Difputâtio
tgt;E RELIGIOSE CUKISTIAÃIA,
T)eùiuuantet
s V B P R A E S I-
DIO REVERENDI ET GLARIS-
SIMI VIRI D. IACOBI ANDKBA s. S A K-
Theologiæ Doéloris ôi Profeflbris ccleberrimi, EcclefiæTubingenfîs Præpofîti,amp; Acadcmiæ Canccl-larij dignifTimijpræceptorisac patron! fui fidelifli-ini,3o. amp;nbsp;31. Dec. horis amp;nbsp;loco folitis,publice dcfendcndam fii-
fcipiet.
U. KIIFS MFLtERFS L I Profejfor.
T V B I N G A, Apud Georgium Gruppenbachium,
,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⦠. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-MX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;... V
â STf^l^IOSÃ l'rrÃ?^ tuti in ÃcademM TubingenÃ.
\ AC d'H ANDB.EAZ amp;. $.
Vminferÿi hi fee âNatalitijS Dotnini ^SAluAtorU noÃrt lefù Chrifliy ommbm omnium profeÃionumÃudioÃs à lelîionihuipublicisAudiendis TJ/ieareUceat, 'vijumefl, ali^ quot dies exercitio tribuere, quo prAcipuA Religions ^Do-ilrinA ChriÃiAnA CApitApublicA HiÃutAtione dtfiuttAntur. Ad AM AdodeÃentes 'uerA piet At isfiudiofos,frequent es affutu-ros cum minime dubitemus, breuitAtiÃmule^perÃicuitAti in expediendis foluendis Argumentis itAÃudebimus, ojt quAm plurimis opponendi locus eÃe poÃit, nbsp;nbsp;confienti^Ã
quA in quibusdAm CApitibus inuolutA ^CAptiuA detinentvr, â¢veritAtis Do^rinA cÅleflis explicatione perÃkuA errerut» 'vinculis libtrentur. Rene ^Ãxliciter vaIcic.
M A I o R V M A N-
TI I S S IM O R V M FORTITVDL
HE HBROICA, ET SPLENDORE NOBILI S-Ãmo: piet ate, virtttttt eruditione, praÃantiÃimo, Viro : Domi-fieLEOPOLDO CAROLOà steininSüM, Dotnim fuo S.
Ntcraliaînfinita,quæîn nosmiferos mor-tales* Deus clemcntilïîmus pro mifericor-fuaincrcdibili cöfert beneficia, no po-ftremuna efi: quod affliftse fuæEcclefîç hoc triftifilmoac dcploratiflimo feculo pios Magiftratus largitur : qui veræ Religionis curam, fofeipiant, eamq; contrahoftcsinnumcrosincorruptamconferuare ftu^ deSt. Cum cnim in hac deliraamp; fenefeente mundi fc-neda Diabolus, fpiritus fornicatîonum, mirûîn mo-dunifæuiatrcÅlumqjterræmifccreûudeatâmpellcns Hæreticos, EccLefi.xDeiinimicoSjVtquibufcunq; mo dis fieri poteft,membra Chrifti veneno falfx doftrinas inficiant: plurimùm fane conferunt,qui illas fpiritua-les peftes perniciofilTimas a corporc Ecclefiæ amp;nbsp;mem-bris eius depcllantjamp;quà mdiutifTimèfaluamamp;inco-lumcm eonfcruarc conStur. In illqrum numero cum amp;nbsp;tufis, Virnobiliffime, qui no modo veram Rcligio-nemes amplexus: verùm etiam in omnes rationes in-tcntus,vt illam in Ecclcfia tua retincre,amp; ad pofterita-tem quà m fideliflimè propagate pofiis : præfentcm hanc Difputationem, quam de fententia clariflimoru quocundam virorum, Ecclefiæ lumftium, in me rcce-pi,tibi infcribcrc,ac dedicate volui.
A a ' Cuius
Cuius tMeiconfingt;rationesp!unni«runtî inprimis verb, vt pro benefiGifs maximis, collatis in mepcr biennium ferè, quo concionatus fum in Biihcl, cùm vi-cem mcritis redderc non valeam,gratum animum fairem dcelarcm: amp;nbsp;maculam Ecclefiae tuæ false inuftam abftergam. Cùm enim hadenus nonnulli dicere non erubuerinr,Buhclcnfes,vt medio loco inter Luthcra-nos amp;nbsp;Pontificios conffituti funt: ita amp;nbsp;mixtamex vtraq; parteReligionem profiteri:meam fidem omni- ' bus teftatam facerc,hacq; Dilputatione,in qua omnes Articuli,qui noftro tempore in controuerfiam vocan-tur,comprehenfi,Ecclefiam à calumnia,quantum potui,liberate conatus fum r vt fcires,quænam, te abfen-te, cum Reuerendb viro D. M. Matthia Cauto Pafto-re Kilchbergcnlc, optime de me amp;nbsp;Ecclcfia merito, fubditis tuis,in lummis anguftijs amp;diicriminibus,cùni vitae corporalis, tùm æternr animç falutis propter pc-ftem fæuilTimè gralTantcm, conftitutis, publicè pro concionibus,amp; priuatim aegrotantibus, propofucrim» Quæquomodo Fontificio dogmaticonfonet, æquus Icótorintelligere facile poterit.Aeternum Deum oro, vtinagnita veritatete cumtotafamiliaadfinemvit« vfqj dementer confcruet ac tueatur.
â¢
E. T.
reuerenter colens
Vitus
DE D^LigÃ'oJ^ CHT^.
Ãiana DiÃuUitio.
T Q i I T 1 Q TRIMA*
OJAO, CRnArVRA-RVM. OMNIUM NOBI- Gen-î.â Conditlu eil, vt Créâtorem fuum agnofieret: Aftor-v'. S ^Stiitumtamp;inhacvitacaducaverapietatetacmorum Deut.«.
fanctimoniacoleret: dfin illabeataperpetuocelebraret. îJôTii*.
J!. Hoc modo adfinem fuum tendens hame,perfeéli Pfai. i. us« beatam vitam tranfigtt.
S, Vita autembeataduplicipotiÃimumratieneconÃderatur: alter a, cen.ï.j. qualif fuit ante lapfum : altera verb poH hanc diariam, ac momentane- Rom.«. credentibus expeélanda.
4-. Canditus enimfuit initib ad Dei imaginem, in verafanblitate amp;nbsp;omnium virium ebedientia, cogntfcens Deum ratione ejjentia amp;nbsp;volun- Ephef.4. tatis, vt illa, qua acie mentisperjpexit, amp;nbsp;voluerit amp;potuerit ; libertate nbsp;nbsp;nbsp;^7'
virium praditus.
f. SummaeŸgodignitasamp;perfeäioprimiaDeocreatihominis,ab- Gen.i.j. foluta omnibus numeris omnià rerum cognitio:Voluntas ad omne bonum promptiÃima : obedientia omnium virtum jpontanea : quibus in rebus omnibus adfÅlicitatem ipà nihil deeÃepotuit.
6â. In ilia autemtntegritateamp;perfeiliene homo, mundi dominusno perfiitit : verum dolis acfraudibus Mali iltius circumuentus,corporalium g jâ.
aternarum poenarum retu fallus ell.
7. Liberrima enim voluntatea mandatis Domini deflexit: mendacijs syr. u.' Dialoli, quam faluberrimis Dei admonitionibus potiorem fidem adln-lens: id quad et ipà amp;omni eiuspoÃeritatiexitiumacexilium temporale loan. j. acaternumattulit: cuius mali nosÃngulis momentiscumcateristotius *°'4. vniuerÃmortalibtu, pÅnas triÃiÃimas luimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pfai.90.
S. AmiÃanamq^imagineDeiomniumpulcherrirnailaruamDiabo- Gen.j.s-Vi indititiomniu rerum diuinaru ignarus aciniuÃus redditus:ita,vtcordis ° j bumanifigmentum tantummodb malumÃtapueritia : in mentecacitas, ccn. s. s. st( tenebra ; in volHntateinobedientia,(^reiiquis viribus contumacia.
A i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p.Dic
9- î)ictnottpoteff,quantahmcfitortaferamotmitUMtperfurtaM»-qu4nta ignorantia, quanu tenebra: quibus amp;nbsp;Protsplt^af,amp;vniuer-Elt;cl i f4mcumi!UspoÃtritateminuolnitCacod£moniHe,caftieJisfuisfrlt;iiidi~ hu AC do lu ad perditionem amp;nbsp;perniciim noftram vfw.
10. Hallucinafur ergo PelAgfaui,ScholafiicMcMj)Hachi,dfcetttes:IU-ftitiam originalem,in qua prtmitf homo creatiu ,fuijfe tanrkm ornatunt quendam: ideo^poSlatniÃam imagintm UlamDei naturaliatnattfifi integra : quoadpropietates.qualitafes amp;nbsp;vires huniana natura attinet.
ii. Hine affirmant; hominem/uis virsitu,quM adhuc habetreliquof. Legem Des poffie implere,smb etiafitpererogare : Deum fuper omnia dili^ gere:.rationem deprecari ad optima: ex dübamine rationispoffie eli~ gere amp;facere bonum : hominis voluntatem expuris naturalibus poffiefe diffionerefaciendo,qued in fe ebb, adfufeeptionemgratia: vnde amp;nbsp;meri-tum congrus ac condigns.
S2. Errant quo^Synergifia: affierentes, in homine alsquid viriuin reliquum,nec omnia effie corrupta, aut homitsem ad ffiiritualia morta-uns : fed ex fe hotninem confintire poffie.
Au^de hs- y, Manschai, in contraria funt opinione : peccatum originss non /i-â bero arbitrio ,fed fubÃantia tribaentes ; peccata effie neceÃitatis. Ipfstn fitbÃantiam,aniinam fcilicet,exparte,qua capta ebl,cor-ruptam effie, amp;nbsp;adpeccandi neeeÃitatensperdublam ; ipfuns veropecca-CoofeC. Or tumfubÃautiasH effiecontrariam,ö'fcparatamfubfiÃerepoffie. Flaciut '5ol jV itë nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum originss nihil snharens in natura hominispoSl lapfutn :
inEpift.de- fedipfam fubÃantiam homsnis effie cenfuit, adeb, vt in non regeneratie 4ic.s.7.\).j. fjuUufn difirimenÃtinterhominem etpeccatumOriginisadmittendurn: fedabfqjVUodiferiminehominetn tpfum, hocebl,fubÃantiam,naturAt» amp;efficntsameius,peccatumoriginis effie.
t4. His répugnât D. ApoÃolus : fubÃantiam hominis, à quot;peccatusm snharens eidein, dsUgentiÃime dsÃinguens. Non^o, inquit,operoril-ludsfedqubdin me habitat peccatum: video aliam legem in membris mess, repugnantens legi snentis mea : non habitat in me, hoc eil in carne mea bonum. EJam veile adiacet mihi, perficere autem bonumnon in-uenio. Inuenio ergo legerts, volenti mibsfacere bonum: quoniamtna-Ium mihiadtacet.
Aug.denat. 1}. Etitapeccata,à quibsss Euangelium dicit/äluumfaciendump0â ii gut. c. 2. piihiDi ebriÃi ^fubÃantisi nossÃstst : amp;nbsp;ffiirituaJes homines
debent
à tlent inter feccatutu Originaleamp;creaturam. lion^tinnaturacor-^f^pf^generatio .⢠fid acceÃit iUud Diaboli venenum,pruritus carnis ac Ge«vcap-4 fÅda libidc: qua m natura integra accidère : Et (ta nos feparare debemus ibid.
fwwMojêrÃMj quapeccatumOriginüattulitin(reationeamp;eperibus iblinca.*» Dei.
16. Excacitateautem,mentis amp;voluntatis ctntutnacia tanquam Mâtth.iî exfiaturigine,promanantacprofluuntoninugeneris mala: Concupi-fientia,borrtbilisomniumviriumtotiushominisquaEegiOei Gal.$ maximeaduerÃintur, appetens: rejpuens(Uaomnia, quainipfaprace- Rom. s ptaac mandata faut.
17. JiincPaulusad E^omanosfcribens, pervniushominisinobedien- n.oin.j ùampeceatum in mundum intrajje, dicit.
i8. Peccati autem fiipendium ac merces cum fit mors: ^idacum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,,
(ateris malis torporalibus ac aternisfecuta : quaexaquo omnes, cùm in ^dam omnes peccauerint, inuadunt.
iç. iJoc modo cùm à veris falutis aterna rationibtu omnes homines deflelterent: lege opus fuit : q(U non aDeo malo, vt Manichai delirant : Rom. j fed à Deo nofiro Optimo Maximo profebla : vt fcirent homines, quid Deus abipfisrequireret,quidprohibertt.
20. Htncetiamerrare pat et Ãtttinomos: qui docent, Chrifiianis lege Dei opus non efie: cùm perspiritumfanilumrenati fint: idquodinre-furreltioneregenerationisperfe£la locum habet.
2(. LegemtUam, vtadpofieritatemfideliùspropagaretur,confi,ribi Deut.ff. «. voluit Deus : a quo aut ore, iliafcriptura,fa(ra diéta: in qua,quia Cano- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
iiica amp;nbsp;certifiima, continentur omnia ilia aperte amp;nbsp;dilucid'e, qua ad sim. « falutematernamnobisfuffciunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S'ai.*». 11»
22. HineApofiolusdicit, quodnon fubterfugerit, quo minusomne loan ao Dei Confilium fuis annunci^erit : quod qmnedetndefecundum Irena-urn per voluntatem Dei in fcriptis nobis tradideruntApofiolifundamcn-tum,amp; columnamfidei nofira.
2^. ErrantergbPapifia,qutfitcramScripruramdubiam,obfcuram, inCenf.icf imperfellam efievociferantur, venditantestraditionesApofioUcas,quas fcripturafacraplaniores ,pleniores, certieres, adeoq^ firnnfinnumfidei cquot; °ca^ fundamentum tfiepradicant.
2^. Hine
â¢â¢ 7
4.
â©«Eccl.Kîe 54. UtncPlghtutJicitiAfaÃolasqa^tdamion/cnpÃJJeiliÃn/Vtittii ÃriptapraeÃ'entfideiö'reHgioninoÃu;fedvtfubeÃentpotitts. Actan-dem concludit, EccleÃa authoritatem non folùm non inferiorem, non fi-Ihmp4rem :fed quodammodo amp;fuperiorem amp;nbsp;notiorem eÃe authorita-â te factitS. fiquidem Ecclefia pracipuit firipturù impertita est Canoni-cam authoritatem : quant nec ex fe, necex authoribus fuis habeant.
Ibid. c*p.4 -zj- redubia, auiquacunq^excitatacontrouerfia, adfidem cer^ titudinemq^ faeiendam magù idoneam efficaciorem eÃe EccleÃaÃica traditionis authoritatem : quà m ipfas firipturas : cum clarior, magif aperta, amp;nbsp;plane inflexibilis ftt traditio : cum contrafcriptura obfcura, amp;nbsp;in diuerfas fententias trahipoÃit.
X. Coi. 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Not verb cum Apofiolo dicimus : Q^dà Euangelium noÃrut»
opertum ell, in his, qui pereunt, opertum e^l, in quibus Deus huius fecu-quot; li excacauit mentes infideUum,nefulgeatillis illuminâtio Euangelqgloria ChriÃi.
Ã.ag.coMt». Z7. AÃerimus cum Aug.adexamen nonÃateras dolofas,vbiappendi-f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;volumus,ô'quomodo volumtss,pro arbitrto noÃro dieetesthoc
graue eft, hocleuetfed afferimus diuinam fiateramde feripturisfanSit tanquam de thefauris Dominicis;amp;in ilia, quidÃtgrauius appendimue/ imb non appendimus : fed à Domino appenfa recognofeimus.
Aa^.coMii Anathema enim fecundum eundem, qui velde ChriÃo amp;nbsp;Ecefe-fidem, vitamqj noÃram,aliud, quà m quod in fers-pturis legalibus amp;nbsp;Euangelicisaccepimus,annuneiant.
Tfil. SI lob. 14
29. Caterum cum hominesinpeccatisconcepti aenati, legiDei mi-Rom I î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poffentfatisfacere : fedfabinde omnis generis fieleribus fèfepoUue-
gTjâ nbsp;nbsp;nbsp;rent tfacientes, qua omittenda: omittentes, qua fac'tendatLex verb ni-
Dcu.x7.ig hilominus obedientiam Deodebitam, (^quidem perfefliÃimam, quod Ioanâ J cogitationes,à 'afliones, requireret : ne genus humanum in aternut» periret:Deus,mifericordiapater,aliamrationemadinuenit.
Ephef.i. 30. Nam pro paterna fuaamp;inexhauÃa dementia aebonitate, ante Ioan. }.s.«. feculifundamentainfiliofaluandos, elegittcùm hominempeccarevide-Rom.s. tet: vtiamcertb,qui credit,dicerepoÃit:Ãeinlibr0viuentium,0'ele.-üum eÃe.
Syr. IS J/. Q^a doflrina nulladamnationis culpa, hominum improborum, iSîn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;transferri potest : dim omnespariter vocetinfiUofuo : quern, Ã
of I, â miÃum, dim homines increduU recipere nolint : Deo profeilb hoe E-n.i».}} imputarinonpotefl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jz.Errant
32. Prr^Ht ergb, qui dtcunt : Deunt ad exiriunta/eenuninffHtiuSoi Beta in 5.0 tcndidijji, quos faluosfieri nolit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^oâ
33. Nonfielùm autem elicit ac vocattfed vocatos quoq^ conferuat:if4, Rom. s Vt ne capilluf de capite, fitneVatris cÅleflù voluntate,dectdat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mitth. i»
Nemo, inquit Chrifiut in loanne, oues meoi rapiet è manu mea. loan. 10 EtApoflolus: Scio eut credidt, ô'eertusJuin, quiapotenselldepofitum meumferuarein ilium diem.
3!. Delirant ergo Epicurai ; negantes Deum curare res humanas : amp;nbsp;Thr. ler. j Stoici : afferentes, ipfiim caufis fecundis aÃigatum.
3 d. Nec vifionefiua Detu velprimis parentibttt, vel nobispeccantibus i Tîm. i itecefistatem peccandi intulit: citm homo primus Uberrima voluntate Æ lapfusfît, in quo nos omnes peccauimus.
3?. Viuo ego, inquit, nolo mortempeccatoris : fidvt conuertatur amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â⢠»
yiuat. Noneflvoluntaspatris, vtpereatvnusdepufillis,quicredunt. nbsp;nbsp;**»ââ *. 1«
. Ignorantttaq^hominesilligratiamDei ineffabilem, quimifîrfi- Pfilm. 1 lium cdéffentialem, ab aterno à fie genitum, in plenitudine temporis ex Gai. tftuUereifadutn legi obnoxium : vteos, qui fiublegeerant, redimeret: vt adoptionemacciperemusfô' omnis qui crédit in eum,nonperiret:fedha~ â beret vit am aternam.
3!t. Affumpfît autem corpus amp;anfmam,vtvtrum^ redimeretiîd Naz.iBna-quodPhotiniisamp;Appollinarisnegârunt.
â eo. Hacdemifiionefilq, quando à nobis dicuntur ,nonintelligimus loan. 14 »/gt;ÆÂ«Â»Â» à Pâtre amp;nbsp;spiritu fiando haberefieparatam effentiam : citm tres il-la diftinaaperfionajint vntis effentiâ Detu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deut. «
41. Etfî enim alijsfunt multiDq: quemadmodum quidam: vt Va- x.cot. « lentintani triginta finxerunt : Gentesinnumeros: Epicurai nullumeffe perfiuafiumhabent: Manichaiduos-.alterum bonum, alterummalum: iib.i.Trip. Marcion K^vp.ouçai.'nçx, caufiam malt, inconftantem : amp;nbsp;7rÃH^afj.x Jquot;, c '9. 's:lt;£iTtap,priorico}2trarium: nos tarnen fiacrisinnixiUteris,vnum,ater- amp;ni î-c.io num. Opt. Max. credimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c s J.^o caâ
42. Trinitaticontrariantur:Ariiu,filiumvereôânaturâDeum,nc- a» gans : Sabellius vnam tantitm perfînam, ô'Trinitatem tantitminno- ^quot;enorib.. minibus non in rébus acfîubfîflentijs dtjiinltis fubfiiflere, afferens: Maho- Trip- lib. $. 2netfîa : Seruetiss renouans Samofiatem harefes : Photinus à r alq.
B
43. Hit
6.
Ttouet. î Mich, s i.Ioaa. s loin. I I. Cor. I
Trip. lib. J. cap. 1.
I. Coi.12
tit! contradiât Spiritu! ftin£lus, vocans PUiutn faptentt/tw, qUit etl aterma Pat rif Piliits : egrejfm eius ab initio amp;nbsp;à diebus fecuii: vtÃntut in v(ro eins filio leftt chrifio : bicePl verus Deus amp;nbsp;vita at erna. Ipfefnet dicit : fe ab attrnocum Dioiperfe omnia condita.
44. JnperfonatertiaerrauitArins,eaferuuPatritappellansiEunomi^ ns Ar^ dogma propugnansiMacedenins creaturam Spiritum S. ajferens.
4S. Diunsatit Apofioltu iongè aliter nos edocetdiccns: Nemo poteSl dicere Domit!ns lefns ,nifiin Spiritu[anlio : diuifiotiesgratiarumflint, idem autem Spiritus : Et diuiÃones miniÃrationum fitnt, idem autem Dominus. Et diuiÃones operationum,idem aut Dens,qui operatur omnia in omnibus,quo loco eÃentiale Dei nomen,Iebouab,S. S. tribuitur.
Gen.J.Il
Efa. 7 Ioan.I Rom, I Gal.
1. Ioan, s
4à . Marcionisamp;Manichai harefes,filium DeiÃiritualemcarnent ttxUtifs in vterum Maria Virginis detuliÃe, amp;nbsp;per earn ,Ãcutaquapcr (analem fluit, tranÃiÃe, Prophetaamp;ApoÃolifinisperÃticti'eréfutant: Vocanteseumfernen muhens,Abraba, virgtnis filium, Immanuelem, in earnenoÃraDeum, Verbum carnem faclugt;n,factum ex fimineDautd fecundum carnem ,faitum e.x mitliere, qitod etiam ex proprietatibus hu-mananaturapatet.
47. Tres itao^^funt, qui teÃimoniumperhibent: Pater, AoyQà j Spiritus fanHus; èr hi tres vnum funt.
i.Cor.i Ador.io
Rom. s
Ioan. I
1. Tim. J
4^. Ipfumautem Deifilium, (contra ValentinianOs: negantesipfum ex Maria Virgine : amp;nbsp;Manichaos, Ãmulate ajfampÃÃe fiatuentes) vere incarnari, opus fuit : quia infinitus Deus offenÃn, infinit am peccatorum poenam, amp;nbsp;perfellam legi débitant obedientiam requirebat: quam parus homoprafiarenonpotuit. Vnde Deus pajfx : amp;fuo fanguineEccle-Ãamredemijfedicitur.
4p. BincApoÃoltts:Qu^odimpeÃibileeratlegi.inquoinfirmabatur per carnem; Deus filium Ãium mittens in Ãmilitudinemcarnis peccati, depeccatodamnauitpeccatum:vtiuÃitialegistmplereturin nobis.
fo. Duaillanatura, diuinaaternaamp;humana inenarrabili acim-perueÃigabili modovnita funt: vt vnum conÃitiiant vcpsxiitwp: neq ue in aternumfiparentur.
pt. Nullaautemhtcen-fingendacraÃa conglutinatio,qttaresnaturales amp;cojporea mutuo contacluÃbi inuicem extremitatibusiungan-tur,autcomplexualtqaoinuicem includantur, aut mifceantur.
loan.14
}2. Neq^etiam folaDiuinitatisprafentia inhomineChriÃodefiniri poteslmfeparabilis perpétuaperÃnalis vnio. Deus cnim etiam inAn-gelif
tflitamp;lgt;e4tiiho»ttnibu(e!l,aquibHsi»éternunnton nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tam i.Tiicfl:*
^uibtu tentenperfon4liter vnitns diet nonpoteH.
fj. Hallucinnntur autem, qui verbalem óquot; GrammatkatnH4turM-â rum, earum^ idiimatum, in Chriftoeommunienem introducunt : qua homini Chrtfio,feH humaniiaü eiiu,prater maiefiatü, qua diuinitatit propriaeH,nomen, nihiltribuunt: veritaterei denegata. ^aratione nonplus dignitatû amp;eminentia in natura Chrifli humana inejfet,quà m in quibusuu alijs hominibus.
. Res enim omnes creata, viÃbiles amp;nbsp;inuifibiles, quiequid funt, Ã Ephef 4 Dffl habent : Ã quo,prafente in ipfis,fouentur, amp;nbsp;fuflentantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aftor. ly
ÆÆ. Reijcienda quoq^ illorum opinio: qui fiatuunt, Chrifto quidem itailta, magna^communicata :non autemomniadiuinitatisdona:quo modo infanclorum An^elorumordinemredigeretiir.
jb. Satra enim Smptura omnem ei in calo ac terrapoteÃate datam Matt, it pronunciat. Omnia,dicit PÃtlres,Ãsbpedibus eiusÃsbieeiÃi: conÃituens Pftlm. c f KW ad dexterain in cceleÃibtu fuper omnemprincipatum acpotefiatem, EpheC lt;nbsp;amp;nbsp;dominium, amp;omnenome,quodnominat((r tun folum in hoc, fedeti-nmfuturofecula,
i7. Non enim ad menÃtram deditÃlio Spirit um :1gt; ater diligitfils-tim:(^ omnia dédit in manus eius.
yS. Diligenterautem not.sndum diÃrimen inter communicationem fdiomatumhumananatura,amp;communicationem Idiematumdiuina: qua propter eandem humana adfiribuntiir.
so. EtÃenimmutualt;^reciprocaeÃ:aHatamenatqjartapropternaââ turarum diuerÃtatem eius ratio ell : quoddiuinapropter immutabilita-tem nihil perfeHionés, vel imperfetlionis accederepoÃit : humana verb, qua mutabilù ell, in ÃtmmamÃsblimitatem exaltata Ãt.
60. Sic queq^quoadprafentiamperfonaChriÃi in terris,nonfingett- Cott daeHchrifiihoministvgynTiKiiquafitaDiuinitatispraÃntiafepara-lt;ta:citm inipfoomnisplenitudo Deitatis corporaliter habitet.
6t Hacveraacrealiplenitudinisomnüdiuinitatiscommunicatione, eiatura humana cum dtuinanon mifietur aut abeletur : fed quod diuina natura ex fe,per fe, ex fua natura, proprietate fua natura, habet : id âKXtülIäo propterVnionem,huntanacommHnicatur.
62. ISlon.n.itavnitaeÃDiuinanatura humana, vtnihileoru, qua Diuinitatispropriafunt,eidem c'^unicet: cum comunicatioldiomatu definitionem Vnionis Perfonalisingrediatur: e.im^verlfallamejfe,de~-tnenÃret. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R 2 dj.Rrrat
8.
iSj. Errat er^'b l^eÃortiis, qui îdientatum contmunicatioiient noA intelligens, concedere noluit natura humana, propria Dimna Natura ta (oncreto attribut pojjiperparticipationent: quem erroretit etiam Zvuin^ ^[ianii^Caluinianihodteprofitenturamp;defendereconantur.
Luc. I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ExpreÃe enitn Angelus dicit : quad ex te nafcetur,fiUus AltiÃimi
i, cqi. z Yocabitur. Si Dominumgloria agnouijjint, non crucifixiffent. Deusfuo Aâoi.20 ÃsnguineEcclefiam acquifiuit.
InalteroextremopeecauitEutjches, quiin Chriflo Eedemptore neflropoU Vnioneni non duos : fed vnam duntaxat naturapradicari de^ here afferens : carnein eius naturaÃmilem negans : humanitatem à Diuinitate abforptam dr DeiÃeatam, opinatus elt: quem amp;nbsp;Schvuenckz feldius, non concedetis ChriÃtim poïïglortficationem creaturam eÃe,feâ quitur.
66. Hune erroremperniciofum multafacra Scriptiira illuÃriaim-loin. J nbsp;nbsp;nbsp;pugnant teÃimonia, Verbum carnemfaélum ; fiUum Maria ad dexte-â
Matt ^28 â federe : eut data omnis potefias in calo amp;nbsp;in terra ; cui Pater loan. 3 omnia dederit in manus : ea^ omnia fecundum humanam naturttm : cùmfecundumdiuinamomniahabeat.. HincEccleÃacanit:HodteDeut homofadus: amp;nbsp;quod erat,permanÃt : amp;nbsp;quod non erat, aÃitmpfit^
67. Etita ilia communicationeperfeäionis, humana natura à diui-Col. 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;na non abforbetur :fed exornatur : propter quod ad dexter am Det federe
dicitur,drfuper omniaexaltata: amp;nbsp;ita nonabfoluta '6lt;ilct:fèdt non eÃentiä: fed communicatione potentia, humanitatem Diuinitati exaquamuf.
pfa°'^ii7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ttt^itpudDeum
11-
Efa. 48 Ephef. I
Ephef 4
â necdextrum,necftniÃrum:fedinfinitam,drimmenfamDeipotentiamt fapientiam,Yirtutem,maieflatem.
6g. Propter illam communicat am humana natura omnipotentiamgt; coelum dr terram, etiam quatenus homo eH, implere dicitun
70. CumenimomnipotentiaDeiamp;ipfeDeusÃntvnum,amp;nunqua feparentur : hac verb communicata natura humana : qitomodo
Matt. 18.28 Deialiquibus rebusadefepofet, Ã quibus velDiuina, velhumanaDinina vnita,eff'etfeparata ?
gi. Vbicunq^ enim Deus eH, ibi totus eH, cum humana quaq^ natur«: loan. 3 nbsp;nbsp;nbsp;(iim Vnio definiatur communicatione: quod omntsplenitude Diuinitatis
coL 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in ipfa inhabitetcorporaliter.
72.Et
9.
72. Etquonidtn triplex corporie chrtflt ionÃderatto: Phjfugt;t,^uit Heb.» froprietatibus amp;nbsp;affeäionibut ttaturalibtu praditum fuit : altera, qua PbU.» iam eïïglorificatum corptu : amp;nbsp;maiefiatüjfecundum hatte in confirtium DiuinitatK ajfuntptam, amp;nbsp;maieftatis eiufdem participem enunciamtu, * quamuis eam Diuina natura perfe, humana propter Vnionû »ijifierium habeat.
73- Qaemadinodum ergo homo Chrifitu aplenitudinisDeiinhabita- pfalm.p» tionecorporali accepit omnem poteflatem fuper omnia, qua amp;nbsp;in cÅlo, ; amp;nbsp;in terra funt: tta amp;nbsp;modum,quo rebus omnibus, quibuspraell, etiam tAw. i« adÃt.
74. JJancBb(aufain,etiamquatenushomo,fecundumfacramScrt^ pturam adoratur. Adorabunt eumomnes Reges terra, omnes Gentesfer-uient illt : emnes Gentes deprecabuntur eum : adorent eum omnes Ange- Heb. i lieitis.
7J. Quanquam verbplenartam omniumpoteÃatemacceperit,amp; in forma Deifuerit : non tarnen rapinam arbitratus e^t, eÃe aqualem Deo : rhU. i Ælt;/ euacuauit fe,formam ferui fitmens,amp;habitu, vthomo,inuentns.
76. Quoad officium eins,Rex,Sacerdos,(^mundiSaluator eil.
7â2. ConÃituiRcgemmeumfuperSion,montemfanétummeum.Rex pfalm.a tuns venit tibi iuÃus; Dabit imperium ReoiÃio, amp;nbsp;fublimabit cornu ChriÃifui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
M.alefaciuntautem ludai, quiÃbi mundanum Regnum imagi^ nantur. Item Nepos cum ChiliaÃis, mille annisantererum confumma-tionem, antequaminregnum coelefietraducerenturChriÃiani,inmutt-do dominaturum.
7p. Jluicetiam Regno contrarianturDiabolusAntichriÃusPon.-tifex Romanus, homo peccati amp;nbsp;fihm perditienis ,quie^ aduerfärius à quot; amp;ext0lliturfiiper0mne,quoddiciturDeus,autcolitur:fedensintem- i.ThelCa ploDei,oÃentansfi,tanquamDeus: vocans feEpifcopumvniuerfalem: Tit.i quod velfolum certiÃimum ,fecHndum Gregorium I. Sedis Romana Epi- ' fcopum,AntichriÃi Ãgnumell.
80. Sacerdos eEt, qui vnica oblatione confecrauit in perpetuum eos. Heb. 10 qui fanäificatttur.
Si. Saluatorem ipfum nobis Efaias depingit: Verelangtioresnoflros Ef. 53. ipÃtulit, ö'doloresnoÃrosipfiportauitivulneratuse^propteriniqui-tatesnoÃras,attrituseElprop{erfceleran0Ãra,difciprtnapacisnoÃra/u-per etimjamp;liuoreeittsfanatiÃumus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B 3 8i.Hane
Ãanc ob CAufam in mundummiffweîb, non,vtJomin4returJ Cjn.» nbsp;nbsp;nbsp;Æ// vtinferuiret^amp;lgt;Merttur:acpi(t'undegenut huwanum Patrifut re-
cenciliaret,
Mitth. zo , Difft.n, ipfe.noH veniffefilium homiHü,vtfibi miniÃraretur:fei Vt mtniÃraret, amp;nbsp;daret animant fuam redemptionempro multü.
E^hcf^i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tradittu eH itidaif, cafas, crncifixtu, ad inferos defiendit»
Colof equot; tnortUKs at^fepultns,
Tfaim.«« Si. Pefurrexit^ô'adcalosadfcendit:vtitfiederet,feiHC(x[isq'uo^ha-wîtth *25 berepoteflate,redituriu ad iudiâü vltimo die,iudicare viuosac mortuos. I. Their. 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Slt;^. HincApofloltu dicit : ipfum traditumpropterpeccata noÃra : amp;
Rom. 4 refurrexijfe propter iuÃtficationem noÃri,
T. Cor's nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatorum ChriÃus RedemptorfuÃulit : vidiâ
mapronobisfadus.
!^a omnia quant fideltÃinte apud animos noÃros fant deponenda t (ùm frudus ampliÃtmtu illarum rerum praÃantiÃimarum in nos re-ditndet.
loan.j.s ^9' Si enim hac beneficia vera in ChriÃumfideamplexi fuerimus. Rom. J. nobif^ appUcaaerimus : verè iuÃi pronunc'iabimur, amp;nbsp;hafedes vit£ aternaefficiemur.
5î ço. TeÃatur enim Propheta : qabd feruus Domini iuÃm cognitions fui iuÃtficaturusfit multos ; cùm iniquitateseorumportauerit.
loan. I yz. Sic Deus dtlexitmundum, vtpbumfuum vnigenitum daret : Vf omnis.qui aeditin eum,nonpereat;fed habeat vitam atcrnam.
fi2. Et quod ex gratia, amp;nbsp;meta Dei miféricordia, iUa nobis contin-inE^ft^ad gant; ex iÃufiribusPauli tefiimonqs patet: quibus gratiammerce~ â dem : donum acmeritum : opera amp;gratiam,vt prorfiss contraria, oppo-nit: quorumalterum tollat alterum.
Eienimquioperatur,mercesnonimputaturfecundatngratiam: fedfecundum debitum : ei verb, qui non operatur : fed credit tn euni, qui iufiificat impium, fides fua imputaturadiufiitiam.
Rom.rr ÿ#, Qiwdfi per gratiam, iam non ex opefibus : quandoquidentgrUâ fia iant non edgratiafin ex operibiu,iam non exgratia:quandoquidem opiuiamnonedopus.
Gai. 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à J.Siper Lege efiiufiitia,chriÃus frufiramoïtuus.Gratiaefiisferuatit
tpkcf i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffÿgx vobü : perfide: Dei donued,non ex operibas: ne quis glorietur.
9 6. Improbanda ergo (fi- damnanda Sophifiarum, ac M.onacborunt opinio
II.
ojgt;inw;lt;]Uf docueruttt,Patriarchs,Legû natura: jfr4eritai,LegûMof4l-gt; (a: Chrifitanos, legùnoua Euangelica perfecliorti, quam Chrifluclegislator tradiderit, obferuatione, iufiificatesamp; faluates. Nulla enim noua lex in noua Ttflamento froponitur : fed legisexplicatio,à Pharifaù elitn,(^hodie lt;1 PapiÃis deprauata in eo continet ur.
(17. Errat etiam Schvttenckfeldiiis, qutfalsb perfuafissfuit, homini regenerato nonfolùm non impoÃibtle : fed etiamfacilimum ejfe, prace-ptùDei fatisfacere: quemadmodum amp;nbsp;Anabaptifia perfeltionem ope-rum, qua Deus tn nobis agat,fingunt.
çS. Nam quod ad iufiitiamimputatiua,qua coram Deo credentes in Chrifium iuflificantur,non pertineantqualitates, autoperanoÃra : fed proifns excludendaÃnt ; Paulus illisexcluftuisdocet: abfef^lege: abfjue opertbusEomj. Gal.a. Gratis: Dei donum ell : non exoperibits. Gal. 2. Eom.^. Tit.
ÿp. Quibus', cum reliquisPatribusfincerioribus, AuguÃinus confcn- Aug. dena-tit:gratiam ChriÃi) fine quanec infafites,necatategrandesfatuifieri pojfiunt,nö meritis reddi:Ãdgratis dari:jgt;pter quod drgratia nominatur. pel. cap. 7.
too. Toto ergo cotlo PapÃa errant, qui in iuÃificationis negocio,meri u cenC to chriÃi perfectiÃimo Opells noÃrs imperfecliÃims adiungtint : imb abfiluteniereri pronunciant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o-Aqu.
zo;. Malefaclum etiam in eo, quodnegleHo pnico inter Deum amp;nbsp;homines MediatoreaDeoPatremiffo, D. Vtrginem Mariam in locum filij DeifubÃituunt: quam Dominam omnipotentem vocant: cuitu pedes^ quibtts Antiqui ferpcntis caput calcauerir,adorentur.
102. HincPfalterium, Epitome Bibliorum totum corriiptum ad Mariam translatum : Litania ad ipfam dtrella : Atte Maria cum pulfu cam-pana quotidie decantata, additis à Pontifice Indulgentes.
103. Venire quoque debereadipfam omnes, qui laborant amp;nbsp;onerati ExAntid, funt:vt det refrigerium amp;nbsp;folatium aniinabus: federe earn ad dexter am Anima: : Dei : Deum omnesgratis faciends ipficommifijfe:quodfit lumen ad re- Bernhardi-uelationem Gentium:mediatrix inter Deum amp;nbsp;nos,faluationis,coitiuit-äionis, iuÃificationis, reconciliationis, interceÃionis, communicationû. nbsp;nbsp;nbsp;curfu ho
Vnde amp;nbsp;llortuli Anima ; Rofaria : proceÃionesfolennes, (sf idgen:is alia infinita.
104. Contra ChriÃus Saluator, inquit,veniteadME,omnes,qut la- Matth, n. itratis amp;onerati eÃii,Egoreficiamvos.Ego torciilar calcaiiifolus, amp;nbsp;de -eCz. ej.
Genti-
li.
Efl. 42. Pfalm. so Exod.ió Deut. « Efa. 43 'lom. S
Efa. 51. Si
Adoi. Ie
Genftbuf Kffn rlr mecum :gloriam tne4m alten non äabo,ftec laudeUl tneamfialptihbtu. Innoca me in die tribulationü, egoenpiamte:noti habebif Deos altenos prater me. Dominum Deumtuumadorabis, dâil' lutnfilum coles: ego deleoiniquitates tuas: quicunq^venit ad me, eunt non eijciam foras,
13J. Hoc eü latum nuncium, qubd nosin fummis dr corporis amp;nbsp;anima diferiminibus conÃitutos erigit, de quo Petrtis : qiibdÃt ferma, quem miÃt Deus filijslfiaehannuncians pacemper lefum ChriÃum,qui omnium Dominus: cui reÃimoniumferunt omnes Prepheta,qttod remiÃionem peccatorum accepturus Ãt,quisquis in eum crediderit.
Ephef. z
I. loan. 1.3
i.Tim. I
Cal. 1
Aâoi. 15
Rom. 9 Gal. 2 Kom. 1.3.4
106. Haanaximabonaperveram in ChriÃumfidem nobis appUcan-tur, vt quamuis maliÃmus natura : imputatione tarnen ChriÃt merito-rum in conÃeäu Dei Patris amp;fimtu amp;nbsp;habeamur iuÃi.
107. Hacqubdita fefehabeant: Paulusfuo exemple déclarât dicens: femifericordiam confecutum,vtChriÃus oÃenderet omnem clementiam: ad exprimendu exentplarqs,qui credituri eÃent in ipfum ad vitaaterna.
to8. AdGalatasdefuaaliorum^ludaerumfide: EtnosinChriÃunt lefum credimus, vt iuÃificemur ex fide ChriÃi.
lop. Et de Gentibus Petrus: Deus teÃimonium perhibuit iHis : dans eisSpiritum fan^tum, Ãcut amp;nbsp;nobis : nthil^ difireuit inter nos amp;nbsp;illos, ciimfidepurificauerit corda iUorum.
no. GentesquinonfeclabanturiuÃitiam,apprehenderuntiuÃitiam: luÃitiamautemeam, quaellexfide. Scimus quod non iuÃificeturhomo ex operibus Legis, niÃperfidem lefu ChriÃi. luÃificatigratispergra-tiam ipÃwfine operibus Legis.
Jii. FruÃraergofanlliconÃitutifuntaPontificqs0pitulatores,illisqj templadedtcat4diÃributisoÃicqsinterillosadcertasneceÃitates,adqu0-rum imaginesfactus concurfus, amp;nbsp;imagines adorata. Hine or dines M.o-nachorum innumerabiles, opera fupererogationis fuperfiua vendentes, recept is mundi opibus,
112. EruÃraetiamMiJfafacrificiumcelebraturinhuncfinem,vtre-conctliationem cum Deo mtferi homines confequantur.
I. loan. 1
1. Ioan. 1 Ifalm. 13 o.
sij. Impingunt etiam grauiÃime Nouattani: opinantes, lapfospoH Eaptifinumnequaquam recipiendos: ctitn tarnen ChriÃuspro omnibut totius mundipeccatis fatisfecerit: drfanguis ChriÃtnosabomni, quan-tumcunq^fit, peccato, credentes in ipfum mundet. Ipfe redimet ifrael ab »mnibtu iniquitatibus eius, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii^.Dica-
114. TitcAmni ergb nos cum patributÃncerionbtu,vn4mfidem tuÃifi- teo fer. 14. frfr# vtiiuerforum temporum ftnHos.
us. Et quoniamfidesJperandarum fubflitntia, amp;nbsp;non apparentium «*ââ⢠â⢠urgumentumqu0tidieaDtabolo,»ittnd0,carnenoÃrapropnavarqsten~ tationibtupercellitur:confirmeturfubindè in angufiqsillis amp;nbsp;difirimini-biuneceÃeeÃ,
116. Uancob caufamChriÃtu naÃer d«lcifiÃitnuiSlt;t(ramentlt;tinÃi-tuit.amp;in illif cum omnibus fuis benefici/s feipfum nobis offerensfidem no- * loâ- f Ãram labafcentem amp;nbsp;infirmam,erigit atq^confirmat.
117. llincPau[tudicit,AbrahamÃfigHumcircunciÃonis,Ãgnacttlum Rom.* Iufiitufideiaccepijfe:hoceÃ, teflimonium amp;nbsp;diuinumfigillum,quo Deus,tanquam liter is,tefiatus,tum eÃe in gratia.
II!. Huie circuncifioni in N. T. BaptifinusfitcceÃit,qui eà lauacrum Col. * regenerationis amp;nbsp;renouationis in SpiritufanHoique effuditin nos abun-dèper lefum Chrifium : cum iuÃificati ipfiiisgratiaharedesfimusfecun- Tit. j daw Ãem vita aterna.
119. Namquiaomnesinpeceatisconcipimur,acnafcimur,amp;itana- paim. si farâpÿ jr4,4c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nesChrifius.etiam infantes ere-
dentesfinBaptifmo lauans, mundosacimmaculatosreddit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coi^t
120. HincD.ApofiolusdicitiChrifiumdilexiffeEcclefiamiamp;feipfum Ephef j tradidiÃepro eaivt iUam fanilificaret : mundans earn lauacro aqua in verbOiVt exhiberetfibigloriofam Ecclefiam,non habentem maculant,aut rugamautaliquideiusmodi; fed vtfitfanäa,amp;Immaculata.
121. Hoc modo dues coelefles reddimur, participes veraf'lelicitatis, PhU.j fninium^^ bonorum cÅlefiium.
122. Inter lUa bona baud poÃremum, quidfaluator proprium fuum Matth, x« infrHcepronot» oblatum corpusac fanguinem inremiÃionempeccato- J^uJ.'xt rum effufum, fub paneac vino manducandum ac bibendum, in mjfierK 1. Coi. t» communicat,
123. Sacramentaleautem hoc corpus vocamus, non qubd duo velplu-
ra Chriflicorporafint : naturale, gloriofitm, in maiefiateconfiitutunt
amp; Sacramentale : fed qubd aliomodo idemcorpus ChriÃi inccenapra-fensfit, quam quo in crucepaÃum e^l.
t24. Nulloergb mododubitandumell,hacrationecorpus Chriflica-na vtentibus dignis ^r indignis, id quad Zvuinglianinegant, longipra-fentiiis adeÃe: quam ipfum minÃrum, per cuius manum hoc Sacra-mentumdiÃenfatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;125.Quem-
12^. QuentitdmoJum enimDiuinitdi rts conditoi non extraft etur:qttod indigente effet argumentutnffed in feipftdn quafaut, rati» tione, quaearumcaufaefi: itaamp;hunianitati ChriÃi eam tnaiefiatent tribuit vnio perfonalù amp;nbsp;feÃio ad dexter am Dei,vtnoneminùsaUquii adfficiat :fed in fe prafentem habeatrerum omnium veritatem.
120. nine LutheruscomparationeminterhumanitateChrifli cuifi Ãôyo;conimunicaHit,amp;oculumhumanum,qui ab anima informatutt inflitutns, dicit : cum oculus humanus corporis minuttÃtmaparsproptet informatione anima totà hemiffhariit in momento apprahenderepoÃit: multi) magisadmiranda opera,alias Deitatispropria,proptercommuni~ catioHemIdiomatumdiuinanatura,humanaaffttmptaadfiribenda.
t27. Hac quia fe ita habeni:non effenderenos debet varietaspbra-fium, quibus in huiiis mjfler.ij defiriptionevtimur, dum corpus ChriÃi» in pane, fub pane,cum pane,dfÃribuidicimiis.
taS? Cùm enim ratio dexter a Deifit ineffabilis, qua modum ineffabi^ , lem quoqfj carport Chrifii tribuit : qnatenus illud in fumma maiefiate (ell0catum,quae^fnperomHia,in omnibus amp;nbsp;per emnia ; humanalin^ guapropter intelleäus noÃri imbectliitatembalbutirecogitur.
12^. Damnanda autem prophanatio Ccena Dominica horrenda ad Miffarum nundinationes: in quibus fefacrifices offerte iaclitantpane con fecrato,amp;in Chrifii corptumutato.facrificium vereprepitiatortumpro peccatis viuorum ,fuis, amp;nbsp;altorum, amp;nbsp;mortuorum:pro redemptione ex' purgatoriofiétitto,ffeélrorum app atitionibus comprobato.
1^0. Reqcienda pari ratione Schalafiicorum Dodoram opinio : Sa^ (ramenta vtentibiu ex opere operato conferregratiam : fi mod'o non quit obicemponat. Nam Sacrament a propter proiniÃtonem diuinam,fifidt perciptantur, conferuntgratiam : amp;nbsp;augent dona Spiritus fandi in no--bis.
131. Srrant etiam ZuingUani, qui verba Cena tropùè inteBigenda effe: amp;p)tHeacvino, corpus c^fanguinem Chrifii duntaxatfignificari, afferunt.
132. Confirmataaute fides nofira corpore amp;nbsp;fanguineCbrifiivero, Matth 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;viuificus cibus ac potus, non ed ociofa : fed fife exerit, bones
lacob. i, frudus, preces, gratiarum adionem ,patientiam in calamitatibus, amp;nbsp;alias virtutes proferens.
t33. Qua ytfaciamus totafacrafcripturabortatur. Conditienim fitmus
futnus Albena opericctimÃmifrace^tiÃf(b4ritMexpurocorde,ceih Epiy«;
fcientMbona.amp;fidenonÃmulata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.Tim.t.
^34-. Qui iimeHt Dominum credunt rerbo eiat : amp;nbsp;qui diligunt ipfum,feruant mandata eius.QuitimentDeum,faciuttt,qu^c placentil^-11:0quot; qui diligunt eum, ver'eferuant ledern.
gt;35- Quamuii enim à cattÃs iuÃificationiipropter imperfellionent Iona Opera excludamus : nihilominus tarnen Ma propter plurimac caufae facienda.
fj6. PixnitentiaenimellfalutarîihominûpeccatorüadDeumcon- *lt;*«â¢gt;â »⢠uerfio,qua agnitüpeccatis ex lege Dei, de qs dolens, fideconcepta exEu-angelio dulciÃimo inChrtflumfe erigit: quam fequunturbona opera poe- nbsp;nbsp;nbsp;»
uitentibus digna,
gt;37. Pontificq tres eÃe partes poenitentia opinantur, contritionem Ctrdü: confeÃtonem orüâ.amp;fatüfa^ionem operiequas alteram poà nau-fiagium tabulam appellant: qua peccantes, amp;nbsp;gratia Dei excidentes cum Deo in gratiam redirepoÃint: vbi nullam trib. Mis partibus faciunt mentionem Chrifli Mediatoris,per quern folum DeoPatri reconciliamur: «mittesttesfidemÃne qua impciÃibile eil placereDee:omnium quoq^ pec-(atorum enumerationem, id qitod impoÃibile ell, faciendam docent.
tjg. Hane pxnitentiam, vtamp;coniugrum amp;ordinem, cum nullum babeantelementttm diuinitus inflitutum, cum confirmatione amp;nbsp;extrema vnliione, promiÃionem gratuita Det mifericordia non babentia,a ttumcro Sacramentorum excludttnus.
139. PeenitentiamautemveramrequiriChriÃusamp;ApoÃolidocent KSt-ts. In omnemregionemdicitD.Paulus,Iudaa, amp;gentibus, annunciaui ; vt paniteniiam agerent : nbsp;nbsp;ceituerterent fe ad Deum: operafacientes di
gna ijs, qui refipuerunt.
1^0. HacfantfacrificiaNouiTeÃamentiidequibuiloquiturD.Apo-fiolus : Obfecro vos fratres per mifericordiam Dei, vtexhibeatis torpotee vefira htÃtam viuentem, fanélam, Deoplacentem, rationalan cultuta veÃrum.
t4i. Qua omnia, vt reUè adminiÃrentur DeusÃbi omni tempore Ec-akÃam coUegit, quafideliÃimut illarum rerum praÃantiÃtmorum euÃos
C 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' vhtid
tïï r id qu»d ex hiÃori4facra,amp;continua /à nUtruntDeihominumfue-ceÃione,patet.
Ge°n 12 IS ^^^^^otiu,gens fanlla,fopulMacquiÃtw,filinsprimogenituijdicutur, J8.22.28. ' nbsp;nbsp;143. idum coUegit per apparitiones lt;ir reuelationes peculiaresper
3,4. nnniÃeriumProphetaram,Regum,ChriÃi ipfiusmet, ApoÃoltrum,alio-2.sam. 23 ââ«w^ piorum EccleÃa mtniflrorum,fincerumDei verbumpuridocen-aüot. 1.3 tium : miraculaitem,qutbiudodrinaconfirtnata.
Ioan. 20
Gen.12.22 nbsp;nbsp;nbsp;*-*4. VocanturadtUamomnesnattones. Injeminetuobenedicentur
Elaim.«!
Aâoi.#
Aûot. 2
Xom.t
Matth. 13
omnesGentes: omnesGentes,quafcun^feciÃi,venient,amp;adorabunt coram teDomine, ^glorificabunt nomen tuum.
!45. EtquodnuUicertolocoalligataelfedebeat, PetrusteÃatur, in^-quiens: Re ip/ä comperio,qubdnonfitperfonarum reÃeäus apud Deum : fed in quauis Gente, qui timet ipfum, acceptus eil Ult.
146. Vobisfaila eflpromiÃio (de Judais loquitur) amp;filqs YeÃris:lt;ttqf omnibus, quilong'efunt, quofiunqfjaduocaucrtt Dominus Deus naÃer.
147. Euangelium enim eil potentia Dei, ad falutem omni credenti, ludao primum ac Graco.
14S. Quiaverb multi hj/pocritaamp;impftnterdum fefe infinuantamp;
1. Cor.s.is fcandalaprabent: docendi, monendi, corripiendi, amp;pro diuerÃtatecir^ 28 (umÃantiarum, excludendiquoqjfunt.
Ioan. 20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eitautem illudperordinariampoteÃatem EccleÃaÃicam : qua
Ephef. I.s ApoÃolis amp;nbsp;omnibus eorum legitime vocatis fucceÃoribus, Ã ChriÃo qui Col. 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etclefia, data eil.
Ephef 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/;o. De hac vocations loquitur Paultu : Dedit alios ApoÃolos, alios
Prophetas, aliosEuangeliÃas, alias PaÃores, alios Doilores : ad tnfiaura-tionemfanilorum, in opus adminiÃrationis, in adificationem corporis chriÃi : donee perueniamus omnes in vnitatem fidei, amp;agnitionisfilq Dei in virum perfeilum.
1. Tim. 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»Æ;. Maxima ergb beneficia miniÃri donis neeeÃarifs ad diuinum il-
Kwn.io nbsp;nbsp;ludmunusinÃruili, amp;nbsp;légitimé ab qs, qui iüampoteÃatemhabent, vo-
cati, in vniuerfumgenus humanum conferunt: quamuùà plaris^ in hoc mundo contemnantur.
ip2. Wae autem poteÃate abufus eil Antichrifius ad exhauriendos mundithefauros, prohibonseoniugium accibos,quosDeuscreauit: fa-fc T«. 4 ti^aHionem operum aDto non mandatorum requirent : arrogantÃbi da
uetn
uenjfcientu acpoteÃatis, nuUis legibus amp;nbsp;finibus circamfcriptam : qui, quod vult, régna etiam mundi transferre, aclinperatores pro fua libidine deponere, praflare poÃit : habens omnia iura tnfiriniopeclorisfui,
IJ3. Jndefeitupeccant,DonatiÃa,AnabjptiÃaamp;Schvuenckfeldius, quorum hie cum EnthuÃaÃis,negauit virtutem verbipradicati ô'Sacra-mentorum : cum Spiritus faniliu intrinfecus doceat. Cui répugnât Pau- â⢠Cor. i lus dicens: Deo placuiÃe, perflultam pradicationemfaluosfacere creden-tes : illi verb malorum miniflrorum miniÃerium effieax ejfe negant : nul- De Don. los malosEcclefia veraadmixtosopinantes:fingeiesfibicum Schvuenck: feldio talem Eccleftam, qua nunquam in his terris reperta : citm femper M»Kh. n. mali bonis admixti.
IS4. Hacdeinfirmitattbus ChriÃianoruminEccleÃaveraquandoa nobis dicuntur: non aperimusfeneÃramhominibusmalis fcandala dan-tibus, dr UbertateChriÃiana adomnisgeneris fceleraabutentibtis, quos repudiamus : vertim iUam ad Uberationem ab hoÃibus Spiritualibus, loan. t. damnations Legis, dr tjrannide Diaboli, mortis ac inferni imperio : ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ferimonialia Mefaica amp;nbsp;traditiones humanas, quibus DeusfruÃra coli- Gal. 3. tur,reÃringimHs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ma«.ii.i$.
tSj. Porrb,vtcommodiorÃtinPoUtiaviuendiratio, MagiÃratusa Gen.j. Deodatus,qui impios improbos peenis coherceat, piosverbdrbonos Kom.ia» framijs afficiat.
jp6. HuneÃatumAnabaptiÃa tollere conantur,negantesetiam,lice-reiudicia exercere, fecundum leges ciuiles ius dicere: iuramentum legiti-meaMagtÃfatu delatumpraÃandum, praÃitumferuandum:contra-äus acrerum propriet at em, fed omnia debere eÃe communia: qua refu^ tationenon indigent.
ii7. Suod M.agiflratus in Ciuitate, parens in OeconomiapraÃat: ctn.a.,. qua non minus, quam cateri vita or dines, Deam authorem habet.
tji. Bifce omnibus gloria Dei noÃridrvtilitas proximi, tanquam i.Cm.i*. vltimus finis, ad quern omnia ref errs debent,propofita eSl.
, jpp. Etquiainhtsverfantibus, Diabolus diesnobles^infidiatun in j miniÃerium horumAngelidatifunt,vtcuram eorum quamfideliÃtmam pfaim.gt;1. babeant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
160. Hutus Spiritus mali inÃrumentafunt Haretici,quos magno nu~ Reg. vit. mero omni tempore, vtEccleÃam, Politiam amp;nbsp;Oeconomiam perturba- Dan.i«. rent, excitauit.
tbi.^am-
18.
^^0*7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plurimutt} in hoc tttundo pijs imp^fÅlictor^
i.rct. . videntur : nan tarnen pi) offenduntur, corripienteDamlne bonos, ne cunt i cot.ii, hoc mundo pereant: improbos verb dementia fua adpÅnitentiainuitate. Rom* 7^â nbsp;nbsp;nbsp;'^â¢2- dreumferuntenimpij, quamdiu in hoc mundo viuunt veterem
Tf»i. 11». jfzfrfffjttw, quiniÃfrenetur, ad omnisgenerispeccata incitât. VndeDa-letemi. n. ÃQfffffft mihiDomine,quèdcorripuifii me,vtdifcerem'iuÃificationes tuas,
ioRa».j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caufam caÃigantur,amp;tandein ipÃquoq^jmortiobq-
ciuntur â¢â¢ qua tarnen propter Chriflum ipÃs non obeli.
Gev i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim fepeliantur:in fepulchris tarnen retineri nonpof-
Io6.19. nbsp;nbsp;y«»f : fedtandem propter Chriflum vidores euadunt.
Ã.ÃIX.SI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Refurgenteniminvltima die eadem ilia adnumerumcorpora,
quibus Anima in hocmundopraditafuerunt ; longe tarnen aliterfefleha-bentia,quodadproprietatesattiHet,quamuii ratio huniana, Epicurai, Sadducai, amp;nbsp;alij iUam negent.
tac. u. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Igt;ittilltgt; quern ante fores efle, multa flgna amp;nbsp;prodigia decla-
Matth-ij.. rant, oflendet :pios verbf«lices.
167. Congregabuntur enim pq, qui verè in Chriflum crediderunt. Ibidem, fidemjjfuam omnis genertt bonis operibiu declararunt, ad vitam ater-loan.«. nam:impqverbdamnabHntur: id quod ex mulcts facraScripturatefli-monqspatet.
I dS. Neq^prater hos duos locos tertius q uidam (de quo Papiflafabu-lantur, amp;nbsp;Purgatorium vocant) velPhilofophicis,vel Theologicis ratio-nibus probaripetell.
16^. Hacitaq^vna ac fola doHrinaeil, qua homines peccatores fua I. Tim. I. uatura inimici Dei, remiflionem peccatorum perfidem veram in Chrifli meritum conflquf,omnium^ bonorum c«leflium participesfieripofliint.
170. Qua quia ex viuis èr limpidiflimis ifraelis fontibus haufla,lt;!r ex ijfdem comprobata : firmiflim'e corde credimus ac ore confitemur. AEternus Deus in ilia fidei fimplicitate contra omnes furores Diaboli amp;nbsp;hominumperuerforummachinationesad extremum vitafliritumvfq^, nos paterne conferuet ac tueatur ; vt amp;nbsp;in hoc mundo per omne vita tempus, amp;nbsp;in illo beatoauo inaternumcumomnibuseleclisPedemptorem noflrum cum Patre amp;nbsp;Spiritu fanilo laudemus amp;nbsp;celebremus,Amen. ,
Prior num. thefin,pofter. lin. notât.
H.J.pioquiJegequ». is.penult. pro qua, 1. quae, a3.inmatg.pr0 tau.I.can, 4i.4.Ieg.XO3âJUlOXÃ%ân)glt;X. 4a.Marginal, (quaeincipi-unt:Lib.r.Ttip.) ad hanc thefin referenda funt omnia. 43. inmarg. i.Cor.r.l. Col.t. 48.a.leg.fimulatecatnemairump. so.a.1.
p-iVO^t «3.2. comma, quod poft roculam (humans) pofitum eft, leg-poft vocabulum (propria.) «5- 2. provnionem, leg- adfeenfionem. toi.i. 1. Male faeiunt. no.r.pro qui, 1.qux. m.j.procum.leg.vt. 233.3.1.habentibus. tl4.iâ«»«g-pf-«».l. «6. lil.Ef».