubet/bcn tpirb nunmermeÃv Purpen. ^Jtem ber (Suangetifl nm 20. wpttelpcrfji. jeicljenfinbgefcbrteben/
)^r glaubet ^efug (ep ^nÃug ber lt;3o^n ^otteg/vnnb baOf^rburdjben glauben bag «ben^^abtin fnnetn namen. 3^^*^ ^nnliignii bie^ómercnp.j. v.28, OoÃaltenwiregnun/ bap ber menfclj gerecht werbe o^ne beg gefepeg allein burc^ ben glauben. 4?)ber tà ^-ötf allein ber 3üben ^ott^ Jfl er nicljf ber J;)epben ©oft ? 3a freplietj audj ber Wen©4^ff/eintemaleg tà ein einiger 'öotf/ber bagerecljf macht bie ^cfchneibung â'Up bem glauben 1 »nb bie »orhaut burch ben fllaubcn. 3fâmnnbteâXómernm4P.2j. ^ag w aber nicljf gefcljricben allein vmb [emet wib - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 V
ïf n/ö;iei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;juÃrrec^ne ï îfl/ fonöe r aucfe
»nferftPîÃca/tvdc^fnee foIjugeKc^netnJd^ ' ôftî/fotvîïglauhfn an hrn/öcr »nfern 3efum au^ertPfrff §ae von ben (oöJfn/ wdlt; efjer ijî vmbvnffr fnnbm wiÃen öa^ingfö^ ben/vnb vmb vnfer qerec^ttgfeit wiÃen aufi^ crwerfer. 3fftttlt;'Ȕââf(5pl)eratnî.verfi4-beiiÃe meine Fnie Kregen bem SÃatier vnR«'J .^eem^efu^^riÃi/ berber rec^revatierif» »her aÃeo/wao ba finber ^d^et im ÃimntrJ*âquot; aujf erben / ba^ er euc^ fraffigebenaeftb^wâ reic^eumb feiner Ãerriigfeif/ (îaref ju tverbe« burc^ feinen ©ei^ an bem inwenbigen me«^ * fefjen ! vnnb ^^riftum ju wohnen burc^ bett glauben in eweren / vnb burefe gt;nbsp;epngewur^flt vn gegrönbef werben/auff bap l^rbegreiffen mdget mit aÃen l^eiligenZ t^eebafeçbiebreite/ vnnb bielenge/vnb bit ! tiefe/vnb bie ^ó^e. ^ucà erfennen/ ba^ fM* fîum lieb Ãaben/ viel beffer ifîz bann aÃfö wâr fen / 2luff bafi i?»r erfuÃet werbet mitaÃffltV Rottes föÃe. '2BcI(bevfpriiçb be^ berltcb Wöl j« merefen / weil er faflaUe prfacben r(g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mit ©otr betngt;^(sr:eii begreifft/iwt W
lieb bie fol angejetgr werben, ©rglicb/bi« bââ*âpi^nââ® ig ber'Urtiter pnfer«.0®gt;^ni3efii Sbrigi/ nein @eig/b«rcb ben er vn« fragt gibt/vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
jnaebf- §ürst anber/in btefen '^unb geboten dUt t' ber @0«««'/ bie je^nnbtr im btmmel
ctn6nrtd?)bv£vblt;tuptvvfacb. sj (e6m/ vnn^ lgt;w nocfeauff «öeii vnbcv jf;rcni f;4iipc â¬brigo tem ^encn (ïreitfti. Snrö dritte/ ber grunö ticfeg^unbg ip Åbnfînô/ ber in beminwcnbi^ett tnenfi^eii bnb in vnprn Bergen tvo^net. giim uierb* Kn/bfl^innerlid) mittel ip ber glaub, Ãumfönffterv ba« enb tub ber jtveef biefeö'ïSunbeg tp bag rechte er* fentuig ©Ott eg »nb feiner ge^cvmnipen / bie liebe ge* gen Sbripo/tonb allerlei fuUc amp;cit((g.
2lnb(re biel jeugnipen beg newen ^epatnentg tberben/t mb f urise tbillen/bnberlapen. ^P « Ifo offen* bar bnb augenfcbeinlid) / bap in bepbenâ^epamenten gllein ber ©laub bag inncrliefe vnb geipiicp mittel iffz barburd) man S^ripwm alg ben grunb vn bag banö b(gQ5unbg ©otteg ergreifft/tnb tn ben SSunb ® ot* t(ë auffgenemmen wirbt. S)a^er g)anlug wol ge* fftodien/ an bie ©pbef. 4. b«tf
©l«ub/ctn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cm ©of t vnö Ãôattcr
Rr aller / ber ba ip ober euclj aOe / »nnö Dur cwdj aOen/onb tn e ueb allen.
HI. ÃBag furg britte anlanget bie eufferlitben (smettax«# «iiprumentt)nwcrcfjeug/weld)eber.^.@etp brauebt ben©lauben in ben beri^en ber 2(uperweblten}uer* weefen vnbju erbalten/fopimpt alt vnbnet» âiepa* menmueb Pberein 1 »mrb pnb billieb na^ bem vrtbeil Pââââ*quot;* ber ©(brifft fiir ein â$;epameiu jti balten.® enn ei'P* lieb wirbt in bepben'^epament en flarlicb angejeiget/ bap®ötf ben glauben wircfeburd)bag wort vnb bie prebigt bcg.^. ©uangeliumg/ wiefoldjeg orbentlteb fetlerwiefen werben.
1. !?)ennerplieb/fo Piel bag alt'^epamentbelan* get/wirb in bcmfelbenfold)inprumcntbeutlid)anlt;gt; X'/'icqquot;* jejeiget von bem Jgt;:Cauib/ ba er im 1?. ^Pfalm p. m«Tt. ' **
S4 2lUvttbttcw'S^lt;jî4mlt;tttfctfib g.alfofprtdjf: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©fffg ôee
wanöel/ »n crquicf f öie feel i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf ugntÃ
I.
^jïirrfn ifï getri^/ünö macfjt öie fe. ^ie ^efe^l Oee J^Ãrren finö rtc^ttg/vnïâ frfrewrnbae^er^. ^bie ©tbof Ãfö finöbuur/ vnnö fdfuc^jfen btc augen. foriijtOee^Ãmnifî rem öu bfeibf erotgln^' ^ie Oiec^te üee'-Brzè fin ö tvar^affug ! fampt gereept: (ötennöfp|lhcljcr Denn öez vnö vje( fcuiee @oJöe t fie finö (âOer ^ontg »nb Ãomgfdm. 2(ucl5 mirö bem öure^ fieertnnerf/ »tib tver fie ^clt/ ber p^^ groffen lohn- 3n weldjem jengnt^ Prep N'nj} itcft ju mcrcf en feint», i. SÃaà ©aniö bnrefj M «»en ©efe^ niefttff anber^ verfielt î»enn bteieOi'PnnbM wort î)e^ ^nangeftonÿ t wie öenn bi^ wort braucht wirbt bei; bem âPropheten (£fat. am ÃSon^ionwtrbbae^efei? au^geÃen/ »nâi* be6 .fjterren mort von ^erufafem- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3*^*
2.
rent.31p.3j. âïâfân ©efe^ tn geben. 3tempontJC).O^auIo/baernentbiele^rbt» ©tangeliontf/ batt ©efe^ beo glauben^/ttn amp;!Æ SXóntercap. p. z^. ^nmanbern/bie berrlicben genben bie^anibbetnSefeyufebreibef a(£t W fep riebtig/fant er/rein/ewig/warbafftig/fÃ(lli(bee bm go(b/fufferbenn bontg. éenn biefe tiigenben mr men gefafï eigentlich ber lehr beef ©langebon^gwi ren/weil biefelbe (ebr bte f iarbeif b^t-' jie in ewigfeit bleibet/1. ^et, i. weil jïe «fl 'XX
ctnôttacblbwvbAiwmfacfo/tc. sç ferlin/ fût rocldxö ein tvetfcr jtouffmnn aHfein 3umbri(fen/ftnbrtud)junKr* (t(nîgt;Kfiirtrcjflid)(n fnitfet vnütvircfiingentlt;^3«* fcfjcg i alg bic fede «qiitcf cn i bk cinfeUigen weif? ma* vbnvbas l)cv(}lt;rfrct»c/ bicaiigc cvlciidKcn/ bk fneebte ©ottcà fv(fftiglid) (vinnern. Xienn btlt;fe »ttd imgcn aufamen ÃefanetctsentUch â¢â¬'â¢^gt;«â1^ ïâw^ïb ba^ ^uangdiiimvetvtdjtctwerben; â^eilbajfelbetÃein frafftöotteöfelig jumacbenaKe bk baran glauben/ 9\om.i. â3Ãetl t|t ben etnfeltigen/ bte ba feilen feltg werben/©éttliebe frafft »nb ©ottltebe »et^b«k t weil eö i(l bev »nbergengltdbe fame/ barbiird) wir gebo* r(nwerben/tnberi.(£pi(ïelâpetriami.capuel. e« i)l ber belle febetn in vnfer berf? gegeben jur erleud? ningberevfentnig ber blarbett ©otteg inbemange*
34» lt;Sbrtflt/in ber 2.an bte (Sbrintb.4. ®eil eet bnsfanvnberweifen jurfeligfeit bureb ben glauben au Sbd(lo34»»» zanllimotb-j.
â¢Okber bienet aueb/batf Sfa.am 40. verf 8. getüftn Wirb; ^Ãaemortvnffre Notice bleibet etviÃ^ lieb« Süöeldxwortber ^.^''etrugin feineri.iSpijîel atni.cap.v.zj.alfocrflerettJbJ'rfÃt'^âtâfii'â'â'^*ââ^'â ( wcbtauOîergenÿjiKbctn/ fonber au^ vnver# genglicbeni fatr.en/ nenilicb anO lebenbi# gen wort nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xtee / bae ba emjghcb bleibet»
Ãenn allee Ãeifclj ià mie graf; 1 vnb alle ligfeitbermenfcbenz tvie beegrafee blumen/ Ãaegraà ià verbovret/vfi bte bluntc abgefaU len/ 'äber bee J;)itrrcntvort bleibet in eivigis feit.^ae ià aber b^ wort/meSebeevnter cudj verfnnbigetiÃ. 'îfv.jf weldjem erfebdnt bap bie
sö 21U vnb new 'Jcfïnmcnt font) (c^v b(g «Siwngdtj ifï bev faam«/ dii^ ivclcfeem wtt iKwgeborn/vnb dlfo tn ben ^unb ©ottc^ aiifF »nnb «nÃcnommen werben, ^fem ba^ eben baö t»ort/wd* d)eglt;2fata« geprebiget/ anc^ ^etrnöpnblt;jnbeve4* po(lel»erfnnbt3erf;rtben.
J^te(;er bienet and? / bei« bfefev ^repOet fe^wibn'ttt yf.CitpitelP.io. trie ôcr re^en »nbfcijne^ »om^jmmdfdkt/ »nnönidjt tviber Fompt/fonOern feud^tetökerDen/wO tne^famp;d fie frudgbar vn tvac^Rnö/ öa^ fie gsbt pamert ju juf n/vnnb brot $u f ften : 3iifo fol baa Oae au^ «idiu m munö ge^et / audj ff P« ⢠fol ntdjl iviOft §u mir Idr Font nun/ l'onöd t^n Das mlrgeffüft / onö foli^mgfüngfn/ ^ar^u jc^à ffnbf. 3n weldjen Worten jwei; biii3 jn ttiercfen (inb: i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bie ber gjropbet eiaentü^b ff*
bet vom wort be^ nbsp;nbsp;i^nangelion^/ weil er jii vor vort
bein©nabenbnnb@otte£f gerebet/ vitb nt nodtfob genben werten biefem wort bie ewige freitb vnbberr» Itgfeit jufeftreibet/ al^ einem weretjeng/ bett ber fy ©ei(lbrancf)etvnÃbe£f ewigen lebenà tbeilbofftig jâj madjen. z. gnm anbern/ifîandibaetjiimerden/Oflp ber^.^ropbet bie f rafft beà ©langelionà erflert mit bergleidmi^ btë regenet vnnb b(ë febneeÃ: weil ber
2(poftel in ber i.an bie Sorintb- cap. j- faf^ aiifi gleidje weife biewircfimgbe^ (gnangeliontt erflert/ ba er fte vergleichet bem pganben vnnb begiefle« / bnreh welchem ©Ott baoewadtfen gebe.
2(iih biefen jengniffen allen ifî offenbar/ baf im Æ* ten'^efîatnent ba^ wort be^ (Siiangcltiim^ P) gewefên ein infïrnment vnb wercfjen3 fa bevxO.Sdft gebraiietât
eins nAd? )bvablt;ttiptvtfad?/:c. sr
âcbraiicbtben glauben juewecTen/We menfefcen ju »töergeberen t »nö pc in Ocn bunîgt; ©otteà auffjune* nuiwnbfeltgjumaciben.
^tnnetven '^efïament twrb fein anber«/fonbet s5lt;»ci5 vom ebenbt^ttortbe^J^. (guangeliutnöangejeigt/ buref» tvclcl)eôbev.Ã).©el|îeben bag in ben ^ÃuÃevtvebiten *
( bcgnetven'^e(lamentg»iretct/bagerinbcn'Ãu^er*
I webltcubCiSaltcnquot;lt;Leflamcittö gewivefetIjat/»tefcl* i elxg febon albereit mit ange jognen/tnb mit ben jeug* â ni||cn beg alten 'iejlamentg vetglidjenen fprudjen i envief(ni(!.
l Tibet l)lel)ev fol and) gejbgen werben / bag an bit
Olómet cap.io. p.14,, jle^et : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foUetl fîc ûbep
1 glauben / »cn öem fic nidjte gt^ôït ^aben
\ âïöie folUn fie aber bören o^ne ^vebiger^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;10.17. èofomptbeï glaubau^ öerpve#
' Cigt/Ãaö prebige aber burc^ bae wort ©ottee» :^tem Sbtigug^^ob.if.v. j .^^r fept jeijt rein »mb begtvortewiUcn/baeicbiueucbgerfîât
I Stem^ob.iy.v.i?- J^ieitige fie tn beiner roar# Ijeit. ^einroortiflbicroar^ett. ^temioerf.io. 3cb bitte nicljt allein für fte/ fonbern aueb für bic/ foburcbir roort anmtcb glauben roerben» ^tem^auluganbte.^)ebr.4.petf.ix. Sabroort löotteg tà Icbenbig »nb f reffiig / »ft
\ bann fein jroeçfcbneibtgfcbrocrt/onnbburcb# ' bringet/ fai^ bajj febdbetfeel»nnb ©eiÃ/auclj i marcïw.bbein/ »nb iÃeinricbterbergcban# 'i eten »nb fronen ber bergen, ^tem bag ^au'mg \ ftbrdbt in bet i.an bie lt;5ormtb.cap.4.».i5' -Ob
SS 2lUvttïgt;ncw'2^cjÃ4mcntf«nïgt;
je^cn taufent juc^tmciÃer Ãeffft â*⢠i Cl^nflo/|'o^abf)^r 0oc^ntcfjfvid»4«a/M ' icb^abfucljgfjcu3f(tn^hn|ïo 3cfu fufcè^ j (Suanj^dium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
2(n|jjciigntjlen offenbar ifîzamp;ap tmnwf*â ^cffaincnt rnï» (SnaOenbunO/ bas: (guanÃcltö/fo ipj^ alten âïzeffanientaucbgepreötgettvoröen/ ein »n nxrcfjeità ifï/barOurcft Oer ©laubgewtrcfet/bin'w »ekfjen Ãbriffnö ergriffen/ »no Oer ©naoenbimb »nganffgertd)fef »nO beffettiget tvirOf. bemiw« geioiff/Oa^/fo »iel Otefen werefjeng anlanget / bei/W â^efïavnent vberein fftnnnen /»nOein ©iwoenbiw^
(int m brnbin S^atfanOerenfferheffinflrnmenf oOer weref^eti^/1 xcihiiuducn ourd) welche«! Oer oiird)S wort erffb^f^'ne »noange^, 3*^'1*^ erl;al(en/geffercft/ »nO »erme^ret wrW . micuu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffnOOte^. »nnOffdjfbaren ©acrainenf. ^ÃaW?â' (
nun Oie ^.©d)rtffï/t»ie fonoerltd) Orobeitnz.capi« jn fefjen / Oap Ote alten nebeOem tvort Oie ©acrotneiii j gehabt/»nno Oa^ toir tin netten '^leffainenf bei; oeft wort Oer »erl;eiffnng »nnO txs 'ïSiinO^ audi ©aew' ment haben / Oaà Oie ©acraineiit in bei;tgt;en '^effainenten biinOjeidJfivffgel »nO tiiffriiineiiftiiw â Oenglauben jiiffercfen/vnno alfoOie gcineinfihafl', ^hriffi / feiner ©liter »nO gnaOenbiinOöjnnief'Vdi* QBie fölehe^jnvor tveitleiiffrg int 2 fapiieljt ertt-iejcit ttoroen. OÃaeiaberOenvnOerfd'eiOOeröacMinea' 1 ten bepOer â^effantenten anlanget/ iviionnanOen ^itd)berid)t gegeben »nnO epngenonnnen tvcrOciw , »hn noht ffeh hie longer aiiffgiihalten.
â¢Oaben alfo lt;2hf'ffli(te f;lt;t(2en hierauf jn fhen
I!i i'i/'H'
ctn8nad)ibvcvbA«ptvvf4d?/ïc.
îufcblicjfen/bâ^altvnnbnctt) ^cflMuenttinâ^po*
tttcnt vnïgt; ©nftlxnbunl» ftnb/fo »ici crgltcl) îgt;tc Mupt ââ®
»nnbwircfli(tï)ïfact)/îgt;uvd)t)te tvtr in btcfcn ^nnîgt; ûuffgcnotttttKn vnnb mit Sbriilo »cvcinigct werben/ MtheiltdUeinber^. ©eijl/belanget ; (govielamö furö anbet baö tnnerltd) mittel / barbnvefc bet grunb bes@nabenbimb£!/bag t(l ®)rt(îuô/mit feinem lev* benbnnb blutvetgteffen ergriffen wirb/ weletjeö t(ï al* lein bet glanb/belanget; ©o viel and) enblieft belanget Me eufferlid)eninjlrument vnb werd jeng / bie bet ®ei)lben glauben In benl)er(ien juwircfen/ snntel)* ttn vnb ju jteref en/pflegt 511 brau^en/welefee finb bas
^ort vnb bie J^.éacrament.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vierte lt;2^apt(ct.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lyitVnb new 'îc)îawcnt Ãnb ein tEcflnwettt vnnb
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSnabcnbnnb / fo viel biefovni bcifclben be*
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;langet.
\ O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vierten i|l auefj wot ju merefcn vnb Sotm 6o)b«
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âteitament
S (J inbemvberetn fommen/ja ein'^eÃament vnb gâa5,jâ tes \ Mtnb ftnb/baSiïe eine form vnb gejtalt haben/ welche »antes, \ tgt;ennhierin bejlehet/ba^ ®ott bervatterbie©lanbt* \ genbes alten'$:eftaments/ fowol alsbie©laubigen \ bes newen'^ejlametits anber weife vnb gejlalt nichu I benburd) ben eiirigen îOîitler ^efnm Shti(tum nad) \ Vnnb auà bem groffen reid)thumb feiner hertUchtn l guab Vnnb barmherijigfeit ju feinen tinbern verorb* i uet/iumewigenlebennewgeboren/vnnbmitftefever» \ bunbenvnbvereintgethat.gt;Cennbiefel^rwlrbaup* l uudlid)inbevben'te(lamentenverheiffenvnnban* ' \ gtldgct I wie foldjes orbentlid) fol bargethanwetbe»-
ÿo 2(Uvrt?gt;îîC«gt;'5'c^4mlt;ntfctn^ «cwejf«ttf I. SSKi^nttiuntoiÃcr Uiamp;â aIk ïçffamenf/ â¢Ã®quot;! ncnfurnernltcï/ tkjcicu^üQ]'?!! i ^gfatcatn4^
v.ï» @jÃf/amp;a?:{î«n««fnec^{,/idjfrba(fdl2'''* ! »nnbmein au^ertve^ltfy/anwdcbfmtpnn^ â fedwoIgrfaOenbaî, icb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
«fîi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3fglt;bè7 er wirb bas ^ecfje vnbd îâ^ â¢
^evöfti bringen. (£r mtrbf nicbt noc§ ruffen ! »nnb Jcinc fîitfi wirb man Ãdren öuft-âben gaffen / ;©a8 jerfJoffen ttJirberntcbfjerhrecben/ »nnb baö gfitmen*â roc^tWirbler nicfef au^kfcben. (^rwirbP^^ OCecbt war^ajftigii«^ Ralfen lehren, nicbl mürnfcb noc^ grewlicb (epn/auff w , auff erben bae Oîecfji anric^f e/»n tgt;i( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
werben atÿfein @efep warfen, ^nb lgt;nttgt; j nacbD.i^. 2Jebber-^Ãr: Ãabbir gernfffnâ^' । gerecbft'gfeif/ vnnb ^ab bicbbepbeinffM gefaflTef/vnb ^abe biel} beÃûffefz »nb ^abe bijj 2um Q)unb »nber bae void gegeben / liedbf ber.Ã5epben/ ba^ bu jbU offnen gen ber blinben/ »nb Die ^efan^neit n«P (^efengnw fileren / »nnb bie bafi^ennnp pernwau^bemfercfer. Km M^atMgjiKrfkninà btefe^gangcnban^^' i' « Di(nftlid) ftnb / weil fie igt;ng îiiefe jweij biiiü
C (Srfilif^/ Daà (S^dftiig fe^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiinbatneiif 1âââ*â â :
gninlgt;be^Q3!niW©£)«e^/welcben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^»benigt;nnb.Oepbenauff(|encb(-55)affer ton feinem jÃnc(à f/î*a^ tà wn
ctttsnrt^fbvcvfovm. «î
fu/ wcfdîcv / cv ill îgt;cv gcgalt ©öttcö/Vtinb nAd) îscv tvAfuv ©Ott gleich WM/ fncd)(à gcjïalt an ftcb genom*
; tucu/mic ^AUiUSAUötc^f)fltp.Atn ?-.(Ap. jCUÃCt/ î)Ap
; Rv gegeben jnm bunb bett volcf« ^fve'el^/vnb jum j lieebf bev «Ã)ei;ï»cn : wie ©itncon fold)e^ evf levt éuc. z.
I âfâ3Oâ SÃïfinc augen b«Vlt;n öetnen gt;;5cplanö l Ã^îe^en t welchen öu bereptet haà für aUen »ötrfern/etntkcbt juerlciâdjtcnöie ^epben/
i »nb ^umpreià Peines »olcfö ^um à » ftubcvivba^ btefev bunb/ bcjfcn gvunb (Sbviflus t(î/ fep
1 ^'ii^lAutevguAbentunb bAvmberVitgfett mit 2^ubcn knb ^epben gemAcfet / vnb wevben fie aHc mit einan*
\ bet Aufj givAben in bicfen QSunb Auffgenommemweit ' netnltd) ©ott bev ^Attev wetgefAlien bAt an feinem . (ueebt ; pnnb bns Alfo arigenem gcmadit in bem ge» ( ^(ent'SJic^pAutus jeuget Anbie iSpbef- ceip- â⢠v-7* , xBeilwiv ni(|t allein als ein jevbvoeben vobv/ vnnb i elimmenbc toefet / fonbev als blinbe/ gefangene »nnb 1 Pevftn jlevte leut evlcucbtet/cvlebiget / geflevcf t/ »nb alfo
wben^unb©iÃttes»nbinbie©emeinfd)afftmic I bem'SAttevPnb©ol)nauffgenommen werben.
.^iebev fol aud) billicb gejogen werben / b as biefe«
' yropl)ct Au^ bem munb ©ottes am $$.cap.p.i.rebtt :
, ^olan öie öörÃig fept fompt lier sum â^^Oet / vnb Pie f ^r nicljt gelt ^abt/ foinpt ^er / \ f«uffet»nP effet/f emptier »nnPfaufftobn« gelt / tnö tmb fonfl / bepPe wein vnnP nulcb» \ ^Aïumb seglet f^r gelt Par / Pafetnbrottfi/ l »nnP emer arbeit / Pa f^r niebt ifon werben \ îiJiwet. gt;;)t5ret mir Pp(^Su/»nnP effet Pae gu#
92 2tltvttbîKw'^c|îrtnKntfctnîgt; tf/fo tpir D f tvf r ffcif jn wollup f(tt f f werf o^rè r vn fcmpr ^e r ;ti
fo Wirt f wer jâeci kb?: Sinn iclj wti niit nicb «en fwiÃen bunD macbc/nenikc^j b:ek|fWf)}â^ ^naamp;en 2gt;öui06. SSSeldjc tvcvt uud) viiprÃ'â'ââ »orbabcn fein crtkren»nb bffïcttgen ! weil i» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
'ben bicfe nadjfotgcnbc puefe ûiigcrcîp vnnb
I, werben: (Jriîlicf).'biip®auib/bGeifî»nfer-C)®^^ â¬brtfî»^/wit feinem tobt »nnb tm)fer(îebinâ3^*ââ'â'z,,. 5gt;äuIm^ inben ©efcbtcbtencap. ij. ». k- *,0
2. Der grnnb beet Q3unb^ ©X)tte^. gnm oiib^rn/^ tiefer Q5iinb nit^t fep gemacht on^ »nferm ^^'â '*'^'â'â'1 fonbern au^ ©nabe / weil bie biefer Q3iin b bilt; befîenbige 1 »nb »njwevffelbafftige gnab
5. nentwirbf. 3iimbritten/btt^biefe^25ii«b^'gt;wL »nnbi»ircf(iel)e»rfacbfei;/ bnret welttie , in benfelben auffgenommen werben/bn^waF'^ ifl/ber nbsp;nbsp;©eifi : wie ^bb. im 7. foldje^ ertkrt w
4, 3^tm vierten/ boà biefeö ^nnbo' mittel/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,,,5 '
wir ben grnnb bejfelben ergreiffen/ fet; btt^ . trinefeivba^ ifï/ber glaube an ^(»riffnm/tvib tipO . J1
j- 4Ã.capitel weitlenffttg erflert wirbt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
tauber enfferlicbwercfjeng/ barburd) î**^*^®, wireff wirbt/fep ba^ boren bee: wortó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
©Oft jnm brüten mal;! »ermanet / wan folle lbn ) bbren. ^um fecbfîen / baà bie frncbt biefe^ 1 fei;/ baÃpnferfeelefeifl werbe »nnb lebe/ reit^ ©otte^/ bavon gefebrieben fîebet 9îow- â4 nbsp;nbsp;,
reic^ @oiteeifî nicljteffen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ «((1
fonbern gerec^ttgfcit »namp; frwe bem y), ©etff. 'â^er bannnen
ctttô und) jbvcr form. 93
â nlt;l / öcï t|l @ott gcfcOtg ! vnnl) öcn mcnfcben
! angenehm. 2(nigt;cte jeugntffen bcfJ «V«»
' S mentö wcïbcn gclicbtcï hutje blt;tlbcn bic »nbevlajien.
' ^bct biefeu tónnen wir (d)lie|fen i bn^ itn alten I ^ejtament bie form »nb ftejlalt beg â35nnbg barin* i 1 nengeÃanben/balS eg ein ©nabenbunt» gewefen/wetl ' I tie ÃlaubiÃcn allein anp ©naben / wegen beg toer/ â bienjtg S,bri(li/ber bag fnnbantent biefeg Söunbg t|t/ ; 1 iJon ©Ott inbenfelben Ãnb anff vnnb angenommen '1 worben.
â i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;newen '^ejïament wirb eben bie form ajw* ®
' i tn'ictt bnb angejeigt / barmif «njwjeigen i bap i fo »tei je^janwrn. ' ' bie wefemlidjc gestalt »nnb form biefeg 'iSnnbg an* â i langet / alt bnnb new â^ejlament ein einiger/ ewiger ' ©nabenbnnbijï. (Sobienetnunb'lt;b^'^/^^^^^'^quot;^ ' ! fei)reibtinber z. an bie (Sorintb. s-ü- JÃ
wanbtwi^bï'Pï»/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ercatur/
â liae alte ilfiocvgangl ! nbsp;nbsp;nbsp;tà allee new wov*
A t)«n. QlbevöaeaUcenon^Cu/ïâetwemtt
ii ibiii verfd^nct ^atburclj
, \ tlum I vnb bae ampt Ãc^cben/ bae ötc verfüg# n nuttg prebtgt. S)£nn @ott mar in lt;£brtÃo/ ' \ vnnb vtïfó^nct bie mdt mit ,bm fdber/ xgt;nnD '1 «^ncti^ntn jbrcfnnbcnicbt^u/ nnb^attstt« ber tne auffgeriebtet bj mort von bervetfö^^ tiung. lt;So finb mir nun '55ottfcba^t^n l^^riÃuepatt/ benn @X?tt vermanct burch
I i w / èo bitten mir nun «n (£^rilt;luà Catt !
G iaffeteucli verfô^nen mit ©Ott. Stenner ^cit ben btr von feiner (ünbe mufle i für vne , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;© m
^4 Vttb new
jurfûnDe gcmac^r/ auffba^ wtr
/^»n ôte gerectjfî^fett / ôte fur
tvdcfeen jvorten ven ber form be^ Q3imîâ^ , un vnnb ben anbern vrfaeJbeir bejfelben eben
rebttvîrbr/ fo tvtr jiivor tn ben jengnijTen
r. ^efïamenffl! venwimnen ^aben. Sùann erfl(io) bte banptbrfadj/ bte btefen 05nnb gemAefjrwnô^^â^^ nem(irf) ©ott ber^atter/ber benn voufçhïem
îeugef: ;©tpi|îmetngchcbrfr@o§n/w
jeb etn tvolj^efullen ^«be: SÃîmtb-â7-
Ri . gnr^ ember mtrb emcb em^ejeigt ber gninb bi^Iquot;
maefet ! ber feiner ^erfon falben von fei»*:'^ mj(îe/bagtfîzhet(ieî/vnfcbûlôtg/vnbf^fâ^f''®^quot; von öcn fünöern abgefdnöert t öem uuefe «o^t mar far feinetgenefilnhopfferju ^iebte i?pifîe( an bieJ^ebr. cetp. 7. verf2lt;^- ernem« , 9 gnm brinen/ ivirbt anef lt;iemelbef bie form
fônnbot vnnb ber verfobnuna ! tveicbe m bemfï(F ' S)ab ©-Ott ber tveit bie fnnbe niefef jitrecbnet/ Ãîc get ecljf tgFett / ôte fur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gtlf / öarbetif/
öeru er ôte fönöe vergibt : Qioie bie lt;5pifî«( SXÃmercap j.v.z^.rebef. gnmvierten/tvirbaiiÅ^* iivect vnnb bie enbvrfacb biefe«? Q3unbö awfö^*? y/l »veicbe ifî ! baf wir würben bie gereifKigfni 1**^ ©Ott gilt.
Šb cn bafin bienet tag ^^auln^ febreibf lt;m btt pblt;fcap.2.v.i. 2(ucb eucijöajrtoötnoaretbuw gt;nbsp;vbrr tre ttung vnnö fönöe/ m tvekfeen
ie»p !
lt;ttt6ttalt;bjbvcvfovm.
hub öeiüanbclf Babt nach Dem tauff tief« ttjctt/ vnnö nach Dem gùrp-cnbfrinîxrtu^t ® ci|l/bcr ju buf« je« (ein tvevrf ^at in bcnfmbcrnbcÃvngtau* bene t tnöcr rocUfjen wir auc^ aUlt; wepUnb »nfern wanbet gehabt ^abeninben lüÃen vn* fevö i^ei^cbee i vnnb ti^atc« ben willen vnfert i fleifcljee vnb ber vernunfft / vnnb waren auc^ â Finber bee jornevonnatur / gleid) wie auct^ bieanbern. Qlber ©ott/ ber bareiclj »ft von %arm^erf?iäfeit / burc^ fein groffe liebe / ba# tnitervnögeliebetbat/ ba wir tobt waren in ben funben/^ater vnöfamvt(Sf)rinolebenbig gemacljt C benn au6 gnaben fevt tfir felig wor# ben) vnb ^at vne fampt nbsp;nbsp;nbsp;aufferweef t/vnb
(ampt i^m in bae ^tmmcliVcije wefen gefegt , in ^^rijlo ^efu / auff ba^ er er jeigete in ben jufönffiigen jeiten ben vberfc^wendlicbttt reidjtuin feiner ®nabe/ burdï feine güte vbev »nein^^ripo^efu. Sennau^gnabenfei^t i^rfeligworbenburcljbenglauben/ vnb baf# felbige nicht au^ euch / ©-ötteo gäbe tà ee: âbeicht auO ben wer df c/ auff baO fich niemanb
\ rühme. Senn wir finb fein werct / gefchaf* f en in iShriflo^efu ju guten werden/ ju wcU Chen vno ©OSt juvor bereitet
j barinnenwanbeln fetten.
SSklCber wt bc« JC».'2l)poglt;lilt; Wlbntxvhät wd 9* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o «n
I.
2.
4-
Æâ¢
^6 2lUvitbncw'^^cfïlt;tmctttf«tt^
mcrcflt;n »nî* ju «Keren ifî/weil er neu^fotgeuï'*; (ten îgt;eg (S(;rifl(t'cfeen gfaubenet »nnîgt; ^e^ ©otte^ mit vn^ erffert. ^ûrg erfle/ îgt;a|j ttë fdben e^e vnnï) Ãe m Q5iinl) ©Ãttetf tuifffjenDW*^' werden,in altem guten/fo viel j^ren »erfîanî» viiîâââ * len anlanget ! ïgt;urcb fûnb »nb »bertrettung tobö^ fen: ^tem/br.^Ãe buret» wircfungvnbbte fceet durften biefer tvetf vnnb be^bofen lein bofen gelebt bub getvanbelt : ^tem/bti^Ãt beet jorn^ ©otte^/ivegen ber funbe/ von natur g«*' fen. gutn anbern/baà @ott nad) bemreidifw*^'*â' ner barml)er$igfeif/»nb feiner groÃen liebe/wrru» »n^bon etvigfeit geliebetl;at/ butf f;ab L mad)f/bnnbinba£tl)tmmelif(^e leben berfeWquot; â
vulUAi/vup gt;^ini|Ult;o vufvi ^ihivv viivvvü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ja
nige grubfeft fep/tbcil fte jtjre tbtref ung bat iu SW 3efu/tbie foldjeö jum anbernmabl bie wirbt, guntbierten/ba^ biefe^ Q3unb^ fw»^ nit^timberbienfîberwerefen/ fonbern tu Wb'/ ©otteet b(g â'Datmg. gum funfften/ ba^ bas nerlietn'ngrumentbnbmittel/barburebibiri» ^unb »erben auffgenommen/bnbbenfeb'^^^^L^ benempfaben/fei; ber glaub. 3uiufecb(î*u^^^T(.|t fe^ ^unböenbc bnbj»ecf fei;jumtbeilvuFr feligfeit/jum tbeilaberbieebre©ötte^bnbbtri â geborfam. 'îBiel anbere jeugniffen »erben b'^ â
geliebter fur^etvittcnbnberlafpn.
3tiT^cmcin«r 2(berau^biefemallem/foinbierbnberf»ttb J ®cw(up i.« capiteln»eitleuffigau^@otte£t »ort t(îbv»ubquot; X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»orben / fan ein jeber leiebtlid) âLrz
alt bnb ne» 'ïeftament/ fo biel nemlicb ben Sââ ' »eldjer eigen tlidj i(i ©ott ber SÃatter/fö viel betuu^^^^
ctn6ttrtd)jbv«fovnt. 97
bag fnnfcamcnt »nb ben granb / vnnb ben fdiatjiveU eter anetnt|lÃf)n|ïuö fut vn^^ecvcniiiget/ ©evict fiirö britte btebauptvvfacb ) roclcl)c ià bev ©etfï ©et' tc^ I vnnb baé inncrltd) Ãct|tttd) mittel/ tveldicö ijî bev 8laub/vnnbbenc«ffevlidgt;en mevcf}eu3/tveld)er tÃbic ^rebigt bets ©langelionÃ/ ©e viel enbtlid) bfe fonn/wet(ftebe|ïel)et tnbevgnabe ©ottets allein/em^ lanjct/buïdiau^vbevetnlïimntet/vnbfnveineiniflcn bunb vnb '^e(^ainent in halten tÃ- ®eil fîc beçbe jh* ven vvfpvunà von einem ©et t her habeir.tveil fic einen gviinb bev feliÃteit anieiÃcir. sveil fte von einem ©eiji/ von einem Ãlauben 1 vnb von einem tvovt / bnvd) tvel* djeg tvivin benbunb ©otteg anffÃenommen/ mit hn
I whftfftiÃlid)Vevjtt)net/Ãeted)f»netviÃfeliÃtvevben/ 1 prebiÃcn. âïïöcldiees alleö vngbannbahtn bienen fol/ 1 ba^tvivtvij{envnnb Ãlauben/ baji bie ÃläubiÃcn bets 1 alten'^efïiimentö eben vonbem@ottvnnb vattevin 1 ben ©nabenbunb |înb auffÃcnommen tvovben / in 1 tteld)cn bie Ãl^ubiÃcn beö netven âî;e(lament^ auff* l flenommen werben, ^tem/bajibteÃl^ubiÃenbcgal* I ten '^ejlamentö eben auff ben Ãvnnb finb evbatvet l worben / anff welchen bie im newen â$-e(ïament er* l bawet werben / ba^ fte eben be^ tSt)Vt(lt (even tt)cilhaff* 1 tià worben/beffen and) bie Ãt^ubiÃcn tm newen'ie* l pâment tt)eill)affttà werben, ^tem 1 bap eben bnrd) l ben ©etp 1 burd) ben Ãlauben / burd) bats wort bets I OenauÃelionöbie ÃlaubiÃcn beöalten'î.epamenttsin benîôunb©otteô auffÃenommen/vnb (£l)ript theil*
1 haffttÃworben/burd)weld)e audtwirinbiefen^unb \ auffÃcnommen/ vnnb Shript theilhafftià werben.
'^tem/bap bie vatter beö alten'^epamcntö eben burd) bie Ãnab ©O't^^© in btefen 'îSunb aupÃeuom* / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;© V
ÿs vnb new â^({lament: fetnb me» vnî)feügworî)en/amp;»r(^we[^e bie^k^uWÃenif^ netven'^elÃimientrtitfFaenotnmen »nöfelig werten, iöamit fie^Alfo ein getjîliefcef leib »nter £»etn einige» ljiwpf 3efii 2lt;)rtiio vnferm gemeinen fampt vn^fepen.
^aefiînfffe^apûd.
Qllt tgt;ttb ttet» quot;ÃEclîaincnt (ïnP ein '-^Sunt Vnt nunt/fo tnci Pen jwecfvnP enövrfad) üclanÃet-
Pittb wefc^ier wiflen ©oft tiefen Q5unt mit ^inlt; ââ'C erwelten von ewt(}feit ^erin ftdb fclbfl befefewâ^^â â¬f;riflnm geÃvimbet / vnö ju feiner jeit im geoffenbaret bnt.®enn fo viel ten f^Miflen fnrnemfîe enbprfacamp;emlemget/meiben ment/öti(j fein nnbere fep/ benn bie â¬i;re bie Offenbarung feiner hertlieven nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;He
Ver^igfeit. 2Bie foleVett erflert ber .0- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipn*
(Spheferimerfîen capitêl/ ». 4. ba er »om ferererwehiungjubiefem^nnbalfo feVreibt : aj »nnö ber SÃatrc r vnfn-e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ZÃ. W
/ Ãat »ne (rwe^kf Durch c^e Der mcit grunb gelegef mar / fvnfeçnhdhg »ntgt; »nffrafflich nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
(kbc/ vnö ^af »ne »crorünff «u»' gegen jm fe Ibff Durch 3ffum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
Dem molgcfaOcn feince mrtlcne/ Vâîî(i(hlt;n snaDe. SSnb gt;»» ta
ctn6ttad)ibvtm^Vioc^» 99
^untiJïcïict bîï'Ãpojïdin btlt;f« â5pl(ïd «m wp« ûujfgUit^c »lt;:tflt;â.@ott/ lier üa rctd) »on baînt*
; ^cnjigfüti Dureb feine greffe Uebe ! ôamiuiî »ne geliebet ^at 1 ba wir tobt toaren in ben futt-
\ ben / ^at er »ne fampt ^^riÃo lebenbig ge# \ mac^t / »nb ^at »ne fampt nbsp;nbsp;nbsp;aufferroedet/
\ »nnb fampt nbsp;nbsp;nbsp;in bne ^imnteUfebe roefen ge
fetzt / in (S^riÃo ^efu / auff bn^ er erjeigeteâ.n ben jufûnfftigen geiten ben »berfebwentAit-\ ctjen reiebt^umb (einer gnabe bureb feine gute i »beroneintl^riÃe^efu« ©ennau^gnAbett ' feptfbr fetig worben bur djben ©buben / »nö^ gt;nbsp;»nb baffelbige nicht nufi euch/ ©otteegnbe ifï \ lt;e; Glicht au^benwerden / «uff ba^ \ ntanbrühtne. (gbenald^eerebetaneb^-yet« \ inl)«eYplt;nlt;£ptitdcap.i.». 9.^h^fehtbaeauv# \ erwehlte gefchlecht ! bae Ãbnigüche 'Priefttr# \ thumb / bae heilige »oltf/ bae »ele£ bee etgen^ \ thumbe / ba| fh* »erfünbigen (»It bie \ beb ber euch heruffen h^t »onber ftnÃernte iu \ feinem wunbcrbarlichen liecht»
ftueb bae ©ott reb« lt;Sfa.
\ beine »bertrettung »mb metnet wmen. JS'«
\ bae^erctti. ^â âo. 13- ftefihrUbenfteheti
' rühme (ich nicht feiner weibheit/ t'ti quot;ur««r \ rühme (ich nicht feiner flcrctez einr eid^r ruh me (tch nicht feineà reidithumbà c wer (ichrühmenwtl I ber rühme
loo 3lUVttbttCW'Cc|Ã4tttCtttfct»tîgt;
er wûfj triffe vnö Fenne / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tc^ öer i
fcm/ öfr barm^cr^tgfcit ! rec^t »nö gerrebf*^ | fnt vbef auflTfröen. .©mn fok^rÃ
fprtdjt brr 3tcm t)rtbntNcnc(6a«f®ââ'[ gt;nbsp;nach bev bcfcbvlt;tbunlt;} fancö ©nalxnbunb^ 1
bei; bcin ^ropf;efcn éfaia am 42. verf 8- 3^b
Oae ifl mein '51amc 1 »nö mil feinem anbern geben/nocl; meinen
Dengó^en.
©0 viel anfan^et ben anbern jtveef vnnbenbiâ*'* facb/aii|ftvel(be@ottbcr^e KO5 gefebennaebRâ*â*^â^ ebre/tn bem er feinen©nabenbunb macber/mclW gleieber iveife bepbe ^efïamenf/ baà fein aitbere fei/ bann biegereebtiÃkif vnbfeltgfetf ber vnb ^nnbefgenojfen @ot(e«r/tvte foW;^ @0« W erffert im fiinfften bud) 9J2oftö am jo- capverp-bein@otf wirbt bein
fc^neiben ! vnb bae ^er^ beineà famenÃ/ bu ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beinen@offliebefî »ââJ
ganzem ^er^en vnb von ganzer feele/auffw bu leben mógcfï. ®abtn bienet andb baà bem ûRitlet / grnnb vn Vöflenber biefeà ^«nbÃ/ (ber â¬f;riflnÃi(!/bep bem ^^ropbeten (£fa. am rebet: ^Ãarumb baà feine f(d( ^earbdtd F' j wirbt er feinen Infi fe^en vnb bie fülle vnb bure^feinerfentnià wirbt er mein fnecbi ber gerechte viel gerecht machen, ^^enn e^ tregt/beefunbe. 33af;in bienet aneb baÃ^aiiiiiâ lenget in ber anbern an bie Scrintber am p
eins und? ibvem ^weeb. nbsp;nbsp;nbsp;loi
Ãen öer »on fetnev fünöe wu(lc ! föï X)nôquot;;ur fünöc gemaebt/ auff öa^ wir in jm würöen öte gereebiigf^ü 1**^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9*^i*
Sgt;abm öienct and)/fca« ©.^ctev fdgt;vcibt in Der «vgut Ãpijîlt;lwp.i.v.5. (gelobet fep @o« »nnlgt; öev SÃattcr »nfer6J)iÃ9i9vJ£:« 3e(u ber vnö nach feiner grojfen barmbevÃigfeit »ibergeboren beit S« einer lebenbigen bigt;fF=* nung bnreb bie anfferjîebung ^efu von ben tobten/ ju einem otwergenglicben/ »nbeflecbten onb onoerweleïiiebem erbe / bad bebauen wirbt im bimmel/ eueb/bie jbv ««0 @otte$ macht buret) ben ©tauben bewaret »erbet jur feligfeit/ wetebe jubereit ip/ ba^ fic I offenbar »erbe juber teilten seit. ïöabm gehört au(bïgt;aö Johannes fd)vlt;ibt in ber i. ^pifï- cap.i. 0.7. ( nbsp;@0 »ir tm lieebt »anbeln/ wie er tm tieebt iÃ/
f fo haben wir gemeinfebafft »nbereinanberZ \ nbsp;Sönb bao blut^efu iSbi» »Ãi flt;twlt;b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;macht
one rein oon aUer fnnbe. ^eil ab« in oovgcbciv 1 ben capitcln and) von bicfem banbcl sum cÃrcrmal nidbun3gcfd)d)cn/fot(llt;3onnott3/ bajjman bU ben SbuÃlidjen iefer lengee auffbalte.
(SnbebeoerÃenbueböâ
^aeanücv^uf^/ gt;
Q?onbenH)nbei'fcbiâiîgt;M ' alten vuîârtcîDcn'ècfîa^ mente» 5)aeerfîe(ïaptfe(.
3(If iJttb HfTO ^?)îamcnt ^a6cii ctroas t? »Ãevfc^e'hö/ , fo Viel bie ^itnbgettoffen aiilaitget.
Q53lei(^/rotejiroötroet(le«ffi3erroife«quot;â^,^' »-â¢1^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^«(îament/fo vil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,
belanget/ ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Co î|îOod)f;iebep ancô^n niercfcn/î)a^ |îièe(gt;®â^ I ïâerft^iö^vnövngletchbeitfi'nbefrohöa^O'â'^â'^**â^,. i (ïament berHicfeer »nï» furn-cfflicbcr ifi/benn ' jb nemlicfe edidje vinbfîenbe / vn jtifeHige biiâSp'' i tilt;f.îÃabinbfnfûrnlt;inIiefe' ! entio.v.zj.fllfogefprocfeen: ®dt,d finôtâJf; fcir oa feÃen bats j^r fehet : ;ôenn iefe fage c ucr/ »tf! ^ropçeretî vtW AŸnigc woden R6fn
(1/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ »'»ipz *i«i«**» *-»⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
vicibietunb» in ibnen benben fur^iinbeaenoflên ©otte^ | ungScf ien/anffvnnbangenonnnen roerben/CoipetI)»â | «iicin3ât)en/ jeiu îgt;et fllt Vnb nero^unb vnberfdâiebeti/vnb M
inbcttlôunb05^tto(rctt* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âo?
|dt 'Xbvabiimö fûrncmtidj ifl tntt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pf*
vacl gîiiVK^t I vnî) in îwffdMg cçngefcfciojfm wî)cn/ MB îidj £te ^pî)«n juv fclbiÃcn jctt fold)Clt; wnncff wenig ju ttJjlen gehabt ; bnb boB
^ejkâ.tnent newt) bev ^immelf^t ®)vi(l!i anefe bte â¢^evbcn in ïgt;i« genuinfdjafft biefeef ^Snnb« ! fo wcl ûlsbk^ùben/ fînb ouff vnb angenonnnenworbcn.
1 SiSeldïeöbcnneinfcBïgïoB gcBeimnié/iâOïjngvnno l;lt;nligflt;itbcgiuwen^nnbgiB- æabcrUfcnwntn blt;nfö(fd)id)Knlt;nn
\ Pd 'Don biepï ijettligfeit bnî) erweitcvnng ixô wnno» 1 Qkfteg bnrd) lt;in gep({gt;t/vnïgt; fonbctbare on wbnrnng I tes ©etpcö/ttiupe wbevHcfetet werbet^
1 ». capitcl Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bie pbrigenTbpopd vnb^vnbev wtt
I âPetvo bbd jn friben gcwefen / bnp « }n ben^eb^lt;n tnit betn (giwngdio fommen wnt i bip bap v« ^on
1 ^etïo pub 'DnbwHcbtet worben/ anp wag br,wn I lonb ttieb ev foldbeg getpan / ininb wop ©ott bnr^ içn 1 bepben-Ãicbbcnwndjtet. ®nl)«vkpn »itauwbap \ ^antitó in b« evpcn an '^;iinotl). cap. b-\ XJiBPb ein grop gepeimnip ber gottpligfcit i bap b« \ ®ott/fo impeifd) geoffenbatet »nim @cip gevedpfet* \ tiglt;t/nud)ben^evbcn geptcbigct/bnbioonbcnfdbcrt \ pp gegianbet worben. 'Xber bkpn 'onbcïÃd'cib beg al* \ ten tnb newen^nnbg / bnb biefe perdigf eit beg neu* \ wen '^epamentg/baben jnpov bte alten 'ptopbetert \ anp Offenbarung be g ©eipeg Dilfaltig tub auff ntan* \ tbcdeptveiptoerCunbiget lonbverbeiffen. ®aber ^att* \ IngjeugetanbieQ^J'ntercap.ié.v.xó. löapbtp«^* i bepninig jefiunber offenbaret fep / and) f unb gentadjt \ burd)ber 5propbctenlt;Sebrtfft i aup befeW beg ewigen 1 ®otteg/ ben gebotfani beg Qjlaubeng auffiurii^ttn
104 âVutcrfctjctbbéybcv'^TcjïamcttC 4?nöer allw -Otpöen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abcv mramp;t
fienltgfdtvüiui^brcifung t»c^ncttgt;cnQ5iinamp;tfÃnm^ lid) crflcrt vnnb gcpriefeii vorn -O- 93aiilo/ Oa «'(âiâ fciclt;2:pl)(flt;rwp.2. ». n. fdxctbf : ©cDfucfff frtW/ Da^/^r/öie j^r ivfplanönacb önn
Dm Ãcivf ff n Rpt/vnö tgt;ie vorlaut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wur*
öft »on CfOfn/ öif gfttfiu fmöwe ïSffc^of*' öunlt;? ntKb öfm Ãfifcb/ Où mit ba ^anîâ fcbîffct/ bu^ |f}r sur fflbij^en ^dt ivarff (é-âbnjlo/ frcmóbf / »iï aulfer bcr biJrgfffdjW^ 3ir4fi/ »nö frfmböf von Om ^fgaiiKnff*â Der vfr^fiffung. ;©a^frj^r Feme ^atfct/vnö tvarct o^ne @^£t m ber refît '5ÃK*â Ãvfivbic jhr in (I fsn jio ^vfu frpt/vnb ff riK dfreeffn/fept nu na^f reorbm/ burefef^j bîuîî^^rtfîi. ^fnnrr iÃonfcrfribf/O^iiiiP bepbfn fince hat gemne^t / vnnb ^at cijf n brn jaun/ bf r bnsreifc^c rear/ in bfre OS» burc^ fein Ãeifclj reegnam bie fembfeft^fr^^j^; f^f ff 1? / fo m gf botten gefîeüet rear / aufl^* oap J au^ sreepen einen nereen meiifrfje« ! vnb baïi er bepbe verfó^nete mît ncm lfibcburcbbaó(£rfup/ vnbljatbtep*â^ fc^afftgefóbtet burcb ficlj fcïbp.SÃtiOipOâ men t (lat verfnnbiget iin (Suaiigfîù fnben/encf} bie )^r ferme rearet/vnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;',
ba na^e rearen» Ã)fnn burcfj l^n L ben giigang aOe bepbe in einem
è?offpt Krenunmcf^îùâf^â^
mbm^nnbôgcrtoffcn. lo^
'( ttnbfvcmïdmac/fonöerbflrgcrmit ben^cilv * gen/ wö ^au^genojVen ©ottce ! crbawct auft â nbsp;nbsp;ben gvunö oer ^pofieJ vnb 'Prop^eten/ba 3e*
' ÃU6(C^«0u6berectgeinin* 3luff roetenen bet gantje^ baw tn etnanbev gefügt / weebà S» e'* i* nembeiltgentempd wbem^amp;quot;XOvJ£yt/ ûuff tvdeben audj ibe nbsp;nbsp;nbsp;evbatvet werbet / ju
einer bebaufung@ottC6ttn ^d|l. 3nweld)cn ttóoïtcn bcï â¢^.Ttpojtcl jwcv btn^ fiirncmlid) erf left. S)enn erjiUeb ^eigt er an ben vnberfvbeib beà alten t« tub neroen quot;^ejlamentö bnb Q5unbeî ©ottees. S)enn ber alte SSunb(v(Ivecf tepel) »or ®)rtpi gebnrtaûein auffble553cfebnelbun3/ober anff bie^nf^en/weilbic ^cfcbneibung ein jeiclien beg ©nabenbnnbg »nnb ^epamentg ©otteg geroefen; wie tm erpen bnet) SÃïopgam 17.cap.». 13.gefebricbenpefjet; 2lHolol wem ^unb / bag ip / bie ^Ãefdmetbnng beg pet» ifebeg ( wcld)e fonp eigentlieb ein jeidien beg ©naben» bunbgip/laut biefer Worten/ ^Ãaó (ol ein jetebett fepn bee ^unbg an ewer cm fldfcb fepn jum ewigen 'éSunbe. i^ber tm newen ^unb »nb 'Itepa» ment ©otteg fetnb bie.^e»)ben and) jur gemeinp^apf beg^uubg fommen/vnnb ein leib mit bcn^amp;ben worben/ laut biefer Worten an bie©alater cap. j.v.iS* J)ie tp fein 3nbc noch ©rieebe/ bie ip fern fneebt nochfreper / bie tp fein man noch weib/ JöettnjbrP9tlt;iUjumal einer iniSb^i^^^^eÃMâ
lt;1 Sept jv aber i^büpi ! fept ibv i« 2lbr abama il (ennen/ o«nîgt; naeb ber verbetPPwg Ãwbev.
io6 Tnbcrfdjctbbcybct
II. «nlxriKrflencrWeWngbdrtnnSóWtW^ ^cpöen gleitf) fcinb/fo viel öen '^iinööotfe^iâf'^ j, feliÃfeii «nkingef. © fllic()/tuiö [ïe glcicb fo viel
griinb ï»er feliÃfeit/aiijf oen fte erbiwet rocrfceiiMnlaH* i. gef/tvel(^eri(f(S(xifïii^- ^unianbem/fovieUnl^*â'
Ãcf ba (oOÃelf vn Die bejiiblung t buvc^ bic wir von fii'â* ben erlebi^ct vnb mit ©oft verfohnet wcrben/welcb^^ i(I ba? bliif/ba?pcifd)/ba?crcii^Vnnbbcrfobt3ff** à l}ri(îi. 3ntt^â^'âlt;iiâ;tt/foviclanlan3etbie('aiipiââ''^ wiref (ictic vrfae^/ btiref) bic Vn? ber tobt S^ri(ïi ntif â'i* Icn feinen woltbaten jugeeignet wirbt/ vnb wirin Wi ÃSnnb ©Ofte? anfFgenommcn werben ! weltbf
4. «^.©eifï. 3nmvierbten/fovielanlangefba?in»^^' litfie infïrnment/bureb weWje? wir (Sbrifînm ergreip fetv vnb rtiiff in erbawet werben/vnb ju einem netvciâ
Æ. menf(éengetnaef)t/weIcbe?i(ïaUe(nber©lmib-3ââ'ââ fûnfften/foviclanlanget ba? eu)ferlicbe miftfl/^â'quot;'' bnreb ber ©nabenbnnb gepre biget / vnb ber glaiib er* weeft wirbt/welebe? i(ï ba? ©langeliiim/vimbbcf grnnb ber^'ropbeten vnb2(po(ïel. ©ben btibi» Cplicf.3.v.f. rct ba?^an(n?inbiefer©pi|ïelami.cap v.pfpw/ .©aô(^e^«mnîô tfi nif f'unö m Oen vovt^en jenen Oen menfcl?enfinOer«/ al6 nun offenbaret ifî feinen 2(po(î(lgt;î »nO Propheten Dureb Oen @età ! nemücb Oie.pdOenn«terbenfepen ! »nO bet/ vnnO mitgenoffen feiner ver^eiOnf^ ©^nfïo Ourdj bas ^-uangelium/oe^ icb Otener toorOen btn/ naetj Oer gäbe au^ Oe ©oiteo ! Oie mir nae^ feiner meeb^gfâ
irtbcttl5unb63«ttoffcn. 107 fïafft gegeben ià / ^ir Dem allergeringÃen »nber allen 5;)eiligcn ià gegeben bieje gnabe/ »nber bie J^ie^ben ju verfünbtgen ben wnauO# veidjt^umb i^^nÃi/ vnnb 511 cv# l(ucl)tenjeberman/n?ekhf ÃP btegemein# bee ge^eimnie ! bae »on ber tvelt ^ev in ^ott verborgen geroefeniÃ/ ber alle bingge# 'i Ãb^'ffen^atburcl)3«Ã*miS^nÃnmzauffbaà 1 ÃHtfunbroürbebenSürÃentliumen vnb ^en# I ÃWteninbem^)imeltgemeine/bie 1 manigfaltige loeiÃ^eit ® ottee/ nacl) bem für# I faij von ber weit ^er / wektje er beweiÃt ^at tn I llb^'Ão 34u vnferm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ ^urelï
l welche wir ^abefreubigf eit vnjugang in aller l ^uverfiebtburd) ben glauben an in. ^nwel* 1 (bm wun ber-l?.7lpoëlskicfecvwcife von jTOcpni 1 tingen prebiget ; eSvÃlieb vom vnbevfebeib bce* alten I ⢠1 vnbncwen'^eÃamentö; tveldjer bennbannnenÃe* I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;im alten '^eÃament ba« gebeimniet ^bnÃt/
1 ba« i(t / baà in iÃm bie Jjepben folten ein leib mit ben \ ^nben werben / nid)t alfo offenbar getvefen / vnb alfo 1 befanbt wie im newenâieÃament. S)enn im alten 1 '^effament iff fflebeö nnr bundel bnreb bie ^Propbe' \ tengeweiffagev aber niff)t in baö werd gefotzt worben, l ^m newen quot;ieffament aber iff es bnrd) vielfältige 1 teugniffen bes ©eiffes/ burd) bie belle prebigten l CSbnffivnb feinerTlpoffeln offenbaret(vnbin ber tbat 1 Vnb warbeit ganb troff lid) vnb wnnbeltarlid) für bie 1 äugen geffellet;wie beim anà groffer verwnnbernng 1 b{ffenber.i?.^etrus von bem .^anptmann (S^ornelio
IOS *Ortbcrfd?dbbcybcv'2âlt;|Ã4tttlt;ttf i in ben @efd)td}ten am lo. wpifel/». 34; fllfö
erfahre tefj tn Der tvar^ett / Da^ ' pfrfott nùljt anfi^ct/ fenôfïDaftau^anerk? »ofefj^m anoniem tfî/Ofr ,^n
IL gfrecbft^Feitwamp;ef. ^untanbernjeigeeaiK^^^Jâ!'*
i.,
3-
btc 3ûîâ^gt;t tn ben Q3iinb ©otteô auffgenortHnert vnbfeligworben/ tn bem crttefv piicf inelbet: 3âquot;â lt;r(îen bie fgt;i«ptvrfad) tnnb briinquel M bnnbÿ ©otte^/neinlitû ben?r»vfalt;5/ba^ifî''^'^^ «wfgen rabr vnb ©ndbenwabl @ötte«f/bew e^^'iâ »on ewiÃfett wofgefaUen ! ba^ feine auf erweist »n öeliebtenaiif3iâ*â^*^'âȕââOlt;VïâfnfolIé'feinf^^*â* »nb feiner gnaben rfeitfafftig werben. 3quot;ââ baöfnnbainenr »nbbengrnnb bestSSnnb^/n*^*â**â (S^rigiint 3efiint »nfern s o? 3? s?. 3^*ââ nbsp;nbsp;nbsp;1
t)i( f anptvrfief)/ biircfc bie wir in biefen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âquot;â7 ,
Æâ¢
nowmen / ba^ ifl/mieerben/tniegiieber/ ber perfeijfnng werben/ nenriicf) beit ©otre£i. gnin vierbeen/batïeuiferlicf) miteeïfâ^^â' @eiflbranc()ef/neinli(b baef.^. ©lanÃeliiiin/^**^ wel^eö perfiinbiÃet wirbt ber vncrforfctilicfe^^'^. tl;nntamp;Sf}ri(îi/pnboffenbaret Wirt biegeineiiwquot; beat ^ebeiinnitf ber ÃottfeliÃ^eit/ nad) ber nieow frafft @of te^. ginn fnnfften 1 bate innerliebe luK' fo ber heilige ©eifï biirebö »Snangeliinn ©nabenbiinbpnb bengrnnb befjelben juergrcift* neinliebben ©lanben/in welebetn wir haben freiiW , feitpnbjugang5ubiefein@nabenbnnb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
fielt/ ba^ hodjfle enbe vnb jweef bijeê ©nabcnl'H»^ neinlietvbaf aiieb ben (Jngeln int Jjitinnel/w^ ®
i tttbctt'^«nb65dd)cn. 109
,1 8rtù(Ie( tiefe gemeinfetjafft -tes? ge^eimniö einîu» , fefeawen/roieipefruösenget/offenbatttjevtebtewei^* beif ©otteg I ttgt;eld)e er «n ter ©einein tnrd) ^efnm
V ©jripumbewifen^ftt.
'I S)ae eint« (Kapitel.
' I 5ilt bnt nevo 'îrcflawçnt audi einen tintev»
' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fri)cit(/fo»teH3teccrcniontenünÃ'^unbsSeid)e»
' I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anlanget.
' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anter i|l and) sn wiffen/ tOîà ter nit
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;newe^nnt tgt;nterfd)ieten feint 1 »nnt ncttjtn »nö
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tngleid)i)cit baten/fo viel tie ceremo* «uenxcii«
' 1 nien »nnt enfferlidje ©acratnent rnbSSnnöseicten
l anlangt, i. iöenn erilltd) n^eil tie ceretnonien/opffer/ «« »nt «»»⦠I tntfacrainent te« alten 'teifainentg alle mit einan» i ter/tttieimanterncapitel teg erfien bnd)g ifltarge»
I tbanworten/anff(Strifïnmgennfenbaben/tertafol'
1 teingfleifdifommen/Pnt mit feinem epffer pnt blnt» l tergieffen ten ewigen ^nnt ©otteg betrefftigen / fo \ fint tiefelbe anet in iSb'^ijlo erfnllet/pnt weil fu erful-l let/aud)atgetl)anpnanffgel)abenworten/lt;Stntemal l ©)riÃng im fleifd) offenbaret/ vn fein blnt fnr tiefnn* l teterweltgeopffertbat. .fieber tienet tag im i$. cap. \ ter ©erd)iebten (lebet 1 (£g bab tem .Ã). ©eià pnt ten l lÃpoflelnanff tem tjcncilio sn^ernfalem wolg^allë/ l tab w^n ten gläubigen anb ter .Ã;eptenfd)afft mit \ tem ©efetsitag ifl/mit ter SSefdjneitnng Pnt antern ' teremomenteg©efeticg/(einc pnrnbePnntbefdiw^
rungmad!enfülte/iipeil©ottinenten.^.©eifl^cilt;» \ tote ten ^nten gegeben / Pnt fbre berften tnrd^en ©lauten gereiniget / pnnt fie tnrtfc tie gnate '^efu l^ribifeliggemad)t.^temantle©alat.cap.5.p.2.-4-
ïro Dnbctffbctbbcybcv'î'cfïailK*â^
ScuÃct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(pcfîi'f/ tgt;a0 »er fteb im new^n'^^R
ment bcfctiKitvn l«tTc/ vnb anbere «vetnonK» ©efcÃc^zbte fcli(|feit barmit ju crlungf n/f)alfe/5c mpy (SOnfïu^ fein nuÃ/ fonbern er ^abc (Sbnthint ren/vnb fep von ber gnaben Ãcfallcn.^teni an bK Ã'*â* bOer cap.z. ».lé. tvtl bev2(pöfïel ntcl)t/ba^jtniew^^® lofjc gcttgt;i(fcn madjen »berfpei^ ob^r rraiicf/biâ^â^^^ pitnmefen fepertagen/ ober fabbaten ! bnb j* reinonien beö alten lt;cffanie11tK / weil fie gegen W' fîo ju rechnen / febatten gewefen/vn in êl;rifïö erfnl*^â vnbjbrenbeer:eici)t haben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
3tetti an bie .Ã)ebreer cap. «ÿ. erweifet ber 2lPT tuit jwepen garrfen grnnbenz ®a^ ba^ fPriefîerthunibzba^ i f fbie ©acrament vnb opffer be alten ^efïament^zwelebe wegen ihrer feb$viw*^iâ; fid) felbff nteinanb fonbten PoHfontmen gethan pnb anffgehebt fepenz nemlid) ba^^rieflerthiinrb Pom gefchledft Staron vnb be hanp ieni genommen / pnb anff ^hd|l«nt/bee »n P bem flammen 3nba herfommen nad) beni brad)tworben, gnr«anberzweilShvifltt^nid)/''â flnbere blofTe Pnb fnnbliche menfeben/ einejettwng jnm 9gt;riefierthumb perorbnet i fonbern nach bee bt, nnng £i)lelcbiÃ'becf in ewigfett nidht o^ne epb befteti get Pnb gefalbet worben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f,
3(em im 8. capitel biefer (Jptflel erweifef ber ? 2(poflel/ba^ ber 'ïabernacnl ober .Ã)«ttenbePai ^efïamenttf fampt ben opffern Pnb ceretnoinen' 1 , barinnen jiim theil alle tage/jnmtheilbe^jnhf^n ein mal pertiebtet wiirbenz nnn mehr ihr . i,,? ' weil Shrlflintz beffen fnrbilbe biefe bing getpefennn nbsp;nbsp;;
poOfommene hutten',feinet fieifcbe^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbcn'35iinb6^ctd?ctt. m
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nb btut ï»uï(if) ben ©«|l ©ottcö gc*
ovffcït/ bub in ben ^mmel felbjl epngegangen/jn ev* febeinenffnbentangepebtSottefStnvvns!.
Stemint lo. capitelbiefer (£pt(^el/ftn^ölt;wbaö nn 4o4^(;umgefebhebenÃebet: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wlgt;Ãlt;*w»
b'ÃunidjtgüDolt/ben (ctb abcf ^nÃu mtr ju* teteit / SJamp;ranCopffer vnöSünCopft^âf'Ã^T*^*' UbtrnKbt/^öafprnctj ici)/ ba6 id) t^u« (ol / ©Ott I bftnen wiUen x « fcbleun bet nbsp;nbsp;Tbpcllel/ baS 5$)«!^«« bie opff« be« aï'
ten â^ejlamentg auftgebabendnbem ettn^ gebetu* get Pnbtotlf ommen gemaebt bntdgt;ba£Sopnâ:tn'â^^j leibö/tteiebeg einmat gefefeet)en/bnb boei) ewtgitet) gti â¢
H. ãBeil abet fut« anbevmebevbaö mott bet gne* bigeupetbeiffungvnbbeg^unbö i nod) betiSruno obet tvefentUebe fotm beffetbigen auffget)ftben/ ober Petenbett/fonbet vielmei)t butd) ben tobt vnnb opnet ^btijli'Xmenionb mati)eit oootbcn i vnb gleid) netioett / ©obat tSb^iÃn« bet nbsp;nbsp;Å otenan jlatt
ten ©actamentengleidjmol »enig/ abet bcd)ietd)te tnbftêiidie lt;Sactament vnb SSunbjeidjen i nemhet) ben .^.â^auff onbba« ^benbmalbefohlen Pnb ju ge* braudienbinbetlaffen. '^teSÃÃatib-zó.vnbiSA'Ub bet) anbetn (Suangeliflcit ju feben. X'-amit i »te bte ©actament be« alten SSunt» auff tEbtiÃum ben jutunfftigen/auff fein einige« opifet vnb blut tetgief* feu gemiefen/ bnnb baffelbig ben ©laubigen butd) bie ; (tafft be« nbsp;nbsp;©eijte« ttefftiglid) bejlettiget pnnb vet*
l fiigelt haben / Tilfo aud) bte ©actament be« nemen I ^e|tament«bic©laubigenauffXl)ti(bumbnnbfetn â einige« opffet am cteuftpolnbtadjt i »tefen / tub baf» , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdbtg
112 lL7rtöct*Ja?ctQbcyocr ecii«'â'-'â felbiÃibncn biird) bic frafft cbcnî)icfc^©dfî^®^j* tesf freffttaltä) bcfîctftgfcn »nîgt; »criîglcf en : ®ââp . fo fetn »nbcvfctici amp;nbsp;ber ©acramenten be^ newen ^efîamein « ju bicfcten ober tn ber fïnben / benn ber b0 erfîlic^ige^et tnbenenfrerhct) leteben vnnb ceremonten/tveil fie «nbere/wn bere baten : *30110 benn fûr^ anber / tvet( jene aun ®, Siifftnffrigen Sbrifîitm getviefen/ber ba foKe offenbaret vnb gecreubiget werben: *33nfereabereiât aiijf benfelben ©xifîiinvaberberfcbonintpetiw*-fenbaretz gefîorben/ wiber (ebenbig worben/ vniiP^*' recfxen ©otte^ iin ^tniineJ jiÃet/weifen.
^kJcbe lebr bann ein lange jeitaneb tnbci'^^* eben ©ottetf verblieben vnnb erbalten worben / bb|t gleich von ben SÃanicbcern vnb anbern befftig angefochten vnb wiberfîrttten worben. folcbcà aiià etlichen jengniffen 2[ngnfîini/ genwertigein J^anbel febrbienfîli^pnb/ ftw nonimen werben.
Auguftin. S)enn alfo fehreibt er wiber ^Jaugunt ben nbsp;nbsp;nbsp;iâ*
ManieV.â^â (heerlini?.Ã3nchamif.vnbilt;î.capitel:
get »nOer Of nm / welche Oie S), grönOff / ob Den alten gerechten Oer ^h^Oâ/lâer Oa lepOen folte vnnO aufferÃe^ett/ weiften fie entweOer au^ Oenoffenbarungett (ehrneten/ oöerau^Oen Propheten verfîûii^ Oen / fo viel nu$ gewefen fep/ ab viel fe^unoer Oer @laub Oes geereuptgten vit aufferire
Oao bliitvergteffen Oeö^awbö wdclifà gefchfhen ilî/wïe erfelbp Fig«/
Inbcn'SSunbô^cîdjcn- â3
fur viel juv vergebung ber fûnbcn/ bui? vnnb retnigung gegeben ober gebracijt oueb binen/ welcbe glaubten/biO «âûxbe gc^ 1 fcijf^cn/ aber e^e vnb ee gefetjf^^^*' tfl/aup bie^ feinlebenvcrfcbiebenfrnb^ Ãônb ob fein tet «ueb bie gejîorbenen jueriófen b^intgelucbt b'^bc wcWie fragen fccr fcligc aU W^ba o bernaebmit Der r«d)tcn ;Ktrebcn au^ grunï) öottit* lt;bc3 wortö alfo antwortet : (£6 tà genug bap man 1 tvtber bie verfcblagene vnnot jfenbeù nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er*
1 weife/ inwae groÃem fr ubumb bie |leaen/ fo ba vermeinen / weil bie jeicben vnnb @aera* ment »eranbert jinb / baO barumb auch 1 bingnicht einerlei fepen/ welcbe/nacbbem fi^ 1 verbeiffen/ber '^jropb^tifebe brauch juoor gc# l weiffaget / vnnb mdebe ! naebbem fie erfüllet l Worben l ber (£uangelifcbe brauch verfünbi^ I get. X)b(r bie bameçnen/weil eben einerlei I binge finb t bah biefelbeh nidjt mit anbern i Sacramenten b^ben foUen verfûnbet wer^/ y ben / naebbem fie erfûlt finb / benn eben mit benen / mit welchen fie ^uvor finb verfunbet
1 worben / ba fie noch foUen erfüllet werben, ï Senn wenn ber fehaU ber Worten / mit benen â wir reben / nach gelegenheit ber geiten verdn« bert wirbt / vnnb eben ein bing anbere auhge#
I fproeben wirbt / wenn ce noch gefehehen fol/ anbere / wenn ce geÃcbeb«n iff â¢â¢ wae foleo fns
II4 quot;Ortbctfcbctbbcybct'S^cfîaiticttf irunfcf r frpn ! ob nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Das jufänffn^f
»nnö bi( aufferfi(^unà mu gt;* ivarjdc^fn Der gc^fçmntlffn m^nfler, ilî/ »nnö »ntt anîâcrn/irai fie id^tmbergefcbt'b^^^ verfilnamp;f f ti)irîgt;f/ïgt;»f»vff( .)ucb îiifc woJ'tfflamp;u: ES\yiRD GESCHEHEN/vtiô£S 1ST GESCHEHEN; ER IR0 LEYDEN, »Knö ER H A T GELITTEN; ER 'W^lRD AVFERSTEHN, »nnö ER 1ST AVE erstanden. nù^tauffglricfte ngt;ei^ ftJnttn butm: W piiô aber alle onnbfetie anDrrÃ/ öenn ^leic^als fic^tbare nwrf/^war Ãftiig/ aber boc^ manbelbarz vnnb .©enn @ott ià rmig/ aberbae »raflerrnbNe gan^e (eibüdje ^anöfun^ ! trelclje veriidi^J trirbftnbem trirfauflrn/ rer^e^ef/rutibifl incfeteirtg. ©lefeöm^affegefcbe^ett/üutfrt j »nnö vergelen: aber bieFraff't/frburebNeie î»mge wirket/ bleibt fmmerbar / mb bie^eiÃ^ be^eÃabe/ weldoe öureJjOtefebittÃeatigeM^ tentvtrbt/iftetviÃ.
^ifblt;ramp;Kn«a«(bM^t!nzo. ^5«cb *rgt;ber §aiiflum am 21. wp. Oerbeiltge alte iebwr f(b«iN(: ©aefleifcljrnnöbliit biefeo ^pffer^/ tvurb »or ber ^Ãriflt burc§ bie beropjfer veelzetffen/ nbsp;nbsp;nbsp;bemlepben^c^tiÃf
ià eà mit ber t^at barÃe^eben ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber^ifflj
îttbcnlStJnbôjcîdjcm nç
Ãnfîi wirô Oae «Sacrament jutn gcMc^tntô ücffclbcn gehalten.
garnit aber ntetnanî) »ermetn(f/bab2(ii3u(îinutf folebe btng ciii^ bifj be« |ïreit« »û anfeefetung gefcbrie* ten/fo wollen wir and) gleiebc jcugiüjfen anjiebcn/ bù ^tugiijîinu« gefetjriebcn/ ba er rubtg gewefen / »nb fet* «en 3»bôïern bte ©dirtfft erflert l)at. ®(nn alà fcl)r(tbeteröberben77.*pfalm : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnl) vnfcrc
fpnb vnnD traneftà cmcrlcp tn gc^cpmme/ ï»oet? fo tgt;Kl tic bebeutung/ aber nidjt fo viel liù ficfjtbaren bmg belangt. ^Ãenn eben ber ^^rilluô warb inen bure? ben felfen fürgebib bet/bervneimflctfctîtiï offenbaret, ^temvbet ^aö (Suangeltumgebannt« âiractat.zó. «Se finO Sacrament gewefen : 3n ben setcljen finb fie »ngleict)/ aber in bem bae barnut bebeutet 'fitbt/ finb fie glcict}. Sienn ^dre wae ber 2(po|lel faget : ^chmil euefj/ lieben trüber/ nicljtioer^alten/baO onfereÃQâuer alle vnber ber wolden gewefen/onb finb alle burclj Ã9îo^ fengetaufft mit ber wolÃen / vnnb mit bem ®îeer/ on haben alle ebenbiefe geifllidje fpei^ fiîffen ! eben biefe geifilidje ! fprtcljt er/ Senn bie leibliche bie fie affen/war ein anbere.Senn fieaffen^anna/wirabereinanbere. ^ben biefe geifllicbe aber affen fie / bie wir effen.
^tctn ober ba« brüt ^Suet) iÃÃoitö in ber 84. 'grag fdireibt er mit btefen Worten: Sarau^folget/ba^ bie onfichtbave h«lta«nä wiberfah'/
âX^nbcvfcbcibbcybct'^cfïamcrtC ren vnnbnuç gewefen ifï ohne Die fic^tbarfrt (Seicramcnc / wdc^cnac^ gdegenfjettK^^j^â* piibgennöcrt/ alfo ba^ vor jeiunanM^Ã^^ ivcjen fnib/öftin je^unOeï finö. ^it r( Heiligung aber / fo önrclj Die ficïjtbare crament gefdjjcbf /o^ne öte vnfidjtbare/ wc» nnem tviOerfaÃirc ! aber ntc^t nu^ fepn fónn^ SÃnï'foIöennoc^ öarumböae ficbtbareö^** crament nîdjt verachtet meröen : ^enn bej veradjtet/ fan in feinen meg vnftc^f bar geö^^ liget werben*
3fcnt ba^cr (((jidbn'namp;eriyy. (Jpigeianbeit^' fcbojfOpratum: lt;^0 i|l einer lep glaub vnfer viif Der/re/ weil fie geglaubt ba^ bj^ gefebf^^ be/bao wir glauben ba^ ce gefebeben fep-Ãcr fagtâX'*auluebfr2(pojîd/ weil wirb*â^^â^ eben ben@fijl ifcà glaubene/ nach welebe^ gefebrieben fîebet: ^cbbab geglaubt/ barumb lab icb gerebt : wir glauben aueb/ barumb Cen wir. 0o nun bie /enigen wdebe wei/FiÃ^^ (en / ba^ »ne fïeife^ fommen folf^/ eben biefen @eifï bee glaubene auch tgt;t( gehabt/ wdebe verfönbiget Ca^ et (einen fep/ @0 haben auch bie @aera/ ment wol fónncn/nai^ vnberfebeib ber jeii/ nicht einerlep fepn/fîimmen aber boeb i«^â^ nigfeifeinee glaubene gang einheiliÃüeb fammen*
tttbcv -ôffcnbavutig. n?
Ttnà wcîcben lt;SprùdKn aÃen (citfctÃtö abjunc* wen ià /iiaà bie crë ®)vtÃlid)e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gc^lnntt »nnö
bctcnt I öaà tie ©netamenten bc^ alten tnnb netten ^eÃamentà mit tiefen îweçen hingen vnbcrfelitebert fe^cn : i. mit her euffcrlicfeen geÃalf / elementen vnnb cevemonien. 2. mit bet art/ weià »nnb maffe her be* bcutung/weilnemliefeDae @e|'£l? vnnö î»i£ 'pïo# Vleten bià ctuff ten^aevament/
fageten : aber bic (©aerament w.fcrcv jcitm bejeugen/ bag fommenftp/ roaebtc jcnigctt ab ^ufünfftig meiffageten ) wie TtnguÃinn«
1 febreibt im 2. SSueb wtber ÿetilianum ben S)ona*
1 tiÃen.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Siaebvttte^apitcl.
1 âSlt tonnt new quot;tEeÃamcnt ijoben etwas tonber»
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc^cits/ fc tiibit Offenbarung tont auffpentung
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcrf)iniUfc^cu geljepniniffeu aulanget.
britte ià baö anef) jubebalten/ baà ba^ alt bnb new ^eÃament anel) vmerfefeieben a««, »««amp;
, Ãj^feçen / fo viel hie Offenbarung beei Söunbtt 2:«. ! tu aupipenbung her l)nnmeltfel)en gebeijmniffen an» tXfftnVa. ' langet 1 vnb baft biernmen ha« new '^eÃament einen tâ««» â groffen vortbeil bat für bem alten / vnb berowegen
Vcm ^poÃel an hie ^ebreer 1 ein beffer â^eÃament Cher ^unb genent wirbt. X)enn crÃlidgt; fo vielba«
1 Wort her gnaben belanget 1 ià baffelbig febr bnnctcl/ i mit vielen gletebniÃen vnb ceremonien un alten â^ie* â Ãament bebecît / bem volet geprebtget tub fnrgetra»
gen worben- Staber febr wenij guà betr .ouben baf»
fclH(}Ctt)ot( recfet haben »ergeben »nb fad'cni'^'i*^^â^ tvie folcfee^ bte (Jiiangcftfclje bigori be^eu^ef-
â¢â¬âfgt;-3e3lt;n aber werben aKe bing ew. »nb vergenbiger tin newen ^;egamein »nb offenbaret, ^eil nemltg) int felben ten »nb btgorien begferieben/vnb glettb al^ füc . gen gentablet werben / bie tnt alten lt;;egaine»H*â geweiffaget/vnb von fertein angejeigt worben- 3^^â weil fold) viel »erbeiffiingen beeialten wie aii^ bent ergen biicfe btefer »nferer iebr abiiinenimen/int newen'î egantent von nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rL
Oen (giiangeligen »n 2ipögeln erf (ert/aiiff r Ãbrigi ! aiiff fein leiben / gerben /auffergeb'.mà ntelfibrt/vn ft^en jitr redjiten (Sottcff/btie igMi'n ('â ^ropbetifcfe/ ^riegerlidj »it jtoniglid; atnpt gejelt;5â »nb bentitcfe an^geleget werben.
©«wtie au? 2((,(v |0(c^e »nb foicfee feligfeit nlt;t»di gantent^ ig auefe ergliife geweiffaget worben wi Ã)oft beut .ç 01 K(£ot/wie wir lefen 5'quot; j
3uöa einen neiven ^öunO macfeen /nic^^/ Oer QSunOgetvefen ifl t Oen icfe mü iferf«
ic^ fie au^ ^Sgpptmlanö fu^refc ! wdc^f« bunö fie nicfjt gehalten Ãabett ! »tmb ilt;^ f*^ giving? mufîe/fpf idji Oer
Oae fo( Oer buno fepn ! Oen ii^ mtf
vviv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!*«ÆÂ»* f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c,
2ifnfl macbfn wilnac^ öKfjrseif/
; 3ffe wil wf in ©cR ij i« /Sââ
Inbev
i Bm/ wb in j^rcn finn fcbrctben / vnO fïf (oUcn mein |cpn / fo roil icb jt ©ott feçn/ vnö wuöt fdner öcn anOcrn ! noefj «m bruöev ben 1 Qnbcrntc^rcn/vnfagcn/ ^rffnnebcn^^^t'^' I 'X sso'i / fonbïvn fie foUen micb alle feniun/ i bcDbc ftcin vnb grcO/ fpvidjt Oer
1 JÃenn iet) wil i^nen ibâ^e miffetl^atvevgeben/ I vnö iljrev (ünben nic^t mel}V çiebenefen. ^n \ MdimwoïtcnM jwcp biiig v«iüntt3lt;n I (V ttollc ben alten SSuiW/Vcvfleb^
I euflcrltcbenvnli bündeln febattenvnnbcevemonlen/ I ftbtt)un/bnïgt; einen newen'Sönnbniadjen/wtefolebe« 1 MKherilâïtbev^.Xpogelan bic Jjebveer cap.^.v.B^ 1 i.?!3efd)ïetbt erbte beniigfeit beefnewen^Snnb^/vn I bcÃreifftbiefclbeintterlpuncten:!. S)af eÿeinewt» I set bnb bejlenbiseV-^nnb fe^n werbe ; weil er bie an* 1 beiset/ (Ssfolniebtein bnnbfebn/wteberjwelcbenee I Wit ben linbcrn^frael gemaebt, in bein fie niebt Vite* \ ben / tnb an^ ber vrfach aneb ven ©ott ftnb veraebtet 1 Worben.z.sSûbïâilt;:^'^'^nnb niebt wie bag alte ©efes/ \ in (leinerne tafel / fonbertt in bag berfiber tnenflt;blt;n \ gefebrieben/ vn in ire ftnnc fol gegeben werben.} Ãa^ btefer ^nnb werbe bernteiie wn et itngen haben / alfo i bei^fleinvnbgroSwerbcn©oti ben J^i^rin f ennen/ i Vnbbemfelbentnbeiligem gefd)nniettnit frenbenvn \ irtlligenr geniut bienen. 4. 5)aà btefer âiSnnb niebt \ trerbe/ wie ber alte/fagcn / ^et c e tbut / Wirt» Ãav^ i innen leben ! fenbern werbernnbt vnb febledt von \ bergnabe ©otteg / »onverjeibungber fnnben/tntrb Iber gcrebtigieit/bie tng e£bt'ilng nrtt feinem gebar* ifatn erworbê'pVebigenâ^nbià tfl bag ientgfo'pewln^
120
»on bief« wciffdÃunà ft^reibf (tn bic lt;£çn|îu6îgt;frfol^n0o«f0 Ãatein erlanget / alô Det etnee belfern Ã)îitlen|î/tt)e(cbc0auc^au|f belfer» ' fungen fîeÃet. S)ennfo|enf6î)a6er|î^»â^f^ Itcfj getvefen tuere/wnrbe ntebt ranm 5^ fgt;» ûnbern gefuebt. 5)ennertaôe{t ©ibe/ee fommen bie tage/ fpricbt rflwip a«? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v.'irbf ûiicf) biefe J^cniigfcif b(g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vep
5«Xtquot; mcnwvnbbcrtvcfpicbcwrrbeilbciTcrto^ fenvon bcnt^.^aij(o/vn mit einem fii)one»9 3 faç erlewert/in ber 2. (îpi(îe( an bie Son Jît eôo ôaô ainpt baa bureb Dte bucblî^tâ^ t »nb in bie fieine tà gebilbet/ Rar^eii . fo ba^ bie ftnber ÿfrael nic^t funbten «nK9 bag angefiebt ^ojtô/ vmb ber foï feinee angefiefete/bie boc|j
te niebt viel meÃr bag ampt/ bag ben ' gtbt/flar^en liaben^ Senn fo bag ampf ! bte»erbamnigprcbiget/flar^eit^af/vtf*'^y. ; Ratbag ampt/ bagbiegerecbtigftât vberfe^roeneniebe flarjeit.
t§eil/bag»erfieretn?ar/i|l niebt A'i*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
ju achten ! biefer »berfeb»i?fb»â*'^., fiar^ett. ^enn fo bag flar^eif auff^dret/viel mebr mirbt bag
bag ba bleibet, giebelt ber 2(po(îel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 '
I. bagStiangeliiimfîegeneinanber/vnbr.eniieta
e5efeç einen 25 ucVflrtben/
trtbcvOffenbrtvuit^*
» lt;^lt;nwtnen. i. â^ilöaö©cfc*5Voit©ottmffeiifter* { li4)ctt vnnb ficfctbarcn bucbgabcn in (Idncm tafdu jl 3lt;fd)ncblt;n/bnnïgt; bent Volet »bfv^cbcn worben biiva) jl ben bienfl 9)Ãoftó. 2. Si.âöcilïOïofeöbctnvoIcfntdjt^ ftnbcrg benn biefen 'â ^ud?iïabcn in tafeln ^effcrtcben ÃU etfennen Vnb jn kferi f onbte geben: aber weber fein n nod) onber lent Ijerfs bad gefei) jnIjalten fonbte ver* n ^nbem. §nrd anbernentber^poftel bas Snange* .1 lium einen lt;5ct{l/ vmb brewer vrfadien willen t d I. â^öegcn ber jeitlieften ceremonicn bed alten '^ejïa* ó inentd/ weld)e incufferïtcbenvnnb leiblidKnbingen 11 gefielt waren. 2. 9Ãeil â¬f)rillnd ^efn^/ . 1 lebenbignradjcnb ©eià genent wirbt in ber i. an bie 11 iSorintl). cap. 1 j, p. 4^. oad fnnbainent 1 bergrnnbt n Vnnbmiflerbednewen'^eilanientdi(l/ berftc^felbd .1 juin ewigen leben auf; gnaben anbeut / vn allen glan* i bigenmittljeilet. 5. S^eiliSbrtÃud bnril)feinen@et(l \ ben glaubenfoim ^nangelio erforbert/ item bie newc * i geburt/ware gered)tigteit vnb l^eiligteit in feinen anfj* n etwel)lten wirctet.
5i '^umbrittenlebrtancb^anlnd/wadbadalte'ce» {i flainent/fopielbad©efe(janlanget/fei)/neinlid)ibad f \ atnpt fo bnrd) ben'^nctiflaben tobtet / vnnbin (leine 1 f gebilbet ober gefeferieben t(l. 2. S)ad ampt fo bie ver* . ' bainnid prebiget allen benen 1 fo nidjt alled^^bad tt)nn/
: badederfôïbert.î.Sgt;adampt/baébaan(fl)oret/foferrt ' \ neinliefebiecerentonienanlanget/pnbfoftrnedaUeiit ' Pen iSlofe ol)ne vnb anffer (Sbrlflogeprebigetwirb. I îCannfon(t foUen aUejeitbie menfeten bnrd) bie à \ (prebigt bed ©efetjed inertentnidberfnnbengefnl)» ij i reî/Pû jnm âSnangelio jnbereitet werbë:*5Bie ^panlud mit feine er empd in ber ^pi(lelanbteS)vèmerU()ret.
122 'Vnblt;vfd)ctbljéyblt;v^cfïlt;tmlt;ftf
S«m Vicrren feÃref nttcb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;net»
^fgamen t »nö îxr neiw Q3iin b- fo vid bas liutnanlanget/fei/'nemlitb i. ba£frtmptba^bcii@egt;fâ gtbr.z. baïfamptba^ btcÃcrcdjfigfafprcbiÃct. «nipfba^bal'tóbet.
2(u^ spciebe aKcm ^aitlitf? fut:? fûnfffc liatf ju pnfcrcin furncincn febr bkiifîlicft tà gt;nbsp;ncntücfj ! fô viel ba^ wort bc^ ejuangflfi belangete new ^eflamenï-dcl mehr/ japberlWin^*'â**
Diib ein fotcbe t knoeit biibe / ge^en weld?er bie tgt;(g (liten '^efïainenr^/ weii (ë mit ben ceremeni^ »nnb bent guef) be^ gefê^ea bebeefe war/niebt^^ââ^â^^ «nRp- ïgt;erf)alb(n garfe^ón pnnb (rc(l(ieamp;/ M ^Jauln^bipcapit.alfobefebfeufï: 'ÃCtrnbfi' en öie flarÃf it beg j^tÃrân mù m atfoi^ mit eiuff^f öf ïf tf m nnÃf fic^tp / vnnïâ «â**' fcm verfitret in ïxtflPclbige fcifbe/von ^eitiuDtvanïxtn/a(ûom .^^erxn/
.fieber bienet auef) bag lt;S. Oberer in fêinevz.J^* j |telcap. I, verf'i^.fcbreibt: QXgt;ir haben ent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
âprop^rtifc^ trort z »nnö ,br t hn t tttbl barejuffadjff t / ^l^à nuff «n iiccljf baö be» ref in fitictn öuncfcln ort / btà ber tag ffee/xmböer nieretfnfîcrncauîfeubnn
3ttnâfW?fiittâorfenberJCâ-2(po/itâ^^*'(^*® basait Q;eganienfPnb bie (Sebrifften bcÃ(ltgt;^^ dn( lt((bt/bagba febeint in
igt;nb leuchtet baten bt( in ber fïn/ïerniHvnn^F^.' bfriialt;btft/jen/Pnnba«^bei)i;eUenf(bd»iâ^ââ^,^
ittbcv Offenbarung. 125 I
tun warten. 3«*^ anbevn aber tcrglcidjt cv bi«
b« ^Siwngdipcn vnb Tlpojïdjiitt bun k lllt;n tag/rnö
tUten morgmjïcvncn / wclcbev benn rlt;d)t angebvo*
tbcn bnb auffgangen/ba bU Sonne ber gered)tigtet(/
nemltdi^bïij^«ö/ttn petfd)ià offenbaret njorben/wet*
^eriÃbaöwarbafftigelietbt/wteerbanfelberfpridjt:
^thHnbaeliecîjtôcrnxlu'ïôevmùnariîfobS'â^â*â-*â
get/öer wirb niebt roanbcln im finff ernte/ fon#
, hïwirbbaôliccbtbcôkbcnôf^aben.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«tiiebet f onipt auch / baà ^auinà an bie ® abt -im
l ?.bnb4.eapitelbielei)rbes©e(eftee pergleii^teinem t {«ebtttieiÃer 1 pÃeger pnb pormnnb/vnnb bte alten/fo I Puber bent ©efeij gewefen 1 benjungen pnnb pnver* I ffenbigen finbern/ bie ©laubigen aber bee newen 1 ^eÃamentg/ benen bie nid)t meÃr unter bemsutfcti' l tueiÃer/pÃeger unnb uornutnb feinb / (onber ein Ãijr)gt; 1 ef er luaun in 5briÃo worben â¢. 9öeil nemlibb bie in I bemalten'ieÃamentmebrertbeitomitleiblicbenunb \ tufferlitbenuert)èiffungen/alemtt bemX'îS.lS vnb t fdjwaefien elementen biefer weit emgefnbret/ unb mit l miltb Ãnb gefpeifet worben : 33ie ©laubigen aber bed \ neweu 'teffamentd mit Ãellcn unnb glannenben Per» -1 beiffungen / bie auff tS^Ãriffum / ber (dgt;on ià geleiÃet , \ worben;wei(en/Pnterrtd)tet; Pnb mit Ãareter fpeià ge» fpeifet werben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
t nbsp;nbsp;%ubl)icl)cr bienet bad Auguftinuspber bad Pier» AuguiUA.
te'^uel)^îoff3inberj}.§rftg erinnert pnbftfcretbtt
(mb emerlcp bing tm alten vnnb nemen , _ XfÃament: bon gletcVj aie mit (cljatten fec^
betît/ lite auffgebtcEt: bon porgebilbet i ^ilt; , bff(nUïet.rÃînnnKlitdüâiti^iî^lt;^^ââ'^â^^^illt;
»i
224 'X5nbcffd)ctbbcybcv'^cjÃ4rtiCttC j »ngfncl) pnö/ fonörrn ce (c|à fïcb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Dort jdthc^e Verhaftungen furgcfïe(f iverPê/ gt;nbsp;in njeidjen fie getfUicïje beloï^ninig l^eïrtihfö hebeufettveröen : (ne a^ertreröen (eröeutlichefï gnObehe vnnö enugeDing*â^*'^ Idem de beiffen. ^tein er fc(?rciamp;f tnt ^nd) de Cate-cateciiic £.liiC ant 14. capttel : 3**^ ^ben S^eÃatnent ip öae ncwe verborgen 1 na netven 1 je £gt;ae fenbaref worben.
gum ^bcm 11, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nun juin anbern anMnget bie
twXuX ntenfvitbiSnnbjete^ut/baten tepbe îejîatticnretit
gfeicben vnberfdjetb. S)enn tn bett ©aevatitenteit beöalten^egantent^ tvavbâ¬bri|iitóber grimbM ©nabentunbö ©otte^ buncfel 1 vnb glei^ fernem angebeiKetPiinbtelîern'gef.
and) fd)a(fen tn ber ©piflel an bte goft'jf.capi. ».i7-Pnnb an bte J^etr.cap.io. p. i.genent werben.' ebenort ber Sbrpfofïomitgin ber 17. ^rebiÃt«â!â bte .^etr. mit einer ft^onen g(etd)ni^ alfo erderc @0 lang ein gemdlö ntebf tvtrbe nntfartfgt;gt; angefîncl?fn/t jî eo nur ein febaiten/ ' aber mit färben vnnbbluntwercFt(Iurtgt;ingt;^ i ijî/fo wirb ein bilbniebarau^. (£infolcbtiW war auefe bae @efeç/ wele^fe gt;nbsp;pojîel/ ben fefjatien (tatte ber juFuntfd^fi', ©ilrer/nicbt baobilbniefciber ber ^iVer
dpergegen ater bie ©acrament bef newen ^eftt* ntent^fielten rn^ beiitltcb vnnb flar fiir Ãtni'ti w ' ben grunb beö ©nabentitiibfif/weieteiiiÃtittcMiit j ftetf(t)oftvntaret/pnnbben$5nnb vii|ei«J?^iiâ'*â''^ ,
tnhcv Offcnbavwng.
I opfFet feinet Icità »nnb Hikö voînbw^c
!i)cr bienet / Mg (ibnjlug tn bcvQïvnfafiunölâC^
Ãbenbmalg »onbenenFfevlid^en ©nevamenten beutlid)rebef/ »nbinbenfelben vnganff fein leib
tb blut vnnb einijeg opffer febnuviidjtià weifet: aeià mein teiböcvfür euch gcbvodjenvnö iiebenmtrDt. ^tenv ©ct ÃeWjià öaeneme xÃament in meinem Hut/ ï)a6 für cud) vnö it »ict vevgoffen mirl»' ^tembag betrug in ben kfd)id)fenanti.b.î8.boin'^auffïebet: (£in ie^'/ x^ctlaÃe ficlgt; tauffen auff Den namen ^efu SHiÃi/jut nergebung bçt funben. ^tetn gt;pau* uganbieüfèotnevup.é.b.j. kiffet f^v niebt/baà bie in ^cfum i£ljnÃum Attaufft finb/ öie finö in feinen tobt getaufft^ S8nb an bie ©alat. cap. j. b.i7- ^ie viel etvev getaufft fmb / bie ^aben 'SHiÃumangCjOgen.S^atumb eben biefevTipo* Ãel von bet flatbeit vnb bent bellenfd)einbet^tebilt;jf beg ijuan^eliuntg i vnnb and) ber ^.lt;Sacratnentctt nid)t ol)neVïfacb gefprodien: ^uci) tà i^^nÃuö fut bie augen gemarkt / vnnbietjtnnber euc^ gceveuijiget wotben/ an bie ©alat. cap. 5. va.
S3iefet vnberfd)eib ià and) in bet alten ©btlÃli* tbenÃitd)enÃeifgl3 bebalten vnnbepnsebilbet wot* Augua-m. ben/tvie folebeg in feben anà bent lt;Sprnd) beg .Ã). 7(n* j ftuÃini/ben et fnbtt itn SSneb vont ©lanben/ an ^e» i ttntttgefd)tiebencap.i9. '3«ne Ãeifebltd)« opnc*; i Waten ein votbilbung beo fleifcbeo iS^vtÃi/
Wetc^eeev/bet o^nefünbewat/ fûvbievevâlt;* i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¡ â¢gt;(
âVnbcvfd^etbbcybcv'^cfïatncttf bung vnfercr fnnbfu foUe »crgifOcu t ' ^ladjtmal aber Ȉ fin Oanrf fagung »nb funbigung bffi flcj(cljf6lt;£^nhi/ba6 er ftp gfoptffrf^atzonbfnnfe btufe/ baeerfü^*â^ â»frgofffn Ãaf. Jöcr^albm in jenfn epirâ'ââ Ãurdj fin filrbtibung wirb bfbnuft/ tvaevtiö gffcbfncFi fofif wfrbfn : 3ni wirb augfnfffjfinhc^ angqfigfi ! wae j fcljongfldxncFftffp. ^t^K^fn trarbg^i^ ' faÃet/ ba^ bfr öo^n ^^Sttee fürbidâ^ââ'^^^ i lolff gftbbtft werben : 3â biffent wtrbt v(f j fönbigftzbaà er fur bte fAnber Ãftobtet pPâ nbsp;nbsp;nbsp;i
Mem epift. lt;Ã)ic(ierrtcbpref aiicf)/öaöbicfcr^Bafterf*^''^''^ ' ; * txrijg.t^piftdan^anuaiium: SÃnfet-^?'^^ 3efnot^^ri|îue/ wtefr)flb|îrfbftinî(^^^ gflic/ ^at»novnber einfu^joc^vnnbWquot; , bûrbfgft^an. ^a^fr^atfrmif0aft'^Y ' ten ! biegar wentg an ber ^a^l ! gant? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L
galten / an ber bebeutung gann furtreft*'^quot; èt( gefelifc^afft beenfwen volcfo ôttfanâââ jif rbunbfn/ aie ba tfi bte ^^auffint natü^^ ;SÃrfpfa(ttgffit/vnnbbifgftt)fin|cftafltlâââ Ifibeonb blute.
?«m iviifc« 111. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;brtffcbelanget bie auflt;P/â2
Kà «f3.i6lt;n8e«jp.edM/«lt;gt;««'s
Ãbrifiuin/ ber jtiverp4)t aiiif 0Ã?f t ben wibergcbnrt vnb f)eilig«n3/beeevfeittni^©af_f I aller biminelifcben gebctjinniften/ fa jtitbeiRL twaevnberfdapbein be^ben
Inbev nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;117
ntmltcb bicfclbcn «twa^ jpà rltrfxt ttn.at«n ^f|T!a* ment/abcï r«id)lict)« tnö vb«fcfewlt;nc(li(^lt;t tm lu»* üiauÃjcfpenbet nxrbcn.
'^nbfolcbcv ^nblt;vfgt;:bftîgt;t(î «vffticfcVön ©Ottltn «««««if «u* Altenvev^eiffen/ vnb gcTOCifla^et wortciv wwtïUfenitn 44..capttlt;l ®fatC/V.i. too ^övc n«n «Kin ^ncctjt '3tWoV vÃr«i ïâf n icï) crwc^Ut ^Abc / @ofv«ibtlgt;et gt;;gt;srï/ l)â¬t fctcf) gemacht vnO jubcrcitct^at / vnnöïxr bit bcçOc^ïi von
1 mutter leib an ! 5â«tcbtc bid) nit mein Svnecbj 3 ^wb/nnb bu frommet/ ben icb ctme^Ut ^ao
1 be» iöenn icb mil toaffer gitffen auff bie bür#
1 nbsp;nbsp;flige/nnb jltome auff bie bürte/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mil mei'/
1 nen @â¬i|l auff beincn famen Ãieffen/ vnnö meinen fegen auff beinc 'b^aebjommen ! ba^
, fie »aebfen foüen wie graf; / mie bie treiben
I an ben mafferbdeben. wcldxn «orten für* t nbsp;nbsp;nbsp;nemlieb jn meref en/baf bet'pr opbet von txr gnaben*
reieben seit be« newen'^eilainent« rebet/ vnnb fo viel bie mittbeilunà be« S). ©eiÃeö belanget / bret)btn3 tttelbet. îileinltd)fùvgeïpe/«etnbcr^.©eiilfolôe' i. geben werbcn/nemltd) ^'â¢leob be tn 5\ned)t e/ vnb bem ftemtnenben ber «'xoeerweWet bat ^tem i oueb auff bie bür(tigen vnb bie burren/Vnb auff ben famen vnbbienaditommen^acob^. Xsa beim erÃlicb 511 mereten/baf/wie ber ©lanb nid)t jebermanJ bing rÃ/ alA^aulnt! senget i.'ibeÃa.s.v x and} alfo ber Q5etÃ/ ber anfettteblten vnb bienern ©ott etf ; bie ba vnb bnrÃet nadgt; ber geredjtigteit 1 vnnb nad) lt;£briÃe bein^$rien/«ie3Ãattl). am 5.0.6. wb^oban-7-Vâ
3 «H
US 'Vgt;nbcfPd?Cîbbcybcv'tcîÃM,Knv jy.îicv lt;2 3{ 3: «bct/ dgcncr ©et(î tfï / ber t» (wiÃkit M; ibncn blctbe v vnb |tc bip auff ben (atj ber er(^|tiii!} Vetfijeft/bnb ben bie we(r nuljt fan enipfiîf;en/tV(ii (le iOii niefct }ll}Cf »nb nie^t f ennet/tvie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14- V. viib
(in bie (Bpl?ef. cap. 4-b. 30. gefdjrieben (inbern/i|îiiuci)l?ie jutnerefen/bap ber J^.@ei(îiitt netven ^^e(î(iment fo trol ben ^epben ben3fi* î)en gegeben tverbe/ tvie benn gefefcrieben (îdxc ^Ãurclj bniltini Ãaben wtr aHe btpbc ben ;ugan3/ttt(inf?n@nÃ/jum\Ãat((r:lt;?|.â(âcfi' «.covintful, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hnöburefj fjnen gnjlaUG«
»«rf.ij. ' quot;'cirtPr« Ifibc mâtaufft/ wir fepen 3fi£gt;c«
0nVc^cn/j^neeijte ober S'rfpen/ vnb finbÃi'/ 2« k;ufmf!it(i5etfïqeirfn(fft. gnmanbcrn/t«e(* betaiieb bev'^ropbet/ tvieber^. ©eifî foUiâ werben tin netten â^cfïiiinent 1 neinüeb n*^)^ fpârlid) tttetm alten '$;efïiitncnt / fonberreieblitbiââ^ »berfet)ttencfltet)/ tvie bas ttortrtu^gtcjfcn mif (tilt;)brtngef / tvelefeeö aueb vein fpropbeten z.ceip. vnb von bein ^ropbcten ^adtaria atn i2â à telzeben in biefent btinbel vnnb aiiff gleid)« tveifc gc* kiiudiftvirb. Qïnbbiebcrbienet ba« »paulit/fcb«*' bet an ^itum cap. j .».4. ;öa cr|'c^f in bu frtutibgt; ligff à vnb kut^fcU^fcit ©ottf« »nfere lanbe / niefjt »mb bet tveref tvtUcn bcr gfîw ligfnr/bic mir geteem Raiten ! fonbcr naeç «fr barmte rpigfcK mac^t er vn0 bas bab ber mibe rgebur t/vnb c rnetve rutig bt® @f ifîf 6 ! mcicfjcn er aupgt gofF « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
3ffum »nK
^tplanw
irtbcv-ôffcnbAVung- 119
^fVÃanb/auffOa^ wiv burcb îJïlfdbtâün gna^ fc« gerecht »nnb erben fepe n öee ettigen kbenö tta^ öer Hoffnung. ÃStnb tkfc^ rciditumb^ tvtt* kn senget 6er lt;SnangeHÃ3®bÃ'^â^lt;:^ 'l- nbsp;nbsp;nbsp;P' 35â'
ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tncl^t fcç gr srefen/ eljc tenn
^efuefen) verfkrl worben; SSoelefceà ntd)t alfo fan ober fcl vevfïanben werben/ bafj entweberö ber
1 «O-Qitijlfetneöwefen^bakâenï'cr ber Jj?!tnnneifabrt
I ^briÃt nidà gewefen / weil nn 1. ^nd) 9)(oÃ6 cap. i. l i?.z.gettvelbetwirb;^?)aà ber@etîotteö iinanfang \ anjf bem waffer alfo gefebwebet/vnb baffelb mit feiner l frafft tnnb wirefnng erbalten babe/ ober entweberö/ l baÃbicQManbigenbeef alten'^eÃamenttt/ton torber l ^innnelfabrt SbriÃi ben ©eià gantj bnnb gar l niebt empfangen betten ; meil^petrns itt feiner z. 'S» I piÃelam 1. cap. jenget / baà bie ^Propheten beg alten 1 ^eÃamentö bntd) ben ©eià QiOtteö gerebt baben;
l 'SJnnb'Panlnoinberz.anbleSorintb- cap.4. V.b-t ^ir haben eben benfelbigen ®eià bcoglau# l bcn6/nacbbemge(cbtiebenÃeh(t;3^bÃ'lt;^u# yfataie. \ bc/barumbrcbcich;lt;Sonberbiefc SvebeiÃalfo jn l PerÃeben/baÃPorber .^immelfabrt (SbriÃiber i ©eià nid)t fo reid)lieb/wie nach berfelben/ fep gegeben l .Worben / ^n maÃenfold)elt; an^ erflert ber S^. alt« \ 4ebrerCytiUuspber^obannemim$.SSnebam 10.
\ lt;S,apitel.
I gwm brüten / ?ü5îelbet and) ber .Ã). ipropbet wa« j.
\ ber J5.Q5eiÃalforeieblicb anÃgegoÃenimnewen'Xe» \ Ãament/ tpiref en werbe in ben anÃerweblten ©otteÃ/ \ ntmlid) baà Ãe Ãd) nidjt werben fnrebtö/fonbern wer» \ bengrnnen pnnb wadjfen wie ba« groà pnbbiefcau»
*
13« ^ntcvfd)cfbbcybcv^cfîrtmlt;rtt: me î)te an îgt;en wafféni Ãcpp^nÃee ftiW/Me fco/iwnit ^iljfotnpf / fi4)ntajtfitv(ftten /tvciljl;« blätter aKejeââ bleiben/»niiö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|k(ten wenn ein biinjarfonip'l
weil fic ol)ne aiiffljóren frucbt brinaen. QBie biefeglei^iitó erfleret iin ly.cap.tevf 8. gu crf Icntn^ nun viiö beflettiÃiing bicfer frueftt en »namp; wircfun^^ be^ .Ã).©ei(îeg/t)icnet bn« ipnulue; fcOreibt aii bie mer im 8. wp. »er. « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^abf nic^f f me fne
c^en @fiP empfangen / öa^ j^r eucQaberrtifl» fürchten rnöftcf: (Sondern ,^r ^abt einê c^f n ® «n empfangen/burcl welchen wir mP fen 2lba (teber natter-3n weieben werten ber^* Ãpofîel O^aulutt ben fïanb beren/ fo in bent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* *
lîament »nberbem ©efeç gewefen/ »nb beren pi»â newen '^efîament in ber frcpbeit îxë ^iwitgelien^ gen/ bureb weicbei i Ttbwbam ben tag CSbril^â »nb (tebgefreuwet bat/^ob.am S.eapitel: ©nw'ââ, eben au^ mt 15» capitel gefproeben: îiaO mein \i*t Idler lebet: S)urcb welebenancb^ «ibgefuitgen:Obicb fcljon ivanbert t^alz furebfe icb fem »nglöcf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j J
nttr/bem freef en vnb fîab trdiien ».4.@o ppen Ãe bocb nccb »nber jucbtmcifîer bepaltê/bureb welchem nod) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
»nnb fleinmiitigfeittnjl)renbergenâ^oft ber^Xtulu^an bteJpebreertniu. jeuget/baà er aueb/ba ba^ gefefi ià gegeben fproebemjcf) bin erfcbrocFen / vnbjâf^'^it
M « Wlt; fcï*t blt;ö föcflt;!5lt;^ »nï» Ã5« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âÃne tt
tv«ib(.-vnb ïcld)«0 vcviratvcn wbftcuamp;âS^^« 'wquot; «viïdc/Mn« m©ott/bcblt;ï vattcv/in «rwcsunsvl»«^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, -
©eiÃcö / baba Ubcnbià mad)« je[«/V« fr0} 3lt;mad)t bon bcm gcfcnbcr funbcn wb b«' «b bfl^eottfcincn fof)nalt;fanbt in bet acjnlt J«â¢* lidcn flcifd)clt;/ bunb bcrbampi nbsp;nbsp;bic funbc nn pcii w
burdifiuibc/WicbcrTipcÃcl vebet cmbiciKomcnm K. wp.v.z.î.ÃÃnbl)id)cr bienet baà ^aniuà anbum-
1 im4.cap.b.i.fd)ïcibcf.
\ lt;£ïbc lt;tn S^ml) iÃ/[o tnïicv j^m vnnö (wem \ ^neebt fein nnbetfcbeiö/ ob er wol ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'1*
1 ftüer ©äter : (gonbern er iltonber benSÃor# \ munbern onb ^ppegern/bib auff bie fcepimpte \ icit vom vatten Qllfoauebwirzbatvirfinben ' waren ! warenwir gefangen vnber ben euffer# liebe faijungemJöa aber b»e jeit ei füllet warb/ fanbte @ott feinen ©o^n / geborn von
' weibe/vnb vnber bao©efet? get^an / auffbap « bie/fo vnber bem ©efetj war en/erlófete/ball
1 wir bie finbfebaff t empfiengen. ^öexl ibv beri \ Ãinber ftt)t/bat ©ott gefanbt ben ©eià feineo gobnetn eumerebertjen/ber baf^repet/^b#
' I ba/liebervatter. ^Sben aleid)cà wirbt and) s^lepr^ '. \ anbic ^cbr. im u cap. vorn »?.pcrlttttUn biban^be ' \ z^.wicfold)cÃbcrtlbrigltd)IcfcrfclbÃmfebenbat. t \ nbsp;nbsp;nbsp;'Xub wcid)cm allem iufeben / bafi ISfaiaà ber gt;pro*
u Vbetbur^offcnbanmä^eucà inanaeicgcncmwb »\
132 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beybcr
öVf l)vcv Nngkfxct; i.ïört^imncw«»^ fïatiienf ntif)f allein ï)ie 3«ben i fonder audamp; igt;m ben ©etfl empfa^en follen. 2.
©eifl Piel vei(f)li(f)er im nespen â$:efïamenf ten/lt;}e.jeBentperPe. 3.
©tangelio in Pen l^er^en Per gläubigen in^
Pil f reflFriger wiref e/ Penn pnPer Pern ©efeà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
(?benPiefeefl)ataud)3oelgetpeiffagetim2-wp-â
28. îtlacb Oîcfcn tagen tvil üb . au^gtej|ïnvtgt;eranc6|îci|cb/ »nö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢ârl
vn toebur foUen tveifTagen/emm len fretptne ^aben ! »nb etwre /«ngüng^ . geficbt R^cn* 2(ucb ngt;tî jcb jur ,({ bepöe vber fnecbfe vnnP mdgöc tndt«'ââ auOgtfIRn. SSeldbeiPeidragungPer-Oâ^^Pâ^^^ L (ruÿaiiff Pen ^'pngfïag ju^etufalem PnngPe^^. ©ei(ïeö/fo Pen ämolffen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,2/
lt;rHer(/Pa^evfte gleieOspolauff alle nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
jpie fonPerlubanb Pem jS.pevftcul Pe^ anPcrn W Per©efd)i(b«njnfel)en.
^BnPfoPielfepaucbauÃPer©(bilt;tPP»^;L bevfepeiP Pe^ alten pnP netven $SunP^/ R '5â'â â.
lieb PieenfferlicftenpnnPjufalligett PinJ pnP PinbfîenPe belanget/gefagf â¢
(^nbckeanöcrn^uc^^
133
^'i'u wtbetlcgMtig vthcÃcr
Vctmcvntcv vnnt) fi^lfcbet
fo »on QStbcrt äuffevn vnb anbcrtt wibcs »orge^enbc W)t auffg£brAd)tvnb
gcfutjrt TOci'Ccn.
/^%ökt(iamp;/waö%irtn bensrocveniDorgdxtt* Sjbcnbucfectnvonbcr^intgtctt »nb îxntwv
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcö alten vnb newen SSunbà anp
©otteö wort ÃcU^vt/ einem einfeltigen ®)ïi(îen i beii Mtieulbe« ©liinbenö »on ber gemeinfeljafft bev gt;Ã!et-
l ltgen/5Ubev(îe()envnb5nmit(en/senu3i(ïâ.)^fcC'ft)'Weil â¢
I îgt;cr ©atan biefem tv6Ãli(^en (nttcnl s«m tl)etl jn al* 1 len jetten / jinn tljeil aber vnb furnemlid) in biefem al* 1 ter ber weit i weil feine seit sn wüten halb ein enbe ge* l winnenfol/ trefftissufeij« /lonnb noei) taglieibrvlbev i benfelben burel) feine werctseuge vngejtûm jîûrmetz \ bnb il)n an^ ben l)er(gt;en ber menfd)en jn reiffen fteb 1 bnberjleljet/Tflfo ifl eé fur eine nottnrfft geadrtet wor« 1 ben / bon benfelben falfdjen grünben I welefce er wibev 1 biefeber^.©et)rifftlel)rfnl)retbnbanffbiebanbtin* 1 get/etwaö snreben.S)amtt aiict) einfelti^en lenten bet I beim beö beilé i bnb bag fciiwert beö ©etflc^ / weld)e« 1 i(l bag wort ® otteg / in bie banb «jegóen werbt i mit â wcld)cmfiebiefewrigenvfeilbeglt;i5atang/berftefgt; l fnrnemlid) an fte gernmaclHât/ anÃlôfcben/ ein guten i fampfffenipffen t bnb enbUeb ben figerlangen / pnb 1 bag enbe jbreg glaubeng i ift / ber feelen feligf eitz \ barpon bringen mógen.
134
QBtr »Otten aber nidjf altezfonbern «em|len lt;îrûnî)/»nïgt; fonbertitj) tte/fo in» gefdjniucft/ »nö »namp;er tem namen j faufft »erben / fur bie banb nemen/ »nb fi( mit Ãrimb vnb anfe^en ©ottïie^e^ K »tberfö(tgt;ten »erben/
QBtber ba^anbercaptfel b(g «naejeiät vnb er»tefen »irbt t ba^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber F
©ofteg fur btefiinbe ber »etf gecreuÃi^ef/ff!â ^â^Ld îximcnf/vnb ber einige grunb be^ alten ^efamenef/fuhren etlidjebiefenvermewitenÃ*'^'
^it bau nlf f n »nb nemen Q5unb
, fîainent en btefe gckgen^eH ! Wâ in'c^f einen $2îiüer / auch nk^f »ee^ilFungen ^aben ! »nnb auefe ^leu^^ut0nö»
^Dai urnb foflt;lt;ef/bug |îe nic^f Æ *15 nemhe^ cen fo^n für öie fönbebcr^elfgcereu^i^^^quot;
^cn (tftat fpruc^befdjónenftemïf betn â 5gt;auti an bte J^ebreer am acamp;ten capttel/ (S^rtÃuiJ ber fon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(\at f i« j;
ömpt erfandet / nie öcv rinee beÃe*ââ^ menfö îOînier iP/mek^ee auc^ »er^eilfungen fîe^ee.^tem am ?â cap-VH*^â ! pu6 ià ein ^nkr bee nf men :XeÃamf nk* |
2(nfmort. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
S)en bernig biefe^grunb« i» merefen/i'Ãiktii'
'ccftvimcutnidnctncngvuub. isç
an cingejogctwn orten/
burd) bag tvovt/'quot;^lt;fllt;xntcnc ! weUe gt;jc^|lanl»en
^aben : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttc!d)Cï ÃcÃalt vnb met)nun3 « beiew^e/
, taû bi« vev^üffungen t*(6 nenoen
l mente beffer (open / als bic ncr^eilTimgftt 0
1 alten. ^mnbtwanà wirbt ÃArtverben/ba^altbnö 1 new^epament 1 fo btel ben Ãwnb »nb ÃÃÃitUr beUn* H set * (inîSunb bnb '^«ft ament (mb/ vnb im srunb et* 11 nerlebbcrl)etf(unsen haben.
'I t. ®ot(l nun er(llich 5«mercten/ ba^buriÃba*
1 ttort â^«(totment hie niebte anbere gemepnt »nb
I tetflanben wirbt 1 bennbte öpffer bepber âiejtamen*
1 ten. S®ie folcheö mit brepen Ãruttben (an erwiefen i werben. 5)enn 1. ijl bae (ehr ftewohnlicb nnb breuch* l bei) in ber hetlieen ©(£rlt;t 1 baà ben Opffern / item l ben ©atramenten bnb ceremonien / ber name beren I bingengeaebenwirbf/btejtebebetuen/belletttaenpnb I befreff'tijen. S)aher offt bit opffer im alten â^efta* I ment/ (0 fût- biefûnbe bee Polet é geopffert wurbett/ bie e^em.». ».î. l fttnbefelbftKjenennetwerben. l£gt;aher auch 5um an* ië» r.» â« l betnmalbae £)p^er t^ht'fd'fb ereinm.alfùrvnfere l fftnbepoUbracht/biefûnbfelbegenentrèiïbt. X)aher l otteh bag £)(îerlamb ber pberfehritt ftenent wirbt / l SSnb bie 23ef(hnelbuug ber QSunb tSottee. *^011 $ros.,t. l beun nun baa Söiut ber ^h'«î nu altenâitejtament/ I bag blut bee ^unös ober '^eilamente geweien / bae I OS Ott mit bem Polet ^l'rael au^ericl)tet hat/wie üDio« ««(⢠s.
1 feeimi.bucbamX4..eap.p.8.^nbauhihmbet'ilpo* â* \ pelanbie.^iebr.eap.ji.'o.zo.rcbef.^tcmweilbaebiut i ^brijii'bae blut bee newen'i.eltamente iji iwie t£h^i* i (lusmberi£hn|a(iun3bee.^?.'4beubmaiebaYponre»
136
îct : to nxrfccn )te HUtrf) atijFgfeidjc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öcr
iu'ivcgt;Sunt'/ofccvM^a((Vnb lusve Ãcncnt. 2. ©o l'fî au^ angcjo^cncitwrerii oc«' fïetó offenbarzamp;a^ bic icnnifdjcn ^ricfïcr , jîufj/ticicuitifcixn ccrcinoiitcnvnbopifcr/»mâ^^ââj opffcr (Sbvifîi/baeâ »priegvrf Oumb ber Iciittcn/vnb^. ctvtgc gt;^''i!c(lcrtl)iunb (Shrifît/gc^cn cinanbev igt;nb alfo ntcftt ol)nc Vrfad? jene cpffer bacfalt^^'-âr ment/ biefe aber bagnetvc genennt n)erbeii:ftâtilntin* Jic()jene im altenâ^ejlamcnt jnm fftrbilbe/bHâflt;'^*^ nctr)en^cgamentjn»oUjiel;nngbe^^itiib^i''*^i?* fftUiing ber jentgen/ftnb geopjfert tvorbeit. j-jenget »panliis an bie ^ebreer itn cap. b. H- âf' ba^ Sliriiîncf eben barninb ber DJdtler ndbf» ^ejïament^ genent werbe/t»eil er in'dbt ccbRttoöcf felber blnt/fonber fein eigen bint/ein ewige erlofttn«}jw erfrnben/anffgeopffert f;at. 5)af;ec wir aiitfe (efen/ W btcfer2lpö(iel an bie^ebreer cap. u. v. 24- bag wert new âCcftatnettc mit bem epffev S^rijîi feliâfl erflert/baerfprtcfjt: 3^r fept fonimc« à u SSJîîtfer Dee nemen itejîamente ^efu t Dem blut Dev befprenÃung ( Dae Da beffer rebel Denn.^abe(ei
I l.i 3fîan(^jnwijfen/ba^ bag new ïejîam««^ óber bag opffee »nnb blut (ibrt|ît/auff bejjern »cil;ci|' jungen (îebct/benn basalte â$;e(latnent/bagi(twe pp^cr ber jrtbifcben priege'rn »nb éeuiteii/vinb Eicjiâe vr}ad)wià e(i:weil bie ieutttfebe cpffer »nubcertnto* nien von wettern aujf (2l)ri|tum weiietcu/vuûalfcaîg biinefeie febatten bie »erbdtfung besQ3uubg/Piiiiîi ' tes ewigen Icbeng/furbtlbeten/ vnnb aber biefelbot nii^f
^clïamctttnicbtdncttgvunb. 137
hidit Ãcbcn noth mitt^ctUn f nntt c / wtc folcbc« ^aii* luô k^vlt;t an Die ^pcbvccv am 8. »5. S3tc Ca opflratt wacl) ü«m ôte ôtencn ôun fûrbilBc vnO ôem (chatten ôer htmmeliRbfn ötn^en.^^a barf noii(5mcbvi(l/(o»aKnbtlt;feopfflt;v/bcncnbieîlc brach* ten/ tnnb benen bie (ie epfferten/ eine banbfdjrtfft/ bte ttoibcr jtejeuc^etei ba(iîemit fiinben bepeeft/ben tobt tJevbienet fetten / »nb alfo |te Ãcbancf en ven jnen ben cpffern;vnnb von (id) (eiber abjtel)en; vnnbanf( SM*
I (tum mit wahrem glauben (eben; tvie (olcberf (i^M er*
t flevet ber7(pö(telanbteSolof(cap.2.v.i4.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^etgegen aber bmd) barf ne»e'5x(lamen(/barf M
i bin d) bas blut puub opffer Sbvifti/ tvtvbt vnrf gegen* 1 tvenig gesetget bie gnabe ©ottes 1 wie Paulus lebte 1 au bteSpbefx.p. 17. SMtÃue tà fontttten / »nö 1 Meôenfnbcnvcïfûnbtget. S)uvd) bas blut pnb i epffev Sbrijti wirbt mit berquot;tbat au^gealget bie banb» i (ebrifft/ pub aub bem mittel getban ; Pub an barf creufî i Sebefftet '1 wie Janins senget an bie Solo(f. 2. v* 14* I Ãurd) bas blut pnb opffer Sbri^ïi werben wir bR ge* t teebtigteit bie (ur ©ott gilt / wie ^paulus senset in bet l 2. Spinel an bie Sorintb- cap. $. P. 2t. S)urd) bas blut i SbnÃi werbe wir gereiniget pon alle Pn(ern (unbeiw i wie^obaunesinfeineri. SpiÃelam i.cap.P.7- rebet. \ ïöuïd) bas (leifd) Pnb blut Sbrtpi'fb fw barf leben bet \ SlÃelt gegeben/ werben wir sum ewigen leben g«(pci(ct \ Pub getrendet/ wie Sbrij^us Per(prid)t ^oban. am 6. \ quot;Ãub weldiem allem off enbar iff/ba^ Sbriffurf ûl(o bet l ÃÃlwlerbes newen'^effaments genent wirbt / baff et l uid)t wleanbere^rieffer/furbilbe pnb(d)atten/(on» \ ber(einleibPubblut (elbff ftuffgeopffert(ürbie({mblt;
âCctÃAmctttnicbtctncttgvttttb.
î(tt voUfntct ! tic aebcjUlt;act tvctbcn.
liftïffö aber vul veert ; î)lt;r ganij« jtveef vnb innbalt bUfer lSpi(ïcl wirbt babin Ãmd)tct; X)aà ^«fu^ puö fcç (5 cfÃctn/ ba« i|l/ ber SRttler vnnb grunb îgt;egaltenâtepamentô/vnb V5cut/ ba«i(lber?9ît(* 1er be« newen âtejlatnent«/vnbbcvflt; Vbt gc lt;xudgt;
i tttcwtgtdt/i»ieber'X)?opelrebeiUnij.cap.v-S.
l
1 - ÃÃa« ieniÃe vmbiupoffen i fo a«à ber ©grifft an»
l fteicijet/ ba^ einerlei grunb Vnb fern be« ^unb« vnîgt; \ ber Ãnaben Q3etteg in ben ©acramenten be« alten 1 Vnb iKwen'^efiamentö i nemlid) (SbriÃu« mit allen l feinen woltljaten/ fep/fn^ren etlidie btefe eçnrebet i lt;öie ©acrament fiJnnen triebt cintvltp i grunö vnö fern tu« '®unï)6 nnnb bet l gnaben ©ottee ^aben t beren b« einen \ aUein fehemen wb Ãguren / bie anbern \ aber ben leib / vnb bas tvefen felbe (inb i nnb^aben.
1 3fber bit ©aeratnent bcà alten ^Xefla-l ment« fwb allein fcl)atttn nnb figuren/ l bie tiSatvament aber be« nerven 'Xefla« i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ment« (mb vnb ^aben ben leib vnb bae
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rvefenfelb«.
i ^erobalben fonnen bie ^aerament bee \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alten vnb nerven Xeflament« nicljt eis
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nerlepgrunbvnbfcbatibtöSöunbÃvttb
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bergnaöenQ5vttt«^aben»
140 II.lfyttWurff:2(l6bcttc»Beybe
®lt;n «nblt;m fpnid) öfcpr cçiircbc Bcfîeftiijw lt;r|îli(t tntt km fprud) 'Pauli an amp;i( Colof.wpiV.i^-iaffct euc^ nsemonî) (Snuffen macljfti vbd fpcife oDcr vber (ranrf / eber vtxr fepfrfagcn/ ct»fr '57cmmonDfn ! okr (tr/Wfk^ee t'P ôfr fcî;lt;»tfen von km kià 3^' funfftig tvar/ ^brr ber fôrpa fdbfî »1^ â¬Bn|Ã0â mit btrnfprudj an fcic ^cbiWâ joxap.v.i. .iôae 05cki? Ãat Dvn febatim kn jufänffttÃrn â»tfrn/nid5tIgt;aetvfRnîâlt;''i âûkrfclbfî.
2(ntwott.
5)lt;n faffd) vnb ktnià bicfc^ Vfrmcpnten |umlt;rcfen/fol bcrSbrilîlidjcicfcr »lifmViibWâ* ten/ bub bie angejogene fpn'id) panli vnferer (ebr ve ber einigfett bed gnmb^/ vnb fdjuÃe«? aller menten/im geringden niefet jn wiber (tnb/ ober biel» bigewiberfe^ten. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ó
I. £)enn erfîlid) paulitd mit nidjten/ wie b»l (entfurgeben/bie ©acrament be^ alten wibiieit'' Q;efïamenwgegeneinanberfe^et/atid)anbiefeifle nid)t Porbat einigen vnbcrfdjeib jtvifdjen benfelbe»! Pielibrengrnnb »nb fcba$ belanget/amiijeigeiv^ beranber fprnd) in biefer »ermepntenftblnbrebe leflPerlanten: ©onberbcr2lpo)Ãel (ïeie^e^eneiquot;' ^ ber bie opffer ) ceremoniën vnb ©acrameitt be^' ^efïamentg/pnb bannSbrif^noi vnbfein einiget PoUfommcneo opffer/vnb . Pon biefen bcpben finden / trenn fie angefeben/ vnbgegen emanber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tvçr bcn/J*â I
'S^cflrtmcntntcbtättCttgvunb. 14^
«nionl» juÃbubeuf«). 5iaviimbcnu^t)tfag(/anfcilt; Ãolôff. im a. cap. vnfçvn ©acvawentcn öctf nai* weil âtcÃamciitö ijt Per leib / fonbevn / in Cbvtiïo ifl bev leib/ t)aöi|l/Pic «avVcit.^tcitt/cv fagt «tc^f
l anbtc .^ebreerim 10. cap. ÃÃnfcrc (Sacrament Poll*
I eubeninesptafettliieamp;afoUcngcbeiltgettvcrlienJon*
I lgt;«nfptict)t: S)urcb öae opifer bee Icibe
1 nbsp;nbsp;nbsp;! wctöcn mir ^cbcilieict vnnö voUcnbct*
, 1 SïBaâ¬!tl)ut aber ber Pnbe'rfcbeib jmtfcfeen
' I ben Sacramenten vnb cerem^itien be^ alten ©cfe* j Ijeö jn biefer gejenwertigen frac^e / ba nemlid) gefragt ' 1 ttoirbt/ tvaé ber Pnbcrfdieib jmifcben ben Sacramen* I ten bcö alten tnnb nemen â^ejlamentg 1 fo Pid ben 1 gtunb Pnb [(^aijanlanget/ fepe?
II ïï. '^nröanber/forebet^panln^tnangejogemn (1 fprudien md)t von ben Sacramenten beö alten ^.e* 11 iiamcntÿ 1 fo Piel jbren feltgen pnb red)tcn brand)/ ⢠I Ober i^ren grnnb pnb fdjai^belanget t Sonbern lehrt 11 miber bie ^uben pnnb falfehen'ÃpoÃel; ma« bie Sa*
I «ament pn ceremonien bed alten '$:eilamentë fepen/ tl mcnn^eer|lltd)alfomtf brandit werben/baÃ^ man pc 11 behalten mil/ ba fie fdjon bnrd) (Shrljlnm erfnlt/Pnnb 11 abgethan /Pnb anbere an iht (ittt pcrorbnet werben. ) l 53emnad) and) alfo / baà man neben pnb efme Shrt* 11 (ïo ihnen bie feligteit/ ger(d)tig(eit/ Pnnb hetUgnng in* i l fdbreibet ; wie beim folcheö anà bem ganzen anbern H capttelanbie(S,oloifer/pnban^bemS.p-Pnbio.cap.
11 anbie.^ebreerlei(ibtlid) tan Perftanbenwerben. lt;5^ tl I 1(1 aber fehr finbifet) pnnb gefehrlied) alfo an(i biefen er* n terniufd)lte(fen'.^teop(fer,ceremonienpnbSacra* 11 ment bed alten'l.e(lamentd ; wenn fte nemltd) miber
143 IL X^yttWüvff: 3tl6betten.
pv UlHW7^C17l^^lHI^)V^^HVVU^lWAU VitVVV|O*ââ I Den/vii wenn fii un )] er ê()ri(îo aifo bC(M(^fe( tvet*âquot; îgt;ap jnen tgt;tlt; feligf en iugefiÃriebê werbe/ ftnîgt; , ⢠»tegt;)5nijf«Ãfpric()r. !4)erf;a[benfolget/ba^(t(lt;quot;'â! ' î^rem reetnen gebraut vnnbberrrtcfefttnlt;i|tȣâââ(';. fefeatfengewefen. ©ennwennbteferfdjln^wibfw, gelten folte/fo würben jwei; »ngereimte binge , nemîid) i. ^npiiHen ben jenigen/foanttrec^fweir I ger weife iin alten ^fïament befefenitten wetbetw ; èhrifîiig fein nue gewcfen/WciC^Janiiifeebeninje*', lt;fcerti »erflanb an bte ©aiaier cap. v. z. gefprewew 3cb 'Patifue(age eueb i )r cueb
Cen laffer t fb tfl cueb 'Sf'ïifïuö fnb «. !0a^ âPanful ibm felbfl ju wiber gefe^rt/baero*â îgt;ie övóiner ini 4. P. n. gefproeben : pffntj 048 jcicben Derâ-Sefebnnbutt^ getberj^ereebn^feir br8@Iaijbfn8/tve^e^^f/ febon tn bcr oorbaut ban^-^tem M cranbn^Xe* merint z. '0. z-^. and) ben gläubigen int alten ^e(fây înent neben ber Söefcbneibung M pcifebe^agt;4^'^ lt;Sefd)neibnng be^ bergen pnb bed @ei|îed juldâee^ I'«/ laut bec verbeiffnng im y. bnd) SÃoftdeap-io-'â '^ ^Ãer bfinC^otrmiramp;tocmbeâ'^*â^^ |cbnnben/vn bae ftfr^ öemfö famene- Seewïâ^ j er in ber er fielt an bie (Sor. cap. j 0. erweifet : lööp we elfenâRätter eine'ï;anff vnb ein Dlocbttnaltniebw ; ge^alfeiv weil nemlicb ber §elÃ/ barpon fte geenâW . cfen/wetr Cbrtffue. 5)enn ein ftgelfepn berge* 1 reeÃtigfeit bed glaubend/föbieglänbigenaHbereitge* babf / ein ©acramenf feçn ber befeÃneibiing nbsp;nbsp;F*
'^cfïamcttttttcbtctttcttgvunb. 145
tnö blt;g©«i|ïeö/fo bin gtówMaenim a(«n quot;ï:«* pamcnt warb^'fftâS wtbcrfal)ven 1 etn fotifce^ ©acra« tnciit feijn ba ^l)ïtfin£? getvuncf lt;n wirbt/i)ï bid mdjv bcnnlautcr »nb bloffe fdiattcn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^«3« offtnt*
Urt)/ ba^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcr Ãvunb buö fcfeatj eben (o wol bes
Sacramenten be« alten '^ejlament« gewefen 1 aie et i|t ber fctiaH ber Sacramenten be« nemen â^e^a* ments /weilet igbiegerecbtigfeitmit glauben erfttif* fen/weil er ijl ber jenià fo bie tjert^en bnb ©eitl be» febneibet( onb lebenbig mad)t/ weil er ijl ber ©cijllit^e trauet / fo bu bertien ber Ãlamp;nbigen erqmeîet I vnb junt ewijen leben trendet.
111.
^eil nunfoldje lent [eben/ ba^ fte mit btefen orten ttr Sebrifft jbre gefajle mepnung niCbt tonnen erljalten/fo fallen fie von berfelben / »nnb fneben in* puebt betj bén alten leerem ber erjlen ®)rnllicbett Streben / tnnb fcfelieffen anp benfelben für )l)re met,»
I nimgalfo;
i Sie atten ÃOnttcv ber «rÃen Stircfïcn traben gefebvieben vnb Ãckftrt/
1 bap bie Sacra,went bce alten XeÃa* f mente finb päâaren vnb anbilbunält;n
1 gcmcfcn.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{ötr^albcn ^abenfie Ãtle^rt ml geglaubt/
1 bapnubt einetlep fern tnnbgrunb ber . , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Saeratnenten bee alten tonnb nerven
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IXeflamenteaemefenfeven.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®cn erften fprneb befebonen fie mit biefen nach»
folgenbeniengniffen. tS^rilln« vberâ^obannemim 4 Ãic'-ôunbelabcnifiemfiguit
ti»,
144 HI.bétten pen- Auguftinus lib. quxft-^«6 .CpfrlaiTib vnb îOJunna OnOfin ^hnflt gewefm. Ambrof vber Ne i. nn igt;i( hiitO-cup.io. ^aeramcnc îter 2(ltcn fm*â fr^urtn »nfmr ^aereimcnrfn Ãctreffn.
31 nt wort.
lt;5£ffölï)evSfXtfï!i(öeiefer ftMflén/ örtjjNeanjieiiâ' gene ©pruefc cerakcnéeOrer/wie fte in jl;re»i «(tkiâ »erfîanb wnbr ftnîgt;/ Pu mit Nviel;v ^»utli an fcreer Nndjnu^ vberein flimmen/ fllfoNeincpw**âil Nefer éeiitben nit befîettigen.
I. ®enn erfîlicb haben Ne affen Mehrer vnNWâ' lenalfogerebf / weil fie £gt;ie©afi'anientNôaIkiV'â*^' (îainenfff gegen (îbriflogehalten/ pnnbiïeinif W verglichen ! gegen wefehem fte jn rechnen / nichten t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îxïg benn ftgnren/ viiï» fehatfen t vnnb jhin alfo
gleich ju machen/viel weniger »crjujiehen getvefert. 9i3ie folcheÿ fferlich ju fchen aii^ Nm ^»4? Ambrof de init.cap.«). Q5f(racht pb (Engeln jrurtreffftdjfr fcp / ober bae / wekhiâ6 bfr leib be6 lebcne fà irefflieheriflbae liecht benn ber fehattenz W warben benn bie fît^ur ! ber letb bee ©ch ópf^ ferö/ bennbae îùjanna oomhntitnt^- 3*^*â auhNmSprnch-OKtonhmtan^it.eap.i. ^ottrt groffer »nbcrfchcib ià »nber ben ^c^anâbto^/ ten/onb beni leib nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nber bem billig
tue onbber warheitzvrîber bem »orbilNvtinö benen bingen/ fo burch bae voïbilbe pnbbf^ beutet morben.
ii.jewd«
â^tcflamentntcbtdttcngvunb. 14Ã
It Ãtivwn ^abcn itcTWtcn fct« ©acramcntïâcg «Um âtcltamcnt« ftÃurcn aenent 1 wie fonöcvlicfe au^ Vein lt;épnid)'2lmbro(ti / ben biefe leut an -jeben/ ju fe» alfo anÃejetÃet/ baà biefe viel beUer/ Viel beutUeber »nb tcrbdierbie bimnreUfeben gaben anbitben vnbauû trutten / beun tn ben »enigen geftbeben- SöSie beun alle bing/in maffen }ubort|l angejeiget worben / im nerven '^eflament viel beller onnb letdrter worben/ nad)bem iSbrrjiug bie'Bonnber gereebtigteit auff' 'Wfaia*.^. gausjen/im fletfd)offenbaret worben/ bie becte bee al» len^effamentö binweg genommen / vnnb ^briffuö «pvbtb ? x bao gebeçmniô ber gemeinfdrafft feinen glaubrgeir tunb getbanbat.Ãônb bieber gebóret bao Grcgoi lus Nazianzenus fd)on emmert in ber z.'prebtgtt'om *5^berfd)rtf.lBir werbenöce £5ftcrlamb6 tlrctiï ttgt;ilt;wolöte(lt;ö^ëUmbflävcnà ! bennMö ftUe. S)cnnba6 X?|icïlamb vnöerbem^c» (et? (.ictjvcbefünUd^alfo^ ein bwfttë gut gcTOcfcn/ vnnbbcr^albcnbuntfcUv/ nicl^t bng^ernacl) werben wtv ce »olfdmlt» c!)cr tinnb offcnthcljcv meffen / wenn ce bev
, èo^n ®o«ce/bi ewige ^ort(clbjl/ncw mit tne trinden Wirt im'^cicl) öce 'Rattere / vnO i »neoffenbaren»nnb lehren/ baeericijunbcr 1 nurcinwcnig^atange^ciget.
lehret/ ^«fevniebt einerlei ärunb^nnbfebaÃtnben
i4lt;^ lîl.lfynwutff: 3lôbetten (Bdcwmcntcii bei^ïia 'ï.efltimeiifcn t vnb tfn ©acrflinent aUfin Ijulfen vnb fpretver ob«« ; flcwcfen: ©o mufïfgkic^rgïfïaltfoljen/t'^â^'l i ' tie Sacrament bcif iKiven^ejiamenf^ etie« I lt;irf)ïcn»nnïgt;juvrtfxtllt;nfepcn. ïóenn i t(3nï»en©rtCMmen(en£ilt;jgt;netven nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
tonten Sacramentente^altetbilfogereöt/w ' ; lgt;iefeIamp;ejÃ3nren/anbtltun3/ge3en£)i!îgt;e»nnîâttââââ^L (fcen ^enent^aben. 9Ãjenntnact)fol3entenjejâ3'â'lj fen rtugenftteinltc^ angejciget wirtt : Augufti« miter Acttmantum am u. capitel.
bat ficf^ nicbf gefcijf »ttï in fage : ,Sae ffib/ ba ft toch gab cm jeidjfn 3ffm tber ten j. Ã^fälm : iöet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L
5nöatn ju fernem 2lbenömal ebtm er ben^üngern bte anbtlbutig femee idbà befohlen vnb gegeben iianus tm 4.5^11^ miter Marcionei^Der bat brot genommen/ vnber feine t^dUt/ vnb bafielbeju feinem (eibe in bem er gefprocljen : Ãae tft mein leib/ i|î t ein figur ober anbilbung nidn(^ â* ^temBafiliusinLiturg. ^ir tragen P gegenfcilbe bcoleibovnb blufo töftoinus »6er COîactf;. in ter 89. ^efno nicht geworben i|l/ tvelchee ^ng^ jeicben vnnb ^eichen ià benn bi^ opm*â , brofmsim 4. ^neb »on ten Sacrainenf*'*â copitel: ^leÃb 4gt;pffer ià dn
leibe tnt) blute lt;S^riÃt SRiccntfd) Concilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^c^txin 2tfclï Oce^^Ã*quot;*
Ven (oü«n wir md)t ^cvniöcv bUtben gangen anbcmbïot tnnb w«n ! öae albafüvgfwag«« wwbt*. Sonber tnfet gctuüt^ ^inauffwöu ergeben/ bureb btn glauben / tnb beben«
(ïen bal tne auff biefem ^eili^en Xtfel} fùva«tï«à lt;nbae iamb ©ottee/baeber 'welt fûnbe auff fietj nimt / vteUijee ton ben ^vie« ffevn 8«ffblad)tet 1 tnnb bocb nidjt getóbtet vtivbt/ tnb in bemvtiv war^afftig (einen wer« t^enleibtnbblutnieffen/ (oUenttivGUu^^ttt/ ba^ bie(e binlt;^ wav^eicben tnfever auffer|le# ^ung finb. èenn bavumb nemmen mir aueft nidjt tidbavton/ (onbevnnuv ein vtenig ! ba« mitvtiv tevÃe^en ! ba^ et nicht juv fettiguna/ (onber suv hetbauna«gt;wb genoffen»
SRaeib betn nun tiefen leutben anffevjeblte weife ciudbtie îeugnilfen ter alten lebrer benommen wer» ben/ lt;Sütomenfteenbli(bMbin/babfi^^^^*^ nunfft tnb nanu- ibre jufludit fueben/ tnb mit bevfel* ben ibve tnaegiuubte me^nuuà ju tertbeibigen fieb tnbetfleben. iCennalfofeblieffenfiet
Jö ae ff « iffh
Viv bee alten Xeffamente w bevnatuie ntd)t gemeftn.
giavumb bat j^riffue aud} nach bem ffeffeh vrnib blwt mditf (Junen (epn bcï
14$ IV.^yttW«vff:2(l6bcttCttblt;yîâ^ frtn vnnö haà funbamvnf niftitmOfsaltfii ^fpannnfö.
®icfe folg tviröt von jbncn bcfïctrigcf (lujj ber fôdjnfFt/in beren Ãe nirgenb j» |înbert/ bern lt;ni^ ber vernttnfft/vnbauà bem gementen ber jeitlic^en ! leiWiefien bingen / tn bem fi« Röfââ Nonentisnullafuntaccidentia, autopeiat'O' nes. ïödÃftfï: ^Ãcm fah nieste jufaüe«/Æ Daà f4tt nK(jtà tvirrffn ! to Da nicljt nn fenifî.
3(tttwovc.
I. îùfevon nafûrlttéen/enfferltÃen bingen fnbrtl bifpiitteren/ jeigen dn vnb biefer fprueb/ ben bie tviberfâcfeer/jijre gnuâbloKâ^Jj^ nwng ju vnbergiHen/ anjieben/erfî benn $»«gt;â o!â pla$ babe/wenn er verfîanben vnnbgerebttvcfP*^ einem foldjenbing/ btiÃbaanfF feine «â^*^'^»^,«111 envaÃi(î/vnbganb vnb gar fein tvefen nbsp;nbsp;. 3i^
bem alfo/tvie bie vernimffe felbflbejeug^^/'ââ^ ? J(/ empeln/bie bie vnnotb ju eriebleivertveifef/^ ba^ bef angejogenegrnnb vnferer â^öiberfawf j, nadi bem vrtbeilber verminfft/ni(l)ftgvn^ââ'l^(^j( vnb biefeà vmb jsveper vrfacben willen : i ⢠obnegrojfe ©ofteÃlefferiing fanverlengnef*ââ^J ba^ Sbriiîipcifc^vnb blutim alten'5:e(ïdmcti(g fen / fo viel bie verorbnung 1 verbei(fung nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t/jjt
© of f eà belanget/ bie in ben ^ropbetf n ben opffern vorgebilbet t vnnbtnben befîetiget vnb ver|tgelt worben. Qöele^e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,ve*
gufag vnbverbeijjimg ©otteg bennfofvtFl5^|,(^ t'en/ baà von ben ©acramente be$ al(W
âScflAinctttnt^tdncnSvunb, 149
©ei(l alfo ^enlidïteï)« : lt;Si⬠(runden von Dem getÃlictjen fdfen ! Der j^nen folgete / web d^erwar^f^rtÃuö: i.(£onnt^.io.v.4. ^umvon Dmopffern: lt;0^6 iamb i0 gemûr^et non an'/ fang Der welt: ^uDerS^ffenbarunaannj.^ap- P-8. ^tembotnarunDDeöftlten'^cjlament^: Jeluô ^^nÃueipgeOern »nD^eute/ vnDDerlclbi^c audjinewi^feit: ^cbr.am ij.t) g.^tcm vonben bctbn^funlt;ilt;n De^ «Ucn'^eflameuts : -äUe @o(teiî »erSjeiffun^enfinD^arn ^^ripo/ vnttD frnD Olmen in thrift0. z.Ãöïimb-iwerf ïo-
I icujnillen Der lt;èd)vifft alle f lav anjeisen/ Daà (Sbvt* llu0 quot;3e,ué I welebeö ein Sjlrme Der Ãan^n ^er,ort
I nbsp;nbsp;nbsp;De« ^itletö i,l/»nD be^De naturen besretffetiun alten
1 '^ellatnent/forjtelDteDerorDnuna/DevbetnimöbnnD 1 nbsp;nbsp;Sufag^Otte« belanget / Da« fuuDament/fern/ vnnD
gninb De« alten ^ejlament« »uD aller ©acramen*
I tenDeffelbigengewefen.
\ n. 3,1 aueb Da« petfeb (SbrijliDnnD fein blut in l Dem alten'lejlamentgewefen/ fo vielDie Hoffnung/ 1 vnnD Den ^eiffen glauben Der au,3ermel)ltenQ5atterrt
anlanget. S)ennDurel)lebenDigebüffnungr»nDTOa* reu glauben an Die Derbei,Jungen De« allnreebtigen
1 ©Otte«/ finD,lengt;arba,ftig De« fleiftbeö DunD blut« â¬.bri,litl)eilbafftigmorDen/DnD haben ware gemein*
, fdîafft mit ihm duuD allen feinen ©utern erlanget. Ã)abinDennDienet/Da«3Db-8D-$6 gefd^riebe flehet: Olbra^mn «wer Scatter warD fr 0/ üa^ er m«h
j nbsp;nbsp;nen tag fe^en foUe/nnD «r fab« ,bn/ nr.D fr(W«(
fidj» 3'^welehlt;nwortenDer .^(ssOsDrehDingan*
: 1.2(bralgt;im ï)Abt mtt
»erlangen hege« Ãen tag öeet 4gt;Å3?3{$ai S^rifîi jii K l^en/ttgt;elcfeertaglgt;enni(i feine Offenbarung int »nnbbieannemmnngber fubfïanç »nfer^ plt;iRâ juvnferm ijeil: wie esiäjrillujt erflert vber lib.iï.cap.n, ®abennangejeigtwirbt/ Sbnfî«^)^ to^ fiinbament »nb grunb ber boffnung wuibCquot; g(anbeiw2(brabegewefen. z. ^euget Xbrabam warltefc ben nbsp;® ot ot ot tm pe t ftb
ret gefeben/ jwar niebt mit ieiblieben »nb eiiiferliwiâ^ fonbermitben geifîliebenvnb innerlilt;beUâi«jîâ^â^âââ ^rçentf Wb glauben«. nbsp;nbsp;nbsp;â iebrtauebSbtâf^iâ^'âââ'^;
^brabani burtb fold) feben be« berÃen« erlangd/ nemlicb bie red)tefreub»nb Wonne be« be« geifle«/ weicbe nid)t feon fan ohne wabve^^diein* febafft mit Ãbrifîo/ laut btlt;f(g ©prueb«: tureb ölt;n gfaube n f mbgere cljt tporOf «/fââ
»«⢠fnöen mu 0ott öur^ »nfern 3efum
11. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifî aber ohne not/bap wir mit biefen bing/rt
«Ifofubtilvmbgeben. ©eben berbalben ben W«* tigen jum befîen/biefen ricfetigen ^efebeib vnnbant* Wort. 3« leiblitben'natnrlicben/onnb bi^ jrtbifebe ben betreffenben bingen/f)af eftbtefegelegen^eit/w benfelben nie^t« wirdflicbe« fan ^ufaUcn / »nb bapi» (eine wirefung baben/Ãe fepen beim mit ber tl)at »nb «aebbem wefen in ber natur gegen wertig. Tibet»ââ** ben bitnmelifeben hingen be« Dieieb« ©otte^/ be^ ©lauben »nb@eifl@otte«belangenb/foneu^irw* anbere geîxmcfen haben / wenn wir nach ber ©Æ'n* »rtfxtlen Vnb niebonenwcnfii« ^atinfrflii»)quot;'**
'Cctlamcttttttdjtättensvunb.
manö fan (n
malein öiuÃbcn fid)befd)loiYlt;ix / vno tu fdiutn tvovt 'â5vf)cijfenybnlgt;fold)«bcrl)eiff«ngbnïgt;tabt®â^^*^^'^*â walxcm ©laiibcn gcfafief vnbanacnotnmcntvOTt/ lgt;ie gläubigen beïfelben wbaffttg bnnb in tbeiibafftigwerten/bnb fca^ roeber jettno^ovt Joiwlt; Vierbeijfung ©oifc^/bnb bic gcmetnf(^Aïïiïââ:'^!quot;'â^''
I t(ïl)inbcvn fan / tóte benn bte fprûd) i fo itwov ü»p
I evjïen an bte lt;£orint{). cap. i o. au^ bcr anbcvn an bilt;
1 ^orintl). cap. 1. au^ ber (SpiÃd an bte ^ebreer nbsp;nbsp;nbsp;â
1 bubauÃber£gt;ffenbarungcap. ij.angejogen/flarUcij
l «uieigen.
i nbsp;nbsp;nbsp;3'quot;^ anbern i i|î bià ancb einmal gewlÃ/bnnb fan
1 mit feinem fcbein ber warbeit geleugnet werben / bap
I ber ©laub btefe natur/ wircfung bub etgenfdjafft l)a» I be / bag er fieb berleijfet auff bte bing / bte man uc* in I ber boffnung bat/Pub mit leibltdien augen nieiu (rbet/ I ia and) auffbte bing / fo mtt menftfcitcber pernunfft I jlreiten/Pnb Pn« in frafft ber perbeiffung ©ottets Pnb I ber tpircfungbees©etfïeibargeffellet PUb gejeiget \ Werben. S!Ste benn foldree' auptriicfliet) beffetttget I bie^efebreibungbep ©loubentfan bie .^ebreer it« I n.capitelp.u. ïöcr ©bub iff cw gewiÃe ôu»trlt;' \ filt;lgt;iCbberwiee«anberePerbolmetffben)ctnbfff£ii# \ btgmcl'cnbc^ ! fo man hoffet/ onb nicht
I felt an bcm / bae man nicht fiffet. Ãffieleire tport \ bie alte Pnb ©riecbifcbcaublegungganb (drcnPnnb 1 tern tport ©O'^'^eg geme^ auff btefe weife erflert: I iSrieigctanmaobcr ©laubfcp/ vnbfpticht: I îber ©laub iff bic fubffanpvnnb bae mefen Uffbô btren bmgen bic man hoffet. ^cnnbU#
içi IV. A£^yttwurff:2tl6
wgt;eü bù bmg (o man nocfj m ba |jo|fnun3 alfofnnmffcn ^abrn/ M ficnocfe tiK^f gfnmmigfmb/ foifîôa ©faub ib*â y vu mvffii. 5)KmnI cr cthcfjcr maÃen macb^« ba^ ficj(w tpffen Ãaben vnbgegenÅerrM barumb bap cr glaubet/fie feçen.^er jà auf^ fin bfttjf lO ôtmb gvunb bf rrn bin^^*â' bie man mc^f fi^ec. ^fnn bte bmg fo vnfK^^^ bar finb/ bù jeigft vnb beiüfifct ber gfaub/ ficîjtbare bing. 'ïöie aber büfee gemnevnbmuber Hoffnung fi^et er bi^bitl^ »rekamp;e fonà mcf)! gefeiten merben«
2(11(5 ivelefeän aÃcin ((tcbtticb Wf(îanîgt;c» lt;vir^ bab bcv©Iauamp;tiefe arf/ei3cnfg)iifff/vn!it'fonââ^''i,., tvirefun^ bat/ ta^ er in frafft ter »erbeiifuiià , tiuff tie er (teb vn^ejiteifFelt Verleffet/ tie tin^/ fo noci) in ter boffnuni? bat / Ãleicb ai^ Ãegentvertià pfengf/tnnt tarjîellef. ^nffroeiebetveifetenin*^* warbaffttà tag fleifcb »nnt tint Sbrifîi im alten, ganient gewefen i(î. QBeiebeg tenn ein fonteth® grojjtntvnerfcrfd^üebgebepinniggeivefen/Dagn'^ Ii4) atte inenfd)licamp;e »ernunfft »n terfîantt vbertrin^ (a aneb mit temfelten (îreitet. fjÃie folebeg mà rechten .^ircben i^ertramiig ein fnrnemer lebvee feiten erfennet»ntbefennet/taer vbertietvort^''ân'* It/ ÃDnferc SÃatfer ^aben etnerJev fpeifegflîâ^ alfb febreitf : Su fraaà viUeicf)f/7Ãdcbe ein/*'^ (ep Si^ne à meijfel bie / meiere ^ent baÃgbâ^^ bt.K üolef m ber jvircben tOct / tmb trincfe^j S,nn man fan n.cijf anbere verÃeijtnJ®^'!
ââ^â^tiner »nnbeben ber (£^hpii6»(î/ ber baa âââûlcf in iigf iv4(îen/ fo mù be m îDîefr »nb b«
©fttîdn Orr (^laubigen Ona
/'â^ knacbwdw: (SötÃittâarnntvunbfr/ M rtic^r »nbcÃKiffhdj vnnb »nermf^Iùb* menfeben ^af er noc^ nùbt lt;^ngfnom# n toôt Ãaf cr noeb mc^lt; fur îâua il bf c arfcbmcrft / mü fnnem bluf Ãat er »na nicbf friöfft : »nnb bennoefj a|ffn »nfere ^JrtMrr ffinot Ifib/ »nnb truncftnfnnblufZ üTk nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bfiivn*
tVf t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2(poÃfIjfUÃff!ba
âncbrdbfc ©ie^abencinfrlfv fpcife 0lt;fn* tiunff' Oentaberbicfeieiifbîxnfpriicbt»cr»er* fciibft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tvlt;ibcn/(îuâttcnfteaud) mit|îd) felbev/
für nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoben. i)ennbe«:
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnb vernunfft fagf a«cb/(£*in bing
uicljfô t}l / »nnb noclj fein tvefen ^at/ ^ââ^â®â'â^un0^abfn. bkfee ttâollcn/tvrtbr/hnb i|î baa (leifcb »nb hliif «iiff\ r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âî^efîatnent gar ntebt gewefen/ tote fl«
(ich. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;febeinber warbeitfonnen
thber wtref linge »nb tool* lU Jâ A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nnbblnea Ãbrifli feven tbeilbaff*
igt; vw'ben ? :4ber alfo muà peb bie furwiijige vev*
4
15-4 ï V. Ã:ynwuvff:2tl6batcnbcyîâ^ jwiijft/ Ne f(d) felbjî tn @Ãt((i'd)en fnefieh fnÃelt^ni'^ fîd) ntcbf tvtl »liber ben gehorpnn bce tvorf^ »nnb beg ©kinbeng ergeben / felber nnff fdjlagen.
IV. S)aini( tvir nnn btep ^rng ein mal befi^^ fen/ mollen mtr bem Sbrifîlidienlefevjnbebeiiw^â geben/mag fnr ein gremlidje »nb iibft^ emlidie lefîerttng anp biefein falfdjcn moljn »nfererâ2Bibmâ J dier folget, ü^lirijhig ^efug ber munb ber ma^*' frricbf : ^ar Itdytvarlic^ fage jc^ eudj ! Dct j^rntefjf effen ösÃetfc^öeemenfcfje »nötntnfen feinblut/ fohabtf^rfein cuefe- ^er mein fleifeà fffet/ »nnö mein pWJ thnef e(/öer Ãeif Oiie ewige leben/»nO fhn am filngfîen tagaufferwecFen. mein fïeifc^ tfî bie reelle fpei^/vnnb mdn Der rechte f ran tf/Q33er mein Ãetfefj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jâ
M/ vnb ic^ lebe vmb bee »atierg willen : wer miclj iffa 1 berfelbige wirbt auch »mb meinet willen: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj'
^un aber/fpret^enbiefeiemb/ ià baö pti|cy »fl blut llbfiÃi im alten ^^^tÃdmen gewefen/ »nnb ià alfo von ben alten wdW weber geffen noc^ getrunefen worbm. melébem »nmiberfpredilidj folgen nnip: alten ÃOatter fein leben in Ãc^ Ãaben / jungÃen tage aum ewigen
'Ã^cfîaincntntctjtcîncitgnjnb.
nic^r bkikn / trie aucfe Mnfluô nic^f ïn ihnen / fie nidjt rmb tviQen (eben. â^ödeftc^tiKc? crfdjrccflicb ijî ^orch/»nî) m« Ncfcn fpruc^cn öer@(bvi|ff (îrctici: ^tel treröfn fommen von Jorgen viiö von â ^benö/rnb intf 2(bMÃâtn/Jftwe/ vnno himmelretc^ fiéen/ OJîaiiÃ.am $. eap. 3c^btnöer@ott2(bM^ani/ vnnO öer 3f^^tö/»nnb her ©oft 3afob. ©4Z?ft
*â i(î niefjt ein ©4gt;f f her tobten i fonöcr Oer P^tgen/iDïaff^.ii.v.si. ©oi^Oertrol^-^Wngetvefen/ Oa^ lii il^maîle fuUe tro^# foltf/rnö aüeà Ourc^ )^n verlohnet ir nroe im Ff Ibg/ee (ep auff erben ober tin (jjimnulz ^iiîgt;ieSoloj|^tinz.v.i9.
V.
. ^ibfvöAö/föivirtmz. cflptfd M ft(îfnfgt;5iid)^ anncin gcmclöft/ bn^dnfrlfvvcrbciffunsbfjîrtl*
âm »nb jKwen ^eÃament^ Ãpfn i wirbt von etliitcn â'lfoaffïrittfn:
Sie ver^eifliingen bee affen îXefîamrnfô finb nur jrtbifc^ getvefe n/vnnb aufy jrr/ bifc^e binge ! nemlidj auff bae ianb lt;J^anaan / geriefjf ef/vii im fefbe n erfuU (ft worben: ©ie Verletzungen aber bee newcn Xeflamenfo finbgeifîlicfj/ vnb werben auZ bao ^immeltfc^e lem/vnb geiÃfic^e vafterlanb geria^tef
1 vnbimfelbcnerfüaef.
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
içd V.Xf yttwtîvff:3ld were nttâniVf
S)iï»'umb nnîgt; ntcbf «nfrfcv gfîumalffnvnnî) lutvfn iî;f|îamlt;'nr/ vnnôifialfü nù^t «n^runt» îxenwfii »nö alten ^unöe.
2lntwort.
îôererfîefprucbtn bi'efcr folg t/J jva^/ vnnî» öfH* »ortQottc^Mircà aii^jiitvtber: vitiW fanalfovnfff kbrfnnb befannu^ von eincrkij.vcrbciffiiiiâfn alten vniiî) newen Q;e|îamcn(£t/ vnnîgt; von Ãnerk!^ Ãwno oer feltgfeit niebt vmbfïoflen.
I. £)ennevfîltcbfinbet!idjc verbdOiingen îgt;(nni(' ten volcf gefebeben/ btenn't feinem febein ber roarbcH auffjrtbifcbe ivoltbaten vnnb anff ba« gelobte Ian? Cbnnaan mógen gejogen »erben. 2tlöbiefe: weibe fame |ol o»r Den fopff ^utretten/ »nnb Du mirfilhtimüievcrfdjfn fîecben/tm i. 9îîo(îdam j.cap.v.iy. ^fdnbiefe: .©urdj beinfH famenfolienalleÃflcblfcbt Der erben Ãefegntt icerDen/tm i.25ndbà )îottÃtcap.z8.v.i4.3tgt;î»i î''^' Ãer amp;nbsp;0« 0à Dem ®ott mirD Dem ^eru bd fcbnciDen/ wnnD Dae Deineö famene/itnp fômb 932011^ cap. 5 o. V-6.
11. Cbgleiebbie jeitliebentvolfbaten/vnnbbiebc* ftbnitg beo lanbK ^banaanct ben ^Iten verfprotben/ (tnbbötbjbnen biefelbtgen getvefênal^ pfanövnb|gt;* gel/bamtf bie btmmelifcbe »oltbat en ibnen verficberi/ »nnb bnreb tveicbe fîe jum ewigen vatterlanb ftnb ge* Icita worben. 5Vte ber .Ã).'?4gt;o(îel an bie .^ebreer iiü II. verpj.jenget; baerfprtdn: 4)iefcalJe(vei)îefâ^ ^tbrabam/^P'acvnnb^acob) fmD Ãcfiorbenitrt glauben/
Icy vcvb« lîung bey îî ^tÃ^atnent. fllatibfn ! »nnö Ãabf n öïe werbe «fTutig (»lt;v(îlt;lK ^''^ôdobtt ianî) à blt;»nofl» ) nufet empfangen/ fonöf rn fie won fernem gefe ben/ wnnô moi be* 8«wgen (affen/ wnb befanbt ! baf? fie gdfîe wnO ffenibbîtnge auff erben fînb. Ãenn bie fol* 'bfôfagen/bi? geben juwerpebn/ ba^ fie em ^â¢âtterlanb fuchen-Sönb jtwar wo fîe bao ge* *^cpnt betten/won welebem fie waren au^ge# îogen/ batten fie |a jeit gibabf wiber wmbsu ff^een. ^57un aber begeren fie eineo beffern/ ââ^â¢nlicbetncfl btmmelifcben. ^arumb feije# JJ'ct fiel} ^ott ibr nic()f/ ju ^nfpen ibr @X)t(/ ®cnn er bat ibnen ein Ãatt jubereitet*
©tnîgt;î)ie£âpffcr»nnî)(Sacrament bcöal* *(if'ie(îamem^ mehrer theilijauff himmelifebe bin^ 8trt(btet worben / wnb haben (ShriÃum fampt feinen seiltlithcnwolthatenangebilbetpnbverheitfen. î)a* per bte^efebneibung bem Ttbraham wnb feinem faa* JjenetnÃÃciocrgerechtiÃfett be^ glaubenctgetvefen: ^nbtesXonKr cap. 4.P. n. X)ahcr bie^âpffer pnnb eercttionicn Porbtlbe ber htmmelifdien ©fitem / fo ö(gt;lt;bben alten Perhetifen/Pnbbiirchben glauben tvt*
I bctfiihvcn ftnb/gewefen Ãnb:2tn bie^ebr.5gt;.p.z3.
⢠IV. ÃïVcnn glcid) bib aHeg aufi ber (Scbrijft nidjt âeitbte fo t lerlid) rtnge jciget »erben/fo wiberlegt e bo^ ^auliig biefen Permeinten gritnb pnferer ®iber* wer gnugfam / ba er an bie Sffomer im 4. capitel be* leugct z bab wir z bie wir in (ShriÃum glauben z 2(bra* pamaftnberfepcnzpnnbeben bie Perheiffung berge* â^eehdgfeit auffÃlefdx tPeifezwie ni empfahen. ^tem tii
içs VI. ^yttw«v|f/wtbcrîgt;4ô
î)rt cr ait Ne Ovéniev int ÿ. cap. biefe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ölten'lt;î;(;fîaittcnr?/ fol Ãgt;îf îâ^*â çj genennet fepn/öenefzi.p.u. ^tem/
einen 0o^n §afgt;en/ itni. Q3ii(^ uw pitdv.io. 3femzâöergrdlTer fol öienfibarfW Dem fletnern : im i. SDïofï^amz^. WP;
j5.a(föanjciKf)t»nö ertot/ ïia^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mi/
vnö3lt;âcofâwor(?fau5utnetvi3en (eben
wieauetï alle ©lauMgen beg netven '^efïantenfe'/*'V örl)nef»nnöerngt;el;letwöramp;en. ^elcfce^ berW^ nicamp;t f l;iin f óiïen / wenn er mit tiefen lenten geglA»»' betfe/ta^ ten alten allein jntifefee »ntfeinl/itwtwy * fcamp;e guter »erljeiffcn/ oter tap pe nicljf unff einet«quot; grunt ter feligfeit mit vnet meren erbamet tvorten-
VI.
^iter ta^/föim erfîen îSue^i cap. 5. i(î gemelbe' morten/tapein eiuÃigect innerlichem mittel/tie gnate ©Ottern pnt ten grunt tem ©natenbuntm ju ergreir fen/ nemlid) ter ©iaub/ in bepten ^eflamenten egt;n* gejeiget werte/ tifputieren etliche auff tiepâ weife:
4)fr ©Iaub iflimncmcn iXcpemifnfdp fommcn. ^DerÃafbcn tfl cr tm ullfti nicljt getvefen ! vnnt i|î alfo mefet «« nigfö mncrli^co mittel/ öen grunt Wö ©natenbuntà ju c rgreiffen/ gerne fen-
® en erfîen ©prud) in tiefer folg bcfchonen peniil tem jeugnim ^auli an tie ©alat. cap. j. perf zj-l^^e Denn aber ter ©laubfam/ irurten wit »nter tem @efeg vermaret vnnt »erfcbloffdi turci} tc glaube/ ter ta folte offenbaret werte. gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Slntwovt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3«
citttgc mittel.
J: 3â* ©prueb wil î)cii 2(ii^cv* ^âDwenîie^ atten '^cftamciKö Pcntcngnwcfccnamp;cit ^wuben nîc^f gang PnP gar benennnen/ tvte Pkfc
VeniiciiKrt/ fonPern Plt;rflcf;cf i)urc()îgt;a£fworr ^wiban öiepnicrf dnPolfctnncrvnnbretcfclt* ^^^â offcnamp;ariingöc^ ©Mnge(tt/Pnnï)î»crgcred)tig* 'lt;^gt;tïgt;csg(anbcng/fotinfclbctwcrfnnamp;cf PnnP ange* xgt;enn tn Piefent ortl;e(f er gegen etn* ^â¢iîgt;er bte Q5laubigen üe^ alten â$;efîament^ fo vnbet p'i krernonten Pnnî» (ingérn ieljr PeiJ@efege^/al{t âgt;ttî)erpiiî)cvî)cni jnefttmeifîer/ pornntnP vnnbppe* 9(v/ate fiKcfjf Ãiij) beeilten »nbanff (Sl^rtfîiim gelei* kt Woramp;cir'^nb beim Ne ©laubigen beef nerven '^e* önnfnecbtli* to(^/vnb fcamp;a tten bes ©efege^ erlebiget/ vnn b bic îkpfieit vnb fjelleà lieetjibeef ©nangeliontt vnb ber «pr Vorn glauben erlanget haben.
3u bem ftnb viel benltdx jengnijTcn be^ Æ). Muli ju pnben/ in tveldben anj^brncflict) geinelbef Pâirb/ba^/cb gleich bte 2(lten bic lehr beg gt;5nangeliön^ ber gerednigfeit be^ ©laubeim nid^t fo bell/alef ââ»/ gehabt/fohaben fie bod) auch an (Shrifininge* ^ubt, S)aher jun Oicnierit am 4.2(brahum ein butter ader gläubigenau^^^itbcn vnnb Jpegten ge* Uenttvivbt. ®aheran bieJpebreercap.n. iveitlenf* R^rtviefen wirbt / bajj bic »patriarden 1 SXichter/ Ãonige/ Propheten/vnb anbcrc bicner ©ottcff/ burd) îâlt;u©lauben ©Oft gefallen/vnb fampt vtmin Shri* pö burd) ben ©Icuiben vollenbct/vnnb bcobitrimc* lifeben^BattcrlanbötheilhufftigTOorbcn. 5lÃeilnun Pettt alfö ifî/wer tvolte vermegnen/bah Pgt;aulute hie an bic ©alatcr ben ©lauben ben Tllten gang vnb gar bc* nenime? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i iüj
VlI.Xfyiwtîvff/tïPibcvbrtd
111. ^nbIt(^)/wcnn^au^u^folflt;k]^r(n/^^^^'^ 2(lrenÃrtr feinen ©Mnben gef^abtifoninffenoiw^â* W*} folgen/Dap er Denfelbtgen alien DiefeltgfeiiW*ââ tfi^g ewige lekn abfcfeli'ige: '3Ceil(S^rifïUïffellâ^J^â** get : IÃf r nictjf »glaubt/ Der tfî »er Dampf : 3ââ^' j.v. ig.^tein ^atiiii^felbfl an Die -Oebreer cap-n V-^' X)hn (glauben i|Ãö »nmüÃlicfe @off SÃieweil ober nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erfebrecflid^ i(î jn figen »nD ju
ren/alH ein jrnbnmb/Der Da mit Dem articnl ben^ Don Der gemeinfcftafft Der J^eiligen f!reittef/P fan frepiid) Die vorige lepr DemJ^.^'anloniebfjUil^' frfjrieben i»erDen;fonDern mup fe^ï bldbat/M ft'quot;â «ngejeiget/ Dnrcft einen ©laubentverDen alle auplt;*â* webiten / fo'von 2(Dam an gelebt / vnD bip an jMngPlt;^*^ fag leben werDen/geretbt vnD felig.
OBiDerDarf/foim Drittencap. bcg (ïfl(n btttb^ lt;F angejeiget worDen/ Dap aÃdn Der ©laiib inb wercfjetig fcp/DarDnrcb Die gläubigen b(^ vnnD neiven ïefïamcnt^ Den grnnD dc^ ©naDtn* bnnbg vnD Der fdiiffdt t Da^ ig t ébrifînm mit fdndtt tobt/ blutm^iefftn vnD voÃfommenem ixrbicnfi/d' greiffen/vnD Ihnen felb|îineignen / ftrdttcn Die ff(n Dnbanbere ibre^gletcben auffbtcfcwdfc:
,S)ff fm a(frn iièffîamfnf Der
fm aOem tsurc^ Den @Jaukit f^eil^afffIà tvorbfn : wir aber im «wf« gt;tf|îamfnf waöm Dre leibt} vnb bluii iS^hftiauef} mif Demlrib/if^enmunb/ wie wo/ vtiftc^tbae/vnentpfitiblie^/ vntâ vbernatwlic^/tèdlè^ffdâ*
cintre mittel bee (Blrtitbene.
rönbalbfn ï|ï ce falfc^ ! nur dn mùfd
»nntgt; jnflrumrnr/nrmlicb Oer ©laub/ fep/bamir man ben grunbbee^unbe @of(c6 brr fdiâfdt/ ncmlic^} (J^ripum 3cfumzcrgrd^e.
er(ïen fprueb befleeti^en |k mtt bem/ baÃ
in bcr cvnfaÃung be« 2tbenbm«l«3efptocbe:
^«niinct/f (ft t/bae i|l me in tdb: 2^nncfct alle bae blut bee netven ^^fianKnte.^tetnmifefllebtnfpnKbcn bev alten
ber erflen Sf)rtfif«ben Ã'irdien : 211« ba Tt»* syi'rni« fpvic^t in ber n8. â¬pi(lel : (£« ^at be m ^^âflwolgefallen/baà {ur e^re biefe« ^o^en ^^'fâfamf n(6 ber Idb bee JX'^ten erP tn ben Wunb bee (|;^npfn ge^e/f^ecranbere fpdà gc.« ^^^tbfâS^emin berayy. ^vebtgf de Tempore: bocb/licbcn ^rûber/obe rubi ftp/baÃ
ber ^^rtflen munb/ in welchen ber kib ^^nÃtge^et t dn febanbbar vujucbtiÃc« lieb/ eber bergieic^en iîeuflrele gijft ^erauà fcm-i ^tnfok^Jtenttviberben feinb be«@efeÃe«vnbber ^lt;^Pb«en/im 2.binb WP' ?⢠^tt empfanj^en ben ^ïitler Q5o(teô vnb bcr ïOïenfeben/ ^efum j^^dputn/ber »n« fein fleifefj ju eften/vnb fein
ju trinefen gtbt/ mit alaubigem ^erpcn ^bb munbe. ^tem ba evnintaiui« jagt »on bev â'iâlferÃebung be«peif(be«: SOnfer Ãeifclj tfTet vnb inncfet ben leib vnnb blut Q^^riÃi/ auff baÃ
V
idi VII. ifynwiivff/wlbctbce nuc^ î? te f«lc von ©ott ge fetttgef wcrf^ îgt;rt ^^rçfolîomu^ fa^t/i n ber zy.^re bigf »ber btlt; â Æ Wc Sor. tvilxr bte'^rtincfenf)dr:@olc^C6 W** wenn Du an öfoJi)i£9io?amp;07 bïfl/ eben an Oem tag t Da Ou toirbig bià achtet rooröen / öaà bu fem fïeifcfe mit bnntf jungen anrûretep. gt;Ãaà nun foUbce nifbiÃ^* fcbtÃc/ fo reinige Oeinereebte ^anb/ beinejuit^ gen vnb lippen / ab bie ein epngang tvorbttt feinb/barbureb i^briÃuö i« »ne epngebet»
2ltttwovt.
I. ©ö »ic( crÃlteb biefe ivort (SJ^riÃt beMn^eff hemmet / effet/ bae ifî mein Icib: iîrinrffi allebarauÃ/biefer ^ekb ià bae neme iXeÃeiiâ ment in meinem blut/ fol ber SbriW fen/ baà Ãlt; in feinen meà ba^ letblidjonbtnfinbliw eÃen »nb trineten bee leibe »nb blute (Sl;riÃi/eigent* lieb jii reben/epnfubren ober beÃettigen.
I. S)enn biemortz-ifffet/ vnb trtnefet/wer* ben in jbrent eigentlitben »erÃanb tttebf »»m ®;riÃi/bergreiÃlicf)/|tcl)tbarz»nibf(brieben/»nbfl-'f' fentlieb bep ben Sundem am tifefo gefeÃenz fonberit »on bem in bie Ijanb genommenenzgebenebeçten »nb gebro(benenbrotz»nb »on bem aud) in bie bnnbge* nommenenz»nb gefeÃneten mein Ãerebetz wie bià ein' bediÃlicb bie ©lanÃeliÃen bejeiiÃen: ,©er 3efue nam bae brot/ banefet vnnb fpracb: klemmet/effet teâ, (^r nam benÃelcb/bnn# cfef/»nb gabf^nen ben/»nbfpracfe:^ritirfef
«tttcjcmîttclbcelt;5U«bcttô 1^3 ûllc barau^* ^^auIuffcrfUrcr^affo: @0 o0i )hr *gt;0« bicfctn brot cfkt ! vnb von bteffmÃclc^ «â incfct/foJtjÃr Dre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(oöt verfûn-
îât^cji/bi^ ïgt;a^ er fompt. ^lu^ttcldietngruiW (îv* Prinnuô in bev iprebigt »on ôcr gilbung/ rccbf gcfpvo«
(^6 b«* »nf«* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nn Dem tifdj/ lgt;a â
^lt;â8 U^fe â¬Ã´i{a^l mit jcinenjûnge rn ^ie (t/mit Kânm eigenen ^cnDcn gegeben brot vnô meit»*
lt;£reuç aber ^at er in Ote ^enö Der friegekut Ã^Ãeben (einen (eib ju verrounDen.
aber (Sbvifîuïf»c*nDiefeminbiebnnb ge« â¢âoinmenen/gebrochenen/gefegneten »nb »berzet^* brotpnb^elebgefproeben : ^Ãne tjî mein leib/ ^'^8iR mein blut/ M ntebt biefen»er(lanb/bap er feigen »orten {»te ber2(nttcbrig gf)ri(îo jn »i-9«icbtet) babe »ollen lehren/btià entweber Ms vbocin benletb/ »nnb berxveinin batf blue ^(fi»anbel(/ober aber ber leibino brot »nbba^ blut *n ben »ein »erborgen »erbe. X)enn (oleben faifeben gninb bcö 2lnticbrt(t^ t auff »eldjen ba^ mnnblieb lt;((«1 »nnb trinefen be«( »efentlitben leib^ geba»ef ^irt/»ibcrlegen (tracts »nb angenfebeinlief) bte nacb* wnbe^ort: ;öer(ör euclj gebrochen mirDt/ ^«8 fur euch vergoren toirDt : çæeil erfïiieb' â¢ntbteinfolcber leib beraiip brot gemaebt / anebnidjt dn folebes blut basanp »ein gemaebt/fonbern ber leib »nb bas blut / fo »om .Ã- ©ei(l empfangen ! mit bem Wt ©Ottes perfónlid) »ereiniget/aiip ükartagebotn/ â¢(t für »ns babin gegeben/am (lammen bescrenhes 3lt;bro(ben»nb»ergo(fen»orben/»ie gefdjrieben (le*
1^4 VII.
gt;5- ». 5 i.^öae brot Oae gebe« ià me in Ãeifc^/roc (c^6 ic^ Ãcbm wabf fJÃ*' (eben biT welf. §uv«(anbcr i(î (iiicb nicht dn (Â«Æ Ictbööcretnfcicb bint/tvdche/aitf tic iwrt^cfpvowy »np'chtbar/ »nbegreiffiich/ »neinpÃnblicb/ »bcrncit*'â luh vn b ©iglifcb in^ brot vnb wein »crflccf t vnb borgen worben / fonber ein folcber leib / bev bn^ brot Die Mnb genommen / gebrochen t gebemefet / nbsp;nbsp;br«
»nb ben wein ben Jüngern gereift/ »nb itehtbett/b' greifflicfe/leiblich/ »mbfc^rieben/vnb fold? blnf/blt;i^quot;â erÃen îRachtmalin bem (ebenbigê leib be^ blieben / ià für »nef gegeben »nb »ergoffen: gem^e .^»iÃori beff leibens »nb Ãerben^ Shdlli f*^*^â*® (enget.
Herwegen offenbar iÃ/ boà cmà ben Worten bd evnfaÃnng fern leiblich ober mimblich eÃen vnbtriw den beà leibs bnb bliitit ^ht^iÃi fern erwiefen werben. lt;Sg fet? beim jiwor erhalten/baà entweberauÃbfot »nb wein ber leib vnb blnt ShriÃi gemacht/ober bap nâ fraÃt ber werten be^ 2tbenbmal^/ber leib in^ bref/ tnb botf blnt SheiÃi in ben wein verborgen werbe/ vnb baà bemnach ein folcher leib vnb ein folch blnt/ bit entweber aiiÃbrot vnbweinerÃhtrÃen/ obervnÃci)!' bar ! vnempÃnblich vnnb vnbegreiÃltch Ãnb/ fnr bn^ gegeben vnb vergoÃen. 'ïöeldjetf aüe^ nicht ShtiP lehr/fonber tgt;(g 2(nf ichriÃi erÃhrecf liehe getichte vnnb ,'rnl?iime Ãnb/vnbauà ©otteö ÃSJort leichflithwibet* legt/aber in ewigfeit nicht f Ãnnen erwiefen werben.
j. SOïóchte man wol einmal von biefenleutenh^* ren / wer ihnen bie macht gegeben / baà |te ba^ wod vnb w/wen^ von bem leibfnb
kittige mittd bc0 (Blrtubetts. idç Wut S^rt(îi cj(jf nf heb J« ï^îxn fol wrfîaiWcn wert»« jv iâufd) lt;tn miiȣ)I((b/ leiWicb/ Ood) vbcrnatiirlicb/eflett ^nö rrtnefen erf (eren? 5Betl Oie gaurjeJ^.^cbriffe/ â¢quot;â^tveMjerOie erfierung eine^ jeOen fpriieb^ fol gc* ^nicn tverOen/Oamit aifo Oie ^ropl^ecet; Oem ®l«ul)cn el;nlicb fep ! jeiiget / Oii^ / wenn Oaef wort â ^flciî ono '(Tvtntf cit »on bimmeliftber »nn£gt; 8(i(îitdbcrfpet|f ojKtfrancf/wie Oenn Oerljingegebeit â¢â^1â »no öa£f »ergoifen Oint (Sl;ri(ii ein foicbe/ »nO fein onOcic/fpet^ »no rrnnef i|î/gcnoinincn »nO »erflan* ^ïttirOrzOnret) Oa^ jen »nO 'Cvtncf en öca ^^«tubens fol »nO ni iià erf lert werOen.
^(nnwieOerenfferlid^vnO natiirlnbe menfebin wfemtiatiiviK^cin »nOeu|ïerlid)em leben Onrefeenf* ^â¢'l'^eiTeiwnOtrincfêÿenebrei/ erhalten »nOgefîer* 'âftft»irot:oifowirOan^oerinnerlid)gei(îli(J)nieni(^ WWetDiÃen »nnObimelifeben leben Onret) oen ©lan* ^ung^vifînm^efiini erhalten/ oetnfelbenató ein piâtnOt;}3iiî)j)(mbonp(/vnO«in rebOemiiocfepnver* 'f't« ! »no aifo Oeÿ fa(ft^ »nO Oer frafft Oes ewigen le* ^iefolcbes Oer2(pofïel jii»er(lebn on Ote ÃvcmeV im i. cap. »erf 17. Oa er anp Oem ^â¢'opbeten.^abacnc wp.z. ». 4. alfo fcbreibf/;;£)(u ^fffcbt miröt feinte ÃMaubene It be n.
e^aber Oiefe art ju reOen fe^r breneblieb »nnOge* ifl in Oen ècbrifften Oer Propheten »nnO 'JP»({cln.;£)enn alforeoetöottfelbfï (Bfai. yf »erf j. vüriât mir Oocljju ! vnO effet One gute/ fo wirC ^*b(rc feelf in moUufï fett werOen. ^7eiget etvre her »nö Fompt/fo mirt eroere feele leben.
»»(Icbcm fpru^ oas wort bâgt;ren/»nO effen
ïiSlt;$ VII. Xtryiiwuvff/wtbcvbaô
ntcbf von einem leiblichen hoven / onch nt» wn ««O'? leiblichen e)fen ! fonber vom hóren b(ë herÃen / vnbei' )en öer feelen/ bj ig/vö ©lauben an bieaetviflTen gnäW ©luiibeî vn ben ewigen ©nabenbnnb ! beffen einige grunbShvtgu^ ig/verganbe wivbweil hi^ nlt fettiÃfeit beg leib^/fonber beef ©eigeef / nicht vorn itlt;gt;* nniichê/fonber vo geigiiche leben im ©nabereifh^^^ gi gehanöelf wirbt/ welcheef ber nbsp;nbsp;2(pogel an bie Oco*
mcrcap.I4.v.I7.er^ler^:
nicht eÃen wtiD tnnefen ! fonöern ^crcch»^^** »nbfnöc/ vnöfreuD in öem .f). @eië
2(lfo wirbt auch im newen ^egament ba^ tvort trineten von ©jrigo gebraucht / 3ohan. 4- v. gt;4' âïBerïïfC maffere tnnefen wirbt/£gt;ae ich gehe/ Ãen wirbt ewiglich nicht bûrfîen.
öern bae waffer öae ich ,hnt ^ehen werbe t bci^ wirbt in ihm ein hrun bee waffere werben/ baö in bae ewige leben quillet, ^n welchem griichba^ wort C^rinäen) nicht von einem leiblichen vn mfmb* liehen / fonbervon bem trincfen/welche^biirch W ren ©lauben an Shrigum gefchtdjc/miià vnb fol vet* ganben werben, ^eil nemlich Shrigutf nicht von jnbifchemtrauet/fonbervon geiglichem tranef bct feelen/ vnb vom lebenbigen waffer/ baef in etvigfeit IC' benbig machet/ welchem benn er fdbfi ig/biird) bie wir' cf ung beg ©eiged / vnb ben wahren ©lauben bett au^erwehlten ugeeiguet/ rebet.
I2tlfo3ohannidam d. wirf bureh bad wort ^c V vnb burfï/ von bem hunger vnb burg nicht bedeufferlichcn vnb natürlichen/ fonbevbedinnetli*
^âtttgcintttdbceCBlaubcttÃ. Kîy Æ11 »nb @cifî(icf)en mcnfcfecn vlt;r(ïanbcn/ftgt;eif int tarh()tmmcï alfî cüK fpctji Piift^ er gefettiÃcf/ vnb ber ©kuib an S^rtfîû /ató P?âiifîviiinent/barmtf batf brof »ont J^innnel em* jTÃhgcn/entgegen gefegt wtrb.^tent tnt felben capitet ' ba^ cfjcn vnb trtncf ctt and) ntcbt ! effênpnbtrinefenbegntnnb^obernatih'* [ f witPnbenOêrli'dienntenfden/wteeôbtc Sapernaû j r ^ffîaiiben/fonber ba^ effen / fobnrd)ben©lan* 'â^I'f^'^iibtitt 'SKetl an btefent ort ntdt foith nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3ûben fnd)ten vnb begerten/
1 Hwt Pou j)oj. |p(j^ pnnb bent trancf/ ber Pont ^tnt* ^â^1' welt baefetptge leben gibt/gerebt quot;^3«banbelti»trbt.
^'foaiid^o^. tnt 7- cap. P. 37. ba SOrifïn^ figet/ ba bttrfîct / bf r fpmntf oU mir »nb mn« y^Wtrtnid)tetn (etbffdxrbiirfl ober nnutblie^ tritt« â^ii/fonberber bitrfï ber fee(ennad)êf)rifîô/pnbba^ ^iiden/fobnrdben©Ianben gefcbid)f/ Perpanben.
ber (E 05 35 felbfïz Perf. 38. fprtdjf : âiÃcv an glaubet/ mie bie @cljriff£ faget/ von M ktbe werben fîrôme bee (ebenbigen wap KUS pieffen. QBarnntb baô? ®er ©tangelifî er« f(cptà fêlbfî pnb fprtd)t: ;Söaà faÃet er aber von ©etfl/ welchen empfangen folten / btc an glaubten*
5lit^ weiden jcngntffen aflen/bie/fo nidt nntttpti« IiÃlid blinb fepntpoÃen/letdtlid) fonnen »erfîebcn/ bie ©drifft Pont tniinbliden elfen Pnb trinefen/ irciin Pon binnnelifdjer fpeiO Pnb t ranef gerebet tPirt/
Sâ^vntdtÃtvetp: fonberneffen pnnbtrincfen allein
i5s VII. Xfyttwurff/wtbcvbttd
wircfnng bedgianbend vnnb ber gläubigen felt;ilt; vpnrocicpvniicKPCtPUPgeiniKpgcncvui iv»-â -eignet. QBcldjcrf tenu aiicà alfo vnnamp; fümtw*'® Vont (fib vnnîgt; Mm ®jrifïi fol »crfïtinben tverNii' QBcil£)crl«bvnîgt;î)atfblm êbrifli Me rettitefptipVâ® ©lauben^ vnbber feelenfint»/ vnnt» nur ein nentfit^ ber (ebenbige ©laiib tg, Mtrmit man lifd)e bing vnb cwiÃcg leben ergreiffet. ^ïöo berttnicfjtvielmtttel vnb weg jtirfeligfeit tvilfiwâ vnb ertiefeten. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
11. ÃÃBa^fnrÿ anber antrifft bie ©prnté MriiP ten iebrer/fobietnûnbliefeenieifnng be^ wefenlwâ lefb^vnnbblntöSOrigi folten begettigen/giMgt;i^^'â nncbbieferietitigevnnb gegrûnbte antwort/ tnûnbliefee nieffung beÿ ieib^ vn blntP (Sljrigi/ cigtiâf' lic^alfojtt reben/vonbiefenbeilig^cnlentenntefei) 3^' leljrt/oberinbie j\ird)en etjngefûljrt/ ober gegl^'â^ worben / wie foW)eÿ anp j^ren fd)nfften gniiiblùv P* bargetl^anwerbcn.
i.^QBatf nnn erg(idgt; anlanget bie angejogctK ©prne^an^ Auguftino.T ertulliano VnbChry-fodoiBo, fol ber Sftriglidx ieferanff baP allerg^' wiffcg wiffen vnnb glauben / bag burrf) baP won Xicib/ vnb 23lut/an angejogenen örtern fergan ben wirbt ba^ wefenvnnb fnbganç M Iwâ vnnbblnmtSbrigi: fbnber bie eugerlidKn^lenitiil brot^ vnb wein^/welefte t weil ge von biefen QjtVicnl
Vtinl» versöffen/3cf;âff CU tvcröcit t fo ivirbjOiifu villiâ fcicfer »rfad? wiiJ«i/£gt;a man vlt;îgt;çr von öor
«tittel bcôdrtubcnô.
ber name bië tà bg vim^â Wutft S^n'fîi gege« Jâ ;^îgt; îîfefêÿ na£^gt; i)cm gemeinen gebrand) »nöge*
â wit öcv ^ljrifïliefien Streben/ vn ber ©ebrtfft/ foitfteg nbsp;nbsp;Q)5tter felb|i erbleren.33enn 0»lt; fprt4)t
Jâ' ^'â¢gnfïiniif?/ .Sfr I«fgt; lt;^çrOi« Ãfhet m Eten ^ygt;iö/3feni/ ^ircmpfdljfn ââ^»»tnunö. 2(ber an anbern erren eiïierr ficb^n* Wtnu« zwager bnrd) ben lcib in fo(c(ienreben vergt; poe : 2(lg igt;a er fprictn im brfrten bnef) von ber ©rej;* Nf(tgfei(/c(,p.^, ^aönenncntmröen Rjb/vnö
Mut ! mefebfà nbsp;nbsp;nbsp;Dtn frikfjte n ber
fi'ôen genommen / »nnt» mit bem ©eijliicljen jltgct/ »fi büà mir gebfirfùfj empfa^ geiflhcben ^eil/ jum gebecbtmo bcô ifibensbee ^Ã;':gt;îren.3fem/baerfprîd)f vber^o» wtinemtnberziâ.^îrebigt: ^örr ineljf bîctbt m ; ^^nfïo/»nbin bem nichtHeibt/ ber ' ifïtt o^ne jmeiffcl meber fein Ãeifclj geiÃbehz ! tâbch trinket fein bint / ob er girtcij Ãetfdjiic^ »nb fichtbar mit ben janen jerbrneft baà @a# eramem bee ie ibà »nnb bf u re i^firifli: fonberrt ijfet vnb trincfct«ifl me^r baà (èaerament ei# tiesfo groÃen binges/m feinem gericht-Stcmi ba er fpriebt von ber (taft©otteà imzi.bneh/cap.ifk OJîanM nicht {agep/bai? btc ben leibi£i)ri|îi elfen/ m/khe »nber bte glieber (^^^riÃi nicht Jel)Ifn fm b. ^temz ba er fprtcamp;t in ber jtvepten ^re* bigt von ben iiigt;or(enbeÃâ2tpoflele:;Ãt|j effen luifjt (rqmcfettverbc. .^^MtpirÃabe» offoerguieîtiZ
lyo V11. If ynwuvjf/ wtbev
bafTdbc mc^f abmmpf baran ee îgt;ir gdf.^aejjlöiO enncFfn^^s tjîmtr kben.^P Cae Ifbrn/tnncf öaà Ifbfn ! jo tvirjîu bao Rbfrt Ãabfn/vnb bleibr Oennoc^ bae Itbf n ^an^. îgt;fnti aber trirbt dnf m if bf n bf r If »b onnb bluf bfö^ ^6 9i 91 e 37 baà Ifbfu ffvn/ fo bap ffibf bae tm (gaframenf ficljtbarlîcbfr empfangfu tviröt/ in brr war^fù gflplJ^ gf itftt »nb (^eiplid) ^f (rutifff n toirbf.
ÃupwcWxn äfUÃiiitfcn crfcbeiiif/bap^IiiÃtiiltiiii^ im 2(benî)mal nicht mcl)c bcn von jttcpcrkh nicjTaiiiJ gctvnjî. ïöif f (Hf ijï bic ©acramc n tlicbc/ ifclcbf barifl/vnnb mit bcm kiblicbcn mnnb gcfchicbf welchem ber ©acramentlid) leib bnnb ©acra* mentliche blut / baà ift/ baà heilige brot vnnb tvein beà ^îoixÃOî genoÃen werben. S)ie anbei- ijî vnfîdbf^*^ »nnbgeiiîlich/ bie gefcbicht bnreb ben amp;l(wlgt;(nint â¢^exotoi/bamit ber leib vnb baÃblHtShri(ii wirbt geiwffen.
pigt auch T cmillianus jwar/ bnferpeifchtfT^ tnb trinefeben leib vnb baà blut gbnïîi-â^beraneint anbern ort (vflm er ftch alfo/bap er biirch baà werf leib ixrfte^ibag ©acrament bigldbg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ba er
fpricht wiber ben ^lt;^(v Marcitmem im 4- ^neÃ'
^at baà brot ju ffihfin Ifib gfinacb^/ mbfmffgffprocbfnÃaf: ^ao tft man (aè/ ifao iÃ/eitt anbilbung merneà leibÃ.lt;^lt;nn wart aber ben gegenwertigenfprnch/welchen vnfere53Ji' berfacheranjieben/peiffig mit allen vmbiîanben wiaa/fotoil (nufbtà anberà barmit j« *^.'crÃ(^n
txn/ I
einige mittelbЩlaubctts. 17t
bap î)cv^an^nKnfc6/nn'fI«6vnîgt;f«(/î)lt;e ââftlt;vfïe^Hii3 »n be« ewigen leben« föUcnff;«i(^tiiF»lt;i ®â^gt;âöen : weil nemlid) bec leib »nb bn« Ãetfd) ini quot;ââ¢t ttgt;rt(rer befpxngef/bnb iniTCbenbmal ba« bror vnö ®^gt;nv(in be«^(£3{359i iifet bnb trincfer/bö^ulfö bnreamp; ovbentlidie mittel bet @ei(î bie fiele reinige/ mit bem wat;ren leib vnbblnt(Sl)ri(!igefettigef/ ®fnn bieiti à Qf fcljf fft vn merci ve rbunOe n finï)/ fpnd)f enullianus öie folkn auch in öetn (oÃn nie Mcljetbfn tverben» QBilalfo Tertullianus eben leieren / bfl« Chryfollomus fprit^t in bev 6ö.
jumvolcf ju ^Xntiodië: âÃÃenn Du feinen itf fï / fo ^e«e er Dir feine gaben tgt;(o^ onb [*5«« letbgfÃfkn : 3ber weil bie feei mit bem leib verbunben ià ! ^ai er btr in empÃnbf leben ®âiäen bie gaben gegeben/bie atlein mit bem Ãemne vernommen merben*
. mttft jwar Cbtyfoftonius/^anrfiremit Wf jungen «n ben leib Sbrifîi.^tem/Ser leib Sbrifîf Stbt in bnfern mnnb. ^bernn anbern orten er fiert et blt;b ulfo/bnp bi^ nicht »om leib êbrifîi/ eigentlich jit re* ®ni/fönbern »om ©acrnmentlichen leib ju »erflehen Söenn nlfo fchreibet er in ber Ã0. ^Drebigt junt ^(rfju2tntiochten:0 mie »ielfagen fe^unber/ jel} Woite gern feben feine form »H geÃalt/ichj Woite gern feine fleiber »nb febneb feben* lt;So nun jbnfelbÃ/bu rureà ibnfclbÃan/ iflfà ib« Ãlbû ®u begereà fein Reiber JU nbmzer aber gibt bir ficb feibÃ/ bap b« jb«
rti VII. .^nwuvff/w{b(rb4e
tiicljt alk m fcÃefî/fonamp;f r auc^ anrûrc fï/Mà trt fctrl^abcfï. 3«m6rtlD^«ta(6: ^^ksUiï^cwtröt rofvnnöblutu^ j^emarbt von bicfcntwiinör»'^ baren blut.âSÃdcfse wort ntdir von amp;cm fdb vnbHiif 6brifîi/eiglt;ntltâ4? ju refcenfonbern voiniSacwniciU* lieben leib vnbblitr /ba^ ifî/vom brotvnnbwfinbf^ J^(£3i3{!$ôi attetn muffen wrjîanbm fverben/ weit offenbar ifl/ba^ ntebt ber ktb felbfï/fonber baeibi'iâf Vnb ber mein gefeben/nidff ber (etb felbfï/fonbern bfl^ broi anÃerüret/nicfcf mit bem blut/ fonbern Vom wnn bie junge rot gemaebef wirbt.
â¬ben alfo lebret ©jr^fofïomu^ vomniunblii^frt offen vnnb trincfen beei letbtt vnb bliitÃt ëbrifïi : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Ixnn eben fjieber gebórt i bm? biefer éebrer in ber brit* ten ^rebigt và ^^rtefïertbitmb fcbreibt : vnib^ fïe ^cribc SÃoicf mirt» mif cè böfïhcljf n blut trenifft vnO rot gemacbft. ^temvber^o^o^ â¬^nfiu6Ãtbt»n0f«n flrtfcb/ öa^nurbif^urt , barepn fcb*ââ^t'n-'3Ba?aberChryfoftomilebvviâ befallt ni« vom effen vnb trinefen M Ieib0 vnb bliü^ Ãbrifügewefen zifi Icicbtticbem^ liefen feinen werten abjunemmen/bie wir lefen in ber 24. 'Prebigt vber bi( Ã. èpifîel an bie Sorintber im n- cap. i£r »nÃ/öa^ mir tnii proffer lieb vnnöciniäffit 5« )
folicn fomnien/ »nö in öitfem leben Solern meröen/ vnnb ^inauff in ^imtnel/M vber Den ^immdvnà ergeben. .iDfnnmobnö
ift/ fpricijt er / ba famkn fiel? bicStbùfâ , 46 aa^ ift ber Icib bcà gt;;)Ãâ?i?vCn t von öcnfemeÃtobtÃ* ,©eiin war tr nirf^tgfP^
ctttfgcmttrclbc6(5l4«bcn6 173 ^M/fo weren wir nic^t (ehnöig worbe«. SOtw oamp;frnent er 2iöfcr/ bu^cr jii »erjïe^en gebt/ wer JU biefemïnbwilfoinmfn/^ittaulf Wbù^d^enîu^gebeniffn/nic^t mit bf« jri-binnen muf? gemfinfdjafft ^aben/ ââocb mit bem / bae ^ic vtibe n ifl / ble ibf n ^an* 0m»n£)ff|fcben: ©onbern aUejeit 1« bie^d^^ f Rbwingen/ »ttb bie @onnc ber gerrc^figi* âât mit feijarpffen äugen beo gemute an^ f ^l'^ïten.^en bieferiSijcfe ntc^t f4r bie bole«/ fonberfuroie^blerifî.
gt;(î mm rtiip btefem ctUctn Hav/î»ii^ bû afteit fciti mûiiôlicbc niclîimg wefetiô ober ber Rfïatife bc« leibtf mib blitttf (Sbeifli 3e(e!)« baben/Vnb alfb/ba02(ii3iJ(lm«ôf(fcretl)t:(^'6 ifl abfcbf m« **^felt;r/ menl'cljenÃf tfclj ejfe 11/ benn tdbten/onb pâmfc^en blut trmifen/ benn »ergielfen/wo Mfbcô nicljt fïgûr liclj ve rÃanben wir bt.Ãb. 3, aduerfar. Legis cap. 9.
VIII.
( ^berbarf/fowtn'm briftcnbitcbangejd3ef/ba|i ^ifeben ben ©acramenten beef kilten »nb neroen^e* HOtnent« fein»nberfd)etbfev/fô vielbatf fimbamenr '^îâarunb berfelben betreffe/ fonbevn rtHeinfovtelbi« ^'â¢(Rtlidjcn cevemomen rnnb Qîimbjetcbeii belange/
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Von ^apifîen juin tbeil/jum tbeilvcnanbern/
ïâbeb nidamp;t mehr âPaviÃifeb fei;» wellen / alfo glt;* Pfiuen.
üf
174
lt;Sa(rament ö« affen ^efïatnen« fini) nic^f m Die ^»mfifc^eii gabenver-tvanöelf worben: Sbù eulferlic^e i(y djen aber beo ^benbmafo werben in bett (fib vnnb bfuf ^^rtfîi verwanbeff/ pe gen bifâPaptfïen. 3feni/Ãte 0afM^ ment bee alten iTe fîamenfe ^abfn ntcftf »nber fic^ gehabt ben fc^a^ vnb ^itnft-fc^egäfer: ;SÃie ©aeratnent aber bfö newen ^^eflamenfe paften »nber fiefe »nbin |icf}ben leib vntf bao Uut fîi/fagen bie Sfffent^alber.
^arumb folget/ baà aucl^ ein »nberfc^etb jwifc^en ben ©aeramenten beo alKtt »nbnewen ^Tefîamento fep/fo »tel bfii grunb berfelben be langef»
®lt;nfrlîcnfpnicbbc(îc((3cii bic ^apiÃcitjiiii'«^ t^cilmit bicfcn worrcii : ^ao tfi mein leib3^â'*^''' 4)er J^e Ic^ ifî bao blutbee newc iXe fîame nfe» ^tent/mit etlicben fpriicbcn bcr affen icbrer-' 2(n3nllinn^ faÃt : ^ao brot vnb ber wem wirbf ingebfimniöbure^ bte beiftgung feeffttÃlicf) ^nm leib vnb blut (^ÃhÃierfä^i^f' fett : vnb fdglic^ für baà leben ber weit cpffert. QtBie von ber fungfrawen burcbigt;^â^ ©etfî ein waÃreo fletfcb erfcbnffen woe^ ben : alfo wirb eben burcb fÃn auà berfubftan^ brotà vnb wetnà imge^epmnwberfeib^^jj^
fd)«bUä?cm grunb bcv Qacvam. 17Ã
gcfcgnff oöcr Ãlt;^fiü'3e^ 3«â«
MW fcftvetbt : ® er « 9à 91 ^at öae brof ju fei* nent Ictb gemadjefgt; 3^1 2(mbrc)ui^ fagc« fÃi:StObrortfibrof»or Cen werten öerföa^ tramenten: nacijötm aber öer fegen ^tnju fompt/ fo wirbt au^ bem brot bae fleifc^ iJbrijîi*
lt;gbcn bicfenfprud) bcfd)oncn and) bie2(Kcnfba(* lgt;«jiiil)mtttbdl/ erÃliebmit ben Worten ®)rtfît: ^Ãae t jî mein leib/ Ãae tà mein biuf. Senoeb lt;quot;icb niit ct(td)cn fprüd)cn ber Tilten. 2(1^ ba 61;rpfo* ÃomuöfajciBaöinbem Ãcicb iÃ/i(l baejenig foau^ öcr feiten gefloÃen/ vnnb beffen Serben wir tbeil^e»fFti3- 3lt;lt;â«/ba2t«3nÃtiniö fpfid)t: î^emet bao ini brot / fo am i^reun ià afgangen: nemet bao im Ãeldj / fo au^ ber i f«bfenQ:hhfiiiÃoergoÃcn. ^tembaCSçprtanug f«3(: îiJîati fan nidît fe^en/ba^ fein blut in bcm ^ekbiÃ,
2ftttwovt.
I I- *281« bk wort Sbrigt/ Sao ià mein leib/ ^wià mein blut/belanget : i^an anb benfelben
I twbet bte oerwanblung be g broto pnnb wetnö in ben lcifgt;»nbblutâ¬briÃt/nocb bte leiblidie gegenwart betf kibö pnb blut0 onber brot Pnb wein erbalten werben.
I- löenn furo erà bat SbviÃuo niebt gefproeben: öem brot vnb wein werbe ber letb onö blut/6onber/ Sae ià mein leib/ Ser Ãelc^ iÃ
SiR iiii
vonvnb^v^
tncin bluf, gu îgt;cm finö btcfttf ni(bf wo« îgt;lt;f lt;* fcbiiffiing / ôter îgt;cr vcreiiterung tc^ tvefen^ ter et«* turen: föutern wort ter gnetijen »erbeitfun^ Cuangelt}/mit weîcben Brot »nttvein ju einem t'irtv (ifeben »nnt geifîlicben gebruud) gebeiliget werten* 0Bie@.2(u3uginfpricbf: fompf Ãe»6 îutn clfiiifiif/ |o miröt öarau^ «n tnent/öa^ re ftp j^leic^ ale fmjîcbfbarmoi'f* Ã3ber ^oban. in ter 8o. gretige, ^tem ©⢠Wti^. refitóintcmgefprecbwitertieke^er: JÃrnn flue/ Per fernennatüiUelsen ktbein^eâ^ forn/»nö ein brof/wnP ffc^ ftlamp;|î einen poef genenf / ^af auc^ oùfe pejjfbare ieieb^'* mii Dem namen fetneà (eibà »nO blute tnebt Da^ er Die natur gednDert ^abe/fonbtï t»arumb/DaO fr öic gnape an Pj natörlfcbt gepenget nat. ferner tg aueb »nleugbar/ta^ ter ^auluÃ/nacbtem ertietrortter epufarjun^erjeblet^ noch jum triften mal tcÃtrotà geteneft/ inter tie Sorintb. im 11. ». zó. 27. z?. ^tem taà er fpriebn ^Ãae bref Dae mtr breeben i|i nicbf Ptf meinfcbafft Pee leibÃi^b*â^â finPeineebrotetbctlbafffig/in ter erfïen on â¬ortnfb. cap. 10. ».10.17. welcbeà ter 2lpo(ïel nw alfo reten fônnen/wenn tarfbrot im.^.2tbentmi« fein wefen »nt fubflanà folte verlieren, (gntlieb mirti tiefe erà erung ter Worten Sbrifîi von ter verwan^ lung tee brote in ten leib Ãbnfîi/ mit feinem jeiigm» ter âPropheten ober 2(po(lein befletiget. 2(u^ welcbem «rfebeint/taà fie ein trawm teà 2(nti{bri|ï^
freçlMI
fijtcbltcbcmgvuttbbcvöncrrtm. irr frcijlic^ »Oll rtKlt;n vct^fglrtubiÃcnfolmworffniwcr* (cil.
2. t^fir^fluîxr/ fû^4tau(tilt;S^rifîii^ ttiU niiÿfcii îcfprodini : 3n/ »nOer/ mü ôem brót vnD wf in i|î me m If ib tvcff nlicb/ kiblicb/vti0cb^tbar/vû âfbernatörhcb/ fonbcrn : 5)5 tfî tîif m kib/5)aô îHmnn blut. 5)kflt;.â£î jtnb eigciiflît^ wort Sbvifli/ 'gt;nîgt; btrlkilben warl'afftig/ getvi^ »ab befîenbifj. Sisie 'âovigca aber/trie iîc von bkfcn éeiKbeaverfîrtabeii ^iiberfUrt werben / Itabtrort ber^tntidjrifîeaz vnab ^etb^lben jritg/falfcb/ vnb ein (obrer bu(i)(îob. 5)enn fllicb bû( Sbrifliii^ iitcbi rtUein gefprodxn : 5)aà ifi â¢^nnkib/^^oià mein blut, fonbernllebb^nJn3e* f^^i: 5)a6t?)ut5u mdtinu ÃcOfcbtniÃ/ tvelcbe â»wt fein leibfiebe gegen wart be^ lei b^ ini ^rot / ober btöblutà tin wein jiilairen. ^eil ba^gebeebtniö bei» Ãffebebenen »nb abwefenben hingen gehalten wirbt, ^«beraiicb Ambrofius mit ber^treljen gefprocben: ^6 Ȉ fin gebec^tntô vnfercr erJofung ! ba^ vnffre i;£-rlö|ér0 gebmifea/ vnb baà Ãri5f# pt von )^tn bf fommf n mdgen/vnb feinen tob »ttfünbfu/bi^ baO a fompt : âSÃber bie i.Ãpifïel till bieiXorintb cap. n.
3iinianbern/l)atlt;5hri(Ãu^ni(fttanetn gefprocben: X)a£îbrottfîmetn leib/ fonbern and) ; S)erJ^el(()i|l ba«newâ$;efîament: welche wort/ wieeÃtmleugbac i(t,ein gleitben Perfîanb »nnb erflerung mit ben »ort* sen haben mfiifen. S)enn wie baà brot ber leib i|l/ al* fo i(f and) ber fetch baà newe effament/ â3)nb berge* gen/ wie ber fekf) baà new '^ejïament i(î/ alfo i(ï aneb baà brot ber leib 3)1 benn nun baà brot alfÃ
»
îys VII I. ttwiwff/ von
I)vr(d6/ î)a^lt;^î)cn (lt;i6»nî)cr vnnöinft«^ wcfcntfK^ (tat: fö mu|j aiicttöer^clct) affoöatf ncw'^cfï^twci» fcpn/ öiip er öa^ neiuc â$;«(ïanKnt wefcntltcb tnl^ »erborgen f;abc. vBr.nbnjetlföldje^ roin^VIt^n'^g fan gerebet ober geglaubt werben / fo t (î offenbar / »on ber leiblichen gegenwart beg idbg im brot atiff gleiche wei^ fol gevrtheilt werben.
3um britten/wiberfprichf ^^aulu^ folchtv (hen gegenwart im Q?rot »nb wein mit biefcn aiifÃ^* brucf ten Worten : lt;So offt jftr von bicfcm cftcf ! »nnö non biefem Ãekh» trtncfet/fbltj^f Deo lt;à oî à 07 robf nr rfönöttjni rr fonipf : r. (5orinth. n. ». zé. ^iïerbennalbfl'^i^ leiblichgrgenwertignachberlebr biefer iciubcn: wie fol er benn nach ber lehr ÿ)an(i erp fommen ? ober t(î erfchon/nachbieferieuth mei;nnng/fommen: war' nmb hóren fte nicht anff/nach^anli crinnernng''von biefem brot jn effen »nb von biefemJ^elch jn trincfen?
3nm vierten / ià bug bic mct^nunà ber Worten bc^ 2bcnbmatg/ba^ ber leib bnnb bag blut (Shriflt hrotvnb wein gegen wertig: wo bleibt beim ber2(rti' culbe^glauben^von ber Himmelfahrt ghrifli/Vött feinem fihfnjnr rechten @X)tte^/vnnb wiberftin^i ium gerieft ? Xtenn ber 2(rticul von ber Jpimmth fahrt melbet/ Ãhriflutf fep mit feinem leib vnnbbltii nbsp;nbsp;,
hinauff gen himmel/ nicht hinab in^ brot vnnb in wein gefahren. ®er 2(rttcul vom (î$en jur rechitn â melbet/(ShfifI»^Uâif fdnem leib vnb blut ft^eiurreth* j ten begbattergimbimmel/nicht im brot vnnb wein beg quot;^ibenbmalg. S)er 2trticu( von Shri/Ii wibtr* funfft melbet : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iffug tverbe wtber aufferbon ati^
« ban
j f^tcbUd)cmgt'iinbbcr©acr4ht. 179 ! 'C'immdfommen/ ntcfetvnfïcfetbar/fonbcrfïcbf* ' nbsp;nbsp;nbsp;! nidjt tn^ brö( »nnö tveitv foiiïxr ju ricfcrcn tic k*
'^âïâigcn »nnïgt; bk (cbun. ^ctl beun bkfe 2(r(icul i â*â'br/»nglt;jtt)ciffc(f/ bnb gewip (lub/ fo ntu^ bte mep* â«»3bon bev lciblicfectïgegentvart tm bro( bnb wciit âjottvcnbtg fa(fc()/vnb ntcfct cine erflening/fonber »or* f*;bning Verworfen be^ ^benbmotó fepn: ©imemaf ®'^^eijfagnng »nberfkrung bcr©(f)rifFtburcfcnnp
bcm glauben eÃnliefefepn/nnbkSvom. u. v.ó. ^nbl((()fïrcitc( aucfe btfcmepnungnutbcraUgemct* bciUc()rbcr (Saeramenten/vnbmitbcrartjurc* pii/fo ïicj. Ãjp ©aeramcnfcn gc* bv^icbcf. lt;öciin bic ?5cf(tncibung mar bcr ^unb/ Jl'w öarumb / baà bcr bunb in »nb ȟber bcr cuflcrli* ^gt;^tt^cfcf)ueibunggemc|cn/fonber tvcil Ãc ein jet*
bcöQ5m,^£;/(m i'tgcl bcr gerce^itigfcit beotglau* gciucfcn i(ï. S)a^ £)(ïerlamb tvar bcr »bcr* iwb/ nidbt baà bcr »berfdjrit kibIi(f)itnX)ÃcrIamb SWefen/fonber weil ba^ £)Ãerlainb ein gebenef »nö , ââ'Wic{)cn bea; »berfeferitfi/fo in iSgvpten gcfe()cbcn/ dn anbilbung »nnb »crÃglung he^ gciÃlieteii wf!tritg»nï)j)ercrlófung »omgeiÃlieÃcn^Ãarao/ ooiirc^ geÃjjef^en/ gewefen. ïöcr^auff 'it bicabt»aftf)ung ber fûnbcn/»nb baK bab ber wtber* 3«btirt/nid)t baà bie»crgcbung bcr fiinbcn oberbie i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gebürt in »nnb »nber bem â^auffwaffer »erbor*
; scniigc/fonbcrwcilcriÃcin Ãgel»nnb orbcntlicftin* 1 *J-/ welcfcc^ er brauefect in bent 1 «ân ben Ocr^cn bev auÃerwcÃltcn bic gnebige »erjei* bâingbcrÃ'mbcn »nb feligct»tbcrgeburttvirrtct.â2Ão* ?«â haben beim foicftc icutf)bicfcn jÃren träum / baà weh bats brot berkib (SpriÃi/»nnb bcr wein bad
ïSo VIII. ifyrtwnrtf:vöttVttbergt;
Hilf ÃOvifît fcp/nxif î)cv (dbiin brot/vnnöïiatf Wiin'tt liftn wciii verborgen / »iW nidx öarumb/ twü nbsp;nbsp;Slt;'
ffjjncec brot vnnb Mcf} ftttb ttgt;iU3Cicftcn/fïlt;)d/gfbf(^f* nijpn bftf lcib^ vnb bliif^ (Sf;nfïi fo fur vn^ vnï) i)crgp(]cn/ aut^ mind »niib tuercfjciye bir ^r amp;dà brnucamp;ce ben glauben in vn^ ju Ãercten/vn^ t)i(fdi(flt; gctneinft^affr Ixtfkib^ vnbblut^ Ã^rt/litiâ Vn«?ju»lt;nnef)rcn.
11. gur^anbcrtvatf bdan^abilt;Scomber ÃOrifîlictini .î^ircften/ fo beflettigcnltcfbenfow«â*!) bie »crwanblung bctfbrof^ vnnbwdntf beg'JdxnD^ mutó in bch leib »nb bli« (J^rigi / ober bie l(iblici)(^^' jenwiirt b(g Idbg »nb büu^ (Sbrigiin vnnbwib^'^ bem brot vnnb wein be^ ^^benbnwl^/rtl^bie tvortöc» ©;n(Ii$unlt;}.
I. ®enn erÃ(i(6 t^nn bieon3ejOi}enefprij(^M' felben nieÃt^ ju erboltenbie »ertvonbliing besbtetf »nbrnditgin ben leib »nnbba^ blut S^rigi/ tviegl* d)lt;^i}rimbli(^ / bc(t) fur^/ fol angejeiget tverben-®enn tva^ anfanget ben ©prud^ Adguftini. «xleten bief( ientl) ai i jubat i fo tvirb gld({)tvol im fd' bat gefaxt ; bref »iinb trein «reröen
(fibrnnt) bfuf (Ihrigi gefc^tJf^«/ »nnOirt^Iicb für baà (eben bertreltgeopgn'f« SDag aber biefe wort niebf aifo foSen va-Ãanbativd^ ben/al^fvenn aiig bein freien brot^ rnnb freiné b(( leib rnnb bag bint (^bdÃt würbe/ rnnb fâ()Iieô in btï tbat Pnbwarbeit fnrbttftmbber ttgt;dt gfopgertwuf^ be/iÃtrftltd) baraug abiimemat/baÃAugullinus eben in anÃejoÃenein iprueC» inmatibcmmalanfd' ta/ffil(lbf^ÿef(fid}lt;imç^c^cyn}ni6ilî)artnlf^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcr Qacvatn. isi
S«tlt;î»lt;t/»n ni) verfînnbfn n?eröc/ ba nemJitb ber name âânnbbtedgwfdjaffren bcrf)tmnKlifrf)lt;n binge/ ben wriidxii ©acramemen iugeftijrieben werben, j *öfinnalt;^ baà Auguftinus eben in biefetn fpnie^ ! ^^tvort.ii:vfdMffctt mitbemwort bctligctt fvgttcnerflerf/ batmit er anjeiget/ baà alfo ®wbrot»njgt;j)ev tvein juin leib »nnb bint SbriÃi^r* IwfFen werben / weil Ãe burefe bancfÃigung/gebett/ *nnb bie orbnung »nb »erbeilTimg SOviÃi jnm lt;öa* , ff^ment big leibet vnb bluttt gl;riÃi/»nbalfo ju einem 8''Ãlid)(n gebraneb verorbnet / ju welchem niebt not* bâtnbigijt bie verenbernng ib«^ wefenÃ/ fenbern irerf ââ*ââ1^0 »nnb gebranebÃ- ^nblicb baà baà wórtlem ®Ptf«vn b(t) bem TCiiguÃinc »nb anbernvat* tii4)tà anberà beiÃ/benn bae Æ). 2lbenbmal jnm
Seöcebtnià beà opfferà mit redjtem lob »nnb bandfa* 3gt;«13 halten bn begehe. ^iefol(bebrei}bingaUelt;}iià ^gt;f(lt;nje«gni|fenaugenfcbeinlicbjnfel)en.®ennal!o fP'iibtAugiiftiniisinSentenciisProfperi; Q151C hnfielilcbe brot ! mclcïgt;f5 Daà Ãetfcb w fîi i|t/ wirb nacl) ferner iveife öef leib genent/ foeebocb eiÃertflicb ein (^aeramenf beeleibe(fijnfhifl/ melet^er fidjibar/Ãveiff^ heb/ »nö Ãerbticlj ane (f reuà gejengel iÃ: veo Ãiefeibe epfferuttg Scà Ãetfebee/ welche mi« be«l;enbenbeö 'PrieÃere gefcbtcht/ triröbÃs lepöin wnb Ãerben i^freui? genent/ tnebt baà fie biefee felbà ftp (merefet ihr ^'apt* |îlt;» 0 IvnOf rn baà (le (à «le ein geljtçnuuv bcf
isi Vlll.ifyrtwurff/vonvnbcr^ 1 îîfutff. Trinic.iib.j.cap.4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
»nD Dasbiut i^ÃnÃi nennen wir Dae »on M frftdjien amp;er erben genommen/ vnb burefj gebee/fo im brauch Dee îSaeramciegefctjïe^t/ 1 ge^cp{igcf/»nD »on »ne nac^ (^didic^er orb/ nungjumbeil Der feelen genolftn »»irD/^tnH geDec^rmebeeIepDenelt;£^nptfur»ne. St«ââ*â wiberjrtiifï-^nnzoeiip.zi. A)«e|îeiff^»nbb(nt Diefee opjfere marD »or Der jufunlfr 1 Durch b«c gleichme Der opjfer »erheiffm/ (« J Dem lepDen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wif Der nbsp;nbsp;nbsp;bargege^ j
Den : »nD nachbem nun (IhfâÃuö fommen ip/ wirb folchee jum gebecfjfnie Defjelbengeb^â^/ (en. 3«tn Chryfoftomusinber 17. îprebigivW Die (Spifïel an btc.Oebrecr: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opfftr i|lent ge/
Dechtnie Dee opffere am lt;ïreu(?.;©rnrt ' er fprichf : t^üt $u meinem gebechniie/ 1
ein anbere opffer / wie ber ^oO^ 1 Perzfonbern eben baljelbe/M viH me^r baegr/ ' Dechtnie beifelben opfere haiien wir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11
5ö5a£f betnnaeb Den ©priieb T crculliani bcMn* i get ! ba er fpriebt : ;Ãer .it ot 9î bae broi f ju feinem leib gemacht ! fo ligt offentlitb am nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à *
baO berfelbig au^ lgt;tlt; »ertpaiibiiing beö brot^ in bcn . '' leib eSbnfît niebt fan gejogen werben. ®aber er von j *gt; ben âPapioen gefînminelt/ »nb bee r uglidycr ivei^ mir i ft halbangejogenwirbt, iöenn Tertullianus erflert }â fteb in angejogenent fprncb t ba^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber gepalt ft
bae brotjii feinem leib gemaebt/ ntrfjt ba^ er bie fnb* ft ⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j (tm8
Rbtcbltd?cmgv«nbî)cv©4crrt«i. 133 bc^ 51' 0tg vfrtvanDelr in öcn Ilt;ib/fcnî)eni nbsp;nbsp;nbsp;lt;v
^'â^tvofveroröncfjit einer figur vnnb unbtb pâ^Sfeineefieitó. 2(u^ welchem er îtenn f(^(eii(î/ ^lirtfïiie? einen waren / |uf)t6aren/ greifflieOen/ leib l;abe, S)enn îgt;i^ i(î ber ganÃe fprucfj ^ftullianiini4. blK^ tviber Marcionem: ,lÃ(r Oa^rof ! fo er m öje ^anO gcnoiîV/ öcnjiingcrn auOgct^eilt/ju feinem gemacbf/ w öerncrgflprocbf«: ^i^»|î (eib z Oegt;0 ià / ein Ãgur metneà leibÃ. ö:a Wte aber fein Ãgurfepnfdnnen zwo cà nic^t âÃatftaffüÃer leib gewefen were, nn ein bing/alà ein gefpenà ! fan feine Ãgur be»# ©0 wenig nun ein ÃgnrbaÃwefen beÃ/ foÃe ^!»bilbet/ fepnfan/atfo wenig (ebret Tertullianus, im nbsp;nbsp;:^benbnial baà brot in ben leib Sl;riÃi ver*
*'ââmb(i(n)(i-be.
' ^aÃanlangef benfprinf) Ambrofii:^ià brot I ^brof vor Ãen Worten öer ©aeramentenZ i ^mcbbem aber öer fegen (nnju femptzfo wirö i nbsp;nbsp;nbsp;öem brot baà Ãeifcb ^fsriÃi : 3à î»â «âifhiv
p»bfol(t)cà rtuebnirfit »on ber tcri^nberiing beà we« imÃ/fpiit)ev j)(g atnptà »nnb brauebà ju ferÃeben ià ; ' Vetmbaöbrot/foeigentlitb jnerbaltung biefeà na* , '«Hiebe leben à bienet/wirbt bnrö) baà wovt/erbnung ' iâubrcrbetÃung (SbriÃi/ ein inÃvument vnnb mittel/ i''âeW)cÃPer.^). ©eià ben glauben in vnà jumebren âilâimbjuÃerden/ branebet/ burebben wiran bem leib iâltb blut (SbviÃi gemeinfebafft haben. 5)iefe iebr aber quot;ââ¢mbantwort wirb awp 2linbrcfio feltà flevlig)bcÃe» ttget.
tS4 VIII. ^yttwutff/vortvttbcv*â tigef. S)enn tm vierten bud) von ©acratnenten 4. bavanÃberangejo^enefprneè^enoininen/rrflt'^^ Ãe^2tmbrothi^alfo: 'Ãilnüftcijt fatjflu: ld} öod} ffine ge finit öre blute nbsp;nbsp;e tfi
gif teinte- ;©fnnÅtf Ou bae gif teinte Ofö^aÃfmpfnngfn/ alfo trmrffÃu nueb glft^nteOfetbftvrfn blute / alfo Onp 0lt;3 ft® quot;febftt) ob öfm blut Onrfy ffpn/vnö Oennodï lâ^ bfjnblungOfr frldfungj^rf frafft Kibr- S«»â tm fnnffte n capitel/ in betii bertvtber vntf anÃCjOëâ^ fpriitb»tberbolet»virbtzgebefbie|e erfleninj: ifi f tn figur Ofe Ifibe vnö blute vnftre
^iffu ^2^brifîi. ©öwirbniinatiÃbcbivt p fem ber (eib (Sbrifîi/ fo fern bnrdj iSbrifîi wert vii oiû' nung bj brotisum ©acramèt/gleid'nie vn anbilbitnü feineeleibegemadxtwirbt. 3mQ3ii(ödeinitiand. cap. p. erfiert fteb Ambrolius mit biefen tvortcin Q;»n tvnrfe fle i|c^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îfî fe gf mtffn/ 05
lt;rfu^igft vn bfgraben tvorOè. ^arum ifî bip fin ©aframitöfffilbfn tvaren flfiffbfb-.f^iSri^ffuefcbrepet fdbfî: t£bf öf à fe öurc^ ^Ãotffe mort geffgn« wirb/ wirO lt;e fin anV Oing genit ! nacl}bc re abtrgt^ l^filigf t tft/ tvirö Oer If ib (f ^ripi bf bf uif t/ wb vor öfr ^f iligung ^nfi ee fin anbere/ «ac^ wï fifiligûg aber »virb fc bae blut (^^nfii gfnt«^* 53ap aber bieretbtfcbaffene alte Mjrer (diK vertvab' Ing bee bi-otg vir sveine beeTibebmale geleidt ober ge* glaiibt/^eiiget ber felige T heod. ba er itn ^.Dialogo «?iïibie5\lt;^(rimnainëbfrfelbfa!föfebr(ibt:^if^iâilt;
ligeiwr*
i Flt;i)Kbltdjcmgvtjnbbcv©(tcvrtm.
warjnc^m »erliacn ntc^t nadj i?fr «gene natur. Göttin fû binben in I JÃfcm vorigen wefen/ »nö gefrait/vnnO form/ âââ¢ânb fitiö fi^tbar vnnö bcgreiffiicb/ wie fic îi»»orivaren»
SSîajfbemnrtdjbtc vSrtgcnfprucbbcr^rtffer fo î)tlt; 2(llfnfbalbev/ bic letblicbc gegen wart amp;to{ ju erhalten / aniieben t fol Der Sbrijtliebe iefet Wtn /»nnb behalten i baà folche leibltehe gegeintart ®^®lcib£(imbrot/ »nbbe^blutftim weinbetf 2(benö* â^â'lö/eben fo wenig/ aKWevetwanblung beö leib« âttb bliKg in brot vnb wein/anà ihnen fan erwiefen pâ^tben. Sïöic foiehett bep einem jebenangejogenen ipni(h infonberhnf f^l anstjtâä« âiânnb bargethan ^ttbCtt.
. ^tnn ei fagt wol chryfoftomus : 'ÃBae im ifï/fep baaienige/foauà ber feiten
ââ^fftoffen. ®aÃabev foltberfpriicb niehtanberg J ® ©acramentiweife von bem wein / welcher bai ââ¢wt (Jhrifîi fo für Pni vergoÃen/genent wirbt/fol Per* Kâ'tibenwerben/ je«3tn anberefprnchbei Chryfo-2(li ba er fagt: 3rt ben5tirchenge)ct)ir#
gt;|ï nicbt ber ware leib lt;2^^rifli felbfl/ fonber ^^«ehepmniefeineo leibe: In opereimperf. j. 3(Ibennnnn/wieChryfoftomushleleh* leib/nemlich nach bem wefen/nicht in ben wnge)(bttten ! (d muÃfreplicb inrporigen fpnicf)
/⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Hl» «JVvlvI/ f»v * WW
W mûjïe Chryfoftomus mit fich felbi fîreiten.
iS(^ VUL ^nwuvff/vonvitcee#
^önnö ^icfxv bicncfbfl^ Chryfoftomus ftfcrdûfin ï)er8j.^re£)igtv6lt;r£Wiur^ éo
fiorceii i|ï/ wfklxe Dingetvarjcidfcen vnOjd^ djfnifïamp;fnnamp;i^opjffr^
iöcinnad) fag( aiicb wol Auguftinus: lt;nbsp;tnatnibrot/öaoain (iiruç Ijungft/Oîcwtnd im.^dcf}ö46aufjamp;frffuen ^rficffdh Ãbcr fölcta fpnid) ijï iwd) öcr rcgul2(ii(ïii(ïii»/ ©o* crutnonr^tveife jii »\âr(ïd}en: X)a nctnlic^ ï)Ctn id' tbcnOcrnjmeOc^ faerjctcbnctcn/ öem brot Der JMt»
3ccrcii^ij}tcn kiba;/ ïxni wem öer nam öetf wr* öo(fenlt;n bluro^^egcben wirb. Qbie folc^fg 2(«3igt;(î^ nii^lfl)r(»bfrocn5gt;8.-^(;dm:
lt;|îfn£Hf|«i Uib/tüdc^en /^d'f^ft/noc^fnni» dâen hae bluf/Wfl(tf0 »er^uffén tvabfn bff mic^ irerbfu acuelafn» Ãab eueb ff« ©aframenf bcfo^If« ⢠tvenamp;get ftlict} »rrpan* Dfn ijl/imrb ee fucb Ifbfnbig macbf«. ÃOnfllâ üb (amp; gificb ficbfbarlïcb mu^ haiffn tv(r^ Dm : fo folà t)Q(^ »n/i^fbarheb vfffîdnîâf^ WfrDm.
Ãnblicb fa^faucb wolCyprianus : Qîa« fart ricbfffbfâ/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff in blut im ^rlcb ff P- 3(amp;(f
ticfcr ©pnicb Wirf jâm merfieb von bipn f ent bf « (înmmeIf. Xxnn alfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er im i. Q3iid? ©pip i-
Ã)?an fan nicfjt feben öap fein blut/burci} wfl* d?e8 mir trlöii »nb Icbrnbig gemaebf pnb ! ii« Ãfkb ffçf / mfnn bfr mein Dein felcb ^(t/ mit wde^tm b«à bluf i^^rifïi dtiogd wirPt^
gvuttb bee Qacvam. ïsr
©o (Æ{ niin ö4^ WiU/iiiW^ öer (e^r Gypriam', ®ârottn^cl(l,/tV(;tlmttöi'mtvdnDa^W«t SI)n|Ãi3lt;* ifgt;3«/»nö©acrurtient£ftvnpan3ebiltgt;et»irör.
rtlfo öffenbar/btc alten ieÃrec »on bent ^i'fâorgenen leib »nb bint inbem brot»nnbt»ein belt; \2lbenbinaltfnt(ttgÃeftni|l/obergeleÃrtl)aben/ (önber ba^ Oiefeet i ff ein gebiert »nnb (raninbetf^nnttrifftf.
^nbc.
ISS
Garnit he folgende 6(effer leer OiJnöf n/ ip es für gut angf feben n^ortJfti/ bajj ï)tc fiimma tonb tnbaft öcr (e^r ©naben ©oetes / welche in bicfem ^iich
Ãatetnifehen Traftat j?cnn Doftoris Oleviani de lt;âÆ' Odiitia tÅderistrewlich »ertcutfehet/ hievongefeÃentw* fcc; welcher tnhalt gleich im anfang bciîelben ^uc^s fnrgchaiten wirbt mit folgenben warten.
i;cbt.s.
- Off bet/plt;s3tot baffe butdj ben ^ropfiefeit (^^^3eteniMntwrf)eiffeit/ba^ er mif »nfi einen iKwcn SSunb nitwten wolfc/ nicbf nad) eem Q3untgt;c/bcn er mif ben SöaftftiiÃcmatbf baffe/bn/^ fic mià ©qnptcnianbc geführt t ( beii pe baffen benfel* biÃen SSiiiw nid)f gebalten)fonber bab bi^ ber fepit folte/ ®rtb er fein ©efe^e in »nfer berweben^ââ in »nfern |înn fdireibenwolfe/pnbervnferSoff^/î wir fein Qîoicf fepn folten/ îOen er wolfe fieb laffen»bervnferini|Tetbaf/Pnbwölfe»nfererfiin5ni' mehr gebenefen. Siefer^unb verbei|Tef^'â^^'âi folcbe erfenmief beef wabten ©ofte^/bie ba bepb b gneÃige »erjeibung ber funben in ^bofïo ergrein »nbaud)bieernewernng txg menfdjenjubemewn l)ilb@ofte0aiibft(^geigt;ere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
3um anbern/ nadjbem aber »nfer beitt neiv
^nnbe ober '^efïamenf biefeverbeifTenegötee nlien inenftben gefdjeneftf werÃen/©off nbee bafftig i(î/fo mup nofwenbig biefe r ^unb viibefie*'' teil werben.
wirbf aber ber 'i^iinbanfFjweverleb *'âbi|eb (îunben/Jilin crflen für Ãte fubfîanU »nb wefen e Q5unbiJ felbfïz ober fiir bie »on ©oft iberbeilfene Ægt;
IS^
fÃV bic adminiftration, i)namp; fp^iibung Dctfclbtgcit in ber pcfef baren ^ircfcen.
3n ber erjïen bebentnng tvirbt bip wérftetn 6ev ^rop()eten ^ereinia amangejogenenorte Der* P''nben/»nnb getjort biefelb allein ben anperive^ltert fiiibcrn ©oneef jit. !£)an benen aÃen »nb allein »er* n biefe beijbe (Incf verl)ei|Ten/netttli(^/bie Derjetb»«^ funben/ »nnb bie ernewening jum ebenbilb @of* lt;fî?/'bnb alfo bie erfentni« ©otteö/ bnrd? »elebö jte 3oç.ô.».44. Mb« ttolf^afen ©ette^ erlangen/ bie fte fonfl von
f«lb(l nimmer ^aben »nrben. 2(lfo rebef 9)îo* ».lö.cap.n. fe« bon ber fubfïanft »nb tvefen beef ^unb«â.@ott *'âgt;ebt bein »nb beinefi famentf l^erij befcfgt;neiben;^ön nbsp;nbsp;nbsp;* jâ'â'
lâ«« adminiftration aber »nnb aupfpenbung be^ «om.«.». ^unbff Ijanbelt er ©enef. \y.
^Ãae tjl aber mein 05unt» / bm j^r Ãdfcn (oll îwifc^cti mir »nö cuc^/vnb Deinem famen ©««.quot;0â.
Dir / Lillee wae männlich i jî »nDer euefj»/ fol befc^nitten werDen. 3^r folt aber Die vor# an ewerem fleifc^ befcljnciDen/ Daffelbc fol ein jeidjen fepn Dee ^unDe jwifc^cnmiic »tiDeuc^.
Stern/er fprt(t)(/'3)îein^nnb folin emrempcifdje ftpn. â^^nb ip bod) get»ip / bap bie fnbpanfi »nb »efen bcâ¬t ^«nbff felbp nid)f an jl)rem fleifcbc i»ar/i»te auch beren bergen nidn alle befdmitten waren/t»eld)cnb«ip ^unbaupgefpenbet/»nnbburd) bie 55efcbneibung âX«.7.».p. attgetragen wnrbe/ in bem nemltcfe pe felbe bie an* gebotene ©nab beëâïSunbö bim^ jbr eigene bopbeit »on »erpopen l)aben/s»ie bafelbp amp;. ©tepljann^ lehret. SP berwegen bip ber ©nabenbnnb/ fo bn fein iij .
ipo
«wren wefï/ nbsp;nbsp;nbsp;O of f ixr^lt;if|f f/»nnï»
(incm ctjïâtcfïffigctz ön^ crftc^ fdbfl vntf ftfcencffJ^ «lient @o«/î)ecnimnterttiit vnö jurnen fvtUvnö W er vntf j» feinen ftnïieni vn £gt; erèen ïie^ etvfgen leamp;eii^â
Sbrtfïo frinent etvfgen vnnö eiiigehortid* â¬$ol)n fluff vnbrtiintmpt/tveidic verbeiifuiià (tefeé^* 3lt;fa r^- nbsp;nbsp;ben ià bcm finten ^lbvabc/ tveldter tfî Shri(ïu^/»iingt;
flUenbteniitPeniSifliibenfluÃjtnflkn beÃfltf/Nefen* fflnieti epn^eppon^ef/vrit» tn öetnfelbtgeiifliif ÃiiflWrt gerecfetferttget vtib ^cnliifi genweOf werben/e^it^* Wng ober Perfprecfciiitj} etntlt;^e^gufegebflncfen^flii^ jfiren eigenen f refft en / fluff bfl^ er fur pine ntilf e Ãuti »wjlmcit in biefeitîpnb ewigem leben geiobtwibgf* priefen werbe.
®ieadminifti-ationfl6er/PnbflUffpenbunglgt;lt;^ lt;5en«f it ©itrtbenbunbà t bureft ba^ jeugni^ ober fcepier bc^ ^ctt.,.6. worw/ifïbieberuffungflupberpnperntó(wfldierfïf KU6 *7ug. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bent gepçe bernetfurzjiimtbeilauf öettt
M.iö.i«. befeftriebeneni »berieuget werben)bfl^ ip von berffiit' ben Piibgraff ber fiinben jum iteebte/ baf |Ãetietiilii6 ben fobn @of fe^/welefeer rn^ im ©langelio angeboi* ten wirbt/ernennen winb annemen mit jwvfacb^â-woltbflf/welcbc ba pnb/erplie^ bie rn verbient e geredy tigt(it/ttgt;clä)c beÃebet inPergebung berfunbe/bieba tenebtet in feinem blute/ Pub bann jum anbern bie cr^ newerung jum ebenbilb amp;i}tteg ober beij amp;ciÃ^ bet Heiligung/bureb beffen frafft Ãe be^ bimftÃbcn crb^ tbcilbnfftig werben / tvclcbe auffpenbung ciiÃcrlicb fwnrgcÃbibct bnrcb bic Ãim »nbficbtburcÃgclfuttt Kugntó beg fribegvnbeintraebtgiwtÃbenamp;ettbnb pn^. îDarneben aber wann bie iimerlid^e wircfung b(g amp;eiÃtg barfti fempt/f) wirbt benau^
ter gMiiBvnttie ('efTcritnfjtegkBenffmtf 8'ifllgt;ciwnnttgt;nermc(51i(^cr bnrm^erÃtgfdt gefdjcn# , ten vertvorfîenen aber fonipt tiefe »iref 11113 1 binju/jwar tiirdi ta^ »nbegrciffliete/aber todgt; ' ^fr^bievniitbeiligevribetl^otteff. S)enne? wirte . We beriiffitng »cm jînfîerniH juin lieebte/ taff ifV tie WiÃebottene gnat ©cttesiz nimmer ebn bep*
blt;k vnt perfîccfnng teé bergen
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»erworffen.
e 01 o Å.