Epiftola Confblatoria,

D REVEREN-

o S ET G R A VI S S I-

mosTheologos,

r

D.lacobum Andrew: , ,

ET

D.Lucam Ofiandrum.

^ALAT^NATFS ELECTORA-

^dfnintflrationt, dr inflitutA in Ecclefiis d}“ i ßholii emendationes, deqttn inpaßremußtüßri^tit ffiagnaperturbatiotte queruntur.

Scripta àMiniflrisorthodoxisEccIe-fi« Heidelbergenfis.

Matthamp;i Harnifih ANNO clo. b. Lxxxiiii.

AD LE CTOREM CHRI-

ftianum admonitiocxD. Auguftino.

. * Homil. 50.

PRÆPOSITORVM malt mores non imitandi ßint, nec à piet at e deterrere de-bent : ^tfi quù njiator rerne are 'ueüet nbsp;nbsp;in

ter mit tere iter : quia fiatuamp; 2\dercuriales docentes ^iam non ambulant.Imitandifunt pot tits iq comités ttineris 3 qut iter benemonflrantj in 'via perßuerant.

.1’

EPISTOLA CON-

S o L A T o R I A.

B T s I in poftrcmis vcftris fcriptis, Rc-ucredivirijomnes irarum habenascf-fudifle vidcmini : du nullis ordinibus, nonThcoIogis,nÓlurifconfultis,non Medicis, nonalijsPoliticisviris, imo ncniortuisquidemparcitis;(quono-mrne variaamp;grauia indicia fibifubeunda præuidit,amp; in epiftolæ dedicatoriæ limine praedixit Dominus Dodor lacobus ) vere tarnen teftari poffiimus, fcripta ilia veftra in nobis non iram , fed commifcrationem casc 'tmmi cxcitafle, quae nos adaliquod folamcn grauiffimæ \z-firattent ftræ perturbationi quaerendum , amp;nbsp;vobis, antequam morbusaut dolor inualefcat,quamprimumimperti-cndum,impulit. Sicutenim abundantperpcflioncs Chrifti in nobis : fic per Chriftum abundat etiam con-folatio noftra ; ita vt alios quoquc confolari pofllmus: fl modo confolationcmadmittanf,nccinfanodolori nimisindulgcant.Non eftautë,vtncceflariumægritu-dinisveftrçfolatiumidcôrcfpuatis,quôdvobisfortaf-fcinuifumcft nomen noftrum, D.Ofiandronomina-tinijqui fibi iam cum funcfto illo Haman,iam cum ca-nibuSjVtfcriptumciuspoftremumftatimabinitiote- d. ftatur,rcm effe putat, quotiefcunquc noftra legit. Has cnim tétras cogitationesMelancholiae morbus, amp;ani.^,^e% co„ mi pcrturbationcs fuggerunt : Veniat igitur vobis xnfiianones mcntempotiusveriflîmumilludComicidi(ftum;y4^j ^uott'u homine, tum tß opw, btnefiàum acciperegaudeoi'. flrarnm., A ij amp;

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EPISTOLA

óf COS magis fidos vobis, magis finccros cfle üitaite, qui fideJitcrmoncntjûJubrifcr confoJanrur, rer docent, quàm qui adulstoriè palpant, feruiJirer bJandiuntutjamp;pafquiilis, aliisq^anilibusEibalisHei' dclbcrga ad vosmiû'is,dolorem veflrumicnircßudet. Morbus certègra uis vos exercer j Se perturbatio tanta, quantam vixfcnCillisvnquam, ne duin quidem, cuni Hifpani patriamjefuitz Ecclcüam vcxarant,Scquxtc proculdabio, clariflimeD. lacobe nihil minus alias quàm folitariae vitæa/ruetum,in monailerium Beben-huûanumpcrhancæflatc cxpulic, vbipræanimimœ-rorc,SeranquaminecHahpolirus.trcste sots^vidc-rc,trcsEleâ:oralis Palatinatus contutorcs imaginarie

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credis:Infanda,incxpiabilia,inauditainlmpcrio,lie[i

vociferaris : omnesferè Principum con/îiiariosinfu-fpicionemSeodiumvocas : trcsilluûriirimosGerma-nixPrincipes, quibus tuâ ( vttypographoponcrepla-cuir)c oNFVTioNEM infcripriilEincrtix tacitèacca-fas,quôdofficij,Sevocationisimmem ores, feria tantæ indigni taris (vr loqueris) conïiderationcnonexciten- nbsp;nbsp;nbsp;i

tur,amp;derarionibusprxcaucndorum tanrorummalo- nbsp;nbsp;'

rum non cogitent. Quxciligiturcura,qux vostanto-perè coquit. Se verCatEubpeâorc üxa : vosqjingrauir‘ fimum Melancholix morbum prxcipiraiTc viderurl Eil cnim faniratis initium agnofccrc morbum : Se ab haccauiTarum indaga tione,adhibcntesremcdiaScfo-Jamina,initiümfaccre oportet.

'Trescuj'i. Tresomnino apparentes SeexpreiTxcauûxjnfjm forturia- di veilridoloris in veÛris illis lamentabilibusfctiptis

Ptima, quodPalatiaatumEIeâoralcm, nbsp;nbsp;ii

’ quemboc feptennio fubiugum veilrum Vbiquitariû nbsp;nbsp;n

inifcratis,Se cuiusperpetuam adminiûrationcm vobis / defpom ‘I

CONSOLATORIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç'

dcfpondebatis, vos pro fuis metropolitanisEpifcopis nonampliusagnofcercanimaduertitis. Altera, quod nuitarioncs crebras in Palatinatu confpici, amp;nbsp;quæ à vobisfabricataamp;ftruûafuerâtjdeformarilamentami-ni.Tertia,quöd plerofque fapientes viroSjThcologos, IurifcÖfuItos,Mcdicos,Philofophos,ipfosveftrarurn fcholarudifcipulos amp;alumnos,quibuscxvcftropræ-fctipto rationcm omncm abijccre nonlibet,àvobis ad eonfenfumorthüdoxumquotidiedcficercvidetis. f^ehistnbusfir.cfpondebimus, Ethos fcrupulos, qui Vosvehcmcnter premunt, exemerinius: magna pro-cuJdubiotegritudinisveOrx parte releuabi mini.

Angitiçitur vosprimùm, quod illuftriliimus ac

C ' rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T-xT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z~» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contraprt^

lornilimus Pnnccps Dux Iohannes Casimirvs

Cornes Palatinusad Rhcnum, ncpotis Principis tutor turbati». ôtElcéloralis Palatinatus Adminrihator, vobifeum”quot;”’’ imperiumnondiuidic, SeEcclefiaftica veftra lurifdi-ftionein Palatinatu excidiftis,quod quo magis præ-ter fpemvobiseucnif,eôcruciat magis,amp; tantum bo-lumcfaucibusvobiseripi tam indigne fertis,vtlotuni Imperium,fi pofletis,nominatim tresilluftrilTimosac potêtiflimoslraperij Principes, imoipfum Acheron-tacontra nosconcitarc,vobisproponatis. Namfi vna |lelcnaTroianiscxitiofuit, curduoclarifiimi ,auda-ciffirai, amp;grauiflimiThcologi, Palatinatui non fint grauesfuturi, amp;caufaexitij? Quemadmodum igitur olimcumfpcs capiedæTroiænon eflct, nifi priusfub-#«»«'»-' tii lato Palladio, Vlyfres,amp; Diomedes per vrbis cloacas alcenderunt,vt fatale ilhidMincruæliinulacrun-i au- cempara^ ferrent:Sic vos, D. lacobe, amp;nbsp;D.Luca,per omnescon- fgt;o-uitiorum,malediâorum,dicteriorumèmcdiistiiuijs . petitorum cloacas penctratis, vt noflris Ecclefijs, or-

A üj thûdo-

thodoxæ amp;nbsp;Chriftian« dodrinælaudem cn’pûfis,qiia deftitutiomnium hominumaleuoJcntiæ expofitifi-mus, Verùm funt hxcnottroiudicioingëtisluâasve-ûri inania fola fia,Pnmùm cnim iam fiepe cxpcrti eto peffimum efle cuftodem diutarnitatismctam, amp;qux VI minis(prxrertimin cauù Religionis)gerantur,parû jfîrmofundamentonid. Hacacccdic,quodfapientif-nmiamp;:conf]deratiirjmiquiquefemperfenferiint,non in eiaCdempotettateeffeinitiam amp;nbsp;exitam belloram (qnx vos a ffedare videminiJamp;Cæpein bellis non tam inimicis,quàmamicisfîeniniariam:nifivobisTheo-logisgraaiffimis verfus ille fortaiTis aJlabefcitfg^i^^ Cicero pro Deiotaroimmanem appellat: fi,dum vna inimiciiNterciiiant.

Cxterùm car qasPoingratiam Prxpofitivniasaat alterias,qainoaamprimaramaff'câant,totamcom-nioueretarlmpcriam,qifod ArchiepiCcopû Eleâorë deäamamp;conßrmatamtuerihaüenasaatnoJaitaat nonpotait^Neq; eflilla demerendorû, dcadobfegaia veûra dedendorum Poliricorumratioj qaoJfabinde ilJospangitis, eorum aatoriratem extenaatis,ßdem eîeiiatis, amp;nbsp;acaleatis diâis Sc diâerifs perilringitisi i qaod vobiCcam firenuèfecit Vvigandus Epifcopasin prxfationeûiæfarraginisadrereniûjmum regë Danitl.i^ i Prxterea qais vetter ettCenfas} qux cogitatio} qaod / in brachio carnis, in fyncretittnis vettris, in camulatis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ

calamnijs prxttdiam quæritis? vtiariCdidionis vettrx ƒ pomœria dilatetisf’An vobisqaæCoexcidit illad Salo-

monisProuerb. i6. rirperuer/ûsoccajtoftes eonfentiofiit

tfiyci/:(^de/a(or/iygt;ei»ferma^»afesdißidiaco»d(at. Item

îliaredargatioapudIefaiam,corG,yaf»/e»aIad»m/gt;oi/»t

y^em^af»)^i»eo/êoecudafgt;f: velillud Cypriani lib.j, '

Epitt.

CONSOLATORIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7

Epift.Hrff verè dement ia,no cogitare,necfcire, quodnte-dicia non diufadunt : noiïem tamdiu ejjè, düillucefcat dies. Hæc quæfumus,rcda via apud vos,repu täte, amp;’inanib. folatijsanimos veftrosmulcercdcfinite.-acpotius illi veftro dolori dc amiflain Pala tinatu iurifdidione ma-lagmaiftud admouetc : vt fcilicet cogitetis, rerum omnium cffeviciflitudinem, amp;ficut Danielis^.lcgi • tSM.3,decret o vigilumfieri hac, Altißtmum dare régna imftria, quihus vnlt, c^hvmilbm inter homines conßi. ' tttere, cum lubet,fiuper Principatus. Nee ignotum eft vobisvndequaque doétiffimis virisillud Senccæ: Nee tegnanectedaficium ferunt ; prxfertim eum nee diui-n«ncc humanæ leges, nee iura amp;confuetudincs Im-perij metropolitanam iliam in Palatinatum iurifdi. ftionemvobisadiudicent. Etcerte, clariflßmi viri,fi Vosrecolligetisnonnihiljamp;rempenitiuscumanimis veftrisperpendetis, magna moleftia vos liberatos vi-debitis, quod VOS homines plus fatisdomi, amp;nbsp;inipfa Græcia cum patriarcha Conftantinopolitano occu-pati rerum noftrarumprocurationc liberatieftis. Na, quimultain fe fufcipit,magnam rationem redditurus tft;vtprætermittamus,quôdinmultis rebus fi mul ad-winiftrandis multum peccarifolet: quemadmodum amp;nbsp;Vobis notiirimum eft ttitum illud didum oj'i v-s I nbsp;nbsp;nbsp;B7«»r, nufiquam fiunt, Recrcct igitur vos An-

tiochi regis Afiæ exemplum, qui priuatus pane re-gni, benignè fibi à populo Romano faótum efle di-ait, quodnimis magnafrocurationeItberatus,modtcis re-int terminis vteretur. Meminiftis etiam ambiguam fuiffe, amp;nbsp;non folidam veftram metropolitanam in Palatinatu adminiftrationem, quam iam Marbachi-us ilic fcncx, iam eius afleclx, iam aulici concio-natores

SPI ST Ol A

narorcsfibi vcndicabanf. Ne tarnen vobisnc»otioiïs virisdefit,quod agatisamp;tutemini, næ vos ilfuftrifli-mus Princeps IO H A N N £ s C a s j m i r v s faciJè pa-amp; fierur cfle conturores pacis amp;nbsp;concordiæ public®

‘^oquot;f“fo*'“^^'''^3f/sEuangelicæ,contutorescaritatis fur. Chriftianæ,quasnifîin poftcrum melius,quam hadc-nus.tutabimini,amp;tuebimini, breui planèainittctis, amp;nbsp;indignosvosomni tutelaoflendetis. Mcminerunt

quidcmnoftrumaliquof,tc,clarmimcD.Iacobe,cum iliqii3ndoinconaiaiopau}ôhilâcioce[res,amp;fccretio. res cogicariones recladeres, dcmonirare cons. D. lacob, tnm,EcclefiArumtrinquillumHatumtueridtflicileeJpgt;'gt;‘fi

taftquamfûmmum Adminißratore

narchfa rtrun. /umma defiratur : qualem PontiâceoJ fc*S nOS EctUfi^, Cbriaianos Eaangclicos Chriftumfolumagnofccrc;

qaomagismirabanturnonnuIJi, tecapids lubalterni tualam amp;nbsp;honorem, qncmPontiâci Romanomcri-tôabrogamus, in EccieûasEaangclicas in^ebcre vel-le.prxfectim cum Ari/lotclicum illad Axioma: M/fß ß TJtilem multorumdominationem, nbsp;uftum dominum co.

ßitutndutn ,a Polit ia adEccleûam haadeffè traducen.

dam.interpiosconliet. Alias enim adnoaamAnti-chriliianirmum rclaberemur, EtipCe expertases,tein-fclicitcrin ^xonia,lirtore Balthico, apad Brunûii-cenCes, quæ(ingalxproainciæ faos ha ben t EpiCeopos, imperif taixmalos,generalis Epifcopipatriarchs 3 U toritarem,rot peregrins tionibas,formulis,placitis, amp;nbsp;Decreralibasfanciris, tibi cöpärare voluiûe. Onii~ fcrum te, D.bcobe,riintelligis,miferiorem.ûnonin. rclIigisGermanicamgentcm libertarisamantem, vix çxcuiroiugo Pontificis,non tamfacilèaddaâamiri, vtaoai hominisnalia commcdationemaioram,itnù / Jiulli

COMSOLATORIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

nulla alia re, nifî linguæ volubilitate, audacia ingcnij, amp;infac€tisfacetijscogniti,iuguminduat,amp; vbidigi-tis concrepueriSjElcäoratuumadminiftrationcni tibi conccdatïNam puerile eft, amp;nbsp;quod puerisipfis non csperfuafurus, quod tu,D.Ofiander fcribis,IlluftriC finiumPrincipcm,Duce Iohannem Casimirvm non proprio motu, fed à confiliarijs nonnulJis amp;nbsp;aJ tjs inftigatum, hanc,quainanibitis, conrutcJam vobis ^brogare; quafivelPrincipesimpcriorutn fibi à Deo toncreditorum confortesfacilèadmitterc foltât : vel conûJiarjjs J aut confiJijs multis in ijs rebus ipfis fit opus,quæiuranaturægt;diuina, Humana,ipfislribuunt, amp;ad quæ naturali quodam,gcnerofo amp;nbsp;heroico impe-tu,rapiuntur. Fuitolimteinpus, cum N,Teftamcnti verba veftræ caufæ faucre volcbatis. Nunc vix aJiud, 8»» quàm Brentij,aut Eledoris Ludouici T efta men turn,à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;”d

vcftrisconiuratisdi(ftatum,fonatis: Quafi viciftimE- lacobus (3-leftorisFriderici TeftamentumvobisopponinÖpof fit, nifi reteru Noui Ttflfimenti Symphonia quem-admoduminDifputationedcEuchariftiaàD.Doélo-teGrynçofadumeftjVobifcumcerrarcmalIemus.Sed depriniofatis.-Didumcnimfapicntibusfateft,

Alterum,quodtejClarifllmeD.Jacobe,maccrat, cenfiiatia vtinEpiftola tuadedicatoria,amp;ingrandium tuorum commentariorumconclufioneprastefcrs,eft,frequës, quam Bebcnhufij interfyluas tibi imaginaris,Rcligio öisinPalatinatu mutatio amp;nbsp;cadeformitas,quam fecu- °' tiiramputas,fireraotis Bergenfibus veftrispigmentis, confeflionem Auguftanam , iuxta orthodoxum fen-fum,amplelt;ftamur:inprimisrcmacerbam, abomni-busdeflendam, amp;nbsp;ad quam impediendam, tanquam ad commune incendiumconcurrendum putas,lllud

B efle

- I commémoras, quod iunior ]^nccpsElcâoralis, « »J PaJatinatushærcSjtuos Vicarios nóamplius audit,fed »•I alt;rórthódoxorum,quib,tu hadenusbellumindixifti, ' I côcionesdeducitur. Grauiseftilla,D.Iacobeamp;D.Lu-1catcntatiojfedcuifuccubercnecdebctis,nccpoteftis, fl animum aduertere. Sc fepofitis turbidis affeâibus, rem,vtfcfchabct,cxpenderevolueritis. Nam dem us illud tibi, hisannis viginti fex autvigintifeptem binas a u t ternas m u ta tion es p u bli cas Rcligionis, vt eas, D. Iacobe,nominas,inElcdoraliPalatinarununiera-ri polTe : an id quæfo à Chrifto prædidtum non fuie iiutafio-Matth.24, Eritofpreßiomagna,qualünon ”tl^orum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tuncßqu 'uvobisdixerit, EccehtcChrißuh^i*^^*^

frtdia4t, ne crédité- Et far gent Pfeudochrißi Pßndoprofhdt, amp;nbsp;edentßgna magna,à'eniraculajùd ’vtfedHcantßßerifßdy etiAmele^os-Ecceprlt;tdixi vobd. Plangenda funtha:c,nó mirâda,quæChriftusprædixit. SoliusAthanafijrem-pore quot mutationesfuerc? quoties ille in cxilium adtus, quotiesrevocatusfuit? quantavicilfitudoreru fub Conftan te,amp; Conftantio? Valente,amp; Valcntinia-no?Itcm fub Honorio amp;nbsp;Arcadi of nee non fubThco-dofiofccundofConftantiumfeduxirquidapresbytcr, Teftamenripatcrnicuftos: plane tails, quales hodie TeftamentorumPrincipumcuftodeseflevuItis.RcJi-quos Impera tores Gynæcca, amp;nbsp;in hisgratiofi Arriani, amp;alijirrcqaicri homines, eötraorthodoxosinflama-ranthta vtiam exalatce pij Epi fcopi: Paulo pod,Domino DcoEcclcEas dementer refpiciente,EccIefijs fuisrcûitacrccur.MutationcsinDucatuVVirtenber-co quataornumerari poffunt. Initio obtinebat Papa- nbsp;nbsp;nbsp;I

fdier^ue- tus : Huic fuccdTit reformatio per Eucerum, Ambro-ßum Blarernm,Scalios, quosiracundeZ vvtngt

' nos

conjolatoru. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U

Nos(fi D.Erhardum Schncpfium cxcipias) nominatis, inftituta. II lis fucceflcrunt moderat! amp;placidi Lut hc-ranbqui Auguftana confcflïoné amp;nbsp;Apologia abfqj fcr-mcnto Vbiquitario profitcbantur, èc Philippum pro Prajceptoreagnofccbat, cumq;cótra malcuolos etiï anno amp;c. J'y. VVormatiædcfendcbât.Quartôcmerfit amp;crupit furialis Vbiquitas, quæ voshodic no fccus,ac Circeolim focios Vlyflisjniramancsbelluascömu-taffevidctnr.CcteröincömitatuÄ/i3w/gt;ei^4rlt;/^,dum Mutati»- ' ciuscótutoresfuiftisquotmutationes,quotnousfor ^■^Jæjquotiefcûq; vobisanimigratiaeöexfpatiarilu• Montbel-bcb3t,advinaBurgûdicadcguftâda, importa tac,amp; mi-niftrisobtrufæfuerût^Nâcû illcComitat’ abilluftrif-fimoPrincipe Vlrico, àfuperftitionib. Pontificijs re-pnrgatus, fuahaberct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;GrynaOfAmbroßo

BlmroS^Petro 7e^»o,conflitutapiam, amp;ad populiil-iius captûaccommodatâAgendam, vos rerü Domini, iam vefträ Agenda:iam cius particulas quafda.ia m arti culosCÔcordiæ Z,»/Awamp;5tffer/:dcmüPandoramvc-flräBergenfem,fubrcribendä,propofulftis:dctrcdätcs rcniouiftis,amp; exautoraftis.In Saxonia(vt de Flaccianis olim explofis,amp; per te in gratia redudis nihil dicam% annoyo. D. lacobc, formula Concordiæ przfcripfifti, qua clariflîmusvirD.HiîjA/^ÎÂjàformulaveftraBcrgëfi non minus defcreparc,publico Sgt;c cdito fcripto aflcuc-rauit,quâlucemàtcncbris.-Ibideraanno 74. articuli Torgæ fcriptiA nomine CÓfefTionis editi funt inqui-busveftraVbiquitascxplodebatunquodtuægrè feres, B.Iacobe,cóftatimconuolafti, necquieuifti, donee vb! QjviTA s,quxtetotaEuropa,clariireddit infor-mulam veftræConcordiæ irrepcret,amp; canonizaretur.

Quid.D. Iacobe,quodtibi publico fcripto, nimirû in Apologia anno 8i,cdita pag.3 89. obiecerut Anhaldini »«.

B ij Theo-

12 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I rï S T O I A

Thcologi viri dodiffimi,ß tx tu’u dutographudtmon^ ßrare pojfe, te oEîtdui fpdtio ttr tuam de controuerßs it-fitibiußdem e^}‘tonftßtonemmutaßi Non eft igituf,nii D.Iacobe,curtu,homo tnutationibusdodrin®,locorum, morum^abannistrjgintaafluctnsjtuumanimu-Jum fic crucics,aut tibi cor tuum palpiter,propter eas, quasinBebenhufianoclauftroM OR A n s,tcvidercpu. tasmutationesRcligionisinEIcdoraliPalatinatu. E-ftobono animo, mi D. Dodor,amp;ft tantii tibi à perturba tionibus,quçtecxagirant,vacat,PaIatinatusftatum redi us conßdera.amp;animaduertes, nullam Religionis Rehgiónë mutationemàuobisimportati. Nam nequcnouosïï-”rnnplfâ- dciarticulüs,ncquenouumdecalogum.nequeflouos tma/u, cultus,aur nouam iuuocandi Dei rationem obtrudi-mus. Tencmusamp;rctincmusjuxta D.Auguftiniconfi-liu m, libro de vera Religione,Chrjftianam rcligioné, amp;nbsp;eius Ecclciîæ communicationem, nó quæ fchifma-tica cft, vel IacobAndreana, veJFlacciana, autfiqux aliafunt hominum nomina : fed quæcatholicacftamp; Euangclica, amp;articulorumfîdei fenfum nonexpole-micis dtpngnantibusLu theriRriptis,fed ex orthodoxe Eccleftæ confenfu eruit. Noftram fidem amp;nbsp;prædica-tionemde Ch[jûo,vt Ircnæiverbisvtamurlib.i.cap.j. EccIcÜJ licet toto mundo dilperlà diligenterferuat: licet diffimilia ßnt in mundogencralinguarum:nee Eccleßx in Germania (ß vos Vbiquitatios doäores excipias)31itercrednnt,nccqi}xinHifpan}js,nec quæ in Gjllijs,nccquæinOricnrclunf,amp;'c.

t'ariftasAgendasbabent,vtß:itis. ßngaii GermanixPrin-^»efrma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nccideó diuctfx religioaiscenfentur.

LadouiciisEle£torabdicatoBrenti/Catccbifmo,La‘ thcriCatcchcßnAgendxßjxinfcruitt NosCateche-ßn

CONSOLATORlÄ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJ

fînexipfislocisfcripturaîmethodiccinculcarc malu-nius; ne vel in Brentium vel in Luiherum baptizati videamur, aut eosCafcchefezas Chriftianæ, quam ab Apoftoîisaccepimusautoresfaciamus. Nos Examen ordinandorumPhiJippi,Agendas Ludouici Eledoris infcrtum,quod ru, D, lacobe, ( vt meminifti ) expun-lt;^iiinantealiquot annosvolebas, rctinemus; amp;cuni Auguftana confeflione amp;nbsp;Apologia in fenfu orthodo-xo Euangclico,ficutdecct,omnibus ad minifteriaEc-clcfufticaordinatiscommendamus.-IpfamLudouici Eleâon's Agendam Miniûris Lutheranis pacificis li-beram haélenusreliquimus. Nulla mutatio religionis fit J nifi Religionen! in calumnijs amp;nbsp;phantafmateVbi-quitario collocctis. Ilia enim fola iam exularc inbet iHuftriflimusPnncepSjEleftoratusadminiftrator,cui nulla plané mutatio inftituenda fuiflet, nifivcftriho-mines, Rhcnanoruinvinorum plus,quamgloriæDei AfZ/j/®»/. fitientes, hoc feptennioin Ecclcfias bene amp;nbsp;féliciter abEleâore FridericolII.Pioamp;icternælaudatiirimaq;

memoriæ Principe con(litutas,fefe intrudentes, amp;nbsp;pi- , os,legitimosq; paftores,indida caufa,arcëtesfermen-tumilludcalumniarumamp;prodigiolæVbiquitarisad-üexiflent. Sednæ tu,mi D. lacobe,nimisiracundè in iracundi^ Bebenhufiano clanftro fcripfifli (quod procul dubio ater GENivs tibi függeflir) laudatiflimura ilium Principem Eledorem Fridericum incorruptam, amp;ad rioMUi. norm!verbidiuini fub OttoneHenrico conftitutam ^*'*”*' formam mutaflc.«5c quod tu, tanquam commémora-bilcfigmentü maiulculisliterisexpreflïfti,Zvving-iianam OMNivM oRDiNVM Imperijiudiciodam-natam religionem introduxifle, Haec cum legeremus, D.Iacobc, vcnitnobisftatiminmentem illudPlato-

B iij nis:

1

r^- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EPISTOtA

A^oro/£ärK0^dgt;ltUCO)f-forseßfolitudo^ Id igitur daraus folitudini Bcbcnhufi«-næ,amp;perturbationianimi:cum,iuxtaMimumvulg2' tum : Animusagtrfemf er erret, Nam fi quandoaniæo fueristranquilliore,amp; répétas annifcxagefimi memoquot; riam, quo tempore Naumburgi pius iJlc Eleftorcum alijsPrincjpibus,amp;ordinibusImperij primarijsrcco-gnitæ AuguftanæcôfelTioni fubfcripfit; fianteoculos pofuerisfortiflimumillûamp;animofiflîmûPrincipcm, aftâtcfilioilluftrilTimoDuceloHANNE Casimiro, Auguftæ anno 66. coram Ordinib. Euangeliciscx ver-boDci,amp; AuguftanaconfeffioneEcclcfiaruniftiarum dodrinam demonftrarc paratu : filentibusamp;afton*^'^ omnib.ord inibus; confuHs aute tuis, D. lacobeftatcr-culis:fi recordatus fueris eius diei, qua ante annosplus minus noué,tu folus,nobile quodä viro ftipatus,trcpi-dèHcidelbergamveniftijncctuumaduentumvlIivcl confiliariOjVel Theologo innotefeere voluifti» amp;nbsp;Ele-doremfraudulenta orationecircûucniredccrcueras, illctctamen,fummu fcilicet ipfiusCclfitudinisami-cum,profuaincomparabili dementia in conclauefu-um ad colloquium admirterct, fed tanquam vetera-torcm ftatim ad tuosrurfus ablegarct : haudquaquam huiufmodi tetram popinam in pijffimiEIeâorisma-nes in pofterum cxhalabis, Viuit amp;nbsp;viuet in piorum o-ranium cordibus cum dulci rccordationc land.! illi us Elcftoris memoria.

^iretÇemper Uur Ht 3 neefronde caducs Carpitur ; Aternumßc habet tile de cut.

Quod enim Otto Hcinricus,qui no multis menfib. vltràbienniumimperauit,propofueratquidë,fedper-ficerenópotuit,vtPalatinatusabomnibusPontifici;s fuper-

C ON s o L AT o RIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I5;

fuperftitionibus repurgaretur; id heroico animo, amp;nbsp;hortanteipfo Michacle Dillero,OttonisHenrici con-cionatoreaulico, venerandofene,feliciterperegit,amp; fulcra omnia remouit laudatiflîmus ille PrincepsFridcricustertius. Vigebitetiamamp;immota manebit fanóta amp;nbsp;orthodoxa ipfius Confeflio, quæ o-ninium piocum manib. inter omnes Europæ populos teritutjn qua placidiffimc in Chrifto obdormiuit. Ec icuiuifcitindics,acefflorefcitpræclara,quaminftitue-lat,reformatio, quam vos fill j terræ Sc tenebrarû fepe-^^rc, amp;nbsp;tenebris perpetuis obruerc toto hoc feptennio conatieftis. Nccvllumhæc emendatio velFriderici pij,velPrincipisCASiMiRi Adminiftratoris, often- Reforma-dit,prætereos,quircligioncmomneminprocacibus declamationibus,inaltaribus,rotundishoftijs, chore-is.contemtu difeiplinæ Ecclefiafticæ, Sc Euangelico-lumorthodoxorumcondenationib.collocatjôcloco AVGVSTANAE CONFESSIONIS RECOGNITAE, ET

AB OMNIBVS ORDINIBVS IMPERII, ET TOTA C A-THOI.1CA EV ANGELICA ECCLESIA APPROBA-tae; normam bergensem, q^am pro idolo a TE tABRICATO MAXIMA CATHOLIC AE ECCLESIAE PARS HABET, A M P L E C T V N T V R. Et fatCtis tU lt;lüidem jLuca Ofiander, in lepido tuo feripto poftre-11^0,pag.multumdiuqjEleftori PalatinoLudoui-to diffuafam fuifle equi illiusTroiani receptionem, ideft,Norm3eBergenfisfubfcriptionë,ôcmultosfcru-pulos illi diu obftit iffe, donee illi visfieret ,Sc n e c b s -SARI O acfinc iNTERMissiQNBjVi fcribis,libct

‘ ille publicandus effet:tune hoc ab cius Cclfitudinc I fuiffcpoftulatum,vtfaltcmNOmen swm in il-to HERO ES SB pateretur. Egregiam veto ratio-

1 nein, fme quis fta fentiat, fine non fentiat, fiue féru-\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;” nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pulos

EPIfTOLA

pulos habcat, fiucnon habeaf, fa Item fuum Nomen alicui fcripto adferibi patiatur, ficut in Emblemans Alcia ti, amp;nbsp;ijs li bris, in q ui bus in amicoruni gratia no-mina noftrahonnnnquäadfcribimus, fieri foJet. 0 ir-refragabiJe argumentum confenfus Eiedoris/quod muitisamp;frcqucntibus amp;importunïsJegationibus,amp; fjJIacibusorationibusabco exrorfiftjs, vtnomenfu-umin veftris EmbJematis Bergenfibus eflepateretur. Nam quidquid in noftrosdurius vel dixit, vel Hâtait, eodem modo idfeeifl'c nempeàvobisirrcguietisbo^ minibusinftigatum,multisargumentisinuiól«co'^-pertumbabemas.Ettaccrtc,Oß3ndet,täqajmopti‘ mèeibi confcius, quomodo vertros Principestraäe-tis,pag.67. venufièamp; vcrè, vellri ^■cfpcûa,faibis/ili/i-fePrinctfithusaccidere, ’vtabinfiduconftUarysftr/uniltiin. tur, quot;vf /ua/ubferiptione ^'ßgilloß(o£a.co»ßrment, lt;^uorum poßea,re melius txpenja,£os pudeiit,(^pctf3iieat,ga(yd non-tiullis ex üjbfcriptoribus libti Bergenßsaccidiffecctto nbsp;nbsp;nbsp;!

icimiis^ quemadmodum etiam nondabifamas,qai[i nbsp;nbsp;/

tausiprcPrincepsillu(lriirimas,n teâcalia ßabclJa ha- nbsp;nbsp;ƒ

juCinodi non haberct, noürisxquioceüct fataras,amp; üatim deprebenraras,vosnon ChriühfcdveHramma- • JcHatëquxrere,amp;ba.’cdiiridia/ludioaIere,vtinaqua turbida pifcaripoffiris.Ernosquide/n Etmiliaritervos 1 monemuSfVt tnodcHiasde vobisfentia:tis,amp;mitiasde 1 ahjs loquamini, nee ita arroganter Sc peraicaciter j

M nbsp;nbsp;Pr in eipes in ter Ce committercVndcjtis: qaibusïï^De-

' j usfemel ocalosapêtaeriF, vtvideant, quantaspcües I /r^nt.Snjb'àm pretioCa. Sc ccCaäans magnoipCis faerie

'I veflra imä^naria vä i (i_vTFa s, pericalii cd,ne Achi-

I tophelisScSemeipoenaafiiciamini,antidevobisdao-■

bus, tibj, inquam,D.Iacobe, Setibi, D.Enca eaeniaf, f . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod I

CONSOLATORIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17

quodluftiniani fctûdi, filij Conftantini Barbati duo-busaulicis Sycophatis,quilmperatori,amp;fibi,vt hifto-rixteftantür, magnariimcalamitatuautoresfuerunt. Sed fi boni viri eftis, mcliora dc vobis fp era mus (c«-iufuis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominis tfl errare ^nuüius nifi infifient'u,in er.

roreperfiaerare) Et vtirritabilesfæpe funtoptimorum animi : fic ijdem folent eiTe placabiles : qucm placabi-lcmanimumvercq;poenitêtem vt vobis Deuslargia-tur.exanimo prccamur.

Valdeautetn nosilla pars veftrorum fcriptorum ad cómiferationcm vcftri inflexit ,amp; vobis curas iftasdc Palatinatu, indicium amp;nbsp;mentis vires labefaûafle oftS-éU: quódexPafquilIis Heidclbcrgcnfibus amp;nbsp;fomnijs abaliquot ganeonibus procul dubio inter poculacô-fiâis.alijsq; anilibusfabulis vultiscolligerc,indignis, indoâis amp;nbsp;plané infulfisvirisEcclefiasPalatinatus cÖ-mitti, amp;ideôllluftriinmum Principem diligenter de hisrebusadmoncndumynequidRcfpublicainPalati-natudetrimenticapiat. SiillisPafquillisamp;nouitati* basaudiendistantum, autBebenhufij, quandocum reuerendo Abbatecomefîamini, recitandis, tempus tribueri t is, effet vtcunque tolcrabile.-quanquam fapi. entesnecdicere,nec admit tere , autaudire calumnias decet : Sed quod ilia fpärgere in vulgus,affeuerare amp;nbsp;pro apodióticis argumentis vcftræ contra Zvvinglia-nosamp; Caluinianosjid eft, contra catholicos Euangeli-cosjviâoriæamp;bonæcaufaîjadfcrre nondubitatis; id cette indicium eft tantæ imbecillitatis cerebri, vt fi pergetis, non folùmab omnibus tutclis vos fit Magi-ftratus prohibiturus : fed ctiam ad agnatos,gentiles aut curatorcs amanda turns. Et mirum eft, certumque ruinofæcaufaeindicium, quod quatuor fundamentis

C Luthe-

. 18

Lütheri content!non eftis, nifi quintumacccrfatis;vi-^/‘urnDja- deHcctPafquilios,Heidclbcrgæamp;alibiabhominibu$ cobt^^ D, proteruis, iuxta Leges, vcl carccre vcl flagris caftiga-‘’“f djs,confcriptos.-amp;advos,quibustaliafunrindclitijî» îr/Zz/XJ- tranfmiflbs. Sic enimtu, D.lacobc,contraD. Gryn2-ß. umcol]jgis:infclicitcr cum Heidelberg«deEuchari-ftia difputafle : qui auditorum tcftimonio,conuidus fif.Teftimonium au tem profers Pafquilluni u.Aprilis noftuad valuas contubernij affixum contraGrynaü: Ergofcquitur,apodiöicè, fciJicct,eum caufacecidit fc.Etperconfequens: vosbonam caufam contraCal-uinianosdcfendere,Siciufmodifundamcntis,D^3co-be,dcJcdaris,aliosetiamPafquillos tibirecenferepof-femus,qui contra illuftrcm quendam virum,amp; contra nos miniftros tota hac hyeme iam à ftolido quo-dam verfificatorc, iam Germanicè à quibufdani vc-flris aflec Jis, vini fim ul Slt;. fanguinis noftri inexplcbili fi-tiardcntibus,ad tcmp]orum,adçdiumnoftrarumval-uasamp; ianuasaffixifueninr. QuifnamfuerittotiusDif-putationis progreflus amp;nbsp;exitus , ex Germanico feri^ pto,ex ipfisadisdefumpto,amp; in Jucem iuflii Magiflra-tusnuperedito, vcrius,quamcx PafquilJis,D. Jacobe, cognofccs; Quodnifita}is(ncs,proprerMcJancboIi-am,in quam ßcbcnbufijincidjftjjVtadioneminfcvix daturusfitprator; vcl lege Rbcmmiaincalamniito-res vcJ lege de famoüslibellis,in teageretar,vtbocfal-tem tibi iniungeretur, vt nomina ederes eoriim,qui ' BebenhufiumPafquilJosiJJostibimiferunt. Tuvero,

D,LucaßacobiAndrcxr]mia,vir,vtapparetextaai}li ] poftrema Ablcgationc fquam Germanicè vocas I fertigutig faceteidic nobis, quxCo, vnde PafquiJhuii / ilium habeas, hue diüicbum ad conelaue’, vt fenbif, ;

I

CONSOLATORIA.

Illuftriflînii Principis Iohannis C a s i u i r igt; Elcftorarus Adminiftratoris,amp;ad templorum valuas affixum;

0 Cafimirepotens^fèruos expeüe Lutherie EnfejKotaypontOyfumbiiJ, igné neca.

Idfi maxime faétum cflet:à veftro aliquo cmiflario, adinmdiam nobis crcandam fadum proculdubioef-fct'SednecIlluftriffimusPrinceps.ncccubicularijmcc Medici, ncc Secretari j, necalij,qui in conclaue quoti-dieintroraittuntur, diftichum illud ad ianuas vide-runt; nec videruntin vrbeæditui,ncccredentànobis fâdumnifiamentesamp;furiofi,quiomncs alios fibi fi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

mileseffeputanf. cumfciantomnes boni, feiatisvos ipfi noftros homines cum lacrymis paeem amp;nbsp;amici-tiamcumLuthcro, candemnos eum vcftrisfratercu-lis, quosindomita calumniandi libido hinc eiccif, quæfiuifTc, amp;nbsp;fi per dura eorum corda licuiffct, colc- sextnm re.quantum fieri potuiflet,voluiflc,VerùmhcusD.Ia-ƒ»»,/lt;*»,lt;•» cobeamp;D.Luca; nonfufficiebat vobisquintum fun-damentum ex Pafquillis petitum, nifi accederet fex-tijm,exfabulofis ôcconfidis narrationibus, quibusfi lofi. n^rr^ mœrorem veftrum lenire amp;nbsp;abftergerevultis,parum fapere videmini» enim {inquit Dauid Pfalmo \iQ}tibidahtt,autqui(lapponetlingUAfraudulenîa\Qmi.

autem narrationes tuæ nominatim,D. Luca, iocofas funt (ne dicam fcurriles )Sc vt verifimilc cft, in au-la, inter prandendum aut cœnandum, tibi à fefti-uistuisaflcntatoribusrccitatæ, illas primo enume-rabimus.

C ij Monuit

20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E P J S T O L A

M'onuirnos quidam viringeniofus, fc poftremum' larum Mludtuumfcfiptum Icgentenijdiu miratuin,curtu, fiandnca^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuisfacctisnarrationibusnoö

TUfn^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■*

fisaufus nomina vrbium,pagorum, Si pcrConaruin, quarum facis mentionem,apponere fed rer autquatcc in fcripto tuo ncfafto literis Sc charaderib. iam SJani T. ia m D. vtaris : rcliqua ledoribus diuinanda relin-quens: donee rccordatuscftclariflïmum Aftrologum oj:aHlt;ier TVRNElsERV M,quifortaflctibieftfamiliaris,in^u^s Turnetfen faftisidcm hadcuus fadirafle,.

tmitater. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prima magis fabulofa, quàtn vHa Cic

Aefopica fabula,eft,quod narras,Ofiander,antc^'’'’°® odo, Caluininnumc/tienclam in PAlatinatu Canam Domini ( JU adminißrAntem , adhibuijß nam vinit (^exea vinum ^rofinantem dixißi’.

bonum hauflum -.placentam autem, qua imprejfd htberet Pi-latinatus inßpntii i tarn ditram propoßüjß, vt äh edentulo quodamßnemandinonpotuerit,Sc.cxtce3i,(\yxxicü'tt\\\t^'t narras, amp;tetuumqueminiftcrium ludibrio vniuerfo Palatinatui Sc inprimis magiftratui noftroexponent, donecloci Sc miniftri illiusnomen indicaris. Nam id amp;nbsp;cætcra, quæ ex tuo fcripto rccenfebimus,mendacia elfe, à feurris confida feimus. Similium feurrilitatum fatis habetisin fermonibusconuiuaJibus Lutheri, vt hasexcogitarenon fucrit opus. Quæ de Antuerpianis narras,nihil ad nos pertinent.nec Paftorcm tuum in S. nouimus-.fed verifimileeft tccademfideAntuerpianai refcrre,qua Palatina refers*

2, Altera fabula eft, demangonib'usßutorihus.fartoribus, militibus .f .aromatarÿs, afellorum arefadlorum quos tp ©tOff fÏfc^ vocoi} fvenditorihus-, adminißeria Eccleßaßict ßtbinttiumreformätionis à EridericoIII. pio, EleHore in-

ßitutn:

CONSOLATORU. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iî

ßitutavocatU : quanquam fi quis forteolim tempore pcrfecutionis in Belgio aut alibi, ncEcclefijsgrauis effet,excmploD. Pauli, opificium aliquod honeftum cxercuitid vitio ei dari non potuit ; amp;nbsp;fi qui pauci ta-lcsfuerunt,pij aliàsamp;dofti, fuit id magis tolcrabile, quàmadulteros amp;nbsp;ganeones,quales vosReformatores ante fexenium in Palatinatum mififtis, qui paulö poft capitisfupplicio mulfl:atifunt,ad miniftcria Ecclefia-fticaadhibere.

îabulatertia : Aliquot Lutheranos miniftrss ante alt- ?• quotannosin Palatinatufub ifgt;fo patibuloexaatoratosfuiß Aquemadmodum illud fabulofum eft,quod narras, Ofiander, dequodatnminiftroinD.^'«/ intràßatium quaäratishora excedere fit iujfus : amp;nbsp;lt;^uius Uhriper feneflras in flateam f/roie^li ßnt.

'^i\i\Aii.lt;\VL\M^-yMinißrumaulicum T.antehactempora 5’’ innobiliquoda gynecao dixijfe Lutheranu minißru omni-hustapitaamputanda : ^quot;^1 Cafareffitßeßnonalittrfa^lu-»•«w.Definc,quæfumuste, Ofiander, hominibus illudere,amp; in tenebris micare; Namrurfus tibi afleueran-tctfignificamus. nullum efleHcidelbergæminiftrum, necaulicum, necvrbanum,cui vcl perfomnium vel pïtfebrira in meuternvnquam venerit, in Luthera-

j nosminiftrosefle fæuiendum.- Senorunt Confiliarii o-ôineSjquiHeidclbcrgæfunt, amp;alijprimariæautorita. fisviri nullû effe ex noftro numero Miniftrum, de quo Vnquam talcaliquid fit auditum, Sedrecordamutil-Hus Pindarici ; oxpor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reîç x,oogt;ci)iç', id iß, Accuß~

' tionibus dr delationibus malt, tanquam ohßnio,pafcuntur. Cuin tu igit ur tibi propofuiffes aliquid refpondere, nihil veri, nihil folidiadfetre poffes; oportuitte, Ofi-ander, ad huiufmodiftolidas nugas confugete, quibus

C iij ira.

'IX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B P I s T o L A

iracunduœ tuum fcriptum infarcires. Prxftabat te or-dinerefpondereadtua ilia figna amp;nbsp;veftigia Antichri-ftiani Spiritus, quæ tibi oftendimus in tuisaûionibus de feriptis : quæ omnia non folum præteris, fed prs animi pcrturbationc nefeis, vbi fis, quid agas, quid primo , quid fecundo, quid tertio poncre debeas: iam ad Lutherum , iam ad Carlftadium, iam ad SchuuencKfeldium exfpatiaris, amp;nbsp;quafî Melancholia te cæcum amp;nbsp;furdum reddiderit, non vides,nccaa-dis ; quid noftri millies rcfpondcrint de Carlftadio: Quamqj multofolidius vobisVbiquitarijs Schunées-feldijerrorcs, quorum fundamcntû(ipfoSchuuencr. feldio refte) defenditis, refutarint. Imö tofuse^tia te pofitus mifer, quod pagina oftaua aflliis, pagina décima negas; Dodrinam nimirum de ( veftra feili-cet fiditia) Maieftate Chrifli verum fundamentuin efle ad Zuuinglianos refutandospaulo port feribis, vos nobifeum non propriè de illa maiefiatecontendere, an fit corpus Chrifti vbique : fed an fit in pane amp;nbsp;in Ecclefia. Quorfum igi tur vefter modus Dex-træDci, iuxtaquem modum æquè Dominuspræfens eft reprobis, ôc Diabolis ipfis,arque Eccicfiæ? Sedde in Seflîonead dextram deßnienda, nos contra Chrifli maieftatem furereclamas, quia cam cxD, Paulo ad Ephefios capite primo, non ex normæ Bergenfis aphorifmisdcfînimus. Et tu ccrtcpagina décima non admodum male ratiocinaris, noßramßnttfitiim ttn. tuntAveßradß/tre.quMtum calumàterra : Imô,mi Ofi-ander, tantum dilîat, quantum cceJum ab inferno; quia in veftro cœlolnfcrnam etiam collocatJs. Ißud porto Icpidum cû, quod cum in noüris fcriprisnihil hi'

C ON SOI A T ORU. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2J

habcs,quod iure carpercpoflîs,pagina décima fepti-ina,csnobisautor,tufcilicetDoâ:orveritatis,vtmen-tiamur.-ôcquodnullusexnobisneccogitauit.necfen-fit, nec docuit vnquam doccanaus amp;nbsp;fcnbamus : In tuenu Domini nthil nobis exhiberi prêter Pancm 0“ »um. Multa nosquidera,Ofiander,in tui gratiara, admorbum tuum fanandum.præftarevellemus'. fed inofficiofum effet in gratiam etiam amiciffimi ho-uiinismentiri; amp;nbsp;tu, fi legifti libcllum Ciccronis de ^micitia, vir aliàs parum amicabilis, primam fan-banc noftri in amicitia legera ; 'vt ne/^ne rogemus

res turpes, nec faciumus roguti. Vetùm quæ hæc eft , noftrainiprudentia,quôdvirum Apoftolicuinrcdar- oßander guère præfumimus ? qui pagina vicefima primayï amp;nbsp;hcobum Andrea cum Pelro (ip lacoboiitem cum Paulo

Barnaba comparât : amp;nbsp;fua décréta fuasque admonitio-ßuhcam.^ nesde Eleftoratuum adminiftratione , delatratufu-orum canum contra mandatum Duels C a s i m i-xi, eum decreto Apoftolorum lerofolymis in Sy-nodo conftripto conferre non dubitat ? Certè , mi Ofiander, vbi primum nobis prob’aucris,voseffeduos Apoftolos noftri temporis, (in quibus tarnen ha-ftenus non multum Spiritus Apoftolici recognoui-mus^ amp;nbsp;veftra décréta cffcfimiliadecrctisSynodile-rololymitanæ;ftatimadornabimusPalioodiâ,amp;inge. -, nuèfatebimur,iniuriamvobisfaftam,quôd primatû vosaffeâare,amp;Spiritu Antichrifti duci fcripfimus. L ftud veto non eft Apoftolicum, quod eosexeufas, qui contraMagiftratuspiamandata,fetuidc,3critcramp;ira-

' cundcdeclamitarunt,quiprccespro magiftratufpon tecôcipcrcnolucrunt .quafimagiftratus nonferuiens veftiisaffcftib.vimamp;cfficaciamprccûChnftianarum fentite

14- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EPISTOLA

fentircnonpofTit: Apoftolica non funt,quæ fupracx tuofcriptocanino öc Nimrodicorecenfuimus:Äpo-ftolicum non cft, quöd formulam Goncordiæ Luthcri amp;Buceri, contra tuam confcientiam, cum formula Bergenfi: Concordiam cum condcmnationibusju-cem cum tcncbrisconciliarc ftudes: Apoftolicumno eft, quddPrincipumpioSjfapiëteSjamp;moderatos con-filiarios, qui fratrum Principum concordiam procurant, odiofèamp;inuidiofè Caluinianosappellas; Apo-ftolicumnoneft, quodinSynodo foluscumD.Iaco-bovisdominari,amp; orthodoxes Euangelicos, quorum iaboribus amp;nbsp;feriptis deftitutus vix vllam hsitcGn ex fundamento refclJcre pofles, vnà cum Anabapti^j^» Arrjanis,Dauidgeorgianisamp; alijs hæreticis (quosilh omnium folidiffimèconfutarunt)annumeras: Apo-ftolicumnoneft, quödPapam tuü lacobumAndrcæ, in confutatione contra Grynæum pag, 44. amp;iS6, imita tus, noftram de Coena fententiam ab Anabaptiftica ideo nihil diffcrrecaufaris, quödnonnuIliAnabapti-ftæ,vivcritatisprefti,autfimulationcquadamFranco-thalijtcftatifunt, fenoftram fententiam non impro-bare,amp;malitiofèrecitctis, quod à noftrisrefponfum eis tunc fuit, vix efte verifimilc, eosidexanimoloqui, «7‘- cumaliterbaäcnusdocuetintamp;fcnferintjamp;quotidic FracBth^i- doccant : o bellas veftras Anabaptifmi demonltra-

tioncs,

Sed quid tibi,mi Ofiandcr,cum ApoftolicoSpiri-tu commune efte poteft, qui præ iracundia vix cs apud te, amp;nbsp;in principio, medio amp;nbsp;fine libri tui tarn in-. fulfas ncdisconfequcntias, vt nifi hoc tepore in mor-bo tibi parcendum eflet, cum Ablcgatione tua in An-.ticyram ablegandus eflcsî Statim euimab initio ficra-tioci-

CONSOLATORIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^

riocinans.Miniftri Heidclbergenfes defendant contra meum fcriptiim Mandatum fui principis : Ergorilius Mandatifuntautores: amp;cancs, quosmeo baculoper-cuifi. O vetecaninumamp;Nimrodicumargumentum:. Quem quæfo, Miniftro Miniftros in toto fcripto ta^ xantiamp;pcrftringcnti,potius refponderedecuit,quàm Miniftros? An tanta vel dementiavelarro^antiaani-mum tuum occupaucrat, vtllluftriflimum Principe ^ui voslenebrioncs cunï~vcïiris omnibus conuitijs nonplurisfacit,quampalufl:resgarrulasranas,manum caJamoadmoturum, vclexfuis cancellislegationem aftquam ad te placandum miflurum exiftimaras? vel an tam es hcbes,vi non animaduerterisgt; nos tibi,non, ficutfacis, fabulasautfomniaà nobiscxcogitata, fed verashiftoriasoppofuiire,quas longè ante tuumferi-ptumexipfoturnPrincipis, turnconfiliariorumore, exaâis certis,amp;publiciscompertashabeb3mus?

Eiufdëingenij eft ilia tua colleólio, Oliander; Cal-uinianijid eft, orthodox!, ab Auguftana confeftionein articulodeGœna,quatcnus fuperftitionem Pontifi-ciamrcdolebat, fefeiunxerunt : Ergo nunquam vere fuerunt Confeflloni Auguftanæ addidi. Sed non tibi venitin mente,quod millies inculcauimus: Articulü, ilJûviuo,amp;côfcntientcLuthero,fuifleemendatum: ideo noftros in orthodoxo fenfu illi fubferipfifle. De-inde,vt maxime Aüguftæ noftri non fubferipferint: s h. CVS DOCENTES ptocul dubio in articulo lo. non intelliguntur ij, qui repudiata Papiftarum fententia nobifeum credunt veram Chrifti præfentiam quam Apologia ex Cyrillo definit, eß vnionis aßt is cum wcmbru,vitiscum ftalmittbus.

De Eide infantiura,amp;Säcramentis,qu« contra tuas D bcllas

26 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IPIST O1 A

Bellas obicélioncs attulimus tum ex noftrorum fen* ptis, tumexipfoLutherOjita tcforqucntamp;conftrin-gunt, vtncccaIumniænotamefFugcre,neciiJa velrc-felJcre vcletiameluderepoffis: vtexpagina 52poflrc-mituiferiptiapparet: amp;nbsp;pagina $9, rurfus egregièpro tuo more concludis , nos impudentes tJ[e,qttodAugußi-nam Confeßtonem apud vos par um valere ßcrtpßrimus-.At-queifaargumentaris: Auguftanaconfefïîo adhucextat, Jegirur, teritur in noftris Eccicfijs : Ergo iJlani magni facimus. Nosauremiam ante refpondimus, non, fat effe , quod ilJam habetis, quando cam pe-diflequam facitisDianæBcrgenfis; amp;iuxta Normam Concordia: Vbiquitariæ Sc Flaccianæ ncc contentieftis, Ci quis Auguftanæ Confeflion* Apologiæ fubferibat, nifi Concordia: Bcrgcnfi funul nomen det.

Cctenim cum Iohannis Mariani, quem ipfeptonc-Dtioh^it- buloneórproditorcagnofcisflicer,vrfcis,concorditer nt iSArta- vo bifcum,Conc'ord iæ B ergenfi fu bferip feri t, amp;nbsp;i ta fra-ter veiler fit fadus) hiiloriam artingis, Deus bone, quam cs impedifusamp;pcrplcxus ; Facile cnimintclli-gis;nonilJa,vt vulgodicitur,exdigitisnosfuxifle, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

confeiosefle hui US hiftoriæ Principes viros. Initioau-tem in margine annotas Lutheranos concionarores cum illo hominc commercif nihil habuifle ; paulo p oft non id fimplicircrncgas:fed fufpicionem tantüra à WirtenbcrgiciSjquorum tarnen alumnus fuit, amp;in 1 quorum grafiam ConcordiæveftrîEfubfcripfit,rcmo-ues; fcdilJamCamarinam moucrcvlteriusnolumus, vtalijs.quosnofthparcamus. Tandem fubfiiiem Ccri-pti tui,D. Luca,pag.6/.paulö mitiorfaduSiVideris, du nobis confirmas, te non eflein hac fententia, vttan-

quani !

consolatoria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;27

quamLupi interficiamur: fed non magnam, crede mihi,prohacclemcntia tibigratiam habebimns:quam-diunospaffim, vt in omnibus tuisfcriptis amp;nbsp;déclama-tionibus facis tanquam peftiferos lupos traduces. Nam quomodo Lupi tradandi fint,id vulgus facile, te tacentejntelliget ; amp;nbsp;q,uotidièexperimur,eos, qui vc-ftris concionibus imbuti funt,magis immani odio nos profequi,quàmipfosPontificios.- ficutetiampag. 66. tacitèinnuis,»^CAluintAninegotio Colonienfiftadmifiu-

txitum exJpe£îarjdufuiffi:(\\Ù2. procul du-l’æmaluiftispatria.Religionëjtraâum ilium Rheni Jn difcrimenadduccrc,quàm cum orthodoxis caufam iuftam adiuuare, quæ nobis peregrina, amp;nbsp;aliéna vifa eft, vbi fubolfeciftis, alios Auguftanæ ConfelTionis Principes virtutequidem,cxperientia,amp;Zeloeximio præditos, fed ab Vbiquitate alienos illius caufæ pa-trocinium fufcipcrc: Maótc Vbiquitate, D. Ofiandec; ficreditura te propereac trépidé Studgardiam, relifto Archiepifcopo,amp;illisEcclefijs,quæ hodieLuporum (fiPontificiosillos Hifpanicæfaâionispro Lupisha-bes) lanicnis obieâæ funt. Sed nimis longe tua Able-gationosabduxit : Etfuerunt tarnenhæcfamiliariter tibiindicanda, vt intelligas tibi cohibendam elfe tu-amiracundiamcontra Miniftros Heidelbergenfes, amp;nbsp;benigniusde ijs fentiendum amp;nbsp;fcribendum , neque plané tam atros elfe; quàm alfentatorcs tui tibi nar-rarunt.

Tcigiturrclido,Ofiander,neMelächoliatuainftar Bidebachianaccxardefcat,ad tereuertemur,clarifllme D.Iacobe, qui in tua Confutatione Oliandro logeim-manior, fi id pace tati viri diccrelicet, inftar bouis cor-nupetç,fiue petulci,obuios quofq, tuis cornibus petis, - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D ij amp;

EFISTOLA

amp; contra Tertulliani rcgulam , veritAtem exptrßnu., no)»^er(onai ex veritateiudicAre videris. Qujb de doäif-fimo amp;nbsp;optimoviro DJacobo Grynæo fabulatuscs, qui non vltrö,vt cum notas,fed legitime, amp;nbsp;exfuitna-Eleâora-r«rff/rC9rt- tus Adminin:ratorevocatus(licctid finetuoamp;D. Lu-tradie'll- contutorumimaginariorum fuffragiofaftumfit)

Theologiam in ciuslocum,quifpon-te hinçdifcelferar.adnosvenit. IIla,inquam,onincs pij ex ipfius Apologetico cognofeent, amp;in poftc-ram minus honorificè de te fentient. Nec tu tarnen ^ndret.^- noftfo iudicio,grauilfimeDodotlacobc,ainicoruHi fâtîsfeat, fuotumexfpedationi in hoc fcfipto refpondiftL Jl“* ( vtferibis) folidam refutationem DifputationisHeij delbergëfis cui Hcidelbergcfcs tuifraterculi paresno fuerunr, exfpedabant.Tu veto grande volumen tegrumtomumcoccyfmorum,conuitiorum,amp;fabu-larum confcripfifti Sc flauam bilera, quæBebcnhufij tota aeftate te vcxauit,in tuum fcriptuin effudifti: eu. Refuta/i ins ccrtc feripti vix alius erit vfus, quàm vt presbyte-tmsiaccb- ristuædiœcefeos nouamcalumniandimarcriamfup-pcditet:tibiverô,quigrauitatcminabacoamp;crumena potius habcs, quàm in moribns, tres grandes pareras lacobut argenteasimpetret. Valdeautempertotumfcriptum

■xndiret. fucccnfesPoliricismoderatisviris,quimallcntvelin mid”rl‘t,t SynododecidijVeltandemDeiiudiciocommittihac cxfacficii diuturnam litem amp;nbsp;côtrouerfiam. Cæterùm in cafen-

tentiaerat pater tuusBrentiusanno 58.1« eaprxfatio-ne,qua libello tuo Euchariftico præfixit,amp;tuanfean-nosdccera, in tua Ablegatione (vt Icpidèloquimini Sthferngung) ad Tigurinos,prætefercbas,cûZuuin-glianis nô amplius congrediendum, amp;. eos Dci judicio in pofte.

CONSOLATORIA.

inpoftcrum comraittendos. Et tuquidem,Domine D.Luca, facile vides vos veftris immcnGs commenta-tijs parum proficere, cum, te ipfo tefte in poftremo izt\'^tQ,Angulusnuncinuenirino»poßtt,inquoCalui»ißti »o»r«^m4?«r.-atqucindcingcnioûcolligis, pâtura ef-

! fctutum,hoctcmporeconuocareliberaraScgencra ^ulum tnt IctnEuangclicorum Synodum,Atinquies,D.Iacobe, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«lt;*

hocipfumnosvrit,neequiefc-erefinit,quodCaluinif-^ümfid eft, orthodoxam de Sacramentis dodtinam) itaprop3g;u.ividenius. Credimus id quidem, rai Domine Dodor. Sed quid agas ï Grauitcr queritur in. Apologis nodua , ob lucis amp;nbsp;diei ortum, amp;cum fo# Ic expoftulat. Cæterùm ei refpondet fol j nonfuum opttfßei oculos no^tii cttlpandos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;veto,inquies, ha

bet peflimè, quöd difcipulus meus Dodor à mepro-

1 motus, quem in verba Magiftri iurafle putabam ,Gry- DeD, Grj nxusillevcftcr,àmcisplacitisadorthodoxumcô(en- »«• fum dcfecit.Nifi,D,Iacobc,Philofophos, maxime Ci-teronianoscontemncres,rcuocaremustibiinmemo-tiamnon infeitam Ciceronis commonefadionem, quiita olimferipfit : Ainiti tenentur aiiricit, antequAin detr»i» Optimum ßudicArepotuertnt'. deindeinßrmtßimo

^(^(irextatis aut obßquutiamico cuidam, aut vnA alicuiui, fjutm primo audieruntyoratione CApti, de rebutßpe incogni-fis iudicant. ^uoddicunt, omrtiAÇecredere ei^quem iudicA.

, f^sfMfuiffefApientemfprobArem ,fiminus doSïi^ adhucru-iudicArepotuißent. Plerique Autem errArt mAlunt,quAnr fiuepertinAciainquirere verum. HadenusCicero. Sed

IquidfidedifcipulotuoD.Grynaeotibirefpondcamus, cumtalcm efle difcipulu, qualis fuit Dauid, qui Pfal. m0n9flcfcribit.PL V S SAPIO,QVAM II, QJ/I MB docent; quiA TuiTiHOtiïh TVA mcditAtio mu

D iij funt

iO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B P I S T O t A «I

funt. NâmegregiètibiD.I3cobc,amp;:tibiOß3ndervcr' b3 dederunt, qui vobisperfusferunt, poû GrynxiDif-put3tioncm cxtidûc Nobßes amp;nbsp;igncrbilcs viros, qui cum anfea Caluinisni fuiOcnt, vt verbis vcûris vti-mur,poil Dirputafionem palam profcÛiûnr,fe3biJia ' nbsp;nbsp;' dodtrina ßbicauerc veile. Nanquam Grynæusmaiori

in pretiofai[mtereos,quiDirput3tioniinterfuerunt (excepds pau cis veilris m and pi Js) quàmpoû: Difputa. tionem : Nunquam Lediones Theologica: tani fre-qaentesfaerc. ßpalpum {quemadntodumtuD-Jacobe in Di(^utatione ruiltembergcnßfea/li. conduJii^duo. bui aut tribus ajjintatorihus, qui ttbt 'viJJas niarmsfeßda-reßmularunt^ in Hcidelbergenß Dirputationequa:-ßuißcmus: non deerantMiniüriSealiJ, qaifesdamo-rem noilrædodtrinxperrradlospalàmprofeûl fuiiïent: ficut amp;nbsp;quotidienon pauci MiniÜri voceamp;fcriptote. üantur, fe partim mala confeientia, partim à veÜrJs cmiiTarijsäelegatis Cedudtos, ConcordixBergenßiub. fcripnüe:licetadhibitiscxceptionibüS,qu3sDomina-tores iili alienxßdei,ex veßro coniilio, libro Concor^ dixinferinoluerunr.

Valdeautemgrauiißme D. Dodtor Jacobe,nostai miferet, in iila pratfertim a;tatc, quam, vt Cicerode i Sencäatefcribitjquietuwcbmitedicendi^ßr/bendi^e. / nusdecet, quod fanropere, in media æûate fudaûi, in / congerendistotmalcdiûis confra D, Grynxum, Ti- ƒ gurinos amp;nbsp;Caluinianos : dum Grynxum, Hypocri- f gt;«2. draconem infernalem , hominem Venth t SBRVJENTEJM , Si. per DLANDILO QJ'ENTIAM aHoS feducentem : Tigurinos, perpetuos Ecclefix pertur-batorcs ; CaJuinianos, Jeuifljmos homines, Epicu-ræos, Arrianos,Neilorianos,Satanxtrad€ndos,carna.

JiflîmosCapernaitas, amp;c.vocas. Vno cnim vcrborc-J^^^J*' fpondcnttibiomncs, quodSophiftæ cuidam refpon- emnta ctfM dit olim Diogcncs,qui conquifitis multis furilibus ar-gumcntis,probate conabatur Diogenem non cflc ani-mal rationale : conclvde de te, qjvod de me bixisti. é^verumdixerit. Sed tuproculdubio, Rc-uerende D. Doótor, in caufis Teftamentarijs totus nuncoccupatus, nonmeminifti,Ecclefiam Catholi-cam totis bis viginti annis te admonuilTc, ntfi aliter amp;nbsp;doceas, mortbus te_}^erre

» Entychetem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Neflprtûm : cum nullam

äliani Dei amp;nbsp;hominis in Chrifto vnionem agnofeas, exfreßt. quam earn , quæ Maieftatis, autoritatis, poteftatis ’ feu energiæ communicatione efficitur : Imö te Sa-^-^’quot;^'''-bcllio quoque patrocinari, fi xs/fw/ä idiomatamp;in y.

nam perfonam conftituat. Nam cum talis

fit intet Pattern, Filium, amp;nbsp;Spiritum fandum feque- ƒ ■rctur hos tres vnam cflc perfonam . Denique con-,/ •qüeritur Ecclefia tccum Arrianis talcm Dcum conÀ” ftituere, qui fit crcaturadum humanam naturam fa-v cisomnipotentem,omniprajfentcm,amp;itaDcum. _ F

Cctctùm agit tibi gratias D. Gryna;us pro il la tux incrcpationc , quæ eft pagina centefima feptuagefi-lua feptima, tuæ Confutationis : vbi cum redarguis, i»odtndo£irin»de contradictionibvs non ßt ^(ntinßttutus. Habes cnim, D. lacobe, confitentem u.Andrt-teum.Ethocvnumtibipalmariumcflcfatetur,quód ** Incontradidionibus ita es exercitarus , vt omnia tua icripra meras habcant contradidiones. quas tuiqui-dem difcipuli, qui iuxta veftra placita rationemo-omncmabjjciunt,vixanimaduerfunt: fed nos ortho-doxirationevtentesflatimdeprehendimus. Inter alia

Icpidum

EPISTOLA

-V- ««• Jcpidum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gryn^ui»Philofopbi^ignurumiinP^-

ti^gogium relegandttmpronuncias, tu vir ipfo Schcggio I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(quemeodcmlocOjquoGryna:uiiLhabes)inPhilofo^

oeë phia,tiioiudiciofuperior. Älibiautcmintuofcripto t^*«*«**G«4 . ingcnuèprofitcris E R V D I T o s et ingeniosos

CaluinianumdogmAprttalysawpUlii. Itempag. J91. Da-éirina Znuinglianafnejfèproingenicfisp^^^ 194. Gryn^m

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R V DiTi o N B M :qua^ldic3S,pIcrof•

qac tuosaflecJas cflchoniinescruditionisamp; ingenij expertes ; ficut Sepag.^zj. in Philofophiam ftrenuè in u chéris.

AJiud exempJiim infigne tuarum con tradition um èft, quodpag. 162. tjoscanereaisc»mAntiquitä(tgt; EVS IN PANE eKe:fednenPhyßce

M y s T E RI o, quodc rboitvr, nonifitedtgiturXntenm paflini doces,E ssEeoloco,qüocflpanii:cßicoRPO-RALiTBR.amp;vtLutberusfcrjpücsicvT in crvce PENDE BAT amp;nbsp;p3g. ta tiocinaris vERBACuRisTr ideo s vDEM cffcinocuJisnonris: quodin dißribati-one Elemcatorum nonnuJli, ßcut hodJe adbuc Ar-gentinenfesj bis aut ßmilibus verbisvtun tur:Fi des /w inChrißieorptfi, ciheitead'vifamattej'nani; itanimirum tibi in boc myßerio fides fœtet^

Pag. ç^,.affirmas Luthcranos amp;: vos Vbiquîtarios fem P er do c uiffic, CorpüsChrißispiRiTVALiTERi'-.. jd eß, yiR T r TjE fpiritüs adeßein Coena : Alibi valtis

vjRTVTE VERB ORVM 1' no/muiiquam vir tr t e ' dextrae Dciadcffe-

j^eeius- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41- Rcgiam viam ad dßudicandascoa-

'gK/tnfer^ rroucrßäs effe aß'eris retine re scriptvh: cum I verba fallerenonpoffinc:amp;pag.^44Jgniinfernalieos

'^adiadlcas^qaiverba Chriüinoniaxtaff^Tai'inteßJguiJt. /

Caue !

CON s OL AT o SI A, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj

Caaetibi,miD.Iacobe,abillo igne: cum verbaChrifti nonretincas,fed ea potius his Præpofitionibus i n,s v b, c V M, inucrtere foleas ; amp;nbsp;loco eius fcnfus,quem verba ChriftiafFcrunt, hunc fenfum inféras: Aliquidinuifi-bile in pane eftcorpusinuifibile, incircumferiptum, omnipotens, omniprzfens, fedens ad dextram Dei Parrisamp;c.

DcindcßtuaRcgulaBebenhufiana^ifrf//»X!Zo non *BNSv SED iZvlt;iiiQNz\ç.t,amp;dimidumvt£îoriA^iir-^«'w.vtpag, i\.QXct\\3\3,obtinent)quffiruant 'ftlTov ^onc.quantamgratiaminibisapud Arrianos.cum his verbis, Pater maior me eft: amp;nbsp;apud Anabaptiftas, amp;nbsp;îpudCapernaitas:amp;apudNicodemum, quemChri-ßusnonfallebat.cum dicerctdenuonafcendum.intc-rimiuxtaro^'ijToi/fibirurfusinmatris ventrem ingredi-endum imaginabatur. Viden’ D, lacobe, te commife-rationedignum, amp;nbsp;verum tibiprxdixiûeGregorium de Valentia,variasnimirum tuas peregrinationes Vbi-quitatis ergo fufeeptas, facerc, vt fzpe peregrinetur mens tua,amp; à veritatc aberret »

Etquàmhoceft, Reuerende D.Dodorprofanum, quod locum Scripturæ Exod. 12. Hocfucrificium tfl atrum^e-ÎHA s b/cAo».« ,ab A T RO GE NI o Zuuinglio didatum, quot;‘quot;quot;»/“cit toriesinculcas. Eftne atri genii illelocus?Non ^2X71* agnofeis Spiritum fandum eius efle autorem? Quod fi modefte de fomnio fuo loquutus eft Zuuinglius, ncc fibi ftatim p R o p H H T AE titulum, vt vos foletis,arroga.

rc voluit,an idco locus i 11 e Scripturæ ad rem Saeramc-tariam maxime pertinés, in odiû vocandus fuit ? Cum igitur falfos dodores Satanx tradendos clamas, non animaduertis tc contra teipfum ferre fenrentia m, qui atrosamp;albosgenios, polcmica Lutheri cum didadi-

E cis

34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B P I s T o L A

cisj Antiquitatem cum tuisnouitatibüs, ö ralem ^Maducationcmeiufdemcorporiscum fidbi pcrcc-prione, quam Canon Niccnus tradir conciliarcftu-des; Eleuationem Papifticam Sacramcnti.quæfiebat in Sacrificijs, indifferentem facis : Sacra menra, Regc-nerationem amp;c ita luftificationem conferre fcribis: lila nee ad prædicamentum Relationis, nee proprié ad prædicamCnturn Aäionis pertinere; Analogiam figni amp;■ fignatipag;24O.nugaseffe,aireueras» Sedvi-demus, lacobe, quis tuus fit fenfus: quæ tuaratiocina-tiojhæc videlicet: SiargumcntisCaluinianosfuperare nÔ poflis ; tc falte calumnijs amp;nbsp;mendaci js, ad qua;,proh doloGmulti nimis patulas aures habent, in odlun^ vo-cat urum-ldeo fubinde in tuo fcripto ad perfonalia cx-curris, amp;nbsp;quod Lutheranæ dodrinæ Pontifici) olim afcripfcrunt,eorum doârinam tumultusRufticorö, belli Proteftantiiä occafioné dedifle : tumiferis Belgis amp;Gallis,quafià tyrannis non fatis premantur,nifieis Bebenhufij in vaporario tuo infulteszamarulentis ver^ bisobijcis:necvidestchodiefaccm_efrcomniumdiflî-diorum,fi quæfuntin Germania,ctiâinter Principes, quqstuis fed i tiofisamp; ignêatq; minas fpirantib.fcriptis cAmîttërê inter fc~ conaris:quas tuas molitioncs, quia fapientiflimi Iurifcôfulti,amp; Principum amp;nbsp;Rerumpub. confiliarij doûiffimi deprehendunt amp;improbanteis palàm bellum indicis, amp;infingulisfcrcpaginiseosin-fcdarisamp;perftringis. VcrùmncinMelancholiamBi-denbachianamamp;Bcbenhufianamincidas.illisomjflîs reucrtimuradfabulastuas, inquibusnon parumpræ. fidijreponis.

Non fatis tibi fuit Grynæum virum doâilfimum, humaniffimum, rcligiofiffimum laeelTcre, nifi alios ctiam

C o N s o L A T o R I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

ctiamllluftrilTuniPrincipisI ohannis Casimi. RI, turn Miniftros.tum Politicos Confiliarios,qui lu-tninibustuis amp;imaginario cuoExarchatui officiant, cornibustuisfcrites.Paginaigiturj .linguamtuäma-ledicatn vibras contra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tojpinum, quern non o.Danie-

minus quàin Gryn^tum peruerfum , imo impudentia amp;malitia(vt inhuiufmodiencomijsliberalises) longe fuperiorem «ffe affirmas : de quo tuo iudicio mile gloriatur. Nam meminit idem de fe fcnfifle an-teannos 18. autviginti, Monachosamp; aliosBaaliticos ^acerdotes AureliaeinGallijs, Idem Epicureosmul-tosamp;hxreticos,quoscircitcr 24. annis docendo, ex Dei verboreprehendit.• amp;nbsp;cum nulliorthodoxoTheologe, nulli piolurifconfulto, Medico, Philofopho, in tuo maledico fcripto pepcrceris, magni honoris loco habet, quod ftatimfcrèàpiincipiolibrituicura taliteftimonioornaris: præfertifti cùmrambcllasad-ferasdemonftrationes, quæ partim nugis partim falfis amp;nbsp;inept IS confequen t i js nituntur. Vt enim vera eflent, quænarras,qualiseftquæfo, D. Iacobe,hxccolle£lio: Tojpinuiprofeifus eft, fc cum D. Iacoboamp; M. Binde-ro ipfiuscomite, amp;eiufdcm confeffionis focio non fentire, eisque poft longum colloquium de Augu-guftana confeffionc dixit : ficut memoras D. Andrea; Fatbor mb V o b I s c V m minime sentir E : Ergoab Auguftana confeflionediflentit Tof. ßinus. Quam multi hodie in Germania , etiam ex primis illis Auguftanx Confeffionisfoeijs,//*^«zf/x-ÂaWrwâjiVomÂfjàtcdiffentiuntjquiAuguftanæCon-fefiioni funt addiftiffimi? à qua tarn turpitcr tu de-

I fecifti, vt autorem amp;nbsp;defenforem cius perpetuum, mortUumfubindeconfpuas,necconquieucris, donee £ ij nouam

)6

nouam Normam doäiinx caderes. AÛ tu, mi D.Iaco-bc,pauds quidem verbis, fed magno conata magnas nugasdcTo/Tanodixifti, quaruin te SenatusEccIefa-ûicus Stüdgardianiis, ampiiHimi confiliarij Mombel-gardenfes , nobiliiTimus vir Dominus VVilhcimiiS Crantzius,fcmperredarguent, amp;.ad biûoriasfcribcn-das (tua cnimfigmenta deToû'ano vocas inmarginc HifloriamdeDanielis Toifani fide) inept iûlmum eße iudicabunt. Vrenim,Domine Hi florice Jlludprxrer-eamus,quódmaJèesinformatus,düm Toflanum patas hoc tempore efle aaiicum concionarorem Hei-delbergx: flatim in initio tux Hiflorix magnam facts iniuriam nobiliffimo de pradenrUTimo viro D. Crant-zio amp;nbsp;clariflimis dominis confiliarÿs Mombelgar-denfibus,q uod cos à T oflano, tanqaam infantes amp;nbsp;he-befisiudicj7homincs,diudeceptosfuine3/îîrma$,do-nec tufcilicet,virfagaciflâmus,Mombe]gardam veni. res: An ToiTanusReJigionem, fidem,amp; confeflionem fuamdifllmuiarat, quiabanno 62. vfiq^adannam i quo tempore MombcJgardum tunc venir, AureJi/s in GalJia EuangeJium docuerar.-quiannoddditerisad Senatum EccJefiaflicum Srndgardianum datis,i]]as EceJefias coJia udara t,ncc3b iJIis fe abflrahi efl paflus, dum Miniflerium ei exercere Jicuir f qui MombeJgar- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

dumanno nonadconditioncmambicndam,fed / 3dparentemfenioconfelt;flum,qui^6,annisiiJisEccJe- nbsp;nbsp;nbsp;/

fijseum la ude prxfuerat, vifendum,amp;peranni circiter nbsp;nbsp;nbsp;ƒ

fpatiamfubleuandum venerati Et quid tu mi Jacobe, deillo tuo colloquio cum Toflano memoras^ Satin esapudte.^Nomeminifliigiturflatim abinitio illias coJJoquij Toflanumingenue f vrfemper) fafliim, fe nbsp;nbsp;nbsp;1

Ecclcflarum Cailicarum ccfcflionifubfcripflfle: qus

tamea

consolatoria. - nbsp;nbsp;37

tarnen fi doârinæ fubftantiam amp;nbsp;fenfum orthodoxum fpedes, à ConfcflSone Auguftana , in qua ncque ora^ lisraanducatioimpiorum, ncque Vbiquitas tradun. tur,non différât. Quid quôd ilia ipfa die, qua collo-quium illud habitum fuit, Toflanus humaniffimè à nohiUlfimoillo viro D.Crantzioad Coenam inarcetn vocatus, amp;nbsp;poftca ipfi tam acceptus fuit, vt amp;nbsp;Toffano non femel fcripferit,amp;tumMombelgardi, tum Heidelbergs, turn Ncuftadij eum benignè ad fc vocârit, ^familiqriteffçmpercumipfofitcollocutus. An tu, D-lacobe, finefremitueiusdiei recordari potes, qua pjulô poft illud colloquium Daniel Toflanus à parente fuo rogatus, amp;nbsp;pâtrepræfente, partis amp;nbsp;Eccle. fiïMombelgardcnfiscaufam^coram nobiliflimo illo viroD. Cranrzio amp;nbsp;omnibus confiliarijs, in arce ora-tionc Latina itaegit, amp;tua ManlianaImperia,tuam-quein Eeelefîas tyrannidem fie depinxit, vt tu fre-mens amp;nbsp;frendens triduo pöftdifccderes: amp;tuumira-cundum fupcrcilium toti confilio, ipfiq; Canccllario viroclariflïmo,ex cuius manufehedam tuam Apolo. geticam eripiebas, oftendcrcsr'Tu igitur bclluscsho. mo.qui iam ad nobilifllmum ilium virum, iam ad de. mortuumToflani pattern,quemtu plus quamfeptii. agenatiumideo de ponte deiecifti,amp; Superintendent tismunere.quo plufquam37-annisfunduscrat,fpo-liafti,quôdtibiperomnia nÔaftipularetur,prouocas: ncccogitas,fupetftitcs efle plcrofque illius temporis confiliarios, amp;nbsp;tot ducs, qui femper, cum voles ttfta-buniur, Daniclcm Toflanum non folùm motusnul-los vnquam cxcitafle, fed cum magno frudu ôc totius ciuitatisamp;viciniaeædificationcpcrannifpatiü Mom-helgardidocuiffe,amp;quotidicibià€iuib.optaii, quod

E jij

IPIJTOIA

ampliflîmi Confiliarij Mombcigardcnfes multislitff-risStudgardiâanno7ofcriptis)ficut'tenonfugir)tcftâ-tifunt. Apagcigitur,DJacobc,cum tuishiftorijs: priufquahiftoriasfcribas, difce vera loqjti bztCfCÜßne veritate nuUafit lam hißor'w.ix. tefleHo xzx. 'ïQ\Scrtbendirt^e 3 sp va. efl principiumó'fo^^quot; ' Hæcvbididiceris, tunccummaiorefpccieamp;laudc ƒ c löhanne monebis IlJuftriflimum Principem noftrum,quos Mi caflm,ra nïttros EcclcCiie, Dodores Schol® ; PraeccptoreslHii-ftnflïmo amp;nbsp;optiojx fpci Principi Friäerico papilioäc nepothCüxßdci commendato,tpnasq} CclCaudiaiß-lijintlärcaro.prxßccredebeat.Imo Ci fapcrcs,nii^^^^' bc,fortilfimû ilium Principe colJaudarcs,qucgt;d vs-rs. RIS ET NOVI TESTAMENTIET V E T ER I S R T H DoxAE Ecclcûæincorrupta de Sacramentisdodrina CONSTANTER ET S I N C E R E prOp3gat:amp; DCO ITliglS, quaANORMis Norm® Bergenhs facerdotibas placcre ûadet.amp;CaamAdminiûrationépecDeigratiâficjnüi-tuit,vt coram omnib. çquisiudicibus, quib. vosrafio-né amp;iudiciumnóademcritis,fuaruadionum fufficiê-tcmamp;conuenicntêrationéreddcrepofljf.Errascnim, mihomo,amp;vna voce duplex crime falfi committisßi pap^ü Pnacipeßicutfcribecedondubitafii, primum cu laçrymis quoridicrenitentem, deinde ad blafphc-mas Caluiniftaru con dopes deduct trahiq; crcdis,Sc- nbsp;nbsp;1

renoenim vultu,etiâabfenteîcj^IlluftrifljmoDonii. nopatruo Adminillratore,Chnftianas,Euangelicasamp; orthodoxas cocionesaudit.-inquib. tuipfc nihil dcE-derare poffcs,prxtercalûnias,côtradiâ:iones,amp;corra’ ptelasBergenCcs^qaasnosplcrifqi ordimb. Auguftan« 1 Côfelîionisinnoftro canonenonhabemus.Quidigi- i turvociferaris,miIacobe,Bebenhufi/,ncfandufacinuî 1 inau-

inaudituminlmperioperpetrari.-duiHain Palatinatu fianth\nibi inter fyluas Bebehufiapasnoexaudisvo- , cestotpiorum virorû otnniûordinum pct Germania » lamentabiliter Deo conquerentiû, nefandû in EccJe- » fijsbeneconftitutis,inauditû,intolerabileinlmpcrio, \ effejacobum Andrea non Sueuis folum ,fed ôc Palati- j nis.SaxonibuSjBrandeburgicis,velledemanibusexcu. ; ^erecmendatä,approbatä,inComitjjsImpcri)defen- « fâtn.àtotclarisTheologisrecognitaAuguftanâCon- • f^ffionë,amp;fingulisquinquennijsprofuoarbitrio,no- gt;,

, nouasnormas, nouasConcordiæ formulas præfcribere. dânareinnocêtesPrçceptoresfuosjAiKeû ^at^e^teö abaeû habere, pçft’ ferreû, ingeniuplum-bcum.Siderebus ncîandisamp;iiiîftiperioinauditiscô-. querivolebasjde tecertèprimoquerimonia inftitue-1J daerat,veldeAntichriftiRomanimilitib.Imperij vr-1 * besamp; pagosdepopulantib.Ecclefias vaftatibusjveldc P^üllisPrinçipibusiuniorib.quiabEuâgelicis fcho-•**/*’•* ' lisadPapifticasamp;Ie?uiticasolimtraduaifunt.Verùm ; ilia te nô afficiunt.nô cruciat,exotica tibi amp;nbsp;peregrina * funt;hoc tantûafficit,quod tua Imperia nonamplius I, agnofeût noftri Principes, noftri Theologi: amp;nbsp;cû te ar-gümëtadeficiûtintuaoLiDARefutatione,quâ soli-DAMcflevoIebâr|amicituj,digrcderisadNarrationes, 9uas Hiftorias vocas ; in quibus tua tropæa primum , , commemoras:quôdbonocuidâviro,Zuuingliano,vt i ‘ Ioqueris,dogma£iimbuto:item, cum adfontemaci- i dum lauares, Miniftro cuidam in agro Tigurino de- \ » nionftraris,redè à vobisdici,cum Cœnam adminiftra- ! { tis, amp;fymbo]a diftribuitis; Hoc eftcorpusChrifti,amp; y hic rurfus oftendis, te in contradidionibus potius quam in denaonflrationibus efle verfatum. Nam vt

maxime

BMSTOtA

maximèinillis Hiftorijs nihil fiogas’, quodnoncftw* rofiraile, quxcftilla confcquutio, quamaducrfusil* lum prioremnedcbas: Chriftusdixit,Hoe eftcorpitf meum; amp;nbsp;Apoftoli non reeufarunt Coena tn ab illo ac-

cipere.Ergoncc tudebesauerfari lacobum Andrcaia» qui fe manibus fuis verum Chrifti corpusattreftare, amp;nbsp;daredicitïcumconftet, Chriftupa quidem corpus^

De nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;car nein fuam dare.-neq; tarnen fcquatur,Miniftruni

nro queiia j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ius habcrc, vt manibusaccipiat verum amp;nbsp;natura

le corpus frâgatamp;tradat in os. Deinde infymbolisdi-ftribuedis-vtillisipfis verbis. Hoceftcorpusmeû,vta-mur, neq; mandatûeft.neqjEcclefiç Auguft^næ^^on-fefüonisibeij ijCde verbis hac in parte vtutur.Et lt;tv o » PAVLVs AccBPiT,tradidit,nonadilJorumvetboru

rccitationem indiftribuendis fymbolis.fcdadtotani aaionc CoenaB,amp; verba Inftitutionis,quæ merho (cni-pcrrecitari,inculcari,amp;cxplicaridebcnt,quoticfcun. que Coenaceiebratur.rcferrimanifeftumcft.Tuvcro, D.Iacobc, fi Tigurinum ilium Miniftrum tantoperc rcprehendercvolebas, cur lohanncm Baptiftamnon reprehendis,quern tu proculdubio proSacramenta-rio habes, cum Ioan. i. dixit : Ego bapttz^o ttjut: iDt ffcil. Chriftus) tß, quibapttzitßiritußn^o. Nam cum Sacra-menta adionesfinr, non tam terrcnæ.quàm cœleftes, Chriftus ipfe cum Spiritu fuo fuas agit partes, amp;dum forisMinifterfymboIaadhibet, vna opcratur,amp;rem coelcftem communicat. Cetcrum Minifter illc agri

Tigurini coram viris fide dignisteftatus eft, teeiusver-ba perperam refcrre,amp; malè narrando deprauare.

rr4//gt;4 Tuvcrô,D.Iacobe,vttenonComicumfolùm, vc-

J^ùmetiam Tragicumfcriptorcmefleoftedas,adTra. ’hni. gœdiasamp;Tragicoscafusrecitandospag.33}.tcconucr-tis:

eONlOLATSRtA.

tis:vt inde effieias amp;nbsp;concludasgt;pcftifcrum effe dogma Zuuinglianorum. Hictarnenvcrecundiam tuairi laü-damus, quod futiles illas amp;nbsp;pucris ipfis Tigurinis amp;nbsp;Ba-filicnfibus ridiculas fabulas veftras deZuuinglij amp;nbsp;Oc-colampadij obitucxcmplovcftri illius fcurrx lohan-nisSchützij, non reponis .-led ad ça, qux ti bi notiora funt, amp;nbsp;quorum pars magna fuiftijtranfis. Et benefe ‘habct,quöd initium façisà StoffeliOjquipcrtotumy?*#.’ iuumferè curriculum vefter fuit, donee,re melius ex. 'pcnfa,ôctum colloquij illius Hcidelbcrgenfis cumD. quot;®9iJinorccordatione,tum vivcritatisprcflus,mitius dcnobjsioqui, ôcreéliusdc rç Eucbatifticafcntirc cœ-Pit NamquætufabularisdcBoquinorupcratOidcIu-nfconfultis amp;nbsp;McdiciscôduÆtisadBoquinum dcfcn-dcndum,eatotusmundus,Bcbenhuûjà tcconfiâaéf-ic, vel ex ipfa Exegefi illius colloquij, qux à tuis fratri-bus Lipfcnfibus hoc mcrcatu autumnali édita cft, cognofçct. Cur ergo tibicredamus^nefeio quidTra-gicum de StÔfleli| obitu,iMrranti:prxrcrrim cuin tlt;!m-ftctteamp;aliostuifimilcs dominatpres alicnxfideî,dû inSaxonia, vi Sz minis multos contra confeientiam ïdvcftrasfubfcriptionesadegiftis, aliquot Theologis amp;Miniftris Mclancholiæ tetrx amp;nbsp;ludus fummi eau- cajuü. M-ûmamp;autoresfuifle. AnvcrôilluditaTragicumccn- '*’'• fcri debet,quod ficut Schützius ipfc vefter narrat, ten-t’tioncsquidem fenfit Stôffclius; fed quxnecveram peccatorum agnitioncm, nec inuocationcm impe-diucrunt?

Qnxdcvirisclariflimisamp;optimisÎD.yuidebramo, quot;D.Mollcro.D. Grucigcro,D. Eczclib commémoras, ciufdëSpiritusamp;fidcifunt:amp;adve(|(ascalumniaslu-culcntcrrefpondit D. Pezeliusin fua Apologia anno

-F 8z,cdi-

4® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' s P t s T o t A

Ærr .-r. nbsp;nbsp;,

.^z.cdifacontraHermannomHammcImannumJ Hift fewper eH opus, Tiiaholi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cyprianus vn. cpiftola

ad Antonianum vt firuos Dei mendAcio Itcertf.vf qui confcieutiA Uude elArefiunt altenis rumortkusfori^quot; •dentur.

DumtüvcropertotumPalatinatumoberraSjD.Iî-quot; ■“ colgt;.c,amp; nihil rcperis,quod ad tragicas tuasriarrationcs faciar, nefeio quam hiftoriam fabricàrîs dcquodam primùmEppingæ in Palatinatu * ^Caluinianôrùm errorcs propagafle ais, amp;nbsp;tandem . lamborup contra tpam Vbiquitatem Ccripcoram pœnasdcdiflc, amp;cum horredisgeniitibusvitaf^^^^®^'

•?. .fiflcfcribis. Singula verba huiusnarrationis^**’’^^?®' jCulationcs Bebénhufianae. NonenimisphmusE-uangelium ibi docuir ; fed reucrcndus amp;nbsp;doàusvit M. Georgius lunius, piæ memoriæ, qui ante paucos annos . placidiflîmc AlccæinChrifto obdormiuit,nequeer-. rorcs Caluiniànos, ftd‘incorruptam amp;nbsp;à fcrmcnto Pontifiçioamp;Vbiqùitariodo'ânnamtradidit:ncq;dc 1 illo tragico ipfius obitu qüidquam audiuimus: fed dcquodamfratretuoVbiquitario, quiBcbenhufijin fummadefperationefepræcipitemdeditjamp;ceruicem frcgit j nota efttibi hiftoria-ita vt non fuadcant tibi amici, vt in tanta tua Melancholiaillohofpitiodiu-tius vtaris; præfertîm cum iuxta illud Solonis ; Ante f»or/eff/fipremaquefunerA y vixvllus beâtuspronuntùn-//«/,necfcias, quifnam te tot Tragicorum inEccIefia mfttuum fchifmatis Bergenfisautorem, exitusad«

J- hucm,aneat*.^‘^^'

Sed næ tü vYr’es^ qui non diu in eodemlococon-f ftis, amp;nbsp;peregrinationibus mire affiietus .• qui ex P^-,, latiaatuamp;pppinga,Auguftam Vindclicorum nosftî-tim

C o H lt;nbsp;o 1 A T o R IA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4}

tim'traducis, amp;nbsp;prolixe rccenfcs lamcntabikrn, y|-tz exitum cuiufdam ciuis Auguflani, lacobi quem codena Spiritu amp;nbsp;eqdem fronte Caluinianum gt;nbsp;a füiflc, fingis ; qua Carolftadium, SchuuenKfeldiuin Anabaptiftas nobis adiungere folcs. Nunquam c-nim ille Ecclefiarum noftrarum membrum fuit : no? bifcurn aut cum noûris Theologis familiaritatis ei nihilinterccflit. Etnouit tota ciuitàs Auguftana vf-tiiin fuifle ab annis plus quàm quadraginta fuis co-amp;'tîtionibus amp;nbsp;fuo fenfui addidum : qui iam Pa-fifticis concionatoribus, iam alijs quibufuis Mi-palàm amp;nbsp;in faciem , etiam in coc'tu conira-,

lt;ijjterit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;V

Vcrùmquæfingula noniuuant, coniundaamp;coa-ccruata tua mendacia.caufam tuam ,fcilicebadiuua-bunt, Andrca.Redi,qua:fumus,ad te, veritatem amp;nbsp;pace inferiptis tuis confedare,amp;ab euentu qui pi js amp;nbsp;impi js calamitofus fepe accidere folet, de dodrina aut fide ne iudicato. Ethnici ipfi ftatueban't^, »oh fati» Vt loquebantur ^fedhominum notAndA.'^ Qüod fl per Germaniam , per tuam Sueuiam conquircrc-mus homines furiofos , vel aurigas infanos , Chrigt; fti nomen horribiliter blafphemantes, amp;nbsp;diris' fefc deuouentes, qui tarnen oralem manducationem ere-dunt, amp;nbsp;veftra Synaxi aut vtuntur aut vfi funt : non minorera catalogum veftro catalogo fubfcriptorum Normz Bergenfis conferiberemus. Agnofcitis, vt wiftimaraus. D. Andrea amp;nbsp;D. Luca, vos in veftris ibis poftremis fcriptis, apud vos non fuiffe, ficutira fepc mentem præcipitatcfolet magriam vos nobis deberegratiam,qui monemusfamiliariter, amp;nbsp;ad vetos confolationis fontes in veftra perturbatione vos

F ij dcduci-

/

44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• P I s T o t A

’lt; ‘ dcrfucîmus.nlœîrumjad ftudium v’e r i t a t i s ÿa. tnrittnre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi cxtjoftro coïifilio vosdedctis,næ vosomni*-

bttitmt busillisxgritudinibusamp;folicitudinibusdc pazâtï-ftntet. T V liberabimini,ncq.ueBcbcnhufiumadBidenba-ehios, ncque in aliaclauffracritisrclcgandi:fcdcun» Ecclefiic aedificatrone amp;nbsp;fumma veftra laude in voca-tionis veft'ræ canccllis confîftcnrcs, Deo fcruictis: eius perpetuómcmorcs, quod Salomon Proucrbioru cap. i5,fcribit '.LinguAfa^itntum Aptlfir tommode vtiturßdn. tia : os 'vtroßuUorum thuUitßultisiAm.

Ceterum ne quid vobis forte défit, quod omnibus opponatis : dicendum

turtatia- bis poflrcmolocoaJjquid,Rcucrcndi viri,deiIJo'^^* ftromocrore,quoafficimini,quiaThcoIogosdifcipu-los veftros, fi qui exijs rationc vtunturrlurifconfulto*» Medicos:,Philofophos, adconfenfum orthodoxum dcficercvideris.. IdcotUinominatim,D;Iacobc,cum Crynao expoftufas : amp;nbsp;lurifconfuJ tósfubindelace/fis:amp; ‘tandcni pJanccxcandcfccns vociferaris : Vdlant Plate. »itiyÄrißotelici, Alcinous-^Gdlenus^HiffocrAtes,Patdus,Str x^iZw.-quosaureminteJligas, fcpc cxprimisnominans aliquot clariffimos amp;nbsp;dodifllmos amp;nbsp;Easngelicædd-ärinajcotra Pondficios vindiccs acctrimoslurifcon. fultos:ficutamp;Chriftianos Medicos aliquot amp;Philo-fophos.illi omnes,cred€ niibi, tibi maxime cödolent, amp;nbsp;niû videreat, te in poflerum , fi paroxyfmi tui Mc-Jancholiciinualcfccnt, nontamferiptis quamvincu-f JJsSccateniscohercendnm,tibifacilealjquid rc/pon-deren t.l^cta veto de eo amplius la bores, curtamm ul-

ThfUi,. tiprxffantes viri tibi fauerc definanr, in prompta eft D.Jacobe , recenfebimus. Deßci.

untàtclâniorismentis, dcquicunq;nonplanel^iJis nbsp;nbsp;,

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itigenij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

C O N S.O L A T O R I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4;

aigeni j, funt gt;nbsp;Thcologi; qui» vix vlla Spiritus veftigiaintedeprchendant:amp;corporiChrifti,quo luteninobispromcruitjvixvllaraampliuspropricta.r tem,amp; ccrtam notant, qua cum profratrcamp;iuxta carJ ; nemconfubftantiâlemjagnofcamusjrelinquis. Déni- ; ^luequiaprocacitate linguæamp;audaciaingcnij teemi- '•

veile amp;nbsp;inEcclcfijs omnia proarbitrio raifcerc,! »nimaduertunr.

Qçficiunt àte lurîfêonfnlti, quia te contra leges, in fM amp;nbsp;p,^ ^'Wpropria caufa tibi i us diccre ; legislatoris non men-^^’^8cfenfum,fed verba tantum tucri vellc vident. In deficiaZ“* Teftamcntaria æquèinfeliciter tcvcrfatumeïfc

^ubingæ palàm aliquando tibidemonflrarunt :curn ; Jni^fi^eftamentorum tàbulis.amp;figillisbonalcgata ! ^remTeTEäm'enti rcalîïërScfuBftantialiter, vtloqui ! ibletiSjlatereaffirmares.DeficiûtàtePolitici viri mul (1-h: amp;nbsp;fapientiflîmi Princîp^iTiruftriflimorum amp;nbsp;in- V clytarum Rerumpublicaruro confiliarij : quia te in ' vulneribus Ecclcfiæ óc Reipub- quae ipfi fanata cupç- y

Knt, tanquam vnguem cfîe,amp;, ad tuendum tuum Èx-archatum, return nouarum ftudiofum, amp;. plané irre- Medicieur q,uictum hominem cfiefcntiunt. Pcficiujnt à tçj4edk cigt;quia morbum tuum, quem agnoïcercnon vis, tantum abeft,vt remédia admittas,infanabilemeflevidët, f;

^moibumeflcanimi, cuicurando nulhim Pharma- / ! cum,ncc fîmplcxnec compofitum in Pharmacopolijs P reperiatun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phiUfifü.

Deficiuntàt^Philbfophhquianullasregulashaâc.

nttsinAriftoteleinucnerunt,quibus contradidiones p tuasconciliarent.neqjrationcm,quaca,quæfunt,non h adfabftantiamautAccidensjfedadnefcioquam rba- T. ï^TA TBNt V BiQy IT A RI A M rcuoccntur.Defîciunt à te V.

F iij Ora^

4^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1»I9TÔLA

erattra, Qfatorcg^ malani, ruinb(àm,pcrditâm caufamtc agcre animaduertunt, cui tu (1c diffidis,vt ca Principes copias nomine tuo agerc amp;nbsp;defendcregt; quorum auro-ritateôc dementia te nimis hadenus abufum omncî

^fni^Mos certè pafTim qucruntur. Piaufi bilis cft in au lis ilU fUMßbdis vcftra oralismanducatio,amp;hæcratiocinatio.-2V/?amp;/7 deébma rèedi,i^uodorecerforifno» concédâtur: plaufibilisingy-^rran”^ vcftta garruHtas, fed grata amp;nbsp;accepta Deo,reli-giofa(idelisanimæperceptiorerumcœJeftium,amp;cô. iundiocumChrifto,grata Deo amp;nbsp;omnibuspijsfin’-plex veritatisoratio.-grata modeftiaamp;humilitas'grati mores à fuperbia amp;nbsp;auaritia a Jieni : qua Jes fi bitis, confirmamusvobis, Reuerendi virijorevtbtc-ui in gratiam vobifcum redeant Thcologi faßiores: lurifconfulti ortJrodoxi.MedicijPhiJofopIii.amp;orato-resEuangeliciChriftiani» ‘i

;■ Veriim Ci nihil ifta noâra EpiftoJa Sc Ad/nonitio-I neprohciemus, Sc ad aalAtam Scclauürorumpatinas n amp;ofFas, maJedióla veftra in noftras Ecclefias cuomerc I pcrgetis : tcftamur coram Ecdefia, nos qui in noftris \ fandis vocarionibus tempus melius collocate volu-mus, cumfuriofisjvelcumftcrcoribusnolleinpofie-rum certare,amp; fola innocentia vitæ, fidei fanæintegri. täte, parientîa amp;nbsp;conftantia veftros Jatratus refurarc decreuilTe.- donee velaJijlegitimihuiuscaufxarbitri, légitima in Cynodo Sc libera congtegati accédant, vcl magnusiJJeccœlisIudexappareat Dominusno-

fier lefus Chriftus, cur fi t bonos amp;glo-ria infeculum.

't

F I N IS.,.