Apologia breuis

IOHANNIS I A-GOBI G RY Sae I, IN (^VA PRIMVM RESPONDET AD CRIMI. nationes lacobi Andreæ , nuper éditas in Scripto» cuius titulum auCtor cffevoluif.Confutatio Difpu-tationisdeCœnaDomini Heydelbergæ 4. Apri.

lis,15 S 4. habita,amp;in Admonitione fua. de Synopfi illiusDifpuiS tationis*.

E I N D E GRATES CATS SAE EXPON^NTTR, PRO-pterquasn(cßbt,necal^'shon(ßis ér bonù'virisadlaco. bi Andreot monßrofu caluwnttu poßhac refßondendum : ßd ItgittmA Synodi tudtcio rem permtttendarn, cenßet : Poflremb ypr^icipua. quidam eitfßdem Sophtßmuta ér lumnias in grattAm pis. iuuentuiu, confutAt.

P S A L. iio. V. 2.3.4.

lehouah libera anirnam meam ab ore falfiloquo: alingua fraudulenta. Q_uiddabn tibi, amp;nbsp;quid adder tibi lingua tua fraudulenta? Eft velut fagittxrobufti acut» ßccatbo-nesluniperotum.

ÄiatthAt Harntfch.

cD. 1gt;. Exxxiin.

ï

Programma.

O

Aiaifeftafunt argumenta hominis tra^ diti à Deo in mentem omnis iudicij expertem.facerc quæminimèconue-nicbat; oppletum effe inuidia ôç ma-' w lignitate : fulurronem, obtrcftatoie, conrumeliofum , fuperbum, glotio,

fum, inuentorcm malorum, charitat is expettem,im... placabilem, immlfericordem deniq; cfle.

Hæc autem omnia lacoburr. Andream multisiam annisfeciffe.amp;etiamnumagere Scripta ôç Aûaillius, ac inprimistruculcntifiima illiusScripta,contraDif-putationem Hcydclbergenfem, de Euchariftia ,habu tam ( in qua nee diftojuecfado lælus fuit^reccns édita teftantur.InhisenimnonfolùmConferuoshoftilitec cædit,amp;déformât iniuriisamp;mendaciisputidiflimis: fed et iam viros politicos virtute amp;nbsp;auCtoritate ac mentis grauiftimos jinhumaniffimè traducit ; mortuos quinetiam refodit, qui per fidem bac vita defunfti ad Chtiftum Ictum migrauerunt, cisq; maledicitnec Ecclefiarum reformatarumex præfcripto verbi Dei, necpiorumMagiftratuum,quiatrociflimacontume-lia, per latera piè docentium afficiuntur, vlla rationc habita. ÀcfiSophifmatailliusfpeCtes,reuerafonscft aqua catens,nebula à turbine agitata,ac prætumidam vanitatemloquendo pet carnis cupiditateslafciuas, eosincfcat,quiveréeffugeranteos,quiinertorevct-. fantur.

Itaque Piisomnibus, qui ab co malcdidis prefein-duniur, eft abftinendum ab indignatione ; amp;Deus

A Z

X

orandus, vt fi minus mcliorcm mcntcm cidcm liargi# ri vclit;ipfe eum tandem compefcat. Nequevcróilli malcdióli nota impingenda : fed potius cum Michae-le Archangelo pofthac dicendum : lncrepet tt Di-minus.

Vttarnen luucntus pia amp;nbsp;veritatis ftudiofa.quali-bus eiiam argumentis lacobus Andreas, contra nos pugnct,vidcat, corumque vanitarem deprehendat, ptjccipuaquxdamattexemusinfine Facileenim crif, hominibus emunéla: naris, ex plumbeis vnguibus,, lconem plumbeum, cui tarnen os luteum cft, amp;afpidis venenum fub labiis, lingua autempcrambulans vbiqjin

tcrra,dignofccte»

PIO

-f'

c

î

PIO LECTORI, G R A-tiam amp;nbsp;pacem à Deo Pâtre amp;nbsp;Domino noftro lefu Chrifto, prccatur lohan.Ii-cobusGrynæus,

Ratioi ago totopeSiore quot;Domino meo leßt Chr'iflo, quod ù mihi dédit, 'vt nier it at em pacem diligam inquiram, quot;vt v-J diuturnam quorundam ho~ mintim offenfam, %p,op,a,-x,ia,v,ó’ tniuriaf minime 'vulgares pattenttr ferenda fùpe-rartm rneccerte 'vnquampro infenßßimit hoftibui^ Dominum le fumprecari, vtcis meliorem mentem Urgtri digna-retur,defiflerem^ Etßautem, me hominem, à quo nihtlhu-maniomnino alienum ea^atrocifftmo, recens édita, Scripta lacohiAndreaCin quo hic vir verecundtafinespridem egrefi fusfeipfum potins, quàm me Chrißtlefttinfirmum organum ignominiaexpofuit, drmale traiîauit:)aduerßts Orthodoxam Dißutationem Heydelbergenfem,de Eucharißia,ame pridem , mandatu lllußrißtmi Principis ac Domini , D. CAsiMiRi, Comitu Palatini, dfc.habit am, meafftcinonnihilpotuiff,animaduerto'.quiatamenaftduè medttorilludPetri Apofloli,!^ fi probris afficimini in no« mine Chrifti, bcati cftis ; quoniam amp;nbsp;gloriæ amp;nbsp;Dei Spiritus fupeFvos requiefcit : qui quod ad illosqui-dcraattinet,blafphematur: quod ad vosautcm, glo-rificatur. i- Pet. 4.14 ) cum Dauidepronuncio lato corde : Sinitc ilium, vt mihi, aliifque bonis viris, raaîedicat: quiadixitei Ichouah. Forfitan rcfpicict lehouahad afflidionem noftram,amp;reddct nobisichouah bonum promaledidioneciushodiè,i.Sam.i6.ii.n.5«/ô^/M7» tam ejfihoneßamultorumpiorum, inmultulacisdemtiu-

A S

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

dicia ( lept Chrißi Animorum religtoPorum conciliAtoriißit' lîu^AuJ]gt;ic^'s,mihi conciltAta') vt nullt tu 'vn/^uam IAClgt;b^ Andrem, tnit^uaf/rAiudicia, miht quidemßnt Admodum tX‘ iimeßenda. Longe autem alt a r At tone meam tuebor tnnotitt' tiam, fanviumtn tuendt 'veritAte ^pacefludium, ejuan* quaille,odio^AmtilAtioneardens,(ßipuAcunj^dt£lAbatßlt‘ dida bilt«euomens,eit vfut. Feritateentm, charttateij^ certa-bo\ lt;vanitAtem odium ^quibus me oppugnArifenttOifumt euanefcent 'uinflar difeutiendaejjè ,perßtafum haben!, l'^t' quißimoipßus praiudiciOiOpponam grauißtmorum hornittU, liberaledemeiudicium\vtintelligAtcordAtuile£ior,tAmvt-rè IacobumAndreAm,mibt hypocrißn,perfidiam,leuitategt;nj^ ebqcere:quam 'veregltmin Synodo Tyria,beAto Athanafio, obte^afunthac triaingentiapcelera,M.3^^\3g êxercitia, CX-desArfenij, amp;nbsp;Adultcrium.

Vt autem ex toto meo corde Deum oro,Iacobo AndreA,( alios honeßißimos clarißimosy^ homines ,EcclefiA4

etia Çhrifli, quA alien a ßunt ab vbiquitario dogmate,prattf omne meritum noflrum,praterq^omne tußam caußain} ledtLl is proßcindenti, vt dementer ignoßcat : det^ ei vt tandt deßnat eos,qui leßu Chrißißxnclu nomen per fidem inuocant, hoßilit er inßedari : it a quoq^ eunde Deum oro, vt emit tat la-cem df veritattm fuam, vt innocentiam meam, eßaltorutn rnultoru.qups Ule traducit,ipße vindtcet-.mthiq^ det,ne in huc Apologettcofcripto,quicquam aliud quam qiiod tpfiplanet ß Ecdeßa vßui eß'epoterit,proßteripoßtm..

Pios autem (dp cor dat os Ledores, et tam atq^ etiam rogo,vt hoc cogitent,etiam mihi^paUys lefuChrißißeruiftOergloriam (dp ignominia tper conuicia dp laudes,ßruiendüeße Domino, quiiudicium omneßbißruauit : non autem vlli mortaliunt concredidttßc, vtßedudoresnoseße,dquibußdamfalslitra-ducamur,veraces interimßmt/s.2. Cor. a. S.

Viinam

î OH. I ACO BI CRYNÆI. y

Vtin um 'verb fie infiituere defenßonent meafn pojjem •vt »duerfarÿ tAm infefli, e^faluti équot; honori^CAquo^ferutAt. Tiolim enim meum honorent innoeenÜAmin hAc cAuffii meAmßctueriy'ut cuiu^^Alterim extßimAtioniajfud bonos, ^eltAntillum,decederet.Deo tAmen,quidAtgrAttA^glorid^ amp;nbsp;qui contemtum opprobrium Aufertàpÿs :e^ iußoßo iudicio,Adquodlubensßine prouoco, neutiq^ opus hAbens aI~ terius AnteAmhulonis 'violente duSiuiremtot Am permitto.

T'eßorAUtem ex Animo,me commißräri 'vicem,tum huius •viri,tumßmilium,quiEccleßastàrumßdeles Antiflites diumultum^ oppugnAndo,^conßruos.fubcruceoh 'veritA-tußudiummilttAntes, tAdendo,Apudprudentes amp;nbsp;pios homines, fidem ornnemißbiipßiittm pridem derogAuerunt : eorem adduxerunt fuAm, 'vtnemo bonus non mAlit AbtUit reprehendi.quAm lAudari : ne 'videlicet AlicuhipeccAuijße 'vi. deripeßit ißcut Antißhenes »Um cenßit : quum eum im-probus quidAm lAudaßet ,a,quo reprehendi mAlebAt : Ego fd-ne,nß hifioricA quAdAm ilUus criminAtioni eßent aßerf'n, quA Ltilorem rerum olim per aH Ar um inficium,perturb Art: ^Amic 'is meis( quos adineundAm é“ tuendAm AmicitiAm ßdem nbsp;nbsp;conftAntiAm Attuliße,fAtßcio )^inprim'u virtue

turn dr ftemmAtum lAudeflorenti NobilitAti,cuiusprAcU^ rAm ergA me voluntAtem mult is iAm Annis ex pert us ßtm firupulum in q cere poßnt '.non mAioris totAmhanc crimin a-^ tionemfeeißm ,quÀm LunACAnisrAbidi Aj^icientis orbem illius,diuturnumLAtrAtum. Plscetenim mihi illudloan, Chryfoftomi : Sivisvlcifci, file •. amp;nbsp;funeftani dedifti plagam. EtprAcUrum hoc dißiehonfspe repeto,,

Pafeere liuor iners odiojfaturare furore, Mors tuafaótaDeureófacolends erut.

• Priut

lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

Pr lui nutem quàm, qatd tum mihi tuw aI^s bonis virit^ ^uos homo iUeinftUx, inßSittur,faciendum videatnr, edi‘ cam, breuiter id^uod bene ( ante comptures tarnen annus} faSîum commemtni.fimphciter récitabo : non tamvtrii multisfide dignis hominibus adhucbenènotée,ddemfaciitti^t quàm vt meo exemplo^piam^ingeniofamluuentutemad-moneam,ne tentere qttauis loca poflhacadeat nbsp;nbsp;fiti^tleltii^^

quo/ùis vita, fludiorum, é'iudicÿ deeontrouerfiis Reltÿ^' nts,duces confultos (onfequatur. Cttpioenim,^voceè‘ exemple meo iuuentutiprodeffètantij^er,donee me,quitnet‘ t alitai is mea ignarium ftntto ^incaleßem Academiamtn: ducat D. leßssChriftus.

t^nte vigintiduos anno s, quum iam ferè per quadfit^' ni um rerbi Dei minifieriofunâtss ejjèm,nonßne confiließo-rum meorumparentum, refragantetamen metamantißtne Magißratu, { qui fubuerebatur, ne forte ahorum ergs hum Anitas, redeundtintlla loCA,occafionem rnthiadiTnirit) quod animAduertertm me non ft'is inßrutlum dodld’’** Théologie Aprafidiqs,omißts,quA offer tbantur,condttionib^ £ecltßaßicis,Academiam fVbertoris cult tes ingenif parandi gratta,mihirepetendam duxi.^odaüt quidam hortatott^ effent,Tubtngampotiua vt aecederem,AcAdemiAm T'icint’^ quàm Tttebergam (quam memoria J/elanchthoNIS cuiusßeriptorum amantißimusfemperfui,deleliAtus,alie-quin eram aditurus ) Tubingam mecontuU, ^inea Academia vixiper annos duos : ac,nißfallor ,ita vixi hontße, vi paucis,bonisq^notus, noningratus,le£iionts Theologicat eir Philofophicas ,eum magna attentioneaudirem.

Fui autem ta in re infelix, quod inir^lrao-iv eontreutr-ßa ybiquitariA incidi iuuenis, eo nomine ßubtriflis, quod vider em, hoßiliter interdum magnos virosperßringt,quoS 9on dubitabam bene de Eccltßa meritos effe, etianßindo-£lrint

lOH. lACOBI GRYNÆl. y

IfrinA EuchAtiflicA minus pitisfAcerent ÿs^quos Audireé' certe venerAri, CAperAm.^^od tamtn recens Adhuc ejjit me-wom Pauli Conftantini Phrygionis, Beurlini, rum piorum deSiorum , qui vbiquitAriAm ChimATAm ne-quAquAmprofeßifunt : ^ipfefpeprofe^itss mefeUrtr^itA vt tniunCiummihierAt,in ca ÄCAdemiAmAnß,periüudbiennium ; nbsp;nbsp;expertus fum nonnuUorum bonorum 'uirorum

humAnitAtem, quAm Adhuc quoq^ celebrAre ßleo.

LegerAmfineiudicio,quAdAmßgt;lMhznßriptApolenti-CAdeCænA DominicA,^ AcceJJirAt querundAm hominum, quosfu(ptciebA,quAßquidAm Enthufisßnus, qui metumob-ßupefecit. Außm certifAtert Ad ChrifiigloriAm,id mihi tum Accidtjfetquodprudenter monuit Plinius:Reda ingénia débilitât verecundia.perucrfa confirmât audacia*

C^eminiAutem probe, lACobum AndreAm,meexhitArA-reUtonuntio,de menßruis Di^utAtionibuSyinAndAtu lUu-flrißtmi PrincipisAc Domini, Domini Chriftophori, Ducu PVirtebergici, nbsp;nbsp;Teccq,^cJnflituendis:AcpoßulAre, vtne

ref^ondentupArtes,cumexordiendAeJfent,defugerem.,^fàd fAcerem?ErAmhominicommendAtiss,^quodßesproßcten-diinßudto Theologico ajfulgerevideretur^romttsserAnt Ad omnesißoslAbores. SedtAmen,aUsss quidAm,fÛAntoperam, nifallor,offerens,in prim a iüa dt/]gt;utatitne,i^ejp9ndentu muntre funèîHs eH.

^uodautem lacobo Andrea oeium non effet adDißutati-ontsfingulis menßbcu, vt mthi pollicituseram,inßituendM amp;nbsp;contmuandas : ordinarias leHiones minime fiequen-tes,minimeetiam prameditatas (ßplera/qjpe^es'jihabertt: mihi^integrum non eßet diutiw Tubinga commorari ifa-Üum (Andern eil, vt meu propinqu'ts amp;nbsp;amicisßtAdentibua,'\ de abitu eins CAußa,depublico cogitArem Teßtmonio- ^Famp;-eiyfattor, hac in parte imprudenter : um bitiosènihile^ ( lit»

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8

8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

gens viddicet tU!n lemporif^cttmabituroiditdfj/tt impetn-dumyfinlitßtmi mei Par ent u, dr mult or um cognatorumß-nera) nee enimuero mtslefita Uli creareifcterat tjuu inter dunt Jatii ^varr^éa-cbi^eJJetUllemeorü Academicorîi honorÜ ^iagt;e]}}ç, utqui^terumg^ahfènSfCoueniri, heneßcio vbiqutli^ iufuanonpoffit •.prafensßefeoccupatißimueff'e, t^uereretur. Peccaui tarne, quod aliorumßcuttu conßltu, nonfatts maÿtit genij tttgtnijjj mei, rationem habui : teflimoniÜ augußunt fetiui, quod me natu minori Brent io ,ßlio, collât um, ( cui me non multbeßeinfertorem doHrinajrehar) videbam.

ißudautem verèquo^ teßor, ^ me neutiq^ ßaße vitunf ilium,(quod,vtdixi,flerumj^abeßt)interpeüarepotHifft'ßf nunquam ilium,id Qquod tarnen falsb fcribit)mihiobiecißgt; videlicet, defiderio meo, obßare Theologorumetuderneain-tonßantia. NonenimignorarepoteTi,honorificosdl“^mieot futßeeiui firmones,quos mecu habuit. Acßmetui Ule eit tunt temporütorßt:aliudcertehabuitinpe£loreclaußtm,aliadiit linguapromtum, ß^aßoautem te,pieLe^or,vt velUludte-cumperpendaf,anne 'velproba bileßt, quad ait,feßuetq^ dubb tauiße demea coßantia in tuen da doSlrina Ecclefia : quti nullum eiui Epoche!, velindicium ipß exhibèrent,cum ipßnf-met manu EpißoU addiuerßs ßcript£,teße! liberaliscuiuß dam demeiudicy, extent ? Eateor,me,tum non itaintedexiß ß,controucrßa Eucharißica momenta :ßdtamcn,perfini-‘ rum reßeStue,me coerci. bat,ßc vt non anderem (etiamßolus) nißexalienopraßcriptopronunciare, Dißltcebantmihi, amp;nbsp;ßnitio vnionishypoßatica,quam vir Ule, Melanchthoniatta (cuiaßiieuerant, ) opp'onebat : dr confufio Articuler umßpnt-boli Apoßoliciße Jncarnatione verbi, dP de Aßenßone in ccelum, équot; defeßionead dexter am Bei, Sed tarnen non aude-bam,ad Catadupanimirum anathemat'u morum tempeßate a£iui,reßirare;n9nnullaqaoque ver^dici putabam,quaplt;i-

lOH. lACOBI CRYNÆÏ.

ßtifAlßt cjje eomperi : nbsp;nbsp;nbsp;nomine Deo, qui eïî veritM,glo~

rinmdeelh

Tandem factum nbsp;nbsp;nbsp;vt per fefquidiem, de Thefbu^, non

fed mitts hominit, eodem prafede, refeonderem, pro meo modulo, vt quad res est-.non dtfetmule,iuuentltter:quod multa ver a in Hits Thefibus ejfe ,non dubitarem: de cat er it non mihifumerem iudtcium : fees effet^futurum, vt colla-t 'isfeententqs,veritatemplenitts dignofeerem, Nunquamau-tem laudes eat agnoui, quat quidam ex idis, qui nunc me in-fecîantur ob ingenuam à,vTl^ci.iriv,feu cotradi£tionem, mibt, immeritoÇ vtfieri filet) turn tribuerunt.

' Hocergo,LmiorChrtfiiantts,certofiiat, The fis illas,quaa a multufelidè réfutât affuit centonibtts nuncinfarfit,Iacobi Andreapropriasejfe, non meat :ac me non nife refpondentit munereineaDifeutationefunlium -.cuigratias futffet,The-fis de regno Chrifti,a mefcriptas,^ ab or dine Theologico,vt optime memini,neuti^improbatas,gradus caujfaaddfeu-tandumproponere, Propemodumautemmihiperfuadeo,Ia-cobum Andr eam,iuuenilimeafimplicitate,turn nonnihil abut et em, meadeiut cauffapatrocinium pertrahere voluijfe : k quo me lefts chrijlus opt.max.alienum effe voluit-.cuifoli im mort aies eo nomine gr at iat ago : quumfim experttts ilia, Domini benedtllione.quam Pfait es pios his verbts pet ere docuite Erraui ficut ouis perdita,quære feruum tuum:quia pr® cepta tua non fum oblitus. Pfal. 119. ’76.

Tandem fail urn ell, vt cum tribut alqs Theologie, ifgt;fi qnoqfnTheatrum producerer,lt;fiinfilenni illarenunctatio-ne publtci teflimonij Theologici iureiurando aftringerer, quo cateri,Hofiader,Herbrandus iunior,Placiiti-.Formula iufiuradi,aßringebat nos ver bo DeiferiptofjmbolUf^Coi^. fefitoni Augufiana, qua à A4elanthone(qui doHrina Ettlefia-fü Hcluettcarü reformataru/bauerat ) firiptaà“ expoßta

S3

U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

tJß,norAr». ^nm autem cut eri mei Collega,non aliud tuf-iurandum praßiterint, quamilludiffum, quod ipfequociut fra/liti:quo^corde,é‘lt;]‘*tifronffgt;^ffit' ide homo perinde jcribere audet, acß tllud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de me a infirmitate,fett'

ritfVt meamp;dfit A opinioniiprofeßionem quodam,modoß»gil-UtimiurAmento aßringerent?Nißforte, ipßcatercruqus’ que me or um collegarum inconßAttÜAfuße£iA fuit, fjeam nul foii viceßmum annum,per meum latus iudicat eße,tmfeten-dam. Scilicet ignarus tum erat lacobus Andreas,exigensiuf iurandum,eius quodgrauißtme dixit Auguftinus: Ille,qui hominem prouocat ad maiorem iurationem,amp; feit eum falsóiuraturumcfle,vinci£homicidam;quiaho micida corpus occifurus eft, illcanimam,imo duasa-nimas,amp;eius,qucmiurarc prouocauit,amp;fuam. Per-fuadeoautemmihipoßerioribusannis, formula Concor^ dtanomenclaturam formula iußurandiinilla fcholasfu-tAm effe : cuites gratia nonpotesi lacobus Andreas me quaft de iure manuconfertum vocare: qui muleis ante anncs Tubin^u •vixhquamidaabeodemplaßaeßetconformata Ktinamvt-ro tandem aliquando, hic infelix homo cogitet, nosin Saptif matenoßro,ßcin Sacramenti verba iuraffè, nbsp;vniChriße

fidemdediffe, vt necdocentiumßt Auditores nimium credu-los, in error» naffam inducere, edt“ facramentitemerarq reli' gione in eadem detinere t nec difeentium ,per imprudent'uru committere,temere fefeittaqueari, Vtinam omnescogitent, idquodlurifconfultidicunt: luramentanoqelTeiniqui* tatis vincula. £//z7«z/Auguftiniz/fDffo/4/o4».54/gt;/.Iu-rauitDauid tcmerèjfednonimpleuit maiorepictate. Si, fententia lurifconfultorum, iurans ex caloreiracü-diae,non obligatur: quid opus erat hac exprobrat ionc datzolim fidei ? Sedenimßpeanimaduerti,eosinterdum ßdetn in alqs Admodum Anxiè deßderAre, qui bus nec ara net ßdes

I o H. IACOB I CRYNÆI. n

^des e^. Dicat aufem mihi, magnua tile dattfidti exf rohr a-’ tor,c^uacenfiitntu laudarep^tt D. Luthcrum p.m. AnnoDominiisi2.4. oliobris,Witeberglt;t,LicentiamDo. ^orum Theologijt adeptmeÜ, Decaao Andrea Caroloftadio, Thtologo ( quempoH 14. annos horribiliter profcripßt ipfit amp;poflea eiufdem anni 0“ menßs die ig. deßgnatore eodem Caroloßadioipraßito hauddubie iuramento Papißico,Do-^ar Theologus creatuseß-.quemtamenabieÜado^rinapon. tificia,re£iefecijß negarenon potePî.periurÿ minime inßmu-lati qui mihi iußurandum religioßum (ß modo ei non in far. ciatur dogmatte ’vbiquitary tui,conditio}tam odiose ob^cit? Annepote^ignorare lacgt; And. Marbachtumpatrem,qHftm ante 14- annos dogmatiJllyricideeJfentiali peccato Originie Ptbßripßjfet nbsp;nbsp;nbsp;Dijpatatione pMica illud tuerißitegißet:

poßta, Dfßfttationi ia,c. Andreadeeodem argumente, locum dtdijfe, lllyricumfummouijfe? fcilicet laudanduseH Marba. chiite,qui vbi finex ,abtrralfet etiam in hoc capite doBrinXt Cubßriptioncmfuamfj-altorum^acDißutationcmßuampu-blicam, reipfa reSiequidem,rctraffauit :ego verb,quiiu. (tente in caßes opinion 'ie tua nonnihil incidi, vituperandtu (üm,quod Chrißum kßumducemßequutue,etenebr'uinlu. cem veritatie,emerß? Sed Domino meo leßt Chrißo, DoSiori tJnicogratiam habeo,quod u hanc mihi largiturgratiam,’vt apttdbonos,nequidemßx mille lacobi Anetreani,fide meam indttbium,poßint vocare^Fateormenonnihilpeccaturum,ß hac in re eopiolusßm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim lippistonßribteeper

emnem Germaniam)notumfit ,hunchomintm,'vfii^adeo te-mere, vt nthilfupra, perfalutem anima ßta iurare etiam in. ttrpiculaconfueuifie t non eli cur homoprudenseineajfiue-ratione vana calumniofayfiommoueatur.

f^tautem adaliacarnie opera accedam,quahicvir,poü. quimme,rnodeßeincaujfa Eueharißica ö* Vbiquiftica« /g

£ J

t» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

tliJJentire4ntmAciuertit,admißt,iccedA:ß(fgt;eriore Mno tdà contttmeliofïim^ ^vir(pijp.i)vfalutem,ittter»u»cio modtflo è érudit o luuene, ( qui certètunto ÇcundAlo no emt à verhi Dt^ miniftro 4fßciendut}mihi diet curAuit^qunlem non nifi Cito-dAmon ifl'edt^Aretet eruolAret. Rcfpondi,MeonreChri' ßum^vt Iac^ And. ignofcAt : mei Autem honor u e^fAlut'u iW' frimiseAmquArnhA£lentts,curAmhAberet. EruditumA»tt iuuenem ilium, hortAtfufitm, vt deler et e Codictllo funefi* verbA verbie conceptie À lAC.Änd.diölAtA: é“ difeeret veritir tie cauJJa,mult ApAti. AnimAduerti Autem,Deum percontn-ri A mediA non rAro Agent em, bonuf nAturas, intemperit, Andrea, ßmilium (quorum ci%a^iç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tdeli, t(‘

trie A équot; ineruditA doSlrina ell) dr mAledicetiA rAbiofa, velut CAuJJÀ procAtArSlicA, excitAre, vt ne mAgnifAciant tA tmpot-tunos,tAm^ mAledicos homines, dr dele^etur virtute humt-»itAteqj,Vgt;.^zïx,dr Aliorum,quorum totius vitAhubitut ßirat piet Atem.

- Id^n it A multopoll,per eum hominem ( qui me adß impetrAndigratia ,e^ À me um Ant er eli inuitutus ti Tcip,ni^lt;piXolt;^^ov^p,ct]et,, dr Conuiuium ) liter ae cAlumnit-tricesJen At ui AmplißimofApientißimoq^ inclyta BASIL lEH-SISReipub. offerri voluit, vt mthi,ßpißet, creArctpericulu. SedeA)Amicorum illiue conßlio fuppreßa fuerunt,quod»ul-lumeArumponduteßit ,drlt;JuVdau£iori parum grAtia aUa-turA,mihi minime notiturte,Alysplurimum obfuiurA,vide‘ rentur.Dißlicuit enim vir is cordAtis,inßolentiA hominis,qui •vt inimicum conficeret, ettAm Amicit obeße, nondubituhAt. Memini Autem, eum eius rei mentionemfucerem, honeßum dr praß Antern AU^ioritAte vir um reßondere .-Non maioic clTelacobi And.apud prudentes Politarch3s,auftori-tatem quam alicuius ebriofi amp;nbsp;agreftis facrificuli in Sequanifc

î o H. 1 A C Ö Bl G P. Y N Æ T. q

Left ôr, quid if/fe int créa egerim it a pet t vider e,adprecesconfugj, O'Chrißumpro me, e^pro aduerßriocoprecatuaßtmtVt me quids tuer etur,lacokü An-gt; dream aut either ar et àfpiritu odq et vertiginu.Rarißtmeßtt puhliceßeu pr iaat bn etut mentionefeci: turn quod ea non ad^ niodum eßet opui,turn quodtK^x^v(iv,quaßintraclabileE(hi-lt; num,non veilem attingere,Rogatuitamenperraro,deqsquA tum laude coniunUafunt,loqui malui- rtrtuteenim etiam in hoße admirorßqua in eofit. Cum amicis tarnemagninomi^ n'u priuatim me collocutum eße, de eita inhumanitate coher^ eendadpfiorÜ vir tute amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oritate,lt;^ Tubingenßu quorun^

damhominüdarorubonoruqfOpera,noneoinficias.Cuienim picu amantihomini,no videatur declinandaneceßitastcum tiuÇmodihominecontendendb'i^i'M\,aitQ\z.ç.tQ,c^\ztQZZ bono viro magis couenit ,qQam abeffe à cotrouerfijs. Intotaautem Heydelhergenßdißutatione,qua ^maturè piiblicata nbsp;nbsp;odies habita,^;^ nequaqua(vt ipfefingtt )praci-

pit ata fuit (nonenimillemetuendus nobis erat,fiaccefitjfiet^ ) »unquam nomen illitss adduxi inmediu. De rebus enim age~ re malui,quam deperfionu. Et quia édita eil oratio mea, de ilia dißutatione, in qua bonafide expofiti, quid vtraq^pars ibi tgtrtt,hoc tantum teflabor, non me moueri,quod ( vt lofiphi vtrbisvtar } 7rÄtib(^tppi7ri or^oç ràç 3-ç«.(ruJéç«ç,VulgUS iwperitum confidentioribus fefe iunxit : ^qaodlaco-bus Andreas Paßquillitopraiudicio,{qu6dipßnef!ttquamcef». binuideo, licet cum S.Romanilmperqconßitutionepugnet, dignum^fit Mataologia Vbiquifticae operculum^mevr-get. Immo g^atiam Ult habeo, qubdßolidum PafquiUum, cen-

* tordatiiudicisarbiti-ioplutdefero.quamtottimperitamul-gt; nbsp;nbsp;nbsp;titudini. Tintum Jac. And. me eorum mifiret,quibtss tu bol

1 lumglortola^de memultis modii v'tSloamp;f^oßrato ) j.

ßf

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

ßcefnucihtu er tpi um cri tua inßru,vt velintacentetnè «XAnimem HtSiorem fAuixsheroice^ 'velhuacnodumabtlii^ confeéîum,forti tuA dexter a é“ficulnotue enfi,ßernenäitigt;* fates. Sicfcilùetfortes Triar^ Agunt ^vt qu'u inter illos ff' tiorßt, méritaßeSiAtor frudens vehementerAddubittt. Afttem me A omnia ßbi offugnandatea verb quamihißii^ imferitè,obie£}Afunt, tuet^Acenfit ihAbiiurus eUPar^^'^“ xa noua fat is enimuerb infitlfa nbsp;nbsp;agreßia : quaß, it a vtßoH'

dusille Pafquillus^etiam admarittmam Saxonta farf fut' Tint,fidem tlli afudfines hominesfaciU deroga bunt, nullum veterafcit mendacium, dr vanaiaHantiafumiigt;^' ßareuanefcit.

Ba filca m vbi reuertiffem foPi Pafha.dr ibidem doce»i^^ laboribus defungi cafißem : aliquoties allatum ePinunciUf^’f de bruto fulmine, quod lacobus Andreas in mecuderet. V^t fipientes df dari initib vixidßbi ferfuaderi fatiebanft^^' ^odEccleßa,Reipub.( opt imèprofePtb olim merit a,de tebergicis Principibus iÙuflriftma memoria.rebus eorumfi dr mult or urn turn temporis bonorum , afßipiis,de Brentd fatre,exule,drcum Bullingeroe^Caluinofiaternsms-micitiam turn c oient e ) Academia, dr mea innecentitt, mdo-rem rationem hominem ilium habiturum,ßbiperfiaderenf‘ Vnus D»Doc7or Huldrichus Coceiüs, mfhi dixit,ism VOS aliquot lacobum ilium Andream, mihiinfeßum, aliqdd in memoliri,

Sed vbi reuocatus effent Hejdelhergtm, ab lllußrißime Principe, vt aliquandiu in.hac Academtafacrasliterasprof-terer, donee videlicet Ba fiJea i» redeundum efehßnatus. A-cademta Ba fil ienfis, quod rumoremcalumniofilacobi Andrea ftriptotonfirmari videret, pacis dr tranquillitatis, honor is quinetiam dr vAvpuax mea ßudio,duSists, nd Acide-vaiam Tubingenfim Uteras.dedit»humMitatk^off^ijf^’

noi,

lÓH. lACOBI CRYNÆI.

mu, quatieleo ^ßribeixl^u eiuxi, vt fÿ Leél er es viele^nt, honefiißtmttmejj'edemeeorsiniiiiuwfuäoweßici ßimnotus^ judicium nbsp;nbsp;nbsp;cilumniofaf voces iiiiutmei Aduerfrrÿ,tfud

tonos omises nihilp»deris hnbere dehere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

■ ^lMagnificoD. Report, nuerendü.jclarip

' ftmü nbsp;do^tßtmü '•viris illuftrü cade

mt amp;nbsp;Tßuhingenfis[cnatorib-tu.^ aimcis honor andis.

SNofttaftttd*uamp; officia, Magnifici, clariffimi amp;,do-

•ûiffimiviti.nonColùmhoininibus.pictatc cru-ditionc.prxftantibuamp;, fed ctiam ijs retum momentis, queadpacisScChriftiatraceoniundionisvinculucon-fetuandumfaccre poffunt »inioliduindcbcti ƒ nemini ‘dubiumeft. Cùm exgoantepaucosdics,D.7oÂ.74»oé'«lt; vGr^.»4«f,Âcâdcmiæ noftr» Reftor ,Magiftratusnoftri ifchu pcrmiffuqi,Hcydclbergamabituiuamp;,nobis apc-:tuiffet,famafibiinnotuiffe.paTari ifthic contra fe feri-

ptum, à CI. TbcologojD.lacoboAndrea,Gymnafij

• vcftriCancellario,amp;c. quem tainenis,fuafibifuffra0 -gante confeientia, verbis,fadisq; nnlpiam laccfciuif-fct,nccfamacautcxiftimationicittsiniuriusfuilVet',pc-tcns.vtfi quid ad extingucndanegocij amp;rcctunainis giifccntis incommoda conferre poficmus,,iprö.vitili

1 nbsp;nbsp;nbsp;' curaremus : Non abs.rc forecduximus, tum vt Riiioris

I ,Boftri petition! fatisfaccremus,tum VCTÓ.,vt pubiic« tranquillitati, quamp;tum in nobb eft, fciuitcmus gt;nbsp;animi

!lt;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

«oftri fcnfiim, ampliflimo ordini vcftro, anlicè dccli’ rare.

Enimucró vt cxploratum nobis eft, D. Gryntum^i' crofandam Theologiæ profeflionem, pacatc amp;nbsp;frû-ûuosè.annisaliquotobiuifleûta nobisminimè con* flat,cum, in præledionibus, vclincongrcftibusfdcil* liuscnirnlucubrationibus.curaomniumocuIispatC' re poflinr,nihil artinctdiccre^cuiiifquamTriuialiuffl, nedum talis tantiq; Theologi famæôc exiftimationi, fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dogmatumexcipiaBaUs,grauemautnio-

Icftum excitifte. Is fiquidem animus nobis hue vfquc fuit,vt neminem noftrûm, fiuc in veftros,fiuc in alios, calamilinguæquemucroncm ftringcrcpaflifucrimus: quin potlusf abfif inuidia difto ) bonis amp;nbsp;cruditiso-mnibus, maxime verb fidci domefticis,bcncuolênaitt dcclararc,amp;, fi quid occurriflet.quod ad acccndcndO'S hominum animos, lt;5c pix tranquillitatis auram turbandam ,vcrgerc videfctur, amoucre ftuducrimus.

Vcrcntesitaq;,nc fi liber is,Rei}ori noftro.vtdici' tut,infenfior,in publicum cmittatur.paroxifmusindc Ecclcfiæ pcriculofus magis,quàm vtilis,oriatur: exui^ cerato prxfcrtim hocce temporum ftatu : amantet^ j vobis petimus, vt fi quid talc para turn efle'compcria* tis,quod ad infringendum lt;piÂei^iÂ(ÇfUf vinculum fa. cere poflit, veftra virtutc amp;nbsp;audoritatc fopiatis : amp;nbsp;quod erga veftros omnes, amp;nbsp;fingulos, fi quid talcà nobis poftularetur, fumma cum voluntatc faâuri efle-mus, id nobis in prxfcntiarum non negetis.

Scribendi libcrtatcm viris doûis eripi non poftula-mus, fed vt D. Andreas fcriptum fuum ,fi quod habet, profua prudentia ica modcretur,nc in caufia comm«* ni null-

ni muîtiSjVnum fibi noftrum JitHorem,lt;\ncm nomina* tim impctatjdcfumfjffc vidcatur:hacqi ratione ca.quç inter Academiam vcftram atquc noftram concordu fuitjlabefadctur»

Quin imo cupcrcmu$,vt fi fortèad D.Andreat ^»,/A«quædam de Reüore nofiro pcrlata effent, priuato literarutn commcrcio, cum eo componercr, nihil ad* dubitantesforc,vtmotusindeortipacatèamp; amicèfc-dcntur.Nosccrtc viciffim,fiqua ratione bencuolcn^ tiç.ftudiorum amp;officiorum noftrorum rationes vobis dcclarare amp;nbsp;comprobare poterimus, adomnem hn-manitatemSe«quitatem nos fuiffe promtiffimos,re Ipfaexpcricmini» Valetc. ó.Cabluli) 1584«

^roreéïor^ Senates Acn-demiA Baßlienßs,

btu O'ttonnteeJJarÿs firtptùyndmodumturbatur^ rtipfidtprehendas, Nonenim quodftn^tßtma inuiHA noßra caußpt tbboc homine timerem, aut quod mthi male eß

tere,mihi profofitum ejjit: no lui irritarecr»brones , c# Ç^tetlix,uuop.a,xêif, hoceÜcintra putei anguftiM oum CAoi-btu pugnare : tdeoj^ rogtui Magnifcum Dominum Prore» liorem Rißlienßs Academu ,vt,fic rt videretur ,per T«-bingenfis Academin Stnatum fmotm ißefcomponertt. Btß

,S ’ APOLOGIA

Mtemrej ipfiloquitttr,/lgt;reto vtriufqite AcudemU tKilidft mtphitimtlUm menlt;slAiierum foUtm VuUtini in me nthtio-minnt exh/U/yfi : T^men, non me paenitet eiut eonfi!^ : ßmedubfto.omnes vbi^locorum viras docios, velvniut A-tiJemin Bafilicnfis Itbertle iudicium de me, in cutm finit diu vixi,muioru fA^luras efifie, quÀm ifliusterrAßlif,cintin Urgior vfùt Eleemejfinn, quA^b ineunte ut ate vixtt, è ft-melico vomentemeffecttf tragicum amp;iurpifimumpraindi^ tium.

Equidem, de or dine Theologorum, de tota mia Tubingenfi, amantißime’f^honorißcentißime^'fi^^^* ^loquor : ac fuperiortbtts annit ,nonitAfautis ^ittter^ hn heraicuNobiltbuA, Auilorfui,vt Tubingenßm Acadtmitmt citltus ingeniorum gratiA Adirent, Et tarnen nequn^Atnt me fudet publici Etßimonif i quo in ea olim ßm orniüiu^ fie nee iäud mihi aliter t quam fiudto veri inneetnti* tuendumduxitnecArbiträr ejßt cur magit offetofa humi-nitAtü ergA me tum declarAtu, vUum peeniteat erdiMmt quam me, quod me paffin fum ornari^cuihoc Chrifitgri* tia dedit, vt non defuerim mea perfina : perfuafum hi-irens ittam lacobi Andrea exprobrationem, or dint Thule-gorum Tubingenfium non accept am effie ferendam ; à‘fi hune hominem qui mihiitamaledicitßeSles^non tamper-ßna publica, quamßuflinet, (cuius etiam gratia eum in pretio haberecupio') quam humana illtus infirmitati f vt mollifiimi'loquar y effe tribuendam, a,^a,^Tci,vu nbsp;nbsp;ksh

aB(pdTe^(^ ; pcccat cnim etiam fapiente fapientior, vt habet vetus dtStunr.

Expofitibonafide^ tum quidiampridem, quum Tuhitt-geagerem t tumquid poftea inter nos aTtum ßt. Poter am M-eem alias quafdani iUitta homin 'u voces contumeltofias in mt ffarfoi,

I o H. lACOBI CRYNÆi;

^iniurtascemmenttrAtf. ftdtllMfirdes t »ec eeß». itéionobtfcere,ne(equtdem tpfèattingereidignAbor. Certè tnthitamJgt;er/uadeo,{attentes vtrosfhtroicam nobiittAtent^ altos hoatflos homines f facile videre ,lt;juàm dtffcilè fue-fitlacoboiflt Andreaiin me alttjuidcarferetquanda ettam nciiiidj'iJi,ô]a,, ante niiginti annoS feraSla, homo curio fus tam dtltgentercgnqitirit, nbsp;nbsp;recentiuni fabutafum ,fordido

condiment 0 o bit ta ^J^elîanda frofonit. Ea ver}) y qua tot tam annoSfChrißigratiaferme, infirmum alioquin Organum, boni publicicaufft fraßitit ,fraterit iad maledicendum vi-dtlicet promtior, quam ad benedicendum t lt;vel ethnicd' tnultertula theano mulcum dißtmilu , qua cum iu/Ja ejjit dir is Alctbiadem abfintetn deuouere, rejpondit : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à kci-^

taçû)i'Jêç««*j4j^wlt;zf,faccrdotemfeefle vt bene prcca-retur, non vt deuoueret diris: vt eltapudPlutarchum. Enimuerb, illa qua mthi non certe ntfiper calumniam trt-butt y tamfacile till er it ijs quibus domejltce fur» nottss yper~ fuadere : quamß fingat ypjraticam me in Aegao mart, vir-gultea vtentemfcaphula, centum annos exercuife : duxif fe or dines Thtjfalorum Equitum in expedttione Alexandre magni centra Darium Perfarum regem. Fortafu autem, bomoingentofus, vt ißaduo mea ti^ç 'mÂvorçccypcotrtwrnße^ timinaprobetytamdextrum pc^\^pc■^vxdcr^càç,migrattonît animarum in alta at que aha corpora, Pythagoricay quàmßa Fbiquttatu defenforeeSî aclurus. ld/äneßfiet,tum verbyni. ßcalum ruât y vis opintonemea maior yCXpers tarne» conßl^, rrhhi ertt metuenda.

Fljinc tibi,chrißtane Le^oryCaußa commemorandst funt yproptcr quaSj lacobo Andrea mihi non ejß plurtbus re-ßondendum ( tttamft is pergat dent at a charta me confodtrè^ tudtco. Crcdc autcm futurum, Vt ipfe quoque fs rité perped~

io - APOLOGIA

ßs, fiAtuMittum AÎ^s virit beau (^rdoSiUiqMcitrAtetumb ItAmAbeodiJßntiunt jßifiquAtn EachArifiiA^ FhiquitAt'u doSiri»Am (peSÏes,eidemif)fosim^etenti,fAcrof6flhAC Ttt»’ dttf»ßlentio: idtem/ui ex^e^Andum,qu» ia tudtciufunt» Deat hominem ißttmfertrAhet^ equidem ,mthiperßtgt; de»,ßc tumultuAntem ia EctleßA, hAcchAnAliApAlimviut»-tem, choreoi ac tripudium,ia conßeStu lngentit dntot loeit £nre^A, EecleßA, exercentem : /aio extremo eße vicinnr». rtinAm vero eitu meditAtio ße^At Aaimum ettts Ad reßß^ ßentiAm,^ AdpAcüßudium.

Prim A cAußÄ hAceri,^upd honeßißimA,incljti,fAßteHtiß ßmiq^ ßenAttu Bafilienfis voluntAtimepArbe, iußumid^ rHltAotem, vt veritAtem, moderAtèf^ dtrA den-tem, docendo, pUcide cor Am, cum veritAtem AmAUttbui (oaferendo,eAndempropAgAreßudeAm.Non vult mePole^i-tisfcriptu,cÜyshominibutdtctrtAre, quifimelÀß recefttt tpiniones mordicw retiaent, à'tuculi cAntu cAlumnß^t»(-riconAntur,etiAmßEccleßA doclrivA à culmineruAt. Htbei »ptimas MAgiflrAtus, hAC in p Arte, amp;nbsp;fuAtrAnquiBitAtis, è men nAturu, rAtien?optimAm,Non pAtitur ?ßit quenqutfU, ßriptifpolemicifAliArüEccleßArum^“ ßchoUrum reforrnt-tAr um paßores (})• doUores Aderiri ; acßfuos prut er merituut impetißntiAt,hos menet, vt veritAtem tue AnturplAcideß-inr^s Autem fibi iÜAt 'ii pAcem publicAm redimAnt, Nouif tt/Am ft, quoßm ingenio, necprêtes meat udDeum proptcl £ccltßA,AutdocendtUboreStquosßßineo,AlienA ßufMhf

, fiurrilitAteferiptnrienttum, fophißicA , Abrumfi vult, InteBigit etiAm dj^vfuetc amp;nbsp;trAnquißitAtußudiodu-ifum Abhorrere À ctacertAtionibutcum äs, in qutbui nliqftid ChrißteTl.

SttnndA CAußi cHfVtCAtion 'u meACunßienttA. FultDiut)

I o H. ï A CO B I CRYNÆt. «

tîeydelbergginfiholif ThtologicittPro nteo modulo./actm ht er as, orthodoxe nbsp;methodtcè, dönee ipß vtfum nbsp;nbsp;,freß-

tiar. idAutemfe velleteßatum fecit^cum memhil taie (xpe-ilantem^sb lUußrißimomeoPrtacipe,fittAtuBâfilienfi eitts Celfitudini moremger^te,vocAricuruuit. Cstpitetiam Deus, fro tmmenfa ßta houitAte.mirtiflerio Ac»demtcô,lt;jHoiam de-fungi capi,dementer benedtcere,crefiente videlicet auditorH ledißtrnorum tumfrequentiajum difiendi cupiditate^Horii fijsfiudÿsßeruire'. non latrattbtu eorum,qui in Canobiorum latebris quum vißcm ePißpoH laut a couiuia,bacchico afluatt~ tezelo ) lingua bellarefolent thomo 4 caninafacundia alientss, ndamare oportet.

Eli autem nobù, qui docemus in hac Academia (acrailite-ras .propoßtumßne aliorum infi^latione.,verbumveritat'is iç^a\op,tt»,fiitre£ièficare*adtungerepiasprecesy^gratiarîi adiones ad Deum-.conuicia inturias aduer/àriorttm,Chri. fit caußaiperferre : optts Domini vrgere: cenfiientiam Do^ mino Deo nofiro.per iUius gratiam,probare : mundi inßtlttu ideo non extimefcerty quia nofirum -x^u\dyoviçltja prepugna-torem lefum Chrifium adconfolationem noflram dixifiè fii-»gt;«lt;, Confiditc,cgo vicimundum./o4».zlt;f.;?j. Si qui alif quippiam defiderabuntitipvelarnicum colloquium, velre~ ßortfumper Epißolamrequirentßjs amanterreßondebimus: pro vt dabit ßiritus Chrißi.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tertia caußa eli, quodhomo ille mecum conuicqs tantum

mendacysq^ agit, perfonam pracipue infeSlatur : quod taußt deplorattßtmaßgnum eff. Ego verb conuicia mihi cota^ temnenda eße iudico'.ac valde deledor illatomemorabilt be»^ ti Hieronymi fintentia : Nos in Dei iniurqs, benigni fumttsi

V in noftris contumelijs, exercemus odia. Placet iüudAugtt^ I fi ini dniurix vkunafortem pcobant*

Tribuit

» nbsp;nbsp;nbsp;' APO L O G I A

Tribuit mîbf laccbui Andreat i in Difpututiont pullid Heydelbtrgu mttdnullam reJIgt;endiffi argumentum fibd 'lü t impôt imne triutjjè. Pr tut verum ejjefateor : /ed ^uim ipfepatat, lege. NuUum fait ab eiut di/iipulu aàào-' Hum argumentum : itaque ad nallum mtbi rej^ondtuduti fuit : nißforte fiphißnata ( qua quam ab alteraparteflt^ rum^ exftriptoinfeliciter ^pueriliter recitarenturfiß 9neoReJpondenti,tngratiam au ditorum, form anda tran^-} iiomint argumentoJo argumenta funt : quod nemo noßntt» negat. Poflertus autem verum ejfefßquiinterfatrant,^ ^quadiHafuntvtrinquefajfquatifunt, (cateros enimfqf^^ pedaneifujfragatoresé'appltuforesfuntfVbiquitatiadflft^ enda,etiam me iudice,prâfidto eJJe oportet )tum demum cr(‘ dent, vbituo moreexhaußo, cum falutistuapericule,^^^' ■ r'tf, vrni Cjatho,fidem ipfisfecer’u, txillö,fimentiantar,qiif' queh-abtturum^Jfifidem. NQneram,pieLeHor,iflaraniti-mmmentionemfaHurtu,niß ïcàKoxçgt(na,,feu à crafid‘^'gt;’^‘ ta intempertes iftiut hominü ,fdpromeretur : nbsp;nbsp;Urutdt-

trahenda effet Cumano caballo-.qainimiam fuis credulus, memoreü Prouerbff. Plurit eli wülatos ttfiu vnoSfquàmdt-' eem auriti.

'Turbaterem Academia baias me tJfe,‘Vffciferaturthlt;irai dignutfcilicet,quiabvtre^Magifiratu,prtosinConfiliuiu voeatuf,^,Anne vocandtufim.,tnterrogaretar :necfinetf-fràbatione conßlq fui, amp;nbsp;ingeutihonorarto dimitteutur\ Accepimos enim htHenttt earn tum Diogene Cjnice fart, vfit videlicet probanda verptmHomericum

•ifi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aff ego tibilacobeAndrearegtriH-

ladbeett Hteronymt: TurpccftinChrißi militia, fecuU lucravenari.

£ga lacobe Andrea, (fdacia Domini amp;nbsp;Salaatoris mti

Jeß

I o H. I A CO BI GRYNÆL 25 ]efù ch rißt frdui J cum Achabo rege tibi dicenti : Nonne tuesillequi conturbaslfraelcm ? ReJßoadeoAutnfiK^o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Propheta Elia : Non conturbaui Ifraelem, fed tu, amp;nbsp;do-muspatristui, quuna dcrcliqucritismandata Ichouæ, ßcambulauerispoftBealim.i.Rcg.18.17. iS«

Tu vero vider is, lacobe Andrea, qua ßnt piorum iudicia, quigemittss, obturbatas abste Eccleßas ,Academias, Aulas, pias Oeconomias:^ multbrum hominum coaßeientias.

'gt;^cinaomineDominirtoßriIcfu Chrißi,qui indeic^io-nenoßramemornoflriei'i ,amp;ßeruu fuis nunquam non dexter vbique gentium adeH, eosq^ exaudit tuetur,ptrgam ei feruireinfacrohocinfiituto tiniurias, calumnias,breuiain-commoda magno ferre animo non reeußans ,quia inßatno-flraimmortalitasredemtio noßra,nob'u ctrteexopta-tißima.

C^tendaeqs putidißimis eum mecum agere^vd iß a qua ab toßelerate conߣlaßtbiungam,martifeßum ePi,

K^tt Rat eia me verfantem idem cum ipßs olim ßnßjß,^ liter 'iside(ßeteßatum ,idvero quomodo reuera habest ,mthi indicatumeîl.

Tubinga reuocattts,»ondum certeexiUu controuerß'u ve-lut tricis,mepoteram extricare- Itaq^ reuerenter ad lac. And.

amp; alios aliquoties [cripß,necfanemodeßQ homini vitio,ßd laudidandum eU,ß calculis nonprauertatcognitionem.

^P^m autem Detss,^ßriptisidc vocepiorum, excitaßßt tne affulgere captffet cordi meoradius veritatis circa d9~ Elrtnam Eucharißtcam,cumgratiarum aSiioneerga Deum, placide proßeßus fum veriiatenf di' '*^oce viua dcßcriptts ,d}‘ incolloqutjsde Religione.vt esyquamihtaperuerat Beus,non dißimularem.

c^icmepiam hancdoElrinampriuf quam Roetela difeede-TeBaßteam,publiceprofeßum eße, argumetofunt hac omnia.

24« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

Z. ante 13. annas édita eH fir af at to weit,in Ôrtÿ^ nis Adamant^ o^era, in qua hac pia do^rina tr Adit a a fft

A/arbachio tngens fuum fcriptuw de coA-troue fia tßa olim edit uro, difertè quid deciderarem inti-liua opinione expofut'. habec^ eita reßonfum.EHidfA^itttt Anno I s s J.

3- ^od A3ombelgardist,Bidenbachiowodeferefliti,t)f‘ gent i doSirinam vbiquitariam,antedecem annos.

^tipd ext at df/putatio de Sacrament is, anna 157^' excufa,eil-habita a me,priufquam Bafileam 'vocarer.

d‘ ^»pdetiam Ad,Cruftui,eodem temporeimeeitssArÿtquot; menti Epißolam ad fife dediße,non neßit.

tiusreiomniexceptionefuperiores teßtshibto^ ^uod enim in Confeßione Augußana, nulla Capernaf-tica (fr Vbiquißica Adatheologia, metio fiat,optima confidt^' tiapotui eam mißfamfaiere, (ß veritati teßimonium ptrfgt;f‘ bere.

Ealfa aut em funt omnia, quaaddit taeobus Andre/U-j. ^^odpraceptores,quos non amplius quam perbitif' niuM,audiui Tubinga : •vUocontumeliofodtSlo impetiefi^-Ac mendacio lacobandrico oppono Teßimonium BsßUtnfd Academia, huic Apologia infer tum, Tener or D- Snepfiutn

D, Herbrandum, quoSresipfa teßatur melius wereri dt ßudijs tuuentutis,quam vtroquemult a inferiorem dadlrins, lacobum Andreant.

st, ^^odait med collegis meisBafilienßbus Theologu, ob eam cauffamfriuatim admonittim aut etiam obiurgatunti neiUos linguaimpeterem. Si vir bonus eil lacobus Andréas^ proférât in lucem eius reiindicem Epißolam. Ham (go tit' re dico, figmentum illud ejfe vanifitmum. ^i t^dam cum cliqua (ontulit id ßbi paffus ePt ferfuaderi, me repre^ benfum,

10H. ï ACO BT CRYNÆI. ij riâicttlam ejjè fua.m credulitatem andern agno~ fcat^

3* ^pdait,me Baßler,non aufitnt iflam frofiteridoSiri-ftam,qttam Heydelbergaprofiugnaui.

^nneaiteeni Baßlienßs confeßionii do^rinam, Baßler tneprofiterinon potuiße, iredibtle (Bi ? An non in volumine dißutationum Theologicarum Baltlea a me habitarum, mul-tafunt decaena Domini,et deperßona Chrißi?An deniy^ Academia Baßbenß, nullos etiam heroicos hojpites, meo tempore

lt;^redibtle eBt,quifalso tllud a lacobo Andrea dici,teßa-ripoßunt ? Sedhactn parte ei tUußm ejße video epißoiu fa. buloßs, quarum exemplaria lacobw Andreas fi in lucem (quodequtdem velim ) protulerit, male confulet earurn au-Biorii multa commenfareteget ,qHa opera pretium foret innoteßere.

O proßigatißmammentiendiin lac. And. audaciam :qua facit, vtficut Araneus(xfißngit,itaillemendaciaexfetp/i proférât, IncrepetautemteDeus Sat han.

Gyurta caußa eBi, quod htc homo, confenßes Orthodoxe pubbcusnotoriusß^perduellis,necmortuis necvtuentibus ad-huc Dei ßruis,nulb etiam erdtni hominum,atati nullt,quum iraßci malediBiaßargere capit ,parcere conßteuit. Cum arena vero,quis homo cordatus,fiußra luBletur.

Bgo Parte malo me, cum pte defunBiis: hoceBÎ,cumMe-lanchthone ,cum Oe(olarripadio( de quo viro,meminilaco-bum Andream,recitareBrentqpatris,votem: WCT( (lt| hcfjt frommer ÇÜJîann gerne fen ) cum Lraßo, alÿs : cum /iiperjittibu«, D. loanne Sturmio, v. cl. eß mult 'u alijs, virtute amp;nbsp;doBlrina tllußrtbus viris , quibus quanto ßm inferior , non ignora, à lacobo Andrea exagitari traduci: quam alienum à virtute,pt€tate merit is in Rempub. Chri. ßianam eorundem virorum , haberi, plenis , ac plané

2lt;î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

Fbîquîfiicii buccii ceSebrari. rideo entm nbsp;nbsp;nbsp;oftii, quA

phrAflui v7n;vê/4/Â,Zcphyria fubuentanea n oczt,ptrfimiquot; lesejfi.

^^otautem iam Annos deb ac ch Atas tîi in T). Theodorum Bez,Am, cuias 'uiri 'vultum multo minus ,ßfertQ confereduW ßt,ferreffoßit lACobus Andreas,cj^uAmipfe L(ttheri,ßhti fiperfesforet ,ferrepoßtm : cum gAudto at er no ipßmDei iti CArnepAtefA^i firenam 'vifurus fiiciem. Lutherietiimfl-ferßitit conßeßium, nemini noßrum metuendum fuifepi-ßAntur noßrorumcumillocongreffus. EtßAutemtVl hoad dAm,quodnemo nififuriAtA mente Coroebus, negAbit,Lutht-rieloquentiAin ßermonevernAculoinfignis fuit, ^aUaix^quot; miaßiritas fin^i dotesineodem fulßrunt,Acidius lihrtlc*

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gendi funt dtligenter : tAmtn dodirinA, antiquit

'* Eccleßaßica cognitione, ^trilingüTerudîtïone modefliiit ^*^**]® ’ nbsp;nbsp;J). Oecolampadiut, Baßlienfis noßra Eccießa Antißesdlis

multb fuitfuperior. Nihil dicam de MArtino Bucero, cuim •vna fageUa comment ariorum in EuAngelium,aut ad Romanos, plus habet ßolidA,feueriorit conferta dodrt-na,quamternio inplurimis Lutherifcriptit, reraequidertt dico rumpantur vt ilia Codro. Equidem non hoc dico tu ib lias viri contumeliam, cuias memoriam veneror fcriptiit' go,fepiasforfan, quam quidem ipßus nominis potiusqustt^ dodirinaperitiifed vt iuuentasexcitata admonitioneveri periculum eius reifaciat ,fcripta conférât, nec Prophet ar urtt vit im um Lutherum p. mfuijfe put et : nec eius ledlione li bro‘ rum contenta, cat er or um erudita tdpper polit afcriptafaßi-dioßbi maxime noxiojprofquatur^

ßd’ftm verb inhumaniter nuptr magni nomintslurißon-fultum, nobilißima cuiuÇdam Reipublica conßliariumtra^ dlaH€rit,homo contemtunonreßonfodignus ,quis novidet? ßilicuhuius folios edi, inquißtionem io aliéna fcripta inßgt;‘ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuen,

I o H. I ACO BI GRYNÆ.1. 27 lucre, MigtßrAtibuialienu,faeîo opus fit,qui viridc^i fuf^e^ihAbeneliß»t,qui non,prafiribere:obtrudercfiia oom-mtnlA Alijs vtfubferiptione confirmentur? ^MtmAluithhAe intufticiAeH, Philofephis, Medicis, profejjoribus bon Ar um Artium, lurißonfultis, iudicium de controuerfiis religionist tAnquAm prof Anis, omnino eripere : tAmen, requirere, ut pAucorum ThcologorumfubfcribAntplAcitis, vt iureiurAndo preflitofefeAdeAperomnem 'vitamprobAndA,obligent? An nonhisomnibus,quicerteßsntpArs Cleri (vtPetrusloqui-tur J vox diuinA prttcepit : Prophetias ne pro nihilo ha-bete-.Omniacxplorate,quodbonum fuerit rctincte, Î.Theff. 5.20.21. Ctfrhis legendupint S.BtbliA, fiadeorum trutinAm ponder Andsi amp;nbsp;stflimAndst condones, amp;fcriptA de religionenonfunt?

lacobus fiine Andreas amp;nbsp;gregales eius, qui negant, aHo-rum,qacLmexprofeJJbTheologorumeJfe,fibifumereiudicium decontrouerfiis reltgtonis longe profefio aUo ducuntur fit-rituquÀmMofès,quiquum,noncitra amulAtionem AliquAtn lofuAmAudififetydicentemdeEldsd dr Me dad prophet Anti, bus tn Csfiris .-Prohibe eos,ini Domine; r^/^ow^z^.-Nun-quidaemularis tupropterme? amp;nbsp;vtinamtotuspopu-lus lehoux prophets effent, quod daret lehouah Spiritumfuumfupereosï Num.n.28.29.

PeccAuitfine opinione iflorum hominum, Lucas Medicus Col.4,14, quodin Alien Am {fi DeoplAcet ) mefifemfAlcem mi-fit,dr ^fitingelium A^a ApoflolicA confiertpfiti Sedquid nmltis opus tit verbis ? Multis indoSt 'ts Theologis moltfia eii excsllcns quorundAm Philofiphorum, Mtdicorum, dr Jurifi sonfuliorttm do?irinA,etiAmin TheologiAt ideoperinde vt PApifiAnigAntLoicis legenda effi S, BibliA,nedignoficAntur , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illorum err ores -it a hi,quia non pofiunt tueriperfi)nAm,quAm

fiufiineat^cupirctomnesefificAcoStVtJlrAbiinter eos regn Are

D 3

ts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

forint. Uonduohacjncotumeliamordinu^necde ßdprofe^io de mult 'u t qutfuArn inßcititim ipßmet, vtfereXi ßto produHt indtcto»

vero omnium Altar um honefiißtmarum profeßio’i’* •virosdoHoSyhortAmurdr oramuitVttquiA communueflp^i omutbuipietatuprofeßto (bquot; Chrtflianifmui, vtrtuiti^ tontrouertenttum ßripta,€umiHdtctolegant,^adJcriptU‘ ra Canonem ea prudenter exigant. Immo et tarn iuue»tull noflrAAuBoresfumu«, quot;vt D. Lutheriinprtmü, vt D.Bren’ tÿ, vt Chemnitÿ^ vt Chytrai Heshusipßripta leganhä -diligenter expendant. Seim tu enim non piutdeeodem omnii» cjUAfiripferuntthabenda loeo:multA tarnen contra AntichHquot; jium pte ßolide, ab Hin Itter es mandata eße^ noignorarntt^' K^eprofe^b mult 'ts noflriim, Chemnitip cj- Chytraitdodtßi“ morum hominu, nimiafacilitas,in apprebada carnii Chrtßt vbiquttate, eßoraliillafacrofan£liit carn'uChrtflimandaci' tione etiam impps co mmunt,permira vtfa eil. Meritb auteitf collaudaturanoßr 'uHyoHor 'u 'TilemanniHeshuspcoßantii, in vbiquitario dogmate rt petendo dj“ erudite confutando: Ä-set it circa ccena Dominica myflertum,a nobit ingenuediße»' tiat. AAe quod at t inet, eo femperfui ingenie,vt Dei dona ttt 4-Ips cumgaudto (ßgratulatione magna intuerer:abps autem, qua cev^^uTiivug, humanitits,a(perft videbam, antrni oculoS Auocarem.Ac eandem humanitatem haSlenus ipfe quoqueex-fertusfum nbsp;nbsp;nbsp;à me, circa bac myfleria, nonnthil dtffentie»-

tium liheris, non defuips offieps, qua aduenis grata eße pote-ranf. acßeraut,nemtnem vnquamfore,qut modefle inparte aliqua dodirinadtlfentientem,non eodem ßudio proßquere-tur:donecitametnhumaniter,jAC. Andreas ( doHrtnaßupe-riortbusillis,neutiquampar)planep^ fcythicèadortm ell, df inuit o Apologiamprimam poßremamj^ ( ß Deo it a placehit meis annttere votit ) extorßt.

flßinta

I o H. I A C o BI G R Y N Æ I. 39 caujja eH, quod hic homo, »f quidem conßmien-tes in dogmAtibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;colltgas uliter tract At

quam vt flerifque notua magisfit,quam charta : vt de Stan-dtc'io Francifcano, aula Brttartnica quondam par a fit 0, lo^ quHtw eti alicubi Erafimta. Eo nominenohu, qui ingenuè dtßentimta ab eo, nec coniunctio, necfiaternitas eita ( nifi forte refipifcat ; quod vttnam ei det Dominta lefia ) expe* tendaeti ,quando jratresipfefuos, huita atatk Etiotrephes 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primatum appetensfita barbarice cyclo•

' pice tract At ; quafi folta illam Auguflino improbatam vo-I cem,proferredefipoßtt •. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 D r 0 L K M T amp;

SANCTVM est, Tumdemum autem credentnoflra Eccltfia,eum uel fyncretifimocoaluiß ,cumfuu Collepu ,qui 1 nbsp;nbsp;nbsp;paßim degunt,quum eorum liter OS teßimoniales »obis exhi~

buerit : quum obltterabit memoriam ,primum eiecti à fe~ fe FTiteberga D, PauU Crellfi, a quo acccrßtta erat,hofies ericita : dunde SchechfiorumauU quondam PalatinaCo». cionatorum , quorum -vnia cum recte pro contione expo-fitißet verba Apoftoli,deformaDeiamp;feruifiacobta Andreas , eum odiose perfirinxit, tum ilium,tum eita cognât um tollegamq^, hoc elogie profiquutta esi ,vt diccret •. in nuUa aula tarn wdoctes afinos, concionatores aulicos ,fiCe repe,-rißeut inilla : quam Tragsedtam opt. illuftriß,Princeps Elector, adhibit0 Marbachio , agrè potuit componere, vt tefiantur aFia. TantæmollsçtatCadmæos lungerefra« tres. Nihtl dicam de infinitu prope alijs, in quos illein.. ueElia eti. Hoc tantum addam, quod mthi de Jacobo An., drea cogitanti fitpißime , è Plutarcho in mentemvenit,de Rhetore illo infelice, qui cum in Gracorum omnium co»„ uentu, magna vocis contentione bon'u lateribus , Gra~ totadpacemineundam,^adbellum barbartsinferendum, hortatfu ejfit, ibi quidam ex Legat is, Ptæclatutn,

con.

?O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

concordiæ fuaforem nadi fumus : cui cum nihil demi ßt^prsetermiferam vxorculam,amp; famelicam ancillu-lam, perpetuum tarnen eft inter Pattern familiàs,amp; hasmulierculasdiflîdiumiurgiumq;.//i3y5zzf,Z’/rZ's«’‘’lt; cui cum nemtne mortAlium (ni/iquitit ifgt;fiui verba iurAt) dm bene conuenirepotuit, ecclefiaflicA tranquiUttatis con-iun{Honfs,audlorhaberi vult.Faieor Autenidam oUm^riu[-quam modeflia humilitatit Theobogiexfinesegrej/îuejjett quum adhuc per liter as cum Domino Calutno p.m.covfet^di fcriptAmoderata crvpi.Zi'^oc'stKd,,conciltaforta,tderet quibus mult A vere turn ab eo dtdla nunc Ab eodem mAleàquot; jaIso negantur J quod vider et ur Adartini Bucer i ingenitifgt;i nonnihtl reprafèntAre ,A me in precio habit urn .-prauidirt enim turn non pot er am,ea, quafiquutafiunt-.ac memini hortari me adfludium dtfiidentes vicinos conciliandi, 'vbl. domum reuertijfiem ; quod dicer et,/atis diu pugnatum, d'ß optare omnibus Itbru de hac controuerfia ab vtraqueparti euulgatu,flammis tandem abßtmtis,pacem Ecclefiiareßititb Vtinam vere,poftea ignem igni non ipßmet addidfffit?

Bed vt,quodres eïledtcam, eiufmodi hominis, donee non mutât Ingenium, magu pc ft tiens e^i amicitia, quam inimici-tia. rt lenttfecuridaca, hordeo feftuca qua agilops diciw. itanobis quorundam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuerfttm doUrd

namdocentium, coniunlito ,planeeiirecufanda,donee,in-quam peflilenttfermento,mafiftAm doSirina Chrifii, corrum-pere non deftnunt.

SextAcaajfia edi,quodfibi in doUrina non confiât hie homo. de certe dum mthi alfiq^ inconfiantiam ideo obqiit,quoi erroribus ipfiut agnitis .veritati locum dedimtss,nobu tmpo-ntt necefiitatem tribuendi etdem confiantialaudem, fid m fiola inconfiantia : Vt enim Amphisbena, vtrirrißj caput habet rvtraltbet corporis parte,prAter alforumfierpentum morent,

I o H. I ACO B I GRYNÆI.

morenif'vtiturpro ctuda:fichic Proteuigt;diutrßi ntio. muhum^pugnmntihui res fuas agit,é‘i‘^dtm Alùslaudat, AÜAS damnat. Annonenim ommbtu notumePi, hune no-firißculiMomumj Corput do£irinaPhtltppt, eduurh tebergamp;aliàs laudajjè,alias damnajje-. PhtUppum Melanch-thonem laudajji, à“ inhumantßimeinCe£iatum tjjè tzit de alß tjttos Cenfor hic fibi dÿudicados/umfit, ipjeféru-a eoruro fubßiendui, nthil dicam ? De differentia ffecißca •vnionû duaruminChriflonaturarum,quàm varia{vbtßmela 'vera deflexffttdifferentia,ciuaeii,vnamper[onam conßituere)^ à,cvlt;^a\a, commentut ePi t de reali effußone omnium deitatia proprietatumßeanima rationaliet corpore,de xé-yaper car-nem omnia omnipotentia opera per agente ^de omnipotentiat deadorationecarnis Chrißi-.de^mult'u alijs.Defultoria entm leuitateè calcariain carbonartamfefecontulit^'vt vnoplum-beoßto telo obtufo^ altud at^ aliud arripuit,^ eiaculatut tß, toßtcceffu ,quo in calumexpuentes ßonteßutum excipiunt.

ProfePlo wrè dixtt Hippocrates, Morbum pepculofiC fimumefle,quihabitumoris fubindemutât,amp; agro-tumfuidiffitnilimutn facit. At entm quanto per iculofior •vbiquit(tsePi,quavnumeundemqjhominem,conctonator£m Eccle(iaßicum,Con/tliarium Aultcur», Bebenhujianum Mo-naebum, renatorem, Profefforem , Volaterranum, Metio-chum denique facit ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

EH tarnen locut in Olyntho Thracia ,ßarabau tnfeßus,tn quemaltoquin longe late^circumuolitansßcorßciatur fea-rabaus, nullo modoampltut egredipoteH ,fedfe tpfum dijlor. quens tandem mi/erè tmmoritur.Itapoßquam hic vir,extra verbi Deifipta egreffiu, in vbiquitarium circulumßmelin-greffiueil, egredt iam non potePi into varfe fefe dtßor-quens^eirin omnes forrr asßfttransfßmaris,mifeTe confici--tw.Et tarnen put at fefe atqs koneßtt do^üq^viru ,mAltdi-£

JI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

cettdo»'igrantheroicos homifiesp^ffet-J^ergtrcno» inttrim vidensfbonuprohart eofmagnoperit quteo quod lt;veritatem rttodtfle profittntur lacobo Andrew Junt admodumingrati.Prttdesrum enim {d,oh vtritatu amoremcitts adutrfario, ‘vehementer di^lfcere. it rede dicitur fdeveritatiaßudiefis : /j âifffircif dXf^amp;lt;lc(igt;. Principium magnæ virtutiseft verita« temredimere,

Septimacaujpted^quia eminttt me aggredttur ,qui frafinte cominiti paratus à“ er am 0“ fittn ,ßu Baßlea feu Hejdelberga fed aquo iure, de dodrina conferre. itni-ntts autem pod pr incipt a •verfanti, fibiq^ ßrenut ci-itentiidicamid quodin Frouerbio ed t Im pete artis tu» pcritum. Ego enim conuiciari non didici : nee ‘volomi-hi eße negocium cum Bonafi : quod animal, quia corwbus inutiliter implexd ladere nonpoted ,fugienißarfo fimlt;r •venal or es, it a vt aliquis ignis, adurit : ac Sophißas refert, qui non coram, fed eminua tantitm pugtiant conuießöquot; mendaeß, tß dent at a charta, nbsp;Sicut lacobus Andreat

ant e it. annos timide Tigurum tranfeurrens, ne cum Bullin-gero (Ir Gualtheio, neeeße haberet conferre, poßea Mom.. belgardia,abfintu Domini Beza m^Tgt;;crjv nbsp;nbsp;colloquia,in

ter pocula,anxie deßderabat :■ vt norunt aliquot praßaa-tes viri, quorum aliquot fuperßites funt. Mthi nec ani-mut necociumed, omißa pia iuuentutis infiitutione ,cum agreßibui iß 'u ingenÿ's colluStari : ac non maiorem fi»-dum cum illu certandopercipipoße video, quam Erafmut tuUt ex hello cum barbaris Monachis, Imitabor cerd Philofophum idum, qui cum incidißit, coram multis alijs^ in conuiciatorem , ab eo impeteretur conuicqs i ftatim Jurgens, ahqt, ^uumq^ alter diceret : Aiane, mane,plu-' ra enim (Jg^nuiora tibt diduruafum. Turn Hiti^^ando, aitf

I OH. I ACO BI CRY N ÆI. 33

lt;»7 ytutili cspfum ficu dtblAtirtndi , quæ Itbido trA diHant : ifgt;fe quoque mihi ffoteßAtem funum, te »fquA. quam audiendi. Ingenue itique frofiteor tne a lappif, tribulu ßercoribui tnfulforum fcnptorum , nen ruinus quint à Lullunu, tdl“ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßurriltbusß.riptii, ntentim

•culgs, óquot; TfiAnus, »d mehoru ßriptA legendu, tjß lonuer-fitrur»^

OSIaua cAußa tii CrAfnbe,fi)ccenties Ab tßo ho^nt'tneyCoÜA., rttoSlA t mAledtclorumßuto CAnoq^ conßurcAtA. FfUA~ turtp[efuudelicÿs,tuuen(utem poft hue hortabor,vt Altorum pßtiu!,qui iduerjA part Û opimonem pro uirilt, maiore^m^-• deßtA, tut AU (untt Itbros legAt : qut punore orAtiontfunt tonßeripti,^ non hAhenttAmrtiultA at tu niAltdicendiße-ttminA.

amp;Aptßitne ßapientißiwe^ pitufASiurn eil leptologÿs,Coc-eyC»i'u amp;nbsp;Argutijs, é' qsquasAdducit, é' »Iqs eiujmodtiqnat reUiui tum luto plAteurum ingredtentes tmptüente Ad U-pfum,quÀm tum telu ArAncArum f vt ArtßoChius voluit} tontuleris^quumfiuÜus fubtilitAtujj ntmtum habeant i^“ voxiftiuinAÇApefiußrAmonitosoptnAtores,nobis rtijtiendos tßt teßetur. Poterit tUe ft volet, Aßendqtthttinis more,ßbi~ ^pfipriuAtimtAnere.

IIjnA tAuftu eil, quiA hit vir AdilitAtem gerit fine po-pult /uffragys. Populus Dei nondum ilium conßttutt, nee 'unquAW tonftituet, Aéiarempartter óquot; tudttem noßrA tAuß ■ ft. Ego itAque , quem tüe benignus MAgißer diftipulum rtfi-AllArium tompefeere tonutur ,folo fuo Autos ecptt.lpfc dixit, hot till reßondeo , quod tlle Romunus ; Si ego ti-bi non fntn fenator , nec tu mihi conful eris.

l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t4»»f« Aduetfarij exemple,detori tmmemorfim ,polidißul-

f fusfumofas tllius tAlumntas, mißum iüum fAtiAm , pro eu

Chrißum trubo, bor tabor alfot, vt c At er as eius viri dotes»

34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

a^naßänt : person um, quam fußintt in laudatißima ßhoh TubingenßfVt virtutepotiui, quam morofitate tueïifoßit, optabo itamq^ venerabor tpß: fitrn enim ordin 'u,per Deigrt-tiam,amans: crfcio,propter vitia ,publtci munerufundio-nem non ejß parui faciendam. Siiut nec Paulutfparuifecii munui Apoßolicum, quanda Petrum,nonreéiopede, quot;Vt lort' uentebat Euanpelio, incedentem,palam reprehendit Antiochia : nec Aupußinus iniuriua fuit inpresbjterorum ordint, quando modeße Hierenymo, periculose de loco Pault Gol 2. pronuncianti,fefe oppoßttt. Publtce in me, nbsp;nbsp;quidem atrociß-

ßmeiniuriusfuit lacobua Andreaßc 'vtßirttum lagenaittt-Üafe duo illiut Epißolta, ^infitlfam farraginem magno hiatuprolatam, appareat. Boni ergo confulat, quodItbernm luUtreßonfurn. Qui enim qua: vult dicit, quæ non vult, audite cogitur. Cogitet lacobuahic Andreantu,quidfAi Bernardi tUa vox veltt : Prælati efle volunt fotraidini, vtilitatiraro, detoperam,nedeßquoqjidemdictpoßttgt; Prapoßto. Audtatquinetiam Ambrofiunt dtcentenf.^Otx-nulli Abbates humili fub habitu, fuperbèagendo, vo-luntàfuis fubditis ftridilïïmèobediri,amp;iplifuperio-ribusobedirc rccufant. AudtatGregoriumdtcenttm: Prælatidebcnt humiliter pati correptionemà fubditis. Addo.ßa fubditu,quanto magii ab alqs Eccleßif,0’t‘t-rum AntißttibtUy quorttpar ePiau^orittu. Factie fer am ß mt dißipulum vocet etß, vt veredixi,tlltttemportbuiraroil-li docere integrum effet •. b ene pramedit at o, rartßtmum, Fbi-quttatu autem dogma excipio,perfuafum habens, illude diametro pugnare cum omntbtu fidet articula,de lefu Chrißo faluatorenoflro. Etue reßeHunonePl cur Magtßeriumali-quodßhiinmeßtmat'.quum amp;ipf duodecimann 'unatumt matari, cordt tffe debebat illud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: Sen efco fern per plu

'rimaaddifcens : (dr atafnonnihiltngrauefcens,errorinon

addat

I o H. I ACO B I CRYNÆI.

tdditfidtm-.acpij multi^idDtiUudemcum Dauidedicere foßtnt : Aduerfarijs meis fapicntiorcm mcreddidifti præceptis tuis : quoniam ea funt mihiin perpetuum. Omnibus doäoribus meis ptudentiorcm me fccifti, quiateftimoniatua funtmeditatiomea. Senibusfum intelligentior: quia mandata tua fetuaui. Pfalmjip. 98.99.100.

Ita^quumlegerem HIa tua verba,quibuinegoi pofierio-ret meoi Curas meltores ejfe: venit mthi in mentem,turn ve^ tus iUud prouerbium ttbi vbiquitatem propugnanti conue-niens, Mandtabuli more res fuccedit : turn illud etiam: Qui maior eft ætatc, maior eft iniquitate. Certequi tua Jcrtptacumiudtciolegunt, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amburbias oberrationes

à'resgefias perpendunt,parut» te profitere idea iudicant, quiacontraconßienttammultatumdicere turn facere,(lucent enim inprim ’u tuisfcript 'u eim rei tefiimonia )^eo nomine intelligentialumen in tefenfim iufio Dei iudtcto,exfitn-^uicenßnt. Sedhac (ir altaDeoreltnquo.

Poftrema caufia ePi,quodferui Chrißi char allerem,chari-tatem,ac proinde lenitatem ma»/uetudinem,nequaquam nobis probat lacobus Andreas,

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clamat chrtfius : Ex hoc omnes cognofeent, vos effc

I diCcipulosmeoSjftcharitaterahabueritisali) in alios.

1 nbsp;nbsp;loan.i5.35. ;re»j.Difcitcàmequôdmitisfim,amp;b'^’^i-

I liscorde.Matth.11.29.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Donee ergo lacobus Andreas,chrifiumlefuminuocantes,

I Ó pie docentes ,odio immantafluans ,hypocrifieos ,periurij, I turbata Eccleßa,^' fialsb tufimulabtt, non alio loco t nbsp;nbsp;nbsp;apudpiestrit,qHameo,quo ohm apudincljta gentis AngUca

Epißopos presbyter os ,ille fidu Romana Apefioltts Augu-fiinusnomine,cuius alitubi memtnit venerabtlis Reda, An-glofiaxo : cuius htfioriam ideb,pieLtÜor,breuitcraJpergam,

£ 5

APOLOGIA

y*/'4 flau tim euo «uum ßmilttH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;im

^nititii Afofiolus ille,fid'u Rom im ißt Afoflolo.

' nbsp;Regninte Eddßedo rege AnglofiXonum, 'venit i Pip it‘

tmnomijfus Augußinu« quidam,inBritanniam, vtBcck-ßas reformaret, nbsp;doHrtnam ae ceremoniof Romam

ßtdn EccleßaiiUiusregni inueheret. Tantum entm abs ri fuiöfßcijtUierat,altena vtcurare, amp;ccBKoT^iozniiriiDm ilienarumrerum inßeilorem agere:à‘r»agnoferei»fttdt eß-ßbi poßi -vider et ur.

^^um de eim aduentu équot; inßituto, nunciafami lofi^ l‘^^fj{ß^f'ßfgt;i^crebui[/et,Epißof)ilt;^ Presbyteri A»ßd*”^gt; ftnctum quendam ßenem ,^rudentti laude inftgnet», runt, quid Augußino ißt deferendum eßet, percunditi fitnt. Reßonditilie ; Si ChriftißruuaePt ,audiend^'^^’ bis er it. Tum illi, ßd lt;vnde Chrißt feruum eße dignefil’ mm ? Tum fenex ,ß manßtetum humtlem eße ent-maduerterilii, non tarn dabtum vohis eße debehtt, Chrißi firuum eum eß, c^ßgrunt Antißites poflremb, modo iutem manfuetum humtlem eum eße, cognojcert foterimtis ? Reßondittlle ,ß homo aduena, -vobis eum aeee-de»tibfts,aßurr€xerit, é‘ in Chrißt nomineßaterne vosex-eeperit.pacem Chrißi 'vobuf)recatuifuertt,haudduhiemtn-fuetui humil'u ePi, Atficonßdens, vosaccedentes velut è fublimideßexerit, vobü quoque contemnenduaerit.vtcß^ non ßt Chrißiferuw,eoyj nomine necfide dignw,nec honorit eultu profequendut.

^y^um autem non mulib poPl ,congreßt eßent, dp Reueren-duttUeLegatus,in Cathedraßta fonttficßtter, lt;ß tmmoto eorpore federet, nec debitareuerentia figna, Anglia Eptfo. p'u dr Presbyteru, tarn quam confer u'u in Eccleßa Chrißi^ex-hiberet '.necnißproauSloritite,quam fihiipfefurnferat, d( do^rimdpitfi^^gi* Ettleßaßica pronunciaret : cenfutatut

amp; me-

1 OH. ï AC OBI GRYNÆI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

d'wirfó txflofut, eot ’Vfide «on vocatus •ve«erAt,re infelî/^ ridijt.

Scd tAmenßragu fànnoru«t qttorundam hominitm, tk £delßedorege, qui nimium fidet AugußinoillihabutrAt^tdi. tAiAuUorem iplùm fnijjiyteft»titr tdem Bedi : vt eiwquo-que (xtiKplnm documento ßi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eccleß^ tur-

bAtoreSyproculfuntmouendosabouiltchrißii ^Deum aßt. due orAndum,'vtfuispraßdiofit, dißtpet gentes ,quA beü» volunti

ReftitiVt hoc Coronidii loco addum, dißutationepublics HeydelhergAame, t trAditunt do^rinAm, quAm ptimacoxßie»tiApropteorimefubqcere,ßnodi,iudicant(sex fr«[criptovcrbiDei,grAHißimoiudicio.NecmofteoriniqMiß fifttoIäcobiA«dreAprAittdicio,quodeafnßp^dAmnatamAit. liAmnatA tnim tAeÜAb ulloribui quibufdam inhuntAnis, no « ItgitimA Synodo. Vt Autem omnes hlAfphemiA ArtAnorum, tmntAeorumfcriptAiOmnespßeudofynodi, vt TyriA,Sel€u-^ tienßs, Ariminenßtjamp;AlUfnonfueruntprAiudicio piæ do^ (IrinA, de Ater«A DeitAteßlq Dei •. item, vt aIJa EutychiA^ ntrum , eorum Henoticum, Synodi ifub Zenone, BAfi-, bfio, équot; Alijs ImperAtorihus, ipße etiAW Anafiufio SilentiA^ rio ,nonprAiudtcÂrunt ,piA doHrinA ,de duubui «Aturis i» vmperfoKAinconfuseinconuertibiliter indiuulse vnh tis:DeniijHe,vt Trident in a Synodi decret A^Euangelio no» pfAtudicAnt : ficneclACobi Andrew fnecAliorumquorundAT» Tbeologorumjucem Synodi rtformidAntium,AnAthemAtiß rni,nec AppUuforum quos Hit habent ,numerui {ytofirorun* f^ffgt;'tigAtorumnumeroinferior)nofirAßinlltßtmA ó* initb ^fiiniACAuffitiVeltAntillum derogunt.

Confiât autem lacobu A»dreAm,prittfquA formuU cocot^ diiCubfiriptionetmpetraJfit-.eajfemultos laéîafJè'.pofieAinfip aodo dere tfta Ag£ndu,vbt exfubfcriptione liqueretfquos fibi

Adddtit

A POL O C I A

ÀdJiSfof haberd, Nune negat ofgt;u4 ejp fynodo, quodminifi-ßumeS aniaticauJJÀfuetdtffidentùjeflimonium.

Sedenim ,ßue Synodtts aliquando indicatur ( titr,aee vetquam frofftermundtpeccata celebretur : Nosti-men, Deo pro reue lat a luceveritatu grttias agentes,in hulabimaa : aduerfariorum odia praiudtetA iufioydf quem nobis in magnis oppreßtonibtss, adejßtttn loO-go tempore experimur, comendabimus. Cunent, canent cj^’ ni latum -vent at is PaAnA,cum vobis grAculisßlentiitm noßer lefiss Chrißus imponet:quum vos, fi perrexeritis,flernetfub pedespsos. ddeii iudex pro quern lAtipraßolAmur, quem nobis feßis robora perimur, quem vobis irafii vide miss : quem tum demam 'Vgt;‘ bispropitium ejji tudicabimus, vbi vos a biurato vbiqud^^^^ dogmAte,lefum Chrißum in carnem vere veniße.vnanovfj-cumfineere credereadiußieiam, djquot; ore profitert ad animadutrterimns.

v,^d te, pie LeSlor, redeo, te amant er oro,vt quam Chrißi caufia, conuieqs ab ißo mifierrimo homine lapidstufif videos ; boniconfulas/ngenuam Uber amdvjetçayoi’/uo amp;nbsp;defenßonem meam-.qua contenttss,patiartllum juo morea^t-re,donecvelcompefcateumChrißus,veladmelioremfrttgtm reuocet. Egofane, ann 'u tarn aUquot, chrißumfirto fomfri’ catusfum, vt me non niß vir tut um alienarum, donor um^ Spirit fssfanSlifiedlatorem,^ admiratorem eße vedtt : nomine à lacebt Andrea firiptorum,quodeaplaußruci»inf-eiorum eommentorum refer ta viderem, conßtU o, 0quot; dem multorum bonorum exemplo,abfltnui\ nuper aHtem,fi' cem duorum eins Epißoliorum, nbsp;Draconis Ungarn (audsnii

quamconfutationemmeadifitutationis ipß vocare coUtbutt,

lOH. lACOBI CRYNÆI. 55, nibiättigtjjem,honor ii integritatia mettuend^CAuffaynon ßnefrecibuA AdDeumßAcJ'crfpß^tUud interim médit an f -, ena'^^aT^eii/f(ÿi/ev^t!p.(tÄiy^r}Decct fànéla facere.amp;au^ fpicata loqui. DeMi,pieLe£lor, tihi 'vhertfm benedùat, à“ tecußodiata lingua calamo lacohandrtco : tuihoc 'vnum boniineß,lt;jubdPorphyria ,edentulo ferpenti, venenumftbi filihabentißmilu,potePi male cogitare^’loigt;*iß(bdeßitui. farnecendifaeultatcj.

CONFVTATIO ALIQJ^OT ' SOPHISMATVM lACOBANDR,!-corum in gratia m piæiuuentutis, addi* ta Apologia.

Enè habet ingenioß tuttentut, quodetß menda. cium hen 'u inßdiatur vt alicubi Cyprianue Martyr ^pronanciauit z tarnen eiufdem fenten-tia^ non diu faUit. Tenue enim tnenda-cium eft, ait Seneca .•pcfl ucct,fi diligenter infpexer is. ^^aautem iUe Sophißarum more, prolixa fidincomta eratione adhibit a, profert,eaßUogißni centraßgt;acioy^influ~ dewui : dabimuay^ operam, vt ficut fugitiua mancipia, ad he,, r osfitospertrahuntur : it a ißitu hominußphißnataf adßuM fAllacias,lt;iuarumpropriafunt, reuocentur^

I. DeBafidoôhrînæ.

T Nitïo,vtprobet lacobus Andreas,de inßituttoneCcena Do-Euangeltßarum (ÿ Paulißpßtuopinioni (de Corpore Chrtßt tn pane Dominica Utitante, oraltter et^ ^*^^binßdeltbits,manducato ) nonattttmpunoßrafenten^

F

4lt;» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

tti£,cjU£ in Orthadoxa no [Ir a difpntatione exfgt;oßtä e^î, (/[(lu-fim érfundamentnm.duo Hertulea (/imorhumJlieSlts) Argument a,adducit.

K^tAt^magnumfirtdenscontortsphAlArtcA wnittbrutf fulminù in rnorern ASta. Benè habet, c^uod conticubre omnts, intent ij^ or a tenebunt ,qHando Smtdelintts it a nune fAtitr

1. EorumdemumdodrinædccœnaDomini,bafir funtvcrba inftitutionis,qui fatëtur differre plurimùm, hæc duo verba H s T, amp;nbsp;s 1G N J FI c A T.

Atqui ego lac.Andreas,prçpofitusfatcordiiferreif-la duo,verba : amp;nbsp;probo id priinû appofita fimilitudinc Nec facile creditorfibi fatisficri pateretur, fi debitor centum florenos debcns,illiper fignificationcmfinû pecunia fatisficerecuperet, Deindè,etiamhoc idem probo.Verba Teftaroenti funt:ideononpcrinu-’ tanda,aut alia in illorum locum reponenda funt

Econtra, ij quià nobis diflentiunt, e s t , amp;nbsp;s igni-FI c A T,differre negant. Argumento eft,quôd illispro-batur régula Auguftini ; Aliquandoresquæ fîgnificat» nomen ciusrei,quamfignificat,accipit.Epift.io2.

Quare ego lacobus Andreas, præpofitus,concludo, vetba inftitutionis cœnç Dominica?, effe bafim noftrç vbiqüitariæopinionis : nonautemfententiae eidemè diametro aduerfantis ; id quod mihiprobandumerah

'17' Tlibéré die am quod res elî, hû iam expebîatio mes mi ' frttflrata eH. In publico dtfputationum congrefii, omifit iuuenibus,iuffui,Do(Jores aliquot Theologosamanterhorta-ttufum,vt erudite ArgumentarentHr,(f‘placide. Sedhosde^ feriora mintusj^ [^eeiß quam qustab eoru difcipul'is ad duel a

trant,

lOH. lACOBI CRYNÆI. 4.1 trint,ildduxißi,poflei comperi. Erant ingenioßs homtnibut efuorundam argumenta mer ito, ludm, iocttsg^ : Sed vt video hacJac.And.nthilofuntmelioratejpecioßora. Hahcs^ixge-niofa tuuentusdeptdum exemplum prouerhij : bdjTt^uv rmuvpoßerioribus mehonbit! .Sciluet tßi homines,non tntu. rtanegant aliorum poßeriores curas meliores effi, (juandp ipßorum curapoflertoresßultiores ejße, loijuitur res tpßtgt; Sed ad rem.

In Maiort ßuapropofitione,efuam athlethice petitprinci-pium hic prapoßttss ? Etiam aus induflria caujßi alys mul-tupraponedus -.nißforteexcipiasaltumaliyuem,quißprior tnterconuentualesprapoßtoßtyiusßsumtuehitur.

In Minore autem,yutdtandernßacrum ßanam eil ? Fa. teturlacobus Andreas fedtßcernere verba est^J-signifi-CAT ; Sed cjutdetusorattonideferas,quimultanon fate-tur tanturn :fed etiam affirmai, ver a ejfe, qua tarnen falßßi. mafint. It aq, necejfe habet vt prîtesßdem apud nosßbifactat, quam qutdfateatur edicat,

Probattoprima quamadducit huiufmodieil. Sicutßha~ bet Creditor ad Debttorem, it a fe habet ü, qui vtltur facra Ci£na,adeumqutpane vit a fuos cibat.

t^tqui nullus creditor,debentemioo.fl.fignificationeeo^ rundem fibi fattsfacerepateretur.

Ergonects, qui facra Cœna vtitur,ßgnificationecorporu Chrtftifeußgno,ßbt fiatufiert à Deo patteur,

Huie argumente ne qutdetota fatkfecerit Sor bona,etiam. ft milites neget Maiorern ,acdtcat tlla qua conferuntur hete^ rogenea efie • ßmile vulcantanum e^e,hQceß, claudtcarein vtrumq^latus.

^dfecundaprohationeMinoris,rfßondeo,primumper loneeßtonem .Sunt ,fatemur tpß quoq^,Teßamenti verba: de. inde.per inßciatiene:ßd nimu tmpudenter hocabftedidtur

F

Ï

I

4t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

Jacobe Andrea illa abs te non fermtttari \nee alia abstt f/i ((• rum reponi locum, ^ttid enim? An non,hancprepofitiontrUt Panü Dominicut eJÎ Corput Chrißi^e^jc. tu per mut tu imhi'-Jn,cum,fubpanedominico eJi Corput Chrtßti Si aqufpoUta‘ tes ejfe opinarü,tllaspropoßttones,lt;iu/u adduxkqutdfupert^ * niß-vt dic4aetidhafieäquipollentes eJfepropoßttones: Petri erat Chrißus:dr, In, cum,fubpetraerat ChrtfiuslSctlictt nthilinterePlftue dicas,de Sacramento loquens,hoc ejji ilht^i ßuedtcas in, cum, fub hoc illud eJfe P

lam quadperindè laqueru lacobeAndrea, acßuhfoluti dicamua, lt;verba ißa duo estamp;significat, nuntjttivi (^nequaquam dijferre,id •verb more tuo,falsb,affrmas. Ues enim cu Augufltnó dicimus : Nec moueat ,qubd a l i qj a k-D o res,quàt siGNiFicAT, nomen eiusr ei qtiAm signi« tiCfi.T,acctptt. Stcentm Petra Chrißtu,quia significat Chrißum. Ppiß. 102.4 Hortamur autemte,figntficatiofti hoßem,'vt haceiußietn Augußini verba tecumperpettdos' Non dilfum e^l,Petra3i gnificabat Chrtßum,fed Petri erat chrifius It a enimflet Script uro, loqui,vt resßgntfiai-tes,tan quam UIm quafignißcantur,appellee .In loh. Trail. 67gt; j^idtgitur maliin eo fuerit,ßquisdtcat Panemterrenttrn infacra Cæna,fignificare panem vita, qut de calo defcendit: amp;il^fignißcare, vt homofideTu,particeps ßt non magu figrti^ quamftgnatt? ^t da stem in eo ah fur di fit,fi quit àquot; Panent ilium dec at efife Chrtßt corpus :(fifiquu Chreßt corpus dicst eße panem,vit A nimir urn -.ficut loqutfilet ScnpturafanHal

Panem autemilium effeChrißicorpus, fecundumtjfe St^ trament ale, aut ejfinttale, nectße habes vt fatearU. Si ßcun-dum eße Sacrament ale,pan'u ePi corpus Chrißp.cur nobfcum pugnas ? St fecundum eße eßenttale, quare non Ponttßcqs, Transfihflanttattonemflatuentibus,teadiungu?

LuiheriautempiamemortadtPÎum,quodtn Homilia de

Sacra-

lOH. lACOBÏ GRYNÆI. 45 ^AtrAmento nbsp;nbsp;fr at emit ate ext at, tibi tuminandum idea

froponam^ne‘verbum significo, Hechingenßlatino 0. dio^ ttbf polihacputes (fr inßciandum : Sacramentum Al tar is habe t tria,que oportet fciri. Primura eft Sacramentum fiuc fignum ; altcrueftfignificatio illius Sa-cramenti : tertium,eft fides vtriufque. Sacramentum oportet externum amp;nbsp;vifibile elfefin corporali forma amp;nbsp;fpccic. Significationem oportet intcrnam amp;fpiritua-lem elfejnfpiritu hominis. Fidem oportet horum ttrumqfad fruftum amp;vfum transferre.

11. Verba inftitutionisCœnæ Domini ( aenomi-

natim verba Pauli ; Poculum benediftionis, cui bene-dicimus.nónnccommunio fanguinis Chriftieft?Panis quem frangiraus.nónnecömunio corporis Chrifti eft? i.Cor.io.i6.)bafisfunt,nonfententiæ,fedfcripti, ac proînde corum, qui hoctuentur.

Nos veto,ai t lacobus Andreas,feriptum retinemust itqueidprobamuS.

i Ptimùm Aduerfariorum, qui fciipto nos infifterc

1 fatentur veftimonio.

Deinde, aReipfa quia dicimus ; Hoc effe corpus Chrifti; nonautemfignificate corpus Chrifti.

.Tettió,quiaverbis Cœnænihil addimus,nihildc-

\ trahimuS.

I Econtraautem Aduerfarij.fcntentixvciborumcœ-l nae inftftunt.

\ Q^rceoncludo.noftracopinioniSjnonautcmiUo-

'1 nbsp;nbsp;lumfententiSjbafimeffcinftitutionis verba.

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(»^ftdentibtts tn ■mentem venire cenfis ^pia in-

1 ^^(teatw,çiuumau({fu»t hum hominem,de verbü Ittiga-

APOLOGIA

re,non decorum featentu : more Magorum :amp;firiptunttf' rr)in!fci,de cuittifcntentia nonfit laborandum?Annon vedi rerum nota funt, drfintentia documenta ? Sed cendontjntt^ hanc barbariem,hofitbui rationu humana^

(JMator lacobo Andrea erat probanda: fed tjuodeam'vi’ deret vomicaincurabiU laborart, non aufuaeH eimedtciit^ adhtberemanum.lta^vtfolent Sophtfta hulctts attingtrcdO’ luit,nepurulenta materia erumpente, tjualuiile Chtrarÿ*^ fit,innoteficeret,

CAÏtnorem lt;juum probandam fiufiepifiet, demorfis vA' gues df cafium pluteum,non vna o/lendtt rattone.

Primum enim ludit paralogffino à diiio fecundant adfimpltciter dtflum'.ijuum att, Nos fateri tllos tnßfiertfi^^' pto,cjuum hocexillorum bypothefià nobis dicatur.Reueritgt;^‘ tern Pontificijfirtpto infifiunt, eoß^ nomine Tranffuhfian^^^’ tionemfiatuunt, lacobus aulem Andreas ,ficfi:rtpto fvt Lutheri Synecdothen non improbet: dr ’vtfingati/lemfß* •veile propofitiones,Panu eli naturale Corpus Chrtßi: vt therus loquutus ePitnparua Cottfefiione: dp in,eungt;,f‘*^P^”^' latitat Corpus chrifii. Çôfrtorgen in bctti SSrct fo fkin/viiîgt; fcin’^Iutim ÎBdn.

Deinde repetit Coccyfrnum,de •verbis ES Signifiai fumjj differentia. Dicat autem nobis,lacobus Andreas,«ibil‘ ne tnt er fit inter has propofitiones. Dominus lefts eii Dauidis : dp Tiominus lefus ePi Agnus Det, eS vtt 'u, eiifetra'. fitnquam verbifitbfiantiui •vim dl“ •vfum fieSes ?

Tertio, fortiter affirm at, fed ne qutdem ttmide probat, •verbis inflttution 'u nthilfe addere, nthtl detrahere. An»i»t tnim addtt hac commenta.

1. Panem effe naturale corpus Chrißi. Niß Luthtro ton-tradicat.

j.J»

ÎOH. lACOBl CRYNÆl. 4.»

• 3. J»pMe corpus Chrißi oiculturh vt id(tn Luthertts ct-^ tinit.

• 3. Corpui chrißi orAliterßenßiiUter edi,eientibui teri.

• 4. Etiam infidiUs turntm Chrißi edtre, i^uum panent Domini edunti

• I. De Saluatorls noftrl Icfu CVirifti j , nbsp;nbsp;nbsp;, omnipotentia, ventate'Tômm-

præfentlaÔcadoradone.

XjfOclocûContraprsceptunt Dei'-, Non dices falfum teßi.

• ■*- *montumcontraproximumtuunti lacobits Andreas,ita. «rgumentatur.

ImpièSc aperte negaturà parte alteràjDommilc-füChnftiomnipotentia,ventas,onaniptxfcntiaôcad* oratio*

îaiso igitür dicitür in Difputationis Prxfatione, Dc hisdubitare nefarium effe, noftiorum omnium I fententia.

i s^ntecedens fuum lacobuc Andréas hoc pa^o probare

i tonatur,

• \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1. De Omnipotcntiadiuina,fcripfitPetrus Martyr,

1 NuUa vi diuina fieri poffe, vt verum amp;nbsp;naturale corpus \ fimulfitinpluribuslocis.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ptgo aperte omnipotentiam Chrifti negauif.8c per

1 Gonfequens,contradixitamp;Angelo.dicenti ; Apud \ nbsp;nbsp;Deux noneftimpoffibilcomne verbum.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^JR^Jj^onßOi

Ç\^nipotens Dei vis,nonpugnat cum eiufdem luxta di^um i Deus naßer eU in cala ; amp;nbsp;omni^^lt;ifl*^^

VOMt

^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

voluit fecit. Pfil. 115.3. Sicut ergo, virtutiiuxtA tAtiiUiu«inui£l^é‘ifnr»utab'iUterbond,nihtl der agit iUui PAuUdiHumi SeipßtmnegArenonpoteli, 2. Tim. 2.J3.Igt;{ut ntentirinefciuitH, Tit.j. 2. ItAnecdiSlA ill a piorutnhotni. numide corporAtu creAturu,quA initiecircumfiriptt ßtntjßcreAtienuordinemfpeSles, omnipotentiA Det der agit. Fuit enim Doua tAleseffèillas creAturat i ita^ potentiA fuAni tfficit vtAlinfint, quAmei vifùm eSieru crcAre.

K^dßribAmAUtem verbA PetriMArtyrù ^quAtxtintiii illifts CammentArio, 2. Reg.4.'vt quid hic vir de Omnipot(U‘ tiA diuinAßnßrit mAnifßumfiAf, fepultiinnocenÙA vin-dicetur. Porro.Dei AitMArtyr^Q. omnia ilia facere,qu» contradidioncm,vtloquüturinfcholis,nÓimplicafquot; Nameaalioqiun,quumfemutuo tollat ac périmant, fieri non poteft, vt fimul cofiftant. Nec tarnen id quic-quamimminuit de omnipotentia Dei. NamDcuscft omnipotcns,quamuisnon poflit vel peccare, vclfeip« fum negate : aut efiicere quse præterierint, vt non fint præterita:nccefficcrc vt corpushumanum, dumeft» non fit hum’anum corpus: vtq; ternarius numerus non fitternarius: quoniam hæcimpoflSbiliafunt noncius defeûu^fed ex ipfa rerun: contradiûione,

Inftantia lacobandrica.

TIdem fcripferunt, Chriftum non plura promififle, *quampotuerit præftare. Non p’oireautempriftare, vtcorpusfuum fimul fit incæloôc in Cœna præfcns, quia implicetcontradiólionem.

Quapropter Chriftus realem fui corporis in pane prç(entiam,ncquaquampromifit:£tpcrConfcqucns, Chdfius non eft omnipotens.

Jt.tßon-

lOH. ÏACOBÏ CRYNÆI. 4.7 ^j^ßonßo.

On default ate quaritur ,fed de volu»tate.,^areß tu^ lacobeAndrea,probauertf ,lgt;romißße Chrißum rtaUm (orporufuiin paneprafèntiarh ÇadCracoiautem ealendru, ér vbiquitatem tnam, é“ cammentum probabii ) turn de praßandifacultate,litem tibi nullamfacie mus.

Porr9,quü te it a docuit argument ari : Negans realem cor. porif Chrtfii in pane prafentiam, turn promifßam tjßjtük Chrißepraflaripoße: if negat Chrifium omnipotentem (ffe? Kosvero Chrißum ßcundum deitatem, ipfarnetiaommpo-tensiAmefe, credimua ; amp;nbsp;tnfuper de toto Chrißo dictmua »mnipetentem,omnißinm^eße.

ÎI. Ve veritate Chrißi, fic ßophißa calumniosi arga. mentitur^

Quicunque negat omnipotentem effe Chtiftum, negat amp;nbsp;vcracem effc»

At pars altera negat omnipotentem effe Chtiftum.

Negat igitur amp;nbsp;vcracem effe.

quot;[R^onßo.

verb, lacobe Andrea, latamurf qubd Jefum Chri. ^ßum cordiumferutatorem habemtu ,etus^jpiritui vn. ciioniedocii, credtmufy ip/am etiam eße vtrttatem fa. pienttangt;,Dominum,inquam,noßrum leßtm Chrtßum.

Etquia,nondubitamus appellare tuam conßientiam te. ßem diaboltcitui mendacfquodi» MinoreintuUae ^Anjtl. midi^ocommemorabiltyttbireßondemui •.Qui\eritatcm j nbsp;nbsp;nbsp;occultât,amp; qui mendaciumprofert,\tcrq^teuscft;il-

Ic.quia prodeffe non vult •. ifte, quia noccre deßderat« vfnne» auttm horrendatua audacta tft^quid ttbt vni ö* (Ù

4« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apologia

deni, nbsp;vemm fententidm »nßrig derogare

Affi»gere,nQ»eUreligio^ Sedbenehabet,i]uoellicet homiitdi' rum,qui nulla humanaiudicia verentHr,cxemjgt;lo, pratumb di animitMßdacii,mendicqsaßergu M:iytyre,^Alt6S'. timen wcinits estrtbunali Dei tuftt induis. PnulojioHfiicci-tumtuumexpergifcet-IntercaeanominecorAmt»ti Eccltßi ibominandus es,quod tua ßbiipßs mendacia mentiuntur{iii loquttur Chryfoßomus) (iffaciunti vtnemo qui tt nouit,f-dem tibthabeat.

III. De Omnifiritfentia chrißi,quam nos negate, )tugatur,ßc licobus Andreas nttocinatur.

Dcaflumta natura Humana quænrur. Cùmigifuf Chriftus non fit foladiuinitas, nec fola humanitasJc^J Iimul Deus amp;nbsp;Homo, fiChriftum omniprifcntentdi-xeris.nufquamà Kiyco humanitatemaflunitam peri’ö-naliterabefle^confiteri neccflccft. QuodZuingliani pertinaciternegant,Luthcrani conftanteraffirmant.

Pro tuendi Ca rnis Chrtßi omnipafentia ,fit argumCfiUf-tur laeobus Andreas.

Quicunquc Chriftum omniprœfentem efTe Jicit.is necclfe Haber fateri nufquamà Aoy« humanitatcntaf-fumram pcrfonalircrabcffe.

Atqui Grynæus Chriftum omnîpræfcntemcfleaîf.

Necefleigiturhabctfatcri, quodaflumta humanH tasà Aoywnufquamabfitpcrfonaliter.

eJidiioremficprobare nititur. QiiiaChriftus no eft fola diuinitas,necfoJahumanitas:fedfimulDeusamp;Hotno,

T N Miiore,etßei ver afalßs permifla habet .fallicii ell,t di-\(iojeiundum quid, idßmpliciter dt£ium. Tot us Chrißus

1 o H. I AC o BI GRYNÆT. 4.9 tJîonini/irtfens^omnipotcns,caU terrcenditor: fid nett totumChrifii. Peccat Antem jACobus Andrens grauißtmè» ^aandoiuntorihus eonfufione ahßraSiorutn concretorum 'vocabuloruni,fucum facit. Vt quum it a colligit,Hamo Chri-fltu eil owfitpotens é“ omniprafins. Ergo humanitos eitu tmnipetens ornniprafins eil, perfe •videlicet confiderata. Sinaisdicathominem Chrißumconditorem^corferuatore A^undi efe-.num inde fèqaitur.f^ humanitatem con ditr item eße Mundt ?

Inßdia autem fiint in perplexa ilUtts oratione,Humanität aXéyu nttfijuamabeiiperfonaliter, Nosfatemurnufquaefß Ä0}^v,vbt nonfit Dem in carne pat efailtufatemur locorti di-uerfitate,nBnefficere vt perfonaliter vnitnnatura difiugan^ tur,vt nonfit vna earumperfona. Interea Chrißußcundum carnemincaloeJfedtcimus'-quideitatefuavbi^jeii.Neautem lacobtu Andrens fib qu ou is lapide feorpium epuarens, habeat ^uodcaHiLktur,adduca verba Augufltni,tx Epifiola adDar~ danum. Chtiftum autem Dominum noftrû.vnigcnitû Deifilium,æquaiëPatri,cundcmq;hominisfihü,quo maioï eû Pater, amp;. vbiqjToiv m præfentem effe nÔ du-biies,tanquâDeum-.amp; in eode temploDei effc,tanqua,

1 inhabit5.temDeum:amp;inLocoaViquoCoELi,proptet

I veriCoRPORts modum.Nâfpacialocotû toile corpo-» ribus ,nufquâ crunt, ie. quia nufquam erunt.ncc erunt.

Si Smideltntu bona fîde agert voluifiit,fie ctrîe formaßet fophifma fnum.

Qui Chtiftum omniprœfentcm fatetur/isCaincm ciusomniptæfentem effe negare non poteft.

Atqul Grynaeusfàtctur,Chriftuomniptxfcntëeffc.

Ergo Garni quoque eius tribuctc cogitur, quodea omniprifensftt.

Sedmaluit infidiofa Maioris dettrminationevtifntdt-

f9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

frehtftdi vit turn Ab imperitù pojjit {fient inhontßi tn»-litrculAcerufiAfiibio^ fadempingunt ne deformes rugetf-fareant, ) dicer e : Nnfiuam a xltya humanitatem ajftm-tamperfonaliter abtfje ; qua lubrica oratio lubrica mextiiiit-dexeU : nee multum dtßtmirts huic Kivo^uvia,, Corput burn An um perfon aliter immort ale eU, intelligentia pradi-fum^ ^uia elifiirituiimmortAli dr inteüigenti vnitum.

IT II. De adoratione Chrifii ße Argument at ur lacebut Andreae.

LambertusDanxus fcripfit:QinfquisnonfoIumad Diuinitatem, fcdquoque ad Humanitatem Chrifti» etiam in ipfa vnione permanentem, tanquam ad ob-iedum.fuam inuocationem amp;nbsp;adorationem dirigit» cumex ore Dei maledidum, blafphcmumjdolola-tram,damnatum eiTc.

Ergo falfum eft.quod ait Grynæus/entcntia ipforûi nefariumeffe dubitare de adorationc, fie deomnipo-tcntia,veritateamp;omnipræfcntiaChrifti.

^B^^onßo.

T) Otelifani vir clarifiimus D. LAmberttee Danaue, optimt -*■ iure cum Dauide,apud Dominum Ie(um ^«erz.QuotidiC • verba mea torquentaduerfum me funt omnes cogi-tationes eorum ad noccndum.Pfal.ç6.

^uum enim neutiquam negafifet vnquAm, veltotuChri-fium Adorandum,veletiam Carnem eius,gratia vniotiistfè adorandam ’.fed de proprioadorationiiobtedoegi/fit-.abhoe . tameninfeiicehomine,Abfens inhumanifitme tradudturàl exAgitatur.

Satùfa^um etutem eÜ huic Sophifinati, abunde etiam ab •l^s:aefifialtem fi/llogiftic^formetur,vanitAtefuAm prodit.

Quicunt^

10 H. lACOB l CRYNÆl. /i

Quicunq; ait proptiuminuocationisobicfiumcf-feDeitatemjsnegatjHumanitatcmàÀôywafîiimtaïM, gt;nbsp;gratia vnionis efle adorandam»

AtqüiDanæus,amp; qui cum eo faciunt,aiunt,proprium inuocatiorris obicétum cffe Dcitatem. ïuxta di-ftum Dominum Dtum tuumadorabù, iUifili ßruiis^ Matth.4.10. Ac non dubitant affirmarc, Carncm pro-priam t5 Aôysj, quæ propter vnionis gratiam adoratut, quatenus creatura cft, adora ndam al ioquin non effe.

Ergo, inquit lacobus Andreas,negant Chiiftum ad-otandumefie.

Z» Maiort eJipetitio principe : Conclußoplurahabet ^uàm ferunt frumijpt, quando Sophißa. Àpirtt adtotum di-Itbitur : vt nemo non videt. Sic tntm formund» er ut Coit~ (lußo. Ergonegant Humanttatem ,quatentu creaturae^, amp;nbsp;ftr fe conßderaturyeffi adorandam : quam tarnen eandenit quia TM Kvyca vnüae^,cumeedemejfeadorandam,nonne» gant.

I Taltbus autem mendaeqs équot;ßrophu quum lacobua Aa^ \ dreaifugnetyttßnuncpqs infultat ^tarnen paulo poÜ trißt ^llactdum erit tußi iuduq diuint.

111. De ftatu Conti oueïfia.

imperitù fucum faetat ytios qui abt» ^diffeutimua,interßecommittittali leptologemate.

Gtynxüsait controuetüatneffedefentcntiavctbo-rum Cœnx Domini •. Aiij quibus tarnen Ule addidu« h cft, contra controuetftam effc dc opinione Luthcii» y contendunt.

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Igiturpugnant Inter fefe.

€ J

APOLOGIA

ReJjjonßo.

^Rxmitte Enthjmtmuti Miiorem, nbsp;habebu ctrci/icffi*

Sophtfbut'u UcebAndrici.

^üicun^ h»Sentit dicuat contr6Utrß^^m (Jß defifittf‘ tu 'uerborum Cœnt Dominica, vt in eo iam •vertturdK^ CArdoyLutheri ne opinio é‘iffttrpretAtio,An 'veronofirArutit EcilefurumßtntentiA nbsp;nbsp;interpretAtio,veriorßt,necnt^‘

inter ßfi dlffentiunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

K^n non perinde hic toti EccleßA ntoleflus homo ,per(tn^^ I loipuitur,ac(idicAt:De iußificAtione contendentesiumPon-tißcijs, Agnoßunt quiflionem in eo verti car dine, ipßriigt;fint, ( qui fide, non operibut legu hominem iußßcArt eonteneiHiift ^quide.'etlußuApArticuli,'amp; o j, f^,ßttribuendum,qtiidnigt;fi» i eollatufint ent qs confer unt} an ver o hor urn do^trina. Sfid* [ pturiimagu fit confientanea. Igiturilli qui Pontififii deitt-flißcAtione cantradicunt ,fiunt interfiefie de eodem capite df-cordet.

Aliud eiufdem argumentum.

Gry næus fa tetur Lutheranos rctinere fo nbsp;nbsp;nbsp;in ver- i

bis Cœnæ.

Ergo yiccrunt Lutherani.

Reßonßo.

C Kpra reffondi, ko}' yjzFÓ^imviUudamedici. Retinent firni ficripturn,perindevt CatAbAptißaillA verba : Neiurctis omninö,Matth.5.34.

Sed tu,ingénié fa iuuentus, hominem iß urn, qui in bonert nonperßitit, (fifimilù fa^im eßiument 'u qua no inieOigunt, ( rtdArgue,EnthymemA illiru adfiyUogifimileges reuocando, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Dcquibuscxilloruxnbypothcfidicitur,quôd fcri* ' ptUM

ÎOH. ï ACOBÏ CRYNÆl

|gt;tum in vcrbisCœnæ retincat, illi in cauffa Cicramcn-tariavicerunr»

At de vbiquitarijs iftis, ca lege iftnd dicituti

Eïgovicerunt. Isfuitof, quorum multi acumtae équot;^frindij^taandopoiie»t,dicere,quumta.ltAla.cobi Andrew ArgHmenta,legunt,txißimM?

Blaterat autemidem. Et ficquoquctutiffimi fumus, quumChrifto veritatisSc omnipotentiæ laudem tri-buimus. vt qui non mentiatur, amp;nbsp;tanqua omnipotens Deusptxftare poflit.quod verba eins apertepronaitl tüt, vt maxiinè captant hurtiani intelleaus excédant.

Rtßondeoiium iheodoreto ; fcri^itura flohdè intdltCiXt nontdßrifttara.

floUdè intelUguntur ver b a inflitutionù cœnA ’Dom;-n},quufn detorquentur ad tonfirmandum lommentum, de corpore Chrißi in pAne lat a ante,et in os etiam inßdelu homi.^ nu ingredtente : ac falßßimurrs di vtrumq^ quod addu, aperletale aliquidpromtff'umejfe,ô‘^occommentumtuum txceiertcaptumintettedtu humAni^ ^idenimmyflerqin eo (it ß dicas s la pane lAtens Chrißicorpm'.in vino latentem fiaguinem Chrtßi, oraliter,fenfuAliterj amp;neßto quot modü Aduerbialiter,percipi i

^^are non di cur de Scripturagtorierü ,cu(tu importât é’àfiingù Câpernaiticum ^vbiquiflicum tuumcommen^ tnm-.quod Deus magu ac magit reteget óquot; confutabit.

1111. Defcripto verborum Cccnx Dominicæ.

T\ ixt,fiteor,fcriptum in vtrbù Csxnn Deminicte ,ßfirue. tur tpotius adTransßibßantiationem pAptßicA,quam ad ConJubßAiiationem pr obandafAÓlur um Adiließc oppugn At.

AP o LO CI A

In Tcrbis cœnæ Dominicæ:Hoc eft corpusmeu prxdicatio neque vGtata,neqae figurata, fed inuficau amp;nbsp;facramentalis eft*

Ergo fcriptum in verbis Cœnæ Dominics non pa-trocinaturTranfliibttantiationi.

i^ntecedensßcprobat, mtjira.bilisprtfe^'o homo, Qua* do panis de corpore Chrifti propter vnionem Sacra-mentalem, fient homo de Deo, vel Deus de homioc perfonaliter in Chrifto prædicantur.

ReJIfonßo.

'T'rvtrb, doEla, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuuentui, ^uétiujmcdi Sophißmf^

Ugu,mtfereneQrumciuiiliA proferttnt, hoc tarn ficulo.

primumquidem candideprobA^hMcduo.Priifiit^' qtiod in propofittont^ Hoc esi corpm meum ,pronomtn nionßrattuunhHQCtadpanemrefertur: idquodmd'eiii^ Difctpuliin Dißnlatione noflrapHblica,negauerunt:d(igt;gt;^^lt; ér illnd, quadpradicationem Sacramentatem effe, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।

» enim etiam ab Adutrfario bene diHa^ nobußnt »anda.

Spiritus autem vertigines ér err oris hacdocunientsi^'^*' genfer pbßrua,qttbdtibijlolida hac fnendacia,perindclt;ilgt;gt;’^''’ dit,acß ejßent mer a oracula.

Prsdicationem illam ncc propriam feu vßMtaiC» neefiguratam:quum haedißinHiotrnmedtafaßfgt;(^^^'! pradicatio velpropria ePiéquot; vfitata, velßgurata : tertiatut la eîi. Poß fa autem lacobandrenß ilia hyp»theß,fiqi*d’*’^^*, nbsp;nbsp;nbsp;i

lam in Ulis Chrißi verbis pradicationem effe:^odß'*^ mtßa aliqttis dixißit,qttos cachinnos ederef htc Cenßrßßß populiDeißtffragijsnondumcreatuscenßir. Neccerftti* I probari debet ,qnbdde Thoma Aquinatisßriptii ita tttntf^^

lOH. I ACOBI CRYNÆI. .jç franunciatiquaßnihihdmirationed’^ppof^^^fionedfgnum intim vin fcriptù occttrrjtt ; ae proinde iadoEîi Aßnifintt quotqttot eim virifcriptA to,^fio par tU,loco hahent.

Sacramentalcsprædicationcs,inuCitatascffc»Of4/gt;j. f'uhelleboro indi^entüyVoctm inßtlßam? Mirumfanc eH,bo-ninitotmodii SAcramentofo,inußtAta4 videripradicatio-ntsfitrAmentales. StdficvUifcitur'Dem vtritAtiiodtum.

frobet prim lacobindrtoi bac fnaportenta,t^uamßbipol-Ucutur^eruditAiuuentutisßiffr/tgiunt.

vero,^uum ctiam aduerfArio tefle, in verbu Chrißk Hoctü Carpm mtuin ^pronomen Hac, fubieciurn,videlicet Pantm daminicum dtnatet, idea dicimw ejße figurât am pra-dicAtionem iquiadißArAtum de d!^ArAto,corpm Chrißide ^int,nonpoteßprAdicAriproprie,Rclle AttgußintUide doSlr. Qhrifl.lib.i-cAp.i6. Sipræceptiualocutio eft,aut flagitm aut facinus vetans, aut vtilitatem aut bcneficcntiam iubcns,non eft figura ta» Si autem flagitium aut facinus videtur iubcrc.aut vtilitatem aut bcneficcntiam veta -rc,figurata cft.Nifi manducaucritis,inquit,catnem fili j botninis,amp;fanguincm eiusbibcritis,nonhabebitis vi-taminvobis: facinus velflagitium videtur iubcrc. ïi' guraeftergo praecipiens,paffioniDominieffe cômugt; î nicandum, fuauiter atqnc vtiliter rccondcndum in ■ nbsp;nbsp;memoria, quôd pro nobis caro ipfîus crucifix a atquç

l Vulnerata fit,

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^àmAutemficelerAte ineruditAe^probAtio Anteceden.

tu lAcobAndreana^Si vttUim fiACultAtet Ad triunces,itA qno-o^AthoctlltmmendAciumadfyRogifinilegesreuocAbù,lt;fUAnt .

\ nbsp;nbsp;fitputridum^purulentum amp;nbsp;virulentum facile deprehedes.

Q^alis cft prxdicatio, Homo eftDeus: amp;nbsp;Deuseft homo : taliseft amp;nbsp;hxc ptxdicatio, Panis cft Corpus Chriftijamp;ccontià.

A P o L o C ï A

SedproprervnioncinpcrfonalcmHomodeDeo;amp; Deusdehoininc.prædicaturperfonalircr.

Ergo amp;nbsp;propter vnioncm Sacramcntalem, de pan® prædicatur corpus Chriäi: ôc econuerfo.

T N Muiore eH mAnifeflAprincifijpetitio, qttanJoprottffiß ^fùmùtquod eB modii omnibuivideluet ^Jr rAtiontmprAdicAtionumde PerfinAChrißi duabue conflAnte: de EuchArißtA conßAnteßgno ^figrtAte ,ßi^ ter ren A ac CAleßi ; nbsp;nbsp;httimfalutAri effedtt.

Oppono ÙA^ hoc demonßrAtiuum Argumentum, ß* phtßnAtißecte dtßerentibue vnionumformii,reßondent Ö tot A ßecie differentes prAdicAtionum formulAii^uAnottfoß funt confundi.

^^tqutßecie differunt 'Vnio PerfonAl'Uf vnio Seci't^ tnentßu.

Ergo tArum prAdicAtiones nudo modo promißue vßf^ fAndAßunt.

^id Aut reßonfurui eßet lACobu^Andreasßi^uk idipft-dicAtionesdeSAcrAmentAli tß dePerßonAUvnione,ieiifif’^' denti.obÿcÎAt hoc^uo^ Argumentum reducens Adahßurdu^'

Si quemAdmodä de Homint(^in propoßtionibus deChrißo) pi-AdicAtur Deui it A depAneEuchArißteo prAdicAturcorpm Chrißi:tußtjuitur,pAnu illius meliofeeffe coditionem, qui”* omniu fideliu ho minti, quibus non it a vnitur Chrißi corpus, •vttdem quod depAnejßegArrit, dicAturdefideltbus.

At conßeques Abßurdtieif. Igitur df Antecedh Abßurdutd-Imponit Autem ^pArAlogtßmo ficundum non cAußim, CAuffÀm. Fer A enim CAuffa propter quA PAnü dicitur effe ChrU ßicorptts,hAce?t,quiA ePt SACr Ament um corporis Chrtßi. St-futprAtlure docuit Augußintss Epiß. 2i. Si SacramenW quandaiD

'IOH. I ACOBI GR YNÆt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j/

quandatnfimïlitudinemcarumrcrum.quarun'iSacra-iTienta funt,nonhabercnt,omninö Sacramentanon €ffcnt.Exhacautëfimilitudineplcruînq;ctiamipfarû rerutn nomina accipiunt. Sicut ergo fecundum quen-dammodum Sacramentum corporis Chrifti, corpus Ghtifticftj Sacramentum fanguinis Chrifti, fangujs Chrifticft:ita Sacramentum fidei,fideseft.

lAcohus autem Andreas,ßngit eam vnionem effè CAuJfam pr^dicationisfquam ßtcr ament alem quidem nuncupat : defir nireautemnon audit ,quiavidet in rejpe£tußgni i^ßgniß-CAtieffèpofitam-.nonauteminCorporisChrißt impanatione. 'Elfiautemnegatfi impanationem ,companationem fupr fanationem ßatuere •. id tarnen ipßum quodßbt vocabula ilia 'iiolunt,inculcat,qHum afßrmat m pane^CNvtpanejSN^pane ttrpusChriflieffi,(ß oceultari:vt etiacantupublicoteßatur’,

V. 'DeConfubftantiadonenegata.

C Ic argumentatur lacobus Andreas tVttßp^it, probet Confubßantiationem feße niutiquam aßruere.

Nonftatuunt Confubftantiationcm, qui fatentut præfcntiam corporis CUriftinon effe naturalem, fed îupernaturalem,diuinam.cxlcftcmqj-.cuius modüfo-la fides intelligit.

Atcgoiftafatcor.NóigiturCófubftatiationë ftatuo.

Kejj)onßo.

Kd Maiorem, Non ßatisfaciuntpqs nbsp;nbsp;veritatemaman.

^tibas, qui ex eodem ore ealidum ßigidum proferunt, Ö'ßbiipßs tum maxime turpiter contradicunt ,quumquod dextra dederuntßniflra eripiunt.

Aitlac.Andreasßepraßentid corporis Chrifli natur aie in pine Caena no fiatuere:^' tarrtejpbat di£îa Lutheri omnia, vt bsc inparua Confeßtont-, Panis ille eft naturale corpus Chrifti?

H 2

t

jS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

Ait Hitumliter Corpus Chrißinon adejji : nbsp;nbsp;iftttrifn

/enßtaliter ersliteriÜHdcdi? No» enim contru risnam PAlinodtAm, à Luthers spprohatAm velhtfitf^^'

^»te»t hoc rei eH? DicereßußsAliterpercifUn'*’^. 'verum »AturAle Corpus Chrißi: (^negareillud»it^^ j ter Adeffiidicere iUud ore corporisperctpt,dentibui negAreilludnAtuirAliter adejje. Dicertßsper»AturAlet^gt;.’ nsm éf csdeßem eß[e eius prseßeutiAm i »egsre i»terf^ß‘^^' tuAlem eJß'.e^UAßßiritUAlis cum culeßit diuinAßuper»^^^^' lipttgtttt^

^utire Autem^LpißcopiPontifie^in Anglia doSli certe homines,ALArianistemporihusdn DißutAtionibus [uisdeMfß fa,cum noßris fapenumerh habit is vßßtnt 'veflr'u potißiP*'^ argumentis,ßeAConßibßAntiationi,fiupraßntiaptiiiorfi' rischrißiadiocumpAnis,nonßtffragAntur ? Nondeiebtt Thèologum XojaipcAxeivtßu de verbis litigare. ß^tßttnfAtt-fis IniCumßsb pane latitare corpus Chrißi (Lut hert verbant vetboïlt;ilt;tii»tg^renonpotes} qua mente ^fionte Confab-ßantiationemnegareaudes? La baud dubiè, qua opt into amp;nbsp;innocentißimo cui^ maledicereaudes.Sedheus tu,non taifh ßd qui facit conuicium mißr elî : vt Seneca aiti

V I. De regia via in controuerfiä Eu-chariftica.

T T Abet etiatn hoc toco iuuentus, cacitatis équot; tntntienJi S-* bidinis triße exemplum in miferrimo hoc homine,(aiat argumentumfatisfuerit récit ajfe,

Regias viæ infiftunt,qui fcrîptum in verbis Can« Dominirctinent. Ratio. Qwa vbique Deocredunt, ctiamfi fcnfusamp; ratio réclament {huichornininonton-ßatdt

I o H. lACOBI CRYNÆl jy ßat dtftnßbui exerciutu id difiretiontm bonimali^, Heb^ 6-14. Nee de rationed /piritu regeneranie reformata ^iUu. f»igt;iata:ttecnifideaonrenatohomine,nugatur ) quxfallc-hominem animale,nenfiiritualem ) verba au-temChriftjfalIcrc nonpoflunt : re£li nimirum tnt elle, ^^»ntnflolid^^ vtÿfaciunt^^ni Cafernaitica nbsp;nbsp;Fbiquifii^

f^figment a,eii affingunt.

Ego lacobus Andreas rctinco feriptum in verbis Cœnæ. Seilicetitavt Lutherifineedochennoninterimne--.fr vtpropofitionem, Hoc e^ corfw meum, ^c, declareî, beliisfimilibitjtuu,^tim infans incunit iacens matrila-ftndfisexhibetnr. En (dicitur) tibi infantem. Etquum vi-num in cantharo forrigitur: En tibi ‘vinum,dici confùeuit.

Quarc regiæviæinfîfto : nonautem pars altera. Tri. buitautemnobû hoc loco, lacobus Andreas quod Trans, fubfiantiationem Pontifîciam probemus i quam noflri con. ßsntißtme réfutant iamp;fgt;eculiaremerrorem defignificatione Ó refrafintationt duntaxat corpor'u fanguinis Domini nofiri left Chrifii,frofiteamur,Apparetautemilliaccidilfetd ^nodverfis monet :

Impcdit ira animum ne poffit cernere verum»

V i î. Calumniolæinterpretationes. ^itautem , nit multos calumniofosyreHeamediHorum, tnterfretationes, vno fafie complet ar poflea argumen. titur,

Nos,primùm nullam phyGcam Sc localcm prxfen. ; tumdocemus: fed in myfterio corpus Ghrifti verèôc rcaliteradeflc.aflerimus.dcindè.nos non idolum per-cipimus : fed dicimus id nobis dati 1 n p a n b , quod pependit in cruce, videlicet, corpus Chrifti, quod nc-

H 3

go nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

quaquamidolu,fedpretiuredcnitioni$noftr!»cft:lt;î^* nique, fa cramentisvimiuftificandinon tribuimus.

Ergo fit nobis iniuria,quum dicimiir,Chriftûniun* di elemcntisaffigere, facramcnta transformareinHo-lagt;amp;eifdemvini iuftificandi tribuere»

Rejponßo.

Onfcius ipfc fibi de fe putat omnia dici.^W^’’^^ in ^eneredilium eU, id ißt fub quouii U^ideßorfin^ quttrens,caluinniosè deJißbi^addi£iii,interpretatur-

aürdtabolicA hac deprauatioeH,qu0dqu}(ipfeâb xerim,(]uofdam SaenmentA in totidem idoli conuertert quodflebsignarA verivfm ßaertmentorufacit,lt;juädo verlgt;î ^BA-ptifiniminimam habet rationem ,reßfgt;ifcentiAmulio minorem,^ tarnen Pafchatis tempore,aut quümorienÄ 'Vf' detur,non aliter ad Eucharißiam coufugityquam olim Jßti-lit A à PhilißAU exfi tempore Eli, ad Arcam feeder it ; qut^^ etiam paft or es minus périt i doclrinA de legitimo cœna temb nie A vfe.) Id lac. Andreasfic interpretalur, ac ß dixißem, Cœnafan£ÎA, Idolum nobis dari. ludicet Deus inter ntt à lacobe Andrea-.qui vt iam de Ulo nihil amplius dicam faltens idudcogitare debebasdn eade pagina ftc te loqui, vt quid cas ipßmet non int eiligere, vi dear is. ^^identml'dnhAi;ti^t pulcre quadrare (ß- fecumipfa confentire, 'videntur, Corfut Chrißiadeßin myfterio :adeïi realiter: ade^iin pane? Scitti homonymijs vocabulorum ludere pojfe :ßdprefedio decehat te longe aliter loqui andiente Eccleßa Dei.

Sic aut negiK Sacrament is te vim iußificandi, adßribert: vt tarnenpoßea eius di^ipaenitentia dudus, haElenu« et in-ßificare cont endos,quatenus Ulisfalus acceptafertur. Sed no» ignoras,inftrumetalibus caußu interdü idtribui,quoditti)-quin proprium eH (aujfa effdentis principalts. Solus Chrißus

vgt;s

ÎOH. lACOBI GRYNÆi; ïi

»OSfiluoifacit ipeccit'unoßru, Matth, i.zi. Detunosferuat gt;nbsp;txfta miftricurdta ptr lauacrü regetierationu, renouatio-t)(m(lgt;irit(u fncii,hocefl,qHdß)iritu»fanaat efficit. Tit.j.i. Scdmttninijfe te decettnnt a[usdPetruidixit : Baptifmus nosferuaf,nôquocarnisfordesabijciûtur,fed quo fit Vtbonaconfcicntia Deuminterroget./.P^/j.2z.Fer/4/^ ß5 excan defies vbi hae leger is, nbsp;nbsp;memoreme monere dices.

Sedfittbicolltbuit mea dt^aßnißreinterpretari.,ius fas^ miht erit^qutdpie ßentiam iuuentnti indtcare Ego de bapti-fmo liters, qao ceu idolo multipfeHdochrißianinituntur, vt amp;de Encharißia liters,cttm Paule pronuncio in hancfenten-tiamd» Chriflo lefu ne^ circumcißo cjuicqua valet,ne^ Prs-. ^utiumfedfidesper char it at em agens. Baptißnum autem é* lacharißtamfßiritus.nego eße idolunt ,fateorj^ augußlftma tßefacramenta, iußitisfideifigilIa,cfuibMS ipßns Chrißi com~ tnunto in nebis äugetur nbsp;nbsp;conßrmatur.

V11L Catabaptiftarum anne eadem,qusc noftra de Cœna Domini,fententia.

Cj Vidautem in mentcm venire virts prudentibusßacobe ^'^'Indreatexißimas ,(juum teaffirmareaudiuntfCataba.. pißarum noßram de Coena Dominieandem ejfe opinio-tgt;em i^tjuidem tali argumentaßtbnixum.

0 CrcdcndumcftveraomniadixifleCatabaptiftas, CoIIoquio Franckenthaliano, cum Palatinatus Ele. öoralisTheologis pridemhabito.

AtquiCatabaptiftætumprofcflîfunt, eandemcfle fuanL amp;nbsp;noftra m de Coena Domini fententiam»

Credcndum igitur id eft; amp;nbsp;per confequcns.crcden. dum eft, non minus noftrosquam Anabapiiftas, nuda lÿmbolaabfentisChiifti, ftatucie.

l^eßo». ! . -

APOLOGIA

Rejjfonßo.

C / Ambiptißu ^liquid »ffirmantihus

^tü ver o meximt pars tua Thtologia, Jacobe Andrea, tusjf tum fideitum exißimationif fericlitatur, $ed tu tues etrymbes,

^CalumntamdenuduSymboîûiVlcißetur Chriflusleßus, iußus iudex : qui uouit qua confcientia fugnes aduerfuru »es: quiinßcra Cxnalegitimo vfu,non minus,fedmultefusgu, pro nob 'u traditi corporis 'Chrißi,pro^ nebis fußßugufnu Chrißi,nos magu magis^ participesfieri credemus,qu^ tnpS' nis vinifijdominici.Sedbene habet,quadetiam Tubingeue» défunt, quiquum tepublice,fiumma cum confidentianefir» altquid affingentem audserunt, poßea infieilis noßrorur» hominum bbris, ment it um te effe depr eben der unt. 0 wife-rum man dpi um, cui hoc euenit toties ? cui etiam iurautf fer falutem animAtua ( accepimus tibi homini Chrißiane ißudfolemne effe ) nemo cordattssfacile habeatfidem.

IXi De Metonymia in verbis Cœnæ.

QVtm c or ui lufcinÿs honor at tor es tibifint : ob id, opiner, quad fimile fimili amicum, fcurrtliter cum tuis quiquot; bufdam gregaltbus, irr ides Adetonymiam : fed certe ipfi te-tpgt;fumirridesà‘irridendumfroptnas,quandoitaargttm(n-^ taris Enthymematicè.

Nemo fîdclium ûbi vnquatn perfuaden patictur, Chriftumin tanto myfterio amp;nbsp;teftamento grammatica lüderc voJuilTc.

Ergo non eft Metonymia in verbis Coenaî : Hoceft corpus meum, amp;c. Et,perlac»bandricumconfequens,et-tiuitAuguüinusquâadorcripGcPoûumetiamintci-pretaâ

lOH. lACOBI CRYNÆI.

pretari præccptum illud in figno efle pofitum. Non cnimDominusdubitauitdiccrc; Hoc eft corpus meu, quum daret fignum corporis. Cö»/r4 Adimantum, ettpd2.

Ec tibi,hom o facetißtme,quipjUimfAriUi,}tA paralcgi-^ntißtrrexerit, Carneadeum acumen tibi facile tri-buertt : quando hac tuafaptentiftma Maior eß,dtgna qua ce~ drominio^ noteturt

^^'^'*gt;^qjfgura grammatica, verbi gratia Metonymia 'ütitur,uentmueroludere vult. HanctuamMaioremproba friui quam ab alqs re£le diel a irr ideas.

Stolidum autem tuum commentum eli,qubd x«;Nomcn tantum corporis ( opinione quamJjcophanticemihi affin-cumpancpcrcjpi. Neq^verbmihivelquerelavelde-fenfionealiqua opus eil ,quando tibi placuit^capitaDifputa-tionis mea, tua infer er e Confufioni potius quam Confutatio. ' ^i. Ex ißis enim pius LeSlor deprehendety te fine mente amp;nbsp;fronte, commenta m tuum mihi affingere. Sine mete qui dem» quia non videsilludconfutatum ejje tot locismea Difiutatio-nisfi/iefonte,quiaauda£leradmentiris,etiamfinemofidef» fu habilurus ; nemo inquam bontu prudens.

X. Dereifignatæpartîcipatione.

P Vrenternegat lacobtts Andreas, me alios pios agnofie-rctveram reifignataparticipattonem,in vfu S.Cœnat tu argument at ur.

(^i non credit in,cvm,svb pane Corpus Cbtifti in cœna cxhibcri amp;diftnbui, is negat veramrei figna-tæparticipationcminlegitiinovIuCoena; Domini.

APOLOGIA

Atqui pars altcta non credit IN, cv M, svb pané Corpus Chrifti,exhibcri amp;diftribui.

Negatigiturveramrcifignatseparticipationcra, in vfu Cœnæ Dominica:.

Reß)onßo.

TTV Mùore eHfUne lacobandrica petit io priucij)^. Ktn^ut ^eamne^amui.

De Minore hoc dicimtn.^wtm Doniintts lefi/ideptinedt-xerit; Hoc eil corpus meum, i^uu mtreturnos negtire In, cum, Jitbparie inutßbtle Chrtflt corpus latttare : cjuod vos vultu?

Si tarnen Syncategorema c V m ad tempus,cjuo Ccenu viu-tur fideles referM ( cum Auguflana Cortfefiione )ficvtfitf(n-tentia : fi^ando homofidelu Cœna vtens, edttpanem Domini,vinurn^ Domini bibit : non terrenorumtanttufiillorum donorumfedetiant calefitum, videlicet Corporis Chrißi,^ fanguints eiufdem particeps fit, turn vero tllud neutiijusm improbamtss. Atfipu 'uilludvna cum cateris duehus, referst nd flat ue dam inutfbilis corporis Chrißi prsefentiam in,cum, Jubpane-. merito confiubßantiationemißarn reprehendemusgt; Sedrnirum faneciiifium Ariflarchum non videre t^uamin- ' fulfil fit promtfcua vftrpatio trium iflorum fyncategortmi-turn I N, c V M , SV ^-i^uod fùb aliquoesi,nonineoeSl:cjuod in aliquo eii,nonfub eo eit. ytfiubcircumcifionepraputq, non fuit co rdu circumctßo : nec hac in ilia : fed relatiuetUa fihi rt-fondebant.

\ I. Delnfideliummanducatione.

tT Of vero loco, Tacobus Andreas,aureis(fitnutclcs demon-

* firationibus ,fi(ulnea fua oppontt fiophtfmaia. Ego fic-prot uendafideliu mdducattone,ar gurnet atusfum, Simpltciter impoßibile eil, non viuificart eos, qui mandu-cant

ÏOH. lACOBI CRYNÆt lt;;ç litit Chr 'tßi carnem, é* bibutit etuf fAUguinem : ficut etiim ßntplicherimpoßthtleeH, 'viuificArieos^quinen mânducAnt ChrißicArnem -.neebibunteimfAnguinem.

Atquinemofideliumnon 'viuificAtur'.contra.nemoinßde., lium,i/iuificatur.

^Are certißimum eHßdeles ciuidem,mAnducare Chrißi wnem '.infidèlesautemeAndern non manducAre.

Probatur autemnob/s Augußini dil^lumße ciuitate Tsei, ß^.2/.c4^gt;.2y.Nondicendumeft eummanducareChri-fticorpus.qui in corpore non eft Chrifti. Item, Nec ifti ergo dicendi funt manducare corpusGhrifti,quoniam necinmembriscomputandi funt Chrifti. rtenimaltA tacea,nonpoßitntfimulefiß^membra Chrifii^é“ »gt;£”^brA nteretricis.Deni^ipßedicens: ^làmanducat carnem meAm» bibit fanguinem meumt in me manet, ego in eo, oßendit

^uidfit »0» facramentotenus,fed reuera, corpus Chrißi man-ducAre,t^Janguinem eius bibere. Hoc ePi entmin Chrißo mA~ ttere ,vtintüomaneAt Chrißus. Sic enim hoc dixit,tan~ quamdiceret : ^^inoninmemanet ,^inquo egononma. neo,nonfi dieat,aut exißimet, manducare corpus meum, aut , nbsp;nbsp;btbere/anguinem meum.

Econtra lacobus Andreas, quaßpAtrocinium infidelium Ó hypocritarumßußceptßet, it a argumentatur.

NonfoU fideles, fedetiam infidèles amp;nbsp;hypocritæ Tt\i\i(fiortaßis lacobus Andreas,bonos quofidam hypocritat s^ncfiit :quod cum fatyrica,illius,iudicio hypocritarum, re^

1 prthenfionenon admodum conuenit ) Corporis Chrifti in factaCœna participesfiunt.

' ErratergoGryna:uS} quum folos fideles, corporis amp;fanguinisChrifti participescfte,amp; magis magisque communioneeorundem inlegitimo vfu Coenx Do-minicxjfrui, affirmât.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 A -

i

1

APOLOGIA t^âtecedensprobire conAtur Iacobs Andrew ,hacfi^^lt; Paulus ApoftoJus,4/gt;,apertetcftaturnon folumfi- nbsp;nbsp;.

deles, fed etiam indignos amp;nbsp;impœnitcntesparticipeî fieri corporis amp;nbsp;fanguinis Chr;fti:non autem ad viuifi-ca tionem,fed ad iudicium.'quos in vfu huius Sacram^« tigt;rcos fieri dicit corporisamp;fanguinisChrifti:qui3noii diiudicent corpus Domini. Nonait,quianondijudi-cant hunc panem ab alio pane:fed non dijudicant cof« pus Domini.

Reßonßo.

\/f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilaeobe AndrewqaiquumAtiorufi^

doSior tjfe utru, in meridiA»A luce it a cAcutie, vtnt-fcioi quidAffirmti. Sic bauddubie vlcißitur iußtuiudtiC ' I Detu noßentuAtn info lent iAm gt;

jS^jgAmtu pAulum vfqUAm uffrmure imjfcenitentesfitt ? infidèles corpus Chrifli miducAre. De qs Autem loquituriCjui

À Domino CAfligAntur, ne cum hoc mundo pereAnt:idquodde

infidelibus dici nequit,qui cert eper cunt,quum ininfidelitAt^ fuAperfeuerAnt^ i. Cor.n. nbsp;nbsp;Marc, 16'. i6.

pAnem munducAre'^ ^poculum Domini indigne quofdtf^

bi here Ait:eodem cap. v, 2 p. ^uum autem de pane illo ntgti

metonymicepradicaricorpus^rifii'. quafronte nunc afft-

m.^fUoScorpui}nAnducAreé‘ fanguinem bibere : quosPsu-lus Panem edere, amp;nbsp;epoculo bibereaffirmaf.Videnquamprt'-

be tibi confies^

l^nquam autemin Aternumprobabis,corpus e^rßanguh nem Chrifli,rationeparticipationis, vUi vnquam adiuiiicti^

amp; cederepotuijfr, quum idpriuationis, contenu us,dquot; ' tontumelioß abu fus Sacrament or um, reßellu dtcatur. Hoti 1 enim participatt corporis fdpfanguinis Chrifli,contrarqfunt / ^ffelius^ Etflabit in At er num hoc Theorema : vis viuißcanA 1

acont’ I

ÏOH. lACOBI CRYNÆI. O ^iommunione cor^oru Chrißh/tpirart nequtt.

infiilfur» AutemeÜ,quodin v/û SacrAmentiAli-rtum fitriitAm indoEle Affirmas'.quam»0»ntfiAbu-ß^feoseffictAt ?

Tibi ipßAutemfeedè contrAdicu, quAndo,primum hoc di-^^yfioireosfieri mAnducAti corpor'u Chrißi:poflea,CHmPAU. hi,vi veritAtii AdASÎuifiAferû, r to s fieri, qui a nondqudicent ^ofptuChriflhReienim fiant, SAcramentis corporis fan-^tti»isChrifiiAbutentei,non mAnducAti corporis Chrißißd ^ondqadicAticAuJJÀ. ï.Cor.ti.2if,

t^eCalumniis ôcMendaciisIacobi

Andreæ.

V Tfifentin Am cAlumnisrum ÎACobi Andrea, exhAurire nemo fAcilepofitt,^tempus, cuius ‘!nÄt^iÄe‘raTev à,vét,-^^^fs-afumtus pretiofifiimus eïi, melius nobis eft coUocAdum; ^^meriAliquAsillitss CAlumnias br cuit er AttingAm:drdeqs, indicium prudenti UPiori relinquam.

^Am putidum eïi mendAcium^qu'odfingit Eccleßa. fticAm^ erudit Am Antiquit Atem, nobifcum bis per omnia tftgnsrefecum Autem fAcere?Si cum ipfo ea facit, cur tarn co-^umeliosè fitpenumero earn inftSiattss, drfidem eidem dera-^lt;^feconatus eii?Seddicam ttbipie Lt^or,id quod memini quedam virum,qui lacobandricas allegattones ^‘clorum Patrum,cum fuis locis contulit cumiudtcio,mihi narrare. Aiebatfefe deprehendijfi,pefiima fide Pat rum dt^a»non dira compofitienisdr diuifionisfallaciAm,abeo ad-dulîa: ac ftbicommentAriumeadere,continentem,integra Matrum di£ia,df'mutilA lacobi Andrea di^aft regions pofita, ut vanitas eius manifefiepofiit confiici.Fui autem illiau£ior turn iuris public ifacertt, ^t^um autempauci ex parte ah.

APOLOGIA

fera Itgat P at runtfcripta,facile cH lacobo Andrea dicere,Patres ßcum facere-, vt facileilli fimiUimo Turnifiro elî ,ali-quidde America aut Aethyofa comminifci rerun locc-rum^fgnarùrecitare.

a. Calumniaturhomo^agratijsalienißimtis,quodAdufa-ru àquot; C haritu nomina af erf meu pagellu quafi qui numini efèofner.Ego 'verb,fgt;er Deigratiamnoui ’vnumejfeverun 'Peum,Patrem,Pdium Syiritumfan£lum: MuJas^Cha^ riteSfVoco doSîrinam humaniiatem : ac certè tihi vitio no ‘verto.quodfecundum diemfegtimana AAartis\Mercurÿttr-tiumAouis quart unt'. Veneru quint um apfellas :etf nihi fer-fuadto non te ida agnofcere Ethnica numina^

3. Rationem re£iam quidni, etiam te iauito, radium di-ftnalucu, quam in natura hum ana Ticus etiam foPiUffrm frimorum parent um, reliquam effe voluit, apfeilen I Nune nam,lacohe Andrea à frincife tenebrarum ttbi videtur lux illainhominumnatura accenfa? EgoDeumveritatùauHo-rem ejf credo : non Satan am ; Paulus autem illam lucem, lt;^ua reliquaelî, veritatem vocat ,• id maxime vitio vertit Ethnicis, quad veritatem in mendacio detinuerunt. Fatebe-rû ne vnquam, natura lucem gratia lucem difinlîa Pei donaejf?Sed( vt ineruditèfilesconfunderetenebrasculu-ce) antmalis homo nonfercifit ea qua Deifunt,ais':drifgt;-de colligit, nullam effe lucem rationis in natura hominum. ^uid fibi hactua Chymera vult? Ratio humanaannon a-ca ePiin ijs : qua funtfidei efi fei ; non autem flanb caca in ijsquafhyfica, moralia,folitica funt ? ,^em vfum habt-ret o fus legis f rif tum in cordibus hominum ,f diuina lucis radio ,humanarationon effet illufirata atiquo filtern mold Refe^u myflerij de Chrißo, non autemfimf Heiter, ait Pullus, cogitationem ejfi obfiuratam abalienatam à vita Det frafterignorantiam. Ephef, 4. iS. ^^icquidettaminvert

ÎOH. iACOBI ORYNÆl

iti'iîafo^hiAtin Arte Medicajn Legt but,nb Ethntcishomtni-bui^verum,ßilutareyiuftum^ eïi,td certè Deo illutninati luce nutuTd omnem homtnem veHienteminhuncmundum,acce-ftuferridebet‘.qutAunuClereïtomn'uboni tnnaturA. ^tod fiBeumnegabu luc 'u amp;nbsp;'veriiatùiUtus auSîorem ejjè : SatA-«Am AuHoremeJJè, tiel 'u nolu^fAteri coger 'u : quad quamßt Abfitrdum, nemo non ut det.

Opponoautem tuo Sardonio rifui, quo PhtlofiphiAmpro-fequer 'u.,tßud Augufitnt dtSium : Si qua vera Philofophi dixerunt.ab cis funt, täquam ab iniuftispoffeflbribus, vcndicanda invfum noftrum. DedoSir.Chrtß.ltb^z.Non Ait contemnendA amp;nbsp;dertdendAfunt.

4^ '^is ihaIx confcienttAfignu efi^quctddixitnemineme prouocare-.chAritAte no couitqs me certArefArAtu: cu ebfenti-bui ch Art A dent At A Agere, mthi necAnimu eße,nee ociu. ^uid virosfApientes équot; modeßos, lACobe Andre A, pronunctAturos iudtcas,vbi kxc ntihtAbs te 'vitiodArtjCognoutrint-.vbi tein-demAlAtofienttA notAmthiinurereconAtu fuißi 'viderint? mcAquodreseîi .NopatiArme,polemicorußriptorutuorum intepertCiAuocAri ab ordtnArqi meu exercttiji docedi et or An. dipropAceeccleßA. Alienut quinetidfum Abtllo tuofurioßo ntAledtco ßnbendigenere: in quo nemo no ttbiprimas defert^

Optimameaconßientiain Chrißinegocio,hochAbetote. ßimonium ; Si quid deßderabis, in doSlrinA quam profiteer., ptrltterasmeAdmone,de colloquia cor am honeßis dolt is *rbitris,etiAmpolitic 'u(quorum vtdeo maiorem modeßtAm, prudenttam dollrtnam effè,quam quorundAm Theologo. Tumßnßituendo. ParAtuifum,ßuBafilea,feuHejdelber.

' nbsp;nbsp;p^A,corÀm,vel ttbiTAtufAcereper ChrtßigratiAm, vel ve.

riora diienti, credere palmAm porrigere. ^u^i fibi ma^ leconßeiut ePi mauult ablens ,chArtA dent at a agere-, vt tu, nulio cum fuceeßu, cum Aterno tuo dedecore , facts :

Aff

70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

béni conßim esi^conßelium Aduerfar^\ntutiqui f^eformidnf.idquod me tibi de ferre tant vides. Certi tedecet eorapotiftf colloqui :quaabfentifanda nefanda, affinÿtl' ƒ. De Dfßutatione autem ame habita^ Chr ißt gratia, Ö IllußriJßPrincipis mandat u, omnes partis alteritts fahelloi, tanquam oraculaampleSieriSt Ea verb é“^nteqttamincoata tßet tà“ quumhabericapiß^et, quum tarn e/fet hähita,qMm muit a nbsp;nbsp;contumeliofa di£ia fcripta, abß qui tecunffr-

eiunt,ßarfafuerunt in vulgtti ? Sed bene habet,qubdnullunt vet er a feit mendacittm-,ei!‘ qubd haeßiritum produnt.

De Gente mea, de valetudtne, de voce, de corporis habita, quadiêîaßntnihilattinet,plurihftsrepetere. Hoctantamo-nebo,inter infeßos homines, mihilaboradum fuiffe, neiucre-dtbilfsillorum importumtai, mihi vocem^geßumueftm^t' tientia indicem,exprimer€t.Nec mepeenitet,propoßti deper -petua moderatione. Illudmaxime mihi doluit, quodtUuflri cuidam viro, liter at orum hominum Meccenati, Epißola ra-biose maledica, cumfubfiriptione nominis mei, nollu in adts proieSla eß,continent exprobrationem honeßtßimipoßulath qubd multi alij her oici homines iniurßs funt affe£liàfnti* aduerfarßs,

Puttdum autem mendacium ePi, qubd quidam ßngant, quofdam quum interfuijßent noßra dißutationi, qubd caußa nonßatisfieri animaduerterent,ahieéia noßraßntentia,in partes aduerßariorum conceßße. Contrariumenim verunt ejß,teflimonqs fidedignorum hominum ,probart potePi .7«^ affirmant altos quidem è noßris confirmât os in pia fient end“' alios autem quum aduerfia parti antehacaddtlîtfuijfitnhin-uitatos fuiffe ad ampleSlendam piam noßram doPlrinatn-Ft autem demus ( de quo tarnen nihil confiât ) quofdam infit' biles homines,deflexiffie adpartes aduerfariorum'.ldumetiai» omnes qui Paulum,immb qui Chrißum docent em audiuttuh ampiOt^

implexi funt Eu Ange hum chrifli? Ec^uidem fimentem fu doïirirtA met umfectjji lut or.

FAteorautemduos hosfines propoßtosfuiJfienoßrisAntA « gmtßis Alter er At, vt nos magnit afficerent contumely's : alter autem, vt v'lElores abÿffé tmperitis vider ent ur, Prio-remitaaJfiquutifuntyVtmihiorandus fit Deus vttpfiscjui-demignofiatiàmeautem außer at opprobrium et contemtum: Polleriorem,certalegeé‘otnineconfequutifünf. Superiores enim fuerunt ,quomodo ipfie nunyuamßuperioreßfie cupiam, Ficerunt enim,multi vnumßed Paralogifm'tsßalaafimu,Poß. yuiSis, harbari/mis,conuii!js,dicacitate,rcprehenßone viuo-r um yuor undam épmortuor urn infie£iatione,longu logis,qua illiexßriptit fuit recitabant : vicerunt ,iudiceapplaufiorum ^uorundam nobis infeßorumtlurba.SedeirillußrißtmiPrin. tißts,^ fapientißtmorum D. Confiliariorum, ^aliorum ho-neftorum hominum iudicio, medefle veritas a me,^!' expoß. ti^demonßratafuit.Itay^Antagonißa meigt;nunquamnon reuocabant cordatis arbitris, inmemoriamid, quodmonet ifiudBernardi diöium:Non reEi ip lane,fid peruerßanimieß, quareregloriam, amp;nbsp;non exeriere virtutem : veile corona. ri,qui»on legitime certarit.Iunioribusignoficinonnihilpo. terat, fid quum ipfiorum magiftri, nec meliora, doEîiordue tdducerenf. necmaioremodejlia vterentur,qudmilli:lugen. dtprofeEio vtrorumq^ infirmitas,mthi videbatur.

^cium autem egit lacobus Andreas, etiam in medijsfuis »ccupAtionibtss ,ßme, quem tot modis viEium confe^um tßcredit ; fibi quoque libro tarn maledico, vt maledtEliortm tot OS tarn quadragtnta annos non prodyße,nemo non videat, confodtendum cenjuerit Mauorttus heros,qui,vt cu Bern ar. doloquAr,pAcemcontemnens,^gioriamappetes,pactmper. didit^gloriam.Scio enimfutur um multi praßantesviri, tfbi velgußum, tßius virifiripiorum, nuper in me contorts.

K

ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

ruperc(fgt;irif}t,txecrAbilin ea eJ]e,iudicAturos ; liberalei»-elicium de nteretenttirosgt;HAbetenim,vtait Cicero,ejuedam Aculeum contumelii, quem ptti prudentes ac boni vtri difß-eillirne pojjunt. ^o Autem meliores funt, eo ma^it eisdf-Ut tßquem aIiu qun^ue immerita,contumeltA affici, enimti' itertAnt,

Hiequum,pro vt dedit Deminui,fcripfi/Jim,ecctifftgt;'i^f AÜud lACobi Andre A firiptum, Aduerfut OrAtionemrMim, in quA tAmen fideliterexpofui, quid in noßrA Diß/utationeab •vtraquepurteaSiumßt^b codent euulgatum. Video iuttm nihilproßterc ho'ininem, ^AmentiAm iUius ma^uma^dqf notant fieri omnibut hominibus. Scrutatur ille quidem Iniquität es : perßcitfirutiniumfcrutatum, intimumcuiitfifi ^corprofundum, Atego non dubitopaulepoß(^tpßrn amp;nbsp;Alios,quiita hoßtliternos infeSîantur^fenfuros vindtc'u Dei manunt, laculabitur eos Detufagitta \ repent in a erunt ple^A eorunt,Etimpingerefacient fitperßipßs UnguarnßiAmi à trepidabunt omnes vident es. Pßal. 64.6.^.3.

Zuninglianum me V0cat,quiin Chrtßi leßi nomine haßt-^tiUtiUud fiolum ex animo adoro. Habes htc, pie le£lor, triße exemplum cot ernt ut oraculi diuiniiNum dißertitus eß Chr(‘ ßtui num Paulus crucißxtu efipro 'Vobü,aut in nomine Pauli bapti^tiefiu? J.Cor.i.is.ChrißianuscerteegofiumaChrifl»^ Jeßidenominandus ; quifianHorum omnium caputeßinona membre. Amara autem inuidia laeobi Andrea,nomen,quod edtofium apud imperitos ,ipßus óquot;ßmilium dicacitasfecit,ß mihi afiergat ,ßio mihi apud Deum^ apud cor datosho-mines,tio magispraiudiciofore, quamßmeHuldrichianuitf •vocet lacobus Andreas.

^lt;gt;d9non autem pijs omnibus deteßabilis ejßdebetaudi-eia,lacobi Andre a,qua motus, neq^ lUuflrißimi noflri Princt’ fia t ne^ fapientißimi Senat us Eaßltenßs, tAW quam oportet ratio-

1

lOH. rACOBICRYNÆT. 7j ^^tlentnthAiet ; pd eos ßrtnueimitAtur, de ^uibui Petr ta dpBßoltti,it«pri))9unciauit : Carncm fcqucnwsjn impu-racupiditatcincedunt,amp; dominatum dcfpiciunt .-audaces 3c fibi placcntcs,nón horrent dignitatcs conui-Cijs inceflcre? 2. Petr. z. it. Scilicet Magißrutuu tßottt erar^ tnhiltncc/ulto UcdI/o Aadreißn de Reltgiorte,ßu de meo mi^ vtßerio.conßituere?

Aitßttum eße, quum lt;ßde vilioriußilfiglorititUfßm^ Kinltafaliofciltcet dixerim in meaßjnopß.Ltüorem de reto-te mtntre., Atqui necipß Incobta Andreas, quicquam hubetf ntßquodpsrs alterit, nob 'u minimesqua,ei reiultt : nec mihi elttPfemtus iUttßrtß.Principis conjultum de ijs, qua Dein per metumpraßttit ; qupdcerte omnium hoßtum coniunlüs op. fcnipoteß'.nec deniß^ lacobt Andrea eß, deß, quibui corant »en inter fuit, ac de qui bus minime i ojuliusfuil, it a prenun-tiare,acß Pap am eum agnofceremus.

Paaitaiisautem vUias do^lrinam ncßram eonuiSlam eß fi, quumgltriatur: annon encomium ante vi^oriam ipfi-metcanit?

lußus àßperioribus y edidi Orationem : qua apudbonos, ttiaminuito lacobo Andrea, abunde magno documente mihi tü(^erit,nequaquaita turpiter me dedtdtßcnißforte isfiß turpiter dare cenfendus eß.quiplacidetuetur ^leritatem.

Confcientiam meam Chrißus iudicahit: non tute lacobt Andrea. Ne^ vero mala confcientiaßgnum efi,ßquit cum ntordacißimu homintbus dr infeßtßtm'u,ßtpe congreffusßa-ttaturfetut eelispotuiffi tandem obtundt. Sedhoc mala con-ßdtntia certum eß ßgnum, mentiri, calumntari : id quod t» qutdem lacobe Andrea, diu iam ßecißitoto Chrißiano erbt teße.

Reßondenti autem, Marte RtumltTe,tu neq^ in publica Dißutatione Tubtngenß ter am reßendende : net haSienna

7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

eitu Annlyß tu Ar um Theßum de adorattone CArtiit Chrißi ßripto, (AtüfAcere fotuißi. Idco noncertètïi.iurtAruiuut-niliternoh'uinßtltts : é“ Jgt;erimpriide»tiam,tjuomiuui'äno~ bit in Dißutatione Htydeihergenß prgflitum nugaritAtnti wagityeßeorttmtiuinobifcum contulerunt ,eßtui)sconättii, eleues. turpiter Autem ipfimet te dederit in multit Bißatationibui, quÀmßcur riles etiAm tui CAchinnii» puhli-(if congreßtbusßpefuerunt^ notumefl totiCermAniA. Si rißtt in EtclefiA di Aboli opw esi: vt Chryßßomw prudenttrdixit: quo loco tui CAchinnif in Theologic'ts dißutAtionibtu ißnt bi-bendi,non certeobfiurum e^h

GrAuißimAmAutem D. CAnteilArij, viri Amplißimi tionem ,quAm quum ipßperorAßim,nominePrintipisiIix-ßrißtmi,prsfente eiu« Celßtudtne,hAbHit-.cuiut etiAmfe»t(‘ tiA nuper infertA eîi,Aliorurtt lomemorAtioni : PAßquiUo,qttf teniti video, oppono : contentut quödresipjAloquitur, qitod fuerit ßt noßrA pArtu hontinum, de qUAlicunque mtf op(‘ rAyudicium. 2AaIoßine cum PauIo , in infirmitAte mcAßo-rtAri : vt virtus Chrißiin meinhAhitet i quint tecum tn ter-ntigloriAri :nec dubito etiAmnum prouoCAre AdiudiciAeotiti qui Adfuerunt ,cunt iudicio omniA Audiuerunt. Ttbi Autem ü-bent er relinquAm ped Aneos tuos Applnufores. Sed, vtquod r(S loquAr, vt blinii Ttemoßhenidicenti: Occidentte,o PhocioUt Athenienfes ,ficAperint inJÀmre'.^,tigt; reßonditPhoctsn, vbi fApere CAperintiitA tu quidem lAcobeAndreA,peri»dt agisdrpronunciaffAcßdetuuentuteignArA noßrA doSlrinA diceresfirridehunt te GrynAe iuuenes ißi, vhiferuerec/pt‘ rint:ego vero,tibireßddeo,0‘telAcobeAndreAfVht deferttt’ te, rnelioribus cur'u locum dfre CAperintfirridehuntè^ (xecrAbuntur, cum tuA mAtAologiA vhiquißica.

Coccyfmos Autem AlteripArti vrgendos fuiffi fnonimmb tritt Aut lAcobffä Andreas:ne videltcetfibitpß deßt,nunquAnt

I o H. I A C o B I C R Y N Æ I.

non cnccy^ns : ac fgt;erfimilisei,ijuitnlgt;rofit»iio luto ùcenst ^octfinbatur : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemglorittur

^eviSioa fi,Aâarco Beumlero, in difputAtione Tubingenßf ^HUântèbiennium habita fuit,idhominitumpio turn erudi. io,facilimumerit diluere. ßß^odauttmitprAßareperTiei ÿ^atiam poßtt, tefiatur eiu4 Analyßs difputationif Iacob an. dream,deadoratione religioßa carnis Chrißi, ad quam laco. buiAndreai, vlf^ad alios non potuit nec poter it vnquam filidere[^ondere^ Teßantur ttiam é“ ultu eiujdem Beumleri firiptaeruditA^ntodeßa,qua certè iuminibus inßtlßorum iacobi Andreaßcriptorum non par um officiunt.

Gloriatur lacobus Andreäs fe in dißutatione PViteber. ltnfi,aHno isSo. habita,quoßdampriusnoßraßntentitad. lt;li£lss,inßtamadduxißiopinionem. Atquißdedigni homines diuerßim plane narrare filent :ac memini quofdam re-ferre ex firipto tupt pralcclamfuißenoflrorum horninum,de ^etnmunicatione idiom at um Jèntentiam ,quam ipße quo que publice probârit. Sed de ea re q, qui interfuerunt, tejla-buntu^-.

^odait, quoßdam 'vbi noßrtt difiutattcni inter/uißent, *biecißenoßram fintentiam, ^meeiusrei conßciumßngit, notorium elimendacium. Immb,lacebe Andrea,honefit qui-d^frnhomineSfConßrmatißcntinpia noßra doHrina,^ alq Quidam earn fe amplexos efße ^ex animo probare communi nebifcum ojfu Cæna Dominica furie teßati. Spero etiam ntn-nullos alios,Deo tllos magis magieeUuminantefefi nobis eßi *dtunSittros. Ac cereeann 'u iam aliquot vidi, tngenioßam iu-à vobis reuocari, adimplecita veßraßdei, fefUilem condetsonem.

, Gmntbusautemtuis,IacobeAndrea,mendacqs,deßducu '»^enqf^fa(udia,de moder atione ntea, de fiefrußrata-.oppo-'’‘^ÿ'auifimum indicium Aiagißratt^ Mintßroru noßret

APOLOGIA

EccUltdt quo J ex AHû dtßtmpfum ffublicu y tfJlAtttrqttiii fxe nbsp;quomedo fretfliturnfit. Mt emm non dectt itttgbrùrh

ficat tu foies in turne fia It deprofeSlogloriari.Satu tutem mt-^gt;tftiqgt;*odbon'u é'fil^itntibut non dfilicuerunt eAquttuff^ dixitumpruftitidicttettibitu'u^parumprobentur. Vddf tutemmiror te vfquetideo nbsp;nbsp;iuueniliterglortAri,

qusbut noninterfuiftiyconfidenterpronuncure. rerumi»”f-pridtm os tuum in calum pofuifli, e^ lingut tu/tpenrububff-teterrum, ntAledixifli optima cutf ; primat um ç/uendafi» tibi/umfifii,cuiusgratia mérita à Colltga tuortprehenß*^^^ per Epiftelam vetèfiriptam.

Vttio mi hid at, qua decs, quiànobuindolfrina Euchari-^ica dififdentt Confiruos veeaui : (b' prefaniin Rtligionitf*^’ mi indicium id effi con ten dit. f^tfid hîc thud dicam,qai^ Chrißinos ejfifiruos, neminem tn quo abquid Chrißiß^fi eommunifamulttioexiludert\ClamatCiceroynemineomni-no negligendum y in quo altqua virtutis fignijitatio appAfd' ^tdigitur Pietätem, lacobe Andrea, clamarecenfisydtfi in quibut aliquid Chrifit effe, vt Bucer m aliquando dtxit, m-dicamui?Neq^ enim itafumus affedii^'ut qutdam ex difiipttbu Jacobi Andrea, qui non dubitauttfuriofiam hanc vocemfte-ferre : Sc ne quidem coclum ingrcdi vclie : fi in co è no-ftris aliqucm vcrfari fciat.

Sacro filentio me vti veRe,fattor: fid ea lege ne verieati difim.Dixi fitpra,paratum me tecum loram ,fid»onfinetr-bit r it politicif tèquot; ecciefiaflicu, confer re. Narnquamvarint

’Vinos,quam etiam malitiofiw alienor urn dilJorum inttf' presfis,ttta iam nouit Germania.

fiocat me Jacobus Andreas,alienarum rerum infiebiorint' »egat me legitime vocatum acttfitffi : mentitur de iuniofi frintipe inhumaniter tompulfi vt nefirtrum Concienthm iiiiHreJfititgt;rtbuit mibi vanagloriaßudiu: ait è tabulapriut^ ttsulgi’

IO H. I AC OBI CRYNÆl ff fttulgituDif^utatienem int Am defnmtam(Jfe,^f»deCüSf~ Ift,print dtu multum^mtdiuta h^c omniafuijji-

^idhic aliud did,pit LeUor, quam mt alios honefitSs è'pios vir os ,paratos gloriari in contumelqs, quibus Chrißi taafi af/icimur ? Scruile eÜ ad omnia conuieia rtßondtrti tmntt dtßicertßulsum:vt ctnfuit Plutarchua.

^^am vtro turpitcr ß dat iacohus Andreof, quando aitt tttsad Klyoi reßringercinßitutionem Catna Domini,me co. finfam cam alteraparteßmulart, dr cum ealoqui, quaßme. If Ui loque tur quamf^iritutfanHua, que dicendi magißrumf ftquimalumuicquum omnia iß a falso did eîr viuavocedy firiptis t Ottesßmus teßati.

De hypoertßdr doctoratu,qua aßerßt ea cordait homines iudùahunt veilem mihiiuueni,modeflepetentiteßimonium Academicum;denegatum illud tum fuißi,quando poß vieeß. fnum anttum mihi it a odiosi obqcitur. Scio me hominem tnfirmum eße ,magn'uq,^indign»m titulü ; ac libenter Grego, rqhocdidum reptto: Patienter illatara iniuriam tolc-tauquipiememinit.quodfortalTcadhuc exfehabeat, inquo ipfc debeat tolcrari,

Äz perßiaßim habet lacebut Andreas, me non inteRige. , quad tot um Chrißi, tot um Chrißum, ßgnifiiet ; item, quad humanitas Chrißi vbiqueßt noninfitpfi ,/edinalio\ furita fauit? Cur non altena tmperitia , earn quam opor. fitrationemhabet? Curno» alqspugnat argumehtu? Cur aduerßa part'u argumenta, d nobit confutataßcco pra~ ftritfxde?

I nbsp;nbsp;nbsp;SedDeibeneßeionoui,ßcttt t o t v m chrißi, vtram^ß.

I fpificat natur am, eo^totam eonnotat perßnam , (icrurjut ïotvm CHRiSTv vtnoneßidem, qued soi'tiaChrtflii qiiindo , ficundum regulam Eccleßaßicam ex Apofloltdt fitiptisde/umta, nbsp;àPatrtbne obßruatam, aDamaßeno

Raelner

7« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

fidtiittr rtCftâtAm de or th od.fide lib. s.ca^.7.Tàptv'6X», biotas 857 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; TO oA(^ x^zroçKOiasç'. acproivdt

Chrifiut y oÄlt;^pLtv tçt ^oç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oÄoi/ ^os i

^os, à,AKagt;(ff)ctv^^u7r^ nbsp;nbsp;contre. Tot ut eH homofiedno»

totHm,idtli nbsp;nbsp;to oAoy ^prtpter natur am diuinam.

DeparticuU etiam in k\.\.QjZ» a)Aa,cumautperfiofU, Mt natura intelligi pofiit -^nosnofirum fenfium perfiicae tX‘ flicauimua '.humanitatemChrfiivbi^ ejfiedicipofii,noni» fefeyquafifiuaßtbfiantiainomnibutexifiatlocu'fied ai hoce^ f in perfiona tS Aoyÿ , in qua etiam fit am habet txi‘ fientiam : id^^ dicimw fiecundum aliam regulam, non Leoni fiolttm,fied ^alqsPatribfts omnibua not am : Cuius^ nawn proprietates Chrifio quidem,hoc eÜ,perfiona propriaa efie:äl~ teri autem natura communes,non it a fieipfa,fiedinperfiona rt

S^rarn regulamfit vos it a rellèintelligeretu ,fiictttfitpi vfiurpat'is,dicendo,personaliter; Ecclfia Chrifli forent tranquiUiores, It a entm non pofifietu concludere, carnem Chrifiifiuafiubftautia,ita efifieinpane ,ßcut eli koA' Tÿ AoyX,/» euiua vnitatem afifiumta eli, ßcutieliper mpfih tamfiacramentalemß^ vnienem.

Scélérat a autem calumniaeLl,qubdper Septentriones, LC' clefiiof Saxonicas,quasin Domini le fit ChriLli vificeribus quot;ve- , neror,medefignafii,mentitur.^id autem hoc reicLilAnnt ( Cynofiura opponuntur florentißtma (fr fbrtißimagentis Sa- I xonica Ecclefia ? Tu verb Jacobe Andrea, fiubquou 'u lapide ficorpium quarts: é“ vt de Ariflogitone dixit Demofihenes,li‘ i m'u ocuhs,fiorptonü inflar, me afiicis, (fr c au dam vtbrando, / ladere infie licit erfiat agis : quando nuUa tua au£loritas,nnllt I fides eJi apud bonos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Tandem agnoficit eosmentitos,qui me fiapèadfitlentijme-tumadduSîum fiutjfii, falsb gloriatifiitnt : fid Pafiquillicofo^ ƒ refit mont o, quo certè in déplorât a caujfia et magnopert optt ƒ crth

I o H. I A C o BI G R Y NÆI. ffit,ptffulitUtmendAcium AdJ^ergit,quttm hiflorÿs fabulu^ ftntpus me triuiffè.Att. Aïemini,quitm confertim te la ta me ^‘it multumj^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tandem récit are hißoriam de

beato AihanafiayCiuem quum blaßhemiAriani obtandereat, ^ixijfeferunt .-Ite ad lordanem ; videbitis Pattern, Fi-Uum,amp;Spiritumfanftum.

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tJ^ihiverojAcebe Andrea,iucnndumeliconfundi,tue

1 ftidicio,ideli, veritAtü tuendiegr»ttA laborantem, contume-affici-.nam hat laudi mihi duc o.De no» entis efficacitateß ^fiitumultuabuntur, compefceteos Chrißuitperfua organa, ^^o’veroneqj tibineq^ alqspoßhac re(ponderedignabor :niß ahnd fe veile Dominua lefui oflenderit,

Deprafenttacorporü chrißiinpane ,quAmexfiript6 coL i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;put At: de BerengartAna pAlinodiaapprobationetde

I fronomine (Hoc) quo panem nonßmplicem, denotAtum ait: ha vtßlet,gArrit fernere. Gertecoaßateos, quimecum cotu-hrunt,negaj[e eodeßgaatumpanem:quodtumiuttioresan. tti rtHe concejßrant.ln myßerto panem id eße quad dicitur, videlicet Corpus chrißi^non negamus'.modo it a intedigatur, ^nemadmodum volunt hac Augufitni verba : Secundum quondam modum, Sacramentum corporis Chrifti, Corpus Chriftieft: Sacramentum fanguinis Chrifti, i ftnguis Chrifti z(i.Epifi.23.Et,vtidemAit^ Inmyfterijs, , fionquodfuntattenditur.fedquodfignificant. Aliud 1 «nim in cis videtur, aliud intel 1 igitur-

De calumnqs conutcijs qutbus noßros homines, iurèi farte altera aßerfes ait: deq^ mea leuitate,dearrogantia mea: tifdieium Deopermitto. Eateor me dtgnum quicontumelia

I afficiar y quiapeccAtorfum -.fidtßudquoqj teßor, non it a me ' affeitcum mepottßtmum peti video,quim quum optime me-I titesdeEccleßA^Repub.viros, quorummAgnaparsiami»

tiehs eßfobingratts quibujdam àquot; itidoUk hominibus.ßc af.

«ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

fid tôfjtumcUii video, vt Chrifim kfut ipfe^ ejuiiHosAd fuum feindificauit, pracipua affidAtur contumtltA^ Ml-hi vero de religtofo filentio cogitAnti , pUcei ißud Gre^e-

30 morAl. Gloriofius eft, iniuriam taccndo fugc-re, qaàmvefpondcndofuperarc; amp;nbsp;fi feruus conuici-ura dicat, iuftus taceat : fi infirmas iniuriam faciat iuftus fuffcrat : amp;fi paupercriminetur;, iuftusnonrc-fpondeat.

De Donate pAtiente nbsp;nbsp;Dolt ore Kirchnero, hoc tibi

eobe Andre A, rejpondeo. Si hi duo pltu prAfi Are, quam este-_ ri, qtd dtfiutArunt meciiM,potuerÜt,vt tu quidem innuii:â' Ji iUu tAntopere cor di er At defenfiofitA cauJJa: quAmohretti, illequidem vel vnicoverbo AbiUußrißtmo Principe (tmret copiAm fibi fieri non petiuit, à“ nbsp;nbsp;nbsp;»0» AuSlor fiefi fait,

vt À prolixis fii'u firmonibui Abfiin^tei, dodiaridodortiA-rent Locum: ah illii enim, non a me, exclufiut fuit : é' f'*’' etiAmfjmmyfiArum querimonias difeejjit[uo exdtAuit ? Mi-hi verb, nec PAties c At er it, quifient Argument Ati dodior vn-quAm vijiaed : nec^ Dod or Kirchner us, pUne mihi igno-i ties ed,quAndo ipfo hie docente difiutAntCj itAsbeo ha-mAniter inuitAtus, de formA Dei firui cum eodew ie quinquennium contuli, per Chrifii grAttArtt, vt ipfi»* quoque mecum efifie collAturum, omninb mihi perfiisjenw-Certe quum Ante incoAtAm DiJputAtionem HeydelbergsfU reuerfiam^quidAm mihi nunci Ar ent, UtAtusJum : qubdo-mninb mihiperfii Ader em,futurum vt mecum conferret burn Aniter (J- erudite : qui tum udhuc Ordinurij ProfefiorUi perfiommfiufiintbAti Verum iüe muluit dijferendt lumpA-tiem AlijsgefiAndAm trudèrei

lAmfiilli vefirt tjrones, tuntum negocq mihi fecerutt amp;fAcerepoterAnt ,prAfertimfiomnesfuifientAuditi: curtu Q,UAfi CAufifiipericlitAnteJn hur en Am profiluifii? An vt vido-

I o H. î A C o B I G R Y N Æ. 1. Si

Titgloriolam, difitpul'u crept um tibi vendtcares ? Afendct-tium äutem eH ,quodiiddu tUußrißimo Principi admtratioHi fitiljieumquiprimo Argument at usePi. Ego tarnen diiam quod res esi^abstefllum tmmodeßiA, fir maledicentia longtß. pmefuperatum. Et, quid fi illi quoque Dominus Jejus oiu-losmentisaliquando aperiAt ? Gertenecipß,nec Altertadmo- ’ dum eil, cur irafcAtur quiJpiAm : quando tir Atas^ nbsp;nbsp;profo-

folepßa fa/tinum, tjr »litt quAdam, ipßs non nihil fätrp-timntur.

EA,quA de examine vigintiAb hincannu mettiuene habt^ fOté'demea infcitiA^ Add'u lacobe Andrea, nemo memagif »gnoßit'.fecundum tarne Chrißum Dominum donorum quA fenesfiruos fuos deponere dignatur omnium optime confciu. feccaui certe, etia in meipfiim,quod quum liberal'u me a de te ßdHciAeßet,teatloquutusfumjemelatqjiterumtignarus hac inftartefuturi. Sed(^ tu peccAuißi,qtMdinerudito homtni, teßimonium doctrine conferri voluißi: quod donee me tibi irvfzt^uvóiv àquot; conßentire, iudicaßi^ mihilaudeseasdourine ó'pietatis tribuißi ,quM meo moduloßuperiores eße, femperiudicaui. Site, Autaliumaliquepœnitetofßcioßterga . nbsp;nbsp;me humanitatis :boni confttlam ,fi me iudicabitis 'veßr'u cla

ims indignttm, Fortaßu autem venia aliqua tuo de me erro-ri debetur : quando tum temporis calida adhuc tua iuuen~

1 tus fuit-, délicat A profecîb Theologie tua profeßio,quA 1 minimum haberet crucis Chrißi teßimonium. Mthi fa-I tueîi ßchrißi difcipulus : noninfeitie ffedatatiolim mCA 1 faltem hoe Augußini diElo patrociner •• Melius eÜ neßtre, quam errare.melior eïi fidelis ignorantia, qtiam temer aria fcientia. Ft tarnen de vbiquitat€tua,eiufdem Augußini ver-bü,tibilacobe Andrea,dicam quod r es eH-.Ignorans, qua fit -rinequeunt,( inter hacprcfiÔioementitavbiquitattuacli)

1 tulpa vaeat. Enimuerb ß tanta tum tratmea infiith^

L 2

8» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

cur tibi omnium hominum ( opinionetamcnlun ) (Alttm iüud eiufJem Au^uflini, in mtntem non omnis ignoransimmuniseft,fcd is foJùm, qui nonha-buit vnde difcerct. Extuu autepraleliionibwlt;i(i^ meditatof ejp J nontum dißimutabas, qu£tandern difcerepoterAm:quumfontaiffifitilaborArent ?

Videt Autem pint leUor, quAm Aßute fibi cAUtAt lacobui Andreoi à PArAdoxit ^quufi AudiuiJJinegAt. Si idea dibit portent (ißbinegAtpronunciAndumiquafronte Außueß ^dt cAterutAmmenAchAliterpronunciAre,quA etiAtn non Audi“ Mit?Sorexfùofrfe prodit in dido

de Ariunifino nddidit lACobut Andreaf,quii demon-fir At tue t AC etiAm/ipenumerb Àmefint refutAtA, non di^nA-borlACobum Andrenm aUo reßonfe quAm hoc» cuiut nobittt-fi'ueßlefitt ChrifiuA : Confit emur Hominum nofir am lefrm ChrifiumfiDeitAtem eittsfiedes^Deum effe naturAitfiePAtri Spiritui.fiAncio coeßßntiAlem, coAternum nfri bpeonpeovt fi CArnem eiut confideres ,eße fimen AbrAhA (fr DAuidù^à' fi-Atributper omniafimilem^petcato excepto.

Ad Heiautemgtoriam, nbsp;nbsp;vt pq videant quibutcalum-

fngnet contra nos Jacobus Andreas -,fiolidum hoc eiut Enthymemafitbiungarn.

faflus eftinDifputationcHcidelbcrgenfi, quafdamprædicationcsdeChnfto,cinuspcrfonadua-bus naturis coftat, figura tasefle,ad -rf o^iz ây] Jooraf per-tincre, ad proprias ramen reuocari pofle.

Ergo efripfie^efr quotquot cum eofaciunt tropicum Chri-fium fingunt. ^uam autem beUe mutuum mulificahunt, quit dificipuli vocem inßulßßimam ,mAgißer noßer, it a probad Sed in eo public a difictpuliconfefiioni, magifitr refragatur^ quum negat ab tllo concefifrtm metonymiamin propofitione’. Petra erat Chrifius ; magifier autem freum ipfe qnoq^ pugnat,

quum

I o H. IACOB I CRYNÆI.

^«um metaphoram agnofcens,metonymiam negans,propriu ^‘ifnenpradicandimoeiumfingit. Tted'e ettamßbi contradi-

, quum earn locutionemfacramentalem, in qua difparatUf ’^‘dtlicetpanif,dedi[parato videlicet de corpore Chrißipnt-dtcatur, agnofcit metonymicamejjenegat.

Notortum autem mendaciumefl gt;nbsp;Caluinum pu me-tnoriavnquamanofir'u alienumfuiJJiypofieaquamfideifitA ^tßeslibroiedidit'.^ ReJpub.HelueticaSiGeneuenfesin/itam ^lt;*telam,Et ante collegium Haganoenß, ea lege vnquam ßt-ß^hffiß^inißrif dereligionepoßit conuenire. Acprofebl» hot mendacium lacobandricum admiratieninoßris homini-lgt;ttte]]epojfet ,ß ver a ab eo homine did, perßtaßm hadenm l^ßuijjint^Suo vfm eßD.Caluinua dicendigenere, quedcu m ^fnpertti quidamßcnf quam oportuit, interpretarentur, àquot; firipta deconfinfua Theologie compoßta^publicata fint. Nihilautem hac ad politica iOa.

^a de Arianü poßea aßerßt Jacobue Andreae, non ma.

ad noßras Eccleßas óquot; earum Confeßtonem pertinent: ^^am ea qua iudas Jßariotes admifit, ad Collegium Apoßoli-pertinent.Nouit autem lacobus Andreas,Gribaldum *PudTubingenßsvixißi, quemipßfaßiu eß, Brentio cotra-aixijji coram iUußriß. Principe,de qßdem capittbus^Pion ante lacobus Andreas ie eß, nee vnquamerit, vteiusßt noßr'u ^^gißratib.praßribere, quomodo cum hareticlsßt agendü. ipßusautem ßoeiorummaibrneerganoßrosinhumanitae ßtdt,an verb noßrorum erga illos, res ipßa loquitur. De elu-f»da Arianißni macula, quam nemo niß conßceleratißtme ^tnfix, noßr'uEccleßis, ajpergereaußss eß,noneß,quare tuh 'u rationem aßrenda innocentia noßra indicet. Nemo tdm noßrum eîi,quinon dicerepoßit : Confeia mens redi famas tnendacia ridet.

de viper e'umeitmorßbtis idem fibiunxit ,ßußepto

3

«4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

al/ertttf/fairocinig, idea »o aft/»g4m, v/ illiut hominu^cjuifi fgt;otuijjet,nihilnon ad cunt urn did m eam dixi/fet licet ipfenoit tntnieifuerim ergnipßtmoffictofiu ,qua.m Tubingenfcti^l,^ tne^dlios )honortconful/im. Malo me male trad art ,(ju'inf alteriinmifertam retegere. Et tacuijjèt lacobm Andreas, me quadam noUifiiret.

Praceptoribui honorem deferre paratstsfim : iaramentt quo fum ad verst at is, non ad vbiquitatis fsrofeßtonem ad-ßridtti ,femper mem or ét amans fui é ero,dodors5tefli-monium vt non ßerno, it a nec aliter quàm fè docendo é viuendo tuerifiudio.non dubtto autem ißam Jacobe Andrea ex/irobrationem ,virosfapientes, eo hahstures locoquôopor-tet. Depoßeriortbses meis curia,pronunciabunt ÿdem, Egp fane, donecexparte eognofcere, ex partenosprophetarevt-dero tprogrediendumnob 'ssin Chrißimyßeno, éptoficittf' dum iudtcabo : ac valdedeledior in hù a.rumnù,iBo nobtHdido Gregory; Nemo quantumproficit,nifiinteraduer-fa cognofcit.

Vitio mihi vert it lacobus Andreas, etiam exhort ationttlt;* adfludium ver it at it érprtcis, quam adtuuentutem inßitsti'-éf me cum mult'npraßantibssa viru adchrißi tribunal,ir^' periofe reuocat. At ego I at or hoc iudice caufßam nofir am dq^-dicandam ,cuiH4 tribunalnetuquidem Jacobe Andrea dedinar e pet er'u : Omnes enimfifiemur apud tribunal Chrfii‘^lt;gt;-J4, le, Cateraquaadderetsbiplacuit, tibiquoq^ reli»qlt;*‘^^'-^ Deum interim or ans, vt nos quicredimusDAefurnincar^'^ venijfe, vnum in Chriflo lefu Filio fuo in at er num eße v'eld* Gratiasautem illiago, quod ( vt me infirmitatd rum meorumcaufiapaternamp; fuaferulafubfieret, non mal» pofltxhilarandum équot; vindieandnmab opprobrio) contiimß Ißtant 'u méprisas voluit affici •. vnà cum multts alqspfi'»' mini bits. Tibi etiam Jacobe Andrea,ip^nofco : ac.Deumprt»^^ vt

I o H. I AG o BI CRYNÆI. 'fj Vug tibi ft at U At hoc peccatam, cjiibd tot Deifiruii horrihiU-tirdiujj maltdixifti, vt venundatu« ad maledicendum vi' ^wisidfvt tibi detftirttum reftpiftentia^ manfuetttdinis 6“ veritatis,

lam tu quo que,can dide ChriftianeLe£îor, ntthi co»ui~ fiiendui rogandut es, vt mihiftcubi videordolori indulfif-finimium,^ ajperioribus vocibus vßu ,ignofcaspro tuahu-tHAnitate.Multu ann'is atroces iniurtai quorundam hominti tiili : fed quod publicisfiriptu non agerent, boni mihi'omnia tcnftilenda duxi. ^uta ^ero lacobm Andreas,eiußnodißri-J'tis( Bafiliefi Academia ne id fier et, hor tante )meadortus eft, qtiAlia nec ab illonecabalijsmult 'u, longo iam tempore non ftntéditacaujfiainprimis honorü amp;innocentia mea ^efenfiomihifiuit fitficipieda. ^^um autevtriufiq^ rationem iam babuerim, Deum inp öfter um oraho, vt à cotentionelin -guirtim,^ftfti,me amp;nbsp;altosfittosftruos liheret:^ vt mihidet pie turn doceretu viuere, turn et i a pro Ecclefiapace vota face, fc-PlaceteaimmihiilludralerianiEpifcopi:Sicut nihileft dcformius, qua refpôdere furiofis : ita nihil vtilius, qua tacereprouocâtis:nulluseftfinisinimicitijs,nifiadtë-'^'^^Q\it.zm^ctcm\X3\ïiiX.ïs.Sictamenobtemperaboillu ,vt ititerim alienus ntaneam ab errore.Si quiin pofterum quoque tuwultuabantur, nonpatiar neutiquam neceffarß certami-»ibus docendi labores,quibus defungor,i»terturbari.

Vtinamnunquamtriftitiaaffieiamus (piritum iüumfangum Dei,perquent obfignatifùmtts in diem rederntionts^ ytinamomnisamaritudo ^txcandefcentia,etira ^^cla.

amp;maledicentia,to[latur ex nobis,cum Omni malttîa. ytinamftmus alijin aliosbenigni, mifericordes, condo, tantes nobis inuicemftcut Detu in Chrifto condonauit no. ^ii.Pphe/:4.^o.3i.32,

Gratia Dei Patrie, plenitudo btnedi^ionis leftt Chrifti • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S er U A.

Ü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;APOLOGIA

ßr Uit or it »oßri,ßt cam omnibm/inSlu gt;nbsp;qui eufuin^trttir veritute idonnt'. nbsp;nbsp;PaxfritribuSfAmen,ScrifßHtßel.

bergidieîOtSeptemb. quuannt Aeru ChrißiiM4-32,tti^^^‘' tuAlis beuti Hieronymifuib

Â.S'^Xu.

•iToJt ßaXd/reufAi (piAa »anoffetoros ti ^Ti iftoitTSvfiiftnÄi

Correôîo quarundam mendarüiH»

Pagina, i,l!n,i^.cuittfeiMam. ^,nel^fiqllam,fag.s.lin.^^^ßnlJlliclter^ f^igt; l,li.Zi.aJfüeHeragt;n fag,3.li, \z,gratiut. iT.netttnjuam fag. I1.29.de caltM-niofe.pa,i9 .li i2. Credo fag. zt.li, ^i.dele of ortet Jcribe dekeo.f. 22.1- Vt.frome-reretur.fa. 23 Z», if.^elexïflit. 19.indicandnm.f.ts.Mateologit f .^hlt.^' Cxfro ^t.fag.'i'i.lin.\6,minimunifronimium.f.'n.l,i\.dtbeat f,z6.li.T tc^’‘^ l)fficlj.f,^\,t.\,frocoferiinteUexi.fa .Curas f 58 l.i^delefrof,S2.l.io, credtmuef.-jl.l.2-j.atjuè maleslicHrn,fromalediiHorem.li\.futurum^l-fi t2.l.i fro iudicaturos,iudicent l. z.retmeant.f. -ji. l. n.couicijsno coniundd' fag.T^.l.iZ.ait,nonaut.fag.-]i,li.9.Quid,no quod.l i.aliafirifta,l.9.Tefi4n‘ ruridifßsm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuueniolim fa.ii.l.9,nonßsolocoßtntfoßtahtaK'erb^

Et ante coUoiguiKm Uaga»eenfi,li.\s^ dete,'^,fag. Zs^.lin.ußudeit^