' 'i-
quot; lt;li;S W^çw
1 cjccæ lt;^' sgt;^-5J|=wlt;-
clt;c
CM
tclt;d
Cm
CÇCCC-lt; • «-
quot;'lt;gclt;gt;^-r lt;x(r lt;nbsp;rwclt;g^
quot;c m;:
«O£j «
WjC;lt;Ö^ '
'r^'fï'C I C lt;2 ' CtC d'' Bttcc ' c c_ ' Cjc cc @C'lt;.
lt;3®
g:
fe'
lt;3Ö ü.
c®^lt;cclt;lt;
Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
• de rug van het boek
• de kopsnede
• de frontsnede
• de staartsnede
• het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
• the spine
• the head edge
• the fore edge
• the bottom edge
• the back board
DE MISSA
■ Ntegrahistoria,
BX s ANCT IS B VANGELISTIS,
0 S T 0 L I S, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HETIS, V E-
tcribus recendoribusc]^ Scnptoribus Ecclefia* flicîs, ConcilqsjPoritifîcum Decretis,ô^
ConftitutionibuSjCon«
eeïlat O
Per D. V alentinum V annium
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T). 10.
hannii Eabrt, apud ^ugiißam Eindelicorum in
ßttnmo temÿlo Çonàona,torts,de o^inata gt falso di£fa EuangeUia
Tomus prior, ;
/4\r
Cum Indice locupletifsimo.
l'ELG Æ. AT VT) y duam VIrici quot;Morh^rdi,
-ocr page 14- -ocr page 15-f^ST^ISSIUO P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T I A C
Domino,Domino Ottoni,Gardinali titulo
S,Sabina,Ep'tfcopo Aiigußenß,'amp;Trafoß«i Elua-ctnfijfalHtem in ‘Domino fem^i^
ternam.
E VERENDISSIMB ac illuflrifsime Princeps, fupe* rioribus annis cum Dgt;D» Io« hannes Fabri, Dominicafter, ÔC maioris Ecclefîæ Augufla* næConcionator, in publicum
ædidüTetlibrum Germanica lingua confcriptum, cui titulus eftÆuangelicæ Nliflæ pcrfedta demo« ftratio ex facris literis,5lt;c» rogatus ab amicis qui» bufdam, homini etiam publico Germanico Scripto, quantum fieri potuit, placide reipondi«. Sed quia ipfius liber poftea alterius cuiusdam opera,quoc^ Latine eft æditus,quô latius propa* garipofsit,mihi verbpræ alqs negotijs occupato, non licucrit meum transferre: tarnen vt exterae nationes intelligerent, proteftantes Germania: Status,Miflam non omnino abolere,quemadmo« dum Concionator ille falsb illis imputât, fed tan« t'umadprimaminftitutionem Domini noftri le»
X fu
-ocr page 16-ET I sr o L A
fuChn/li, 8ó exemplum primitiuæ EccIeGæ re« ftaiirare, exoraui pium ôô docftum virum D.D* Guilhclmum BidembachjStutgardianæ Ecclefîæ Concionatorem,amp; mihi in Chrifto diledlum col= legam, vt ipfè pro fuis donis, hoc meum Scrip» tum de Miiïà quocp latinitati donaret* id quod etiam bona fide præftitit* Impofsibile enim eft, vt in contentiofis quæftionibus ledor æquuin iudicium ferre pofsit, nifi prius vtram'lt;^ partem benignis auribus audiueriu
Cùm autem Reuerendifs* Veflra Celfitudo, bodie (vt audio) tanquàm protedor Germanicæ nationisjin Romani Pontificis curia, magna cum authoritate verfetur, volui qualecunc^ hoc Scrip» turnde Miflà Latinum illi dedicarc* humiliter fupplicans, vt Celfitudo veftra, tanquàm natus Germanus, Germanicas res germane amp;nbsp;dcxtrè, apudRomanum Pontificem, óó Patres Concilq, promoueat amp;nbsp;protegat: illiscp pro fua authorita» te hortator fit,quo vel tandem omifsis non necel* farrjs quæftionibus Decretis, ièrib depræci« puoftatu c5trouerfiarum,ex Propheticis Apo ftolicisliteris,diiputantes dfjudicarent: amp;vt di« fputandi materiam haberent,hunc de Mifia libel-lum proponeren In quo, vt (pero, præcipuos ar-ticulosjdequibusolimeramus relponfuri in Co-cilio, complexos elïe cernenn Etlperohuncme»
um
-ocr page 17-Tgt;ED IC 0\I A, umlaborettijCclfitudi'niVeftræ, Pathbus non ingratum futurum,fimodbrcmotis priuatis affe« â:ibus, diligenter perpendehtis* Deprehendent enim re ipfa, nos nihil aliud quærere, quam gloriam Chrifti èc Ecclefiæ, omnium«^ Ecclefiafticorum dignitatem perpe« tub faluam» Dominus nofter Ie« fus Chriftus Celf Veftram conferuet incolumem
perpetub» Amegt;
8
^Mrtniiß.Vtßrit QI-
- ßtudinit
Hum'illitnus
raltntintts Vannius, '
-ocr page 18-Il lu ftr ifîîmo Principe ac Domino, Domino Chrifto -phorOjDuci Wirtembergenfi,ôô Teccenfî, (jjtnitt 'Mwtis Telicardi Dannnoftio (kmentißimo.
LLV STEISS TUE cepSjDomine clemencffsime. Concfo« nacormaiorisædisAuguftanae,OoAor loannes Fabri, profcfsionc Dominica« nus,annopoft natum Chriftum millefi* nio,quingêtef/mo quinquagefimo quin« to, librum fad s prolixum in lucem ædi* die, cuius titulus feu inferiptio prima fronte piamSi integram explicationena
Miffae Euangelicatpromittit. Inquocumnihil noui in medium adferat, quod non iamdudum ab Bedo, Vuimpina, Sidonio, SC caetcris eiusfarinaehominibus, maiori artificio traftatum fit,3 noftris auteraPr3eceptoribuseadextcritatcconfutatum,ut a ne« mineperfedius aliquid in hoc genere élabora ri pofsitt fupcrua« caneum forfan uideri queat, ueteri amp;C uulgatæ cantilenæ nouam refponfionem opponere, iuxta fapientiCsimi Salomonis prae« ceptum Prouerb.ió.Nercfpondeasftukoiuxta ftultitiam eius, ne elFiciariseifimilis.
Veruntamen cum uniuerfac hiftoriæ teftentur, nullum unc| tamcraffumtamtpabfurdumcrroremcxtitiffcjquinonfuos affe« das Sc applaufores inuenerit,periculum eft,ne hoc Scripto fimpli« cium hominum oculis SC mentibus nebulæ ac præftigiæ quae« damoffundantur, maxime cum in Latinam etiam linguam, ut longe latcf|;adcxterosfpargatur,iam pridem 'a cucullato quo« dam Carthufiani Ordinis translatum fit; Qyarc meo quidem iudicio necefsitas poftulat,ut non plane fine omni refponfionc di • « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mitcatur.
-ocr page 19-T10.
ini'ttatt«‘,quemadmodum Salomonprædido capitc monet: Re* l{X}ndeftultoiuxtaftulü(iamfuamgt; nefibifapiensuideatur.
Volui autem hifcc annis conniucrcjhacfpc fretusjforcjut Thea ologi quidam eniditione præftantes, amp;nbsp;fingularî facultate ad fcnbendum inftrudi,in banc arenam defcenderent, attf os jpiiuamp; impudens obturarenc.
Cum autem uideamillos malle bonas boras in explanationc facrarumliterarunicollocare,quam odiofis contentionibus cum Fàbro ifto decertarc; non potui ego, quamuis inter miniftroamp; Euangelij poftrennus,grauibus quibusdam de caufisjomitterc,. quin ad oronia jpfiusadultcrinaargutnéta,diuinoadiu(us auxi* liOjtefponderem»
Nam Faber ilïe non erubefcitjVefiraeetiam Celfîtudinis piam Confefsionem amp;nbsp;ordinationem rituum Ecclefiafticorum arrode« re; quamuis amp;nbsp;hoc tetSis attp fubdolis uerbis iufînuct. Mifoli* In Gevfflanîco Et* turgi,inquitjlnmutâdaformailIa,quaCoenamDom. celebrant, emplarifol mutâda item Confefsione flC ecclefiafticorum rituum inftitutione Intauao »■ isi' Euripoipfo leuioresac inftabilioresfunt,adeb ut uulgares etiam homines idanimaduertantjplanccÿdeprebendant, 5^ querimc« nijsprofequantur. Modo placet illis AuguftanaConfefsio, mox aliam comminifcuntur: Paulbpbftexiftitalius, quialiam fabric cet: fïc'cj! alijpcft aliosfuasConfefsionesconfuunt. Hæcillc. Prjlt; terea,nonunoln Iocofcribit,abrGgation€mMiflæ,amp; commun» onemlaicorumrubutra(:}?fpccfe,eir£ffflam,haerenn,amp;defe(ftios nemauera Catholica ÔC Orthodoxa Ecdefia: aliacÿ eiufmodi complura fcommata pafsim petulanter fpargit»
Quia igîtur Faber fuo Scripto Vcfiræ Cellîtudinîspiam Con* fefsionem,5C rituum Ecclefiafticorum fandlonem callidcimpetir, multisbl;bonisuiris furpedamreddereconatur,agnofco,mehoc cfRcluraEcclefi3edebere,ut]ibnim eius rcfütandum fufcipiam: ac ueritatem facrofantftae noftræ cœnæ coplofîus explîcem: ncc non idolatricæ Miflae abominationem in dariorem lucem pro« feram.
Sed priusqu'am caput con trouer fia? de Mifla aggrediar, rege»'
Celf»^
-ocr page 20-T nbsp;nbsp;nbsp;F JT 10.
Cclf. Veßra confïderet, quo practextu, quîbus'qî fraudibus Fa* ber fuarn de MtfTafencenüâ proponac. ut hoc pado Cclf. Veftra commonefiat,qubdIubueftimentisouium,hoceR,fubuerborunti lenocinrjsS^ phalerata pompa orationis rapax lupus delicefcac, ac proinde fibiabiJlo,tanquamPfeudoprophMa,eius'cß fraudu» lento librOjdihg enter cauendum efle fciat.
Pn'mûm enimTitulus ipfclibriualdcfpeciofusefljquippcfb» lidam 8C piamMiffæEuangeHcædcmôflracionempræfeferens î quo quid honeftius,quiduefplendidius diet pofletc: Vndeamp;cga primointuituiucxhilararusfuijuc exißimarim,Fabrumnonfuo tantum calcuIododrinamEuangeltj approbate, fed alios quocj; ad id faciendum fuis fcriptiscohortari. Poßeaquam uerblibrît apertumpcrlegercm,diligenteruo]uensatf^reuoluens ,animad* ■ uertebâ hominem ißum fui ipfius,5ô tituliatc^inßitutifuiprotfi nbsp;nbsp;J
fusoblitumelTemec multumEuangelicifpiritusinuenicbam,
Qjjantumenim adprincipalemfcopum in caufa Miffarattinet, omnes fiios neruoseb intendit, ut puram SCucfc Eiiangelicam MiHam.hocefljfandifsimam Gœnam Domini noflri lefu Chrißi acrocifsimccalumnictur,ô^ fædifsime'peruertat. confia, exccra» bile idol um Miflæ fucatis uerbis omet defendat ; Sicut deinde omnia ôd fingulafuislocismonfirabo,
Quod uerb ad alia Si communia capita fpcdat,in quæ pafsim longifsime'euagatur, ciim tarnen ad principale negociumMifT» parum faciantjfed eb tantum tendant,ut nos omnibus ingratos et inuifosreddat,neficquidemanimum Euangelij ßiidiofum expe* rior.
Prætendit quideminfignemhumilitatemSi modeßiam.faepc ctiam nos appellat Fratres. Attende,inquit,frater.Et: hîc refpon* de frater. Et, b frater. Sic. intérim tarnen nobis contumeliofifsi* ma,8i a fraternoanimoalienifsima agnomina tribuit. Vnde fa* eile aefiimarelicet, ipfum perindefratrem noflrum efle,atq?olim Cain Abeh's, Si Éfaulacobifrater erat. Vocat enim nosfeditio« fos,perfjdos,periuros, fanguinarios, leues, temerarios,turbaro* lt;nbsp;rcs p3cis,euerroresRcipublicæ,pcfies humanigeneris,corporum ôi animarum perdicores,multoetiam ipfisTurcispeiores.Ipfam Werbpraedicationem Euangelij uocat trigenariam autquadrage^
nariaiM
-ocr page 21-T FJriö.
nariatnre(îtam,raalumremen,quodbonumfriiAum ferre nequei ar, fed fie caufa omnium calamicacum miferiarum cociiis Ger^ maniæ.
Tandem etiam in cruencam exclamacionem contra fratres fuos nbsp;nbsp;nbsp;foi.lt;
prorumpic. Agedum.inquic, uosprædpuitumEcclefiaftici turn tat-fol-ii ciuiles Magiftracusac Proccrcs,uos Dei miniftri,quicius uicesge« ricis.quibus gladius commiiTus eft,difpicice tandem , quam horlt; renda ac execranda pariat fcandala nimia lenitas ac clementia.Ni« fienim hærefi eo,qui decec Chriftianum,zelo mature' occurratur, baud fccus quam cancer late'ferpic. HaAenus Faber.
Ex his amp;nmilibusuerbis nihil quamuindiAam â^contume« liam ßirantibus,quibiisliber ipfius fcatet,amp; ex eo maximé,quod Ecclefiaeantiftitcsmundano gladioarmat contra hxrefes, facile' VeftraCelf.profuaprudenciaintelligit, MilTam libroiftiusdca fcriptam.iam clTcEuangelicam^quam Euangelicafunt ucrbailla, quxinnos euomit,
Cum autem hx amp;nbsp;(îmiles calumnix ad Difpucationcm de MilTa propric' non pcrtineant,amp; antehac 'a præceptoribus noftris liiculenter conuiâi fint aducrfarfi,qubd Euangclio.qualc quidem apud nos prædicatur , omnibus'll! uera fide id amplcAcntibus uiolentaminiuriarafaciant : fuperfedeboprolixiorirefutatione, nccdehiscum Fabroulcerius rixabor;fed uindiAam Deo.iufto iudici, rclinquam, quam fuo tempore rétribuée. Ego uerbrcAa capuifeuftatum rei aggrediar.
Volui tarnen fubingrelTii SC ueftibulo difputationis Veftrara Celf.monerc,ut Fabri ampullas SC fefquipcdaliauerba ( Euangei lica,Modeftia,Fracres,Charitas, Slt;c. ) noncuraret, fed probarec fpiritumexfuis ipfius uerbisSCoperibus.anexDeofit
Q2,iamuisigitur Celf Veftra,utpotc'ornacainfigniprudentîa, amp;'aDeoipfodofta, contrauerfutum 5d dolofura Fabrilibrum perfe fatisprxmunitafit: tarnenmihiconfultum uidetur^hanc mcim refponfionem fub Veftræ Celf. nomine Só patrocinio in publicum exire,in gratiameorum.quipiam Veftræ Gelf.Confef* fioncm Se ordinationem Ecclefiafticam fubfcriptionibus atc^ fuf i fragns fuisapprobarunttutSC infidefua certiorcs,3Cinc5lcicns« tia fecuriores fadi , perfuafifsimumhabçant , quodin Articulo Coenædominicæ nullatenus 'a fanda Catholica Chrifti Ecclcfia defecerintjfed uaulcomagisad earn acceiïerinc.
-ocr page 22-T FAT 10. ,
Vt autfmpi'us Lcâor expcdithis 8C minori di'ffi'cultate in hcc libre uerfaripofsitjObferuabit, quo ordineFabrorefpondeam. Nam quæcuncf! pafsi'm confufifsime' in fuo codicç tanquamfii chao quodam inuoluit, ea omnia in neuem certes titulos ceiï Claflês digeramjOrdinctf fingula reuellam.
Prima clafsis complcdetur ea , quæ ex quatuor Euangelißis Faber infubfidiumfuum aduocauit.
Secunda c lafsis erit de Apc ftolis»
Tertia, deProphetis.
Quarta de fanäa Cathoh'ca Ecclefîa.
Quinta,deantiquisPatribus5d Dodoribus Ecclefiæ, perün* gulas Centurias, ufq; ad haec noftra tempora.
Sexta de Romanis PontificibuSjquiPapæuocantur»
Septimade ConcilqsDecretis.
Odaua, de teflimonqs Iudæorum,Ethnicorum SC Turcarum*
Non'o Sc ultimbjdcexternisceremonijsMMFægeneraliter dis: cetur.
Omnia igitur, quæ ex iam enumcratis Clafsibus Faberadful* ciendam fuam opinionem diffuse'tradat,ea propitio Deofubijf« dem clafsibus figillatim in refponfionemea diluentur.
Porrb, ne pius ledor fufpicetur,me Fabri uerba no bona fide, fed peruerscix finißrcallegare,autalieniquippiamdcmeoaffin« gere, finguloslocos exipfius librot'amGermanicoqu'am Latino allegatosjin marginccertisnumerorum notis, quasCiphrasuc* canr,3nnotaui,utLedorftatim quæfitoamp; inuento folio,mea ac Fabri fcripta certius interfeconferre,amp; deutrifcj dexteriusiudi* carequear.
DOM IN VS nofterlefus Chriflus Celf. Veßraminagnita weritate eiufdemtp confiant« profefsionc clementerconferuet 8C mieatur, ad Ecclefiæ ÔC dulcifsjmæpatriæ noftræutilitatê, Amen«.
Stihditiif amp;nbsp;obfequentiß.
Falentirnis Fanniips Ec“ (leßaßes- in (ßandtßat..
-ocr page 23-HOC C A LO G O r
res quam recenïiores Dolores Ecclefia,T^manï Eon-tificeSiTä' Qinäliagt;perßngulas(jeneunas eo orpine recenfintur, quo poßea pertotum librum in teßimonium addu-
cuntur.
|
CEHTK-RIJ I CEHTl^ 'Rr J | ||
|
prima. Patres |
• jecunda. | |
|
Patres. AimoO. | ||
|
Î |
Tfiony^tis Areopagita dißcipuluiEauli. |
q Iißintts %lartyr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»40. d Irenxw. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ijet. |
|
2 3
|
Qemens diß:pulu^ Eetri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;po. Ignatius difcipulus Ioannis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iolt;j. ’Partialis eliß:ipulus .Aooßolorum, Pontifices Romani. |
7 nbsp;Origenes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;230 8 nbsp;nbsp;Cypriamts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%qlt;3, Pontifices Romani (ƒ nbsp;Teleßhorus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;go.
p nbsp;(ßalixtus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2ty |
|
t 2 Î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 ' nbsp;nbsp;4 ii nbsp;nbsp;nbsp;’ |
Tetrus jipoßolus. 44.. .ytnacletus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;80. po. •ytle^ander. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uo. Sixttts, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ko. Concilia. Qoncilium .^dpoßolorum kAI. iq. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40. |
10 l^rbantts, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“ QEHTjßT^IA tertia, Patres. p Eußbitis Qxßarienßs. 32^* to .^irnobius. II, .yd-tbanaßus i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n.Hi- |
CAT ^LQGV 3
|
AnnoD. »2 miariHS Pontifices Romani» gt;5 lulitPit Concilia» quart A, Patres» *3 'Baßliui ’^agnttt. ^61^. 14, Gregorius Nä^ia»^ 37O‘ Epiphan'iM. 375* t(S Jimbrcfiui 3^®* »7 HieronymM» 3^5* 18 tAugußinuf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;395» ilt;) loannei Chryfoßotnin.^fio, zo Cjrilltn Alexandrin, 440 Pontifices Romani» «f ‘Damafur» 3*^8* |
AsüoD. 18 tAnaßafiM. InnocentiM primtts, 411, 20 Ä^iwwd'. Concilia» Sardicenfe. Epheßnumprimum, 434, CE quinta, Patres» 2 t loannes ‘DamafceniP! maior. Pontifices Romani» Concilia» Agatbenfe * |
jn H
Anno D-
u^gatiene, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;480«
545*
^raUArenjè^ 582.
QEKTr^jy^ VL
‘i’j Gregw'wi'^A^M
Tont.^m.
QE’KTmj y IJ.
‘il 'Beda.
34, 7)amafcenM minor. 730.
rm
quot;J^alanM, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;825.
2d Tafcaßttf, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;88».
CEUTriijÄ IX.
27 rdalricw Ejifioput
jlrgufianM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pt».
18 Haymo Epifcc^ui Hal-
berßattenßs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P50.
C£Nrr2^/^ X
39 Lampertin'^lonAilw Herutlderßs. io^o.
30 I^oltrtw.Abbas
'Tuitenßs.
7 \r^.
AnnoD.
CEHTr^RJA XI.
3» 'Bernbardits Clareual-lenßs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1100.
32 Gmilt;jn»^f.
33 'Petrw Lompardw. »»75.
CEHTn^IA XII.
Thomas .Aquinas. »270*
35 'Bonauentura. »280« 3d G«»7/;e/»i»w 2)«r4«^/i. »285« CETlTr\IAXIII.
17 'Hicolaw Lyra, 38 Iohannes Huß. »395.
XIIII.
39 Tomas Tualdenßs. 1420.
40 Æ«e4j ». ’455« 4» 2)»oMjyM4y
42 Tlatina, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4lt;5$«
Concilia,
Çonflantienfe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘4t$^»
CEHTTI^IA XT.
44 loannes Hautlerw. »492.
45 lolydorw Tergilius. 4lt;^ GuilermiTofiilla. »500.
3 imEX
-ocr page 26-mixT K7Ö coj^riNE^s
tn'uiA TatrumiScholaßicorum,amp; Conciliar um,
thor teßimonia tnutuatui e^. Ebi notabis, ea, qutn fe-qiiuntur Itteramb.inßecundoTComo , ^uerendA eße.
|
Adrianus Papa. fol. b, ii6. AcncasSyluius.b. nj. Agatenfc ConciliS, lox. 117. Agathon papa. b. u 4« Albertus Magnus, b. 1x7. Alexander papa. 89. Ambrofius. x;.4i. 1 u.a.b. 11X. 11 J. b. 6. 8i. 8/. 94» I06. ï I ƒ. Anacletus Papa. 89» AnaftafiusPapa. 119. AncyranumConcilium. x7. Antiochenum concilium. » 07. ApoftolorumConciîiû. 39. Arnobius, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97. Arimincnfe Concilium, t xo. Athanafius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97. Auguftinus. XX. z6. 17. 4j. 64. 6'7. 78. 79. 80. 82.84» 86. 87» 88. io4. a. b.ro6. 111. a. b. 114 ï 17. b. «4» 16. 27. }8. 4i. 47.5λ 60. 61. 72.8 J. 86. 87. 92. 94» 97» I î7» |
Bernhardus. b, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;136. Bergomaten. 89. b. 6, Bertramus.b. Bonauentura b. 39.40.1 j8. Bonifacius papa. 119. 116. Braccarenfe Concilium, «27» c. Carolus I. Cæfar. b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i « 8. Chalccdonen.Conciliû. 1x7. Chryfoftomus. x;. 43,82.83. 98.1 JI. « i4» 110.1 i7.b.i6. 38.43.47.87.94. ^oi» »04. Cicero, b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ico. Cyprianus. 2 3. X7.76. 84.86. 87. a.b. 93. 100. 103.H7» b. 16. 38.93. 94. Cyrillus. 43.78. ii7.b.87. Clemens Papa. 7i.89.b.6x. Conftantinopolitanum Conci* lium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixo. »27. ConftantienfeConciliû.b. 142. |
Bafilius.
Bafilicnié Concilium, b» Bcatus Rhenanus.
Bcda.b.
i09* • 4i»
»}i»
Damafeenus. jix.b. 100.*îî*
DamafusPapa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119»
DecretumGraciani. 23 24.yg» 60.89.101. a, b. 117.1XÓ. b. x6.33.36. 38, 93.118. *21. «îj» »Î7.
-ocr page 27-E X.
|
Decretales. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24» DionyfiusAreopagita, 72.74^ 89. loj.b. iq4. Dionyfius Akxandrinus. 88, DionyfiusRickelCarthuf, b, 14«. DifcjpuJus. b. Durandusin Ratfonali.76.8^, i’’ï4.Ï5.}ö, 126,138. Elibernnum Concilium, Epipbanius, 79.111.112,b,86. Ephefinum concilium. 1204 Eufebius. 2.7» 81. 88. 95. 98. 100.103. b.6i. 96 140. EutychianusPapa, b. F. Fafciculus temporü, 2 3.5.1 ; o, FoslixPapa. G. Gabriel Biel. 94. 1 i s,b, g. 15. 0.19. 57.41.44. 5Ö. 114. 119.120. 143. Gelafius papa, 1x6. b. Gerfon. b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^2, Gratiani Décréta, Vide Deeres tum. Gregorius Magnus. 23. 5.67. 23.31.88.97,98. 15«. Gregorius Naziâ.78.1,11 x, GuilermusParifien.b, 143. |
H. Haymo Archicpifcopus b. 134 1 ieronymus 26.43.39.88.109 111. a, b. 113. 117. b.6t. 87.93. «i4. HilariusPapa 97,12.^^ HonoriusPapa.b. Hugo de S, Vidore 70. 88 . b. 4«. lacobus de Voragine. Vide Lombardica hißor. Ignatius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7i.73 Innocentius Papa 76,101.11 b.6. 37.129. lohannesHufs b. 31. 33.139. Irenæus 82,84.9o.b,33. Ifichius b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;62. luftinus Martyr 84.92. luRinianus Imperator.i 28.5,9 »*ƒ LeoPapal, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;124.5.0 L ombardica hifioria lacobi dc Voragine, »13,5.108,116. 129. M. Magifier Sententiarum, Vide Sentent. MartialisEpiftola 72,5.74.5. Naude» |
|
N Nauckrus, 89. B. 6,116. a, b.117.»ip.i;o.»}4.i4i. Nicxnum Concilium. 17^ 106. IXO» Nicolaus Papa. lô.B, ip, Nicolaus de Lyra. O Origcnes. x8. pj.b. 61. t x4. Ouidius dePurgatoriob. p Pafchafîus.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4îgt;’îJ. Platina. 88. IIp.b.ö.pó. 114. tió.a.b. tiç^ R Kabanus. 76. b. «}ï‘ Richardus. Romanüm Concilium.b. 1 lt; s Santes Pagnitius. 7j. Sardicenfe Concilium. 101» «xo. • . |
SententiarumMagiÜer. tx.So« b. t x7.1 xp. t }7. SyriciusPapa. 101.119» Sixtus Papa. TckfphorusPapa. 97. Tertullianus 4x.76.8x. 85.84» 87»9xgt;b.62. Theophylaftus4j. ixj.b. 87» Thomas Aquinas 64.b. i o. i j» ;8.i}7.ij8 Thomas Vualdcn.b. i4* Toletanum Conciliumb. izó Tripartita Hiftoria x6. x7.74* 77- nbsp;nbsp;* Tritemiusabbas Spanhemenfis b. IIX Vdalricus Epifcopus Augufté. Vergiliusde purgatoriob. 9^ Vrbanuspapa ï Zachariaspapab. rm) E X |
INT)EX T O ST EI^TO TOCA^r. lorum amp;nbsp;rerum tmmf)rdbiïiiiin. Obßrudb^s awem ybï~ cunq^ liter Am Ti. pn^xam iniienertt, fequentes numérosßecutdum tomum dejigndre.^
|
Abfolinioni's facram :ntalis uir tusFol. yj.19. Abfoluttonis Papifticae forma b.77* Abufumcœnæ leuiorcm fcuc« rillîme reprehcndtt in Corin thqs Paulus 59, Abufus non collie fubllanciam reib. 40 Adiaphorxrcs neceiTarrjslegii bus non adftringendæ 40. 95.10 ju 19. b. z8. jS.iip. »40 Adorandi uerbumlate patet b. 63 Aduocatis non opus eft coram Deo b. 37 Aegypeiorû facrifi'cia. b. i46 Agaparumcollatio 8î Agnus pa'chalis fuitfacrifici^ uminuereriTeftamento fi« eut MilTa in nono }6.b. i AUegoriæ in concrouerfqs nia hilccrciconfirmant ii.ua= nicascarum jçf Alcorani Religio qualis b. 7» |
Altaria tot cum facerdotibus unde exorta. b. Altariumconfecratio.b. jS Angelo prædicanti non cre« dendum^nifi uerbum Oei ad« ferar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;65 Angeli eufiodes hominum. b* 7p Anniuerfaria Martyrum. b 84 Annîuerfaria facrificia pro mortuis. b.96.1x6. Antichriftus abolebit Tyncerum cultumDei. Antichrifti fpiritualia funt ara ma. Antichrifti miracula. b. 8y« lOO. Antiquior eftuerbireligioom« nibus religionibus peruetu» ftis. Apparitiones mortuorum. b» »OO» lox. Applicatio meritorum GhriftI inMifla. b. 19. U. Ili Apoftafia papatus. b. 8 Apoftoli quomodo non omnij necelTaria adfalutem fcripfea rint. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41 Apoftolorum facerdotium. ƒ4 Apoftolorum doftrinæcur crç dendum præ altjs Doftoria dus. 69 Y Aqua |
I N Ty
|
Aqua an caKcî addenda, b. ;8 Ariolis fimiles funt Miflarrj .b. Ausritta facrificuloru Miflas , auxi't. b,i8. ^2. Auguftana ccnreflio aflentur. 2- * * b. 4R. ƒ auguftinus pn'nceps ueterum Thcologoruir, go B BaptiTmi forma praefcn'pta an redc'ufi Apoftoli. b. 2^, BapnTrairignifjcacio.b. 29 Bene dixie in Cœnaquid fignia fleet, b. 50 Bernx f lagi tium perpetratum â Dominicaûris. 6z ßigamus non ordine tur. b..;^. Bohemis utraq; fpecies sacra? crament!concclîa.b. i4i. Bullae Fraternitatis tenor.b.77 c Calicis utrac}; fpccies impie 1 aia ds prxreptat !ƒ, 94.99. lOJ.i I ;.i i4.b. x4.if;.i jj. CanoncMiflàe nemo naclior fit. i $6- Canonis MiiTç errorcs maxime’ infignes. b. Canonem cur ignorarc debe* anLlaici.b.S.- |
Canonedenon publicandocx* cmplumhorribile. b. 8 Canon altauoce olim uulgari» terdiâus.blt;. t iS Canoni darum grandia uolu* mina. t2.b. t j7. Cafusreferuati. Carholicus non eft qui auerbo Dei diftentir. Catholica cur uocetur Ecclefia chrifti. Cana ingt;.chriftum non facrifi* caffe corpus dd fanguinemr fuum. lt;i,7 Cana Domini non Papac cek« branda. 1.. Canam ad dominicam praepa» ratiodigna,2c»X9.uide prae« paratio. Cana Domini non fumenda cû impns. ÎO Cana domini magna religicnc apud procédantes célébra? tur. ;i Cana papiftarum non eft Do« minica. ftd Humana. 11 j Cana in mors domini prac? dicanda. b. ;o Cana chrifti amp;nbsp;noftra fit ea« dem. b.4î. Gacremonnspraedicat Papatus, negitdo uerbo, (aretnon^s |
TNÎ) E Y.
|
^remonqs tot MifTatid conlt; reguntur fubïlantialia Mit fje. ilt;'» Cscremoniae Miflatkae liberæ func. ffis» to^. iii-. b, i4c. çærcmonije Gcntih'um rctcn* tæ in chriftian fmo. b. 56» Cæremoniæ Miflae. b. i43. Caerei per diem non incenden« di. 107» Chriftus femel fêipfum obtulrt incrucenonincæna.j. i.ijt C h ri fins eft iuftitia fideliû f jo» rum JO. Ciiriftiis qu3P non docuit liben= terignoranda.4ï. Chriftus eft Agnus Del. j/. Chriftus folus audiendus eft. 60. Chriftiofficium neganc aduerlt; farij. b. 9. Chriftus facerdos inaeternum delecur per Hiffae facrifici = um.b. 15. Chriftuspro on'ginali peccato fatisfecit, Miffa aucem pro aAualibus. b. 10.1 Chriftus permanumamp; os mf» niftri confecrac ô(. porrigii sacramentum. b. 49. Charaderindelebilis. b. Chrifmatis undio.b. j4* Gireumcifionis sacramentum. b. 4c. Cir.urrjciGonîs mandarum ad rempuR tranfgreffuna feu o» miffum.b. |
Cïauivtmuîs. Clerus quid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9S. , Colladoncs ad cocnam faâæ. 8j. Commuru'o olim uocata eft Mif fa. 18.74. Communia priuata.b. Communio unius tantum, b» Communio LäICä. 98. Gonciliorumauthoriras. 10^ t Goncomicantia phyfica in Eu* chariftia. I}. 14. j\, i8.io9» h. jr. Confeffio auricularis.cx oper« operacoimprobatur. 19 Confeffionis auricularis irtcom moda. 2j, Confeffio auricularis bona eft propter examen SC inftituti« onemuitæ. 19. Coniugiumfacerdocumafferi« tur. b. î7. I î4. 1 ;6. Confecratiotemplot umfeu a’« tarium. ixô. Confecrationis uis non eft ex ordine aucconfecratione hu* mana. b. ;4. Confecrare uellc Euchariftiam praeter uoluntatcm, id eft. uerbum , inftitutionem Dei. b. 4o. Confecratiofacerdotis an faci* at corpus SC fanguinem Ghri fti.b. 41.4'. Confecrationes magicæ, b, fOt 119. Confecrare et fandificare quid fignifi.ent. b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;51. ■y X Confecratur |
T) E X.
1’0«»»y. b«7«
84.96. io4. VideSanflorü. defundis pro facrifîcare cæp» tum. b.
defundorû fuper fepukhra cia
bi Sô uina collata. b. 97, defedioà Chrifto per Paulum
daemoni ukifeenti immolatilia
DiaconiolFkium. yy.74.i07. difeiplina publica olim in Ec« ckfîa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i6.99»
Dq cclebrati in facris Gentilis um.
Diuoruintcrcefsio. 104. b. 7a vide Sandi.
Diuorum tutelarium omnia
Dodorcs boni omni tempore
Dodores Ecckfiæ fæpc erra* runt. 67. b. 132.140. vide fan di Patres.
Dodores Ecckfîae non uulga« ria dona Dei.
Dodorum finguli aliquot ers roneasopinionestutati. 67
Domine DeuSjnoneftoduricr
confecratur hodia altaris uirtu« tc tantum inftitutionis Chrifti«
b. J4.48.
confecratio lapidum âd lignos rumb.
confenfusecclcfiæ 59.7o.a.b« confuetiido uetufta nonfcmper fequenda
conftituno, traditio«
contritioueraquæ 22
corpus lChriftieciaracduntins!
dignib« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4
«rearc quid fît b. ji.
«tedere fufFicit Scripturæ fa’
cruces amp;nbsp;pafsioncs Sandorum nonfuntfatisfaâiones 26, culpa 'a amp;nbsp;pœna redimitconj
fefsioauricularis 2ƒ,b. lOp cultusinfîituere ex propriade*
uotionefîne uerbo j. b. 90 cultusdiuinos an conderepofs
fitEcclefîa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6 J. 64
«uJturæ ueteris Teftamenti rci dudæinnouum m
cultusadimpios promptioreft mundusb.
cultus Dei facere intenuonc boz na b.
Curtifanorum rapacica s.b. 12 ƒ
D.
Daniell’s uatietnium de iugilà*
Danieliscapuf.r.proMiira.49 dedicatioEecIcfiarvm« dtfunâotum memoria in Miß
Ecclcfia uclut Ipolà Chrifioads haerenserrarenequit.;.
Bcclefia
E X.
|
ccclcfia an pofsJt mutarc infiitu quot;nbsp;taDiuina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ty (cckfia Romana impi'e ab omni crroreeximitur. nbsp;nbsp;nbsp;tS.óf ecckfiæ poteftas contra uerbû Ä infiitutum chrifti nulla. 3$.4c.6 J. ecclefia catholica alligata eft uerbo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7.b.i7. ecckfiæ notæcertae 57.61 ecclefia non cenfenda ex multic tudinesedatorum. 61. (6x ecckfiæ ueræexiguus eft grex. ecclefia iuxta fpiritum inuifibia lis eft. ecclefia an errare pofsit. 6 C. b. 103 ecclefia fuos habet defeAus.66. b. 16. ecckfiæ ucræ facies contempt!* bills. ecckfiæ ueræ membra funtpak mites uitis Chrifti. ecckfiæ r apifiicæ fecuritas ni* mia. ecclefia in errante multi ramen ecclefia mire conferuatur inter multoserrores. b. 32.103 ecckfiæ benedidio per Chris Emaus in fradio panis. lo epifcopi officium. tpifcoporum fucceflio ordina= epifeopi erant olim concionato res ,non principcs,7 3. b. t, 34 ïpifcopi non uigilanter Scrip» |
turæfaciæintcndunt. b. 86 erroriselFicacia inPapatS mifr facft.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11.32.85. error unus ex alio texitur die milTo uerbo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;28 Efaiæ Vaticiniumexca. 6i.sas cerdotes Domini uocabimi* ni ôdc.excutitur. 55. Ethnicorumfacrificiab. 145 E thnicorum teftimonia de Mifs (a.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144 Ethnica exempla fequi.b. 102 Euangelq prædicationera cor« rumpet Antichriftus. 48 Euc hariftia uera quid fit.7.122 euchariftiæ utracp fpccies. vi* de calix. euchariftia abarcendi funt ins digni. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21.25.74 euchariftia utendi non habe* muspræceptum ^fedpotius prohibitioncj inquitFaber, 21. 32. euchariftia habet idem corpus Chrifti quod pcpéditin cru« ce. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;35, b. 56. euchariftiaquisdignusfir. 3!» b. 45. VidePræparatio. euchariftianon referuanda auc indu denda 31.37.53. b.31» ƒ8.61. euchariftia inroxicata Henrico Cæfaridata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;62 euchariftiæ dignitas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gi euchariftia cur fic uocctur. 8* euchariftiæ uirtus amp;ufus. ti* i2c*i22» b‘ 2c.25.31.37« 53.54.551.7’. euchariftia non eft riGVRA i22.b.55. y 5 cucharis |
louchanftiæunarpecies a Mani» chæis defcendit. 114 euchan'ßia quando non fit in Miflapriuata. Vidcmiflà.
euchariftiac ueritas. b,
cuchanßia extra ufum . an permaneat sacramentü.b. 50 cuchariftia nôconfecranda ,Fagt; bro,3pudægrotances.b. 58. eiicbariftiæ adoracio« b. ózgt;ó8.
euchariftia nequîc pro alio fiimi b. 204
euchariûia olim fidelibus in manusdata. b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;62
excommunicati impq. 264 « 2 y exempla Chrißi non conftitu« une legem fine mandato. 10 cxêpla Sanétorûfabulofa.b. 89 exequiædefunâorura.b. 112
F.
Faber mitram Fpifcopalemam
Faber malitiofe intcrprætatur Scripcuram4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40
Fabriks caui fpirant mendacia folleS4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21
Fabulæ quæcunqj,funt Papa« tuireuelattoncsdiuina# Facere,profacrificare. 7.b Feftiim corporis Chrifti.b. 6; Fidei ai ticuli noncontendi fine uerbot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y
Fide fpirirualitcr utendiim eft Sacramennim4
Fxdeifrudusfunc oblat'omun da4
Fideiarriculosan conderepo'quot;»
Fidem ’a pafsione Chrifii ad hult; tnana facrificia abducûc Pa« piftæ.b.
Fides altjscitOjalqs tarde dona^
Fideles firsplicitcr faciûtquod chriftusiubetjCtfaciûtquod . mandatt
Fidelium tentationes ut a uer« Figuræ ueteres defierûttb. 15 t
bo abducanturtbt io| Francifeani Miflas celebrate a
Turca permiftuntur. bt 147
Fraternitatum D.ui. ht ',7 FraternicatumBullæ. bt m Fundatores anuiuerfariorum»
bt 127
Fundationiim formula# b. j t8
Fundationes impiæ uertend« • inpiumufum.b# ii^
G.
Genealog!« ludaicæ fimile*
Papifticist nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yg
Gentilium Religioludaicæimi* tatrix. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎP?»
Gentilitquot;! uocatio .perMalachiî uan'cinata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5° 4
GeftusinMin'a. b. lyo
Grxciinobedic esPapæ.b.114
Gregorij anilesfabulæ.b. 97 Gregorio Miflanti fc rcuclaf
Chriftus.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»;o
H. I
Hæret?ci refucaci per DodorcS 1 cccleliæ# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70!'!
Hærcricorncôufnricula.rlt;î*^ƒ W Hjcretici quibus aruiis conuinlt;
ce ndgt; I
-ocr page 35-|
H ærctici quâdo cxîidarint» 121 Hypccritarum mos, iudicarc lineuerbc. b» Hypocrifæ damnatifunu 30 H yrrni cantati a populo in coc^ na Domini. J lô.videPfalml Hoc facitc,amp;c.id eft,Ta!equod ego fcci. Homine in,id eftjCarnenonlias bitaebonum. Hominis horrenda exfefe indi’s gnitas. H oftia ultra nô eft pro peccaiis, etc. explicacur. 118 Idolatrfa unde dicitur. b. 87 Idolatriæ locus datur cû scrips cura facra negligitur. b. 86. ïdolainter Ethnica ÔÔ'Papiftica nullum diferimen, niü folis ncminibus.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89 Jdolatriæ creuerunt cum bar« baric.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji ïeiunia pœnitentium* leiunis tantum communicani dum.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;61. Ignorantiæ pcccata dicuntur purgari poil banc uicâ.b. 97 Ignorantia quand© exeufer, b. 118.140 Imagines ineccIcGa an haben« dse. ïncorporataecclefiæ.fc. 125 Incrcdulitas nofira non tollit Indulgenciæ funt fatisfadtones pecunia redemptæ» InduIgcntixRomanenfcs.b. |
Inftitutio chriftiimmota per ho minesdebetmanerc. 58.40 Introitusin Miffa.b. Inuocarc Si. adorare idem uniimefi.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SS lohânis Euangeliftac ca.g.quan-do cum c«na Dominicacon« ueniar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij. jS lohanncsHufs. Iohannis Hufside Luthero ua cicinium.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14® Italica lingua corrupta. ixi. b. n4 IteMiflaeft, quid Fabrofigni« ficef. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 ludacorum teftimonia de Miiïa b. 144 TudæosTurca tolerat.b.' 147 ludicandumnon eftex religiO'» nenoftra,feduerbo Dei. 29»-Hypocritae. luftitia perfe lt;fta nunquam quacs renda in bonis operibus. 50 luftificario gratuita olim etiam negata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;38 I • Lafeis interdicîtur fcircqùid in factisagatur iç.b.S Laicis altera fpecies ïuchari« ftiæ nô cripienda,uide Calix« Laici fi fciuirtènr,nunquam tan» ta donaflenr.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;52.127«' Laicusquid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;98* Lapidum portatiliü confecra» lio. b. Legern Dei nequit diligcrenas tura hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;22 Legend# |
|
Legende Sandorutn apud uei teres. Lemures no Aurni non audien» di. b. Libertas a Chrifto rellda ,uin» dicanda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;58. ƒ9. Liberæres,perChriftum, non faciende ncceifariæ per pas pam. Lingua uernacula omnia in Ec* , clefiafuntcelebranda.b.i 14 113 Litanie quando orte, b« 83 Liturgia Millam Papifticam de ftruit. Lv T H B RVS agnitionem Dei rurfus mundo inuexit. Lutheruscygnus. b.i4t M Magie proprietates.b. 119.111* deconfecratio. Machabeorum libri cuius fint authoritatis.b. ne. Malachie uaticinium de facri* ficioMilTefeu munda obla* tionc. 50. IOC. 1 i?. Manuum impofitic. b. j-i, Maria ex (uirginematre) fada mediatrix amp;c. b. 7 ♦ Marie imagini facrificia fuper* ftitioleimmolata. b. Martyrum annua facrificia ce^ lebrata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo; Martyres quomodo colcndi. |
Martyrum Anniuerfaria.b. 34 Mediarürcrum ufum Chriftui permifit liberum. )9. uide Adiaphora. Mcdie partes Miflç.b. Mediator redemptionis 5C in* tercefii'onis.b.go. Melchifedechi facerdotiü quo* modofuerit figura facerdo*. tqChrifti. 44. 95.1 u» Mericis in iufticiam querere, b. 67 Merita fandorum.b. 71 Meritum congrui condigni» b*7i Meritorü ratio non eftcora DeO ficut coram mundo, b. nbsp;1 a Merita humana non (labilien* Minißri indignitas nil adimit facramento. b. 45.47, Miracula magna ad fcpulchrl Martyrum fecit Deus.b.g ƒ Miracula nonintuenda nifi pet uerbum.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8/ MiracuJaqueex Deo fint, art Diabolo, b. MilTa dcfendl non debet fine uerboDei.i.b. i;i. Mifl'e facrificium probat Deut ex ludeiSjTurcis amp;nbsp;Ethni* cis. I. MilTa in exemplum SC mandag datumChrtfti imitandafolrt Î. ;.6.b. 119. Mifla in accipimus potius quart! damusDeo. 1. ;.b. 1;. Mifla Euangclica quid fit. « 4» Milamp; |
miffa non habet corpus Chriftù nifilegitime iuxtainftitutio» nem Chrifti celebrctur. ÿ-» b. 15.40.57.58.120
miffa VERnacula lingua celcs brata. 115. 115. 1x8. b. 114
miffæ Romanæ SCMcdiolanen* fis difcrimcn. 115
miffam ad cantauit populus. uide pfalm. Hymnos.
miffæ facrificium expiatoris um, ex opéré operato J cft idolum iuxta Chriftum.i 18 b. 11.15.1 ƒ
miffaticæ ccremoniæ. uide Ce» remoniæ.
miffarîj mediatoresinter Deum 8C homines loco Chrifti. i xc, b. IX.
miffa Papiftica quo tempore nata. b, 7,
miffa pugnat iuftificationi gras tuitæ. b. 10.1
miffafatisfacit pro Adualibus peccatis, Chriftusautem pro originali.b. 10.15.
miffaticum facrificium inftitus tumutnosPLENH faluetb.
miffæ facrificio deletur ætera numfacerdotiumChrifti.b, 1 y
miffæ facrificium SC crucis dis uerfum plane, b. lô
miffæ priuatæorigo.b. i8 miffarins folus comedic ac bis
bit. b. 17
Miffs priuatæ impktas. i S. 37* 41. 40« 74« 77.89« 99« *lt;6.
117.1x6,118. b.110.IlJ.
Miflae uis süma ac fruäus mur» mure tacico occukatur. 19. b
Miffanefarieperuerfa i9,b.i 1,
Miffa omnia* ca accipit quæ Chriftus in crucc facrificio fuoimpetrauk. 56.
Miffa non eft facrificiura expia« torium pro uiuis SC defun» ftis, fediCommunio corpo» risamp;fanguinisChriftiincô» memoracionemipfius 18,58 4;.69.7'«9y.no.b.i5t
Miffaticum facerdotium non fuit tempore Apoftolorum.
55.b.II.
Miffatici facr i ficq origo. 60
Miffæuocabulum. 72,
Miffaminterpretantur fponta« ncam oblationcm.crgo a no= kntibus intermitti poteft. 7 ; miffæ antiqux ritus uarijaclis bcri.74.9ô.io;.b.i 50. miffa optima quæi;^ polluit, b.
ƒ îx
miffales codices abolendi. b.
«n
miffa Papifticaeftnüdinatio.76 b.iS.61.1x1
miffa non tft folius faccrdotis fedtotius ecclefiæ adio. 82, 115.a. b.i 16.b.17.117
miffa olim nuda cum fola ora» tioneDominica.88.b.ô .
miffaquo fenfu fit facrificium, 78.94.io6.b.57,157,' l f »-»’
miffarîj
r'biT) F. X.
|
MJflartj dkuiufeapplicaremea ntaLhrifti.b. iS.iix Miflapriuata idolatn'ca.i 40 Miflarius Papiflis tft propitia» , cor^nonChriflus.b. iio MifiTa fecmc quando Icgi cæp^ ta.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii/pïiS Mifla Latina quando obtriifa orbi.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;117 Miffa Gregorij reccpta obs rrufaomnibus, leieóaAm^ brofiana.b, ii7.i;o Mifl^ habeac. anntintiationem mortis Domini, b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119 Miflæ ipeflatoreS , non inteb ledores. b. Miflaticae gefticulariones» b. 112. Miffam exoperc operate ualc* re. b. MifTæ excquiales retia peet» niæ. b. Miflæ facrificiiimnoneft pros pitiatorium fed coramemos ratiuiim. b. ij. i ;7. ijg Mifl'a gt;v ide coena,cærcmoniæ, confecratio, canon, E uchri^ fti3,Sacrifkium. Morauis utracp fpecies Sacra« menti conccffà.b. 142 Mortui non inuocandi. b. 87. Diui, Sandi. Morinis non credendum. b. 102. Mors fandorum eß uitaillorS. lO? MortuifandPoefundi. xMortem Domini annunciarc quid fit, hStboic) |
MultitudineexfcdatorG nocCfi fenda eft Ecclefia. 61 Necefsitas difpenfare cogit. b» i4. i5-59 Nerobergen, ordinatio Bcclcfk afiica commendatur.b. 140 Nicolaus de Lyra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59 Nomen Domini muJtipIiciter in uanumaiTumitur.b. 17 o. Oblatio Miflæ efi corpus Do* mini ofFerre fidelibus partis cipantibusad manducandu« in. 114 oblationesprimitiarum SC pa« num ad Coenam allata. 8;» b. 18. vide offertorium. Offertorium Miffæ unde fie di* catur.b. 96. Vide oblatio. Operibus in 56 meritis perfe« dam iußieiam quaerere. opusoperatum hominis cxtclt; nuatmeritumChrißi. 29 Opusoperatumpoenitentiae pa^ piflicæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;28 Opus operatum abominabile coram Deo. b. i 1.74 Opera fupererogationis b. 71, 109 Opera bona funtimperfeda. b. 109 Opera bona neceffario facienda b. 72 Oratio ex operc operate datn« nac. b» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 t otdinci |
J Z) E X.
©rdfncsfeptîîïi. 9». toz. ^4 Ordinacio Miniftforum Eccles fiæ quails olim. 12Ó
Ordinaus quæ poteftas confes ratur.b.
Ordinationcs miniftrorii quas les elle debcant. b.
Panibiis propoliidoniim quo’ naodo confirmecur una fpc’ ciesCœnæ.b.
Papa non fequcnsueftigia Petri fucceffor eiusnôeft. 58. Pris tnatus,
Paparum multi parumboni po ficrisreliqueriint,. 58
Papæ officium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59
Papæ olim uocati Epifcopi Ro» mani. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;88.b.n6
Papæ quæftuofaaucupiain tos tomundo. b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tzy
Papacu inline difcriminc oms niacreduntur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6;
Papatu in tenebricofo,multi fal uati.óS.b.p, vide Ecclefia.
Papatus. vide Error, primas eus.
Patronatuslusb. izy
Patrum teftimonqs abutuntur
Papiftæ. iS. 71. I zj
Patrum doeSrina in multis ers ronea. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67
Patrum fcripta cïï fcriptis Pro’ phetarum amp;nbsp;Apoftolorum conferenda. 7c. b. öx
Patrum Apoftolicor^ fcripta.
fubdititia 8c notha. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 t
Patrum diâa per Scripturam illuftranda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8ó
Patres cedant Deo, Si infallibi
lieiusuerbo. »ox b.pr.ijt
Pauli doârinæ fubfcripferunt
omnes Apoftoli. 4o
Pcccarenunquam,diuinum fof lumeft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zö
Peccatorum enumeratioin Có
Peccatorum duorü genera non habent partem in regno Dei.
ÎO
Peccata fi nö imputentur, fic re mittuntur.
Peccatum Originale cum adua® libusconiundafunt. b. ij Peccata aftualia funt frudus
Peccatum in Spiritum Sandü.
b.j}.
Peccatum. videPerfona.
Pœniteniia uera quæ Si qualis.
Pœnitentiæ publtcæ exempla. 27
Pœnitentia noftra non eft eau.' fa remifsionis peccatorum.
Pcenitentiæ opusoperatumex» tenuatChriftimeritum. 19
Pœnitêtiæ partes uocanturSa«
crificia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8^
Peregrinationcs ad Sandos, b, 8y.io •
Perfonæ Deo placent! non im«
putatur peccatum.b. 24
1 Philofophia
-ocr page 40-/ssrz) E X.
Philofophia corrupit Tbeolo* giam.b.pó. lox
Pontifex idem qui facerdos» 74
PoftillaGuilermi.b. i4;.
Prædicatores non inftituendi nifi quos Cbridus infticuic»
Præparationibus dignis fc ips fum fandificare ante Eucha* riftiæfufccptionem. io.29 primatus pctri. 58. b. 1 lö. proceflîonesinftitutæ cum crus cæ.b. 88.
pfalmi ab omnibus cantati ad Miflam. 74. i cp. u 6.114
Pfeudoprophetarum fingna mc: dacia. b. 100.
Purgatorium, b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89
Purgatorium Ethnicorum. b.
Purgatorij ignis acerbitas. b.
*
Purgatorio c citiusliberarur di lies quam pauper, b. 1 27
Purgatorij ignis quando pris mumemicuit. b. 8
R
Rabinorum teftinaonia de Mifla b.i44.
Rationis amp;nbsp;uerblpugna.b.i i Religio fine uerbo,amp; pietasfine cbrifto,
Reb’quiæ Martyrum non ados ! randæ. b. 87- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Referuatae pontifieis, b, t i,j
• Rcuelationcs de Purgatorio.b’* 100
, Rituum externorum diflimilis cudine ofFenduntur fimplis ces. b. 7
RofariabeatæMariæ.b, 78
s
Sacramentum Eucharifiiæ inte grum omnibusfidelibus in« fiitutum. uide calix.
Sacramentum quid fit. 11
Sacramenta nifi in fide fpiritua liter fumantur nil profunt,
Sacramenta mutare Apoftolis' nunquamlicuit. 16,
Sacramentoruufumlegitimum corrumpet Antichriftus. 48
Sacramenta noua inßituere nö poreftEccIefia. 64.
Sacramenta nulli bominumin« ftituere licet. ;4
Sacramentis exbibetur quod uerbopromittitur.b.^p Sacramentorum inftitutio di» uinaff mutctur,iam nonerüt Sacramenta.b.4?«
Sacramentanonprofunt,nifiin' fide Sc uerbo. ;t
Sacramenta figilla funtiufticiae b.4y
Saa ameta extra inftitutionem Cbriftinonfunt sacramenta. b. 46
Sacraméta confirmât fide. b.4f
Sacramenta fine uerbo quid funtfb, 4o
Sacerdotum
IUD
ïacerdotum dignitas Angeh’cæ præfertur»
Sacerdotis uocabulum latè pas tet.
Sacerdotiü in nouoTeftamen« to triplex.
Saccrdotij Chrifti amp;nbsp;Aaronis conuenientia,Sôc.
Sacerdotio de Chrifti unico 60
SacerdotiumMifTaticum tempo re Apoftolorumnonerat.55 sacerdotium Leuiticum redu* xit Gregorius Magnus .b. 7 sacerdoces tot ôô Altariaunde, b.ig
Sacerdotum dignitasamp;opesex facrilegio.b.
Sacrificia pcftolim conuiuia agitata,
Sacrificii cruenti amp;nbsp;incruenti diftiniftiolanguens. 35.78
Sacrificium crucis SCaltarisis dem unum eft. 3 5
Sacrificium(Chrifti )iuge abo« kbit ntichriftus. 48.78
Sacrificii uocabulum fcufignis ficatio.
Sacrificium Martyrum. nbsp;nbsp;10 f
sacrificia anniuerfaria pro mor tuis. b. lt;;ö. vide anniuerfa« ria.
Sacrificioîn cruciseraltaris ma» ximüdifcrimen.b.
Sacrificium miflænon cftpro« pitiatorium ,fedcommemos ratiuum.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;137
Sandorum defunftorum uita
7: X commendanda ad imitaties nem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;103
Sandorum memoria in mifla«
104..
Sanderum cömunio.b. 51.70 Sandoruminuocatio idolatri;
ca.b.
Sandi mérita fua ut communi* cent nobis, b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70
Sandi careant cultu 6C adora* tione.b, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87
Sandoruin cômemoratio fieri folita inMifla.b. 7». Vide defundi.
Sandi orant pro nobis.b. 88
Sandiinmultis fæpc labuntur
Sédccipiunt.b. 131.140
Sanda perfona(per ridem)fans dificat omnia.b. 24
Salve Regina cribracur, b. 7g
Satisfadio 3. pars poenitentiæ,
Satisfadiones Canonicæ. i7.b.
Satisfadionisopinio, undc ors ta.
Satisfadio nulla eft in futura uita. b.
Scholafticorum Dodorum figs rnenta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11.16.19
Scripturam facram incertain faciuntPapiftæ.
Scriptura facra perfedum ho* mincmfacir.
Sententiariorum acumen, ii. b. I 37,
Simonia Papiftarum. b. i 21
Synaxiscur uoceturCoenaDo mini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16.18.74
Somnj^^
-ocr page 42-rUDEX
|
Somnijs omniBus credit Papa* tus.ójr. Species incoena Domini quid fignificet.io.b. ƒ2, Spiricuaiis manducacio suchas riftiæ. t Spiritus fandusquomododo* ceatEccleßam omnem uerica tem b. ubifit,i7. Spiritus uerax quomodo amc* daci dinofcatur.b.17. Spiritus ueritatisubi fit.b. 17. Spiritusmortuorum apparent, b. 100. Spiritus cumulcuarrj. b. 100. Stationary cxigendi. b. tz9gt; Stipendiumfufientationis Mif* fariorum.b.i 2;. Stola de uiuere b, izj. 129 Scudijslinguarumetbonarum artiummunitur Ëcclefiacon craHæreticos. m. Succeffio ordinaria S. Petri fee dem tcnentium. ƒ6. SucceiTioniordinariæEpifcopo rumnoncftalligata Ecclefia. ƒ/• yS- Succeirio Apofiolicædoftrina? non cathcdræattcdcnda.^ç. Suinmiftæ pcrftriäi. 22» Supcrftitiones creuerunt cum barbaric, b. i j i. nouo. 111. |
Theologiam fynceram fermeH* tauicPhi!ofophia,b.96, Tonfurafacerdotum.b. Traditioncs Ghrifti 8(. Apofto* 1 lorum eædemfunt. 40. Traditionescedant ucrbo. 1 o» Traditioncs quæ vjrÄ^i'us cauft inftituunturjnondamnandis ’°’*. Traditionis antiquae dégénéra* runt. b. j6. Traditioncs hominum cedant Diuinis. b.jp. Tranfubftantiatio negata. i0lt; b. Turcarum Religio .antiqua cft fed uerbum non habet ,quo3 efl Antiquiiis, 60. Turcarum tcflimonia de Mifla b. 144» «47. Vcnduntur cmnia fpiritualia, inPaparn, b. 121. Verbo Oeiprobäduseftomnis cultus Dci. Verbum inftitutio Chriß* opponancuromnibus muta* toribusReligionisDei, 12. Verbiiinperutcnda SC intucn* daSacramcnta Dei. n. Verba inftitutionisac promif* fionis circa Sacramenta intu* enda. « 9. Verbo'a Dci ad hominum pla* citadcf.'cxum. .R. Verbum per ufus Sacramento* rum accipicndus, 31, ucrbo |
|
Vcrbo Sc infiitutionc Chrifti fandificantur omnia facra. Verbum pauci ccmpledGtur. 6 2« Verbo relifto opiniones pro* prias fequi crrarc facit Ecclc» fiam, 67. b, ;o. lox* V erbumDomini in uanum af« fumic Miffifex. b. 17. Verbum extra, non nifi tene» bræ« b. p» Verbum eft uelutlydius lapis, b. 19.102. Verbi praedicationem a coena amouitSathan.b. }c. Verbum potillimum eft in ufu Sacramentorum» b, 59. |
Verbum acccdat ad ElementG Sc fit sacramcntumgt;quomos do intelligendum.b.4i. , Verbo Dei abuti contra uerbü. id eft ad resquæfunt contra ucrbumjblaiphemum. 6 ;. Verbum qui nö curant permit» tunturmendaciocrederc. b. lO^. VerbumDei antiquius eft om ni Religione. 60. Veftitus in fAifla.b. ifo Vetuftas non patrocinatur era rori. 6c* Vifionesquomodo interprctan dæ,b.t }o. V nftio facerdotum.b. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 f * Vocisfeobftringere«b» nbsp;nbsp;nbsp;86 |
DeSubftantia
Miffæ.
•RJNCITIO T).
( afudt^iugujlam FindelicorummMoris
K lt;^digt;s tonctonator ,'^iijjAm in duasfartes Gcrm-fol-j-diuidït: quorum friorem, fubjlantiam Laun-ij. iffam eße ait^yti à Chrißo celehratUi in-llituta acfromulgataßt:fgt;oßerioremfar temah^foßolts,alijs^SanEtis'Patri~ lits, in celßßimi Sacramenti honorem ac reuerentiam,adie^amiCondnAm atq^ conßitutam eße.
quot;Poßen Jithßantiam 'Vhißo fartiiurintria:in confecrationem, Germ fol 8-ohlationem,amp; commumonem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Laün.fol.ij-
Per conjecrationem diatfanem amp;• yinum in corfits ac fàn-guinem Chrißi traßmutari, acfolamfanü yiniq^ßeciem manere reliquam . Perohlationem yero, Sacerdotem in quot;Mißafithßecie fanis amp;nbsp;yini, corfw ac Janguinem Chrißi T)eo Patri offerte fro yiuis defuncts : cumq^ deinde hoc ohlato Sacramento Jolits ye-ßatur,affltcarefer id of us, meritum leßi Chrißi, omnihusfro-fentihusße^atorihus^aliistie quihusiddeßinet ifiu ( ytiffilo-quunturßntendat. Porro in communione Laicts alteram tantum ßeciem dißrihuiinec id tarnenßemferffedcertis quihußdam tem-forihus , aut quandó iff hoc fêtant. Ita ex ynica a^ione cœna Dominiez facit tria dißMa of era, quorum ynumquoduis fiiam certamfrofrietatem ohtineat, nbsp;feorfim acßfaratim à reliquis
duohus exerceri yfurfarß ó* foßit eär debeat. Et hoc fere eif^ ßmmafrimtefartts de Subf antia'^iffîe,quam Faber frolixè in ßto libro trahlat, oCloginta cireiter integrü folijs.
Cum
-ocr page 46-CLASSIS, T) E TESTE
Cum autemfiliM T)et Dominw nojhr hpi^ Chrijlu^, ipfenK^ facramentum corporis amp;nbsp;fangiiims jui, yltima ea noSle, qua trA' ditus injïituerit, quemadmodum fanSïi Euangeljßa:, ’Elal' thxu^pMarciti, zir Lucas, amp;nbsp;^poflotus Eaultks in nouo Teßa* msnto dsjcripjerutitmertto fanè faber, tanquamprxctpuuspa-ironu^ ’^rßx ,juam de ‘Elißajentennam, ex herbisprïmte injE tutïonis Chrt/li, quajipundamenti locopo/ïcts , euincere debuijjètgt; Hocenimfipacïat, iam 'EliJJamJuam opcimomummento tut actif tT'Stn mintis faciac, uihil eum magntcudo amp;nbsp;moles libn iuua-lït,etiamfi 'ytolumen ipjo fudauo Thalmud grandios confcribaC^ Tham tn omnibus' dißenftombos de Sacramenco cœnx DommiciCj hxcymica yia eCß^ ’nerïcacis, ycprimo amp;nbsp;/olidofundamcnco quot;^er-lorum injïicuciom^ Chrißi inmcamur nee addexcram,nec adß' nißram declinances,niß inpcrnicioßs err ores cereßimum cxi^ tium incidere 'Velimos.
Sed^Dideamos quicßo^quomodoFaber ßuamlencenciam demon-ßrec, In 'yierbis inßtcucioncs per longas ambages circule,amp; cupe-recßi quo modoßertpoßec,ea dißimulaticcr praiccrire.Ser.cic eoiini aculeos quo/dam in conßcieticia, quospriecioßi hac yerba ei inß-gunc,dumEabruin icaquaßalloquuncuriUcH me cangere. Ideo^^ omißis illisßorgumßermonem cexic ex Erophecis^ex yeeußis ec-cleßx doTribos, ex Conciliai amp;nbsp;TIccrecis, depoceßace Cachohat eccleßcs, deberpecuaßucceßione , de mulcicudineßeSlaCorum eins, de yocabul) ^Ißceßacerdocioßacrißcio, incruento, licicis, inuoca-ctonefanSlorum, exequijs, anniuerfarijs, amp;quodaudicuhorren-dum eTi de Tudeorumliabinis, Turcorum büßens nummis, ac Echnicorum idolacricis facrißeijs.
Tandem fummo pud.re cogence, necefße habec, yerba prima inflcuci nis in ceßimoniumßux ßncencite eciam obicer accingere. Terim ea inaißimahilisprxcij yerba cam mißre torquec, lacerat fix d’fccrpic, ycyehementer mirer, qua fronce id facer e audeat hat
-ocr page 47-MÖKIIS
lac cctate^qua muhï adhuc, Dei gratta, tnuenitintur,prxdtti do^-no dijudicandt ßiiritits . Qwmadinodum enim aranea, exro/a fulcberrimi colorü amp;nbsp;odortt juautßimt, lethals ^enenum exugit, ita Faherpriecijtuè tres horrendos errores ex 'Merhisprimx tnfii-tuttoms haurtt : imoyeroex fai cerebri yertigine yiolenter Hits ingertt.
Frimtis error is eï^, quod Corpus säquot; Sanguis Chrißi fubßgt;ecte pants amp;nbsp;yini,in quot;^ißa Deo patri quattdie ojjèrantur,pro expian-dis chm yiuortim tnm mortuorum hominumpeccatit.
Secundus nbsp;nbsp;nbsp;quod Sacsrdos ifîo oblatoriofacramento, ßtb y-
traq^ f^ecie,folits yefcatur, etiampro yiuis amp;nbsp;defun^is : ijfdemq^ per banc theatrtcam aihonem, oninia méritapaßionis çjr mortis Domini noßrt Ie ju Chrißi applicer.
Tcrtius,qubd Laicosjpsàatores qnidcm eßeßnit, yernm illis ant nullum prorfus, atit eer te d.mtdiatum jLacramentum j ntmpi ßlum panem comm:inicat,caltcem facrilege ipusprariptens.
Ftautem omiies tnteïltgant,FabriimDomtno noßro TefùChrt-ßoßanllisFrophetis,j!lpoliolvs amp;nbsp;Enangelßis, yerèQatholicxsir Chrilliana tcclefiie, FanSiis Fatribus , amp;nbsp;yeteribus doHoribus ec~ clcßielttculentam iniuriam facere , diimßngit eos talem ’^'lißßam celebrahfe,injiituiß,tradidtße amp;nbsp;deßcripßße, qualem ipfe ßto libro deßribtt,amp; qualis hoc nojlroßculo à quot;^onachts amp;nbsp;Sacrificults ce-lebratur : age omnia eins argumenta or dine tir ßgillatim expendam . tum deinde facrarum literarum teßimonijs , sir fide di-gnis hifiorijs eccleßalhcis, altjs^ firmis amp;nbsp;legitimis rationibus demonfirabo, Chrßum in yltima csena corpus amp;fianguinem fuum neq^ Deo patri obttdiffe , nec yt à nobis o^ferrentur, mandafifieifid dßcipulis fiiis fub ytraq^fpecie edendum çÿ bibsudu dedtfi'e, in fiui commemorationem : ac mandafiTe, yt exemplum ipfius imitantes idemfiacerent: eumq morempo^ aßenfionem Chrißi yltra quin-gentofannos in ecclefiapurum atq^ilhbatumpermanfiiffie,
t Ft
-ocr page 48-’ T 7{Ï\1Â CL JS S IS, D E TESTI
Et primo quidemfundamentilocoebcponamteßimonia Euad» gelißarum, deinde ^pojïolorum, mox Troph€tarnm,poß,Orth6' doxa: ecclefix yeterum do^orum . amp;ßc deinceps ordtneperfin* ^ulas clafifies progrediar.
Primum teftimoni-
um ex ßndis Euangeliflis»
VJUGELISTÆ. SI^ITLI cibui amp;perjfiicuii yerbti récitant, ejmi Dominitf nojler lejm Chrißits in ylti* |i cœnaßcerit. jccepit (aiunt) lefii^ panem, amp;nbsp;cum egiffetgratias,ß egit, de* ditjj dßipul’i.Similiter eirpoßejuam cœ* nauit,accepta calice ,gratijs aàte, dédit illis.
Uec mintts clarè eît aperte commémorant, quidin cœna dixe* rit, amp;nbsp;cjuid nabis faciendum mandauerit : videlicet, ^ccip'ite, -édité,Hoc eif corpus meum,quodpro yabis traditur.Et iterum, TSibite ex hoc omnesihic enim eif fanguts meus, quipro yobis amp;nbsp;*’ pro multis efiunditur in remißionem peccatorum , Hoc facite, quotiefiunq^biberitis, in meicommemorationem.
Quis oh fiera fina mente preditus,hæc diila faSla Chrißi a* liter inteliiget aut interpretabitur, quàm quod Chrißus difcipulis ßis conficratumpanem eir calicem corporis amp;nbsp;fianguinisßi eden* d'tm amp;nbsp;bibendum dederit i .Jut quis '^erepoteif dicere, Chri* ßum aliquid aliud faciendum manda fe,quàm. quod ipfe antea fie-cerit i Terba enim fatis clara amp;nbsp;dilucidafunt. Et yelpueri no*
runt.
-ocr page 49-^IONIIS evangelist;
runt ^uidßgmjicet Eanii^ VmuTotpn^^Sanguis,EdereIBibere^ Grattas agere , ‘^emintße, Dare, Jiecipere, Facere, Omtttere, Omnes A\/lultiIDiJctpultIMagifier ,amp;c.
Traterea Cbrißtts nm cœlefit amp;nbsp;angelica, nee peregnna cä' ignora lingua noh^ locutw eT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intelligere ipfitps Jermonem
nequeamiis ; Sed quemadmodum fe nqftra cauja aliquandiu ê\ina^ niuitßorma fèrut ajjumpta, infimilitudine hominum conjhtutin, amp;nbsp;figura repertus,'^t homo humilem frahuit fèmetiÿjum, ira no-it4 hominibiia humana etiam lingua loqui yoluit, yt certo ipfuts quot;yierho de ^oluntatepatrio cœlejlù erudiremur . Itaq^ omnes créa-turns ijs nominihw apfiellauit, quihw eat primus parens nofler iAdamirs inßgniuit. eaq^ lingua yßn , quam d dileila matre fua Nlariadidicit,^ qua: in Syrtatum temport yulgata amp;nbsp;'^er-naculafuit. Nullum autem yerhtdum huiirs infiitutiontsfignifi^ tatßacrißcium ’^Aißa;, aut Canonem, aut alteram folummoabffe-ciem.
■ ^Ad hxc, tota orattonisßru^ura öquot; Verlor um compoßtio hiine fenßim nongignit, yt hcec yerha de facrißeio y el Canone '^'Itßxi yelde yna tfecie intelligantur. Teßantur enim Euangelißa, Chrijlum accepifßepanem caltcem . nulla htc ßaerißeij mentio. Teßantur gratias egifße amp;nbsp;henedtxiße . ne hoc quidem ßgniß-tat ßacrifcare. Teßantur dedifße . hoc forßan ßacrißcium deno-tarepoßetiqui enimßaerißcat,dat.Sedfequens yocula (dißctpults fuis)huncfenfum nonadmittit. Non entm omnis qui dat, facriß^ cat: Sedomnis qm facrifcat,dat quidem, yerum non hominihus, fed Deo. Chriftus autem dat,nonpatrtßddifcipults fuis.
Infujjer Chrißiis in exhihitione Sacramentt orationem fuam I non adFatrem cœlefem, fed addißipulosfuosdirigit,his loqui-I j hisdat : proinde etiam non facrißcauit : alias jeipfum , y el I corfjjif fangutnem luu dtfapults facrifcalJet.Vndefequerctur, I etiam '^liffarios oportere dißipulis faerißcare,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^3 Fergunt
-ocr page 50-CLASSIS, DE TESTE
7ergtmt Euangeltßis.Chrißin(inquiunt)dédit dißcipulii amp;nbsp;dixtt.Qmd ergo dixtt^ ydum dixzt, oßerte f tmmmeßd piteTorro qui acci^it^ non offert : non enim dat alterißdreciß id,quodßht ab alt er o datur. ^d qmd aut tn quem ußem lufftt cipere^num yt Deopatrt offerrent^mhil minu^,tmo dicit : Edlt;[ amp;nbsp;bibite ex hoc omnes. quot;Mullam adbuc audit mentionemßacrißlt;^ ^el oblationie, quinimb omnia hxcßacrißcio repugnant. Sequit^ mandatum feu inßitutio ; Hocfacite in mei commemorations^' Quid ergo faciant ? numnouum aut diuerfum aliquid, quodnc que Cknßu^ neqj dtßipuliin ceena fecerunt Quiö hoc dicere acht nam iuxta conßietudtnem amp;nbsp;prol)rtetatem omnium ln^' guarumi yocula, HOC 'vel Tyt L E, reßgt;icite!!r demslf ' ßrat idy quodprtccedit, ö* q^o^^^simailum eif, nonidquod in cruceperagetur. Itaq^ non dixit: Facite hoc,qubderas fa^urt’''' ßtm,fedfacite hoc, quodiam inceer.afeci. Hon ergo yt oßerali^^ fedyt edant amp;nbsp;hibant,ipßs demandâtur.
Qmd multis opits i’ Euangelißts in deßriptione cana: DoifSs nicee nullum plane yerbulum deßacrißcio faciunt : Sedhis bis ytuntur:gratias agere, panem amp;nbsp;calicem accipere, fran^^ re ,dßribuere ,'tgt;eßi,idqj in commemorationem Chrijli.
Quemadtnodum autem yerba primee- inßitutionis nonß‘ tiuntur, yt Sacramentum corports amp;nbsp;fanguinis Chrißi in cecii^ ßtßaerißeium , quodDeopatri denouoßßatur,ad réconciliant ipß yiuos eirmortuoseße etiam nonpatiuntur, yt Sacerdospoß* idßcrißcatum Sacramentum folws comedat, autpopulo dimidi^i^ tantum partem porrigat.
Honne enim merum ludcbrium effet ,ßSacerdos inpriuA^^ *hdiffa diceret: .^Iccipite, édité,bibite ex hoc omnes : cum tarfii^ decreuiffet, ße ahjs nihil, aut ßaltem dimidiam partem ejfe t' turum i* fßteriim de calice eequè ac de pane perfficua yer^^ ehr'/
-ocr page 51-^dO^IIS ErMGELISTJI^f^ 4.
Chrifii extant: Sitmhter amp;nbsp;calicem accffit^dedit^ iUk . H« '\io-‘ ) nbsp;nbsp;ces(Si)r,iliteriamp; caheem)diltg€rtter jiintpcrpendendatt^uod 51~
I L 1 O D O cahcem dedertt , bibendumq^ manda-iierit,quo corpinßaim edendttm dedtt ,ßne omniperßnarum di-‘ Jmmme.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etprießrtim ~ivlattba:uf eic inflinBu Spiritus San^futurum
I trrorempramp;uidens, '^erba mandatum Chrijli eb diligentitts clariin ^preßit, yt nemo obfeuritatem yerborum arguere, aut
' excu]ationts loeo pratenderepofet. Sic enim inquittEt accipiem ' calicem, grattas egit, eir dedtt Hits, dtcens: Etbtte tbc hoc omneSt •' htc eSf entmfanguii metts nout tejlamentt, qutpro multts effun-' diturinremtßionsmpeccatorum. 0 E S, inquit,'vt ne-' ■ mo ^cludatiir.
I
(■
I
A
I
I
I
I
I,
I
I i
Et Lucas tnexhtbitione caltcü,prohts quot;^erbts : *Brib'tte hot omnesponitt'Dtutdtre internos,ide^,ßam cuiqjporttonem date,etiam ipfiprodttert, yt maneat communio . Siiut Chrtfitn ipß fatetur:Ecce mamts tradintis me,mecum inmenfa. Luca 22. Et’lM.arcus capM\..tnquit:Et biberuntcx tUo omnes.
Clare ergbpatet amp;nbsp;irrefragabiliter, qubd Chrißm iubeat 0-
'M E S facrum fuum fanguinem pro peccatis noßrüs efßi-ßum,ey: calice btbere: elir qsdod omnes , quifruChim aliquem e\ye-nerabilt hec facramento ßrcipere cupiunt, fanguinem ipfiits, amp;nbsp;qutdem e\ calice,bibere debeant.
Çffdautsm ad hac Faberaut quomodoyerbaprtmæ inßitu-tionts ^pltcat f interpretatur eaßa quadamperegrina lingua, quali apudnos .circumporanei mendtcabula'Vtifoient. Et plane idem facit, quodds lupoßrtur infabiilts, qui cùmfcholas adirée,ouem mercedus loco promererißuderet,lcClionem fuam re-ettans, inßngularum fyllabarum connêicicne, fubinde Ouem 0-uem ingeminabat ; adeb tenaciter in imü fenfibus eir in lingua harebat Outstnec corrigerepraceptor ’yiitiumpoterat.
Jta
-ocr page 52-CLASSIS, DE TESTE
It a Faberfacrißcijs grauidits amp;nbsp;pragnans, nihil aliud eloi^ poteî^, quamfacrtßciutn, facrißcium . Tudefit^m quantuiti^ EudgeUßa dtäa t!j‘fa^a Chrijh in ultima cœna ßmplicißind^ 'fcribant, Fahro tamenßngulapropemodum yerha ßacrtficiuA^ facripcareßgnißcent.
» nbsp;nbsp;Farns amp;nbsp;Tinumdnquitßgnißcatßairißcium.
ï
3 4
5
Corptts amp;nbsp;Sanguts ejlßacrtßcium.
Gratias agere,^ dare,lignificatfacrificium.
Facer e,ßgnificatfacrificare.
Omnes, Jignificat '^ijjarios facrü inietatos, amp;nbsp;^ulti,ß^
OhßecroßßmpliciayerhaChrißi ita yiolet€r,et inperegrit^^ guddetorquere licet,quüs tandem certoßciet,quomodo Deits eß nos afßeBttsßt, aut quid à nohis exigat f Imo quts certtts eri(^ proximifui ergafe yoluntate amp;fententia^Siquidcm nihil eßß quodahßonditus thefaurus cordis manißßart queat, nßper humßicente T)aptißa:Deum nemo 'vid^f'vnquam. Tntgemtti^f lilts,quiei^ inßnupatris,ipß enarrauit nohis.
Jdttamen Faher circa yerhaptitnæ injütutionis 'Varias'^. ieiliones,eirßrmißimas,'gt;pt ipßquidemputat,rationes aßßert, husprohare nititur, Chrijlum in cœna corpits amp;nbsp;fanguinemß^^ fuhßeciepanis ^ini Deopntri ohtuliße : quihits fohts Sacer/^ yefci, elfaltem dimidiam partem Laicis communie are dehi^'
Geim fol.44' lac fol./}-
Germ fol-Lac XJ 4-
Frimùm, quia Chrißitsin cœnapatri gratias agens, pantA amp;nbsp;ytnum tn fuum corpits amp;nbsp;fanguinem conuertens, oculos tn lum leuauerit.Hinc colligit, Chrißum corpus amp;nbsp;fanguinemß^, ßih ßecie panis amp;nbsp;yini, patrißto cœlefi ohtuhf/e, amp;nbsp;ßrßm ßßeßcut in claufula. (Ite, quot;fftffa eT. ? ipßfatetur : Itei^v el^ , id eiC ifacrißcium perailum nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;^elhoßia Deo patrif
noßri confolatione tirfalute mißa eilß,.
Qwnunenos '^ertemitsiiAudimus enim htc, Chrißum
-ocr page 53-UO mi s ErjKGELIST AT^yU, na, oculosfnoiin cæliiinleuaf[e,fimulq^facrificium corporis cirfan-guinis fin Deo patri in cœlnm mfifie. Sedfi interrogetur Faber ybi nam hocficriptumfit, refiondeti infiacro Canone ^fic enim fio-nant'•verba Canonts ; ifinpridie ^uampateretur , accepitpanem in fanzas ac 'venerabiles manus JiiaSi nbsp;nbsp;eleuatis oculis in cœlum^
ad te DeumparretnJuum omnipotentem . Sin quot;^vlterina roge-tur, 'vbi hoc in facris Uterisficriptum extet iquot; attrahit locum ex cap.^.Lucx.Cbrißits acceptis ejuinq^panibitsduobuspificibits, Jufiexit in ccelum, amp;nbsp;bene dixit Ulis amp;c. Qwrfum autem hxc ad ctsnam domimcam s’ ’Mum hos etiam quinef^panes cir duospifces patri fiuo gratias agendo eir in ccelum fiufiiciendo Jacrificauit? Mam tres Euangelifix fir ’Paulus, qui cœnam Domini diligen-tifiim'eper omnes circumfiantias defcripfierunt ,ne'Vnaquidemli' terula leuationts oculorum in ccelum mentionemfiaciunt,
1 Mil cat Faber pafiim infuo libro ecclefiam Catholicam, qua tanquamfionfa Chriftii fir firmamentum ac columna 'Tieritatis, à Spiritufianilogubernetur, fir errare nequeat : Seipfum quoq^pri-marijs eins ecclejia doUoribus annumerat. MosCatbolici, inquit, (ontintmus nos in ficuritate yeritatis.Sed yel ex hoc folo loco etia cœcns yideat,'vanamfirfruj1raneam effehanc iailantiam ; quia nonfiliim peruertit fimfiicia yerba, qua ab Euangeiifits in prima inflitutionerecitantur,yt fuprci diHum ei^: fed ternere etiam prater Euangeliflariim, fir Fauli yerba Chrißo tribuit, quod in ccena oculos in cœlum adpatrem fuumfinfinlerit ; mox huicputri-do amp;nbsp;infiabilifundamentoPacrijictum ^iffafiperflruit. lt;An non hoc ei^ yerbo Dei aliquidaddere, firfine yerbo Dei nouos cultus excogitare, eosqfinperfiihtijskominum additinnculis e\truere^
Ç^ia tarnen omnia non co dico , quod prorfits negate yelim, Cbrifium in ccena oculos in ccelum fuftuUfJe, cum alias ßmper cor-de,ore, oculis fir menibus ccelum méditatifs fit : fed quodFabro hanc licentiam nolim concedere, yt eicpropria deuotione Chrifio
D aliquid
-ocr page 54-TiylvlJ CLÂSSIS, T)E TESTI-aliquidfir.e ttftimomjs fi riptura tribuat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inde articules
Cir noues culttts diuinos ^truat.
Et yt maxitnè eer to eonßaret, Chrißum in cesna eculos in cf Ium leuaße, numprepterea terpw nbsp;Jangmnemßuum hoc^cß
Jdcrißcare yoluit f Si oculos in ccelum leuare idemßgnißcat jaerßeare, tum Chrißw etiam quinq^fanes duosfßes,tmc)V fßum quo^jLac^arum Jacrißiauit, cùrnjùblatK in ccelum ccults,i' Uts^gratijs^quinq^ milha hominum faßeret^ eir Labarum è mof' tuts ßußcitaret.
Germ folg. I at- f01,14.
Hxc de conßSla oculcrum leuatione reßondißße fufficiat, commente FaberJuum quot;^Iß'aticumfacrißttum fulchr'e.ßiDtjs fli cet^comfrobauit.
Secundo, ex prima inßitutione excerpit hxc yerba : Qwdpf^ yobis tradttur, Et : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mulcts effundttur, cÿtgt;
Hine irßrt, quia Chrißus non dtcat : Ç)uodpro yobts traditttf} amp;nbsp;qubdpro yobis eßundetur, inßuturo,inpo߀rum ßtlicet dietfi) qux magnaferiaßxta dtcitur,ßed inpraßntipaßtuo, Traduuï) Eßunditur, ind'eßequi, qu'odChrißits htc Icquatur deßatrißeiocct' n« ßea, in qua corpus ac ßanguinem ßuum patri pro dißpulis ol' tulerit,non tarnen cruento modo. Et de hacßtntentia Faber cutt^ fuofidalttio tarn certus e^, ytproea rogum eignes perped non dubicent.
Tdella mehercle ratioetnatio . ßoncedimusßan'e Chrißum huitif modi yerbüs in Ceena yßum,qua non futurum, fed prüfens tempuf deßgnent. Sequelamautem, quam Faber infer t, ytdeltcet qu'o^ Clmßits fubßeciepants amp;nbsp;yini,corpus amp;Janguinemfuum in t(t‘ naDeopatri incruento modo obtulcrit, nec yerba inßitutiond, neeproprietaspaßtenis amp;nbsp;mortis Chrißi admit tunt.
Hamß tnes uentvmfacrißetum ccente, aut (ßevt Faber appdquot; bett ) facrißcium peccata yiuorum amp;nbsp;mortuorum expif ret, nonnecefs'efutffet, Chrtßumpoßeapropeccatis noßrisßtngpf'
-ocr page 55-ns ni funder acerhißtmam mortem fuVire.tAt 'Vero Chrt Jbti non contentin fuît infiitutione cœnx fite, necfiAtim â cœno) ad cœlot afcendif.jedprïus patri oie diens faults efÇ, uj'j^ ad igno^
'ƒ ; miniofißtmam mortem crucü.
(i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uodpaßio Cbrifiinonfolume^ßidfapplicium,quodin
• ! cruce fu/linuit , fed paßio eiit^ pro noii^ incepit in ytero matrts '' ■ juXidurauitq^ per tot am eins yitam^infameßtij xßu, gelu^ con-
) tumsltjsperßiutioniiuf} nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;menfa 'vltimte cœnx
' gtaußimum amp;nbsp;arcanum dolorem cordis fenßt, non tantum pro-
! pter miferum ludam fedetiampropter reliquos dijcipulos, quos ea no^e turpißime à fe depe^uros norat. Eadem hora Janguinem fudauit in monte Oliueti. ’blecitaproculaierattempus, quoin Crucepaffurus erat, yt nouapromißione opus eßet. ßiruntamén
* mors eins in cruce recli yocatur quot;Paßio Chrifii, quodomnes ipßus • paßiones tune complets amp;nbsp;confimmatcefuerint.
’ Cumigitur Chrßus, tanquamynicus noßerTontifex , iam ’ tum in exna opus redemptionis noßra tra^laret, loqutturpnefen-’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tilus '^eriis,de nullo alio facrificio,quam quod ipfe corporeßo amp;
totaßa quot;^ita facrificauerat, amp;poiîf, aliquot horos in cruce com-pleturus erat.Sic Iohannes quot;Baptißa non ait: Ecce agnus Dei, qui
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TOLLET peccatamundt, fed: Ecce agnusDei, quiTO L-
’ LIT, inpraßnti,Erat enim Chrißus Ule ipfe,qui hoc efßcieiat. f Et tarnen longius interuallum intereeßtt à condone Ioannis, ufq^ adfacrifeium crucis , quam à ccena Domini noßri lefu Chrißi. ^Ljßdfi ßcefentia quot;^eria lohanis defuturis reins,facrßciu conßi-tuerent,fequeretur , lohannemßa condone Chrißum facrißcafß, ^dhiec,no modo facrarum literarü, fedaliarum etiam gentium ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eir linguaru mos e/l,propter certa impletionem,ßpe de reiusfutu
re loqtti,quaßdepteritisTt Efa.^Tuer natus eß noiis,lt;amp;‘fili'Uf datui eßnoiis.Et gt;gt;Ipo. 13. jignus occifus eß ai origine mundi, Eademforma Itquendi inyernacula noßra lingua ytimur,ygt;t cü D a agroto
-ocr page 56-CLASSIS, DE TESTL
xgroto dtcimuf^.Si Jjocfeceris,iam conualuifli. y elpauperi :fili fecerii,iam diues es. Ita^^ quipt oiare yoEeric, Chri/ium corpi^
pi'gt;^g'tdnemfuum in ccenaJacrificaJJè , nece^e halebit , argumenta aeiferre, quam '^erba illa deprafentt amp;nbsp;futuro tefft pore
Hon po]Jùm autem fatts mmri, quare authores fan^ßil^ Canonbs, bxc yerba : Qßß OD VO^IS D nVconJetraMne omi'erint.Sienim funtfundament'i amp;nbsp;caufa, quare corbits Janguts Chrißi Deo patri in ofßd^ fan^Æ EliJJæ quoMte offeratur, ßcut Faber ajßertt, meritb flifit il’anon omittere oportebat.Cum y erb omijerint, argumenta el(_i qubd aut yerba hxc tarn non intellexertnt de Jacrißcio tcent) quam nos non intelligimits:aut ß intellexerunt, ßaerile^cs eff( neeeße e^ , qui eccleßam ynà cum bis,conßolatione plenßtmti yerbis, etiam quotidiano %iijßeßacrificio fjolient: ex quibutßF' les omnemßuamcorßolanonem (yt Faber altbi inquit)petereßo' lent. Quando enim y er bum non accedit adelementum, nonßt Sa' cramentumßcut .Augufltnus loquitur.
Hlt;ttyerba, H0 C EST COF^FFS 'UEFH ßunt qmdem forma conßcrationis, confcrunt iuxta tlloruA ßententiam corpus Chrißt. Ft autem hoc Sacramentum etiam fl facrißcium,adidrequirtturpeculiare yerbum.Ham mandatuni, (Uocfacite in mei commemorationem) non facit ex Sacramen' to facrißcium , niß anteaaCbriJloipfoordinatum ßtin facriß cium.
En quampulcbrc Faber amp;nbsp;C^noniflee confentiunt ? Sedde bat temerttate, qua Fapiflte JacrofanBis yerbusprimce injlitutionis pro fuo arbitrio nunc addunt,nunc de munt, quicquidipßs collibi-tum eif , poßea plura diccntur, quando errores Canonis recenß' bimits, Hunc audiemus, qmdylterius Faber eS: yerbis in/litu-tionis, addeJendendumfSlicium '^lißx facrißcium detorqueat.
-ocr page 57-n
1
k
i
I t
I
Tertio, Faber m bce^ etiam 'verba curiosè inquirîî : Hocfan- Germ fol.yv in mei commemorationem: ex qmbics ita argumentatur. Qmc-^uidChriJhtA mandat, faciendum edf.ChriJiin in ceena,pra:ter-^uam quoddijct^lts corpics nbsp;nbsp;fanguinem fuum in efcam amp;po-
turn dedit, etiam c ce leftfto patri corpus amp;nbsp;fanguinem fuum ob-tulit ^idemqfnecclefiapojihékc cfferri mandauit . Ergo nobis idemfaciendum esf.
Et, facerefgmficatfacrificare.
Cbrijlus lubet difcipulos juos hocfacere. Ergo iubet eosJacrtjicare,feii oferre.
Tffmderjfmiphcircr. '^dandatoChrifiiobfequendumeffe con-cedo. F ater enim ipf ccslitus pracipit de filiofuo : Hunc audit e. Quod~autem Chr'^ug in ixnacoipttseir fanguinemfuumTatri obtulerit,yerbapnmx inftituttoms nequaqiiam docent. Seddifi-pults fiii tantummodb conjecratum panem amp;nbsp;corfecratum cali-cern adedendum amp;nbsp;bibendum dedtt : quemadmodtim fupra dare ofiendimits. Qiiapropter Chrijiits hifce yerbts ( Hocfacite in met commemorationem ) difcipultsßiis mhilaiiud mandauit, quam quodipfe cum Ulis in ccena fecit : Videlicet, yt quot;Deepatri grattas agerent: ac corpus janguinem fuum in pane çÿ yino ederent atq^ biberent:non , yt T)eo patri pro yiuis defundus overrent. Tirbum emm (Hocfacite ) pendet ex tot a adione ccena dontini-cai^ refneit ea omnia,quapracedunt,eir quafequuntur.
Fiec ipfa orationts forma amp;nbsp;lingua props ietas patitur ilia fe-parari, aut ad alias resfignificandas transferri. Quad enim pro^ci-m'eillayerba (Hocfacite )pracedit?.gt;dccipite,édité:tAccipite, bibite eichocómnes.Quidfequitur ilnmei commemorationem.
Ogi igitur difipulis dicitit^iccipite, edite:.^ccipite, bibite e^ hoc omnes,ille idem dicic:Hoc (yidelicet,edere amp;nbsp;bibere)facite. .-Adquidinum adfaerifeiumi’ minime ,ßdin mei commemorationem. .
’S 3
Eodem
TiyUJ CL JS SI S, DE TESTL
Eodem modo EdulM hxc 'verha non de facrificto, fedtantn'/^ de commumone tntellêicit amp;nbsp;ë^plicuit, i.Cor. ti. c»w inquit : fache,quottefcunq^hiberitis i» meïcommemoratîonem. Qmtiel' cun^j enim comederith panem hune, amp;nbsp;de poculo hoc biberiti^gt; mortemDomtniannunciabicn, donee yenerit . Hici^poflolv^ tampræcedentia '^srba de edendo amp;nbsp;bibendo, quàm fequentia comme morarione mortis dominiez, per y er hum ( hoc fache ) con* iungh amp;nbsp;copulat:amp; interpretatur nondefacrîficio,fedde com)nti' nione:amp; commemoratîonem interpretatur, non defecretaffeeuîtr tione Canonis ,fed de publica prxdtcatioiie amp;nbsp;gratiariim alliont pro tanto benefcio Chrifli, quad corp us funm pro nobis tradidents amp;nbsp;fanguinemfiiumpro nobis eff^uderit,Ethxc tota aHio e/Ç yS‘ ra Euchariflia.
•crm fol. 7T, U-«,.
Et quidem ipfemet Faber metuh, ne non fatisfrma ft porti-cùla(Hoc)ad defendendum facrifeium ’Mi/Jx.Ideo mox ad alivi tranf liens, arriph ynicum illudyerbulum ( FACIE E] atq^ it a ratiocinatur : Facer e ßgnifcat of er re , Chrißus iubetdi-fiipulos fuosfac€re,Ergb iubet ipfos offerte.
Honne hæc nbsp;nbsp;nbsp;mirabilis expoftioi'Qctera omnia prima inßv
tutionis yerba fatis clara eSr manifeßafunt, nihilq in Ulis eß fig^ ratum,yt audiuimus. Qmdergbfbi yultChriftus, quod hoc ynict^ yerbulum( Fache )inperegrino fenfu y furpat S’ E^ffondet laber' Facerehaudrarb infcriptis diuinis iuxta hebraicam dtcendi con-fuetudinempro offerte y el immolar e accipitur . Itaq^eir hocloC^ mandatu Chrißi:Hocfache,f^ificat : Hoc oferte.O infignem amp;nbsp;tribus rubetspileis dignum Dolorem. Hebraice yult loqHi,ciir^ nondumfeiat Ger manice . Libros yult conferibere, cum nondui^ dtdicerhgenuina yerba officina patris fuifhoc eif.fabrilia.Quarf concinnum effet tale argumentufIn effeina Fabriferrum aliquot candetjid nimhum quod inf ornate mulcetur. Ergo omneferrttH^ candet. .Adeundem modu Faber noßer à particulati ducit ar^n-
tnentuA
-ocr page 59-^ONIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ELISTS
wentum adymutrfaU: Facere infmpturùßep'eßgnißcat cfferre^ Frgo in cæna dormni idemfignißcatßed nulla efi ratio conjemen-tix. Flam ettamji facere tnfcripturus milliesßgnßcaret oßerre, tarnen Falrumprobare oportebit, ^ubdetiam hoc loco, in inßittt-tione cœnx,jolummod'o oßerreßgnificet, nullum alium jenßum admittat.Hoc mßprobet, '^lißattcumßuumßacrßcium nun^uam deßendet.
Sed nequaquam ipß concedimits ,quodyerlum( FACE^RJE) in ylla lingua per ßßgnißcet idem ^ubd ßatrißcare ,prlt;eter^uam inperegrina labri lingua.Sin aliquandb 'ygt;erbum(F^CE FJd) deßdcrißeio intelligitur,neceße eßßacrißciumpraßipponi,de quo, tanquam defiibie^o,'^erbum,FACE‘JßE,prxdic€tur: J^t in di-^0 Ff aim. 6 nbsp;quodipßemet allegat, Faciam tibi boues cum hir~
ci/s,lt;amp;c. Htc Tropheta non loquitur de illts bolus aut hircü , qui inpaßuüs errabant,aut infiabults incluß erant. Q^m abßurdum emmhocejßet ? Sedloquitur de huiujmodi bobus amp;hîrcts,quos iuxta legemße Domino facrißcaturu youerat,ßcut ibide ait : In’» troiboindomum tuamcum holocauJKs, reddam tili yctamea, qux dißinxerunt labia mea, amp;nbsp;locutum el^ os meum in tribula-tione mea . Holocaufla medullata oßeram tibi cum incenßo arie-^ tum.EtßatimjeqUitur:Faciam tibi boues cum hircts.
Hoc locoyerbum ( F A C 1 AlA) per ß natiuum eix gfquot; nuinum fuum fenßum retinet . autem conßruitur cum his 'tfocibns ( Dolus cir hircis, qui antea yotoTrophetxßacrißcio de~ ftinatißunt ßgnißcat idem,quodßacrificium illorum boum hir^ corum exoluere,ac promßum e\equi,ßeußacere, qui cnim loues e!;r hircosma^at ad lacrißcium,üßacitaliquid. Et in hacßigni-ßcatione eruditi yerbo , Facere, nunquam alßolute,ßd tranlitiue (yt loqtiuntur Grammatici)ßsu in conßru^ione cum alijs nomi’^ nibus,'gt;sgt;tuntur,yt: Fado rem diuinam ,ßacioßacrumßacio 'Verbum,ßacioßolcümtatenie^c,
JiAe
-ocr page 60-’ T cl^SSIS, DL TESTI-
' Indefequùur,quodyerbum, Facere, yb'tctm^j abjôlutè fine ff' gîmine aliorum nomintim,^finefiacrificiorum circtimfianttjs nitur J nuntjuàmfiacrificare, fidfimper amp;Jolnm facere aliquïk fimfltci eir yulgatofienfii figntficer.
' It A etiAm tudtcandum e^^ de cxterù diUis, qua: éic LeuiticOi librii ludtcum amp;nbsp;'Ecgum amp;nbsp;êic Luc a Allegantur:in qmbuf of!^ nibtttyerbum, Facere, adfiacrficïAillArcfertur, quxlegeT)^ mAndatA erant.
In quot;^erbii Autem infiitutionis cœnx dominiez, yerbuin( F d‘ C IT E)nonhabetAdïuniÎAintAlemaliquAm circumfiAtit'tAifii qux defacrificio intelligi queat : fid fiolummodo de ijs rebtts did' tur^quæ f race dunt tindelîcet,de acetpiendo, edendo amp;nbsp;btbendo: amp;nbsp;de ijs quafiquuntur,yideltcetfie commemoratïone Chrifii. Frc' inde de facrificioyelintelligiyelexplicari nonpote^Ç^. Fabrii^ ergo aliudqiiippiamprofiabihendo/uo Tvlifijatico fiacrificio comm^ ntfici necefie erit cum yerbum ( F A C IT E ) infiitutult ipfius nihil iuuet.
QuartoThac(‘B ITd IT E EU HOC 0
Faberaitpertinere adfiolos ^4pofiolos, eortimqfiuccel' fores,hoc e^,Sacerdotes,non item fieptuaginta duos dificipulosjA-liosq^Laicos: quorum aliqui proculdubio adfuerunt, quimenfi minifirarent. Hic denub adperegrinamfitam linguam recurrit) qua, 0 H E S, fignificat Sacerdoces,cir, nbsp;nbsp;nbsp;F L T t
Laicos.T^tione autem tali nititur: quia Chrifius hifee quot;verbisfi* los duodecim gt;A.pofiolos cum ipfo dijcumbentes, Sacerdoces confi' crauerit, prafiita illispotefiate, 'ygt;t qubd ipfefeciffèt, etiam il' li facerenc: quando non eis CAntum,fedeorum qucq^fuccefforibiü amp;pofieris dixeric'.Hocfacite m mei commemorationem . Quibiif quot;^l'erbis compellare yolueritpublicos ecclefia miniftroSypotejîateni^ feceric Sacramencum hoc conficiendi, ac deinde iuxtaecclefia cots' fiîtutionem idem altjs difiribuendi ac difienfandi . Septuagint^ aiitetti
-ocr page 61-^iwtm duos difcij^los,alios^lideles Jxtc 'vocula ('Multis )comfre-hendi: ideo^ Chrzjlum AdfigntßcAndum hoc difcrimen diJlinWe di-xiffe:Qmfro yobtf (SAcerdotibzts) amp;^ro multM (LMcii) effiin-’ ditur.
QmddicAtn^QtmFAbertemerario aufuperßicua yerba Chri-ßi malùiosèperuertere non dubitet,fjgt;erare nonpoßfitm, ipßm re-''• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quamuvs tpßßima yeritate conuincatur, ceßtirum^
'* Itai^^ nan in Fabric fed inpij le^orü gratiam demonflrabo, Chri-flum imegrum Sacramentnm nec Laicii nec Sacerdotibttf inßi-tuiffeßedjoliis dißipulü ßiü,hoc ef^ ,omnibzas credentibw, qui fe 'ƒ yniM Chrißi tanquàm Domini eär magiflri fui difcipulos eße a-^nofcunt amp;profieentur.lnqtiit eninij'Bzbite nbsp;nbsp;hoc omnesßic enim
fan^uù meus,qui pro y obis ( O 'M}! IS V 5 J eßundi-fur. Si er^ôfan^uinem fuumpro omnibw hominibu^ eßudit, cur inuideret amp;prxriperet ipfs calicem, ne eX illo omnesfan^uinem ’ ßum biberent Quod autem addit : Et pro multis:non îifcerrde * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter Sacerdotes çÿ LaicoSifed inter eleâos yerè credences, tjr in-
fideles feu incredulos.
Q^amuis enim Chrifln^, quantum in ß eî^,fanguinem fuum pro ommbtcs hominibits eßtderit, qui lohanne tefle ,fatù effc^ eif,,adexpianda non noflra tantum, fed etiam totiits mundipec-cata, tarnen non omnes hoc benefcium y era fide accipiunt . Et quamuispauci fint qui credant, amp;ptrangufiamportamadre-gnumDei enitantur ,ficonferantur cum illis, quilata eir trita yia ad damnationem ingrediuntur: tamenperfejùo numero xfti-mati, multifimt qui ab orttc ô* occafii folis yenient, amp;nbsp;accumbent in regno Dei cum^brahamjfaac amp;nbsp;Iacob. Et de his multis lo-quitur Chrtflus ,liue ilUfint Laid fine facerdotes.
Quodit /ilius Dei fanguinemfùum effudit tampro multis,quant pro omnibtcs, quiJùmus nos, yt feupreciumredemptioniSf yidelicet fanguinem Chrfii in calice ipfispraripiamtts^
C Sin
-ocr page 62-CLASSIS, DE TESTE-'
Sin yero Sacerdotes ( quos feptuaginta duorum dz/iipidorii^ fuicejjores ejje tradunt)hoc etiam numero comprehendere ydiKli tum laicisprorßes mhil de Sacramento remanebit^enpicturq, tam altera quàm ytraq^ ßecies , Stet andern Satrtßculi non cede cem fßum, Jedintegrant etiam communionem, laicis ademptaH^ ad Jeßolos raptent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc tllttd eE^, quod Sathanper orgaf-^
fua molitur.
lam amp;nbsp;hocßquetur,ß Chrißus in cccna cum folti gt;gt;ipoßoln .Sacerdotibits locutitsßt, Jequetur,tnquam j omnes Exhortationi^ adßdem^ charttaiem,pattenttam, omnespromißiones de Sptrtt^ fanSlo, denttpj ardentßtmas Ulasprects Chrijit, quasjtnita cce^^ pro yntuerja Eccleßa, ad cœîefiemJuumpatremJudtty nemim foils duodectm •^^ipoßolts Sacerdotilus ni commodum amp;nbsp;J^^^ tern cejEtße. Qmdergo tandem mtfera:plelecula;de flttmo fejl^ , mento T)omtnt noßrt leju Chrijli, into amp;nbsp;de omnibus merittspf fonts ac mortis Jiia: reltnquetur^
Cum '^eroCbrtfluspofirema Juaoratione^cum tam angores ant‘ jni amp;nbsp;dolores mortis Juhttunis ejfet, omniaßia Iona Eccbßießui kgaueritapßtcaueritq^ficens-.TEonproeis (jdpoflolis)rogo tal^' tum, Jed amp;nbsp;pro tjs, qui credituri Junt per fermonem eorwm in mt) flue laici,ßue clericißnticumq^ omnes exhortationes, cyolationeh amp;nbsp;promftones tbtdemfaE(e,ad yniuerCos Chrjlianos Ex etqiiolji' Sfent,corpusqfhrijlt pro omnibus tradttum, aefanguispro omnii horainumpeccatis efufusfit : netejfarihßquitur,ha:c yerba (Di‘ bite ex ßc omnes)nonJolts ’^ijfartjs,jedtott Ecclefæ,quam tutti tempons t^EpoJlolt repreeßntabant,mandata tjfe. Etenim inyle ttma coena c-mnes commtinicarunt, amp;fingultpro Je mtegrum Sa-tramentum acceperunt, quemadmodum Chrfus ipjis amp;nbsp;promifi tlr exhibuit^
Trjiper f. in ylttma ccena,yocabtilt(m(cmnesJJigmfeet Said dotes, cogitarepoterurt lain , omnes Sacerdotes ejf immundos-; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diet
-ocr page 63-\iO mis E l'y^G E L IsrAI^r^. 1 o 2))fïf e«»»ï Chrißin in ykima cœna duo/lecim difcipuli'j fiw ; Vqs tjïii mundtißediionomnes,J}OcFabri tnterjfretationentf T^oj multi (laict) eßts mundi, fed non omnes, ide^^, SAterdotes, non funt mundi.Si hoe Lutheruni facerent A^eu^ bone^quA ratione hoe tamgnnde crimen exfarentl’certè coram ’^enerabilipresby-terio aut ad^falinodiam adigerenturiaut tiara yoeeprotejlari co,» gerenturfe fatro Ord.ni Clericorum nihil detraSlum y elle. Fbur.e cum Cbrißit5,qui ipfa yeritas eß, hoc dicat,non mirumfihfi l^^“ ci non tantum cogitent, yerîm etiam certißim'eßatuant, yerißi» meomnes Sacerdotesimniundos eß'e.Fidete quAifoyos Saeerdotes^ ^uèim egregiumpAtronum, FAbrum ißtim,nAäißtüs.
DE FR.ACT1ONE PANIS inEmaus, Lucæ,
/'''gt;^mtb.FofleAquÀm Faber e\ yerbüsprimis inßitutionis ac» EuAngelißdS deferiptis, euincere nequitfKdißatn
fiiam efje fAcrißtium pro yiuis amp;nbsp;mortuis, eir Sacramentu laicts ßib ynaßecie dißribuidebersiconaturexemplo Chrißi comproba- Germ fol.sv reifiibynalfecie SAcramentum hoc accipi Heere, quia ipfemet di- Latin.fol.14’'^ feipults fub ynaßscieprßbuerit.Adducit etiam teßem ^Augußi-num,quipanemfraElum 'VocatSacramentumpants.Ferùm nos,iu~ cônfLifo^Vanac« uante Domino, hxc fuperiorïbus non minus friuola effe, oßendc- liaatungt; mtis.
Sed priufqiiàm adhoc ßculneu Fabri argumendureßondeam, le^oremadmonitu quot;Volo,in qua ßgnißtatione per tot am hanc dißu-tationem quot;vocabulo SFE C IE I’Vtarinimirum pro FAFfTE, quot;Vel quot;Vna quot;vel'vtrAq^-.SAcramenti. FlequaquÀm enim commentüFabri et fodalitij ipßus de TranfubjlAtiAtione,et accidentib'^ ßne fub-ie^o,afgt;jjrobo:fed breuitatüs tantu gratia, proyeteri more, nomi-naboßecies Sacramenti,qux relliits appellanturpartes.Frincipio
C 1 igitur
-ocr page 64-CLASSIS, DE TESTI-
igttur clarè dico^ nuda exempla amp;Chrrßt, non conßituef^ legem quam nos Je qui oporteat,ßne pecuhart tpßw niandatOi Itaq^ ß maxime Chrijtitópanem in Emawfrangens, Sacramen' tum corporis Jui Juhynaßecie ( nulla emm fit caltcis mentii] prabuijßt^tamen non eßmits certtiOn nobis idtmitari liceret, iS ynam tantumßeciem acäpere. Imbfi nihil mfinudum exempluii Chrißi haberemits, quod dißipulis Jüis in ccena coipus amp;nbsp;fianguf nemfiuumdedijßt, eit non additum ejßet exprejjum mandatult (Hocfaciie)quis obfecro außtsßißet hoc exemplum Chrijii irril' tarilQuare Faber ex nudoelxemplo Chrißi in Emans, ynamfit' dem Sacramentieuintere nonpoterit.
Torro neutiquam concedimuspanemfralhim in Emans,fiuifit Sacramentum corporis Chrißi. Fuit enim tantum vulgarispatiif menfiæin diuerjorio,quem Chrijhts Jolenni morejuo ,fingttlaribist 'verbis amp;geflibns benedixtt,fregitq^,aStis Deo patri gratijs : ijs^ quot;Verbis acgejhbns manifiejlareJe diiobw dijcipulis yoluit : quem' admodum eodem die ^ïarite “Magdalena Je in horto manifejlauc' rat per hanc quot;Vocem ( Ivlaria ) Ham fipanis Ule corpus Chrißi eße debuit, propt er e a qubd benedixit, aSltisq gratijsJregit,eSr di Jlribuit, Jicut alias in defierto multiplicandis quinq^ eir ßptcm panibusjecitßebueruntetiam yerba hac adijc i: lt;Accipite,edite, hoceSiJcorpus meum, quot;Vtpot'eßbßantiAliayerbaccenæ:Jicutin-quit lAugußinics:Accédât yerbum adelementum ytS^fit Sacra-menttim. Tolle yerbum,nudum erit elementum, non Sacramen-tum.
Sin autem Faber immotns in hac ßntentiaperfißit, qubdpa-nis Ule fralfusfiuerit corpus Chrijh, nonhabita ratione omijßoriim yerborumjubfiantialium, tarnen per Synecdochen in pane fiubin-telliguntur. Seqiietur ergo Chrißum ibidemcalicemquoq^confie-craße,non habita ratione omijjicmentionis yini fiti calicis : calix enim a:que adfubjlantiamperfielli Sacramenti requiritur, ac yer-hii
-ocr page 65-^fONl/S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
ia ßihflAnt\aliA:ßcut Paler ipß fatetur i« Catholica Eale- fol.79'8£ 80' fia jùl '^na duntaxat j^ecie Sacramentum mtnimè confia uelcon-fecrart debere, quo Chrifiiinfittutiontfiat ßatis . ßjßdfi'^erba fulßantlalia ßil pane ftilintelltgi poßinty quid impedit^quo minus etiam de caliceßdjintelligi queat^Conßquitur itaqßhriflum duolus dtßcipulvs in Emans non nnam duntaxat (ßciem ,ßd ^-tranq^prxbuiße.
i^Ldhxc, nequaquam'Velconijcere yelcredere licet, im'oauditu harr endumeï^ , Cbriftum po^rejurre^ionem ßtamaliquid dixiße fecißeue, ßis ißtits 'Verbiß cäquot; fa^ts, mortem eiits ante-greßis,CQntrarium,idquod certefecißet fiduolugt;s dißipulis Sacra-mzntumßih ynaprxbuißet fj^ecie . ßonflat enim ipßum ante mortem juam dißiptilts Sacramentum non tantum fub 'Vtraq^ ßecie prteluiße,ßd'Vt idem ipß qnoq^ facer ent ,mandaße.
Q^madmodum ergojt qua quis deßruxit,ea rurßim adißcet, trangrefförem ßipßim conlhtuit,tefie Paulo Gal.y it a,ß qua quis ^dißcauit, ea rurßts deflruat,pari modoßeipßm transgrefforem conflituit. Si igitur Chrißus fuamßan^ionemjtir yltimum Teßa-mentum, quod etiam morte ßca confrmauit, deßruxit, cert 'eßeipßm trangreßorem conßituit, ac proinde non tantumpeccator, 'Vertim etiam minißerpeccatifaBus e^. Sedalßt, 'Vt dicamits Chrißum tarn mutabtlem eßfe, 'vt aliud ante, aliudpo^f reßtirre-ilionem fuam loquatur. Dicit enim ipfeiHac funt 'Verba, qua lo-cutus fum ad'vos,cum adhuc eßem 'Vobißum, tire. H Æ C, in-quit,amp; non aha quot;Vel diucrß.
Quißtautem, quod Faber exfraSlionepanisin Emaits 'vnam duntaxatßeciem Sacramenti eruere laboratts, de facrißiio '^dUße nullamprorfits mentionem faciati* cum tarnen alias 'Vehementer 'Vrgere foleat, Chrißum in coena dijcipulis ßis corpus eir fangui-nem fuum, non tantum edendum cîr bibendum dediße ,fedetiam quot;Deopatri ceeleßi obtuliße, mandaßeß quot;Vt eir ipß iuxta exemplum
C 3 ipßus
-ocr page 66-CLj4SSrs, DE TESTE * idem offèrrent. Qmße ergo, ^uodChrißtn contraßua diSla faSla, nonetiamin Emaus je Deo patri oßerat dec Faber:S.lt;^ngußinum de ^na diincd^acßecie incelleßijß, yocaße Sacramencumpanic, (deßaertßciotacec }proindeje eod:m modo int eiligere.
Hoc ecommune eßigium amp;nbsp;quaß latebra, in quam Fa^ yulpino moreßproripit, auc inßar anguilhe elabitur, quotiesptc tnitur amp;nbsp;in angußum cogitur. Gim enim femel apud fe deireit^' rit, Tlißamoportere eße jacrißctumpro yiuis cäquot; mortiM, nbsp;ß
cramentum Laicis fiib yna tantumßecieprabendum eße, qiU' rit hinc indeprateictm aliquos, exJcriptic Erophetarum, JdpH' ßolorum amp;nbsp;Euangelißarum. Si bdc nonßtccedit,ad Eatrespto* uocat . Si ne bi quidem iuuarepoßunt, confugic ad EccleßaK^i cuiuc authoritas non minor ßt quam ipforum lt;gt;fpoßolorum.'^lö^ ad concilia, deinrttrßcc adßripturas, deniq^ ad ludaos ,EthnUO^ Turcasfefe recipit, luicta yulgatum prouerbium : Hdc fucceßit, aha aggrediamur yia . Et : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«o”proßintßngidii
tnulta iuuant . Deniq^nihilnon tentât, tantum yt (acrßcifti^ quot;iFlißcc, tir ynam ßsciem Sacramenti defendat. Sedquaßde i'^ Euangelißartimtejlimonijsyerfatics eademin cxteric qUD^ ytitur,quemadmodumjùicloci5audiemitf • Erafertimyeroblt;^ in loco man fßam D. uo ^Augußino facit iniuriam,
^'^g'-tßinui enim nufquam y el dixit y el ßripßt, Girißu# duobics dßipulü in Emaicc Sacramentum fub ynaßecie pri-buißeimulto mimes inde eictruxitprxceptum, aut legem aliquaH^ de yfu yniut duntdbeatffecieiprßcripjit: rumpanturyt ilia FiC“ bro. •Appellat quidempanemfraSlum in Emaics , facramenttill^ panic: fed(yt teßantur omnes Ulinas loci circumßantiee ) ytittif yocahulo facramenti, ingenere, pro^lyßerio, amp;nbsp;nonin i^eeß pro Jacramento noui Teßamenti. Sicut Eauhes yirum mul
remi
-ocr page 67-*MOniIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t«
reWj myflerium 'vtllazrdmentum appellatEphe. Et Jhnus îpje paulo ante mmertfmcaptbrKmp'Jatim , yocat Sactn-mentumnumeri ynde l^mtiialis lt;amp;nbsp;moralti quidam fenÇuipai pote^^ , Won autem ytitur inJ^ecie ,pro faoramento noui Eefla-menti quodeï^ teßimmium amp;pigmtsgratis amp;nbsp;cltmentix Dei erganoi , Idcirco totailla lt;W.uguJliniQratio ei^ WLllegoria'êit qua tandem cwidudit, ncminempoffe Chriflum agnofiere nifi in corpore eiia iraieniatur , hoc , nifi in imitate fiards. amp;nbsp;^erè Qatholicx Ecclefitie Chrifil , qute quot;vnum cum Chrifio corpus eï^^ comprehendatur.
Toiro quantum iWllegoriie quot;taleant, quod in controueifiiji de religione nihilcertiJolidiq^ confirmentiubsi^ quot;verbo Dei, norunt apudnos,diuino beneßcio etiampueri in Scholtf triuialibitsijunt^ hac in parte malto dodiores iflo lt;Wugufiano concionatore: qui yt ordinem diuinum euertat, articulas fidsi Juper ^llegorijs truit.Qup ineptia amphari refiutatione indigna es^.
Ç^dyerb ^Wuguflinus hoc loco nihil de ynafipecie Sacramen^ tiloquatur, liquida ex alijs ipfiusficriptis comprobaripotc^,in quibuspalam fatetur ytrtujq^ fieciei yfiùm jua eetate in Ecclefia Girïfii incorruptum inte^um^fieruatum effe.Sed de his ir.frà di~ cetur,in quartaCenturia.
Deniq^,yt hoc Epilogiyice addam, faciat Faber amp;nbsp;confingat quicquid yelit, êicfradioneponts in Emau^ ; dcfendat yelynam '^tel’ntramq^lfeciem'.addat yerbis illis, yeldetrahatidicat, quot;vtru malit,fine figurât am (lue plana craticnem efie: imo aduocet etiam facras fcripturas, tejlin.onia Eatrum , amp;nbsp;quicquidtandem com~ minifeipote^ : mhiltarnen ha:c omriia detrahent prima; infiitu-ttom eit mandato Chriftiinec excuj'abunt temcrariam tefiamentià Chrifto tondit! mutationem, ac facrilegamyiclationem. Wospo-titts éic yerbisprima irfiitutionis, quot;hierum yfum ccenadfiamus, iM cxnaculo lerofolymitanomon in diuerforio Emauntino.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TESTE
-ocr page 68-CL ai S SIS, DE TESTE testimo.nivm ex EVAN' gclio D ♦ Iohannis Cap » 6 ♦ quod Faber allegac» folio 8
CO^it Faber EuAngelißAm lohannem et 'iAm inuuu amp;nbsp;rent' tente,patro»nAn fiia de ^naßeae opintoni,cap.6.LojV^ Lat-fol.ijî- turdnjuitßhrißut ipße de ynaIpectedehanii 6^ St qua manducf Gcim fol- 8p- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex hocpans,tuet in aternu. Et mox.QMtnuM t^uorundti^
tnterpretatione ißhxc Chrißi'Verha de Sacrnmentali communio“ ne,quorundam yero de ß/irituali communione accipiantur, ne»“ trorum tarnen fententia euinci amp;nbsp;conßrmaripote^ , Laicos tramjj ß}eciem capere debere ,fi modo y elint corporis ßtnguii^ eiuf eßeparticipes. Sub pants enimßecie totsts hahetur Chrißvi} non dtßradus,ßdintegerjeiits caroßanguis, anima, diuinitas.St^ reicit enim Chrißi y erumj^inum,immort aie, naturale corpits,nd iddeinceps ynquam moriturum. Cum igituridemcorpitsamorti excitatum, reuera, amp;nbsp;fitbßantialiter [ubpants ß^eciepraßnsfih nonpotei^ ylließe ambiguum,quin yerum, yiuum, immortalh naturale cor pits fit, à quo certè non pote^f car o amp;fanguts abeft' Q^cum ita f habeant, in confeßo eCf, Laicum alteram dunitr X at pantsfitmentemßeciem, non foliim Chrißi carnem edere ,fd ttiam ftnguinem btbere.Htec Faber.
Hic mihiprimttm yide inßgne, amp;nbsp;dignum DoÜore Fabro artt“ ßcium.Tpfemet ambigit, an hoc caput de Sacrament ah, an de jf' rituali communione accipiendumßt : amp;• tarnen certb concludih Chrißum ibi de yna duntaxatßecie loqui.Deinde refragatur eX‘ prtßis yerbis Chrißi . Q^odenim Chrißtw yocatjTiibere, idipß iuicta peregrin'am fuam, hoc efÇ, ßbi propriam, altjs yerb igntf tam,linguam yocat,Edere JFhiJiederitts ( inquit Chrißits) cat“ nem,amp; biberitis fanguinemfilij hominis,ü‘C. Faber contra: Niß i»
-ocr page 69-UONIIS E^yiNGELIST»j inJ^ecïepanù ederïtii ac iiberitü corpin amp;nbsp;fangumem Chrißi^ fimul amp;nbsp;CQmun^im,amp;c.
Quia yeroproprice conßientix teflimonio redarguitur quod hancJentenriam jacriiJcripturii euincere nequeat conatur earn ' Thilofephica amp;nbsp;Thylita ratione, al animalûs corporüproprieta-tiluf defumpta,fultire. ‘Matur ale feu animale corptu^inquit, nd caret fangums . Ergo laid ful{^ecie pand fimul eä‘totpu^ e!3^ fangiiinemChriJliacdpiunt.
Sedyt omnes intelligant gt;nbsp;quant alfurd'e Paler, de ynaßecie facramentietiamhoclocogarriat,initioofiendam ) quatenw ca-pttt fextum Iohannis cum cœna dominica conueniat, sir quatenits al eadem difcrepet. Pojlea quid de naturali concomitantia, qua fitjytfangud à corpore alefè nequeat, fentiendumfit ,perl^icu'e docelo.
Q^nquam confiât, Chrifiumin fexto capite Iohannisfacram coenam non infiitutße; (neq^ enimpanem lt;amp;nbsp;yinum, in mantis ac-cipit,yt confecret,amp; difcipulis yefiendum Itlendumq^ tradat : fed tantùmds jpiritualimodo , quo credences carnemamp; fangutnem ettis edant atq^ lihant, yere^ omnium forum leneficiorumparticipes fieri queant,prolixe conciona'tur)tamen quia incsena eadem caro eä“ idem fanguts Chrifiicumpane amp;nbsp;yino difiriluuntur, de quilus Iohannis jexto fine pane amp;nbsp;yino, nudts yerltscdctonatur, fiquitur eiufdem carnis amp;nbsp;fanguinis ytroq^ loco mentionemfieri, Meq^ enim Chrifiiis duplicem, fed ynam tantum carnem eJr fan-guinem halet, qua defiritu Sanilo concepta , eir ex 'Maria yir-gtne natafimt.Itaq^ nullum cfÇ difcrimen inter fextum caput Iohannis amp;nbsp;cœnam I)omini, quam quod illtc y er ho tantum pradi-c atur,lt;amp;fiolafidefipiritualiter accipitur,editur atq^ liliturdn cee-na yero, yltra yerlum etiam cumpane amp;nbsp;yino oretenus editur amp;nbsp;lilitur .Q^pr opter etfi y era caro amp;nbsp;fanguis Chrifii ( de quilus lohanis 6,dicttur)per fe fola non confiituant integrum facramen-
D turn
-ocr page 70-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLASSIS, de T ESTE-, •
tumitamenJuntpræciputs facramentiJiartes,fine ^uibus cccna Je nonpoteÊ^.
Trxterea. corfornîis manducatio fotns corporis ac fangV''^' nis Chrifli inpane e:s‘ ^ino nonprofunt,nfi etiamfide /fitritualifi^ manducetttr amp;nbsp;bibatur.Eiruntamen neutra pars altert repuppAtt nec altera alteram tollit : imb potins altera alteram requiritlS clartus êiepkcat.jdtq^ idem hoc locoJit,quod tn minoribiis ribus opertbits lepisfieri debet: iiiictaprteceptum Chrijlt °M.attbA^ ‘i'^.Hac oportuitfacere,amp;tllanon omtttere,
Hoe pa^o fextum caput lohannbs non in dubio relinquimitfgt; an de facramentalt, an de fiirituali communione intelligendtif^ fif.quemadmodum FaberJacit : fed difiin^'e dicimus, Chnjlum fO capite mhil de cœna docere,amp; tarnen altqua ratione etiam de dt' na loqui.Idfi obfcurius altcui yideaturjic expltcamus: ChriJhfA hoe capite non docere, quomodo corpus amp;fanguinemfiium corpo-rali ore edere ac bibere lub eieternis Spmbolts debeamus : fid do-eere, quomodo eundemfuum fangutnem amp;nbsp;earnem ( qua in ccenA eumpane amp;nbsp;yino oretenus eduntur ac bibuntur } etiamJIirituA-liter edere ac biberepojùmus,per 'yierbtim Videlicet,quod nolis dt Chrifo preedicatur.
Germ fol.gj- Ex quibus omnibus liquet, Falrumper ytm nbsp;nbsp;tniuriam no-
atm fol iyo. bis trtbuere,quod hoc capite Jimplicibiis, minimeq^ improbis laid^ perfitadere nitamur ,yitramq^JJeciem ab ynoquolibet ChriJïtanO Jumi necefjarib oportere. Flahemus entm ( Deo fit gratia ) aliid fir mins fundamentum , de'titraq^ljeciefacramenti, videlicet mandatum Chrifli in yltima cœna, de quojtipra fatts di^um eEjgt; Contra Faber ex hoc capite 'ytnamJJeeiem eiancere no potelj^-quia Chrifiui ibi nec de yna nec de ytrajfiecie loqtiitur fed tantum de yeritate eb- yirtute carnis ac languinis fui:qua extra cs-nam /olafide eduntur amp;bibuntur^iritualiter, in cœna ^cronon tantiimljiritualiterfèdetiam corporali ore, iuxta mandata eiii^ accipiuntur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Forrb
-ocr page 71-^ONIIS EVAl^GELIST14
ß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7orra de naturali concomitantia, qua in yero naturnli corpore
taro amp;J'anguü inel^ ,fciend'am , znhacdißiutatione de yna
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’Vel quot;vtiatfj^ecie^non hoc quxrt: An torpui ChrijizJinelanguineßt^
nec ne : fedhoc quxri:Qwmodo Chrißtps janguinem jvM ex corpore eßaderitjcumq^ nobiâ ex calice hihendu, mandauerir.Tdfvt lo^uar
’ apirtiii^, quid CbrijlM ygt;edboJuo injiituerit atq^ ordtnauerit. ^nm homimhtcf idprohihere liceat,quod Chrijiu^ pracepitfßacro-j fanlla emm cœna e^arcarMm'MyJieri!i,non rationi'S^autjenfimi jedfidei. memo autem omnes creaturx ettam contraJuam natura yerbo ac ordinatiom diuinxcedere debcbant.QMrejytrtimnatu-) raie corpus neceßarib carnem amp;nbsp;fanguinem requirat,nec ne,idre-linquuntßdeles Eh'ßeorumßvLdicoru, et Laniorrum difßutationi-bns-.ipßinterim foli/s herbis Chrißi innttuntur, amp;fimpliciter cre-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dunt td quod Chrißits dixit,faciuntq, quodChrißns mandat, quo^
modocunq^ tande m cwn rattone e!S‘ naturali intellellu conuentat. lidem certißim'eßatuunt, nulli creaturx faspoteßatemq, ejfet dtiiinam ordinalionem mutandi.^landat autem Chrißus celebrate memoriam,non eins ßangmnts,quod tn corpore eius manßt,fed , eins, quodde corpore jiio eßufum nbsp;nbsp;nbsp;in remißtonempeccatoriim:
tirtamnobts mandat commemorationem fanguims eßuß, quam corpom tradtti. Quomodo ergo Faber ex naturali concomitantia eorporii et{an^uinis,alterdduntaxat ßacramentifßeciem euincetl
Sed concedamusßne,laicos calicem ßanguinis Chrßi non debe-re accipere,propterea quod corpus nonßt ablepfanguine,quid tum ßet de ipfis SacerdQtihus''Sequetur emm,etiam Sacerdotibiis non ' neceße eße,'gt;iit ex calice bihant,cum iam anteßbßeciepanis,'y)nd cum corpore etiam (anguinem Chrißi acceperint. ybi ergo facrifi-cium, ybipriuata'^lißd manebit f Imo fequetur tandem, Chri-ßum calicem ßanguinis fut,plane tanquam ßiperuacaneum quid-dam inßituißfe, qui neq^ Sacerdotibus necf^ laicis fit necefiarius, Sed abfit, yt de Chrißo tarn horrenda dicamus yel audiamus,
'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Di quod
-ocr page 72-CLASSIS, DE TESTD
quodfui finemyita fux tam incon/ideratè inurzlia amp;nbsp;puerilia négocia traSlauerit ,jedde hitpojiea latuts duetur. Hunc obiter tantum attingere oportuit, yt animaduerterent omnes, Fabrum ynamjjieciem multb minuf ex fexto capite lohannü , quàm all J s EuangeUjlÙ5,euincere pojjè,
^tif.^'VtteJiimonijs Euangelißarum tandemfinem imponam, yides candide leCior , quomodo Faber fubinde ab alto ad aliiti tranßliat. Frtmùm enim dicif.panem ac yinumß^ißcareßacri‘ ßcium.Deinds-.corpui amp;nbsp;fanguinem Chrißi in cœna, per inde ac ß tarn in crucependeret,eß'eßacrißcium.Ef.Q^dpro 'nobts traditur amp;nbsp;eßßunditiir,ßgnißcare lacrißcium . Hocfaciteßgnßcare idem, quodfacrißcate , Inmei commeniorationem, /ignißcare ßicrifi' cium. Omnes, denotare Sacerdoces. Tro multts, deßgnare laicos.
omnia certißimo documentaßunt, Fabrum inßuaßententia de ‘''Kdtßaticoßacrißcio 'vehementerfluctuare atcf^ hteßtare.Si enim in quot;Vna fairem parte cert us effet defùa fententia, 'Vtiq, in ea per^ ßßeret, nec tta curiosè anxiè yndetjuaq^ imbecillia fubßdia e-mendicaret. lAos 'Veroex h^ fits 'Verbts, ( Edite, Tibite, Facite in mei commemorationem ) de facrofan^a cœna noßra certißimi fumits,ne(i^ ’vllrs alijsteßimonijs indigemus.
Ita ex fan^ù Euangelißts , quorum indubitata elf authori^quot; tasßde digna amp;nbsp;infallibilta teßimonia nobisßippetunt, qua con^ uincunt 'verè,Euangelicam °Miffam,non effe ihasixif/ feupropitia' torium facrißciumpro yiubs dr defunilistfidfolummodo eße com-munionem corporis eäquot; fanguinis Domini noßri lefu Chrißi ,fub
'Vtraj^ tfecie: amp;nbsp;recordationem feu commemorationem 'Vnici amp;nbsp;perpetuißcrißcij,femelpro no-bis in cruce pera^
dt.
S ECFK
-ocr page 73-Secundi ordinis tefti.
monia ex fcriptis Apoflo-lorum»
OST ETâNGELISTJS, qui tam diSîa quàmfaSla Chri/ti accura» te,lt;amp;a.dfalutem noßram fitffiàenter de-fmpjerunt , ^fofloli pracipui teßgs ßtnt quot;Domini noßri leßt Chrißi. EritM^ inquit if)ß,mihi teßes, nonßlum leroßo-lymù j T’en'»?« eàam in '^niuerfa lu^at Sama,riaq^,deniq^ ad extrema terra, lABa.Et Eaulw Ebhe.t.Superßru^ifiiperj-undamentum ÄpO“ fiolorum ac Trophitarum ,ßtmmo angalan lapide ipß) leßu Cbri» fiOyamp;C,
Q^are nunc ßecundo loco ex ,Apoßolicis ßriptü amp;nbsp;geßis de-tnonßraio , ^Apoßolos teque ac Euatigelifias cæ^iam domini non wdicaffe effefacrißctum pro yiiii^ nbsp;nbsp;mortuti ,ßdfolam commu-
nionem corporis ac ßanguinis eins , amp;nbsp;commemorationem ynici ßacrßcij incruceoblati. Faber enim impudentißimo mendacio amp;nbsp;Germ fol j-atroci iniuria ,Apoßolos onerat, dum non yerctur afßrmare^ipßos I-at ^Apoßolos quot;^ßam celebrafß . Et alibii\lißßm qttalis hodie à Germ fol- itff-'Monacbis fir Sacrißculis celcbratur , ab ^poßolis acceptam, nbsp;nbsp;Lat-iSy-
hue ii^q^ßimmoßitdto afßeruatam eße. Quß aurem non ^idetTu-brum atitboritate ,gt;4poßolorum, qua apudomnespiosßmma eße debet^ad defenßonemßicrißcijßui quot;'Mißaticii nbsp;nbsp;’Unittsßeciei^ ne-
qußim'e abuti?
quot;Primitm autem d^cam de teßimonio quot;Patili, duobw locis de cee-na Dominißribentis,Videlicet t, (^r-io.cir u, Seddcynicoßacri-
D 5 ßci9
-ocr page 74-CLASSIS, T^E TESTl^-ficio corporii f^Janguinis Chrißi loquitur ad Hebroos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to..^
dj immolanone agnipajchalu i.Corinh.iy. nbsp;nbsp;,
Ex quihtti Ioci'S Eaber coUtgir, Chrijlum corptts dr fanguW^ fuum Djopatri bts obtultße : tn cruce nimirum, crtiento modo: cœna autemJub j^eciepanis ac yini, incruento modo.
Cerm fol 91. Latfol. ijj.
luxtapriorem modum non ampluts ofßcrrt Chrißum,ßediii)(f^ poßeriorempuotidie in Liturgia‘Mißßsoßßrti.Uepari'eautem natur Eaulum tanquam errorvsßui teßem,infaljHm teßimoniV''^ adducere:ciim Eaulus tale quid, quale Faber ipß ujßngtt, mif' qudtn Icripferityinto ne in antmum qwdemfuum induxerit.
Germfol. gj.
Lat. 141.
Germ.fol. gj* Latin.fol.1j7. Gcvm-fol 91. Laun. yj-
Êlam quod ad locum i.Corinth.i 1. attinet, de inßitutione quot;nßi cxnee,ingenuefatetur Faber,Corintbios ytraqj ffecie yfos FortaßußnquitpPauli lußu cir conßituttone addubhjunt:prafi' tim cim ea communtcandi ratio fi^pja nihtlneq^ yitij neq^T^' prehenßjn^ babeat, fed Chrßi exemple in cœna œdito confirait fit.lt;A.libi tarnen ait ,Taulumprioremßiam corßitutioncm Cortntbios mut affe: modum yerb amp;nbsp;rationem mutationts expvfi^ re nequit.Ecquts, inquit,certum efficere queat,quie nam lApoß^quot;, lus apud Corintbios conftituerit, cum ipje fe ccetera, 'vbt yenerit) dffoßtarum firibatl’Quibits •y/erbis tacite innuit, Faulum ftib facramentu Sacerdotibitsjaicts yero fiib altera dunti' xat dißofuiffe.ßcwfep'egloriatur,yndßeciem tnde ab Apoßolo^ rum temporibus in yfufuiffe. Sedmox quaß oblitusfui ipfiits, in' quit,Ecclefiam f cuius non minorem quam Apoßoloru authority tem eße afferit) grauibus de caufis conßitutionem Fauli de cak^ niutaße.Tandem fatetur, non cert'o firi, quo tempore generalis y fus ynitts (feciei receptusßt.Farfus tarnen pro cerebri fui yef' ttgine,ait,Cbrißum yna/feciem prolaicis inßituiße, bi fee yerli^ (pro multis )de quofùprà in prima claße Euangelißaru diximitf»
Credo ego Fabrum prte nimia fapientia, qua preeditus yidß cubit,prorfus infanire,ita,yt quidloquatur,prorfits nefeiat. id' miirn enim Cbrißum ipfum ynamßeciempro laicis inßituißi di' ci(‘
-ocr page 75-wmis iATOSTOLOI^y^ lé
àtJDeinde hanc conßitutionem adTaulitm refert^Tertiai catho» licte Eccleji:e tribiM. ex infiin^bn Spinttu Jan£li profe-
aßeuemt.T andern 'Vero,quot;i^nde ortaßt^ neßinfatetur : quod quidemegopræ Cisterii ommbuiample^or . Q^modo enimreligt;* qua inter je conßentiant,non yideo.
Eeruntamen ne in hac i^orantia dtem fuum claudat,pro ea^ culpadiuturnit'PurgtUorij cruciatibitsjQitüfacere cogatur^ bre-mter ipß demonßrabo, ynde ymu/sßcctei yßi^prima Juam origi-^ nemtrahaf.yidelicet^neq^à Cbrjlo^neq^d Taulo^neq^ à yereßaiho liea eccleßaßed à damnat a ’^lanichaorum hterefi: quemadmodum fexta Ilir JeptimaOnturijsßfßcienter probabimuf .‘î^dunc idtan* tum docebopPaulumprtediilo capite^'vnanißgt;eciem,eä‘Jacrißcium
, non tantum non cum Fabro approbare ^fed'Vehementiits etiam aper tilts q^ oppu^nare, quam ab yllo EuangelißafaElumfit, Fbam quod Euangeltjlatfiimplicibus amp;nbsp;yulgaribui quot;^erbti de in-flitutione ccemeficribunt, idFaiilw tanquam Taraphrafiespluri-biti yerbii dducidius explicatiita tameni^t Ulis non aduerfietur^ fedpulcherrime ipfis confintiat.
Chrißum bifice yerbiisÇFib tt ßc boc omnes) non Sacerdotibns tantiimßed i^r laicti yfitm cdlicts mandafie,prolixe à nobis inpri^ ma clafie,qult;e Euangeliftarufuit,qjîenjum eß.Hanc noßramfien-tentia Faulitsfua illa Epißola no paru confirmât ,dufn earn omni-lus Corinthijs inficribit. Liquet aiit^no omnes Corinthios Sacerdo-tesßedplxrosqßaicosfuifie.Quali^ cnimhxcejfitcofufioin ecclefia, fiomnes propbetarent(\,CorA^.)ideß,fiomnes efient Sacerdotesi'
Quodyero Faber obijcit,Corinthiosqt'idefiub ytraq,(^ecie cornu Germ fol 8j-nicaße, alias aut Ecclefiias, yt quce lerofiolymisfuerit, ynaspecie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A®
contentas fuifie,ideiufide epßohe inficriptio refellit.FLon enim Joli ecclefix Corinthiacte inficribitur,fiedel cmnibus(inqt Faulus)qui inuocat nome Domini nofiri lefia Chriftijn quouts loco^yelßo^yel ftioßro.ConfiElanäi ergo eßpFaiilu in omnibus loc»,in qutbusprx-
dicauit,ccena domini eodem modo trad.ß,quo Corinthijs tradiderat,^ nimirum yt ah ipfi Domino acceperat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ctsterum
-ocr page 76-CLASSIS, T)E TESTE
Cerm.(ôt Sj- nbsp;nbsp;nbsp;(aterum quod Faher aïtThrifliim Eccleßx fua liberum rel^‘
Laun.foLi4lt;w ^ßlß^ßatuere ac decernere, qua forma eir qua ratione facrartieii' accißendum ft ,fcut amp;nbsp;^poflolü Itberam hac de re decef' nendipotefiatem reliquerit:idmamfejïè EauliPS confutatffirgt^ tantoper'einjlitutionem nonfuam, non Ecclefianon ^ngeli av iffiam^fed ipßw Domini noflri leßu Chriflt. Lîberè enim amp;nbsp;genu'efatetur,ße hac in re nihilßo arbitrio, y elpropria ( yt ^iunturßntentionefacere.Terba eins hacfimt. Egoenim( flolui nbsp;nbsp;doSor gentium} accepi à Domino (non à me ipßo,aut
quodam tgt;4poflolo,aut tgt;Lngelo aliquo)quod amp;nbsp;tradtdi yobti ( alijs quoq^, ) Quemadmodum enim ^Apoflolii non licet yllum Sa' cramentumirfhtueredta^ nec^quodà Chriflo inflitutum tare ipßs licet. Etiamßj inquit^nos (»^pofloliaut t^dngeluA ccelo pradicaueiit 'vobit Euangelium, prater id quodpr a dicaV^“ tntts ‘^obüianatlemaßt.Gal.i.
Ende apparetTubrum mutationem cœna dominica à Chriflo inflitutx, Diuo Taulo amp;nbsp;Catholica eccleßa impudenter adßcribere, quoßb tarn Jfecioßo preetextu recentem errorem yß yniitsßeciei contegere exeußareq^ yaleat.
Et quanquam EauUt^ non ytatur hts yerbii ( quot;Bibite ex b«^ emnes )fleut quot;^latthajti j tarnen alijs complurtbui yerbüßgnifl' tat,ßnguinem Chriflißorftm amp;peculiariter ex calice bihendüïA ejß.(um enim Dominum difcipults calicem prabuerit, Eauluf ß' xies mentionemfacit Bibenda, cuiits 'Mattheeiie! amp;nbsp;Lucat nullalA prorßufmentionemfaciunt. Solus °Sdarcut femel inquit : Bibt' runtq^eii illo omnes.
Frimb inquitiHocfacite quotießeunq^ biberitis. Secundo; Qm' tießunq enim comederitis pattern hunc^eir de poculo hoc biberitif' Tertio’.Qufquis ederitpanem hunc^ aut biberit depoculo DorfiA' ni indigne.QuartoTrobet autem homo ßeipßm, amp;ßc de pane H' lo edüt»
-ocr page 77-UOKIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»8
lo edAt,amp; tie foculo Ulo bibat. Q^nto: Qm edit ^bibit indigne, Sei(tb:Iudtciumjibi i^ß edit eä' bibit
Vides 'PaulumJempercum ejupants etiant potum Calicts con-iungerCi huncijj non mintts quam iilum exigere . Qwd ex ipß yi yocabuli ( jimiliter) eluteßcif.yidelicet Chrißumßmili modo calicem infiituiße, quo panem . Inbis enim quot;herbis omnibits non
; iubemur bibere expane,ßedex calice domini.Itaq^ non minus ca-i. nbsp;nbsp;hx bibendus quam pants edendus e^.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hxc Juntplane fulmineatela amp;nbsp;tonitrua contra ynamJ^e-
ciem facramenti . Qi^nquam enim corptts Cbrißt in pane non ^tt Mutißtmepro Laniorumßubtili jen-tentiapugnat, tarnen ßanguis in corpore ChrijU non bibi, aut
Ipane exugißdtantummodb edipojjet, Qi^areßrmutnhocpermanet, Jdnguinemßeorßm bibendum eß
* nbsp;nbsp;nbsp;fe,qui ex corpore Chrifli eßußits efÇ j cjr Apane ac corporeßepara-
; tim,T^ dtJlinUè,ex calice btbendits datur.
’ lam 0* commune illudßeu yniuerßale yocabulum(HO IvlO) I ; dare conßrmat laicos aquè ac Sacerdotes ex caliceßnguinem ’ ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrißi bibere debere. Probet jinquit ^homo ßeipßum, amp;nbsp;ßc de pane
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ulo edat,amp; de poculo Ulo btbat, amp;c. ,^n yerb laid non tarn ho-
; ' minum nomine numeroq^ cenjentur^quam Sacerdotes^ num Faber , ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illos inter bejlias relegabit Cert'eiuxta Fabrißntentiam, aut
I ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laid non funt homines,aut Paulus dicere debuit: Sacerdosprobet
, ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feipfum.Sicut aurem omnts homo probare feipfiim iubetur , it a ö*
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnis homo proßipfipanem hunc edere , amp;nbsp;ebcpoculo hoc bibere,
■ nbsp;nbsp;nbsp;ßne omniperßnarum di jcrimine,iubetur . Hxc de yna amp;nbsp;ytraq^
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjieciefacramenti ex yndecimo capite prioris ad Qnrinthios epißo-
I lx dix life fufßciat.
ISicut autem Faber ynamßeciem facramenti ex Paulinis yer-bts euincere nequitdta quoq ,amp; quidem multb minus , ei( yndeci-
’ mo ad Corinthios capite, facrificium fuum ‘Mijfaticum euincere
E non
-ocr page 78-CLASSIS, DE TESTr von potent .Trimiim enimTatiltt! tnquït ; Itatjfratres me'i, cilt;f» conucnùa^amp;c.Qmbiiô yerbts docet, yenerabileJatramentum nx m publïco Ecclefix cœtu celebrandum effè. ynde amp;nbsp;Synaxi^) ^d e^iCongregatîo amp;nbsp;communio appellatur.
Sectindb.'Paulits Corinthios yehementerobiurgaf^^uodcceMl^ a Chrijlo ommbm homtntbwJineperfonarum reJJeEiu inßitKtäTfü) in priuatas amp;ßngulares cœnas canner ter mt : qtias netjua^uif^ cœnx dominicx afpellatwne dignatur. Jta enim inquit : Jgitiff cum conuenitti in eundem locum , non licet dommtcam cœnnK^ edere, qubd ynittquijq^ propriam cœnam occupât in edendo . E uerum^commoto unimo loquensiQmd^inquit Jdtcam yobn Lall' dabo y os In hoc non laudo : • yidelicet, quod ex commun! ccciM) priuata conuiuia iußruatis.
JJuidputas di^urumjuijjè ,ß confjexijßet aliquem, filium Dt^ de ncKooßerre^zb“ facramcntumpro jeßolotantiim edere amp;nbsp;biberh Jje^atoribjts yero aut mhil aut dimidiam tanthm partemprX' bere,idquodin%iißa fierißolet iProfeElonon tantum nonlaH“ daßet, Jedetiam diro amp;nbsp;horribilt anathemate in xternum dciKi-uißet, tanquam eos,qui de cotna dommica aliter amp;nbsp;J'entirent amp;nbsp;docerent^quamà Chrjlo amp;nbsp;Tanlo accepiJßnt.Gal.i.
Tertio, inquitTauhis : Quotießcunq^ come dentis panemhufK amp;nbsp;depoculo hoc biberitis, mortem domini annvnciabitis, donec y«nerit:paraphrafi quadam explicans ilia Euangelißariiycrba: Hoc ßacite in mei commcmorationem : docensj, non priuatam qUandam amp;nbsp;occultamßjcculationem Canonts,fedpublicam morth dominica annunciatione in ccenaadhibendaatq,exercendam eßgt;
Mortem emm domwi annunciare, cfÇprimhm qutdem hißo' Tiam ipfam prxdicare , quomodo amp;nbsp;quando Chrißttspaßits,mor~ tuus, amp;nbsp;refufcitatitsßt ; deinde catijas etiam expnnere paßiotiis ac mortis ipfins, Tidelicet, qubdpropter peccata noßra(pro qui-bits nulla alia ereatura neq^ incælis neqßn terris ßatisfacerepo-temt)
-ocr page 79-%ÎOKnS
terat)humanam naturam affùmpjèrù ßt fatri olediens 'vßi^Admarcem, acßeipßum'^i^mam pro expiandù dilutndü^ peccatii noßr^i oltulerit,
•-Adhancprimam caMfam,qua a noßra culpajm 'ijeria amp;nbsp;dam^ nationependet:, accedit amp;nbsp;altera^ tngcm mmtrum amp;nbsp;inßabilts tmßricordia ör philanthropia, T)ei, qua motu^ Dew proprio ßlio ßio non peper cit,ßd tllum pro nobù in mortem tradidtt, Hxc om-‘ niapublice annwicianda eße TPaulw monet, quotießunq^ panent hunc come damns depoculohoc bibamw.
quot;Mam cum paßio Chrißi in yerbüs ceena tanquam compendia quodambreuißimo comprxhenßaßt, ac fruElw mortis eiw hijce 'verbis nobisproponatur atq^ oßeratiir, tum etiam omnibw t^ßn-gulis'verafide ample^entibw conßrmetur zir quaß obßgnetur: arte optima iure, quotießunq^panem bunc comedimWi tä“ depQ~ cula hoc btbimiis, ysrba illa folenniter iti yernacula amp;nbsp;nota lingua annunciari, decantaride^itariiamp; proclamari deniq^ conue-nit.
Summopere enimneceßarium es^,ßmodo digne hocßacramen-to'^ti acfruiyelimus, exippw Chrßi 'Verbis cognoßcere addißce^ reqj.quidßt,^ adquidproßt. 'Nee [atis e^^ßacramentum ob ocu-los poßtumintueri, fedyts quoq^iamp; efßcaciaex 'Verbis pneleSis tntelligenda eii^.
Hocin Canone nonßt. Ibi enim nulla ei^ commemoratio yo-calis, aut publica manifeßaqpradicatio: ßdfolummodb interior quxdamamp;fecreta cogitatio de morte Chrißi. Etquanqudm ’^liß Jariiis yerba itßitutionis murmuret, tarnen aut nimn fubmißum murmur • nbsp;,'vt quot;Vel /'eipßim yix eicaudiat: autß clarinspronun-
ciet,inperegrina lingua loquitur,
quam quot;Vix centeßmits in 'vulgo
intelligit. Et 'Vt maxime etiam paßionem prtsdicarent, calicem quot;Verb plebi non dißribuerent, ( quemadmodum Eaulw mandat) non tarnen hxc 'ver'e eßet ccena dominica, '
Faber
-ocr page 80-SECmj CLASSIS, DE TESTf.
Faber in ßiQ îibro maiorem in moeinm amf ificat dignitad^ eonlecrati altarii lapidei^cereorum ardentium^imagtnvs quot;nejlium ‘MiJJaltum, aliarumj^ ceremomarum, quarum tn ygt;Jw e^.Äc tribuit Ulis hanc '^im^quodin cordthw credenti^^ memortam fanBtßtma faßtonis dominica refricent eir redifi^^' grent. Trolixe etiam ac tragic'epropemodum tonquerttur, bcß^ ' IMißx neruos oinnes in hoc int en der e, yt per abolitionem hui»/' modi ceremoniarum^memoriapaßionts Chrtßtpenitw ohliternfh amp;nbsp;nbsp;nbsp;animtsperpétua obliuione excluja, homines in amoreD^^
reßigefcant, atq^ per ingratitudinem tabefailifiammü yrantUf fempiternis.Tam inept'emigator ijle deblateratde ijsrebits , tantum inania,mutaamp; mortua/peÜacula Jünt, lüicta illudTßl' miuq.Os habent,amp; non loquuntur
'^fiua yerba Domini ( in quibtts memoriam mortisf»» repofiiit,quaq. yim yigorem cana tribuunt, ytpot'e omnesio' minictspaßionis fruUits nobts oßerentia ) maliciosè ^Miißariq ßolnm occultant ßibmißo eirperegrino quodam murmure ßedcA' uent etiam atq^ interdicunt,ne laid,quidagaturßciant, amp;nbsp;eade»^ yerba imitentur. i^n non, hoc ei^, cccnam Domini nefarièp(f‘ uertere, innocentes homines temerarijs calumnijs conuicijslji proßcinderei
Faber, amp;nbsp;Fabrißmiles,quantum inipßs eii^,folennem commt’ morationem mortis Chrißi prorftts tollutit t eir interim puerilt^ nugas atq^ aniles fabulas comminifcuntur, de quibus nec Chrißt^ nec t^ipoftoli quicquam praceperunt. t-Ac deinde inßar lupi ouem iniuße accußantis, innocentibus hominibtts idtribuur.t, quod (iia ipßrum culpa accidit : qui fane omnium hypècritariti» mos effe conßeuit. Contra qitos Faulus grauißimam fententiam pronunciansifogitas, inquir, autem hoe, b homo , qui iudicas qui talia fadunt, e^facis eadem,quodtu fußugies indicium Dei^ Scimus quod iudicium Dei ei^ fecundum yeritatem aduerßis eos
CtM
-ocr page 81-UONIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a o
Ciitn ergoßmper mon Domini annunàari fublice^ pr^dica^ ri debeat,tjuotiejtuntfjpanti ille editur yisrpociilum illud bibitux, ^ua quteforatione teena domïnïca priuata et tacïtwnA^liffa ent, in qua nihil horum fieri ’^idemits ? Q^profter yndecimtim hot efifiol'epriorts aâCorinthios caput, tàm'^ifiaticiimfiacrificium,, quàm ynamfiacramenttf^eciem,ceu tonitru quodampercellit at(^ frofiernit.
Quarto. Faber ex eodem yndecimo capite hac 'Verba arripit; Ceetera ciimyenero^difionam. Fndecolligitaulumfitam de cœ-na confiitutionem non diutins fieruandam pracipere , quàm 'vj^ adfuum aduentum,tum/e aliter dif^ofitturum. Hune ycrofinjum 'Verba Fauli omnesq^ circumfiantite adie^a non admittunt.
Initib enim difirte tefiatur,non effe fiuam tradittonem fiu or-dinationem. t^îccepi, inquit, à domino. Ideoq^tanquàmdiuinant confiitutionem tanta fieueritate ipfis co mm end at,ne ’vnquàm mu-tetur. i^ldhac profit et ur ,fi ’velip/e yel Angelus de cœlo aliter doceatfiunc anathemati fiubiacere.'FIeqj'verb att,id quodipfis tra-diderit, durare tantîim dsbere 'vfiq^ adfitum aduentum : Jed yult firmumfixumq^ efie, amp;nbsp;perpétua obfieruari yfiq^ ad aduentum Do-mim-fi4m-tem,inquitfi)omini annunciabitü,donee yenerit. Hoc
‘cd extremum diem rat am immQttt^^cofieruabitts hanc^ non meamfied Domini traditionem.
Im'o yeroTaulus fiipßim explicat ,cuminquit : (atera dififio-nam.Hon,idquod antè dififiofiui,mutabo. Loquitur enimde alijt qtiibufidam externût ô* honefiùs ordinationibits, qua ad hoc pro-fiunt, yt cxna dominiea iuitta infiitutionem Chri/îi maiort reue-rentia,gratiaru abîione, celebrationeq^diuini nominùsperagatw: ytq^ in alijs etiam cxtibits Fcclefiia omnia decenter amp;fiecundum ordinem fiant,orando,pfiillendo,concionando,fiacramenta admini-firando,eîtc.i.Cor.i^.
Ex quîbui omnibus confieitttr, 'Paulum in jubfiantialibus eif E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necefja-
-ocr page 82-SECOND J CLASSIS, DL TESTE neceßarijspartibu^ cænis dominicts,extra, yltra, yelcontra tutionem Chrijh, acficum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mandat um Cor inthijs alijs^
tlejijs traditum,mhil immutajJe.Q^are Eaberneii^ ynamJ^ecttH^t neq^ ^LJJatictim facrïficium ex hoc 'nndecïmo castte euincet. yerb plurtmiim inde conßrmamur , quod yfus cœna dominicti qualts noßra cet tue in reformatti Eccleßjs celebratur ,cumprit6^ irßitutione Chnßi,^ traditione Tauh aptißitne conueniat.
In reliquif autem yerbu “paulueplane cum Euangelißus col^ fenttt,niß quodpro yerbo (Datur)quo Lucas 'Vtitur ,poßiit yefquot; bum(Frangitur)Jedtameneßyna eademq^fententia :poteßenit!^ intelligi de dtßributionepanjh confecrati, quemadmodum fcript^^ ra yerbo frangendi frequentur ytitur , yt : Frange eJurientipA^ nem tuum. VdpoteÏl^ tntelligt depaßione amp;nbsp;morte Chrißt, qU* corpjts ßum yulneribtts fra^um, ipfaq^ morte dßolutumfuit.d^ quo ßupra etiam nonnihtl in prima claße Euangelißarum dixi^ mus.
DE PRÆPARATIONE
ad coenam doniim'cani*
POßremb,yt Faberprorßis nihilpuri in yndecimo capitepri--orts adCortnthios rehnqtieret ,tnqmt, Fauliyerbanullutn Lat-fol z n ■ I ƒ lt;f- prxceptum adiunShim habere de edendo ac bibendo : Jed itjlitutio' nem quandam ejß mjormationem, ^t ße qui/q^ componere at prxparare debeat,nepar.emhunc edat amp;nbsp;calicem bibat in ßtiper-ntciem ac damnattonem :proinde prohibttionüpotuis quampra-loco eir accipienda amp;nbsp;interpretanda eße . Deinde altbi Latin fol-itftf. dicit, dîgnamprÆparationem adcenam conßßere injacramentali pcenitentia, contritione nimirum ßufficienti confeßione coram le-gttimo Sacerdote,ac dtgntsfru£libuspcenttenttis, lachrymts, ora-t-iombugt;{,tewnijs,'\'tgiltjs, eleemoJJ/nis ,AbJ^ hacprxeuntepra-parationt
-ocr page 83-NirS ^TOSTO-LOI^r^. at faratione [acratnenrAtn acczpereidstejîabîlemejjetemernâtem.
.ylljentïor, ’Paulum Corinthtjs nobnq^ ommbw nullam legemj propneloquendo, tulzße , qua ad accipienditm facramentum''vel Jub yna yel fab ytraq^ f^ecie adfirzngamur. emm agît htc fuum proprium negotium ,fed quicquidde cœna loquitur amp;nbsp;hitjia ex mandata ‘Domini jàcit. Prxceptum iam antea â Chrifla datum e^^,^palam ^tat, antequàm Paulw bxt yerba loquet^ tur.^utputasne non ampliin efje yerbum Domini ,fi ex Paulig mandatum Chrißi referentit, ore procedat f t^inneßti Chriflum ipjumin Paulo loqui^z.Cor.i-^.eîr qui ^yipojlolos audiat, Chrißum, ipjùm audire^Luc.io. l^erbumDomini manet in xternum, qui^ cunq^ tandem tfßt,qui idloquitur ^ßue Dew ipß,ßue lAngelw^ ßue homo.
Sedyide mihi egregium acumtn Fabri.Fatetur ipße ,prapara-tionem adßacramentum eße neceßariam, eßum autem acpotum facramenti neceßirium non eße . 0 ßapientem archite^lum j qui ' ßumptum omnem in inßrumenta,amp;( yt it a loquar )prxparamen-taimpendit:interim yeroxdißcij,cui illaßubjeruiut,obliuißitur. Qua;ßo,quorfiim mihiprxparatione cpw erit,ßßacramentum non comedam atq^ bibam . ßium contemplabor tantiim aliosßacriß-tantes,yeßcentes^includentes,circumgeßantes,adorantes^ ‘Minime yero. Tnquit enim PaulusiProbet autem homoßeipßim, amp;ßc de pane Ulo edat,eir de poculo illo bibat .Mendacium ergo, nbsp;nbsp;hor-
renda blaßhemia e^,qubd Faber ait, yerba Pauli ( de pane illo edas, ö* depoculo illo bib'as ) non habere adtun^um prate-ptum, fed magts eße prohibitionem: quaft dicat Paulus.^: lgt;lemo panem ilium comedat, amp;nbsp;depoculo illo bibat niß feipfum antea prxparauerit.
'N’eqßd yerum eFf , qubdFaber ait, yerba^ Pauli tantum effe narrationem hifioricam eorum , qua Chriflus difcipulis fuù in cœna dixerit atq^fecerit. lmbßmt yerißimumprxceptum,
(X
-ocr page 84-SECrWDÂ CLASSIS, DÈ TE STL
ex ipfoprecept0 Chrijli repetitum attjj renouAtum, Corintbijsi^'^' omnihiii à Taulo tniun£ium: quemadmodum ipfemet
Ego enim accepi à Domino,quod amp;nbsp;tradidt quot;vobif. Sedde hoc}»' ßra diiemm plura in fexta Qnturia, yhi de confecratione mw . Hune examinahimiüfi^tciam Fahrtprxparationem, modo hiec cum doUrina Tault eongruat.
Ham quodTaulusà communtcantihitf exigit,ytpri}ps /eiffo^ prohent at^prxparent,quo tantum facramentum digne acctptatth re^ßimeahipjo dteitur. Heq^ entm decetfanStum dare canibui^ amp;pracioßßtmam illam eorporù amp;nbsp;fanguinid Chrißi margaritai* fiiihuiproijeere ; fed omnino decet nos magna religione ac yeneftif tione facramentum tlludaccipere.
Si enim Dominum Deus Ifaêlitas ad audtendam promul^^ tionem legûs noluit admittere, nifiprins eertis quihufdam cert' monijs mundati atqJanAifcati efent, Exodi 15». Q^nto niAÿ/i conuenit, neminem adfacrofanBam cœnam dominicam admitth nifiprins fipfiem accurateprohauerit,iudicauerit,ac corpus dom^ ni dijudtcauerit?
Lex enim tram amp;nbsp;mortem operatur: in ccena yero annunc't^^ tur fitauifiimum Euangelton,per quodnohisgratta dr 'ygt;tta con^' municatur.Lexpeccatum ahundare facit'.Euangelton yero retni!’ fionem amp;nbsp;ahlationem peccatorum annunciat, qute beneficia nohi^ in cæna dißenfantur. Quare ergo impij amp;nbsp;immundi à ccena arceantur, chm ne adaudiendam qtiidem legem admifii fuerint^-Ergo inter nos amp;nbsp;aduerfurios non hoc controuertitur, an adca^ nam dignapreeparatio requiratur : fedquibus tn rebus digna ilb preeparatio confifiat^
Htc exclamat Faber, dignampraparationem conßfiere in con-tritione, confejlione, ci;'dignisfruEHbuspcenitenti/e.Sanefide pœnitentia loqneretur, de qua Chrifttis, Iohannes Hapttßa, Apc-fioli tir Trophette concionantur, bene inter nos conueniret. Ctitn yeT'o
-ocr page 85-MKIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il
f ero alïbiJacramentalempxmtenciam ap^elUt, iubeatt^^pœnicen-tem,ommapeccatii jua,quorum recordarifoßir,^oil[^ diligentem (onJàerUM exploratïonem ac inwjligattonem, légitima Sacerda-ii conßteri: Juo Je rndicio prodît, quad de 'Papijitcapœnitentia la-quatur:de qua Magißer Jèntentîarum j çjrfojiîllum Scholrßlici Lib 4- Diflinâ;- it-‘DoÜores, Canonifia:,SummiJlis amp;■ Sententiarij grandia quot;^olumina tonjuerunt.Ea yero pcenttentia,tam ahe^i^^ ytjit dignaadjacra-mentumprlt;eparatio,yt yix iilli hommes indigmores reperianturf quàm illi ipjhqui Je durißime ißapœnitentia affltgunt macérant
excruciant.
Etenim de prima parte pœnitentite, quam cotritionem yocant^ yno ore firihunt,quod)it dolor y ohm t anus, amp;nbsp;quaß quadam cor-dgt;} contritio,propt er admijßapeccata’.ei!' quod hac contritio opere-turremißionempeccatorumjtampro culpa quàmpropcena. Im~ poßiiile autem , hominem ex ant'ea^ie ytta exploratîone ta-lempæmtentïam amp;nbsp;dolorem haurire, yt ex animo peccataßa ' ßria quadam dif^ltcentia improhet atq^ damnet. Q^madmodum enimnullusynquam JitamipJiits carnemodio hahuit, imoenu-trtt ac fouet eam.tta qttoq^ nullus hominum ex yinhus liheri ar-) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hitri^ de concupi/centijs carnts,hoc eilf^ypeccattsßut5,ßerio dolere^
acfihi ipßdilplicereßeu ahominarißa dile^apote^.
tAccedit hue,quod quxdampeccata eiuß^odißnt, yt quo dili-gentius de Ulis cogites,eo maiori deleBatione afficiaris,yehemen-tioriq, impetu ad perpetranda eapracepsjerarts : cutujmodi[unt, inuidia,yindi^ie cupiditas, flamma hbidinum,auaritia, eiçf com-plura alia. Et yt maxtmef^eus ipfe hominem m agnitionempec~ catorum ducat,amp;per pradicationem Eegùs,aut horrenda dîuinx irlt;e exemt)ld,metum ac horrorem animis incutiat; tarnen ijla contritio peccata nondelet ,fedoperatur tantumtram Tiei, ac ipfam deniqmortem.'Hotaßtnt exemplaCaini,tgt;4hitopheliS, Etdx, qut in agnitione peccatcrum ßorum mifirrimè deßerarunt.
F ^Juare
-ocr page 86-SECTj^TiJ CLASSIS, DE EESEE
■ Q^are homo aut nullum yerum dolorem de admißii/eocaîff. fentit;autßfennt, ea e^^ contririonió tllut^ naturn at^^ condift^i ytpeccatum non dele at, fedpotiits auge at at^^ exaggeret. modo ergo ijla à Eapißa conßila contrmo pars eße poter^t d^^^ fîf idoneatprxparattonts adlegitimum yjum ccena: domlnùis^
Similiter er attricularü confeßio,prlt;eparationts illitts, quot;Verè dignadici queat,pars eße nonpote^^ . lEEulla enim bterul^» aut ne minimtts quidem apex, de confeßione ißa in toto E(ß^‘ mento,tam nouo quàm yeteri inuenitur . faretpracepto, caït^ promißione,caret eicemplojacrarumßripturarum. Quit^uid emit pro defenßone ißitts ex diuinis Itterts producunt, aut feriitspre* trahunt, id yel nudaßgura nbsp;nbsp;nbsp;y elper tine t ad earn confeßioneltt
qux priuatim eäquot; ßecreto inßolins Eiei ßnum eßiinditur : y elpulgt;li‘ (è coram Eccleßa, aut coram proximo reconciliationis caufaßtH ßlet.Q^ de re^yt hreuitatißudeamits, nunc non eE^ dicendi lo' cits.
^dheec , ne minima tjwidem eins mentio ßt inßriptts Et-trum, eorum,quilt;etatemGregorii'\1agnianteceßcrunt . quot;Eldin qux cAugußino tribuuntur, in lilro de yera amp;nbsp;falsa pœnitentitt pitraputa funt ßgmenta. Hunc eriimnon eße tAugußini illnii Hipponenßs Epifcopi, dtligens eäquot; oculatiu leSlor ^ugußittiß-/ eile iudicarepote^lf^. ls[am yt extern taeeam, liber iße lt;Âugitfli-niim quodam in loco nominatim allegat : quodfieri profellb citrt magnam abfurditatem non poßet,ß yerè ipßus ^Augufiini eßet.
Quidi^quod ipße lyiugujlintts manifeße contrarium, e!sr auricit-lari confeßioni ceu eic diametro oppoßtum, afeuerat ƒ Sic enim feribit.
Auoufli'nus lib.io^Confefllo« o
nurn«cap.3»
Q^idmihi ergo nbsp;nbsp;nbsp;cum hominibtu, yt audiant confeßionti
meas.
-ocr page 87-i
S
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎJ
■. tneas,quajt janaturifint omnes languors msoî Curwfiim genut ad cognojcendam yitam aliéna : dejtdtojum ad lorrigendamfiuam.
fi^ltnquitur ergo, librum ijlumab aliquo alio,cuitSr iffino^ menfuertt jiugufiino,conficriptum efi^etaut cert'e,ytpli^sponderif baberetfialfio ritulo ^urelij ^Augußni tenditatum, Ecclefict obtrußitnfuifie.
• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IKon minw etiam alij yeteresfiriptores Ealefice awicularem
, confefitonem aperte impugnant.
J
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cy prianus Sermone jr^de lapfis.
' ’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mandant aliptiidfieri ? Sedfifiiriptanonfiunt in ‘Domini lege,
I j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mandant, ante eli^,ytficiamiu illos deDeo impetrafie,^uod
; ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pollutant,tant facere,^uod mandant, quot;i^eq enimflatim quot;^ideripo-
' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t:^ ds diuina maisftate concefium, ^uod fuerit humanapolltci-
' ' tatione l^romifinm, lt;amp;c. Si ergo in re conficientiarumprobibemur addere legi,amp;fncere qnodnobif reBum'ygt;idetur,cert'eoccultorum confefiio,ytut yideatur effie ytilts,tamenpericulojum efÇ nofixfi j iudicio ai^uieficerefine ficripturis,
Chry foftomus in epiflola ad Hebracos cap^vndecimo.
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^on tanttim notpeccatores effie dicamui,fid etiamipfitpeccxt-
taspecialiter ßngula computemits . ‘ÎSlon tibi dico, yt te prodas in
’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;publicum,ne^ yt te apud alios accufiesfied obedire te yolo Tropbe-
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tx dicentii'fieuela domino yiam tuam. igt;lnte Deum ergo tua con
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiterepeccata: apud 'verum iudicem cum oratione deli^a tuapra»
I nnncia.
Î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IdeminPfabjro»
confunderis alicui dicere, qùiapeccafii, dtcito ea quotidie in F i, anima
-ocr page 88-SECV'KTtJ CLASSIS, DE TESTl-
anima tua.’Mondico yt confitearii conjeruo tuoj''vt exprobref.di'*. cito Deo^ejui curat ea.Hac enimfi non dix erts, ignorât ea T)euf?-EJum^uidà teyulteacognofcere f Cum faaebas ea.frxßo erat: Cum admitteres,nouerat. Eeccare non erubuijli, amp;nbsp;conßteri erV/' befcisfdictto in hac yita, yt tn illa requiem habeas. ■
Ambronus ftiper Lucam, 8lt;S citatur de pcc-nitentia Difl.i.eap.Petrus*
7etrus doluit lt;amp;fleuit,quia, yt homo, errauit. 2Eon inuenio quid dixerittßio quodfleuit.Lachrymas eiits lego,fattsfaQionem non lego.
Fafciculustemporiim,de Gregorio Magno, circa Annum Domini.doo*
Hic Uber teßatur, Gregorium conßituiße, ne Confeßionari] yerbo,nutu,indiciQue alio frodant,amp;patef.aciant ea, quaincon-feßioneipßs contre dit a commit]aq^ßuerint. Ende elucejcit, confeß ßonem auritularem, quamuts net à Chrßo neq^ ^poßolts inßitu» ta,nec tnprimitiua Eccleßa ynquam yjurpatafuerit,tamenper^ uetußamejße,ac quot;fndcum alijs erroribwmox in Eccleßamirre-pßße,adeb,'tgt;t Grego/riumßancire oportuerit,ne Ccnfeßionarij arcana ê\: confeßione eßiitiant.Quamuts autem confeßio auricularti iamßatü longo tempore in ylufuerif.tamen temporibits Gratia-ni ( qui yixit circa annumDomini ii 6 o . ) liheram adhuc, amp;nbsp;nuUoprateptoßar.ätamfuiße,patet ex htsipßw yerbts.
De pœnitentia.Difîa.Cap.Quamuis pleni« nitudo.Paragrapho.Qiiibus ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;authoritatibus»
Qmltu authoritatibits yel quibußibet rationumßrmamentif r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Vtraq,
-ocr page 89-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^TOSTOL07lt;^K%1. nbsp;nbsp;14
’Vtrajjfeittentia jattófa^ionii amp;nbsp;confeßionis innitaturyin medium ireuiter expojmmiu . (ui autem hArumpotius adhairendumß^} le^OTM iudicio rejeruatw : '^traq^ enimfautores habet ßapientej Ö* religioßs yiros.
Idemfatetur Tetrw Lombards y quorundam opinione frater Gratianiy in libra Sententiarum 4. Di//. 17. qubd confefiOy^ualti fuaxtateinyfuerat , ^pofiolorum temporihin nondumin yfu ' fuerit.
Glotfa ‘Decreticlarè dicity confefionem auricularem non man--dato dimno y neq^ d Chrißo inßitutam effe y fed ab hominibwyhoe e^ydb eccleßa. Et occtdentaltbue quidem neccffariam eße con-feßionemyHon autem orientalibuó.Eerba hxc fint,
In GloHa de Pcenit.0111.5:.cap.inPoe= nitentia autem*
yAsliits dicitur eam(confeßionem finf itutamfuiffe à quadam ’vniuerfalü Eccleßx traditione ypotiits quam exnoui yeî yeterùs Teßamenti authoritate. Et traditio Ecdtftx obligatoria eîf yt praceptum.Ergo neceffaria e^f confeßio inmortalibies apudnos: apndGmcosnonyquianonemanauit adillos talts traditio,
Qm tempore autem confeßio auricularü fub pœna peccati mort alts primhm inßituta ac prxceptafityinuenimits,
In Decretalibusinnocentp 5*Canone, Omnis vtriuscp fexus*
Inconciîio Lateranenft , quôd célébrât um e^^anno Domini 111 lÿ. ita conjîùutum efÇ . Omnùs quot;^triusq^ [exits omnia [na peccata confteatur ßdeltter, [altemjemelin annoyproprio Sa-cerdotiy^el alienoiprius tarnen à proprio Sacerdote impetrata've-
F 3 nia.
-ocr page 90-SECK NT)/! CL JS SIS, DE TE STL n'la^qiioniAm aliter ille ipfum nonpote^C, ahfoluere quot;vel ligart.Et ßt/ttpiat reuerenter,ad minw in Êafcha, Eucharifitafacramttt’ turn, nifipropriitf Sacerdos ah eiitsperceptione duxeru abßinel^ dum, amp;c • Qw loco t^ibbas Eanormitanut etiamfatetur^aiit^quot; tularem confeßionem non diuinum,ßdhumdnumpreecéptum ef' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ce
Etfi autem confeßio auricularts humanum commentum e^‘ tarnen Scholafitci ajjerunt, eam eße neceßariam adfalutem: frotter ipfam remiteifeccara, tum auod ad culpam tnm quod fcenam attinet. omnia expreßo yerbo Domini repugnant' Matth-1J. Fruflra me coluntßocentes doTirinas,pra:cepta hominum.Et mano. “i.clar'eafßrmatEauha : ^rhitramurßde iujtißcarib'gt;' tninem absj^ operibtu legif.Qißdßl^eccara operzbuf Icgü delcri «o poßimti^ux à Deo ipjo prxceptajunt: quantb minus per opera bU' manarum traditionum delcbunttirT,
Deinde hanc etiam ob caufam confeßio auricularis remißio“ nempeccatorum non meretur, qtiia iugum onusgrauißtmuin pctuimiis . Quis cnit» yn^uàm libera amp;• prompt a Voluut ate peccata ßa ( de quibits ce-ramßipß erubeßit ) alteri, cuiusfdes amp;int egrit as incognita confeßionem reuelamti
Diligit autem Dominw bilarem datorem i.Cor.^, requirtt populumßoHtaneumjoßerentem in ornatu fanilo 7fal. no. auricularis confeßio^ ytpote coa^um extortum opus, Domi'fi'’^ minimeprobaturinec remißionempeccatorum meretur.
•gt;idl}xc,is,qui conftetur,nunquam certo nouit^an omnia pec* cat a fuaßfficienter explorauertt, amp;nbsp;coram Sacet dote plene ac ci ' tradefeilumenumerauerit. ^pert'eemmEaulusfatetur,fepeC' catum non cognouiffe.Et DauidEfal. i ^.orat:Deliila quis intel* ligit i ab occultis meis munda me.Quibns yerbts yterq^ teßatcef occults
-ocr page 91-’MONITS ^TOSTOLOT^l^U.
occcultapeccato-j, hoe , ea^qua à nohii non reputantur pec^ tAta, eße omnium maxima. dm ergo eonfitentes nunquàmdeéie-floracione a^^^ enumeratione feccatorum cerei eße queant, quo~ modo aurieularii eonfeßio ßet ex jide Torro quicqmd eic ßde non e^^peccatum e^ . T^m. 14.. autemfeccaeaj}eccat^ eiepiaripoße dieet.
Vdenspratereo tngentia pericula, quaplartsq^ ex eonfeßione auriculari ereataßnt:tta yt multi de eorporthus ßortunps^exi-flimatione nomimis, ammarum deniq^jaluteperielitatißierint. Taceo, quod anßam peccandi mag^prahuit^quampracidit con-feßio. Taceo quaflum amp;nbsp;tyrannicam carnißeinam, quam turba Sacrßculorum ißa confeßione exercuit . ^e omnia eertißimo documentoßnt, nolui/Je Chrißum Eccle/iamJuam hoc onere pre-mißquidem iugumßuum commodumt amp;nbsp;onwßuum leue eßepro-ßtetur,°Mlatthai.i t. Et Eaultts yhiq^ injitis epißolisßudiose ca-uet^ne euiußqudm conßientia laqueits inijciatur.
(^d autem Sophißce dicunt, conßeßionem auricularem à culpa amp;pxna redtmere, non ex opere operato , ßd yirtute ahßolu-tionü , qua tanquam ß^ßantialis pars confeßioni adiungatur, eSz conßtenti annuncieturemanifeftus error e^. Q^nquàm enim certum ßt minißerio clauium dißenßari nohts remißionempec-catorum, eandemqj,ßyeraßde accipiamus,certo nobü contmge-re:non tamsn fundauit abßlutionem Chrißw in peccatorunt tnumeratione, aut ahjs operibics humants, fed inße ipßo, c^S'gra-tuita piapromißione, qua folaßde non operibtes , accipi appra-hendiq^potel^.Quantum ergo Tapifla confeßioni auriculari tri-buunt in eiepiandtspeccatis , tantum merito Chrifli, quot;virtuti yerbi ipfius aefidei noßra detrahunt.
Ex quibies omnibusfatis conjlarepio lellori arbitrer, confef fionem auricularem, qualem Eaber cum ßuo contubernio exigit,
non
-ocr page 92-SECrmj CLASSIS, DE TESTE non ej]eprxceptum dimnum ^fed merum commentunihumantnn’-ACproinde non eße mentum expiAtionuspeccntorum, tmopotiin multorumpeccatorum jcAtunginemjamp; ohm extitiße^Atq^ etiatn“ numhod:e,yti adbucretinetur^exijlere. Eut nunc, quiyolett^ far tem dtgnxprxpdrationts ad ceenam dominicam eße aß erat.
In tertia fartepœnïtenttx, quamfals'ojacramentalem yocA-runt,ira modum omnem exceßeruntSPonttfictj,ytiffosmettetnt* ritatûsßte nunc fudeat. Itaq^ non amphtts appellantfatüfoEiw nempropeccatus,fed dignosfru^uipeemtentns : qua transfirmo' tione nomini'S etiam Faber naßer 'Vtitur.Qma yerb alibi Ulis ipfis fruShbus pœaitentiÆ tribun mentum remißionts peccatorum, noit dubium ef^ , quinperfru^its pœnitentite tntelltgat Veterem ih lam Fapißicam fattsfadhonem, de quafic docent: Tnpeccatoße^' £{ari duo^culpam amp;peenam.Culpam remittiperablolutionem Sa-cerdotùs:propœna autem /atuspactendum eße,aut in bac ygt;ita,aiit inpurgatorio'.idq^yelproprijs aSlionihits amp;paßwnibtts, quas if[i pcenit entiic nomine confeßanus imponat, yel aliorum hominutn bonis operibu^, quxpoif obitum eiusproredemptione anima if-ßusfiant, eSrc. Hacyerb doSbànafiupra modum impia eSr blafibe-ma,totiq^facraficripturx contraria eif :qua falsb föabiliuntur mérita bumanorum operum, fides in lejum Cbrißwri, ynicum re-demptorem noßrum, adulteratur.
Tiullaenim aha fiatisfailio eif^pro peccatis noßris, quam in-noiens fanguis leju Cbrißipropeccatis noßris efifufus.Ipfi eff,in-qutt lobannes, pYopitiatiopro peccatis noßrisinonpro noßris autem tanttim,fedetiampro totiits mundi.i.Ioan.i.
TSeq^ y erb FiliusDei,minißeno clauium, ex dimidia tantum parte peccata remittit, quemadmodum homines int er dum Tindi-£{x cupidi aiimt,fe quidem aduerfarijs fuis igno feere, fed non orn-ninb tarnen condonare ; ant quemadmodum Fapa amp;nbsp;Fralafi m abfiolutione certos quofdam cafius qtios referuatos 'vacant, fdi
-ocr page 93-^TTSTOLOT^r’U. 16 ƒ/« integros referuant,quos yulgaribw Confeßarijs non licet re^ mùtere. FiUm autem ‘Deifknè^erfe^e^ omnia feccataremit-tit:lt;juamremij^tonem fila fide, fine omnihw tam firacedentibw qtiàmjeijuentibuf ofieribta, accifiimnf. quot;Flon ex operibtn,ini^uit Tauhuj^utefinrin lujütia^qttxj'aciebamui nos,fiedJ'ecundHJuam mifiricordiamfaluos nosfecit.'Tit.'^,
quot;Flulliif item Tropheta, lA^ofiolm yel Euangelifia boc di-firimeninremittendtf feccatii fecit » ^uod quidem manifefiittt e^f^yciuam quot;^t confirmatione egeat. l^ana ergo e^ amp;nbsp;peruerfia di-fiinilto, qua'Monachi inremifiione fieccatorum fiœnamàcul^a feparant.
Cxteriim^quodtgt;idam,Dauid,alijqjfian^i Deihcmines etiam remißionem peccatornm jiiam crucem amp;nbsp;affli^iones fiijli-nent^idnonfitfœnie aut fatüfa^onü nomine pro feccatü prtete-rttti,fid tn caßtgattoneme^ dtfictpltnamipfiorum , quam Gract quot;locant : amp;nbsp;in exemplum altorumjyt maiori curapeccata ’^itent^qux tantopereDeodt/filtcere intelltgunt. Etenimficut af-fit^tonesprtefientti temporünon fiuntpares^adglortam^ciux reue-labitur erganos, T^m.Z. itaetiamnonfintparesadfatisfacien-dumpro minimopeccato, nedum adcommutandam aternampce-namin temporariam. Omnes enimpœtuspeccatorum Chrifio incu-buerunt^'^t nospacemhaberemustquemadmodum inquitEfiaias: Difciplinapacts noflrce fiuper eum , nbsp;nbsp;nbsp;liuore eins fianati Jumits.
Efa.ij 3. cum iudtcamur, à Domino corripimuriUe cum mundo condemnemur.t. Cor.ii.
Ende ergo orta ef^ o^):w:o de humana fattsfa^tonepro pecca-tis^Fatemur fane, '\gt;ocabulum factsfa^tonis in Scripcts Fatrum tä Decretis fonctliorum inueniri,fed longe alio fenfu^ quam qua-lemScholaflici affinxerunt.Fatresenimtarnfiueram atfcipltnam in Ecclefia exercuerunr, 'Vt ijs, qui temporeperfecutionis nomen Chrißt non confit ebantur,out aliud quoddam crimen,iff. ndiculum G Ecclefix
-ocr page 94--■iSECK2^‘DJ CLASSIS, DE TESTT^ Eccleßx frxbsns,^^ exconimunicatione dignum ^perpetrnueraiih non Jolnm inferiorem pxnitentiam cordts amp;nbsp;ammtmandtnenh per quam coram Deo gratiam amp;nbsp;remißionem peccatorum ccnß queremur : Jedextertorem quoq^, qua reßpij'centiam amp;nbsp;emertM' ttonem yttee etiam coram Ecclejia, quam malo exemplo ojßenit' rant publice teßarentur.De qua cenjura EccleßaJPaultts nonfUtl' laJcrtbita.Cor.q.e^r 6.
Hieronymus fuper Matthæum cap,ilt;j»
Fateor longe aliam eße rationem de criminumpcenitentia, lt;8 fattsfaUione^de qua Eccleßa, quando laßonem accepit amp;nbsp;oßenß el^public'ejuum indicium tnterponitßindicensßatüßallionemßiquot; blicamamp; grauiorem, ’ygt;t innoteßat omnibits,yerepxnitere)ß^ prompto ammoßußcißant,quiequidEccleJiadecreuerit.
Auguflinus ad Seleucianum Epiflola 108^
^gunt etiam bomines peenitentiam,ßpol^ quot;Baptifinum it ix peccauerint^yt excommunicari, elf poßea reconciliari mereantur-ßcut agunt tnomnibuf Eccleßjs Uli, qui proprieptenitentes appel* lantur.
TFec deßnt Ecclejiaßicarum bißoriarum exempla.
Sozomenus Tnpart.Hifi: Jib.p«
cap^35»
Quoniam omninbnonpeccare, diuinum eif yltrahumanamna* turam eße cognoßcitur ,peccantibiif autem pcemtentiam ageri' tibits, '^eniam Dens daripratcipit, qui yerb confiteri refugiuttt, maiitspeccatornm onus acquirunt:propterea yifttm eßatittqwS Eontißcibits yt y eint in theatro Jub tejhmonio Ecclefiaßiii po-
-ocr page 95-puli deh^apandantur^^c.Ita Sidoniùm amp;nbsp;Celennum Jdouatta-‘nos,erroremfuumpubhcè coram Ecdefta, tonfeß'oSy amp;nbsp;magna cum fatufadîons ad Ecclejiamj^uam aliquandju dejeruerant rener-fos ejjeitefiatur Eujehiiu! Itb ô.EcilefiaJhcx hiJlQrix.cap./\.i,
IdcmEujebtw Lib.lt;j.cap.z^.fcribir,1^atalemtndutumfacco^
lt;ic confierjum einere , quot;vberrimnjj lacbryntMprofufis, lt;mtepedes »671 clencorum modo,fed amp;plebK proi^affè,publiceen oremßiii recantaffe : obteflatumq^ ej]e Eccleßamper mifericordem Chrijîuy yt in commumo7iem recîperetur,quod tandem etiamimpetrartt.
Hic fuit pri77i}ts, çjr gt;gt;ipoJlolieK fcriptûs JimiUimu4, fatiifa-dionit moSjàyetufitsEatribua obferuattes:ytdelicet,ytpœniterh tespublicè coram Ecclefapeccatafua confterentur,pro tjsq.fatis-faceret Ecclefx:ßbt ipjts tn dïfipltnam,eir tn admonttionem cautioner»^ aliorum : hoc efÇ , yt exemplum alios àpeccando deter-reret,amp; ipji quoq^ deinceps in off cio cotinerenttti'fNeqj enim tuni certa operajatisfadoria,nec certa amp;nbsp;conßituta temporapœniten-tiaprxfcribebanturßcut aperte docet Siuguflinus in Enchiridio ad Laurentium cap.6^.Inadione,itiquit,pcenitentix,ybi tale crimen commißitm efÇ ,yt is qui commifit, à Chrifli etiam corpore feparetur,non tarn conßderMa eßmesifura temporis quàm dolor is,
EolleaßcceßutemporisEatres hune moremfatisfaStonis ali-quatenuf mutarunt, ytpeccator, quifcandalumprxbuißet, non coram tota eccleßa,fed coram folo Sacerdote,tanquampublico mi-niflro Eccleßiepeccatum fuumconßteretur. Sic enimßribit So^o-mentts Ub, tripartita hifi. cap. 35. £f adhoc infiitutu, antiqui -EontificeSy’Presbyterumaliquem, cuitts conuerfatio eßet optima, tenacemetiamficretorum lt;amp;nbsp;prudentem,deputarunt,ad quern,qui deliquerant,accedentes,quageßißent,conßtebantU7-. KÂtillefe-tundum'VmufcuiitsqjCulpam,indicebat amp;nbsp;muldam. Quodetiam hadeniis diligenter in Occidentahbu^ feruatur ecclefijs, amp;nbsp;maxime apud quot;Rpmam, ybi etiam lotus e^ certuspcenitenrium.Stant
G 1 ’ enim
-ocr page 96-SECOND A CL A3 SIS, DE TESTI enim rei,amp; quot;Velw in lamentatiombin cwßituti. (am enimß(i^ edebratio faerit adimpleta, illi commumotiem nonperciptentH camgemitu amp;nbsp;lamentatione(etpjos in terramprojltrnunt,ei)‘^gt;
quot;ivlox Eatret etiam certa qatedam^«nitentia: opera amp;ieiM^ conliituerant,'^ocarantq^ lattsfaliiones canomcas.Certos itemÿf' diti objeraarunt,quo or dine pcenitentes recipiendi eJJent.Sicuf^^' dere licet tn Conctltj TTicxnt canone ti.c^ Ldncyrani canone.t^gt;
Tandem ita créait numertts Jatufadionum canonicarufih tantajj molesgraaißimoram oneram adiebiael(,yt nalltts hor/d-numJeruarepotuerttijicutpert necejje el(, yht leges dominWf^ Jibi /amant in con/ctenttas, Hicinceperant Jattsfagones pecunia redimi : conjhttiebaturcertampreciumproyntusfeptimantt'^o^ ’tmiof diei ieianio,qao minipneterpanem amp;nbsp;aquam/timere lid“ bat . Hincortce/unt Indulgentix, ^aa tntttomhilerant alio^t ^àm remißio,'y!el mitigatio, yel conimutatio haramfattsfabtilt;i’ num peenitentialium.
Qaamats igitar mos ille hamano commento excogitate fit-(ntisqaam emm in firipturis prxceptam ei(, Sacerdotifecred confitcndum ef/e, aut/cruanda e/fe certa opera ac tempora/atts/n-Sfionts )tamen hanc ob caafamfait tolerabild, quod nemo coalltH flit omnia peccata fua per omnes circamjlantias confiteri, aiit per operafatia/alli onù fropeccatisfais Deofattsfacere : /'edtan* turn manifrjiae^ notoriapeccataChrifiana liber täte confeßi, amp;nbsp;htsfignispœnitenti/e yerampœnitentiam ac conuerßonem coram Eccleßa teflati ßnt.Ecad huncßnem mos ille referebatur,ytpec* catoreslacriferent Chrißo, çjr recociliarentar eccleßatomnesqad* monerentar^mores diligentiusregendos e//e.
De hacpriuata Conf‘ßioneamp;publica fatdsfaSlione/cribit (y* prtanas in firmone de lapßs,adkanc modum ; Conßteantarßngü* li,qua:f() '^osfratres,deli(lam/aamßamadhuc, qui deliquit/infe-culo e^,dum admittt confeßio einspotel(,dum fatüfallio amp;nbsp;rt* mißm
-ocr page 97-UOJ^IIS cAT0ST0L07{l^^. a mißio peccatorum fa^a fer Sacerdoces afud ’Dominnm grata
De eade tum confeßione,tumßttufaShone^zntelligendxßint ad-hort ationes Ortgents w 'Pßil, tnLeuit. cap, Homelta ï, neminem debere eruhefcere confitert Sacerdott peccatafiia. Ili entmexhortatur tantum adconfeßtonem .* nemtnemyerocogitj multomintts enumerattonemjingulorumpeccatorumexigtt. l\[ec 'Vult^yt cttilihet hxc conßeßtoßat ;ßdttibet diltgenter attendere cut confiteripeccatatua '^elts,^pruts medicum (anima)probare. Itatfj Ortgenes ’Papißica confeßtoni amp;ßatüfa^tom nonpatro-cinattir,
£t huitisßattsfaEltonis hodte quot;^eßigia quxdam ßperjunt in facinoroßs amp;nbsp;altjspubltits peccatoribtts, qut Sacerdoti quidem peccataßaßcretb conßtentur,ßdtarnenpublic'e coram Eccleßat ßgna quadam reatits amp;panitentiageßare coguntur,
Habes tarnpte Le^or^ quo fenßt Eatres inde ab .^dpoßolortim temporibtts y/q^ adGregorittmlvlagnum, 'y)ocabuloJattsfabdionis *sgt;lifuerint.
Ebt awem ßemel à norma dtuini yerbi adhominumplactta deflexum ed^ßubtnde alttts error e^c alto texttur, donee tandem prorßts àyeraytaaberretur, Ita amp;nbsp;hoc loco accidtt. Ciimenim *P acres non inßncera amp;nbsp;Uitbat a ßententia, de yna^yera amp;Chri-fiiana pœnitentiaper man ferine y/edexternam etiam dßcipltnam confer ware yoluerint tandem eo res deuenit^yt pcenitentia, qua eratEccleßaßtcifori dij'ciplina , transferretur tnforumconßten-tta:adiungereturqfalfa amp;nbsp;impiaperfuaßo, quod contritione,con-feßioneamp;ßttsfaffionepeccatacoramDeoexptarentw . Id quod Gratianus cäf Longobardtts ynà cum Qinonißts amp;nbsp;SententiarijSt clore tefianttir, aflipulantibtts etiam Summtßts amp;nbsp;Itbris Confef-ßonaltbus. h yerbtam horrendus error edf, yt nullisgemtttbus, lacbrymis ör quereltsfatis deplorart queat.
G 5 Falso
-ocr page 98-CLASSIS, 7)E TESTI-
talso igttur Tapijhci Scripcores erroribiu fuüspnetexunt tiOquot; mina fan^ïorum Tairum,^ abutuntur telUmomjs ipforum dep«‘ nitentia)Contritione,coKfeßione amp;J'atüf a^iïone: 'vt yulgoobtedi hac qnaß nebula perßadeant,ßacrament aient pœnù enttarn ctitn mntbwJ'uüparttbm ab ^Apoßolts amp;nbsp;primtttua Eccleßa orig^’ nem ßuant traljere.
J^tuntur qmdem 'veteres Tatres e^r'Pontißcij Scrtptores ijf dempropentodunt yerbtsßepœnitentia:res quot;vero ipfa amp;nbsp;ßentent^^ fub yerbts latentes longius dijiant quam cœlum aterra.'Mant pißica pixmtentia,contrttione,confeßione amp;nbsp;ßat^fa^ione conßanh toti antiquitati tgnota fuit, ytpot'e de qua ante quadrtngent»^ annos nullum adhuc in Eccleßapreeceptum extiterit ßcut ß'p‘' riits demonßratum e/Ç.
Sed yt ad reßonßonem contra Fabrum inßitutam reuertat) yides candide leblor,Fabrum, dum 'Fpmanam Ecclefiam^ eiitfi Dobloresab omm errore extmit^per JacramentalemptenitentiaTfl) nullam alta tnt eiliger e, quamtllam ipßmy quæ tarn ctrciter qua‘ dringentos annos à Sopbtßts tradtta eF^. quia cum ommhvf ßis parttbiis ßacra Scripturee amp;nbsp;Eccleßaßicis authoribtts répugnât,non pote^ eße dtgnaprteparatio ad hocßacramentum. ItAtj^ Faberßmma iniuriaF^aulum afßcit, detorquens adhortationelU ipß/ts deprobatione amp;praparatione adFapißice pxnitentiapartes,cotritionem,confeßionem cir fatisfablionem.Fides item,quaiU malaßde ßacras Scripturas tra£let,e^ (Sicut Fauhts loquitur Ium yeritatis non reB'eßecet. Flam quts Faulus nunquam ne co-gitauit quidem,ea ipfi tribuit'.videlicet, quod per praparationerU intellexertt Fapißicam pœnttentiam. qme yerb ex mandato Domini tradidit nobts ,'y)tdelicet, yt de pane hoc edamus,amp;de pocu-lo hoc bibamus,eaprorßts negat.Qutdergb mercedisloco FabrurU aFaulo accepturumputas l quidßan'eDiutts Fetrus iamdii-dumßententiampronunciauitilndoHt, inquit, parumq^firmide-torqueut
-ocr page 99-^ONIIS STO
twquent nomttlla tn Eptjlolts 7auli,fictit amp;nbsp;cateras fcripturas^ adjuam ïpjorum permciem z.Tet. . Det 'Domïmts fahr o melio-rem mentem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Satistam comprobauitnits , quot;Paulum In yndecimo ta-pitepriorts ad Corinthios, mhil de Papijlitafcenitentiaparti-bus locutum ejje: nectn hts conflare dignam ad jacramentumpra-parationem : imo yerOiCum humana opera mentajjlabiiiant^ad Jummam contumeliam ccena quot;Dominica ^ergere,
Porr'ochm inquitFaberydeteflaMemeJJe temeritatem ^Jatra-mentum hoc abj^^ cordis contrittone , dolore amp;peenitentta accpe-re,libenterin meltorempartem interpretaremur, quodnimirum yulgi fecuritatem improbet^qua japenumero illotts ( ytdtcitur) manibus pedtbits^^,adfatrofanBum hoc quot;Myfierium, multi por corum yeriits quam hominum infiarproruunt. Sedquia inproxime pracedenttbus yerbis ait omneSjquipofihabitaj^retAq^ Ealejia QatholicaCP^manam intelligent)pura traditione ,finepœniten-tiaßneq^ confeßione cœnam Domini accipiantßudiciumJibi man-ducareimanipejlum ei^,Fabrum eos int eiliger e, qui Jacramenta-lem juam pœnitentiam negligant, hoc ei^ , omnes t^ugußana Confeßioni adius^os.Hos duorum criminum inßmulat. Pri-mitm, quoddeteßabili temeritate Papißicam contritionem, con-jtßionem täquot;ßatisßa^ionem omittant. Deinde, quod cœnam Do-minicam abßqjCordis contrttione, dolore amp;nbsp;peenitentia aceipiant, Vtrobiq^ autem impudent er illos calumniatur.
Primim enim,quiaßacramentalis peenitentia,quam Scholaßi-ti cumßuis partibtts conßnxerunt, purumptitum humani cerebri commentum eiÇ^^eoq^ tendit,yt extenuato Chri/ii merito nos ipßs proprijs mentis dignos tanto ßacramento eßßeiamits ; non teme-ritatis , ßed obedtentia tir diuma yocationis efÇ, earn omittere, (yquot; Innocentij canonem: Omnis wiujq^ßxits , c^c .impugnare. oportet
-ocr page 100-SECry[7gt;j4 CLASSIS, DE TESTE.
oportet enim TEeo magif oledire quam homimbits . Contra autem Fabri ac Tonttficix turba temeritasferio deteßanda ef^i qttbdà yerbo T)ei ad humanas traditiones deßctunt, homines in' nocentes temerarijsprautdicijs damnant.Scimits autem,qubaiti‘ dtciumDeie^Jetundum^t itatem, aduerßt^eos, quitaliai‘ gunt,de qutbu^ahos iudicant.'E^m.z.
DE DIGNA PRÆPARA« ti'one ad facratifsimum Euchari« fti’æ Sacramcntum»
DEmonßraturtts , Fabrum innocentes homines temerarip praiudïcijs damnare,initio breuiter exponam, quaprsepO’ ratzone ccena “Dominica in noßrts eccleßjs celebretur.
In .yiugußana (pnfeßione Principes amp;nbsp;Statut, quos Trott* ßantes yocant,conßtentur, nonßlere admitti adcxnam, nißan* tea explorât OS dr abßolutos. Similiter in rituum eccleßaßicortim ordtnattone , Ducatus Fuirtembergici, ( yt cxterasprxteream) . conßitutum efÇ , quot;^t “Paßores ecclefiarum peccatores ßmtni diligentia eis'ßeueritate, ad *^eram amp;nbsp;Chrißiano homine dignatn pœnitentiam cohortentur,non inpublicis tantum concionibus ,ß^ in priuato etiam examinezac praßertim cœnam Dominicam celt* braturi, eccleßam filenniter hortentur, ytßnguliyqui ad cœnam accejßtrißnt ,priuà fe paßori explorandos ßßant ,ßiumqj dolorem de admißuspeccatis teßentur, dr Euangelicam abßlutionem ft* tant ,promittant^,ßpoßhacapeccat^ deßituros,acpi'e,fobrie,amp; iußeyi^uros ejße . TratereaetiamTaßor eccleliœ concionem yerohwu^ Sacramenti 'ygt;ßu habeat.Tum deindeßngulos priuatim explorer,pœnitentes abfoluat,impœnitentibips cœnam dorninicam deneget.
-ocr page 101-- quot;h/lONIIS lt;AT0ST0L01{r%i. nbsp;nbsp;nbsp;50
Jnijua'^terlorumformula., cuiuM mimfiro Ecilefx argumen-' tum amp;nbsp;quufifummaprccjmhitur,eorum,in qmbw 'Verè àigna ad facramentumpraparatio coiffât. Eidelicet, qtwdfolipeccatores ad hoc jacramentum admittendi fnt. Ç^madmodum enim Chri-fw 'rgt;emt,'t)ocarepeccatores adpœmtennam^non luHos.^Matth.^. ita cœnam jùam propter flos peccatores, non propter iufios injli~ tuit. quot;Mam hocjihi yolunt yerba prima mflitutîonts ; Quodpro yobtstraditur . Qui pro yobts efunditur in remiftonempeccato-rum.Et rurjusiEenite ad me omnes, qui laboratü, onerati e.-ego refocillabo yos. ’^latth. u. Quts autem yehementi/tt laborat,autgrauiori onere premitur,qudmpeccatores^
T^on autem intelligitChrißusfecurospeccatores,qui perfn^a fronte,omniq^pudore cxuto,prapra£{è,inpeccarisperjeuerantineq^ ettam hypo entas, qui in externa quidem conuerfatione inculpate yiuunt,yerum noagnofeunt interiorem amp;nbsp;agnatam prauitatem, fed in fe confdunt ,qiibdJint iufi,qualù erat Eharifeus ille, Luc. tS . Horum duorum generumpeccatores non habent partem in ‘fegno ‘Dei.'Prohibet etiam Taulw, cum eiufmodi ne cibum qui-dem yulgarem capiendum effè, qui ciim frater Chrifiianw ap-pellari yelit,manifeßis criminibits flagitijs fefepolluât.Cor. ‘j.Quanto minuspaiiem yita cum eiufmodi hominibus edere coit-uemtl'
, Sed loquitur Chrifius de ijspeccatoribus, qui yel crajfa «ÿ* enormia fia deliBa agnofeunt amp;nbsp;déplorant; yelqut,etf externafuam yitam honefè amp;nbsp;inculpate agunt,nihilominits tarnen agnofeunt, quod infe,hoc ef ,in carne fita, non habitet bonum,qubd omnis homo ft mendax, amp;nbsp;qubd ipforum bona opera coram tnbunali Z)et conjifiere nonyaleant :proindeiram diuinam , amp;nbsp;mortcmpeccati ßipendium, metuentes, iufiitiam efiiriunt atq,ftiunt:ac credunt fbiper Chrifiumpeccata dementer condonan:petuntq,, Spiritum fandum , cuiiis dudu nbsp;nbsp;auxilio in poferum à fielenbits abfli-
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H néant.
-ocr page 102-S£Cmigt;J CLASSIS, T) E TESTE ne ant,donee tandem in futur ofecttlo perfeSlam fanSîitatem aii^ pifeantur.Tales,inquam,peccatoresJolt, digne eSr tdoneeadhot Jacratißimam ccenamprteparatiJtint.
TSoßra entmfanSlitas at^ßignitasnoninhoc conßßtt ,tpù)‘ nospeccatocareamits,autpracepta'Deiimpleamus, autludan'A more multnm facrißcemws, aut y it am pulcherrimts yirtutilitf (ondecGratam,honeßorum Ethnicorum exemplo, agamtn,aut niH ipfosmeritorijs operibus ( qui Tapßarum error eS^) dtgnoslt;S JanSîos efficiamw. Net conßjfit inperfeSlopropofito non amplis peccandi.^lm enimßat,'videat ne cad nt. Et îyisimi,id eß, Juf fié-entiafeu tdonettas noßraex quot;Deo eSlf,non ex nobts^SitÉetrumnÏ iuuabatprie darumJuum propoßtum: turpißtm'e enim eadem nodi lapßts edl[^,qua facramentum acceperat.
Trxterea,neq^ in hoc conßjlic rtf Ira ßanSlitasß exemplum Clß Jh imitantes, nos inutcem dibgamtts, quemadmodum tpje dilexit nos.Etßenim omnia iam em(merataopera,perfe bonajint, aeßm ettam tempore fuoq, modo yttlia atq^ neteßarza : tarnenßnt med legaîia opera,qute nojîrü ymbwperJeSl'e tmpleri nequeunttneq, huneßnem à T)eo dejbnata fitnt, yt per ea coram “Deo iujli cStJaIquot; uißeremus:idquodfaerce Itterx ybtq^ tejlantur.
Vertim in eo conßßit fanShtas atq^ dignit as noßra,qücdpeaa* tancbtsremittuntur,amp;tmputaturtufiitiaJeßiChriJli . Quent-admodum amp;nbsp;Dauidexplicat beatißcationem hominis, cui 2)011! imputauit iujticiam abfq^ operibits . TSeati quorum re miße ß.nt iniquitates, eSr quorum obteSla funt peccata . TSeatus quot;^ir cui non imputauit T)ominuspeccatum.fedimputauit ei lußitiam Chrißt-quot;ßom.e^. Qui faShes eif^ nobisßaptentia à 'Deodußitiaq eSrfar.Sd-ßcatio eSr redemptioi. Corinth, t. Sic Communicantes apudnos nonpeccata tantitmßa ,Jed ßdem etiamßuam in le Ium Chrißutn conßtentur»
-ocr page 103-cDYifitentur . Et 'vicißim minifiri Eccleßx non erudiunt amp;nbsp;in» firuunt eos folo e^terno facramento , fed multo magüs '^Derio,^ inprimi^ abfolntione , qua de pectatorum remißtone certtorei funt,amp; confcientiajolatium atq^robur actipiunt.
^dhanc praparationem hortatw nos 'Paulus, dicens : Pro» bet autem homo Jeipßm, Et : Si nos ipfos dijudicaremus, eirc. Eult enim yt nos ipjosprobe excutiamus, amp;nbsp;tmhealhtatem in» dignitatemq^ nojlmm ex animo a^noßamus : it a jiet quot;vt pluri-maamp;horrendapeccatainnobis inueniamus , propter qux non foliim hu cxlefiibus epuliS, fed eirpans quotidtano, imo folis, quofuimur, aßeSlu, ipßusq^ terrX) qua ingredimur ,ßßentaculo indignifiimits. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
“Deinde y erb etiam corpus Domini ) quodin ccena nobts por» rigitur, dijtidicare debe-.nus , ab alijs yulgaribus cibis jecer» nere.Qupdtumßetßiconßderabimits, quare yerbum carofaihim
mortuumjit,qnem in yjüm tœna hxc injlitutafit j eir quomodo cibum hunc digne capere, einsqfrustum in tiobis^ non contemnen» dumßentirepoßimus. Ibi tum mox elucejcet, dignitatem non in nobis accipientibus fed in Chriflo inflituenteyofierente, amp;nbsp;exhi-iente confiflere. 'Nam quo quis feipfum digniorem iudicat,eb indignior, Chrifltis autem folus e/Ç, qui nos ex meragratia lt;amp;nbsp;miferitordiaperyerbum Juum dignos iudicat efficit . Q^d enim indtgnt ab ipjo accipimus, id nunquam digni accipiemus, Itaq^Paulusnon inquit ; Qutsquis IND I G NES EST. Sed , Qufiquts IND IGNE EDIT ET pipit. .N-liud enim eP^, dignum yel indignuni aliqua re eße: aliud , digne yel indigne re quapiam yti . Ex» emfi gratia . In Ecclefiafticis eir politicis ofßcijs multi, fi ipfirumperfinaslpe^es ,tanta adminifiratione indigni fiint : fi Hero pro yirili fua hoc e^^,pro facultate_^ nbsp;nbsp;captu tngemjJiti
H t yocationem
-ocr page 104--SECrNDJ CLASSIS, DE TESTE ■'^^ocationemjuamdiltgenter^fideliterobeant , tum digne pint juo munert, ettamfinonJemper rem acti tangant, yt dtctß' let,Jed interdum aliquiderrorü infunClionepta committant. HtceJJe enim, nos omnes cum (jenturione illo Euangelicofi*. ten,nos dignos non ejje,yt Chrißtts tedium noßrum fubeat. Ebbi' lo mintis tarnen,pcœnam luxta tnßitutionem Chrißi celebrerrii^i digneea ’Vtipoßumw.Ecdtrario, (jui ah inßituttone Chnft'i dtß(' dunt,mdigneccena ytuntur,I\edléenim ^Ambrojitts in i. Cor. ( '• indignum dicit eße Domino, tjui aliter myßertum célébrât, ab eo traditum eCp-ldon enimpotelï^ deuotu^ eße,qui aliterpr£‘ ' ßumit,quam datum ed^ ab autore. Ideopramonet, ytßcundu^ ord:nem traditum , dénota mensßt accedentts ad EucharißWf!^ Domini.
Itaq^ cum Faber amp;nbsp;Fontißcia turba inßitutionem Chrißi mbus modusperuertant, digneprofedlb tradlare nequeunt, quäSt' ttimcunqje ipjosßdlitiaJuapeemtentia, contritione, confeßione Û fat US fach one praparent,ac yel ad mortem ufq^ caßigent. Contr.ài cum Eroteßantes facrojandlam cxnam luxta inßitutionem Cirri' ßi celebrent,probentq^ amp;dijudicentßeipjos, luxtapneceptuTui^' li,conßat ipjos dtgn'e edere atq^bibere, quantumuisJuarumperßo' narum reßedlu indigni fint.
Summa bac eßo : ßolos quidem ivßos fanSlos de hoc pane dere , nbsp;nbsp;depoculo hocbibere debereinullos aute alios eßeJanlloSt
nißßolospeccatores reßpijcentes proinde adccenam Dominicnili nullos,nßpeccatorespeenitentiam agentes,admittendoseße_j.
Qu^ndoqindem ergo magna deuotione, religione atq^ reuerert' ( quodßne arrcgantia didhtmfit ) innoßrts Eccleßjs ceeiit peragitur: temeraria admodum Fabri calumnia eCp^, quam noli^ impingit, incißans, quodßne contritione edr dolore coreiM acßne e-tnm pœnitentia ccena sttamur, proptereaqubdßacramentalem Se' phißarurnpceriiteniiam explßmiif.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Atli,
-ocr page 105-y
v
K
1/
'1
I.
fl
t'
fli
-Tv/ON/Z^ ^PO,srOLO7lt;J^J\d. 31
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loco paulilj^er confideremM , quàm acerbo amp;nbsp;infeßa
odioDiabolw fAcrofanEldmcanam ‘Domimnojîri lejii Chrifliperd fequaturfimnemmouenslapidem, yr yarijs moâtâperuertar^ac tandemplard in mhilnm redigat.
Trimb. Commutât eum tn Sacrïficiumpropiciatoriumpro yi-uentibuf.
I'
I' y ')
(lt;
Secundo . Fïngit ex ea facrïficïum redemptoriumpro anima-bits fidelium inpurgatorio.
Tertib.Latcos calice depradatur.
Qi^rtbdKegat Cerarnprxjèntiam corporis ac fanguinis Chri-ßi tnpane isr quot;ynno.
Qmntb. Ctelat eâquot; occultât yerum yßtm facramenti,fubmißa^ 'Voce eir if^nota Itngua^.
Sexto. Qmtpansm includi^ amp;nbsp;iU' tbeatricapompa circumge-flari,amp; adorari.
Septimb.^butititr cæna, adpromerendas omnes eommodita-tes^tÿ fœlices jiiicejjits vi rebits temporalibus^eir ad depellendas omnes aduerfitatesleu calamitates.
Oifaub. Incitât hominesprophanoSy^t 'nenerabde hoc facramen-turn non foliim tanijuàm Juperuacaneam amp;nbsp;inutilem ceremonïam contemnat atg^ negligantßed etiam borribiliter blaßhement. Cum tnimproximopeßimatjuaqpmprecariyolunt,ita execrarifuient: Ft te Sacrnmentum Dei co'ifundat, inquiunt,perdatp^.
^onoMultisperjuadet^quodfip/osperprxcedentiabonaope-
M , ?2r traditiones humanas nbsp;tanto facramento dignos efficere
qiieant.
• Sed quia in hl'S omnibits, nequitia eins palam deprehenditUTt tir pnedicatione Eiian^elij reuelarur , quod mera Jint mendaciAi ac prim^ inßitutioni Chrifli prorfits contraria: transformat Je fjn-ritus nie m.ndax in angelum lucis , o* c:tm Herode ßmtilat, fi adoraturum . Tratexit igitiir,hocfacramentum H adeb
puerum hy.nc effe
S'ECVmyJ CLASSIS, T)E
Aieo fangum amp;nbsp;diuinum thtfaurum effè nemo niß tntii Ulo yti debeat. Et hoeßum dogmapingit fucM ^uibujdami ex facra Scriptura accerßtts.tnquit enim Eaulw: Qt^^uts eder^ panem hunt, aut hiberit de poe ulo Domini indigné, xudiciumßbi' ipßedit amp;nbsp;bîbit.Hoc Sathan contraßententiam ipßw Eauli eo de-torpuet, yt dignitatem banc ar^ßimts terminis ineludat corda ab acceptione ßacramenti deterreat. Islon autem hot jerio agit pater mendacij, yt dignitatem ßacramenti auge at, amp;nbsp;nos ad dignampraparationem exu/citet: ßed hoc quterit, ytßub hat laï' uaamp; ßetioßo prxteictu legitimum yßim ßacramenti impediatgt; Sed tarnen ßero pijs candidts le^oribus haut me am qualem-cunp admonitionem de digna prieparatione ad idproßuturam, fibi à perßonato Sathana caueant ; acpotiits mandatum amp;ptO' mißionem Chrißi conßderent , quam juam ipßorum dignitatem) er 'Verßutißimas mendacißimi Sathana; in/idias . Et hat qui' dem de primo tejiimonio Eauli ex i.Cor.u.diSla ßnt,
SECVNDVM TESTIMO.
nium Pauli'ji.Coruo»
A Eter locus,quo Daultts cœnam Dominicam deßeribit
tat i.Cor.10.Eoculum inquit,bcnediSlionüs,cui henedicimu^gt; nonne communicatio ßanguints Chrißi e?^'’ Eants quemßrangi-mus,nonne communicatio corporis Chrißi eß ^Q^niam ynttspa-nis, ynum corpus multißimusinam omnes ex eodempaneparti-cipamus.Videte Tßraelem iuxta carnem : quot;Monne pui edunt yiUi-masparticipesßacrarij ßmt^Et mox l Eîonpotejlispotulum Do‘ ininibibere,amp;poculumDxmoniorum . ISCon poteßis menßtsDo' mini participes efß,er menßx Da:moniorum.
Germ fol. 6f. LAtin-fol- loS-
ßlunt locum Faber ita explicat: '\deminit, inquit, menß Do“ minh
-ocr page 107-^TOSrOLOT^y'U. 33
Mini, i« ^K4 corpus! iamp; fanguü Chrïfii immolabatur.Ethmci enïm^ qui ‘Dxmonthtii Utatash^îiAs edebant quot;DAmonumpartiàpei e-rant:Fideles aittem, qui Jacrijicium domimcts menße comedebant, Domino commumcabant. Hortatur ergo Corinthios, ne Jumendo in cibum idolotbyta ex menpi Ethnicorum, focijpant Diemonio^ rum.Ex quibw tandem Faber colligit, quemadmodum ludtei^ lt;amp;nbsp;Ethnicisßsafuerint altaria,in quibitsjacripcauerint, amp;nbsp;de qui-bus come der int, it a amp;nbsp;Chnjhanos fiium habere alt are , menfam nimirumDomini, in quo corpus amp;nbsp;fanguis Domini à Sacerdote in cibum amp;Jacripcium tmmoletur,
Cxterimpßatum controuerpee, quam Taulu^ ab initio o^aui tapitts nbsp;nbsp;nbsp;adfinem decimi difcutit, diligenter fecundum omnes
circumflantias examinemus,manipeliumpt, cardinem controuer-px non in hoc •'verjatumpuiffe: lt;An Chri/lianis apud altaria Eth-nicoru etiam litare pufacripcare liceretf (hocenim apert'eprimo precept0 Decalogi aduerfatur, amp;nbsp;citra omnem controuerpó. impiu e^O Sedhoc quxptufuipè: AnChrißiants lieer et ynà cum Eth-nicts,poßperaclaßacripcia, in menfa eorum de idolothytth yefci^
Fuitenim hic mos obPeruatits à yeteribtts,tam Ethnicp quàm ludxis ,'vtßnitts culttbits çÿ facripcijs fuis , agitarent conuiuia dereliquijs: quemadmodum fer'e noßra at ate 'F^ußici infeßo De-dicationis templorum faÜitarunt. Etfuipfe hunc morem ludxts yptatumyteßanttirnonfoliimleges de Sacerdotibus,fedetiampri-mum caputprimi Ithri Samuelts, de Helkana, tir duabus yxori-lus Hints. Et decimo fexto capite eiufdem libti inuitat Samuel lefen'yina cumplijs adfacripcium. Ethnicos aut eundem morem fèruaffè;patet ex lihro^.Æneidos Fergilij,yhi Euanderpolpfa-^ crum Herculifa£{um,/Eneamadconuiuiü yocat.Et in hts conui-uiisDeosßos laudibtts t^rgtatijs eelehrarunt, yit in quarto libro Æneidos cernitur.Hoe ergo conuiuium dr banc menfam,quxper-a^ts idolorum faerpeijs , inßruebatur , confert Faulus cum men ja
-ocr page 108-quot;'SECONDA CL JÎ S SIS, DE TESTI msnCa cœnx dominiez,in qua corpus iir fangupspuhlicè dijirtbuun' tur.lTec confert ludaorum amp;Ethnicorum altaria,cum aUardtii Cbriflianorum, quaß^ Iw tàm necejjariaejjentjûaakana'amp; Jacrificia,quàm illü.
Sic igitiir adqutsfiionem ollatam rej^ondet Taulw : Eumf^' babear Jcienttam Itbercatn Chrijiiame, fi ab Ethnicli, tanqMf!^ quot;iiicinMJ'uü,adtaletn menjam tnuitetur,habere bbertatem eun^iy quantumadjùamperfinamattineat: quiaemrmdolummhilfi in mundo, nec idolothytum altquidejje , aeproindenon peccAf^ Chrtfiianum,qui illo 'veficatur. nbsp;nbsp;nbsp;Jiqubsnondumplena Chrifiiiit
' nx bbertattt cognitione infiruShi^ fic,aur inprmo fratri ofiendid^' lumpnebeaemonet efium ^dolothytorum yitandum etje, pareen-diim^j înfirmx con/aentiæfratrti, amp;nbsp;ingratiamjratrbs aliquid^( libertate Chrifliana remittendum efie. hAcfuum ipfiw exemplunn allegat Eatdw, quod Polens amp;nbsp;yltro concefifiafibi pote/lace Ldpo-ßolica nonJit yjtes, ne abos offender et. 'Pojlea monet, ne qub ni-mium deJe prxfumât: quia Eatret etiam,fi externas cerernomAi ffeSles ffuerint popubts Deiplur es tarnen Deus non approbaiierit» Itaq^ neminemjibijpjitantumtribere debuere ,'ygt;t pree fie alios eon-temnat,aenulli parcat.
Stngulàriter deinde de hoc ne^ocio admon'et CorinthiostneqiiA-quàm conuemre, yt, qui de corpore amp;nbsp;fiangutne Chrijb m menfr Domini participent, ijdem fmul etiam participent de menfaDa-moniorum.Iudicant enim infirmi, eos, qui yefiantur idolothytti» ttiam communionem habere cum idolts.
Tnde autem 7aubes hanc de communieatione fieuparticipA-tione admonitionem deducith’^ naturaamp;toditionefiacrifiiiortim 'veteris tefiamenti.Tidete,iKquit,Ifiaêlem iuxta carnemiHonni qui edunt yHtimas participes facrarij Junti' Hoc ef^, nonne profit entur , fie huic Deo eif bis cultibiis obnoxios atq^ obflriSîos ejfigt; sir communem cumabfipetrtem habere Sic quot;vxores amp;nbsp;bberi Sa-cerdotwn»
-ocr page 109-'MORIIS STOLOT^l/M. 34
Cer dot um ,ßc quot;yixores Heikante , ßc Jßai cwnßlijs ßtii, yeßcentes Jacr 'ßdjsyapprobabant fir conßtehantur hos cultw Dei : ac teßa^ banturße ynà cum communibw ßacrificijs commune etiam alta--
ynum eundemj^ Dcum habere. It a hot loco Taultn mo-net Chrißianos, yt quamuûsßcientia Chrtßianx dbertatttprxditi ßnt, tarnen ïn gratiam inßrmorum yltro de iure Jha concédant ne alijsßußgt;icionemprtebeant ^uaficommunieationem aliquant cum idolorum euhu habeant.
li)wmadmodum er^b ludxi eir Ethnici po^ ßaerißeium in temßo altariperanum t idquod reliquum erat in menßa, non ßacrißcabant ,ßdßmul conßumebant tarn Laid quam Sacerdotes ^atq^ it a deßacrißdo communicabantiHeos^ßuos celebrabant: itaamp; Chrißiani ^poßeaquamßmmits Eontijex ipßorumßemel in truceßeße obtulit , atq^teternam redemptionempeperit^ non am-plius mmenfaßeu altari offerunt, jededunt at btbunt corpits amp;nbsp;ßanpuinem Chrißi/tn tömemorationem ipßwannuntiant mortem Dominißonec 'Keniat.
Ergo dtdum EauU de eßtßacrificiorumt cit altari Tßraelita-rum iuxta tarnem, non detorquendum e^ ad collationem noui alt arts eir ßatrißdj °Mißatici in nouo Eeßamento: ßed id tantum obiter probare Taultts 'yioluitßominemi de tuiußtunq^ Hei menja comedatidußdem Heiparticipemßeri.
Sin autem Faber omnino Jgt;/lißßaticumßtrißtium ex hoc loC9 euincere yoluerit^neceßfe habebitpriwdemonßrare,Eaulum non menjam tum menßaßn quaßatrißcia comeduntur ,ßdaltare cum altariiin quo ßaerißeia immolatur, comparare.Fel iddemonßran* dum erit^ Ethnicos inmenßaßua idolothytts yeßcentes, rurßtsßa-crißcare . Sedneutrum herum, quantumuisßudetßemonßrabit, Tvlanet ergo adhuc ccena Homini, communicatio corporis eitßan-guind Chrijd^neeßt ßaerißeium.
Liquet igiturßanc Taulinamßententiam adeb nihil addefen-
I ßonem
-ocr page 110-CLASSIS, DE TESTE^ ftonetn Jacrificij conferre , ye magii ilUm lahfa^et. 2Eon enim loquitur Edulus de menja, in qua (acnßcatur ßedtn qua communicatio corpora amp;Janguinü Chrijïi legitimo mode amp;nbsp;ßuxta Chrtßi infiitutionem ßeruatur^ßub quot;vtraq^ßeciepann nbsp;nbsp;yi’
ni : quam communicationem pojlea tn yndeamo eapitepïnrilfi^ yerbu luculenriM dejirihußcutßupra auditum efl. quot;Namß qud-quam de Fabri concomitantiajquod corpus nonJie abjq^ ßanguwi] fduiffet^eamq^mugni momentt «ßimaßet, proculdubioJubpäUf benedi^ioniijcommunicaeionem eumeorporef tumßangmnts comprehendißet^nec ita dßmd'e de ytreiq^ yerbaßecjßet.
SEQVITVR TBRTIVM TE* ftimonium Pauli, citatum à Fabroex EpiflolaadHebrços cap,9gt; 06 IQ^
r T E.b.^.'Paultesßcfcribir: ^e Cbriß tes acce dens’? ontifei^ •I- J ßuturorum botiorumiperpropriumJanguinem ingrcßus eiC femel in Jandla^terna redemptione inuenta.Et cap.io.Emca laeione perfe^os eßjecit in perpetuum eos^qm Jandißcantur.
Hxc yerba Eaber, yt Jolet, Jecundum peregrinam fuam guaminterpreratur,amp;per (S EVI EL ) diatßgnificariJBif» Latin fäs^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;millies,eÿc.Sic enim inquit : ^poßoln^
de cruento illo crucisßacrißcioßmellitatoagif.ChrtßiesJnquitnS) Jemeloblaties e^^, qtiodidem acßdiceret Cbriftuó femel t^ truce morttties eE^:cui nthilrépugnât id,quod Eccleßa ait,qucti' die eum in mjißerioyelßacramento,ab ipßo infiituto, Deo patri if memoriam cruentx cruets hoßix immolari.
Lat fül.tf-^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»lendaciter conquerieur de mimjlris Euan^elß
Cermte ) inquiens, fratres, cuiußmcdt nobts turrtm ?abgjlonicat1i tjaruxerittSjCirt^ idyerißtme in ipfum retorqueripoteE^. Sujcf'
-ocr page 111-Ivf om IS ^TOSTOLOT^r^ï. 3 5 fuemmjemelfir'tbtisßtis exxdtficandam ciuitatemtllamma-^nam ‘Babylanem de qua . t 8. 'Vf celebrefactae nomen juum,amp; mùram Epifcopalem^quam arroganter ambireyidetur^ lonfequatur.
Eae atitem Domïnuf ea'vert'i^ne ipßfmpercußitiamp; errarefeen y'nt nullam amßtw ünguam calleat. Qwdenim tottti mtindits yocatpanem^'yimum/orpw-Jangutnem^id ipfi lacrtficium yocat. Et quodaltjs omnibui e^f ^dare,frangereffaiere, Fabroe^ffa-crtfcare.Ç^dalijjOmnes,îdFaber Sacerdotes.Qwdabj, %îul-tot,Faber Laicos appellat: quemadmodumJupra audtuimin. Ita btcquoq^,quodin abjsommb^ltnguüs toüw orbùs terrarufignifcat
E'ME LyidFabrofignifcatü^s fnbpluries,q millejiesmdlies. Isbon dubito^qutn Faber Epißolam ad Hebrxos babeatpro yerba T)ei, ahoqutn non adduceret ex ea teßimomumpro defendenda *gt;^iffafua.Feft.aturautem epißola illa quam clarißtme,non fob'im afßrmatiueßbrißum /emeloblatum eßefedettam negatiufCbri-ßum pofthac non ampliw oßerri. Defenjürui ergo Faber °Mrßati-cum fatrßttum ex hac Epßola,alterutrum conuincat neeeße ejl: aut SE'^EL ßgnißcare bis, centres, millie staut, Epßolam hancfalfam mendacemq^eße. Flimvs enimfriuola efl^fubtîlls ip-ßtif drftmEliuncula, de eruento amp;nbsp;incruento modo . Flam ne iota qmdem ymeum de hac dißinHione extat in yniuerßs literls fa-crlstquemadmodumßio loco in Claße de Fatribw audituri fumits^
St ergo Chrißips femel tantum oblatns eß,yt yerbum T)ei teßa-tur,amp; Faber negare nopoteß,quarere ex ipfo libettquando eir ybi obldtiesßt'* Si reftgt;ondeat:in ceenatfequiturfùperuacaneumfuifèy Chrtßum poß catnam patt sir mort, ac facrificiufuum in cruce per-agere.Sm yero dicatßhrißum in cruce oblatueße (idquodyerif (imü eft)quxlo quorßm opns fuit oblatione in ccena ?Certeß Chri-ßuf bis fefe obtulit,imperfe^u erit eins famßcium,quemadmodu s'3’ Lex omnia ^aronica Leniticaqjacrificia imperfeSla ftierunt.
-ocr page 112-SECONDA CLJS^S, T)E TESTE
Ita^jCumnecvocabulum S E'M E L, necyirttu amp;nbsp;ejjic^ âa Jdcrtßctj in cruce ohldti, (qua nbsp;nbsp;nbsp;aternd amp;ftrfeSta redeifi'
ptio ) fdttdntur Chrijium denuoofferri i ynde quajo Fdher JuAlli de cruento amp;nbsp;tncruentofdcrificio diJhnSîwnem confirmdbit enim dutoritds Durandi eix Edhri ßifßcit ,Jedreqmruntur JdCïA' rum ßripturarum ßrmamenrd-,.
Gcrni.fol 41.43. ^e/jfondet Fdber, quid idem corßt^ nbsp;nbsp;idemßngu^ in aI-
o tfÿ.70. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adßnr,qua in auce oblata fine,idea,qudntum ddlubßdntiAfA
ipßdm dttinedt, idem quot;Verobiq^ in cruce eJr cœnd obldtum eße . Et quidßdaißeij illiics in cruce litdti yus cr eßßcdcid dd extrentutA iCfqj diem ^dledt, illud ipßum corpus^quodpro yobü trudidit^tÿ ßanguinem, quem fro yobis eßudit, cum yirtute eßßcdcid crA‘ cis,per Sdcerdotis mini/lerium in dltdri “Deo pdtri oßerri. Idem ergopldn'e eße ßacrißcium dltdris çÿ crucisiquàm quod hoc crueth to modoßaibumjitdlludyero incruento modoßdt.Hac ille^.
^Aßentimuri idem corpics amp;ßdnguinem eundem incœndddef-ß^qua in crucepependerunt /t quidem prima inßitutio inuiolatA firuetur :ßed idem eßeßdcrißcium corporis eir ßanguinis in cœndt quodßueric in cruce,hoc conßdncerpernegdmus. Udmddßcriß-cium non requiritur tdntumpraßentid mdteria,quaßdcrißcdtur, fed ipß etidm dHio eirßnis j ad quem ipßa mdterid reßerri cF dirE gi debet: Tbi yerbdeei^ illa a^o, certe mdterid fold fdcrißciunt eße nonpoteEß.Exemplo rem,quoßt illußrior,decldrdbimics,
Eddem ouis el^,qudntum dttinet ddßbßdntiam cdrnis, cutis ,oßium,pilorum, ^c.ßue infidbulo,ßue coram dltdrifiet:ßnis autem yfus ddquem deßindturnon ei^ idem, fiddiuerfus amp;nbsp;dißimilis . In ßabulo enim hic ipßus yßes e/Ç, 'rt prabedt lac, Cdßeum, lanam, ßmum ddßercorationem agrorumicoram alta-ri dutem deßindtur mdilationi amp;nbsp;holocdufto.
Sic tarn in cruce qudm in ccend e/Ç quidem ynum eltr idem corpus fanguis Chrißi: y fus autem amp;ßnis ytriusq^ nbsp;nbsp;nbsp;diuerßes.
TLam
-ocr page 113-^TOSTOLO^Vl. jS'
37lt;»m corptu amp;nbsp;fangtiis Chrijii m cruce ad hoeprodel^i^tper hoe facrificiumcumï)eopatre reconcUiemur,amp; remißionempeccato-rwn conjèquamur. ^em yjum Ejaia^ cap. gt;ÿ 3. copiosè traElauit. Htec reconcüiarioßeri nonpotuit, niß Chrißwpro nohii occidere-tur,ßcw Epßola ad Hehrxos aperte reßatur . Et TauUts ait^ Cbrißummortuum eßßepropeccatü noßrit. Et depeccato, tde^^ hoßiaßu yi^imapropeccato condemnafßepeccatuna. Sedin cœna corpits eirßtngutt Chrißi eo deßinataßtnt, yt nos edanuts , h 'iha-mtts^mortem eiits commemoremits,ac beneficia ipfiitsgrata mente celebremits. Idepaodfiuprateßimonijs Euangelißarumcompro-hanimits.
Duo ifitur requiruntur adfiacrificium expiatorium, tanquant partesintegrales:yidelicet corpits amp;nbsp;fianguis Chrißi, ceu materia fiacrificij:Et deinde ipfium opits at^jfinis,psr eßufionemfianguinist in cruce perfe^its . (um ergo altera pars tantiim in cruce, non in cœna inueniatur, chrnjj Chrißits femel tantum amp;nbsp;non his oßera-tur, reßat filam mortem Chrißi in cruce eße y erum facrificium^ cœnam autem eiits fiacrifiefi communicationem effi , qua in com-nemorationem ipfiiwfiat.
Jtaq^ ne hac quidem ad Hehraos Epßola Faber incruen-turnfiuumfiacrificium affieruit, Tranfieamits nunc adfiequentia^»
OVARTVNl TESTIMONIVM ex Paulo addudlum, i ♦ Cor ♦ 5 ♦ de AgnoPafchali»
Pj^fcha no fir urn,inquit ’Paulus,pro nobis immolatjts eß Chri- O-fius. His exyerbis Faber itaratiocinatur : Figura çÿ res figurata confintire atq^ concordare debent in eo, quod figura prxfi-gnificat t Confiât autem agnum pafichalem cœna Dominica ty-‘
I 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/»un»
-ocr page 114-' SECmDÂ CLASSIS, DE TESTE-
pim geßi/p.T orroßguram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eE^)agniim Eafchalem necef-
ß erat immolan. Sequitur igitur etiam ccetiam ‘Dommcam litart dehere. EEamq^ Eujchults agnia, in memoria, liherattpopuli Ijrü't-litici Jdcrificabatur.deinde ettam in cibum fumebatur, ideF^, lt;(} memorialecomeßMeJacrificiumfuit. gt;^tqui crucü ’viblimA neq^ commemorandie redemptions nofire facrificium/uit ,ßdipß nofiri redemptioineq^ comefiibilefuit facrificium : quandoquidein cor pis Ckrifii yifibile ac mortale, dentibts lacerai i non aebebat, yt ludet quidam fibi perfuaferant . Ipfißtmum igiturpaßwnd eus memorialefacrificium illud eif, quodfubpans ac yinißedf ipfe nobs dereliqutt.EEa^enui Faber.
Simpliciter refiiondeo. .^Lgnum Fafcbalem fiiffe memoriAli liberations Ifrdelitarum ex Æg^pto, ür t^pum redemptionspef Chrißumfuture^ yltrb concedi mis. Hane autem figuramprxfigni' ' ficafie tantiimcanamlEominicam,nonfacrificium Chrifii in cruce, id Faber tefiimonijs feripturce nunquam demonfirabit : nos yera contrarium demonftrabimis ; videlicet, ^gnumTafchalem non fuijßtypum ccenx, fed mortis Chrifii in cruce. Sic deinde ‘Mijß, quam Faber huicfundamentoßperfiruxit^per fe corruet. nbsp;.
Quantum ad edendi eir bibendi rationem attinet ,pojfet forßn qutedam fimilitudo efp conuenientia inter agnum Faßhalein amp;nbsp;cœnam TEomimcam'. quanquàm in ritu agniFafchals nihildi bibendopræcipitur ficut incœna Dominica. Qt^ntu yerb ad comquot; memorationem attinet,reuera nulla htcfimilitudo reperitur. gms enim Fafcalis eratfacrificium memoriale, admonens Ificd-litasprieteriti? alicuirsrei , liberations nimirum Æ.gyptiaciS, ^^g^^f^ris Deo agendas exujeitans. Si ergo Chrijhs ram agni Fafchalis in ceena tmplere debut fet^ neceffe hahuifet in cœna etiam celebrare facrificium memoriale prteterita: paßtoni^ fux.’\deminiff'e enim)amp; commemorare,rerum eif pricteritarurni non
-ocr page 115-'UO'RIIS ^TOSTOLO\y%l. 37 nonfuturariim. In cxnn aticem nondumperanum erat facr 'ißcwm crucn,Jediœnatn dernttmperagendum ernt. Hnllam tgitur tune commemoratïoneTn mortus ßte Cbrißu^ ßacere pot ernt. Itntjj facrßciiim agr,î7aji.halid nongeßit tjpumjacrßdj cœnte ,ficuc Faber argutatur,
Traterea amp;nbsp;hoefatemur . Chrißum in cruce nonfuilje fairifi-(lum memoriale redemptions noßra, ßd ipßam noßram redem-ptionem:agnum yeroFajchalemnonpraißgmßeaßeßacrißcium in cruce,idnegamis.Q^niam Euangelißa Iohannes cap. i p. teßa-tur,milites nonßegijße crura Chrißi, ßcut latronum, ab ytroij^ eits laterependenttum:Fa^a autem,inquit, hxc Jiint,'yitßcriptU’-ra implcrettir : os non comminuets ex eo . Hoc yeropræceptum denon comminuendo oße ,pars fuit ritis illiis de agno Fß'chali Fxodaz.Fbi ergo hæcpars in Chrßo impleta e^l'Hic Euange^ lißam aiidi,teßantem,idaccidiße in cruce, cum iamßiritum tra-didißet Chrißts, lacrificio crucis perfunEltts eßet. Heceße ergo ebßedaße, ^bi impleri debuit:nimirum ad faerß-cium crueüs Chrißi. Qupd tjuidem ipßmet facrißculi in Hlißaßua cantant,in prxfatione Faßhaliicuits quot;^erba hæc ßunt.
Cum Faß:ha noßrum immolatis Chrißis, ipße enim yens eï^ agnis, qui abßulitpeccata mundi, qut mortem noßram moriendo deßruxit,'amp;c.
Teßantur eir reliqui ^poßoli ac Eiiangelißee. Chrißum non idsb yocari agnum,qubdin cœna ,ßedqubdin cruceßefe ohttilerit, ilPet. i.Ciim ßciatis, yos non caducs rebis,yelut argento çÿ nura fmße redemptos à yana yeßra conuerfatione, quam eii Fatrum acceperats traditione, ßed precioßoßanguine yelut agni immacu-lati amp;nbsp;incontaminati ChrHU.Et ^pocal.'ÿ.yiginti quatuorßenia-res canunt canticum nouum,dicentes: Dignis es accipere librnm, amp;nbsp;aperire ßgnacula eiis , qv.oniam occißs es , amp;nbsp;redemißi nos Deoperßanguinem tuum,ex omni tribu, amp;nbsp;lingua, amp;nbsp;populo, eir natîone.
-ocr page 116-SECV’iïTi CLASSIS, T)E TESTE natione.Et Iohannes Baptißa: Ecce^ induit, agnits ille Dei,^v!h tollitfeccatum mundi. Hxc diSfapmnia teßimomum perhihevt Taulo, agnumnoßrumTafchalem^iChriJiumi non in ccenafedïii truce immolatum eßße,
I^cenßet Faber fSx alias quafdam rationes ßmilitudints inte^ agnumpaßchalem, eä' cœnam Domimcam : quasparum apt'e amp;nbsp;'Violenter adßabilendam %lißßamßam detorquet. Siyerojimih“ tudinibu4 tirparabolts rem agere hceat, multa certe eic typo agni paßcalts magts cum noßra c«na quam cum prtuata ipßu^ conuenient, Exemph gratia^ quot;Paterfamilias agnumpafchaleif^ nonßolum comedebat,nec relinquebat quicquam nbsp;nbsp;nbsp;in craßinum»
fed comedebat totafamilia: autßhiecfolanonßfßciebat ad con* ßmendum integru agnum,accerfebantur etidyicini adconuiuWt donee integer agnus conßmeretur. Ita, quando celebranda el]^ eeena Donanica^non foliis Sacerdos in angulo quodam conuiuetur) exteris carentibua, fedommbitspetentibus communicet, eSr qid‘ dem integram cœnam, non dimidiatam, nihil de ea referuans amp;nbsp;incl:idens,aut circumgeßans.SedFaber neq^ teßimonijsßriptura, neq^ apttsßmilitudinibus aberroreßofe dimoueripatitur. Per‘ gamtts igitur ad reliqua :poßeaquamjatts oßenfum ef^ , typuri^ . agni Paßhalis multo magispro nobis quampro Fabrofacere,
qvintvm testimonivM Paub’num, quod Faber pro aflerenda vna (pecie accerfit ex Adis Apofto=
lorutti cap»27gt;
LiVvfoU^.' quot;P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nauigans, inquit Faber, nonßolum benedixitpanel»
1 (hoc , 'Vnamßeciem facramenti) fed de manußaporrt' ft it LmcX} exteris dißipulis, Sic enim ßribitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 7.
evf»
-ocr page 117-- %ÎOm/S STOLOT^y'KI.
îiKW dixißet:,jumptopane-^rMiai egitDeo incohße^u omniji: 'ÜI' cumfrègijjetycæpit edere.fitinc locumfretttgt;i authoïttàte Chry fofiomz Homel. » j, in ‘i^atthxum, ait intelligendum eße de hoc fane,qui nonfoïiimJanUißcatit^ , fidetiamfitn^ificatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ey-
fiin^ißcat accifientem. facit autent amp;nbsp;faulo Chryfiofiomo in-fignemmiuriam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
frincifd) enim non loquitur fauha eo loco de Sacramento corforts Chrtfii^fied tanttim de quotidiano amp;nbsp;ytilgari fane . Diet-lnc,infuit,decimu^ quartiu efÇ, quod exfeSlantet ieiuni ferma-netis,nihil accipientet : frofterquodhortor'yios,'VtJumatMci-hum,hocenim adfialutemyefiramfertinet: quia nulliw 'yiefirum caf illut de cafite cadet. forro , animit iam recreates omnxum, fimffirunt cibum,eÿ fiatiati fiunt, Deinde, nonfiolum Lucam amp;nbsp;reliquatfidelet hortatur,fied omnes quotquot erant in naui. Erant autem yniuerfie animte in naui ducenttefieftuagintafiex . Qertum
autem,fierotqillorumfiuiße imfiot fudxos eir Ethnicos, non Chrijiianos . Qu^ifironte ergo hoc de fianSlo fane cœnts Domwica 'interfretari audet Faber cum if fanif conueniat fiolif Chriflia-nis,lt;amp; ijt,qui feibfiosfrobarunt:neq^adfiatiandumftomachum,fid ‘adconfrmandamfidemdefltnatuffit.
^dhxc, quanquam fauluf, accefto fane,gratias egit Deo, '^firegit J «0W tarnen adiecit yerba frimx inßitutionif Chrifti: Hoc ei^ corfuf meurn. Fhec yenfiimile eifi^,’Paulum aliter frx-buiße cœnam Diuo Lucx,quam à Domino acceferat,eir Eorinthijs iradiderat,
Qubd autem Chryfiofiomicf id conuiuium more fiuo allegorice interfretatur,e^ ad cœnam Dominica accommodât, non male fit, nec quicquam inflitutioni Chrifii de accif’.enda ytraq^ ßecte derogat.Sicut alibi, feiffitm exfltcans, difierte teßatur, inter cœnam faicwum lt;amp;nbsp;Sacerdotum nullum eße difirimen . Sed de hoc in Clafifie,quam Patribuf afiignauimus, centuria quarta,agemnf.
K Sic
-ocr page 118-CLASSIS, DE TESTI-
Sic igitnrnec Tauh nauigantü panem edentü exempïuit Fabropacroctnarur^flurimum laboranti, quopA^lo inßituttontit Chrißt conuellat, amp;nbsp;laicif alteramß/eciem eriptat. Sedfrußra faxum yoluït;manet enim, xternum^ manebit firma tbquot; immo^^ Chrißi inftttutio.
^bfolutti iam tandem Eaulinü teßimonijs, quot;Mißam nonßt-(rißcium eße, fed communieationem corports amp;nbsp;fanguinü Clrriß^ Jub ytraq^ßecie^conuincentibitsiage audiamies amp;nbsp;ahum quendaiti ^poßolu,quid ii de exna Domini docueritßerßferit amp;nbsp;ßnßril-
DJMatthteits,nonfoliim Euangehßafed amp;nbsp;^foßolitt Chrißi) yerba primx inßitutionit yigefimo/exto Euangelijfui cafite dl' ' feribity amp;nbsp;tarn defiibßantia q de ÿfu cœmc eaßem docet^qua; reit' qui EuangelißtefKdaretts,Lucasamp;Eaultt{ tradunt.De qua har' monia nbsp;nbsp;cocordia Euangelißaru,ciim fiiprà facts mult a in prima
claßfe di^laßnt, adreliquoru ^poßolorum teßtmoniaprogrediar.
Etß autem nulhts reliquorum jdpßolorumexprefs'ede infiitti» tione amp;nbsp;yßu ccence DominicaJcripJerit (nam fexto capite Lohanh nihil de externacoenafedtantiim deßirituali mandue atione ßot e^jdefd; in Chrißiim agitur)ccrtißimum tarnen ed^^ ymuerßis •^ipoßolos non aliter de cœna ßerfiße docuiße, quam DaultH eir Euetngelißxfriptis traßdertint.
Doßeaquam enim Eauhts feptendecim annis EuangeLion intet gentes prxdtcauerat, exorta fuit centrouerßa de articuloiußi-ßcationvs. Erant enim,qui docebant, hominem nonfolafde in le-ßum Chrißumiußißcarv.fedadtißitiam falutem eßfe etiam ne^ cejfariam circumcifionem,eä' obferuationem legis °M.ofaica:. ^d quam difeeptationem componendampPauhts tuxta reuelationem aßendit Lerofobymam, ynà cum quot;Barnaba tir Tito: ac contulit cum praciputs lt;^poßolts, qui yidcbantur eße columnce, lacobo, Betro tir lohanne^de Euangehoßo,quodpradicauerat inter gentes.Cum gt;nbsp;y erb lt;^poflolieognouißent^quameßcaxfuißet Dens in ipfoerga
gent es
-ocr page 119-V.ONÏIS ^^OSTOLÜ\r^^. ' 5,
pintesidextras ipfidederiint^hoc nbsp;nbsp;nbsp;, conhtebantur plane rn om-
ftibu^partïbiis dobirinx Eitangelijcum Eaulo conjentire.eir in fymbolutn mutui conje^ijns dextras lungebant: quod inter armcos mutiix beneuolentix amp;nbsp;contordix indicium efje confueuit.
quot;l^emo autem exißimet, primarws illos gt;gt;ipoßolos tantitra j« do^rina lußißcationvs ( qux tarnen pracipua Cmcilij leroß-Ipjmitani caufa fint ) cum Êaulo ccnfinfiße . ’Mam amp;nbsp;de reli-qvM omnibiti' articulii fidei optime inter ipjos conuenit. Etenàm fi Tetritt, 'Vei ailiuif allies ^Apoßolw aliter de ccena finßßet amp;nbsp;docuißet i quàm 'Paulus i^rofe^b Paulus, qua fuit amp;nbsp;ardenti '^eloprxditus tam non ceßißfit ^^ipcßolts, quam non cefiit^nt adhoram quidem , PJeiidoapoßolis. ’Mam amp;nbsp;ipfiepoßea Petrum Mntiochix coram omnibus fratribus grauiter bhiurga-uit, cum in leuiori caufà ( quàmfit cœna T)omini ) non retape-deincederet adyeritatem Euangelij.Gallat.t.Mum tu ergbpar-furum ipßfutffe put as, fit ( quod Faber omnibus ^Apofiolis tribuit ) crn.m ’Dominicam f'enfiififiet, docuiljetue,efifiefiacrificium pro pec-catts 'Viuorum amp;nbsp;mortuoruml* Certè Corintbios fieruerifiim'e re-prehenditpropter fiolum cœnx “Dominicx abufum : quanto fieuc-riies ^poßolos ipfis reprebenfiirus fuifiêt, fi communîcationem torposM amp;nbsp;fianguinis Chrifii, in fiacrificium propitiatorium pro ’Vtuts amp;nbsp;defiui^n conuertißent , autlaicos alterafieciepriuafi-
cilio Apoftolorum»
MTnirnè nosfiugit,iv.quit Faber, Chrifii i^ipofiolos, primum^^ Gc«n fol. 51. illud ferojllymis coa^um concilium, de quibufidam , qute
Cbrifius liberapermifierat, legem fianciuijfie, qux tamenprocefja
IQ Z temportSj
-ocr page 120-SEC A CLj^S SIS, T)E TES TT-ie)nport4,ce]Jante le^is illitis caufa,abolua eß amp;nbsp;alrogata. ut igùur ea quoq^penes Eccïefamauthoritasfit, yt Pauh co^‘' tutionem mutarepofiitf’Thee Faber.
Cxterùm,yt ommbm manifefiumfiat, qtiàmfalsb Concili] H' bitts Decretù Faber contra yjum calicis abut at ur, placet Jum Concilij de yerbo ad yerbum bût adjtribere : Apofloli amp;nbsp;Fresbyt'eri,amp;fratres,hts,quijunt .Antioebicein Syria, amp;nbsp;Cicilia.fratribtts qui fiunt exgentibttsifialutem, eSre. T^ijum Spiritui fianSlo,ac nobtSinequid amplitts imponeremits yobts ont' nis,quam btcc necefiaria: yidelicet, yt abßmeatts ab bis qu/efiunt immolâtafimulacbris,lyfanguine, amp;nbsp;fiufiocato, cirfcortatione.fi quibusficonfieruaueritis yos ipfios, benefacietis. nbsp;nbsp;Talete.
Tlon ent autem Faber yjq^ adeo impudent, yt difiienfiationttn fuam,quam Ecclefix tribuit, de ficortatione omnibus modisprobie bit a, intelligat. Hane emm Cbrifius ^equaq liberam reliquit,fii fub edminatione fieuerißimx indignationis acpœnx Diuinxprohi-buit.Qudcunq^ afiexerit,inquic,yxoremalterius, adconcupifeen-dam earn, iam adulterium cum ea commifitin cordefiuo . ^attbgt; ^.Eandemparifieueritate Apoßoli yetuerunt,ficortatores etiatn à regno cœlorum excludentesiTIe erretis,inquit Faulits,neq^ficor‘' tatores,neq^adulteri,regniDeibxreditatemaccipient. i.Cor.S. Hec y^ropoi^ Apoßolorum tempora, lex illa de yitandaßof' tationeßtblata eT^.Quia emmprxcepto diuino répugnât ,perpi' tubpeccatum manet . Hec credo Fabrum,quamutspropter fituni de perpétua caßitate yctum coniugtofit iniquißimus, idnegatU' rum effie. quot;fießar ergo, yt diß/enßtionem tllam non adfcortasiO' nem Sktendat, ßd ad medias tantum res, quarum Chrißtis liberum yfitm reliquit:yideîicet adidolotbyta,amp;fanguinem, cirfufi focatum.
%'Iea igitur bxcfit reßonfio. Frimitm, Faber Chrißo eir Apo-ßolis manifeßam hoc loco facit iniuriam. Heq^ enim Apoßoli ne-- . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceffariaW
-ocr page 121-' CONTIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40
teJJarÏAtn Alïquam legem ijs de relu^ tulei utit, quas Chrïflw h-btras eße yoluït.t^ic ‘Decreti igt;4.poßolict Jententiam)de idolothy^ tiSifanguine fußocato,Tauhu ipfe, qui Concilia interfuit, alijs fuis Smptisperßicue explicat.yt cnm x.Cor.xQ.ßdeles hortaturt ne idolothytis yefcanturicaufdm hanc adfert : non quidemperJè illtcitum eße , fed ne infirmis in ßde luâneis oßendiculum detUTj Ahßinendum eße.Sic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x.Tim.r^.docens de cihoritm li\
her tote,nihil prcrfiis excipic, niß yr fcandalum, idq^ non Thari-^ [Aicum, fedinßfmorum fratrum^caueatur. Eadem ChrißM iam antea docueratiEie homini, inquit,per quem oßendiculumyenit. Expedit ei 3 yt fußendatur molu aßnaria in collum eiw, ac de^ mergaturinprßtindiim maris Jtaq^Chrißi amp;nbsp;lt;gt;ipo/lolorum con-ßitutiones eaidem funt, atq^ etiam num hodie yigentiyidelicetiyc Chrißiani idolothytis, fußocato elsi' fanguine liherèyefcantur, yel non yefcantur,ß nullum fit oßendiculi abcuius periculum.lt;gt;4cce-' dente autem oßendiculo, ßuerißimepriecipitur, yt abßineamiis, Äcut apttd nos efiis carmum feria fexta,alijsqj yetitis diehiisper ß quidem non illicitU'S ciif^ißt autem illicitu^ , citm inßrmofratri \ oßendiculumponitur. ^alitiose ergo Faher Chrißi amp;nbsp;^poßolo^ rum detreta^yt nbsp;nbsp;alibi folet,nontam interpretatur, quam calum
niatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Eßo auttm^ quad ^poßoli tarn duras ó* rigidas leges, de relus,quas Chrißits liberos reliqttit,prafcripferint : quiejô quid hoc adynamßeciem facramenti attinet ? Flum Chrifliispotum cab-cisliberum çÿ innoßrofttum eße arbitrioyolitit!' %limm'e idqui-dem.Expreßa enim funt yerba : ^gt;1001^110,^311^0 ex hoe pmnes, ^ihi erode,ft Chrifltis tam difert'e idolothjtaprohtbuißet, quam ealicem fr acepit , nunquam .gt;ipoßoli, controriumßatnißent. Tdulla ergojimilitudo inter calieem T)omim , res illas medias,de qiiibus j^poßoli inpnmo (pneiho deoretumfecerunt.
Fraterea ,ß maxime medias amp;nbsp;adioohoras res neeeßarijs le-
-ocr page 122-CLASSIS, DE TE3TD gibtti adjlrmxtßent lApoJloli, num tu «andernpoteflatem in ctri' uellanda injlttutione Chrißt tribues Ecc'eßte .^innejcüJancos illos Chrißi legatos maiort authoritatepoteßatej^pradjtos,quaiii (ateros Epijcopos amp;nbsp;Eralatos Ecäejuef Qua de re znpra znprzn^^ centurza locus diccndt dabitur. Etdes igitur primum Conciliutn •yipoßolorum non magis ynam /Jteciem Eabrt adjirucre,quam rt-hquorum Euangelzßarum amp;nbsp;i^poßolorum tumJeripta tum ad* adjlruxtße adiuzmus,
Torro ne quis dubitet.Eetrum amp;nbsp;reliquos ^pojlolos non tan‘ turn Taulide tußißtatione homims jententiam approbajjeßedotn-nibus etiam Epzjiolis tllzitsfubfiripßjße,age tejiem audzamus 0. Tetrumßecunda Epzftola capzte tertio itajeribentem: Q^pro-pter dtleE{i,patzenttd Domini noßrißalutem arbitremzni.qztetn-admodum amp;nbsp;dzleBusJrater nojler Taulus zuxta jibt datamß‘ pientiamJ'cripßt yobtsetiam in omnibusfer'e Epzjlolzs,loque'ns dt hü, znter quxßunt nonnulla dzfßczlza intelleUu, quie indo^zpH' Tumqjßrmi detorquentßtut cteteras ßcripturas adßzam zpjo-Tumpernzciemy tamp;c . Quibzzs ‘‘verbisßibjerzbit Tetrzts omnzbui Taulinis EpißoliSiei quoqj,qult;t ei^ ad(orznthios^cznuspars ef^ caput 'vndecimum . Troinde non alza Jvzt Tetri ac reliqztorttn^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pßolorum de cœna Domzni doElrzna ac fententta, quamqiif
Tazili fiiit,quam quzdemprxdiElo capite Jatzsperßzeue tradzdzt-Faber azztem nullizts tJApoßoli teftzmonium producer« potei(^gt; qui de '^zßßa tär'^na /pecze Jacramentz zta ßripßrit yeljenßerzt, yt à 'Monachis amp;nbsp;facrißeulis Tapißieü yjwrpatur . Fzuolum enim eii^,quodpro opinioneßza fuUzenda ex ,AElis lApoßolorvm
Getm-fol ’ll- cap.z probare nititur, Taulum nbsp;nbsp;Tarnabam in canaßaerzß' '
Lau-fol »18- Domino.’îylam 'Vox^’UaTe^rturru^^quam cum Eraßno iterprt-tatur,ßicrificantzbus Ulis, omnzzim erttdztorzim cozijenju, Fahr» etiam fatente , nonproprze ßgrzifzeat facrißcare : ßd generalzoti ßanilißcation« zdem eQ^, quod minißerzum amp;nbsp;oßßczum pzzblictnn obzri
-ocr page 123-UONIIS ^TOSTO41 titre Jeu admimßrare , tam in Ecclejafiico quam politicoflatu. Cum ergo circa primitiux Ecclejix initium hoc ejjtt muntcs Ero-phetarumigt;gt;4.pofiolQrum, amp;nbsp;aliorum T)oCiorumEccleJtx, ytf radicar ent ^iapciJarentjCcenam dtßribuerent J orarent^ iezunarent ^e-leemofynas colhgerent, t^c . quodabundè ^Cla ydpoßolorum docent: reClenoßri yerterunt: ’\limßrant:bw Ulis ‘Domino,id ef^, demandatum minißerium eis' cultum dtuinum exequentibta in publico, non inprmato angulo cœnam facrißcantibits. IsLihil ergo ’Verbum ad^ijjamattinef.nec probat ^poßolbs'll^iß fam celebraßt^,
Adde j qubdne yno quide yerbuloaperta illo in loco mentioßt (orpom amp;Janguinis Chrtßi, qux incœnaprincipem locü obtinent. . Et quamuis coflaretßProphetas eit “DoClores eo in loco quot;tinci lum populo Antiochenx Eccleßx cœnam Domini celebraffe, tarnen ye-nt! cœnx yßts ex yerbuprima inßitutionüpotiitspeti debebat, quam ex hoc amp;fimilibit! locü AClorii yipofiolicoru^ybiob/cur'e tir obiter tantum deßaCddonepants,cÿ de liturgia mentio faCla efÇ.
Tandem yt tir hoc Fabro largiar, Âpofiolos amp;nbsp;Dolores in hac liturgia etiam cœnam,'nel (yt Faber loquitur} ’\'üßam celebraf-fe:quidtumpoß^a^Flumproptereapriuatam quot;^ißam approbabi. mus'‘(ert'e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(yt ante diximus) nonßgnificatjiiu aliqiiod
priuatumnegocium agereiquemadmodum ^iffariips tacite apud animum fuum Taßionem Chrißi conßderat ,Jolusqßblitii(mßuum facramentum comedit exhibittSedßgnificat,publicum ofjicitim in communione aliqua adminißrare:yt mortemDominiannunciare, tir Sacramentum folenniter dißribuere. Quomodocunq^ igitur Faber rem aggrediatur , hoc ex t^Sts tclltmonium,TviilJamipßns magis inßrmat quam confirmât : amp;nbsp;yicißtm cœnam noßram ma-gü adJlruit quam deßruit.
Itaq^ybi jeßriptü ^poßolorum tueri amplius dißidit, tandem hocßßiigiu quaritat:Äpoßolos non omnia ea,qua adjälutenoßra nsce/ßaria
-ocr page 124-SECVVL'b.A CLjfSSrs, J)E TESTn
Cerm fol. 8j. neceffariafintifcriptit tradidtJJê.Sic enim inqtdt : Ècqittd randedl Latin fol-140- cirtum efpcere ^tieat,qii(e nam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apud Cvhntldsi
ruerir^cùm ipjefe cxtera^ybi yeneritjdj/^oJiiuritmjcrihat^x. CoT^ t x.Hïnc moic infert, quxab nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omxij'afint, ea Ecclefin,
hoce^, '^'lónachorum amp;nbsp;facrt/iculorttm conciliabulii reßrtidtA effè .■ cmw Eccleßie non tninêrem,quant ,gt;d.pojïoloruin fotejïated^ e/ßa/Jerit.
Gcim fol.93- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßlt;^ tandem Fabri bilu efferbiiit,yt qurßomniaßmulamp;ß'.
Lat-fo).Ijff. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conuulfuru^dpjit t^dpoßoln aperte infaaem contradicere non
dubitet.Qmd enim aliudjibi yult,quàm t^lpoßolos non reblopede ad yeritatem Euangeltj inceßiße P muîta ttem inßdeli amp;nbsp;inuidxt dißimulatione occultajße -, equxßir'e falutii mßrte interfit P attA^ men Spiritumßanilum Eontificxue etclefi^ talta reuelafß, qutepo^ fieaeic ßriniope^lortsßt nobu ettam communicant.Hxcßunt nO' mina bla^hemia:ßper capita befiiæßepticipitts,de qüaeP^ ^p0‘ cal.i i.Horrendaprofeilo amp;nbsp;detefiandablafihemiaePÇ^, t^poßo' los falji tefiimonij arguere, 'tiel ( yt in Schölts loquuntur ) negari primaprincipia^ amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reltgionis noflrte . Etenim tefits yeritA-
tem fübticens^quam dehebatproloqui, non minus, quam mendtó' cium dicens ,falfits tefiis habetur . Et notumep^ commune di‘ Slum; Qmtra negantem principia non eße dißutandum. quot;îdegAtt esiimprincipia, nihil aliud e^, quam totum naturte ordinein in‘ uertere:eir album aßeuerare eße nigrum, amp;nbsp;duo eße ’tmum.
Çum ergo Faberfcripta ,gt;4poftolorum ( quieprima quafiprinquot; cipiaamp; fundamenta Junt Ecclefix ) mendacij arguat, nbsp;nbsp;in dn-
bium reuocet, an oinnia adJalutem neceßaria in hü comprehenß fint,idem facit,acfiprorfits negaret atq^ re^ueret. Troinde diß^ non eße iudico,cum quo de hts dilßtteturPfidonet enim T) Johannit fecundaßa Efiiflola: Si quts ad nos Keniat, t!sr hanc doSfrinant no aßerat, necrecipiendum eumeße in domuin,nec aue ei dicendutn-Qm enim dicit illt aue, commiinicat operibus eins malii. Idcir^ ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tto»
-ocr page 125-Morins nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44
non propter Fabrum ,fed ad docendos amp;nbsp;lonfilandosfimplices at/j^ (redentes, demonjlrabo, i^ipoflolosfuf/iaenter amp;nbsp;intégré omma adlalutem neceßarta perfiripßße^nec omißjße quicquàm: imo^uod maint eî^iin rehtttßdei nihilreiipiendum ejß,qnam quodiFïpo* floli ßcriptum reliquerint.
Flam ad Epheßosßcribens Faulut : SuperßruBi, inquit,ßuper fundamentum i^ipoßolorum amp;nbsp;Frophetarum ,fummo angulari lapide lefii Chrißo. Idem ad feniores Epheß 'yierbafaciens, ac ya-ledicens:Stitii,inquiti quomodo nihiljußugerim eorum qua efßnt in rem quot;^eßram: quin annunciarem 'ytobit,^ docerem yospublice, ac perßngulas domos teßißcans ludaitßmul eär Gr acts, earn qua erga Deum efÇpœnitentiam, acfidem^ qua e^ erga Dominum noßrum leßm. Et rurßtt: Quapropter conteßor yos hodternodiCf qttbd mundus egoßum àßangutne omnium. Hon enimßbrerfugi, quo minut annunciarim omne conßlium Dei yobis.
lt;yludn Faulum, quàmutt in tertium cœlum ra^tut audiuerit arcana '^erba , qua fas non ft homini loqui, tarnen Euangelion per reuelationem lefu Chrißi accepttimßdeliter annunciaße^ nulla prorßtt re adfalutem neteffariapratermiffa.
Q^dß Faber dicat, hac de yocali tantiimpradicatione, non autem de fcriptit Tauli intelligenda eße , reßondebit ei D. Ioan-nesßnquiens : 'Multa quidem aliaßgnafecit lefut in conffe^i difcipulorum fiiorum, qua non funtfcripta in libro hoc: (ßenim fcribanturperfingula, nec ipfe, opinor, mundut caperet eos, qui ßriberenturfibros )Hac autemfriptafonti^t credatit,quod lefts e^ ChrißtK ille fliut Dei : eir quot;Vt credences yitam habeatit per nomen eiips. ha non dubium eh^, tgt;4poftolosmultas firaclaras concionespafim in toto terrarum orbe habuiff de Chrißo, etus^ regno,quarumpauca defripta ftnt . Hihilomimts tarnen in ijs
-I j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcrpea extant, plenefolideq^ traditum eh^, quicqtiid adfdu-
i tern e/Ç neceffarium.
-ocr page 126-ZECVm.A CLASSI'S, DL TESTI-
QMmoilo enim ChnJlM celajjet ahqmdillcs,lt;imhn'! dicit: To' In datum noj]e myjleria regni cœlorum, tlli^ auttm wn tlatumf‘%latth. 13. Dicït qutdem alihv.tAdf^uc multa habeo jtix yobndïcam,Jednon potejiii port are nunc.Terhm continuo lubiunquot; git : Ciim autem yenerit ille pui el^ f^wittus yeritatis, ducet yos tn omnem ycritatem. Si ergo per promifjum f^iritum yeritatil omnia reuelata funt .Apojiotii , quts hxc effet ipj'orum crudelitat» ßinuidentes nob^Jalutem noßram, eaqua adconßquenda ipjafgt;^ necefjarib requiruntur, occulta/Jentf^Optât Eaulits anathema ef' fe à Chrifloprofratribtts fiiü iuxta carnem, hoc el^ j impijs Ju-diets : cif celar et gentes, qiiarum pracipue Dolior confiitutits t^i ea qua adßalutem neceffariaßuntlQuam iddeceret tantum Api fiolum,quiâ adeb cacus el^, qui non yideatd
Afiipulantur nobts yetußißimi Scriptores Eccleßaßici, qM-quot; rum teßimonia adß:ribere non abs re yißtm cl^.-
Tcrtullianus in libro de Pra'fcnptionibus, adiicifus Hærcticos»
Hane igitur dirtgimits prafcriptionem : Si Dominus leßis Chrifius Apoftolos ndjit adpradicandum, altos non effe recipieti-quot; dos pradicatores, quam quos Cbriflus tnjhtuit, quianec alius pair em nouit,nififiliitSjCä' cuißlius reuelauit : nec alijs yidetur re^ uelaffifflitts quam Apoßolts, quos mt (it ad pradicandum, yti/p qubd tilts reuelauit. Quid autem pradtiauerint, id el^.,quid tilts Chrißits reuelauerit ,amp; htc prafcrtbam.non aliter probart debere, ntßper eafdem Ecclefias, quas ipfi Apoßoli condiderunt, ipßeis pradtcando,tàm yiua(quodaiunt) yoce,quamper eptßolas.
Ambrofiuslib.44 de Virpinibus.
Qtta Chrißus non doeuit, iure damtiamtts, quia fideltbtts ygt;ta Chrißusel^.
Idem
-ocr page 127-Idem in u Corinth» 4.
^^ctjuielnon ab ^poßolis traditnm nbsp;nbsp;nbsp;ßceleribwplena eß,
Hieronymus fuper Matth,cap»x3»
Quoi de Scripturis non habet author 'uatem, eademßacilitate tontemnitur,pHa probatur.
Auguftinus in lohan.Tracfl 49.cap.n»
'^am cum Dotninw leßts multa fecißet, non omma fcripta ßnt,ficut idem tpßeßanBtPS Enangelzßa teßatur^multa Dominutn Cbrißum eäquot; dixiffe feciße,quce fcrtptanonJitnt.EleBaßtnt au~ tem,quießcriberentur, quiefaluti credentiußufßcere yidebantur.
Chryfoflomus in M.atth*Gap»22»Homelia 41» ^cqmd cpixritur adßalutem, totum iatn impletum ef^ in ßrpturtt.
Cyrillus ad Reginas de reda fide»
Eleceßarium nobii ef^^diuinasße^ui literasin nallo ab ea» rwn prxfcripto dißcedere.
Thcophyladus in epiflolam ad Roma« nos cap.vitimo.
Qat altq^iiidadferuntprceter Äpoßolorum do^rinam dogma^ ßcandala, at heereßes eir dißenßones inducunt.
Itarjj yno ore nobißcumfatentur Eatresßcripttiram abund'e do-cere,quicquidzieteßarium adßalutemßt:nec indtgere nos ylla a-Ua reuelatione extraßcripturas. Qmu autem yllzoßolorum a^a fcriptaßint interpretatio ßeuenarratio fatrte StripturXjCertißi-mum ed^ hac ßola reuelatione omnia tiobts adßalutem neceßaria eßepatefi^aprater riuam qui alias reuelationes quarit,temera-ri(c cuiußdam curioßtatii culpam ßßinet. Eleq^ enim extra yel ßupraßripturasßpere yllo modo conuenit.
Sed
-ocr page 128-r-SECVriDA CLASSIS, DE TE ST I
Sedquid ad htec Faber Scribas imitatur eirFharißeos. tnim ijiifigna de cœlo pet eb ant à Dcmino/um iam pridem in ter^ ra ccelejUbusßgnis cumulati ejjenttita Faberparum curat ea otn^ nia, qux Apojioli de yerè Euangelica °Fltßa, hoc e^^, de c«M Domtnifcripjerunt : autcerte fiihtijsJutsgloßt^ adFapißicatn ^MißTam decorquet. Vbi yerb nifnlhac de caujaßcripßrunc, ibi lif facrßcio de ’waßecte, de alijsqj abominattombics Ivlißd-ticis, ita anxi'e amp;nbsp;jcrupulos'e inquirit, yc ab e^cxcatts ludisi^) Ethnicüs Turcts teßtmonia mutuari non yereacur :ßcutino' il au a claße dicecur.
0 lepidumhominem, amp;TheologumbeUißtmum. Scriptural 'vbt aajùnt,repudtat:'yibi delunt,Jcrutatur, Stc tandem nulla erd tam abßurda opinio,nulhts error tampeßilens,nulla tam blaßht' ma hareßs, quam nonßihtiarum reuelattonumßuarumfucopiri' gere et ^cu/are que at. Sed y ale at Faber ac totum ipßtts fodalitiit cumfabuloßsßts reuelationibua . TFosßcriptapotinsßequamur Apoßolorum,quos Chrißits Eccleßaßtte donauit, ytfundamerc-tum tactant ettts ftruilurce, emits caput amp;nbsp;lapis angularis eß Chri'^ ßus, in quo omnisßruilura coagmentata creßeit in templum ßan-Slum in Domino.
Habes nuncpie leilor conßentientia omniu Apoßolorumßtßra-gia,qutbits teßantur,ccend Domini noßri leß Chrißi no eßeßacri* ßciumpro yiuis amp;nbsp;defunilis: fed eße comunionem corporis ac fan-guints Chrißi, in commemorationem ipßus. Itaqß Faber '^ißam fuam Euangelicam amp;nbsp;Apoßolicam eße demonflrare yelit, ahoS
Euangelißas eäquot; Apoßolos habeat neeeße eiß , quam quos Chrißits Eccleßxßa dedit,'sgt;t Faulus quarto ad Epheßos capite docuit.
-ocr page 129-^IOKIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 4
\ Tertia Clafsis tefti-
MONIORVM, ex
Prophetis»
} ttone fercin^ miles facit,gui àprtmo eir
7 fecundopropugnaculo deieälps ,Juhïnde ad aliud atcfj aliud confugit, nee, quamuid ßtmmis conclujus angußijs , hojlt yiiïori fe Duit dedere : idem Fabrum pa^itare quot;Videas. Deflitutus enim in offerenda jua ^iffd nouiTeflamentifuffragijs,adTrophetas,ceu T^pmani olim lt;^dTriariQs,fefi recipit: ‘Dauidem, T)anielem, ^lalachiamf^lo-fen Efaiam . Eropheta;, induit, de ’Vliffx facrificio yatzeinati G«m fol.4r fint.Ende euiElurum fe arbttratur, '^tjfam pro yiuis amp;nbsp;mor tuis ßerificium ejfe.
Q^muis autemTropheta , ejuantum ad hißoriam attinetf prorfiis nihilde cœna T)ominicd fcripferint ( ne^^ emm Chrißits e~ ratipfis in carne manifeßatus , ßcur tgt;4poßolis û* Euangelfîis, ^uitquodyiderunt amp;nbsp;audterunt, tefatur) tarnen non detre^abo tolloquium eâr differtationem cum Fabro de Fropbetarum etiam tefltmonijs. Speroenim me iu’iante7)eo îdeféSlurum , '^t Lebior intelligatß^iffam Fabri multo minus Fropheticts , quam Euan-geltßarum çÿ ^poßolorum teßimonijs defendipoffe.
Exordiar autem à telUmonio Dauidis,Ffalmo 11 o.de aterno Saeerdotio Chrißißeundum ordinem'^elchifèdech . Quem locum tanquam aheneum murum°K4iffæ fuæ Faber fubßruit, cum pro ßabiliendoerroreipßus quauts glacie fitfragihor . FerbaFfalmi biecßtntilurauit “Dominus,eir nonpeenitebit eum: Tu es Sacerdos
L 3 in
-ocr page 130-TET^TIJ CLj^SSIS, DE TESTE
in ætei-nitm fecundum ordinem ^eUhifedeth. Hùs ex yerbis Ea' Gcrm.fol-î5 ber it a ratioctnatur:CbriJhn nbsp;nbsp;nbsp;Sacerdos Jeciindu ordtnem
, chîfedech.Ispanem amp;nbsp;yinum obculit. Chriftum iaitar eadeni of' La.un h\S9- r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ r- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;/cv / (L
f 0-91.-91- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oportiiit. b irmamento atttem tait ytttur. Qiwd Melchif
dech J^brahamo henedtxit, amp;nbsp;deanias ab eo acceptt, ßmt qtudell^ Sacerdotalta muma, 'vernm omntbin Leutttctt Jeu Aarontcvi cerdotibiti communia : oblatio autempanii tir yini fait °hdelcb^' Jedecho conuenit, non ^Aaronicüs Sacerdotibtts. Siquidem ht tulos jboues, hircos, cabras, artetet, oues, alias^pecudes obtul^' runt. Et ergb Saceraotium Chrtjli cuin Sacerdotio '^lelchifedt' cht congrueret, dccuit Chrtßum ttidem off'erre panem ac yintiW' EorrotdnuJ'quàmnifitn facraCœna fecit idemq^Sacerdottbit^ noutTeßamentiJaciendummandauit, tn Eut memoriam. (onfc' quttur ergoEEEiJJam efj^e Jacrtficiumpro yiuis amp;nbsp;mortutt.
Simpliciter amp;nbsp;dtftinSlè rej^ondeo . Sacerdottum IvlelchtEt^^' cht fîguram fuijjè Sacerdottj Chrifii fatemur , edoSli certijltff^^ '^erbo Del Êfal. 11 o. Heb. 9.^10. Se d’Melcht Cede chum patri panem yinum obtulijje, atq^ hac in parte Chrijlum'^d-chifedecho correJponderepiegaMut.Hec 'vitiojamßiam confequcTli^ tiam Faber ex picrtt Scripturis ynquam contexerepoterit.
Ham in hijloria Hlelchife deckt Genef. 1 4. .«0« ex tat apt^^ ^loßn yerbum Pltckßb , aut ßmile quodpiani, Hebraicaphntß facrtßciunt expriment:Sed Hoi^i,quod yerterunt Gra;ct,\lli'ir)-’f.‘lt;i!-Latini,protulittGermani, (5v tvfu'i IjCvFtiv ''lt;’ïgt;ev/à;v
,’n / Edutt cum nbsp;nbsp;cella aut penu, efculentnm y el pocit-
lentum altquid depromitur, atep^ prolatum conuiuit apponitutf quo yefcentet recreentur . Qmßentit cum hac intcrpretattone E ßphufltb.t.lt;-A.nttquit.cap,\^.kuncadmodum ßcribent : °hdd' chißedccits mtlttet ^brahamthofjitahterhatuit, nthtleti adyE Slumdeejßpaßus : Simult^ ipßim adhtbitum menßx meritit laU' ddii^
-ocr page 131-1'4^
extuht, ■ amp;nbsp;Ï)ea, cuiiK faiiore yiElona contigerat, debitct bymnoSi ytjaaptetate digmtmerat, lecmit. Sedamp; ipfa'^/etta tranjlario non ommno repudtanda es^ . Offerre emm j amplümß-gnilicationem habet, nee Jigntficat tantum fatrificare ^yeriim e-ttam reprtejentare, eichibere,porrigere. Et, obtulerunt dijcilnili quot;Dommopartempifiü aßi, zd ef^, propofueruntfeuporre\eru,nt. Et, obtulerunt eiparaljtzcum , ideb^, reprafentarunt 'amp;pojue-runtanteeum. ' ' quot;
Quta ergo bloßes riihilde ^lelchifedeeht facrificioßeä defolo commeatu agit,quem t^ihrahamo eizaq^ßeruti adduxerit,net yl-lo alzo loeo'^vlelchijedechitijacrißezj meminzt:frußra laborat Fa-- , ber,ytbinc'Mzßamfuamfujßilciat.
' Itaqjeßat alzudquzd, czeizts ratione çÿ re/ßebtii Chrißw cum ^elchißdecho comparatur.Idqzzalefit,T)auidperßieue explanat: Tues,inquit,Sacerdoitna:ternz{m (‘Vel,SacerdGS teterzius ) eundzun ordinem'^elchzßedech.E'icula zlla, ÆTE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E3,
rationemfiimilitudinti inter Chrifium amp;nbsp;'^lelchifiedechum j ra-tionem difiimilitudintd ae differentia: inter .Chrifium amp;nbsp;cAaro-nitos Sacerdotes exponit : non, (teut Faber ineptit, oblatiopants tr yini. Flam lAaroniei Sacerdotes erant temporarij amp;nbsp;morta-^ les: fiacrificta eorum imperfiebla erant, amp;nbsp;quotidierepetebantur. (ontra Chriflus in aternum permanet Sacerdos : amp;nbsp;Jacrificio fiio femel in cruce oblato perfeblos reddidit eos qui fanbiificantur , it a 'Vtpoflhac nullo alio facrificio, nullaq^reconciliatione opits habea~ tnits.‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' .
Deinde,yocabulum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eandemftmilittidinem diffimilitndi-
nernq^explicat . Chri/lus enimn-on Sacerdos tantummodb, ficut Leuita amp;nbsp;^aronici Sacerdotes, fed etiam Tgffx effe debuit, ’Fffi inquam pacts amp;nbsp;iujlitia.
Tertio, ratione etiam benediblionts Chrifiits cum’^lelchifide-(ho conferri meretur. Denedicit enimfiliospromifiionts, hoc , credences.
-ocr page 132-TET^TIA CLASSIS, DE TESTL cred(me5,quifunt yerumJemen •AbrahaJJiritualïbus amp;nbsp;teler-nii benedi^ionibu^^
Sedqwd optt^ ef^ m re manifeßa tam prolixe immorari^
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Faber ipße Polens nolensßepenumerbfateatur, Chrißum ejje ater-
Germ foL jj- num SacerdotemFecundum ordtnem ‘Melchi/edech. QubdEater-LaUlKrot^X» C J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• n' rr ^-^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rs' '
niii öacerdos eiC gt;nbsp;aterna etiam eJJe necejje el^ munia amp;nbsp;ojjit^^ Sacerdotalta , aquibusnomen digmtatemSacerdottshabetgt; Dicat ergo nunc Faber, ytrum inter hac duo Clmjlifacrificiax-ternumjii ,eir xternam redemptionem tnuentatf cruets ne, x'^
Htc ingenuefateturßacrificium °MtJJa non manßtrum inater-num,fed tantum quot;vfq^ adfinem mundi, ciim Chriflus yiftbili IJecit Germ fol-5ogt; yentttrtts eï^ ad iudtcandum yiuos amp;nbsp;mortuos. Et alibi confte-Lat fol jjt- Jacramentalem Jruitionem ynd cum hoe mundo defiturxrn-Sedjacrifeium crueù fatetur cum ^ApoJioloHeb.^.aternumelje) cuius yirtus lt;amp;nbsp;efficaciaperpetub duratura fit, cum aternam re-demptionem,,A.poJlolo tejle,inuenerit.
Ex quibits omnibus hoc conficitur : Chrifium ejfe aternum Sx-cerdotem ,ficundum ordinem °Edelchifidech, non ratione faerißn) 'ivliJJafedreJJeSlu facrificij cruces,lt;Altds ynd eumfacrificio fx,etiam Saeerdotium Chriftifiniretw.atq it a non aternus Saeer-dos ejfet.
Sin y erb Faber rejjonleat, Æ F E F IF. fapeir^ feripturis longi tantiim temporis durationem fignificare : pugnx-bunt cum hac refjonfione fua ipfiius yerba, pugnabit diuini yerif yeritas.(um enim ipfefateatur yim amp;nbsp;efficaciam facrijicij Chre-fle in aternum durare,fareturfimul, etiam tune duraturum, cxrx tempus ytpot'e ereatum quiddam, amp;nbsp;totus hic mundete defierint' Hac autem aterna yirttts nullt facrificio, nifi huic, quodin cruct pera^lum ei^, tribuipoteil^ : cuius commemoratio quadam el^ cæna Dominica.
Hunt
-ocr page 133-. Hanc eße Jententiam Spirits fan^i, non hominü aluuiiif tomtnentum,eiufd€}nßtritu4 yerba Heb.7.declarant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim
meltin nomt ea quceJuntDei, quatn Sptritits Dei f Sic autem induit : leßcs iuxca ordinem ^elchißdetl} Tontifex failttt in «ternum. l^^amhic erat 'Melchißdech Salem pontifex Dei altißimi,qui oceurrit ^Abraha, reuertentià ctede Tegumj amp;nbsp;be-nedxît tlit, cut amp;nbsp;décimas ex omnibus impartittts el^ .^bra~ b am: qui jtrimtim quidem ëS: interpretatione diciturT^x iußitia: detnde yero etiam quot;ßex Salem,quod eë][ nbsp;nbsp;nbsp;facts^ignotifatriSf
ignotx matris J ignoti generis ^nec initium dierum^neq^ yittefinem habens, fed aßimilatus filio Dei manet Sacerdos inperfetuumi tire. omni eodem capite copiofitis traëlata amp;nbsp;expolita in-uenies.
^dhieCifi ‘Melcbifedecb, rationepants lt;amp;nbsp;yini, typumquen-dam ydtßaticifacrifcijprafguraffet^ opwtuiffet Chriflum ^uoq^ in teenanilnifipanemamp;yinum offèrre . 'd^deq^enirn’Melchifedetfi corpus eir fanguinem obtulit,nec yllttspoi^ '^elcbifedecbum Sacerdos . Eg igitur tandem res redtbit j nullum Sacerdotem corpu/s cisfanguinem Chrtlït offerte poße . En quamapt'eßmilitudotjia cum]acrificio ’Miffte conueniat
Itaq^ ciim necTfalmus tto.nec Epiflola ad Hebreeos feel minimam quidempanis amp;nbsp;yini à '\lelchtfedechoprolati mentionem faciantßatis apparet, Chrijlum nequaquam hacratione cum*Mel-chifedecho conferri, ac Sacerdotem ficundum ordinemipßus ap-pellari,
Sedyt 0* boc Fabro concedam (quamuis nolim, yt yeritati bxc prafirtbat conceßio ) Cbrißum in ceena Deo patripanem amp;nbsp;yinum obtuliffè,non tarnenpropterea Sacerdos erit fecundum or-dinem*Melchifedcclj federitpotius Sacerdosfecundum ordinem ^Aaronis. 3^»t ’Kdelchifedechum facrißcaffe panem amp;nbsp;yinum^ nec'MofeStnec Tfaitesnec tApojlohts tefiantur. Et yt maxime
tunt
-ocr page 134-TBTIJ'IA CLASSIS, DE TESTI-tunc fatrificajjet, femel tantum idfeiijfet. He^^ entm, y el i^feï^ facrifcium re^etijt,yel alijs,yt repeterent at r£tterarent,dein^ dattit.
Sacerdotes yero uAaromci non foltim immolarunt '}gt;itulos, lgt;0' ttes,hircos,Capras,artetet,ones,amp;c.yt Faber att:fcdfacrtficarunh ettamyinumamp;Jimtlam, tnfacrtfictumcijr Itbamen: id^compl^ rtesfingulis diebus, tarn mane quam DeJ^eri, omnibits Jabhat^ tir Heomenijs.Quos ritits lAum. Deut.x 8 . coptose defr^‘ ptos, à nobis breuitatisfiudio omtffos, legere, qui yolet,potf rit.
Sic ergo, ftfacrificiumpanis nbsp;nbsp;'tinifeCies, Sacerdotium
ßi amp;facrifcium '\liffx(quod laler Chrißo tribuit ) erunt fecM' dum ordinem tAaronispotiugt;s,quam %lelchijedechi.ldquod Epi“ ßola ad Hebrxos quot;^ehementiftme impugnat. An non hoc ßo fe iugularegladio, amp;nbsp;feJuts ipfus yerbts condemnarei* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v
Sin omninopertinacißtm'eFaber yrgcat, Cbrifium rationepA' nis fir yini cum °Elelchifedecho conferri : quffo cur non amp;nbsp;ipß cum fuisfodalibtts pane yino it a ytitur, fcut ^elchißdechuiA
Chrißum ijs yjfos fuiffe confiât P Supra enim oflenßm eif,gt; ^AelchiJedechuni non obtultff I)eopatripanem amp;nbsp;yinum,fediit' firibuiffe commeatum defeßis amp;nbsp;famelicis militibus lAbrabtt) yt cibo ac potu refeiU -yiires colligèrent . Adde, qubdidfimd tanttim fectt, nec^t alij id inittarentur confiituit. Similiter amp;nbsp;Chrifiits in cœna panent amp;nbsp;yinum Deo patri non obtulit ,fed '^crbafimpltciterfonant, difcipulis edendum tit btbendum dédit-Cur non idem faciunt 'P-/liffarij P cur panem amp;nbsp;^inum conficrof turn non difiribuunt petentibits P ß °h/lelchijidechi tit Chri/li ex-, emplum imitari cupiunt P Imb 'gt;i!erb, cur inpriuatis '\4ißispU' z tie contrarium ^hlelchifedechi tit Chrifii exemplo admittunt P dutA quafi quandam yfurpantes foli facrificant, foli come*-’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dunti
-ocr page 135-T\pTHETJT^y\ï, 47 «/«nf j ƒ/: hibunt , incerim plebeculx nil nifi inane J^e^acu^ liigt;n,amp; hißrionicarum gejïiculationum phantafmata relinq^uunt.
Eat nunc Faber eix nbsp;nbsp;Saterdotio '\lelchifedechißrmamen-gt;
r ?
X i
turn quot;Mißtefiitepetat.
Etbxc quidem imprxßntiarumde SaterdotioMeUhifede-tbi dixiffe fatüßt. Q^niam quidTatres deeo fenferint jtripfe-rintqj,tonlultbin tlaljem Fatrum reijtimtn.lgt;îunt alteriu^ Ëro-fbeta teflimonium dißtutiendum fußtipiemw.
Setunduf Frobheta , quem in partes fitas Faber pertrabere - 1 r , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ • Lacfol.lO}-
tonatur, esi^ Daniel, isnono eirynMcimotapitibus'yiatitina-tur, iuge nbsp;qubtidianumßaerißtium ïudæorum auferendum,partim dolo, partim tyrannide ßatidulenti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ab ^Aquilone
gredtenttis . Hint Faber it a tolligit : t^lntiothum Epipbanem aboliturum eße quotidianajatrifitiatempli . Huntporr 'o eße ty-pum lAntithrißi . Futurum igitur, yt gt;M.ntitbrißus quotidia-num fatrißtium Ettleßxßvlißam '^idelitet^aboleat.
Etrurfw : In Ettleßa ntui 'Feßamenti duplieiaßntfatriß-tta: dnterna feu lpiritualiai'amp; externa. Kgt;d.ntitbrißus autem interna abrogare nonpote^. Externum igitur, bot e^, Mißati-tumjatrißtium abrogabit,yt Fropbetia ‘Daniells impieatur.
Htsßane'^erbis nonfUitiamtantummod^ Mißam ßam Faber defendere ßudet : fedetiam omnibasMißam oppugnantibtts bant labern ajpergit, qubdfub lAntitbrißißgnls militent. Hane autemmatulammendaiißimihominis, ^erai^ßmpTiti reßonßo-ne aldlergemus.
Equiaem .^4ntbiocbum Epipbanem, Daniells yatittnioprxß-gnifitatu eße,fatiretontedo,prxfertimatteßantib^ MatbabaorK librls, Cär fofepbi bißorijs. Het inßtias eoßunc ipfum Äntioebum abominandxdeßlationls authorem ,prxturßrem extitißi ^nti-
°S/l a ebrißi
-ocr page 136-CLÂSSrS, quot;DE TESTE
rhrißi. Sic enim Chrißui ipße yaticinium Danielù interfretattK %latthxi i^.°hdarci \-i,-'!!S'C^Sed'^EißAm eßß iu^e illudfacrßcwtngt; quod ^ntichrißuf abolicurusfit, tam abe^ yt concédant, plane contrariumßatuam. Dentonßrahoemmfacrarttm Itterarufi^ amp;nbsp;hßoriarum, quarum minime dubia fides ei^, tefiimonijs: fio' dalitiumFabri^hoce^,colluuiem Fontificiam, yer'e lt;^ntiihrtfii regnum ejfi^zi? '^iffiam non modo non ejfi tugefiacrificium Ecclt' Jix,fiedtpfifiimam abominationem defolaticmü qualem tAnrioih quot;Daniel tribuit.
Enimuero iuge fiacrificium, Jiproprie loqui yelimui,fignifictit tantlim agnos anniculos duos, ez quart am partemfimibe,^ yinii quie holocaußi amp;nbsp;libamenti nomine per ßngtdos dies à Sacerdott t)fierebantur,iuxta legem Domini.Exodt quot;F[um,iquot;(gt;.
(Jonßat autem ex i. ’^lacbab.t. .^intioebum Epipbanem not^ banc tantumfiacrficij fjedem abrogajje,fiedel reliquat omneset-remanias ^rittts ludaicosieircumcijionem ,Jabbatum,feßa ,äb‘ ßinenttam à carnefiuilla, totam deniq^ rehgionem LeuitidJiuti* fi(JJ^ßttdiJJe, fuperindudisper yim eä'tyrannidemgentilitijsamp; Grxeis Juperßttiombits atqfidolomanijs .Itaq^ Damel abrogatin' ne iugtsfiairißcij,non quot;^nicam tantum illam hiloeawjli dr Itbamen' tiffeciem, fied totum cultum tudaicum diuinitw in/dtutum deM' tat.Tfitata enim Sjnecdocbe efl^,qua pars pro toto,'rgt;elßedesptn generepon'tur.Et qutdem Danielexprejse addttTolluet fardluoe riumfortitudinis,id eb^,totum ctdtuni diuinumprophar.abit.
Sic igitur nibil 'y/lteriut ex bacfigura Faber enincet , quant q'tnd^ntichrijlnsge eraltter yerum eir ßneerum cultum Dei n ebrißo inßituttim ßt aboliturui , quemadmodum olim .gt;4nthio' ebui quot;Vtros cultios in populo fudaico aboleuer it. Fbec fequitur ul'-de K^dnticbrißum in Ecchßa inuenturum efie iuge fiacrificiurnt qquale apudjiidxos inuenit t^ntiochits. Fari enim ratione Jcqut'
retttf
-ocr page 137-UOmiS TT{pTHETJT\y'M. 48 retur,etiam circumc'ißonem adhticinyßi futuratnelje, aliaj, ßrda ^uàmplurima,
Qeterum,quod Faber att,tgt;intichrißum int erna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Germ fol ^4
ßacrißcia abrogate nonpoße:quia etiam Tjrannißquantumuii in Latïol.iotf-corpora Jtsuiant tarnen cordu jacrißeia pijs auf erre nequeant: craßißimam proß^b tgnorantiam prodtt, ^3quot; déclarât, je nejetre, quidjit Chrijhn^quid Jßlntichr^M, quee 'vtriufqßnt condttionei amp;nbsp;ofßcia, amp;nbsp;quÆ intemorum atq^ ^ternorum cultuum ft dtße-rentia.Etßenim magna e^^ inter ^ntiochum amp;nbsp;•^intichrißum ßmilitudo ( Ule enim yerum cultum ludtea abßulit, Gracas idolomaniat inuexit : hic'Verum cultum Eccleßce Chrißi abolet, amp;nbsp;ejferturjupra omne quoddicitur ‘Deits , aut quodcolitur) Ea-men magna efÇ in altispartibtcî dißimilitudo, Flam ^ntioebw mundanw quot;Efic zs' legitime ele^tcs fuit, amp;nbsp;mundano regno, toti 'videlicet Syria:,impsrauit. ^dhxcin terra IJra'èlitica externum amp;nbsp;carnalempopulum inuenit: inuenit amp;nbsp;cultict externos, legem, facerdßtium , jacrißeia, Gtc. Externam quoq^ potentiam amp;nbsp;ty~ tannidem in illos exercuit: externüs armts pugnauit : ßuos etiam txternos ,gt;lntagonißas ebepertus elif,,Flachabaos. T)€niq^cmnia in ^Antiochi EpiphaMi imperio ekternafuerunt ,'fft teßanturhi-ßoria.
Contra t^lnticbrßicc, qitamuisßanllos T3ei homines etiam externa 'Vi perßquatur ,proprie tamenloquendo non legitimw ^agißratus mundantts , proindenec tyrannus mundanus eße po-teif .Eyramius enim qui contra ttts amp;fas légitimapoteßa-te illegitiml abutitur.Sedproprie,iuicta etymon nominü, ^nti-tJirißus ef^ , aduerfariits ör hoßes Cbnlli ,fiïîus perditionü, qui injligante Sathana:, dr p-rmittente Deo ,lcelerata libidine Je in templumDei amp;gubernacula Eccleßie ingerit, zsr iffertur aduer-ßcs omne idq oddicitiir Deus, aut culttcs Dei, olfentansfeipßem tße Deum. Fiignat etiam tanqttam /firituahs hoßis, contraßiri-tuale
-ocr page 138-TE'RjriJ CLJSSIS, 7)E TESTE
(Hale re^num Chrtßi,arm^J^ritualthttf^^ ßthl^iritualipratt^'' tu iirqßy^ocrßita latetprß)nattii nbsp;nbsp;laruattHi yt non mßhß'^
rituidi quot;Muchubxo reuelari amp;nbsp;interßci poßic ^ßintu yidelicef rrs DotmniJjoc e^^yerbo Euangehj.
Q^^ndoquidem igitur ^nticbrißtts f^iritualtt tyraiintHi ßirttualii etiam ertt tyrannbs ipßuf, amp;ßpiritualia oppugnabü' ßunt ergo ßiritualia famßcia in ßtrituali regno Chrß^[ 'Primiim amp;nbsp;præciljuum eÏ^ , facrißaum Chrißi pro expiant, peccatts in crute litatum . ^Iterum prtedicatio Euange^^j incorrupt a nbsp;nbsp;legitimtn yßts facramentorum . ‘Deincepsfequul^
tur amp;nbsp;aha, oratio, gratiarum a^io, mortificatio yerertt boJfi^' nü,eleemolßnx, amp;ßmilia, de cjuibut infra dicemtn^'t/bipecuhi^ rem traSlationem de facrificijsfußepturi fumttf.
Qim fint autem armaßiritualia, quibus lAntiebrißit! rituaha illa noui Teßamentz facrificia immani crudelitate of pugnat f De hts Eaultts not edoceat ï.Theffa. 2. fuiits ef(^ uentttf, inqmt, fecundum opsrationem Sathana, cum omm fgt;‘ tentia eirfigntt arprodigijs mendacibus amp;nbsp;cum omni deceptio' ne iniußitix tn ijs quipereunt. Et i.Tim. 4. t^dttendentesiß' ritibu4 impoßoribuf ac doEirintt dxmoniorum per ßmulationel^ ' falßloquorum, tire • Qtßbus yerbttgraphic'e depingitTauluifß“ rituahalt;gt;tntichrißt arma.yideltcet, operatzonem Sathanx,bf pocrißn,falßloquium, deceptionem, deniq, cir miracula^tir quiasti^ tanta, ytfiferi poffet,etiam eleÜi feducerentur,
TTam facrificium propzeiatorzum oppugnat tgt;4ntzchrzßtu 'ttlt;^ pia do^rinaßtztfaElionit, amp;nbsp;propriorum meritoru, 'PrxdicatiO' nem Euangelij obfeurar humanüs tradztionibzus-.yirtutem baptif' mz extenuat '^onaßieorum yotorumpTieconijHierum yßznfß'' nx Dominicx euerm per quot;Mz/faticum lacrificium ; precesfidelzüt^ detorquet ad inuocationem fanUorum gt;nbsp;Dreuiter, mendad frauigt;^
-ocr page 139-frauAulentA tyrannide multo crudelita ^aflat interna, e^ j^iritué' lia noui Teßamenti famßcia,quam mundani tyranni y Ups quan-tumups atrocißimisperjecuttomhui yaßare queant.
Fuit itaq^ ^ntiochw Eßßjanes, qui in corpora amp;nbsp;for tun as ludteorumßeuielgt;at,typips ,gt;Lntichrifli,qui ytpote,jßritualps ho-flis in animas Chriftianorumßeuit.Et quemadmodum t^intiochws tor^oralibiis armis externum facrifcïum ludæorum aboleuit : fi( ^ntichrifltps Ifiritualilus armüs tnterna facrifcia Cordts abolet. Flilnlergohiclocits Fabri^dtffam adiuuat.
Citât Faber amp;nbsp;altunde teßimonium de '^ißfa, ex Danielis ca-pite feptimo:itapueriliter tarnen, c^^abßirde, yt me reßondert pigeret, niß mirißcefbi ob tarn egregium ßrmamentum placer et, palmartum je reperiffe putaret . lApudDamelem , inquit, v’anQ,foi *g, legts, ^n^elos obtulßefiltum homints, in con/fe^ antiqm die-rumfde^, ‘Patres cccleßis. Et quot;videntur binc dejiimpra yerba ïllacanonis : Supplices te rogamjts, omnipotent T)eits ,iubt biecperferri per tnanits fanCli angeli tui, inJubltme altare tuum in conße^u diuinie maiefiatis tuts,amp;c. Hinc Faber coUigitflvliß fameßefacrificiumincruentum.
Quid audio Num amp;nbsp;fanSli Angeli faUi ßintVliffarij 6* facrijiculii' QrteFaJser ipfe alibidicit, folis Sacerdotibtts banc coilatam eße poteßatem , yt e.v pane eä' yina corpus fanguinem Cbrßt conßciant, it) altari oßerant . Qci ei' Ga-briel'BielajßentiturßecliOHe^JJitera'B. add Sater dotij , inquit, authoritatem t^ngeli ccelorum dues ,non audent aßirare . (^i namq^ i^lngelorum aliquando dixit 7)eus ; Hoc facite in met tommemoratidiiemf^ ïtaq,Faler ^ jibUpf eirGabrieliTjielcon-trariatur , imo ipß Proßtette ‘Danieli, läquot; Gabrieli nbsp;nbsp;nbsp;chan-
gelo,qui tarn hanc quam alias yißones Prophetie explicat.
Licet enimyerbum (obtulerunt ) quod ex yeteri tranßatione
Faber '
-ocr page 140-TET^TIJ CL JS SI S, DE TESTE-
Faier arrï^it, fap'e inJcriptunSJacriJicareßgnijicet : tarnenM' cumjîantite ilhu4 loct nonpattnnttir id deJacrtßcto intelligi. Sei ßmjjliciterjtgnßcat, iJ.pproptnquare feceruntlveltJdduxerunt) non adßacrtpcium,ßed adiudictum . Eatecmatw emm Daniel ee in lo:o Chrißum à Deopâtre conßitutum eße iudicem yiuorUiU amp;nbsp;mortiiorum.Quemadmodum auteminforo amp;nbsp;iudicio ciuilipti‘ MO collocanturßußellia : deinde iudek cum toto ^ßeßorum tai' legio ordtn'e conßdent : pot^ accußationes eîr reßonßonesquot;^Itroci-trotjj allatte audiuntur: tandem iudicialttßntentiapromulgatufi amp;in eicecutionemdeducitur. Itain nouißimodie, cum aduenerd - tempos iudiiij, yt reueletur, quiccjuidfuit abfionditum^f^ acci-piat ynußquifqßecundum opera /iiadbi tum Tater ipßjquantunf uii ßupremiif 'Monarch aßt,non ex er cebit indicium, fed tjngeli, tanquàm fatellttesßlium hominii in nubibttf comitabuntur, amp;nbsp;patrem cceleßem adducent, ft Td^egalia, amp;nbsp;iudtcialempoteßateKi (qtiod in coUatione Fetidorumßeri ’tidemits) actiptat. Sicut Dd-räel confeßim ßtbijcit: Et de dit ei poteßatem, amp;nbsp;honorem, amp;nbsp;re-gnum.EtChrißM ipfe loan.'^. Tater non iudicat quenquam ,ßi omne iudicium deditßlio.Et iterum: A modo yiaebittóßlium hominesfedentem à dlktris 'tiirtutüs Dei, eSr '^enientem in nubihu^ ccelt %latth.i6.
Quadß tAngeli ipß ßlium hominis non obtulerunt, hoc el^t facrißcarunt,quomodo Faber facrißeium humanum znde euinceti Sedeßo fane , quod Angeli Chrißum facrißcarint: num ideirco fuit imago faerßeij ‘\lißatici, ntmpotites facrißeij in cruce offerendi?
tAlios ergo Kliffeßea:pafronos queerat neceffe ef^, quam Da-nielem, qui neper fomniu quidem ynquam de quot;I^dilfatico facrißci» (ogitauit,cum de iAntiochi Epiphanü tiaßatione,tsx eictremo iu-dicio yaticinaretur.
T E TßT I Fnunc Trophetam Faber in fubßdiutn aduocat)
-ocr page 141-^02^113 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;50
ahocat, 'Malachiam, primo capite it a yaticinantem ! T^on mihi yoluntas tn yobts,dictt 'Dominits exercituum: munw non fufctpiam de manu yejira , ortu enim lolit ad oicajiim magnum ef^ nomen meum ingentibits: ür in omnx locoßicrifica-tur amp;nbsp;offertur nomim meo oblatio munda, q^uia magnum nomen meumingentibufidicit Domina exercituum.
Exhac Trophetia tale argumentum contexit FabenTrophe^ tapromittit nouum facrijiciumtin toto orbe ojferendum, Torro id t^iaronicum facrificium ejjènequit, turn hoc außerendum nouum huicfuccejjùrumfit.Fbecintelligipote^l^ de internis amp;ßiri-tualibjtsjdcrificijs, hxc enim amp;nbsp;antedfempernecejjaribpneßanda erant à Fatribits , tàm fub naturee quamßripta lege degenti-bus.Sednec ipfacrucis hoßiadenotata eï^-.eanamqifemeltir 'Vno in loco, nempe lerofolymis lit at a e^. Supere^^ igitur Frophette 'Vatictnium nouum quoddamßacrificijgenttsße^aßße, ‘\liljam ni-mirum, in qua corpits amp;nbsp;fanguis Chrißi fubpanis ac yinißede Tbeo Fatrijacrifi'cantur.
Hic primum mihi yide egregias Fabri gloffas . 7gt;lamcum Frophetafimpliciter dicat, oblationem '\1 F F[ D Ain omniloio oblatam iri,Faber pro conßieta fuaperegrinalinguain-terpretatur, 2gt;l 0 F A fd oblationem : eamq^ 'vocem fexies yno folio repetit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem ßt inter %1 F Fl 7) F amp;
Fl o F FFi differentia,lippis^tonforibu^notume^^^un-dum enim idem e^ quodpurum,immaculatum, tarent labe.Fho-uum yero idßgnißcat, quod anted non extttit. Fnde ergo Faber affingit hanc yoculam, NO F F Fl? In textu certe non in-uenitur.Nec Fatres hoc 'Vatitinium interprétantes, de nouo,fed de mundo tantumfacrifitio loquuntur: yt infrd oftendemus . Ex fuo ergo cerebro hanc appendicem attexuit, tantiim yt argumen-tißihiatum expleret, Nam fine hacadditiuncula effent diffolutx fcopte.
N Fropheta
-ocr page 142-TE7\TIA classis, de teste
Trophée a autem non loquitur de nouo alt^uolacrïficïo, ^nrea nun^uàm oblatumfuertt ; Jed de mundo erpuro illo tpfo nimirum, quodapudTatriarchas, Trophetas^ omnei Speros JJraelitas inde ah exordio mundt ujè}^ ad Chrißum in^^^ fuit.
Viticinatur enim Tropheta de yocationegentium, qua totum orhem terrarum di/jerjà yoce Euangeltj colltgendalin(‘ ynde nomen T)omim, quodanted Eudxts tantum innotuerat, etu^ intergentes magnu, hoc eß,celehre amp;gloriolumJitfuturtim.Gen' tes emmhDominum yeraßde agnofeentes, enuocantes amp;nbsp;conßtei'^“ tes,nomen eius celehrahunt ör henedicent. Hac ergo e^ Tropht' taßntentia t Q^madmodum Deus antehac notus fuitTameff’ chtspProphetts, amp;nbsp;populo ludaico, amp;nbsp;certts etiam facrificijs reli' giose cultus:ita diuulgato Euangelio Chrißi ,paßim in toto muri' docognojeetur,amp; offeretur ipffin omni loco munda ollatio.Gentts enirn adßdem conuerßa, nonJacrificalunt houes,oues, capros,U' gnos, cirfimilespecudes: fediuxtayaticinium Ofexcap.i^.reE dent yttulos lahiorum,hoceE)^,pradtcahunt, confitehtintur, inuo' cahunt,gratias agent, cir celehrahunt fanSßimum nomen Dei per Teßum Chrißum,ex y erafide. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia non fiunt nouus quidam
cultus , Jeddilatationem amp;propagationem tantiim yeterts, irno yetufißimi cultus diuinifignificant.
Tradicationem autem Euangelij, amp;nbsp;cat er os firuElusfidei,e[' fe mundam illamohlationemgentium, Tropheta Juts ipjius yer-•hts declarat.Oferetur,inquit,nomini meo ohlatio munda. Quomo-do, autqua ratione tlludfietPQMa magnum,tnquit,nomenmeum tngentihus,dicit Dominw exercituum. °EdagniJicatur autem no' men Dominipradicatione Euangelij, alijsj^ fruSIihus fidet. Gentes,inquit Taulus ßom. . glorificant Deumpro mijericordta, ficutficriptum e^ Tfialm. t8 . Tropter hoc conjitehor tihi tngen-tihus,e^ nomini tuo canam. Et rurfim Tfialm. 117. Laudate Dominum
-ocr page 143-mnum omnespentes nbsp;nbsp;nbsp;coUaudare eum omnespopuli. Et ru,r~
fwn Ejaias dtat:Erit radix nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui exurget ad imperandttnt
gentibuidn eogentesjperabunt. EJ'a.u. Etmex de fe ipfo loquens T auiits ; Et firn, inquit, minißer leju Chrißi inter gentes, admi-nißrans Euangelium Tyei, yt ßat oblatio gentium acceptabilif, JanEßcata perl^iritum fanEium.
Eidei naFabrum ’Tperla’MalacJjite'violenter contraalio^^ rum Trophetarum amp;nbsp;lt;gt;4.poßolorum teßimonia ad ißud recens conpïÜum Flißießicrißcium de tor quere, Eergamm nunc ad aliud quoddam altertw Erophetie teßimomum.
 EJT 0 enim loco Faber pro aßferenda quot;MiJJa ßia propert leges ‘Fîojaicas de Sacerdotio amp;J'acrißcijs Leuiticts: att^ hunc in modum ratiocinatitr : Quemadmodum Tdominwper%lo-fenin'VeteriTeßamentoSacerdotiumamp;ßacrißcia inßituit ;ß-^ cutin Exodo cap.z^.amp; 2q).amp;Fbum.^ÿ. legitur. It a fuum etiam c^noui Teßamenti Sacerdotium, quodpurißimamßmilam,hoc j corpus fanginem Chrißi fubpants ciy yinijpeciebus quo-tidtefacrificat.
(^id dicam Faber in ^FaPJatico fuo facrificio it a perplexui h/eretiyt pbreneticorum more /tii ippius oblittts,quid dicat, quid-ue agat ignoret . ^Antea enim acerrime dimicauit, yt Sacerdoces noui Teßamenti ßecundum ordinem '^elchijedech, nonfe-cundum ordinem ªronùs inÃttutos ePfe conuinceret . Hune e contrario »Aaronicum Sacerdotium pundamenti loco ponit, cut EapiÃieum Sacerdotium cir facrificium HliffafuperÃruat:
Sane externum Sacerdotium in Lege typum fuiffe Sacerdo-tp in nouo TeÃamento, amp;nbsp;nosfatemur, aPpentientes EpiÃola ad Hebraos,prolixe hanc materiam traSlanti. Sednon necePParibfi-quitur, in Ecclefa ChriÃi etiam e/Je éy:ternum Sacerdotium, in quo eertte queedamperpome peculiaribus ceremonijs conÃerentur,
H 2 *veÃian-
-ocr page 144-. TET^TI^ CLÃSSIS, DE TESTE ad externaJacrifiâa peragenda dejlinenturreliquis Cbrifi^, n^nonfint communia. âMihil Ex nuda figura Le ait ici Sacerdoti] Faber euincet:fiedquemadmodum ^Miojes tn lege Exod.i.'i. î?' ExpreÃif yerbti externum Sacerdotium lAaronicum cum o'MH* lui circumfiantijs infiïtvat, tta amp;⢠labrum probare oportebit e^â freÃts tir perfiicuif noui Tefiamenti yerbii , Chrifium 'nel tÃpO' fiolos externumJacerdotium tir fiacrifiaum irfiitmfile.Hoc quot;ntpîO' baret , multum quidem in torquendu yerbtf prima infiitutton^ Jùdauitfiedquà m yanolaboreExclafie Euangelifiarumtir fiolorum dîjcere leSlorpotuit. Ego 'nero contrarium demonjlrab'-quot;nidelicet neq^ Chrifium neq^^^lpfioloi externum Sacerdotium amp;nbsp;fiacrificium 'MifiTaticum in Ecclefia 'nelexercuifie yelinfiituifie.
He autem Faber exifitmet, me tantum yelle nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;antt
ingrefiumdifiutationls definiam, quid nomine Sacerdotü intelli' Hum yelim. Ita eluceficet, banc controuerÃam none/fie yerbaîeWt fiedrealem,yel(yt Graci loqtiuntur )non eÃe T\.trlt;siiMxlxf,fidigitt' tgt;4.gitur enim de toto negocio j c«? tarnÃeciopits titii* lui Sacerdotijpratexitur.
Focabulum (SacerdosJ latepatet, tir communifignificationi defignat eum, qui cultui diuino addiHtts tir dedicatitsfieu defii«^ tut eE^, Germanica autem yox () nimüs anguÃa elCgt; quam yt amplam Hiam amp;lat 'e difififiam latini yocabult fignificn-tionem exprimât.
In nofirafiquidem yernacula hnguaÃacerdotes ( intelligunturfill illi, qui confiecrati fieu initiati fimt ad celebm'nr dumfiacrificiumpro yiuts tir mortuüs.
Vera autem ofificia fiacerdotalia tribus hts partibtts abfiol-uttntur,docendo, orando,fiacrificando. Tales Socerdotes erant m lege ^ofi. Frimo, adminifirabant ofificiumdocendi,teÃe â\4alti-â chia cap.i. Labia, inquit, Sacerdotts cuÃodiuntficicntiam, tir l' gern requirent eS: ore eiw, Secundo,orabant tir deprecabanturpre
-ocr page 145-\10NnS TâB^OTHETAâf^yU. Ãî populo. IKum. t6. Tertw,lacrificabant Tiomino omnitgenerisÃi-crificia pro populo. Exod.z 8. Sic Ethnici quo^jantiflitesfuorum idolatricorum cultuum yocabant Sacerdoces, non tam propter fa-crificia, juà tnpropter facrorum oraculorum(qua Dij ipforujn a-debantfnterpretationem.Eodem fenjù eir lurifconfulti,Sacerdo-â tes dicuntur, non quod iura facrificent, fed quod iura traSbent,in^ terpretentur, confiant, amp;nbsp;in rebits dubijs de iure refondeant ^tq^ décidant.
quot;EPunc ergo difidamiu, quid de Sacerdotibus amp;nbsp;Sacerdotio in nouoTejlamento fcriptum extet:amp; an altquidde'\lijjatico facer dotio '^ifaticts jacrif cults traditumfit. Cur enim nos Chri-fliani eiufmodifacerdotiumampleSleremur, quod infiitutione amp;nbsp;quot;^ocatione diuina car er et?
tAaronicum Sacerdotium non bumano figmento ,fed diuina tirdinatione infiitutumfuit:alioquifuiffet irritumjmo etiam ido-Ititricum. Et Chrifiusfibi ipfi non yfiirpauit honorem facer dotijp feâ à pâtre ad id yocatuf atq^glorificatw fuit.Heb.fjPhdulto minus in nouoTeftamento Sacerdotium 'valelit, quod fine omnt te-fiimomo diuina 'voluntatts folo hominum arbitrio eleSlione in-ftituitur.
Triplex autemSacerdotiuminnouoTefiamentoailt;gt;ipofio-lis Euangeliflts defcrtbitur.
Trimum efà 'vnicum amp;aternum Sacerdotium Domini noflri defii ChriÃt,
Secundum eP^ flirituale Sacerdotium , Chrifliants omnibtts commune.
Tertium Sacerdotium jipoflolti alijs^ minflris Ecclefiaproprium amp;fingHlare
?\Zâ 3 DE
-ocr page 146-CLASSIS, Tgt;E TESTL
no Sacerdotio Chrifli»
ETifiola ad Helrxos Sacerdottum ChriÃi à quinto capite ufj addecimum accurate amp;nbsp;eicquijttè per omnes ctrcumÃantt^ defirihit, amp;nbsp;antitheÃquadam QjriÃi eir Lewticum Sacerdotinfl^ confèrent, dÃinEledocet, quibm in rebtn ycraqi-tùm conentai^ turn différant. Qwa yero ben'e longa efà ilia dt/J^utatio , repetiti'gt; eiuf odiofa effet futura , à de y er bo ad ycrbumexfcriberetuï-Ideoq^ breui quadam fumma ytriutq^ Sacerdotij conuenientiaWt tir difirepantiam completîar.Si cui Itbet, integram .ApoÃoli ttii'â ^ationem perlegat.
Conucniunt autem Cbrifli Aaronis Sacerdotia, in hi's partibus»
» ^trobiq^ el^ Sacerdotium ynum.
t JEtrumq^ Sacerdotium ab ipÃo Deo inÃitutum
3 Vtrumq^ Ãum habet tabernaculum.
4 Vtrum^ habetÃacriÃcia.
Ktriiaqffacrificia occiduntur.
6 In ytrtt^ ÃacriÃcijs Ãt effuÃoÃanguinü,
7 ÃacriÃcia Ãemelfiunt.
à nbsp;nbsp;ytriwsq^Ãacrificia expiantpeccata.
Difcrepant porrb in fèquentibus panibus*
« nbsp;nbsp;Knum e/ÃÃecundum ordinem iAaroniti^AlterumÃcundtiM
ordinem ^ielchifidech.
t f^nut Sacerdotum elà inÃrmut ,peccator amp;nbsp;mortaltis homo, habet^ÃoiÃuccefforts: ,A.lterpraterquam qubdhomo eÃ, amp;
-ocr page 147-Mom IS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç?
amp; qmdem fine^eccato,etiam Dew eÃ^täquot; in teternumper-manet.
3 Viw populi !amp;Ãd ipÃwpeccata réconciliât: lAlter tan~ turnpopidipeccata expiât-
4gt; Vnw nbsp;nbsp;nbsp;externW:tgt;llter fjiirttualts.
ynw à Deo quidem inÃitutw e^,Jedabf^^ iureiurando:filter autem tweiurando conÃrmatw eiÃ.
J^nw habet terreÃre tabernaculnm : Ãlter cceleÃe,
7 lt;Ã.lter JacriÃcat in territ:Ãlter etiam in ccelts.
8 lÃlter immolât boues,agnos,hircostamp;c.ÃlcerÃeipÃim.
tÃlter ma^atpecudes ad/acriÃciumtiÃlterÃuum ipÃw corpus tirait am.
10 VIS effundit alienumÃinguinem:ÃlterÃiumproprium.
» 1 l^niusjacriÃciumÃmel tantumÃt in anno : Ã4lterius Jemel tantiim in yltimts temporibus.
12 I^nius JacriÃcium expiâtpeccata externa in legem commiÃa: â¢Ãlterius yerb,expiât interiorapeccata conjcientix.
i 3 VniusÃacrificium el^ imperfeBum , ideo/jj Jape repetitur: ^Iterius ,e0^ perfe^umddeoq^ÃtÃemel tantiim.
Ex hü Omnibus tandem concludit tÃpoJlolus, Leuiticum Sa-cerdotium fuijà typum exemplar Sacerdotij leÃi ChriÃi : amp;nbsp;CbriÃumynicoÃuo amp;nbsp;xternoÃacriÃcio illudconjummaÃe acpror-Ãts abrogaÃe.
lÃdhxc, Chrifius non Ãolum abrogat quot;^etus Sacerdotium Leui-ttcumiSedoccurrit etiani .Ãpoftolus in hac collatione omnibus a-lijsfuturü Sacerdotijs at^^ÃacrÃcijs ,qux 'vllo quot;yrnquam tempore txcogitaripoteriint. lÃamÃngulafer'e yerba, quibits in collatio-ne ytriusq^Sacerdotij ytitur,e() dirigit,yt oÃendat ChriÃum cum Ãio ynico,perfe^o,Ãirituali, ceeleÃi eir xtemo Sacerdotio, nullum aliud externum Sacerdotium amp;nbsp;facriÃcium yel anteÃ,yel lu^ta fe}yelpol^Je, tolerarepoÃe. Ideoq^ ChrÃus Leuiticum illud Sacerdotium
-ocr page 148-â TET^TIJ CLASSIS, 'DE TESTE cerdotium non folum de triiu tn tribum tranfluht ; 'Verum et 'nt^ externum in internum^tempomrium m aternum commutauit.
Si enim Dewprater/ilijjut Sacerdotium ^JatrificiumietiAi^ externum aliquod extare yoluijjèt, nunquaprofeSio yoluntateit^ Ãtam mutaÃetyjed yetw illudSacerdotium à feipÃ) ii^itutwn i» Ãio 'vigor e reliquiffetinec pafjwfuiljet templum alt are, Sacer^ tes, amp;nbsp;Sacrificia antiquiÃima, diripi ac deuajlari à EejpaÃano amp;nbsp;Tito,limants Imperatoribtts.
Hcec de primo genere Sacerdotij , quod toUw Chrilliell[_,t^ Epiflola ad Hebrreos ceu commentario quodam Leuitici Sacttâ dotij dixiÃe fuÃiciat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia quomodo cum âMiÃatico facriÃ
cio coüueniant,Faber quot;viderit.
â DE SPIRITVALI SACER dotio,quodomnibus Chriftianis commune efl»
Q^nquam Chriflus folus fitfiiritualts Sacerdos amp;nbsp;Eontifi^ noui Tejiamensi,'Vt modo diBum eli^ : tarnen quemadmodum nos tanquam fratres amp;nbsp;cohtei edesfiuos ommu fiuorum cælefiium boii^' rum participes facit, itaqueq^omnes in fe credentes confecrati^ regale Sacerdotiu, 'Vt in Spiritu dr 'Veritäte omnia Sacerdotali^ off cia adminifirent,hoc e^f^,doceant,orent,facrifcent.
De bocffirituali Sacerdotiofiribit Eetrits,fecundo capitepri^^quot; risEpiÃolÃ-.Fosipfiquoq^, inquit, quot;Veluti 'viuilapides tedificemwh domitsfiiritualis ,facerdotium fanSlum, adofierendum ffiritUA^^ bofiias,acceptabiles Deoper lefim ChriÃum . Et môk:Tos autt^ genw eîe£îum,regale Sacerdotium,gensfanSla,populuf qui in /«* erum acceÃit,'Vt 'virtutespreedicetis illius, qui è tenebris quot;Vos 'VO' tauit in admirabilem Jùam îucem.
Qm fane 'Verba Eetrus non fcribit confecratis facrificulis âUf
-ocr page 149-O Klis TT^OTHE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âi 4
faùjs i fed (quoi infiriptio Effloladocet ) ele^ aducnis^far^ firn incolentibniIPontum,Gdlatiam,Cdppadociam,tgt;d.fiam,e^ 'Bi-thynidm.fdufdm infuper reddtt,qudre SdcerdotesfinC'.yidelicet, quot;ptl^iritudles hojiids oferant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yirtutesprtedicent ilhw, qui
è tenebrii idoldtrite ydriorutn errorum in lucem dgnitionii âDei i^fos yocduerit dtq^ per dux er it.
lohdnnes tApocdld.Qm dilexit nos,mquit)amp; Iduit not a pec-Cdtis noÃrisperfinguinem ipfius eÿ'fecit nos E^ges amp;nbsp;Sdcerdotes Deo^eä^ pdtrz fuo.
Et pb^ cdp. q. âE^demiÃi nos Deo perfdnguinem tuu,ex omni trihu^ ör linguditäquot;populo, e!st ndtione, e!^feciÃi nos Deo noÃro quot;E^geseir Sdcerdotes.
j Et Cdp. 20. Dedtus amp;nbsp;fdn^M, qui hdlet pdrtem in reÃirre-^ioneprintd. In ijs fecundd mors non hdbetpoteÃatem, fed erunt Sdcerdotes Dei eis' ChriÃi.
In his qudtuor locis mentio ft Sdcerdotij in nouo 'TeÃdmento, (st nullihiprxtered,nifi in EpiÃold dd Hebrieos . fum dutem hac EpiÃold de ynico amp;nbsp;ttterno ChriÃi Sdcerdotio, reliqui Iodide Sdcer dotio omnibus ChriÃidnis comuni,loqudntur,ddhuc FdiriKlif-fd claudicdt.
DE SACERDOTIO APO» ftoloruni,aliorumq? miniftrorum Ecck'fiæ proprio»
Tf nomen S C E EfD 0 T I S intotonouoTeÃd-mento .ApoÃolis dc ctereris EccleÃie miniÃris nunquam tri-
luitur,eo quidem ÃnÃi,quQ Ether proKhffdrijs fdcrificults inter-pretdturitdmenf Ether dlid teÃimonia e\nouoTefldmentoproferret , quihits ChriÃus externum Sdcerdotitm (sr fdcrificium A-poÃolisyel dlijsEcclefx miniÃris mdndafjet, qiueue ApoÃolosta-
-ocr page 150-TE^RJ'IA CLASSIS, DE TESTE le quiddam fibi yfurpaffe conuincerent, de nomine ac titulo [ani |, (pote^ enim omnibus rniniÃrü Ecclejia: tribm)non lidgaremiü» 'Meq^ enim de nomine Sacerdotus, fed de eicterno opere atq^ officio inter nos controuertitur : de facrifcio nimirum âE'iiffatico, m ^fio fùbffeciepanùs eä' yini corpM amp;Janguinem Chrifli 'Deo patri of ferre tentant '^diffarif,
^ge ergo yideamus,quomodoDomintts EccleÃtefueeproffê^tâ rit}OrdinandtsminiJirts amp;nbsp;minijkrijs neceÃarifs nunifoifan amp;nbsp;*M.iffas quot;EliÃarios Sacerdotes inuenire liceatbquot;
^poflolos numero duodecim emift Jejw,quibttspracepit, âi-cens:Ãrofe£liprtedicate,dicentes: gt;gt;ippropinquauit regnum cælogt; rumShdatth.io.
Et rurÃosiData e/à mihi omnispoteflas in cÅlo amp;nbsp;in terrtLjgt; Euntes ergo docete omnesgentes, baptifantes eos in nomine 7aâ trbSyCir Filtj, eäquot; SpiritusfanShidocentes eos ftruare omnia^qW' cunq^pracepi quot;vobtsb^latth.zi.
^larci i6, Ite in munditm yniuerfum,e^prxdicate Euange-lium omni creaturæ. Qui crediderit,amp; EaptiÃtusfueritÃaluu^ erit:qui y erb non crediderit ^condemnabitur.
^btorum t. Eritü mihi tefles nonfilum lerofibymis, yeriM etid in yniuerfa ludxa, Samariaq, deniq^ ufq^ adêbctrema tcrrttâ
Eauliis i.ff'^rinth. 12. Et alios quidemfnquit,pofuit Deus iu Ecclefia i primiim ,gt;ipoÃolos deinde Erophetas, tertio Dobfo-res,amp;(.
EpheÃ. Et idem dedit, alios qtiidem i^ipoÃolos^alios ytto Erophetas, alios autem EuangeliÃas, alios autem EaÃores st Doblores.
tASlorum loSPaultts Ãeniores Epheà it a adhortatur littenâ dite igitur 'Vobis cunblo gregi, in quo yos SpiritusÃanbluspo^ Ãiit Epifcopos ad regendam EccleÃam Dei, quam acquiÃuitÃn'' guine fùo.
OfÃciiM
-ocr page 151-MOKTTS
Officiumporro EpiÃopi EauliMjatiii exphcauù i.Tim.-^. Ebt non jolim é\igit,ytfit ureprehcnfibtlu^yerum etiam fit SxSini-^ ânü'.^aptits addocendtim.
Et TttA.Epifcopum 'ygt;tdt non folum effe inculpatum^fed tena-cem quotj^ eiitf qui fecundum dobîrinam eif fidelü fier monts yit: Rötens fit etiam e\bortari per doldrinam Janam,iamp; conmdicente^ conuincere.
Offcium autem Diaconornm trat ,minijîrare menfis, hoc curare necefittatempauperum amp;nbsp;indigentium,^£î,7.
Ht funt loci noui Eejîamenti, m qiiibits ^linijlri Ecclefice à Chrifio ordinati, amp;nbsp;ab i^ipojlolts atq^ Euangeltfits luxta minifies ria amp;nbsp;officiafia defirtpti fint . De'^'lifjarfi autem fiacrficults altum eif ji'enttum. Hec mandatur cuiquà m l^liffiaticum offi^ Cîumfiedfolum officium docendi ac'pradicandi Euangelion.
^-'ipofioli namq^ erant tilt, qui toto orbe circumambulantes E-uangelionpradicabantiactejîes erant refiirreBionis Chrifii.^lar^ (I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euangelifiic erant,qui yelhi/loriam yita Chriftide^
frihebant,yelcertùs in locü Chrijlumpurèprædicabant. Erophe-tlt;c erant interprétés enarratores firipturarum t. Corintb .
Hosfiquebantur Eafiores amp;nbsp;Doctor es,qui apudnos dicuntur Ta-rocht. Htf xts fedtbits pafiim in ciuitatibtts cum Ecclffaperma-nebant (quemadmodumpaflor cum grege } zir infiabant docendo, arguendo, exbortando amp;cproyt Et^ecbielis 54. officiumpajlorts defiribttiir.âDeniq^ erant amp;nbsp;Epifiopi,quafifiuperintendenteszii' in-fieblores aliorum paftorum : quales fuerunt Timothetts ac Titus. T)e horum omnium commtiniofficio 'Paulus fertbit i.Cor.4., Sic nos lefltmet homo,yt mintflros Chrtfit, amp;nbsp;difienfiatores niyfle-fieriorum Dei.Et rurlus 2. Cor. Tcaq^ nomine Chrifit legattone fungimur,tanquam Pieo yos obficrante per nos rogamuspro Chrifio,reconcilieminiâDeo,(s-c.
Quodfe Sacerdotium '\iiffiaticum tempore ^pofio'orumfidifi-0 î fit
-ocr page 152-TE\T[yî CLÃSSIS, 7)E TESTE Ãtprxiipuitm amp;primariutnin EccleÃAmmifleritim ( modum Eaber in loto juo bhro idBitat)Ãeri^rüfeSlo mnpotnif[((gt; quin EuangebÃie ^poÃoli abquam faltem mcntionemeiinfiquot; lisent J fz'/w omnium alwrum Sacerdociorum amp;nbsp;miniÃrorum £^â (leÃa dcÃriptionemJufceperinr, adeo, yt ne Diaconorum Ãnt ohlui,
Q^ndoquidem yero nihil de eo fcripÃruntiCertum eFi^,Sacerâ dotium ÃdcriÃcium amp;nbsp;cÃÃcium temporihuó tApoÃolorUfii prorÃtiÃäÃe ignota:amp; lgt;ngo demitm temporepoïl^y ex hominüfi plaeiti'Spuxta exemplum Sacerdotij Lewtici^ in EccleÃam intn-duSla^mdiei magit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;creÃcente «etitate, maioraÃhinde z«'
crementa jumpÃÃÃ, donee tandem in hane indigeÃam molem eX' creuerunt j quam noÃra tempeÃate ^tdimue . Sedplura dc hü di' cendi otcaÃonemprtsbeht ClaÃü quinta, qux Tatribits aÃignati
Gcrm.foU7- Torro EÃaue teÃimonium, quodebc capite lexapeÃmo prime Laun-rul ii|. 7^7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77 rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n i- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
laber allegat : l^os ( eir mmjiri Ecdelia ) isacerdotes Tiomini yocabimmt: %iiniÃri Tfez noÃri, dicetur yobü:nihil in' Ãituto Fabri Ãruit. ITam etiampdeÃolts .^IpoÃolü intelligendi eÃetyiionÃqueretur tarnen tllosfutures Sacerdotes^UffariosTe-fiantur enim omnes loci illius circumÃantite , Trophetam loqui tautud: Sacerdotibtts docentib^, qui eixipfiÃnt miniÃri T)ei. Et quemadmodu ChriÃits eodem capiteÃintu 'Domim yngitur,et ad E FÃ1FG à L I Ixd T) F mittitur^'ptTT.^Ã, D IC EF captiuis indulgentiam, clauÃs apertionem ; itn etiam arbores iuÃitiiSjeäâplantatioDomini^ hoc eFf^.Apolloli,it' dÃcabunt deÃrta à feculo, amp;nbsp;ruinas antiquas erigent. Quo natn tnjdo^autquoinÃrumentolnumcanone'\4ià Iâ minime quot;^ero: fed^quemadmodum amp;nbsp;ipfi ChriÃits,prxdicatione Euangelij.
Ohm d:cebant, FÃeras nee mehorem nee detcriorem redden hominem : quod inde accidebat, quia nulla habebantur condones yeÃertinx.
-ocr page 153-o Nils HE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 6
âVi^mtnx.Sed nos yerè ^oljumiis idem afÃrmare de Canone quot;^ià Jie,quod hominem non immuter ,fid qualem acceperit, talem di-mittAt.^J^a enimnon annunciaturpublii'e,necprædicaturlingua, tognita,n: tant ilium quidem cedificat. Si enim Sacerdos in Eale^ fia linguü loquatur,hoc e^,jubmijÃa yoce amp;nbsp;ignota lingua quot;Mià Jam telebret, eix ingrediantur inireduli, nonne dicent ifjum inj'a^ nire^Qufidfiprophetet,tdefi^,concionetur amp;Jeripturas expliceti ingred'.atur autem incredulity, coarguitur à Saterdote amp;nbsp;dijudi-caturfic occulta cordis eiuy manifiejlafiunt : atqfitaprocidens in faciem adorabit Deum, renuncians^quod^Deus reuera in Ecclefia ilia fit. Hoc yerè e^l^ xdificare dejerta gentium , HeceJJe igitur t^,,Apofi(ilos eÃe Dolores, non fiacrificulos â^lijÃarios, quot;^it yati-' cinittm Efiaix impleatur.
i^itnequaquam Fabroconcedimiiy, hancTrophetiamEfiaix d^ fiolis i^ipojiolis amp;nbsp;minifiris Ecclefix eÃe pradiElam . quot;Pertinet enim adomnes credentes, qui in ChrifloÃirituales Sacerdotes'^o-â cantur, amp;nbsp;quorum opera omma exJideprofieila Ãnt acceptabiles hoflix coram DeOy^t fiiprci diÃum e^.
Quare, yt fiiperiora omnia in ynamfiummam colligam, Faber é\ Leuitico Sacerdotio nihil aliudeuicit, quam ChriÃumfolumin nouo Tefiamento yniium amp;nbsp;xternumeÃe Sacerdotem ,per quern omties credentes fiant Ãirituales Sacerdotest^ApoJîolos autem,a-liosq^minifiros Ecclefix ejÃe Sacerdotes non miÃificantes,Ãedprx-â dicantes Euangelion.
' ItaqÃim nec T)auid, nec quot;Daniel, nec^alachias, nec quot;MoJeSf nec Efiaias, quot;MiÃaiicumÃacrificium approbent,alios necejÃe e^ Prophetas habeat Faber,
à tueri quot;JvliÃam fuam Délit
' Si». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o 5 ctTA-RJA
-ocr page 154-CLASSIS, Tgt; E TESTI^ïO^ Quarta claisis tefti-MONIORVM, EX SAN-(flaCatholica Ecclefia*
E E^^DâMO T) Feiert ejitmonijs Euangelijlarum, lt;gt;1^' Ãolorum amp;nbsp;'Prophetarum , coaatuf e^ quot;Miffatïcumfatrïfià um af^erere: 'tta nun( ÃinEla Qatholicx Ecclehx authoritadfl^ obtendzttcuiwpo^^facra Pïhlica . maximum poncttti ata^ momentMgt;
Stc enim ChriÃips ipfe inqwt ^latth. »8. eccleÃam nonatidii' rztÃt tibi yelut Ethnicui amp;nbsp;Publicanm. Htc autemfummA o-fera danda e^^yt agnojcamui,qua;Ãtyera ,fan^a amp;nbsp;Cathohc^ EccleÃa'.habet emmamp;DzabolwÃtam eccleÃam , quie mahgnAfi^ ttum dicitur. ErgoÃFaber tejlimonium yerte Cath olicx EaliÃ^^ proférât^non minm eicredendum e^f,quam ipJisPropheti'S^Jpâ^ Ãolii, EuangeliÃis, amp;nbsp;ipà denïq^ ChriÃo. Sin alterim eccliÃae tt-Ãimonium d.promat , nonpatiamur nobüs tarn fplendido fucat^ ecdeÃa titulo oculos perÃringi : /ed multo magus obferuenuu! aC teuereamur PatremÃoc e^,ChriÃum ipfim^quam ^latremiVmi TShouercampotiwÃot e^Ãdfam cSr hypocriticam EccleÃam.
Hane autem Faber iudicat eÃe Ãatholicam Eceleliam,qult;ie oï' dinaria fuceeÃione S. Petri federn teneat,credatq, id, quod ybiq,) femper^eSr ab omnibus ynanimiter creditum confeÃum^fif-EAigt;^ ipfamporroefe 'Pomanam eccleÃam,in qua Iulius ter tins, inde ä Petro ducentcfimits triceÃmits primus Pontifex Ãu Papa nuiW' retur.Ethuic PpmanteeccleÃx trtbutt Faber eaoinntd,quxin ertf Uteris yens ÃatholiCis eccleÃistribuuntunyidelicet, quodÃt Ãrmamentutl^
-ocr page 155-NIIS EX S. CAT HOL, ECCLES, gt;^gt;7 Ãrrnamsnnim nbsp;nbsp;columna'vcritatu:quodà ChrtÃo amp;nbsp;Spmtïijan^
regatur: quoderrare nonpoÃtt nee ylla beereji contatmnetur: ^uodpoteÃas eiw non minorÃt quam cApo/îolorum:qubdq^ ô hor-vendam execrandam yocetn ) abfq^ yutopoÃit diuinusprxter-nfiiÃt^ conÃitutiomhw, Ãecialcs quajdam ipjaJanctre, Cnm ergo T\^mana eccleÃa inde ab iXpoÃolorum yjq^ temgoribuiÃtigra mille amp;nbsp;quadringentos annos cum toto orbe terrarum credzderit docuerit,amp; adbuc doceat, corpus J anguine m ChrÃt ÃubÃeeie panii quot;ynni in NltÃfa Deo Eatri o^erri, non dubium eÃe, quin Ãt facrificium ,quantumuii dApoÃoli Trophetce nihil de eo jcripi'êrint.
In bac deÃeriptione EccleÃce recenÃet Faber quinq^ conditiones Ãeuproprietates,ex qutbus tanquam inÃallibilibusÃgnü yera Ca-tholiea eccleÃa agnoÃi amp;nbsp;dijudtcari debeat, Erimo,fucceÃionem EontiÃcum,aEetro nbsp;nbsp;nbsp;adhaenoftra tempora,Secundo,yetuÃani
à diuturnam conjuetudinem. Tertio, multitudinem fellatoru amp;nbsp;adbierentiuniEpmanaeccleÃa , Quarto, poteÃatemparem cum ^poftolif. Qmnto amp;nbsp;quot;ultimo, ins ^poteÃatem mutandi diuina^ (onÃitutiones,
Hac omriiaÃaneÃecioÃopratextu ornantur,Et quem tandem Mnpermouerent tituli adebÃlendidi ecquis errare banc ec-tleÃam exiÃimaretC Veriim quomodo hac cum yera Catholica eccleÃa conueniant,Ãgillatiin diÃutiemus.
DE ORDINARIA SVC= cefsione EpiEoporum* â
I2\r EccleÃa ChriÃi eÃe ordinariam ÃueeeÃionem EpiÃcoporum, hoc esiÃ,alterum yÃq^ ad alteriiis atatempertingere, atq^ itafi-biinuicemÃuc(edsre,necnos difÃtemur . Earn y erb ÃueeeÃionem lertis quib:iÃdamÃamilijs,pcrjontiÃoeti alligatam eÃe,Ãciit olim Leuiticum
-ocr page 156-CLASSIS, T)E TESTlW^
Leuiticum Sacerdotium alligatum fuit, amp;ficut Faber lon^atnÃ' riem T^manorum Fontificumtexit,idnon modo non concedifnn^â fed contrarium ex facrùs Itterts demonfirabtmtts.
Ãf^emadmodum enim regnum Chrtfii e/à regnuJfirituaUi etid noui teÃamenti eccleÃa hherauit ab externti ceremonijs circumÃantijs locorum,temforum,perfonarum,yâ¬Ãium,eäâ^J(6 '^era Catholica ecclefiae^ tn omnibus amp;/ingults locis,regio'nd!^ } 'ygt;bz Euangelion legitime amp;publicèprxdicatur,^! Sacramenta fecundum in/iitutionem ChriÃt diÃenjantur. EtjV^^^ hic coetut idem docet amp;nbsp;confitetur, quodomnesFatriarcha, phet(e,gt;gt;tpoÃoli amp;nbsp;EuangeltÃa, altjijj ChriÃifidelespaÃim in to orbe dÃerfidocent ac confitentur, iure optima dicitur Cathoh' ca,id e^,ymuerfaits ecclefia.
Etenim régna, ditiones, oppida, eir Ã^Ãniblica buius tnnn' dt non fimt Cathobca Ecclefia : fed e/à dÃerfa htec ecclefia omnes regiones , omniaq, loca totius orbis.Q^madmodum Cbtiâ Ãtts ad Samaritanam mulierculam dicit, Ioan. 4. Eenit bora,amp; nunce^,quandb neq^ in monte hoc,neqj Terofolymü adorabitü trem, fed yeri adoratores adorabunt Fatrem in Spiritu eÿ ritate.Et Fauhts Ephe.âj.CbriÃtts,inquit,dilexit ecclefiam,amp;Æ' metipÃm expofuitpro ea,'r)t illam fan^ficaret,mundatam lauoe croaquæper yerbum,e!sâC.
tgt;4.tidtmits prxdicationem yerbi,cis''ygt;Ãtm facramentorum,amp; â^eram inuocationeminÃiritu yeritate, efi'ecertasnotas eccle-fixiswn lerofolymas, non Fprnam , nonhunc y el ilium populugt;iigt; Q^quis eniminuocauerit nomenDomini,falu]ts erit.
Sic amp;nbsp;Hieronymus defcribit Ecclcfiam Catholicam,adEni(' nium Epifcopü,amp;repetiturTgt;ifi^-^. Ca. LegimustHec altera,in' quit,Fpmanx quot;^rbü ecclefia,altera totius orbis xÃimanda el^, amp;nbsp;Gal'iix cir Fritannix. flam amp;nbsp;Africa, eir FerÃs, eir Orient, amp;nbsp;India,amp; omnes barbarx nationes ygt;num ChriÃum adorant,ynant obferuantregulam '^eritatüs, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lAlbah
-ocr page 157-EX s. CâTHOL. ECCLES. 58 ^Adh^c, nm in eo confiÃit ordinariafitcCeÃio Epifio^orunt,yt w cathedra 'Pétri fedeane,fed yt in yejligiji Pétri ingrediantur. Qmd turnÃt, cumgregetn Chrifltpâj'cunt ficut Chrijiti^ Petro niandauit^quod^Ãdeliter executifs e^. Qathedram enim Petri ra^ax etiam lupin tenere pote^ , gregem yerb Chrifti pafiere nemopQte^,niliqui Euangelion prxdtcat . Porrbid Pontifices P^mani nbsp;nbsp;nbsp;adeo non priedicAnt,yt dlios idpredicant es ferro
^gni perfiequantur . Quod quam diu facer e pergunttnon funt 'yiera ecclesia,quantumuts cat he dram Perri teneant.
Qmbtn autem in rebus ordinariafuccefiio quot;Ver'e Chriflianorum Epifioporum confiÃatimultb certius docetPaulus Ephef 4.. fienditÃe ChriÃo loquens, tnaltum, captiuamduxtt captiuita-tem,amp;dedir dona hominibits(pradicationem Euangelij, amp;nbsp;dona Spiritus fanSli)Et idem dedit, alios quidem »dpoÃolos, alios ye.-ro Prophet as y alios autem EuangeliÃas, alios autem PaÃores ac Tyollores^ad inflaurationem fanSlorum,in opus adminiÃrationts «dificationem corporis ChriÃi täte. Et ad hanc militiam non firn-per'yiocat eQs,qui ordinariapoteÃate magiÃratufunguntur fed hos ipfos ad giibernacula fedentes fiepenumero per pios DoBores amp;nbsp;P aflores, ex pleheio amp;nbsp;yulgari or dine à fie eîeSlos, atq^ excita-tos,arguit ^obiurgat, eit oppugnat.
Xam quemadmodum Deus ah initio mundi [alutares DoSto-respP atriarchas amp;nbsp;Prophetas eccleÃa fux dédit,qui perpétua fie-tiefibiinuicemfiiccederent : Sicut inacie fublatts è medio ante-riobuspofieriores è yefiigiofuccedunt. Ira Chrifiits in nouo EeÃa-mento ecclefixfux non folùm dédit .Apfiolos eit Euangelifiasfed illis yita definilâS ,pafiim aliosfideles Epifeopos amp;nbsp;PaÃores fuh-mfi;. Qfi etCi Prophetts amp;nbsp;gt;Apofiolis non fint comparandi, tefies tarnen funt Chrifti eit doSîrinx Euangelij. Omnibus enim tempo-ribus 'SierbumDei alicubi pureprædicatum, alibifaljis hxretico-rum dogmatibus oppugnatumfuit,
P Qt^ando^
-ocr page 158-classis, de T est mo.
Q^ndoquidem enimÃngultsfere annorum centvrijs noux rejes exortxJunt,fiibïndii âDeut heroicos altquos quot;DoSlores exdtâ-utt,qm harejes refutaruntyera dobîrina ,gt;4poÃoliccE teÃiwo' nium perhiluerunt.
It a, inprima centuria Dew eccleÃa Ãua dédit lohannem Ea* ptÃam, ChriÃum, ^poÃolos^ amp;Jeptuaginta diÃipulos ChrÃü* %lorttw ^poÃolteJuhjhttiit eorum di/cipulos,Tgnatium ^ntio* lt;hi(e,Quadratum tAthâ¬nii,Eolycarpv.m Smyrnce, Irenxum Lag-duni. In fecunda eenturia eXatamt Tertulltanum in ^ÃÃica, Origenem i^tleXandriæ, Cyprianttm Carthagine. In tertia cent«' na, EuÃebiam CxÃarexy â¢^thanaÃum ^leXandrue, Hilariwtn âPî^autsfiregorîumUa^ran^îjEpiphamum in Cypro. InquartA eenturia, t^dmbroftum â^ed^olani, Hieronymtim Detblshemit ^uguÃmum EhpponeXbryÃoÃomum ConÃantincpoli,eirÃc dein-ceps, yÃeij ad tempora Gregorij quot;^lagni. Qwmaamedum inÃa igt;t ClaÃe Eatrum dicetur.
gt;gt;it^ hiÃunt, qui EccleÃam magù «dÃcarunt, articuÃosfi^it^ defenderuntitix noua dogmata oppugnarunt,quà m omnes T^mAHi TontiÃces. Quad enim hi eximiuÃripÃruntt quid loni pojierii re* liquerunti'IIam qui optimi inter illosÃunt, IhiÃÃam eir alias cere^ tnonias inÃituerunt. ^liqui magna eXparte, de externts opiluf, iuriÃdiSlione,gloria amp;nbsp;honore dimtcant, amp;nbsp;infinitam tyranniderit exercenf.quodex hiÃorijs eäâ communi ^perientia diÃiitttr.
^ttamen inter quot;Eomanos etiam quot;PontÃces nonnulliÃuerwit ytiles atqÃalutares.'Elam quanquam yaldeÃnt dÃimileSimaxi* m'epoT, SylueÃri pracipue tempora, quibwÃuhinde amhitioÃut Trimatum affeSlarunt : nihilominw tarnen ChriÃjts aliquos he^-roas excitauit, qui tam ore quà m calamo h ar eÃe s impugnarwnt, (îrpuram do^lrinam Euangehjpropagarunt j nonnulli etiampro ChrtfloÃanguinem Ãtum proÃuderunt.
^Torrb quipo^ Gregorium Tvlagnum Eetricathedramtenue.
runtt
-ocr page 159-EX s, CXTHOL. ECCLES.
funt,prorÃit degenerarunt, ex Epijcofis in Lapas transformati. Hi diuinorum oraculorum loco humanas tradttiones JubjlitueruCf amp;nbsp;fubfalfo tirulo ectlelta mundanum domimum exercuerunt.
.runtamen ne tum (jmdem Chrijim eccleliam Jùam pror^M dejeruicjedpol^rempora Gregorij '\dagm uj^j ad Concihum (^ôn~ Jlannenje multospræclaros Dotîores ecclejiæ dédit. Qui licet ye-tujhoribw Latrtbus non jint limiles , ac multa temporibtts fûts tribuerint, humanas tarnen traditiones acriter reprxhenderunty ^^'tieritatemfuus comprobartintjuÃ'.agijs . Ealesfuetunt, Tdedat â^banwPBernhardtis^onauentura, ÃlicolaM de LyrajEaule--
complures altj, quiinfrà recenjebuntur.
Tandem excitauit 'Dominus lohannem Hufs, amp;nbsp;po?^ hune ^artinum Lutherum,qui Traditiones humanas eiromnes faltos ^^Ituf)Cumprimù yerbprophanationem cÅneeDominiex in '\lif ftfortiÃime oppugnauit,euer tit expulit, amp;nbsp;quot;Biblijs, qux diutiÃt.» jubfeamno delituerant,in lucemprolatis, yeram agnitionent l^ei paÃim in orbe terrarum plant auit.
Quarè ciim Ãpmana ecclefia aliud Euangelion de cÅna Domini pradiceCjCt Letrics Laulus à Domino acceperut ecclefiie tra-diderunt,profe£lo Lontijices Ãpmani nîi /edent in cathedra Letri^ fed in cathedra deril'oru,yt primo Lfalmo ltribitur.(2uemadmridu enimin cathedra^î^/ts jedere, none^ tynagogamoccupare,e!:r ^lo/ewyielata facie legere , aut humanas traf tiones ärgere Jed rete^afacie °^lofen intueri, amp;fcrutari eimd de Ghriflo teripjerit^ idj^pubâ.ic'e docereiSic in cathedra Letri federey non e^y eo in lo-cohabâtare, in ejuoLetrus pnedicauit, fedgregemft.'i aChrijlo eommiffum paCcere prædicatione Euangehj , amp;nbsp;foHicite cauere^ ne qua falfa doBnna irrepat ; idj^facere non turpts li. cri gratia, fid propenfo animo'.neqÃominiumexercere aduerjus clercs , fed eLe exemplargregi's.i. Let.i^. Sic Hieronymus ad Elindorum fcribit .z.q.7, Hon omn.s. Hon e^ facileflare in loo Tetri «âÿ
T z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T aide y
-ocr page 160-CLASSIS, DL TESrmO^
7 aid I ,Jcilicet tenere cathedram iam cum ChriÃo regnanttfttn' quia hii dicitur : Hon fanBorumfilij Junt, qui tenent loca faïtdn' rum^fedqui exercent opera corum.
Si ergo 'Rpmani DontiÃcesprxceptu Tetri fequerentur, Ide^' ter eos agnojccremw TetriJucceÃöres nojiros tAntiJlites. 'Vero nihilminuffaciant,cert'egloriatio ipjorum de ordinariaÃt' ceÃione tam non iuuat ipjos, yt fe EccleÃam Catholicam eÃeprOâ lent, quam non iuuahat ludxos iaSlantia ilia depatre ,ylbrahA-mo,ytfepogulu Dei efjeproharent.Hine Taulw i.Tim.i. Gent-alogia,inquit,nunquamÃniendie,qua:Ãionesprxlent magt5,qMfl^ «dlÃcationem Dei,qu(e e/ÃperÃdem.
Quidenim anxia illaTapi/larum computatio eir enumerate ordinarixÃceeÃiones aliud e^,quà m ludaicagenealogia!'
Cotitrd yerodoSlrinade cocnaDominiÃonans innoÃrüeeeU-Ãjsharum regionum,pulcherrimè concordat non tantiim cum te-Ãimonijs EuangeltÃarum, gt;A.poÃoloru amp;nbsp;Trophetarum, yertun etiam cumÃriptü yetuÃiorum Tatrum nbsp;nbsp;EpiÃoporum, quiinâ
dè ab ^poÃolorum temporibtts yÃf^ adGregorij'MagnifeculutA yixerunt : inÃiper cum omnibits totiu^ orbti, extra Tpmamie^â . cleÃjs, cum/p multif praftantiÃimü doSloribitf, quiÃib ipfoetiam Tapatu docuerunt, amp;nbsp;librospofteritati reliquerunt. VndeÃeqWâ tur, apudnos eÃe ordinariamÃceeÃionem, non quidem externa cathedra; Tetri ,Ãedpurlt;e eirfynceree doElrina ipÃw: ac noÃram ConfeÃionem tÃe ynanimem conÃenÃm yerx Catholicx EccleÃit) quem ab lApofloliiperpétua quadam firie EpiÃopi eir DoBoreS tarnÃcriptii quam yiua yoce adhxc yÃ^ temporaperduxerunt.
Quocirca Faber authoritatemTpmanx ecchÃx, tanquam A poÃolicx eirCatholicx,aÃerturw, alib confugtat neeeÃe e^, quant adÃ^ltttamÃtcceÃionem Tetri.HiÃetiam alia teÃimoniaadfimt pro ^liÃaticifui facrificij deferfione, quam TpmanenÃs ecclfxi iuÃiÃima ratione reijeiemtif,
D«
-ocr page 161-mis EX S. C ATHOL, T. C CLE S. tfo
De vetufla origine, Sc diuturna coii= fuetudine»
SI Faler ea ejjèt «täte, 'ft Tetri eenlifcipulwmfuilJe confla--retjCrederermtsfortaÃü affirmantii'MiJJam Tontificiam ai â¢A.j^oflolü,qui amp;nbsp;ipfi âXltÃas celebrarint, originem duc ere.
FlMni tum ex relatu aliorum,amp;éic lacunù Lccij, Tuimpin«f Stdonij ifrteceptorum fiiorumjhaufirit^non immérité dicere pojju-tnttSi Falrum nimts hherali calcula 'fetuÃatem âMiëÃtpputaÃe. Extant enim libri,qui tarn egregijfcetu^lS/liÃte inquam^natiui., tatem amp;nbsp;ortum referunt. eir tÃantur illamnongentos annos nan txcedere. ,A.b Apoftolorum namq^ temporibus 'fÃp ad Gregorium Magnum,hoc e^,Ãxcentü annitpot!^ ChriÃi adccelos aÃcerÃo-, nem,nufpuam in toto orbe extitit %ltÃfaticumÃacrificiumpro 'fi-vü (ir mortuii.
Ita^Ji diuturnitas temporis nbsp;nbsp;fetuÃas canÃetudints aliquid
1» dirimendo de â^ifÃa certamine Malere debent, Fabro certe non (edimuf. Ham noÃra CÅna ad minimumÃexcentis annis °MÃ.JJa antiquior, Et impudens efà Fabri calumnia^cum ait, ipÃam fix ante annos triginta fei ^uadraginta in quibuÃdam Germa- Geim, fol-41-nue locus extztiÃe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latin- fol 6 8-
Sedjit fan'eHliÃa tarn fetuÃa,quam FaberaÃeuerat(quamuis tdin teternum probare non poterit ) numpropterea erit iuÃa amp;nbsp;pituiquafifera fetuÃa amp;nbsp;diuturna conÃietudo non poÃit etiam iniuÃa eÃeamp; impio-, i .Alligauit enim Dominus eccleÃam fer-bo Ãio,Ãne tuitusprxFripto nihil in rebusÃacrtsÃuÃipiendum eliÃ. Solum ferbumÃquendum e/^, nec difiedendum fei ad dextram fei adÃniftram: quemadmodum Dominits Deut. 4. Leuit. gt;8. pr«cipi{:Facietùs,inmic,ïudicia meo-^ prxcepta me a Ãeruabi-tis, ambulabitis in eis . QiÃcdite légitima me a atq^iudicio-,: eis' nonfatiatis ex abominationibus, quasfecerunt hi quiÃerunt
T 3
-ocr page 162-CLASSIS, TESTl^ló^
lt;tntt yos,Sic Hïere. populo obijcienti yetuÃatem ^Itutuf* nirarem cukuum [uorum tdolatricorum reÃondet Trophetä^' T^umquidnon Jacrificiunlâ,quodJacrificaÃit in autratibuf
tn P late vs Ierujalem,yos amp;nbsp;patresye]iri,reges yeÃri^eä'p^^^ à pes yeÃri^eä'popttht^ terrx,recordarns ell^ quot;Dominus, eir aÃ(gt;^ dieJùper cor eius(Et nonpoterat Dominus ylerà poreareprof^ tnahtiamÃudiorumyeÃrorum,amp; propter abominationes juasà tÃJs.fdcircb euenerunt yobts mala h(ec,t^'c.
TeÃantur amp;nbsp;ipfa 'PonttÃcij Iuris décréta,conÃetudinem nili^ contra yeritatemprteualere.
DiÃ. 8. 64. Ecrit ate manifeÃata. Et Ca. Si conÃietudintV^' ltem,^d!Pi contempta amp;c.
Q^libet tonÃetudo quantumuis yetuÃa, tjuantumuis yul^Aâ tayeritatt otnninbeil^poÃponenda. quot;Mam Dominus in Euan^t' lio,EgoÃm,inauit,yericas:non dtxit, EgoÃm con/uetudo, ftra igitur quiaam,^ui rattone conuincuntur, conÃetudviem nol^ obijciuntttiuaà eonÃetudo maiorÃt yeritate : aut non /it tnlÃf^ tualtbusÃequendum,quQdmeleus à SpirituÃnSlo reuelatumdt'
Ead.Difl.Can.Si fblus»
StÃolus ChFtÃus audtendus e^Ci nbsp;nbsp;nbsp;debemus attendere,
aliquts ante nos faciendumputauertt : Sedquidpnmusqut attt^ omnes eif^ ChriÃus priorfecerit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim hominis conjuctui'i'
nem Ãqut oportet,Ãd Dei yeritatem.
St yero conluetudo abfi^ yerbo Dei altquid momenti haberett certenee fudxorum nec Turcarum religw ertt impia . Jftorutnf qutdem nugapllt;erxqj Canone â\iÃx yetullioresÃiit.'Nec yllaÃâ leraHagitiaq^ punirentur ÃadexcitÃtionempeccati longa â¬7 fu'la eonÃetudo paÃceret.
Et autem eonÃetudo aliqua laud.ibdis y el PalttM
-ocr page 163-5^//J EX S. CAE HOL. ECCLES,
n nbsp;nbsp;nbsp;fit^neteÃe e^jeam 'Vtrio diuino fubniti,yèl cirtè ei non répugna-
reefed conjentire potiw. Alioquin confuetudo nihil aliud eiE quam mueeeratui corroboratuf error. â nbsp;nbsp;nbsp;'â
f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quapropter cum â^ifpt, qualii nuncper aliquot annorum cen-
ft turias in eccleÃa lamana yfitatafuit, nonfolnm non haheat '^per-hum quot;Domini, fid eidem ex Diametro fit oppofita acfila conjue-
,, tudine quot;yietufiateq^ nitatur ^profeÃo Faber nec quot;fiomanenfis eccle-fixauthoritatemprimatumt nec'^zfiatici fiacrificij yeritatem
il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hifice ruinofis cir fragilibui fulcrù fifientabit, Firmiora enim te-
ftimonia amp;nbsp;certiorafiigna requirimtts.
De numerofa multitudine fedatorum
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Romanæ ecclefiæ»
, I* Ertiamnotam falfice ecclefix nbsp;nbsp;nbsp;falsb diSlaCatholics,afii-
'i. A gnat Faber multitudinem afieclarum. Htenonfiolumprc-aocat adConciliapPatres, Imperator es, quot;fieges, Qar dinales, Tri~ nnates,Archiepificopos, Epificopos,Academias principes, Mobiles amp;nbsp;ignobiles, amp;c. Sed ad nouas infiulas orbùs nuper cogniti, amp;nbsp;adciuitates aliquot, in quibus adhuc celebratur'^lififia. Ac tan-toper'ede hac multitudinegaudet, 'Vt in totoJùolibro huit argu-{ mento fiurimitm confidat.
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trtmamfianè argumenttpartem non negamus . Habet enim,
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proh dolor^ifiapluresfieSlatores, quam cana Dominica infiitu- ,
tioni Chrifti conformis . Sed alteram argumentipartem , quod ea propter quot;^^dUJafit fiatrificium pro ^iuM amp;nbsp;mortuûs, confiant er ne-
, gamus.Q^ emm hxc efà ratio confiequentia ? Aliqute ciuitates gt;nbsp;quot;E^egiones fsntiunt ^ifiam efie facrificiumpro yiuis amp;nbsp;mor^ , tutSjZsr exhibent Laitûs ynam duntaxatfieciem. Ergo yera efÃ
Femtificiorum doilrina. Hats tu, Ecclefia Catholica noneiC fi^~ perfiruHafiiper multitudtnem ,fid fiuper fundamentufn Apofio-lorum
-ocr page 164-QTÃl^Ã^CLÃSSIS, quot;DE TESTlUO^ lorum amp;nbsp;Erophetarum,fummo anguluri lapide lefu Chrifio. Otui tnex,induit ipfs ChryiM)'Vocem meam audtunr.Hiec yox Ckrifii quot;Prophetarum amp;nbsp;^pojîolorum,fola ei^ quot;veritas, omni errors a[lt;^ ambiguitAte carens. Hanc qutpradtcane, audiune, confitentnïi quantumuts pauci,quot;vera funt eccleÃa^.
Q^dquod sir ipfe Faherpaulo antefajjM ef^, oblationem noâ uiTeJlamenti (quam dixit ejje^iÃam ) in toto mundo aborts occafum inter gent es eÃe offer endam, iuxtaâMM-thia yaticiniumffpra expUcatum!^ Fhum ergo Fuimpinenfis tdi' quot dues amp;nbsp;GamundtenÃs, cum nonnullts alijs duitatults Ton' dÃdam reltgionem ample^entibus,totum mundum conÃuuund Qwdtumiudtcabts de eccleÃjs Grxcits, t.gt;4ffrica, ,gt;iÃx, Indnt» eircf Sunt enim adhuc ijs in locis multi, qui ChriÃum confitentitr, sir tarnen EccleÃe âFomana nonÃuntÃbteSli, nec de â\liffafsliâ, tiunt cum quot;FomanenÃbus. Taceo EccleÃas occidentales in Eurs' pa,qua no/lra eetate Euangelion agnouerunt sirproÃtentur. FuimpinenÃum, GamundienÃum sirÃmilium opinio non e^ Câ''â tholicus conÃnjus yniuerfaits Ecclejue ChrÃi ,fed efÃpartictdi' rtsfohus ÃomanenÃs eccleÃa.
Cateriim diligenter cogitanti, cur Faber Fuimpinam sir tnundtampro conÃrmanda-gt; ^liÃa fua in teÃimonium adducat) prateritis lt;y4,ala s^ Fuyla oppidulis, aque pertitiaciter defendentibtts,nulla aha occurrit ratio, quam quoddua illa tates fouent fodalitia %lonaÃica fan^iÃimi ordinis 7)ominiciinh fuius inÃitutum ipà quoq^ Faber Ãquitur. Solent autem in bis luquot; Ãrts effe^eloà (propemodum dixeramfceleroÃ) inquiÃtoresharCâ ticapraHitatts,qui nullam hxreÃn patiuntur exurgere. Opera effeSlum e^,yt duee illee ciuitates inpriÃa religionepermre nerent.Sicgloria non adfolum ^dagiÃaitum quantumuisprüden-ter regentem,fedmul(o maxime adfan^umjuum ordinemredici in
-ocr page 165-NIIS EX s. C XT HOL. ECCLES.
ë lt;jito,ipje^o^or nbsp;nbsp;nbsp;eximius. En hX}es,quee jit jan£la Catholica
Ecclejia,tiif per quos conjeruetur.
Sed die quajo. Fuit ne Catholica Ecclej'iapriujquam ^lonaÃi-(w ijle or do Trxdicatorum exortuf e/à nondum enim^uadrin^ gentos annot durauit. .Xut^nonpotuijÃent quot;Bernâtes in Heluetia Chrijlum colere, niÃDomtnicaÃros aluiÃent qui tampulchram fahulam egerunt ^oh quam ab ipÃs Epifcopts degradari^ü' ad ro-got condemnari eosoportttit. X4.ut,num e^ijlimas Ecclejiam Qa-tholicamperituramfuijà ,ÃbeatiÃima memorix quot;Xlaximiliamts Imperator eo tempore totum ordinem DomimcaÃrorum funditus exttrpajÃet f quemadmodum Templarij ante ducentos annosÃib Imperatore Henrico eittt nominit Ãeptimo adinternecionemyfqj trucidati ür deletiÃerunt. Qwdjan 'ejupplicium non mimts com-fnerui funt TOominicaÃri, non modo ob jceleratiÃimum Ãagitium 'Bernxperpetratumftertim etiam qubd eidem Imperatori Henrico ÃptimoÃ\4aximilianiproauo amp;nbsp;anteeeÃori, Ãacram ccenamÃm-pturo, intoxicatam boÃtam prxbuerunt, qua optimus Imperator longiori yito-) digniÃimus è ytta fiiblatus el^, Tlatina
Xaudero tejltbits. Ende in perpétua ignomina itj'amiteq^ notam, aiunt Hominicajlros quot;^iÃam celebrantes,hoÃiam non dextra ma-nÃquodalij Sacerdotesfaciunt) fedfinijlra accipere ad os ad-mouere.
Ferîtmtolerari yteunq^ pojfetfacinusparricidio crudelius^ne-bulonts iÃius amp;nbsp;yeneÃci âDominicaÃri^yitam Cafari eripientis,eo dlo,qui yiuificus effe debuit.HoÃer autem DominicaÃercon-donatorÃmmi templi .Xugujlani, menfuram Tatrum ordinis Ãd impleturus , non foliim armat EccleÃaÃicos proceres mundano gladw, yt hxreÃs mature in herba opprimant eradicent,Ãd cupitetiamtotum mundum lethaliyeneno^iÃatici ÃcrtÃcijamp; UnittsÃeciei inÃcere, eJr tarn animas quam corpora hominum x-terno exitio tradere , Ofaemus nefarium, amp;nbsp;homicidiumcmni-
-ocr page 166-QVÃT^TA CLASSIS, DE TESTIMO^ P film, 95- nbsp;nbsp;nbsp;alijs cadibm longè trticv.lenttiti . (juo Domme,
^uo imptj exultabune f e^abuntur nbsp;nbsp;loquevtur prgfnEla orntifi
qut operantur tujhciam C Eem Domme le ju adjummenditm y^' tïonem de jangume lAhelü, amp;nbsp;ferucrum tiiorum, qmprojteï morn traduntur tot a die, hahztijunt yelut oues dejimatte tiom.lt;Amen,etiam,yem Domme lejù.
Sedyt adtnjiitutu,ynde dgreÃimut ,reiiertamur ,concedtni^ fan'epltireseÃe fellatoresquot;KdjjisEontiÃcitequam cÅnxDcmmUt-Sed qmd turnpojlea 1 Hum propterea UpmanenÃs EceleÃa et^ yera Catholic a Ecclejia Chrijli 1 imo 'ygt;er'o hanc ipjam oh catÃiK eritpotiw Ecdejta tAntichriJliETcÃantur enimjacrce literatiâ!^ 'Verbii quam exemples,plerunqj maiore multitudinem in Etclcà fuijÃepeÃimam.JdeoqjpriecipitDomiriits Exod.i^ . HonÃequeri^ turbam adjaciendum malumtnet in iudicioplurimorum acquit â gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(esÃntentits,yt à ycro deuies. Et ChriÃits, multos quot;vocatoSipA^^â
cos eledos eÃe,non yno in locoajÃrmat.Et HIatth.7.Introite,inâ quit,per ar Siam portamiquomam lata e/Ã porta amp;ÃacioÃa W) qua: abducit in exitium, multiqÃunt qui ingrediuntur per illamt qtioniam anguÃa ell^porta jlriEfayia,quie ducit adyitam, amp;nbsp;pauciJunt qui inueniuntillam,iA.dde elr Tauli didum i. TheÃ]' Hon omnium el^ Ãdes.
Temporibus Helix regimen EcclcÃx erat penes ^Achab amp;nbsp;Sa-M dotes Tiaal, multitudo yulgi it a ipÃs adhxrehat ,yt Trophi t ajtbi Ãolus relidin yideretur,qui genua ante Daal non curuaÃet. Sic tempore naÃcetis ChriÃi,cum Scribi amp;nbsp;DhariÃxi templu amp;nbsp;Sj occupauerant, exiguus eratpiorum numcrits, amp;nbsp;in an-guÃum redadw : qttales erant ^Sacharias, Eliâ:^aheth, Simeon, Anna,amp;pauci fimiles.Hec id mirum^ e^,cum ChriÃus in parabola de Ãemente Hlatth.i-^. doceat ,pauciÃimos yerbum Dei y era fide am.plelîi.AcprxÃertim de extremis temporibus,in qua nos in-cidimus, yaticinansiEutasne, inquitÃhus hominis,quando yen-
turiis
-ocr page 167-NIIS EX s. CAT HOL. ECCLLS. 6^ turtu e^^yÃdsmreper 'tet m terrai Lui.x%. Confolatur auretnele-^os Luc.iz.Holi timer e pufiUegrex.
dim igitur nos tn cÅna noflra 'rierlum âDomini à noflmJiarte habeamtii^ Faber autem jolam multitudinem contra yer bum âDei obijciatiiure tpà cum regeE^echia Fr ophet a HeliÃeo infulta- .Reg bimusÃtcentes: Flures nobijcum funt^quà m yobifcum. irbum enim Domini Ãiperat omma.
Sic ergo EccleÃam e!sâ NliÃam Ãiam non def endet FaberÃola multitudtnejnià amp;nbsp;yerbum Domini expreÃum habeat^Ãue man-dati jiue promiÃion^.
DE POTESTATE
Ecclefiac.
TâE^es notæ FpwanenÃs EccleÃue, de quibus Faber hailenui gloriatus el^,ital])ecioÃopratextu amp;Ãlendido ornatuÃd-gent^ytfÃeripoÃet,etiameleSli in erroreminducerentur.Diabo-lus enim candido colore, ceii ceruÃa, illitits,fiicum mundofacere Ãlet.fnhac autem quarta notaÃepoteÃate yidelicet EccleÃ(e,ita enormiterfines modeÃia Faber tranjgreditur, yt pios omnes ma-gis de cauenda çÿ yitanda .^intichrilli EccleÃa commonefaciat, quam Ãducat.Hic enim Sathanaterrimo colore, eir fcetore teter-rima,manifeÃiÃimeÃeipÃmprodit.Q^madmodum Faulufde ho-minibus mente corruptie,amp; reprobis circaÃdem donoribus yati-cinattis e^.t.Timoth.NonproÃcient,inquit, amplius:Ãquidem amentiaiÃortm euidens erit omnibus, quemadmodum eir Tanna
Idmbrx,qui reltÃebantNloyÃ.
Faber enimnonyeretur ajÃrmare ,poteÃatem EccleÃx Fp- fâ' ââ manie non minorem eÃe quam .yd-poflolorum . InÃper etiam,'Ãp- Q^^Ã^ 'f\{f^^ manam Eccleliam abÃqjyitio pofÃe diuinis pratermiÃia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latin.(01.147lt;
tionibiis,peculiares quaÃlamÃancire.
Equidim nos fatemur EccleÃam Chrifti in terris magnam
ö 2, /»rttcre
-ocr page 168-CLA33I3, D E TESTJW^ haberepoteJiatem,amp;glorificamitiA^eum qui dédit talemJ/oteÃ^â tem homimbits.Attamen earn contra quot;yielJufra yerbu Dei neqtttr quam extollimw, ctim ex ipjo yerbo T)ei manare deleatiiiixta Elum Chrijli Ioan. nbsp;nbsp;nbsp;Spiritui fanlîtt! 'Vos docebit omnia,
geret quot;vobii omnia quxcunq^ dtxi 'Vobts.Et ^atth.ii.DoceteotH' nes gentes Jeruare omnia,quacunq^pracepi 'Vobn.Ita potejlatem ecclejtie certn limitibw circumfcribit Ephefiij. Ecd^â fia,inquit,fubdita ChriÃo in omnibus.
Vnde liquida apparet, eos quiJeJ'upra 'verbum DeieJJ-erunt, omiÃis diuinis conftitutionibus peculiares ipà Janciunt, nor. eà 'VeramCatholicam ChriÃii,Jed A4ntichriÃipotiui,eccleÃam;qUAlgt;^ tali nota deÃripÃrunt Danielcap.ii.eir Eaulm z.TheÃÃi. ciim Deits ipÃe 'Verbum Ãium amp;nbsp;cdjlitutiones fuas non mutet, fronte hanc Ãbi poteÃatem hommes arrogabunt f Sicuten^^ DeitsÃeipfum negare amp;nbsp;mut are non poteE^,ita eir 'Verbum conÃ^' tutioncsq^fuas non mutât.Idee Ivlofaicam legem mutaÃ'et,mà jÃ^ hanc mutationem in 'verbofiiopromiÃÃet.
.A.dde,quodecclc/ianon el^ Domina ac magiÃra, 'Verbi amp;nbsp;Ãitutionuni diuinarum, 'Vtpro fuo arbitrio articulasÃdei condt' re, cultusdiuinos inftituerepoÃitÃed tantummodo teftis Tâ«' terum articulorum fidei à Deo ipfo patefaEorum . Vos tejles nid ejlis,inquit Cbriftus ,quia ab initio nie cum eÃis.Et .AEl.i. Erit^ mdhi teÃes nonÃolim leroÃolymis, 'Veritm etiam in 'VniuerÃi E' d(ea,Sdmariaqj, deniq^ 'vÃq^ ad é\trema terrx . Sciunt autem oniâ nes,legitimum amp;nbsp;fide dignum teÃem nihil 'vel addere 'veldetrs' here 'v -ritati debere. Torroqui omiÃis diuinis conÃitutionibus i-lias ipfifanciunt,'Veritati addunt atq^ detrahunt : ideoq falÃteÃd inueniuntur, necÃunt membra 'verte EccleÃte, ÃedfalÃe amp;nbsp;hypO' criticte.
Deniq^ 'Vera EccleÃa C^tholica de 'verbo Dei non dubitat, ne( in conÃitutionibus diuinis hteÃtat ; fed cum Dauide Efalm. in-pradicAt
-ocr page 169-EXS. C JT HOL. ECCLES. tf4 prxdicM magna opera Tiominï, inqtnrendapropter omnia deÃde-rabiliafua . GlorioÃum eix magniÃcum opw eiWy ei!â tuÃicia eiM manet m feculumJeculi. Idcirco ttixta Ãauli Ãententiam ef^^ co-lumna eix^irmamentum yeritati^ddedi^ÃrmiÃime innititurfun-damento yeritatKjnec yllif mendacijsJe inde dtmoueripatitur.
Thomas Aquinas in fua fummajPartejj'n adâ ditione quæflionis 6. Ã^vt.6.
Qma EccleÃaÃundatur inÃde eir in Sacrament^, ideo ad mi-niÃros ^nouos arttculosÃdei adere aw aditos remouere, aut noua Sacramenta infiituere^aut inÃituta remouere, nonpertinet : Ãed hoc e^^poteÃatis excellentite, quaÃoli debetur ChriÃo, qui e^^ EcclÃajiiudamentum.
Auguflinus lib,2*contra Crefco* o
niuracap, n»
enim EpiÃopipropter nosÃtmus,Ãedpropter eos, quibu^ 'terbum Sacramenttim dominicum miniÃramus . Qmbuf yerbts tAuguÃiniis nullam altam poteÃatem EccleÃa tnbuit, quam 'vt illud ipÃum yerbum, quod à Domino accepit ,pradicet, amp;nbsp;Sacramenta eodem modo, quo ChriÃtts inÃüuit, minijlret atq^ djlribuat.
Quandoquidem ergo quot;Epmana EccleÃa non inÃola cana,Ãed in alijs ettamplurimts rebus, corjUtutionem Chrifli abrogat, alias fancit jsro juo Itbitoecerte non CLriÃiana Ãed dAntichriÃtana erit Ecclejia,nec pertinebunt ad earn ampliÃima promiÃiones Chrifli , quibits eccleÃam Juam dignatus e/Ã. Itaq^ nos iure optima tamabhacipja 'Eomanenà eccleÃa, quam à tejhmontjs ipÃtts de 'iv'liÃaÃacriÃcio,adyeram ChriÃi EccleÃamprouocabimus.
i ^ides
-ocr page 170-CLASSIS, DE TESTIUO^
Etdes Fabro adajjerendam falÃefua EccleÃx autboritattil^ nilnlprodejje,yel longtÃi;nu ijîum tatalogum de perpétua norumTontiÃcumJücceÃione, yelconjuetudints 'VetuÃatem at^ diuturnitatem,')pel numerofam multttudinem, y el opinaupotiâ Ãatem.T^eJlat ergo,ytnon modo aliosEuangeliÃas,Trophetas ApoÃolosÃdetiam quxrat aliam Ecclejtam:quam quidem anxi* curtoÃtateJcrutatur, adeo yt deficientihui yerit teÃimonijs,pt^ defendendo IvhÃattcofacrtficto,adludaorum d^binosjad Ethw' corum idolatricafacrificia, adTurcarum deniq^ aÃeros numftio! confugiatlTanti amp;nbsp;tarnÃrupulofilaborts e^,mendacium in ytâ mtatem conuertere.
Germ- fol-1^6â Hic ex aduerfo Faber reÃonÃtat : EccleÃam Fpmanam tan-40-170- quam cabut amp;nbsp;matrem omnium Eccleliarum nunquà m in erroti Latin- fol lic- r r j rr 1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
yerjatamledejjejirmamentum columnam yeritatts, itimqM Spirittti fanSlmperperuo maneat ; qux nuVam ynquà m bareÃos labernJenÃerit,fedpura femperÃnuiolataq^permanjerit, amp;c,HanC cantilenam FhraÃomce multts in locü repetit, in fronte amp;nbsp;in ce ltbri,amp; in omnibitsferc °lvhÃa:partibits, ybi agit de facrificie, de ynaÃgt;etie,de tranfubÃantiatione,de znuocatione fanilorum,(l^ a miiuerfaria defanSlortim commemoratione,
^lunt yulgb, tribui homznum generihui mendatia non facile exprobraripoÃ^ ; Feregrinantibjts, qui multasperegrinas eit ginquas regÃnesperagraruttDoSlioribtts, quip mendacij arguait' tur,aiunt (e m libres legiÃfe . Senioribus, qutbus iunioresprcptei atatem non audent contradicere . Hts omnibtts multo audaciores Genn fol 169 Ãint tmpudentiores,Faber,r^ ( quos Catholicam EcclefamnOâ Laun fol 191 minat)fr(eÃdes atq^ FrafulespuFrelati. Hi enim, iuxtaFo' br i opinionem,mentir i nonpoÃfmt: fed omnia qtiie loquuntur,fuiit Spiritus tiy yeritas. TUi, quos audaSler mentiri diximus,interdu parcius (3quot; timidius loquuntur,qubd metuant,ne altj ipfos aqiieitt domina,xtate, petegrtnattonibus. Hts yero iÃapraerogattu^
concefa
-ocr page 171-EX s. CXT HOL. ECCLES. 6gt;^ cmceffd eE^,quodmmini licet contra eos hifcere, nedv.m conciona-ri amp;fcribere:m]i tanquam rebellie cir hlt;erctnM eS:communicatiigt;-ntm amp;nbsp;condemnationem zncurrere yelit.
'Bone âDew^pofleaquam hue detientum e^, ytJme dijcrimine tmma,ijua dicuntur^credere amp;nbsp;ap^robare oporteat(quethadmo-dum ante complures annos Jub Tapatn acctdtt)certe iamperijt eit prorfw euanmt yerttas. Huila emm erunt tarn abjurda jomniat qux nöpro diuints oraculif obtrudantur,nulla tam amies fabula^ qua non cxleÃium reitelationum nomine^omulgentur. ïtaq^ mt~ rum e^^Th^uÃieos non dudum à JacrijiculisperÃsajosfuiÃetytpe-cudum morefxnum comederent.Sed benedzHw Dew amp;nbsp;pater Do mini nojlri leÃi ChriÃi^qui omnes reÃÃentes yeritati non Imitpro-jicere a npliwÃed manifÃat inÃpientiam eorum omnibw^quem-admodum lannen amp;nbsp;âXlambren, reÃÃentes quot;XloÃ, pudepecit. Tde idem ex mera gratia hispoÃi-emis temporibw accenja clari/Ti-ma lampade Euangelij, nos docuit, ne ylli homini , imo ne ^po-flolis amp;nbsp;Angelis quidem credamw , nifi yerbu Domini adferatt Omnes enim homines eitÃdritw y'verbo Dei caretes, nihilpofÃmt quam mentiri, errare falli amp;nbsp;fallere . Itaq^ nunquamperfiiadabit nobis Faber,yt TontiÃciam EccleÃam errare non poÃeÃatuamw.
Ft autem omnes intellligant ,inanemeffe Fabriiailantiam, quod Ecclefia errare nonpoÃitÃÃinü'e de Ecilefa eif de erroribw loquendum ei^. Ftrunq^ enim fiio modo yerum eE^.Ecclejiam errare, 0* non Ecclefiam errare. Duplex enim EccleÃa : quot;^era tit falfa/quarumiUa '^ere fan^a tit Catholic a e^^ihac titulotenw tantum amp;nbsp;laruata quadam ffecie . Traterea aliudei^ errare, aliud in errore perÃuerare.
Quamuis enim tot a EccleÃa, fiÃubÃantiam tit ext emos cultw confier es,externa tit quot;viÃbilis ÃtÃabeatq^ fiias cert as notas,qui-bus ybiq^ terraril à reliquis popults diignofci pote/fyidelicet publi-catnpradicationcm Euangelij , t^ legitimuyfim Sacramentorit, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;congruentent
-ocr page 172-QVAâBJ'A CLASSIS, DE TESTlUO^ eongruentem tuminÃitutione ChriÃi : tarnen iuxtaf^iritwn,lgt;â tlem,Ãgt;em,ÃarAificationem,amp;c.inuiÃhilts eà amp;nbsp;abÃondira, mundui ratio yidere amp;nbsp;agnoÃere nequeunt, quot;yinde lAlmutlh id el^^aiÃondita dicitur.
Ham primîim,multiÃtnt in externa EccleÃaÃolo nomine Chri' Ãiani,qm yerbttm audiunt, Sacramentus ântuntur, doiiriM')^ non tmpugnant:reuera tarnen nonÃnt renati ,Ãd admiÃi ChriÃianis,tanijuam Ãi^ania tritico. Hi tolerantur adtn([ fern extremi indicij,aut certe yÃfj adconuerÃonem eir emendad'^ nem i^jorum, âMulti enim ^uotidie ex illorum numeroÃunt eä/' yiua membracorporüs ChriÃi.MatthT^m.i.
Secundo. Mtiltoties accidit, ^t tlU,qut regimen eä' cathednf^ in externa Ecclejia obtinent, non modo ipà nonfint renati, fii^' Itos etiam fieducant, docentes erronea amp;nbsp;vnpia dogmata , Cbrifi amp;nbsp;'Verbo ipfius contraria.Qm quamuts admoneantur,perfieueriit^ tameninerrore,necpatiunturfie in quot;viamreduci. Hi omninottlt;ilt;^ Jiint membra 'tierè fiatbolica ecclefia, fed hoÃes amp;nbsp;yaÃatoreS, tiamÃad ramm nbsp;nbsp;nbsp;de ordinatione amp;nbsp;poteÃate Ãa declamiten^'
Scriptum ei^ enim:Oues me^ quot;vocem meam audiunt. Et: lt;lt;' Itud Euangelium pradicauerit, anathemafit.
Eertio . Tam amp;nbsp;ipfia inuifibilts amp;nbsp;yera Catholica Ecclefia,CiH^ ^iuüs fuis membris renatis filijs, habetfios quofdam nÃUOSÃI defeTlui. E^ enim circumdata infirmitate carnis, ör multifid truce.Int er dum etiam fuprafundamentum, quod e^ lefiis Clà flus, ledificat ligna, feenum ,flipulam, nonfimper aurum, turn, lapides preciofos. Itaq^ femper manet abfiondita amp;nbsp;occtibi propter infirmitatem amp;nbsp;crucem, çÿpropter hos etiam, qui in terna Ecclefia aut impie docent,aut impure yiuunt.
Qptfnadmodu ergo non is,qui in manifefio ludxwfit, luk't^ eflinec ea,quà in manifefio fit carnis circumci/io,circumcifio eft:f^ qui in occulto ludaus fuerit, is ludieus eif^ : circumcifio di^i
-ocr page 173-EX s. C XT HOL, ECCLES, 6 6 iniCinumcïfiQ qiixj^iritu confiât non litera:cuiu4 lata non txhomtnihta e^fiedex Tieo.TS^ont.z.Itanon omnes ijfiint yera Lcclefia, aut yiua membra Ecclefix qui fi externo cÅtui adiun-ÿint/velfubltcumofficium in Ecclefiageruntfedhifoli^qui yerè perfidem renati yt dignum eif^ Euangelio ambulantiqui non bominibia fiedfoli T)eo noti Junt.
QMcun^j i^itur fanSlx Ecclefia Catholica in ïejù Chrifiofro-^Eifiafunt: videlicet, qubdSpiritufan^ogubernanda, amp;nbsp;in omne '^eritatem ducendafit : quad portx inferorum nonÃnt præualE turx aäuerfia eamtquodfit columnaamp;firmamentum yeritatä: ^uodnon erret,nonpeccet,tirc.eaomnia nonpertinent adifios^qui Ãlo inani nomine Chrifii gloriantur , cum interim non fint yiua tnembra Chrifiifed Diaboli. Spiritta enim Dei non effunditur in membra Diaboliiideoqi adextremum yelutputridi palmites am-futantur,eir in ignem conijciuntur.
âMultb minta benigniÃima; illxpromifiiones Ecclefiae ^pertE fient adeoS) quigubernacula Ecclefite tenentes^ aliud Euangelion T^edicant.Hü enim dicitur:Qma tu fcientiam repulifii^repellam te,ne Sacerdotiofungarà mihi. Ofeie.^, Sedpertinent tantum ad quot;Xieram Catholicam Ecclefiam,qua: ex quot;Deo nata e^f, dr abfiondi~ ta.Externa namq^ amp;fcdsb diSlaEcclefia, nihilnifierrarepotel^, donee non ambulat in y era yia,qult;e el^ Ie fia Chrifita, amp;nbsp;yerlu eittsTâ.ra autem Ecclefia, qua in Spiritu el^ abfcondita, etiamfi aliquantifier erret,fieri tarnen nonpote^, yt in erroreperfeue-ret, amp;nbsp;pereat.°M.atth.i^.
Exempligratia.Temporilui Xchab âEpgà Ifiaêlititi externa Ecclefia tarn crafià tenehra erat obduSla,yt Hellas,nonpaulb in-telligentior Fabro, put ar et neminem remanfiffe, qui non err ore âBaalitico infeSlta effit, praterfi filum. Sed quiddicit ei diui~ num refionfum^E^liqui mihi ipfifiptem millia quot;Xiirorum, qui non curuaueruntgenua ante 'Baah^.7^g.i^.amp;^m.n,
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Temporibus
-ocr page 174-A CLASSIS, DE TESTl^O^
Tem^oribits Jeremù tam ToraiÃtes, quam if forum afecU gloriabantur de remflo Domini,hoc eS^, de externa ceremonij!
cultib'â diuinä: amp;nbsp;yociferabantur:1Id^eribit lex à SacerLtf, neq^ conÃlium a lapiente,nec fermo à Drofheta : cum tamennibà antma e fent quam yem EccleÃa. Imb erant Idolatr«, mendaceS) fures, latrones, adulten,^ quidnon^VeruntamenDominw yi' ram EccleÃtim,in externa iÃa latentem ,furam amp;nbsp;incontamiM^ tarn ab omni errore conÃeruabat : yt Jeremiam, Daruch, Abde-mele(h,Ãthiofem,Elnatan, Delaiam, Gemariam, amp;nbsp;nonnulbs alios.Iere.7.t2.-}iÿ.'^6.^3,
Tempore ChriÃi,fereS:igua erat EcclÃa,^^ y erb Almuth Ãa abÃcondtta . Etenim EonttÃces, Tharifæi amp;nbsp;Scribxtrad tionibti^ fuà EccleÃamfxdiÃimb coinquinauerant.Hihilominia EcileÃs^ fiiam à corruptelïs doSlrinæ defendehat Dominust^t^^charioti Eli^aletham,Simeonem, Annam, Eaflores,e^ alios, qui in tutâ laexternte EccleÃa: latehant.
, At tarnen non Jqliimfalfa EccleÃa errat, quot;vt diximus-.fedipÃi etiam eleSla EccleÃa,qux inÃiritu eï^ abÃondita.fuos habet dl-fedus. Q^anquam emm à SpiritufanSfo in omnem yeritatem du-catur:tarnen donee el^ in hts terris, non fine omni labe cf,ita yi frorÃts nullam habe at maculam aut rugam: Ãed in altera démuni yita perfeile mundabitur , Quod exemplafacrarum fcriptvM^ rum o/lendunt. Honne enim Eetrus erat yiuum membrum Ecdeâ Ãxi'vel ettam,''vt Faber opinatur, caput i cum plenum fidei confef-fonem aidcret: Tu es ChriÃus Ãliits Dei yiuentis. Ende béants i Chrifiopradicabatur, amp;promiÃiones etiam ipÃs irferis inÃpera-blies accipiebat. 'Alox tarnen â ChriÃo audit : Abi poià me Sa-thana,obflaculo es mihi,quia nonfipis eaquee f'unt Dei,fedea qM ftnt hominum. Qmdei^ errareÃÃhoc non
Quodà Faber dicat idaccidiÃe , antequam acceperit FetritS Spirit umfanHuin) qui in dieà cntecofies ipÃim in omnem 'tgt;erita-nm
-ocr page 175-NHS EXS. CxrHOL, ECCLES. ^7 tem dux mt, auiùt,(^uïdEaului de eodem acceptum Spirit-tum janSiiim jcrthat: Videlicet, quvdnon reClo pede incejjerit adi â}gt;eri:atcm Euangehj, adeo yt âBarnabam tit ex ter osfimulabdu-xertt injimulationem. GaLi. 'vbt Taultts teÃatur, Eetrum non Jolum errnÃe ,jed alios etiam quot;^ind Jecutn JèduxiJJe,
Trxterea, nonne amp;nbsp;hie eraffw erat Eetri error yfolos Iudxosâ nonitum gent es, in commtinionem Euangelij reeipiendos eÃe^ lt;puem errorem oportebat eueleÃi 'viÃone, amp;nbsp;Jdngelo ecelittts demià fo, donid Spiritus Ãan^i miraeidoseÃipergentes cadentibus,à 'Domino refeliijt^ é^c animo Tetri eximi.,.Altl.iQ.
Sm Faber exeipiat, Tetr um eÃe ynieum membrum EeeleÃx, non tot am EccleÃam,hoeÃbi habeat, etiam fanSltÃimam, tjux in terrés yn^uampueritjEetlÃam,inter dum erraffe. Quà enim ne-, pet ^damum amp;nbsp;Euamfuifff EcclÃam Deiéâ eum Ed-damyxo-tiÃx de ereatione, amp;nbsp;yitanda arbore yetitaÃeientix boni amp;nbsp;nia^ li eoncionaretur.Hxe tarnen EeeleÃa ab errore nonfuitimmunid, Ãdudaejuipp'efuit à Ãrpente . QuodÃ..Adam amp;nbsp;Eua ereati aei tmaÃnem Dei errarepotuerunt,(puomodo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effet,alios quoâ
^ue hominespoé^ eorruptam naturam errare ,labi,falli,deeipi? Fide amp;Taulus non ignorans Sathanx conÃlia, follicitam curam gent fro EccleÃa. âXletuo, inquit, ne qua fiat, '^t quemadmo-dumfierpens Euam decepit yerfftiaJua, ita corrumpanturfin.-fits quot;^lefiri afimplicitate,qux erat ergaChriflum.z.Qor.w.
îâofà TrotoplaÃos nulla procul dubio fianSdior fuit EaleÃa, quam .ApoÃolorum,qui tanto tempore ChriÃum ipfism audierunt, tiusq^miracula confiiexerunt. Et tarnen hi ante amp;podi^re/ur.-reShonem ChriÃi fiatis araÃ'e errabantinunc contendentes, quis eo-rum 'nideretur efife maior in regno Deiinunc percontantes Chri^ fium,quando reÃituturits effet regnum JÃräel.Erant enim immer^ fihuic opinioni, qubdÃhrifiusfuturw effet T^x mundanus. Luc,
tX,
-ocr page 176-QVAâPJ'A CLASSIS, DE TESTl^O-
omnia,optime LeEïor,non ilcirco commemoro, yt doÃï^'â nam ^poÃolorum in dnbium reuocem ( e{^ enim indiibitatufl^ yerbum Dei,amp;fundamentum,fuper quod extrada e^ Ecclejni EpheJJ'. 2.) Sed'yx ojlendam,ipjos etiam lApoJiolos carnti guinis imbecillitatem fenftjjetacproinde 'ygt;( homines facilepotuijf errare, quoties citra 'Verbum Dei proprijs cogitationibits indidf' rint.Q^oniam quot;verb eleSU erant tejles ChriÃt, eir quot;vtfapientes at-chite^i,fundamentum, ChriÃum,ponebant,Dominus hos eiroreSt Ãcut amp;nbsp;alia peccata dementer condonauit, amp;nbsp;per Spiritum quot;ved' tatü in omnem quot;veritatem diixit. Humanum enim ef^, errart-deÃÃere ab errore, tAngelicumtin errore autemperJeuerareiDitiâ holicum^
Irxtereo breuitatis cauà quot;vetuÃos Datres ^amp;DoClwes Eccle-Ãte j quipropemodumÃnguliÃuasquajdamin aliquibus capitilv^ fngulares amp;nbsp;erroneas opiniones tuentur . Tertullianus nitniuiv tribuit '\dontaniflis,Cyprianus ^nabaptiÃis. Hieronymus im-modieus laudator quot;virginitatis, coniugio e^f iniquior. tAuguÃd nus de cura pro mortuts quadam fcripÃt inconÃderatius . Sed qui Ãit modeÃia, agnouit ipfe multa inÃuis librts non iniuÃb reprX' hendipoÃe.
Augufli'nus aj Vincendum Vidorem, lib, 2« 5^ citatur Difl,9«Can.Negare*
Hegare nonpoflùm,nec debeoÃeut in ipÃs maioribus,ita tnd ta eÃe in tarn multùs opuÃults mets, qua poÃmt iuÃoiudicio 0â nulla temeritate culpari.
Ssdquia aliasÃiper fundamentum,ChriÃum,ÃiperÃruxerunt aurum,argentum,lapidesprecioJlt;}S,ideo ChriÃus ligna,fÅnum amp;nbsp;Ãipulam humanarum opinionum i^ni tribulationts exuÃit,ey dementer ignoidt, HoÃra enim fanîîitas perfedio non in eo confi-Ãt,
-ocr page 177-Kirs EX s. CAT HOL. ECCLES, ói Ãitj^uodnon erremn^autpeaemii^,fedtjuoderrata täquot; deliSfano-^i^remittantur^z^jâ non imputentur.'E^m.^.Efalm.ii.
T^linquitur ergo, quantu ad error es attinet,nullum aliud effc mter Cerarn amp;nbsp;hypocritica Ecclefiam difrimen, ^uam ejuod ilia ^militer cum Efaia cap.âÿ'^.tonftetur ; Omnes nos ^uafioues er-fdwmus:^ cum Dauide TJalm .u^. orat : Erraui fcut outs qua
J quxrejeruum tuum âDomme: iamp; credit cum public ants peccatoribuSjJe aChriJlo tanquambonopajlore humaniÃimefu-fiifi.Hicc y erb, non tantiimfine fne errat, fed in err ore quoq^ re-dar^ui non fujlinet,acpertinaciter in eoperfeuerat.quod,yt dixi-^its plane ell^ Diabolicum.
Idemnofiris temporibtts accidit. EtfienimEcclefia 'Pontifcia fijrattfimum ccena âDominiez Sacramentum longo tempore hor-tibiltter propbanauit ; ysra tarnen EccleÃa in hts erroribtts non pfrijt^nec SpiritufanSlo defiituta fuit. Klulti narnq^ pij homines idolatria 'Ãixffatica, âysidelicet quhd Chriflits pro 'tnuts ^lt;irtuis oferatur, ignorarunt: neq^ collccarunt fduciam ftiam in ftrificio '^liÃatico,Jedin ymco facriÃio Chrfvatq, in medio quot;Ba-bylonis 'Papiflica amp;nbsp;tenebricofx Ãgypti, per gratiam Dei pie in Domino Chrijlo obdormierunt : quemadmodum temporibtts Helia DominitsfibiÃptem millia re[iruauerat,eorum,qui non curuaue-tmtgenua ante Baal..At q^ it a Chrifius promiÃionesfuasfdelit er 'Veraciterq Ulispraflitit ,Ãii itu fuogubernans,amp;de 'vera remif fiwepeccatorum,de reconciliattone cum Deo, 6* ^ita aterna edb-tens.Sic cumdifj^erja EccleÃa in medio regni Babylonici Spiritus fanilits permanlit.
Sedhoefolum Fabro obflat, quod(ibiperpetubÃlendidam tir pompaticam quandam EccleÃam imaginatur, quam multi Epi-fiopi amp;nbsp;Tralati eicternis ceremonijs regant, tir qua nunquam errate qiieat : quod ne yer a qiiidem EccleÃa fua ChriÃits promiÃt. Quare cum tanta Ãt Fabri tirFontiÃeix EccleÃx fecuritas atq^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 temeritas.
-ocr page 178-CLASSIS, DE TEST/^iO^ etmerïtas, tradidit eos Dettâ in reprobam mentem, yt perpetugt;f erroribn^ inuoluantur. Qwdyelex hoc ynico Eibiri hbro citur:^ui,etfihorrendü crroribin Icateatjtatnen it a indurtitn^ fà ^tuthor,yt ne minimu quidem errorem a^noÃat,fedtanquatn ijÃÃima 'veritatepropugnet.
Qppiptopter, yt Jemil dicam quodfentio, etiamà nullo ali^ tore inÃSba eÃfet TontiÃttaEcclefia, qitamhacÃla perÃiaÃo^^^i quoderrnrenequsat, meritbcuiutt ChriÃiano Jù/JjeSta eÃe debt' j iat^elT '^elis remi^^ fugienda . Etenim non alijpericuLfitt^ nbsp;nbsp;'
dunt, qucim qui maximeÃecuri de caÃu aditiÃima loca conÃffe ' dunt.
Hihil ergo te moueat,nec tranÃerÃm abripiat inanü iÃa fit' bri iaEantia, qua fe eif Tontificiam EccleÃam errate non afÃrmat:net quæ de ^iÃatico ÃacriÃcio, eit yna duntaxatÃÃtCtt Latein eichibenda d:blaterat, ample^lards, niÃindubitata amp;nbsp;tgt;t' preÃa diuini yerbi teÃimonia proférât. â¢Adids cuecta cum ilt;et^ i duSloribits infoueam æterni exitij cades. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, â
autemÃtcauÃa,quare ChriÃits quot;yierainÃamEccleÃaHtf^ terris relinquat infirma, eit inter dum labifinat, breuibus tefbt^ Taulus exponit: videlicet, ne excellentia donorum efieratttfà ÃiatÃfiÃcerefiibi gratiamitirtus enim Deiper infirmitatem ficitur.CauÃasetiamerroremfalf 'x Ecclefitc, quoniam ha nonfrt^ ciufidem generis,Ãis locis demonÃrabimus.
Hac Ãemel eirfimulreÃondere libuit,ad ea tmniaqua EaberÃarfim de poteÃate Ecclefia iabli-
tat, Tranfieamusnunc ad alia.
-ocr page 179-//s P y/
Quinta clafsis tefli-MONIORVM, complectens fex centurias Patruni, qui à temporibus Apofto lorum vfcà ad Gregoriû Magnum,hoc eft, fexccntis annis pofî: Afcen« lîoncm Chrifti ad cÅ* loSjVixerunu
tuorprimà daÃihtis, Euangelijlarum, ^poflolorum, quot;Prophetarum amp;nbsp;EcclcÃit CathohcÃ,demonÃratum â nobdÃt, '\ltjÃam non eÃe ÃacriÃaumpro quot;yiiun tnoreuti, Jed communieattoncm corpords amp;Ãangninii ChriÃi^tn memoriampaÃto-nii amp;nbsp;mortii eai4,ad excitandam gratia, t'uni adionem, çj;quot; conÃrmandam Ãdem no/iram erga quot;Deum : qua conÃÃione omnibtnpijs amp;nbsp;yeritatem amantibtti,itaÃatüÃadum tÃe arbitrertutb bancÃntentiamÃequi, amp;nbsp;contrarias omnes txplodere queant.Eamen hü non contents Faber ÃubÃdium opi~ nionisÃua quterit à Patribus amp;nbsp;'VetuÃis Tiodoribits EccleÃtey qui a Spiritujando(yt ipà ait) illuminati, cÅnam T)ominicam ali-qwttesappellant^ltÃamjÃacriÃcium, oblationem, immolationent tucruentam^eitc. InÃuper etiam raemoriam recolunt defundorum^ tarn eorum quorum miÃere anima cruciatibtcs purgatorij tor-quentur, quam eorum, qui cum ÃtnEbui iamin cÅlts triumphant. F^nde Faber colligit,â^liÃam, qualemhodie â^'lonachi eit facriÃcu-li celebrant,inde ab lApoÃolorum temporibitsÃemper in Catholica
EccleÃa
-ocr page 180-QUINTA CLASSIS, DE TLSTlUO^ Eccefia celebratatri ejjetynde conÃef eam ejjeÃiamJanSlawEfty lemamp;falutarem . Ati^hic plenü bucci'S conmtiatn noJlroseUD-mit,qiiodÃreta amp;nbsp;reie^a fanilorum Eatrum authorita(e,df)dtlt;gt;' res Jibi ipjis y 'ideantur,qiiamprifci Uh Tatres fuermt : ^uod^Ã^^ Ãia feU« y er hum Dei arrogent, quaÃ/'anUts Ãatribtts alià î** toto orbeÃdehbtts ignotumfuerif,iamp;c.
Q_^ndoquidem ergo omnia Fabri argumenta femelrefut4^ Ãtfcepi, hanc quoq^ clajjem Fatrum täquot; Scriptorum Ectlefilt;i]h^ââ' rum aggrediar, Fabro Ffeudoprophette yeÃimenta ouium Utt traSlurus,âygt;t rapax lupits fub hts délitefiens ab omnibus agnoÃ^ tur:amp; manifeÃumÃat omnibus, Fabrum non minorem iniuruilt;gt;^ Tatribusfacere,quam EuangeliÃis,^poÃolis, FrophetU ti denitjj EccleÃxfeeertt : quod e\ quatuorprimts claÃibus ruit.
Sedpriufquà m Fatrum ÃntentiasÃgillatim excutiam,cahfigt;' niam Fabri diluam , oÃenjurus, Fatres à noÃrU hominibiü modo non re/Ãui, fedeorundem teÃimonia ,pro defendenda noÃfi cxnaÃAifJie Fontificite opponi.
Ingens quidem efà difirimen inter teÃimonia ApoÃolorUif^t amp;nbsp;yetuÃorum Fatrum at do^orum Fctlefia:. .ApoÃoli enim i^â m ediate à ChriÃo yocati funt addocendum Euangelion, amp;Ãnf ornati teÃimonio Spiritus fan^i, ac miraculis, quod doUrinae'gt;â rum diuinafit, eit quad non errent in doSlrina. Epifiopi autem amp;nbsp;alij miniÃri Ecclefix, ordinarii quidem, fed tarnen per botninti quot;Vocantur,adpradicandum certis in low Euangelium. Et qMn^ tum ad doElrinam attinet,non femper ter tum e^ eos habere Spâ ritumfangum,quem admodum habent ipfum ApoÃoltfedneceà babent yerbum ab .ApoÃolts accipere,ti}â id abs^ omni corruptiU prtsdicare,nihil nouantes,aut immutantes. Hifi hocfaciantÃA' (ill errarepofiunt,iuxta diElum Fauli'.Si quts 'yiobispradicauerii Euangelion, prxter id quodaccepiÃis ( nimirum ab lt;A.pofioli!) anathema
-ocr page 181-11 s T AT^V^ «nathma fit, zir inter ipfios dolores non exigua difièrentia, *gt;111] enimfinderfiindamentum, quod e^ Chrifiuf, fiiperfirutint wum,argentumlafiidespreciojos: alij yero ligna ,fÅnum amp;nbsp;fii^ulam.
â¢Attamenpia menti iucundum e^ yidere,quomodopoF^ pojîolorutn tempora fibindc à Chrifio Orthodoxi eâquot; qui^ dam düclores in dwerfis partihui orbis terrarum excitati fiue~ ^mt^ quorum multifiynceram do^rinam lt;gt;lpofiolorum contra in~ numeras harefies nonfilum docendo ebrficribendo approbarunt,fid [anguine etiam fiuo obfignarunt.'^nde nbsp;nbsp;âMartyres^hoc ei^^tejles
Chrifii appellantur. 'Nbon enimpo junt efiè confi£{a,amp; decompofi-tofibornata mendacta, qua à tot Janets ei' do^ifiimts yirts^ di^ uerfiÃitnü locis amp;nbsp;temporibus ynanimi confienfitficripta funt.
Tales dolores prof e^o non fiunt Bulgaria dona Tiei.Deditfn-^uitTaultis Epbefi^. T) 0 A hominibtts. Etmox: Idem dedit aliospaftores ac doblores. 'Meriti etiamfiuntfiuis 'ygt;igi-Ifi laboribits, yt magnas Deo gratias agamui, quod per illos multas barefisrefiutauerit) eit/ynceram doblrinamnobuspofieris ^uafiper mantts tllorum tradiderit. CumqfioHoreshodie'viua 'yio-ce ficripta Tropbetica Mpofioltca interprétantes magna yolu-ptate audiamus^eä' honorifice deillts fientiamugt;s: quanto magts in teflimonium fidei nofira audienda er legenda Jitnt yeterum au~ tborum monumenta, qui M.pofiolorum temporibitsfiueruntpro-ximi.In ciuilibu^ negocijsmultitm Valent Veteres limites, liter a amp;fiigilla, Quanto plus quot;yi alebunt apud nos tejlimonia eorum, qui Euangelion non ex lâ¬blionelibrorum,fied ex ore ipfirum Mpofio-lorum haufierunt.Eere ergbpofium cum Muguftino dicere:Euan-gelio non crederem , nifi me Catholica Ecclefia amp;nbsp;quot;sieterum Ta-trum moueret authoritas.
Itaq^ cum luce clarittsfit,nofiram deccena Domini Corfiefiicnem tumprimitiuaEcclfia er yetuftis Tatribus cenfientire, nos Or-
J thodoxirum
-ocr page 182-VE TESTl^iO^ thodoxorum quot;Piurum teÃtmomapro confeffo accpirnu^ : non de tnÃitutione ChrtÃi quicquatn dubicetnu^s, Jed yt tejlemwgt;i^'^ fententtam noÃram de cÅna Domini^ac yero ipÃjt'S yjujticnni^i^^ tngenioÃnxijje^nee à confenÃu (Jatholic/e Ectle^tx dijceÃiÃe.
Ergo inter Fahrum lt;amp;nbsp;nos non hoc controwrtitur An FAtres eir Dolores Ecclejue audiendtÃnt, nec ne ( ytraq^ ent»' pars Audeendos eÃefAtetur.)Sed hic eï^ cardo controuerÃa, pArs bona tntegrajjÃde Fatrum teÃimonia dlleget. tracunq^ parte tejlimoma Orthodoxorum Fatrum Ãetermt, certum amp;nbsp;induhtatitm conJenCum EccleÃx Catholzcte habeiitt} yi^oriamq^ obtinebit.Ãathohcus emm conÃnjits Ecclcftis noneK^ ' aliiif, quam quo Fatrum Ã:ripta cum jcriptis Frophetarum amp;nbsp;^poÃolorum ( qui fitnt pracipua nobiliÃima membra Ecde' ÃteÃonÃentiunt.De hoc conÃenju deineeps ordtne dicemits.
Ft autem pitts Le^or expedttitts in teftimoniisFatrumye»' fari queat, obÃeruabit, quo ordtne in his allegandtsprogreÃur^' mus . Frtmiim enim pro duc am authores omnium antiqwÃtnteh diÃcipulos videlicet t^poÃolorum, qui centum circiter priinis a»' mb pod^ Chrijli in ccelos aÃenÃonem yixerunt, amp;nbsp;annunciatepnf fiin in diuerÃs locüt Euangelio,Ãripta quadampoÃeritati reltqM' runt.Hör um teÃimonia an Fabri â^ijjaticoÃacrtÃcio^ an yer'oc»-nx noÃrxÃuffragentur,examinabimus.
â â Frxterea EpiÃcoporum quot;FomanamÃedem tenentium tonÃitugt; tiones^tprpracipuorum Concilwrum décréta de ceena Dominica amp;nbsp;de^dtÃa recitabimits. ^tqjtaperÃngulas centurias celeberrt-mosquosq^Fatresconiungemits, eorumq^ teÃimonia iuxtaanalogiam fidei penÃtabimtts : itemq^jjpmanorum FontiÃeumappen-d ces^quibiis indies IvliÃam auxerunt,annotabimns,yfqj adGre-. gorium '^lagnum) qui cathedram T^pmanx Ecchfix circiter annum Chrijli ÃexcenteÃmum tenuit. His Ãx cent is annis Ecclejia
-ocr page 183-K T iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I. 7t
aurea lua atate floruit : mox enimflecuta e/Ã religionis vndinam,'^ resJubinils in deterius mutata flwnt.
'Patritm tejlimonijs continua flrie dedu-, conflrmAt'urum me confldo, ccenam Domini noflri lejù Chrtfli ^^lt;gt;nefleca.leflcrihcium qtiale Faber Juolibro deflnbitfledejjè tor/imumcanonem corporis c^juanguinM Chrifli flub ytra/j^Ã^ecie pants ac ytni, in commemorationempaf?ionis ac mortis Chrifli, amp;nbsp;^â^atiarum abitonsm toti Ecclefla communem. Qualis cÅna,dîui~ ^9 beneflciofinnoflris Fcclefljs tnflitutajoltnniter amp;nbsp;deuotè cele-^ratur,
/Patres primæ
centuriæ,
k
P^ncipio Fabcr in hac prima Centuria quatuor quot;Patres ci-tattClementem dijcipulum Petri,Dionypum .^dreopagitam difcipulum Pauli, Ignatium dijcipulum Iohannis, lt;(3!â quot;Partialem dtjcpulitm ^poflolorum ingenere, qui omnes in prima centuria fimuliamp;'\gt;no eodemjj tempore yixerunt, Euangelion docuerunt, etc Jcriptù ettam mandarunt. De his Faber eiuflmodi concluflonem ponit:Diflcipuli,inquit, tgt;4poflolorum,totam aFlionem,à Chriflo in t«ndcelebratam,'\Fjflam'\gt;ocarunt . Hincmox inflert,'^ijjam peruetujlam elfle,eirflacriflcium eflepro yiuts amp;â mortuif.
Pofleaprolîxum Soriten amp;nbsp;aceruum tejlium accumulât. '\lijflam, inquit,flacriflcium effle tradiderunt nolis fdnCti Patres .
Patres idacceperunt à diflcipulis tgt;4poÃolorum.
Dtfiipulî acceperunt ab ipfis tgt;4poflolis, lApofloli à Chrijîo amp;nbsp;Sptritu Sanbîo,
S i,
Chriflisii^
-ocr page 184-ÃiYlNTÃ CL JS S IS, DE TESTl^lO.
ChriÃits deni^ Spiritus SanSlu^ ab iffo Dso Eatre cxleÃi 'Ãehnquitur ergOf'^diJJam eÃe JacriÃcium,amp;permanJvMVH '^Jj,âtdÃneminttndi.
QÃinnnc nos quot;^ertetnuô? ^Judimti^ enïm Deiim Tatretn,!^â SÃiritamfan^fam, tJpoÃolos, tJpoÃolorum diJ'ctpuloS) fanElos Tatres, lt;amp;nbsp;confÃicuos quot;Doctores EccleÃx yno ore teÃanWi '^.ÃÃam eÃejacrtÃciumpro yiuù amp;⢠niortuis.Q^ tot eis tarn lo' cupletibtts teÃibus contradicere yelpoterit,yel audcbit f
Sedhetts tu. Uon nouum amp;nbsp;inuÃtatum e^, ÃicroÃan^o nomï' ne Det ör Jan^orum Tatrum authoritate,adprtetextuin amp;nbsp;lamen omnium mendaciorum amp;nbsp;nequitiarum abuti. Qms eniüf manifeÃo aÃentiretur mendaczo , nifi yerbi diziini amp;nbsp;yeritdtii quxdam tÃsciesprditenderetur I Eua omnium noÃrum communtf mater,Ãerpenti nequaquà mcredidiÃet,nifit5de yerba Deicutnil-la diÃÃeruzÃÃet. Eadem yerÃttia Faber quoq^ ytttur ; Verum qui' dem eli^ ,Ãin^os illos Fatres Euangelium audiuiÃÃe ab lApoÃo' ltt,hosa Chri/lo.Certum item e^ , zllos non yiua tantum yoce amp;nbsp;Ãriptis, ÃdÃanguine etiamÃuo de ChriÃo teÃiÃcatos eÃe,yt Fuâ Ãebiits Jcriptum reliquit.Hinc tarnen nonÃequitur,Script a tiÿâ E' liÃolas,quÃillorum nomine circumferuntur,yer'e amp;nbsp;autborum ejÃe,aut yt maxime eorumÃntÃvliÃÃam eÃe JatriÃciutU pro yiulf amp;nbsp;mortuis. ,
EpiÃola enim, quam Clemens 'ÃomamtsFontifex ad lac obun Fratrem DominiÃripÃÃe fertur ,poÃquam Fontificatum l^rM-num adeptusÃt, ex qua Faber teÃimonium adducit,nullo certo fundamento nititur.Etenimlacobns Ule frater Domini,ad mira-mum triginta annüs lapidattts ör martyrium perpeÃits el^ le-ToÃolymis , antequam Clemensfa^use^F^mamtsFontife'^-Q^modo ergabanc EpiÃolam adlacobum fcribcre Clemens pe-tuit^
iJdâjxCjEufebiits lib.-^.cap, 38. çlt;r Hieronymits de yirts ilu-Ãriltü
-ocr page 185-Kirs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENTnyj I, 71
fir Ans tefiAntur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clemintis ùm di^ionis ihaniElere,
jua:n ipfijenju^Epifiola adlEbneos ej]e confimilem.IÃa aiitem. Clinic Eaber msmimt, nullam habet cum hacjimihtudinemjed Ti^man^ curïx)iylum redolet. Konenim commendac amp;prxdtcat Sacerdotïum leju Chrïfli,fedSacerdomim 'Eomani EontificùiEE^-liguai E^iJlalaSi jcripta ClementM,EuJebiu4 eodsm loco repu-dia[,ytpote ^uxjyncerum rebits ^pjjlolicio doblrtme charable-rem non tcneant.
Idem ïudîcandum de Epifi^ola Tgnatij ad Smyrnenfes, ^uam tt'idem Faber alle gat. De hac Eufiebuts lib. . cap. jd. lo-^uensiHic Ignatiitf, inquit, cum Smyrnabs jcriberetiyerbus ne-fiio 'Vilde liimptii yfiut es^ . Et I-heronymui lib.'^. Dialogorum tontraEelagianosfianc Epifiolam tn dubitim reiiocaticnm mqitit: ^ajci tcfiim'mijs(Ignatâ.i)finon'Vteri-i ad F TFI 0 7^[-TAT E^, y tere fiait em ad AKT I IT^-T E %!. Ideod^^ ,ylbbat Spanheymenfis earn yelut incerta:fielet Efifidam om'ifit:nec accenfiat alijs Epifiolitiqiix ah Ignatïofieri F'^Trhibentttr.
lam amp;nbsp;Liber ille,qm Ecclefiafiica Hierarchia inficrtbitur, an ficDionyfij .Areopagitte ^dubitatur . Qrt'e Laurentiw Falla amp;nbsp;Erafimttf âEpterodamtts nehementer reclamant.Eufiebiiu me-minit (juidem âDïonyfij , /^uod tAthenienfiit Epificopwfuerit : fied ^uodlibriim alitjuem l'cripfier 'tt, ne gry epuïdemicum tarnen alibi fi^mperyde Epificopbs /cribens, mentionem Epifïolarum aliorum fiperumfiquie ficripfierint, facer e fiole at. Kec Hieronymits de Fi-rd iHullribui libri illiiis meminit.
- Hlic acccdit^tjuod 'Dionyjtits ifte citat Clementem ^lexandri- Inlib dc diuinis numjS^tromaton hh.^.qui yixit anno Domini 21 lt;^.hoc 5 o. »^âinibus-annbipo^ Dionyfiim .Areopagitam. En ex ipfia temporiim ra-tione,aliumiJïiFï libri authorem efifie, ^uam Dionyfiuim ^Areopa-gitamfiepreheiiditur.
S Torro
-ocr page 186-QTI'MTÃ CLJSSIS, DE TEST1\1O^
Ad Burdega- E* orro ^h/lartialii EpiÃala^ quam pro defendenda quot;^lijjafua Fi' her allegat, cum aram in nomine Stephani de die at ampraduet, in qua torpui Ãinguu Chrijii in yitam «ternam oÃerantur, n-que dubia tir incerta eE^,ac Clementü amp;nbsp;J^atij Epiflola. ergo Faber tarn objeurts incertit teÃimonijs comprobabà Flam qiialibet conclufio certas pnemtffas habere debet, prteÃet' timÃpugnet cum re,tot certijiimts tefiimonijs conÃrmata.
Sid yt Fabro largiar, ipÃs lApo/lolorum dijcipulos, eirÃnâ Slot ChriÃi Fdartyres has epiÃolas amp;nbsp;libros po^F^ Ãe reliqiiiÃt) non euincet tarnen Faber %ltÃaticumÃtum facriÃcium . Si efiun teÃimonia illa accurateper omnes circumÃantias, eis' in origini-li lingua, quaprimiimjeriptafuerttnt, perpenderimts, 'ftiq^ ni' hil inde aliud colligerepoterimits,quam quod/anlli Fdartyres tüquot; nam quot;Dominicam appellent %liÃam elr Jacrificium . autein eF^iqui hoc negeti
Quoniam yero non modo difeipuli udpoÃolorum , fed lt;amp;nbsp;alij feriptores EcclefiaÃici y/sq^adCregoriumFdagnum, ccenaraDo-minicam multoties Fffam eir facrificium nommant, ne eadem fapiiis cumpaÃidiorepetendaÃnt,priw exponam, quidyniuerfr liter Tatres Jenfer int, quoties cÅnam E)omini Fdifam y el fcri' ficium nuncuparunt.
DE VOCABVJ.O
Mifc
F Aber in omnibus teÃimonijs, quts ex antiques feriptorilvt decerpfit,duo hac yocabula maxime yrgeti'^Ufam, eÿ facri ficium ; ér ybicunq^ ea repent, adpriuatam '^ifjam detorquet» Fdifa, inquit, dtSlio Hebraica , diliturq oblatioÃiontansi primitiarum,ex quibus Tfraelitaplacentas corÃdebant, eir leMâ bant in facnficio. Q^a ergo Eatres ante mille elr quadringentoi
anno!)
-ocr page 187-m/s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L 73
a^ionsm Chnjh in cÅna ^lïjjam nominarunt,Ãqui-tur quot;Mijfam eÃe facriÃdumpro ytun amp;nbsp;rnortud.
EqHidem fateor^aliquos ex Lät'mviÃriptoribta ante Grc^o-rium 'Magnum ceenam 'Dominicam no minui appellaÃe Mià am, quampofi Gregorium 'Pontihcij Ebapfodi appellauerint.SedHe^r brituam diblionem eÃe, qua oblationemjigniÃcet, amp;nbsp;to Jenà ante Gregorium accept am atq^ yj'urpatam eÃe , quo pojbfa ^Ãurpari conjiieuit,amp; à /abro 'üjurpatur, hoc opm, hic labor e^^ demons Ãrare.
N.an Santes Tagninta in noua translatione âBibliorum locum ilium âDeut.i6. à Fabro allegatum interpretatur, no oblationem, fed fufficientiam, hoc eff ,prQ yt ferunt cuimqÃacultates . Et hune Ãnfum tefiimonijs infignium Hebrxorum confrmat: amp;nbsp;Ãf~ fragantureidem yerbaproxims fubfequentia: luxtabenediSlio-nem Domini Dei tui.Fagnino igitur, tanquamperito cFprobato Hebraica lingua artiÃci,malo hac in parte aÃentiri,quam Fabro, nec Hebraicam neC Germamcam linguamprobe callenti.Et quia Fagninui eiufdem cum FahroprofeÃionü,ordinii amp;nbsp;religionii eÃ, non ^ote^ tanquà m jiÃeHin aut partialis C yt loquuntur ) in^ terpres,à Fabro reijei.
Sedquidmultis peregrinis teflibus opm e^ , cum Faber ipfe alibi Latinam yocem eÃe fentiat?Ite,MijÃa efÃ, ideï^, facriÃ-ciumperanum e^,yelhoÃia Deo Fatripro nofiri confolatione amp;nbsp;falute miffa ei^. Tanta hominis yerrigo,ytipfe quiddicaf fcribatu'e, non confideret.
Sedfitfane MiÃa di^io Hebraica,ftgnificetqj Ãontaneam oblationem,yt Faber contendit, num propterea Mif/aticumÃum fa-criÃeium euicit^FtatftÃontaneum quodÃonteÃt, amp;nbsp;ad quod/aciendum nullo debito obÃringimur.Cana autem Dominica non Spontaneum quippam , quodyel agere yel omitterepro noÃro arbitrioliceat,Sed quia mandat0 Chrifii pracipitur,e?f fa-criÃeium
-ocr page 188-QTINTÃ. CLj4SSIS, de TESTIW^ trificiam dehitum.Similiter amp;nbsp;'^ïfja EoMifitia, quà mÃiontOM^ oMutïofic^apudpleros^j l'acriÃculos,bqwdo apparet.âMdjienïm dcbito Fiindationii,yel amore Prafentiarumi yt yocant, âMtffà i celebrarentymaior earum pArs,aede mihiiOmitteretur. Itaq^ '%rdica dïFaopK'hpja^ nec cÅtia Dondnicx, nec 'MiJJatico facrtÃigt;''gt; congruit.
âPorro Graca diBio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;altqui obinantur.
'yilicunq^ Latini interprètes ponnnt, ibi in Grteco dC h(iTi/f}-âcePilgt;iff}-i«,7i}âi)trfefv,\xiifjitnâf(iii.a'wâ}-et(i^ Ãmilia: quorum tit' hilpropriè '^lijja interpretaripote^ . Karv^yix enimÃgniÃcat Wi' niflerium eîr ofÃciumpublicum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãacrn a^io e/Ã, cultv^
dtuinits. 7!ftlt;i'!!gt;t^vmu}Uis Ãeu oblatio . wR\iiriâle(i, conciontf» coni'.ocare Ãeu conuentum celebrnre . irwayn^i congregare, i3 conuemre. Sed quomodo hxc cum â^HÃTa conueniunt t*
Exempli gratia, Ãan^us martyr Ignatiw, qui GraceÃcrif[f(t in EpiÃola quam Faber citat, ponit yerbum quodLt'â tini interprétés ^erterunt, ^ItjÃas celebrare. Torro id nec Greè yerbi propriet as, nec argumentum el}' omnes EpiÃola illiits cifâ cumÃantiaÃe â^iÃaticoÃacriÃcio intelligipatiuntur.
FoÃqtiam enini ^poÃolt alijq dtÃcipuli, qui ChriÃum ipÃ'^ yiderat amp;nbsp;audiueranr^'ynta deÃunBi eÃÃent, ei} FÃeudoapoÃoli haretici neminem ampliu} metuerent , turmatim eruperunt) Ã/ncera doElrina ^poÃolorum impudenter contradicentes,ut E^â ÃeÃiis author e^.lgnatuts igitur ynus exÃenioribits, cum ttochia^ Fomam captiuits traheretur, leonibus atqÃeÃijs obijeief^â du^, fidelii eir Ãlliciti paÃorüs ofÃcio fangens, in itinere mult^f EccleÃas tarn yitta yoce quam EpiÃolts conÃrmauit, admonuit^ 'vt ab haretieüs eif clandeÃinds ÃduBoribits cauerent, qui clancv* Ium inÃijs EpifcopisJ,oc e^f, legitimispaÃoribtus (tum enim Eâ piÃoÃi nendum erant mundaniproceres atq^ Frincipes,Ãedpau^tâ res EccleÃaÃa)Ãefe iuÃnuantes,plebeculamÃeducebant, ei}privà -
-ocr page 189-Klis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEKTTI^TJ L 74
tA (ogebant conuenticula,quod ^nabaptiÃie hodiefaBitaut. Inter externautem Srnyrnenjes quotj^ adhortatui:Konlicet,inquit, fine E^ificopo ne^ ojfierrefne^jAcrifieïum immolare^neei^ X9T8f?tö*, âMiJJas celebrare.
HocAutem non depriuatn Kltfifia in ^ua Sacerdosfolit!Jderi-ficAt nbsp;nbsp;yeficitur^intelligipote^ : fid de publico minifierio Eccle-
fiiit)amp; integra aUione, qua inEcclefijs celebratur. quot;vtfiitntf concio-nari^ orare^ eleemojÿnas colliger e, baptit^are, cÅnam Dominic am luxta mflitutionxm Chrijli minifirare. Et hunefenjumpraceden-tia yerba Ignatijgignunt:Ea demutnfirma efi^,inquit) Eueba^ rifiia^qux ab Epijeopo concedttur. Qwbtu yerbü Ignatiw déclarât, fie \lilfiam non ludicare efiè Jaertficium) fidEucharifiiam, id gratiarum r^ionem.
Sic 0* Dionyfiij Hierarchia Eccîefiafiica quam Faber âtat, Grade conficripta in qua hoc facratiÃimum Sacramentum non ^ppellatur Jacrificium , fied myfierium
Fièt inquit, infiieitndum ffÃ, cuiw rei gratia quodalijs Cap-}-diuinüq, myfierijs commune yocabulum ei^^ buiepra ext errs pracipue ac peculiar iter applicetur, ytfingulari-ter comtnuniofiue fiocietaSyS^fiynaxisfiiue colleHio dicatur. Kempt enim eir ynaquxq^ fiacramentalts infiitutio idagit, yt noflras *tstas inplura aiuijas, in ynicum ilium flatum, quo Deo iungi-murtColligat. Eides Dionyfij at ate (quern tgt;4pojtolorumtempo-rihusyixijjt Faber afifierit ) nomenJatrificij yel oblationts ccena Dominica attributum nonfuiÃe.
^oic etiim infiecunda eins capitis parte exponit, quoritu hoc jAcramentum ^thents eelebratumfuerit, FrimiimfitnquitfiPonti-fitem ( quern çÿ ^ntifiitem Sacerdotem appellat ) incenfium m altari addere, deinde omnes Ffalmcrum melos concinere, turn fifiarumficripturarum leHionem à minifiris recitari. Tofi bac in-dignos afiacramento arcerijdiaconospanem ealicem benediBio-
7* nis
-ocr page 190-^I^TÃ, CLASSIS, 7)^ T EST I'M altaïïbtii imponere SacerdotetnperMia orafione
pacenï omnibtn nunciare )(3f ad medium aîtarii aÃ^entetn, Ãer 'hi ''nlfacramencapris^erAtareuerenter oÃendere, 'vt^ omn^^ fommitnïcentihortari:Ãtm^ta demùm nbsp;nbsp;nbsp;omnibia tradita co^â
munione,^rattjs finem myÃerijs imponere,
in tcrtia eiuscapitij partC) clarè oÃendit,hoc SdcmmtH* rum omnibuifub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[^ecie îgt;:htberi.Ica enimfcribitÃane
tumpanem cÿ indùiiduum aperit, in fruÃa concidens, érÃngvltâ rem calicem ommbm imfartiensj^nitatemÃgnanter muleiÃd^ «r^ dbÃribuitÃnj^ hts conjùmmat cccleÃe inyÃerium.
Mine eluceÃcit, cxnam âDominicam tempore DionjÃij ttonfui!â Ãepriuatam MiÃamÃdpublicam, in ^ua toti EicltÃai inte^^i'i^ Sacramentum diÃributum e^^, obÃerüato etiam 'vero pÃu, yi^iâ lieetycommemoratione mortis Domini,predicatione, oratione,i^ gratiarum aifione . nonyidet lila omnia noÃra exna co^ gruereÃh,diÃlt;e yeruEontÃeix f diametro aduerjaril
Itaqiio^j S. Martialis in EpÃola adünrdegalenÃsÃtis cIa* rè teÃaturj/e non loqui deÃairiÃcio Miffatieo ÃÃd de légitima gt;nbsp;Hione totius canÃ, Inqtiit enim inpi'incipio capitis tertij : Tiittii autem multo magis Sacerdotes Dei ommpotentis, qui yitam'V'i* bis tribuunt in calice eir fane'iiuo ,honorare debetis . EtinÃnt eiuÃdem cafitistÃcut communia 'viui Dei ell^ yobis yita:Ãcpas-ricipatio menÃx Ãmulachrorum erat ycbis aterna mors. Ãlilid btc audis deÃacriÃcio MiÃe ,Ãdde ccmmunicne yiui Dei in Sa-cramento:nihil etiam de 'tmaÃeciepanis, fidtam in calice, quam in pane yitam tribui. Tot am quot;rero aSlionem cur ÃacriÃcitim no-tninet,paulopol^ dicemw,
^liudexemplum adducit Faber ex tripartita hiÃoria lib.^. tap^n. Mià as celebrabant^ tire, SicEpiphanius SchclaÃicits in
ter-
-ocr page 191-tcr^retaiiit tf^.Sed So^3niinuf,^ui hanc hiÃoriam GraceÃcr't^^ fi()ita habet: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tïib ^ttJiut wflâ \«vTiis Imw©' «â a/iirrti \xx}iinnx[i(ir
Qrtiim es^ antem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncn idem eÃe, quodJacrifcare^
aut 'MiÃas celebrarejtd in EccleÃa lonuemre '^leladconcionem accedere . Inju^er etiam circunÃiantia ifii»s loei ^ ^item Faber nimn decurtatitm alle^at, ojlenduntt non de Frittata âidijja^aue facrifico '^hdiÃaticio : jed de catibtts EcdeÃaÃicit, cultjbta di' aims , ^tti yniuerja EccleÃa communes Juw f intelligcndutn
Fbam antequatn Imperatores fidem ChriÃi ample» - (ferentitr, magna erat in EccleÃjsperÃecutioni obnoicijSftonÃiÃo, ^iiqui enim hxretici kabebant propria conuenticula amp;nbsp;oratoria . tAlij yeroyt tArriani, admiÃcebantÃeQtthoUcis eir Or-thodixis. Etiamà enim Qatholici Hccretici Ãententijs qui-iufdaminterÃe intticemdijcreparent, abEthnictstarnenijdem eenfibantur, amp;nbsp;parit er aÃfligebantur : amp;nbsp;propter communes ca-lamitates in fiipÃs curioÃttu inquitere nequUgt;ant: eamq, ob catt-famfacileÃebat ytÃngttliÃeparatim conuenientes EccleÃas eol-iigirent,^ continue inter je conuerÃantes, Itcetpauci eÃent, non diuiderentur . QmÃantinits autem Imperator adÃdemChriÃa-_ üam conuerÃts, legem tulit, qua oratoria illorum deÃrui,Eccle-fÃl eos coniungi, eif nec in priuatis adibtcs, necpublicis Eccle-Ãam colligere mandauitFiecentiui enim eÃe monebat,cum Ãa-tholtca EccleÃa communicare , amp;ytinhacconueniretur ,con-Ãlebat , Foil^hanc legem, necpublicetanquamprohibiti nec latenter conueniebant. HincfaSlum efÃ, 'yt maiorparspertergt; refabla Ãatholicee EccleÃa ÃeÃe coniunxerit . Qua omniaÃpra d'.Ho loco tripartita HiÃoriaÃuÃus trablantur,
\
l
Inhae tot a btÃoria nullaÃt mentio priuata ^\diÃa 'Unitts ali-(«iui Sacerdotis:Ãedpublicorum catuum, qui inuicem communi-
E 2 cabant,
-ocr page 192-QVIKTÃ. CLAS3I3, DE TESTEND, caiant^non modo de confecratopane calice Domini yerttm tâ tiam inprxdicatione)Orattone,gratiarum aciione, eleemofynü,lt;S ticterù cultihu^. Iraq^ nec 'verbum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nec conÃtetudo E(â
cleÃte, temporibuf ConÃantini ^Ãtatai EontiÃcix patreü' nantur.
Eadem ratio e/i^ aliorum Tatrum amp;nbsp;Do^ortim, qui Grei^ firipÃrunt^Origenis,lt;A.thanaJijjEEaÃan^eni,Epiphamj, Chr^ Ãojlomi^amp;Ãmilium . Ex quibu^, quottes ahquidde alls^^ turiCertum ei^^nec 'vocabulum %liÃx, nec Ãntentiam deÃacrili' tiopro 'viu^ amp;nbsp;mortuvs apud illos extare Ãd loqui tantiim hoc efi^, de intégra
Sacramenti,qux totim EccleÃx communù eÃ^.
Factunt tgïtur tniuriam GratisÃriptoribtts qui yÃcm 'ved' bull '\EiÃÃe)'amp; totam '\liÃam Fatinam, ac quot;Epmanenjem ex ifà probareconantur.
F^eÃat itajj, â^EiÃam nec Hebraicam nec Grxcam diilionei^ eÃeÃ'edLatinam'.'videlicetFarticipiumfÅmininum 4 mitten/ii'
Ãpx auternÃuius etymologix ratio lt;amp;nbsp;origo Ãt, amp;nbsp;quo tern* pore primum indita/it cÅna Dominic« hxc appellatio, multx amp;nbsp;täâ 'VarixÃtnt, acproinde incerta tarn 'veterum quam recentiOâ rum fcriptorum Ãententix.
Ex nudis Uteris amp;fyllAfis 'Vocabuli '^ifÃx, nihil certi collige potei^.QiÃf enim fcit^qua resà quo, amp;nbsp;in quem locum^ fSr'Vndt miÃaÃt i cum abÃolute tantumdicatur nbsp;nbsp;nbsp;1 S S A. Fleclgt;igt;f'
Junt FapiÃx primam amp;nbsp;'veram huius yocabuli originem induii' re.En tarn egregio (S' certoÃndamento idolum iÃud FapiÃ^run nititur.
Fergilius Eolydorus de Enuentoribus rerum Itb.q. cap-riuat à Grxca 'Voceih'^sit,idefÃ, miÃio. Tgt;Eam ebi ^Apuleij Ulno n.de aureo aÃnoprobat i etiam Ethnicorum Sacerdocesperadis fuisfacris folitos eÃe renunciare: -nh «ftoiSj hoc ei^: Fopuhs miÃiegt;
-ocr page 193-m/s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I. 7i
miÃia.ldem igitur mos à nofirü et jam Jeruatur ( in^ttit quot;Poljdo-rus) ytperailisJacrà ,per 'DiaconJimpronunaetur: Ite, quot;MiJJa t^ihoc e^,irelïfet.Ÿîon ef^ autemprteter conluetudinem,quod VliÃa i non mtÃjo ^onunciatur, ^uando nojir« religionji^ author es promilcui mijlionem, amp;nbsp;°MjJJam yÃtr^are, Diutts (Jypria-nusteÃatttr,quj remijjam Ãecca^orumfcripjit.lib.z. EpiÃ.adFor-tunatum de inÃantjbus ba^ti^andis.Hac ergoÃ^jà Ãa, MCiÃiturpro djmiÃione^yt ciimplebs Ix concjone, ajst Schola-Ãiti e jchola dimittunttir : amp;nbsp;LatinaphraÃs e^^, dimittere ex-ercittim,'^elSenatum. EodemÃenÃ'MiÃayotabulum accipit Io-armes CaÃianus de inÃitut.'^lonach.ltb.-i.cap.7. amp;nbsp;Eeatus 'BÃe-nanus in ^nnotationibus in Ijb. 4,. Tertuiliani contra '\dartio-nem. EtÃuÃa^atur concluÃo ^tiÃÃÃn qua Sacerdos adpopjilum conuerÃus,cantat:Ite, quot;^liÃÃa f/Ã.
catjone '^iÃ
^lijj^t âÃabanuslib.i.cap.iz.Hugo deÃtnSlo EjSiore,deSa-tra.lib.iparte ^.cap.t^.. Innocentiits lib. 6. de Sacramento tgt;Llt, 'ElÃl.Can.i.afÃrmant,'MiÃamdici abemittendùs CatechumenüSt idel^ynondum baptit^dtis.'gt;^ntJquitt(S enim, cum Sacerdoces finita Offertoria,confiecration^ myÃlerium incapturi ejÃent,dimitte-lantur Qatcchumeni. Iffeq^ enim nondum baptit^^atis conÃecrationi biiitts Sacramenti intereÃe licebat. Et btccÃententia minimi imgrobanda.
Durandius in 'Ãationalt dtujnorum lib. t. *R^b, 7.aitÃh/liÃÃam inde nominatam,quod Sacerdotes orationemJeupreces, tanquam nuncium,mittant adDeum. E/Ãt cif hoc etymon tolerabile ,Ã de tammuni^recatione totius EccleÃx, non de jnterceÃione Sacerdo-tis qudfimediatoris inter Deum amp;nbsp;homines, tntelligeretur.
Sed Faber in capite declauÃiila: Tte,'\'liffa e^, banc racionem naminis aÃignat. Ite,inquit, ^iifÃa e^, id es^,ÃacriÃciumpera-Rum ef(^, y el, hoÃia i)eo Fatrt pj-o noÃri conÃolatione e^rÃalute miÃÃa . Qi^d inÃolenniortbusÃeÃisplurtbus yerbis d.citur:Ite
T -i yot
-ocr page 194-CLÃSSIS, 7)E TESriUO^ y6ibenediSliamp; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pacis . quot;Pro quot;^00! 7)eo fatri hoÃi
bac fintentia imfia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tir prima trfiitutwià t
ac quot;vero yfui cana contraria. Et faw dtgtium nbsp;nbsp;patella oferttr
litmtidolatrica quot;^iÃa idolatrica conuenit conclvjio.
Ego yrrb ,Ãliccrer, dicerem (cumprorfus nihil certide hsi quot;Vocabulo conÃet ÃMäÃJam nee Hebraic am nec Gracam. nee Liâ tinam yocemeÃe,Jed Chaldaicà m:fret its 'vaticinio 'Danielis,^lil Chaldaicoidiomate longe ante PontiÃeia '^^iifr'e idolomaniAtt^ pradixijfre yidetur.Siceniminquit^cap.u. Deumpatram juorvt^ non reputahit(t^lntichriÃits. ) Deum avtem '^lauÃim f l.'roÃâ tnodum âMiJJam dxifret) in locofrto 'Venerahiturdr liev.m/pu'iA ignoraueruntpatresfriiÃide^^, ^ApoÃoli)colet atn'o, drarçd.tfi dr lapideprtcioÃjrelusqjprecioÃs.
Sed yereor,ne,fihoc dicam, Faberputet, me ftrtire Fapatut» effr regnum gt;H.ntichrifli. ^^d,JiT)iisplacet,ingens sjjetpiat»-lum, Sedme tacente, ipJePapatits à ,H.ntichriJiianJnn(gt;n:f turn quot;vno indicia prodit.
1 Pct t-
^t Ji Faber pro frta ruditate dr infeitia linguam ChaUaicAti Hon intelligat,dr hac etymologia minits eiplaceat, non ermrati) à Germanicam yocem ejje dixero , qua celelres dr frequent^ nundinasÃgnificet. HamFrancofurtenfres, Lipficas ,âHorFi'ii' genjes, dr fimiles nundinas Germani Jua lingua \lijjas quot;tocAiK. Fhec inepte quadrat hoc efpmon JaltjÃe Foruificia . Qucmailtne' dum enimfrUj huitts frecult in eiufmodi nundinis 'Varios contïAâ Sus exercent,emendo,'ygt;endendo, '^fruris, doits, fraudihus,merdAâ cijs,Jèepè yiciofas mercts pro Iona pecunia extrudentes : ita priâ iiata '^ijja nihil aliud ef^ quam nundinatio, qua facriÃeuli amp;nbsp;^onachi ita negociantur, quot;yit impoÃuris fuis dr JSitijsJi rnudAâ hits,(qutmadmodum Fetruspradixit ) omnesjer'etotius tnurdi opes adà rapiant, Sed miÃiÃcent, 'quantum 'Vtlint, iudicium (A^ ffteit
-ocr page 195-NIIS TCENTK^IA I, 77
me» ipforum non tardai, amp;perdit 'io ilîoram non dormitat, quot;Nam jua menfiira menfiÃint, g adem remetietur lUn Domenus, , Qma yaro ex fimplici nbsp;nbsp;nbsp;nudo ^ocabido Nli/fte , T'cntifida
^Ãa enind^ deffndinon^j}otel^ ,confugiunt althui nojlrorura aiiierfartorum ad diÃinliionetn °hliJJx.âPatres,inqmiint, dijiinlle lijUiint-Kr de lAÃJa : abam^riuarain, aliampuUicam dicentet» Ideo'i^^laataerit aliquidaliud,qnà m cæna toti EccleÃtt^ foinmums.Qmder^o erit^fMriÃdiim,aiiint, Saurdetis^ro amp;defunllis.
i' Detts lone, qnotict repetendiimnolii el^, nos non de 'verlvs pu^nare, iptiltn interdnm yeteres fcriptores cÅnam Dominicam lono amp;fimplici animo appellarunt fSedde ip/îs relta, de fuljîan» (.d] inpta, cxnæ, de '^ero 'vfa amp;â abufa, de olferuatione yiola-done inÃitnfiond ChriÃi ⢠Hic non yerld pà timiir nolif fatisÃs-. riiÃdrebus Ãntentijs.
' Fatemur quot;Patres de publica eSt ^riuata 'NliÃa lo/pui. Interim tainsn ftinuis^cos â^triupappelUtione dcnotaÃefolamcommunio-nem corp,ris ô* fangitinis CbriÃi, nonpriuatam l^liÃam amp;facri» fidam ^iÃiticum. Inter dnm enim cÅna Dominica IvlijÃa publi» cadicitur ,quodinpublico, amp;nbsp;in communions totiiis ecclefies cele-Iratafuerit. Inter dura yeroIAijJaprinatadicitur, eo,quodnon inpublico cxtiiSfêd inpriudtis adtbiis, eegrotisdKlartyribns, ex-tommunicatis, lapÃs, in articulo neceÃitatis JiibminiÃrari conlùe-ueritiTaient faiÃepublicee amp;priuatx communionis morem,teÃa^ tur tripartita InÃoria Itb. 3 . cap. tt. Itatj^ kac diÃindiolvliÃant Pontificiam nihUisittat.
Hecergb fiintma Ãt eorum,i}!txd;ximu^2 Primhm ÃKiiÃam nttf^ Grxtam neip^ Hebraicam di3ionem effet ac prorndetum tiApo--Ãolis, titnieorum dtÃipulis, tum ''vräuerÃe EccleÃteprimitiueeÃi-^ pra trecentos annos ignetamfuiffe.
Secundo, omnes Patronos lAiffie nulltimprobatusn autha--
rens
-ocr page 196-CL ais S IS, DE TESTlUO^ rem Latinum proferre pojjè, ejui ccenamhocnomine appellauet^^' antefan^x memorix Ãpijcopum Et^orem l^ticenfem, qui hifi^' riam l^andahcx perfecutionn conferipft, eir ^tnte Epiphanui^ ScholaÃicum Hijlorix Tripartitx interpretem. Qm ambo quarr am t!Sr quint am centuriam yixerunt.
TertibjEapiÃas ne ynum quidem yelé^ Grxcü y el ex »ts 'Patribu^poÃe adducere, qui ante Gregorium quot;Magnum ter yÃÃnt yocabulo quot;MiÃx, quam pro légitima amp;nbsp;publica allio^^ cxnx Dominicx,qux roti EccleÃx communü e/Ã.
Quomodb ergo Faber altj^parroni MiÃx ex 'vocabulo probabuntjipfis t^ipoÃolor,eorumqj difcipulos, amp;nbsp;reliquospr^' tiux EccleÃx Fatres MiÃam priuaram celebraffe,\vel aliqwd^^ ea ÃriptumreliquiJJe.Qrte merxfuntprxÃigix,quibttsÃmgli(-^ plebeculam faÃinareÃudent, 'Vt credat recens natam tantx 'vetuÃatis effe,yt à Chriflo ipfo,a fanais ^poÃolis,eoriMili dtÃipults originemÃtam ducat.
Quidautem FonriÃciorumfcriptorum turba,pol^ Gregon^^ Magnum, ^sq^ ad noÃra tempora, per yocabulum MiÃx ir.tel^^' gant,fürs locü,iuuante Deo,oÃendemus. âKunc de yocabuloÃr(^â ficij aliqua dicenda reÃant.
Fentadmodum Faber ^ocabulum MiÃx buc illuc reflexif. Ita 'tgt;ocabulumfacriÃcij,'tgt;bicunq ydi* facris Eiteris 'Vel in Fatrum fcripttd reperitur,'violenter ad irÃitutumdetorquet: âvidelicet, 'VtMiÃam probet eÃe facrifciui» pro 'viuts amp;nbsp;mortué . *Kon eÃe autem banc (acrxÃriprurx mmâ tem, in tribusprimù ClaÃtbtis prolixe à nobü demonflratutn efC' JIunc quidFatres de tofentiant, conÃderabimus. Frimum dicemtu,
-ocr page 197-mis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r. 78
à iceimigt;s,eleui etÃgnificatwneyocabult.Tieinde commemornlimits
'1 CAufas, quare T acres cÅnam Domtnïcam Jacrtjicium ap^ellaue-r rwtJ'PüÃremo docebimiis, Tatrum diBa non de JacriÃciopriuatte i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'MiÃxÃed de intégra cÅna totuts Ecclefiie intelligenda eÃe.
'3 Germamca yox, pifcvtî/ phertsq^ non tam cogmt a efÃ, quÃmfrequens aliorjuin amp;frotrita ejjè Jolet. 2d^ec dubium eP^y
'» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quin ab oÃerendo dtiîaJit. Grata autem yox^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latina
lt; J'AcriÃcium,ycm yocabulTdilucidtus explicantyquam Germamca. t 2dam generaliter JigniÃcat facram a^ionemifeu quoduis ojw JanÃam amp;pium. EtJacriÃcaregeneraliter el^, aliquidfa~
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crum facere, Sacrificiüidemfonat, quodfacrum oJÃcium.Ende
lt; '^iÃaticum ÃacriÃcium appellarunt , O F F I C I E Itvl
i IS S Ã, qitafifacram,tâtLieoconuenientemcultum.
) â¢^iflibulacur nobis ,gt;iagujUnus lib.io. de ciuitate F)ei cap.6. I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it a fcribensiFroindè yerumfacrificium efi^ omne optes,quod agi-
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnr ,'S)tfanÃa focietate inbare amies T)eo, relatum fcilicet âd il-
lumfinem boni,quo yeraciter beati ejfepoJfumies.Ciim igitur facra
I vtna in bunc yjùm à ChriJlo inÃitutajit, ytper banc ipÃjanida focietate( yt jAuguÃinies loquitur finbare amies nbsp;nbsp;per ipjum de
mi}^ beati efÃciamtir, fan^i Fatres religioà zsr deuota mente, buicpracipuo (fi externos cultiesÃe^es) amp;nbsp;quotidiano cultuidi-uino,nomen facriÃcij indiderunt.
^bdulta autem funt caufe , ob quas cÅna Dominica facriÃeij nomen optim'e meretur.Ordine autem Ãex caujas recenfebimies.
Trima cauja bac eif^.Inter omnes externas ccremonias ritus facros , mos facriÃcandi pecudes e!3i Cibos notiÃimies fuit e!st 'vulgatiÃimus, non modo inter ludaos, qui ex mandato Domini iuge facrificium yefjeri öquot; mane facriÃcabant : âLLurn. 28. Exod. t^.'yierum etiam inter Etbnicos , qui eie incredulitate, exempla Tatriarebarum imitati ,Jua etiam immolarunt facriÃeia . Ciim trgo LccleÃa ex Iiidais amp;gtntibies ,perpradicatione Euar.gelij
V collera
-ocr page 198-firiHTà CLaiSSIS, T)E T EST 1^0^ colleSlaelJèt, confuetum nomen Jacrificij tn yjupermanjit ommbni noui Tejlamentt cultibw tribuerecur, inter quos cttui Dominieaprintipem locum obtinet. Q^nquà m i^ipojtoli amp;nbsp;tujîi E Aires probe norant, omniA tjpicA y et erts TeJiAmcntij^' crijià a J ymicoJatrifitio Chrijîi in cruce conjummAtafinita^ amp;nbsp;deinceps nbsp;nbsp;nbsp;Adfinem mundi aIia ffiritUAliAfAcriÃciA offereU'
da,lAbiorum nimirum yittilos, amp;nbsp;veterus homints mortiÃcätVgt;â nem . quot;De quA mnndAZb- AcceptAbili oblAtioneJupra ex tz.cap.s^ l^m,amp; 'quot;MAÃAch.i.nonpAucA AnnotAUimw.
Et hoc finju ^yLthAnAfitts cÅnAm 'nocAt exAngtiem immobâ tionem.Qyrillits ineriientum fAcrifcium. Et Gregoruts ^enits : ofAcrificiA mittentes incruentA SAcerdotes. Qua locii il tefiimornum %liÃAtici fAcrificij Faber Adducit , amp;nbsp;confert !»' cruentumfAcriÃcium coena ciim cruento fAcriÃcio crucis .* affr' mans, Chrifliim femel in cruce cruento modo oblatum, in quotidie incruento modo offerri .Hune '^erb inauditam, amp;nbsp;confi^Amfriuolam diÃinEhonem^de duplicificrificio ChriÃiÃuett-lente refellitEpiÃolaadPlebrxosTerproprium, inquit, fangitt' nem ChriÃtts ingreffus e^ femel in finSlA, aterna redemfM^^ inuentA. Et moxiNon ytfepiw offeratfmetipfùm: Alioqut opffi' tutffet illumfcpiitspaffim fuifle . Et in eptlogo : Quatenus dlu^ niAnet homines, ut femel moriantur, po^ hoc autem iudiciiM' itA sF Chriflus femel oblatus, 'ygt;t multorumpeccata toller et, rutquot; ftsabfijpeccato eonficieti r, ijs,qui illum expeSlAnt,infalutei»â Heb,^.
^dhxc, faber diSlu Eatrum de incruento facrificio infdcïi' ter truncatim , prout Ãtx caufx ferutre iudicat, citare folet-Cyrilli yerba in EpiÃola contra flejîorium Ãc habent : .ylnnunquot; ciantes enim earn, qux fecundum carnem e^. mortem ynigeni* tiÃli 'j Dei, hoc e^, lefu ChriÃi, eir ex mortuis refurreSionen!) inq^ calos affumptionem conf tentes, incruentum in Ectlefijsfer' Ãcimtis
-ocr page 199-fcimu^ culcum ( ^«Tf««f| (attende ) yocat Cyrtlhts ,nonfaLrtfi-»um : jigmjïcat autem xaifeâ« in genere cultum dimnum ) accedt-wntsq^ ad myjiicas henediEïiones, amp;nbsp;JaniiiÃcamur,ej^cimur/^participes faniix carnis (s'precioli^anguints , nojlrt omniumJaluato-rù CbriÃi.
Hisc Cyrilli yerba tejlanttir, prtsdicationem (7 conpeÃtonem Euangelij ej^e inmientumcultumi(s' cxnam eÃe parttcipationem carports (r jangiiinis Chrifii . Eiber autem omiÃus Ulis circum-fiantijs, qua: S/liÃatico Juo Ãacrificio aduerjantur excerpit duas tantum yoculas de incruentoÃacriÃcio . Idem facit in tefiimonià ^AchanaÃj amp;nbsp;TSIao^anâi^eni. fpuam hoc deceat yirum bonum, ipÃs etiam aduer/arijs tudicandum relinquo.
lUam collatio cruenti amp;nbsp;incruenti ÃacriÃcij , apud Tatres, nondtdinguit interÃacriÃcium cruets^(7JacriÃcium cÅnie Domi-nineÃedmter culttts yeterts amp;nbsp;noui Tejlamenti. Hoc enim 'Patres yolunt dicere ; Externum populum yeterts Te/lamentiha-builÃe Cuos externos cultus amp;nbsp;facriÃcia, qua al/Ãq^Ãanguims eÃu-ÃonefaUa non fint : ChriÃianos autem tanquà m ffiritualempo-ptiliim, inlpirituali regno ChriÃi habere etiam Ãios/pirituales cultus (7 PacriÃeia, qua fpirituali (7 incruento modo offerantur. Inter qiios incruentos cultus cÅna 'DominicapracipuaspartesÃ-bi yendicat.
Itaq^ quod^thanafitis , Cyrillus (7 HaÃiaru^enus incruentv.m jacrificitim appellant,id Ej^iphanius yocatnouumÃccriÃciü,quod yeteribus legalibtis (acriÃctjs liicccdsns à ChriÃiants iuxta inÃi-ttitionern Chrijlicelebretur.ltb.i.Tomoy.contra '^lartiomftas.
Secunda cauà , qtiare Patres integram ccenam appellent Ãa-criÃcium, hac e?à ; quia commemoratio ynici jacriÃcij Chri-fli,fennel in criice perabh . Q^matlmodum emm Leuitica picri-Ãiia pramonÃrarunt ynicum eir aternum jacriÃcium ChriÃi futurum (7 peragendum ; iflt;i nunc cÅna Dominica pera^i (7
V z perfekt
-ocr page 200-QriNTÃ CL JUSSIS, TiE TESTI^IO^
Jeruar, 2Lam ftepè Jolent 'yierbaper Catathrejin amp;nbsp;abufienerU)^ res proprijs nominibti^ carentes , âfimiltbus nbsp;nbsp;cognatü rebv^
transferrt.Sic amp;nbsp;Eatrescommemorationem Dniâfacrificij Chr^ appellantÃtcrificium.
Ica ^gnw Eajchalu, ^tiem Ifi-aelitaquotonnes in terra Ãi^ naan mailabant amp;nbsp;immolabant_, yoeatur facriÃeium EaÃtgt;^) e^,tranÃctcs:erat emm memoriale eiicsÃacriÃcij^ cuitesÃan^^^ olim in ÃgyptoÃiperpofies amp;Ãuperltmmaria illities,prohibebst tranfiuntem pereuÃorem à plaga di/Ãer dente.Exod.iz.
Eorrb ccenam Tiomini hone ob cauÃamfacriÃeium diii, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
'Vnici facriÃeij ChriÃiÃt commemoratio, teÃatur amp;nbsp;ipÃe jlintes adHonoratumEpiÃola 120. Zrew ad'Bonifacium EpiÃ.i]'
Sxpe, inquit, it a loquimur, m Tafcha appropinquante dicA' mieSi craÃinamyelperendinamelfe Domini paÃionem, cttmd^â i ante tarn multos annospaÃiesÃt, nec omnino nià femel illapaÃio â faElaÃt.Uemp'eipfo die dominico dicimtesiHodi'eDominusreÃü'^' rexitjcum ex quo refurrexit,tot anni tranÃerint. Cur nemo ineptus el^, âne nos it a laquent es arguat eÃe mentitos nbsp;nbsp;nià qui*
iÃos diesfecundum illorum, quibus hxcgeflaÃnt, Ãmilitudinef* nuncupamies,yt dicatur ipÃdies, quinon el^ ipfe,fedreuolutilt;iâ ne temporésÃmilis eiies,^â dieatur illo dieÃeri,propter faerame^ ti celebrationem,quodnon illo die,Ãdiam olimfaà um nefemel immolât us e/à ChriÃies iriÃipfo nbsp;nbsp;nbsp;tarnen in SacramtH'
to non Ãoliimper omnes Tafcha: folennitates ,fedomni diepopulh immolaturmec ytiq^ mentitur,qui interrogaties, eum reÃonderd â immolari lâ Si enim Sacramento quondamÃmilitudinem earum ' rerum, quorum SacramentaÃnt, non h aber ent, omnino Sacramento non effent.Ex hoc autem Ãmilitudine plerunq^ etiam ipÃâ rum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo fecundum quendam mo' Jum Sacramentum corporis ChriÃi, corpus ChriÃi el^, Sacrame/i' fufff
-ocr page 201-mis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C EUT yâRJ J L 8 O
fanguinù Chrijli, fanguii Chrifii ; ira rir Sacratnenruin
^dri Jdes
Idem Auguftinus in Pfatii» Sc repetitur de Confècrat,diæx.Can«SemeI*
Semel Chriflta mortutn , iuÃtrsproiniuÃti :amp;Jcimui, Ãcertumhalemtrs,amp;lÃeimmobili rerinemtn . Qwa ChriÃitf reÃrgens à morrurf,iam non mortrur:mors ilâi ylrrà non domina-luw.Eerlaifla ,gt;4.poÃoli Ãtnr.Tarnen ne obliuiÃamini,quod femel fa^um efÃ, in memoria noÃra Ãt omni anno^quotiesRafcha (elebratur. âHumquidrotter ChriÃtrs occidttur Æ Ã¯lon. Sedanni-uerfaria recordatio repræfentar, juod ohmfaBum efÃ: amp;Ãc nos facit moneri, tanquà m yideamtis ^rxfentem Domtnum tn cru-ce.
Ex bis 'herbis tgt;4.uguÃini liquida afparer, quo fenfu Tatres tordus amp;fanguinem CltriÃi in ccena yocarint facrificium : eo ni-mtrum, quo magna feria fexta dicere folemtts : Hodte ChriÃus faÃtts die TaÃhxtHodteChriÃw refurrexit.QMmadmo-dum enim ChriÃtts non fingulis diebw RaraÃeuespatitur amp;nbsp;mo-ritur,necÃngulis dtebtts RaÃchx refurgittira non quotidie de nouo fdcriÃcatur. ErÃcut Ulis diebusÃt tantiim commemoratto earum rerum, qux olim in diebtts illisgeÃxÃnt: ita in Sacramento fola commemoratio facrificij ChriÃi celebratur.
Cum quot;^erb tyLuguÃinus inter priÃosT atr es facile princepsÃt^ *rixeritq^anno circiter quadringenteÃmo poii^ natum Chriflum, orium'^dagnum, nonei^ dubium,quin
annis ante Greg
amp; taten Tatres ante amp;po^tgt;l.uguftinumjeodemÃnfu,quo ipÃ^ cmam Dominic am facrificium appellauerint.Qi^madmodum infra Ãgillatim de ynoquoq^ auhturiÃimtrs.
â¢Audtamtis quoq^ ex RontiÃcijs fcriptoribtts aliquem. Tetrits y 3 ergo
-ocr page 202-^INTÃ. CLASSIS, DE TESTlMO^ ergo Lombar dm, ^iiem y oc ant quot;MagiÃrum fententiarum}ltbgt;^â i2.it a Jeribit.
Po/à hoc, tnqnit, quieritur,fi,juodgerit Sater dos,fro^rii^^' catttr Sacrifiiium yel immolatio, amp;⢠à ChrtÃm quotzdte ttntnolf' tur,yelfèmel tantiim intmolatm Ãt : ad hoc brem ter didpote^-illud quodoÃertttr amp;nbsp;conÃeratur à Sacerdoce yocari/äeriÃd^^, i ejpe oblationem, quia memoria e^ nbsp;nbsp;repraÃntatio yeriJà crij^'
dj,amp;fanblæ immolationsfatîee in ara cruets . EtÃemelChriÃi^ mortum in cruee c^^,ebzÃimmolâtm es^ inJ'emettpjô. Quociilif ' autem tmmolatur tn Sacramento, quia in Sacramento record/tf^^ Ãtillim, quodjaSfumes^ j'emel.
Et quia '^lagiÃer Senttnciarum coryphxm ef^piriptoïi^l^ Eontifictorum,yixitqj pim minm quingents anntspod^ Grepjquot; rium %lagnum, amp;nbsp;quadringentts ante noÃra tempora, ac extitit,qui ei contradieeret ,facire colligitur, non aliamfuijÃf^â liquorum dm turbxÃriptorum Ãntentiam,Ãquando °M.iÃam caruntfaeriÃeium.
Hic reÃondet Faber, fe quoqJateri,ChriÃum folo cruelsÆlt;* ftcriÃeiopromeruiÃje nobis remiÃionempeecatorum, eir yitam ternam . Sed in '\4iJJa Sacerdotem illud ipjum facrifitium tot' ports amp;nbsp;fanguints ChriÃi in altari Deo EatriÃÃere , in recat' dationem mortis dm incruce . Hihil ergo nouumejÃ, quot;^IÃemaÃiges cÅnam ÃeamJacrificium commemoratiuura appd-lent.
^gt;4.udio qiiidemÃeciofa yerba, fed metuo ne Ãnt yerba, boe ^^ifabulce eJse fgmenta. Si enim Faber ex animo jèntit, Saera-mentum altas is ejfe duntaxat faeriÃeium commemoratiuum, ctit Germ fols, alibi inquit, °M.iÃa abolit a prte Ãoribm adeÃe tram Dei praoi' Latin-fol- II' cupantem impios î Cur facriÃeio '^iÃx erimina estpeecata dele-riaÃferit Qur non laicis coneedit, yt aqu'e ac Sacerdotes bant commemorationemperagant Æ Flam ciim in Itbro fuo frequences inculcet
-ocr page 203-Kirs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T. s«
wctilttt difcrimen inter Laicos Sater dotes, interq^facriÃciu tommuntonem : amp;nbsp;afjirmet, Jolos Saterdotes conjecratoSiCorpus amp;Janguinem ChnÃi Ãih j^eciepants amp;nbsp;ytm in IvliJJa o^erre, non pro ÃetpÃs tantnm, yerum etiam pro alzjs cum yiitü tum mor~ ttiis Laicos yero ynam duntaxatÃetiemproÃetpÃsJolummodo accipere : quisnonyidst mera eÃeÃgmenta ,quaciinq^Faber de commemoratiuoÃacriÃcto loquitur, omniaq^ hiic tendere, yt Veteres ahominationes priiiata â^ItÃx hù coloribitspingantur atÃÃa-bdiantw.
Sin autem Faber Ãmplici amp;nbsp;candtdo animo totam aEîionem ttenx T)omintciE,amp; non Joints Sacerdotts opits, commemoratiuum facriÃcium nuncuparet, nonpugnaremtts, net inflitueremits
. Hxc enim Ãorma loquendi tarnJatrts literts^quam Fa-tribus Ãitata ePÃ^ ytpaulo ante diximus , öquot; de incepsplura di~ temtis. Fhnrixamur de appellationibits Satramenti, Jed de yju Ãabujuilliits : acÃacile patiemur ctenam illamÃacratiÃimam^ non modoÃatriÃcium dtciÃed alijs etiam Jublimioribits ac diuinio-ribttstitults inÃgniri atq^ exornari.
Etenim digniÃimum illud corporis Ãanguinis Chrifli Sacra-mentumtantttm eà myflerium,lt;amp; tam in^haiÃits cÅlejlium bonorum theÃaurits, yt nidlorum bominum Unguis Ãatis pro dignita-te celebrari queat. Qida e^ conimitnicatio corporis amp;Ãnguinis ChrifliÃgillum iuflicite amp;nbsp;yitx acpignttsfuturagloriee amp;nbsp;bea-titudinis. F[ec tantnm Fatriarchce amp;nbsp;Frophetx deÃderarunt quot;widere, qute nos yidemitsaudtre^qua nos audtmitsÃd ipÃetiam ^Angeli deÃderant profÃicer ein ea, qute nunc annunciantur nobis per prtedicationem Fuaegelij, t. Fet. t. 0 quam beatosÃe iudicarent Ãan^ Angeli , à diuinx eà humante natura Chrifli , quemadmodum nos in cxna , participes amp;nbsp;conÃortes Ãeri poÃent iâ Sed hoc datum Ulis non ei^ ; non enim Angelos afl ÃumpÃtf
-ocr page 204-QJfl'NTÃ CLASSIS, 7)E TESTlXlQ.
ÃmpÃt, fed fernen ,gt;ibrahx . Heb.z. Eerum,()turpifimamamp; decefiandam ingraeitudtnem nojlram.tgt;4iijperuertunt amp;nbsp;corrum' pune Tejlamentum/ilij Dei: alij negant:altj negligunt ndtur.Q^re optaremm^ytfi fiertpoffet,facrojanè{a; cÅna an^tâ gt;
lie a nbsp;nbsp;dïwna nomwa tribuerenturjifortaÃii aliqui ad maiorefH
amorem amp;nbsp;yenerationem illiuf exatarentur. Sea horrendum
ufum,quem Faber fiectofo notntnepalliar, nullo modo approbrff^ aut toleratepofiumtts.
'Tertio. Eatres cÅnam Tominicam bac etiam de caufafao'^â ficium nominant : quia plerunq^ cum celebratione cÅnte faerte amp;nbsp;pia:precesfideltumiexq^publicXiConiunguntur. Sape autempred^ inJacrir litemficrtfiaj nomine appellantur . Exodi ^o.pracef quot;Dominjif â\ioji,yt ^aron eirfibj eittsfingulis diebtrs, yefiieri H mane perpetuum thymiama in alt art adolerent. TdSpiritMftlii' ' Slut ipfe de oratione interpretatur, Efal. 141. Timgatur oratilt;^ meaficut incenfiim in confiera tuo, eleuatio manuum mearumf cut facrifitium 'ygt;e/^crtinum . Et Luca,cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arias in orditif
yicts fua odores tn templo Tomtni tncenderet, omnts multitK^ popultprecabatur forts tempore thymiamatts. Et ait angelus Ã^chariam;Exaudita efà deprecatio tua.Et Heb.i^.Chrifitts^ dtebus carnisfua amp;precationes amp;nbsp;Jupplicationes apud ilium, pot er at ipfum à morte firuare^ cum clamor e yalido amp;nbsp;lacbrj^^ obtulit.Irem lt;^poc.âj.amp;8. cap. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
dim ergo oratio in Ecclefia nonpoflremtts cultusfit, (adbefft^' , i-Tim t- gYiim Eaulus, yt ante omnia fiant deprecationes, obficrAtio' nes,interpellariones,gratiarum a^ionespro omnibus hominibuf) ; foleatq^infcripturisyocart facrificium : Eatres totam alïiontf^ ' coena facrificium quot;y/ocarunt,propter communem omniumfidelivi^ in Ecclefia orationem ,pracipuam Uhus aShontspartem . Et^^â quaquam fenfirunt, fiparatum ifiudfolius Sacerdotts opus, panem amp;nbsp;yinum in ihdtffa offert, effepeculiare qtioddam amp;
UKââ
-ocr page 205-I, ii
^umfacrificium, qw hominescum Deo reconcilientur.
Torro oralionem à Eatrihm di^am eÃe facrifiduniy non atiun-tiè, ^uamex ipÃsâPatrum teÃtmonijsconutncemus . K[amTer-gt; tulbanttsÃnptor antiquiÃtmtu tn [apologetica3 cap.'^o. TpÃe el^, intjun3qutÃluf prajiat:^ ego Jùn},cui impetrare deieturifamu^ lts eiu4;qut eumfolum ohjeruo3 eputpropter dilciphnam eiw occi^ dor, ^ui ei oÃero opimam matorem hoÃiam,quam ipje manda-wf.orationem de carne pudica,de anima innoctnsitdeÃiritufan-^0 profe^am.
Idem ad Scapulam. Ita^ facrificamitspro falute Imperato-ftfÃilicet Deo noÃro, amp;nbsp;ipÃtts : fed,qtiomodoprtecepitDeuf3pura ffecejrenxits liher ^..contra Harefes cap.^i^.Eult nos Dominits adferre mumts ad altar efrequenter fine tntermiÃione . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ergo
elitäre in ccelts, illuc enim pre ces noÃrx eir oblationes diriguntur^ adtemÃum.
Sacrificium autem orationü de tota allione cÅna Dominicte tntellifiÃariits teÃatur ChryfoÃomus, i. Corinth. 8. Homel. 1 8. IÃfin çÿ inprecihus, inquit, 'Siderit qutspopulum multumfimul ofi^rre;communes enimpreces à Sacerdote,(^ ah illisfiunt,cä^ om-nes 'tmam dicunt orationem, orationem mifericordiaplenam. Ec moxiEaqute funt Euchari/Ute, idel^, gratiarum aliionts,com-tnumafuntineq^enim ille(Sacerdos) folttsgratiasagit, fedetiam omnis populus. Eiits rei '^eÃigia qutedam fuperfunt in °hdiÃapri-u^ta^inqua ColleUte , Secreta, Complendæ, imo amp;nbsp;orattones qult;e-dam CanonK,non in fioltus Sacerdotts.fidamp; totuts EccUfix nomine,leguntur Gr cantantur.
Qt^rtb. âPatres ccenam Dominicain appellant facriÃcium, à prxcipuo eiits 'vfu,propter quem à Chriflo inÃituta eP^: quot;Videlicet, ^tcredentesDeumpatremperChriflum celehrent, eiq^gratias a-litnt,cHmpro omnibtts heneficijs,tiim pro illo maxime, quod morte ChriÃi ab xterna morte redemptifumus, Pnde Gl^ EuchariÃia,
-ocr page 206-CLASSIS, DE TESTl^îO-hoc eÃ, gratiarn aHio Iicitur.ChriÃHf enim non ideo cantntn nam mfinuït, 'Vt ïnfane amp;nbsp;yino corforit acfanguinü eim ttcifesÃeremw, eiusq^ memoriam celehraremiti : Jcd Eatt^ etiam cceleÃt gracias ageremiif,Ãcut drifjem iriÃuntione cccft^ gracias egic, mandamcq^Hocfacice tnmei commemoracionem.
Frequencer aweminÃripcurcs laudesDomini, graciarum aSftonesJacriÃcia dicuncur. Ffal.tÿo.ImmolaDeoracrificiumlAU-dis,amp; redde alciÃimo yocacna. Ec in fine eiics Ffialmi : Offeren! laudem honoriÃcahic me, eir ibi yiam oÃendam Uli, in ÃaluCAri Del. Ec pfial. 6^. Laudabo nomen Dei cancico, amp;nbsp;magnfical^ eum laude ; cirflacebtc Deo mages, lt;^uà m taurus amp;nbsp;iuuenitH, ^ui cornuafroducic cir yngulas. Ec EccleÃaflici 35. Qui ofierefi rmlaginem , recrtbuec gractam. Ad idem fiaaficiutn horcaCiCC Apofioltts' Helrxos caf, ij. nbsp;nbsp;nbsp;iffium ( Chriflum ) ofiftramus bquot;-
Ãiam laudcffiemfer Deo, hoc eii^, fru^um labiorum conficenciulU nomina eiccs^
Aüguftinus Epiflola i2ogt; adHonoratum, de oratia noui T eftamenti, O
Hincgracias agimus Domino Deo noÃro,quod eà magnum (ramencum in jacrificio now Tellamenci,quod,ybi,amp;(juando,amp; ^uomodo ofièracur, ciim fuercs bafcte^acics, inuemes.
Eufebius hb, k de Demonflran'one Euangelica» cap« lo«
Igtcuramp;fiacrificamuseirincendimw, alias quidcm mentorf *nimagni illiusjacriÃeij, fecundum ea, ^ux ab ipjocradtea fimCr *nyfleria celebrances, e^rgracias Deo pro faluce noÃra agences, re-^^E^ofios^^ hymnoSf cr oracionesfianfÃAS iUi ofierences ; alias nos ipâ
-ocr page 207-Klis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEKTK^RJA I. î?
totos eï confecrAntes^à M^f Tont'tfiiï, ïpfi yerio, carport »nimo^ dicantti.
Tertullianus lib» 4* contra Martionem.
Intellexer At SAmAritts yer Am fe Deo omnipotenti ahlAtio-^ wm,grAt'tAr»m fciltcec A^ionem, Apud y er urn templum, amp;nbsp;ye^
Tontificem e 'un Chrtflum fAcere.
Chryfoiloinus Homclia 16, fupcr Matthacum»
G^timA^mp^eleneficïorumcuflosel^tpfd memoriA lenefià -trunt, örperpetuAgrAttArum confejlto. TroptereA reuerenda At lalutAriA UIa my^lertA, qux omni certe Etclefix congregAtiane celebramM j EuchArifiiA, id efÃ, grAttarum allio nuncupAtur. Sunt enimleneficiorumretordAtioplurimorum, caputq^ ipfiim di-uincs ergA nos chAritAtis ojlenduntt nosq^fAcimt debit as DeogrA-tiAS femper exoluere.
Omniam ergogrAtiArum aIHo, exprxcipii^ yÃbuA cænx no» injimtts efÃ,o- (AcriÃciumdicitur,fAllum el^,yt EAtres tot Am A^i.onem ceenx EuchArifiiAm^amp;fAcrificium EuchAriÃicum yocA- ' ' ttnt, KefjuaquAm AUtemÃnferunt, corpus amp;Ãinguinem ChriÃi jubÃiecte ftAnis amp;nbsp;yini tn °M.iÃApriUAtA eÃe fAcriÃcmm^quod ap-plicetur Alîjs, non edentibits amp;nbsp;bibentibtis. Hic enim ubufus yl^ traÃxcentos annos po^^ChriÃt ud ceelos AÃcenÃonem EAtribus ignottts fuit : ytÃuo loco Audiemits.
Qmnto.Hnnc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obCAuÃimyeteresTbeologi cænamÃÃcri-
fitium yocArunt ; quia,populns ad celebratione cÅme aÃerebatpri~ iniriis lrugu,,pane,yinu,aliai^jmunera pro coÃeruatione miniÃerij EtcltÃÃlici, li^ÃubleuAtionepauperu.Kd inprimis initijs Eitle-
-ocr page 208-CLASSIS, T)E TESTJXJO^ Ãx^EpJco^i cateri miniÃri non habeiant conÃitutaJalart a annuos reddttui,quemadmodum nofirid temportbtt^. Stcut fill] JfraèlfjontaneaJacrtÃcta ad tabernaculuni aÃerebant .Exn^' 2âj.queniadmodumfrxceÃt âMojes Deut.tó. quot;Elon apparebtt nrt^^ âDomtnum yacujuÃed offer et ynujqutsj^jecundum ^nod habuerth wxta benedi^onem âDomint^quam dederit ei: ka Chrijiiam äbâ ^uiin frimitiua EtcleÃaomnes Juas ÃibÃantiasâ^endiderniK) fojueruntj^ ad pedes i^ipoÃolorum . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,M.ltj de borti/l
Juis e^i^, collattones amp;JubÃdtapro necej^itatepattperuW ÃubminiÃrarunf.de putbus t.Cor.tó.eir z.for.S.ç^r Elonmdlt rà pro y et en conÃuetudtne legis ,'ygt;inum,panem,primitias Jru^ttrfii amp;nbsp;ahas «?-«r«î in Ecelefia contulerunt, ad'vjitm cÅnlt;e DominiC^) amp;nbsp;JiÃentationem miniÃrorum, iuxta præceptum ChriÃi :P)ignvf operarius mercedeJùa, Luc. to. Et Eaultts^ Galatas capd-hortaturtCommunicet autemjquicatethit^aturfermone,ei, qtiià catecbijat in omnibits bonis.
Talia munera amp;⢠collationes in fatris Uteris yocantur factià Phil Deo grat a amp;nbsp;accepta. Sic EhilippenÃbuspro mijÃoficbfidio in-digentixJùie Eaulusgratias agit : ExpletttsJum, inejuitjpo/leA-quà m accept ab Epaphrodito, ^ua à yobis miffa Juerant, cdererrt bonafragrantiaÃoÃiam acceptantgrataniq^ quot;Deo . Etprouer. tÿgt; FÅnerattir Domino,qui mifereturpatperis, amp;nbsp;yiciffttudinemJtA reddet ei. Quis autemnegetJacriJictumeffe, quodDominodatut feufÅneraturEîEon dvbtum ergb eT,iCleemofynas efje facriÃciutt^ Deo acceptum.Sic nbsp;nbsp;Heb.r^.âBeneficentix tir communicationtsne
oblitiiJcamini.Talibus enim '^iTiniis dele^atur Deus.
Ex huittjmodi ergb muneribtts eir collationibuspioriim, qui-bus miniff riEcclefia:,err pauperesÃibleuabantur,e!3: quantum ne-ceffeerat adctente dtftrtbuttonem,Ãgregabatur. Eatres totama-Slionem ccenx Domtrâcx appellarunt facriffcium, çr menfam,tn qua munera ilia collocabantur^ menjà m Domini,interdum ettam ' x. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;altart
-ocr page 209-7^l/S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEKTrJlt;JJ I. 84
«Itare dtxerunt, idqjÃmphci ammo awniiflgt;;gt;^ixSt, non errore amp;nbsp;«bttfu Tapillico,quemadmodtim taber contendtt.
Ita luÃtnin J\dartyr ^Apologia 2.pro ChriÃianü ad^Antoni-num [mperatoren^Ditiores ,inqmt ,à libeat ,pro Ãia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yolun-
tate confer'unr:collega deponuntur apud quot;PrapoÃtum. Is lubuemt yidtfid, amp;nbsp;propter morbum aliamue neceÃitatem egenti-igt;tn i^ïn^is quoq^ acperegrints j amp;nbsp;inJumma curator fit ommum inopum,
Tertullianus in ^pologetico cap.^^.Jvlodicam 'Vnufiqutsq^fii-pitn menflrua die^yelciim âygt;elit,e!siâfimodopoÃit, apponit, fiîam nemo compellitur ,fiedjÃonte confer t. Hxc quafi depofita piet atü Ãnt. nam tnde non epulü, necpotaculüy nec ingratts yoratrinis diÃenÃantur; fed egenü alendts humandüq^, c*puerü acpupillü ffacparentibus deÃitutü , xtate^domitüfembusÃtemnaufra-}amp;à qui in metallüÃn infulü, 'vel in cufiodijs dunt ax at ex caufa T)ei feBx,alumni confeÃionü fuaÃnt.
Itenxw Itb . 4 . contra hxrefes cap. . Ecclefia in yniuerà fnundo offert Deo, ei qui alimenta nobüprxfiat, primitias fuo~ fum munerum in nouo TeÃamento.
Et cap , 34. Offcrimiis autem ei, non quafi indigenti, fed grattas agentes donationi eiuf, eir fan^ificantes creaturam. Et flatitn eas oblationes recenfet: EJitrientespafcere, nudos cooperi-ffiamp;C,
Cyprianuffermoneprimo de Eleemofyna, diuitem quandam tnatronam bis yerbts obiurgatiLocuples amp;nbsp;diues, domimcum ce-lebrare tecredü,qux Corlanam omninonon reÃicü,qux in domi-nicumÃneÃacrificto yents, quxpartem de facrificio, quodpauper t)ltulit,fumü. Hic Cyprianus cÅnam Dominicam yocat facri-ficium, afacrificio collationumpropauperibus , qua à fidelibuf Dommo offerebantur, ac deinde ex lUü Sacramentum coena pro omnibuspraparabatur,
X 3 Idem
-ocr page 210-â QffHTà CL JS S IS, TiE TESTlUô*
Idem tn epiÃola ad Clerum eâquot;plebem de ViHore, tos ChriÃ^â ws,qut Eleemojynas inÃortuln afferebane adEccleÃam^ ÃortulantesÃratres.
S. Eaulinu^ in libello de Ga'^ophylaà o refert,menfam in £(' clefiaponi foUtam qult;emenja âDomini yocataJu: in quant locU' plettoreSipro reÃciendi^paupertbui,cibos amp;potumponebant^
âJ.uguÃiniii depijs qmbufdam mulieribui, quæ à âBarbi^^f eaptiun abduSlxfueranti itaj'cribit epiÃola 122. ad l^iEtorianiiifi' Sic enim Ãmt illx in terra captitiitatùÃix qttomodo erant illtlt;^ ea terra, ybi nec facriÃcare moreÃopoterant Domino ,jicîitnci iÃxpoÃunt yel ferre oblationem adaltareDei, yel inuenireib* Sacerdotem,per quem oÃerant Deo,
Hic ,gt;luguÃtnus Eleemofÿnam piarum fÅminarum'^W^^ facrifcium, tir men jam, in qua ponebant,altare Dei.Diferte tern aitifÅminas offerte,quod nullo modo de facrifcio '^iÃa intelligi. HuilaenimfÅmina, ne ipff quidem yirgo âIMariaâ^^f fam celebratepote^.Eatet ergo, totam a^honem cÅnx dici Ãcium , propter collationet illas munerum,qua ad celebratioWi^ ttenx à populo adferr i amp;nbsp;offerri folebant.
* tJcÃhe dubio orationes illx, quatum aliqux adbuc extnni Iâ colleiiió ffcretûs,coplendti i^r canone,non fuper Sacramento,fedff per collationibus eleemoffnti fidelium , quot;vtDeitr benigneegt;^ a.cceptaret,di^xfuerunt:pofteà yeto ad corpits tit lan^uinem Ãi detortx fiint, '»tperfacrifcium illud^îiffatttu Deuf reteWt-liaretut. Qif abufuf manifeÃior eÃ,quam ytnégaripnÃit.l^â'^ Ãcreta oratio quintx Domimcxpoà EentecÃesralts eîf : ciare Domine fupplicationibuó noÃrtet amp;nbsp;bas oblationesfaiwdei'H amp;nbsp;famularu tuarum benignus affume, yt quodfingtiU ohtulerunt ad honorem nominis tui,cun^ir prcfciat ad /alutem-per Domina, t^c.Similes fiint fiecretx Domdnicx fextx amp;nbsp;feptimx.Hxc antein nonpoffiunt incelligi de facrifitio corporù tir fianguinis CbriÃi,
-ocr page 211-K//S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I.
collattonibia eleemofynii. Fit enim mentio Famulorum FADwlarum.ItemjQwd S I Fl G F L I obtuleiunt, amp;c.
permanÃt tile mos (Ãerendi Eleemojynas, in Offertoria '^iff«,ejuamuù Ecelejia magnas opes acquijiuiffetyitaj^vt hts col^ lationibiis nonindigeret. lujl'eergo conqueritur quot;Durandits hh.^. quot;Par. 2. 3^^rjc4 4,. Sacerdotes hac in parte exemplum FloyÃs nonimitari.Sane, induitÃfvloyÃes widens,quodpopulus multaob-tuliÃet, iuÃitprxconts yocecantari, ne quü yltrttofferret. Exod. 35'Ãâ . FLulltts tarnen Sacerdotum nojlri temports tahaÃacere yiÃti e^.Hxt Durandtts yerè tax at. Expert a enim e^ (uperiot lt;etas ffaeriÃculoru loculos amp;nbsp;crumenas fundum non habere. Ho-d^ieq^ maiorpars tantiimpecunia cauÃaFliffäs murmurâtyielcan~ tillat.'Kià enimffes nummi affulgeret, moxfrigerent omnia al-taria^^panacei idoli cultus euaneÃceret. Flamplariq^ ad acci-piendos nummos, quam ad legendas Fliffaspromptiores O' tiui-diores Ãunt,
Sexto.QenaDominicaÃacrificium dicitur à Fatribus^propter Ãiritualia quadamÃacriÃcia, qua in quot;^Ãu cÅnafrequentius nbsp;nbsp;ar-
dentius,quà m alias^exercentur. Quamutis enimfoluó Deits pecca-ta remittati '^t EÃaia 43. O' Flard z.Ãcriptum tarnen '\gt;a-rias ceremonias nbsp;nbsp;cultus inÃituit,quibus tanquam légitimas in-
Ãrumentts amp;nbsp;organ-»^cÅleflem hune theÃaiirumy remiÃionem quot;videlicet peccatorum, hominibies impertiat amp;nbsp;dijÃenÃet, acÃmul etiam credentes dignos ÃruBits peenitentia publice proférant teÃentur . Eiufmodi organa funt publicapradtcatio Euange-liji'BaptfmM, FoteÃas clauium, eir cana'Dominica^quai'Vtpo-flrema e^ ordine, ita dignitate amp;nbsp;celebritate elf praÃantiffi-ma,inqiia digni fruBitspÅnitentia omnium mamfeÃiÃime conffi--fiuntur.
Ettnim in publie apdicatione Euagelij remiÃio petcatoru gene-raliter
-ocr page 212-CLASSIS, DE TESTlMÃ^ raüter omntbM cùm bonü tùm improbü offêrtur ; Sed in tniniÃf' rio clduiumper abJolti:ionem]ingulMjjgt;eciatim applicatur. Si( âBaptifmo non Joliim feniores, fed amp;nbsp;infantes actipiunt remif'gt;â nempeccatorHm:adEaptipmum quot;^ero admituntur ij fbli, pu ta prÃceptum Eaitli Jeipfs probartint . Q^madmodum exin^ Trtnceps ommbus qui dem fubditM amp;nbsp;auluts Juii dementer uetijolos tamenfibizntimos amp;nbsp;chariÃtmos menfx fuee adbde(â quod eximia cuiufdamgratia amp;fauorts indùium ef^, yt i»l»â jloria ^tephibajeth, filij lonathan, cernere ef^ : quem propter lonathanpatrem eiusÃa menfa dignattir nbsp;nbsp;Satn.^di^
âDomintts eos foîos menja fua dignatur, qui aliqua ratîone cxti' rd dtgnioresfunt. IsLam ante pubhcam prxdicationem, DaÃl' mum J amp;nbsp;miniÃerium dauium non requiritur ab homine (dii prxparatiOi qualem antefumptionem QenaTaultisrequirit II. Ã*robet, inquit, hontofeipfum, fie de pane illo edat, amp;c-rurfits : Q^qud ederitpanem hune, aut biberit de poeulo doitii' ni indigne, reus erit corpord amp;Ãnguind Domini.
Inter reliqua autem, qua ad dignampraparationem runtur, enumerantur amp;nbsp;hae : ^n d, qui contmunieare eupit)prir ponat amp;nbsp;deeernat,fe, iuuanteffiiritus fandigratia, 'neterem b' minem cum coneupifientijs amp;nbsp;membrd fud mortifieare yelle,^^ yitam in melius inftituere. Item: t^inper charitatemeumpr'^' ximoÃo ynu^pand,amp; ynuspotus fieri eupiat. .gt;Ln in patiert' tia amp;nbsp;fie crueem fuam ferre, amp;nbsp;cum Chrifio ^na 'vinereamp;mâ^''^ pielit. De bd omnibusproteflatur amp;profitetur ChrilHanus nam accedens,multo clarius, quà m alijs temporibtes, amp;nbsp;in dtd' fumfaeramentorum luxtapraceptumTault â¢.Trobetanttr^ homo feipfum,eisc.
Ha yeropartes pcenitentia ö* probationd fui ipfius in ficf^ fcripturd appellantur facrificia.l^t I^m.iz. Obfecro yosfrntrts, permiferationes Dei, 'Vtprabeatd corpora quot;yiefira hoÃam
tent .
-ocr page 213-Kris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T. a
fantam, acceptamT)eo, rationalem culeum 'veÃrttm. Et Samfictum DeoÃirituf contribulatu^. h auteme^^
(ontrMattif Ãiritui qutpeccata agnofat, iramT)etamp;- mor^ tem ex^auefctc, amp;nbsp;iujiietam eÃtrit at^Ãttt.EccleltaÃici. 55. z/jci-tur; SacriÃcium falutare efÃ, attendere mandatts, amp;nbsp;diÃedere abomnitniijuitace. Et Ãatim : Qm facit mifericordiam, offert facrtlîcù(în quot;Marei, xz.fatetur feriba,diligereproximum 'Vt jeip-fnm, ffttf eÃe quam ymuerfaholoeaufomata amp;nbsp;yi^rnas. Sie Eaului Thtl.t.QM» etiamfi immoîorffper hoÃia faerifeioqffdei yejlra,gaudeo amp;nbsp;eongaitdeo ommlftts yohts. ItaqfPatres ecenam Dotmmeam nuneupruntfaerffeium,propter adiunSia illa ffiri^ tualia facrffcia, qux fmulperaguntur in eeena.
.Augufintt^ de ciuit. Det Itb. »o. C4/gt;. 6. Hoe faerffcium ChriÃianorum : '^dulti ynum corpies fumtet in Cl}riÃo,quodetiant facramento altarit fdelibui noto fréquentât ecclefia,yhi ei demon-' flratur ,quüdineaoblatione ,quam oÃert, ipfa offeratur^ cÿc. M.udl5 Saeramentum non offerri Tatri, ]ed ipfofmet Cbrffianot fefe offerte, cum per eharitatem, tanquà m in ynam maffam, eoa-lefiunt : id quod e^c toto Ulo capite manifeflè cognojeitur.
Idemin epiÃola adEaultnum. Eouentur omnia, quK offe^ runtur 'Deo,tnaximèfanBi altaris oblatio,quo Sacramentoprcedi-dicatur noÃrum aliud^otum maximum,quo nos youtmies in Chri fio effe manfuros, 'yttiq, in tompage corporis Qhrifii : cuiits rei Sa~ tramentum efÃ, quodymtspanis 'gt;pnum corpus multifumus.
7orrb bescffiritualta lacrffcia, non d folis Secerdotibus initia-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis,fed ab omnibus QhriÃianis offerrt, teÃatur Cyprianus in fer~
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnone de lapÃs, ybi de fecmina quadam loquitur,qux tempore per-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecutionis Ãdem abnegauerat, poÃed yerb tempore pacis rurÃes fe
(ÃriÃianis admiÃens,'^na cumillis Sacramentum acceperat.Eer-
1 baeius hcecÃmti^At yerbea,quce etateproue^a,esr inartw adul-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riortiw tot^lituta facrific antibus latenter obrepfit,non cibum fed
-ocr page 214-CLÃSSIS, DE TESTIW^ gladiutnfibiÃitnens, ^yelnt quædam 'venena lethalia intra ces amp;nbsp;petits admittens, angi^ anima examinante concludt tUGdttm cÅpit.
E^dem in loco teÃatur, miniÃrum EccleÃie oÃerre SacranteH' tiim non âDeoÃedhominibns.Ebi yerb, inquit :Ãolenmbtts atl^^ pletbs calicem dtaconttf offerreprxÃentibw ctepitacctÃentil^ extern loctts eitts aduenit, amp;c. (ÃiM loco yides inept'eFabrutn cere, qut ybiq^yocabuliim oÃerreproÃacriÃcare interpretatur:^^ omnia Fatrum di^a deÃiritualibjs jaerÃeibns omnium CbriÃ^' ^norum,adjacriÃciumpriuat(eâ\1iÃx,reclamantibitsÃripotf^
Fatrum teÃtmomjs, dotorquet.
EÃo autempPatres ^liÃee cä- Saerificij yocabulùs,eoplane Ãt yÃos eÃe quo Faber ytitur (quod tarne nequaquam concedirnti^) num idcircoFatrum di^ü, absq^feriptura yeletiam contraÃdquot; pt. ramprolatts,aÃintiemur{'F[dne aequiuó ei^,obfcura'di^AÃ^ trumperÃcripturas illuÃrare, quam clariÃimasfcripturas per^fquot; Sa Fatrum obÃcurare P Certe eäquot; facrarum literarum Fdtri*gt;'^ teÃimonijs conuincam, in controuerÃjs rehgionü fintentiatn ferendam eÃe, nec dijudtcandas Utes, ex hominum tdiSis eif ditiombuf, quantauts doSrma,ÃanSitate amp;nbsp;antiquttate ant: fed ex jolis facrii Ãripturis, tanquam certiÃimis nbsp;nbsp;»jinigt;»â
fallacibus ipjits quot;Dei oraculis.
âDeuteronomt] q. cap.prohibetDomintts, ne ylhus Fropbe(igt; amicus,frater, yxor inÃnu noÃro, nec integra etiam ciuitasjo^ eÃ, ne qutdem ÃanSÃimi, amiciÃtmi amp;potentiÃimi audiant«^ amp;nbsp;tolerenturffi'Djs alienis jeruiendum ejfeÃadeant, hoc ei^.à aliter de T)eo ipftus cultudoceant, quam ipfe Deus feje 'nerbopatefecit. Et quid dico de bominibus j cumne.Ãn^elf quidem, qui pluris fnt quam homines, contra yerbum Dei auÃ^' endi amp;ÃquendiÃnt. Quis ^poÃoloru maiorem authôritatemtfff
^tià m aliorum Fatrum el}- DoSorum,qui ipjbs fecutiJunt?
Et
-ocr page 215-EttamsnTaulus Gal. i, non quot;veretur dicere : Etiamfinos aul ' ^ngeluitcÅloprxdicauerit quot;vobü Euangelitim, prater id quod Iradicauimits yobts, anathema fit. Itaq^ Chrifltts Luc. ip. nos ad friptaras ahlegans, inquit : Habent fdofen ac Trophetas, illos audiant. Lucerna enimpedibus nojlris quot;verbum Domini, amp;nbsp;cer-tifima yeritatês régula : quemadmodum toto Tfalmo i tp. e^re-giè celebratur.
Hanc regulam fan^ Tatres amp;nbsp;ipfiobferuarunt amp;alijsobfer^ Handampraceperunt. Etdemihi exemplum .^ipofiolorum. Htin primofonciliolerofolymitanocongregati, 15. quantumuis « Spiritufan^ofngulariter illuminati effent, fua tarnen de iufli-fcationehominispeccatorts Décréta, ex 'Prophetts amp;nbsp;quot;Veteris Peflamenti librts haujerunt atq^ confrmantnt.
Itaetiamfuccefores .Apcfolorum amp;nbsp;Patres primitiua Ec^ tleÃx,nullis hominum diUis amp;nbsp;fcriptis fe conÃringipatiuntur,fed adfolam fripturamprouocant: nee fuaipforufripta ahquidya^ ïfre Volunt, niÃquatenus cumÃripturafacra conueniunt.
Cy^rianus ad Pompeium contra epiÃolam Stephani, hanc ma^ teriam copiosè traslat, amp;nbsp;fimilitudine illuÃrat elegantiÃima : qu^im non pigebit adÃrtbere. Sic ergo inquit : Si canalis aqult;e, qià copios'è prins eir largiter profluebat, fiibitb deficiat, nonne adfontempergitur, quot;Vt illic defElioms ratio nofcatur , quot;Vtriim ne crefcentibits quot;vents in capitcfccauerit, an quot;vero integra inde amp;nbsp;plenaprocurrens in medio itinere dejliterit ? .gt;d.t à quot;vitio inter-ri'pti aut bibuli canalis effeElum eiif,qub minus aquaperÃueran-â ter continua ac iugitcr Ãueret, refeÃfo amp;nbsp;confirmato canali, ad vfim atq^potiim ciuitatis aqua collegia, eadem quot;vbertate atq^ in-tegrirate repraÃntatur, qua de fonte proÃcifc.tur. Q^d amp;nbsp;nune facere oportet Dei facer dotespraceptadiuina fruantes ,quot;vt in ali-qiiofi nutauerit o* 'VACillfiuerit 'Veritas,adoriginemDominicam
T. lt;3- Euan-
-ocr page 216-QTINTà CLASSIS, quot;DE TESTlMQ-amp; Euangelicam ^^ApoÃoltcam trailitiotiem reuertArnM, inde Ãirgat aiîui noÃri raao.^ndt amp;nbsp;or do amp;nbsp;ori^ofurrexd.
lertullianuf Cypriano yetuÃior in eandem Jententiant Ãrt^^ in hbro deyelanda yirginiltu.OÃendam inquit^hoc exigefe ritatem^cuinemoprxÃ:rtiicre pott^^^nonÃ^Atium tempor um, 'î'ââ patroctmaperjonarum,nonpriudegium re^ionum. Ex hti ferè conjuetudo initium ab aliqua tgnorantta yelÃmplicitate fit a,in yÃtm perfitcceÃionem (orroboratur, amp;nbsp;it a aduerfits tatem ymdicatur.SedDominw naÃer CbriÃitn yeritatemje, conÃtetudtnem cognominauit. Et mox: Qupdcunq^ aduerÃts tatem japit,hot erit heereÃs^etiam yetu^ conÃetudo.
(yprtanui in epiÃola ad Ce cilium. Si Ãolits ChriÃns audien^''^ ell^,non debemitt attendere, quid aliqun ante nos faciendum tauerit: fed quidprimits,qui ante omnes elf, ChriÃtts, priorjelt;'^â rit: neq^ enim hominis conÃetudinem fequi oportet, fed Dei ritatem.
Idem in epiÃola ad lubeanum de heereticis bapti:^andif. . Ãra quidam,qui rationeconuincuntt{r,conÃetudinem nobis obif' unt,quaà conjiietudo tnaiorfit yeritate, aut nonjtt in Ãintudl'â bits Ãquendum,quod melius à Spiritu Sanilo reuelatum elf.
Sic amp;nbsp;pins Imperator (onÃantinits Tatres in Hicano (f'^â (ilio adhortatur: Euangehci, inquit, eir ^yipoÃolitilibri, neenlt;i^ antiquorum 7rophetarum oracula plane inÃruunt nos fenà mints. Eroinde hoÃilipoÃta difcordia, fumamus e'k diilis SpiritttseSiplicattonesquaÃionum. Theodoritus lib.i. cap.7â t^LuguÃinus epiÃola 48. adî^incentium 'DonatiÃam,de ,dyp^'^eini,lt;gt;igrippini,e;^ aliorum Eatrum librts yerba fadenh inquit: Hoc genus literarum ab authoritate (janonis diÃingv-^^quot; dum elf .Hon enimfic leguntur, tanquam it a ekeis teÃimoninff^ proferatur,'^t contra fentire non liceat,ftcubifort'ealiterfenf ritif, ^uà m yerùaspoflulat.
-ocr page 217-W/ZJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L '88
I
I /
II
1
IdtmAdHieronymiim epiflolaA^. Ego emmfateor chanta' tl tuit,jolts eis fcrtpturarum libris, qui iam canontci appellantur^ dtilict hunc honorem timoremqj deferred 'vt nullum earum autho-rum fmhendo aliquid erraffe firmiffim'e eredam. t^ilios it a lego^ yt quantalihet fanait ate doUrinaqjprxpolleant non ideo yerum futem, quia i^fiitaffnferunt, Jed quia mihiper Ulas canonicaSt yelprohabili ratione, quod à yero non abhorre at perjuadere po-tuerunt.
Idem epiÃa^^. ad Fortunatianum. T^eq^ quorumlihet dijju» tationes, quamuis Catholievrum tir laudatorum hominum, yeluti fcripturas canonicas hahere dehemitst'élit nobis non liceat falua ho~ noriÃeentia,qux Hits debetur hominibtts,aliquidin eorum fcriptis improbare atq^ rejjuere, fifort'e inuenerimus, quod aliter Jenfe-Tint,quam Seritas habet, diuino adiutorio yel ah alijs intelleUa, yelanobis.Talis ego fum in fcriptis aliorum,tales quot;y/olo ejfe intel-leilores meorum.
HieronymusJuper cap.ri^atthxi.Quoddefcripturis nonha-bet aHthoritatem,eadem facilitate contemnitur,quaprobatur.
Hu^o de S. KiUore lib.z.par. »4. cap.^.Iple(Hieronymns) yidsrit, quid dicere y/oluerit, ego rt puritate Chriflianxfdei non difeedo.
Tanormitanus lurifonjiiltits, fap, fi^iÃcaÃi de Ele^ione, ^Itts credendum 'vel fmplici laico feuipturam producenti, quam totiÃmulConcilio.
Ttionyjms Epifopws ,gt;4lexandrinw, teÃe Eufebio lib.7. Ec^ tlej.hià capM. excufatf, quod dogmati clarffimi yiri 'Hepotis
Fpifeopi contradixerit,his Verbis : Vâ.ritas arnica eîf, tirpracun^lts honoranda,eijâfiquidreUedicitur,laudandum amp;nbsp;ap-probandum candide : qux yerb non fane fcripta yidentur, inqui-renda ÃtntjCir refellenda.
Qur ergo Faher affidue fcriptis tit authoritate *Patrum nos oh-
T } tundit
-ocr page 218-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLASSIS, T)E rESriW*
tmdiT^cum iffimet frohiltant, ne y el fu^ fcriptü yel diururft^^ confuetudmibui fides habelt;ttur nià cHmJà crarumfcripturdrv^ quot;^entAte confenttant.
hxc deprimx centtertx Tatribus, hoc e^^,tgt;4.poÃolornii difcil)uln, ^uiprimopo^ ChriÃumÃculo yixeruntÃcrÃÃeruMij)i dixiÃÃe ÃufÃcidt.
i^uncquid T^mani TontiÃces ,qHi EccleÃte in prima centuf^* prtefnerunt^ de Ãxna '\'liÃaÃenÃerint, breuiter comtnemoriiüâ mw.
PontiÃces R.0-
mani,pnmæ centuriæ.
12/prima Centuria,Chronià EccleÃaÃiciquinq^ EpiÃcopoiâR^â manos ordtne énumérant , quiÃnguli aliquidds quot;MiÃa anÃtâ tuerint: yidelicet, 5. Eetrum lt;^poÃolum , ^nacletum ntentem t. jdlekandrum t. amp;nbsp;Six tum t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
! 2/otahis autem^ontiÃces Tamanos à Eetro yÃq^ ad Gre^ÿlt;'' um â\d.agnum, non Tapas fed EpiÃopos Tamanos appellari.
Q^a hmplicitate Tetrui ccenam dominie am celeirauentÃl^â tina in yita Sixti i.fol. 1narrat: 2/uda,inqitit primo rant, cä^omniaÃmpliciter traSlabatur. Tetrits enim yhi conÃt^' uerat, oratione Tater noÃer yÃts e/^. TeÃantur autem ipfiâP^^ tiÃcij hiflorici, Tetriimfa/lum eÃe Ãomanum Tontificem domini 4. 4 .^oc e/f,annispltts minitsdecem ab ^fcenÃ-jiie Cbn' Ãi,ac JediÃe annos zlt;ÿ.Et Anno domini 6 quifuit yltitn»! nua 2/eronüs,fub2/srone crucÃxum eÃe. Knde colliftur,^^â^^ j annispo^ Chrifli afeenfonem, nullam aliam ^iiÃaniin mana EccleÃa celebratam fuiÃe , quam cÅnam dominicani t fola Oratio dominica adhibit afuerit, Heus ô TapiÃi^^gratictt
-ocr page 219-mis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEKTn^IJ I. lp
hù habemtn, qui cænam Dominicam ad tot armos nobis puram Telsnquitu iHunc entm iuuante Domino per plures annos purita-tem eins demonÃrabimtis.
^Anadetits eins notninis primusordine tertius,failus cfà lontife'ic âB^manus anno Domini 8». OmnibusÃdelibus mand,a-uit/vt communioneÃacerdotispera^a,etiamJe commumcent: qui 'verb noïlent,Jacris eedibuspellantur. V'de Gratianum de Conje, dfia.cap.EpiJiopus.
Qlemens i.EontifeicquartuSi elelhis anno Domini p fuit diJcpulus'Petri ^poÃoli, amp;frturÃripÃjfe lihelium, cui titulus f^'-fanones lt;gt;lpoÃolorum. Is (Janonedecimo it a flatuit: Omnes fideles,qui conueniuntin folennibus facris ad eccleÃam,Ãripturas ^^i/ioÃolorum öquot; Euangelium audiant, Qw autem nonperÃuera-uerint in oratione, nee fanilam communtonempercipiunt, yelut inquietudtnes EccUÃx mouentes, conuenit communione priuari,
Ciim autem DionyÃus, qui horum Tontificum temporibus yi-gt;^^jÃfrtur,in EceleÃaÃica Hierarchia cap.i.teÃetur,Diaconum nonfolùmpanem ,Jed amp;nbsp;calicem confecratum omnibus im^artiri^ arte cotnmunio, de qua Eontifces Uli duo loquuntur, non de yna duntaxatjpecie, feddeintegroSacramentointelligidebet . Nec fuit cÅna tunc temporispriuata ^liffa ynius hominis,jedpublica cwmunicatio corporis amp;nbsp;fanguinis ChriÃi Jub y traqjJJecie , toti EecleÃx communis.
Alexander i. Tont.6. Elelïus .gt;Lnno iio.in \lijfa ad memo-riampafioms Chrifti inculcandam,addidit: QuJpridie quampa^ teretur,eÿc,'tgt;fq ad eum locum:Hoe enim eE^ corpus meum. J^i-de âBergomatem lib.^.fol.i-^6.
Statuit quoq^,'vt yna tantum °h/lijfa in die ab yno Sacerdote ce-lebraretur.Eide de (onje.Dilî.i.fJa.Jùfficit Sacerdoti.
Gblationem etiam non exfermentato,fedex ai^ymOj^t antea (wfueueratferimandauit.Dç ConfbiÃA^Cudn Sacramentorum
I^oluit
-ocr page 220-^lUTÃ. CLÃSSIS, TESTmO^
Koluit eriAm aquam in confeiratione fanguinif admtfceri. l^ide viauclentm Gene , lÿ.l-oL 22.
Injîituie item, yt aqua fan^a, fale admixto, ante benedtteretur, yt ea cun^t /dnBtficentur amp;purificen(Vifgt; De Conjè. DiJ. 3. Ca. -Aquam J'aie conjjerjam.
Q^muü autem iÃa Conjlitutiones ,gt;ilexandri ( /imodo ii^^ earum author ei^) Jatii lubrica amp;nbsp;JuperflitioJaJînt,imjcet yinum, tij- benedtcit aquam,Jine mandata Chrijli, ytirur^ bulo SacerdottSjJ'acriÃaj, 'MiJJte amp;c: tarnen certum eï^, tA turia cÅnamfui/Je adhuc totun^opuli communicationem corf^' rts, amp;nbsp;fanguints Chrijli, fub ytraq^/Jfecte. Itaq^ nonpoJfMt ^elgt;0â dierna '\liJJ'a Eontificia intelligi:Jedeo fenfu accipi deb^nt, in fuperioribtts claÃibits copiosè expcfuimus.
Sixtits t. 'Pont, 7 . ele^tus ,gt;inno. 12 1^. in celebratione hiaU' dautt, yt SanHtis, San^us, San^us, Doniinuf dev^s J^baodi cantaretur. PlatinaJoL i6.
Idem conÃituit, ne, quod Sacerdotes Corporale yocant, alio quà m lineopanno, amp;nbsp;quidempuriÃimo candidoq^eret. tina ibtdem.
Hæ ConÃitutiones Sixti nihil addunt yeldetrahunt ÃibfldrÃ^ cÅnx Dominica, fed in ea fubÃantia relinqutint, qua à ChriÃ^ t f inÃituta elf : ac ornamenti tanttm decorts gratia celebf^' tiont cÅnæ adhiberipojÃmt.
lamigitur Fabroprimamcenturiam,in qua difcipuli Ãolorum amp;nbsp;PontiÃces aliquot T^mani citantur, 'quaÃÃingt;n^ âM.ijfaticifairiÃcijpropugnaculum eripuinuts: oÃendimitsf namDonainicam, primoillo po/l natum Chriftum feculo, f4 publicam a^iqnem totiut etclefta, in qua credcntes de corpvri^ fanguine ChriÃifub ytraaq^Ãecie communicauerint, amp;paÃioii^*^ morte ChriÃi in memoriam reuocata,pro redentptioneÃa no Patri eger 'tnt.
ct'^
-ocr page 221-IT. 9a
centvria SECVNDä*
lt;gt;iTaÃoloru difit^loi^qut in^imacenturiaflortitrunt, iumquatuor inÃgnes Eatres DoElores Ecci-Ãe nu^ ^ârantur, quorum teÃimonia Faber pro %lijjati(o fuo fatrtÃcio
IrenxMydïJcipului Tolycarpi, auditorii loannit Fapti-
EÃtÃopus Lugdunenfis in Gallta, tAnno Domini » 6o. Tertullianus CarthagtnenÃs, quifidem ChriÃianam multisprxclarü Jtnptis aÃeruit in .^ifrica. ,^nno 3 2âj, Origenes Tresbjter amp;nbsp;facrarum liternrum in Ãhola i^dlexandrina Ãgypti. '^tmoi-^o.FtOyprianus EpifcopM CarthaginenÃs tni^iÃtcaf â^areyrio clarus. t^dnno 2 50.
Irenaus, inqutt Faber, yerba^lalachix de °hd.ifÃe facrificto'^^rmiÃ.-ei.. ^t^epic. enim lib. 4.. C^p. 32. aduerfus harefis âValent, (Ãri-fitis noui FeÃamenti nouam docuit oblationem: quam EccleÃa ab '^poÃolis atcipiens,in 'vniuerà mundo offert Deo, ei qui alimenta nobis prxÃat,primitiasÃorum munerum in nouo TeÃamento: dl quo in duodecim Frophetis âMalachias prxÃgnificauit lä'c.
Tertullianus lib. de corona Militis : Oblationespro defunUts, pro natalitijs annua diefacimus.
Origines Homelia i^.in diuerfos Euangelij locos : Q^ndoffn- GermJoLi»-^um cibum, illudqffincorruptum accipis epulum,quando'vitapa-ne poculofrueris, manducas amp;nbsp;bibis corpus amp;nbsp;fanguinem Domini , tunc Dominus tub tedium tuum ingreditur.
Cyprianiis lib. 2. EpÃ. 5, Obtulit ChriÃtts, quod '^lelchii^e-^ffF ^ff^^ dich obtulerat, id eïl^, panem amp;Vinum , ffium Jcilicet corpus fanguinem.
Ex bis omnibus teÃimoniqs Faber euincere conatur, corpus tir languinem ChriÃiÃub fpeciepanis eäquot; 'Vini in âMiffa Deo Fatri à Sacerdote offerri,pro 'viuis mtrtuts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autemfide idfaciat,
breuiter commemorabimus.
JF Frimtint
-ocr page 222-QVl'blTÃ. CLASSIS, OE TESTlgt;
Erimùin Faber manifeÃam imuriamfaà t Irenxo, dum becilâ It tribute, qubd'Verba'îvlalachKs de^Mt/Jattco facriÃcto tntellex-trit. ITuJquam entm Irenaus yel in hoc capite, yel tn aiiTS,W'' bulum '^iÃte yjurpauit, multb minui ftnjit, Sacerd tern cor^tH' amp;fanguine ChrtjlijubÃecielwpants amp;nbsp;yini Deo offerte pro vi-uts dr mor tuts: oblatumdetndepanem nbsp;nbsp;'tgt;inumjibi Jbltedereamp;
btbere, relt^uos autem ociofosffeSlatores relinquere, aut Jaltt« ynamffeciemSaaamenti communicare. Htcc, hxcinquam, Fiâ i brumex Irenaoprobare oporttbat. Idautemfaciet adCaltrÃiH Grtecas.
â¢^idhtec,Faber ScriptaIrenximalitios'eperuertit nbsp;nbsp;differpit*
Odies enim hunc authorem citât, fed it a concise dr mutilate, ' 'Veram ex Ulis fententiam nemo haurire queat. Cteterum confih rat is omnibus circumfiantiqs, liquida conÃabit, Irenxum ne^M' quà mdefacrificio'F^lifflt;e,Jedingewerede ffiritualibus facrtÃeià noui TeÃamenti locutum ejÃ.
Stattts enim totius diffutationis dr controuerÃa:,quam IretHquot; Its 52. dr 'il- capitibus quarti libri contra harejes tradat, el^Ff!' qubdlanga frie orationis, mvltis Ãriptura Iods dr exemplis cdâ tis, docet, quaÃnt yera facrificta, non illa externa tanti/m i» ge pracepta, feddr interna, yelutt quot;veram fidem'dr a^nitiortff^ Dei, yerum timorem dr dtledionem Dei, obedientiam erga um,patienttam in affltdionibits, dtledionem ergaproximtMtfil reliquos cultits ctirdis internos drffiritualestquintfiexternis tff^ tibus drfacrificiqs adtundiÃnt, nihtl aliudffnt externi caltf*^ qua m abominatio, ficut ibidem citatur leremia fententiacs^* 6. Tandem ferè circa finem capitis ita concludit : Ex qutbits oitf' nibtts maniÃftum ei^ .quia non facriÃcia'dr holocaujlomata rebat ab eis Deus,(edÃdem, dr obedientiam, dr itÃitiamdlf' pter tllarumftlutem,ficut in OJeaErópheta, docens Deus yoluntcttifâ^t
-ocr page 223-MIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IL . 9lt;
t' WwrffffWj dicehai : \lijericordiam yob^ quà m facriÃcwnii - ^^nitionem âDeiJuper holocaujîomafa.
HEîenM Irenxw ofiendit^ Tkum in noua TeÃamento inter '' na tit^iritualiaÃacnÃciadnQhvsreijwreret externa autem Ãne ' Illi^ execrari tir damnare. â¢â¢ 'V
Deinde èttam dt)cet hiiÃtirttualibits culttbuf externos tjnos-dam coniiingendà s ejÃe, ex Ãde tarnen : 'Videlicet, opera chant atü ergaproximos. Et locj^niturpracipuè de eleemojynü, inprt~ mitiua Ecclelu feré tiini conferebantiir ac difiribuebantur, cùm cxnaDominicahdberetar. Has^ocat oblattones primitiarumy quot;inodo loque)idi,fmpto ex yeteri 'VeÃameto,ybi primitix fru^n-tim exprxcepto Domini t^erebantur. Virba eiwhxcJiintiSed amp;nbsp;fuis difipulü dans conÃlium, primitias Deo oferre ex fuü crea-twis,nonâquafiindigenti, fed'Vt ip/t nec ingrati nec infru^uof fint, eum, tjui ex creatui'a panü efÃ, accepit, amp;nbsp;gracias egit, d -cens : Hoc efà »if»)« corpits. Et calicem fmiliter, tpui efj^ ex ea creaturai qux fecnndiim nos e^, fuumJangiiinem confettis efÃ, à nom TeÃamenti nouam docuit obîattonem , ejuam EccleÃa ab cApoÃolü à cci^iens, in yniuerà mundo offert Deo,ei,iitii alimen^ ' tanobüprxÃat,primitiatÃorum munerum in nouoTeÃamen-to, de (juo in duodecimDrophetu âK'ialachtasÃcprxÃgniÃcauit ;
'Hon mihi 'voluntas in 'Vobü, dicitDomintts omnipotens, tir jacrificium non accipiam de manibus 'veflrü, quoniam ah ortu fo.-lis yÃj ad occa/ùm nomen meumgloriÃcatur intergentes, amp;in pmni loco incenfum offe'rtur nomini meo, amp;nbsp;facriÃciumpurumt â â Ha^entts Irenxu^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i,-
Ppomodo autemhxcDrophetia^lalachixproprioÃioÃnÃt in~ * telligendaÃt, fupra in tertia claffe Erophetarum diximus. Hunc oflendemtts tantiim, quoJenfu Irenaus eamintellexeric atq^yfur-I - pauerit. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a '
â k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Faber
-ocr page 224-QJfiriTà CLASSIS, !)£ TESTÃ'M^-
Faber ip fifat et nr, nbsp;nbsp;firmifiitnè afierit^pcï^ conficrAtioni^
P ans m nm ampluti e/fi panemfidtranjmutari nbsp;nbsp;converti i«^^'
pw Chrijh, eir 3acerdotes teterno Fatri cfierre eirfijiere buncÃ' humfiuum.Filitu autem 'Dei cert 'e creattira non e^i^, fido/nniK^^ creaturarum creator, tgt;Lt Irenxw in^wtPDominum dedtfie filium dijcipultsfuü yt ex creaturüJitts ofierantprimitias D('gt;' Sequitur ergo, Irenxum non de Jdcrificio filij Dei in '\hjja fed de oblattontbus amp;nbsp;munerzbus ^quxfiebant ad alt are, tum,clt;iflt;* ccenaDominicelebraretur . Hxenimfunt creaturxDeii^ttÃ^^ fide pauper ibus difiribuuntur, y el ad confer uationem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ecclefiajhci conferuntur ,fiunt mundx Deo acceptx oblatzowi' quemadmodum Juprdprolixe de yocabulofacrificij diximus.
Forrbhas eleemojynas, dir collationes efie hanc ipfam oblat^^ nem , quam Ecclefia ab ^yipofiolis accipiensdn ymuerfimu^^ .ejferat Deo, declarat ipfe Jrenxusfequentibus yerbis : Offertje | quit,Ecclefia Deo ei,qui alimenta nobisprxfiat,primitiasfiicrvf^ i munerum.Sedadhuc clarius cap.'^^.Ofierimits autem ei,nonq«â^â fi indigenti: fedgratias agentes donationi eius, fanSificantti creaturam. Qilpsnadmodum entm Dew non indtget eorum, qtt/i^ nobis fitnt: fie nos indigemus offerte altquidDeo,ficut SalcTUf-^ aittQm mifereturpaupert ,fÅneratur Deo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim nullitts iti'
digens el^ Dezes, in fi affumit bonas opez'ationes noftras, adhotgt; yt prxfiet nobis retributionem bonorum fuorum, ficut Dominv^ nofier aittEenitebenedi^ Fatris mei,pertipiteprxparatum T«-bisregnum . Efuriui enim, dedifiis mihi mandueare:fitiui,^ potaflis me:boffesfui,amp; collegijlis metnudus, amp;nbsp;cooperuiÃis tnt: infirmzes,amp; yifiraÃis me:in car cere, dir'Venifiis ad me. Steur igi-tur non his indigens, attamen à nobtspropter nosfieri yult, neÃ-tnus infiru^uoÃ; it a adipfum yerbum dedit populo prxceptumfa-fiendarum oblationum, quamtiis non indigeret eis, yt difiertt Deoferuire,räâc,
Jnlii
-ocr page 225-CEnTFJ^IÃ^IÃ, 21
In fiM yerbii Irenxi obferttatu digmÃimum gt;nbsp;lt;juoel de (Auja (S' fine oblattonn nojlrx jmbit ,pracepta,m hanc à âDomino tÃo dicensjtam in yereri quam nouo TeJiamentOinon,'^t nos Dea Aiijuiddaremuf,aur aliqwdhac oblatione mereremur: fednein-fruiluojt amp;nbsp;tngratt effemw^at quot;vt difceremin Deoferuire. Quxbui 'verb» Irenxus confutat caput idolamx in'^ilfa ^ytdehcet eic-pianonem feu propiciationem pro peccatis tamyiuorumquam
I mortuorum. Vdt enim nojlram oblationem effe grattarum a£lto-nempro accept» beneficijs, non meritumpromerendi noua beneficia,
Infuper docet etiam Irtnxits ,publicasprecesfidelium effe ge-nw quoddam ffiiritualtum facrzficiorumnouiTeflamenti, inqui-tns : Idea nos quoq^ oferre 'Vult munus ad altarefrequenter ,ftne intermifïone. ergo altare in ceel», illiic enimpreces noflrx à oblationes noÃrx diriguntur,'Vt ad templum.
'' Hanc effe fummam horum duorum capitum Irenxi, qux Faber ad\lijfamineptiÃim'edetorquet,candidi» öâ diligens Lefort fi locum author» inÃexerit,perff)icueintelliget.
Fraterea Irenxus quoq, fatetur in ^t.cap.panem in cÅna effe corpus ChriÃi, calicem quot;Vero effe fanguinem ChrifliVïde^ appa-ret, ipfit» tempore 'vtramq^Ãeciem Sacramenti in 'vÃfuiÃe: alias enim iuxta Fabri fententiam dicere debuiffet, Towawiffieciempa-nisfmul (s corpt» (sr fanguinem ChriÃi eÃe.
Sedhas omnes circumÃanttasFaber tranfilit y quot;Vtpotefibt ad-uerfimtes : cÿ excerpit duas 'vel tres 'Voculas e\.toto capite, quas contra 'Malachix ac Irenxt fententiam detorquens , reperitur falfi» tefl» . ët enim altert quot;Vel dt^lum 'VelfaClum tribuit,cuiw nie author non e^l^ ,falfum teÃimonium perhibety etiamfi di^lum 'velfaHumilltidper (e bonum atq^iuÃumfit.
Eodemmodo 'Fertullianum travat Faber . 'Houtmuffanty âitl tactnte Fabro y autborem ilium mtntionem facere annua-
Z Tc rum
-ocr page 226-' IliTÃ. CL A J J IS, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TESTl^^â
y um oblationum pro defunEl^ . autem oblattones tnreUi^^^â ipfe met in lApologetico cap.-^^.interpretatur. ''Isdodicam, yn ufquts^j flipem, menjlrtia. dte, yel cùm y élit, amp;fi modo foÃ' u^pponit . Ebiamp; recenfit, non in epulas amp;nbsp;compotatronei,le^^^ JiiJbntAtionempauper um, finum, pupillorum, altorumq^eq^^^'â' rum hdfie eleemi/ynas impendî. Hdc autem mtinera, tam bliorum,quà m inTatrumficriptit,dtcifiacrificia, patet exfufi j rioribM . Loquitur ergo Tertulhanuf de eleemofynü qua i Uerfiarijs dtebia dillribttebantur : tir yocat oblationespro ' ^:s,non quodexpient peccata defunSlorum, fedqubd in mem!gt;^â ' am amp;nbsp;recordationemdefun^îoriim fiant. Ignorât enirnTeft^'^-' 'lianue facrificium corporti tir fdnguinif Chrifii in quot;Klifia. Et taillis temporibw fiiit^Iffd, tir nomine , tirreipfia, .
ynum quidem iota, in omnibus TertulUanifiriptis, de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
uenitur.
'Prafiertim yero 'Malachite yaticinium non de %lijja, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
fi^iritualtbus fiacrificijs, quemadmodum tir Irenxits, tnterpftl^' .rur . Sic enim inquit inlîbro aduerfits ludaos : cur itaqpoÃii perTropbetas fÃirituspradicatfuturum,, yt in omni terra, in omni loco ofierantur facriÃjcia T)eo,ficuti ipfe per ^laladni^ yAngelum ynum ex duodecim Trophetis dicit.^IIon recipbwfi crificium de manibus yejlri5,tirc.
Qua fane yerba de facrificio ^i/Ja intelltgi nequeunt. fdenim non tn omm loco /ed in filis templts confècratis, t^r in altari b' ptdeo offertur.De (onfe.'Dift. \.(fa.Sicut non aliffcemCan.Alquot; earia fnon. 7Iec ab ommbtu hominibus, fed à folis confecraiif â Sacerdotibus offèrtur . Itaq^ Tertulliani yerba intellt^endaiunl, de ffiritualtbtus facrificijs, qua omnibus ChriÃianis funt commit' nia, de quibus lohann. 4,. l^eri adoratores odorabunt Patrem ^iritu amp;nbsp;yèritate,» Et Eertulliantts ipfenon multbpoi^i
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuait*
-ocr page 227-CEKTKfJJ ILx tualia famÃcia de. frudicaà one Euangelij expornr : Indubïtati, j ^âgt;i^ït,^uodin omni terra extre hahebatpradtc^io jdpoJlolGrum.
^dhxc, tefiatur lib. âÿ.aduerfM '^a.rticnemjua. atate 'v-Sacramenti yjurpatameffe : quod tejhmxinium Faber ï^je allegat. Fants amp;nbsp;Cahtts Sacramento, inquit,tam in E-ttangelwfrobavimfts, corforts amp;fanguinis Dominiti quot;yieritatem aduerÃn Fhantafma âMarcionii,
Origenem ^uinqwes y el Ãxies Faber tn Itbro Ão titat : cum tarnen nec ^iÃte nec ÃacriÃcij mentio Ãat in illis dibits. *\lul-to mintts fentit Origenes , Sacerdotem ex ofere operato quot;De-utn reconciliare cum bominibtts : Sed apertefatetur, ab omnibus credentibits , inpane edi corptts Chrifli, amp;nbsp;in yino bibi eiui fanguinem.Flihiligitur aliud ex origine Faber euincet,quam ces-nam Dominicam eÃà communieattonem corporis Ãanguinü Cbrifli . Q^dmagts facit pronobts, quam pro FontiÃeij s, cee-naminnouum quoddamfacrtÃcium expiâtorium transformanti-bits.
Etquanquam alij Dolores eo feculo cÅnam facriÃeium ap-fellauerint, Origenes tarnen Ãne ÃperÃitione id yocabulu^ ac-nftpro lultu Diuino, non pro oblatione corporis eir fanguinis in 'Ãt/ja.'Mam lib.t.in EpiÃolam adFpmanos cap.i .fatetur, fan-guinem circumeiÃonts oÃerre^ idem eÃe quodjecundum legem cir-i cumiidi.
Fbec nonhac in parte ^liÃam priuatam ofpugnat, quad ex-trayÃm ceenam non agnofeit pro Sacramento corports amp;nbsp;fanguinis Chrifti.Sic enim ait home.. 5. in Leuit.cap.7. Fbam zir Dominus de pane, quem difcipulis dabat,dicebat eis: j^ccipite cir man-ducateinon difiulit, nec referuari iuÃit in craÃinum . Fbihil ergo Origeni tum Fabro conuenit.,
Cypriani yerba non minits quam Ãperiorum Tatrum detor-q^ttùptrutrtit F(J}sr..,j^ enim totttm argumentum epifiohe ad I '.iM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ceciliuni
-ocr page 228-QVinryà CLJSSIS^, Tgt; ET EST IM Cecihum confiner e[ur, af par et t Chrifium cum '\lelchifedechocvii^ ferri,non ratione Ja(riftcij,fedpanM nbsp;nbsp;yini. Erant enim
fore nonnuUts in loctf Eftjcoft^ ^utfacrum calicem fola aqua ni^^' cebanr.Hos refrxhendens Cyfrian-M, monet Ceciltum amp;nbsp;cateruh yt non fola aqua, fed yino ettam cahcem mifeant. '-^dtq^ hut commodat '^elchïfidechi figuram,qui nonfolumfane aquangt;) fedfanem^yinumfrotulerit, atq^hac tn farte cum Chrifr[ conuenerit. In Sater dote ^elchtfdech,inqui[,facrfcij Dotntfii^^ fatramentumfrxfguratum 'videmus, Jecundttm quod ftriptvf* diuina tejiatur amp;nbsp;dtctt:Et '\lelchijedech nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Salemfrotuhtf^
nem tÿquot; yinum. Fuit autem facerdos Dei Jummi, amp;nbsp;henetltxlt;f Abraham. Etfolî^. Ft ergo in Genefifer°hdelchifedech fater^ tern benedi^o ctrca ,^braham, foÃtt rice celebrari, fratti^'â ante imagofatrijicij, in fane amp;nbsp;yinofetlicet conjiituta.
Hlcfrimiim nocabti, Cyfrianumnon yti yerbo OHTELlT^f fedFEOTFLiT. Fuit ergo die ere, '^elthifedethum tanqftââ'â*, Esgem jdbrahamo tir militibtn eiui commeatum fanti amp;nbsp;aduexijje : fed yt facer dotem Dei altiftmi decebat, t^brabi«^â^ etiam benedixiffe.ChriJlttc autem,cuites %îelchifedechfuit ty^^t Ffil. »O. tanqud â^erus Ef^fctci^ amp;nbsp;iuÃttix, fiemmtes noÃ^'^ Fontifex in xternum, fiifftim Fatri obtulit, non in ceena, fe^ cruce. Simulautem nobis idobtulit eät exhibait, quod '^elthtÃ' dech tgt;tbrahx eitts^fotijs, yideltcetfanem amp;⢠yinum, turn bus loniuniîa ftnt corf us amp;nbsp;finguis eius. ^tq^ his donis omm!»*^ benedixit nos omm bsnedi^.ionejj)irituali in ceeleÃibus.
Qmd yerb in eadem Efiftola Cyfrianus exnam yocat fattÃ' cium, amp;nbsp;myfertum facriÃcij Dominici, alibi clarius exflicatjf non loqui, de exfiatorio facriÃeio %lifa,quod joins facerdos gat, fed de facrificio laudis, eis' gratiarum aSlionis tä' commetno' rationis. Nam in fermone de lafÃs inquit : Fbi Jblennibus adtni' flttis calicemDiaconus offerrefrxfentibus exfit eirc. Et ibide^'
-ocr page 229-mis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEIITV'RJA I. 51
quaatate prottelfa , amp;nbsp;in annü adulttorii»i con-fiituta, lacrificantthtu latenter obrepÃt, non cihum t fedgladium fill fument,'amp;c. En 'vides,amp; Diaconum ipjiim,^populum,fimul, (stjihi inuicem coenam offêrre, Q^d nequaquam de °h4iÃts facrif-tiemtelligipote^: quia nee populttf, net Diaconi poteÃatent fiahent celehrandi âMi/Jam. ^eeeÃe ergo ef^ intelligi de legitimo yfuctena 'Dominica, qua elif^ facrificium Eucharifiicum laudis, amp;nbsp;tommemoratianis. 'A.tq^ hoc fenfu Qyprianuf facrificium dr ^filerium Dominici facrifictj nominate
quot;Praterea, Cyprianitt in ea epifiola Sacerdotet non ad figu-tdm quot;^lelchifedech, fid adprimam infiitutionem cÅna ahlegat.
%} inquit, Ule Sater dot 'vice Chrifii âver'efungitur, qui id, qitod Chrifiuifecit, imitatur. Etfacrificium y erum plenum tunt ofiert in Ecclefia Deo patri, fific incipiat offerre, fecundum quadipÃm Chriflum quot;videat ohtultffe.Et mox : quot;Mon hoc idem fa-ttre, quodfecitDominui, quid aliud e^, quam fermonet eint «â bijtere, tir difciplinam Dominicam comtemnere Æ Et iterum : ^amftin facrifitio, quod (fbriftitt efÃ, non nifi Chrifiut fequen-duf efà j Id not ohaudire amp;nbsp;facere oportet, quod Chrifiuf ft-fâG amp;nbsp;quodfatiendum efie mandauit.
Qercum e^ autem, ChriÃum in tÅna neq^panemneq^ 'vinum, corpus, neq^fan^uinem fuum Deo 'Patri ohtulifie ; fed difei' pullt fuis edendum hthendumqj dedtffe, in fiti commemorationem, Cur non idem faciunt '1\diffarij ?
Infuper Cyprianus in eade epifiola facrificiu 'Vocat,non corpus fitnguinem Chrifii fuhffeciepanlttir'vini, Ãd ipfamChrtfli ptiÃtonem, yna, tumpaÃionis ilhus recordatione. QwapaÃionlf tins, inquit ,mentionem in fatrificijs omnibus facimus ( paÃio ti^tnimDomini fatrifitiumquodofierimut ) nihil aliud, quam a nuod
-ocr page 230-' ^INTÃ CLj4SSrs, DE TESTl%iO-â â ^uodillefectt ,' facere delemw. Scriptum enim dicit : cuu./^ edefitii panent ijlum, amp;nbsp;caltcem tÃum btberttts, morii^ Dumini annunctabitvi, quoad nbsp;nbsp;nbsp;â'vemat. ^ttejcunq^ er^ixdt'
eem tn commeniomtionem Domtm lt;amp;paÃionti etw oÃerinw, quodconÃatT)oniinumfeciÃe ,factani]n,
Videsquant clar'e explicet, cur ceenantÃacriÃciunt appellitth nimirum obpaÃtonentQ.riÃi, in cuius comnientomttoneni cè«^ i celebmtur. Quia yero légitima commemoratio non e^prw^^^ ' 'MÃa, fed publica annunciatioe^r gratiarum a^io, corfatf^ prtanuni mhslbtc de °h/lijfa TontiÃcia, fed de cÅna âDonitni' itlââ re. ^tqÃocÃacriÃciunt, non fuiÃe priuatuni ynius Saciriiâ ttsopuSi Ãdpubltcam a^tonem totius EccleÃte, comniunùiquot; tionent integrt Sacmmenti, fub ytraq^ Ãecie , expreÃis idem author teÃatur, in hb. i. epiÃ, i, ad Cornelium s TEam quomodo, inquit, docemus, autprouocamics eos^ in confié f Ãone ChriÃinomintsÃanguinemÃumÃundere, à eM mtliMiifi^ ChriÃiÃanguinem denegamus ^ut quomodo admartyrijÃ^'^' Ium idoneosfacimusjjinon eos adbibcndumprius in Eccle/la^Oquot; culum T)omini iure communieationis admirtimus En CypriA* nus communieatione calicts appellat IVS .Q^a ergoÃonte Fahcti omnesqj'PapiÃa^hancfacrilegam temeritatem excufabtmt, fquot;** laicis contra ittsamp;xquum âElouiTeÃamenti calicemeripittnf^-Q^anca i/lorum hominum impudentia eÃ, qui '^iÃamprtitAtA'^ amp;nbsp;ynam Sacmmenti Ãeciem authoritate Cypriani deÃnictâ non erubeÃeunt f Imo yero quanta blaÃhemia efÃ, ChriÃo, ipà y^eritas, cir Taulo hoc tribuere, quod Saemmentum . ynaÃeciepro laicis inÃituerint, cum audiamus Cypriani terrÃ' ribuS) hoc eF^, 250. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 nato ChriÃo, ytramqfÃeciem Iaui^
tommunicatam fuijÃe f Q^d amp;nbsp;Gabriel Eiei fatetitr Led.
- , - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;84.
-ocr page 231-^iïs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;II 91
8 4.. /itéra ï^. Loquuur, induit ) tv.xta morcm frx Ecdefus, cui i^jeprtejedii: in qua fort'e tempore fiio particulariter yi-init communio fub ytraq^ l^ecie, idem fatetur Do^or Eicïw de Ãtm^tione Euchartflz« 3 Homelia 33. No« dubium ergo ef^ Cj^ùnum d nofirvifiare partibw.
âMiror autem, Fabrum quatuor illosEatres concise allegan-tem,frxterirel'aniium'^lartjrem Ivflinum, qui eadem centuria exprofef/ö celebrationem amp;nbsp;'^fum ceenx 'Dominica tarn piè quam difirt'e defcripÃt. Sed ytomnes intelligant, quamfraudulento confilio Faber lujltnum ^iartyrem omtferit, grauiÃtmi huius authoris 'verba adfcribam, é'ic t^ipologia feciinda , pro Cbri~ flianis ad potentiÃimum Imperatorem ^ntoninum. 3îc ergo inqud: Eo^ precationemÃlutamus nos oÃculo mutuo. De' inde aÃertur pracipuo fratri pants amp;nbsp;calix aqua dilutm : qui-bus aueptis, laudem ac grattarum ailionempatri omnium of -fcrt pernomen flij , fan^iq If iritus , atq^ it a Eucbarifiiam aliqttandiu célébrât. To^. preces amp;nbsp;EuchariÃiam, totus ca-tus accinit, .Amen. Fa quot;Vox Hebraica lingua idem fignificat quod Fiat.
Tergit TiiÃinus. .Ahfoluta gratiarum ailione Frafulis, amp;nbsp;ominatione totius plebi4 , Diacom quos^ocamits dantÃngults pra/entibtis partem pants amp;nbsp;calicts dilutiÃüper quos faila eif^ gratiarum aSlio : atq^ etiam deferre Ãnunt ablentibits. hoc autem alimentum apud nos 'Vocatur EiichartÃia : ad quod nemo admittitur, nifi qui credit , 'veram eÃe nojlram doilri-nam, ablutus regeneration's lauacro in remiÃionempeccatorumt amp;Ãc quot;Viuens yt Chrillus docuit. Flon enim 'vt vulgärem panem amp;nbsp;quot;Vulgare poculum hac ftmimus ; fed quemadmodumper 'Verbü Deicarofa^us lefts Chrijlus feriiatornoÃer,carnemamp;fanguine ptofalute noflra habuit^Ãc etiaper 'Verbuprecationis amp;nbsp;gratiarn à X a^ionis^
-ocr page 232-iirmTà CL JS s IS, DL TESTLUO^ ^Uionis,facratain ah ipfo alimoniam, quxmaata nutrit carnet ti}'Janguinem, tlliw incarnatt leju carnem tirfarguwd!^ effedidtdmui . Ham ^pofioliinJuM Scriptiftquxyocanturiâ uangelia,ficJihi mandate lefum tradtderuntijumftopane,ddi^lt;^ grntijs diXt^e:I-lo(factte m met memerrtam: hoi efi^ corpm StmiliterJ'umptopoculo, a^n^^grattjs dixtjje : Hu e^^fan^Vii^ metUjtä'Jolis ipjis lommunicajje.
Et mox. ŸoIà hac conÃirgimtts omnes, tirpreces offeritnv^) quihwJinitiSiproJertur,'yit dtximuspants,yinum amp;nbsp;aqua. Erxpojittts,quantum pot ei^, preces oÃert amp;gratiarum ailioneh plehs yero Jmen accinit.Inde confecrata djlrihuunturfingulislf ahfentibrts mittuntur per Dtaconos,amp;c,
Hxc lujiim 'Vet ha Jitnt public a confeÃio totitts EccleÃaill^ rum temporum. Qtm enim ChriÃiani iniuÃiÃtmis accuj'ationili^ ^agiÃratui deferrentur,quaà illegitimos cir improhos conuenHgt;lt; agerent, quot;Vude aicidebat, quot;Vt crudeliÃimisÃppluijs tanquaW ditioÃpleSferentur, conÃcripÃt lujhnws apologiam totttts Ecch' Ãx nomine ad Imperator em T\pmanum,tJ.ntoninum 'Pium^in falfas criminationes amp;nbsp;calumnias in Chrijlianos confiClas amoU' turtlonga orationis ferie enumerans, quiÃnt ChriÃianorum nior(^gt; quxfa^d^qtti congreÃtts,qux doBrina.qux Sacramenta, amp;nbsp;mis:,quibus ritibw cÅnaDominicaperagatur . Ihi'Verbne'^(fâ hulum quidem audisÃe 'VnaJJecieÃe facrificio expiatorio, alÃi ahominandisl^dtÃx TcntiÃcix erroriltts idolatrijs : Jedtdit' tiim de doElrinaJBaptifmoprecihtts,gratiarum ahlicne, eleemfy nis,amp; commumcatione corporis acfanguinis ChriÃi in Euchdri-Ãia^qux toti EccleÃx communis fuit.
Et hac .Apologia Imperatori ALntonino Tio , quantunmh EthnicoÃafitisfalfufuit,'vtpublico EdiSloperfecutionem Cbri'
^nilf
-ocr page 233-II. 5^9
Ende technas Fahri leilor facile deprehendet, qui luÃinum ideapraterijt , quod wideret ipjum erroribui fuK manifeflè ad^ ^(rjm^^ïuculentum yeritatiperhibere teflimonium.âFLihil au-ttmFabroprode^^ifia tergiuerfatio : cumpublice txtet lujlini '^rtyrù confefio quce diÃimulari aut opprimi nunquam po^ terit.
Hac de Fatribuf fecunda centurix di^afnt.Hunc adl^pma-»orum Fontiftum teÃimonia accedemtn.
Pontifices Ro-
mani »
13^^ Ãcunda centuria rurÃts enumerantur quinq^ EpiÃopi mani, qui aliquidde ccena Dominica yel de quot;^lif^a conÃitue-rint.Sunt autem hi,qui fubfequuntur.
TeleÃhoriu eiw nomints t .ordine 8. ele^îits FontifexF^m, iAnno Domini t^o,cotÃituit,'y)r in lgt;iatali ChrÃi noHu tres â^if à celebrarentur, ciim omni rekquo tempore ante horam tertiam celebrare interdiurn effet, qua hora Dominum noÃer cruci affigi-tur.DeQonfecrat-DiÃa.Can.'FLo^efanÃa.Et Flatinafol.xj.
Ãonfl'ttuit etiam, 'vt ante facriÃiium hymnue Ule ^ngelorum taneretur,Gloria in excelfis Deo.Fide ibidem.
Mother I. PoMf. 15. eleUits .yinno 165 .Ãatuit,ne 'vllus Sacerâ-ios'^tffarumfolennia , niÃduobtts folternpraÃntibits , firipà tertioprafente, celebrare tentaret. De Conje. DiÃ. t. Gt«. Hxc n
Statuit, ne facri miniÃerij '^afa à quoquam contrtSlentur,ni~ à d Sacerdote.DiÃ.iyCan.Sacratas,
^pherirut^
3
-ocr page 234-CL JS sr S, ,T)E TESTIUO^
Z^pherinn^xrPont. x ^.eleCltt^anno z\Q,Ãat:uit:, ytconf' craûo âDtuimJangutnn tn yttreo yafe, non autem tn Itgneo,'^^ ⢠nbsp;nbsp;ante afiebat, conjecraretur. De nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;t. Can. VaJ'a ïn ijU^-
iui.
Qalixtuf «. Tont. i'/.ele£ius anno u^. ConÃitutionem Jni-cleciÃe quaÃi^ra in centuria prima di^htrn ei^j repetiuit : y tilt' , licet^ytperaSa conjetratione, omnes communicent, qui noluerint, EccleÃaÃictt carere bminibits : Ãc enim amp;nbsp;^JpoÃoliÃatuerunt, Z^rÃun^a Tpmanatenst EccleÃa.De ConÃe.Di/i.z.Can. Tera^iLjâ
Vrbanui i. Tont.i'i. eleEltt^ anno zz6. luÃit de catero omnH altarü yafa,aut ar^entea,aut aurea,autÃanneaÃeri.De (onÃ' DiÃ.i.Can.yt calixDomini.
Età autempi ima ConÃitutio TelefÃbori, de Ãato tempöre, amp;nbsp;fecunda Sotherts, de non contreSlandteÃacrus yaÃs, amp;nbsp;2^phenM i ac yrbani, de lignes, yitrets, aurek eir argenteùs yaÃs, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
ÃtperÃitioÃtllt;e, eärà conÃientias tllaqueent (qiiod noÃra tempefiA- ' teaTapiÃisÃt ) etiamcumChriÃianalibertatepugnentiiuxtii ⢠di^um Tauli (oloÃz. Ue qtM yos itidicet in parte dieifeÃi, CTC- 1 Et.'Q^d quaà yiuentes in mundo-,Decretus tenemini lgt;le teà * gerit, amp;c. Tarnen cum Gregorius â^agnut, qui quadringenti^ annispo^ hos TontiÃcatum tenuit ,fextopoilÃ^ ChriÃum fecnlo, ad .juguÃtnum .Jnglorum EpiÃopum Ãribat, Heere ipÃex diuerÃs conÃtetudinibus in celebranda ehgere, amp;nbsp;quartKunq^ yelit, multo minus fecunda: centurix TontiÃces, cùm doilrina adhuc effetpurior, amp;nbsp;ceremonixpauciores, confcientt^^ his Ãtis ConÃitutionibus conjlringere yoluerunt : fed tantum
caufà , falua libertate CbriÃiana, paucula quxdam diÃoÃu' runt.
LJdde,quod hx ConÃitutiones funt Jdiaphorx,qux per Ã, («!' nam, yt à ChriÃo inÃituta ei^,, nequaquam mutant autperuer-tunt: acproinde falua conÃientia in celebrationc cÅnx yelyÃif'_ pari
-ocr page 235-^ns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IE 9 7
yel omitttjpro ChrtÃiana lïbertatMplacitopoÃunt.
7ræterea TeleÃhori Jecunda (onJlituM de t^dngehco bym-na conta,ndo,pia efà atq^ laudabtlti. Et tam abe^^,yt cænlt;e Do-rmnïcx aduerfetur yt yelpracipua eiwparsfit. E^^ emmgra-ttarum abho, qualem amp;nbsp;Chrijbu ipfie tn ccena yjurpamt ac nobts ttiam mandauit. Quomodo autem nos ïn hts terrts quot;Deum mapni~ ficentuts celebraremtts, et^^pro acceptts beneficijs grattas agere-mus y quam ipfi ,gt;d.ngeh tn teelts Deum celebrant, prxdicantteä' afiiduagrattarum a^oneprojequuntw^ Quapropter amp;nbsp;nos hunc hymnumincelebratione cÅnx decantamu^.
^AdhieCjQonfiitutio Calixti tefiatur, EcclefiamEpmanaminde ab ^Apofiolorum temporibtts hunc morem objeruajfie, yt omnes tum Sacerdote communicarent ^aut facrts eedibus expellerentur, (jgt;w,mumcalje autem omnesfiub ytra^fiecie, Tatres, quthacea-d^m centuriaflorueruti aperte teftatur^ yt paulo ante oflendimus,
Infitper in omnibtts htfice Tontificum Qonfiitutiosiibtts nulla fit tnentio inuocationis fian^orum, Exequiarum, Turgatorifi eÿfi~ fftdiumnugarum . 7\[ecrefelluntur ea, qutsTatres illius atatts deytraq^l^ecie Sacramenti, amp;nbsp;de memoria defiunÃorum citra fii-ferÃuionem ficripfierunt. Ende certb colligitur, quot;Pontifices isi hùs o-rticuhs Patrum contemporaneorum jententiam approbajfie : dt-tenteChrifio,Qui non nbsp;nbsp;nbsp;aduerfits nos,pro nobts efÃ.
dam igitur Fabrum de fiecundo propugnaculo fiecundce centurie deieiimtts.
- CENTVRIA TERTIA.
L tertia centuria Faber quatuor Patres eues fieeuîi citât, qui de quot;^iifia amp;nbsp;de cÅna in Scriptts'fitts teftatifint. .
Eufibîtts Qefiartenfis .^nno Domini 525. cowJMKKiowji* Germfol-Sy.
totniionemfacit ltb^^,cap.y^.EeeleJiafi,Hfi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latin
v/ir«o^igt;w
-ocr page 236-^LHTÃ. classis, de TESTIâMO'
gt;amp; Trxceptor La^iantij in gt;^' ^^'frica. ,gt;4nnoi^o. tncercætera fcriptaTJaheriumenarmuit-inpjal. tio.Ãc dicit : Chrijitt^per myjleriumpana ac quot;yiini dosfa^ti in acernum, Jccundum ordtnem âMelchifedech, Panem amp;nbsp;yinuin filtn obtultt infdcerdotibu^, dum ^Abrab^'^ 'viElor reuereeretur deprxlio.
La^foi ⢠'-^thanajinf Epifcopm ^lexandrinns in Ã.gypto j4nno °Miffam'ygt;ocat exangueimmmoltitîonem. Itb. i. ad,yin[ioibv^gt;
Germ foLjo. nbsp;nbsp;1:1ilartu4 Epifcopni Tt^autenÃs in ^^quitania, ^Anno ]
J^gâÃf.lniiate. De'\)eritate carnii amp;nbsp;f'anguinn nn'^ efà reliUîti ambigendi locti^. Htinc.n.e^r tpÃm DomintprofiÃ^'gt;â ne amp;Ãde noÃra quot;^erè caro e^, nbsp;nbsp;quot;^ere fangun el^. Et bat
tepta at:p haufla id efÃciunt, quot;tt amp;nbsp;not in ChriÃo, amp;nbsp;Chriditi iquot; nobisÃtamp;c.
Hine Faber ratiocinatuTi cor pits amp;Ãanguinem Chrifii in quot;Mif ÃtûbÃgt;eciepanis amp;nbsp;''viniDeo Fatriofferripro quot;»uns amp;nV)i' tuis.
Ego â^erbÃipernacaneum duco,Ãgillatim adhxc quatmr tt' flimonia Fabro reÃondere. Ham quod^rnobitts deÃguraÃeuty po HlelcbiÃdechiÃcribit, Ãipra in tertia ilaÃe Frophetarum A' bund'e ekplicatum e/Ã. Deinde Hilarij tejlimonium pro noÃA coenacontra Fabri HhÃÃam militât. Hihilenim dicit de^lÃA, ÃicriÃcio, Ãacerdote^ Inuocatione SanElorum, ÃtisfaUionepo mortuis in Furgatorio, SedÃmpliciter conÃtetur, 'hierum corpn ChriÃi in pane edi, eÿ* Herum Ãanguinem eiits in Hino bibi. Intof nos quoqjatemur,Ãmodo ctena legitime iuxta inÃitutionem Chri-Ãi celebretur.
(ur autem iAthanaÃus ,Ãcut amp;nbsp;alij Fatres, cÅnam Hoc» exanguem immolattonem,Ãipractim de Focabulo SacriÃcij dice^ nmuf, oÃenÃm fuit,
Sditu
-ocr page 237-KHS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;III. 9S
^i»f Eufebij teÃimonium le laicA eommunione, avlitu no»
t amp;nbsp;nou4m eif^lùationem meretur. Faber (juidem ait^ Eufebium lib. 6. cap. de laica communions fcribere : quid '^^Ktmilludfit ^callidedtÃimulat. Et tamenÃatiminfert, lai» communionem nihil aliud eÃe, quam folampanif Ãeciem in Sacramento yelporrigere, yel accipere.
Hic Faber rurÃu ad pere^inam Ãam lin^uam confugit Clericum interpretans,Sacerdotem conficratum: Laicos, â^tulguf ^enconfecratum. Communionem autem miranda '^ietamorphoà tranÃnutat in proprietatem, qua Ãbi quit proprium amp;nbsp;peculiare aliquidpriuatim yendicat. Sd.t non Jiint tarn obÃura amp;peregri» na yocabuta, yt genuina eorum fignificatioignoretur. Fiant
( quod Latiniper cltrumpronunciant ) propriepgniÃcat firtem, amp;per 'MetonymiamÃpe accipiturpro miniÃro, quiÃr» ff ad mintÃerum eligitur, yt 'Matthias jdpoÃolus eligebatur» 'A^\. Et Leuitte dicebanrur clerici,eo quod 'Dominus ipÃs à reifens tribubus Ãeparauerat, ne partem amp;nbsp;poljiÃionem aliquara finnfratribttsÃü haberent : quiaipfeDominus poffeÃto amp;nbsp;ha» redttas eorum e^^. Deut. lo. ür »8. ergo miniÃri Ec» clefite in nouo TeÃamento peculiariter ad docendum yocantur, * »ec decet eos, yt mundants negocijsÃfe implicent, cum Dominut Ãt eorum hiereditas ( ^tnde amp;nbsp;t^ipoÃoli 6. dicunt : quot;Flon efÃplacitum, yt nos dereliBofermone Dei, miniflremus menÃs ;
6* ChriÃtia Luc. it. gentium dominantur eis, qui po» teÃatem habent fitper eas, beneÃci yocantur ) ideo quot;Veteres Sert» ptoresfimplicifenÃt,iuxtamoremLeuiticum, clericos appella» runt : interim de Ãptem ordinibus , de charaSere indelebili, ac cteteris nugis nihil nouerunt, neq^ EccleÃam hts ineptijs feindere 'Voluerunt.
Sic eäquot; Gratis idem eÃ^, quod Latinis plebeius,popula» rit : quayoce denotaturpopuluffidens amp;nbsp;audiens, aefibi mini» b flrari
-ocr page 238-QTimÃ. CLjiSSIS, DE TESTlâMO^ firarijintns. Si reuelatumfuerù aÃidenti) inquù, Taulus\. Cf/t'
taceatprior, fciliietTropheta feu conctonator : laicuf'Velplebeiu^Jedeat, audiat^jtteteros, ûquot; dijudîcet. pote^^ acà dere, yt clericifant lata.
E^quidem in EcclefiaÃtca Hierarchia difcritnen aliquodi'A* fer clericum amp;nbsp;latcum,fi dtJiinUa munta çr minijleria inter fi tonferamus :quemadmodumEaul'w Eph. 4. Chrifurn dedijfe altos auidem tgt;4pofiolos, altos atitem Euangeltjlas, altoi pajiores ac dolores ; ac proinde altos dedtt horum dijcipulotù auditor es. Et enimpaÃores, ouium paà or esfiint, yi âR^lationisi ita clerici, latcorum clericifiint. %gt;îttamen inter perjonas ipfif rtim coram Tieo, eât in communione fiin^orum,nuUum efà difcdquot; men. quot;EEam quemadmodum in Qtrifio défit, non elf Iitdxus nelt;^ Griecus, non feruus neq^ liber, non mafculus neqfamina ,fedoine nés 'ygt;nus fitnt in Chrifio lefu ; it a coram TDeo non elf clericus ne* quelaicus, nonffiiritualis ne^^fecularis.
Eorrbficut coram T)eo nullum elf dificrimen inter clericunt amp;nbsp;laicum ; ita, tjuantum adcommunionem per fie attinet, nullu»^ elf dificrimen inter communionem clericorum amp;nbsp;laicorum : nifi ^uod Clericus laico Sacramentum porrigit, quale tir ipfie fiinid. Laictts aiitem à clerico accipit, amp;nbsp;non difiribuit alijs. Idem a^â tem '^trobiqj corpus, idem fianguts Chrifti elf.TeÃatur hoc ipfiuW Qhryfiofiomus in 2. for, 8. Home lia j8. Z'/f autem, inquit, yVi nihildiffert Sacerdos dfiubdito, yt quandofruendum efi horren/lli' myfierijs : fimiliter enim omnes, ^t iliapercipiamus, dtgni halt' mur.Hon,ficut in yeteri lege,partem quidemfacerdos comedcbat,-partem autempopulus, ör non licebatpopulo participem efe eo-. rum, quorum particeps eratfiacer dos : fed nunc nonfic, /verunt omnibus ynum^ecrpus proponitw» à 'powlum y num eirç.
fommuntonÃ
-ocr page 239-tIT, 9 9
â Communïonis 'Voiaiulum Faber eodem modo diÃimulat t Ett^ feliiu, induit, lo^uitur de communione laica,
''d.ge,fiSacramentum e^ communia (quodEufibiui teÃa-) ^uomodo ergo eritpriuata camp;na '^mui facrificuli ï' Commune enim amp;friuacum è diametro funt o^pofita. Et yt maxime *MiÃÃriu4 laicii ynam Ãeciem Sacramenti communicet ( quod tamenrarbÃt) tarnen ei^ yaldèinaqualts amp;nbsp;ini^ua dijlrihiitio, »ff ffà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;communicatio. Tpà enim comedit eirbibit, re-
li^uos ycroÃlo eÃt conte^itos eÃe oportet absq^potu. Cum yero talix, cui benedicimuf ^no minusÃt communicatioÃangiiinis Chri-Ãigt; quam pants benedi^ ei^ communicatio corporis ÃhriÃi^cer-tè integra non erit communia, ybi calice carendum el^. In mun-danis amp;nbsp;Politicis conuiuijs magna eÃet cum inciuilitas tum ini-quitasÃquisÃolus omne yinum appoÃtum exbauriret, reliquis, quiequaliaÃfmbolaconferunt,Ãellantibtts,eir aridepalato Ãti-entibus. Et nos deÃacrilega temeritate, qua-M-n^Kt.\\T\a calicem nmt teÃamenti laicis prteripiunt, non conquereremur Implicat ergo tmtradiÃionem, qux Faber de laica communione baibunt: dumÃlum laid yocabulum limis oculis intuens, communions yo-tabulum tanquamplane cactsamp;Ãurdis praterit. Fmim de ytr-bis, non ykerius rixabimur, rem ipÃam conÃderabimus,
OlimÃquando clericits, bac ffÃ, EpiÃcopus, Fresbyter, Diatoms Aliusiie miniÃer EccleÃx, à pur ttäte ortbodoxx e^Qatbo-litafidei deÃciens, in errorem amp;nbsp;bxreÃn incidiÃet, amp;nbsp;cum bxre-Siw conÃuetudinem commerciumq^ babuiÃet, aut ingratiam bo-tninum idoHsÃacriÃcaÃet, aut aliud quodpiam crimenÃcandali ^uterinprxbens commiÃÃet, ( laborant enim eadem infirmitate tarns, qua cateri homines, amp;nbsp;diabolis inÃlliÃimo odio eos pro-Ãtquieur,quemadmoduFetro dicit QhriÃisiSatban expetiuit,yt cribmret yos)Ãerglt;ilapÃm nbsp;delillumÃu conÃtentes ad ynitate
b à EccleÃti
-ocr page 240-ÃrmTÃ. CL JUSSIS, ^DE TECriW', EuleÃa reuerttbantur^um fanUiTatres, 'vt^exemplum na alijiÃatutrent, non folebant eosflatim adminijierium Ãa rectpere :fed tarnen ad Sacramentttm ccena 7)ominica cutn terts laiitsadmittebantjdonecyeraferia^^ tpforumpÅnùentÃA^' florata effet. QiÃdji lapfus erat enorrmor amp;nbsp;atrotior ,Jaà biennittmÃaÃe ïntra feptenmum,prorÃtf à ceena arcebant, ne laicts qtadem commumcarepermittentes. tgt;4hqut etiam tantAü^ ( feueritatent exercebant, 'ft lafjos nunquam in tota 'vita ad niÃerium redperent. Sic 7aulw loannem cognomento '^arc^^ nolebat ad miniÃeriu 'Verbi afumere^propterea qubd defeciffet ipÃs ex Tamfhjlia,nec iffet cum eü in op»s. ^3. sij. Laica er^ communia nthilaltude^^, quam quod clerici lapÃamp; iterurn eei^â uerÃj aliquantifer, 'Vel edamperpetuo à mintÃerio EccleftaÃ^^ Ãfendebantur ; interim tarnen cum laicis ad pÅnitentiam eÿ nbsp;nbsp;j
facram ccenam admittebantur hot e^^, licebat quidcm ipà ' cramentum à Sacerdotibtts accipere^non licebat autem , quetM^' modum antea confueuerantalijs Sacramentumporrigere, amp;nbsp;Ãribuere. Tanto t^elo, tanta feueritate à prifcts illüs Tatribitf '^''^ lapfos animaduerti folebat,
Hac fera effe, teÃatur Eufebiw locopradi^o, quem Faitt quidem citât/Verba autem non récit at. Sic ergo inquit : FlouatAi (qui lapÃsfem fenia negabat, quantumuÃ/'eriam pecnitentia'K^ agerent ) tribus EpiÃopts fimpliciÃimis hominibus, amp;nbsp;omniuHf ignaris, de remota Italia parte adhibitts/nw potius fubtili alte circumuentione deceptis jmaginariam magts quam légitimant ai hts extorquer mantts impoÃtionem . Ex quibits tarnen fnus teilâ finuo ad EccleÃam redit, confeffitspetcatumÃtum, eir in comm«â nionem laicampopulo etiampro hot interueniente fufeeptus ïn lotumferoreliqu rum duorum, quiEIouatomanus tmpoftâ rant,ordinati ftnt alij Epiftopi.
gt;^udts quaÃt apud Eufebium laica communio iâFdon ditit pt-nitentem
-ocr page 241-K ITS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ITT.
mtentem Epïfiopum,fub quot;vnal^ecie Sa,trAmentv,m Mcepi/Je(quoi Faber inferr )fedpojiquam à lapÃi ahjolutwfuerit, inter cxterot laicos adcommunionem admiÃum eÃe, attamenpanx nomine ab Epifcopali munere remotumfuiÃe. ToteF^ autem quiltbet^ceni-tenj (oram T)eo eir EccleÃagratiam inuenire, etiamfi nonfiat E-fifiopHi.
FiäÃiautemin yjù ytramq^Ãeiiem Satramenti, tempore Eu-fibij, tmo ore teÃantur omnes Tatres tarn priores illo quam po-fleriores . Et fane Eufebiits ipfe eodem capiteÃatü darb oÃendit, EucbariÃiam fua «täte nonfuiÃe ÃacriÃcium ^IÃaticum, Ãd tommunionem corpora amp;Ãangutnüs ChriÃi^totipopulo. Flam de todem Flouato loquens, inquit : Sacramentapopulis diuidenSjac» tifientium manus tenebat, net priw permittebat firner e ,quam fibiper ea, qux ynufquüsq^ tenebat in manibus,iurarer, qubanun-^uà m fe relido ad Qrneltum remearet . V bt tria notabts. Trimb, quod Flouatus quot;Presbyter non telebrarit priuatam FdiÃ-fimÃedpopulo Sacramentum diflribuerit. Secundo , qubd Ulis temporibus Sacramentum non in os, fed in manus fdelium tradi-tumfuerif. Qm mos, quia non expreÃo mandate quot;Deipracipitur, iÃea deÃjt. Tertio, diligenter notandumeFf^, qubd 5
'M E FTT jd (in plurali ) ear per EA iuraÃe FTo^ uatianos dicit . Q^a nequaquam de tmaÃecie,fedde ytraq^ dici a^paret.
Idem Eufebiitf docet,priuatam MiÃam non poÃi eÃe expia-toriumfacrificium,ciim lib.^. deprxparatione Euangelica cap.t^. defacrtficijs nouiTeftamenti dÃerens inquit: folum creatorem ilium omnium Deum adorare didictmus ; nihil terrenum amp;nbsp;mor-tuum j fidtntegritatem animi amp;nbsp;caÃimoniam corporis , recant fiientiam amp;nbsp;ardentiÃimam Ãdem oÃerentes ; quam ad extrtâ inttmtratam auxUioÃaluatoris firuabimiK.
b 3 Idem
-ocr page 242-CLjiSSIS, Ã)Ã TÃSTIW^
ïdem quot^^ author profhetiam ^lalachie de munda oèlaÃO' Ae^non interpi etatur de oblatione Sacrameati in %hÃa,Ãcutbâ her:Ãd deIpirttuahhM facrifitijs credentium lii . \. de Dem^^â firatione Euar^tlica cap.ô.Qwd in omm locodnquit^incenÃmiJ jacriÃtium offerri dicit 'Deo, quid ahudÃgmÃeat,niÃnon lereà Ijmts, neq^ definite in hoc aut in illo loco id futurum f Sedin otn^ ni re^ione , in omnibus gentibui, qua quidem tir omtionff incenfim facrificium, quodmundum di^um e^^, non^er era»' res, fedperpias aSlionesJummo 'Deo effent oblaturx.
yerb laicam communionem Faber ad ynam ffecitli Sacramenti detorquens prater Eufebium nonnulla etiam Conttquot; lia nbsp;nbsp;Décréta Fontificiaprodutit,placet hanc controuerfiamf
mule adem opera abfoluere ; quod turn fiet, dtmoftendero ,rdiâ quos Fatres, Concilia amp;nbsp;Décrétai non minwpro nobts contra hrumpugnare, quam Eufebiumpugnare yidimics . C^prtanvtn primi) audiamus,lib.z. Epifi.ad Stephanum it afcribentem : dimiuplane amp;nbsp;adiungimm, frater chariffime, confenà amp;nbsp;äif' thoritate communi, yt etiamfiqui Tresbyteri aut Diaconi, y el in Ecclefia (fatholica prius ordinati fuerint , eir poÃmom^ perfidi aut rebeUes contra Ecclefiam fiel erint , y el apudbtett* ticos à Ffeudoepifeopis tä-â^d.ntichriÃts contra Chrifli diffofiti^-nemprophanaordinatione promoti fiint, contra altare^nut» atqj diuinUifacrificiaforidfaffa acfacrilega offerte conatifint, toi quoq^ hac conditione fufeipi cum reuertuntur , yt communicent laid, cirfatdhabeant, qubdadmittuntui adpacem, quiboÃis pacts extiterint, nec debere eos reuertentes ea apud nos ordina-tiontd amp;nbsp;honord arma rstinere, quibus contra nos rebellautrint, (îrc . ^Ãdbus yerbis (yprianus nihil aliudfignificat, qtià m Sitter dotes pof^ lapfum conuerÃs, non debere ampliits Sammtn-turn confecrare,c^ alijs difiribuere Ãd laicorum more à lefitt-mts Sacerdotibits accipere . Et fubijeit rationem huius (fin-
-ocr page 243-fiitutiontf : Oportet tnjm Saterdotes amp;nbsp;miniÃros, quinltatiü' ÃnmÃcijsdejeruiunt^inte^ros atqÃmmactilatos eÃe,
Hane nofiram interpretattonem quot;yierborum Cypriani, tonÃr^ nnmt tum Tontifiiia Décréta tum impigerpatroniti ^liÃxy °M. Geor^iia Vuicelittt, qui pari Ãudio, quo Faber, yel etiam rnaio-ri, jiiccurrere amp;nbsp;opitulari '^iÃte prcpemodum deploratx cona-tiir.z,q,7. Omuenientibui. GloÃaGratiani dmt : Exhacau-thoritate darur intelligi, qubd,qui ab ynitate Oitholua fidei in (nsreticorum Jocietatem tranfierit , yt de manibuó eorum Ec^ clefiaÃica dignitatü Satramenta percipiat ,quot;^01 qui tontemptis orthodoxü, ab hareticif ordinari deÃderauerit, poÃea fua abrenuntians bxreà ad Ecclefiam redierit , officio tarnen accepta fungi non poterit . lt;^uthoritate yer 'o Qypriani prohiben-tur ab adminiÃratione EcclefiaÃica , qui intra (atholicam Ecclefiam ordinati ad fidei impugnationem dilabuntur , Hie nanifefi'e dicitur, laicam communionem pcenitentium Sacerdo-tttm nibilaltudeÃe, quamprobibitionem ab adminiÃratione Ec-gt; tlefiafiica.
Idem yult (anon Sirycij Tapee ad Imericum Tarraconenfem £pifcopum.Et habetur Dtfi. 84. Qm. Quifquüs clericw. Qmfi quff clericus aut yiduam, yel fecundam duxerit yxorem, omrn £ccltfiafiitcedignitatispriuilegio mox denudetur: Laicafibi tantum cemmunione conceÃa, quam ita demhm poteritpofiidere ,fi mbHpoÃea, propter quod hat carere debeat, admtttat. Hoc profello Canoneper laicam communionem nequaquam denotatur ynaÃecies Sacramenti, cum tempore Syricij, hoc clif, anno Domini â Ãi^.'^traq^lfiecies adhuc in yfufuerit ,fieutquarta centuria dicemtts.
. Georgius V'ticehus in libellofico, qucminfiripfit iTypum EccleÃte prioris, affirmât, laicam ccmmunitnem in Epifiolts Qypxiarn mhil aliudeÃà , quam quod'Trophimus Saceraos cum laicis'
-ocr page 244-CLASSIS, DE TESTlMO-laicM cowmnnicMre, ntc ifft pro iurefacer datum celebrate rie, ^uiaerat lApoÃata. Loquitur autem lEuiceliuf de fecund epiÃola quarti Itbri Cypriani : quot;vbi irafiriptum inuenimuf : Haru ergo illo cum collegeplurimis habito ,'fitfieptw ef^ Trgt;â phimui,pro quofatèifaciebatfratrum redirM amp;nbsp;reÃituta torum faluf. Sic tarnen admijfue el^ Trophimufi^t laicM ctnH' tnunicet, non fecundiim quod adte malignorum Itterapertdf runt, quafi locum Sacerdotii y fur pet.
Item ex Décrétas Innocenttj âPonriÃcii T^pmani .Anno Doé-ni 4,08. amp;nbsp;habetur t. quxl^.4.. Can. Homini. Lex el^ Ecdc ftlt;e de hit, qui ab Heereticù bapri^atiÃtnt ,per manuf impofid^' nem, laicam tantiim communionemprxbere, nec ex hbs altquetH in clericatw honore y el exiguo Ãibrogare, amp;c . Cert'e neq^ htc ica communia ynamfÃeciemÃgniÃcat, qua Innacentij tempif^i' hilf ignora fuit, yr ex quarta Centuria patebit.
Germ foL78« nbsp;nbsp;Ztw 'Vera ex Concilijs quoqj, Sardicenfi amp;nbsp;AgathenÃ,
Latin, foLi4ÿ. ffeciem Sacramenri euincere tiiritur, eo quad laica cotH' munion^ mentianemfaciant. Sed eandern ejjè horum Conciliorvei de laica communione fententiam, qux Eufebij, Cypriani. Gratt^ ani,e^ yuicelij, 'velipfe DoHor Ecciu^ docebit, quiinepiÃdii adGeorgium ducem Saxoniæ data anno iiÿ.fatetur, alteramftâ dem facramenti in Qoncilio demtim ConÃantienfi abrogatam efÃ* 'Pudeat ergo Fabrum,quihocrecentÃgmentum antiquÃimü Con* cilijs adfcribere non dubitat.
Qm omnia non idcirco iÃero, quod multum eurem Ectij,Fu-telij amp;nbsp;Fabri de laica communione fententias : Ãd yr fito ipf^ lugulem gladio : amp;nbsp;ob oculosponam, quam in Marias, imb etu»^ contrarias opiniones diftrahatur.Q^d enim alter adiÃcat,tdaltr( deÃruit. Sedage, audiamw ipÃrum Conciltorum Décréta,
SardicenÃs (fondlij Canon i. hic ei^, Fle cui liceat Epifcopt, deÃa ciuirate ad aliam tranÃre ciuitatem ; Flec laicam cotnmu-nionem babtat, qui talif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ctn^
-ocr page 245-KUS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IIL 10 2
Q^i auaruKe ardore inflammatt, ambitioni fer~ ttïentes, amp;nbsp;yt domïnatwnem agant acimtate adaliam tran-tune, neclaicam communionem tnÃne accipiant.
^garhenfi (oncilium C^n. conjlituù : Si Epifeo^Mt quot;Presbyter aut Diaconu capitale ertraen commiÃrit aut d}ar~ tamlalÃauerit,aut falÃum teÃimontumdixerit, abofÃtij honore depoÃtits, laicam tantummodo tommumonem accipiat. Et repe~ titur DiJ. jo. 5z EpiÃcoptn.
Stc '^tra^j (oncilta teÃantur, Laicam communionem non eÃe â^namfÃeciem, fed filummodo fuÃenjionem y el degradationem ( yt yocant J ab ofÃcio Sacerdotali,plane iuxta Eujebij, Cypriani
Decretorum fententiam,
â Sunt amp;nbsp;alia qutsdam Concilia, qua laicam communionem hoc pePiü interpretantur ; yt Concilium tgt;4poÃolorum , 1gt;licanumt Iltrdenfe,tgt;Lntiochenum, qua breuitatts caufa omitto, donee Faberpriora tarn Eatru quam Concilioru teÃimonia refutauerit.
Et, yt maxime iam nominati ^uthores, imo omnes in yni-turfum Patres, Concilia amp;nbsp;quot;Décréta traderent atq^ conÃituerentt laicam communionem eÃe yniits duntaxatÃecieijümptionem,tomen dtuinum mandatu infringere nonpoÃent.Cedere enim oportet fimnes humanas traditiones, citm in yerbumDei impingunt. Qua de re ör fu^a, cum de authoritate Patrum ageremus, ingenere diUum ef^, amp;nbsp;inÃa de Concilijs copioÃuo dicetur.
R.omaniPontjfi-
ces ccnturiac terti'æ»
T quot;iPhactertia centuria,quinqfPontiÃces Ppmani Ãits additioni-A bws ^ifam auxiÃeÃribuntur.Fabro autem Contlitutiones ip-forumfubticente,ego illasproferamt yt appareat, abominationet
-ocr page 246-ÿriKTà CLjiSSIS, DE TESTl^lO.
non minm E^manis âPontijïà htis quà m Tatnlw eiigt;^ ÃculijignotasfuiJJe.
FÅlix I. Font. 17. t^inno Domini 170. lonÃituit, yt nulhhgt; ⢠quà m in loco]acro à quot;yiirii EccleÃaÃicis '^ijja celebrarettff. âDt ConÃe. Dià t. Can. Sicut non alij.
IdemÃatuit, '^ftÃngulti anniiÃacrificia°M.artyrum à Ãacerdotihttc celebrarentur. De Confi. DiÃ. 1. Can. Solenmtates.
Eutychtanw 1. Font. 28. .gt;Lnno^76.inÃituit, yt in altert i Ãrugibics benedtceretur , maxime yerb yute amp;nbsp;Ãabx. Flatini |
. i
CaiM I. Font. igt;4nno. z 8d. Ordines inEccleÃa dÃinxit) f quibui tanquam gmdibus quibttsdam adEpiÃcopatum aÃcendertâ tur. Septem autem ordines ad Sacerdotium perducentes notifimt. Flatina in yita Caij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[
SylueÃer j. Font. 33..Anno lo.gradtts in ordinibits EccleÃ- | aÃicis conÃituit, yt ynitsqiiü^ yno tantiim ordine contentJtsÃh â amp;nbsp;yniitsfilnm yxoris 'yiir.
Item, Fresbyter celebraturns, neq^Ãerico neq^ panno tinÃo gt;nbsp;taturÃedlineo,!^ quidem albo. Flatina in yita SylueÃri.
'Fiarcitsi. Font. 3$. Anno 3 nbsp;nbsp;yoluit diebitsÃblennibw
timpoC'^ Euangelion Symbolum à Clero çjrpopulo magna yect decantarij dir eo modo, quoÃuerat in Flicano Ãoncilio declaratutn. 1
luliw 1. Font. 3^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 37. it a fiatuit : Euidens exetnÃ^ !
yeritatts Euangelica: illuxit,quodpreeterpanem nbsp;nbsp;yinum aliv^ '
ofi^erri non licet, lllttdyerb, qubdpro complemento communionit intinSlam tradunt EucbariÃiampopults, ncc bocprolatum ex £⢠uangelio teflimonium reccperunt, ybi ApoÃolis ccrpitsÃutim cen* mendauit lt;ir fingutnem ; Ãeorfim enim pants cir ÃeorÃm calic^ commendatio memoratur. Fide de ConÃe. DiÃ.z. Can. Cum Ginnt crimen.
Harum CcnÃitutionum nulla deÃacriÃcio â^EijÃaticocÿ adiV'nâ 1 ClisiddatrifiinteliigipcteF^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nani
-ocr page 247-Ã///S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;III.
Ham Syluefiri (jonÃitutio, yt Jaterdos Ãt ynitu ^xoris ^vir : Ãquot; âMard, ytpo^uhts Symbolum ynS, cum Clero cantet : ytrat^ âpduatx'^liÃa répugnât.'Hliljartum emm oportet eÃe tÅlibem. Et clerici foil Hicxnum Symbolum in peregrina amp;nbsp;plcbi ignota lingua cantillantgt; Friuolum autem e^^ quod aiunt, Qhorum re-pteefentarepopulum, amp;nbsp;omniumfdelium nomme Symholum can-tlt;tre.ldenim apreecepto Pauli,amp; Conflitutione Hlarci PontiÃcis «ff alitniÃimum. St nefciero, inquit Paulus , yim yocts, ero ei, ^ui loquitur,barbaru5:amp;qui loquitur,apudme barbants, t. for. â .Cr quot;Karats Papa dtfltnSlc iubet.jymbolum non à fold Cleric ts, fid â populo quoq^ decant art debere. Qwmodo autem populus ynd temtabit, nifi ^ernacula amp;nbsp;nota lingua cantetur Taceo quod tn priuata'^liÃaSymbolumneq^ Latine neq^ Germanic'e decanta-Wr,fidà filo'MtÃiÃce fubmifsè amp;nbsp;tacite murmuratur yeriw quant legttur.
P^liqute ConÃitutiones deordinibus, locis facris ,Ãugibits be-nedicenats, Corporali, Cff panno lineo atq^ albo ^c. fient adiapbo-
J ja« ôeo nec pnecepttenec prohtbttxÃnt ; acproinde Sa~ cramentum neq^ melius neq^ detenus reddunt. Et quia illis tem-poribus yfies ccenecpurus adhucfuit atq^ integer, yerifimile e^l^, Pontifices pro libertate ChriÃiana caufa inÃttuiÃe , quee eedornandam cænx Dominica aBionem aliquid conferre yideban-tur : âMiÃa autem PapiÃica nullum prorÃes peperiÃe patra-cinium.
Ceterùm Exited fbnÃitutio de celebrandd annuis Hlartyrum fitcrificijs, breuior eff amp;nbsp;obfcurior. Ex hiÃorijs autem amp;nbsp;yetu-fiis Patribus, qtiald ilia atatefuerit SanElorum yeneratio , col-ligitur : ira quidsm, ytÃtdperÃicuum fit, Fceltcem nihil de in-uocattone San£{orum,multo mtnus de expiatorto. Sacrifià o cor-ports fanguind (diriÃi in ^iffa fanxtÃe,
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;et Dionyfites
-ocr page 248-ÃVimà CLASSIS, DE TESTl'^lO-
quot;DionyJiW enim ^reopagua^de ^uo.tnfrima centuria diximftf) frahxè deJcribcns^^uaErma^ quiluó ritïluijuo tcnfare 'Doniini célébrât aJit ginter cat era tir hoc referttnomina JatiUorn» hominumfi'edefunilorumex catalogorecitatafuijje : non yttAi^' quà m ofitulatores tir intercejjores noÃri inuocarentur ; neq^ yt fcenKpurgatorij Itberarentur : qui error es longéin Canonelti irrefjerunt)Jedpropter abas duas caufas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Trimo^ântjic tejiatumfier et ipfos quantumuis mortuos, à (X | jamp;oc mundoJitblatos^yiuere adhuc tn âDomino, acJempïterna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
cttate per/rM.
Secundi),yt yita eorumfanS{a,amp; obitttfpitts atq^fcelix,exeWâ pb loco alijs omnibus Chrtjhantsproponeretur, ad cuius imitatin' nemJeJe totos componerent amp;nbsp;conformarent.
ymba âDtonyjij hacJunttEnimuero Santorumpoï^pacem H' lam nominumpradicatio eospraconio attollit, quipU-Jar.Seq^ yiâ xerunt, tlr adfinem y/q^ yirtutts yiam conÃanter nufquam aies defleSlendo tenuerunt : nos quidem ad imitandum heatiÃimiim ilâ lorum habitum,atqj ad diuina appetendapramiaprotiocans ac da* cens : illos aut cm yeluti yiuentespradtcans : qui, yt Theohÿi ait,non mortiÃcatiÃedin diuinampenitus yitam ex morte mut' lati funt. Khouit enim Dominus,yt ait fcriptura, quifunt eitts:amp; [ preciÃain conÃe^uDominimcrsfartSlcrum eins . Quaprcfidn Santorum morspro confummataÃm^itate dicituryita.
,gt;4deundem modum loquitur Cyptianusbb. 5. EpiÃ. 6. âDt-niq^tir dies ecrum,quilus excedunt, annotate, yt commemcrann* nes eorum inter memorias %iartyrum celebrarepcÃirrius.
EuÃebiits ÃaÃarierÃs,qui tempore FceliitsÃoruit, tcÃatur Hl* 4. cap.iij.quomodoEccle/ta SmyrnenÃs memcriam SanElcrtmce-lebraritiÃdeq^ ChriÃum,inquiunt, aliquandopoÃÃmus derelinqut* re,qui mortem pro totius mundi faluteÃÃinuit: neq aliumqven-quam colere,quoniam yerum Deumf quiÃolw colendus fit, «o* - ueritnitit
-ocr page 249-NIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cEKry^jA lit. Ã04
nmmM.^Martyres 'Verb^tanquam difcipulos T)omini, diligamtn amp;nbsp;quot;VeneremuTyquaÃintegr'efidemmagzÃroferuantes amp;nbsp;quot;Domino, quorum nos quo^^ mÃde amp;perfeuerantta charitatif, optamw ejji participes . Et moic : quot;Ivlemortam eorum celebramus , ytje-^uentïum animi ad prceceÃorum quot;fiam exemplts inÃgnibtts fujci-tentur.
Idemlib.^.cap.6. Ethnici arlitrantur, %lartjrihits apadnos diuinos honores tribui,amp;c-
KAugufimits De Cuiit. Dei,ltb.Z. cap.27. inquit: Nee tarnen nos ijfdem quot;^lartyrcbits templa, Sacerdotta, J'acra amp;facrificia conflitmtnititquomam non tp/i, Jed Dew eorum nobus efà Dew. HonoramwJane memorias eorum, tanq JanÃerrumhommuDei, quiyÃl, ad mortem Juorum corpora pro yeritate certarunt,yt in-notejeeret yera religio, falfis religionibw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conuiidi'S-.quod e^
tiamji qui antea jentiehant/imendo reprimebant.QuJs autem aw diuit aliquandoÃdeliumÃantem Sacerdotem ad altare, etiam fu-per[anBum corpw'^lartyrts adDei honorem cultumq^ conjiru-Hum,dicere inprecihw: Offero tibi facrificium quot;Petre, yelPaule, yelCypriane,cîim apud eorum memorias oÃeratur Deo, qui eos amp;nbsp;homines amp;nbsp;'^artyres fecit, amp;nbsp;fan^lis [iw -^ingelts cceleÃi honore fociauit : yt ea celebritate , amp;nbsp;Deo yero de illorum y i^orijs gra-tias agamw, cÿ nos ad imitationem talium coronarum atq^ pal-marum,eodem inuocato in au^^ihum, ex eorum memorits renoua-fione adhortemur.
Etrurfw,De Ciuit.Dei lih.ti.cap.iti. Nos autem'Martyri-hw noflrif non templa J'lcut Dijs ,jâ¬d memoriasÃcut hotrà nilw mortuis,quorum apudDeum yiuunt (Jiiritw, fabricamw:net ibi erigimw alt aria , inquibw facrificemw Nlartyribw , fedyni Deo,t!!r'^lartyrum,e!s- nojlro facrificium immolamwiad quod facrificium, ficut homineiDei,quimundum in eiw confej^ioneyice-runtjfuo loco eis' or dine nominantur, non tarnen à Sacerdote, qui c facrificat,
-ocr page 250-CLASSIS, DE TESTIUO^ jacriJiCAt,inuocantur. Deo quipp'e non tpÃs ficr'tficat,quÃmt(ii^'^ tnemoriam /acriÃcet eorum:quia Dei Sacerdos e^L) non illorum-I^ijum yerofacrtficium corpm ef^ Chrijlt, quod non offtrcttriÃ^h tjuiA hocJune amp;nbsp;ipÃ.
Et ne quti txiÃimet , »Au^Ãino temerè yerba ilia exciiHà Ãe, refettt eandernÃententiam tertia yice, contra FauÃitm mchicum lib .i o. cap .ân . Eopulttt autem ChriÃtanui, inquiet memorias '^artyrum religioÃaÃlennitate concelebrat, amp;nbsp;adeXâ citandam imitationem, amp;nbsp;yt merits eorum conÃoeietur, at/f^ Oâ rationibits adiuuetur : it a tarnen, yt nulh^lartyrum, ÃdiÃi Deo 'lA.artyrum , quamutt in memorias quot;^artyrum conÃttüd miti altaria , emm lAntifiitum in loctd J'anHorum cor^fgt;â rum aÃiÃens altari, aliquando dixit : OÃerimtts tibi Tetre, äiK Daule, aut Cypriane : Ãedquod oÃirtur, oÃertur Deo, qui tyres coronauit : yt ex ipforum locorum admonitione maiorÃjf' Uuf exurgat, adacuendam charitatem, amp;⢠in illos quos imifettt poÃumuf,eyâin illum,quo adiuuantepoÃumut .Colimia ergo quot;Mar-tyres eo cultudileEHonts amp;nbsp;Ãocietatis, quo amp;nbsp;m hac y it a coltiniur fan^i homines Dei,quor um cor adtalem pro Euangelica y erin-te paÃionem paratum eÃe Ãentimuf.
Ex hts Ãanitorum Tat rum teÃimonijs liquet, ipÃrum temps-ribuiÃacriÃcium Mlartyrum non fuiÃe corpus eirJänguinemCbri-ÃiÃbÃeciepants amp;nbsp;yinvÃedfuiÃÃparatam quandam aCiionein à cÅna, quæplerunq^ celebrata e^ anniuerÃtrtjs diebits , quibfH fan^i Mlartyres Ãupplicio affeEli, amp;nbsp;quot;^lartyrio coronatifuerimC amp;nbsp;iqs in locis, in quibus corpora eorumÃepulta quieuerunt. Hm enimÃdeles, tanqiiam adfunebrem concionem conuenientes, non Ãoliim nomma Ãan^orum de Ãripto recitarunt: Jedintegras etiam Legendas quorundam, de do^lrina, Ãde, yita amp;nbsp;obitu eorum,ad eeternee memoria monumentum commemorarunt : a^sDeopn cwÃantiuillorumgrnt'ijs,auxilio^eitts inuocato,yt iamp; inhac
-ocr page 251-NIIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENirV^Ial III. ÃO5
'veÃigijs ipÃrum tam yiuendo qvà m mortendo inÃÃerti amp;nbsp;io aterna ''vita^commum cum ipÃs ieatùudwe frui daretur . gt;gt;Lc im rol/ur^ conÃrmationemÃdeiÃtlt;e,Ãmuletiam luxta inÃttuttonem Chriflt^uramintegramqjCÅnam Jumpferunt. 'Porroneq^ua^uam inuocaruntÃanllos, muko mima cor^iaamp;Ãangumem ChriÃt Deo patri innominefanllorum obtulerunt, yt üc enumerates tejlimo^ ^^j^p^^Ãgt;ictteapparuit. Et hanc tot am aHionem, decommemora-tionefan^orum^grattarum a^tone, orattonejZirc. 'Veteres appellat runt facriÃcium,hoc eli^ÃgeneraltÃgnificatione('vtÃipra diSum
accipias, cultum dtutnum . ^a yero hoc facrtficium non tantum in laudem Dei ,fid in honorem fjuo^JanBorumperageha-tur^'Vocarunt ÃacriÃctum 'Nlartyrum. Ideoq^ Fcelicus quot;Papte conÃt-tutio Jituxta analogiamfidei amp;nbsp;Patrum eius feculiconfentien-tta Ãffragia iudtcetur}nihil ad'MiJ/attcum ÃicriÃcium attinet»
De Conciliis.
P^^greditur Faher ad illorum tempor um ConcHia.FIicxnum^ tn^uit,Conciltum(^uodcirca annumDomint ^it^.celehratum t^)prohihet,ne hi.qui offerendi facriÃcij non hahentpoteflatem^ huy^ui offerunt^iorpta ChriÃiporrigant.Htnc colligitlf\diffam eff fe[acrificiumpro quot;Viuts ö* mortuts.
â¢^ge I ante^uam ad conÃutationem accedamus, in genere eXâ plicabmus^quidde Concilijs fentiendumÃt,amp; quantum aut hor i-tas illorum acpoteÃas'Valeat,eä^ quam late pateat.
Fatemur (oncilium effefummum confiÃorium amp;nbsp;indicium fu^ premum in regnoChriÃi,hoc. eÃ^in EccleÃa (Jatholica.Si.n.hxreÃs' ahtjua ita inualefcatyt Ãngult paflores ecclefiaru priuatimreÃÃe-re no 'vakant)adeo^ religio ChriÃiana perieluttwyieceÃe efi relu
-ocr page 252-QTimà CLASSIS, T)E TliTM
guendum accurrercj amp;nbsp;labajcenti religianiJùbuenire, quo error condemnerurjlt;:äâ ajjèratur '^ertras : neà tntria neg/tga/irur,^ poÃeaomnescommuniamp; injuperabiâi exirto inuoluanrur. enim di^uni : IsLam tuares agitur, paries cumproxinuh^ order.
Talis congregatio yocatur Concilium, qubd quaÃomnes'i^ commune conjulant, de conciliandis in religione controuerfijs, 'S | componendn diÃtdijs. Torrb quad Concilium nomine tonics Ei-clefix damnat, id yelauditu horrendum e^i^, amp;nbsp;proprer perid' Ium arernts damnationrs toro pe^lore auerÃandum atq fuÃtii'' dum. enim contemnenda eitrs quot;Vox authoritas el^, dicir : Egofum yohifcum 'vjq^ adconfiimmationem feculi.
'EtÃautem ConcilijpoteÃas ampla efà amp;nbsp;magniÃca,Ãin . tnen certtd terminis amp;nbsp;limitibus circumÃripta el^, qui Ãne lere amp;nbsp;grandi Ãacrile^o transfiliri non poffunt. âMultipotens dC (fiitadicereliceat ) Concilium, fed non omnipotens ei^. enim licet ludicibirs amp;nbsp;JjÃfÃoribus Concilij, iüictaÃti ingentj amp;nbsp;rationis diEfamen decernere ; Ãd ex præfcripto Iuris ferenda fententia ,pro ajferendayeritate,et condemnando mendacioiP^r-ro nonfingendum ins aliquodnouum, in EccleÃa QhriÃi ,fei fequendum elf, yetus illuddiuinitus conflirutum amp;nbsp;approbatum, l quod in facris Uteris, quarum irrefragabiln authoritas, à perfePle continetur,amp;planeperÃgt;icueq^ defcribitttr.Ham quacunl^ ' congregatio, quantumuis expuris angelis conÃans, aliquidPre^ pheticis eir ^öoÃolicis fcriptis contrariumÃatuat, repudiari con-demnariq^ debet , wxta Ãdelemadmontttonemtisi grauifimtiit^ praceptum igt;4.poÃoli Gal. t.
Hieronymus adGalatas cap.â^. inquit:SpiritusfanSU doUrd na eUf^, quxCanonicis libris prodita : contra quam , Ã quid Ãatuant (oncilia, nefas duco.
tAuguÃituu
-ocr page 253-,urrs TATî^U,amp;c.CE^T. III. 1O(Ã
gt;gt;tu^uÃintu contra quot;Maximum ^rrianorum E^ifcopum lilf. }. ca^, »4,. 5ez/ nunc nec ego 'îlâceenum, nec tu debet ^Ariminenfe tanjuampneiudicaturias proferre Concilium. Hec ego buun au-tboritate^nec tu illiui detinerit. Scripturarum authoritatibuf non quorum proprijs jled ^trifq^ communibm teÃibus res cum cauÃt cum caufat ratio cum ratione conferatur.
Itaj^à Concilia à Fabro allegata cum facris Uteris confentiant, fnn^uà m diuinum oraculum recipiemits ,Ãn dtjjentiant , cum quot;Paulo dicemtts : Etiamà .Angelus è cÅlopradicauerit yobis E-nan^elium prater id, quodpradicauimiis y obis, anathemaÃt.
Ali)ac,ingens (^»ci/iorMW diÃimilitudo ; acproinde non ex aquo omnia '^elreapi yelreijcipoÃÃnt. Ham qua ab Apo^ Ãolorum temporibus adGregonum Magnum celebrata fue~ ^ifnc, plieraq^Ãtntpurioraamp;Ãacris Uteris magis conformia,quam
Gregorij atatemÃecutafiint. Sunt enimferè ynius fir eins.-^emfarinx,acFontiliciam tyrannidem,amp; humana commenta potius, quamÃacramÃcriptnram redolent.
InÃper quatuor ymiuerlalia amp;nbsp;pracipua Concilia, reliquis in-ftrioribits in Trouincijs Ãfia, AÃrtca amp;nbsp;Europa paÃim per Epifcopos coaifis, tanto interuallo praferuntur , yt in Tfecretis tjuatuor EuangeliÃts aquiparentur. ^apropter yt quot;Patrum te-fiimonia, amp;nbsp;Pontificum Conflitutiones in certas Qenturias retu-limiis, ita amp;nbsp;Conciliorum décréta atpj Canones, in Ãuas diÃin-^as Centurias digeremits.
^Ãioiergo Hicanum Concilium hoc Sacramentum oblationem '^ocat,tdpro confeÃo accipimus: eo tarnen fenfu, quem papra in prima Ãenturia expoÃuimus. Hac enim QonÃitutio corpus Chri-fli nm appellat nouum quoddam aut expiatórium facrificium pro yiuts amp;nbsp;mortuis : nec yllam facit mentionem applicationis ex Qpere operato : fed generaliÃgnificatione yocabulum SacriÃcij d yfurpat.
-ocr page 254-QTÃnTà CLASSIS, DE TESTJ^IO-ylurpat,pro facro amp;nbsp;diuino cultu, t^pro commemortitione Jacnficij in cruceperaih : deniq^pro famÃäo EuchariÃtcojioi laudpf amp;nbsp;grattarum a^ionn. Cteterùm quodin eodemCanone à quicur, ne ht, quipoteÃatem non hahent offerendi, illü runt,ChriÃt corpuiprteheant, ùtdempro conÃeffo acttptmus ; dC enim conÃorme amp;nbsp;conÃntaneumÃacrxÃcriptur« t. Cor. 14.. decenter,e:^ÃecundumordinemÃant.EtrurÃw : Non enimt^ confuÃontf authorDeuf,Ãedpacii,'^tin omnibus congregdtto^^ [ iui Jan^orum. Quemadmodum entm mintmè conuenù, yt m (leÃaomnesJimullinguus loquantur : it a non minw indecofH«* foretjÃi^frrvf-Pt^Ãoc elÃ,publics amp;nbsp;communü miniÃer EccleÃi Ãtcramentum cor por ûs amp;Ãanguinit Chrijii, ab alio quodamexff he ad hoc tniniÃerium non 'Vocato acciperet : cum ipà dtuinornKf tnyÃeriorum dtÃenÃatio commiffaÃt atq^ concredtta. DtÃrtbfdi autem altjsjacramento, miniÃer ipÃe/uts è manibm comedu libtt, non tanquam priuatumffedtanquam communempaneW amp;nbsp;calicem ; nec inter Juum amp;nbsp;Eccleë eÃm atqpotum diÃrimtfii^ liquod conÃituit.^
HuncÃnÃmctrcumÃantixCanonü illitts, malitiosè à Fdft tmiffxjÃppeditant.
Integer autem CanonÃc habet :tap.\^. Teruentt ad fandul» ! magnumq, Concilium, quod in quibitsdam locbs ciuitatdtH) TresbytertigratiamÃacr« communiontf Diaconiporrigant, qftod nec régula nec conÃuetudo tradidit, yt ab hü, quipoteÃatem no» habent oÃerendi,tlli, qui oÃerunt,0jrifli corpuf accipiant. Etfl^* tim : Nec non nbsp;nbsp;illudinnotuit, quodquidam Diaconi ante FpiÃ
copos oblata contingant. Nac igitur omnia reÃecentur, à in Diaconi menÃra permaneant ,Ãcientes, quodEpifcoporh quiaem tainiÃriÃnt, inferioret autem Tresbyterü hctbeantur, quot;Per ordt*
ne»
-ocr page 255-m/s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃV, c£Kr. nii. xo y
ntmer^opo^^Treshyreroi^ratiam facr« tommunionif 4nt, Aut Epifcopo autem Tresbyteroporrigente,
Qtün^^otiÃtmum in hoc Canone J^e^landA ac ^erpendenda funt.
Trimnm; Qi^dquot;pAtres huiut Concilij ccenAtn DominicAm yo-CAnt grattAm Jactx communionü , hoc , donum âDei, quod Kultiis communiceiur : nequAquÃm yero opuc ment on um , quod DeopAtripro aIijs offerAtur : quAle opus tÃi JAiffum priuAtAm fmgunt,
Secundo : Q^d Epifcopi clt;r Presbycert hoc donum fiue gmti-Am nonÃbi fohs referuent, yt ipjiJoli come dunt Atq^ bibant : fei /ÃAConii etiAm couenienti ordine diÃribuAnt.
Tertio: Qwd'DiAConi eAmgrAtiAm, quAm de mAnuPresby-ttrorum Accipiunt , Ecclefix communicent. Id Autem DiAcono-rum ejfe officium,Ãperius inprimA centurtA eic CyprÃAno Audi-uimuf, amp;po/Q in centuriA quArtA ex LiturgiA Qhryfoflomi au-diemus.
QtMrto ; Q^d communia non de folo Chrifli corpore intelligA-titr ( yt Ether euincere conAtur ) Jed de communione etinm caU-lii, dicentepAulo : (JaUx benedtSlionts, cui benedicimus , nonne communicAtio fAnguinis Chrifli e^ pAnts , quem frAngimus^ »onwe communicAtio corporis Qhrifli ei^
Quinto : 1gt;IuIIafitprtecipuorum dr maxime deteflandorum in 'Milja errorum mentio ; quales Junt : Vfei Sacramento pro alijs : \leritum fhrfli ex opere operAto'^life yiuis eir mortuts appli-tare, ftem, Purgatorum finuocatio fanBorum amp;c. Im 'o Patres tumPaphnutio aduerfantur tircontradicunt cÅlibi yitæ â^ijfa-riorum : ey prohibent tantùm cmfufiones, eir «'toIi'«® quafdam, qtix in cænam irrepferant : ficut 0* Paulus Jolam icml'cif apud d z Corinthios
-ocr page 256-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLASSIS, DE TESTJi^C-
Ãormtinos taxai de mandaro atctem âDoimnt mhil ctriratiè iini' tat.Qmdpîitas Tatres Conalij dîBuros fuijje ,fic(enam tatnfn^ prophanaram,totq^ conl^urcatamidolomà mjs yidiÃent, in 'PontiÃaa â^ltjja conj^iauntur
Eiujdem Concilij Canon 13. diÃrte teÃatnr, EuchariÃiamlid quot;^tra^Ãetie lateis aquè ae Sacerdotibw exhtbendam eÃe . Eed^ htecÃtnt : Generaliter antem omni euilibet tn exitupoÃto, eit fol' centi Ãbi eommunionisgratiam tribui^ Epifeopwfrobabiliter (St oblatione dare debebit . Cer tum eil^ autem, oblationem altaril» nonÃliim eÃepanem amp;nbsp;eorpitf CbnÃi, yerttm ettam calteem amp;nbsp;fanguinem ChriÃi. Sequitur ergo^ laicos eorpw Ãanguineft^ CbriÃiÃbytraq^Ãeeie aeeeÃÃe.
Qoneiltum ^nttoebenu,ano Domini 345. eelebratu tap.i. fate tur, ecend non debere eÃe â^iÃampriuatam, Jedeomunionemto* riuf EceleÃa. Omnes, inquit, qui ingrediuntur EieleÃam Dei,amp; JeripturasJaeras audiunt, nee eommunieant in oratione eumpo^n-loÃedpro quadam intemperantia fe à preeeptioneÃan^lx eommit* nionis auertunt, hi de EeeleÃaremoueantur, qua mdtuper tone!â fionem pÅmtentix ÃuBtts ojlendant tirpreetbiis indulgentiälgt;^ eonÃquantur.
Coneiltum Eithertinum,anno Domini 335 .eelebratum, Catiotli ^r^.Ãatutt^eereosper diem in ecemeterio non ineendi. Et Can. Elaeuit, piCluras in EceleÃa ejÃe non debere, ne quod eolttur aut adoraturjnparietibm depingatur. Qim Deereta Fabro mamÃâ Ãe aduerfantur , cereos imaginem Crueifixi magnü laudibtH eÃerenti,eir eomplures my/Ueos zs'ÃiritualesÃenÃus atq^ interpre» tationes allegorieas affingenti.
Eertium nunepropugnaculum Fahri, quodex mal'e eoaeerua* tis tertia tenturixteÃimonijs conÃruxerat,diruimuf.
-ocr page 257-NI IS P AT \l' H tJ-i. f£W7: /ÆÆ/. loJ
Q.VA'RTA CEN TV ri a.
EX quarto po^ natum Chrijium Jeculo Faber oilo Fatret in actem eductt , quot pro quot;^lijjatico jacrificio propugnacuroi jperat.Horum quinq^ Grxca linguaÃripjerunt : quot;Baltlinô yideli-ietfiregoriufHatipian^^^enuf i Eptphantw, loannes ChrifoÃomm, amp;Cyrilltts. Tres Latina:XmbroÃus Hieronymusgt;~T.ugu~ fltnus,
quot;Bafilius T^agnus EpiÃopus CteÃarea Cappadocia, qui floruit Qztm fol-iej snnoT)ominii'io.lib.i.deTdaptiÃmate cap.^. Oportetaccedentem Latin.fol.}7lt; «dcorpus amp;nbsp;fanguinem Domini,purum ejÃe à quouis inquinamen-to carnis acfliritus,ne ad iudicium edat cy bibat,
Gregoriits Ha:Ãan:^enusjpraceptorD . HieronymiiOÃacri- Geimfol-7t. ficiamittentes incruenta Sacerdotes.0 animarum cuflodesglorio- Latin.fol ix4lt; Ã.0 magräfigmentum Dei quot;reflris in manibus fcrentes.
Epiphanius contra^Fielchifledechianos : jacrtflcium ^KlelcbiÃe- Germ foljtf-decincumeumflgntflcat,qui ait: EgoÃumpanis yiiius, amp;Ãangui-nem incruce ex eins latere manantem.
^mlrofius EpiÃcopus '\lediolanenfls, anno Domini 390 . In Germ-fol-74â hcam cap i.Hon dubitesaflifiere ,gt;lngelum,qult;aido Chriflits aà Laun-fol 114-Ãfiit,ChriÃus immolatur.
Idem lib.n^. de Sacramentts .tap. 3. Sacramenti altarisflgura Germ fol-jf* prteceflit, quando .ylbraha tnSlori occurrit '\lelchiÃedech Sacer- Lat-fol-94. do5,i^ obtulit eipanem amp;nbsp;yinum.
HieronymwadDamaÃm'.Titulus ipà Saluator, cuius quo- Germ.fol-47. tidie carne paflimur,amp; encore pot amur .Hoc conuiuium quotidie celFra(ur,qHotidie Fati r filium recipit,flemper Chriflus immolatur credemibtis.
Idem in Epiflola ad Euagrium. 'Klelchifidech pane '\gt;ino uTS-m- * fimblici.puroq lacriEcio Chrijîi dedicauit Satramentum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â t-1 nbsp;nbsp;nbsp;â r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Germ fol-45.
«/îw^iBKW prit («ttrts Faber tn Juaspartes pertrahere co- Lat-fol-87.
d } natur
-ocr page 258-CLJSilS, T)E TESTIUQ- , namr.h lib.zo. contra Faujîum cap. i8. induit: ChriÃiantE^^ ttuJUem Jacrificij memoriam celebrant, JacroJ'an£laoblatiOigt;^^ participatione corportt fangutnti Chrijb.
Germ foLjt« nbsp;nbsp;nbsp;Idem Epijiola i^.adâBonipactum.'HonneJemelimmolafU^^^
Latin.foL8îlt; ChriÃuf in JeipJo f Et tarnen in Sacramento non Jolumpero'/n^^ TajchisÃlenmtates, fedomni diepopulis immolatw : nt( mentitur,qui interrogatui rejponderit eum immolari. .
Germ fol-j?. ddem hb./^. de DoSlrtna Chrijîiana Cap. 21. InSacerdote^^^ Laï-foi. chifedech Domintcum Sacramentumprxîiguratum 'Vtdemits. Gcrm.foL(fi- nbsp;nbsp;IdempaÃim,in^uit Faber^mundam oblationem '^alachif^'^'
Latin.fol-10}. terpretatur de '\ltÃa pro 'ViuMdsf mor tuts.
Germ- fol- 7s- loannes Ãhryloflomtts Epifcoptts Qinfiantinopolitanits I.atio-fol-ix3- Domini ^00.lib.6.deDignitate Sacetdotalicap.^^,. Sacerdosà criÃdumtlludhorrore ac reuerentiapleniÃimumperÃcit,CQWCi^ ni omnium Domino manibtts aÃiduepertraSiato. Ft mox : id tempus fir jingeli Sacerdoti ^tdent eir locu^ altari in illtw honorem, t^ui immolatur, ^Angelorum choris
Gem», fol- 76- nbsp;nbsp;(yrillus Epifcoptti uAl^andrinus ^nno 4.J0. Incruentant^^'
Uuo- fol 117- Ifbramus in EccleÃjsfacrificij yeritateminon yt communes nempertipientes (quomodo enim mihi iuxta naturam fuam ficatrixcaro ejjèpoterit)Ãed'^ier'e yiuificatrictm, tir ipfii*^ propriam fadam.
Germ- fol-5}. Qftè ejuod Faier alibi gloriatur, fe habere nubem teÃiuff» Lat-fol ÃinSliÃtmorumFatrum y iacumprimts tn haccenturiaaj^litifif' Ham prxdiUos oSlo Tatres, yt minimum senties tir feptuai^^^ citât . Qma 'Vero efà ex numero Fontificum %omanx Eablhst yaticinatur contrafeipjumdnflar Qaiaphx.Hxc enim teflin'oià tit iuxta Fabri ÃenÃum amp;nbsp;propoÃtum , yerèÃnt denÃx amp;nbsp;ohfciirit nubes,aquamnon habentes, quxà yentü circuma^untur : admodum ludas t^ipoÃolta loquitur 1 Flonquod Fatres ptrà tiulmnih
-ocr page 259-^/ïs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c, cE^rr. n/r. tb9
'twiinodi nulesfint, fid quod Faber nubem quandam clarifitmif tfflimonijs obijcit. Qsfid enim ex omnibta htfce tejiimonijs com-probabit ampliw f tjuam quod mintfirt Ecclefia 'vocentnr Sacer-dotes: 'Menja in qua Sacramentum celebratur, alt are : tir Sacra-mentum corporis amp;fianguinù Chrifii, incruentumJacrificiu, quod nonDeo,fedtoticommunt Ecclefia quotidte ofièratur commu-mcetur l'Tfia omniafatemur nos etiam: amp;Jn'o nobà contra Fabri Mïfiam militant,yt ordine audiemuf.
quot;BafiUj tefiimonium non illibenter recipimus. Difiertè enim do-tetjillif temjoribus â^tramq^fieciem Sacramenti in yfiifuifje . 0-portetjnquît, accedentem ad corpus tir fanguinem 7)omini, amp;c.
ne quis imaginetur, fitb yna ffecie corpus tir fangumem,per 'Pbyficam (oncomitantiam,accipi,dtJlinE'eaddiî:îgt;!e ad iudicium fdattir Ti I^B JT. Qux Janè yerba de yna JJecie intelltgi ^(jueunt.Tants enimbibiytiqjnonpotelif.
Quodfi Faber tergtuerfetur,ac dtcat JBafilium îoqui de con-fifrnntibus,non de communicantilms,en yerba 'Bafilij: ACCE-
E 'FITE 'M,inquit,non,Ofierentern corptts tir fanguin'ê Chri-fiinMiJfa.Accedereautem,laicorume^f^,non Sacerdotum.
Sed age,yt yera fient entia quot;Bafilij eluceficat, tirfraudulent a Fabri cwfiliapatefiant, Liturgiam 'Mtjfx à âBafilio eompofitam, tir lon^ofioli^ ilium tempore '^itatam adfiribamus.
'Erecitatas preces quafdam,tir decant at as cantiones,a to-populo,Sacerdos exor/unss myflerium cÅna Tiominà cx, adpo-pfilum alta yoce adhortationem injhtuit: Swjum habeamus cor-da.Cui re/Jondetpopulus ; Habemtes ad'Domznum.Fergit Sacer-^lt;^:,inquiens: Gratias agamusT)omino. Tfe/JondetpopulustTii-^num tir iufium eE^,tirc.qux tnprxfationefiquuntur.
Eojlea c^ncinitpopulus carmen yiPloriale lAngelorum ex E-fiâ^^âgt;''fanPïus,fanEus,fanSlus, Dominus T){its Sab^th, quodin etiam Ecclefijs yfitatum eT,,
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inter ett
-ocr page 260-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLASSIS, DE T ESTIME^
'â IncereaSMerdos fecret'opronunciat hancorAtionem, remporibuf Canonii loco fuit : in qua Deo gracias agit gro bene-ficijs inde ab exordio mundt à Deo Ecclefx collatis, fercimpro redemptione Qhrifli.
CANON gt;B A^S bL I L
6«gt;m hts beatts quot;PoteÃatibus (angelts) Domme, amator neris humant, etia nospeccacores clarnamtis amp;nbsp;dicimus:Sanll:tf es yerè, carper omnia fanEtus, amp;nbsp;non eif menfura magnificentit fanilitatis tux. Et Jan^us es in omnibus operibus tuts : qiÃA tua iujlitia eis' yero iudicio omnia exhibuiÃtnobis.
Cumenimfînxiffeshominem accepropuluere de terra, amp;bii^ no ra fes eum,oDeus, imagine tua, collocaÃi eum in paradifo ib' liciarum,pollicitus Uli yitam tmmortalem, amp;nbsp;Ãu^um acerno' rum bonorum in obferuatione mandatorum tuorum,
Sedctimfuifetinobediensaduerfum te yerumDeum creAtdâ rem fuum, feduBus fallacia Serpentes, mortificatiisq^proprijs li^is, eieciÃi eum in iudicio tuo iuÃo, o Deus,exparadifo in htin^ mundum , eir conuertiÃi in terram, de quafumptus erat, oriiâ nans amp;nbsp;diÃonens falutem ipÃus ex regeneratione in ipfo Chrià tuo,
lAon enim auerfatitsfigmentum tuum in finem, quod tu, bont Deus, feceras, neq^ oblitus fuiÃi opérés manuum tuarum, Ãdre* Ãexillt hoc multifariamper 'Vifcera mifericordue tux. TropbetiS mifilli,yirtutesfeciÃiperfan^ostuos, qui omnibus feculis com* placuerunt tibi, Locutus elf nobtsper osÃruorum tuorum J^ro-phetarum,pranuncians nobisfuturamfalutem. Legem ded^li nd aukilium, tAngelos adiunSciÃi euÃodes.
-ocr page 261-^JCIKT. UIL «to
' Tofitjttà m autem '^emcpltnùudo ttmporum, locuttu ts nobii i» j^/ojibo tuo , fer quemfeà fli eir jecula^^ui rfÃf^lendor glona tug, 0quot; charnier kjfojîajeos tute, eifert omnid yerbo yirtutif tute, amp;nbsp;non ef^ arburatttf rnftnam, tj^ubd ejjet Ãmtlts tibi Deo fiUri. SedDeuf iffi anteÃeeulaconÃeQmfuit fuf er terra, yerfatHi cum homtnibui, amp;nbsp;incarnat»! defanSba ytirgine, exina-niuit femetiffiim ,formam jerui acctftens, conformafall»s cor-^oribumtlttata noflrte, ytnos conformes redder et imagini glorite fute.
j^ia enimfeccatumfer hominem lutroieratferfeccatum wor5,CQmflacitumfuif quot;wigenitoflio tuo, qui eb^ infinu tuo Dei amp;patrà , 'vtnatiaexmiilierefanblaDeifaraamp; femfer âyirgi-^tne°\daria,'sitÃibieb{»s Legicondemnaret feccatum in carne fa, yt in ^Adam morientes yiuificarentur in iffo ChriÃo tuo, qui in hoc mundo 'verfatuf, de dit mandatum falutà : amp;nbsp;abduxit W ab erroreÃmulachrorum, amp;nbsp;adduxit adcognitionem tui, Dei yeri iifâ'Patra: eÿ acquiÃuit nosÃbifofulumpeculiarem, legale ^aurdotium,gentem fanHam, nbsp;furificauic aqua, amp;nbsp;fan^ifi-
(auitftriru fanblo, läf dedit femet iffum precium redemftiona i, Worte, quadetinebamur, yenditi fub feccatum.
Et de/cendit fer crttcem ad inferos, yt conÃmmaretÃbi quot;yni-utrfa, Ãluit dolores mortä, tÿ Ãrrexit tertia die, amp;nbsp;af eruit Ker omni carni adreÃerreÃionem ex mortuä : eoquod non forint teneri à corruftione author dux ^tta, fa^ta frimitiie dor^ wientium,^rimogenitus ex mortuà , yt eÃet iffe omni»in omni^ hiif,i)rimatum tenens.
Et aÃendit in cælos, tir Ãdee à dextra maieflatà tute in excel-fis,qui quot;vetuurits efÃ, yit reddat 'vnicui^ fecundum o^era iff-- us.T^liquit autem nohà monument a Calittifèra fafionù fiix, hat, qua frofofiiimuf, fecundum ifÃttsfracefta.
e Egreffurus
-ocr page 262-QUINTAL CLÃSSIS, DE TESTlâEdC^
EgreÃurui enim ad 'voluntartam, celebrem attj^ ')?»«ÆÂ«)!* mortemJuam, ear.o^e,quatradidttJemettffumpro mundtyttttt acceint panem in janbas at^ immaiulatas manw Jnas, attolli^^ tibi Deo amp;nbsp;patri, grattas agens, benedtcens ,JanAificans, frai-gens, dédit janÃis Jun dijèipuln eir ^pojloln, dicens : KAccipifh (omedite. Hot corpus meum e^sâc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Mox fèquitur»
Trecamur, yt 'vn 'tas nos omnesparticipantes ex ynopane amp;nbsp;poculo, in ynius ffiritusfanÃicommunionem: eit ne quemm-Jbùm in indicium aut condemnationcm facias participate corptH amp;Janguinem Cbnjlt tui ; yt inueniamm mijericordiam amp;nbsp;gm^ tiam cum omnibtts fanBis , ^uitibiafeculoplacuerunt, Tropri-tribus, Eambus, Eatriarchts, Trophetù, ^pojlolts, Eracoià -lus, EuangeliÃts, %lartjribus, Ccnfejforibus, 'Dc^oribus amp;nbsp;omnifpiritu lu/lo in fdeq^perje^o.
Ex hoc (Janone quot;BaÃlijprimo apparet, Canam tune fuijfe it-ram EuchariÃiam , hoc eEf ,illujiremgratiarum altionem, Ão redemptione in (JhriJïo lejü :r on diÃimilem adhortationi huilt lt;jult;e in Ecclefajiica OrdinationeDucatus Euirtemb'.rgici cccM Dominica pramittitur.
Secundo, apparet (Janamfiiiffè memorialepaÃionts amp;nbsp;mortis Chrijli, quod quidem Saesrdos non folus ccmèderit at^^ bilerit, fed omni populo diÃribuerit, in communionem corporis amp;nbsp;fangui» nis ChrijliÃtb quot;^tratij fftecie, ör in communionem Sanilorum, cutA yiuorum, turn mortuorum.
'Hec in tota d£lione mentio 'yillaÃt, Sacrificij, inuocatients Sanllorum, fatisfaElionispro morttiis. »AcpermanÃt hic ritus tn Grata EcclcÃa inde ab Ãdpojlolorum temporibtis in hodier* num diem fixus immotus.
Ja»
-ocr page 263-^c. ce^t. nrr.
lam relïtjut q^uartte (jnturix 7acres, incertum quïdem faits impro^nè amp;nbsp;oijcurè de Cxna locuci fint : ynde indociles lestes l^iritusanjam arribuerunc confingendifacriÃcij°MiJJatici.Ee-runtamen, fi yerba ipfrii tuxca analo^afdei per omnes circum-flantias expendamus, eäquot; cum bts alia eorundem autorum teÃi-moma conferamus, mantfeÃum euadit,'Patres illos Ccenam Tiomi-tiicam, ^ualts à ChriÃo inÃituta o* in noÃris Ecclejijs refor-matis Det heneficto celebratur, defendere, contra horrendam, qtme tn âMifa cernitur, propbanattomm.
Hieronymus ty- ^uguÃinus in locis citâtes, fatentur tjuidem Chriflum tn Sacramento ^uottdie oÃerrt, non autem Deo Tatri^ (yt Faber a/prmat )Sed CF^E D E FIT ID ES. Et^tigiÃi-Stus ait, ChriÃianosperabH in cruce facriÃeij memoriam celehra-^tjfacroCan^aoblatione amp;participatione corporis amp;nbsp;fanguinis CbriÃi.Ende colligirur, yocabula Sacerdotis, ^Itaris, Sacrifi-C'fmcruenti,oblationis amp;c. quibus Hafians^enus , ^Ambrofites amp;nbsp;ChryÃoftomus ytuntur, non intelligenda eJJ'e de externo Ãacer-Ãstio, altart amp;nbsp;facriÃeio , qitee certes quibufdam eix confecratis tantiimperl()nis,nontoti populo contteniant (qui puerunt ritus Vneris Te/lamenti, amp;nbsp;ss-valnKi'a quadam tn Tapaxu retinentur) Sedde Ãiritualibies facerdottbtes , altaribtes amp;nbsp;facrijicijs , de qaibus Ãipra fttis mttlta diSla Ãint, çÿfinefallidio repeti non pofftmt.
'Gim entm communtonem corporis fanguims Qhrtft ist ccena ^ccipimtes, ac Deopatrt grattas agtmuspro donato nobisfilioÃi-tndqÃeuâ)taorat!oneprecamttr,yt nobisÃdem in ChrtÃum con-ftmet amp;nbsp;adattgeat, amp;nbsp;propter ilium peccata noHra dementer tondoHet,yitamqÃargtatur aternamamp;c.titm non/i/iimtes aut reprxÃntamtes CbrtÃ.im'Deopatri ,fedpotius acctpimus ChriÃZ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à pâtre oblatum, O* miniÃerio Euangelij Sacramenti reprx-
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«2 fentatum
-ocr page 264-classis, de testi^io-fintatum. âEfÃè ergo Hieronymus çir tAuguJirntis dicunt, flum in cÅna tmmolari amp;nbsp;ojj^ern nobM,non âPairi.Quanqv.Mt^ ta a£lio, JdcriÃciumDeo acceptumà 7 atribus appellatur, quod Chrijlum T atrifiÃamut,je d quad to tum hune cult um ad ländern Del eir gratiarum aUtonem rejeramus jac'PatremcieleÃdn innomme dile^ifuiÃlij muocemus.
Qeteriim quodEpiphanms,tgt;4mlrojiitf,Hieronymus amp;nbsp;gujlinw typum tllum de quot;^lelchijedechica oblationepants amp;nbsp;'ï!' â ni accommodant adEacramentum corporis zir Jangumtf CbriÃh non malequidem ab ipfis dicitur jjedmaltcios'e â fabroperuern- I tur. Ham'\'lelchifedechipfeneqjpanemneqj'ygt;tnumDeojacriÃ- * cauit.tH.dhac^nonpants amp;nbsp;yini re/Ãe£lu,Jedalijs de caujis Chrgt; Jlo confertWjytJupra in clajji Trophetarum oÃendimus. 7rad-rea in dubijs eis' controuerÃs rebus ntida Ãgurx nihil certi jolidi^ probant,prteÃrtimÃaperttis textits aduerjetur, qualise^ borum cÅnæ Dominica . Injuper Eatres panem eir yinutn Idel- , chijedechi nequaquam conferuvt cum priuata °EliÃaTapiÃdngt; | ï/Zfÿ temporibus ignotÃima ;Ãed cum Sacramento corporis
ChrÃi in cÅna, quamÃaeriÃeium quot;yiocant, ob cauÃtsÃuftt commemoratas . lt;^dde, quodiH-mbroÃus lib, i.de iddbrahäfn tap,i.amp; lih.i.cap.^.exprejje ait^non^S/lelchiÃdechumÃed^lïiquot; hamum Deo obtulijÃe. Ebi zirÃaeriÃeia lt;H.brahxpie explicat, dn-cens,eum non perÃacrificia.ÃdperÃdem iuÃiÃcatum,zlT Ãaluatntn eÃe. EerbahaeÃunt : igt;lbraham triumpho humilierÃabius nonÃuperbior,ÃaeriÃeium deniq^obtulitÃdeiimas dedir, idec^ '^lelchiÃedechbenedixit.
EtÃautem typus °l\/lelchiÃdechi, controuerÃam de cÅna à d( ^iÃa non dirimat:tarnen lucundum eilÃ^ hanc quaÃdepiSlatn ta- nbsp;nbsp;'
bulam intueri, in qua Tatres non quidemÃubÃantiam cÅna (hat enim exÃolis 'verbisprima inÃitutionispetenda eià )Ãed'verutn 'vÃm z^ÃruUum eins eleganter deÃcribuntEHamÃcut olim quot;Ud-
-ocr page 265-ïilis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;C. CE'^T. /II/. fi2
chijedech Sacerdos Da alttÃimi, defeffum famelicum hx extrcitum ctbo (fotu^ recreauit,agens tntenm Deogratiasprt '^iBona miraculosè coneeÃa, ac benedicens .^ibraha : ita Chrijlus xternw nofler quot;Pontifex, amp;nbsp;Sacerdos ti^ta ordinem âMelchije-p dech,yerti amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^tlraha laborantibw amp;nbsp;oneratM, tu»
flitiamjjfitientibus eä' efurientibus, cibum ac fotum corjgt;or^amp; fanguints fut tnjlïtuït, quo yelutt'snatico quotidte fdem Ãtam corfrment, amp;nbsp;contra quemun hofitlem infultumprxmuntantur, Sufity^t amp;nbsp;Deogratix agantur, eir nos cceleÃtbus donts in xter» num benedicamur.
Hane ejfe genuinam Tatrumfententiam, ybi de %lelchifede» tJnco facrtficto loquuntur, alia eorundem Scripta claritia edocent^ Quilibet enim fuorum yerborum optimw el^ mterpres . De quot;Ba-filio^quia fatts diximus,adreliquosprogredtamur.
Ha^ian^enus in oratione in Jan^ium Pafcha, adpopulum j iw; tfuitt^Ab/q^ confufione,amp; dubio comede corpus,amp; fangutnem bibe^ fijaltem yitx defderto tenerts.
Epiphanij tejiimonium de ytraq^ÃecieperÃicuüm e^, lib. 2. Tomo.t.contraâMelchtfedechianos.Sic eniminquit: %lelchi[edecb cAbrahx obutam yenit, eÿpropofuit ipfipanes amp;nbsp;yinum, myfie-riorumxniginataprxfgurans,lt;amp; exemplaria : cimDominus no-Ãerdicat : Ego fumpants yiuens:amp; exemplar fanguinis ipfius, qui ex latere tpfiits compunilo fluxit, adptirgationem inquinato-re/jierÃonem ac fallitem antmarum noÃrarum.
Idem Ith.t.'Tomo.'^. iontra*Marcioniftas. Vtper aduentum ChriÃi fii oninem facrificiorum yfum toâ.leret, yno facriÃcio ow-nia,qux anteafuerunt, complente, acperficitnte,quodel^facriÃ-ciumamp;ytclimaChriftt.
.Amlrofiits quoties canx Dominica meminit ,femper expreà ÃsMerits quot;vtram^Ãeciem confitttur. Inprimis autem Juper Epifi^
I 2,ad Corintbios reddit rattonem, quart ChriÃus diÃinH'e corpus
-ocr page 266-CLjiSSTS, DE TEST IW /ù»m in pane, amp;nbsp;fanguinem tn yino edendum at/j^ btbendum dat.Vdec inquiens, ad enitionem corpord amp;nbsp;antnue, qiiod^if ciptmM: (jttia caro Chrt/lipro Jaluce corpora, Jangud yeropro i' ntma noÃra offerlur. SedtarnenJub ytraijÃjgt;ecteJumttur, quoi ytrunq^ yalet, quia fub ytra^ fumitur ipfe rotta Chrdiuf. Sei [gt; in altera tantiim fumeretur y ad Ãterita tanthmy tde^, anim^f y el corpora, non ytrtuiq^ parit er tuttionemyalere ffgniÃcareM eä^c. Ex hapatet quid Sathan etiam illo tempore molittalit, ChriÃi tnflitutio in hac facra re ytolaretttr. Sed fortiter reÃite-runtyamp; yiceruntfanSii Eacres.
Idemtn fermone de'MyÃertjs adNeopbytos : T)idicifli,qiwi ex pane corpta fiatChrtÃi y amp;nbsp;quod yinum Ãtfangua confecm-tione y erbt cÅlefâ.
Idemde Sacramentâ lib.tf.cap.i.z.eyr.tyfcribitypopuliim aid' tare accedentem corpta amp;nbsp;fanguinem ChriÃi accipere.EemÃi,in' quit y adaltare y accepiÃi grattam ChriÃi y Sairatnenta escceleÃa con/ecutuiyHuc accommodât illudex fanticà cap, 5. â^landticti' uipanem meum cum melle meoyt^btbi yinum meurn cumladu meo.
Theodoretta in Tripart.Hifldib.^. cap.-},o. récitât memot^' bdlem hiÃt/riam de ÃrribroÃo, laicâ Sacramentum in ytraqÃ(^^^ y el dance yeldenegance . Ciim enim Theodojita Imp.prxcipiti igt;'ââ in Thefalonicenfes Jxuifèc yinnocentum cum reor uni cæde confuf, acpoÃea diolanum ingreffa, moreJolito in cemplum intrare, amp;nbsp;Eucharilliampercipere yellet^y Ãmbroffta ance ycffibuluin ot' currenSyprocedere ylceriia graui oracione yetuic, ac inter rebqM tnquit: Qupmodo mania extendes,de quihta ffillat adhuc fngUi tni'tÃta qttomodohuiufmodt manibia fanSîumDominicorpiu, qua temericate oretuo poculum [anguinà preciofiper cipies! quanti furore yerbortim tuorum iniuffè ftnguâ efufa e^.
pter difcede, neq^ yelâpriore iniquitatem hac alia iniquitate atC'^ gere,
-ocr page 267-^//S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEâMT. UIL tij
?crrô TheodüÃumfuifje laicumfTheodoretu^ eodem capii e te» fiMur.jgt;IampoÃquam munu^ adJacram menjam obtuliÃec ptHaret communicarionemDiuinorum mjÃeriorum, uAmhroJiuf dli^er Diaconum mandat:Interiora, o Imperator, folts Saterdott-biti patent, reltquü yero omnibtts inacieÃa nbsp;nbsp;int alla : protnde
txi,z^ communiter cum reliquùs ajliÃe:nampurpura Imperatores non Sacerdotes facit. ISlihilominits tarnen, tjuamuts laicuf ejÃt non tlericui,Imperatori torpui t^r Janguinem ChriÃi feorÃmporte» xit .^mbroÃui.
Idem sAmbrofîuf in Epifl.ad Helrxot.In ChrifioÃmeloblata hoflia adfalutempotent. Quid ergo nos f NonneperÃngulos dies oferimui t EtJi quotidie oÃeramu^ , adrecordationem eiuf mortis fit,amp; quot;yina hollia,non multts.Sic etiam ditimw.Hodie
refurrellio Domini,id eÃ, hodie reuocamtts ad memoriam re» fwreà ionem Dominiiam. En apertam amp;nbsp;ingenuam cofeÃionem, quodcoena non fit facrtficium pro yiuis mortuts, fed commemo» titho ynia facrificij,femel in cruce perallt.
lam amp;nbsp;hac in parte .Ambrofiits TapiÃicx âMiJfa refragatur, quodperegrina eîr ignota lingua in Eccltfia peragitur . Super t. Qorinth.li^.^anifefiumefÃ,inqutt, ingnorare animumnoÃru,à lingua loquatur quam nefcit,ficut ajjolent Latini homines Grace tatare,oblel{ati fino yerboru, nejctentes tarnen quiddicat.Ende liquet, .Ambrofium ea linguaâ^iffam celebraÃe,qua auditoribws Ãis yernacula ör trita fuit. Et aiunt hodie etiam difirimen ejje inter âB^manam eir '^ediolanenfem '\^IiJfam.
latobus de Eoragine author hiÃoria Lombardier, in Legenda Gregorij'^agnt fcribit, temporibus ^drianiâPapr circa annum Domini7^0.in ConcilioÃpmee fo««oc4to, 0gt;nMtK»nTlt;tfrw»t hanc fuijfe fententiam,'^t'\lifiale .^mbrofianum çÿ Gregorianum Ãt» per altAriDeati Titri i^poÃoli ponerentur , eir fores Ecehjiie _ optimi
-ocr page 268-CLASSIS, DE TESTEMO^ intime clauderentur, ac flurtmorum E^tfioporumÃgillis ttÃtme munirenrur, amp;â tpà tott^ noBe orationt tnÃÃerent,yt nugt;sperJt^um altquodreuel^ret, ytrum horum (dgt; Ecclejijs m*' gii Ãruari y eilet. 'Manè ittnun EccleÃe Aper cts, °M.iÃale Gregâgt;â tîAnumpentrtts diÃalutu amp;nbsp;btic tlluc^ dtQgt;erÃum tnuenerutucJf»' iroÃAnum Autemjolummodo Aperturn juper Altäre in eodem loci)gt; in quopofuerant,repererut.Hxc ille.Q^à y era hiJloriA ell^,pf'gt;quot; (uldubioÃgniÃcAre yoluit Dominits, quot;Mi/Ãim Gregorij Ta^ieÃ* tempore diÃolttendam täquot; AbolendAm eÃe f omne enim regnum diuiÃitm deJolAbitur) Ãd .AmbroÃj '^iÃAm permAnjüram eÃh quoxdyÃq^ Dominus yenerit. QwdÃuni yAticinium bodierno ilit impleriincipit, dum Gregoriana, hoc e^, EApifticA '\4ijÃAeXâ ploÃu, ^rnbroÃanA, hoc t^,purA eis' inÃitutioni ChriÃi cenfeni*' neu, inÃAuratur.
Hieronymits quoq^ diÃertis y er bis teÃAtur, [ua xtAteQisMft^ Ãth ytrnq^ÃeciepopulodiÃributAmeÃe . In SophoniumeAp}gt;amp; repetitur i.q.i. Cun. SACtrdotes. Sater dotes,qui EuchariÃice^^â feruiunt,elsÃanguinem Dominipopulis eiits diuidunt, impie 4^«â^ in lege ChriÃi,putantes euchAriftiAm imprecAntts facere yerls, iton yitam.
Idem priuAtx^iiÃx apertiÃim'e répugnât int. Corinth. »-Ium non e^l^, inquit, DominicA, fedhumanA ceena : quando gt;nbsp;nusquisq^ tanquamcxnam propriAm Ãhts inuadit,amp;alij,qui fio» â¢btulerit,non impertit. EtÃatim: Qeterum ceena dorntnica omnibus debet eÃe communis : quia Ule omnibus dtfcipitlis fuis, qm aderant, xqualiter tradidit Sacramenta.
Idem adâÃullicum'^onachum. SanSfus Exvperias Tholoje Epifcopus, yidttx SareptenÃs imitator, ejurienspaÃit alios : amp;nbsp;â¢re pallente ieiunijs,fame torquetur aliéna,omnemq^ fubÃantittm ChriÃi yiÃeribus erogauit. Hihilillo ditius , qui corpus DointM tanÃro yimineo Ãanguinemportât in yitro.
Jchm
-ocr page 269-Kurs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^c.ceut. uil
Id;m ad Damajum. Saluatorps carne quotidie yefcitnttri cru-ftre^Qtamar. Hoc conuiuium quotidie celebratur.
tAuguÃtnm ytramqj Sacramenri Ã^eciem omnibus fidelibttf temmumcari docet in Itbro fenientiaru TProiÃeri) repetirur De ConjèDif.z.Qan.Dufrangkur.Dufrangitur hoÃta, ddfanguti de (allee in oraÃdeliufunditur, quid aliud quam dominici corforbs in (ruce immolatio, eituq^fanguinM de latere effitfio deÃgnatur iâ
IdemdefideadT'etrum cap. «8. FirmiÃtmetene^ amp;nbsp;nullate-nits dubites^ ipfum ynigenitum Deum jJEerbum carnem faSlumt fipro nobtf obtulUJe facriÃeium, amp;nbsp;hoÃiam Deo in odorem fuaui-tatts^cui cum Fatre amp;nbsp;SpiritufanSio à FatriarchtsrP^ophetü amp;nbsp;Sacerdotibuf tempore 'beterts TeÃamenti, animaliaJ'acriÃca~ bantuTjCär cui nunc, ide^l^, tempore noui TeÃamenti, cum F acre amp;nbsp;SpirituÃatdlo, cum qutbuf Uh e/à ^na diuinitas, facrifictum pann yini mÃde amp;nbsp;chantate, fanSla Ecclefia catholicaper â¢gt;-niuerfiim orbem terrte offerte non ceffat. In Ulis enim carnalibus
figurario fuit earner ChriÃi, quam pro peccatis no/lrUiip. Ãfinepeccatofuerat oblaturus : janguinüs,quem erat effuffrus ^^iremiÃionempeccatorttm nojlrorum.ln iÃo autemfacriÃeiogra~ (^arum aSlio atq^ commemoratio ef^ carnU Chri/ii, quam pro no-bh obtulit : fanguints, quem pro nobU idem Detts efudit.
Fides quamperffieu'e doceat tAuguÃinus, Unicum tantum eff ffacrifeium, quo Deufnobu amp;nbsp;'Mieterts teÃamentipopulo recon^ (dietur, videlicet carnem QhriÃi, quam Dominus ipfe, non fa-(erdos in Kliffa, obtulit : amp;nbsp;fanguinem eitts , quem pro peccatis noflris effudit. Qm caro dt quifangutsper immolationem pecudîi J« yeteri TeÃamento defignabantiir. ^Atq^ eademplane caro eäquot; idem fanguis datur nobes in oblatione panis eir yini, qua ChriÃa '^na, cumpatre e^rSpiritu janllo facnficium panis amp;nbsp;yini inÃde cir (haritate offerimus. Fbi notabis, .iAugullinum non dicere , qubd (hriÃu^ patri offeratur : fed qubdfacnficium pants lt;amp;nbsp;yini ChriÃo
f wm
-ocr page 270-QTINTà CLâSSIS, de TESTMâ ium Patre nbsp;nbsp;S^iruuJan^lo o^eratur, iagrattarum aifwtieni
(ommemorationempaÃtonü ac mortü tittf, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'gt;
Idem contra Faûjium Uh. zo. eaÿ.i'i. ChriÃianiferait facriÃcij memortam celebrant, /acrojarêla ohlatione, tir coWir-Vr ntcatïone, amp;farticipatione corpom amp;nbsp;Jangutnis Chrijh. Httà JacriÃctj caro tir Janguts, ante aduentum Chrifliper^thimaifMi' litîtdînumprommebatur, inpaÃione ChriÃiper tpÃam '^eritatel^ reddebatur, pod^ aÃcen(nm ChrÃtperJacramentum memorial: ciâ lebratur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Ecce ^uguÃtnitf%liÃÃamÃeu a^onem ccenæ Dominic/eyoctt telebrationem memorice Jacrtficij ChrtÃt. QtÃdautem aliui celebratio, quampublica tir ÃolennbspradicatioÃu annunciaWi per yerba tir ceremoniasfaÃla
iMulta eiitsdem authori6 teÃimonia lubenspreetereo,brewtlt;i(^ gratia: nbsp;nbsp;nbsp;turnproferentur, cum FaberÃpertora confutauedt'
Gem fol. 11. nbsp;nbsp;Chryfoà omits propri am for mam, m^uit Faber, ce le brandi
Ã^m, id,e^,facram Liturgiam Grteco compofuit idiomate.Vn^'f euibîurum fe arbitratur yetuÃatemÃicrificij '^iÃatici, clt;r ynigt;^ Ãeciei.
Età y era mtiltis conieEfiirts planum facere poÃem,LittirgiAingt; ejutE ChrjÃÃomi nomine c 'rrcumfertur, non ^enuinam effê, nee ipfo ChryjoÃomo,nec ab altjs eo feculo ita celebratam eÃe,ytÃMt lit era : tarnen bac de re cum Fabro non contendam, fedlarftttr, y eram tir propriam eÃe ChryfoÃomi.^ttan.en.nelic^uidem 'Uià faticum facriÃetü tir ynamÃeciem tuebiturtego enim contraria ctim ex ip/a Liturgia,tu ex altjs ChryfoÃomi Jcriptts demontlmboi Sednimis longum foret ,integram Liturgiamyerbotim bticAd firibere.Trtecipuatantiim capita, in quibits cardo controuerft yertitur, perftringam. ETam licet facramentum corporù tir gttints Chrifli ftepenumerb in bac Litttrgia facrificium appelletWi «uincunt tarnen ciimprttcedentes thm /èquences circum/lantiaiiMK ituelligenddiwi efe de expiatoriofaertfeio '^iÃx, dr applicatione meriÃ
-ocr page 271-quot;Kris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;e. CE UT. ITIT. n'}
Uterià ChriÃz^qiix contingat alïjs hominibuf, abJ'qjpropria, eorum fde (^Ãruitione :feddej^irttu^ibusfacrtficijs laudngraciarum ^^lonHjprecationM amp;t.
Ezemm ante conjecrattonem Sacerdos inquit : Offerimttf tibi iipreca!iones,amp; fuppltcationescrfatriÃcia immaculata propo~ f»lo tm. Et rurfits : Idoneos nos redde ad ojf erenda tibi dona ÃicriÃciajpirituaha. Etpo^ conficrationem ait : Offerimits tibi tiitionalem bunt cultum, pro requiefcentibns m fide mazortbu^^ Tatribus, Eatriarchis, Trophetis amp;nbsp;Apoflolis Ertsconibits Euangelijïis, â^lartyribips, ConfefforibitsContinentibits,lt;i3^ ofnni Ãnritu infdeinitiato.
°M.anifeJi:im efà autemiTatriarchaSi quot;Prophetas.^pofioloSt ^lmyres^ alios^^ Spiritus in fide initiat0Syamp; nnc in fids requiefi-tentes, non habere ampliuspeccatum, acproinde nulla indigere exfiatiene : quemadmodum inquit Paulus quot;ppm. 6. Qua mortu~ us ei^ (infide) iuflificatus ei^ à peccato.Et Chrifius ipfi'Mar-(iylt. Q^ crediderit, nbsp;nbsp;nbsp;baptifiatus fuerit, Jaluus erit. ftaq^
ratimalts tile cultus Liturgilt;s,neq^ de expiatoriofacrifitio °h,4.iljx^ ex opereoperato, nee^de applicatione meriti Chriflipoteifi^ intel-lififiedficut Liturgiafieipj'am explicat, defiacrificio laudis,pre-cum,grdtiarum a^tonis amp;c. ybifianSlorum pie defun^orum me-moriahonorific'erecolitur,fides, miracula, confiantia, acreliqua d'jna ipfirum conimendatur, O' T)eo gratia aguntur, quod Eccle-fitsfua tapraclara lumina,tot excellentes DoBores donauerittnec nonprecesfunduntur, yt T)eits ipfios ffiiritufiuo fanElo^quemadmo-dum et illos, regere acguhernare dignetur, quo ijfidem yefiigijs infijlant, ac tandem communem cum Ulis heatitudinem confe-qHanturihdemfateturGahrielPielLeil. 8o. literaH. Tfius, inquit J Ecclefia habet, quod hoflia in tria frangatur : quia pars corporis Chrifii myfiici in coelts triumph at : t^rpro ilia Sacramen-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turn tfiertur ad laudem e^gratiarum a^ionem, quia Uli iain li-
I ' ieratifiunt Of. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Secundo^
-ocr page 272-^]NTÃ CLASSIS, 7)E TESTmQ.
Secundo^ tejlamur circumÃanti« huùn Ltturgix
tllud non f uÃe frtuatum amp;nbsp;arcannm negocwm ymw Sacetd^ j tti,fedpuhluam aBionetn totïw EccleÃa, (g- cotnmuniotiem ciifquot; for K acfangtanti ChriÃi. Eofulm erà mfemper orat çÿ* grattas Aâ cum Sacerdote amp;nbsp;Dtatono. tyii frxjerttm ad yerba tonfeMâ ttonü Chorits reÃondet^ amen: quod mdicio eÃ, Sacerdotent terâ ba confècrationts nonperegrina necÃthimÃa yoceÃedclara Ãr oiK ntbw nota linguapromintialje, TrxtereaSacerdos oratjytfat ' aÃÃumentibus in lotionem animarum, in remiÃionempeciatorttitt, lt;3âc.^Ãumentibitifinejuit,non /pe^antihts. Et rurjits oratiDi' 1 gnos nos redde potente manu tua, ytparticipesÃmtts immacula^ ti tui corporis, cir precioà tutJanguinis, amp;nbsp;per nos omnis popuhisgt; â 7\lec,quod in Canonepriuata: âivliÃa fit, monÃrattantim aliÃf^quot; nem Ãr yinum ,JedpraÃat etiam atq^ ^bibettoÃendit enim w/*' cem benediilumpopulo,dicens:Cum timore Dei,tirfide,eäâ dilelHoquot; ne accedite.
Hane efifie fiententiam Chryfifiomi, amp;nbsp;yerumfienfium Litttf' gite, qua ex Graca lingua in Latinam Ãr Germanicam tranjlaU ei^,egt;c alijs ipfiiuf ficriptis demonftrabimits.
In Epift.adHelresos Homilia,t7.cap.g.docet,\iiÃamnone[â fie nouumfiacriÃeium expiâtorium.HonneperÃngulos dies,inqwtt ofierimus quidemÃedadrecordationemfiacientes mortis eins. ⢠yna ei^ htec boÃia,non multa:. Quomodo yna c/Ã, non mtdtfi Etquia fiemel oblata eà illa, oblata ei^ in fianEla fian^orum : bet autem fiacriÃeium templar eii^ illuts,id ipficm fiemper offeriimt^* Tice nunequidem aliumagnum, traÃina fie alium,fiedl'eniperi^ ipÃumiproinde ynum eii^ hoc ÃacriÃcium . ^lioquin hac ratiottt, quoniam in mttltis locis ofiertur,multi Chrifltfiunti Hequaquanii j fiedynus ybtq^ ei^ ChriÃus, hicplents exiÃens,'amp; illicpletnt^gt; Vnum corpits:fiel t enim, qui ybiq^ offtrtur, ynum corpus ei[.,amp; nbsp;nbsp;|
non multa corpora,»a etiam ynum eÃ^fiacriÃeium. Tontifex au* nbsp;nbsp;|
tens
-ocr page 273-mis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEHT. UIL
umnajlerïlle, qui hoÃiam mundantem nos obtulit : ipfam offeri-mw nunc,qux tune oülata quidem conjumi nonpotei^.Hoc au-temquodnosfacimiti, in commemorationetn quidemÃt eiw, quod fâ^um efà . Hoc eninifacite^ inquir, in met commemorationem. Hon efà aliudfacrificiumÃcut Tontifex: fed id ifjum Jèmper fa~ cimw.magii autem retordationemfamfttj o^eramur. Hec ille, !^id quxjo 'vehemetius cdtra â^iÃam Tontifciam dietpotuiti^ in qua Sater dos tanqutim mediator,fatriftio'\liffe Deum tonatur recontiliare cum yiuts amp;nbsp;mortuts. jdpertiÃim 'e dittt,non effe ali-umTontiftern prater ChriÃum,nec aliud fatriÃeiume^ptatori-üm,quà m cruets: Qenam autem folummodb effè commemoratio-nenilliM ,eirgratiarumaSiionem.
Idem in 2. ^r.8. Homilia 18. Eà autem, '^li nihildijfert Sa-rtfubdito,yt quandofruendum el^ horrendis myÃerijs. Similiter enimomnes, '^t iliapercipiamus, digni hahemur. HonÃ-tutinyeteri lege,partem quidem Sacerdos comedehat,partem ^^tempopulus, eir non licehat populo par ticipem eÃe eorum, quotum particeps erat Sacerdos'.Sednunc nonfc, yeriim omnilus T?-tium corpusproponitur amp;poculum ynum.QiÃn amp;nbsp;inpretihus,Siderit quis populum multumÃmul oÃerre, ciim pro energumenis, ^^ânpropcenitentihus: communes enim preces à Sacerdote zsr ah liltsfiunt, eir omnes ynam dicunt orationem,orationem mifericor-diaplenam. herum yhi ekcluÃrimiis à Sacerdotalihns amhiti-
eos,qut nonpoffunt eÃe participes fanHa menja, aha facienda oratio,amp; omnesfimiltterÃiper terram iacemw, amp;nbsp;omnesÃ-mditerÃrgtmus. Qj^ando iterum pax tommunicanda, omnesÃ-^diterfalutamus. In ijfdem iterum horrendÃimis myflerijs he-^^fretatur Sacerdospopulo, ebquot; henèprecaturpopulus Sacerdoti. âHam cum Spiritu tuo,nthil aliud elf,quà mhoc: Eaqua Ãtnt Luchariflite, id eif^ ,gratiarum aSlionis, communia funt omnia: ^tq^tnim tile folus grattas agit,fed efiam omnispopulus:prius f 2 enim
-ocr page 274-^njT£ CL JS 3 IS, DE TESTIUO^ tnim accepta illorum yoce, deinde congregatis Ulis, yt di^ne amp;nbsp;iujl'e hoe fiat jtnc^pit Euchartjltam.
Hæc ChryfoÃomi yerha idea tam prolixe adferihere yolui, intelligant omnes, quo ritu cÅna illis t empor ibits célébrât a rit . Sunt enim quaà deciaratio quxdam amp;nbsp;explicatio Liturÿ^ illiui . tJeprimumpatet, iniujiè impieq^illos agere,quiinÃigt;^ ptione ccena Dominica difcrimen inter Sacerdoces tir laicos cen-Ãituunt, tirplebem altera Ãecie Sacramenti temerario auftt fÃâ liant. Secundo audimus, orationempopuh Deo offerri,ni)n Â«Æ fum filïum Dei, Tertio, Qathechumenos alios^ indignas à coin'â muutone ChriÃi excluÃs fuiÃe . ToÃremo, quot;^iÃam Ulo ÃcUiO nthil aliudfuijje,quam communionem corporis tirÃanguinis Chf^â Ãi. De priuata °M.iÃa amp;nbsp;ÃaeriÃeio quot;^hÃaticoybiq^JtiÃimM^ Ãlentium.
Idem inEpià , adEpheÃos, Homilia^.tap, t. de negligf»^^^ amp;nbsp;tarditate populi in participanda communiene corporis fanguinis ChriÃi, grauiter conqueritur. FruÃra, inquit, habité quotidiana oblatio : ÃuÃra Ãamtts ad alt are . Uemo el^ pfi fâ mulparticipet. IÃa non ideo dico, yt fimpliciter quomodoai^ cotnmunicetis, fed yt dignos yos ipfos conÃituatis. 'Hon esdiâ latione aut communicatione dignitspigitur neq^precatione.
Et moic:Obfecro,à qun ad tonuiuiwn 'vocatus,tir mantts quf* dem lauer it,amp; accubuerit,paratufq^ ac dijÃoÃtits ad menfamfwâ rit, tir tarnen nihil ciborum guÃauerit,n3n inferet contumeim»^ tonuiuatori,aquofiieratinuitatugt;s .JnnonÃatius fueriteutn, quitalis eif,prorÃts non comparuiÃfeiIta tu quoq^ adueniÃijyp num cecinÃi, cum omnibtts reltqttts, eic eorum té numero eÃe, qtd digni Ãunt, hoc ipfo confeÃts es,quod non abÃeÃiÃi. Quqmodo cuiü tnanferis de ccena iÃa nonparticipasi'Indi^nus fum,inq!its? Ittdi-* gnits es i^tur t^' ea cotnmunione,quis m precibtts eiF, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Eaà n
-ocr page 275-K fl s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;C. CENT. UIL
Eadem fcribit Tomo Homïlia 6o.(^6t, adpoputum 'iAntiochenum.
Qenamporro ommfui (ommunem,ac Ketninipriuaram amp;Ãn^ ^ttlarem eÃe debere, docet idem ChryfoÃornw in Homeha fap.u.priorti adQorinthios: quot;vbiÃcjcrthtt. Qmdell^ Dommicam iienammanducare^IIon tomedere kerilemceenam. lllam aü-'temcienam dicit, quamÃtprema noUe tradidit CbriÃttf, cum di-fipuli omnes eÃent cum eo. In lUa enim cÅna eix Dominw amp;Ãerr uiÃmul omnesÃdebant. V3J 4«re?w cimÃctd conÃerui, inter yos lamendiÃidetis amp;nbsp;dtuidimini.Ob hoc dicit:Honef^ Dominicain ccenam manducare: yocans Dominicam eÅnam^qux omnibwfi-tnul conuocatts concorditer amp;nbsp;communiterJümitur.
Hide Liturgix laÃlij amp;nbsp;CliryfoÃomiiquee multtd annis etiam mortem illorum durauit, rota EccleÃa cum Sacerdotibia 'communicante ^aÃipulantur compîures alij Tatres.
CyprianusÃper oratione Dominica: Hunc autempanem dari nobii quotidtepoÃulamu^, ne qui in ChriÃoÃmtts, amp;nbsp;Euchari^ Ãiamquotidie adeibum falutts acctpimus /intercedente aliquo prauiwe deliflo, dum abfintii efr non communicantes à caleÃi pane,prohibemurà ChriÃo corporeÃeparemur.
Hiermymits ad iMcinium: De Sabbatho quodquteris, ytrum ieiunandumfit : eä: de EuchariÃia, an acciptenda quotidie, quoi 'Rpmanx EccleÃa e!:r HiÃania obfieruare perhibentur ; tgo illud tebreuiter admonendumputo,.traditiones EcclefiaÃicas ( prafier-timquafideinonofficiant ) itaobfieruandas,'gt;pt à maioribus tm-dttafiunt : nec altorum conÃetudanem, aliorum contrario more fubuerti.
lt;Augufiinus quoq^firibit ,populum quotidie ad EuchariÃiam accipiendam conueniÃe.Verba recenÃet Grattanits,qui700. annis' po^ lAupufiinum 'vixit, In Decrstu de ConÃecrat, DiÃ- Can^
' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^oiidic\.
-ocr page 276-' QJftKTà CLASSIS, DE TESTiMO-Qmttdie. Q^tidie Eucharifiiee communionem acciperenec nec yùu^ero: omntbnf tarnen Dumintcis diebiti communicanduin hortor:à tarnen mens tn affeBupeccandt nonfittnam jt adbuchahi f yoluntatempeccandt, grauart magtf dtco Eucharijiix perceptâ ne, quam p.riÃcari.
- Ibidem. Si dixerit tiuifÃiam, nonquotidie acctpiendam charifliam, alitu afÃrmat tjuotidie : factat ynitsqtiütjj ptod cundtimÃdemfuampi'e credit, tire.
Eodem in locorecitantur yerba Qanonts ApoÃolorum deciint! OmnesÃdeles, qui conueniunt infolennibin faerie ad EccleftMh jeripturas ^ApoÃolorum amp;nbsp;Euangelium audiant. Qm autem noit perfeuerauerint in oratione,yÃiÃum ^iÃa peragitur,necfanditXi communionempercipiunt,yelut tnquietudines Eccleë mouentth conuenit communione priuari.
Et Can. Terada. TeraSla conÃeratione , omnes comniKHâquot;' cent, qui noluerint EccleÃaÃicüs carere liminibtts :Ãc enim amp;nbsp;poÃoliÃatuerunt, eäquot; fanBa quot;Epmana tenet EccleÃa.
Sin autem Faber turba FontiÃcia hoÃe canones tit , tias Fatrum reijciant,adq^ conÃetum eÃugiumfriuolafuteÃà J confugientes dicant, eÃe palxam, id ei^, antiquam feu anttp^' tam, eir EccleÃam hoc nunc non tenere ; y el ad communiofif^ laicam (yt ipà yocant) amp;nbsp;yÃm ynius duntaxatÃeciei detatâ queant : ad fuperiora eos remittimits, in quibits abundeÃd^ nbsp;nbsp;nbsp;f
explicuimits.
' Cyrillus quare Cxnam incruentum cult urn nuncupet, Ãfâ^ diSlum ed^ ; yidelicet, quod non conférât earn cum cruento Ã^^^â ficio cruets, fed cum facrificijs yeterts TeÃamenti,pra:Ãrtiin ld'^â locauflts, qux omnia cum efÃÃone fanguintsÃebant. .Audiatni^ CyrillumJùorum yerborum interpretem, in Euang. Iohannis 5. cap. ty. Si nonÃpereS^, tnquit,hoÃtaplacationispropeccattSi j inqutepoSC ^gpit^ntyeritatem CQllapfiÃmus,nonâ¬S^po!â'^^^^^' i
-ocr page 277-Kr/s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c. cEm, im: »ts
ftflocuf pro peccAtii, au^placetur Dgiu.EIJet emm illa pl!ent[en^â iit, ytht^^iïApropitiiUtotitf, quAtn Tauluf non relt/j^uit : 'verum âPauIiumiiinonpeccatorum/ecundant duc terriam remiÃionem ^ufert (non enim it a ei^tnitmctif fdlutù noÃrie) fed hojliam^
C^riû! t iterum in cruce offerendam pro nobis negdt : Ãmelenimoblatttf e^QhriÃws^necfj dmpliw ynquà m offerendi; qudmdoqmdem refurgens ex mortui iam non moritür,mors dliyltranondomindbitur. âMonemmdixit Paulus : lgt;Ionei^ 'vltrèi poer, isentid. Idei^j dixit : non ei^ y Ur à remiÃio : fed hoÃia^ in^iuir, yltrà non , ideif,-^ cruxjècundd yltra non e^, hoÃi-«WjuipÃhdncyocat. Vna namj^hoÃia perfecitin perpetuum
jui fdnSliÃcantur.
Idem nd P^gmas de re^d Fide. Hoc enimfecit^ e^unndo ftp-fm femsl obtulit amp;c. Et mox ; Lex enim conÃitutt facer ^tes, inÃrmitatem habentesgt; Ferbum aucem iuramenti, guodpodi^ le-^emfilium in at er numperfeBum, y nie a quids m oblatione, nem-
ea, qua per proprium corpus confummauit in teternum eos, qui jatd.fcantur, Dominus noÃer Lefts ChriÃus.
Hic ysroEragic'eyociferatur Faber : Heq^nos molimur, in- fo!-4î-quit, nee ynquà m conati (ùmus, crucis iUud eruentum faerfeium «mifdn, autDeo PatriQoriÃum cruentèamp; mort aliter offerre : fdincruento modo, yt Cyrillus ait, fbffeciepants amp;nbsp;yi»i of-frimtis.
'E^ffondeo.'LLeq^inÃmulamusyos,nec 'vnqttà m vfmulatti-snus J ChriÃum cruentè mortalirer tn crtice offerà ti. Hoc enim, quantumuis conaremini, fieri nonpofft. Quemadmodum Cyrillus ingenuefatetur, ChriÃum non ampluts in crues pro nobis. offirri. Sicutenim femel tantum mortuus e^, tta fmel eantùm in cruce oblatits elf^. FLiti yelitts dicere, ChriÃum tune de nouo crucifigt,eumludosPaf haies agit is, ^ed hoc eCf caput contra-
g uerjiit:
-ocr page 278-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLJSSIS, T)E TESTl^lO^
uerjix : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rel:quumÃ[ ahudquoddam JacriÃcium, quo reco«(i'
hart cum DeopoÃtmuijprxter ynicum tllud tn cruce ferailuni -Hie nos cum Cyrtllo ex EptÃola ad Hebraos certo Jiatuimv^) non efje altam hojiiam yllamfro peccath, quam crucK, qua öin* JljM tn perpetuum perfect! eos^qut Jan^cantur.
Germ- fol- loc-
Quanquam autem faber eo tn loco dicatdneruentumfaertfei-urn altaris ejfe commemorationem cruentifaertfieij cruets^ tafflt^ altbi ex t.EptJlola^^leicandrigloriatur,eÃe eriam expiatorutW faertfetum. Ipfa 'Seritas, inquit, nos injlrutt calicem panem facramento offerre. (rimina enim acq^peccata, oblatis his DoM-nojacrifeijs, delentur. Talibus hoÃtjs dele^abttur placabMf Domtnits, peccata dtmtttet in^entia. â¢
â¢gt;dn non hoc ei^ QhriÃum de nouo crucifigere, licet incruenit non mort aliter, à prteter 'Vnicam amp;nbsp;aternam QhriÃifatiiÃâ ilionem ac expiationem in crucepera^am örpromerttam, qutedam expiandorumpeccatorum rationes conÃngantur
Sic ergo neq^,Cyrillus,neqjeliquiÃptem huius centurin tres,Fabra) Sa-cramentum horribiltterprophanantiÃuÃraguntV!» ' Pontifices Romani. ceniuriæ quartæ»
D^maÃts t. TontifexlAnnoDortnni mandauift yt inprincipio celebrationis '^tffe confeÃto abfolutio d' ceretur. Ftde Tlatinam fol.
( Vt Tfalmi quoq^ alternts yicibtts in Eccle/ia canerentur, inÆ' neq eorum yerba bcecponerentur, GloriaTatri t^Ãlio,f2r]ftst«t Janilo, inÃituit, Tlatina ibidem,
Syriciitf f»
-ocr page 279-cEâï^T. iirr.
Syriciuf i-Eont. 4,0. «^«»o }8d. inÃituit, yt ^uicunq^ aut yiduam autÃcundam yxorem duxiffet, à cenÃcratione amp;nbsp;ah oà ÃeiQ EtelthaÃicolgt;elleretur. Tiij. Ãan. ^cutiuf.
ÃnaÃaÃui j. 7ont. 4.1. tx^nno. 4.05. conÃituit, nefitcerdotes ^tieterx oinnes,diim fanEla Euan^elia in EccleÃa legunrur^fede-*nt :Ãdyenerahditer curui,amp; in conÃeilu EuangelijÃantes^do^ Winicit yerha attente audtant, amp;fideliter adorent. De Confeer. Df. i. fan..gt;ipoÃolica authoritate.
Pf
ConÃttuit item, ne debiles manci, new aliquo membro ca-rentes in numerum Clericorum retilerentur. Dergomas lib.^.fol.
Innocentiits i.Tont. 4.1. tgt;4nno 4.11. cojyhf«if, ytÃnguj,is lennibiisfeÃiS in EccleÃjs ante facramenti receptionem Joax Chrf ftitolis daretur. De Qtnfe. Dif z. Can. Eacem igitur.
Sofimits. 1. Font. 4.^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4,15. 'VfffJUf , ne omninb Ãerui in
ClerumreciJ)erentur,qubdhuui/cemodi yiros liberos amp;nbsp;integros eÃe o^orteret.Tlatina in yita euts.
Qonfituit etiam, yt Diaconi, dum celebraretur, Ixuas te^as baberent linoÃimts. Loco quo Juprà .
, Danfaciw t. Tont. 4.4.. y/«no 4x0. conÃituit, ne aliqiM fa-^ ttraos ante annos trigtnta ordinetur. Dfji.Can.Siqwstri-^ gmta.
Idem yetuit, ne Ãeruits, aut obn5itiu(',yel obieratus in Clerunt
rtciperetur, Tlatinafol.^^ QinÃitutionss T)dmaÃ,
ytprint-t ïnflitutiom ac yÃii cÅHie dominica: aduerfentur, Dt yel frïnà iies eitn fjitrtes Ãnt. Qwjmdo eniin Sacrumentum corporit ù jAnguïnis Qhrtfli dign'e acciÃiet, ^tiïdspeccatjuit noupann--tufrif J nee ahÃduttänem a'.idierit, neeghriam Dea âPatri^FiUt»^
à Spiritui fan^Q trtbuer u ?
-ocr page 280-CLy4SSIS, T)E TESTIW
Sic Innocentij (snÃitutio deprecationefaw, eiufilent^^' '.Ãulo, per Je bona eiÃ. Vr e »/« quot;Damafu^ Ãdem amp;gâortatn 'Dti reÃex 'tti ttainnccentites fruSbiptfielei, hcc ei^, pacem amp;cbAr^, tatem mutuam, eictemopacnJtgno inculcare'conattir.
â¢^najîafij primafanBio yt leBio EuangeliJ non à feâenfi' iieî, J'edà Ãantibies eâquot; yenerabundii audiaturfitidem minimi mala el^. Eult enimnos ^ujcitare adalacritatem nbsp;nbsp;diligentit
am quandam, yt excujjo omni yeterno torpore, Euatigelto» magna cura amp;nbsp;attentione audiamM. Ac in yero t^rgenuitio inâ rellebtu, eli^ ÃibÃantialü pars Qena dominias. Leüio eriim aangelij^ei^ y era annunciatiot^^' commemoratio mortis Domini
T^liqui (Janones AnaÃafij ySiricij, SoÃmi amp;nbsp;âBonifacijÃi tonditionibus perÃme ne Sacerdos ÃtÃeruus ne obneratus, ni manctts, ne bigamits : eir yt Diaconm in celebrationem quot;^iÃie H nojlimis testes Ãt amp;c. adiaphoras res à Deo neq^ prteceptasn«^ prohibit as conjîituuntt nee mutant ÃubÃantiamctenteÃÃue ilb^ y tare, Ãue non y tare.
quot;Potuerunt ergo PontiÃces Pâmant, quorum temporibiti in-fiitutio cÅnx à Chrijlo tradita nondum yiolata fuit, pro libertatt ChrijUana, amp;nbsp;faîua confeientia, ha/ce adiaphoras ceremonias ponere tir yfurpare. Jfec tarnen Faber priuat^e ^MiÃd patron* nium inde pariet.
Concilia centu-
riæ quartæ.
aFartopoi^ Chri/lum natumÃculo pîura Concilia célébra* ta funt, quà m inde ab ApoÃolorum temporibus,tam bre* ui temporis curricula ynquà m célébrât a efà leguntur. Kim
-ocr page 281-N ns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiii. 'ito
^T^lamprurer duo (onalia gemraîia, Ãmflantinopolitanum £^bejinum,pi^im in Trowncip ^jta^ %Ajjriiet, Enroptejtalià t ^ertflAmefialhai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;centum annorumÃiacio 'vitra yi-
^inti(oncilja hahitafuiffe,hiÃorijsprodîtum ei^.
' Eernntamen ex tôt (Ãnalijs yntcum tantiim Faier allegat^ tHittf pratextu facrificwmâ\liffaticum,'amp; ynam Sacramenti fÃe» tiempalliareÃudet. Id, Sardicenà dicicur, quod Sardt! Lydix à trecentts EptÃopi} frequentatii el^,anno Domini â ^âi^.Ãonciliumt inquit Faber i laicte communionti meminit. Ferba autem calltdb diÃtmulat.QM cum centuria tertia diÃuÃa d nobiiÃnt,cramben tumfaflidio nonponemuf. Sed aliorum (Ãnciliorum Decretbs no-firam de c«na fententiam confirmabinius.
Qontilium tAriminenfi,celebratum anno Domini ^6o.amp; Qm-Ãantinopolitanumprimum çelebratum anno 3S0 . j4Ila Concilij Fbicani approbant eir conÃrmant.Huitn autem Concilij Qanohes. Qt in tertia centuria diximus)teÃantur,nullumfuiÃe tunepri-«ata quot;Miffà facrificium , ÃdccenamfuiÃeÃlamcommunionent tbrporü amp;nbsp;fanguinis Chrifti. Q^dfi aliter J'enÃÃent duo iÃa Con» (ÃiaÃubium non e^i^ , quin hac de re or^nii amp;nbsp;diÃiplina; cauÃa, terti aliquid^quemadmodum de alijs quamplurimts rebw^orÃi» tuiÃent.
Concilium EpbeÃnum , celebratum annoDomini^^^..conÃte-tur,eo tempore tot am EccleÃam de integro Sacramento fub ytra^ ÃeciecommunicafÃ.In cap.^FeligioÃo amp;nbsp;Deo amabili 'FleÃcrio, ⢠^nnunciantes enim, inquit,Ãecundum carnem^ mortem yni-^enitifiltjDei, ideiC» leJuChriÃii cäâ refurreiüonem ei'uf, ( mccelot afeenÃonem pariter conÃtehtes , incruentam celebramuf ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Ecclelijs facriÃeij firuitutem ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) Ãc etiam ad myfticai
\ benedi^iones accsdimtts, amp;ÃanHiÃcamur , participes eÃeHiÃan-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hi corporis, amp;precioÃÃanguinis ChriÃi^omniumnoÃriim redem-
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptOTK.
Ã)«in4t
-ocr page 282-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLASSIS, âDE TESTI^IO-
Deindefaietur (ortcilium eodem loco ,glortam amp;nbsp;maieÃatf^ tfÃa] Sacerdotale Domini nojlrt lej'u Chrijii, nullt jmatereako' tninum comperere . contra facrilegos iÃos mediatores, 03,qui per JacriÃciumâ^iffte Deum Tatrtm cum ytue amp;nbsp;moctOquot; é reconctltareprcefumunt. Sic enim in eodem capice ConcilijÃ' quitur.
Klt;iie nbsp;nbsp;nbsp;Dominuf lepe Chriflus,ytpriptum efj^.K^dppell^
tum '^ero ah ^poÃol'j ^poÃolum, cisr âPontipcem QmpÃufl^^ noÃrtt,tanquampacriÃcantem Deo tir âPatripdei noÃra Q^ÃÃ^quot; onem ( qux à nobé ipps amp;nbsp;per ippem ipp Deo Patri inceÃMCtf opertur) tterum eum dicimus , qui ex Deopcundiim nacuratiÃquot; Ine 'Vntgenitfe nec homint prater eum altert Sacerdotij 1Vgt;â tnen cir ofÃcium deputamte . Fa^te ec^ enim mediator De^^ hominum, nbsp;nbsp;reconciliator adpacem , pmetipjitm Deo amp;
pro nohé oPerent in odoremJuauitatü.
Quid tandem poÃet diet clarite contra mediatorium offd^^ *h4pariQrum,qutpcriÃcio °Dlipa, ex opere operato, Deum rtcenâ ciliare cum 'viuê cir mortuê,ambittoja tmptetate conantur^Sem' perquidem Patres, Qincilia, t!;}' Décréta crêpant:pdnemoep, omnium, qui petulantiie authoritatem eorum contemnat, conttimelioltus yiolet, quam tlli ipfiiaSlatores. QttoÃtelere itaÃe iampridem obflrinxerunt , quot;Vt luculente noÃrorum teÃimonà conuiSit, 4 fue ipPorum cotpeientijs quoq^ redargui ppe non ohÃcu-riÃentiant. Sedcumin reprobammentemtradttiÃnt,necfdteri ctilpum,neccorrigereerrorem'volunt . Fndefit,yt peccent cärpereant.
Q^rto iam Fabrum propugnaeulo, ex qttarta centuria teÃimonijs conÃruBo exuimte,ac ceu de nvx-ntbte deturbatum infugam coniecimte.
-ocr page 283-WIS ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ct w. r.
Uf
Ctv I'N T A CBN. turia»
QJ^anquà m 'ver'eEuangelica. '^iJJaJjoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cÅna Domini
ca, qutncopofi^ natum Chrijlum feculo, puraadhuc,quantum adjubllantiam attinet, exprima inÃitutioni confen-tancafuerit:TontiÃcia'^liJJanon minuf quam quadringentis anteannù ignotalatuerit : Tarnen in quarta centuria, aurea Ecclefitefecula deÃerunt , ÃuccedenttbmfenculoÃÃtmn tentpori-biK, quibicf cÅna Dominica indies decreuit, it a yt tandem pro-fetota euanuerit: crefeente interim nbsp;nbsp;augeÃcente fatriÃeio â^iÃ
Ãtico, atq^ in tam fublime faÃigium aÃendente,'^t elatumfit fu-omnt quoddiciturDeuf^autquod colitur,
Citm enim T^manum Imperium fatts longo tempore in Eccle-Ãam ChriÃi crudeliÃime ÃeuiqÃet, effuÃa quot;Vbiq^ ChrijHaniÃangui-«w immenfa copia, iuÃiÃimus tandem Dominits JanllorumÃo-rum cruores '^indice dextra ylturus, Gotthos, Vmdalos, Hun-nos,'Ãu^os, Saxones, Francos, LÃngobardos, quot;PerÃs, aliasq^ larbaras gentes excitauit : qua à temporib»s Imperatorum ^Arcadij dr Honorij, boc e^ , ab anno Domini 412. ad rtrn^oraluflinianiamp; IuÃini,hoc efà , ad annumDomini tjèo. circîfer centum amp;nbsp;qutnquaginta annorumÃacto, totum Imperi-^m'F^manumperuagata,obuia quteq^ 'vajiarunt, expugnatts quot;^a-lidiÃtmis yrbibus,(ir exeiÃs T^egnis florentiÃimts.Ea tempeÃate ^trmania,Dania,^ritannia,Gallia,HiÃania, j^Ãiea, S^jria, prouincia , exeuÃo Tipmanorum iugo propria Ãhi re-rum ^ubernaculaÃumpÃerunt, ac diÃinEla quot;tpgna conÃituerunt. Frbs ^ma ter occupata amp;nbsp;direpta, quarto incenÃa miper-rimt tonfiagrauit « Inter bas Itnperiorum ruinas GrriÃiani _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magnts
-ocr page 284-CHÃSSIS, 2)£ TESriW^ confli^fahanrur Angufttjs, Eihmti ^nim omnium fatum caujâm ipÃs imputabant : quam calummam hodiejJaitO' JanSium noÃru EuangehonjuÃinet.^yiccedebat amp;nbsp;hoCi^uodGut' thi Eandalt, qui magna ex parte gt;gt;irrianorttmfuroresdeÃnâ debant, Orthodoxot üjriÃianos prje cxterit infeÃtÃimooiie^ eÿ irudeliÃim^ Jùpplicijs perfequebantur. Qutdmulrti opus 'ErtÃtÃima erant tempora, iamp; conÃentientibtif omnium hiÃoriti' TumÃÃragijSipeÃtma.
Inter reliqua autem detrimenta, qua ex cruentis Ulis Idln imperiorum mutationibtts redundarunt, nonpoÃremum quod indomita amp;nbsp;eÃeratx iÃagentesfadam barbariem in Itnpeff' um T^manum inuexerunt. ÃombuÃis enim yetuÃiÃimis bM»â theaSi eä- diÃipatis ac yaÃatisÃholis, omnium bonarum artivW amp;nbsp;prxcipuarum linguarumÃudtaperxerunt. Ham circa Domini 580. T^mam ynä cum imperio maternam linguam, Latinam amijerunt, acdeinceps Italice locuti Ãnt. infuÃperegrinarum Gentium colonia^necpure Latinam iinguarn addijcere^ nec yernaculamÃuam linguamprorj'us dediÃ:ere pott-rant.
Sic igitur ex duabtts integris linguts, tertia corrupta emetÃ^) qua Italica dicitur : teÃe Sabellico Enneade 8. Itb. âÿ, Qum pti' tnis quot;VerbÃudium Theologia in contemptum abijt, it a quot;Vt tempore nullus eximix authoritatis Theologus extiterit, iuxta Tauli praceptum potens fuerit contradicentes çonuinterf^ Vbi autem Ãabula car.ibtts deÃituta funt, qui luposarceant, ad* de ouibM'.Ita cum nulluf eruditits amp;Ãdelis EpiÃopusÃpt^' eÃet, quiyeterumTatrum exemplo hareticis reÃÃeret, feneÃra, imb oÃia omniafanaticisÃiritibus apert a erant,adtlià Ãeminandos quoÃiis errores in dogmatibips.
Qwa enim Ãudialinguarum,tä' bonarum artium,organaÃi*( atq^ arma Spiritus Ãanbli, quibuf EccleÃam contra hareticos ir.*quot; lt;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n iti amp;
-ocr page 285-^IIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^C. CE'MT. IIII. nbsp;tn
uit amp;nbsp;dnfendit : femper id molitur Sathan, quot;Vt bellif, tumultibits, mo^, Ecclefiam^aftdijsfuis denudet ar^j exar-tnet,ne yllt concionatores remaneant,qui 'valeant reffiere.Qwm-idmodutn ohm 'P/nliJbni omnes fabrosfermrios Ijraehtts ade~ merant, ne arma fabricarentur, tjuibw terra Thilijlina oppugna-retw, I. Jrfffi.tj.
mortem j^ugtflini, ChryfÃomi, Cyrilli, acfimili-titn DoÃlorum, yeteres amp;nbsp;jepultce iamdtidum hare fes Arrtano-rum, âManichaorum, Eelagtanorum amp;c. repullularunt : acfra^ ter has noua indies exortafunt, donee monÃrum illud Tontifitia 'blijft emerfit : yt Juo loco demonflrabimm.
Etfautem Kathan eatempejlateEccleliAmlrolfemodum om^ tiilus armh (^oliauerat .* tarnen quemadmodum diuini numinis ^ouidentia, contraEhtliflinos,arma faltem Saulis amp;T)Auidisre^ manfirant, quibus defendere Ifraelitas dr deuincere hofles pofi. fnt : tf4 iM Arfc etiam quinta Centuria Dominus aliquos, quan-tumuispaucos referuautt, qui legitimum amp;fyncerum yfum ccena contra horrendamprophanationem '\lijjatiiam fideliter ^ropug^ narunt.
Enum quidem Faber allegat Joannem Damafenum. Sed cum non yfquequaq^ certum lit, quo tempore TheobhylaSîw Eptfiopus quot;Bulgaria, quern amp;nbsp;Fulgarium yocant, yixerit, non abfurdum ât\ietur,fitefiimoniuni ipfus à Fabro citatum in hanc centuriam teferam. Certum e^, ilium firipfiljepoi^ Chryffiomum, cuitis quaft abbreuiator quidam efie depra:henditur. ,gt;îttamem Grego-tw'^agnoyetuflior efe yidetur : Stylus enimpropius adFa-tresGregorium antecedences quam fequences accedtt. ffiamuis aliqui afierant, ilium fub Conrado Sueuo, hoc ei^ , circa annum Domini 1014,. yixiffe. Sedytcunq^ fe ijla habeant, non conten-dam : nihil enim authoiritatt ipjius derogat.
A Damafcemis
-ocr page 286-. ^riNTÃ. CLASSIS, DE TEST 1^0-
Gemi fol- ft â Lat-ioliox-
Dlt;iimajienus (inquit Faber) lib.^. Orthodoxe fidei, ca^. lt;4« firibit : Hxc eJi pur a J'alicet hojiia amp;nbsp;incruenta, quam abort» ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;occajum ipft ofjerriper Frophetam Domiizus loquitur,corâ
Germ fol.17-
Ladn.foL ti.7â
pus yrdeltcet r^Janguis Cbrijlynjiabilimentum anima nojire lt;ÿ (orporis,
Theophyla^us inâMatth. cap.z^. 'Manifejiumefi,qwdtvni imolaueritjetpjum^ex quo tradidit dtfcipults corpusJuum.
Idem in Lucam cap. lÿ. Dominus noÃer lefits ChriÃus in noM Tejiamento facrificandt ritum inÃituit^quandopanem amp;nbsp;ytnurrtt qult;e etiam %lelchit^edech in typojuturi Jacerdotis obtulis, in cor-ports amp;fangutnisjui Sacramentum transformauit,
iAd qua Faber rurjits 'Veterem Jitam cantilenam accinic 'Iv^tÃam ejÃefacrifictumpro yiuis ^3quot; mortuis.
gt;gt;it 'yierb,fi yerba DamaÃem iuxta analogiamfidei, aïta^ ipÃusÃeripta, amp;nbsp;iuxta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«»«f'Ãeu contemporaneorum Tatr»nt
Ãntentiam interpretemurvelare elueeÃeit,nthtliÃa adSacrtfid»^ ^Miffa^Ãdad Cxnam, qualts à ChriÃo inÃituta, çÿ- Dei beneÃcii 'apud nos reÃaurata eÃpertinere..
Fri^fttim enim hiÃce yerbts ipÃam CanaDominicaÃublianttant dejcribit,aÃ{rmans eJÃe corfius rirÃangutnem0}rÃi. TorroÃnoii de yna duntaxat, Ãd de ytraq /pecie toqui, eodem capite Jpicuè teÃatur. Tlon eÃ.Ãgura, inquity pants cir yinum corpora^ amp;nbsp;Ãnguinis ChriÃt (abjit entm boc) Sed ejl ipjum corpus Dorrnnt Detjeatum, ipÃo Domtnodtcente: Hoc eà meum (nonÃgttrator-poris )Jed corpus nbsp;nbsp;non figura ÃangnmisÃedÃanguis.Ende colligt'
fur^Canam , DamaÃeniatate fub ytraq^ Jpecie praberi acept^ Ãolitamfui/Ã.
Deinde yÃm Cana eieponit, quodboc Sacramento totus bomo (am interior quam exterior, ciirn quo ad corpus titm quo ad ant-tnam^yeluticerto diuinoÃgnatulo,confirmetur obÃgnetur^r
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mortalf
-ocr page 287-m/s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c. CE\rr. jr, nz
tnQrtalefifum corpus gloriofo cor^ori Chrijli conforme futurum^ AmmamyeroremiÃionem peccatorum accipere. Hoc enim fibi yolunt yerba ifia : Infiabilimentam animx noÃrlt;eamp; corpora,
Qmdaiitemhoc Satramencumpuram^ incruentam hoÃtam apl)ellac, ab ortu Sol^ ypijjadoccafum 'Domino oÃiratur,pro lt;iwfejfo accipïmm , eo tarnenfenfu^quoÃpraprophetiamâMala-yocabulum facrificij tncruenti expltcauimu^.
*ExTheol}hyla^oprolatum teÃimonium, nouareÃonfionenon indiget. l^mitto enim le^orem ad ea, ejuxfupra de yocabulo Sa~ t'ilici),amp;de typoâ\lelchifedecbi dt^iafunt.Het}^ enim lotptitur Theophyla^iM yel de facrificio quot;Miffx, yel de yna Sacramenti J^ecieifedde facriÃcio crucviprincipaliter, deinde etiam de facri-commemoratiuo integra a^onii in cÅna Dominica : Q^d ex dlià eiu^dem authormanifeÃumfit teÃimonifi.
In lohan.cap.t^.inquit: Q^maccede ad calicem commu-^ionu fanguinn ChriÃi, it a afie^hafis, quafiexipfo latere bibat. Hec yerba nonpof['unt intettigi de Sacerdotibitf , (]ui confecrantt ^facramentum juti tpfirum manibtes traitant : fed de Latctó ac-(tientibin. Cum ^ CCED IS incpuit, adcommunionem/Hetl^ lt;ùt'. Sanguinti (hoc enim Faber adÃgt;iritualem fruitionem de^ torquere pofet) ÃdC à Lie I Si qui elf communia fanguinis Cbrtfîi.Ingenuè er^o fatetuti fiia atate Janguinem ChriÃt ex calice Jjamp;i folitumiaeproinde ytriujqj Ãeciei yfum adÃruit.
Idem in EpiÃ, ad Hebraos cap. . feipfum interpretatur , de quail[acri(icioinâ\latthxoamp; Lucafiripferit,yideltcet non pri~ uat«°Mtfiei(edcrucif : ciiminqiiit: Sic amp;nbsp;Chriflta fimel oblatiu j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quo ( Ipfe à feipfo (m cruce) à nemine alio (quibws
yerb»répudiâtoblationeni'^lifja) EtiamÃenimFontifex efÃ, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnenfimul nbsp;nbsp;incenjum, amp;nbsp;yiUima,
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b z Et
-ocr page 288-QTIKTà CLASSIS, DL TESTJ^IO-â Et HebAo.EÃq^ 'tgt;nümfMrificïum,non multa^tjitando^tii^â* Ãmelohlatitf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;btcflenum, amp;nbsp;tjihuplenum amp;perft^^*
Qwmadtnodum emm in multts loeit oblatui Chrifluf 'vnutn pttf el^,amp; non muit a corporate amp;nbsp;ynumfacrtficium,
Elura ex Eatribu^ quintx centurix Faber prof erre non f O' tel^. Hubes teÃittm def tere incipit, qua noJiram fententtaW oh* rm opprirniq^pojfe yanaperjuafone gloriabatur.
Pontifices Roma-
ni,qui'ntæ centun'æ»
COeîeftntts t.Eont, ^lt;ÿ.anno Domini^^li.infiituit,''vt'TÃâ nil Dauidit ante jacrificium antiphonatim ab omnibus nerentur,quod ante fieri non confueuerat. EerleSla enim Epifi»^ tsquot; Euangeliofnitfacrificio imponebatur. Ende tir eie hoc inJiitV' to excerptijunt Introitus amp;nbsp;Gradualia, atq^ Ofiertoriaanteà crificium. Ãergom.lib.^ .fol. 16 6.
Idem confiitutt, quot;yit Diacono JttggeÃum confiendente, Efithnvf a populo cantaretur,qui Graduale dicitur, Tlatina in yita Othquot; Jimi.
Leo I.Font.4.7. anno Domini ^/^i.fa^t,'ygt;t hac '^erba,finy Hum Sacrificium, immaculatam hofiiam, amp;⢠Hane igitur obl^ tionem;tgt;sq^iDiesq^ nofiros in tuapace diff onas,amp;t.intra aiHontm myfierij dicerentur . âPolydorua de inuentoribuf rerumhb,'}» tap.u.
Hilarius x.Pont.^Z. anno. lege cauit,ne Sacerdos yxo* rem ducat, nifi yirginem , GratianusDiJi.i^. fan . (jtranduni erub,
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fxby
-ocr page 289-^ns TCEm.r. »Ã4.
Eilïx â ^.âPont.1^0.anno âÿïo.infiïtutty'Vt à foltt E^ifco^it dedi--tArentur templa, effet^ dies illefejins^ annïuerfanns, Polydorut de inuent.lth.ô.cap.i.
Gelafiuf i.Tonr.'ji. anno 4.90. cenfuit, yt cîericorum ordina-tiones juater in anno de cxtero fièrent, amp;nbsp;die Sahhathi tantum, turn antea femel duntaxat in Idouembri fieri confueuififent. âDifl. â!'lt;i.Qan .Ordinationes.
Idem inâMtffa ordinauit Qllellas, Sécrétas, Complendas, eir Cradualia.Innocentw ^.de Sacra. altarts°Myfi.lib.z.cap.i6.
Q^dyeroomms illa Conjiitutiones^lifidm Papifiicam atti~ tient 1â Hetfj enim CÅlefitniis talem cantum Pfalmorum infiitmt, în juo ynicus 'verfiss ex toto aliquo Tfalmo a Sacerdote muÃtte-tw,'^elà choroignota lingua decantetur atij^ repetatur, ad/tgni-/îtanda Patriarcharum amp;nbsp;Profhetarum fiagrantifiima defide^ ria,juibw aduentum°Mefiiee,futuriferuatoris, medullituffufiii-rahantjficut Faher comminifcitur. Sed ciim ah Imperatore Theo-dfiQzxonuocatum effet Concilium Ephefinum,contra harefin FFe- Latfouiss-florij ,adfuit amp;nbsp;CÅlefiinus,non tanquà mPriefès,fed,''vt aCyril-io lt;gt;ilexandrino in efiijiola ad Flefiortuni yocatur,Coêfiifcopugt;! eâquot; Ãmfacerdos ,pari poteflate cum cxterts Efiifcoÿis numero ducen-tù.Iht turn inter rcliqua corà m yidit nbsp;nbsp;audiuit, lt;t Gtæcw in ce-
lebmtione cÅnx Dominica intégras Pf aimas concimiquem morem tiima^lirohaffety'vtpar erat,damum reuerfus, in P^mana Eccle-fiAeundtm infiituit.
Pfalmos autem in Graca Ecclefia no mutilatos fuiffe,yt in ^üf [aPapifiicafieri folet,fedinte^os decantatos,tefiatur ChryfoÃ. trifintaduntakat annif CÅleflinoprior,in'Piatthaum , Homilia tndscimaficutinfexta centuria fuhGregorio 'Pdagno audiemw.
Torro quii nefcit,Pfalmos non folum decw çÿ ornamentum,fed Ã'ptaiipu d partem eÃe aLUonis ceena Damiriica ? Sunt enim aut grntiarum aèlio, aut precatio^ aut yaticinium de Chrifio, aut do-b i ^rÃMt
-ocr page 290-CL JS SIS, DE TESTlUO-doÃrina,aut e^horiatio, au[ confolaüo:quas ob ret cxna ei^.Icaj^ Efalmi à Ctelejitno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;commune habent
truncato amp;nbsp;lacero ïntrottu amp;nbsp;Graduait 'Mijja,fedjj)eilant aho' Ãram ccsnam, in qua hodie,Deofitgratta, populus nofirarutn lefiarum magna religionefiuautfitmot hymnos concinit, lam tir Leoniaprtmi (^anonem de fian^o fiacrificio, immacul^ ta bofiia amp;nbsp;oblatione amp;c.non de Tafiifiica °h4ilfia,fiedde tota onecxna,totiuf ecclejine commuai,intelligendum ejjè,euidenttril fiemet demonfirat tnjermone quadragejtmalt qui tncifit: dicaturuf yobit amp;c. ybtjtc de â^antchtels loqttttur.
O*mqj adtegendam inftdelttatem fiuam noflris audeant nichai tnterefie myfierijt, it a Sacramentorum communione tempérant,yt interdumtutiuflateant, oreindtgno corpuf fii accipiunt,fitnguinem 'vero redemptionit nofira haurire otnWâ no déclinant. Ã^d ideo yefiram yolumitf fictre fan^itatem, buiufimodihominet yobts amp;nbsp;his manifefientur indicijt,amp; deprehenfiafueritfiacrilegafimulatio, notati rirproditi à Sando' rumfictetatefiacerdotalt aiitorttatepellantur. Qwniam Paulin ecclejtam Deiprudenter pramonuit,dicens: 'Rogo yosfratret,ytohfieruetid eos, qui dtlfienfiones amp;nbsp;offèndicttlafi'^â ter dQEirinam,quam nos didtctfiia,faciunt: eir declinate ab ill^* Hutuficemodt enim QhriÃo 'Domino nofiro non firuiunt, yentri: amp;nbsp;per dulces fiermones nbsp;nbsp;nbsp;benedi^iones fieducunt corda
innocentium. Hacille.
Germ.fol-8iâ Fatetur altbt Faber ipfi,qubd certum haberi nequeat, ÆÂ«gt; Ut-foi.ij7- tempore generalis y pts yniuafieciei receptuafit. Sedne erret, d^omanum Fontificem Leonem audiat, aperte docentent, yfidf yfiuafigt;etiei yniusprimo defienderit.
âPrincipio, originem ynitts ffiecieiad^lanichaos refert,pdinâ ter cateras monfirofias, quas tuebantur, opiniones^a yino etiam eibfiinebant,ficut'\lahometifiee hodiefaciunt: tarnen
-ocr page 291-^f/s Pó*«. CE^T. r, GinfiiAniJmumfimulantti^cumaliji conuemelant ad condones, freces,eir Sacramenta:yt^ tutttti laterent, ^uemadmedum lud« fee lus reli^os latebat ^^dpoÃolos, accedentes inturba ad corjgt;ua Cbdfi,id^ im^io ore accipientes, calicem yafrè amp;nbsp;fubdoli decli^ nabant,eà ^uodereaturam yïni abominarentur.
Secundo,docent yerba Leonis,'yifum yniw Ã)edeiÃto feculo,
lt;amp; priortbuf amp;nbsp;fojïeriortbus Jeculis, tgnotum fuifje: monet tnimhose^nouaifta amp;nbsp;injohra cement are tanquam hccrencos notandos, amp;ffirituali gladio eccleÃa,hoc effeiicommunicatione feriendos,amp; ^aà à corpore (fhrijd abjciÃos,eic eccleÃa amp;nbsp;focietäte SanÃorum eijeiendos effe.
Tertio. Declinationem calicis Leo yocat facrilegium,boc Cijiint ordinis yiolationem,qua tum djSla tumfaSla Domini fur-to eir depradatione abripantur. Quodfacinw, omnium furum predonum audaciarn ac temeritatem Jùÿerat,
QiMrto. (oncfueritur cumTaulo, dogma deyna ffecie,purte: dobbinte ^poÃolorum aduerfari,magnas dijjinfiones eir oÃendi-tula in eccleÃa Rarere,
7oÃremb,teÃatur jSacramentum fubytra^Ãecie non fold Sa-terdotibus, fid eir laicis in 'E.omana EccleÃa exhibitum fuifje. Lequitur enim de ijs, qui occulte litbreÃebant ctsterd integrum Sieramentum accipientibus: non de ijs, qui ^IÃas celebrarunr. ^ea tnim °hdanithlt;td licuitfm eccleÃa T^mana confecrare amp;nbsp;telebrare.
Qwdputas,obÃcro,Leonem diSlurum cÃe,à ex mortud reut-uifeens, yiderer Sacrificulos yerba ipfiur, (fanSlum SacriÃ-ttum, immaculatam hoÃiam) ad ynam ffeciem âMifÃatiti fucrificij detorquere Æ Equidem non diÃimulaturum banc in-I iuriam credo ,fèdin haeprorupturumyerbet, OyosperditiÃimoi à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nebulontSf
-ocr page 292-Oymr.à CLASSIS, J)E TESriMO^^ nebulones, amp;nbsp;htereticos impjÃtmos. Sucine yosfuh mei fratexcu diutna,s leges conuellere, laicos fangutne redetn^^'^'^'^ jHaÃfoliAre f 'Dijjenjiones amp;nbsp;offendùulei in EctleÃajer ere td non à ChrtÃo dtdtcertttSi netf^ ah ^AfoÃolsd, neq^ Ã
à cathoUcA E(cleÃa,nelt;{^ 4 me denttji, cuiu4 authoritatetn fudentiÃtme obtenditis. HauÃÃü, hauÃÃis inqttam, chteorum inilgt;robiÃtmorum hominumfeabu^ ; qui attendunt ià ritibies impoÃoribus, m doih inis ebemoniorum, perÃmulatiwtl^ j falÃloquorum, cauterio notatam habentium conjcientiam . benttum contrahere matrimonium,iubentium abÃinere à ctbti)amp; ! yiniprxÃrtimpotu ; quod yinum Deuâ ireauit adÃtmenlii'''^ 1 cumgratiarumabliQnefidelibu^,amp; ijs qui cognouerunt '^erniitl^ amp;c. '^'lalè yaleatis jjortentoÃharetia^execrabiles eÃü 'Vos amp;nbsp;blrina 'veÃra, de ynaÃecie eir facrificio '\biÃte, Hac Leo,fiin fi' ufs eÃet, ore rugiret. 7gt;lunc idemÃriptis rugit, rugiet^ yÃ, Ãnem mundi.
Eontificts Hilarij ConÃitutio debigamia, età fatis tioÃd e^^,non tarnen omnino interdicit Sacerdotibus matrimonO) fedconcedit, Efifiopum amp;â 'Diaconum ynius yxorif , modo iif' ginis,maritum eÃe.qua ConÃitutionegublicam honeflatem in cleÃa tueri yoluit Elilariw. t^dhxc, nthtl mutât hxc ÃonÃttOâ tio de ÃtbÃantia ceente dominiere, fedtÃlitutionem ChriÃi inuiola-tam relinquit.
Idem iudicandum ef^ de ConÃitutioneTontiÃcts FÅlicù, dedicatione EccleÃarum ör anniuerfirio eiugt;s feÃo. Hat meà Tudaicae^ quamChriÃiana. EtenimChriÃus Canamfuamn^'i^ in dedicate temÃo, non in confecrato altari celebrauit, Ãedin domo ciuts leroÃolymitani, in communi ceenaculo, in communi men[i) in qua alias quoq^ cibuf eirpetits capi folebar. Heqfacerdotalibit* bitu ornatws fuit, fed quot;vulgaribtts eäquot; quotidiants indutus 'vefliâ bus.SuÃulit tnim amp;nbsp;abrogMiitLeuittcum ftcerdotium,necaliit^ quoddatn
-ocr page 293-KUS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c. CE KT. K iïlt;(
^ttoddam exftrnum Sacerdottum tnÃitttere âVoluit .qua de re ydpo-Ãolii4 ad Hcl/ræos coptotè diljeruit.
runtamm, cum yj'us «ente 'Diminic.e, maxime quoad fub-Ãantiam, tem^oribits Fælicupuntt adhuc amp;fyncertufuerit, ac di/crim:na locorumperfe adiaphora Ãnt eäquot; Itbera hcuit ipÃ, pro libertate QhriÃiana, ordinn, decorii gratia, certos (ÿ*pectdia-^ res locos celebrationi ceenaiDominictedeÃinare.Quemadmodum amp;nbsp;à ^itdnos, «ena âDominica nonin f(n-o,non in Qaupond,non in ta-bernis, alijsiie propband locd,Jed in publico quodam , in btihc yf»m extru^o ac deÃinato loco celebrari jolet. ftaq^ conÃcrans temÃd amp;nbsp;altaribits non re^'e colligitur, KliÃam ejÃe facrificium ^ro viud (iT mortud.
Taceo, quod QonÃitutiones de conÃcrandd templd amp;nbsp;altari-bicsvaldeliint incertte.Tob/dorus enimde inuentoribus rerum Id. 6, ca^. 8. FÅltci tertio tribuit, qui yixit anno Domini 20. Gracianus autem adfcribit FÅlici eiin nomind primo, qui vixit ^mo'Domini 270. boe e^, ducentd annd eir amplitts, ante bunc Felicem tertium. F^idetur autem 'VerioreÃe'PolydoriJ'ententia, pu Felicem tertium barum ConÃitutionum authorem facit.FFam rribttsprimd po!^ ChriÃum natumfeculd, hoe eFf, trecentd annd ante ConÃantinum âMagnum, ChriÃiani rara habuerunt tem-pla dedicata.Sed âVt mdior effet ac religioÃor apudpoÃeros har um Fon/litutionum authoritas, 'Pontificiorum annalium Script or eSj Faliciprimo,tanquam antiquiori,tribuerunt.
Torro Gelafij fecundi QonÃitutiones duplices funt.iAlia enim pirfonas eäctempus deÃgnant,qui ö* quandoconfecrandifint Sater dot es: alus partes qitasdam ad formam Miffæ pertinentes de-fribantividslicet Colleras,Sécrétas,Complendas, amp;nbsp;Gradualia. Qmfecratio a-item Sacerdotum illd temporibus non confifiebat tnQbara^iere indelebili, inun^ione olei, rafura, tonfiira, amp;po-i teÃat«
-ocr page 294-Of INTà CLASSIS, DE TESTlUÃ^ teÃate offerendi fro yiuis eä- mortuü : qttas lar natas nugas fatus hodieÃiffiiit ; Jed erat publica er Jölennu declaratto, . nam perjonxper impoÃtionem manuum ad tniniÃerium EcdeÃf amp;nbsp;eleElte eÃent. I^ro quibiis EccleÃa preces conciptelgt;^^ Jundebatq^ ad Dominum, yt miniÃris Juü JÃiritum ÃanBum girt dignaretur, cuiiu aÃiÃentegratia VerbumÃdelÃer docerià ab auditeribits yeraÃde recipipoÃet. Qwmos hodiej^ in EccleÃjspii obÃeruatur. Vt autem maiori deuotione illa pera^iâ rentur, GelÃiuspro libertate ChriÃiana quatuorpeculiares din ex toto anno feleïlos huic negocio aÃignauit. Vnde tarnen neqitit' ^udm âMffeÃacriÃcium aÃiruitur^
l
ToÃeriores ConÃitutiones GelaÃj de ÃollcEis, Secretis, Cortiâ plendis ^c. perÃe Stiles eirÃalutaresÃnt. Sunt entm aut precni^â ones, autgratiarum allionss : ac certiÃimum teÃimoniumperhiâ hentyâ^liÃamijs temporibtts nondum fuiffepriuatamyniinÃ^ criÃculi aClionem,Ãedpublicum cultum toti EccleÃte communerti» Idquod liquidé) apparet,ipÃamliteram Dettrum ColleClarttmà Complendarum inÃicientibits,
^rffragatur nobis alites quiÃiam Eeprefftts eiusdem Gem Canon. Comperimus, inquit, quodquidamÃumptatantummoM corporisÃacriportione, « calice Ãacrati cruoris abjlineant : proculdubio (quoniamneÃio quaÃuperÃtione docentur adÃrin^) aut integraÃacramenta percipiant : aut ab integris arceantnr! quia diuiÃo Unites eiwdem mjÃerijfine grandi Jacrilegio non pOâ ptruenire. Hlt;ec GelaÃus , eSr repetuntur de Confe, DiÃ. (an. Comperimus,
Germ fol-go. .Ãf/f Faber excipit, bunc CanonemÃlos (onÃerantesÃe^aref nonlaicos. FTimirum, inquit, (onfecrans debet, dum âMtffa ÃacriÃcium , quot;vtraqffemperÃeciefrui, quo Chrifft mandato fatts-Ãat (en Fahr o yel inuito Jeritatis confeÃio excidit) Neq, tamtrt cuiliitf
-ocr page 295-(ïrc. CENT. r. IÃ7 nihbet è yulgoytratn^Ãfeciem necejjarioporrigi opvrtet.t^iudü tinmen lahrile. Sed cum tpjd yerba Canonù, ttim cmnes arcum-Ãwtite hancgloÃam rejouant, amp;nbsp;euincunt, non de Sacerdotibw iwfecrantibw, fed de laicü adcommunionem accedentibin in^ telligendum eJfe.Si emm Sacerdotes confecrantes ynam duniaxat Ãmpferunt (Ãeciem, dicas quaf^ybi calicemreh^uerint f Cerci ^jÃ^dife illos calicem yerifirmle non ef^.
Verum in alijs partibics 'Nliffa Tontificia Corfitutioniâ biis Gelaftj aduerjatur. Si/juidem GelaÃtcs confiituit, yc facrif^ da à populo ad^flijjam allata in quatuor partes dijlrtbueren-tur:quarumprimacederet Epifcopo, alteraclero, tertia paupe-diics^quartaadifitjs templorum impenderetur.Vide âPoljdorum Id. 5. cap, 10. Tiequibiif infra infetunda huiuf libri parte plura dicentur.
Concilia Centn-
(
riac quintæ»
D'Inter yniuerfale Concilium Chalcedonenfe, quindecim par^^ ticulares Synodos in diuerÃs locts ,ylfiis, ,gt;Lfricte amp;nbsp;Euro-pte, hoc quinto feculo célébrât as fuiffe conà at. Sedfolum lAga-thenà Concilium,de laica communione Faber allegat : quodanno Dominicelebratum eS^. 'Ecffondimits autemÃpra in cen--turia tertia, ybi Eufebij teÃimonium de laica communione dif-cuÃimM, Nuncigitur adreliqua eiM centuria (oncliaprogre-diemur,
i z Qn-
-ocr page 296-â QTINTÃ. CLJSSIS^DETES TiW-
Qncîlium Chalcedonenfe^ '^ninerfale quartum^celebrutum anno domini 450. 4 quo triapriora,Concilta quot;vmuerjalia, num, Qnjlantino^olitanum , amp;nbsp;E^heÃnum, approbata firmataJtint.
Concilium Conflantint^litanum tcrtium, celebratum domini approbauit prxdi^a quatuor Concilia ymuerÃhAlt; y'de Elatinam in Eigilio,
Cum ysroJacramentum ccente T)ominicxÃtb prioribus liqs nonfiierit facrÃcium quot;Miffaticum, fed communicatio cofâ poris amp;nbsp;fanguinis ChriÃ, amp;gratiarum a^io totiw eccleÃtef in quatuorprimü Cttiturijs demonÃratum e/Ãj fequitur, ult»gt; de cÅnaÃnÃÃe Concilia quintx Centuriæ. ^lioquinpriorum Clt;)nâ ciliorum Decretis nunquam jubfcripfiÃent.
4 Concilium 'Braccarenfe tertium, celebratum, iinno T)omirii 582. non longe ante Gregorij quot;^agni tempora, Decretum lulij eitano* minusprimi EontiÃcts,de non tradenda intin^a EuchariÃid, t(* petit amp;nbsp;confirmât, hifice yerhts: Illud quot;y/ero qubd pro completni^â to communionts imin^am tradunt EuchariÃiam popults,nec prolatum tefiimonium êk Euangelio recipit, y bi Jllpoflolus corptu Juum amp;fianguinem commendauit: feorfim enimpanfi, eirfeorfM calicüs commendatio memoratur. âMam intinBum panem alip ChriÃum prabuififi nonlegimtus ,e\cepto illo tantum dificipulo) ^uem intincla buccella magifiriproditorem ofienderet,non qutc Si cramenti huiw inflitutionem monÃraret. quot;Mam quod de eicprefi lotro, ide^l^ , de yuarum grantspopultts communicatur, yal^ e^C omnino conÃfium. tire.
V\des, qudtumuts eo tempore aliqui ab infiitutione Cbrifli de* fledere incÅperint, amp;nbsp;â^lanicbxo errore infedi, à potu calicis aI-horruerint,tarnen Eatres acriter reftitife, çjr nouationem iftAin de intindopane, aut e\pejfii botro fiuereprohibuifiè,tanquà mpriâ mx inÃitutioni contrariam, fdam difirt'e fatentur, corptis
-ocr page 297-CENT. r. 128
Chrtfli feorjimin fane manducarit^ janguine m eim feorÃm eic (alicebibt.
Otm^, höc (oncilium yliimttm quintte (enturix fiterit, Tâjx decern annü ante Gregorium âMagnum TontiÃcem celebratum, a}paret,fexcentii Qhrijlum annit) nullum jacriÃeium âMef-jatKum, nullumq^ ynntsÃÃeciei yfum extitiffi,
Sedage,froducamtts m medium mundani,fed tarnen ÃbriÃ'ia-ni MagiÃratits teÃimonium, quo tertiores reddamur, Ãcenam Tiominicam yltra quingentos annospo^^ Chrifii adcxlos aÃcenÃo-^tm,nonÃiÃe[acriÃctumTliÃaticumjÃedgratiaru ablionem, e^r (ommunicationem totim EccleÃx de corpore amp;Ãanguine QhriÃi.
LaudatiÃimiu Imperator luÃiniantts^I^manas QsÃareas per luriÃconÃiltos eruditione amp;nbsp;prudentia praÃantiÃimoj; ^on^erijtir in ynum corpw redtgi curauit. Is in Nouellù ConÃi~ ^wionibw.Tit. De EccleÃafiicts diuerÃs Capitulis,»23. ConÃit. '^utkenticay it aÃatuit,
â¢Adhxc iubemus^ytomnes EpiÃopipariter amp;⢠Tresbiteri^riOn ^^titomodoÃdclara yoce, qux aÃdelipopulo eicaudiatur,Ãacram eblationem amp;preces in ÃanCfo Daptijmate adhibitas celebrenty ^^ietnaiore e^inde deuotione in depromendis Domini Dei laudi-audientium antmi efferatur.lta enim D. tyipoÃolm docet^di-(â tns in prima ad Corinthios EpiÃola: Enimuero à Ãolummodo ^enedtcas Spiritu, quomodo üs,quipriuati locum implet, dieet ad ^ratiarum aTionem tuam Deo ipÃim i^dmen^quandoquidem quid dicas,non'ygt;idetfâ Tu quidem pulckregratias agüs, alter autem ^WsdiÃcatur. Et rurÃw in EpiÃola ad'EpmanosÃc inquit: Ãor-j^idem creditur adiuÃiciam^ore autem Ãt conÃeÃioad Ãalu-ttm.
Hts igitur de cauÃs cenuenit, yt inter cateras preces, ör ea, ^'^^inÃanEfa oblatione dicuntur, clara '^oce à religioÃÃimü Epià fopts Tresbiteris Domino noÃro leÃu ChriÃo, Deo noÃro, cum
i 3 âPeart
-ocr page 298-QTIKTÃ CLASSIS, CE^T. K
Tatre amp;nbsp;S^iritu fanÃoproferantur.Sâturü rebgioÃÃimü docibu^, quod fi quid hor um negleicerint, amp;nbsp;in horrendo iudfci» magni T)ei,amp;fieruaeorit nofiri lefiu Qhrifii de hu radonem dentiUeq^ noihxc cognoficentes conquieficemws^relinquemufqi in^^ ta. Hxc iUe.
Q^fio^num hxc in priuata âMtfifa olfieruantur^ quot;^ihil minui. ïaShanc quidem 'Pafifite Parres,Concilia, âDecreta,'^(t^ fias Qonfiuetudtnes. Sed nemo eil^ omnium, qui ctinUas tam uinas quam humanas Leges audaciuf tran/gredtatur, dentiu4 contemnat,quam illi iffifian^ifiimi fiTiijsf lacet,LegtiVH amp;nbsp;antiquitatis cultores.
Sic igitur locuplettfiimts teftimonijs Patrum,Pontificum,Ciin-ciliorum,amp; Imperatorum deniq^ confirmauimus,quodquantum-ttùs myfierium iniquitatts,hoc ef^, abominandum idolum Pontificix,hac quinta centuriapaulatim fiefie exeruerit,PominuS tarnen /ubinde heroicos aliquot Dohlores e'iccitauerit,qfacris htt-rts infiruSli, fyncerum yfium cÅnx Dominica in ipfa quoq^ poma-tta ecclefia, contra omnes prophanationes,yCq^adannumPomim fëiccentefimum firenuè de/enderint. ISLili ergo Faber alios tefies,prater Patres, Pontifices amp;nbsp;Concilia quinta centuria habeat, qutbtts quot;^ijfiam JuamprL
Uatamfulciat ,iam iam tot a
corruet.
Finis primi Tomi.
-ocr page 299- -ocr page 300- -ocr page 301-TOMVS PO-STERIOR.
ntegræ Hiftoriæ de Milfa, authore D.
Valentino Vannio.
r r 3 Æ Xâ G Ã. j $ 3.
-ocr page 302- -ocr page 303-CENT VRlA ' SEXTA.
ân priori huitu y olutnnis Tomoi amice gt;nbsp;cg^muf potiÃimtim de yere E-uangelicaâMtÃa, boceT, gt;nbsp;defacratiÃt-
Domini noflri lefii Chrifli^quam Euangeliflie amp;nbsp;i^ipofloli a Domino ipjo acceptamnobti tradiderunt , quam 'Vetufli illiDo^ores Ecdeflæ , quosTa-^ rresyocamui, flxcentos circiter annos
Chrijii ad cÅlos afcenÃonem , fonfianter retinuerunt.
Efl enim aliquoties abominandos âKdifÃe Tapiflica errores prorenataperflringere me oportuit : hunc tarnen fcopum propo-fitumhabui^yt exJacrii LiteTif,hiflorijs Eccleflaflicii,Concilias, Eâatribit! Dodoribits Eccleflce,in claram lucem educeremJyn-terum ^erè Euangelicum yÃm ccenx Dominicx: amp;nbsp;qnot fe-tuliiilleinuiolattupermanflrir, demonflrarem. Itaq^prior Tolt;-nrne iure inflcribipotent: De '\lifla Euangelica,
Sediam ab bacÃexta Centuria alteruniTomum exordimurt - T)eâMilJaâPapiflica. ITam etiamfiquadam in fequentibtu centu-r'ijsde Eiiangelica â^diÃa occurrent, ad hunc tamenflnem pctiÃi-mtimreflgt;icimus collimamitf ,yt borrendatn propbanationem (cena Dominica ob oculosponamtts,oflenfls initijs,progreÃtonibits, incrementii,propagationtbuf'\4ilfle7apflicx: quando, qiiomo-dQ,ciraquibus,fingulainuenta,conflarcinatai auQaamp; amplrfi-tà tafuerint.
kA a t Ex
-ocr page 304-CLASSIS^-DE
Ex hac Autem centuria Faler yntim faltem teÃem GregorïumprimumF^apam: qui °Magni cognomen fortn»^^^^ eo quod nec ante necpof^ ipfum ylltn Eonttficumplura de rico SacriÃcio conÃituerit. Hune ergo Faber yt minimum decies allegat,ad euincendum ficum illudfigmentum, quod ÃtfacriÃetumpro '\iiuù amp;nbsp;mortuvs.
(2^a yero Canon, qui amp;Ãcreta '^tffa dicitur,foni e^ caput omnium fere abominationum âMifjce,placuit ilium fub greÃu â^iÃte FontiÃeia, deyerbo ad'y/erbum^fcribere, ytf' iti lector yideat,me nihil eicmeo ingenio conf £lum, fed omnia if fs '\liffa,riorum yer bit eiepreffa recitare. Ft enim yerba prim^ inÃitutionus ab Euangelijl^ defcripta,funt fundamentum par^ eir Euangelica '\liÃee: ita yerba Canontf funt fundamentiifi 'Fdi/ÃeFaptÃicx,inquototaiÃaÃruSura idolatrica eiceedifiat^
Canon MiHæ.
igitur clementiÃime Tater,per EÃim ChriÃum fliutA tuum Tiominum no/lrum fupplices rogamtts petimua'-yti accepta habeas c^- benedtcas,hacdona,hæc munera,hacfanda ÃaeriÃeia illibata. Inprimts qua tibi offerimw, pro eccleÃa tna fanda Ãatholica, quampaciÃcare, ctÃodire, adunare, cir regere dignerts,toto orbe terrarum,ynd cumÃamulo ttto, Fapa nlt;Ãro amp;nbsp;â-AntiÃitenoÃroFL. ^F^geno/lroFl. amp;nbsp;omnibtti Orthodo-xid,atq^ Catholica amp;nbsp;lt;gt;ipoÃolicafidei lultoribtts.
'X'lemento, ^Domine, famulorum,famularumqj tuarum Fh. cÿ H. nbsp;nbsp;omnium circumÃantium,quorum tibiÃdes cognita edf,
nota deuotio: pro quibus tibi oÃerimus^ y el qui tibi oÃerunt, hoc faerifi-
-ocr page 305-^ISSÃ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vf. ft
fiicrificiitni laudn^pro fe omntiu^ fro redemptione fumjiiarum^proJ^eJalutK amp;nbsp;incolumùatff ÃM,tibt^ reddunt yitafua^teterno âbeo^yiuo amp;nbsp;yer o.
Communicantes elt;r memoriam yenerantes infrintfs gloriofa femper yirginió ^fdaria,genitricü Tiet, e!sr Tiomïnï nojiri lefu Chri^ïi.Jèd amp;nbsp;beatorum Ldpojlolorumacmartyrumtuorum, Te-tri,7auli, lAndrex, lacobi, lohannü, Thomx, lacobt, Thtltppi, 'Bar[holomiei^ïa[tha:t,Simonn amp;nbsp;'Thaddlt;ci,Lint,Qletï,Qltmen-tn,Sixti,CQrnelij,Cyprtani, Laurenttj, Chryfogoni, Iohannis efr TaulijCoJmie amp;nbsp;Tamtani, amp;nbsp;omnium Sanflorum tuorum,quoru, mefitis, frecibus^j concédas,yt in omnibus protebïionis tune mu-niamur auxilio,pereundem ChriÃum Dominum noÃru,^men.
Hane igirur oblationemÃruittitü nojiræ,fed amp;nbsp;cunfbefami-liatuaqiiiefiimus,Domine,yt placatus accipias,diesq,nojîros in tun face dÃonas,atq^ ab aterna damnatione nos eripi,cir in ele~ ^orumtuorum iubeas grege numerari. Ter ChriÃumDominum ^oÃrHm,vd.men.
Q^moblationempu Deits in omnibus qutefumus benedi^am, lt;i^[mftatn,ratam, rationabilem, atteptabilemqjacere digneris, I nobü corfus cÿ-ÃanguisÃat,dilebiiÃiniiÃlij tui Domint noÃri
Iifu ebriÃi.
Q^fridie quampateretur,accepitpane inÃnfias ac yenerali les manus fuas,amp; eleuatis oculis in caelum, ad te Deum patrem Ãum omnipotentem, tibi gratias agens, benedixit,fregit, dedit difdpnlisfuis, dicens: tAceifite cif manducate ex hoc omnes: boceiC eorpus meum.
Simili modo,poÃquam cÅnatum eICgt;es(eiÃiens amp;nbsp;huncprxtla-rumcaltcem injanîîas ac yenerabiles manusÃtas, ttem tibi gra-l n« a^ens benedixit,dedit difcipulis fuis,dicens: Acipite amp;â btbi^ I te ex eo omnes: hic eiC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;calix fanguinis mei, nout eir xterni
I nbsp;nbsp;nbsp;sefiamtn(i,myà erium fidet,qui pro yobis amp;nbsp;pro multis effundetur
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C/L a z in rt~
-ocr page 306-QTIUTÃ. CLASSIS^DE
nemfeccatoru.Hxc quotiefcuij^fecerztif,in mei memoriaÃtd^^^' ÿnde nbsp;nbsp;memores T)omzne nos ferm tui,jed et plebs tua
tiujdem ChriJïtfilij tvà A^omâni Det noflri tam beatapaÃionisi*'^^ nonamp; ubinferts rejurre^ionbstfedamp; in cÅlosglorioà afcenfiO'^ ntd offerimu^prxclara '^aiejlatt tux de tuts donis ac dacis,bfââ'' puramjjoÃiamfanBam, hoÃiam immaculatam, panent ftndttV* yita 4eternx,amp;calicemfalutis perpétua.
Supra q^uæpropitio ac fereno yultu rejÃicere digneris amp;nbsp;cicctp ta habere:Ãcuti accepta habere dignatua es munerapueri â¢Abel^eirfacrificium Patriarch« noÃri Abraha, eäquot; quod tibi eb' tulit Jummtts facerdos tuua °Mehhifedech,fanlîum, JacriÃciti«^gt; immaculatam hoÃiam.
Supplices te rogamtes^omnipotens T)etuÃubeÃacperferri mantts fan^t Angelt tut,in Jublime alt are tuu, in coÃeilu nx^MaieÃatts tua^yt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'______' . nbsp;nbsp;nbsp;.1.1^...
quotquot ex bac alt ar ù participattoniiÃquot; I
...... ^*tilt;iiîb(^ gt;
crofanBum filij tui corpus amp;Ãanguinemfumpferimus,owdtbf^ nedi£lionecceleÃi e^-gratia repleamur. 7er eundem ChriÃum tninum noÃrum. lAmen.
quot;Memento etiam âDomine famulorum famularumq^ Jd.dr quot;M-qui nospraeeÃerunt,cttmÃgno fidei,amp; dormiuntin/ef no pacts, fpÃs. Domine, amp;nbsp;omnibus in ChriÃo quieÃentibttiquot;' cum refrigerij ,lucis'eir pacis,y t indulge as, deprecamur, per etui' dem ChriÃumDominumnoÃrum. taimen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
quot;Kobis quoq^peccatoribus famtilistuis, de multitudtttc miÃ' rationumtuarumÃerantihits, partem aliquam amp;focietatem ignare dtgneris,cum tuisÃart^lis ApoÃolis amp;nbsp;Martyribus,citmïe' hanne,StephanoÃMathia,âBarnaba,Ignatio, M-lexandro, 'Udif cellino, 7etro, Fxlicitate, Ferpetua, iAgarha,Lucia,Mprief^lt; (Ãacilia, Aitflafa,rir omnibits ÃanBts tuis ,tnrra quorum nosuH' ( fortium, non x/limator meriti,fed quot;veniæ, quafumtts, largttsr a«' , mitte. 7er ChriÃum Dominum noÃrum. gt;A.men.
-ocr page 307-UI ss Ã, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FL J
Terquem hxc omnia, Domine, fernher bona créas, fanElificai^ 'iiwjicas,benedict,amp;frxÃas nobM,per iffum, eircum iffo, eir in iffo, efitibiDeoTatriomnifotentitinynitate Sfiritw fanUi, omnis honor amp;nbsp;gloria.
Ter omnia fecula feculorum, ^men. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ,
Oremtcs. TracefCkSJalutarrbtn moniti,^ Diuina inÃitutione formati,andemtts dicere: Tater noÃer, qui es inceelis. SanBiÃce~ tùr nomen tuum..gt;4dueniat regnum tuum. Fiat Voluntas tua fient in ceslo amp;nbsp;in terra. Tanemnofirum quotidianum da nohts ho-die. Et dmitte nohts débita nofira ,Jicut eâquot; nos dimittimus debi-tortbiis noÃrts.Et ne nos inducas in tentationem, Sed libéra nos à malo.^^lmen. â¢
Libera nos quxfimus Domine ab omnibus maltsprxteritis,frxâ fentibuSjiSj-puturts.Et intercedente be ata e^gloriofa fiemper yir-iineDeigenitriceUaria,^ beatis jLpoflolts tuis,7etro amp;Fau^ lo,atq^ Ãndrea, cum omnibus San^lis: dapropitiuspace in diebus, noÃrts,â'sit ofe nnfiericordix tux adiuti,et à peccatofimusJemper li-bm,ir ab ommperturbationeJecuri. Ter eundemDominum no-finm lefiim Chrtfium filium tuum, qui tecum yiuit régnât in^ Militate Spiritus lanÃi Deus.T er omnia fecula Jeculorum../îmen.
TaxDominifit femper yobifciim.
Etcumffiritutuo.
Hxc facrojan^ comixtio eäquot; confiecratio çorporis amp;nbsp;fianguinis' Domini nofiri lejù ChrÃi, fiat nobis (ùmentibus talus mentis corporis,eÿ ad '\iitam xternam capeffindamprxparatio jalutarvs,
lt;gt;lgnus Dei,qui tolHspeccata mundi,mifirere nobis. ..^dgnuf ' Dei,qui tollispeccata mundi,miferere nobis ..^ignits Dei, qui toL lis peccata mundi,d'.na nobis pacem.
Domme Te ft ChriÃe,qm dixiÃi ^poflolts tuis : Tacem mea da ti'bis,pace mearelinquo quot;^obis, ne refpiciaspeccata meafidfident EccleÃxtux . Eamipficundiim quot;^oluntaterntuam pacificare eif' -1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coadunar^
-ocr page 308--rn^INTà CLj4SSIS, Tgt;E CMOUl eoadundre dignert^. Qm amp;nbsp;régnas cum pâtre in 'vnitttft JjfiritwÃtn^i 'Deusper omniaJecuiaJeadorum t^men,
Eax tecttm. Et cumÃgt;iritu tuo.
Habet e vinculum pacti,ei^ charitatis,'}gt;t aptiÃtis facrofandii
'Domine leÃu Cbrijîe,fiUDei'^iui^ qui exyoluntatepatrù«gt;⢠tperanteÃirituJ'an^oper mortem tuam mundum yiuiÃct^li, Li-bera me per hoc J'acroJanEîum corpus eir fanguinem tuum, aboffl-nibits iniquitatthus mei^, amp;nbsp;yniuerÃs malts. Etfac me tudfem-per obedire mandatts: amp;à te nunquà m fiparari permittas. cum eodem Deo Tatre in ynitate eiusdem fjiiritusfan^i niuii amp;nbsp;régnas Deus, Eer omnia fecula feculorum, tAmen.
Eerceptio corporis tui Domine leÃt ChriÃe, quodindigntts /iiâ mere propono, non mihiproueniat in indicium amp;nbsp;condemnatio-nem : fed pro tuapietate proÃt mthi ad tut amentum mentis amp;nbsp;torpor is,amp; ad medelam percipiendam.Q^ yiuis amp;nbsp;regnasDettSi Ter omnia feculafeculorum. Amen.
Domine non Jum dignus, yt intres fub teBum meum ,fedtun-turn die yerbum, tit fanabitur anima mea.
Tanem cÅlefiem accipiam,amp; nomen Domini inuocabo.
(orptts DomininoÃri Feà ChriÃi, euÃodiat animam meami» yitam aternam. Amen.
Quid tribuam Dominopro omnibus qua retribuit mihi Æ
Calicemfalutaris acciptam, amp;nomenDomini inuocabo. Lau-dans inuocabo Dominum, nbsp;nbsp;ab inimicis meis faluus ero.
Sanguis Domini noÃri left ChriÃi, euÃodtat animam nie Ain in yitam aternam. Amen.
Cor pits tuum Domine ,quodÃmpÃ,eiir fanguis,quempotaui,Ad' hareat yifeeribus meis: praÃa:yt in me non remaneat fcelt-rum macula, quem fan^a amp;pura refecerunt facramenta.
-ocr page 309-^ÃISSÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri. î
QMdorefum^Ãtnui quot;Domine, pura mente capiamw,eir de mU'^ nere temporaliÃat nobtis remedtum fempiternum. ^Amen,
quot;Plactat tibi fan^d Trinitas hoc obfequium feruitutii mex:amp; prajla,yt facriÃcium, quodoctdù tux maiejîatts ego indignM ob-tuli,fit tibi acceptabile,mihiqj omnibtu,pro quibitt illud obtu^ ligt; /tt te mi fit rant spropitiabile. Ter Cbriflum Dominum noÃrum, Amen,
Explicit Canon Mifîæ»
Nô« infiitui autem confiutationem omnium inutilium tit ab-fitrdorum yerborum Qtnoniis (hoc enimpeculiarem quendam li-bnm requireret) fidjuficepi tantum refutandospracipuos amp;nbsp;in-fignes error es , qui primùm Canone iÃo per Gregorium quot;^dagnum tonfirmati, deinde per fiucceÃöres tîlitts indies cumulatif atq^ tur-tiiatim in Ecclefiiam inue^fiunt,
Errores Canonis
maxime infianes»
O
lt;⢠Qvpdfingunt Sacramentnm corporis amp;nbsp;fiangutnis C^riÃi in tfit nouum fiacrificium propiciatorium pro peccatis.
2. (imd^lijfiariu^ idfiacrificium fiolus amp;priuatim edit atq^ bi-â bit, reliquis ociosè(fie£{antibns.
j. QuodSacerdospraJumit, per hoe facrificium amp;nbsp;priuatam fiiam fiumptionem, omnia mérita Ojrifli, ébcopere o^erato, alijs, ^fiq, pfiorum fiumptione,applicare impertiri.
Q^d
-ocr page 310-CLASSIS, DE
4. QuodLaicù ynaÃieciej (neij,^ tamtn in omnibm Ãcrtttl ^iÃn) Er«be[ur,fairnnientum yi^licet carports : Qaltx Atut'i^ facrilegeprxriÃttur,
Qwdjolt conjeirati eit (.aides facer dot es panem tisr yifiKi^) in âMiJJa, ör nujquam alibi, conjècrare, in^ corpw amp;nbsp;fangwntin Chrijiitranfitbjîantiareputantur , à quibus eixpants includttùh circumgeflatur, adoratur amp;c. contra legititnum yfum Sacramt^ ti.
6. Quod docent, invocandos efe SanElos, quorum intercifb^if eä' mo itts, adgrattam Dei yitam aternam pcruenire quei* mui,
7. Q^dpo^ banc yitam intertnediits quidam loc ha cÃattif
fit, inter eleBos amp;nbsp;condcmnatos, yideluet Eurgatorium, in defunEUpeccatafua aut Jubfequentibtts bonts cperibits yiutnd-' um, e\:equijspra:fertim,redimant .⢠autfuüs ipfirum diuturnis fnpplicijs, gräuiÃimis Turgatoriq cruciatiltts expient,pro iplt;b fattsfaciant^
8. Quod fanon peregrina amp;nbsp;ignota Ec defies lingva, tanquatn fubmijfo amp;nbsp;arcano murmure retitatur,yt à circumjlantibits Wl, exaudiri neq^ intelFigipoÃit.
Quodâ^lifiarij corpus tegr fanguinem Chrifii, cumcniml»f tneritts Sir bonisfiiritualibus ,precio yendunt, nefarium bul* Ãagitium imitantes.
Ssdanteqadmfingulos errores refellam, prafiat orginem amp;nbsp;Fqj autboritatem fanants exp onere.
â I«-Faber quidem aliquoties in librofuogloriatur, ip fas ^pcfiolot ^i famcelebraffe, quam inde ab illorum temporibus Ecdefia toto mundo concorliter yjèpadnofiumfeculumcelebrauerit. rum teÃantur tà m y eter es epuam recentiores atiqui fcriptorts, Canonem, qui faput '^liffa ePf, amp;nbsp;fine quo ^ifiam celebraripofi fi negant, non ab yno aliquo autbore nee eodem tempore compu^ ,
-ocr page 311-yr-
ftam, fed à pluribui confarctnatum, amp;nbsp;qutngentü demum annif ^-^fojloîorum tem^ord,^erfe^um amp;nbsp;ahjolutum ejje.
Innocentiuf nominü tertiuipeculiarem lilrum de %ltjja conjcri^jkf quot;De Sacra, aie. %lyjl. Ub. cap. jo. inquit : ^daÃut ^uinquagefimmprimus à Tetro, ejui poilÃ^ Syluejirum ^^lt;i.annn'vixît,creditur Canonem principalùer ordtnaÃe. Sed ^tdïcit Gregorttu in l^giÃro,qMdamtnomine Stholajïicn^,com~ pefmtprectin tUam, qua:jùper Eucharilhamficreto dicitur e^rc. Enfatetur Innocentïta^ Canonem non ab .yîpofioibs ortginemfit-^fmtrabere ;fedrelinquit in medio, 'vtrum à Gelajîo, an yero à ScholaflicoÃt compofitw.
Hanc autem fecretamprecationem Scholaflici, ejjè ipÃtm Ca» ^wem,tefiatur Gregorius ipÃe inâEp^Ãro parte 8. EpiÃola7^ ^^attonem, inquit,T)omtrncam idcirco mox po^precem dicimuiâ lApoÃolorumfuit y^t adipfam Jolummodo orarionem oiflationn boÃiam cmÃicrarent. Et yalde mihi inconueniens yi» Ãà precem, quam ScholaÃtcws compoluerat,Ãiper obla» ftonem diceremin, tir ipfam orationem , quam redemptor noiier tompoÃuit, fuper eius corpuf amp;nbsp;fanguinem non diceremtu,
Innocentio amp;nbsp;Gregorio adiÃpulantur non 'veteres tantum ex» pÃeores (anontf, yt t^Albertw ^agnuf, Guilhelmuf Durandi^ fede!7recentiores, 'vt GabrielâBiel, eir lodocus Clichtouew, ein» tniui DoSlor âParÃerÃs.
Gichtoueus in ^ntiluthero jic ait: Traditur quidem GelaÃut^ buun nominif primut ftimmits Tontifex, ipfum (fanonempreÃr» tifnordinaÃe atq^ coadunaÃe ad quotidianum °M.zÃx yÃm. Leo quot;^eroprimus adieeiÃe ad eum qui print erat in 'yfu, hanc depreca» toriamparticulam : Hane igitur oblationem feruitutü noÃra, fei cuUxfamilia tute qutejùmut T)omine ytplacatut accipiat, âBb X Gregorius
-ocr page 312-QTINTÃ: classis, quot;DE
Gregorius autemprimw adiunxiÃi tres illas continuéfubfej^* tes^etitiones/tgt;tpot'e:âDies^jnoÃros intact tua diÃonaSi at^^^ teterna damnatione nos eripi^ e!!r in elellorum tuorum tubeas nof
Lfo itidemprimus ilhÃntennx: Et quod
obtulit fummtts Sacerdos tuns âMelchifedech,Ãperaddidi]Ã le^â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tur hxc Jacra yerba: San^facrificium^immaculata hojliam-t'^
alijÃrnmi Eontifices diuerjo tempore alias facri Canontspartie^ las adieciffeprius compablis traduntur^ inflituiÃeq^ teremorixAS ipfo '^lijjce Qanone à Sacerdote,fuirafaciente,obferuandas,amp;lt;^â
Hîcrecenft Clichtoueus tresTontifees, centum tir ^uin^tiA^ ^inta annts à fe inuicem diÃantes, qui in farciendo Canone juAi â opéras locarint; amp;nbsp;addit, alios quoq^ âPontifies diuerÃ) tempvff aliasparticulasadieciÃe. Tanta molts erat, Pomanam londeft âigt;ÃiÃam.
Islauclerus Generatione 13 ,fol. lÿ 3 .feribit, Syricium huius no* minüprimum,Papam quadrageÃmum, in Ãanone adieciÃehAt yerba: Qommunicantes eir memoriam yenerantes.
Idem Gene.zo.fol.^o. Gregorius eins nomints tertius,i^ (anone adieiit: Quorumfolennitashodte. Kennis plus minus 130« po^^ Gregorium^lagnum,
Pergomates lib. i.fol.i 3 Ãexander eists norrà nis primutt ob memoriampaÃionis ChriÃi in SairiÃcto hoc addidit: Qw pri* die prius quam pater etur,amp;c.
Platina in yita Sergij,fol. 9 1. firibit de Sergio, qui centum aunts Gregorium fecutus ei^:Q)nflituit, yt in fraUione Domini* ci lorporü laneretur. tAgnus Dei,qui tolltspeicata mundi, mi* Ãerere nobts.
Germ fci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Faber ipà ^mbroÃo tribuit, hac yerba Ãanonis: Ende amp;
inemoresDomine nos tui Serui,Ãdamp; plebs tua ÃanSla,eyi. yÃqp QalicemÃaluttsperpétua. Ex lib.j^.de Sairamentts cap.0.
Sedne adhuc quidemfinis e^i^ conÃarcinandi Qanonis, HÃra enim
-ocr page 313-%fISSÃ, CE2^T. n 7 tnim memoria,Epifcopuf Herbipolenfis aliquot milliaflorenorum ^^pxperfoluit,yt hceretfibi'Patronos coUegiatie EccleÃx Her» ^tfolenÃs,Q)ilianum,(olonatum eÿ' Eotnanum, cxteris SanS^ i» Qf^one annumerare. EamÃacra res nbsp;nbsp;(anon,ye yberrimum
qtMjlum fariat.
Ãùm ergo (anon,Ãne quo â^iÃa celebrari non fotei(,po?(_ quingentos demum à ChriÃo annos, paulatim à multts yarijs^ 'i^rnanis 'PontiÃiibus conÃarcinatugt;s fuerit, coUiqueÃcie ante Gregory GelaÃj tempora, nullum in toto orbe ChriÃiano °UilJaticum ÃacriÃcium celebratum eÃe. Vanaproinde e^ Fa-iri ialiantia,quod uApoÃoli ipÃ'^liÃas celebrarint,acformam ce-ldgt;randarum âMiÃarum nobês prxÃcripÃerint.
autem tauÃa Gregoriumpermouerit, yt (anonem GelaÃj ^iolaÃici ynd cum alijs'^iÃÃe ceremonijsreformaret,acdeno-confirmâtet, facile êk illorum temporum hifiorijs colligitur. I^am ab anno 7)omini 400. circa quem annum T^manum Imperiumgubernarunt Honorius nbsp;nbsp;Arcadiw,yfiq^adannuTfo-
mini dij. quo Herncliius Imperium tenuit, boceà ,annts dr citer ^^centis,grauiÃimis bellis yexatum attritumq^ eà ^manu Im-fcriHtndn Oriente à Ferfisfin Occidente à Gothis,Vandalis, Hu~ n^^c. deuafiatxÃnt Ecclefi(e,yeteres harefies recruduerunt,ac fitiinde noua proruperunt, âMiÃrrima ybiq^ politia tir eccleÃa ficies apparuit,ynanimi omnium Chronicorum confenÃu.
quot;Pofleaquà myeroDiuinaprouidentia rurftupaxin Imperio ^âgt;^ÃitutatÃ'et,durabantnihtlominus trifiia in religione diÃidia certamina; nec inter (fhriÃianos tantum amp;nbsp;hareticos,fid inter ^ifosetiamÃhriflianareligionis profeÃores. Oriebantur autem diÃimilttudine extemorum rituum in ecclefijs,ynde fllt;trunqJimpliciQrss magis oÃenduntur, quà m ipfis doUrina cor-'cuptelif^
3 Hane
-ocr page 314-CLJSSrS,DE 1.
H.a.nciÿtm occaÃonsmÃfeculacuf °lvlahomet, tn ta te, qux Solem orientem jj/etiac , omnes rsltgtones yno fafctcv)^'^ complexuru^, igt;Llcoranum condidit, fnetexens^fi omnes nid controuerfias conciliaturum, ôrpartes diÃidentes in conMâ diam redaBurum eÃe . ExcerpÃt waq^ ex ynaquauis hareà 'ÿ fi5la, quod humunee rationi amp;nbsp;yulgo nouarum rerum cupido ximèplauÃbilefuturum yidebatur. Ingratiam ludaorumreu^ nebatcircumciÃonem,laudubat âMoÃen,'vt quot;Prophetam eximiftw» amp;nbsp;ducempopuliÃapientiÃimum. ChrilltanisgratiÃcaturuf, w«â-mendabat ChriÃum,qui Prophetarumfùmmus extitifÃt,ac mnl-ta dotuiÃet falutaria . Propter t^irrianos, negabat diuinitatei^ GsriÃi . Propter Pelagianos mérita bonorum operumpradi^^â lat .Secundiim quot;^lanichaosprohtbebat certos quoÃdam cibos, primis autem quot;vini potum ÃeueriÃimbs legibui interdicebat gt;nbsp;niq^diuerÃÃimas reliptones in ynum quoddam chaos, quod»^â toranum 'vocant,conflabat,
Eodem tempore 'vsrÃts Solern occidentem Gregoriits Jvîagiiif PapaÃiÃordijs EccleÃaru occidentalium medericupiens,yArtlt;n ConÃaetudines ac Tradittones anteceÃorum luurum,necnon Gela--Ãj amp;nbsp;ScholaÃiciQtnonem in ynum corptts redegit^yocauittj, quot;PI0hocel^, regulam täquot; normam, luxta quamSam^ ' trientum corporis amp;nbsp;fanguinis ChriÃi trailandum ac perageninfi^ efÃt. Sic enim ipfefatetur in P^giÃroparte 8 . EpiÃola 7- t^dh-hannem SyracuÃanum,EpiÃcopum:Griecorum,inquit,(onfuet^diâ nes ÃcutiÃimu^^qui aut yeteres noÃras reparauimus, aut Wö-fEÃlS amp;quot;vtiles conÃituimtts,tirc. Et quidemêic ''sreteriTefïiC mento cultuq, Leuitico retinuit,êiccernum Sacerdotium,templufifi altariaygt;eÃes, lampades,thymiamata,aquam ltiÃralem,'amp; idge-nut alia. Ex nouo TeÃamento retinuit '\gt;erba InÃitutionis cten^ l^ominicaftratione Tiomänicamyamp;c.A Pelagianis mutuatuseà oblationem t amp;nbsp;propria mérita operum, âManichais porro
-ocr page 315-^ISSÃ, CF.'KT. FT. J jüaeffores ipÃuf acceperunt ynam SacramtntiÃeciem. Ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ridone Spe^oru nbsp;turbulent or um Spmtuum,conÃ^um efiFur^
gAtorïum ) amp;nbsp;exequixprofalute mijellarum animarü, T)emjjyt '^no'tieriodicam^QtnonemÃum Gregorius emendicauit ex om-ndgt;whtereÃhits,non aliter quà mâMahometfuum Ãlcoranum.
lAc tgt;identurfan'e mihiduoiÃi l^Ãrmatores, 'Mahomet eSf Gregorius â^lagnus, non dtÃimileiFEitliticis quibuÃdam noÃro-fum temporu hominibusiuxta carnem fapientibw,qui concor-diam (lt;r conciliationes qult;srunt inter FapÃas, Lutheranos, fe^arios. In Tapiflarum gratiamÃadent retinendum eÃÃeÃacri-Ãw'mâ\liÃlt;eiamp; nonnullas Ceremonias : Luthernnis autem conce-dendum eÃe yfiim ytrirnq^Ãetiei in Sacramento ccente, ôquot; coniu^
Sacerdotu. quaÃyeropro nofiro arbitrio addere aliquidont detrahere yerbo Dei liceat.0prteclaram concordiamdn qua de Ca^ Mica conÃenÃi Trophetarum, jipcÃolorum, Euangeliflarumt amp;nbsp;Grthodokie Ecclefire, adhumanas inuentiunculas eirfigment a ra^ fionis dtficeditur.Q^dfianè duobus ifiis 'Eefiormatoribus°Flaho-fneto çÿ Gregorio quot;Klagno accidiÃe 'videmus,
d^à muis enim diÃimiles habeant deChrifio fiententias: tarnen ' quot;^terq^ fiubpreetextu concordix amp;nbsp;conciliationis atrociÃtmum dià Ãdiumiamp;horribilemà Chriflo defieiiionem inuexerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apo-
fifia nullafiuit neq^ erit ynquà m abominabiltor.
âMahometus quidemperfionx Chrifii Diuinitatem detrahitiHe-eum pro peccatis noflris eÃe mortuum . Qm dogmate toticf
Griens feduilus el^, amp;⢠deleta fiunt nobiltÃimx Ecclefix^qux ab ipÃifilioDei,a'Prophetü,./IpoÃolis,EuageliÃts,e!^ prxclariÃimdf Tatribus plantatx excultxqj,ac eorunde fdnguine irrigatefuerat»
Gregoriw autem '\lagnus , altj ipÃum infequentes Tontifi-(tsâRpmani^reEle ifuidem deperfiona Chrifii docentjDeumfimul bominemq^ eÃe affirmantes: officium'^ierb illiw negant, videlicet fitdtra^tusfitpropterpecfata nofiraiamp; excitatus propter iu^ fiificationem
-ocr page 316-⢠OyiNTà CLASSIS, DE flifixationem noflri,quodjjper folttm fidem tant or um benefictornâ^ participesJiamM. Docent emm, nos nojlrts operibus, tir rum meritts peccata expiari, eeterneim yitam mereri pigt;fgt; i Et hoc impia domina totum Occidentem ad apojlajian runt : de qua Eaulus z. Thef. z. 'Vaticinatuf cfà ; TEon adttoii' I tt, inqutt, Dominus, nift yeneritprius «jrtHM!«, hoc ei^, defedsiigt;
Sedhis nihtlmoti EapiÃce,Qanonem pluris faciunt quà mip famfacram firiptnram: necquicquà mhuic addi quot;Veldemt pättu»' tur. âAtq^ htc Faber E^etorum more, fiqux in Canone bona mirifice amplifient : yt orationes, deprecationes, interpellationth gratiarum a^iones amp;c. Qmdhîc, inquit, iniufii auditur^
I 'yerô yitiofiafitnt amp;nbsp;impia, ea yel/ilentioprecterit, yel yerbis it a pingit,quafi nihil yitij in ipfis h/creat.
Gabriel'BtelQanonem'^ifiis dùit yoearificretum, prolationis, ne fcilicet tanti myfierij yerba per quotidianum Jùm ex manifefia prolatione yilej'cant, amp;nbsp;in locis non competttf!'' buspafiim amp;nbsp;indifiretè dicantur. ^c récitât horribile extfl^quot; plum. Fertur, inquit, quodcùmantiquittispublicè amp;nbsp;alWVD^^ Canon diceretur, omnespen'eper yfium iliumficiebant, dr in teis amp;nbsp;yicis ilium decantabant. Ende cnm quidam pafiorts igt;' agro pane (ùpra lapidem pofito Canonem dicerent, ad prolatiunt«^ yerborum illorumpanis conuerjits ef^ in carnem. Tpfiautem i^»â de ceelo acerrimo dittino iudicio fiuntpereufii. Eropter quodfin^ Entres fiatuerunt, yt de extero Canon dicereturfiubjilentio. (
En hohes, ynde Canonfiecrettts ortits fit, amp;nbsp;quare^Ufdl yerba noui Tefiamentifubmifia yoce murmurent, eif cur ilium ignorare debeant. Sedturdus (quodaiunt) fibi ipfitnduiH' cnim re Canonem Juper omnia extollere cupiunt, ea ipfi^â primunt, tir authoritatem illius eleuant atq^ exténuant. Si(ni»gt; Canon nullo alio yicio laboraret, quà m hoc fiolo, quodfècredlS fubfilentio dicendus ei^, hocfolumfiatis locuples teftimonin efgt;
-ocr page 317-MissÃ. cET^rrâR^i^, ri. 9 ilium ex Deo non eÃe^Ac protnde nonpojfè effè yeram régula ceîe-erarula 'Mijja. 'Mandat enim Chrtjîuf dtjcipulti Ãiü : l^od dico ^äbts tn tenehrtdjdtctte in lucetzir tjnod in aure audittd, predicate iU(elÃK,M.atthAo,EtrurJùf:Qmfacît yerirate^yenit inlucenit 'Vt mamfeÃentur oÃern eiu^, ^uta tn Deo fa^aÃtnt.Iohan. 3. âîgt;dec Taului yule cÅnamjilentio celebrari ^ÃedquoeieÃcunjj edaeur amp;nbsp;liliatur mortem Domini annuntiari iubet. ^dhæcÃtpra (en-turia . ex ConÃitutione gt;gt;4.uthentica Imp.Iufliniani audtuimu^, Sicerdotes (lara yoce, amp;nbsp;qua à populo ex audiatur ^facram obla-tionem teleirare debere: niÃyeltnt in Diuinam amp;nbsp;Imperatoriam indignaeionem incurrere . Tontifidj autem effrenata licentiat nt^lelltf diuinti eir humants (onÃttuttonibtts^CanoncÃcretiÃimo Ãlentio murmurant, gloriantes intérim ,fe y er os nbsp;nbsp;légitimas ejjè
ChriÃi tApoÃolorum eitts fucceffores.
Hat Troamij loco dixiffeÃifÃciat de origione Canonîs , eâquot; fa-tnfanlfa eitts apud Eont'tÃcios authorit ate.Quia y erb ipfum tan-quà m lApocryphum occultant, conabor ego, dtuina ope adiutu^, ^^ocalypfin ,hoc e^ ,reuelationem eitts explicate, lt;amp;lingulos Ãpra euu'Mratos (anonis error es confittare.
Primus Error
Canonist
OW54fr4»je«fMW cor/ow amp;fanguinès ChriÃi inMiJTaÃn-(ttur eÃe nouum, amp;nbsp;coram Deo Tat re prapictatorium Ãt-(ripcium,prQ peccatts.
vd-ntequam yerb adrefutationem huius errorts accedam, de-'nonjirandum ertt,Fabrum cumfuoÃodalitio'lvüÃam aÃerere eÃe (à crtficium proptciatoriumt 2Fam,ÃpoÃent, inÃctas tre non du-((c quot;nbsp;bit ar ent.
-ocr page 318-QyiFFTà CLJS3IS, DE L E1{1^ö1{à bit ar ent. Faber qmdeni Ãxpenumerb quot;MÃam yocat memtri^Kf L,ârâfo/°^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChrÃt, fed alibi yocat etiam JacriÃcium co^quot;
porü lt;amp;fanguinü ChriÃi, jithÃeciebutpanü amp;nbsp;yini, quod dos offerat Deo patri ccelefii, pro remiÃione culpart. m anotiditiM* Germ fol 3? V . Y . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J s. 7
Lat- fol-167- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yentalium, itemq^ peuatorum mort ahum,qua ex nieifiCâ
_ _ , nbsp;nbsp;nbsp;. riaexciderunt.Etrurfw : E^C fané eitts rei teftn locuples
Epiftola der- tidtana expertentia: nihil ea ehe maltperpett, non honores,jatm' catotia- tatum aut 'Pi^us la/luramfacere eum, qui MiÃa facrum,qvü de-Germ fol.tf- gt;nbsp;pütate aufiultarit. In jumma ,Ãdeles, inquit, omnem £â Laiin, fol. lo- uangelij conÃlationem in FliÃa repo/itam habent : quot;Flifaq^ abeh* ta,prxforibus ade/l[^ tra Dei,praoccupans impios.
Germ fol too-Lat fol. jà S-
/dem alibi, Crimina, inquit, atlt;jjpeccata,^oblatM hü Ãacrificijs, delentur.
Et mox :Taltbuf hoÃijs dele/labitur amp;p/acalitur eixpeccata dimittet ingentia. lgt;lthil enim inÃatrificijs maittt tÿf pQte/^, quam corpus amp;Ãinguü ChriÃi,
Getm- fol- »3« Lat- fui-101-
lt;Adhtec:ia/lat Faber, nihil in Ãan//iÃimo Ãanone iniqtiutncn* ueniripoÃi. Ãanon autemÃntit'^iÃam eÃefacrificiumprof^quot; toriumpro yiuü amp;nbsp;mortnü/F/am ab initioÃatim Ãanonü fact^* dot inquit tOfferimnt tibi hocÃacrificiumlaudü,pro omnibitf cir* (KmÃantibtif,pro redemptione animarumÃuarum ,proÃe ÃaltitiS tir ineolumitatüfuiC. Et inÃne Ãanonü : Tlaceat t'ibi,Ãi'^^* Trinitas, hoc obfequinmÃeruitutü mete: t«rprxÃa, quot;XitÃacriÃct' ttm,quod oculü tua quot;MaieÃatü ego indignw obtuli,Ãt tibi acceà tabile, mihiq^ amp;nbsp;omnibui,pro qmbw illudobtuli,Ãt te mifemn^^
fropiriabile,ptrChriflttm T)ommum noÃrttm. ^men^
Qnm ergo Faber infan^liÃimo fùo Ãanone nihil mveari aut rt* formaripatiatur, certiÃimum ei^, ipÃumnonÃerib hocagere,'^^^ ^tÃam ofiendat eÃe commemomrionempaÃionü Dominica
-ocr page 319-^ISSÃ. CEKT. rr, to '^erliipropiciaroriumÃtum facriÃctum defen--dit : quemadmodutn t^fimet expreÃtä yerhu fatttur^üffam eÃe fttcrifimm in remiÃionem iull)aru,m qnotidianarum feu yeniali-umÃem^peccaeorum mort ahum.
Sic amp;nbsp;yetuÃiorts amp;nbsp;retentiores Scriptores 'PontiÃcijÃntiuntf efà Jacrificium expiMoriumpropeccatü.
T'homns Aquinas de yenerabili Sacramento altarts cap. i.Se-tunda caufa inflitutionis ffà facrificium alt arts,contra quandant qwcidianam deliSorum nojhorum rapinam : ytÃcut corpus 7')o-mini femel oblatum eri^ in truce,pro debito originaliific offeratur iufiterpro noÃris quondiants deliÃts in altari, amp;nbsp;habe at in hot ^cclefiamunus adplacandumÃbi âbeumfuper omnia le^is facrifi-lt;ilt;i,preiiofu)n eiff acceptum,
GtArielâBiel, qui expofitionemQanonif ex 'Varijs autoribut (ollefit, 'Beda, T^abano, Innocentio tertio, ^Alberto ^Ma^iOtA^ Ihandro de AleSyDurando tisfc. Leihone 85. litera LÃc inquit: Qwcquid CbriÃus faluator noÃer merutt, fi oÃerens in cruce pr9 omnibus generaliter, tarn in remotione mali, quam in collatione boni, Viatoribus,purgandts,beatts,hocfacrificio applicaturpar-ticularirer Ãngiilis. â
ClitoueusinAntilutherolib.z, cap. lo.ChriÃus per mini-fins EccleÃa quotidte offertur T)eo Tatri in eicpiationem pecca-toruin noÃrorum.
Ad eundem modum Eccins, Cocletts, timpina, SafgerM, ^lf-«Ãs,aliq^ complures,qâti noÃra tempeflate Tontificiam '\lià fampropifgnarunt, contendunt,â\i..Ãäm eÃe facriÃcium pro expi-andtspeccatts tarn yiuorum quam mortuorum. Solus Faber, cum Interimiflicis fahrts, Sidonio t^r ^^ifaltenfi,idolatriampalliare C'iiatur, 'rgt;ocans'\lÃdm facriÃcium commemorationis , fed idea ta;itim, ytpropiciatoriumjacriÃcium tantb yalidins tueacur.
Ct à EtÃ
»
-ocr page 320-CLÃSSJS, Ht 1.
Etfi yero in frimo huuu lilri tomo multtfariam zquot; uangeltjiü, t^poÃolii ErophetM amp;nbsp;'^etujin âDoBorihti^ cleJià euiterim cÅnam Hominùam non ejje facrificinm torium fed tantum commemorationem tÿ gratiarttm nempro ynico illo in cruce litato fairifdo: tarnen turn nerjarios nulltafit hnù âVociferationum deJacrificzo âMtjfi gt;nbsp;(efiitaspofiulat^yt errorem ifium de êicpiatorio fiierificU) topiofittt refutem. Et yt ordineprogrediar^initîo cfiendatn, accident fia yenerabilùs Sacramenti mutatio in Jacrificiv^ piciatorium. Caput religionis Chrifiiante ei^, hominem coramHeo, abfiq^operihM Legûf amp;nbsp;proprijs merittffiola Chrifium,qui eï^propitiatioproxiofiris eir totitif mundipec^^^'^j Quicquidergohuicfiummoamp;principali artictilo fidei wfirt^^^* uerjatur^idabominandum amp;nbsp;reijciendum eb^. Tale erat Tfeudoapofiolorum docentiumprater fi dem etiam obficrMW^^^ Legis °lvlofaic« necefiariam effe adfalutem: Telagianor^dJj[â tterantium hominem proprijs yiribiis legem Hei implert) tam ceternampromereripofifi^
Q^amuis autem ipfi ^pofioli, tâ'por^illos ^ugufiinsUj^'^f bus hifice hxrefibus fortiter refiiterint, easj^ cotidcmnaue^^ââ^' tarnen non radicitu^ funditicsj^ e^itirpata fuerunt, fed magis magie creuerunt donee accidit ilia generalis defid^'^gt; de ijuai.Thefir.t. Ha:e enim hominibtts à natura
'^âideantur fibi non effi nihif iudicent^ carnalifeâ^à Heumita efi[ê afije^um^yt, quemadmodum homines nihil agunt, it a amp;nbsp;ipfe alijs nihil tribuatfine meritis, fed omnia ab ijà mercanda ebr operibiis redimendaefifiputant. ftaq^romifio^jquot; lus de bonitate mifericordia eiits non credunt,fedomnes ratiit* nes circumfiiciunt, quibus gratiam Heipromereantur.
Ex hacpropriorum meritorum epinione omnis generis errtfS^ ficortifimtj donee tandemprorfus amijfo yerbo Hei adputidbj traiiâ
-ocr page 321-CJ'blO 'KE UISSÃ. ,CE1\^T. n, \ 1 ffa^itiones hominum omnia referri cÅperunt. âNam ^uemadmOâ^ dttm in tnuio aberrantes, quo longiws frogrediuntur, eo longius » quot;via deÃe^unt: ita ybi à yerbo Veifemel dijcedirtfr, error alitts ^liumjubfequitur t donet regia yia ^orfus ocults animo^ -^tnittitur,
7orro cum Inter omnia bona opera nullum iudicaretur eÃi P^tÃantius facrifiiijSiCum primis autem Jacrificio corporis amp;nbsp;fan» ^^inisChrifliincruceperaUo,toncinnumyidebatur humante ra-fmi,corpust^fanguinemChrifii VeoTatri quotidie in 'Nlijfa ^fferre,pro remifionepeccatoru tarn yiuorum quam mortuorumgt;. ^tÃeciofus eratprteteictus: Si VeoTatrifacrificiumfilij fui in (tuce iraplacuit,'ygt;t mundumfibi per hoc reconciliauerit,non dif-plicebit ei facrificium âMiÃte,quod plane refer t amp;nbsp;repnefentat id,
in cruce oblatum Et (quo argumente Faber quot;^stitur) Germ- fol-117« fidefunHis 'Matchabteisprofuit oblatumpro eis argentum, multomagis ygt;fi(i ,confolationi, acfaluti fdelibus defunSlis erit pretium huius mundi, nempe corpus amp;nbsp;fanguis Chrifli, quibus tdtum Hie mercatus efl^ amp;nbsp;redemit mundum Sic eic ciena fuito dono âDdifaBum ei^ meritorum opus facrifeium.
Itaq^ opinio de expiatorio facrificio MiÃte non habet authores, CbriÃum, ^ApoÃolos, EctleÃam orthod^am,eirprifios 7acres, fedêicecrabiles htereticos Telagianos, qui à fide ad operumme» r^ra aberrarunt.Hie decuit Gregorium'Magnum eicemplo ty4.po» Ãolorum eä' tAugufiini meritorio Miffie facrificio refragari, ^r^fimplicitateprimte inftitutionis cenfiauter permanere , Sednemo erat qui nouis Felagianis , âFomanis Fontificibus refifleret: ^uenerat enimtempus, de quo Faulics i. TheÃa.t. 'vaticinans, mtiuit : Etpropterea mittet illis Veus efficaciam illufionis, yt tredant mendacio ,pro eo quod diltSlionem yeritatis non recept-runt inhocpvtfalui fièrent,
O 3
-ocr page 322-{[rnrTÃ classis, .du.
Quanta auttm huim %liljatici facriÃcij, torium effi creditur, coram i)eofit abominacio, nuUa »a eloquipoteï^ . Sic emm Dominuf nofler IeJ»{ ChriÃin nlt;»ij'gt;â Inm inferior iudicatur angelis cäquot; homintbuf ,iylhele ^elchifedtcho, Ljtuiticvf amp;'Papiflicta Sacerdotibua :Ãtlab(iffâ tio medtatorbs feu intercefforÿsprorfua e^cluduur altj^ iff locum fubÃituuntur,imb iif fupra ipÃm êktolluntur. Deinde (um illiu^ in cruce peranum facrtficium fitn (itur,redemptio eiuf ne^atur, meritum eiui fenditur. omnia fanUiÃimo iÃo feer et ce âMijfîe Canons jolidds feriptura teÃimoniji,ordine com^robabimuf,
tma tgnomwia ektenuatur atq,yi^^
quot;Kihil autem dicam de horrenda idolatria ^liÃariorum,!^^ inprincipioCanontt deÃgnanc , antequà m Sacramentum coifji' (rent: videlicet, quod non cornua amp;nbsp;fanguinem ChriÃi, /êdnH' da eie ment a amp;nbsp;ere aturas, panem fcilicee t!s: quot;vinum, DeoTe^^ offerunt, idqi^o yiuif amp;nbsp;mortuis, pro redemf^tione animarttf^» (ST remiÃione peccatorum : quee beneficia folus filius Dei acedtf' fima mortefua eirpreciofifimofitofanguinepromeruit. Sedtsflquot; tummodb oÃendamÃilittum illudSacramentum, quodpo^oA' fecrationem iudicatur e/fi fubÃantiale corfiits tir finguts Chrift nequaquamefefcrif'-.iumexfiatorium pro pâ¬ccatisyiiiorumamp; mortitorum, fedhorrthilem coram Deo abominationem .
lux ip fa Caaonis tenebree funt, tenebree ip fee quant ce erunt^
âhdampofieaqucim Sacerdos Sacramentum tranffubÃantiMnf (cclefite adorandum exhibuit atq^ furftm eleuauit,ita inquitiSaf plices te rogamus omnipotens Deui, iube htecperferri per manvt £an^i angeli tui, in fublime altare tuum, in conféra diiiiM tnaieÃatü tutt. tire.
TeÃaturÃriptura^ CljriÃum propria yirtute täquot; dsictera Dei (^caha*
-ocr page 323-Cjir[or[is %iISSÃ, CE^^T. VJ, quot;«2 f^altaium, im cÅlos ajcendilJe , Ephe. i. amp;nbsp;conjediÃe ad dex» tramDet. âMar, x6. TeJiatur itemjChriÃumefJeDotninuman-^dorum Luc. 2. (ir angelos eÃe mimÃros eins âMatth. 4,. 'MtÃfa-riw autemoratinQanone ,yt angelt eum illuc perftrant: ^uaà ^trobptangelorttmtndigeat, amp;nbsp;fine ipforum adrmniculo inece-Ids ^eruentre nequeat. Ita eie omnipotente domino, impotentem feruum, e\:fieruts dominos facit. JLonne hoc ei^ Chrijium infe^ riorem iuätcare angelis !â Sane is, quiportatur, infirmtor eif^ eo ^uiportât . Trteterea. Mtffarius fatrificium ChrtÃi non pluris fiat quà m facrtficia 'Veteris Tefiamenti , qux per angelos ad âbeum ptrferehantur : ficut 'Raphaël orationem amp;nbsp;eleemofynas LoVue'Deoofferehat,
Vtde apparet, MijÃar 'tos non *verè credere, ChriÃum afien^ ^^fife ad cÅlos i amp;nbsp;eÃe dominum ,gt;ingelorum, fed oportere ai 'â dngtlis in ttelospeferrificut Tapa hexaphorogefiari folet.
^tdtolerahileforfan eÃet,qubd(jinon ChriÃum inferiorem iu-dicat j^n^elis. Qwd yero ipfis etiam morti amp;peccato ohn^ijf h^mnihtti inferiorem facit, hac demùm non ferenda contumeliat f^} fit hlaÃhemia ferib detefianda. Sic enim in Qtnone fid quitur. Supra qua ( facrificia intellige corporis eir fanguinif ChriÃ't) fropirio ac fereno yultu reÃieere digneris, accepta hdxre ficuti accepta hahere dignatus es munera pueri tut tuÃi
facrificium Tatriarcha noflri ,M.hrahlt;e, quodtihi oh-ttthtfitmmus Sacerdos tuus 'Mechifedech,
Hic ChriÃus cum fito facrficio non folùm poÃponitur ,Ahe^^ Ã, Mlrahaamp;âMelchiJèdecho , cumÃis facrtficijs qua tarnen tscoià bus, arietih»s, pane amp;nbsp;yinoconfiahant : JedpoÃponitur ttiamipÃsMiÃarijs, quifapenumerb fceleratifimifimtnehulo-nes, amp;nbsp;omnibus flagttijs cooperti.Sumunt enimfibi ipfis officium rtüdiatwis, ac interctdunt apud quot;Deum pro ynigenito eiusfilio
-ocr page 324-CLASSIS, Ã)E r. E
lejù Chrtfio, orantes, 'ygt;t if/jumpropitio amp;nbsp;fereno 'yiultu dignetur, amp;nbsp;facfi/iaum acceptum haheat : quafi Chrifi^ tjjetpeccator, quem Deu^pAterauerfaretttTi donee eiim riitf, tanquà tn mediator inter T)eumpatrem amp;fiUum ) precdi^ amp;nbsp;facrifictjsfait patri reconciliaret. lt;^n non hoc eî^ je in Chrijîi tollocars, itno amp;nbsp;fupra ipÃtm extollere
'⢠Sed eÃo, quod hxprecesÃnt efficaces, amp;nbsp;in cÅlds exaudianttir ' quæfo quorfum nobts prodefient, fifiacrificium quot;^lifia Deo non e^f^ acceptiits, qtià mfiuerunt facrificia ^helis, ^brabtt amp;nbsp;'^elchîfedechi cert'e ira T)ei amp;nbsp;morsmaneretfuper nos.Etedi»^ quà m impoÃibile ePf, nos fianguine taurorum tir hircorum catisnofirts emundari. Heb.io.tamimpofiibile, imoyerô if»' pofiibiluts eif^, nos facrificia '^iffîe remifiionempeccatorttm fequi. Itaq^ Faber Canone fuo Unicum crucis fiacrificium horribih^ ter blafithemat.
Infiiper Chrifitts cumfiuofiacrificioin Qtnone non exiÃimätuf tnaior Leuitictsfiacerdotibus amp;fiacrificijs, qux ide'o imperfiefi^ erant, qubd Sacerdoces ipfi mort ale s erant amp;nbsp;peccatores.Quod'!^^ etiam multos ejfi oportebat, acpro fiipfis orare tirfiacrificare- (?' non ergo Chriflum cum fuo fiacrtficio non iudicansfifficere pitiationem pro peccates totius mundi, quid aliud facit, qubdfièntit Chriflum non efifè xternum facer dot em, fed mortiinfi ef/einfiar Leuiticorum(acerdotum,cuinoui facer dot es fittfir, rint P FPonne etiam Chrifii fiacrificium cum fiacrificio peccatvf^ comparât f* Summa, Sipeccata nofiraper mortem Chrifii nonf^' ne perfeSleq^ expiât a amp;nbsp;remiffiafùnt, fied nunc primttm ptr fiacrificium expiandafient, Chriflumpropeccatts nondum el^ mot' tuus : Siquidem mors eius in 'vniuerfia ficriptura prxdicatur ejp fiufficienspropeccatts fiattsfiaSlio. Si autem Chrifitts non el^ tutts, certè nec homo faShts epf, nec refitrrexit à mortuis, net tendit adccelos non hoc ePC Chr 'dîum negare f an noxfi
-ocr page 325-CJKvms MrssÃ. cent. ri.
eiM conjpttere f Tide quxfô, quo deuemani ij, qui Ccenam lit jaatfiaum expiarorium mutant.
(ateritm quodtaber â^djam multoties ^ocat commemoratio-iitmjardliÃttnapaÃtonn ChrtÃi, peccat tnJuam ipjtu^ conjctenti-«»ly in tft/umjan^tÃtmum Canonem acpugnat cum omnium itnguarumproprietate : tdq^ non aliam ob caujam, quam 'vt ÃElü quot;^erbu facrificium â^iÃattcum, quod quajt moribundum Ãgrè extremum IÃrittim trahit,paululnmrefocUlet,t^ab interitu conÃr-uet, fpjemet enim alibi nommâtfacriÃaumpro remiÃionepec-catorum, ytfupra audiuimw. Et Canon ipfe pxpiÃtme appellat Ãi-TiÃcium, quot;^it in primofiatim limine : ^Accepta habeas amp;nbsp;bene-duashac dona^ htecmunera) htec far.Cïa fatrificia illibata, qux ti-bi oÃerrimus amp;c.
Ergbne Idcrijicare e!sâ commemorare eadem Ãtnt? SacriÃcare fttt (fferre,in omnibus linguts jignificat aliquid alteri dare aut do-ti'are,yilpro fepeelpro alio quopiam. Commemorare autem , yel memoriam celebrare generaliter fignificat aliquid conjiderarci 'AUtin memoriam reuocare idquod abejl,amp; dudumpraterijt. Tt (tim quts recordatur benefabortsÃui. Cum ergo Canon , tir Canonùpatronus Faber, in Nliffatico facrijicio prteÃmantDeo 'aliquid dare , eir ipji inferuire, quomodo hxcpotejl eÃe commemo-ratio,in qua non Chrifium agere eijr operaripatittntur ,Ãed ipÃmet agunt tit operantur f Et, quod inprimis ridtculum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(um nos
inâMiÃadeberemus celebrare memoriam ynict ÃacriÃcij ChriÃi, iuxta fraceptum eins : Hocfacite in met commemorattonem,Ãa-trÃculi ordinemplane inuei tunt. Nam ipÃ, qui memoriam celebrare debebant,ÃacriÃtant, 6r 4 Chnflopetunt,yt ipjortim amp;Ãa-crÃcij abipfts oblatt meminifje yelic. âMemento, inqutunt, Domine Ãamulorum, qui tibi cÃerunt. Nonne keec peruerÃÃtma Hypallage f Et tarnen non yerentur dtcere,fe tn '\iiffa celebrare â rnemoriam, nonÃacrificium.
Dd Taceo^
-ocr page 326-CLASSIS, 7)E I.
f 'Tateo, ^uoJ('atitn fuü meriti} 7)eo fatüfatt re ttnatur, ctifH ; QMdretrtbtiam T)ominopro omnihw qüarctrihwt mi' hi f Qalîcem Jalutarn accipiam. Thn intelli^it autem ealiiegt;»gt; tie ^uo 'Tauidhqtiîtur, /edcalitemJtiiJatrificij : (um ramen folum Cbrijii mentum yaleat, quodÃde, non noflrü mcntii, aji-prehenditicr. Si eic operihtts, inquir Taulut, iam non e/^^ratugt; Hd^m. n . Tbi autem non ed^gratia, ihinecfides ei^.
non eri^,ihi net commemoratiopaf?ïonus ChriJiiSProinde cr.m fatitum fatrifictumfit ex operîbus amp;nbsp;mentts,quomodopoteï^ e^' fe tommemoratio I'
Tergit (fanon : OÃerimuspnetlane %haieÃati tua de tfiifeloâ nti at datid hoÃtampuram amp;c. Et addit : Supra qua propitio Ãreno yultu reÃitere digneris. T^Ãicit autem Deus ad fairf-â (ium,Ãcut reÃexit adfatriÃtium â¢fdlelis Gen, ^.%lemortaW^ paÃionis ChriÃi reÃitit ChnÃum.proindefà ChrtÃu^ ad nos reff-tere delet non nos ad ipÃum, cert 'e opits â\liÃa non pote^( ff commemorario.
Qwd yero taquinas y amp;nbsp;tum Ulo omnes TapiÃa affrmtnfi forpuf ChriÃifemel quidem oblatum eÃe in trutepro tulpaÃtf^ tt origtnalts, m altan autem oÃernpro quottdiants noÃrts petto* tùs^ maiori tontnmelia mortem ChriÃi aÃÃtunt, quam y el ipà dai : produnt item traÃamÃiam ignorantiam, quodnet quidÃi* ⢠tatumÃt, net quidpe trat or um remiÃio, intelligant.
â Tiam originalepettatum ei(f torruptio natura noÃra, al A-damo in nos omnespropagata, ex qua tanquam fonte omnia pff' sat a promanant. Qptmadmodum autem nui non funt fine (MU' rigine, net yitiÃimÃaturigofine nuults : itapettatum original Ãquot;p Ct at a aUualia perpetuo toniunSla (unt.
dtaqji Chrifltus facriftio trutùpÅnam originaltspettati exo^ nit J yt taquinas aÃerit, tert'e pro ^Uualibtts etiam fattsfet^f neteffarit
-ocr page 327-, CÃKOKis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEâSTT. rr lt;4
^tceffArïbCequïtur. Extir^ataenïmrddice, Jiipes lt;3quot; ramt txcvadunw. ^are, qm fat ent ur, Chrijlnm Jolnminodij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ori^
^inalipeccaco jati^fecijjej non item pro aÃualïbna, quce inde pro^ ptipuntur, aquam qiherunt ybi nulitts e^^fons, eirj'ruEliia qua-tmc in extirpât a amp;nbsp;excija arbore, deniq^ ( yt Chrtjiu^ loquitur ) tolliguntdejpinü.isbonpoffuntenimremanerefru^lus , ra-dâ.tt amp;flirpe ipla excifa. âblon qitod nulla ampliuffit in nobtf pec-tAtï concupifientia (qua tanquà m ti^it^ania quotide fiefie in n.bit exerit 7.J fiedquod non imputetur noba, perfidem,propter meritum Chrifii. Sic ergo cum pro ori^inalt peccato, turn pro fru-^ibits ipfiusjtmullatùtfetit Ckrifius.
Satifieciffe autem Cbrifii fianguinem pro omnibtt! peccatid, fi ahits ficripturx locitr tefiaretur, ymcvm ad l^pmanos ca-^uintumfirmifiim'e comprobaret : ybi Taulw fiolida nos con-j^latione animant inquit : Commendat autem fitam charitatem ^^g^anotDeut, quod cum adhtu ejfiemus peccatores, Chrifitts pro nobti mortuuifuit: multo igitur magls lufiificati nunc Jangiiine
,Jeruabimurper eum ab ira. Et mox ; quot;MonJicut per ynum ^'^ipeccauerat, yenerat mort, itadonum.Ham condemnatio qui-dem ex yno deli^lo adcondemnationem, donum autem ex multts deliUls adiufiificationem.
T). Eault locum non de originali duntaxatpeccato , '^e-etiam de aHualibus interpretatur .gt;4uguliinut, ad Hilariu. fOgt;itra7elagianot amp;nbsp;^anichaot epi/lola 89. QuideP^ enim tn-^^it, ex quot;vno deliSlo in condemnationem, nid illo deltElo,quo deli-qwt .yldam ( Et quide^: Ex multii delicts in lufificationem, ^[ftquia Chrifligratia nonfolum tlluddelidum (oltat,quo obftrin-ptintur infantes ex illo 'vno bomtneprocret ti, fedetiam multa de-qua cum creuerint, homines addunt malts moribiis fuis
quot;D d Z Sic
-ocr page 328-QTINrà CLASSIS, DE I. EI^Ii^OT^E
Sic J. (or. 6. cùm ApoÃohi^ [cortatores, adult tros, rnollfh fures, tir alior enormespeccarores enumerajjet ,JùLungtt: hxc eratis quidam, fed abluti ejiùs,led fanSliÃcatt ejluÃed wfiiâ fcati ejltsper nomen Domxni Itju, tirperÃmrum Dei nojirt.
«. loan. ». Sanguùs leju Chrtjh emundatnos ah tato.
t. loan. 1. lpfe eà propiciatio pro peccatü ncÃrts: non pre Ãrts autem tantr.ir.,Jedetiampro totitts miindi.
x.loan.^. Ad hoc apparuitÃlius Der, difÃoluat opera Dirde-li. ConÃat autem nonorrginale duntaxatpeccaium, JedÃtdv^ etiam Ãitts eÃe opera Diaholt.loan.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Si enimfanguts ChriÃiJolum originalepeccatumfuÃuliÃet, tamÃdem ChriÃianam collabi neeeÃe eÃet,qua in futurum prni^â rita morte ChriÃiÃrmiter nititur.^lors enim Chrtjli ijsÃltrpfO' delf^, quifuturam iuÃificationemÃde expellant : quemadme^^^^ teÃatur ipje ChriÃies Ioan.3.Sic Dews dilexit mundum,yt Ãum ynigenitum daret, yt omnü qut credit in eum, nonpertäh. fedhabeat 'vitam aternam.Itaqj fanguis ChriÃifemeleÃtfM,t^^â^ demiim yirtutem tir efÃcaciam Juam eicercet, cum confdenntt^ charitatem Dei fanguineÃlijÃi nobü commendatam,itÃiÃcati'gt;â nemÃde apprehendimws, ac yiram ceternam immotaÃduciaÃfâ ramus.
It a Eetrus i. Tet. 1. efÃcaciam mortis ChriÃi etiamnumbe* die in cred'. ntibus durare docet, inquiens : In aÃtrÃenemJangW' ⢠nis lefu Chrifli. HamfiTapiÃieam opinionem Ãqui quot;voluifet, ü xiÃet afÃerÃonem fanguinis ChriÃi ad originale duntaxat pecc^ tumpertinere,acjiibÃituend!im eÃe facriÃeium '^liffatieum,qv.lt;ii' nos plenèfaluet.
Steut autem morte ChriÃi reconciliati tir ablutifuimits à pfC-catis n fris, anteqiià m nafeeremur ( deleuit enim mors Cbrifti tiam Ãatura peccata ) ita etiam morte ipfius ailuimur afuttà pecentd
-ocr page 329-C-MOmS^^ISSÃ, CEfj ptccatiSi ^oï^fa^am reconaliatïonem quotidie à nobti com-faittumw.
Trxtereaptcrtficuim ^UJJa pu^nat è diametro cum aterno Sacerdotio Chrifii, Etenim Chrijltn non idcirco tantum e^^ eeter-niis Sacerdos, quod facrificat Jed etiam quod addextram Dei no-fier efà aduocatitf amp;nbsp;intercejjorperpetuits.
'Prtmo qutdem officio dudum defun^ws femel chm fefro 'ftdiis in mortem tradtdit^in odorem fuauem Domino . Quod offici-
femelfierallum, itaferfe£lumePf, yttotiw mundifeccatüs delendtsfuffitiat, atq^ in teternum 'yialeatiita yt nonfit neccfie il-ludrepeti,
â-d.lterum 'yiero officium, intercefiionûs yidelicet, in aternum fetinet, ynde eir aternits Sacerdos dtcitur, ytfrtmum offcium, ^(demptionis, quotidie tn credentiius confirmer amp;nbsp;confiimmet. Q^apropter etfipoflhacnon moritur nec offertur amplittsprofu-turtspeccatts, tarnen fraterita mors ipjtu^ effcaciam fuam ex-tenditdn omnem aternitatem, dum ChrtÃtts fummus nofier Ton-J^xfine fine interceditpro credentibits . J^on inftttuendum ergo
^tiud quoddam amp;nbsp;feparatum facrificium,pro futures peccatüt jufiSacerdotium,hoc e^f^ioffictum intercefiionusChrifii yndcum morte ipfuts defijjfet.
emundationem denuo lapfos non ablegant âPaulus öâ Iohannes ad^Miffis facrificium^ fed ad Chriftum ipfum ; ^t qui ^fitea fanguine eins ahlutifuerunt nuncpolif pollutionem denuo per alt er urn officium intercefiionisiuuentur^acperfidemmeri-eorum eins participes reddantur.
'R^m'i. Q^ intent obit crimina aduerfits elelfos Dei Æ Deus «fà qui iufificat. Q^ Ule qui contemnetl^ Chrifius ePf^^qui mor-tuw eflà moqui amp;nbsp;fufcitatusefl^qui etiam efà addextrarnDei^ qui interceditpro nobis.
iJoan.z, Fdioîi mei, bacfcrilo âytobis^ ne peccetis: amp;fi quit Dd peccauerit.
-ocr page 330-^mTÃ. CLASSIS, DE T. ET^1{p1{E fetcauerit, aduacam habemtis apudEatrem, lejiim Qhrifium iifâ Jlum. Et: ipje ejlpropuiattoprapeccatu nojlrtitnonpro 'nojlrü dit tdntitinnedetiapro totim mundi.Qwcunff^ igùur trAtmnt expiationebeccMoru,ChriJlum cÅlejü fùo tnunere amp;nbsp;dtuino bonori Jpolidt,^ duos tUos quos dixi, Apojiolos, mtndaâj ar^utHvliÃan emm paJSioai Confit nonfolumxquant ,yerum etiamprxferunt.
Kdim auctm miht rej/gt;ondeant, ytrumpeccatumgrauïusfih originale ne,an ailuale. Si dicat originale, quiefo curmorti Qbri-JH maximorupeccatorum expiatione concedences,minorapeccato^ rum,qux ex ori^naliprofluut,expiatioHe eidem adimuntfSm iliâ cant,a^Halta ejje maiora,qute no morte (Jbri/liJedfacrtficio gxpientur,iam maiore ef/icaciafacrijicio tj Chnfti tribuut-
It a per mercenariam amp;nbsp;merit oriam â\hjjam QhriÃus dittâ t er no J'uofacer dotio deturbatur, amp;fdes à paÃione fhrijli ad bu-manafacrificia abducitur.QMde^ blafjhemia, quide^facrilt-gntm,fi hoc non elf-
Qeterîim Faber Gabrielern Diel fecuttts, hic effitgium qiittri-tat: 'videlicet,quiafacrificium fructs amp;facriÃcium âMifeidetu Jà fibjlantia, operationesamp; efe^tts etiam ejje fimiles, 'tisâytr!)!i, facrificiopeccataekpiari.
tAtqui magnume^ difcrimeninterfacrifcium crucis,etquad 'Vocant altarts , tarn in fitbjlantia quam in effs^u, tarn ingeneri quam in JJecie . In quot;^ïijjaenimpriuata noncontinetur 'ven'-in facramentum corporis fangùinis fhrijH : quare non efà idtiu fubjtantia, cum facrifcio crucis : multo mintts el^ Ãmiltum ft-Huum operatiuum ( 'Vt Gabriel loquitur. ) It a etiam magna ef, dijCimilitudo aAionum amp;nbsp;effeÃuum. Equidem Dominus noÃer Ie Im Chriflns in nouiÃtma ceena nonobtulit corpits cbquot; CanguintW Juâtm Deo F atri, fed cum pane nbsp;nbsp;ymo de dit ea difcipulis fuis, ad
commedendum amp;nbsp;bibendum. Deinde non iitbet, 'vt dfcifouli hoc fadantinfacriÃciumpro 'viuis aut dcfunilis , fed in fdcomme-moratio»
-ocr page 331-CJNONIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE^LT. TZ
moratîonem. Ergbnon e^^Ãmihu a^ionum cum Jacrifià o crutis» Sunt amp;nbsp;aîilt;s arcumÃantia, tjuxfortiÃime conuincnntijatri-ficmm altarü non eÃe idem cum ÃacrÃcio crucM, Jedmultûs mo-^ du diuerfum : quos cert'e modosprxÃat enumemre , quot;Vt yanitai facrificulorum omnilut magü conÃicuaÃat.
Trimnm . EerÃona offerens non efà eadem . SatriÃciumenim crttcM obtulitpatrijJiliJii ipfe Dei iuÃw ac munduf, qui amp;Joâuf ^otuitpatremplacare . Sacrijiaum aucem altatu ojjert JatriÃ-cului:quodgenw homznum magna ex parte ei^ zmmundiÃimum. T^onpote^^ igitur eadem a^io ejje JacriJicij,multo minus eadem quot;^irtus ei/ efÃcacia.
Secundo. quot;ModwÃacriÃcandi dijjar e^.Qrucùs quidemÃacrifi.. ciutnfuit cruentum:Sed altarisÃt modo incruento. Chm igttur in '^Ãanon ÃteffuÃoÃanguinisÃcut in cruce, manijeÃum eJi^^^quod ÃeriÃeium altarts, non impetretpeccatorum remiÃionem^ iuxta illud; Absq^Ãanguinis effuÃone nonÃt remiÃio. Heb.^. Idebplané diuerfum efà Sacramentum altarisà facriÃeio crucis.
Tertio. Tempore ör numero diÃerunt. ChrijhtsÃmel tantim fucrificauit corpjis amp;nbsp;fanguinemÃtum ; facrtÃculi autem fubinde repetuntfuafacr'Ãciaffingulis dtebws.Ãnde quodEpiÃola adHegt; brgos cap.tQ. de facriÃcijs Legis dtcit ; âTdonne deÃjffent efferreà nullam iam babuiÃent conjeientiampeccatorum, qui facriÃcaj-fent, ac femelpurgati effent iâ idem meritb ac yer'e dicipoteilf de facriÃeio'^vliffk . Si ^liffa efà 'Vcrum facriÃetum eicptatorium, annondeÃnerent facriÃeuli fatriÃcare, poÃqubm fimel^tffam fecffentiâJmfÃum igitur e^Ãj^el eic ipja quot;Mffarum repetitio-ne, quod '\fiÃa nonÃt idem facriÃeium cum facriÃeio crucis,nec à facrificium e\piatorium.
Quarto. %lagna eif diuerfitas effeSluumÃcriÃcij altaris , lt;är cieme dominica . Si autem ideb contendunt effe idem cum facri-ÆÂ«Â» crucis, qubd intelligant idem effe corpus C eundem fan~ jgMîâne»»
-ocr page 332-QJf inTk CL ÃSSIS, DELE R/ '^uinefti ChriÃi in â^liÃa, quxfuerunc in crnce, ideo^JenMnt, jAcriJiciutn quorj^ eÃe expia[orittni,cur non eundem eÃduin Jumptiont Dominic« ccen«, in qua non mintu ei^ corptif amp;nbsp;gun Chrijlt quxfuerunt in cruce, attribuant '' Sed quia aduerÃ' rij negant jumptionem can« habere eandern effitaciam, cumÃf criÃcto '^'Itë, manifejlum eR^, qubd etiam facrificium eorum, eadern ratione non habeat eandem efficaciam cum J'acrijt' cio crucn. Reliquum igitur , qu 'odetiam facrificium à quod e^^, non]tt idem cum facriÃcio crucn.
Sedaudiamits ea de re etiam JanEiorum 'Patrum teflimom^' Cypriantn Hb. z. Epiflola j. PaÃio Domini, inquit,eE^Ã^^â ficium quod offerimm, nihil aliud, quam quad illefecit,Ãcere,diâ hemm. Scriptum enim dicit ; QMtiefitinq^ ederitnpanem amp;nbsp;caltcem iÃum biberitn, mortem Domini annunciabitn, qM
Keniat. QwtieÃunq, ergoQtlicem in commemomtionem'D'gt;â mini, eErpaÃionn eim oÃcrimus, id quod canÃat DominumÃdj' Ãe,faciamuf.
ChryÃoÃomm Homelta 17. Ãtpery. caput ad Heb. PerÃf^^^' los dies offerimui quidem,fidadrecordationem facientes eins. Et yna ef^ h«c hoÃia, non mult«. Quomodo yna e^C non mult« ? eir quiaÃemel oblata eE^ illa, oblata ei^ i» fanEiorum. HocautemÃacriÃcium eE^ exemplar illius, idipÃ''^ femper offerimuf.
Et ibidem.Hoc autem,quod nosfacimus,in commemorattonc»^ quidemÃt eiits, quodfa^um eE^. Hoc enim inquitfacile in mei commemorattonem, non aliudÃcrificiumÃcut Pontifex,Ãdidif Ãm femperpacimus, magis autem facriÃcij recordationem optrA-mur.
.yiuguÃinu^ contra FauÃumlib.zo. cap.1%. Hehr ai in 'viElimtspecorum, quas oÃerebant Deo,multü eir yctrijs modt^ Ãcut re tanta dignum erat ,prophetiam celebrabantfutura^^
-ocr page 333-uissÃ. CENT, rr, »r
quam ChrtÃM obtulit. l^nde iam ChriÃiam pera^i enaJem j^criÃcij memoriam celebrant, /acroJanEla oblatione amp;⢠participa-ttone corporii, amp;Jangumii Chrijii. Hutits J'acrificij caro Jan-gt; ante aduentum Ci}rifti,peryi^tmarum ÃmiUtudznem pro-^tttebatur, inpt^ione ChriÃiper ipjam yerttatem reddebatur^ aÃenjitm ChriÃiper Sacramentum memorite celebratur.
idem teÃantur amp;nbsp;alij Tatres, quot;^lifÃam yidelicet feu Cue-^am T)ominicam,non effepropiciatorium facrificium : fed,Ã modo ItÃtime amp;Ãcundiim inÃitutionem ChriÃiperagitur, tantum eÃe ^omtnemorationem ynict tUiwfacriÃcij ChrtÃi/emel in cruce ob-latt.Sednos breuitatiÃudentes, nunc ijs contend Jimtts :lddm ^noreduorum aut trium dehetÃare omne yerbum.
Secundus error
fandlifsimi Canonis»
Ur oa Miyarntsjacrtpciu iacrametiJolttfamp;prtuattm come^ IÃ atq^ bibttÃrcurrÃantesÃnens ocioÃs eÃeÃ/eClatores.
^uangeliÃts teÃantur, ChriÃum in prima inÃitutione ccente ^dcramentum corporit z^rjanguinif fui non ynd cum difcipulttfit-
AccepiÃe, multo mintts ipjum folum comediÃe amp;nbsp;bihià ,⢠^Apo-ficilii ocios'eÃeElantibuf : fed tam ore quam manu ipÃs dediÃ'e at^ flt;^frextÃe. lgt;Iam acceptumpanem tradidit ipÃs manuÃixitq^ore, '^Iccipite, edite amp;c. Simtliter depoculo quoqÃecit ; ö* ad extremum mandauit tilts: Hocfacite.
Quemadmodum autem .^ipoÃoli à quot;Domino acceperunt, ita tÃtdpraceptil ipÃits EccleÃjs etiam tradideruntiatteÃarte Tau-
Ãorinth.u.'LAcdurauitilla communieatio corporis zir Ãn-^uints ChriÃiÃxcentos annos,in Eccleà fatholica. quemadmodai fuperioreparte libri demjÃlratum e/Ã.
£ f Fatetur ejr
-ocr page 334-^INTà CLASSIS, DE II. EEJ{pK^ Eateturo-()inonipfe,Qtà prïdie^(. Chrijlum accefdjf item in Janbas ac 'Venmbiles manw fuas, nbsp;nbsp;dedtjfedtjcip^^i^
tf, acdïxijje, .Accipite amp;nbsp;manducate, Similt modo nat um nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex calice iuÃiÃe omnes bihere.
lAegledts tarnen htf omnibus , '^liÃjariws foÃquam Ãium Sacramenttim fatts diu cruciÃxitdacerauit^at^facnÃ'^^^^' tandem John lomedit at^ bibit : reliqunjicet ejà octoÃs ribtn. ÃAn non bac ef^ ferner Ja ratio f Ebi quxjofimile dit audiuitiie de ChrÃo, de ^fojlolif, de Eatribm J (Ãf^^ uatum ijlud amp;nbsp;clancularium tonuiuium fugnat aim mandat» exemflo ChriÃt amp;nbsp;tA.follolorum,fugnat cum if Jo (anone,ftlt;SJ^ deni^ cum communifenjit amp;nbsp;ratione.
Sicut enim abfurdiÃimum ejÃet, miniÃrum quot;Verbi, cuittt ofÃ^ um e^,''Vt quot;Verbumfublice in EccleÃa annunciet, in deÃrttS'^, folitarijs locn coniionari,'vbi nulloifrorÃn habens anditoresjl'^ foli inter lignaifaSca, aut Jub aferto cÅlo, concionaretur t abÃtrdiÃimum eh^, ^lijjarium cÅnam Dominicam frafamtti fulche adornare, acfonare 'verba ilia, Quifridie amp;c-(ommunicantes: cum nemo adÃr, qui quot;Vnd communicet ,Ãd ficulusÃohn abÃj^ coituiuh comedat atq^ bibat : cum 'cnueniatÆ5' tins, ifÃm alijsfrtefarare atq minÃrare. ^n non hoc eh^ quot;ttt* bum Domtnt in quot;Vanum aJIumereJ qui omnium hyfocritarutn tn»t th^.Dicunt enim amp;nbsp;non factunt. '^latth. nbsp;nbsp;nbsp;Dicuntquidem iti
(Janonei^ccifite, édité, bibite:Ãdhiantia ora amp;Jttientialdgt;ta fruÃrantur, dum inuidèamp;auarè foli comeÃantur.
Equot;ide autem accidit, quot;vt ex communicatione corforh çÿ fatiâ guinh Chridi fa^umfit friuatum amp;nbsp;angulare conuiuiumJ
Sufra in quart a (Jenturia oflendimtts, quod inde à temforthtt iAfoJlolorum quot;vfiq^ adGregorium ^lagnum, fofulus,quotiejcwi^ conuenerit in Ecclejta communieationem corforts amp;nbsp;Jangtund Chrjlvndcumjacerdocibitsqiiotidie acceferit, Cum'VeroinfTC-
-ocr page 335-tjKoms MrssÃ. (£ut. rr
fianciha po^uloÃs yrMui, quales erant â]\oma., '^cdiola-ziTÃmiUs, quotidte tngens multitudo commumcaret, necefft
fdt muitos eÃe Sacerdotes amp;nbsp;mintjiros Ecclejite, qüi Sacramentu coi'liQrn amp;Janguints Chrzflt dijlrtbuerent. l\[ecejà etiam eraty ttmlta ejje altarta,Juber qutbtu cxha TiominiCA expediting amp;nbsp;de-tezitiorz ordine teleoraretur. Inde tot Sacerdotes amp;nbsp;t^Iltaria in temÃis exorta funt.
^ties autetn Sacerdos cum populo communem QÅnam cele-brabat,promptius tisr largzus, qudmalzjs temportbus,munera fua offerebatpopulzzi : Videlicet,primztiasfrugum, yinum, panetrti }itutïes,pecunzam, ahaq^ munerAy ex qutbzM SAcer dot es prx reli-quii magnum capzebant enzolumentum. (^a de re QentiiriApri-ffiacoÃolius dzxzmus.
Gun yerb Ardor deuotio ergA 'venernlzle SAcramenttim in-dzes magis magz^^ decrejceret^ nee tant a eÃet multitudo commzi-f'UantiumjquantA prins efÃeÃolebatyiuxtA 'yiulgAtum 'verÃculum: '^rincipum feruet, medium tepet,âultima frzgent ; nihilomznus ^aurdotes tonfueto more altArzA AtbornArunt, amp;nbsp;yÃtatAS preces ceremonias in^iÃa.ÃruArunt^vtpopulum izîuitarentadfacri-
ipÃs ynlde quxfluoÃum : Et à maxime nemo adeÃet qui ^lt;gt;nimunicaret, zÃt SAcerdottsÃli, yel cum Dzaconü Ãis CÅnam stcipiebant. Hzne prtuatx angulares â\IiÃce emerÃrunt.
Sic ergo ftopulits eir SACerdotespaulAtim d prima inÃitutione' tlt;tnie diÃeÃirunt : Ule quidem, non accipiendo Sacratnentum : hi â^ttopriuatimedendoé'bibendo. fenejlray imo ianua laxiÃz-
trat Sathanx, aI inuehendos 'Marios errores. Eli enim Ãemel zz'^erbo Tfei dzÃceditur, nullus efl^ aberrdndifinis,quemadmodü fues longius extra fiptA euagatx nullumfinem erroris inueniunt, denec à lupis dilanientur.
pofleaquà m diuturna lella in Imperio âI^mano coquieuzjl. Ãnt,CtjriÃianiha^enus duriter affli^iet yexatifienfim intorporîê ^ifitcuritate lAlebaturfquAfit omnia euafiiÃent periÃla.Dormieti-
Et 1 lus autem
-ocr page 336-^INTà CLJSSrS, DE IL EI^^OI^E : 4Mtem tllti juperuenit inimicw amp;nbsp;feminduù ^t:^ania inter tri' . tùum Euangelij,docens êbc Eela^iana htereÃ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eÃe meri' '
torium ojgt;u4 ùquot;JacriÃaum. tgt;4ceeÃit deinde 'Mammana I fotentiÃiirium,auaritia quot;videlnet SaanÃcularum.
(^aenimÃdem nonpoterant Eendere , tnÃituerunt ntindtM' tioncm 'MiÃatieam,quaSacramentum ifÃRidernÃoLi ederenteil^ biberentÃe^latoribw autemprecio Sendet ent, non trigintatliigt;'â taxat argenten, quibtu Chrijhem yendidit Judas ,Ãd rradta u-nies. 'Mam kac mercatura MtÃatica mcdiam ftr'epartemojnti» totuts mundt acquiÃuerunt. Eoflqtiam yero perlv.aÃuni eret^D' peUojMijJampropeccatüs y iuorum celebrari, facile deinde ereiliâ tum fuit, etiam def unfits celebrationeâ^liÃarum ÃibueniripÃf' yt infra dicetnr.
ilulli tum erant dAuguÃiiii, CbryfaÃami, Ãyrilli, ^uibaÃi»gt; arcerent. Stertebant omnes Epifcopi, eäâ/ecure oÃitabant. (iripfe Gregoritts 'Magnits ,quihabebatur Optimus ,omnesÃââ^ Ãebrepentes errores fanEi.Ãimo fuo (fanone conÃrmabat. deinde ÃanonemÃcceffores eitts, EontiÃces 'Epmani, lueri envj^ in toto orbepropagarunt : quem hodieq^ quaÃusgratia ita praÃt.^ Jfè tuentur , yt quiduis pctius conceÃuri quam 'MiÃam reltdiin yideantur .Hxc hac eJà Helena I^manenÃum.
Eides ergopie Le^or, priuatam 'Mi^am nonaChrÃOiÃ^' Mammona inflttutam,eirpyneerx cÅnæprorfus contrariam, peJlore ytpote horrendam idolatriam deteÃandam acfugiendA»
Tertms error
Canonis* ,
Eod Eater dos prxÃmitper facvificiuMiÃaticuniamp;fi^^^^ epriuatamfumptionem,omnia mérita ChriÃiÃbc opéré ope-. quot;nbsp;- rv'.b', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ratOs
l ;, , . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã J .
-ocr page 337-CAxoNis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE nr. rr.
alijs nonÃtnienttbus, applùare amp;nbsp;impertirz.
Excnjari for J an pore^^/^uodpopului nonJemper de Sairamen-to cemmunicat, quoties cÅna celebratur : 2^ec erim eputuù omni tempore idonew e^^, ad edendum hunepanem, amp;nbsp;hi^bendtim hot poculum, a'im proh are Je homo deheat, anJfïrïtualem ejuriem ae Jttm Jentiat , Sed quod Eapzfa afferunt, â^hdiffarium corpuf janguinem Chrijli 7)eopatri o ferre non pro Je J'olo , fedpro alijs eum yiun tiim defunCht nec pro Je Jolo edere ac hihere ,Jedpro omnihitî circumjiantthin, ulijsj^ omnibus licet abfentibits, qui prectoparticipationem horum meritemum redemerint.Et addunt, '^lijjani ê\ opéré operato appltcare illts ubsq^ ipforum propria fnmptione,omnia Chrijli merita.Hlt;eC)inquam,nullo modo ekcufa-f^poffttntpugnant enim cumprima inflitutione ChriÃi, cum natura proprietatepdei Chrijlianx , cum yfu veteris Ecclefïx^ twnintelleÃu deniq^ omnium fanorum hominum. Sed audiamus pja 7 apifl ar urn '^erba,quibugt;s hoc erroneum amp;nbsp;impium dogma ptofitentur.
Faber inquit: Ter hanc incruentam oblationem, à ChriÃo in Germ fol- 4p inchoat am, tir Jûo exempla Ãeri mandat am, cruentee illitts 75 (7KCW boÃiafemel litatrs nos participes reddimits.
Et alibi: Etiam abjqÃuitis perceptione Sacrament!,mortis Germ foi-nr. Ãrj/?/ potei^Ãeri commemoratio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lat- fol- i3lt;f-
-Fr adhuc clariics; Ea cÅnee oblatione Chriflus nouum inÃitu- , ⢠r -r ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢â¢ n' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' t' ri' ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;} nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Gcrm 101.4
»jMrijnium,cuius 'r)Ju,gratia,iuliictlt;e,fattspachonts, redemptio- Latin, fol 8t-tus in cruce nobis conflata e^st obtenta,participes eÃe queamus,
Gabriel'Biel,leS{iQne 16. litera G.amp;H. quot;TvliffapoteF^ intelli-quot;kalere, amp;nbsp;efÃcaciam habere dupliciter. J^no modo ex opert aperanteialio modo ex opéré operato. Et mox: Eilf autem duplex oÃerms, fcilicet, oÃerens immediatè,amp;perfonaliter. xAliusoffe-rtns tnediatè.amp;c»
Et 1 Idem
-ocr page 338-QTimÃ, CLASSIS, T)Ã ÃIL
rdtm le^ione ii. îictra H. SacerdoJ ytluc oscor^^^ Cbrtjîi mjfliâfper ^uodtrahitur nutrimentum omntbM membfi^ ttitins corpom, nutrtendti, roborandtô tir /j^iritualiter au^mtn-tandts. Sicut os mattrialts carports comcdit nonÃlttm pro pro falute omnium mtmbrorumÃmit cibum, guiper totumWâ pus diffunditur, amp;nbsp;msmbrisÃngulid incorporatur, yt faluetitr in' fuaj'ubflantia naturali: Sic Sacerdos fumit Sacramentum,tMUS quot;virtiis tranÃtin omnia eccleÃa membra huius cibi Ãiritutduif fuÃceptiua: amp;Jingulartter in eos, qui Is/liÃa: interÃnt oÃicio, qui cibum hune ejuriunt.
EtleSltonez^. litera E. OÃÃerunt circumÃantes mediateÃn eer dos celebrans imcdiatè. ^on Ãoltim offèrunt Sacerdotes,fed amp;nbsp;cæteri ftdeles. Isham quodÃecialiter adimpletur miniÃerio cerdotum, hoc '^niuerfaliter agunt yota Ãdelium. Sic Ãiriwn-l ter dicuntur hoc Sacramentummdducare,quiÃdecreduntdtifâ ÃmahuiKS Sacramenti myfleria.
Stdonitts in Homelia tç. ds^iffa. Si facrofanBam EudiAâ riÃiam ore facramentaliter Ãl'cepturus non es, '»el corde tstn ÃiritualiterÃdeacdettotionefufcipi. Hà ufcemodt Ãde eSr deuo-tione ferofanilum yiut/ici carports eirfanguints Chri/ii Sacratnen-tum Ãiritualiter ftimis,eiitsdeq^ ChriflipaÃiontsÃu^tts adater^ nam falutem tuam tuoseÃets, tibi adtungis, accomodafq.
Sed quid optis e^ teÃimonijs aliunde accerÃtis!* fanon ipfi etÃekyerbts ChriÃi dicat, ^ccipite, édité: aicipite, bibite: fÿ inter orationem dominicam, ac, jdgnus Tiei, hoÃia idcirco in tres partes frangatttr , yt Ãne periculo ob gutturts arSlitudinem â mulcts fumatur,tefle Gabriele le^l. 8o. /?rfr4 H. Tarnen cum ad Ãimptionem deuenitur, Sacerdos ipfe in fanone ore fatetur oSlies,fe hocfacriÃcatnm Sacramentum Colum edere ac bibere,atq^ idem faSlo ipà teÃatur : cum alijs nihil nà inaneÃeÃaculum
^dihiloni't-
-ocr page 339-CE^T. VJ. to
'ÃJthilotninuf in fine QanoriK itaprecatur: Erajia, yt hocfn~ fnfià umjit tthi accept ahile, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omniluf ,pro quilta illud
fitultjÃtte mifirante propittabile. Ciim autem id Sacramenâ-fiw non miniti pro altjs edat amp;nbsp;hihat, quant oferat Jequitur, ^}fum ijfdem yerbitprecari,yt hoc facrtfciumfibi ciromnibiff^ Vo qtiibits illud edent atq^ biberit,Ãtpropitiabile.
Eapijlie eic '\JiÃa jua quicqmd yermt. Qrtè Ãue Vopùiatorium ÃacriÃcium, Ãue prtuatum conuiuiumÃr^ ntutrum pro altjs nec yiuis nec mortuts fieripotei^,JedaÃngu-lis pro ÃeipÃs accipiendum
St entm Ãentiant cÅnam dontintcam ejfe merttortuni opw^ cir ÃcrtÃtiunt éicpiatortuni, quo aliqutd detur âDeo, tarn non ertc^ fide i fed ekoperibttSil^m. 4. SinyeroÃentiant^effe contmu-Mcatione corporis cir fan^utnis ChriÃi, quam ChrtÃus quot;^perbis fuis frontittic ebchtbetycerteÃde recipi oportet. Trom'iÃto enim eS^, fttndamentu, cutÃdes tnttitur. Fides hcauditu eilf^.amp;c.'Fpm. to,
TeÃatur autemÃripturaplurimis locis, ynumquemuis prop -^trfiua peccata ntoriturum, (ir propter Jua benefaSla niercedem dccepturum ejje.juÃtps EiX SVXÃde yiuet,non aliéna: dtcen-te Chriflo, %lar. id. Qui credideritÃaluuf erit: qui 'vero non cre~ diderit, condemnabitur. Et Joannes .Apoc.tif.. Opera illorum (non aliorum)Ãequuntur illos. ^Ac profeVo Ãnguli JiiaÃde ac jfiis opertlus, quantacunq^ illa fnerint, opw habebunt, Ãjam amp;nbsp;^nflusyixfaluits efÃcitur,i. 'Pet.j^. Et parabola de quinq^pru-dtntibiis yirginibitf tdem docet, qua: faruis nthtl de oteo Ãuo dare 'soluntjnenonÃfÃciat fibtipÃs. 'Xtatth.t^. Fotei^ quidem fides aliéna proprtam fidem alijs impetrare à Deo, 'Xlar.z. amp;nbsp;7, 6* aliéna opera projùnt nobis tanquà m éStempla, yt eir nos benè tperemur. Vetunt amenât aliéna fides nos ab/q^propria fide non^ faluat,ita nec aliéna operafine nofiris proprijs operiius nobis prallt,Trainde neq^ 'Mijfid aliuspro alio celebrarepoteJ^: fid oportet
-ocr page 340-Qrir[TÃ CLASSIS, 'DE IIL
'^num^ttemjj fua/ide amp;Jumpcione partialem fieri ChrtÃi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
Quim reifigumnohii adumbrataefl^ in yeeeri
lt;gt;Lgntn pafthaltis neminiproderat, nijitllif, qui iuxtapriecpif*ââ' Domini comedebant .Exod.ii.Sic in nono Tejlamento nullit tî-^aturpro alio, fed oportet Unumquemfj pro fi baptiopii^igt; à do yelit Chrijlum induere. Gal. 3. 'Multi) minitsfiipjum bapti^lt;^^ minifier Ecclefix, fid bapti'^atur ab alio ; yt Chrijhn à Iohat^fgt; 'Paulur ab M.nania. Qur ergbPapifix non idemfinttuntdcMijquot; fa cum baptifimt! non minui fit fignum pÅnitentia, qutirn. (Xâ terna fiimptio cÅnx Dominicafignum e^ promiÃionif Chrifli-
,gt;idde ,qubdnulluf Laicm Sacrament um altarii pote^f^n^i^â perepro alio, neq^ fanmpro tegroto: fid ynufiquiftf^ neceÃe balxf profi accipere. Qupmodo ergo Miffa poteïf^ celebrari pro ciim nihil aliud eÃe debeat,quam ipfa cÅna Chrifii, yt fitpra Bum f fà f
Quifquif ederit, inquitPaulm ,panem bunc, aut biberit poctilo Domini indigne, indicium S IP I IP S [(non alif)i^^^ amp;nbsp;btbit. Sic yice 'Verfa : Q^i edit amp;nbsp;bibit digne, SIP 117^1 edit amp;nbsp;bibit redemptionem ac falutem. Hoc rnim Sacramencunt, eiiafj yirtui amp;nbsp;eÃcaciapertinet adedentet amp;nbsp;bibentes, non ÃeBantes.
Deniqj,E'tnullui hominumpro alio nafiitur , nulluf pro alio efiuriente acfitiente edit amp;nbsp;bibit, nulltapro alio moritur ,nul!tti pro allO faluatiir 'vel condsmnatur ( 'Vnufiquifq^ fium omu portabit ) It a 'MiÃarim Juo Miffaticofacrificio ör priuatà fim^ ptione Sacramenti meritum Chrifli alifs applicare nonpote^.
0 infidèles cir immifericordes Patres, quifîlijspanetn petentrquot; bui lapidemporrigunt, amp;f ameltcos âVerbispafiunt, cum tentet auribui careat.
Hi(
-ocr page 341-CSKOKIS \Ã!SSÃ. CEUT. n. «
Hic ùerum Faher quot;Protheo mutalilior nouum effugiu quxrtî, ^ndo^ inquu, facerdati ex ij)fa fw offià j fun^ionepro populo Germ. foHoS-F^cari iiicuinbicillud ipfum corpm Chrilli,quodpro nob^ tradi^ nbsp;nbsp;nbsp;°
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11 rt â rPj- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gcnnfol-4*.
amp;Janguine, quem nojtra:jalucus caujapudit, cum 'Virruce ejr lâ. foi.ya. ^fj^^iacruenti tlliM in cruce litatifacrificij, in altari Deo Pa-
offert, medullitif! illi gratias agent, amp;nbsp;mortemfilij eitn in octumbentü commémorant, rogat^ Deum , prodejfe nobis ^fferis deploratis^peccatoribtis yelit cruentam Ham crucis yi-^wam.In âKiiffa namq^ Sacerdotpro nobis loquitur , nbsp;nbsp;nbsp;notper Germ- fol- to8.
iilum Deo, Heec ille. Parum abeii^, quin Faber dicat Sacerdo-^ tes weritum cruenti facrifcij populo applicare, non per facrifici^ nm ^ijfe, neeperpriuatam fumptionem, fed perprecet amp;nbsp;in~ tercefionetfuat. Hinc folleilat amp;nbsp;precatiunculat Qanonis tan-topere laudat. Hinc '^^diffarijfingulis '\dijfam precio mereawibM feudiarem (plleilam af ignant.
Fluidem nifiextarent libri eorum, qui de ^tijfaJcripfrunt, ^ojjet Faberfimplicioributperfiiadere, quod Sacerdotet ipft non ptfacrificium, fedperprecet fiat meritum Chrifii applicarent. ^peciofa ei^ oratio : Sacerdotit officium eF^, orare pro populo, ft Faulus yult ante omnia fieri deprecationet, obfecrationet, Mterpellationetjgratiarum aPRonetpro omnibus hominibut, pro tegbw,^ omnibus in eminentia corfiitutis. ^^dhac certifiimat b^emuf promifiionet, quicquid petierimus patrem in nomine Girifii, datum iri nobis. Sanefinihil yieij effet in Qanone alibi, quam inprecibut,facile inter not amp;nbsp;Fabrum conueniret. (urn e-tnmper Chrifium aliquidpetimits, manet ipfi honor fitui eir offi,gt; tutm medtatoris. Sic D. Tetrits canam Dominicam celebrant, oratione, Pater nofier, 'yifM ei^ ; authore Platina. Et not in FedeÃjtnoflris adcelebrationem Sacramenti folennet precet pie amp;nbsp;denote adiungimrts.
âUt
-ocr page 342-firiüTà CLJSSIS, TiE .III.
FabernonferVo hoc agit, ytprecibus contentijimii^-tùm allas ybi^ applicationem meritorum Chnjîi tribuat jainfic^^ ^t/Jx éy opéré operato, tirpriuatxÃimptioni Sacerdotum. tnera Junt commenta qux de apphcatione precumgarrit, tantiim excogitata, yt oculos fimpliciorumprxÃringat, nbsp;nbsp;yet^â
rem idolomaniam '^iÃxpalliet.
SedfingOjFabrum appluatîonem meritortim Cbrijli, nonfaiti' ficio amp;prutatx fumptioni adjcribere,pedprecibuf Jdcerdotis p populo oranns'.tarnen tir hoc erroneum ei^^ate^^ impium.Etfictain orationes amp;nbsp;deprecationesfidelium pro alijs,per Je bonx acJand« Ãnt,acmagnamconfolationemnobts inneceÃitatibits adfernnt' tamen nonÃunt medium, per quod alter altert meritum Cbrià appltcet, Ãne ip/iitspropria fide lt;amp;nbsp;oratione. ^lioquin quiud curperfuam orattonem altert merittim ChriÃt appluare ac ttrtpojjet (^cum tarnen lateis non Itceat corpttr tir /anguinetn Cid* Ãt ojfierre^atitpro altjs edere at^Ãibere fih/landatum enimamp;ptu^ mifito orattontr ef^ yntuerfaltr ; tta yt latet non minus cri^ profiacerdottbusj quamfiacerdotespro laicis.
â¢~^ut^numputas orattonem Saerifieult cfificacterem ejfie cratteâ nefiumminofirtFontificts TefiuChriÃi i' qui etfiaddextramTXt afitduèpro nobis intercedit, tarnen nifinos yndprecemur, à crtâ damus, mérita fiua nebis non communicat ificut inquit loan.ii-Nondico yobis, qubd egoregAturu,sfimpatremproyobis.ip[e enim Fater amat yos.quia yos me amaflis.tir credtdÃis,qwra Farre Ãciuerim. Quomodo ergo lt;acrificuli qui plxrunq impij lif perfltas (pikpas tir intercejsiones merittmt OmÃinoats applicarent i' cumfieriptum.Jit ; Scimits quiaDenf peccatores non exaudit. Ioan.
^dhxc, HuiuÃicdi oratÃnes amp;nbsp;dcprecationesfiacrificulorvm '^elhanc ob caufiamjunt impix, quodÃngunt eas ex cpere opemii
ÃO»
-ocr page 343-MrssÃ. cekt, vl « tt^gt;nÃäi ï^fistuntumgratiiim 'Dsipromereri.fed ran^juam optt-s fererogariomd meren etiam alijs applùacione'iii merirorum Ãhn-â Ãi. Nam omnia opera, quancumut^ bona^ fan^a, yc fitnt f 'acri^ Ã^ia, lemma,preces,eleemojynx,tmo ettam audituf yerbi T)ei fÃif Sacramentorum, fi ijs ex opéré operate tribuatur expiatio ^eccatorum amp;nbsp;iufitficatio,jiint coram 7)eo abominabilia amp;nbsp;idola-tnca : yt apparet ex concionibus 'Pro^hetarum hocgentts idola-triÃgrauiÃime taxantium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim ynicum optts, videlicet o-
bidientia Chrifii, ^pianspeccata amp;nbsp;iufiificans. Et ynum medium, f er iiuod tant JU thejaurtts nobis donatur : yideltcet,verbum ùlefitimits ''vfitt^ Sacramentorum. Et ynicum infiniment um,quo «ccifimus amp;nbsp;nobis applicamus,fides nimirum Ãola : quemadmodZ Tetrus tefiatur :Huic omnes Prophetx tefiimonium ferunt,quod temÃionem peccatorum accepturitsfitper nomen eins, quijqtiis crediderit in eum. »o.
Sed Faber opinionepropriorum merttorum it a e^ inebriatv^, quot;^t remÃionempeccatorum amp;nbsp;iufiificationem non tanti'tm facrifi-iio^ijfie,yeriim etiamcharitati,altjsqjbonis operibusadfiribat. Tefiantur, inqutt, Jeripta diuina,per mifiricordiam, eieemojy-nas, humilitatem, orationes, plxraq^ alia impetraripeccatorum 'teniam. Qma yero artictilus luÃificationis noÃra xtate à Prx-(e^toribuf noÃris luculenter traditusfirmiÃime munittis ei^, Ua'vtPapiÃecipà non femel noÃram de hoc articule fiententiam approbauerint, neq^ 'vnquam Ãlidis argumentis confutare potue-rtnt, non diÃeptabe de hoc 'vlterius cum Fabro. T)igitum folum-modo intendere 'Volui, yt omnes intellgerint, quam frigidus eär ieiunnsfit ifle TheologaÃer, qui nec dum prima elementa facra-rtm literarum dtdtcerit, Hxc de tertio errore (Janonis diSla Junto,
Ff 1 Q^rtttt
-ocr page 344-^INTÃ. CL ÃS3IS, Z) E ni J. E \£
Quartus error
Canom's*
OEod Sacerdos latcii 'vnam duntaxat J^eà tm ( tie^ tarnen in omnilttspcrettf ^iÃit)porrigit : SacratnentMft videlicet corfortinaïicem aurem temerarièprariftt.
0^fuprà in Euangelijlarumi tAfoÃolorutn nbsp;nbsp;quot;Patrum dif-
Ãbui i de Dtraq^ Ãecie à ChriÃo inÃituta, ab gt;gt;ipoÃoUi
amp; EccleÃjs tradita, nee^^ in Grtecù neq^ Latinù EaleÃjs antt (oncilium (j)nÃa.titnÃprohibitaÃiximtts, ea non repeterrgt;tn f«w faÃidiotfidnunc illudtanttim demonÃrahni»s,quain abominalnlt fitfiacrilegium, iÃa calicü Ãeufiufiuratiofieu defradatio : acÃmff^ confutabxtnw ea,quibw Faber Je yniusÃeciei yfium defetifirvifi tÃe tonfidit,
Etfi autem negleEbut contemptw calicis apudpriuatm ^uafdamperjönas alimantb yetujiior e^^ (Janone, quoa exLfO* nti amp;nbsp;Gelajtj Pontifieum QonÃitutionibtu Jùprà citat^ deÃi' lenditur: tarnen ne^^ (Janom weg Gregorio '^agno hac culpa iit.» putaripoteï^, quod Laicù calicem interdixerint autpntrtpM* rint. Imb yerb ipfia (Janonti 'verba (onttincunt, Sacramentutn (t tempore, quo (Janon compoÃtw e/^ ,Jub 'vtraq^fiecie ladcii (xbi-litumfxtjfi,
Verba enim prim« inflitutionit, quibtt! omnes iubenturfan* guinem Chrijii ex cahce bibere, Qanoni infiertafiunt. Et Sacerdos poC^^ conjecrationem itaprecatur tjupplicesterogamui, cmnifO' fens Detts, quot;vt quotquot eic hac altartsparticipatione,facrofa«-ÃumÃlijtui corpus amp;nbsp;Ãanguinem JumpÃrimns, omni benedidio» tte (celeÃi gratia repleamur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Prinwm fatetur Sacerdos,Ã
nvs
-ocr page 345-CJNONIS UISSÃ, CE2^T. 23 nonfilum 'Tfelle hoe Satrnmentutn tdere amp;nbsp;l'there,fidalijs etum eommtinùare, Deinde fat etuTi hoc Sacramentumjuh 'vtrajj^ecie t^i hihi. TüÃremoprecatur etia, yt quotlt;juot hoe Saerametutn wt Ãwn^ferintjjÃtritualem etiam fru£lum inde capiant. In fine Mttm Qinonis, rurfiti pro fe amp;nbsp;eommunieantihui orat; Qmd ore fimffimuf Domineif^ra mente eafiiamw, t^rc.
Gre^oriuf item,(]uifita authoritate (anonem 10firm unit,fiat e» fnrÃuaxtate Laicii litra^l^eeie datant fuifife^ In Homelia Ta~ fihalif Etrepetitur de ConJèeratione.Difi, i, Can.Qwdfit. Qtdd jitfanguù agni, non ia audtendo fed hihedo didicifitt. Qmfianguts filler quot;^trZei^pofiemponitur,^uado non folùnt ore corporis, fidetia, ^ocordÃihauritur. Idem tefiaturinHomelia,quaincifitf.FraHHS longa molejîia. Item adAugufiinum Cantuarienfem Efiificopum.
Gregoriu^s amp;nbsp;Qanon quot;^nam Ãgt;eciem Sacramenti non quot;inflituerunt, it a nec confirmarunt,necLaicti iniun^erunt : fed fdu lilera nbsp;nbsp;nbsp;ad Coetlium Confidtienfi.Qtà eqd ergo Faher de yna
Ãtcie dehlaterat, id non defiumit êic Qanone, fed violent erin Qa-nonem ingerit, quemadmodum tât in Euangelifias,j4qgt;ofiolosIPro- ' fhttas, Ecclefiam, Concilia amp;nbsp;Tatres. Troinde amp;nbsp;e^o hac in non imÿugnaho (Janonem, fed 'violentas glofias Fahri
Sodalitij eitts Juper Canonem.
I^rirmim. T^fia 'verha cienie à Taulo deficripta,nullum, inquit Getm-fol 9 » ^aler,praceptum adiunHum hahent, fied inflitutio quxdatn fiunt *!*⢠*0 tnformatio, quo falîo Dominus ceenam cum difeipulis egerit:
quot;Vtfi quifi^ componete ac praparare deheat. Et ahhi inquit, oÃtdunt^atfallum, noninfiitutionem.
Secundo. Quod fi nos idâMifioliturgvs concederemw,tnquit, Genn-fol- 87. ^nodtarnen nonconcedtmus, à Chrifioprxceptumefie,Laiccs fiuh^^'quot; '^â'^nq^f}gt;e(ie communicare dehere : at nihilominus potefi^ diuina ^onÃitutio ahsq^ peccato intermitti in ijs relus , qua non éic ÃlpÃs aut êie legis natura praferipto netejjariofint alfieruanda, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Ff t tnoeÃ
-ocr page 346-^rKTÃ. CL ASSIS, D E lîIE ET^O IÃà Modo rationi confentanea prägnantes^, cà ufa idpoÃulent. Ehti Ule. ^d autem hoc ei^ aliud,puà m adiaphoron eÃe,Ãue Ãue ytramp,Ãetiem acctptas!â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Getro. fol- jx. Lat- fol- X57
Tertio tnpuit, eccleÃam êi( inÃindlu Spiritui fanUi calicii yjum abÃultÃt,yt irreuerentia amp;nbsp;iniuria, harefes item amp;nbsp;fean^ dala pracidantur ac propuljentur^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;authoritate,
Germ fol-10.
Lat- fol- 17.
tpuacertènon minorÃt,puamiA.poÃolorum. Enhoced^fundu^ mentum,Ãiper puod Faber ynarnÃeciem SacramentiÃperÃruit.
Htc lane nos Fabrum ijs y er bis compellare poÃumw, quihu^ Tauhts Elymam quot;Magum compcllauit, qua Faber alibi inittÃiÃi-m'ein nos torquet: Oplene omni dolo amp;nbsp;omni fallacia fill Diabdi, inimice omnts yeritatts, non defines Ãibuertere yias Domini
reBas^lionne emm âDtabolica e^malitid,quafr^â^lt;^'â tiÃtmaprima inÃituttonis yerba tot moduperuertit,ytoligt;nfrâ pensinparadifofaciebat^ lam ait eÃe nudamhifiorïamynon ïn' Ãitutionem autpraceptum. lam ait eÃe præceptum adtapbornfi^i ^uodyel feruari y el ntgligi poÃtt. â^loic tant am autoritaieff âJ^manenà EccleÃa tribuit, yt lie eat ipà pracepta T)ei folwth
omiÃn hts aliacommodiora ac ytiliora fiibÃituere^ Ãibuertere yias âDomini reliasÃhoc non eï^^
Trimoenim ,yerba prima inÃitutionis lt;t Taulo amp;nbsp;Euangi-liÃis difiripta, non eÃe nuda hifiorid,qua ante mille et /puingetci annospraterieritjpualis ef^ hiÃoria deTheodorico reroneÃÃ^ eÃe Diuinam ConÃitutionem, qua yfp^ ad Detremum aduentum Domini in EccleÃa obÃruari debeatÃupra in duabwprimis ebf-fibws,EuangeliÃarum amp;nbsp;gt;gt;ipoÃolorum demonÃrauimus.
Et Eaber if-Ã a^ionem cÅna yocat Diuinam ÃonÃitutioiuin. Stimits autem (onÃitutiones humanas ideo promulgari,yttii tempMalipuoddurent. QuantomagispraceptaDiuinade mth ribusin aternum per maner e\ debent. Siirritum pote^ÃtÃ, J5- inpuit Domintts .pa^um meum cum die, eirpa^um meiim cum
node,
-ocr page 347-cent.
'ft nCiefit dies amp;⢠noie in temporefuo, pa^um meunt ir. ^^tfimeÃepoterit cumDauid/eruo meo. Q^dÃcanae^^ âDiui., fitt CorÃuutio^yt i^femes Faberfatetur^certi tarn non mut obit ur^
non mutaturpa^um âDommi cum die amp;nbsp;noble,
'^ddhac alibi TpreÃefatetur^yfum quot;^triufq^Ãeciei mandata
(^l^nflieÃetonfentaneum. FracelftimÃnquir, Ãuchariftia facra-^em- fol- 7^-^^ntumÃnCatholica Ecclefa Jùb yna duntaxat fecie minimè^^^' conjici y el confecrari de bet, quo ChriÃi inÃitutionifat Jatis. (ur
alibi non 'feretur die er e: Verb a cecnx nullum pmeeptum ad-^unblum habere,Jedejfe tantum inÃitutionem quandam ac infor-Wationem,quopablo T)ominui lÅnam cum difciÃuHs egerit^
Defetundo, quodFaber ait, (onÃitutionem calicts prxgnan-C,ezta-iiA film de cauÃs omitti poÃe yerba quidem audio, tejlimonia^^^' *4« feroÃriptura non audio. âPrateicit quidem mandatum de pa-niluspi-opoÃtionii,quos Dauid, ytpote laicuf, contra legem ede~ rit,amp; tarnen Chrijlus eum à culpapurgauerit, Tlar.z. Et quad JÃdelitte infantes fuos in deÃrto non circumciderinr, contra fe-neriÃimumprateptum quot;Domini. Gen. 17. 1â 'fide Faber con^ cludtt,Deum in quibusdam caÃbu^ non einigere à nobts obÃrua^ tionem Conjlitutionumfuarum,
Sa autem conÃderauerimus circumÃantias horum eicemplo-fum,elucefiet, Fabrum duobtts inÃgnibits mendacijs Dauidertt
Ifrdêlitas onerare,quibus tertium mendatiu duobus Hits graii-dius conÃrmet: videlicet, quod EccleÃa habeat poteÃatem ahra-^andi mandatu Chrifli de calice.Ãtenim Dauid rir fÃaelita prx-ee^tadepanibuf propoÃttonts amp;nbsp;circumÃone no abrogarut: nec no-uas leges coÃituerunt, yeteribtts cotrarias, yideltcet,yt inpoÃeru omnes laictpanesprspoÃtionis edîrent,eÿ' ludtei fuos infantes non amplius circumcidertnt:fedfemel dunt ax at in cajti necefitatts
-ocr page 348-cLÃSsis, de iui.
umtjerunt, neminem interim cogentes exemplum ipforum imitA-ti^ multo miuu^perfequentes aut ocadentes.
Tontificij autem (onÃitutionem Chrijli de facrato caitce ( Tii-bite ex hoc omnes)prorjin abrogant : tF aiiam huu contrariai» ÃihÃicuut^l^rm omnes ex hoc bibite)ac non obtempérantes itnpiA huic legi ferro amp;nbsp;igniperfèquuntur.Q^ ergoÃmilitudo el^ into' duo tlla exempla amp;nbsp;airogationem caUctsf
âPratereaPKerfj Danidemner^ IfraelitasprorÃte ab omni culpa purgarepoÃemus quodtranÃreÃione illorum prteceptorumno» peccauerint, niÃhtec eÃÃt ipÃrumpurgatio, quodDominus ipf hocpeccatum non imputauerit quem alias ex toto cordo quart-hant. Idpatetur DauidipÃei. Sam. 2i.St yia htecpolluta ef^Ã' quit, amp;nbsp;ipfaÃn^Ãcabitur hodie in yafs. Id e^, SiperÃnaû-^a el^perfdemÃanbta etiam funt omnia qux eduntur e^bibnn* tur. Sic E'^echias z. Taralip. 30, inquit : Domimts bonusprof^* tiabittir cunblió, qui in toto corde requirunt Dominum Detirnp* trumfuorum, amp;nbsp;non imputabit eis^quod minus fan^Ãcati Hoc nihil aliud eïf^, quam quod Taulus docet Tit. 1. Omniu}^' ra purls. Et Tpm. 8. Huila igitur nunc el^ condemnatiofis inÃti funt Chrtjlo [eÃt. Hihilergo hatfaciunt ad excufandumf' crilegium calicù, quod etiam cadtbusfiabilttur,
San'eÃChriflus â^ifum calicls in cænaliberum reliquiÃ'et,qtitâ'^â admodiim liberum eà 'vtipanefermentato yel infermentato, ne 'vel 'gt;!gt;eÃeri, ieiunum yelpolf^ captum cibum accipere CccnaW) e*à que funt fimiles ceremoniie, 4 dmÃo neq^pneceptx neqjP' bibita: turn concederemitSipro ratione remporum locorumpi^'^ fonarum mutaripoffe^ quatenus tediÃcationi inferuiret.Qit» hacÃt yltima Voluntas CbriÃi, '^t omnes,pro quibus fdngiÃâ^ fuumfudit, eundemfanguinem ex calice bibant, nulli homin»^gt; nulli EccleÃte,nulli fbnciliof nullis angells licet, hot teÃatnt»^^^ (Ãirifli mut are aut abrogare. Gal, t.
-ocr page 349-U'l^O'KlS ^ISSÃ, CEr[T. ri. 1?
Kec yiuntur Eontijicijpari modeÃia,qua T)aiiidffrti'êlitx exemplii y]i jtint. Ht entm tantiim in arriado neceÃ-Ãtarts, adlnbïta magna reb.gione ,prxcept:a âbei tranfgreÃi lùnt» ^^^Ãtadem à rcumjpebiione in articula neceÃitatii agerent, dT â^gt;ilt;tnilpiciem ijs loas yfurparent, in quibtts yinum comparari ^â»tpotell^, aut ybiperfonte aliqiix yinum ne^^ olfacere neq^ gu-â fi^^c^aÃunt, r et ment es alias ordmationem Chrijli inuiolatam^
amp; comparari amp;nbsp;bibi yinum potebl^ , tbi Jane propter ncceÃi-^â^^^niyCiii nulla lex data e^, excuÃatosipjos haberemtts. quot;Hunc cum extra neceÃitatem (qux rariÃime amp;nbsp;paucÃimis in lo. ti^ acctdit) temerari'e inflitutionemChriÃt ytolent, nullo modoÃa-excuÃarepoÃunt.
Qwder^o!* °Kdandatum de calice «fà 'Diuina amp;nbsp;immutabilts ^J^Watio. Qui cnmFaber reÃÃdt, affirma cumFauloâFpm. tj. ^pfim T)eo reÃÃere,acpropterea fthi ipfi accepturum eÃe itidicium. 'bet Tbomintts janiorem mentem hijee mijerrimis hominibus à '»âidoJigni/'unt, qui conuertantur. ^men.
7ergit Faber, amp;nbsp;probaturIts paÃe aliqua eiufmodi accidere, âN piibusfiias belts (jonÃitutiones â nobis non exigat obÃeruari : âbiÃifulis, inquit, ChriÃits certam baptifmiformamprxfcripÃt, '^t in nominepatris, amp;Ãlij, nbsp;nbsp;SpiritmÃanSii bapti'^arent ; Illi
f^ma bac prtstermiÃa, aliquandiu alia funt yÃ, baptie^antes in »omine bomini Isjit Chrijli amp;c. Licet ergo EccleÃx cÅnam aliQ modo celebrare, quam ChrÃus inÃituit,amp; gt;gt;ipoÃali tra-diéerunt.
His yerbtsputido mendacio calumnia t^iboÃolos onerat t j't'afi aliaformabaptii^arint, quà mquxà ChriÃo prxfcripta fit^ amp;nbsp;juà Ecclefia iam aliter bapFr^et ,quà )n t^ipoÃoli bapti'itpaue^ tint. Ita denuo ex duobits craÃts mendacijs , tertium craÃiws ex^-truit : yidelicet, quad lo exna liceat ab inÃitutione ChriÃt amp;nbsp;yà fgt;dpäÃ)lorum difcedere,
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gg Ham
-ocr page 350-^mtÃ. 'classis-
' ^am quemadniodktn hxc yerha (Hoe nbsp;nbsp;nbsp;corptu meum.Idit
f/ÃJangun mein) nonfunt integra amp;perft. (da forma (tente Di» thtmea : It a enam heec ^erla (âBaptit^ate eos in nomine tifjilij amp;nbsp;Sptritinjandh) nonÃintperfe^a forma quot;Baftijinifi^ reqmruntur adeam^tà mprtecedentia t^uà m fequentia yerlgt;a Chi-Jh : quot;videlicet: Docete omnesgentes. Item: Eradicate £uangdi-en Omni creatnrts. Et: Tdocete eos feruare omnià tjiiteprteceln quot;tOquot; lis. Summa aiitem Euangelij htec ei^, quod âDempater dederit noiisfilium futim tmigemtum^per quem donamur Spiritu fando) remiÃionepeccatorum , amp;nbsp;^ita eterna. ïtaq^ quot;verum Euangdiquot; en non potei^ prtedicarifine expreà a eÿ diflinda mentione finde^ Erinitatis, ]dquod ex concionihm tH.poJloloriim ,prxficrtim hâ* anniS) Eetri tSr Eauli^ iuce clarins euadit,
. Tetritsfui finem concionisfitte ^AEl. 2. Dextra inquit, ê(caltatin de fus nbsp;nbsp;promiÃione Spiritm jandlt accepta a Ãtrtj
efiudit hoc, qttod nunc yos quot;videtis tir auditis. Certoficiat ergo tO' ta domus Ifiaël, quad Dominum eSt Chrifium fecerit Dew kune ïefium, quem quot;^vos crucifixifits. a^n non heee edf luculenta conà d de Trinitate f Qui ergô lihenter acceperunt fiermonem eins, quit Lucas, haptie^atiJùnt in nomine, hoc edf^ , mandate leà Chrifii : quot;videlicet in nomine patris, zir filij amp;nbsp;Spiritits fitin^^ Ehi enim dodlrina df perfiona Chrijîi fandla Trinitatefilmera ihi amp;nbsp;haptifinies huic dodfrinte adiundlns fiyncerns ed^, amp;
T^orro, quodTetrns eo loco inquit : 'Peenitentiiam agite, amp;â laptit^etur quot;vnufiquifiq^ in nomine lefiu ChriÃi in remiÃionem fee-catorum: non it a intelligendum c^, quafiTetnes amp;nbsp;reliqut .d-pofloh in adminifiratione Dag'tifmi tnam quot;velplttres perfinaso-»fèrjnt : ed^ ejiimfiynecdochicalocutio^ qttapartpro totopod-tur.
-ocr page 351-urssÃ. CEi^T. et.
tur, QiriÃtn certè ad/acram Triadem necefjario requïrïtur^ non ideôtantian, ^uia e^fecundu 'Diuïnuâtii perj'ona, necpoteF^ Ã
Spirit»JanEh, quoad ejjèntiam, feparari : jedidioe^ tiam, quiunemopotei^ dicereDominuin LJum , nijifer Sptri^' timjan^um. i. (ôr. ti. £f nemo yenu adpattern, nifiperÃli-tigt;H /oan. 14,. lgt;lemQ itempote^ CbriÃum conÃteri Ãlwm Dei ^mntii, nifiper pattern nbsp;nbsp;Spiritum JanElum. quot;Matthxi 16.
' Itaq^ cum baptifinui in nomine lefâu ChriÃi, plane idem fit cum iäptijmo in nomine patr^, amp;nbsp;fthj » amp;nbsp;Spirit its fian^i, cert urn ejt, y-dpoÃolos fotmam bapti'^andi à Chrifioprxficriptam non nwtafi^
' Sic EccleÃa bodie non miitat fiormam baptii^andi, qua pofloli ^fifiunt. Dapti'i^ans enim in nominepatr^, amp;filfi amp;nbsp;Spir fanlli, idemfiactt, ac fi baptii^aret in nomine lefiu ChrtÃi, ''Komen enim Chrifii non excludit nomen Eatris amp;nbsp;Spirittts fian-
Kc Kicifiim, nomen Tatris nbsp;nbsp;Spiritus fian^i includit nomen
ChÃiij in baptifimo.
*⢠iKnignoratis, inquit T*aulu^ Ep^m. 6.quod quicunqfiaptii^a-'tifiimtis in Cbriflum lefium, in mortem eius bapti's^ati fiumusÃ*Ec GAÃ.-^.Qmcun^bapti'^ati elltSi CbriÃum induiÃis. Et Eph. Chriflus JanSlificauit Eccleliam , niiindatam lauacro aqux per ââVerbum, ,gt;în non hoc bapti^are in nomine lefiu ChriÃi f Ec iamen hxc omnia dibla fient de'BaptiJmo Ecclejix. C^mq^ bapti~ 'Hipns fiemperab eo, quibaptii^atur , exigatconfefiionem Ãdei 'fiymboli lApofloîici i firedis in Deum pattern amp;c f Et in filium xuts'Vmigenitum ? Et inSpiritum fianilum matüfeÃum ef^, euWfm eÃe âBaptifimum,fiue in nomine fefii Chrijlifiue in nomine partis çÿ filij amp;nbsp;ffiiritus fà nSîi adminiÃretur.Eroinde Faber tam 'â¢ApoÃolis quant Ecclefix inÃgnem fi.tcit iniuriam. Quales enim tfient iÃi fiipoÃoli ^Legati, qui Dominifiui lefiu Chrijli Qnfli--fUtionem mutarent, amp;nbsp;mandatum fide non bona exequerentur fi ........ quot;nbsp;quot;
-ocr page 352-^INTÃ CLASSIS, DE JIJT.
qualü htsc ejjet ecchÃa, qua non ÃperJiruJla damentum .^pojiolorumi Ã^madmodum t^irur ynw ynafides,amp;ynum âBaptijnia,ira etiam yna el^forma i^andi,ea 'Sitdelicct,qua à Chrijioipfo praÃeripta el^:Jtue m nomine leJ'uChriJii,Jiue in nomine patrus, nbsp;filij, e^Ãiriiv^
Ãtniti.
Tdie autem Faber obganniat, hoc eÃe (ommentum Lutberii^t^} ageproducamus in medium ipfum Jw (fanonitum, quodituid^^ eÃe eundem âBaptifmuni, in nomine leÃu Chrtjîi^^ in noniwejlt;gt;â^â ïiaTrinitatts. EtJuntyerbaFJicolai Fapa,adconjulta rorum,dt ConfeIDiJl.j[..Can. A quodamifi quodam Tudtto,»f^quot; tis ^trum ChriÃiano,an Fagano,multos inpatria yeÃra bapit{â^â tos aÃeritts,amp;,quidindeÃt agendum,conjulitis. Hiprofedo,Ã^'f nominefanHaTrinitattSjyeltantitm in nomine ChriÃi(fd^^^\ t^lTfibw t^JpoÃolorum legitur) baptii^ati funt, ynum idemq^ el^,'\itfanllits t^lmbroÃtts eicponit, quia non illoruw tius el^,rebapti':^ari non debent.
Cerm- fol- 91. nbsp;nbsp;Sed habet Faber aliud adhuc fundamentum, idq^ Ãta opimo''^
^i-fol-i^-^.ÃrmiÃimum: videlicet,ecdeliam eic inÃinllu Spiritits fandi,altCâ ram facramenti f^eciem abrogaÃe,in eoq^ nonpeciaffe,quiaÃinnlt;^ 'teritatùs nunquà m errare eccleÃam patiatur. Sed quaro Faber,ynde certb ÃüÃiritum fanllum inÃiraÃe eccltÃa, yt cis calicempiohibeati' FfÃondebts, fatÃio, ChriÃum diÃif^^^ fuis dixiÃe: yJdbuc multa habeo, qua '»obis dicam,fed nonpiâ teÃis port are nunc, Ãum autem 'Venerit Ule, qui el^ Ãiritus 'te-ritatis,ducet'vos in omnem yeritatem. Ioan.16. Cftqui Wîf ÃiritusfanChes indie FentecnÃes, tir tarnen nihtl docuit de 'te-tando calice.T^Jatthaus enim amp;nbsp;Faulu6poil^ afcenÃonem Chrt-Ãi,cumiamÃiritius fanCtits miÃuf eÃet,^tramqffbeiiem cieng Dominica deÃripferunt. Sic tir .ApoÃolorum difcipuli, diÃ, DoTloresEccleÃa,Ãoncilia,c!s-FontiÃcesT^mani ante Gregorw.
^lagnumt
-ocr page 353-CENOKIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CL'NT. VL
^d^num^Taptjlicam quot;veritarem de ynaj^ecie ignorarunt.E.t in-terdiduf derMtm e^ ealix^^mtlle amp;nbsp;quadringentù annii poi^^in Co»lt;:dto nimirum QonÃantienÃ. St ergo abrogatiocalicii ye-riras lt;? I^iritu fanBo docenda, inÃdeln do3or fuitÃnrittn Janiltn^ ^uïtot annh hancveritatemdtÃimulann.lsLetnona tot a ectle-]ia craÃ'e erratum, amp;inJÃiritumJanSlumgraunerÃeccatumfu-^^i'^Ãl)ttdQ)nÃanttenje (onctlium.
^Atfi Faber tantum operaÃudtjq^poneret in yeritate cognoà (tnda,quantum in oppugnanda ea pomt, facile êic yerbü ChriÃi officioÃirititsfanSli intelligeret,iÃumffiritum, qui laicos ca-bcepriuat, non eÃeÃiritum yeritatus, fedmendacij atq^ homici-iij: atq^ eccleÃam iÃiÃiritui obfequentem,non eÃe yeram CbriÃi, JntichriÃi eccleÃam. ChriÃits enim promittensÃiritum ye-
adiungit certa quxdamÃgna tF'^i^^V^^tquibiaÃiritM â'âfîâk lt;1 mendaci fÃiritu dignoÃi difcerniq queat. Fbon loquetur, wquit, à femetipfo,fed qutecunq^ audierit, loquetur. Etftatim: lll(megloriÃcabit,quia de meo accipiet,amp; annunciabit 'vobts Ioan. j6. £f loan.i^.Spiritttt ÃanSlus yos docebit omnia, amp;nbsp;fug-^eret '^obts omnia,quxcunqdixiyobts.
'-^Hdn,quos ipfe ChriÃtts limites amp;nbsp;metas prxdicationi Ãiri-tut fan^iprxfigat. 'lgt;Iihilnoui,nihtl diuerfi,nil}il alieni à domina (^riÃi annunciabit. t^Llioqui abfurdiÃimaquteq^ eir impifÃima lignât a à falfa DoSloribtu obtrudi poÃent, Ãb pratebctu inÃin-^iis amp;nbsp;inÃirationis Ifiritits fanEli. It a ChriÃtts alibi ccrtiÃimam 'ttrx ^falÃe eccleÃx notam deÃgnans ad ludaos ait: Qui ex Deo *^,'^erbaDei audit. Tropterea ^os non auditÃ5,quia Ãe Deo ^oneÃts. Vos êbc pâtre Diabolo eflis, tit defiderijs patrûs 'veÃrt Quitus obfequi. Jlle homicida erat ab initio, cix in 'veritate non fiftit,quia non es^ yeritas ineo.
Em yel ctecits yideat,quails bac fit ecclefia, tir à quo regatur ^iritu,qua negat id,quod Cbrifiuf affirmât: amp;nbsp;prohiber id, quod
Gg 5 Chrifina
-ocr page 354-^iutæ'cL à s s fs; Ti E nn. e ChrtÃiti mandat.Btbïce,znquit Chrijlm^txhocO^dNES. ter autem amp;nbsp;E.omanenjts EccleÃa ëic adnerfo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;otnnes^
boc bibite.Tu ne dices hune eÃe ChriÃiÃiritumb^tu ne banc eÃe e(^ tlejiam ChrtÃi afÃrmabis^
Quid ergo tandem fibi ChriÃus yoluit, cum dicereti multa habeo^qua dicam yobts^ âHon hoc yoluit, IÃiritum fatidiM. doilurum e/Je aliud Euangelion , euerjiirum ChriÃi de calii^ prieceptum : Ãd qtia^poÃoli tunc perturbati amp;nbsp;rudes nondwtn foterant capere, de codittonibus regni Chrifti, depaÃione ac mof* te i^fiits, ea, inquit,Ãco tempore ,po^ ipÃiits refurreUionemamp; JcenÃonemÃiritumJanÃum perÃicu'edoSturum,^^quot; in corda Ãolorum infixtirum eÃe, it a 'VtÃrmiter credant, eit aÃ'entianrut i]S, qiiie ha^entts à ChriÃo audiuerant. Quemadmodum haenoÃrA tempeÃate, multiÃatn longo tempore Euangelion ChrÃi audtv^^^» fed non credunt, donecÃiritits l 'anhlus tpjis fuggerat, nonqidd(^ ahnd yerbum ,jedid ipfum,quod ante a aiidiiierunt de ChriÃo. Itjs ent m cito, alijs tardeÃdes à fÃiritu fanBo donattir. OmtM efÃcit, inquit Eaulus,'vnits Ule ör idem IÃirittts,diuidenspecitlU' riter ynicuiqÃicuttyult.i.fpr.iz.
Tandem daher facrarum literarum teflimonijs euintertrtâi'l^ â 'Malens , qubd EccleÃia; liceat quot;Diuinam (JonÃitutionem de mutare, adEatres confugit, nbsp;nbsp;inprimts lt;gt;tuguÃinum aliegA^i
Su^fb°i4o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctdranuariumÃc fcribentem: T)ominw non
pit,quo or dine cæna fumer etur, yt .^IpoÃolis ,per quos EcdeÃ^ ' diÃoÃturM erat,Jèruaret hune locum.
Htec ^erba h/duguÃini Faber eo detorquet , qubd ChriÃ'^ ' non mandauerit Sacramentum iuxta ipÃus inllitutionem trado-ri,hoc e^,ttim corpus edt,tiim ex calice fanguinembibifedreÃifquot; uauerit hoc EccleÃx. Viriim ^uguÃini teÃimomum mutilaturU} ;pno Ãio more,adducit.HamfiÃatum totius negocij, quod ab â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^ri^ritur, diligçnter per omnej circunÃlantias confix
-ocr page 355-äeraljstjileprtchendzJJet tAuguÃimm non diÃerere, ytrum Sdcnmentutn jit aictpiendum tn yna yei tn ytraq^Ãecte ( de hoc tmm extat dijertum amp;nbsp;trnmutabile mandatum âDomim ) Jed di-Ãnitare de rehtn medijs, à ChriÃo ne^^ prxceptü neq^ prohihttü: yt ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sacramentum ante y el po^ ceenam Ãt acapiendum.i
âKam ^tiguÃimts ipfe m eadem epiÃola , commumcaticnem. (orportf amp;nbsp;fanguinus ChrtÃi recenfet inter ea , qux erpreÃe in, Jirpturü Ãanonicts lommendatajunt. ^tq^hanc elep^antemfa-:, ti'e tradit regulam:yt quid herum fitfaciendum, fi diutmeficriptu-tit^rafcrihit authoritas, nonfit duhitandum: quin ita facere de-beA'min,yt legimitsiyt iam non quomodofaciendum, fedquomodo ' ^mmentum intelligendumfit dilfutemtts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Sedquo tempore Sacramentum Ãt accipiendum, mane an ye-Ãiti,qtiotidie anSahhatho tantiim, e^die Dominico, alijsq cer-tudiebtü^ anteyelpo^f, ccenam ,amp;c . totumhocgenits rerum Ã? cum uAuguflino loquar) liheras habet obferuationes . Qhri-fiu^ enim indefinite inquit : Quotieficmq, feceritü . °De hüt Ã-niltbtif adiaphorts, ^AuguÃint^s hlt;ec yerbapoÃit, qux Faber ci-
T^ominw non preecepit, quo or dine ( id e^f^,qi{o tempore,ante yel ceenam ) Sacramentum fumeretur, yt tÃipoflolts, iet quos diÃoÃturiti erat Ecclefias , feruaret hunt locum . Sed nwx fubijeit, quod Faber caîlidè difiimulat ; Flamfihoc ille mo-t^dijfet,inquit, ytpo^f, cibos alios femper acciperetur, (redo qubet (Htn morem nemo yariafiet,
' tantitm abe^f, yt t^luguftinwfentiat, FccUfiam habere foteflatem mutandi inflittitionem Chrifli, yt etiam credat, hoc
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 certbfiatuat , fi Chriflus mandafiet Sacramentum femper
1 alios cibos accipi, quodeum morem nemo uariaffet. ^lulto i concederet, fubfiantiedem aliquam partem ccemeprorfiut , ^gt;Zlt;^ilv;ere,
-ocr page 356-fir INTÃ. CLASSIS, T) E rm.
EJlo autem,qHodKgt;ipa/loli ex injlin^it SpiricM fan^ aliid Qmjluuâonesfecerine /« Sacramento baprtftni amp;nbsp;cÅnee (quodtiquot; men ex caujts jfrxdiSlts neutiquà m concedimtts) num pro^ters^ eandempotejiatem habebtt Ecclejia Islulla certè e^^ com^an-tio inter authoritatem ^pojlolorum , aliorum Epifco^orum^ ^yipoÃoli enim immediate à Chrijlo yocatifunt ad eicxdificandaM EccleÃam, ac ponunt fundamentum. Effcof autem amp;nbsp;/»tuff* res eoru conjeruare tantiim debent id,quod SdpoÃolt adificarunt' nee habentpoteÃatem aliquid deÃruendi amp;nbsp;mutandi. de rt Ãtpra in ClaÃe Tatrum diximus.
EtÃmaxime yera Catholtca-EctleÃa hone poteÃatem balt-ret, tarnen ea non pertineret ad EccleÃam fabri, qua non ChriÃi^fed ^ntichrÃi EccleÃa.
T^flat, yt expendamus etiam cauÃas,proj)ter quas Faber exu Ãimat calicem iure optima Laicù interdiurn eÃe. Mfert autem tres potiÃimtim caufas.
Trima ef^ : quia in Sacramento boc duoÃnt, figniÃcatie amp;nbsp;operatio.
Secunda, quia corpus Chrifli in pane nonÃtfine fiinguine-
Tertia, yt multapericulaeiif irreuerentia buius Sacrament pracaueantur.
^ge igitur bas rationes or dine penfitemus.
quot;F^tmiiminquit finbocpraÃantiÃimo Sacramento duo eÃe, fig'i'dficationem amp;nbsp;operationem. SigniÃcationem eÃe externorunt fignorum,panis yini : Operationem y erb tribuendam eÃedtui-na yirtuti carports amp;fianguints Chrifli. Signa pants amp;nbsp;yiniÃ^' nificare ChriÃianam communionem atqj ynitatem, nec non inter-nxÃiritalis efuritionts expletionem.Oprrationem yerb,tanqMtn pignus futura gloria, teÃari atq^ obfignare nobts diuinaspromtÃfquot; ones, quodOtriÃus mortem noÃra caufia acerbiÃimam tulerit,qua nobts remiÃionempeccatorum y it am aternampepererit.
-ocr page 357-CJ'bdOUIS UTSSÃ:. CEl^T.
HincpoÃea infert ,]tgniÃcationem requirere ytraraqjpscicm ^lt;^Ãlt;.io°hdtÃa , nempè yr defiriminatim indicenr projtÃonem Ãnguimis, amp;nbsp;corporis immolationem. Rt quia id yenerabile Sa-famentum Jacerdos ceupublions dr communis Rcclejta miniHer ionfecret, traiter, amp;nbsp;yerÃt, ChriÃi indemperÃonam eiusq^ Ãacro-paÃiontm reprxfentet, poÃe laicum ae^iantem dr iÃa Ãe~ tiAntem Jaris commoneÃeri de eÃuÃoneÃanguinis Chrijli, dr ope-fetiom huius Sacramenti: nep ejà neceÃarium, yr quiuis laicus Ãb ytraq^jÃecie Sccramentumhoc aciipiat.
lam neq^ operanonem yrramqjflagitare Ãeciem , yt neceÃeÃr laids ytramq^ fjpeciem mtnjlrari : quia torus dr indiÃraihts Chriâ fins fubpanisÃecie adÃt, corpore amp;nbsp;janguineÃuo: acproinde lai-^'ns ynam Ifieciem accipiens non minus particepsÃt fruilus ac ef- -ficaciapaÃionis ChriJli, quamJacerdos ytramq^ accipiens. dn Cum-fnaÃttb duabusffieciebus inquit ejÃe quidem maioremJtgniÃcatio-^C'HjÃdnon maiorem operationem.
Hxc non abjj radio tarn prolixe recenÃui, yt Ãntentiam Fa-^i'i in clariorem lucemprojerrem. FluÃquam enim ei^ obÃturior, âjitam hoc ipÃo in loco,adeb quidem,yr dijÃciliusÃt inrelligere eius fententiam, quam conftitare. Sed arbitrer nos ajÃcutos eÃe, quid 'Velit dicer e ; nunc ad analogiamÃdei, dr Ljdium lapidem Ãacret
primo loco dicit, quod in Sacrnmento fint duOyÃgnificatia amp;operatioj cumfcriptura facra yecerum âPatruni fententia 'ongruunt. enimprxcipuui yÃts nbsp;nbsp;nbsp;baptijm 't quo tanquam
diuinoli^aculo certiÃcemur, nos per ChrtÃum habere T)eum prOââ pitium, luitcsfilij ^hxredes yitaaterna: ftiturihmw ; Tieinde eciam ÃgmÃcat baptifmcs aqua, yetcrem ^damum qiiotidiana ptnitenfiatn nobusÃuÃocandutn eÃe, nos^rurÃus emergere debere,
H h
-ocr page 358-CL JS:SIS, D'E UIL
m nouitate yitæ re/urgere : Tta ccence Domimcxpraaputts y-Ãii t^thoc diuinoJtgillo con/irmemi:fides dminarum bramif-: Jtonunij quod/ilut^ âDei ex ingentï philatnhropia corpus juum^n iiobéi tradideritydi fanguinemJtiumpro nobu eÃuderit in remif-Ãonempeccatorunt. Deindeftctmdario locoÃgna.panü amp;nbsp;wi Chrijiianam (otnmunionem atep ynùatemÃgnÃcant.
Q^d aueem idcircb lujlum jitdaicos calicepriuare, id Palet deÃuo aÃingit,amp; magna temeritateJtne yerbi diuim amp;nbsp;yecerum Tâacrum tejlimonijs noautn articulumfideifabricatur. Sed yidt mihi ajium amp;nbsp;neqtiieiam Sathana:. Sub opercido yeritatts }ntnâ-dacium oberudit, quemadmodim in paradifo Eu am hu eecltnS' circumuenit^ In Sacramento eÃe duo ,ÃgniÃcationew amp;nbsp;cpemtio* nem, périras eld^ ; Laicos aut ent propterca caliceÃoli nndos eû. mcndacium amp;frat(i Sathanx eP^ .â¢^Attamen fuam ipÃtts niahct* 4improdit.Faber, ydcerte igncrantiam cuiuidpalpabilem,
Coneedit enim propter Ãgnificationem requiri ytramqÃecien^ in SacramentoÃed non propter operationem. Ãtqui extra omneîfgt; controuerÃam eP^fiperationem maiorem eÃÃgmÃcatione.'Pbtnt tiperatio Saeramenti, videlicet certiÃcatiogratia diuinajeP^ opi^ i)ei erga nos, amp;nbsp;exercitium Euangeliq. SigniÃcatio autemi^tdc licet ytfiamti^ ynin panis eir ynwpotics cum omnibicsÃdelilti^i Pkigit noÃrum optes ergaproximum:amp; eP^ exercitium L^giegt;^* trgb adÃgniÃcattonem j, quee minor e^, neeeÃarib requiruntitt ambaÃetiesâ certe muh o magts ad operationem, qua maior requiruntur.
^dhac fatetur, 'vtraÃÃecie Sacramenti, eÃiÃ'.nemÃangtiinti eir immolationem corporis ChriÃi miiltb clariia difiinhliusqÃnâ dicari, quam ygt;na duntdicat Ãecie. (um ergo laicis cperatto Sacramenti concedatur, cur non ijsdemÃgnificatio, quamww concéder etur ?
Jam nbsp;nbsp;hocÃatew Faber, operationem Sacramenti non ex illÃ
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extern^;
-ocr page 359-quot;CMoms ^Un-SÃ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;30
promanarej^eciebiifyfed e)c ChnÃo ipÃ, diuina.
^^Ãiwione. Q^a erpo Chrtjittt commtintonem cahtif ommbuf ^^tdentibw non minui injhtuir,quà m, communionempana, ne^ ^Ãdnbfeftttwr, ChriÃum in ijs, qm inÃitutionem Juam yiolanC (j^dFaber cumJitofodaüciofactt) nthil aliudoperari, quam iu-^diumÃiumi 'Vf jubinde contumacioresÃant,
V\dete quieÃo, quo deueniat tandem Faber, dumÃacram Ãcrip-f^fiimnepiigenshumanii cogttatiombuipluiaquotndulget. Lai^ tuquodmaiui eF^Jlargttur, quod mznuf eï^^eripic. ^dytramlt;^ Ãectetn neceÃario exigir id quod mima ef^, id autem quodprie-Ãimciui emplane negligit.Fatetur y er,imp Ipeciem eÃe diuinam fonÃitutionem, non autem toncedit ea, qux bona conjequentia in- â il colligttntur. J^ultÃalutari âDo^or Theologia, cum ne ^agiÃe' fioquidem dignam Diale^ices cognitionemhauÃerit. fiÃ'e autem quot;Verttgineni patitur, qui bÃmplicitateprimx inÃitutiona diÃ,e-tiens, extra oleas Cquod aiunt} euagatur.
Sscundam canfam, quare laicü calice interdi^umÃt, bane
*^ert Faber : quia corpus ChriÃi nonÃt abfq^fanguine. SufÃcere^ÃÃfjÃ^^^.^^^ ttnq^aitlaicä,'gt;cgt;tfubynafpeciepanä,Ãmulamp;corp}a eir jangui-nem Chrijit acciptant. Ãiim quot;^erb in ClaÃe EuangelÃarum ex [exto capite hhamia hanc controuerfiam dijeuÃerimta, nunepro-bxiori dÃutatione ÃuperÃdebimia.
. Tertiam cauÃam ex grauiÃimä quibuÃlam periculä , Cerm fol-s»-Ãbi ipÃe Ãngit, magno hiatu confiât. Scilicet ne cÅlum ruât.
Frimum,fiintamnumeroÃa credentium ttirba calix dfiri-heretiir, autÃdongo itinerà Ãacio adxgros depot taretur , fia-elle éfiandt,e3^ irreuerentza quadam afficifianguà ChrifltpoÃ'et.
Deinde in aliquot locà y^inum xgrè obtinetur : eS;tÃint,qui yt-msm nec olfacere nec bib. re queant.
... 'A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H h ï ToÃremb, '
-ocr page 360-QrmTÃ cLJssrs, de uil
Tojlremojimcluderttur Cr rejeruaretiir'viniÃ}eaeS)jU(mad-modumpannjpericulnm ejjet,ne in aÃdte acejjeret, in hjtme 'Vtâ ro conge'ajceret. ,^dhac omniapericulafracauenda, amp;nbsp;uandamJacramenti reuerentiam, optimo conÃlio ah eccbfia Ãitutum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laidJùb altera tantiimÃede communicent.
lerindèagit Faber^tjuemadmodum exploratory à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miÃi
adexplorandam terram Chanaan. Mi enim reuerÃéicaggerabart difÃcidtates pericula. Fopultts, inqitiunt, quen: procerxÃatura ei^. Filios Enachim yidimits ibi, qudut (Hift-parati quaà locufla yidebamttr. Frbes magnie, ad leelutn muratx^amp;c. Mtim.i'^. Dcut. ». Ita Faber cumÃioÃodalitio Hid trépidât timoré, ybi non eb^ timor. Ffal. Hoc enim dC Ãmmum periculum, relinquere yerbum Dei, ac feblariÃuasoÃ-niones. '^aledi^i, inquit, qui déclinant à mandatü tud. TÃl*
Q^ntucunqjergoÃntperiiulajyerbumDomini maneatM* cejÃe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiamÃccelum amp;nbsp;terra tranÃeant.
HonÃumam autem nuncÃgillatim confia an da ià a confibfaÃ* ricula, qux iamdudum à prxceptoribuf noÃrii ccnfutata,iamp;pi(â rts etiamderidendapropinatafiint: SedoÃendam alias amp;grMâ ores caufasprohibittonts caltcts, quas FaberÃlentio tranÃt. yndt horrenda abominatio buius facrilegij apparebit.
Dtxi autem fùprà , quot;^Ãtm quot;yinius Ãeciei initiofraude Hand cbesorum in eccleÃam irrcpÃÃe. Hunc dicam , quando Cr à qtd-btcs publice in ecdeÃa yjus calicts abrogatus interdidiü fuerit.
HlanifeÃtim eb^, Sathanam in bis terris nibit minus ferrt poffè,quà mpublicam pradicationem Euangelij. Hac enim el^ fundiÃti calamitaSjbaic regnumeitts /ubitertit. Hufquà m autem claritis folennius praidicatur Euangelion, quam in légitima ailione ceems Dominica. luÃit enim CbrÃus in cetna no^ Ãlum Ãeri commemorationemÃi, hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pradicari Euangelion, amp;
mortem
-ocr page 361-C^KONIS ^TSSÃ, CEâNT. ri, jt tnoriem fuam annunctart: '^eriitn etï^m mandüuit) lorpii^ Jùnm noin traditwn edi,fangwnemqjuum êic calice bïbï^yt hacÃg-no certtores redderemur/ios Chrijlo ïncorborarii metnbra etuf
Qbharent tgiturpulcherrimo neicu hac tria: frxdicatio Eua-^tlij^commemoratio Chriflij'amp; y fui cÅna âDominiez: funtj^ hxc ina '\inum ^uiddami^ïdehcet annuaatw jaîutii in ChriÃopartx, lt;liia iredentesfdem fuampublic'e in ecclejia prof teneur, T)eutr,jj in Chrifioglorifieant. Donee ^num tic hii tribinjyncerum g- in-torru^tum manet, reli^ua etiam Jj/ncera permanent; pereunte ynopereunt amp;nbsp;rcliqua.
Itatfj Sathan intelligens,quantum myfieriumfalutii nofirxfit titnaT)ominica,ab initio fiatim multùs modii earn oppugnauit, ilonee tandem circa tempora Gregorij '^la^i,TeJlamentum leju ChrijUmutauitin'^lifiaticum Jacrifieium, quodêicopéré operato feccata yiuorum amp;nbsp;mortuorum éicpiet:amp; commemorationem an-ntmeiationem^ mortM Chrifiimutauit in^iffam fecretamjin quanulla efl[ prxdicatio aut annuneiatio,yt in tribus primés er^ nribui Canonésprolixe audiuimus.
'Pofiquà m yero Sathan eo rem dedu\'fet,yt memoriam mortis Cbrifli apudSacerdotes euanefceret,yidebatfibt adhue obfiare illam memoriam mortés Chrifii, qua laid yt minimum femel in mno,yidelieetTafchali tempore,effufionemfariguinü Chrifii re-tolebant,cùmeic calice biberent Ãyfui enim ytriusq^ffeiiei diu
Gregorij tempora,etiam inualefcente iiÿ crefiente '\4iffit,du-tMjtfMetuebat nbsp;nbsp;nbsp;Sathan,nefùcceffu temporés yera prxdica-
tiodemorte fhrijlijinyfu (Ånæ Dominiex, rurfia emergeret: quam yt impediret remoram iuijceretper hypocrifin â\lani-(hxorumnegle^lum calicés apud laicos indies aüicit,donee fiiritui mendâic in ore omnium Epifioporum Trxlatorum in Concilia Qinfantienfificprofeffo omnibus laùii yjù calicés interdixit,
H h 3 ^er«w
-ocr page 362-JiriKtà classis;7)E ITTL
E-rnm Sathane non erat tanta cura calicit.Facileenitnf^ti^quot; iatur, laicù etiam fatum dart calice fro ahlutione Sacramenâ ti:amp; curabat altum calicem froiffis in nomine Ti.Iohannti confe-crari i tir ex qua biberent . Sedhxccura ifjum maxime an^ebatt yt Ãmul cum calice etiam memoriam eÃiififro nobts fanguinùi bac e^^yeramfrtedicarionem Euangelij deleret tir extin^t^f^-Quâ Sathanicuf conatut ,froh dolor, Ãccejju non caruit . Flani fro mérita ChriÃi,merita noÃrorum of er um in omnes EccleÃas amp;' eathedras inuexit,
Fraterea ,Ãublata iam ex medio eÃuÃÃanguintj calice, coMtquot; dit quidem, yt laidÃeciemfand retineant:ÃdÃraudibui/uü it^ tarn feruertit atq^ corrumfit, yt illd nihtl conducat. igt;4ut enint facit c'y:Ãumf done yniiaÃeciei of ta obedtentice,'vt frofter mun' datumFafie quotanndÃemsl ad altare accédant : aut curat/xt Ãia organa, ifÃsfanem monÃrart, tncludt, circumgeÃari, adotti' ri, exornari adiÃctjs,auro,argento,acÃmtltbin nugts, nufquaW 7)omina fraceftd.
SfiritM autem, qui calicem Domäni abrogauit, teÃatutlin^ ifÃttifa^d,à noneffeIpiritum 'veritacts,Jed mendacij amp;hofd' eidià QuiaÃanElum yirum T)ei Johannem HuÃum, ceu 7raKâ martyr cm, ÃonÃandx cttrauit er e mart : amp;nbsp;ab eo temfore mdâ tarn innacentd [änguints cofiam fropter hunc ynicum articH' lumefudit, Hd quiffe coloribit! pingitifÃum CbriÃu^ Tohan.h. Hlehomicida erat ab initio, amp;nbsp;in yerttate nonÃetit, quianoit yeritat in eo.Ciim loquitur mendacium, exfrofrijs loquzturj. quiamendax e^,atq^etM reif ater.
Forrb cum abrogatto caltcd honoribui tgf commodd Sacer-datum miriÃce inÃeruiret , ferlubenter oferam fitam locarunt Sathanx, ÃeueriÃime iÃud interdi^um urgentes, borribtlentqj lanienam ^biq^ terrarum exercentes,Ã qud 'Velmutire contra aH' deret, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. â
-ocr page 363-CâNOKIS UTSSÃ, CEKT.
Gerfon in tra^atu contra hterejim de communione laicorum i^ytraj^Ãiecie,in altero âDenarlo^teÃatur ,determinatwm esquot; de-^ fretum ejje, laieos in Jutnftione corporis Chrijli, non habere tan-â ^lt;inidi^nttatem ,quantam Sacerdotes. Si L^icis, inquit, dare-â ^wytraq^Ãteeies , tunc effet periculum in falfx credulitatis in^ dgt;ditone, hoc multipliciter. Erimb, qubd tanta effet digni-
laicorum circa Jùmptionem corporus Chrijli, Ãcut e^r Sacer-^ datum i eirc. Hxc dignttas, quamÃbt yÃtrparunt, auxit opes^ CrÃuitculinas Sacerdatum eir concubinarum Hmc quotidia-«« oblationesiPraÃentiaidr filenniortimfeÃorum munera. Hine. Qap^ellanitt, âPrirniÃjarite Vicariatus Qanonicatuä . Hine '^fitlentiffima (ollegia amp;nbsp;iSdonaÃeria . H inc deriiq^ optima pars bonorum totius mundi SacriÃcults Ctr °h/lonachis in prædam ceff
-'dSlamfi Laiciy âB^ges, Trincipes, âHobilesamp;'E^Ãicijci-jtantamejÃe Ãtamin fiimendacÅna dignitatem , quanta jit Sacerdotum: nec matus effe mentum â^iffaticifacrificij,quam fitfnqitionis 'vniuÃuiwqj, laicty crede miht, nontantoprecio ^iff Ãt mercati effent,nec rajam amp;nbsp;ynblam turbam, 'venerabilepreff byterium ftilicet,tantis honoribm aff^ecijÃent,
Hxc omriia feiuiffent Laici , Ã cum calice Domini etiam' '^era commemoratio mortis ChriÃi , hoc ffÃ, pnedicatio Euan-^dij in legitimo quot;vffi permanÃffet . Qwmadmodum enim ynus
Dominus, ygt;nus Deus, quot;vnaÃdes, ynum baptijma: nec quiff '^^Ã m gloriari potei^ fe meliori amp;nbsp;digniori baptffmo tinBum ^jjc)qu(im alius quiffiam : tta etiam yinum duntaxat ei^ Sacra-^enrum cÅnte Dominica. J. âPetrus, quod ad fumptionem cÅ-^eDominica attinet, noneil^ dignior Tuda ; nec accipit aliquid *liud,qu(imquodabieilifftmus quis^ inter ChriÃianos accipitÃifct quotidie in Symbolo confitemur : (redoÃanHam EccleÃam Qatho-b^^^nÃat^orumcommunionem^
-ocr page 364-QTINTÃ. CLASSIS, TfE TI IL
Si communia Sttn^iorum in omnibus bann cÅlejübutîjide, iba^tmo,precibiu amp;c. cur ergo facrificuli CÅnam quot;penthcantjlbi folt^ tnpeculium, amp;nbsp;'violenter ad/efe rapiunt, ^uod tott debttur Ecclepx f Hæc autem ommaproficijcuntur ab zdolo auarititc amp;nbsp;ambttionii. Q^modo yos poteÃn credere^ inquit ChriÃut t jui gloriam à quot;ytob'A tnuicem accipitis,eirgloriam,qux lt;1 folo Deo e^, non quxritii f Jahannu lÿ. Ãt rurjds : 'Man poteÃn Heo ferwre eäquot; mammonx. â^ath. 6.
QMre autem ChriÃttf Sathanx amp;nbsp;turbx facriÃculorum tan-tumtndidferit, ytÃreto mandata diuino laicii calicem interili-cerent, O' violenter eriperent, docet Tauhts 1. Theà z. hd W bis : Tro eo qttod dile^ionem Deritatis non recepemnt, in boc yt J'aluiÃerent ,propterea mittet Hits Hçtts efficaciam illufionis, credant mendacto, yt iudicentur omnes qui non crediderunt ritatijed approbauerunt iniiÃlitiam.
Quaniam enim EpiÃcopi iam ant'e à 'yierba 'Hei ad tntdittoneî hitmanas, à Ãncera doStnnaÃdei, ad mérita noÃrorum operii»^ defecerant, atq^ inÃper ex Sacramento noui TeÃamentifaerifd' um''\diÃfx produits amp;nbsp;deÃun^lis finxerant, nec dile^ionem V«''' tatis recipiebant, laid quot;verb banc iniuÃitiam approbabant, mià Hefts quot;vtrisq^ eÃÃcaciam erroris, quot;Vt apertiÃimo snendacio ereUfquot; rent y atq^ interim à inÃgnem reuerentiam Sacramento exbiliâ^^ amp;nbsp;culttm Heo prxÃare iudicarent. Manne bxc eeÃÃcacia ff-roriÃinitiÃ'e agerCy sir tarnen Ãa^um de fender e f
Mihilominfts inter hos err ores ChriÃits {uam conÃriiamt cleÃam. Q^cunq^ enim/implici corde credideruntyÃlium Hei cetquot; pttsfuum pro ipfis tradtdi/Ãy amp;Ãanguinem fuum pro peccatis ipÃâ rumfudiljèy atq^ arbitrati fient,à tam carpits quamÃanguinem noX mintts accipere in quot;Vna, quam in ytraq^ Ãecie, tj coram Heo excti' ÃatiÃent, aut certbpatienter connixit Heus, nec impiitauit ipà hanc inÃcitiam inpeccatumyÃd dementer propter ChrtÃum i^if' ftit,
-ocr page 365-CAKOKrs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEUT. n. 35
Sedde tUifiqui noflro tempore yltra omnes admonttionespra-fta^ in errore tjioperfeuerant, alia ratio eîÃ^. Taceo, ^wd Io-hannes alij, qui errors huic apert'e contradixerunttyeri-^Oâtemq^fuofanguine objtgnarunt ,nec non Grad, amp;nbsp;multi alij (^hrifltani, qui Ecclefix E^mana nonÃbiellt fuerunt, neq^ in hoc ^nÃium Decretum de abrogando calice confenÃrunt. hi inquant fnerunt yera amp;nbsp;elella EccleÃa, quamuts externum regimen in EacleÃa non obtinuerint.
'PontiÃciarautem turba, contra indubitatum mandatum Cfsri-fii, contra dollrinam,gt;4.poÃolorumamp;7atrum , contra mor ent (^hriÃianorum, imo yero contrafuum ipforum lus QanonicumÃai-Cis calicem tyrannicè eripiens, tir contradtcentes ferro atq^ igni ^crftipttns, nullamprorfus habet excufationem. Qeci Ãnt chices ctscorumj qui cir ipfi errant, amp;nbsp;altos ynâ fecum in error ent cndneunt. Ttaq^non funt y era EccleÃaj età ad gubernacula federt, at dominiumÃbi in omnes arrogent.
quot;Prafertim yero hat noÃra atate^ybi clara yoce Euangelij iu-^icium ipÃs denunciatur,fitpeccatum ipÃrum mult 'o^uius,cum '^^admonerife, neq^torrigifuÃineant. SinonyenÃem, inquit GiriÃnf, fSj- locutus fuiÃem eis, peccatum non haberent. ifunc *ntemnonhahent qtiodprxtexantpeccatoÃo lohan. 15. ItaFa» her,à modo yerumfateri yelit, non ignorât, ytramq, fÃeciem Ã
ChriÃo inÃitutam ejÃ. FIthilominus tarnen it a elf excee-catus, yt agnitam yeritatem omnibus yiribus impug-net, injlarfurioÃ, qui,quicquid apprehendit,in arma Ãatim yertit. Hoc tandem elf pecca-l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum in SÃritum fanllum , quod neq^
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in hoc neq^ infuturoÃeu-
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo remittetttr.
l i ^wntM
-ocr page 366-^lÃTÃ. CLÃSSIS, DE r.
Quintus error
Canom's,
QEodfoli Sacerdotes rite ordinatt, habeantpoteÃatetn conÃ-âendi ex pane amp;nbsp;ymo corpus amp;nbsp;fanguinem ChrÃt, Ãpef ali:ari, in quot;^liÃa.
Inprincipio huiits Itlri audiuùnWi Fabrum partiri fulÃantt-am '^iiÃtE in tria : in conjecrationem, oblationem, (otnniU' rtionem. De duabuspojterioribiispartibtts^ohlatione ytdelicet tä' communione,hallenits prolix'e egimits .Flunc in refutatione tjuinn errorù Qinonts de conjecratione traHabimtts. (JoUt^tt autem ler amp;nbsp;exprefse ponit bas tresQtnclufiones.
Ccrm fol.j4.xo.18 JoÃSacerdotesrit'econ/eeratihahentpoteÃatem, oretiioCf)nâ peiendi corpus amp;jar,guïnem Chrijtt ex pane nbsp;nbsp;'}gt;ino,juper altAîi
itiâIvliffa.
laTfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tierba in â\liljafuper panem prol at a Ãmt â Sacerdott
rite initiato, tranÃtpants in ChriÃi corptts. Et quamdiu exterM Ãeciespermanet^Ãmul etiam corptts ChriÃipermanet ^Ãue acd-piatur,Ãue non, doneefacramentalisÃeeies conÃumatur.
^^^FÃ^ds pro inÃrmis f el agrotts includenda tlT aÃeriM' ü 141.14;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xnfeÃo lorports ChriÃi circumgeÃanda, débita cum re*
uerentia acjolenni iubilo : interna quo^^ externa Itctitia colert* da ati^ adoranda.
Has concliiÃones Faber conatur aÃTerereÃatris literùs, ù Fa* trum ÃrÃiptts, a folio decimo quarto quot;nfp ad quadragcÃimum. Ft rurÃts a folio centeÃmo trigeÃmoolîauo, yfq^ ad folium centeÃmK quadrageÃmumÃxtum,qux in eicemplari Germanico,quadragn-ta integra foil a, tn Fatinofeptuaginta occupant. Simul etiam^ra-tiiter inuebitur,partim in eos,Gui yeritatem carnis epquot; fargwnis
ChriÃi
-ocr page 367-CMoi^rs ^urssÃ, ce^t. ri 4?
Ckrifli m'MilJanegant,partim in eosqui extra '\iiljam apud Sacramentum confeirant amp;nbsp;celebrant. Qwmodo autem bee omnia cum fcripturti facrii do^rina Tatrum conueniant^ deinceps ordine exponemuf.
PRIMAE CONCLVSIO» nis refutatio»
lirtmam QontluÃonem Fabri btecfit me a fimplex cir dilu. ffiarefionfio :
Fimamp; efficaciam confiecrationis non proficifici ex Ordine eÿâ fgt;iitiatione Sacerdotumjacproprietatibws huic Ordini attributes.
Eandem non confifiere in confiarcinatûs tir muttlatts yer bis inÃitutionts, quaha quidem Qanoni infierta fiint. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Firtutem amp;nbsp;operationem Confecrationbs confifiere tantbm in inÃitutione, qiiemadmodum a tribus EuangelijHs T).
quot;^aulo defiripta efÃ.
Efienim Faber nullam peculiarem mentionemfacit de Sacra--fUntoOrdinis, deq^Sacerdotum ymeiione , tonjura , calibatu, ^ban^ere indelebili : tamenbxc omnia complebltturgenerali 'Vo-(lt;ilgt;ulo. Hoc yti^ Sacramentum, inquit, nemo poteif^ conficere dfiftcerdo*s,quiritèfuerit ordinatus fecunditm claues Ecclefix. S^ib/is yerbis non foltim exigit enumeratas jjroprietates, ytliote ^^ceffariaspartes confecrationis, fed excludit etiam omnes mini--Ãtos Ecclefix non ordinatos ritu Fapifiico, apoteftate confecran' lt;nbsp;di,licet alias légitimé adprædicationem Euangelijfint yocati,ac (lenam rite iuxta infiitutionem Chrifii peragant : yocatq^ facrile- fol.140.
audactam, inobedientiam, contumaciam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latin.tol, 141
â Ktffwar fane cum --/Lpofiolo,.neminemfibi ipfi debere yfurpa-^^bonoremfacerdotijjfedeumqui yocatur aT)eo , quemadmo~
I i z dumamp;
-ocr page 368-QTINTÃ CLASSIS, DEK
Eum amp;nbsp;^Aïon. Heb. i^. Fatetnur etiam omnia debere amp;nbsp;decent erÃeri in Ecclelia. i. ^or. '^inijlrtim autem Ecct(Ã^ à Suffraganeo feptem Ordines amp;nbsp;indelebilem cbataHeretn acct^ere, yn^i, tonderi^ cÅlihem ejjè of örtere, mercejunt tt^* dîtiones homwum,quibwfruÃra quot;Dem colitur. ^atth. Ãat enim, yc mimÃerfrectbies commendeturfofulo, amp;nbsp;tione manuum, aUoiie externoÃgno ,pro libertate ChrÃiAM,*quot; mimÃerium Eccleëfullice deÃgnetur atq^ conÃrmetur.
Ham T)ominu4 noÃer leÃa ChriÃn^ in injiitutione miniÃ^^^j EcclfÃaÃici nullam certam formam pnejcrifÃt ordmandi nuni' Ãros, neq^Ãngulares quaÃdam ceremonias in eleElione rum adhibuit,multo minjtt certte cuidam formte Ordinations miÃionesgratiafute adiunxit.
Jtaq^ maniÃeÃum efl^, Ordinem Sacerdotalem cumÃiS tionibwnon eÃe fanllum Sacramentum.Sicut enim nemo exfei^à gratiam amp;nbsp;remiÃionem peccatorum promittere y el largirifotefi» ' nià âDeits foluf, it a etiam nulli hominum licet inÃituere Ãgnagr^^' tia^quaSacramentanuncupantur : fedfoluóT)euspoteÃtuetnt* inÃituendi habet.
It a ^poÃoli HlathiamÃne Chrifmate çÿ impoÃtione manufinit fola orattone eäâ dittinafirte elegerunt amp;nbsp;confecrarunt in lum.,gt;dIi.i.Et D.Eaului, quipra cteterü ÃpoÃolüsformam ordinandi miniÃros Eimotheo.e^ Titopnefcripft, tantum duortnn Ordinum mentionemfacit:EpiÃoporum amp;nbsp;Tfiaconorum.T^Hqf^f quinque,yidclicet OÃiarij,LeHorüs,ExorciÃte, yicoluthi,Subdia-coni , poÃea demùm ab hominibuf inuentiÃnt:tefeDurandoin T^ati.näli Itb.i.âÃub.i.
Et quidem res ipfa loquitur, iÃos Ordines non ex Deo eÃe,Ãd t^ihominibui.
Trimum enim ipà Scriptores Tcntificij non confentiunt de numero , lAlij, in quibus e^ Durandus ffaciunt feptem Ordines.
^liji
-ocr page 369-CMOUTS ^TSSÃ, CEUr. FZ
Ifidorttf jfaiientes difcrimen inter TfalmiÃas amp;nbsp;LeTla^ numerant. Hugo denie^ nouem retenjet ejuorumprimus fitionfura: yltimus EfÃo^atui. lih. t.de Saira/Parte j. caf.4., Deinde,Quatuor inÃmi Ordines, OÃiarij, LeTlorify ExorciÃxy öquot; Mutht,frorÃn funt rid}culiamp;pueriles, quibui nullMÃgt;iri-tuf} nulla ytrtusÃubei^'.ytpot'e quibus duntaxat negotium efà («m oflijs,funibw, campants , candelabris^tereis, amp;nbsp;ÃmilibM *^tnis elementifrebus fluxis atqjcaducis y quxipÃt'vÃu pe-umt.
ToÃremo, Quatuor pradi^i Or dines iamdudum collapÃfunt y «« iam amplius à Clericis,fedlaiciSytedituts ,fcholafttcis^ Chora-liiusprocurantur.Q^ omnia funt certifima tndtciayhos Ordines «on à Deo,fed ab hominibusplantatos ejfe,
7orro ^uemadmodumPaulus ig^iorat festem Or dines,it a ^Itarailerem indelebilem ignorât. FriuolumenimeT^,qubdnon-^vllibuc detorquent yerba Pauli t. Timoth. 4 . 2\Ze neglexeris
in teei^ donum, ^uod datum e nbsp;tibi per Prophetiam cum
^»ifftnone manuum,authoritate Sacerdotif Uulltus charaBeris 'quot;â^f'minitPaulus'.nec dicitperimpoftionem manuum illapfam ef leTimotheocceleÃem amp;nbsp;dtuinamcjuandamyirtutem, autchara-^rem animx, quo idoneus fa^us ft ad miniferium pradicandi Euangelijyjid yocat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qrtum rfà autem, eÿ
«on femperfgnifcare occultum donumfue gratiam,fed interdtim ttiamipfum officium docendi : yt P^m . 1. quern accepimus ybi gratiam yocatipfam niuneris i^lpofioUci finflionem.
Sic amp;nbsp;Timotheitsper impofitionem manuum presbyterij ac-ftpit officium amp;nbsp;munus docendi, tir hoc externo ftgno coram omni fofulo adpradicandum Euangelium declaratus confirmatus fiât,
Vbi autem T)odor lt;Jr PaÃor populi non fade fiium officium,
Ji 3 quod
-ocr page 370-CLJSSIS,
^uodipfiper impofittonem manuum demandatum e^,tum ne^li-Ãu donum:yel ( yt Tontificij loquuntw ) dele^ tus amp;nbsp;exi 'tnÃiu nbsp;nbsp;nbsp;charaser eiugt;s, ita yt nullum Ãt dtÃnmsn
inter talent amp;nbsp;laieum . Q^a de reÃpra Qnturia^.de communia-ne laica,prolixiw 'dt^um e^^.
Ex quihus colltgitur ,fid{itium iÃum Charn^leremÃacrificula-rum non mintts eÃe commentum humanum, ^uam Sacramentunt feptem Ordtnum,
forte altquü chara^ere ilium, de quo jdpocah^.Ãrilitur, interpretetur detndeleltlt quot;^lijfariorum charailere: cut qutdem na admodum refragabtmur. 5i quit,inquit,adorauerit bejita, amp;nbsp;itua-ginem eiu^, acceperit chamber em in fronteÃa, aut in man» Ãa,amp; hic bibet de yino irte âDei,quodmixtum ei^ mero incalid ira ipfiui. Etmox: Fumuf tormentt eorum aÃendit inÃculaÃ-' culorum: nec habent requiem die denote, qui adorant befiiam amp;nbsp;imaginem eutf,amp;fiquus acceperit charaSlerem nominii eiits^
Ãrouideant ergo Sacrifeuli, chara^erem fuum indelebÃM femper ia^itantes,ne aliqiiadopcenas in i^ipocalypf denuncial»h hoc charaBere dignas luant. Et luentprofe^o,nà relira idolatrt-ca '\diÃaprimo quoq^ tempore dignos fruBinpÅnitetiaproÃnint-
Islon dtÃtmtle efà ludicium de ynEtione tonÃira: q»^ » ChriÃo amp;nbsp;j^poÃolis nequaquamprofeEla,Ãd ^Ãolidts hominunt traditiuncul^ortafifiit ; defumptapartim exlege^Mofaicaiqni» iampridem per ChriÃum ipÃttiq, Euangelion abrogata e^ .â partim ex idolatrtcts Ethnicoru cultib*, quos abominatur Domintü-Sic enimÃribit T)urandui in âÃationali lib.i.^Eub.^.Fhotani», quod manuf Fresbyteri ab EpiÃopo ynguntur, yt cognofeat, hat Sacramentoà per Spiritum fanElum Ãufeipere yirtutem 0â ^ra-riam conÃerandi. Ende EpiÃopits eas inungens dicit : fonÃirnrt fan^ificare dignerts Domine manvx iÃas per iÃam ynhlionem noÃram benedi^lionem, yt quxeunq^ conÃerauerint, confeiren-t»r,
-ocr page 371-'Cj'blöms '^ÃS-SÃ:, CÃl^T. VL 6
^uxcun^ benedixerint^lenedicantur, in nomine T)ommi, â^i aueem jcripturarum tejlimonia ah ipfipetamnó, reJJjonder
Ao .Sacerdotalbsiinquit ftrdinn injiuutio n quot;^leteri lege ^â^ortliutn ftimpfit:T)omintn namq^ legiturprxcepijjè ^h^loà : iyip~ rp^afratrem tuum ^aron ad te cumÃlijs faisÃde medto jiliorum
Sacerdotio mihifungantur Leuit. 8.
^d '^erb attinet ad tonjüram facrificulorum caufam reddic ^f^^onymnffuper E':^echielemcap. 44. quare quot;Domintts Leuiti- ' ^acerdotibufprohthuerit^ne caput radant.Leuit.ii.EideUcetf
cum Sacerdotes IJidid amp;nbsp;Serapii in Ãgypto, in honorem tdo-^^^mfaorum capita rädere foierent i^oluerit Dominum dijcrimen ^^(are inter Sacerdotes T)ei^lt;amp; Sacerdotes 1 dolor um, ideoq^ capi~ ^â^l^^ùitarum tonden amp;nbsp;radiprohibuerit. EHoÃri autem 'MiÃ'arij ^'gt;gt;ifilum Leuiticts Sacerdotibus ynSHone , Jed idolâtrés etiam ^^ÃraÃmiles funt. Quapropterà omnino Sacerdotes did yolunt, ^'^^hriÃiani'fed ludaici cis' Gentiles dicantur.
Qpanquam autem Tatres amp;nbsp;quot;IRpmam TontiÃces ^pof^ lt;gt;4.po-* J 'â^tumtemiiora, Ordinemfacerdotalemplurihits ceremonijs cu-^^lt;f«erint,peculiari quot;yiefitu conÃituto tempore : tarnen cum ^nn ordinauerintfacriÃculos '^lifarioSy fed miniÃros docentes '^'l'^gelion^eir difÃenfantes Sacrament a,mer ent ur aliquam eiccufa-^^wern.Eduerunt enimpublicum miniÃerium, amp;nbsp;yocationem le-^^(tniam bis rttibits ornare^amp;populo quaÃoh oculospingere^qua: ^^nperfoms effet yocatæ adpraidicaridum Euangehon,ad bapti-^ium^abfoluendum, amp;nbsp;diÃribuendum cÅnam TDominicam.Eri-gt; emm aliud re quot;vera eif Or do Ule , quam or dm an a yocatio^ ^^indatio miniflertj EccleÃaÃici.
^tdhpc ordinatio bono conÃlto à Eatrib^ tnftituta,tande dege-^(tauÃin conÃcrationem facerd tu, adcelebrandu facriÃciu'^lif J^fic enimplarunq^ ehe bona intentione ehr traditione hominu,'Va-âââ^'ifiandalaj error es amp;nbsp;idolatrix (mergunt,poÃeaquamÃiritsM ^fdps E atrum euanuit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hirn
-ocr page 372-QVmTÃ. CLASSIS, T)E V.
Hinc iam Suffraganei,frater commune noÃrum^^ in baftiftM eoUatumJacerdotium, aliud quoddamfraliantùts comminiÃcv.n* tur, non addocendum(âVt TatresJ'olebant)fed adfacrificandum» Ica enimfcribit Durandtcs in âR^rionali lib. a. âE^b. jo. doces, inq^uic, accifiunc de manu Toncificü calicem cum 'vino, amp;nbsp;fat en am cum hoÃia, quatenus hit inÃrumtntit foteÃatem Ãe ac* cefiÃÃe cognoÃ:anc, flacabiles hoÃias, amp;nbsp;corfus Ãin^uinttn ChrUli oÃerendi.l'onde EfiÃopui hac tribuens dicic: tÃiccifite teÃacem offerendiÃacrifcium Deo, °Miffamq^ celebrandi, tamf^i 'viuit, q^uam fro defunÃii, in nomine âDomini,
Ita âVerb ör bafciÃni 'vircus eneruacur, amp;nbsp;Chr 'Ãi obÃ:urAtViâf tneritum. Sumut enim iam ancea à Ãcmmo noÃro Tontifice Chri-Ão tanquamf acre noÃro, cstffonfa eius EccleÃa tanquam noÃra, in bafciÃmo regenerati ad regale facer dotium: amp;nbsp;ynHiwn fÅttdo oleo, fedffiritu fanBo, ad offerendum hoÃias ff irituabh^ frxdicandum yirtutes illius, qui è tenebrtt nos 'Vocauit in rabilem fuamlucem «. Tee. i. Hec ofics habemtes nouo Charaktere, ChriÃnate, tonffra, adnouum eir fanthus factrh^'^ um, diuerjumabeo,quodinbafciÃnoaccefimws. Icaq^ wdinaturi yeros miniÃros EccleÃa, nihil aliud agere dehebanC, quam yc ex cacu horum renatorum facerdotum,aliquasferfimi tdoneasfeligerenceä' yocarent adminiÃerium EccleÃa: easqf^' cibtts amp;nbsp;imfofitione manuum, alijsiie ritibics, fro libercate Chri-Ãiana licicis fublice, amp;nbsp;folennicer declararent, çjr Eccleftc mendarent, cicrafuferÃitionem. Qui mos, fergratiam Dei gt;nbsp;Ducacu ircembergico, non inutilicer obferuatur.
Sed concedamus fane ,Ordinem effe diuinum SacrantentutHâ qui fît ergo, quod iuxtafferre nequeat coniugium, quodtcqwe^ Ordo inter fef tem Sacramenta numeratur f Scrihit enim Grätig nusDiÃ.zj.fan.Tresbiteris. falixtum TafarnTtesbyterifr Dtaconis amp;nbsp;Subdiaconis yniuerfis matrimonio interdixifÃ-^^l*
-ocr page 373-CMonrs utsstE. ce'îlt;[t. vi- 37 ne Sacramentum Sacramento aduerfatur Imo '^ero hoc ipptm t»i/icio e^iOrdmem ijlum ClericaleminonJ'olttm non effe diuiuttm SacramentumjedipÃÃimi Diaholi inuentum, quot;Mam âPauhtsfro-hdùionem matnmonij inter doÃrinas damomorum tirÃirituum ftnpoÃorumrecenjet. i. Tjot. 4,.(owfrâ yult^EpifcopumeÃe 'v-nittf yieort! maritum, liheroî habentefidelestnon obnoicios luxui,
di^a Tault etfinonnulli interpretentur de âBigamù, qui ante OrdinemÃufieptum duas yxores fucceÃtue habuerint, aue '^iduam duxerint lt;⢠tarnen iÃÃe Hieronymus, qui alias non fattt fionorïficè de coniugio fenfit, refragatur, in eÃÃola ad Oceanum, Sciehat, inquit, ^^oÃolus, lege conceÃum, amp;nbsp;exemplo Eatriar-liiiirum ac^Moyjt familiare populo nouerat, tn multts 'y/xoribus ' Itbsros If ärgere : ipÃs quoq^ Ãacerdotibus huius Itcentix patebat arbitrium. 7rxcepit ergo, ne eandern licentiam EttleÃxÃbi yen-dicent facer dotes, ne bina pariser tir terna coniugia fortiantur, jedÃngulas '^mo tempore yxores habeant. Hxc ille.
Siergo Ordofacriftculorum,cum fuis partibus ,chara^ere ,ton-fnra,cbrifmate,cÅlibatu tirs- non e ff diuinum Sacramentum,fid pnrnmputumÃgmentumhumanum,feupotiits doilrina damoni^ tsum, yt iam di^um el^, qua fronte audet Faber afÃrmare, Sa-serdotes tali ritu confecratos, folos corpus amp;nbsp;Ãnguinem ChriÃi txpane tir yino conÃcere
'Pcrrr'o,quemadmodum yirtus confecrationis non conÃÃit in Or-iint,t!r nugis adiunEhs : ita nec confflit in confarcinatis tir muti-latii yeibisprima inÃitutionis,ytinfertaÃmt Ãanoni.Ãcut enim âMabometus in Kgt;4.lcoranoÃo, multa ex facris literis allegat,fed safuisÃerquilinijs conÃurcataâPo'iticisfahulis confimilta facit: ^taprimi author es Qanonis,yerba primes inÃitutionis ( quadi-suntur yerba conÃcrationis ) non bonafide, tir ÃmpUciter iuXta EuangeliÃarum yerba defcripferunt : fed pro fua libidine nunc
K k addiderunt
-ocr page 374-CLÃSSIS, DE V, addtderunt nunc detnixerunt ahq^ua contra exprejjtim mandaté T)ei : QMdprxctpio ttbi, hoc tantum facit o, nec addas ^uic^uâtfi, nec mtnuas. T)eut. iz- nbsp;nbsp;nbsp;Chrijlu^pracipit : Hocfacite, ytdeli-
cet, hoc ipÃtm ^uod egopeci, ds- ygt;obi6 mandant.
Sed audiamtts has male confuti (fanonùi corruptelas, IPri^ mnm, his yerbùs, (^Acceptepanemf addtderunt de Jüo : In fati-Has ac yenerabiles manw juas, amp;nbsp;eleuatts ocults tn cÅlum, ad te quot;Deumpatrem fuum omnipotentem.
3. ^d hxc yerba (.^iccipite, édité) adiecerunt ( Ex hoc om-nésfquic yerba cum Euangelijix tiim Eaubts nonpanifedfoli «-lici adhibent.
In htec yerba ( Hoc el^ corptts meum ) intruferuntyoen-lam, Enim,
' -
4. Htsyerbtsf calix nouiTeÃamenti) ajjùerunt : ÃterW} ^lyfleriumÃdei.
In jumma, yerbtdprimæ inÃitutionls, qux ab EuangeliÃb amp;nbsp;Yaulo deÃeripta ext ant,adiecerunt yigintt yocabula amp;nbsp;ampliu^â. Interim yero omilerunt yerba conÃolationdspleniflima (QMdÃD yobts traditur) quibus yerbds ChriÃits omnes fruHus ccente nobii in peculium donat. Et quamuis hac yerba (lt;^ctipite,Edite,%* bite, Hocfacite in met commemorationem) non omittant,fedhiâ Jlorica narratione recenÃeant, tamtnfruÃra, amp;nbsp;inyentos inanet f nbsp;euolant : nec dtcuntur ad ctrtumÃantes homines, Ãedadfurda amp;
inanimat a alt aria, tabulas, candelabra, cereos, columnas perinde el^, acÃprorlus ilia yerba omitterent.
EtÃyero Gabriel âBiel leH. ^6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Innocentitts In
de Ãeleb. â\4iÃfa. Ãum ^I/tarthæ. non parum fudent, yt iÃas addi^ tiunculas exeufent, tarnen nihilproÃciunt. Qtpamuis enim yerba adiella,per fè fanlla ôr bona /tnt, altjsq^ in locusÃcripturte reperi-antur, acpoÃtntparaphraÃos ytee tn yerbùs primte tnÃituttonis tolerari : tarnen cum tam necejÃaria eÃÃeÃngant iÃa yerba, yt ne tninitnanf
-ocr page 375-CAXO-M/S ^ÃSSÃ. CENT, rj, 3S tnifiimam qindem '^loculam (Entrn) finepeccato mortalt omitti ^ffiffeGahrtelafierac, cum^Qanonem tp)is yerbü dwnn JaBfjWo» dnbium eïi^, t^utnJaertlegtum amp;nbsp;blafihemtam commtt-tant.
,Acfi max'tm'e r eh qua omnia affûta '\ierba tolerari pojfint ^tarnen hoc nequaquamferendum eï^,quod Faber hifice yerbii (Ele-vatûoctiltâ tn cÅlum, ad te T)ciim batrem jtnim omnipotentem) facrificium '^iiffxfiabilire conatur : quemadmodum Jupra in clafiâ fi Ettangeltfiarum audtuimw.
3ed amp;nbsp;hxcfut eia non ferenda e^,qua Faber aqua in Tino adâ t/mxtionem, tanqitam fiibfiantialem neceffariam partem con-ficmtionts obtrudit, FConnegamw qmdemperttnaciter, calicem dominicum in ccena aquam admtxtam habuiffe, cum pro more il-iarumregtonumrarbbibatur merumjjocetf, yinum non dtlu-fiiin. Fatemur etiamprifcos Tatres aquam Tmo admifictiifife, ad fgnifcandaminfitionemfiuincorporationem populiin Chrifiiim. 'Attamen cim Chrifitu in prima tnfiitutione nullum expreffum b/tc de re mandatum dederit, cump in cÅna nihil aliud facer e de-beamm, tefie Cypriano, quam quod Chrijlum feciffe fcimuf , non patirmr not hac traditione, tanquam neceffaria lege con/lringi^ fidlibertatem nobiif à Chrifio relihlam yindicamuf.
Getm-fol 5S' Lac-fol 5J'
Etfatetur ipfe Faber fihriflumnon inflituifffe in yltima ccena, '^taquayinoadmifceretur , fed Ecclefiam hocfiatuiffe: amp;â ad-fribit hanc Qm/iitittionem i^ilexandro huiitt nomwts primo^ Fontifcifeptimo, qui circa annum Tfomini 120, yixtffe traditur.
lAiiguÃtnits de Eccle/iadicii Dogmattbtt^ cap. 75. ^Aqua tnixttim fuit yinum, non illudquod po^cÅnam dabatur, fed quod de latere eitts lanceaperfoffo, aqua cum fanguine egrejfa^ yinum de y era eiitt carnts yite cum aqua expreffum ofienditurâ.
, q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q.^muts
-ocr page 376-^ir[TÃ CLASSIS, DE V. ET^OT^l
Q^amuii aMem Cjprianiu cum ^ugvjlïno^ Janguinem à «quam^qua experfojjo latere CbriÃi efÃuxerunt^ accotnodent ad calibem ccena:,lt;juodif quo aqua mifcendwÃt, tarnen ChryÃÃo* tnttf^ amp;nbsp;ijgt;à JiuguÃinttf alibi aciomodant ad bajitiÃmum.
ChryjbÃomiti Homilia 84. inlohannemcap.i^. Exiuit[an-^uti aqua. quot;Mon caÃu amp;Ãmpliciter hi fontesÃaturieruntfed quoniam ex ambobus ecclefia conÃituta eif, Sciunt hoc initiaü, per aqua .n. regeneratifanguine amp;nbsp;carne nutriti.Hinc niyÃeri^ ortum habent, yt quoties ad admirandum calicem accedti, tan^ quam ab ipfo latere hauriens,accédas.
i^luguÃinw fermone de tempore. Si crucem'^ides jatten* de amp;nbsp;cruorem. Si yides quod pendet jattende quod fuit. Lancea perforatum e^ lattts ChriÃt^^y manatiit precium noÃrum. Jdei Ãgno ChriÃi fignatur baptifmits, idaqua ybi tingiminij amp;nbsp;quafi in mari rubro trarifitis.amp;c.
Q^ndoquidem ergo nudx allegorie non conÃituunt prace^* tum: tir fanguts cum aqua è ChriÃi latere effltfits, tam ad baÃiÃ* mum quam ad ccenam accomodaripoteïf,relinquiturj Fabri op* nionem non niti certo prcecepto Dei.fed ambi^a interpretatitflit Tatrumjtät traditione humana.
^liqui etiam ebt fcholaÃicts DoSloribits fatentWjUOn eÃfe ne* teffariumpræceptumjde aqua â^ino admifcendajfedeÃfe decorunt täâ honeÃum.'FLam de Confecra. DiÃ.t. Can. Sicutj inquit Glofa: Dicunt aquam effe admijcenda in caliceDE HO NE SFA TE TJNTEâM.
Ehomas cAquinasfitper j^..DiÃ.M.QiMfl.z.j4qua debet a^Ã* ni yinof,ropter inÃitutionem,quia Dominus appofiiiÃfe probabili* ter creditur ex more illittspatria : quia yinum ibifine aqua nun* quam bibiturpropter '^inifortitudinem. Quamuts de aqua in E* uangelio mentio nonfat, quia non principale materia in bot Sacramento,
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âBonauttt-
-ocr page 377-^TSSÃ, CENT. TL 59
'BonauentumÃtper ^^.Dïjî.u. Qi^Ãiont 3 . Non ap^ont ntes l^^mpoÃunt fe ê^cufare perignorantiamfaTi, quiaDomïnum *gt;lt;^ÃcfentÃitiMt .cumNO N H ÃâB E AT TE^
SCLi^IET T\A.
Eïdem. tAliquï tarnen quot;^olunt dicere, quod aqua non conuer-fitur in Sacramento , fed tenet femper rattonem aquae,amp; efà ibi
âBÃ^harditsfuper a^.DiÃ.u.Articulo.^. OÃendo, qubdaqua non [^t y'lno ap^onenda, quianon legimui Dominu affojiitÃe aquam.
Et mox: T)ominu4 ajfpojuit aquam, non tarnen tanquà m de ^lt;icramentineceÃitate,feacongruitate.
Sinautem Faber omninb perfeuerat, aquam, qute ex latere ChriÃi effluxitjintelligendam eÃe de calice cÅnx diluendQ,rirfigâgt;^iâ fi(ariper banc admixttönern aqute,adunationempopuli cum Chri-flotyide obfecro, quam plane fui ipfitts ft oblttu^, Supra in tertio trrore (anontt yehementifimè contendit, quamuii calix cÅnx Cbriflianam communitatem atq^ âTonitatem cum ChriÃo omnibttt^ jtdelibuiÃgnificet : dicenteEaulo ? falix cuibenedicimits, nonne fommunicatiofanguinis ChriÃieî^^ Etrurfw. Q^niamynui punis, ynum corpuf multi jurnsts , nam omnes ex eodem pane,amp; eodem caliceparticipamuf : Tarnen neceÃÃarium non eÃe propter banc lipnificationemdaico calicem porripere.Sufficit,in(iuit,tuiuii ri 'a^ â ' i r , c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â 1 -r f â â n. â G«m fol 8»'
Urtlitano , ytpubbca hac Sacramenti hutta Jubgemtna ipecie traÃatiQne,'^erfatione amp;perceptione,quiieÃb totiuf EccleÃx con-ÃeÃu ab Sacerdoce geruntur, in fuÃfanguinü ChriÃi mimoriam rtdeat,^ Sacramenti huiuiperÃe^am habeat effcientiamamp; 0* peracionem.
Hocautem loco,ex fortuit a allegoria Cypriani, qubdaquapo^ pulum dtnotet,neteÃariamlegempraefcribere yult : ^quam cum *tiinoincalice cÅnx commifieri oportere,alioquin fanguinemChri» Ãfuturum eÃeÃne nobù, EnÃgniÃcatio taîicii,diuino yerbo ex-
5
-ocr page 378-^IKTÃ CLASSIS, DL V.
nihil yalet in (tcula Fahri : Jed ligmjicatio ah ho^twhv^f iexcogitata,htec kalere debet.0 HypocritalBenè de te,tuojJlt;idAâ 'litio yaticinatm Cbrijitts ex Fjaia : Frujîrà me colunt, iloâ cent es doSlrinas, prcecepta hominum . Et rurfus : QuaretranJ ^redimimJrxce^'tumDeiproptertraditionem yeflram^FLihiljAâ nè optts erat hac allegorie a jtgnijicatione aqax eär yini in calice. Hab emits enim(Tieofit laits ) multo firming JolidtttsJ^ yinculum coadunationts cum Chrtjlo,yidelicetJubÃanttalem amp;nbsp;realemconi' tnuntcattonem corpora amp;nbsp;fianguints eiu4 in ciena,per ^uamijà in nobis,t;^ nos in ipjô fiumtts.
Htec dixijjefiufificiat de additiuncults , ^uas in (anone yedi^ Chrijti afijiierunt. Ea yeroquæ detraxerunt, multo minus excU' fari (jueunt.Flam bxc yerba fQuodjsro yobts traditur ) in Qgt;iOquot; ne omtjfia ,Junt caput huitts Sacramenti, ^uippè /juæ nohis renifi fijnempeccatonim, y itam amp;Jalutem m Chrijlo offerunt tir exlfi ient .Ham ejuiyerbûsilltsfidemadhtbet , yerè accipitUp^^^ promittunt,yideltcet,remifiionempeccatorum . QuampromtfiiO' nemgratià ô* confolationis pleniffimam, dum J'acrificuli oiwt-tunt,Ecclefiam preciüÃj?imo thejauro /JolianttremiJSionem fcilicet peccatoru,quam nobts ChriÃu^ corpore fiuo tradito peperit, ce yerbis promfit atq^ obtultt. Sedparnm hxc curant ^ijArij, perfiuafifie habere aliud amp;praflantius jacrifictumpropeccatù yi' uorum amp;nbsp;mortuorum yidelicet Sacrificium , quoFPAtri ccelefii quotidie fijlunt,eirpropeccattsfids immolant.
lam eF hoc nullo modo cxcufiari pote^, quod yerba hac ( cipite edtte: Accipite bibite, Et: Hoe facit e in mei commemoration nem)in cajfiim proférant,nee reipfaprxÃant id,adquodomnes ittâ uitanetcum nullos haheant hommes, adquos loquantur. Fdt aut ChriÃits,yt non nobtsfolts hune tantum thefauru corporis amp;nbsp;guinis fut referuemus ,fedyt aliqs ettam comunicemus.Flam hac ysrba,Accipite, edits, Facite in mei comemorationemfiunt eifi dent
-ocr page 379-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^TS^Ã, CEKT. VL
iemDomim yerba, cmmftintfu^eriora : Hoe eT^ corpuf meamz , Hic e^ Janguts metis:eir indiuulsè cum illis cohterent.
Etji tgitur ytdetur tn '^iffa priuata effè yerum Sacramen-tum, corpora amp;nbsp;Janguinà Chrtjli, propt ere a quad Jacrifictdin '^erba prima mjîttutionà fuperpanem amp;nbsp;yinuni recitarejoleat: tarnen,firem diligentita expendamiis,cognojcemia,qubdin âMif-fitpriuatis amp;nbsp;in manibta jacrijiculorum nonfit nifi yulgarâ pti-MS, tir commune yinum.
^Manifefium enim efà , quod priuata %lififa non fiat ficun-yoluntatem amp;nbsp;inftitutionem Chnfii in cÅna fiua . Eduntas enim Chrifli ef^, quod in ccenafiua debeat fieri publica commemo-ratio amp;pradicatio mortis fiux, lt;amp;nbsp;difienjatio Sacramenti cÅnat 'â¢^cciptte,inquit,amp; comedtte,eäâ bibite ex hocomnes . Et,hoc fa-(ite in mei commemorationem . His yerbis perfiicue fignificat Cbrfiiis yoluntatem ficam, quod infiituat cÅnam hoc confiilio, yc fiatfradicatio beneficiorum eins, ö* Ecclefiafumât cÅnam , qua fiat caro yna,amp; ynus fianguis cum ipfio . Inpriuata autem lidifi-f a,neefitpublica pradicatio mortis Chrifli, nec diffienfantur Ec-defia panis amp;nbsp;yinum, quapropofitafimt. Qjparepriuata '^liffa non fit, nec obfieruatur iiöita yoluntatem O' infiitutionem Chrifti in cÅna fiua. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã
Fieri autem nonpoteiifi , yt cum priuata °}\/liJfianon fiat iuic-tayoluntatemamp;injlitutum Qhrifti, contineatur ineayerum Sacramentum corporis amp;nbsp;fanguims Chrifii.Hoc enim Sacramentu fimdtficatur, amp;nbsp;yt Uli loquuntur, conficitur. O' confiecratur, non bumana fed diuinafilij Dei yoluntate : V~bi autem deeifi^ yolun-tasfilij Dei, Ui humana yoluntas, etiamfii omnes yiresfitasin quot;^num conférât,nihil efficerepoteifi^ . Sine me, inquit, nihtlpote-fiùfacere. Et: Hon fumns idonei ex nobis, nec cogitare quidem juicijuam. Hon eifi^ igitur dubium, quin in priuata'^liffia, non fit âverum Sacramentum corporis fianguinis Chrifii.
-ocr page 380-Qrmtà CLASSIS, DEr.
Qj^nquà m auremnonfanntm conjecrans, fed etiam Sacramentumpote^ eo contra yoluntatem Chrtjli abuti : tatntn ecbufttfiimentu non tollù yeritatem Sacramenti, fi antta eonfecratumftterit. Qonfecrans inprtuata '^ijja qwa non fi^^'^'' tur yoluntatem cÿ infiitutum Chrifii, nondum habet yerït«(f^ Sacramenti. Ideofj^ non accipit yerum Sacramentttm,
Hm pertinet exemplum circumcifionts ludaica amp;nbsp;Turcica^ Triufiuà m enim yenit Chriflu^s, tir yulgauit Euangelion in orbem terrarum, circumcifio fuit in yeteri Tefiamento yerKfff Sacramentum. Erat enimtuncyoluntaiamp; infiitutum quot;Dei, Jfraèlit(ecircumciderentur,tir circumcifione in Ecclefiam po^^^ i)ei infirerentur. Elunc autem,pofijuà m circumcifio abrogatae^ per Euangelion, non e^ ampUut Sacramentum, etiarnji aut Turcte adhuc circumcidantur.Dee?^ enim ei yerbum feuyo* luntas T)ei, tir abolit a elf infiitutio eiu^. Sic etiam pani^ amp;nbsp;num in â^diPfapriuata, nonfunt yerum Sacramentum, quia tdi^ '\di fa non eif cÅna dominica. QiMre etfifitnt in eapanii amp;nbsp;num,tamennonfuntibi corpitî amp;fanguts Chrifii. Ideo^none^ ibi yerum Sacramentum.
Sunt tir inter SchoUlîtcos T)oS{oret, quifintittnt, quodnonff' ficiatintentio (ytar enim yerbtf eorum) confecrantüabfioïnte' fid oportet,quad fit conformis intentioni Sacramentum inÃwt^â tid. Honauentura in (ompendio Sacra Theologia lib. 6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«â¢
Sic dicit : Sciendum, quod in Sacramento altar ii non filum nqw-ritur intentio confecrantts, fedetiam intentio iÃud Sacrameittunt infiituetid : Ende fi aliquif Sacerdosfiaret inforo,tirfuperomnes panes proférât for mam yerboru, etiam cum intentione cofetrAndigt; non fieret ibi tranffubfiantiatio. Et hoc non edf propter defedufH yirtutis illorum yerborum, cum Sacerdos yna yice confimrt pofet tot hoÃias, quot toti mundo fufficerent, fi effet necefiitAS Ecclefia, fid eîf propter defe^um intentionts illius, qui hoc Sa^
cramentutA
-ocr page 381-CAIxTO'MIS MrSSÃ. CE KT, 41
tnjhcuit, qut non intendït, quodcum tali ludiLrio^^el fiiiltitta quot;^elfatuitatefieret confiecratio , fed^ro quot;»tïlitate tix ne» (^fiiciue Ecclefiite generalis '^el partitularis.
Siimïliter Gabriel^iel Le^ï. 6. Litera Q. In confie era ti one in» ^uit,minifier debet intendere fiacere illudquod Ealefiia intendit. Intendit autem Ecclefiafiacereperfitos niinifiros infiitutos, cjuod fiit Chrifiuf. Et auidfiecit Chrifitts Qrte benedri(it,gratias e»
difieipulis Juts dicens ; ,gt;4.eiipite, Qomedite^ Hocef^ corpws meum.
Efi autem ea de re alij aliterfientiant, iUi ipfihanc inten» ttonem adTranfiubfiantiationtsfigmentutn detorqueant : tarnen Higo GabrielJà tis tefiantur, qubdâ\'lijfiapriuata, in ^ua non ft j)ublica tommemoratioyfieupradteatio mortis Chrijli, ö- dijfien» fitia Sacramenti ceena:,non contteniat cum intentioue amp;nbsp;'volunta» teinfiituentis Sacramentum.Q^re etiam Scholafiicorum Do^o» tttmconfejlionenonpote^ ejje quot;verum Sacramentum in priv.ata '^Jfia.
Ham quod lt;gt;4ugufiinus dicit: jiccedit quot;verbum adelementu, fit Sacramentum, reHèquidem loquitur. fieddanda ef^ opera^ â^t nor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reHè intelligamits.Idon enimfiemperfit Satramentu^
fiquouts modo quot;verbum atcedit ad elementum ; fiedtum demum e» ^mentumfit quot;verè Sacramentum, fi^erbum accediit rite, fi iuxta fintenttam amp;nbsp;quot;voluntatem injïituentis Sacramentum,fi nonficur» nliter, finon ludibrio,net mendaciter accedit.Tdumfii quis fumpta ^ina fificijoeret campanam, equum aut afinum bapti^andum, eät *ddcrec aque quot;Verbum,fier et ne ex aqua elemento Sacramentum^ Hihil certè mintts, Equot;â,rbum enim non accederet adelementum ri* ff) ó* (ècundum quot;voluntatem eiits, qui quot;vjum baptifimi infiituit, Eodem modo, fii quis Sacrificulus Jumpto pane ö* yino mufiitee quot;^erbaconfiecrationis, quot;Vt hac aidione fiacrificet Deo corpus nbsp;nbsp;jan»
^uinem Chrifii, ör expiet peccata quot;viuorum, ac liber et mortuos êie
L I igne
-ocr page 382-CLASSIS, T)e v.
tgnepurgatorio : mm fdcietexpane yino Sacmmentumcorfo^ rn amp;nbsp;Jfyngumü Chrijit âMtmmè omnium. Etji enim hic tur yerhum accedere ad elemeMum, non tarnen aaedit ritt) tio^ legitime, nonJècundumfententiam Cr yoluntatem inÃttuentif»
Dicit enim ChnÃu^ : iAc(ij)ite, édité, Mite, tjUte yerlei uitant EceleÃam ad communienem. âi\diffariM^ autem elft btt yerba profert^ non tarnen muit at, nee etiam admittit EcclefinH^, ad communionem, fedjoliii ipfe yefeitur. .ftaij^ quod diiit, ydfâ mulanter, y el mendaciter dicit. Quarefieri non potelf, fane amp;nbsp;yino mvfiitantium fiacrfiiulorum, in friuatü y erum Sacrament um, quo yerèfit Jacramentaliter praÃns cor-ftP! amp;/anguii Chrifii. Quodfi autem in friuatii '^lifiis wn dC fiacramentalti freefientia corf ord amp;fianguind Chrifli, manifefi^^^
Germ i
Lat.fol.j7.33 ji-
qttbd nonfiat ibi talefiaerificium, quale ha^lenuf Sacrfidt fomniarunt. Et ciim obtrudunt Ecclefite nudum fanem Cr yi»^^ ffeEfanda amp;nbsp;adoranda, fattie intelligifoteif, quantd ^eritf*^ Juferfiitiond amp;nbsp;idolatria Etclefam fiecum inuoluant.
i (faterum, quod Faber affirmât, Sater dotes habere fotefiattf'»^ eonficiendi corf us fianguinem Chrifii, 0 TfE fuo, nimd trefi loquitur. ^ut enim loquitur de fubftantia corf ord amp;nbsp;fangditgt;^_ Chrifii, ytfonat litera : aut de facramentah ynionefand amp;nbsp;cum corf ore eä' fanguine Chrifii. Vtrum yd,ex aquo harrend^ auditu e^^.
Si enim fentit, Sacerdotem ore fuo, hoc eClf,frolatione tum,imofotiits halitujùo,amp; mufiitatione horum yerborum(blo^ elf corf ns meum. Hie elf fangud mens ) fubflantiamfttndamp; yini tranfmutare in corf ns rir fianguinem Chrifii gt;nbsp;atq^ ita corftut fianguinem Chrifii conficere OE^E fuo,fugnat e diametro (ttrn fymbolofidetnoflra, in quo frtmiim confitemur omnifotenMitt i)ei, omnia creantd eSrfucientdfer yerbumfitum. ïohan.t.ll^^ nia fer iffiim ( yerburn) faHafunt, Crfine iffofallumelf quodfaà um elf, nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jjeitw
-ocr page 383-C^O^IS ^lTSSAt. CENT. TI' 4f
Deinde confitemur e(iam,ChrtJîum natum ex quot;Ilaria quot;virgine, corpitf amp;JangwnemJùum exfubjlancia carnis
lt;srJanguinü 'Maria, y eriJemints ^Abraha eir i)amdiâ : 'yiir--tiite (S' operatione Spiritui J'anbh.âProindeficut âPaulin loquitur, faults efà ex multere Gal. ^.non ex pane amp;nbsp;yino, banc eandetn farnem retinet adhuc ad dexcram Deipatris, eir hac eadem car-^epafctt nos ad yitam aternam : nec yulefibi quotidte orefacer-dotd nouam carnem ^ffngi. Ira^Jacrifcult tn Mfa fita non ha-bent 'veram carnem amp;janguinem Chrtjlt, qua à Spiritu fanCio ex tarne fanguine Marta yirgints confeblafunt :Ãdtalem careen, qua iuicta ipÃtn Fabri confeÃionem O Sacerdotn con-fe^ eïl^ ex fubfiantiapants c^'Vini. Hacautem caronon pro-tbef^ quicquà m, lohan. 6,
Sin autem loquitur de facramentali ynionepants cum corpore, fini cum l'anguine Chrifii,-non minus impie fentie c^r contra of-Ãium ChriÃi. Q^madmodum enim bapti':(^ans, ex opere operato non confiât baptifinum,fedbaptifmu iam ante à Chrijlct-confeSlu, ftrbo nbsp;nbsp;inflitutioneJiia, di/fienjat eir adminiÃrat,tanquam mini
er cä'ceconomtts. Tea quod in ceenapants amp;nbsp;yinu fiut Sacramentu torporâ fanguinis Chrifli, non efl fttu in Sacerdotés poteflate we,fid in m'adato sir irflitittione Chrilli,qui foltts ex pane e^s' fino corpus eirfanguinemfituconflcit (fimodb facrametalis ynio ycrbit tonficiendiadmittit) ab eicordioprima cxna yfq^ adfinem mundi. ^acerdotis autem offlciu confiflit tantii, tn mintflrando etprabendo id,quodantea confcEîum e^.Deniq^ tamproculabeéifi,ytjiihflan-tia ccenafita in bomints corfiebtionefit, ft nec mut art ab eopoÃtt, autem qués mutare earn conetur , iam nulla erit cana facra, cum non adfit Chrifltts, nec ipfius obferuetur conflitutio.
â Torro, quern idmodim y is conÃcrationts non confiflit in confar-tinatts (ir mutilatts yerbts fanont tnÃrtts ; ita etiam non confl-Jheinnudarecttatione eortimyerbortim, quad nobis in aSlione ctenaproficruntur (quemadmodtim nonnulli fitperflitiofltli iudi-
LI I cant}
-ocr page 384-^l'NTÃ CLASSIS, 7)E r.
tant)Jedinfentetitîaamp; intentiont ChriÃi, qua^rtmatncitnAV^ , inÃnun, Ãtfientm ilia yerba omnia ex prima mJtuMior.e defumpta funr, nihiljj alieni ipÃs admiÃetur, nihil item nectff^* rittm omittitur,autfruÃra in yentum euanidtimprofertur(yt ifi Ãanone ÃeriÃlet ) tarnen nonÃngula yerba ex omnibtü tril»^ Euangelijlü nbsp;nbsp;Taulo iuxtafingulos apices amp;nbsp;JÃllabas à nobit Hl
forma confecrationis yÃrpantur. Q^dfiyü confecrationtt in nH' da recitatione yerborum fit a effet ^neteffeforet, autfingulafingHquot; lorum EuangeliÃarum yerba ordine amp;nbsp;ftgillatim juper panetu amp;nbsp;yinum proftrre : aut omnia illa yerba inynamperpetuM orationem conflare, ita yt ne ynum quidem yerbulum omitttttâ eur. Ifuam abfiurdum autem nbsp;nbsp;obficurumforet hoc confufim otA*
tionus chaosf
Etfi enim tres EuangeliÃx ttir Eaulu^ in defiribenda «iHA pulcherrim'econueniunt ipfa fententia, tarnen nonijfdcm^ttlK Ãnguli ytuntur.Cum autem non habeamus expreffum mandAtiif») cuius nam Euangelifla eÿ lApoÃoli yerbis ad confecrandum yH debeamus, ac impcfiibilefitJingulafingulorum yerba yna dilucida amp;nbsp;intelligibili oratione completlifufÃcit nobis,fiea dun-taxat yerbaprof eramus ^qua fubÃantiales partes ceeme continent» *Prima enim ChriÃi inÃitutio efficax permanet, quoad ysq, 'Dâgt;â minus redierit.i.Cor. it. Qm a nullum e^L difirimem inter illant cocnam, quam Chrifius cum difcipults fuis celebrauit, nbsp;nbsp;eas, qut
in nomine eius, legitime in Eccltfia tdelrantur, ys^ adiotfi-mationem feculi. Sedquemadmodum facrificitim friiciSiynicuni fir aternum facrificium op'atorium, efficax eilf^ adexpiardA totius mundi peccata ; eÿ- quemadmodum ChriÃus lordanevi lit alias omnes aquas ad ablutionem peccatortim efficaciter confi» crautt baptiÃno fiio.quo femel baptiratus e^: ira prima mflittt-tio (cena; eif ynica amp;nbsp;perpétua conjecratio, quapanis tÿ yintim in ommbus eirfingtilis («nts, qux in nomine ChnÃi legitime per-aguntttr,
-ocr page 385-âMIamp;SÃ, CEâKT. VL 45
communùatio corforü amp;nbsp;fanguintf Chrijli^ys^^ ad mundi. Ita^ nulla nbsp;nbsp;nbsp;dijcrepantia inter illamprimam^e:^
^nnes aliasÃthje^uentes cÅnas:quà m quodilldChriÃuitmmedia-ipÃuf ore amp;nbsp;fuis ipÃttf manihu^ prxbuit'.alias autem ecenas txhibet quidem amp;nbsp;ipÃe,Jedper os amp;nbsp;manus ^poÃolorum, amp;nbsp;om~ fiwm aliorum ecclejix miniÃroru^qui rite amp;nbsp;legitime yocatiÃmt, Etenirn't'erba illa(y^ccipite^edite,Hoc e/à corpus meum.Ac-iptte,bîbite,ex hoc omnes,Hic e/à fanguü meus, ) non Ãtnt yer-bAminiÃriEccleÃx ( alioqmn miniÃri corpttf eir fanguinem ede-tenus (sf biberemtts)ÃedÃunt ipÃtts quot;Domini noÃri leÃi ChriÃi yer ^âi-Quemadmodu EuangeliÃte inprxcedentibtn yerbts teÃantur: leÃuf Mceptopane, benedixit,frâ¬git,deditjj diÃcipulüÃtisdicenst â dccipite,edite,Hoc ed^ corpus meum. Similiter amp;nbsp;calicem, eÿc. bdec^erbanon audimus tanquam experfonaminiÃri,JedipÃus ChriÃiprxÃentts amp;nbsp;nobiÃum loquentts. âMiniÃer enim non loqui-eaexÃe, proprio arbitratu, Jed ex mandato eir ordinatione Chriflv.Hocfacite in mei commemorationem. Et Taulus induit: Ãloemm aDomtno accept,quodtradidi yobts.Verba ergo Junt ^pfius ChrÃi,per os miniÃri loquentts amp;nbsp;mandantts, corpusJuum ^diamp;fan^uinem bibit
PdoÃrum er^o dicere,eir noÃrumfacere, non eb^ in cauÃa qubd t^rpus Ãangiiis Chrijli ÃntprxÃentia ,Ãed ipfa ChriÃi inÃitutio Wandatum. Hos enim nthtl altud in hoc Sacramento agimus, quod illa ex manu ChriÃi accipimus, ac deinde alijsiuicta infiitutionem eiusporrigimus.
quot;Eltfienim corpus ChriÃi antea prüfens effet,propter ynionem pifonalem cum filto Dei, amp;nbsp;feÃionem addextram TatristOm-niaimplens Eph. 4. cir ipÃe fhriÃits hancÃampr/sfentiam terboprimre inÃitutionts,inpane amp;nbsp;yino reuelafÃet,terte nos ne-^ttaquà m recitatione illorum yerborum carpus Chrifti'e cÅloe-«Qcare amp;nbsp;detraherepoJÃmus,quemadmQdu'Huma quot;Pompihus h-
L l ? uem
-ocr page 386-'^IKTà CL ASSIS, DE r. V vemfuum Elùtü cartninibtu de ctelo\ieuocajjeJcribïtn'^^
Hune noÃram fententiam, de quot;yii conÃerattonü non recùationi yerborum, fed prima inÃituttoni nbsp;nbsp;mandata CbriÃb
eomprobant yeeerum^uorundam Scriptorum teÃimonia.
Chryfoflomnt in fermone de Eroditione luda, loquent de tient Dominica,Ãc inter catera induit: Et nunc illepreÃo e/à Cbrijlnf» ^ui tllam ornauit menfam , ipfe iÃam ejuoq^ confecrat. Non envn homo elf , quipropojtta de conficratione menfx Domini (or^nf CbriÃifacit amp;nbsp;fanguinem, fed ille qui cruciÃxtu pro nabù e^ fhriÃttf. Sacerdotti ore yerbaproperuntur, tir Dei yirtute ianâ Jecrantur eärpratia.Hoc e^f,ait,cor pits meum. Hoc yerba jiraf' ft a confecrantur. EtÃcut ilia y ox,qua dicit : frefeite eÿ multi' plicamtni,zir replete terram,femelquidem di^a eà ,Jedomnitent' pore fentit effellum adgenerationem opérante natura ; itaamp;'Vi»^^ ilia femel quidem di^a edf, fedper omnes menfas EceleÃe^t^i adbodiernum diem , amp;nbsp;ytq^ad eiics aduentumpraÃatjäiriÃi^'gt; Ãrmitatem.
EafchafM celebrii amp;probatitt Scriptor EcclefaÃicm, fcripÃt peculiarem libellu de Sacramento EuchariÃia : amp;nbsp;quidem non exÃio cerebro,Ãd(Ãcut inprafationc teÃatur)exfanÃit T tribus, Cypriano,ÃmbroÃo,IÃdoro,Hilario, Aitgu^flino,CbrjÃfioâ tno, Hieronymo,amp;' Ifiehio.Is cap.15prolixe amp;nbsp;difert'e oÃenditÃt cramenta non yirtute miniÃri,fedDei,cuius funt, yeraciter A miniÃrari.
Hulh dubiu,inquit,qu()dÃcut quando in nomine latris, amp;Ã' iij,amp;Ãirit!is fanÃt,mergimur in fonte,tuncytiqj baptii^amur,nlt;gt; in yirtute Ulins acpoteÃate, qui bac dicit, fed in yirtute Chrifii, q hocpracipittite docete omnesgenres, baptit^antes eos in nomine *Patrts,amp;Ãhi,'amp;Ãiritusfan^vfic et hoc Sacramentünon meritit yerbis humants, fedprocul dubio diuints efÃcitur amp;nbsp;ecÃcraiit tnandatis. (featur,n.ex aliquo ibidcm,non qiialtÃunqffidnoM Ãliitii
-ocr page 387-CJ^O^IS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CÃâKT. KL 44
Jalutif creatura^fir corpw CbrtÃv.Idcirco non xÃimAndum eÃ,quod alteriui 'Verhit,quod ylliitó mentis,quodpoteÃate alïcuias tÃaÃ^ AntÃedyerbo creator ts ^quo cun^a er eat a Ãent^ yiÃbilta nbsp;nbsp;inut-
filnlia.Qtius ergo potentia er eat a funt prîtes,etas ytiq^ ad melites TtireAtur,quîa nemo creator alicuîus rei,niÃT)eies, aut creatura ynius 7)ei Catholicèpradtcatur.Tropterea 'veniendü ad yer-hm ChrtÃt,amp; credendum,quod tn eiuÃdem y er bis corpus eites con jiciatur. J^liquayeroqua minÃer dîeît toram EeeleÃa,nihila-liud quà m laudesamp;gratiarum a^iones,poÃulationes, petitiones Ãdelium funt.Verba autemChriÃiÃeut diuînaÃtntÃta çlt;r efÃca-(ilt;(,yt mini aliudproueniat,quam quod iubent,quiaaternaÃint, inquit,amp; terra tranÃbunt,yerba autem meanon tranfie-tint ifedfacient omnia adqute miffaÃent, quia non niÃynum amp;nbsp;flgt;flanttuuamp; conÃtbÃantiale efi^ yerbumTatris, quod inquit: ^t^Mtias agens, benedixit ,fregit, dedit difeipulis fuis,dtcens: Ecce hue ys^Ãnt yerba EuangeltÃarum . porro deincepsfunt yerbaDeiypoteÃate omni effeientiaplena:â¢^iccipite, amp;nbsp;man-ducAte, HOC E sr CO-RJPVS UEV âU.Sei ^(fort'eputares, quod de illo yno tantum pane dixerit, lt;amp;nbsp;in ilia
i 'tna bora hoc ynum iufferit effe,adiungens ait : Hoefaeite in me-1 nbsp;nbsp;nbsp;am commetnorationem ⢠Endefatendum , quod qutequtd tllud
â nbsp;nbsp;nbsp;tmifuit, quod-^ipoÃoli ab eo pereeperunt, hoc totum nbsp;nbsp;nbsp;»//«J
iÃiul,quia idipfum e^.Etfi yelis audire quid cf^, Hoc e^lf^,in-qvit,corpus meum,quodpro yobis tradetur.lnhoe ergo yerbo cre-atur illud corpus, quia diuinum e^, omnipotentiaplenum,y-^^^jpriefens,ybiqjOmnia complens .Et qubddicit. Hoc efà corpus
\ nbsp;nbsp;nbsp;meum.quodpro yobis tradetur,crede ofiU,quia ita e^ 3 ^Mowioc/oi
\ ipfe dixit, amp;nbsp;fa^um dubitare non potes , â\landauit amp;nbsp;creatunt \ t^.âPraceptum ergo poÃnt: Hoc facite in meam commémoration I nem.Et ideb quotiefeunq^ (atholice Ãt, yeri hoc fit, quod di^nt 1 t^^'Hoc efà corpus meum,t^!âCt
-ocr page 388-CLASSIS, DE r.
(o^Ãtratione calùii lo^uens : Htc ïtaq^, Ã' non alun ynetj^aUcwM ,Jedfanguis feÃt ChriÃi tn boi fjjiùtur, Eiget autem hoc yerbum, manet ; Htc fll^ ItxÃtnguinn mei^ ^ui pro yobn eÃitndetur amp;nbsp;pro muUtf ⢠Ÿ'^pteTjo homo y quotieÃunq^bibn hune caluem t aut tnanductH huncpanem, non aliüm te fanguinemputes btbere, quant qMpflt;gt; te Gz^ro omnibus effuÃts ef^ tn remiÃionempeccatorum, liam carnem , quèim qult;epro te amp;pro omnibus tradita nbsp;nbsp;amp;p(*
pendtt in cruce^ quiaJic yeritas tejiatur : Hoc e/Ã corpus mennt) quodpro 'Vobn tradetur.Et de calice : Hie el^ janguis nieiu,qi*^ pro 'Vobis effundetur in renitÃionempeccatorum. EndeÃcut in r^' miÃionempujus t^r tradttus ei^peccatorum ita adhw boite t/t remiÃionem potaturamp;comeditur delt^orum. Hac âPaÃbaÃu.
Hon diÃimiliaÃribit Gabriel Piel Leit. 42. Zzfen« nbsp;nbsp;Fu
tem, inquit, hxc conuerÃo, non yirtute aliqua creata,ÃdytrtUâ te increata diuina, aÃijienteÃoÃgno,Ãilicet 'verbis conÃecnttO' nts rite prolatis, expaElione diuina, PaBum enimfecit Chrifiu^ tum EccleÃa per dtÃipulos reprueÃentata, qubdadprolationent bo-rum quot;Verborum ipÃe quot;vult aÃiÃere, panem in corpus Ãtutn con-uertere.
EtÃautem Pielhæc intelligit deÃ^litiaÃua 7*ranfulflanttAn' | one t^srÃacriÃcio 'MiÃx,in qua nec mors Pomini annunciatur, nie communio corporis eirÃanguinis CbriÃiplebi eichibetur: tamenà tetur, (ÃnÃemtionem Sacramenti non habere âvirtutemÃtani (X recitatione 'Verborum, tanquam exopere operato miniÃri Ãiex primainÃitutione cÅnx, in qua ChrtÃtnÃmelpanem amp;nbsp;'yinum in Sacramentum corporis eix fanguinis Ãi conÃecrauit Gr Ãandtà nbsp;nbsp;;
cauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Et quia Gabriel PielÃntentiamÃam probat teÃmonijs t0â rum Scriptorum^quipo^ Gregorium â\dagnum, quot;Vsq^ adFua tenu Pora yixeruntj quemadmodum TaÃhaÃus eos citât, qui à tempos ribitf
-ocr page 389-C^'^oi\rrs ^nssÃ. ce kt. rz. ' y
ïTiui ^poÃt)lorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad Gregor 'ium floruerunt, tolliquefiitf
hune e]]e confenfum Ecclefine Qatholic(e,quod, quemadmodum Sa^ tramentum non conÃeiatur merito amp;nbsp;dignitaie conficrantis, Ãed quot;^irtutt ChriÃi creatoris çjr inÃitutorif, it a etiam non confeirttur rtettatione eorum âverhorum,qua à faar dote proferunturtfed prima îlla ChrtÃi irfitutione amp;ÃnCliÃcatione, ^ua hodiej^permantt tfÃcax.
Indignos etiam corpus amp;nbsp;Ãnguinem Chrifti edere atep bibere.
Ex hü,pie Ledor, facile iudicare poterts gt;nbsp;quare indi^ni amp;nbsp;a'imfacerdotet ttim laid, in externa Ecclefia, yerum cor-ftts fitfanguinem ChriÃi non minuiprabeant amp;nbsp;accipiant,^uà m pj amp;nbsp;digni. InÃituit ^uidem ChrzÃuf hoc Sacramentum folts df-ipulii Ãis^boc er^ffidelibtu nbsp;nbsp;ohf^uentthin auditorihitf E-
^*n^elij, ^ui ddigenter fiipÃsprobent, 'vt digne aedpiant. Tromde faniîum nonfdenter er quot;Violenter dandum ef^ canibw, nec poijciendgÃnt margarita ante porcoi : fedlegitima excommu-tiicatione arcendi et excludendiÃnt impij.
IfÃ(juo^^miniftri amp;nbsp;di/Ãenfatores huitts Sacramenti tenere de-lent myÃerium fidei cum pura confdentia, 'Vt nemo poÃit illos trtminari. t. Tirn.^ClSlifienim hocfecerint, accufabit ipfos Tfal-mics lt;^o.Impioautem dixit Deus, cjuare tu enarrasflatuta mea, à AÃumii teÃamentum meumper os tuum ? Tu yero odiÃi difei-pl'-nant, ö*proieeiÃi firmones meos retrorÃum. Et mox : Hac fecifli, ee tacui. liumquid eidÃimaÃi mefimilem effe tibi argu» amte, erÃatuam ante oculos tnos.
Itatf^ quantum attinet ad 'vfum Sacramenti, amp;nbsp;commodum quot;tel damnum,manens eós,qui id digne yel indigne traçant, plurimum fane refertpvt tarn miniÃri quà m laid digne illudtradent :
m alias
-ocr page 390-^J^Tà classis, T)E V. V nhh accident in iudià timiamp; inuenietur,Sacranientu,qiiodwÃi^ tutum erat ad yitam, ipÃs tedere ad mortem ; ^ueniadmodum ' Eaiilui demandato Le^n T^m. loqtitturi
Q^ntttm yero ad iÃ^Ãam SatramentifulÃantiam attinet, tiiâ J}ilintere^^,an ij, qui adccenam accédant credentes yel mere-dttlij digniyel indigniÃnt. ^Mmadmodum enim yirtuf tonÃerA* ttonti) yt corpits amp;Janguas ChriÃt in SacramentoÃnt praJenMi non conÃÃit in Ãde amp;nbsp;dignitate miniÃrantium yel atcifieKtiiitnr JedinJolaeSr in du bi tat a inÃitutione ChriÃi: it a etiamnonimfeâ ditur incredulitate amp;nbsp;indignitate mimÃrantium amp;ÃumentiuMr* JedÃrmiÃim'eperÃat,amp; innititur inÃitutioni ChriÃt. Si emmye*' ritas huitn Sacramenti fundata eÃet fuper fidem amp;nbsp;dignitatem miniÃrantium amp;nbsp;fitmentium, nanqucim certt eÃemWy an acciÃ-remits torptts amp;Janguinem ChriÃt in Sacramento. Qum enimboc myÃeriumÃatisÃrmaÃde ampleClipote^Ã^ b' aut quts nos certoî reddet deÃde,de para conÃtentiaÃe dignitate tiim miniÃreriim tiim communie an tium C
QmÃtts autem tanto amore EccleÃam fuam profequitur, ne ynquam incertü opinicnihts et dtihitationilitsÃuCluaretprit'^ j fenttam cir communicaticnem corporis aeÃanguitis lui,certiÃin'-^' fundamento yerhiÃii eamÃrmaiierit ; acpatiturpotittsfe ma* nihtts Ilir ore impiorum traSfari, quam yt EccleÃam de certiiudi* ne prxÃnttieÃia duhiam relir.quat. Oportet enim Sacramenta, à quidem aifftt-riJ'ifl} lirÃgillaÃint iuÃititedEpm. eSadiÃcataeÃt fiperÃlido diuini Verhi fundamento, nonfuper incerta amp;nbsp;flefeea bumame dignitatis arena. Sed age facrarum literarum amp;ptiÃo*' rum Tatrum teÃimonijs,alijsq^ prohahililtts rationihw hanc na' Ãram fententiam comprohemin.
Trimùm,ciim Saeramentum hocChrifltts d'aret,fne omnico»' ditione, aliatie apîiendice dixit : Hoc eCf corpus meum ; Htc eà fanguis meits.- fhon ait : Si crediderÃtiSf autÃdignifueritisÃet (orpth^
-ocr page 391-'M IS S Ã. nbsp;CEKT, T/. 4lt;?
tor^w! meum, amp;nbsp;fanguis meWf Si (mm Chnftmgrûtuùas amp;nbsp;ii-^(rritnas juaspromiÃiones non feruaret impleret, nifi nos cre~ tleremm dïgni ejÃe mus, fe queret ur, ilium propter mcredulita-tem nofiram, mendacem, (srpropterfidem nojlram, yeracem fieri, flwdaute mâgis impiücogituri^ne dum dmpotefi^,quà m Chr'iÃü infliir arundiws hùc amp;nbsp;illùc moueri,pro yt nos yelflemusyelca^ damm f Stulttts (inquit Syrnth cap.17.) Ãcut Luna mutatur. Deus autemnofier non ef^ quafihomo yt mentiatur ; nec yt fi~ lilts hominis, yt mutetur. îlumer. 23.
^alaih. 3. Ego Dominus, amp;nbsp;non mwor.
' Tfal. 8p. procedunt de hihijs mets, nonfaciam irritai
?⢠QiÃd enimfi quidam fuerunt increduli ? Num in-tredulitas illorumfidem Deifaciet irritam f ^^Llfit. Imo fit De.-yerax, omnis autem homo mendax,
i. Tim. 2. Si increduli fiumus, ipfiefidelis manet, negare fie-i^fum nonpoteii^.
QwaergoQhrifiiispanem ((y yinum porrigens fiemel dixit: Hoc eii^ corpus meum. Hic eii^ fianguis meus : perpétua firmum tz ratupermanet, amp;nbsp;quot;^ereÃntprxfientia corpus ac fianguis eius^ fiue nos credamus, fitte non credamus,
Numquidnomen Dei,per quad yanus aliquis nehulo iurat,non yerum nomen Dei, amp;nbsp;illud ipÃm, per quod Efiaias , Taulus
amp; omnes fian^i iurant f Num pro yarietate hominis nequam aut yiriiom, nomen etiam Dei yariatur f Nihil minus. Nomen tmmDei, eirfitbfianiia, 0- di^afa^aq^ eius omnia, in xternum permanent: nec impediuntur ylloahufiu, yelhominisyeldia-holi, fi modo firuetur ipfiainflitutio. '\dutata autem infiitu-time , peruerfio ordine , nihil inde commodi Ãerandum
gt; Safi fi^^i^ mentis homo , fi'emina aqua mandans, quot;id m 2 mejfiem
-ocr page 392-^inTÃ. CLASSIS, 'DEr.
tneJJeml^erabuE qun cumfruElu ahquo in aêre pijcahttur? 4tit ^ute fa: min A ex lafide , quKiie niAS eic arbere hberos jujcfiet^ anA hicj'unt omnia,cumprater ordinem diuinum tententur.St yerbaliquü temer'e in alieno agroJementenifaiiat,autin alientl a^uapijces capejjat,aut cum ttxore alterittt extra coniugium «gt;⢠êat,litet hat omnia iniuÃa illegitimafjint, tarnen in agro friiget naÃentur,inaqutspifiescapientur,e\adulterio yel f 'cortationt Itbert protreabuntur.
Eadem eï^ ratio alioru donoru amp;nbsp;treaturaru 7)ei,quaperpetui tnJuaJiibÃantiapermanentÃue beneÃu'emaleyÃtrpentur. jlbu» Ãtfenim non tolltefübÃantiamrei,fed tpfa fubÃantia abttÃtnto* lerat amp;ftflinet, Einum,Ãue ab homine pio cum gratiarum adioâ ne,temperanter,adneceÃitatembibatur,Ãue ab ebriojo intentâtâ ranter adÃam ipÃuipernictem ingurgitetur,femper yinutnper* tnanet,amp; ytrobtf^eï^ bona creatura T)ei. lgt;Iummus aureuitan e/à aurew in manufurùs amp;nbsp;raptorûs,quà m in optimi cuiuf^, 'vi* ri:eiif,Ãmodo legitime T^gü^el Trincipùs authoritate fignatut fE^}precium eiiti ytrobÃj eic aquo yalet. Sin yero adulteriniU amp;nbsp;illegitimcÃgnatits ei^,ne ipje quidem quot;EfS:, imb nec ipà Gabriel ^rcbangeltts, iuÃe aliquid iÃo nummo mercabitur, f«W tniuÃumÃt eitesprecium. Tmprobuf piÃor tarn potei^ bonos panes pinÃere (à modo farinam fermento conÃergat, ör aqua ma-ceret atq^fubigat, amp;nbsp;inf mace coquat. ) quam 'Vel honeÃif-Ãmusprobifimu^q^piÃor.
ha ( à licet parues componere magna ) cum in ceenaferuatw QbriÃd inÃitutio,'Vere adeE^ corpus amp;nbsp;fangues ChriÃi,a quocunq, tandern confecretur ÃmaturÃue dtgnoÃue indtgno.7)eus etlixt in inferno etiam T)eus manet,e!sr (fhriÃus manet f kriÃus,etiain tn cruciÃxorum fuorum manibus . Sic tierbo eius ftta conÃatau-tboritas,'Verttasq^,etiamà nos non credamtts,aut indigne illo abu-tamur.Vbi 'Verb à fhriÃi inÃitutione difceditur, nullum eSf Sa-(ramentum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SuÃragan-
-ocr page 393-C priori I s UISSÃ, CENT. TL 4.^ nobii 'vttt^i ctleberrtmiq^ âDoBores EccleÃlt;e,Sit tAuguÃinuf ,de yerbiâ Eua.ngelij:^Ãà manducat, inquit, bibit indigné, tudiciumÃbi manducat amp;nbsp;bibit. Non quia res ilia fnalaef^; fedquia malugt;s male accipit,quodbonum e^j^,
Idem de âBapttfmo contra DonatiÃas lib.iÿ. cap. 8. enim ludaSjCui bucellam tradidit Dominw, non malum accipiendo, fed accipiendo,locum in je Diabolo prxbuit:Ãc indigné qu^q^fu^ ^tns Dominicum Sacramentum, non ejÃcit, yt quia ipfe maltts *^,maluÃt,aut quianon adfalutem accipit,nihil acceperit.fof^ pW enim Domini, amp;nbsp;janguis Domini nihdominu^ erat etiam illts cÃihtii dicebat .Apoflolus : f^i manducat indigné, iudiciumÃbi tntinducat,r^ bibit.
Idem in lib«de Corpore Dom.Só repet^de Con« fe,Dift»x.Can« V trum»
Intra fanHam EccleÃam Qatholicam in miniÃerio corporis l^riÃi,nihil à bono maius, nihil à malo minuiperÃcitur Sacerdo.-. ^a non in merito confecrantü, fed in üerbo efjicitur creato~ ââ «aü' in yirtute Spiritus fanUi.
Idem contra literas Petiliani lib.j.cap.S,
Ciim hoc datur quod Dei el^ fanBum , dat etiam non fanHa tonfcientia.Q^x certéÃueÃt fanlla,Ãue non fanlla, ab accipiente tnÃin nonpotePi^,jedplané illud,quoddatur,potefl, Quodcogni-
ei quiÃmper ffÃÃindui,per qttemcunq mimftru accipiatur, fi(«rifimé accipitur . Nià enim fanHayerbaejfent ex cathedra 'y'yfi,ncn diceret méritas : Qua dnunt, facite. Si autem ipfi,qui fmÃan^a dabant,fandi efÃent, non diceret: faiiunt,facert tioïue.Dicunt enim ör nonfaciunt,
m x Et
-ocr page 394-lirmTÃ. CLASSIS, DE V. ET^O'EE
Et max . ILtilloquippè madalegitur
^uà m delpinarum radicibus briturtjèdcnm JeÃtinoÃs feÃbit^ tnss yitü implicuit, non ideofruElu^, qui Ulic^endet, harret^h ÃdjÃina cauetur,'vua decerptur,
Eodemlib.cap»4y.
iAbÃt, 'Vt inÃdelis diÃenÃtor dominicum cilum ( ctsnaw delicet)conÃeruiiÃtts reddat inutilem.Dicit enim:Q^ dicunff^ fite, etc.
Chryfbflomus fuper Matth« cap j4» Homji«
(redite igituromnes, quia etiam IL Eâ IL C illaCienäCf^^' IfAtttr, in qua ChriÃus ÃÃe recumbebat. Hibil quilgt;^e interfgt;t inter illam fir hanc.ILon enim Lee ab homine, illa ab ipÃoconÃ^*
⢠^^ndo igitur Sacerdotem corpits tibiprxbere yiderit) Sacerdotu fed ChrÃi manum ad te porrigi arbitrari.
Idem in 2» Tima. Homelia« 2. circa finem»
54cr4 ipfa oblatio, Ãue illam Tetrtu, (lue illam euiufuis meriti Sacerdos offerat, eadem e^ , quam dedit Cliti' Ãut dijcipulvs, quamqj Sacerdotes modo quoq^ conÃeiunt . habet iÃa quam tlla mintts . (ur id^ QjÃa non hancfanSiÃt^ homines ,(edChriÃutqui illam ant'efacrauerat. QuemailjnohiUi enim yerba, qux locuttts e^l^ Chrifluf ,eadern funt,quie Saceri'i' res nunc quaq^pronunciant, ita amp;nbsp;oblatio eadem e^. Et hoc i^' turiCbriÃi corpus, ifsr illude^. Q^i autemhoc mimts alifi^^^â^' here fe put at,ignorât Chrifium eÃfe,qui nunc etiam ade^
tr\^
-ocr page 395-'C^^O^^TS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r/. ÃS
De duplici officio Chriftiy Vitae
Sc ludicijt
^^ciunt aliqutffi infidelis ''verum corpui eir fangumem Chrt-^ fii in Sacrameneo acc^pzar, necefjArzo[equi^ quad ir^delü etia co-nm DeQ '^iuat.Caro .znquiunt^ChriJh ei^ '^zta. Qertum au-f(w,iufium fidejzzayzuere, eir inftdeles etiamzzum'yzzuos, eÃe mortuas. Solz ergo fideles, non etzam zrfideles, yerum corptn ' finguznem Chrzfiz acczpzunt^
Hzcficiendum ei^,Chrzfizzm âznfiilzà ficafiua zncargt;zatzone,czinf ârbum carofa^lum e^^,d T)eopatre rzftrzfilnm accepzfiê quot;vitam, ^eriitn etzam zudzizum. Tater, znquzt, notz zzidicat ^uerzejttam:' [^domneiudzczuni dedztfilzo. loan.i]. Et mox:Sicutpater habet » yzzam in fiemetipjb, fii dedit amp;nbsp;filio habere y it am infiemetipfiot amp;nbsp;pot efiat ezn dedzt ei iudicium facer e, quia filizts hominis amp;c.Quzbu4 ex 'Verbzs intelligimtis,filzum hominis, hoc eif, car-'otm ChrilUfi diuinitate teterni quot;verbi, tui quot;vnita eff, duas acce-ptoprietates. Vtarn , quot;(gt;t quot;vitam habeat,amp; quot;Vzuificet omnes^, quot;Verafideparticipes illizts fiunt. j4lteram,'Vt iudzcium êkerceat' M eos otnnes, qui ex incredulitate carnem Chrifii autprorfits re-Jfiuntamp;afi repellunt , aut non quot;Vera fide de ilia participants Hwmadmodum amp;nbsp;Taulzts azt z.forint.zz. Qui indzgneeditzlr bi-â-kt, zudzczumfibi editamp; bzbzt, eo, quod non dijudicat corpzts T)o^ tnini.Edzt igztur 'Vterq^ ac bzbzt, tarnfidelis qtiam infidelis, can-iem carnem nbsp;eundem f hrifiz fanguinem ; fedpro dztierfa condi^
Clone Mcipzentiu, diuerfas quot;vires dst operationes exerceri 'videas» âlGin credete manet caro 'Vzteezzn incredulocaro iudicijznec mu-tatur carnis fubfiantiapropter quot;vllzus hominis incredulitatem.
âPdon minus autem e^ gloriofizm amp;nbsp;conu'eniens ^daieftati' Grrifli , in incrédules iudicium exercere in terra,quam in credens^ tdus 'vitam operari,-
Qwnquan^
-ocr page 396-^mrÃ, CLASSIC, T^E tr, EâEJ^ÃT^l
Q^nquà m enim preci^uè in mundum 'venerit ad/'aluandos pectatores : tarnen quiatncreduli auxilium ipÃin reijtiunt, tu-ÃtÃimo iudicio tpjospunit amp;nbsp;ylctfcttur, ^t in Tfal. i. fcribitur. 2lt;dec ipje ChrtÃui diÃimulat^ hoc eÃe iudtcium, quodlux Jenit tu mundum, ti!quot; dtlexerunt homines magts tenehras quam lutem,In' han. i. Etlohan. . Si non yeniÃem amp;nbsp;locutwfuiÃem etf,pt(â (atum non haherent.
^dhacjiudicium ChriÃi proficiÃitur à diuina iuÃitia. ItÃitiu autem tarn e?-^ diuina propriet as, quam yita. Itaq^ ChriÃutftneU minus decet iudtcium, quam yita. Qwmadmodum e!sâ politeuit bene conÃitutam non mintcs ornatpatibulum, quam yel ipfa (U-ria. âKam adconÃeruationem E^tpub.no magispertintt bonorum defenÃo, quam improborumfupplicia.
Hxcprolixius tranare yolui, yt qui inÃitutionem amp;nbsp;mait^ tum ChriÃi de cÅna nondumplane intelligunt, cognoÃerent, om-nem con/ecrationts yirtutem eir efÃcaciampendere à folo CbriÃo» eiu/^ J^erho, non à noÃraÃde yel incredulitate, dignitate yd dignttate. Et ytfimuletiam mendacem Fabri c alumni am dilni' Gctm»fol 9 - quanos impudenter afÃergit.SeBarij, inquir,aiut,fiqudblt;i^ lat- fol Iî*â Sacramentum accipere yeltt, iam quidem ChrtÃtts nbsp;nbsp;nbsp;:Ãn
y eilt, non niÃpants el^. Ha^enus Faber. Equidem qu:nagt;nû( hiÃeharij ignoro.Si quis autem itaÃntit, ÃioÃcÃntiatperiiul»-7)e me nunc loquor, ijs qui ,A.uguftanamÃonfeÃionem amÃ(' duntur. Hos, hos inquam, iniurta luculenta afÃrit. Farn enti^ abel^,yt yeritatem Sacramenti conÃituamus in arbitrio amp;nbsp;luntate communicantium, yt ne quidem in Ãde amp;nbsp;incredulitatet in dignitate indignitate eorum conÃituamus ,Ãed in folain^ly tutione ChriÃi, legitime Ãeruata. Ttaq^ Fabri calumniam, manifeÃum el^ mendacium, Ãmplici negations confutaÃeÃur/^ . funtentu^t
-ocr page 397-CM^TS %irss,n. CE^r. n.
Sed htc for jan ali(jâ.iis obtecerit. Si fhriÃtu, tanquà m creator I flits 'Merits primx tnjlttutionis ponem cs- Dinu in Sacramm-fumcorlKirts amp;nbsp;jangumts Jui conjecrauity minijiri anteprolaficne ^irhwum juorum non cooperantur,curlemperin conjecrattonepa~ nis (r'Tf nt '^erba inflttutionts recitant, ac non potitts hoe labore fu^erjeilent ^ut. Si per minijiros nulla noua fit confecratio feu ^wuerjio, turn aut omnes panes amp;nbsp;omnia y ma, yircute primo in-fii(utionis,erunt corpus amp;nbsp;fanguts Chrijli : aut nulltts aliu4pants
aliud yinum, tjuà m qua in Chrifii manibuspuerunt, amp;nbsp;}no[irto ipÃus ore confecrata funt, ent corpus tä- fanguis ChnÃi, ^modo ergo certi erimus, qui nam pants, quod nam 'vinum fit tor Inis amp;nbsp;fanguis ChrÃt, nec ne
1^/fo'ideo, Trimum, Etji mini/ler prolatione yerborum fuo-tiim, corpus amp;nbsp;j'anguinem ChriÃi non è ccelo elicit, amp;nbsp;adiurat in lanemamp; yitnum, quemadmodum %iagi tneantattonibus juts T)i-*lgt;olum adiurantes in orbem amp;nbsp;circulum euocant, tarnen nequa-
yerba ilia omittere debet, Sic enim Dominus mandauit : Hoefacite : idipfum fcilicet, quod ipfepriits fecerat, ^cceperat einem jianem dr yinum in manus fuas, amp;nbsp;dixerat ; ^ccipite, e-^ite,lioc corpus meum. i^lccipite, b:bite ex hoc omnes : Hit tip^Janguis mens amp;c. Qwitiefcunq, igitur conuenimus, annunci-etiiri mortem Domini, debet minijlerpanem amp;nbsp;yinum in manus ettii)ere,yndcum ftopulogracias agere ,friingere ör dijlribuere, poferendo yerba hac : ^ccipite, edite , hot corpus meum amp;t, Ibi cum ChriÃtts ipCe,fedper manum amp;nbsp;os minijlri, yerum tortus Ãium dir yerum fanguinem, cum pane dir ymo edendum dir Itkenlum dabic. InÃicucio enim dir mandacum eius, eciam num hoiiipermanentydsr efficaciccr conÃecranc panem dir yinum in corpus dr fanguinem eius, ybicunqj cÅna legicimè in nomine ipfus ptrasritur.
Secundo. âMiniJi r yerba primes injlitucionis retitans, proprie
quot;bl M loquendot
-ocr page 398-QTIâMTÃ CLJSSIS, TfE E.
loquendoj non conuertit orationem adpanem amp;nbsp;yinum, aliasptt-tiï dicere oporteret : Tu es corpus meum, nbsp;nbsp;quot;^ino : Tu esjanÿtH
meus. Sedconuertit orationem adpopulum quiJecum yna, ceenain Tgt;ominicam celebraturus ed^ .Et ojiendit populo hifce yerbùj^ttiii Chrijlus femel infiituerit, yidelicet ejùm acpotum corporù guinisjut : arq^ ita rétro ablegatpopulum ad yerba Chrijli, jemeldtxit, nobisq^ yndin mÿjîerio tradidit id, quod yerba ipJnH promittunt, yidelicet corptts amp;nbsp;Jangumem Juum cum pane amp;nbsp;yino.
Tertio, (film mortem Tiominipublice annunciare debeamitSt quoties de pane tllo edimtts,etdepoculoillobibimus:aecvjlet,yerâ' ba prima injlitutionts ejje br euern quandam Jummam totius Taf fionis, qua caufam tradttt corporis amp;nbsp;effuffanguinis doceat, mt' ritbpubltce cir clar'e recitari debent, non tanquam nouaconfecraquot; tio,Jedtanquampublica etfilennis concio de morte ChriÃi.Quani' uis enim yerbaprolatanon turn demum ciimproferuntur, corpus fangutnem Chri/liprafenttafiÃant(erant enim antefrafentia). (amenJrropter rationes tarn enumeratasproferri debent, tanqd»gt; eaufa/ine qua non,Ãcut loquieurGabrielquot;BielLed, 47. literaV^ Terba, tnquit, confecrationis, fcnt.caujaÃne qua non , amp;nots taufe propria dtda ex natura rei. Et mox : Et ideo funt tauf Ãne qua non : nec propter hoc oportet ponere yirtutem aliquawf^ pernaturalem, per quam /int caufa illo modo, Jed fuffciat O-â Q^rro. Etfi Chrifîtis in prima cÅna creaturampanüamp;'^^^^ tliutnoJuo yerbo ua fanElificauit, yt ^uemuüpanem , nbsp;nbsp;iiuotluif
ytnum ^ecerit idoneum inÃrumentum edendi nbsp;nbsp;btbendi ccrpttf amp;
fangïimem J'ttum : tarnen quemadmodum creatura aquit puit m baptifmttm confecrata , cum ChnÃits ipfe in lordane bapti^aretur, edr dtm diÃipuld fud mandaree bapti^are in nomi' ne patr^
-ocr page 399-C^KôKrs urssÃ. cent. rr.
: noi äuÃern cùm bapti'^aniiPt^ ^onde nouo aquam conjecramtu, fedprimam lonjeirationem à Cbnfioj-aÃampuhlicamui,amp; m'vero aclegïtimo yjuexercerrtW, quemadmodum apud Jfraèluas omr.es agni in grege idonei feddehantur Adimmolationem agnt Tajchaldi Jnfie^erbu : Tol-Iai '^nufquifq^ agnum degrege, anniculum amp;nbsp;abjq^ macula.Exodi tarnen bijoh agni, qui décima die menjts primi à grege ad diem decimum quartum eiia menÃs rejer-fiatiJttnt, adÃacnÃcium agm TaÃhalds deÃinantur.
Ita (uni ccenam âDomintcam rttè îegitimeq^ celebramw, non de â¦io«o hoc SacramentumconÃecramuf '^'erbii prznus inÃitutiontiÃed twj'ecrationem dudum à ChrtÃo inÃztuente fabîam , bac Ãbnni üHionepublicamtt^ amp;nbsp;lgt;romulgamu^,boce^l^ ,panem eir ytnum lt;ilt;ommuni amp;nbsp;yulgari yÃuÃegregamus, amp;nbsp;adjandbum yjum , ad jztemChrtû! iliadeÃinamt, tranÃerimin. Iraq^quotzes zn cÅna 'tuditnitf yerba prima inÃztutzonü à mzniÃro recztari, cogitatzo-Wej noÃra artollenda: JubuehendaÃunt adprimam ccenam Chri.-fil : ac certoÃatuendum nbsp;nbsp;nbsp;, omnem ÃanCliÃcationem praÃntds
tiene manare exprima inÃitutione ChriÃi^ non tieprolatds yerbù miniÃri.
^tq^ huneÃenÃtm nobùsÃubminiÃrant ipÃa yerba Qanonü,qu(e figt;arÃm de coÃecratzoneÃnant : TTienedzeere,ÃonÃecrare, San^ ^Ãcare, Gratias agere,(reare,TiuiÃcare ; qua omnia tan quam fiytonyma ( etÃÃngulaÃuamproprietatemhabeant) conÃecratio-i^tmdenorant atq^exprimunt.
EKabulum IÃ EN ET) IX IT in ceena nonÃgniÃcat^pa-^emdiryinum itaconÃecrare yerbusprima wÃitutzonus, preculdst fignatls cruezbw, yt znÃezpÃs Ãant melzora ÃatzUzora, dz.-utrfaab ijs, quaDetu creauit^ey tanquam bonas creaturas be--fitplacito Ão approbatas benedixit. Gen. i. Tiditq^ Dezes
Nn % cunlla
-ocr page 400-QrmTÃ CLASSIS, Tgt;E K
cunEla quafecerat^ür erant yalde bona.i.Tïm.^.Ã)McqMdcï(iâ uit Deui, bonum eiÃ, amp;nbsp;nihtl retjciendum,li annÿ'Atïarurn 4-bîionelumatur.^amun autem addat 'PaulH4:j(itdhpiAiur tntn fer y er bum âDei^ac freiaitonem ; tumennon loquicur de Ju^erjïi-tiüjis magîcti ionjetrattombui Tap^îarum quipro^tmudum omnes ireaturas horribilt abujù nomtntô diuim cunjcirarefneju-muâut(hoc enim Úgieegenu^ t^lpojloiorum temportbuf fuit) jedloquitur de yju treaturarum licuo amp;nbsp;concejfoj'. fidts îjs ytantur ttimgratiarum aéhone ,Ji Deum agnojeant, ir(â dantpeccaca Jua morte Chrifli expiât a effe aeje propter itieäM-torem à Deo benedia, diligi ^foueri : amp;nbsp;Æ agnol'cant totum rrM-dum cum omnibus creatures non temer't fbctitiffe^fcd 4 Tieo candu turn eÃeitîr conferuari adyjui fideiium: deniqjiotnniaadwx f'ujl entât tone m neceffaria^precibus 4 Deo expet ant, pre dutii dontsgracias agant. Hoc ei^ Verbum lUud, htsfuntpreees dU, quibui omnes creaturee ad yfum credentium confecranttir dliÃcantur: quemadmodum alibi,inquir Taulus : Omnia qutdut parapurusipcrrbpollutes amp;nbsp;infidelthm nihil cTi^ purum.Tit.i'
It a etiam in cæna yer bum PBene dixit ^idem figrdÃcat,quf.dleâ na dicere,hac efÃ, laudare, celehrare amp;gratias assert. ÃndeE uangeli/ia Eaulus hac duo yerba ri; pteee-dem yfttrpant.Hamybi ^larctu infraQionepanesdicu,^gt;lt;'âgt;i'â^'' reliqui treSy\latthieies,Lncas amp;nbsp;'PaultespommtEt '^darcies iple inporrtdlione calices habet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lilt etiam
Taubes duo i/la yerba in eademfignificatione yjurpat.i. Ãoraif ,AltoquiÃbenedixeres (quiinplet Iccumw-dobti,quomodo dtblunes eiip^j^men adtuam ^x^f'^b^gt'atiarui-blionemf* Et quanf Taubes i.Q)r.io tantim ha:c yocabitla, â fix rir ^KDfieSfixalici adinngat: qux non male interpretaiitur, ce-heem bene dibhonts,CUI benedicin.tesitamen Chrylollomtes eirEbt phjlablus expoiiunt non de conÃecratione, fed degratiarvm adi(h
nt
-ocr page 401-CJ'KO'KrS ^ISSÃ., CEJs^T. VL p »fj adhuncmodum : calicem quem cumgratt^rum a^ioneJumi-Viia.^i emmgrattas agit.benedicit, id ei^,bona yerbadtcu.
T^hquaduoyerbadjonficrare, amp;nbsp;^un^tficarey tdemquoqjt-^nificant, videlicet, rem terrenam â yuigart amp;prophano yju Adjanilumamp; dtuinum yfum traducere, Jegrégaré . 'Mam quodExod. 1J. DomtntM dictt ad^lofen : Santhfica mtht omne fsini'J^enitum : tdem ^ojlea altjs y er bis expltcat : Sefarabis Do-»iâ.no omne quod aperte yuluam.Ee tn nouoTeÃamentO aqua ba-lltijmi conjecratur, td ei^, à yulgart yju adj'acrum transferttir, '^tdeltcee, ad lauacrum regenerationis ac renauatiemsÃiritus ' ÃmHi.
Sic quotiefcuni^ panem eir yinum à communi amp;nbsp;terreno yjïi â ^djÃrttualem eir Jan^um eraducimus, yeram habemin conÃecra-tmemamp;ÃanSliÃcatianem huius Sacramenei. Ec fit mutatio ae (muerfio,nonJubfiantitefiedypis . (reatura enimpants ac yir.it ^Hie altoquin adbunc yjum à Deo condtta e^,ytfit corrupttbilts (dus eir pot Its corporis ttn fiubltmee^ beatum myfiertum,fialutife-n iÿ aterni cibi animtefi Cbrifio transfertur amp;nbsp;JanSïtficatur.
Eadem ratio hortim duorum yerborum , creare amp;nbsp;yiuifi-(ure,Mam creare proprte figntficat ex nibilo aUquidfacere,iamp; fio~ li dtmna °}vlaieftati compettt. Omniatinquit Ioanr.es ^per tpjum fisiafiimt: eSr Ãne eofaSlum eSl^ nihilquodfaSlnm eS^ . Situt eSf Qanonipfi fatetur :Eer quem( Qhrtfium ) hæc omniaDomine femperbona (cænte Dominica ) créas. Qubdfi Faber hacyerha référât ad creaturas panes amp;nbsp;ymi, certum eS^yeas per Chrifiumt non per Sacerdotem créât as efie . Sin référât ad corpus fangui-nem ChriÃt, neq^ hac fane à SMtrdote creantur eir fiunt de no.-nOyOreippuStfiedfaSîafiunt dudum ex multere,beatayirgine Mla-riafiuc.i.Gal.'^. DemqÃi intelligat depraparatione hums Satra~ menti,qiiomodopants eir yinum, corpus item amp;nbsp;finguisfiant Sa-(ramen(um,rv.rfiis fiait Chrifia conuenit, qui fiemel in prima tnfii-
M n 3 tutioni
-ocr page 402-furione 'ua confecu iamp; diJ^ofuit^'Vi: adfinem ysq^fecHliperdvrtnt» '^ntjler quidem ( quatenui injlituttonem CbrtjiiJ'eqmtnr) a^ï-ficat triant at amp;nbsp;rigat, yierbis tir operibttf Juis . Quantulum ath temhoceil^ f quot;Porro q^nt dat tncrementum ChriÃm ^ui nobu omnia hlt;ec bona ctenx Dominica treat amp;praÃat.
Qwmadmodum autem creare Joli Chrijlo conuenit, ita amp;nbsp;vi-uificare eidemÃli conuenit. Sicutpater Jufiitat mortuos Ãcat,fic amp;â Ãliwsj^uos yult, yiujicat, inquit ChriÃits lohan. 'jgt; £t Paulu^ t. (Jor. IÃ. Q^madmodum per .^dam omnes mortuti-tur, zta tir per (JhriJium omnes yiuiÃcabuntur â . lAÃiptilatHT tä'ipfe Ãanon; per quem,inquityomniayiutficas . Q^arecumfi-lins quot;Deijolus omnia yiuiÃcet, conÃat,yim yiutficam huiui Sa-» tramenti non proÃcifct ex Sacerdotts yel minijlri conÃeiratiOi^gt; *verbis amp;geÃtbtts : Jed ex fola infiitutione primx tÅnx, à Cbriû (umdiÃipulis Ãts célébrâtee . .^itqÃiec quidem adprimamt^^ cluÃonem Fabri de conjetrattone reÃondijà fufÃdat.
SECVNDA CONCLVSIO â Fabri de confecratione»
Fbdyirtutehorum yerborum : Hote^^torpus Lat- fol. 4j 31. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãanguis meus : pants in torpus, eix yintim inÃ^quot;
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;guinem ChrÃt muteturÃtu transfub/lantietur,
Hane tontluÃonem Faber primo fatra: feripturx te/hmonip Gem fol.17. conÃrmare Ãudet: EuangeliÃx, inquit, eäquot; Paulus dijerttsyetbn Owm foi.^g ^Ãlt;fntur,ChriÃumJkmpfijjepanemin mantis,eir dixijÃe: Hoce^^^ Lat-fol-31. torpiis meum. Hon dixiÃe: Hic ePÃpan^, aut fubpane e^(^ cor^ pus meum. Enimuero Ji pants Ãibà antiaper maneret,non dixije(' Hot ei^, quod fubÃantiam dénotât, Jed Hit.
^rm 101.33. quot;Deinde idem yeterum Do^orum Ettlejix teÃimonijsproeärt
-ocr page 403-CMOiiJS' rMISSÃ, CE^T. VJ,
fwatur.TransÃtbÃanttatiOiinquitiideÃ, conuerÃojanii in Cbri» fii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yitii tnÃanguinemJPatrumÃm^orumfulcitur teÃi^
quorum /ata prohx um texit catalogum.
' ^on iafn diÃutaho deÃbtihtate Fabriamp;fodalitij ipÃiH^quo-fnode accidentiapoÃintJubÃÃereÃneJubie£lo, hoc ef^, quotnodo gt;x:ternteÃgt;eciespanti^albedo^ rotundiras,Ãapor, amp;c.in aëre yoli^
3 lineÃlÃantiapatiti, in qua ranquam inj-undanientoÃib-jperepoÃent. Fiec yrgebo, quare non tarn concédant ChriÃum â^^tpus c^Ãanguinem ÃuuÃbjubÃantia,quam JubÃeciebitspanid yini dare amp;poÃe amp;nbsp;yelle. Hac inquam JubttlioraJunt^diy in fibolam ableganda, ad dolores amp;nbsp;acutiores Jabro, qui non mi-rudh ei^ in âDialecticus,quam qututs ex indoClo yulgohJCunc Ã^KphciÃime tantum,amp;pingui( quodaiunt ÃM.inerua,ex Jacrüli-tirts antiques Tatribw demonÃrabo ,ÃCtitiam iftam transjub^ Ãmiationem nonjolum eÃe recentem errorem, yeriim etiam hor-^ fdilem idololatriam cir deteÃandam hareÃn.
FatemurÃane, Dominum in yltima ccenapanemÃmpÃÃe in ^mui ac dtxiÃe. Hoc eC^ corpus meum . Jion, Hic eF^panis:
Jübhocpane eà corpus meum. Sed iuxta tarnen neq^ ita dtxit; blitÃntÃectes corporis amp;Ãanguinis mei, '\lulto minus negauit îlt;i''nempoÃconÃecrationem manerepanem(yt FaberÃmniat)imb '^»oÃr D.Faulum plane cotrarium docuit. Ham quicquid F au..
de ccenaÃcribit,idà Dominoaccepit.i.Cor.ii.eii- ChriÃus in ip.. fitiquitur.2. Ãor.t^. Hominat autem Faulus Sacramentu etiant conÃecrationem,panem amp;nbsp;yinum, nonÃeciespanis amp;nbsp;yini: '^^^quater repetit.i.Ãor.u.QuotieÃcunq^ comederitispanem hunc, amp;depoculo hocbiberitis, Ft mox: Frobet aute homoÃeipÃm,e^;r de pane illo edat,amp;de pocttlo illo btbat. Ft rurfus,^)uiÃquis e.. dent pane hune, aut btberit de poculo Domini indigne. Quibus in ticisÃemper memwit Faulus duaru diJtinClaru rerum,etiam pojl
-ocr page 404-â QTINTÃ CLASSIS, DEV.
twlecmtionem : quarum quot;^na Eana amp;nbsp;yinum : tihera, cwâ pnó lAnguts Domtm. Eodem mocl) loquitur.x. Ãor. «o. ?4?/Af qttemfmngimtn, nonne communtcatio corpora Chrijli ef^ En txpreÃ'e nominac panem, tanquamJignum : zir communicationem corpora ChriJlt,tanquamremJignAtAm,qua ^nd, cumpanemdi--turzä'acc'tpic r.
Hihilergo ChrtÃi amp;nbsp;Eauli 'Terba figmento Fabr 'tpatroctnan^ tur : nos autem tuto yerba ChriÃi zsquot; âPauli imitantesÃammtn-tum cxntepanem zäâ yinum apptllamia,
Lat'fê^/^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alegat Faber aubem quandam teÃium, Patres mnii^
rumJèptendsam, quos omnes yno ore aÃeuerare dicit Ãubflania pana amp;nbsp;yini inÃubjlantiam corpora zir fanguina Chrijli mulArt, ^Ad qtix Patrum teÃimoniafic reÃondeo,
Fatemur zir nos, Patres quofdam in négocia cÅnx Dominait hiÃe zir zirÃmilibia yerbä yti : Supernaturaliter mutari, tmnj mut an, conuerti, transformari, tranÃelementari, ZiTf. pretamur autem hxc ysrba, yt decet, non contraÃripturam ,Jed , exÃrptura, Videlicet, non de mutatione JuhÃantiee, JedÃM amp;
qub.mEranÃubÃantiatio. Hocquipp'eyolueruntiposiÃ^ leÃtimain conÃcrationem exhiberi nonnudajtgnapanis ZOquot; yini,Ãdaimû ne zir ynno etiain corpus zir Ãanguinem Cbrijli. Et nequaqità mÃn' ferunt yeldocuerunt, tm'onecogitaruntquidem, nudaaccidenM zirÃeciespanis acyiniremanere, non ipj'ampanis cz W Ãantiam ; qnta non Ãubliantialem fed tantummodb facrameMA-lern mutarionem pana zir yini in hoc Sacramento agnoiiertifit. à quod ex fubfcrtbtis te/ltmoniis Patrum quorunaam ,
patebit : eic quibta de reltqua etiam tndiciKinjAizff
poterii.
/rentetit
-ocr page 405-cMOUTS ^ISSÃ. CEUr. EL
Irtmeus Ub. j).. contra Httrefes cap. nbsp;nbsp;nbsp;Qt^madmodU qui eÃ
t terrapanü,percipiens yocationem T)ei^iam non communtipanM t^ÃdEuchartÃia,ex duabui rebut conÃans^terrena dr cceleÃi: Stc amp;nbsp;corpora nojirapercipientia EuchartÃtam, iam nonÃtnt cor-rH^tihdia,J^em rejurreiliontf habentia.
Inhuyerbtf frenai quatuorpotiÃimtim notatu di^a Ãent, Trimo,quod ait, '^ocat'îonem,nQn inuocatjonetn,'Vt quidam men-dose le^unt. Vicatio autem, qua Deut panem yocat, nihil aliud 'yxrbum illud: Hoc ef^ corput meum. Hic enim nouo nomine yocatur,quo ante a carebat, cum adhucÃmplex cb- yulga-ritpanit eÃet. Quemadmodum Irenxits poÃea jeipfum ibcplicat IjIgt;â lt;). cap. tj. inquiens : Qt^ando ergo amp;nbsp;mixtut calix, eirfra^btt fitnispercipit yerbum Det, fit Euckarifiiafanguintt amp;nbsp;corportf Qirifli.
Secundo dicit : Lam non communispanis eT^. Uon : lam non fanls eli^. Difiert'e addit, fi 0 âME U I S.
Tertio,nonfimpltciterinquit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euchariÃia.Sed-.Euchari-
fiiaex duabut rebut confiant, terrena amp;nbsp;ccelefii. Qmd autem ali-ndel^ terrena ret, quampanit dr yinum, 'ne 4 Chrifio dr âPaulo quot;^ocantur i Inquit enim, Pfii J ; non, accidentiarei. Sicut amp;nbsp;flt;tlefiisret, e?^ â^erum corput amp;nbsp;yerut fianguis Qhrfii : non, ' ntcidentia'sielfigna corporis amp;nbsp;fanguinis Domini.
^arto notandum eli^, quad dicit, etiam not,qui Eucharifiia nccptmtit, lam effi incorruptibilet : quodcert'e non fit mutatione ^itturx nofirx, fied, ficut Irenxut ait,perfiem refiurreilionis .Qma
'^Jùtn eucharijtix it a mutamur, yt ex corruptibilibut gt;nbsp;nihilominut tarnen, manente natura
P* ! antia noflra incommutata,fiequitur, etiam in canapanem eir yimtm non fia mutari, ytn n ampliusfintpanis dr yinum , fed accidentia : yeriim mutari tantttm fiacramentaliter, hoc
C) ^ftodin aut cum pane edamttsfitbfiantiale corput Chrfii.
0 0 (firn '
-ocr page 406-QTimà CLASSIS, 7)E r.
Qiin Irenxo confentit etiam tAuguflinuf ; ^ccedit y er but» ad clementunijamp;Ãi Sacramentum. ^^dIrenaus yocat (erre* num , id ^ugulimus elementum ; amp;nbsp;^uod tile cteleÃe, hic yer* hum agpellac. ^^dnam iguur el^ in cÅna elementum fTanit fir yinum : quis, non accèdent e y er ho marient nuda elementa» Quodautem el^ yerhum, ex elemento fattens Sacramentum f Islon hominn,J'edT)omini noÃri lejù ChriÃi, hoc ei^ , viÃtittw, qua hoc Sacramentu lt;1 ChriÃo inÃttutum Cr nohùs mandatum eÃ. Quomodo autem accedit yerhum adelementumf(jtm irÃituMne amp;nbsp;mandatum ChriÃt tn EccleÃaÃeruamus,tum yirtute tllitn,no noÃrxgrolationisj elementumfanii amp;nbsp;yiniÃc apparatur amp;nbsp;ador* natur, ytÃat corpus amp;Ãanguts ChriÃi ; yt Jupra coÃoà dixi* mus.
l\[unc inÃicepenituts,gie LeBor, eir expende yerha tAtgn* Ãini accuratttts ; quot;Elon inqutt, Errhum mutât, äuÃert, tranjÃl* Ãantiat, tranfelementat amp;t. Sed, C C E D 1 E adde* mentum, ^tq^ it a ex duahus rehus, yer ho nbsp;elemento, Ãt W
Sacramentum : ac neutrum deÃruit aut conjùmit alt erum,quern* admodum yirga .^iaronts, öquot; yirgx incantatorum Egyptiorurtt fefe mutuo deuorarunt eä^ conÃumpÃerunt. Exodi. 7. 'Kor.ne amp;nbsp;Tdaptilmtts el^ Sacramentum Quà autem ynquamÃerÃt, aqM haptifminonampluis eÃe aquam, Ãdaqux dunt ax at Ijieciem? Cur non xque in Euchariflia, yt in âBaptCmo, elementum amp;nbsp;yer* hum i ^ita fe mutuo pöfÃcnt conÃÃere f fmo quomodo yerhuta adâunSfum elemento jaciet Sacramentum , à nullum remaneat elementum Clt;^^t'e Sacramentumnullum eÃepotefÃ^ahfq^ conue* menti nbsp;nbsp;à ChriÃo depurato elemento.
lareergo teÃatur .^duguÃinies, incoenanon eÃe TranÃuh* Ãanctarionem, fedduntaxat Ãacramentalem ynionem.
Sedaudiamtts ettam EptÃoptJQimant teÃimonium. GelaÃuf titiinomintsprimus,EontifeS;gt;ii,m hhro de duahut naturüin
OriÃ9
-ocr page 407-cjKoms Mrss^.. cèvt. vi- ^4
^liriÃodijerct teflatur,^^m3ntiimTranJùhJla,ntiationts yeteri ^((lejue tgnotumfuz^i,
Qftè, inquif, Sacramenta, qu^epimimus, corporis amp;nbsp;fang i-fm Chnfit, diuina res ef^, propter quod amp;nbsp;per eadem dtuince ef~ ficimur confortes natura: tarnen efe nondejinit fubÃancia y el nAturapants tir yinï.Et cert'e nnago eirjimilitudocorports amp;nbsp;/an-fpints ChriÃiÃn ailtone myÃertorum celebrantur.Satts ergo nobis tKtdenter oÃenditur, hoc nobus in ipjo QhriÃo T)om:no fentiendu, ^uod in eins imagineprofitemur, celtbramits, amp;nbsp;jumus, yt fcut in hanc,fcilicet in diuinam tranjeant, fastifo Ãtiritu perficiente, ÃiÃantiam,permanente tarnen infua propriet at e natur a, Ãc illud myÃeriumprincipale, cuius nobis effcientiam yirtutemq^ yeraciter reprafentant,ex qutbus conÃatproprie per manentzb its, â^num Chriflum, quia integrum yerumq^permanere demonÃrant. Ha^enus Gelafitts.
âKunc yerba eitts examina,Ãlibet. SulÃantia, inquit, panis yini non deÃnit. Et quamuispanis amp;nbsp;yinum, Spiritu janÃo ftrficiente, in diuinam tranfeant fubÃantia, permanent tarnen in Ãux proirrietate natura : quemadmodum amp;nbsp;in ChriÃo dua natura tnconfuÃepermanent. Hac ergo tranfitio in diuinam fubÃantiam, de quaGelaÃus loquitur, non de naturali amp;nbsp;fiibftantiali mutatio-we panis amp;nbsp;yini in corpits amp;nbsp;fanguinem Chrijli, fed de Sacra., tnentali mutatione intejligenda eÃ: qubdyidelicet iam nonpanis amp;yinifubÃantia (quantum ad hanc Sacramentale ailionem at.-t'met)fedÃbÃanria corporiis amp;nbsp;fanguinis ChriÃi exhibeantur, ÃbÃgnistamenpanisciryini. Signa enim facramentalia aliam naturam' dr fubfiantiam acquirunt, facramentalem nimirum, qttaanteaearebant,ciimnondum ad Sacramenium adhibeban.. tur â.ojferunt enim nobis Chriflum , quem extra facramentalem aêlionem nunquà m nobis offerrent»
Sie
-ocr page 408-CLASSIS, DEV.
Exc ignur tam nomtn queim res ipja Eapijlica Tranjvbfia»â tiationps xnde ab â¢yipoÃoLorKm temforiLw ysq^ ad Gelajium, bo^ qningentu circiter annió ignotafuerunt manferuntq^ igfi»â ta ysq ad tempora Qarolt quot;Magni. Et circa annum Dondni 8oo. demiim emerÃt hocÃgmentum, quodtarnen à Dertramo Tresbj* tero Gallico plurimts ijs^ yaltdiÃimis arguments confutat^igt;gt; amp;nbsp;opprejÃim e^l^; donecrurÃts circa annum Domini io6o. tetH^ poribtts Henrici (onradi, Epmanorum Impp .perLanfrtiii* cum amp;nbsp;Eetrum LÃmbardum ab inferü exatatum^ non tarnen biq^receptum eE^. Tandem yeroper Honorium TapainjCir^* annum Domini 1226. Vrbanum quartum^ anno »264.. adtcttU Sacramsntaria,eäâ FeÃo lorporüs ChrÃi,confirmatum^multi6qi natum indulgenties ybiq^ obtinuit . Quanta er^b temeritasdC Eabri,qui TransliibÃanttationem,tgt;ipoJlolorumiEuangeliÃarii^ eirTatrumteÃimonijs, ac totitts orbis ChriÃiani confeÃioM^ perÃafione aÃÃeuerari dicit!^
Quam horrenda autem idolatria eir heereÃsÃt, iÃa pastis amp;nbsp;quot;ïtini in corpus tirÃanguinem ChriÃi tranÃbflantiatio,pojltaits(â tur^ybi ad adorationem Sacramenti deuentumfuerit.
Dum ygt;ero TapiÃicam transÃbÃantiationem i npugnarnstSi FaberÃmplicem noÃram confeÃionem calumnios'eperuertens,g^âlt;ââ uiÃime ton^ueritur,nos non tantiim MiÃte, Ãd etiam yenerttbUif^ Sacramenti boÃes eÃe .⢠ac yeritatem corporis amp;Ãanguinis Chrià in Sacramento negare^praÃentiamq^ eiustantitm in yoluntate jH* mentium, non in yirtute conÃecrationis coUocare. lAcprolixe monÃrat exÃn^is quot;Patribus, corpus amp;nbsp;Ãanguinem ChriÃi ytft^ fubÃeciebus panis amp;nbsp;yini in MiÃa adeÃe : deniq^ in quintaÃn libri parte argumenta eorum,qui yeritatem corporis. eiTÃangtttnii ChriÃi in coenanegant, dode amp;nbsp;artificiosi, Ãa ^uidem opinione, diluit.
Sedyere didumtd^, aduerÃui morfum SycophantterwUn»
-ocr page 409-CJ'KO'KIS ^rSSÃ., CEâbTT. KI. f]Jeremedium . (onquerimur amp;nbsp;nos,ac deploramM ftrio,nimif dolor)nwltos tJJe,qM â^erùatem lorporii amp;pinguinif Chri^ fil ïncxna impie negant ⢠Sed ^AitguÃana (onfeÃiont aditm^os^ totopthore ampleUentes hunc errorernfouere impudent mendacium. Sic enim decimtn etw (onfeÃionit articulw fo-'fiM;T)e toena âDomint docent, qttod corpuf amp;nbsp;janguis Chrijlt yere amp;nbsp;dïfiribuantur 'Yejcenttbuf tn ccena âDomini : amp;nbsp;impro-bantÃcui docentes.Et in t^dpologiafuÃw declaratur^adteSlo ^AiuloÃuhÃAntialiter.
KAdhxc^TraceptoresnoÃri iÃum erroremÃacramentarium it a ^Pfif^^runt)yt,nià ipÃfuijÃent,procul dubio omnes TapiÃasÃa-
1 nbsp;nbsp;iramentarijsÃtccumbere oportuiÃet.Id quod ex FabriÃcrtptü ap-
i nbsp;nbsp;fdrtt, quibits ade 'ofrigide yeritatem corporis ciif Idnguinis Chri-
fti défendit j amp;nbsp;aduerfariorum argumenta tarn inepte eif puerili-itr dtluit, 'vt nemo bominum certi aliquid indepoÃit addiÃerCf fiifiqui antea de quot;Veritate corporis ö* fanguinü ChriÃi à praçe» ftoribus noÃris folide edobius atq^ inÃruSitts fuerit.
ö«« omnia età Faber non ignorât,tarnen acerbiÃimtts calum-! niator non yeretur .yiuguÃanx QonfeÃionis feEfatores calumnia-â n, quodSacramentum dicant eÃe tantum fymbolum figuram (orporis amp;nbsp;fanguinis ChriÃi : qua ratione nos apud extraneos in odium adducere^ ac yeritatem Euangelij quamplurimis fuÃeCla Ãâ inuifam reddere conatur.
Quis autem non yidethanc eÃe manifeÃam calumniam!* ?\Zê-J«e enim inter nos amp;nbsp;Fapiftas controuertiturÃeprx/èntia corpo* fis amp;fanguinis ChriÃi (de hac enim ytrinq^ confentimits ) Ãd de modoprxfentjx , forma facramentali. Qwniam yero in hoc libronon fufcepirefutandos error es eorum , qui yeram frxfen-j tiam corporis amp;nbsp;fanguinis ChriÃi in cxna negant, fed inÃitui tantum refutationem â^liÃx FapiÃicx: ideo ad depellendam hane tdumniam, Ãmpliciter conÃtebor quid»4uguÃanx (onfeÃionis 0 0 } diÃipuü
-ocr page 410-^ÃUTà CLJSSTS, 7)E r. V itjçi^uli deluhJîanM Sacramenti credant at/f^ doceant.Si cm irt* UPS h/ec Qonf'eÃiQ non fatufecerit, âPrace^torum nojlrorum tcrïâ fca ^rolixioraconfulat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autetn dtlitctdior fil biec Qmfefiïo,
^trmiciam Pafijlïca S^inghame o^intonis aniithefin.
PaÃiflte^in quibus nbsp;nbsp;nbsp;Ecberfienttunt acprofitentur, 'Virtutt
isorum quïn^ quot;verborum, Hoc enim corptis meum, fitbfittii-ttam ponts amp;nbsp;yiniïn^lifia , mutartinfiubfiantiam corporis amp;nbsp;fan^wnis Chrtfit, ficui tnnuptijs Canx Galtlxo aquainyinum inutabacur : amp;nbsp;yerum corpits fitn^uinemqjChrifiinon à JanSis tantum dtgnis, Jed etiam ab tmpijs indignis, tnantbus tra^art,tir ore accipï: zi dignts quidem adyitam, ab indignis ye-ro ad mortem.
Contra Ãnabaptifix nbsp;nbsp;i^ingliani fientïunt ac docent, p^ntot
yinum in cÅna Dominica ejjè ac manere tantum fymbola à figuras corporis amp;nbsp;fanguints Chrifit, qute quidem jigna orepiorutn tir impiorum edi ac bibipoÃint: corpus autem täâ fianguinem Chn-fli non aliter quà mfide edi ac bibi po/Je affirmant. Sentiunt enttn torpus Chrifit torn procul à cÅna dtfiare, quantum à terra diÃst Jùpremum cÅlum.
Quemadmodum ergo PapifiŠà regia yia nimis ad dexW»^ deflei,tant,nihil omninode pane retinentes, fed hune in purum p^ tum corpus amp;nbsp;fanguinem Chrifii transfubfiantiantes : ita e re^to-ne Aiabaptifio amp;nbsp;Z^figliani nimium déclinant adfnifiram, non corpus amp;nbsp;fanguine., fidpuru put um pane eäquot; yinu habentes. fdoi
, ytbreuius dicam, Pa 'pifiaprofentiam corporis ^fan^m-nis Chrifitfiatuunt nimis corporalem: Sacramentarij autem nimts fiiritualem.
Qm yero Augtiftanam ConfeÃtonemJyncera amp;nbsp;nonfiUafde ampleHunturjin media amp;nbsp;regia yia incedentes, neq^ ad dextriM neq^ adlinifiram déclinant. Sic enim docent atqÃentiunt : w ï).ominica,fi legitime iuxta inJUtutionem Chrfii celebretur , elà quidem
-ocr page 411-CENT. VL yif
amp; manere fuiÃanttam panii ac yinï incemmutataproii Vetate natura eorum fedÃmuletiam Ãtb Ãecielw 'VelÃgnis yjtii adeÃe yerum corpm eirÃanguinem ChriÃi', tllud in-^fiam carpus, quod conceptum eÃdeÃzritu fani{o,natum ex 'Ma-ftayir^ine,traditumpropeccatü noÃrK,Ãedens nunc addextmm ^^(risjtn'MateÃate esc gloriadiuwxperÃona, quae^ ChriÃits IÃus, y er US amp;nbsp;aternus Deus, cum quot;Patre, ex quo ab aternoge-^uus e^, Senttuntpraterea, hoc corpus amp;nbsp;hunc fanguinem non tantumÃnrituaUter edi nbsp;nbsp;btbi perÃdem, yeritm etiam in yel
ttifnpane yino edi eir bibi ore corporeo . Porro quaÃtforma ^tftima confecrationts,et quare ÃtbÃantiapants ac yini non mu-tttur infubÃantiam corporis lt;amp;nbsp;fanguinis fhr 'Ãi, Jùprà nbsp;nbsp;nbsp;ex-
tÃtum.
Tertia conclvsio pa.
bri de confecratione*
Vodcorpits fanguis ChrÃi in Sacramentopermaneat^ Ãue accipiatur,fiue non, donee facramentalisÃecies abfu-matur : quodqÃoc Sacramentumproagrotis aÃeruandum
tncludendum, nec no infeÃo corporis ChrÃi etreumgeÃandum^ *^lt;^randum,int erna Dcternaq^ latitia celebrandum colendumq^Ãt, dn hat ter tl a (oncluÃone Faber quinq^ horribiles amp;nbsp;idolatricos dgt;uÃts idoliÃi MiÃatici propugnat, qui omnes è diametro cum ptmainÃitutione amp;conÃetudine primitiua EccleÃapugnant, ^'temadmodum ordine audiemus.
â⢠!Ãod hoc Sacramentum etiam extra yÃm conÃanterperma-neat Sacramentum.
Quodduntaxat in 'MiÃa, non etiam apud agrotantes, confi-tnari eä' poÃit amp;nbsp;debeat.
3' ^dynaÃeciesincludendaÃtadiculafeuHierotheca.
4â
-ocr page 412-QrmTÃ. CLASSIS, TtE
4- â^naÃiecies in FeÃo cofor is ChiÃi^ tanquà m ad iulum circumgeÃandafit.
5. Q^od afieruAtum,inclufium amp;nbsp;circttmgefiatum SacrAfnentu, non tantiim externa reuerentia,fied interna etiam adoratio«e lO-kndumfit.
*8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnodum ficrihit : 2di)s ^uidem, injwt,
⬠er to nouimtts^ Sacramenti huius ferfe^onem Tgt;elferfieÃam ton-fe^ionem neuttquà m in yfiu ein^Ãtam ejjè, 'y^eluti aliorum Sacta^ mentorum : quemadmodum 'Baptifimi a^ua non ef^ Saeranietitlf, nifit acceddt yerbum, ynde ChrtÃips ait: Bapti:^antes eos in nomine patris amp;filij amp;fiiritu4 fian^i, atij^ in yfium adhibeatw.iAt-qui huiui SacramentiperfeUio in confiecrationepofita eB^,Adeo Tâf fimul ac yerba in â\îtjja fuperpanem prolatafint ab Sater doit rite initiato, idem pants tranfiat in Chrifii corpw. Torro tjiMm-dtufiecies externa per manet, fimul etiam CbriÃi corporis SAtrA-mentumperfiuerat. HaSfentts Faber.
Ofiendit atttem Gabriel Biel caufiam, LeU. 58. Litera quot;D-ScotOj quare EuchariÃia extra yfiim mane at Scramentum. tramentum, inquit^ Euthartfliis,ei^ quoddampermanens, etiant ante yfitm eiits,qut confifiit in eiits fumptione. Et hoc con^ruum trat, quia Chrifiuipermanenter yoluit ejfie nobificum, ergo in nil-quo figno permanente, cuiufinodifignum ei^ Sacramenturn iÃn^â
^^a autem Faber, amp;nbsp;ante ipfium Scotws eir Biel, non nlini tefiimonium adducunt, quam (()lamfimilitudtnem,imo yerodifip militudtnem baptifini: tAge hoc ipfitm arripiam, amp;nbsp;exproprii-tate ytriufi^ Sacramenti, demorÃrabo, perfebficnim ccenxtAW confiÃere in y/ù eir adminiÃrationefiu exhtbitione, quamBapif-tnum : acproinde icenam, extra legitimum yjum in edendo amp;nbsp;bi-bendo Htum, nonpoffie eÃe ChriÃi corpus atq^ fanguinetn.
2^am yt tn Sacramento baptifimi op rtet adeffi miniflrum,ip'i bapti^at, elrperfonam qua baptigatur, tiim deinde SacramenurA
-ocr page 413-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VîISSÃ. CE^IT. rz 57
quod non aquaperfi^fedimmerfio in aquam , yel ^^erlio aqux, comun^a tum hu yerbt4:'Bapli:^Q te in nomine Po' filïjjQfJ^iritui fan^ : it a in cÅna 'DominicA oportet effi ^^n^îrum,deinde Jumentes,tum demiim ipjùm Sairament um,hoc quot;Verbum amp;Ãgna à Domino inÃituta. E^refs'e enim pra~ (iÃit Dominuf,in ceena hoc ipfumfaciendum ejje,quodipfefecerit. {i^d autem fecit ?lAffumpft difcipulos fuos, aciepit panem, be^ gt;^dixit,fregtt, dedit dtfcipulti fun, dicens : ^ccipite,édité.Hoc corpui meum. .Acciptte, bihite. Hic Janguüs meus, quot;idequaquà m ergo ormttendafitnt in cÅna yerba hxc : .^icipi-edite amp;c. qua tarn Jitnt yerba Domirii amp;nbsp;feruatorts nojiri,
bac ; Hoc corpus meum yc. acproindefine Communi-ftintibus nequaquam celebranda e^^ cÅna. Hamfinehuycrbts quot;biomini, Edite, Btbite,pants amp;nbsp;yinum non erunt Sacramentum (orports 0- fanguinis Chrtfii : quemadmodumfine yerbo amp;nbsp;faSta ^i^ptifini, aqua nihilnifi aqua ebf .
Itaq^iiim Chrifiits, omnia fua yerba totam abfionem cÅnee Kmplexusfit, in yerbo, Hoc FACJEE ; nequaquam diuellen-dii ör dtfcerpenda fitnt htecfacra yerba,^ faira a^io:quemadmoâ iumPapifia faciunt,affirmantes,perfeSlionem huius Sairamenti ^^nfiflere in jola confeiratione hör um yerborum ( Hocebf corpus »tcufn, Hic ef^ fanguis meus ) non inyju (edite, Bibite).Sictie fnim li nm efiety°ru5 baptifimus,fiminifier aquam cum hüs yer~
âBapti'^ate eos in nominepatrts e^rc. in aeremfiargeret, nulla firfonaprafente qua bapti'^aretur, Jedeffiet merum ludibrium: ^f»neq^ hot yerum Sacramentum effet, fiSacerdos yerba amp;nbsp;Ã?na trablaret, nemineprafente qui aciiperet, ederet atq^ biberet ^^commemorationemChrifli : fed effet hifirionicaquadam iSr riâ dicttla a^o amp;nbsp;ludficatio.
Htm etiam elucefiit,yanam iamp;friuolam effidtftinJlionem Fabri, quaJlvJiffampartitur in Q)nJecrationem,Oblationem amp;nbsp;fiom-
P p tnunionem.
-ocr page 414-QVJnTÃ. CLASSIS, 7)E T. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
tiiumonem. de qua fuprà in frincipio huùts libri audiuimut.
Qjna entm Chrtjtui omneshajce tres fartes in ccena csmflexitt eF^i ac nullam fine alia yjurfauit, nullt hominum conuenit eas à Je inuicem jejgt;arareiamp; ymtuiuts ftiam dtJlnFlam proprietatent aÃignare. Chrijlu^ certe nonJeorJim lonjecrauit, JedJimul etiant Jiattm dificipuhsjun communicauit : ez has duaspartes quot;^erbofio tta topulautt^yt neutraJine altera ytiltsJtt aut eJficax.Traterea, nonjolum tonjecrauit hoc Sacramentum,e3' dificipults futs commu-nicauit tJedfimuletiam 'Deo'Patriobtulit Jacrificium laudis amp;nbsp;gratiarum aFlionis, mandauitq^, yt amp;'nos hocjaceretntts.
Q^are légitima confiecratto dr communia ccems eF^ tantunt yna indiuija ahho : Gr htec duoJimulJunt coram Deo acceptunt Jacrificiurri, non quidem expiationts, lcdgratiarum aFlionts, läU^ dum, commemorationts, orarionts, altorum fjiiritualinm exiT-citiorum : ytJupra de /ignificatione SatrfictJ diFhim eF^.
Infifer htnc apparet manifeÃam eÃe calumniam Etbri, «(W Ccrmfol.?4- inquit : ScFlarij aiunt,fi quis hoc Sacramenttim accipere yelitt ladiUol ijs- nbsp;nbsp;nbsp;qujdem Chrifius eFà : Jin mtntts '^elit, non nidpan» eF^.amp;(gt;
IKam defeFliis,quare extra yfiim Sacramcnti, non adfit corpttf amp;nbsp;fanguts Chrifii, non fF^ in nojlro y eile aut nolle, fed in eo quoi infiitutio ChriÃi nonfieruattir,clm non accipitur,editur, bibitw» Qâni enim omnis yirttts eir efificada confecrationii pendent ex inflitiitione Chrifii, non poteF^ corfits eäquot; fianguts (JhriJli dfiribvt, ybi injlitutio illa negligitur.
Germ- fol j 40. Deinde Faber tragice admod m conqueritur de ijs, qui «enam kii oi. 141. apudxgrotantes te!cbrent,fine altari, non (öuenienti loto amp;nbsp;tenh pore Grc. ac yocat Sairilet^iîi.quo debitu^ honorpratel/o buicSn^ crantento eripiatur. F^ultiJj tolos Sacerdotes rite ord''naros,ieiimlt;s, Gr mane anteprandium tonfiecrare, in conjecrata Ecebfia amp;nbsp;altäe ri,Jed ad yfum a-grotantium dacramentum c:nficratum aficruan* teum Gr includendttm eÃe.
E^Ãondet
-ocr page 415-CMO^IS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE^T. ri. 58
âR^Ãimdeo breuïter. Ki emur ingenue^quotiejcunq^ icena ïuxta wtlâtutïmem ChriÃi celebmtur^quocur.j^tempore^ nianè quot;Vel ye^ J^eri,antefrandium,'velpo^LÅnam t quocunq^ n loco , Ãuein conÃcrata EccleÃa amp;nbsp;altari,Jiue in communi altqua domoà qui-iuÃcunq^ferÃnn, Luthernnts'^el'P^ipiÃicif, conjecra:^ yel non conjecrati;, dignis yel indtgnüi circ, Jemper adeffe y er um cor^M amp;fan?fnnem ChriÃi, âMam'^irtus efÃcactaSacramenti pendit ex mAndato T)ei, non ek dtgnitMepetfonie , aliÃtie externts circumflAntijs-.neqÃmpeditur yllo abujuÃi modo inÃicutio ChriÃi [aluA amp;nbsp;integra feruetur.QontrÃ,ybi tnÃitutio ChrjÃi n gltgitur^ non eï^'tierum Sacramentum , etiamà Tapa tpÃe 'KtÃ^tÃcarec, IdquodbaEleniPt ita demonflrauimuf, 'vt ne porta quidem infero-rumliraualere queant.
Kunc dÃnciamMi'Vtri apudagrotos ChriÃi inÃitutionem fer-uent aut violent f TapiÃa neÃo inclujo Sacramento an Qonci-WAtoret Euangelij eÿÃBatores 'j^uguÃana QmÃeÃioniSiÃa cÅ-na? 1gt;lampenes quos ent inÃitutto ChriÃi^ apudeoÃdem ent Return Sacramentum.
Eidemtts (pro/f dolor ) quanta Ãt carnts Ãcuritas in rebttf pto/jierts. EiuiturÃne legeÃÃne agnitionepeccati, Ãne timoré ; contemnitur ira'Dei,amp; omnium panarum denuntiatio. Si autem quot;beus not mgrauem altquem morbum conijcit, tiim quaà ex alto Ãmno expergefaCli,peccata noÃra incipimua agnojcere , perÃcn-tÃtimus tram T)ei, mortem amp;nbsp;aternam damnattonem : tngruunt entmterrores, amp;nbsp;improuiso juperueniunt, quaà dolorespar tunen, ftt. Ibt tum Sathan adoritur nos tgnttts Ãitd iaculis, äuget terro-Tes, litconatur nobis ChriÃum cum fuis beniÃctjs ertpere , quaÃ
nihil ad nos pertinent. Quales amp;nbsp;quanti hnt ht dolores an-gÃia, nemo, niÃexpertus, nouit. HtcprofeÃo conÃienttaÃabi-li aliqua tirÃrma confolatione indiget : alinqutn in hiÃe grauià Ãmis tentationibua triÃiÃima dejÃeratione obrueretur.
P p Qnfiat
-ocr page 416-CLASSIS, T)E r. ET^OT^Ã
Qonjîat autem, Chrijlum mÃttuijje cÅnam Ãtam tn Ãlatixx^ amp;nbsp;corffjboratlotiempsriurbatarum conÃcientiarum, ythociltuif^^ fignaculo certiÃtmt reddantur, qubd filing T)ei corpin JuuniÃi tiobii tradtderu, fanguinemqjuumpropeccatu noJirM effudtrif» Et hxc cotiÃolatio atgjConÃrmattoÃdetjtnagts yerbo Domini, hot Sammentum confecratur ,fubmtntftmri /olet, quamtnutoÃ* gnopanii . Q^re Jumnidper'e neceffarium ^yt apudtcgroios integra cÅna a^ocelebretur, amp;nbsp;iucundiÃima lUa yerba probeià Ãs inculcentur; ^ccipite, edite,Ho(eb^ torpits meum, ^uodpTi yobü traditur . vAccipite, bibite ,Hit eï^^ fangun m(U^ lt;Ãi pro yobtf eÃunditttr . Hint adeb antiquitttf dtcebantur hÃrfd (bcvtcljt IVCVbcn)^uibtts ctena (ommunicabatur.Hon autetninquot; Jlrttuntur homines, cnm duntaxat pants tonfetratus in osinÃ^i* tur:Jedcnm yerba ceenæ ipjis annunciantur, tirpia expliiatinnf illujlrantur.
Sedqnidfit apudTapiÃas {quot; 'Kon habent in 'MijÃaÃa yer^^ cor pits tirJangtttnem ChriÃi( ytjupra demonflratum eÃÃ^)ÃdMi' dumpanem . Hunc inclndunt, tir adtegrotos nil niÃpanent deftquot; runt. Si autem y elint adeÃe corpus tir fanguinem Chrijli, neceÃf habent turn primhm apud eegrotos conjecrare, tiim ipfts mortetH Domini annttnciant,amp; de corpore tradito,amp; de fanguineprop(^â catts mundi eÃiifö concionantur , Ke^. impeditfub/{antiamipjlt;i^ Sacramenti, quod yarios abuÃis amp;nbsp;idolatriam multipliccm exef* cent apud tegr otos, in confeÃione auriculari,pcenitentiafacratnen* tah, indttlgenti]s,extrema ynShone,inuocationeÃn^oruniiamp;Ãâ milibtts yelnugisyelimpietatibus.
Quodyero Faber hunc j^Slum idcirco non arbitratur gitimam confecrationem Sacramenti, cpuia non fiat in conficmta Ecclefa tir altari,non manè anteprandium,tir(.idperquà mriii-culuin eî^.ChriJlus cnim nihilhoruminprima injhtutione objcà uauif
-ocr page 417-UISSÃ, CEliT. VL
^*uu,ne^ nobks ohfêruandumpraupù:fed Ecclejix juAm libercaâ ha reltquù.
'Vlam ^uod ad locum attinetiChriÃw c«nam Ãia non publùè 'm timÃoaut SynagogA celebrauit, 'vbi tAmen alids quotidie doccre miracula adere Jolebat : fed inpriuatä adibm ciuà cuiufdam lerofo^ymitaniiin ceenaculo . Q^modo ergo yerhà hifce, Hocfa-(ittjAliquidnoba mandaret, quod ipje non feiifTet f lam jdpo-fidipafim in domibui fregeruntpanem. ülEi.z.quem locum Fa^ btr ipjè de Sacramento cÅna interpretatur . Et quAmuà Taulu^ «libidoceattytÃdeles in Etch fa conueniant, ez aUu^ ahum ex~ gelletf at^ it afimul omnes de y na menfa Del altari panem nbsp;nbsp;quot;vi-
nv,mparticipent,quemadmodum omnes y nia pana cir ynum cor-^ufjint in Vomino i. ^r.u.ör Tarnen cum alibi grauiÃimb nis adhortetur, yt in libertate, qua Chriflta nos â^ocauitfemta^ amp;nbsp;ne rurfa iugo Jeruitutts implicemur , «eg iudicari nos patio-* ni'sr in cilo,aut potu^aut inparte dieifefi,amp;c.Gal.âj.Q)l.z. cer-fum el^,i(gt;ftim loqui de ijsfidelibus, qui commodepofunt conue-nire. Hi fane publicas ordinationes non debent contemnere^nec V^nataconuenticula agere . VbiautemneceÃitas xgrotantium ^liudexigit, ibi ordinatio neceÃitati cedat eir locum det. Sabbathum,inquit Chri/hts,propter hominem faSlum e^,non homo proper Sabbathum, ^lar.z. Qmbus yerba docet,externas ceremo-mas amp;nbsp;ordinationes ita feruirepijs, yt neceÃitati eorum mefito tedere debeant.
'^id hlt;ec, Ecclefa non folnm efl^ lapidea ilia amp;nbsp;dedicat a donuts J in qua populus congregatur ; fedetiam cuiufà Chrtjlian't domicilium amp;familta,efl Ecclefa,quantumuà paiua. ^dTbi-l^monem fcribens Faulus : Ecclefie, inquit, qua domi tux eh^, ^tQilofi^.. Salut ate Hympham, amp;nbsp;qux in domo illius el^ Eo tieflam . Vbicunq igitur yerbum Dominipradicatur, çÿ Sacra-v^entafecundum injlitutionem ChriÃi AdminiÃrantur,ibi nbsp;nbsp;nbsp;yt-
E P ra
-ocr page 418-CLASSIS, DR K tu EcileÃu amp;nbsp;templum Dei, confecracumprafentia Det pMrii, ÃlijSun^i: yt maxime nonjit culttn loctUtJed dcfefâ tuf.âPromific tnim Dominttf: ybicunjjjune duo 'veltres togteÿi* tt in nomine meo,tbt Jum in medio eorumjKiat[h.\%.
Traterea, Fideles proper corporalem infirmitatem (itdinem non excluduntur ab Eccbfia, Jed mulco magts faÃiorä Chrijli amp;nbsp;communioni fanBorum inferuntur . Et ^uan^uà mjlt' runtfj y na duntaxat perfona, agrota nimirum, cÅnam ataÃtat, tarnen non minus efl^ communio corporis amp;nbsp;fanguinis Chrijli, quamfif/lures ynd activèrent. (Jommunio enimVropri'edtcimt) ciim quts aliquid dat,alter accivit:Jiue multi, J'iue Jgt;auciÃnt, acciviunt. Cum autem hot tarn fiat in tontlaui, apud agrotMes, quam in tonjetrata Etel fia ör altari, quid objiaret, quo minttf botfatramentü etiam toram xgrotantibus in adibus ipjorii tofi-trandum ejjet ? tum tofitratio eär tomunio à Chrijlo tarn ar^o yiU' eulo tolligatafine, yt neutrafine alterafieri yelpoÃit yeldebedt-
Etyt obiter hotadmoneam, Tatres tomunionem in dortiH»^ ugrotantium telebratam, aut lapfis,peregrines amp;nbsp;hojjittbu^ priuatosparietes exhibitam, yoiarunt communionemVriuMdtn^ alotodeduUa appellatione : quam Faber ad^ijjam VrtUde^gt;'* detorquet, in qua tarnen nullaprorjus e^ tommunio , fiito^' munionts priuatio.
F orro quid de (Jonflitutionibus quot;Epm. FontificumfilementfSt Sixti amp;nbsp;Fxlitts,de tonjetratts Etclejijs amp;nbsp;altaribies, Jentienh^i^ fit,in (uperioribtes teneurijs oflendimus. (Jereè eas ConllitutMi-bus Faulinis non prxferre,imo ne aquare quidem VofiumttslP4»-lus enim titra omnemfitVerflitionem,pro Chrifiiana libertatejefâ dinariam publicam cogregationem à (firinthijs exigtt,adlgt;t!eâ tauendas CeEias amp;nbsp;d'.JJenfionesfiedline periculo iegrotanciugt;n,lt;iueâ rum neteÃitaeihat tonfittutione nihilyoluitpraÃtrtbere . Fontfâ fites autem ijit, titra amp;nbsp;contra mandatum diuinum conjetrant /Æ* piiti
-ocr page 419-CM orris nissÃ, cEnr. ri,
amp; ligna y tn oj^ctnam facrifidj riiff« . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traditionem
Pâilgt;erita ^rgetf^tproptertllam,prieceptum Det tranjgredtatur, Hece^ entm yoluntas, amp;nbsp;hoc e/à mandatum Dei, yt agrotot in tentattontbm amp;nbsp;doloribuf conjolemur eir corroboremut, tant '^trbo ^uà m Sacramento . Id faber impudenter yocat facrilegtu^ ^O'^oddomiif, menja, amp;nbsp;UrtikS agrott nonÃnt ah Epijcopo aut ÃiÃn^aneo cöÃcrata.O temerttatem tir tnj'aniam homtnûs. Upan-lt;10 tandem y er bum amp;nbsp;ordinationes Dei talumntari deÃnet Det i^à DominmJaniorem mentem. Jtmen.
'Altera caufa,qua Faber ylùm cÅnx apudagrotoSj tollere co-^ittwÃ^er eodem fundamento extruHa ejiÃüper quo confecrata ^tdeÃte amp;nbsp;altaria; yideltcet,fuper arena humanaru tradittonu. 'Heij^ debetÃnquit, Sacerdos ^tbjtsjacruperagere,nià ieiunu^fit,
Kane ante prandium,non fer'o po^^ ccenam.Et quia teftmonijs Ãrptura dejlttuitur, eonfugit adEpijlolam it8 . jlugufiiniad * lanuartum ; qua demonÃrare nttitur, pomertdtano aut nollurno ^^KporeÃim neq^ Sacerdos neq^ agrotuóÃnt ieiuni, Sacramentunt ^lt;gt;n^bÃfe conÃci aut confecrari.
T^^ondeo.Eri^ fan 'e honeÃa confuetudo eir laudabtlü, hoc Sa-^Kmentum mani ante prandtum traHandi . Sunt enim ieiuni ad I ^Knia munia obeunda aptiores, quam ij quorum corda ebrietate ctapula grauanttir. Vnde eisr Domtnus ^-Aarontpreeciptt: Ei-tnqutt, tir omnequbd tnebrtare potel^, non bihetts tu amp;fi-nj tut j quando tntrabttK tn tahernaculum teÃimontj, ne mo-i'iamint : amp;nbsp;'Vt habeatüs fcientiam difcernendi inter fanllum tär Ãtofanum, inter pollutum eir mundum . Leuit.to. Ãtfafentes Ãidam Ethnict btduo non guÃarunt ynnum , cum in /enatunt iftt etndemfuit . Quanto magü conuer.it hoc yeniralile Sacra-»««fam a ieiunts tir fobrijs trablari amp;⢠accipi Itaque nema 1 *^ela^rotuf yel fanus- harx confuetudinem temerè yiolare de-eet. Q^d autem FaherÃne omni diÃcrimine eir deleHufanc quaà nsceÃ'a-
-ocr page 420-iKmT£ CLASSIS, T)E V.
necejjariam legetn omnibiu imponit^^propterea, conjimtionern ceente Apud xgrotos tanriuam jAcrilegtum ehimnat, idnuüo nn^ ferendum e^^, nee yllo tejitmonioJcripturtt nititur.
Etenim Chrijluf ipfe Sacramentum ceenx celebrauir amp;nbsp;inÃdu' itj ea noble qua tradttu^ eb^, cum dijetpulif Jittf a^numpaà chalem ederatjpoculum^ tbarttatu biberat.Sic LdpoÃohpol^ t(à cenjtonem ChrtÃi teenampoi^Jumptum abum celebrarunt, nbsp;nbsp;in
i.(or. ». clare cernttur.Et Faber ipfefateturjChrtÃu in Emaws ^ejÃeri prxbuiÃi Sacramentum (licet Jitb '^na Ãeci;) duolm dijapuln,(]t(os nbsp;nbsp;nbsp;ad yeÃera, teiitnos manÃff non elfyeriftniltâ
iÃade,qubd temporibtn flugt^lint nonnulLe Ecclefice bunt meretn objèruarunti yt in quintaferia yltimx hebdomada TaÃha cÅnam tantutnmodo offerrent .Quarüinquit, quidper quintAW, feriam yltimx hebdomadii EffchxÃeri aebeat : ^n offrenditi» fit manè, amp;nbsp;rurfiupobf^ cÅnam ? gt;An ieiunandum, amp;po^ nam tantummodb oferendum EpiÃola. »8. adlanuarium.
Hm accedit, quod^erum ieiuntum non confifiit in eoffq^^ * media noble yfq^ ad meridiem nihil cibi aut potu^fumat, terimfaciat quadcarnifualibeat : quale plÅrunq^ ef^ ieiuniitm SacriÃculorum. Sedhoc efà ieiuntum, quod ele^i, dicit T)ominM Efit. 58. Dtffolue colligationes impietatii, folue fafiiculos depriâ mentes,dimitte eos qui confrabliJunt liberos,amp; omne oniu diruntâ pe. Frange efurientipanem tuum, amp;nbsp;egenos ^agosq^ indut in do-mum tuam : ctim yiderü nudum, operi eHm,amp; carnem tuam(i^
gt; pi^oximum tuum) ne deffexerts. Si ergo Sacerdos hoc modo ieiunu^sÃt, nonne etiampob^prandium apud eegrotos conftcret Ã.groti equidem ytroq^ modo ieiuni effefitlent. âXdorbuf enim non multum cihi admittit, amp;nbsp;adigit interim ipfos ad Ã}iritudlem fd-mem amp;fitim iuflitix, quam, citm adhuc fani yalidiq^ effent, non fentiebant,nec magnoper'e Sacramentum curabant,
^apropttf
-ocr page 421-^îrSSÃ. CE^T. VE
opter fi cÅnayfii^im magna reuerentia deuotione ptragitur,certèapudxgrotospriectpuè peragi debet amp;nbsp;potei^, bJtcenimef^ fieria agnitiopeccatï, firiafides , ardensprecatiOf Gratiarum a^iotconjolatio^communio corporis tir fanguinis Chri-Ãiicotnmemoratio amp;ptiblita annunciatio mortùTiominnx'.Tie^
nihil ludicrum, nihil iocofiim,fiedfieria tSquot; reltgiofia omnia.
â¢iin autem Faber omnino contendirdeittnum ejje, ide fignificarCf juodnihiledere; curnon concedit. Sacerdoces cÅnam conficrare a^inlillos agrotos.tj^ui y/ij^ad meridiem ieiunanc f («eg enim om-tiesagrocipo^i^ meridiem, fedpleeri^^ ante meridiem communia tant) Et fi agroti miniflros Etclefix mature ad fi yocarent, id ^uodfieri detetipofiet cÅna à ieiuno Sacerdote zsr à ieiuno xgroto tra^tri amp;nbsp;accipi. Q^a yero Faber neq^ hoc concedity certifiimum f^t tnera efie ludibria, quxcunq, de ieiunio ad conficrationem ne^ teffirio deblaterat. Certefi^^ifiatir Qonfecratio non nifià ieiunts pera^enda efiet, crede mihii multo minor effet °MilJdrum nume-
~ rus. ffifimfiobrij enim tif ieiuni fintplxri^ Sacrificuli, non tantum à meridie nbsp;nbsp;nbsp;ad mediam noSlem,fidfiepe eciam d media no-
fijt ftdmeridiem, hoc e^, ante amp;po^ '^iffam, id lippis tir tonÃribits notum e^l^.
^d ycro ^Auguflinus in Epiflola ad Tanuarium,de adiapho-rvs ^uihufdam ConjlitutionibusFatrum circa celebrationem ccenee Ãribat,fiiprd eF^ expofitum. Vnde coUigitur ,hanc de ieiunio tonÃitutionemfa^am effe adxdificationem,non addeflruSlionemt et tarn no impedire yfum cÅnæ apud xgrotos,qudm non impediunt tllum cxterx Conftitutiones, de conficratis Ecclefijs tir altaribuf. Et ^uidem dudum in defiietudinem abijt ifia de ieiunio agroto-futn fuperflitiofit opinio, ^dhxc confiecrant peculiares lapides^ ^uis yocant portatiles, ^uafiport atu faciles, fiiper quihits Sacra-nientum confiecrant ybicun^^ yolunt : nunc militix fiub tentoriot nunc domiinGynxcxis tir dtuitum xdibM ; cur non eofidem in â
-ocr page 422-^IHTÃ CLASSIS, T)E
tedespMperum agrorantiumdejxirtant Sed reuera hoc agtmtf yt authoritatem amp;precium °S/Itffx augeant. l^lamÃeores deue^ mret^'^t'^hÃx ettam apudxgrotos conjecrari amp;nbsp;celehran pà Jent, crede rmhi^ non tantoprectu '^liÃasÃas^o/Ãnt eendere,
Larfol°â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Faher, amp;nbsp;docit,Ãeciem^anü in %]iÃa conjecnitam,
J)ro xgrocii r euer enter amp;nbsp;denote aÃeruandam^ tncludendam amp;nbsp;4-dorandam eÃe. Sedquia cir hic tejlimonijsfcripturarum deÃitui-^ tur, rurjits adFatrii authoritatesÃe conucrttt. ChriÃtts erani itf prima inÃitutione non modo nthdtale mandauit, yerntn etiam yjiió e^Ã^ eiujmodi yerbtt, fjux nullam aÃeruationem amp;nbsp;incluÃo' m m admittunt. ^Accipite, im^uit, edite: ./dccipite^ btbite. Hoc Ãfit, SacramentumÃatim intégré abÃumitur, quemadmodumagâ nju quot;PaÃhaln à ludxti integer conÃmebaturi nec optu eà ali^M reÃruatione amp;nbsp;incluÃone..
TrxtereaÃperuacaneum epropter xgrotos SacramentM TeÃcruare amp;nbsp;includere^cumnon minuf apudxgrotos in ipforuHi' hits conÃecrari celebrariqueatf quampublu'e in EccleÃa, W modo diximitf.
Quanquam yerb nec ChriÃui neq^ HpoÃoli Sacramentum aÃer-uauerint, alijsq.aÃÃruandum prxceperint ; tarnenÃatemuri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
poà HpoÃolorii tempora hunc morem ittoleuiÃeÃvt de reliquijs Sa-cramenti aliquidafferuaretur:Ãedlonge alia de cauÃa^quam apd TapiÃa! antepaucos annosÃeri inccepit. Scribitenim Eu ebiw, Fresbyterum à Serapione yocatum, Ãedmorbo detentum, irenon 'yialuiÃe: dtdiÃe autempueroparum Euchariflia^ iuÃiÃe^^ '»tid inÃunderet, amp;nbsp;in os inÃillaret. Quodfané non de pane duntaxat, Ãed de calice etiam intelligitur lib. EccleÃaÃ. HiÃ.cap.
* Et Hieronymits in EpiÃola ad âEpÃicum '\lonachum ,Ãcribit, ExuperiumTholofanum EpiÃopumÃolitumeÃÃ^corpits Domini (aniÃroyimineoÃÃanguinemportarfinyurot
Falcf
a '
-ocr page 423-%inSÃ, CÃKT. ri*
'â tuber aurem yult^ folampanis jpeciem inclndendam amp;nbsp;ad i^roroj- deferendara. eÃe. /eteres referuarunt Sairamentum ad '^isrn tantummodb, yc aue ipfemet tllud domi ante alios cibos Wni^ratiarum adlione/timerent^tejle Tertullianolib. z. adyxo-fem : aut hoÃittbu^ amp;nbsp;agrotts tn lt;sdes eorum mitterent,tejle Eu-fibiolib. 5. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24. taber '^erb ajferit illudrejeruandum eÃe
cult urn amp;nbsp;adorationem.
Ohm non foil Clerici, fid amp;nbsp;laid, quot;yiiri, fie mina;, pueri eir puelhe Sammentufuts manihus acceperunt,amp; in yilibua yafcults afer-uarut: ye cantfiro yimineo,yitro,panniculis,arculis,ficut tejian-tiir,EuJebiits, fyprianus, Hierony mitslt;gt;imbrofius.Qua omnia Faber cum/uofodalitio hodie nequaquam concedit.
Eeteres item non ad dint ur num tempus a/Jeruarunt Sacra-vientZ.Qiim enim qttottdie ceend 'Dominicain celebrarent (yt Qen-twid 4. didum et^) non erat necefie dut re/eruari : fed eo ipfo die, autpauci4 dtebitsp 'o^, apudagrotos amp;nbsp;peregrinos abjumcr bant, tanquam partem ccenee ante a célébrât a;, qua: exiguo tempore antecefierat. Eafi/ite autem refiruant amp;nbsp;includunt Sacramen-tum, donee à ttnets amp;nbsp;muribus corrodatur : ae à calieem quot^ indu der ent, metuunt ipÃ, ne in aflate acefeeret, in hyeme y era congela fier et. ftaq^Fabertefiimonijs Fremd, Eufebij, Hierony-tni, tAttguÃini tire, hierothecam Jùam tir inclufum fuum Deum nequaquampotelf defendere.
SedeÃo, qnbdaliqui Tatres tir Ecclefia: Sacramentum earn ob caujam refiruarint, quam Faber confingit: hie tarnen noh ettin-cttur,reduni amp;nbsp;iuflum elfi,aut à cater ts omnibits it a obferuattim., à nobts quoq^ ob/eruandum e/fe. Fmb etiamà omnes yetufla; Ee-cle/ia, omnesq, yeteres Fatres it a finfi/fent, tirQgt;^eilia quadaÃc decreiiiffent, tarnen nefic quidem conÃeitnr, à nobts idem facien-diim e/Te. Quia non tantiim confideraiid -.m ef,an aliquidapau-cisyel a multis fadum fit , an dm y el breui durauent : Jed qudmpi'e, quam çouenienter yerbo Dei,aliquiddodum duretutn
-ocr page 424-^mTÃ, CL JUSSIS, DEL
olferuMumfuerït : an ad faluttm noÃramÃ( neteÃaritilH aut conduabtle . QinÃat autemreÃeruattonem Sacranunth^^^ tantum non apud omnes LccleÃai^ yerum ttiam non luxta Lâïid diuinij^rteÃrtptum 'm yÃufwjje.
yjiihtufÃtÃcipuhts quot;Eda^aw^em, ijui yixtt circa annum Do* mini^^o.in Leuit. cap.i.lib. 2. l^ideniin^inquitÃnEccleÃa i^ni tradi,qutecunq^ remanere contigerit inconÃmpta,
Origenes xn Leuit. Homelia q. Edam amp;nbsp;Tiominw de pnt) quem diÃipulie dabatdicebat eü: lAccipite amp;manducate: non diÃulit,nec reÃeruari iuÃit in craflinum,
Clemens x.circa annum quot;Domini lt;)o. De ÃonÃecra, Di ft. Qâ Tributs gradibu^ , Tanta in altario certe holocauÃa oÃerantuft quantapopuloÃuÃÃcere debeant. QuodjiremanÃerintÃn craÃinvW non rejeruenturÃed cum timoré eir tremore clericorum cir dilgf^â tia conÃumantur.
Honoris autem ^.anno Domini Mai.6.boceï^, antetrecentsi yiginti annos, conÃituit: De celeb. E/liÃi Ãan. Sane cum olifngt; Ede fropter iniuriam Sacerdotum diuina indignatio grauius ardeÃat, diflriSlèpracifiendo mandamus, quatenus à Sacerdott* bus EucbariÃia in locoÃngidari, mundo cftrÃgnatoÃemper bonorià c'e collocata,deuote acfideliter conÃeruetur. Sacerdosyerb frequenter doceatÃebemÃuam, yt, cum in celebratione EdiÃfarutn e-leuatur hojliaÃalutaris,Ãe r euer ent er incline t : idemÃaciens, cum tandem deÃertpresbyter adinfirmum.
Si ergo EccleÃa mille ey ducentis annts, Ãne bierotbeca aut eediculaÃacramentaria, yerum yÃum Sacramenti babuit : quidnt nobls hc er et,Sacrament umÃne tali xdicula celebrare dj tranare ft Tutius certeÃequimur eos, qui iuxtaÃripturam,Sacramen-tum totum abÃumendum docuerunt, quam eos,qui nonÃne abufu Ã'Ãandalo SacramentumreÃeruarunt amp;nbsp;incluÃerunt.
Edeq^ tarnencondetnnabimus ytteres Eatres amp;nbsp;EccleÃa5,qui
no9
-ocr page 425-â¬EnT. rr.
aicuratè inj^e^if amp;nbsp;expenÃs 'verhit ChrïjVt, infà enter ^Mramentum referuarunt. âî^ullo autem modo approbarepoÃiiâ horrïbiles abufu^,qui ex bona intentione ipforum apudpoÃe^ irrepferunt, quos Faber yltra tot admonidones pertinaâter ^tnordicjif reimet.
Sed excufariforjan poÃ'et,qHbdSacramentum in eerto quodam deÃinato loco EccleÃx reÃriiaretur, nepanit eÿ 'vinum^Ãmel ^d ctenam Dominicam députât a amp;nbsp;ÃanUiÃcata^rurÃi^ in propba^ »um 'vÃum touerterentur: 'vtà EuchariJHa cum EccleÃa aut cum *^otit celebranda foret,panii ac quot;vinumpreeÃb admanum ejÃent^ tiecÃemper neceÃÃe foret, materiam de 'vulgari pane amp;nbsp;yinofme-tt. Qwmadmodum eîr in EapitÃerio peculiarit aqua aÃeruata I Ãit ad bapiifmum, neÃemper recens aqua ex quouttfonte aut flu-' baurienda eflet. Et hncprocul dubio reflexerunt 'veteres, re-fituatione Sacramenti. Verum ybi femel à quot;Verbo Dei difceditur, ^tror aliw alium è 'Vefligib fequitur, donee tandem quot;Veritaspror-Ãt amittatur. lea çf hîc accidie . quot;PoÃeaquam enim exemplum ^^trum amp;nbsp;Eccleflarum qtiorundam abijt in generale praceptum, ^flruandi ör includendi Sacramentum:continuo alijplures eir a-trociores abufus atqj idolomania exorta funt:Vt opinio de Trans* ) Ãbflanüaiione : eir flbtiles ilia quafliones, de eo, quodpericulum Ãtgt;ne fanguit ChriÃi in by erne inclufut congelaflat, in aflat e ace^ fiat;quod quot;Vtpracauerent, in (oncilio fonflaniienfllaicit calicem }torÃtt abflulerunt. Hue acceflit circumgeflaito incluja hoflite, tntra omnes imminentes neeeÃitates amp;pericula ignis,aqua,tem }flatum:praÃrim TerÃca ilia pompa,adoraitopanis,in Fefl« ^orpQrit ChriÃi.Qt^a omnia ex incluÃone Sacramenti originefuam ductintfUec quot;vlla ratione excufaripoflunt. Tugnantenim è diame^
cum mandate ChriÃi, quot;vflt primitiua EccleÃa, qua aliam ^tculam amp;nbsp;adtculam Sacramettti ignorauie, quam os eîr eorÃde-liurn,qua tanquam munitiÃima efla Euthariflia afferuania cu^. fi^diendaq^ efÃ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^q Trimum
-ocr page 426-CLASSIS, r,
'Primïim enim Chrijlin ccenam cum dijapulii Jùa celebrans,nigt;^ eji eapropurgandope/hlenti aere , auc auertendtsperictdn tempeÃat'ü,grandma,tgnn,aqute amp;Jimtlibta : nee madauit diÃâ pula fttà yt idf'acerenc: feddedie ipfiî ad edendum amp;nbsp;bibendun in fuz commemorationem, zuÃztq^ eos HOC facer e, JJraêlita arcafÅderâ Domini,contra Verbum eiia abutebantur, deferences illam in ca/lra contra Thilifiinos, amp;nbsp;ab heÃibus W' (ebantur.i.Sam.6.Ita 'PapiÃte horribiliter amp;⢠idolatrtc'e abutun-tur Sacramento contra mandatum Domini,circumgeÃantes tlhd ad depellenda SathanceffeSbra, eir auerruncanda (ygt;t yeteres lo' quebantur )omnia tnfortunia.
Feflum corporis CbriÃi Faber non potefl fat is magnis iamp; dig«!^ Gem fo\.i4^,n^faudibus euehere. Dicit illudznÃitutum effe authorttateIfirdv^ ^-i0}iSo\.i4yt^i.ÃanSbi,eittotizts EccleÃie:facitq^ex eo facriÃciumDeo acceptam, nobisnon minus neceffarium,quam tpfamcÅna Dominica t»fquot; tutionem, imb quam ipfum facriÃeium âCliffe, quod tarnen ddi pro fummo amp;praÃantiÃimo opere yenditat.Quomodo autembfc omnia cum faerts Scripturts zSx primitiua EccleÃa conuenMi, or dine audiemus.
Germ- fol 144. Trincipio fatetur Faber ipfi, ChriÃum nufuà m Sacrametili L«' fol.149. deportandt legem condtdiffe,Ãd/firitus San3i authoritateamp;l^â Jhnilu conÃittttam effè . Studiosè autem recitet, quibus ant . nbsp;nbsp;nbsp;temporeÃiritus hoc feÃum celebrandttm efà reuelauerit. E
tur enini, neÃfateatur,ante annos demtim trecentosà fui ordints â^donachis, Vrbano quarto amp;nbsp;Thoma Aquinate, iiflitiitttm efi) nos contra excipiamus, cur nonÃiritus SanSlus ab inittoÃatttn ^poÃolis alijs^ Patribus doStoribits Ecclefue reuelauerid aut, num Ecclejia mille amp;nbsp;ducentos totos annos, ante huius feÃi dnllitutinnetn erratierit Æ ftaq^ /ludet imperitis fuco y erber urn nebulas oÃundere,yt eredam hoefe/îum effepium amp;nbsp;antiquiÃimum. ^ed longe errat, Qutcquid enim extra y el contrafacram Script«-i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ram
-ocr page 427-*
C MON I s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENT. VI.
^^ntraditur amp;nbsp;inÃituitur , aut ex proprta intentionepro cultU âOeihahetur i idnullo modo pro tnÃtn^ul^trutts San^i agnoÃen-dum recipiendum e^^. Huitu autemgenerts eÃefeÃum corpo» ft^ ChrtÃi^exJetpuentibits rationibu^ eluceÃcit.
'Prtmttm. Ne^ChriÃits ^poÃoli yllo yerlulo idprxcepe-^wt,quodFaber ip/e quantumuts inuitws fateri cogitur. TeÃan^ ttir autem facrx Itterx, nullum cultum in EcclejiaÃne expreû tnandato diutno inÃituendum eÃe. FruÃra (inquit ex Ejata Chri.^ ÃiiiÃolunt meÃocentes dominas,pracept a hominum.Et quot;^'latth. â^^.'OocenteseosÃeruare omnia,quæcunq^prxcepi yobts. 'Eeut. tz, öwdpracipio tibi, hoctarithm facito Vomino : nec addas quic-^^ùm,netminuas.
Excipit Faber:Quis, inquit,Natiuitatii CbriÃi folennitatem, Germ fot 14»-' 'PaÃhalesferias,quM reliquosfeÃos dies CbriÃi amp;^pQjlolo- Lat-fol-X44-gt;'um conÃituit Nimirum cuitts aut horirate bi atq eius generis *diiinfiitutiÃntfeÃidtes, eiws quoqpari authoritate, corporis ^^ftifeflum celehre tnÃttutum efÃ. Ea ei^ EtcleÃa Qatholica^ ^nam nos fanilam conÃtemur,amp;c.
â^IÃondeo. St EapiÃx hoc feÃtl in libertate Chrifliana bunc in quot;^Ãwi celebrarent,''vt quotanis certo diepopului erttdireturÃe quot;ve-'^âgt;Ãtibuiuf Sacramenti, e^prxmuniretur contra omnes hxreÃs
ubufui j quemadmodu alias per ctrculum anni in reliquis feÃis ^iÃi,articult (Ãhrifliana Ãdei populo or dine proponutur expli ^lt;inturjcumfané Fabri obitilio aliquid yalerettneq^ nos de hoc die ^diosècum ipfi rixaremur.Iam yerb eu hoefeÃum taquà m neeeÃ
inftgne cultu T)ei, ex propria intentione,inÃttuant,ad^-fianda peccata, amp;nbsp;promerendas Indulgentias Eontificias, nec in ^lt;gt;^fejlo qutcquà m de Sacramento cocionentur, neq tllud diÃribu-»nt,itno impijÃime contra inÃitutionem fhriÃiabutatur,referendum efl hoefeÃum tn numerum eorum, de quibus T)ominus apud ^ÃiatnquaÃnauÃabundtrs (onquentur . Ni^meniam, inquiry
lt;sr
J
-ocr page 428-QrmTÃ. CLJSSIS, Tgt;E T.
fahbathAtn, amp;feÃiuttates alias nonferam, iniqui funi ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;^(Jlri ; calendas '^ejîras amp;]olennitates yejîras odit anima miat
faUafitnt mihimolsÃa, laborauifuÃinens. Efaice. ».
Et quan^uà m ChriÃus nonfrohihtterit, ne yenerabili Sacr/i^ tnento certtts diesfeÃm aÃignetur (hoc enim EccleÃlt;e rations liâ hertatis ChriÃianx licet, ad adtÃcationem) tarnen ahuÃts amp;nbsp;i^Oquot; lomaniasprohihuit, quas 'PapiÃa hoc die frequcntitts amp;nbsp;horr^-^ Ulins,quam alijsdiehtis, exercent,fuhÃecie amp;Ãmulatione^sn cultus diuini : ytfunt Indulgentie I^manenÃs, adoratio SacrSâ tnenti, amp;nbsp;muta a^ioÃne annunciarione mortts Dominica, diÃrihutione inter populum. Itaq^inter nos amp;nbsp;Fahrum non dt lis de die, Ãd de idolomania amp;nbsp;abuÃbus hoc die yÃtatis.
Eeruntamen ne yideretur hoc FeÃumÃola humana inusntiont Germ fol-i4j. amp;nbsp;i^iAiiSfnirKetq!^ Berutti amp;nbsp;quot;yierho diuino niti, typum proâuà t la- | Ik-fol-i4?- Jfgf gx ygggfl TeÃamento. quot;Manna, inquit, iuhetur in yrna rea recondt, aÃeruari in area. Frehuerat quidem Domintis populo Uli [Ãraelitico manna '^eÃcendi cauÃa ; quot;^erum etiam illn*^ yolebat eÃÃe memoriam, idq^ in yrna deportari. Exod. t6. itemÃepties cireumiuit quot;Vrbem Fliericho delata à Sacerdotibii^) clangentibus huccinis,amp; tot a populifrequentia arcem Ãbfeqiien-te. loÃe. 6. Et Dauideandem in iubilo, sir in clangore bucciM, totd yiribus ante earnÃaltans,in yrbem IeroÃolymamintroclv,xit, tantam, inquit Faber, licuitÃgure deferre yensra-tionem, nec idDeodtÃlicuit : cm tandem poÃit eÃe oÃeniliculo a^io (Ãatholiia, in Dei honorem deÃinata, qua Sacramentum boc longe digniÃimum,ÃolenniproceÃione, in aurea 'velargenrea bis-rothecadeferimus,hymnos modulamur,ÃertageÃamits, ardentes^ cereos iplateas graminibus aÃergimitslâ eäâC.
'Fadet proÃe^lb me, qubdÃthinde adpuerilia amp;nbsp;ridicula Fabri deltria remandere cogor. Semper enim ex exemplis amp;nbsp;nudlsfadil j yeterum communes amp;nbsp;generales régulasÃngit :(^d in rebus ei-
uilibiU
-ocr page 429-MrssÃ. cent. ti.
imprudenterf in dïuinis 'Vero etiam intolerabiliterfit. l^t non litet nobn, e^emplo ..Abrahami immoUturifilntm no. flros etiam liberosfacrtficare à ta non licet exemplo Ifiaëlitarum^ Sttcertlotum eât Tiaisiitti yrna,ma,wea,m amp;nbsp;arcainfaderisgeÃan. tit(/namp; circumducentium, noÃrum quo^ Sacramentumcircumdu. iireamp;circumgeÃare.KAbraham, IJraële^rTianiel habuertmt ex. fitfim mandatum Domini, y tin lotis paulb ante annotatis cer. ^ne licet. Nam tjuodFaber eût, Deum Dauidi, yt itafiaceretf nulla^rxficrtpfifie legem,imptidentis ei^ temeritatis ,ne dicamen* ^Kcij. Dixit enim Daiiidad omnem cxtum Ifiael : Siplacet quot;sio.
amp; rt Domino Deo noÃro egrediturfirmo quern loquor , redu. tumits arcam Det noÃri ad nos. t. Chron. 13. Et tap. tó. llUcitu ffiimqt, yt à quotnj^portetur area Dei nifi à Leuitis, quos elegit 'Ci^rmniis adportandum earn, amp;nbsp;adminiÃrandumfibt ^Jq^ in «ter. niim.tAdhttc, Zwn eratlonts, quern elegerat Domimtspro area tefiamenti, iuxta illudpfalmi,fi,2.Quoniam elegit Dominus 2ii^ on, elegit earn in habitationemfibi. Fliec requies mea in fietulu m feculi,bit habitabo, quoniam elegi earn. Et ibidem. SurgeDo-nttneinrequiemtuam, tu amp;nbsp;area fianilificatioms tua. lam totabijloria Dauidis teÃatur, quodtn omnibus futs opertbus Do. tninum tonfiuluerit, ac nihtl tntonjulto ipfii temerè incteperit. Qu^ fine omnia Dauidis failum ab omni fiufiitione talumnia Fabri ^indicant.
Sedquidfi ditam, FeÃum corporis Chrifiifimilitudinem quan. iam habere cum area Domini, non yt à Dauide domum deduct» fid yt ab Ifiai-litis tempore Eli inpttgnam contra FhtliÃtnos allata ei^ i Nam Dauidomnia luktapreeficriptnm mandati di. mni efit; [Ui '^lerb nKM[n\lit quadam Eatrum,qut ex mandate Do. ^iniartamindefirto, amp;nbsp;ctrea muros Hieriebo circumtulerant, tenure abfif^ yllo mandata 'vel promifiione Dei arcam fiecum in pngnam detuleruntifierantesfie hocpaHogratiam els' auxiUum Ã
E r Domino
-ocr page 430-CLASSIS, DL L.
Dominf) lonjeiuturos. LAe ua cffer.frs fuit Domiritti, yt i/f amp;nbsp;Sacerdotes arcam geÃames occiderentur, amp;nbsp;area ifja ahhojii-hin capta abdv.ccretur. Sic Sacramentum mprocepÃMC corail-rn CbriÃi, jolapertierfa tmaatione yeterù lUim arc«, contra mandatum Domtrn circumgefiatttr. Ende Domintn nm tantiint nonplacatur,Ãdad maiorcm etta iramprouocatur accenditurt
Sedaudiamm ettam inÃgnes lt;amp;gratnÃtmas, fi Deoplacet, ra-ttones inflttutïonn huitnpefii, qua} Faber pratexit. CbriÃiani, Cerm-fol i4gt;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hebdoniadapaÃionn Domini m«Ãiti« dediti, /atuq oc-
Laun-fol i4y- rupati junt mga ChriÃicrucem, acerbamq morte,in earn nicu-bendo curam,-ygt;tperpcei .tentt« Sacramentu,amp; dignam Euckari^ Ãixperceptionem,JacratiÃim«paÃionn ChriÃiparticipes fe reà dant : à nimirum rationibuspermota EcclfÃa,peculiarcm iÃiâ tuit celebntatem, débita cumreuerentia, acÃlenni iubtlo, inter-na quoq^ amp;nbsp;externa cum Ixtttiaperagendam, in qua ingentigra-tirudine huic Sacramento honorem habemm deportando, yifen-dum exhibendo, Ãiiritualcs modulando cantiunculas, ar dentesfe-rendo cereos, Ãargendo flores, gramina, frondes, adhibendd â cjmbalts, tubts duSlilibu'S, Grganti,multtsq alijs ceremonijs.Ha-iienus Faber,
Eide obfetro,qu(inipueriliter ebquot; inepte balbutie Faber de corn-memoratione amp;nbsp;annuciationepaÃiontsDominica?Facit enim tri-plicem commemorationem Uhus. Erima el^ fvunaSa« comÃl-Ão feu commiferatio acerbiÃim«paÃionis Dominic«, quali affe-diene hommes nonprorfusimmanes drbarbari omnesmiÃrGSamp; calamitofosperfl-quuntur, etiam (celeratos amp;nbsp;maleflcos, citm tor-queri amp;nbsp;cruciari illos yident aiidiunteie. Sie mttlieres deflebant, Chriflum, citm adcrucem abriperetur, Luc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tq^ hoc modo
'Vetul«anuspaÃtonem Chrfli,amp; compafltoném '^lari« déplorant, ^lonachtepaÃionem denote amp;nbsp;lamentabiliter pr«dicantibtts pathetica confideratione paÃionis Dominic«, Faber ChriÃiaMS it a ocenpari dicie^ yt reliquarum obUuifcantur .⢠citm tarne Chri-
-ocr page 431-CMö^rs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENT. Tr.
Ãti4 haue reij.cUt ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noliteflere fuper me,
jeifuiisr yobii ipÃsÃete.
Tlliera conjtderatio, quamChriÃtii ijgt;fe inÃi[Uir,eCf^, enmho^ »!o ex yerapeenitentiay td e^, agmtionepeccatorum , e:sâÃde in ChrtÃumÃairam canam accipit,in quaJepaÃioni^ Tdommtexpar-tiepetn reddit. Hane Faber adeo yilipendit^yt in FeÃo corports Chrifli huic noua erÃlenni reuerentix togatur cedereicum tarnen taÃt ynica amp;nbsp;légitima commemoratio, propter quam ChriÃtts ioc Sacramentum inÃituit.
Tertia e'^^, ÃapluÃquam ÃatholicaÃolennitas er cdebritas ÃÃi corporti ChriÃi, qua Sacramentum longe aha erpraÃantiori tatione colunt atq^ yenerantur. quam ChriÃta ipÃe irÃitttit : qua tcitio ÃpoÃoln er yetÃln Tatribui, imo toti FctleÃa Ãatholica tnille er ducentis annus, ae amplius tgnota fuit.Qpa ergo illa eÃ? Sacramentum, inquit Faber, laudibua yehimits, illi honorem ha-lgt;emi(s deportando , yiÃendum ê^thibendo ,Ãiritales modulando tantiunciilas, ardentes ferendo cereos,fÃargendoÃores ,gramina, Ãmdes arboriim diÃonendo, /ertasgeÃando coronas, adhibendiy timlalis, tubùs duClilibus,organù,multÃ5qj alijs ceremonijs.0 cte-hfles reuelationes.
Ethnici muta Ãta idola circumgeÃarunt, tert is earminibtts er ttremonijsproÃequentes,quibus coli erplacari ipÃs opinabantur. SaÃentiores tarnen inter â¬os,docuerunt,Tieu ytpote fÃiritum, y el ht pÃloquebantur) animum, pracipu 'epura mente colendu ejÃe,
Faber aut e er omnes TapiÃce colunt T)eum ÃuiiuÃm,aurOt ) *T^^to graminibnsÃ)ribus,frondlblts,Jertü,tubn,ÃÃul!s,omm-^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inÃrumentis 'Ãduficts, quibus amaà fuas aniÃias demereri
Ãudent. QÃs amabo feÃu iÃtid yahditus concutere er proÃernere hFet,tanquam ndChriÃianufidpluCqub.m Ethmcu,ac'ipÃe Faber
In co facit i Quitntum enim inipÃo eiÃf^,delet yeram commémorât'one mortis Dominica, JubÃituitq^prorÃuspuerile er Ethnica.
Fr à lam
-ocr page 432-iirJNTÃ CLASSIS, DE r.
Jam nix himpatetiFeÃum iÃudnon eÃe ex quot;Deo, qiiodErbanuf qtiartin illud îanqt'à m opus ment er tv.m remaÃionis peaatorum tnÃituit. Stc enim habet 'Bulla, quxliominKaproximaante feâ Ãum corpons ChnÃipopulopnele^tfolet : Omnesper yeramG'^f^ ram tonfeÃienem, eSeemoÃnarum largttionem, attentas amp;Ãdu-las orationes, Qr aha deuotionts tirpieratü opera taliterfeÃt'.deit praparare, qued huitus prectiÃÃimi Eairamenti mereanturÃid participes ilta diepoÃintq^ ipjumÃuÃipere reuerenter,ac eiits quot;iit-tute augmentum conÃequi gratiarum . Flos enim ChriÃi ÃddeS ad colendum tantum feÃum amp;nbsp;celebrandum donts dolentesÃidâ tuahbtes ammare, omnibus yerè pcenitentibtes zsr confeÃh, matutinali oÃficio FeÃi etuÃem in Ecclclia,in qua idem célébrait* tur,interÃiierint,centum: qui y erb âMiÃd, totidem. Qui auteinin primts ipÃus FeÃi 'MeÃeris interfuerint,Ãmiliter centum: qui 'Tt* ro inÃecundts, totidem: illü yerb quiprimee, tertiee,fextie,KWt) ac completorij officijs inter uennt,pro qualibet horar« ipfaruMt quadraginta . Illis autem, quiper oSlauas Uhus feÃi matutinali* bus quot;veÃertinis '^IiÃa ac preedi^arum horarum officijs interfit* rint, centum dies fingulis o^auarum ipfarum diebus de oninifiâ tentis Dei mifericordia,ac bcatorum tfiipoÃolorum etus Tetri if âPauli authoritate confifi,de tniun^tsfibipccnitentijs relaxamttt* HaBenns âBulla Vrbani.
Has indulgentias,proximus ab illo Pontifex, Clemens ^t^* xit,amp; duplicauit.Hinc oJlatta corporis ChriÃi di^a ell^ Septim^â na Indulgenttarumieir à plarisq^ creditum fuit,hoc opere amp;nbsp;gratiam Dei eis remiÃionempeccatorum impetraripoÃtgt;
LatiÃimus htcÃfi oÃerret campus daclamandi contra Inäid* quot;gentias Ppmanenfes: atq^ oÃendendi, tgt;eram indulgentiam amp;nbsp;rt* miÃionempeccatorum folafide in ChriÃum impetrari. Hute tntm teÃimoniumperhibent omnes Propheta amp;nbsp;t^ipofioli, quodremtj* Ãonempeccatorum duntaxat in nomint eius aicipiatiqttifi^^^^lâ
-ocr page 433-CE'XT, TL g7
Rident in eum.Sed qmaà Trttceftcribm rofirpi, per gratia 7)eif ^n^oflura Indulgentiarum tott orhi fatefaCbaJunti amp;nbsp;articttlus wiufiitiafidei clariÃime illujlratta, ego ,ne Soh lumen addere ydleyidear, onnÃü hù^ tantiim demonÃralo jhancÃonÃittitio-^tm e diametro cum inÃitutione amp;nbsp;yÃt Sacramcnti pugnare, ac poinde FeÃum iÃud nequa^uam ebc T)eo eÃÃe, Qtperet ^uïdem ^^Itr^quemÃayrtt amp;nbsp;torpuet corÃientia, hanc 'Bullamper-l^^âififilentio ohrutam:Ãed ingerendtt^ eF^ fÅtor abommationts âfiiuf, craÃh tÿpituita obÃruSti narilttf, Fabri iÃha naÃutuli.
^pert'e expluat Fauhts mandatum ChriÃi, Hoc facit e^ hiÃe '^ÃbhiQuotiescun^ comederitüpanem hunc, amp;nbsp;depoculo hoc bi-mortem âDomini annunciabitts, donee 'Venei it^ ». Corinth.
â⢠^modo emm credent tneumÃe quo non audierintf Quomo-l autem audient abfq^prtedicanteb'FrgoÃdes ex auditu eb^: ati-^dits autem per quot;Verbum Dei. Sed Vrbanw . in hac Dulla adhortaturpopulum, ad audiendum 'verburnDei^fed ad offi-^^^niâ\pÃx^adhoras Canonicas, matutinam,primam,tertiamj S^tam,nonam,'veÃeras,eir Cornpletorium. hhnugüita ^^b^patur miferaplebs,Vt interea ne cogitet quidem de prtsdica-^ione Virbt Dei.
âPorrb,quemadmodum ChriÃimeritum,cumomnibuscceleÃi-bonts perprxdicationem Euangelij oÃertur: it a folafide in firuatorem mediatorem ChriÃum, ac nulla alia quot;Viaf ^(dio, op (re amp;nbsp;merito, accipitur remiÃto peccatorum,Ãiritus
,ad(iptio nbsp;nbsp;har éditas yita aterna: atteÃante tot a S./'eri-
prxfertimD.Fauh ad quot;Fpmanos amp;nbsp;Calatas epiÃolts. ^idautem Trbanus in Dulla (nab' %leritum remiÃionüpeccor ^^utn tribuit non tantiim operibits à DeopraÃriptis, quot;Vt oratio-^^^^iieiunijs, eleemofynts,âVerîim etiam operilus traditionn hu^ ^^âgt;^cirum,'Vt,â\liÃxJndulgentijs,horts fanonicts. Quts horribi-'^niÃatn Idolatriamfatts deplorare potef^? qua merit urn fohut
quot;Fj J pretij
-ocr page 434-QJHNTÃ CL y, S STS, DL K.
precioà Jdtiguin!^- ChhÃi tribuitur tel braüam fejii jdcnlegium , qiade^L blaiÃhemia, quidi»iÃetas,fibätgt;^^^ LTTonne hxcÃola Jatti rnagna amp;nbsp;tuÃa caufa iÃud/u^iendum amp;nbsp;totopeSore deteÃandumJie.
Trxterea, ChrtÃtn hoc Satramentum ideb inÃitmt,'^t tlbtde-' deremti4 atq^ biberemice , qito tanquam cxleÃt jignaculo certtores^ redderemur di remiÃiowpeccarorum tir y it a at erna. LapA^^to Lrbamts palmam nobti interuertens, monÃrat tantumtnodo Sa-crdinentum,nsmifii interim conimunicans : nbsp;nbsp;ablegat nos ädrtH'
rit A noÃrorum operum , amp;nbsp;adindulgentias Lomanas.âPtomittit emmyer'epænitentibM amp;nbsp;confeÃts , ac digne Ãpraparantn^ii^i '^ItÃastp Audientihits, centü amp;nbsp;quadragintA dierum indulgeMias-Ecquis Aiitem peccata luaÃÃlicieter agnoÃcetjZ^ pænitebit jAtts magtiA amp;nbsp;Ardenti deuotionepreces recieAbitfQMS tes eleemoÃynAS, aliaq^ opera th ant at is pra/ÃAbit fFieripi^detn htec debebantifedimpedit carnts infir mit as,qua: legi Dd notifiéquot; diturÃqiiidem nepoteT^ quidem.'Epm.i.
Itaq^ cumpromiÃio harum indnlgentiarum Tapaliutn condi-tionaliterfiat,tir yero conditionesfint impoÃibiles, manet incerta. Sedyera remÃiopeccatorum nititur mere^rat!ittafi'gt;' miÃione miÃricordne , quafirma e^e^ immutabilis, amp;nbsp;tonfi-matur non intuitu hunts Sacramenti in '^onÃrantia Ãu bdutO' theca,fedefiu potu ipfiits,in memoriam mortd Domini.
Sunt amp;aliaplures rationes,qua hocfeflum non ex Deo eÃett-fiantur.Fr,quoddimidiatu Sdcramentu,l'ola yidelicetfietiesÃ' nis, circumfertttr:c!j quodreuera non e^ corpits ChriÃiÃdpurivs piititspants. Sedquia de hts ficpra diSlu eÃtranÃeamus nucÃdà i-Adijtit Faber Ãpertortbits, tertiam quoq^ huivA Sacmmenti reuerentiam, yidelicet adorationem : quam licet non exÃefs'ene^ ef^ eittsfientenriatciim fiiibÃantiapamsamp;âtià poTfi confie erat ionemtranfe at in fiubÃantiam corporis amp;fiar,gKtgt;à ChriÃt
-ocr page 435-CE^blT. dS
quo omni'ipleniriido diuinitatis hahïtet corporaliter fi^/imconjecratam mertto, qttoties in °MtÃa eleuatur, includttur^ ^'Ixÿrotfjs defcrtur, in hterotheca monjiratur, adorandam ejje.
etiam iurartintper hoe Sacramentum,tanqtiamper T)eum Ã^^n-.ajÃrmantes ^ïd quod djeehant tam y er um eÃe, quam âyierè T^eum tn Sacramento yidÃent.De quo nunc^ quidj'entiendumÃt^ heuiter exponemta.
ârlum AD O 'ÃAâN.D I latèpatet. Inter du enimÃtÃiri^ ^Kitn yeritate, citm homo ex toto corde conÃjitt meragratutta mi^ firicordta Deijex y era Ãde tn lejiim QhrÃu m omnihta neeeÃita^
T)eum inuocatjCertiÃimaÃe coceptä, quodDominui Cÿ* '^e-amp;^oÃtt exaudire.HocmodoÃla diutna °h/laieftas quot;PatrlSi Fi^ l^jiamp;Ãiritjus San^t adoratur. Sohes enim Dew e^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Ãttitas corda Irenes Dominw.Hinc ChrtÃw â\latt,^,DominK .
tuu adorahti nbsp;nbsp;ilhÃoli Jer Utes. Et loh. 4.. Spirit w ejl Dew^
amp; eosqui adorant eumiinÃiritu amp;nbsp;yeritate oportet adorare.
dnterdum yero adorare figniÃcat externa reuerentiam amp;nbsp;Tâ^-exhibere corporetsgeÃtbw cirÃermombw.Ft ihmfle-
Ihotturgenua, incuruatur corpw, aperitur caput, tolluntur ma-(ÿÃupplices tenduntiir adfyderapalma . EÃq^ commune tarn l^^oquhmhominibus, omnibusq^rehw, quasÃjÃicimus, e^xob ^^ftantiam yelÃanShtatem aliquam yeneramur. Fbt enim Do-inÃiritu amp;nbsp;Deritate adoratur, eoniedit lihertas ChriÃta-has ceremonias yel yÃrpemtts yel omittamtts . Sic Abra-
iicim adorauitÃlios Heth, yendentesÃbi agrum profepultura hte-^^ditaria. Sic Abigail FerÃaba Dauidem,Ãc ^lagi amp;nbsp;complûtes alij ChriÃum,quem nondum agnoÃebant eÃe Deum,
Hinc quiuts Ãhr iÃt anus facile iudicare poterit^quornddo Chr i-fiiu,amp; quomodo Sairamentu corporbs amp;nbsp;Janguints pctadorari de-beat,yel minus.Ham quantuattinet adaderatione,ingens eà di-firitnen interperÃona ChriÃi^ nbsp;nbsp;Sacramentu lorporbs (srÃanguinid
eiuit
-ocr page 436-QrmTÃ. CLASS IS, DL V.
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChriÃui enim inperfonafttn totus tarn interne quà m e\((Tâ
ne Adordndttf e^^, omni tempore, omni loco, omni modo, Jwe ytâ niat ad nos inJÃiritu,Jiue in carne,in yerbo yel in Sacramentis,iit aÃno yel in gloria amp;nbsp;maieÃate Ãta,Ãtbfigura yelfineÃgura.
Quanquam enim ChriÃus eli^ yeru^ homo, creatura 4 Sp-rituJanbfo condita, in yterointemerata Kirginis âMariie,tamen is homo ita ynitus el^ Deo in yna indittifia ztr infieparabili pfâ fima, yt opera ytriujq^ naturxfibi inuicem fint communia, Hm qtilt;e de diuina natura dicuntur,cadem de humanitate dicipolfiunt: yt creare omnia, yiuificare, confieruare, adorari Et W yerja, qutscunq^ de humana natura ChrÃz dtcuntur,eadern diuwii natura tribui pofiunt ; yt, nafci, pAti,fianguinem eÃandert, tnlt;i* ri, Deus enim amp;nbsp;homo in ChriÃo fiunt ynaperfiona,ficut loannes inquit : P^rbum carofaSfum el^. Qi^re ChriÃtim totum interne amp;nbsp;externe adorare debemus,idquodJcriptura ybii^pacipup^^ non nbsp;nbsp;nbsp;datum aliud nomen fiub ccelo, in quo nos oporteat
fieri, quam nomen IefiuChriÃi. quot;Pfialmus ^6. de ChriÃo yatiiiâ natur : ^Adorent eum omnes angeli Dei. Etlfial. 71. Adora-bunt eum omnes 'Epges terra, omnes gentes ferment ei. Ea^ ChriÃianusin légitima aSione ceena Dominica, falua'amp;Mfp'* confiientia, ChrtÃum interne ör externe adorarepotcll^, imoetia debet, Ham fine yera fide tät adoratione Sacramentum fioit digne poterit accipere, ncc particeps fieri corporis amp;nbsp;fangmnH ChriÃi.
Sacramentum yero corporis amp;nbsp;fanguinis eins femper quidein externe adorandum, hoc ei^, omni cum reuerentia trailandiM e^ipto cuiufq^Ecclefiaconfuetudine ,honeÃo habitu, moderatii geÃibusffiobrie, aperto capite,flexis genibus , fublatis mandw, eirfi quafiint fimiles libéra ceremonia. âHlonet enim laulnft omnia decenter Ãcundiim ordinemfieri debere i. fcot, Ei rurfus ; Omnia adadificationemfiant. Si enim in liuili conuiaio,
-ocr page 437-CAKours nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEâb^T. rz
tltfciplina fir 'Vrhanitaî, cnm in hof^icù tùm in tiiorum conuiu^trum honorem : quanto magti cum timoré amp;nbsp;tre^ ^we deiet accedere adhoc ccelejie efulü,in quo Chrijita non folùm t^jnos tnuttanSiJèdettam cthu^ ijgt;Je,qut nohttproponitur: ©⢠in quo totÃtnt fanSt conuina^tot mtnifiri ör dapifert^ Angelin l^nde elucetjfiChriÃianus in légitima a^tone uena Dominicee Gnifium interne adoret, ^tTiominitmamp;redemptoremÃtum, amp;nbsp;fxjide Sacramentum corporti tisrÃtnguint} eitts reuerenter acci-fut, nullo modo idreijctendum amp;nbsp;idolatrixdamnandumejje,fed tultum dtbitum et Deo acceptum,1\[am yt Ifaëlitæ coram ar^ uprofdatorij Dominu ex yerafide inuocantes,nequaquà mfue-funt tdolatra,neq^ ar cam adoraruntfed Deum ipfi(m,quife exau^^ ^itttrupreces eo locofa^aspromiferat : ita non iudicandijitnt ido-^â'lt;e, qui in yenerahilt Sacramento, non elementum pand, fed T^ntninum lefum ChriÃum, qui ei^ yerè thronuf gratix, tam /hi-^nualtter quam externdgeÃibuf denote adorant.
Hint tarnen non confequitur,quod Faber abjùrdè infert,Sacra-nientum corpord eirftnguind ChriÃi internequoq^adorandum efè.
enim in ccena, f legitime celebretur, panus amp;nbsp;corpus ChriÃi fint 'Vnum Sacramentum,tarnen nonÃtnt ynaperfona,Ãcut Deus homo in ChriÃo ynam perfonam conflituunt. Filings enim Dei »o»affumpfitangelos, mult'o minus aliam quandam creaturam, ftdfilum hominem,inynitatemperfonx.Ftitur quidem creaturd *quie,pand,'ygt;ini,tanquam organd SpiritusfanBiadêkcitandam ©â confirmandam fidem: Ãd extra ygt;fum funt nuda elementa.Tro-wde tantum el^ Cacramentald ynio ChriÃi cum hdÃgnd,non du-Tans perpetuo,fed ad tempus,Dux yero natur x in ChriÃo xterna infiparabili ynione coniunSlx Ãtnt. haq^ tota perfona ChriÃi wterne, Sacramentum yero non niÃexterne adoratur. Qm enim fanem confecratum ynd cum perfona ChriÃi interne adorant, mu-TantÃoriamimmortald Dei inÃmilitudinem corruptibild crea-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turx
-ocr page 438-êViKTà ^CLJSSIS, T)à fî.
tunepanvs, eir creaturammagûs colunt quà m creatorem. (* nim fanii et yinumJùnt Dtj, ytapud EthmcosQres et âBacbiHt ^are ytnemo adorat aejuam quot;BaptiJmij eu quodtn yju e^ laua-trum regeneration^, itapanit amp;nbsp;ymum in cÅnanonJunt interns adoranda, eb qubdcorpui amp;nbsp;Jangu^ Chrijù j^rxjenter nolii cum htifignii exhibentur.
Quqdji Sacramentum non interne adorandum eï^, etiafnà cee^ na legitime celebretur, amp;nbsp;cor^uf acjanguti ChrijiiyereadÃnt'i quanto mintia interne adorandum ef^, ciim extra tierum amp;nbsp;le^^â timnm yjttm confeiratur, re/èruatur, includitttr amp;nbsp;cireumgeÃtt-fur : tum enim non adei^ yerum corpits fanguit Chrijit, funt nuda zsquot; inania elementapanii amp;nbsp;'tnni, qute nonfine rtefands facrilegio, rudipopello adoranda proponuntur. Et htec quidew dt quinto errore (ÃanoniS) in tres (onclufiones diÃributo, di^tififi .
Sextus error
Canom's«.
CX J'^dinuocddifintfanbtiiqubdqj ipfirum meritis eit tntercefi Ãonibusgratiam T)ei,et rsgnum cieloru confequipoÃimtult;
Hic errorprte cteteris in Qanone difertis ör expreÃis ponitur. fiömunicantes, inquit Ãanon, eis- memoriaw yener/intes, inprimis glorioÃfimper yirgints quot;Parite,genitricts quot;Dei eie ni noÃri lefii CbrÃi : fedeif beatorum ^ApoÃolorum tnartyritm tuorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium fanSorum tuoru»i,quo^^â^
mentisprecilusq^ concédas, ytin omnibus prote£lionis tua muni' a nur auxilio,iamp;c. Qupm errorem conatur Faber tanquà mfing^'' larem articulumfidei defendere : ö* conÃitetofuo artificio 'ttens* fftagtiif
-ocr page 439-'CAW KIS %dISSÃ. CEKT. VI,
^Agnii laudibtu yehit communionem amp;nbsp;cbaritatem fanSioruntt '^xlt;e extra controuerÃamptÃtafunt, eir 4 nemine retjav.ntur-.pin-g^ftt interim hifcefucatn coloribui horribilem idolatriam, znuo-fAtionem fcilicet fanÃ9rum,qU(e apertepugnat cum ofÃcio ChrijU^ yero yÃi cÅna âDominica, tanquampijÃimum ac âDeo aciepttà ûutm ctdtum. Excerpit enim ex hac precatione Qanonis ^HAtuor yocabula : communionem,memoriam,tneritum ür inter,-^Ãionem fan^orum, Hac minifice exornat, in diuinti ac quot;Paâ ^^umjcriptii fundata fÃe ajjerit. Suam autem infert opinionem, ^'ilt;e amp;nbsp;facrbs literts amp;nbsp;Patrum feriptts ignota, imo yero plane contraria.
â De communionefan^orum loejuent, ait,fanBos effe fratres no- Gcum fol ni. nobifcum membraÃiritalts corporti eius,cuiw caput
'(^hrifivs e^: ac connexos nobn effèper charitatem, q^ux in ill^ nee defcit, nee exclut ynquà m.
De commemoratione fan^orum, dià t Patres teflari, ejitod in Germ fol- n 9-^âfa Diuorum eommemoratiofieri confiteuerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lat fol 104-
De mérité jan^orum inauit : Domimes promfit fanaisfuis co-P^fimmercedem, Sttjuidemergomerces e^,ad(it eir mentum lt;âportet. °ï\4crces enim,meriti ef^ merces.
Deintercefiione fan^iorum-.Orant,inquit, apitdDeüpro nobü ^lgt; eam,lt;jua turn Deum,tHm nos miferosprolequuntur, charitate.
Qws autein hxc nefcit^autqitis contradicitf Eitemur ingenue, bacomma Seripturis eyPatrumSeriptts e/fie coulentanea,'Sgt;el cer-tenon rejjugnantia : acproinde '^enerationemptn^orum non dici-niw idolatriam (ficut nos calumniatur Faberjfedmaiore 'Venera- Germ fol n,-Ftone eosprofiqmmtir, quà m 'nelipfe, 'sieltotum eitts Podalttium.
F^eneramur entm illos eo honore, qai Deo amp;nbsp;ipjts placet, quiq^ m yeten Fcclepa 'xfitattta fuit.Pontifeiq autem yenerantur eos, ffbijs placet, fi^itijsfabulis c!sr E-gcndiS,tentpl^y, alcarilusPvïtfi-ffiieiunijs,ferijs.imagiriibus,reltq'iijs,cereis percç^rinationilus, inuocatione, eîrfiducia in mérita acintercffiionem ipfirum.
lt;S s i Ciim
-ocr page 440-^iriTÃ. CLASSIS, TiEVI. ET{Ilt;0Tlt;E
Ciim ergo Faber ex quatuor Ãtfra dmis '\)0(abulis, quttftrà yerafunr, mendactjfulatnentum quttrat, ipfam yeritateffl in mendatium conuertit, tux ta illudFJ'alnn : Citm peruerJoftT' Herterti. Itaq^ hrewter ojiendam, quKfuiw fub hti yocabulti, i Fabro ad calumniam nojlrorum de tort is, délit ejeat,
Q^anquam (yt hint exordiamur} communio queedatnfitfan^ Sforum, tam eorum qui adhuc tn terris degunt, quiim qui cum Cbrifio in ccelts yerjantur: tarnen cana Dominica, âSitex yerlif frimx inÃitutionis apfaret, eii^ communio yiuentium duiuaxat, quibus corpus Chrifli tn pane edendum, amp;Janguis in calice bi-bendus daturi^lortuienim neq^edunt neq^ btbunt.
Sed yide quteÃ, quantaÃt Fabri eir QanonisperuerÃtas, Qm-munionem celebrant in quot;MtÃa cum janCiis mortuus. Frangentes e-enim hoÃiam in tresparticulas, offerunt ör comedunt 'vnamprt fanSlis in cÅlo agentibus.Interim autem yiiuosJanblos excommu-nicant.S. Eittts in olla,GeorgiusJublimi equo inÃdens, Laurentius in craticula,alijq^fanSli, quorum imagines in altari oboculcs Sacerdcjtum collocantur,communionem cumÃaeriÃeulis celebrant: ï^ocatt autemfanbli, yiuentes, qui °h/ltjÃt auÃcultant, à catia ex-cluduntur amp;nbsp;excommunieantur,
â Germ fol- Ill Lar fol- lotf-
Certè htscperuerÃa ratio ei^. F[am fanSi deÃnbü, cum adhut tn terris degerent, communionem corporis amp;nbsp;fanguiniâ QhriÃi in ceena acceperunt. Hunc yero apudDeum ygt;iuentes, ccrporali tÿ 'ViÃbili communtone non ampltus indigent , quemadmodumnos, Itaq^ hac in parte communionem cum ipÃs celelrare nonpoÃumw, nec yice y/erfa ipà nobifeum celebrare poÃÃunt.
Infuper communicare nos ait Faber cum fan^, tanquamÃo-tribits noÃris, amp;nbsp;memiris eiufdemÃiritaUs corporis Q)riÃi,per ânirtutemfidei.qua tn illis nec deficit, nec excidtt ynquà m. Hint nclis méritafianblorum lono eirfi^aluti ejfie ajfierit, e2sc. Fuît igi-eur hoc dicere : JanSlostot halere opera e^r méritafiipetfiua amp;fit-
perero^
-ocr page 441-CJNON/S %Ã/SSÃ, CEm. VL 7, ff^tro^aroria, yc nos mifenfeccatores in its terris deplenitudi-
amp; jupernbundantia tpjorum ingentes fruBus acafere ^uea-J jttemadmodum tnembrum altudab alio conferuatur amp;nbsp;nu^ ^^ttur tn torpore humano,
lt;^ge, ^uid de meririsfan3orumfentiendutnÃt ,pofiea audie-tantum demonjlrabo, tommunionemÃnilorunon tam late diffundi^yt mérita ipjorum nobis communicentur. Hic enim honorÃoltus ChriÃi meritorumproprius ei^ . Deplenitudine eins (loban.i. ) omnes accepimW} tarn fanilt ^uam nos. Et hac ei^ '^ora communio Jan3orum, quodCiriÃum habent communem Ãer~ ^atorem^ communem remiÃionem petcatorumper meritum etus^ quot;^nutn 7)eum amp;nbsp;Tatrem communionem SpiritttsÃan3t, yerbi^ ^airamentorum, noute eir cceleÃts yita, qua yiuunt in ChrtÃo eir ^btifius in ipÃs.
Sedde bonis operibus Ãan3orum aliter nos fentire 7aulu4 do-(xit Epi. d. lUudÃcienteSi quid ynufquisq^ quodfecertt boni,hoc ^efortabita Deo ,ÃueÃeruusfuerit,Ãue liber. Et E^pm. 3. Detcs '^oddetynicuiq^fecundiim operaÃa.QtMre impijs amp;nbsp;impcenitenti-hns nonprode^ pietas maiorum fuorum etiam fanBiÃimorum, hoê,Danielis, lobis,quà mdiupergunt imÃ'eamp;peruersèagere. ^\ech. «4., çÿ-18. quid nobts magnopereprodeÃet ,Ãmaxime omnium fanÃorum opera amp;nbsp;merita,noÃra eÃent^yt ipjbrumÃnt^ l^nnes enim fan3i,imo yelfan3iÃimi,'nt Daniel, Dauid^ Iohannes reliqui,fatentur,Ãa méritaÃbi ipÃs adÃilutem non /uÃe-
. Ttaq^ rattone illorum operum eÃemits adhuc cum fanÃÃfer-inutiles, amp;nbsp;ratione malorum operum, qualia multa cttm à nobis,tum ab omnibus fan3is perpétrât a Ãnt,etiam peccatores, qui soram ludicio Dei nequaquampoÃimus conÃflere, *
Idem ell^ iudicium de commemorationeIan3orum.i)uanquam tnim QhriÃiana e2r laudabilis conÃtetudoÃt, (Ãmodi legitimeÃ-* } ctlebrojidi memoriam /an3orum in alhone ccenaDominittet
Æ 5
-ocr page 442-CLASSIS, DE KL V, tarnen ingens eà dÃrimen inter commemorationetn mortts ChrU ÃiincÅna,amp;commemorationemlanSorum. EtÃenimpUrt^^^^ deltÃimüJupÃtcijs tÃe^tfunt, Ucet coram mundo infontes ejÃnt: tarnen mors ipforum non elf^ ^ita noÃra, imo ne i^fiquidem Ater-biÃimis amp;nbsp;exquifitiÃimisÃpplicrjs yitam fibijgt;romerueruntÃ^ fola mors ChriÃi tarn tllorum quam noÃra yita e^.faro mea,w-quit ,eïf^,quam dabo pro mundi yita Ioan,6. Itaq^ commemeraW jan^orum tn ceena tantum exempli nobts in doà rinam propoÃti caufacelebratur: fedcommemoratio mortts ChrtÃi inccenaÃttloni hco,yt communionem corporis e2r fanguinis eins accipientespAX-' ticipesÃamus natura diuina,
lam amp;nbsp;ipfaprima inÃitutionis 'Verba clar'e oÃendunt, cxMin non in commemorationem fan£lorum , fed ChrtÃi inÃitutameff» HKfactte,inqutt,in â^EI commemorationem, nonfan^exum-
Tontifctj autem tarn Chri/lt quam fan^orum commemoxatiOâ nem Canonefuo oblitérant. Eera emm commemoratio CbxtÃi ntux-eÃ,C!im facriÃculiispriuatim amp;fcretopaÃionem, mortemamp;xiquot; JiirreElionem eins memorat aut muÃitatfcdcnm mors Dominipi' blice annunciatur. Sic drfanSforum 'Vera commemoratio el^, ciimfacriÃcitlusfeorÃminangiiloquodam nomina fà n^orum xe-citât: fed cum tanquà mfunebri quadam oratione 'vita ac moxi ip forum c ommendat ur, agunturq^ Deo gratits, quod tot actamii doms ornatos Dolores Ecclefke fua dederitiaduinHts fmtdpxeci' bus, (ir ardentibits 'Votis, quot;Vt qui adbucfiberftites funt in hù ter-ris,'veÃigiaÃdei, 'vita mortis illorum Ãequantur,e^ in atsxna 'vita adcomunionem illorumperueniant.Qua de re,(enturiaierâ tia in Conftitiftione Fcelicu Tapa prolixe epimus.
SedET^ITI'vocabulïiFaber indignts modp traHat. Dat quidem DominusÃn^is, 'Vocationem fuam êytfdefquenti-bus,magnam ciitn in hactiim infaura yita mercedem: no tarnen indeÃquitur fDeum pro meritts ipformn 'Vitam tll^ dediÃe ater-
nam,
-ocr page 443-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xîrssÃ, CEm*. ri.
Ãiperfluis iUorummerùn adiuMari. °Merces fntm nonJemper yemt ex merito^ed tnterdum ex gratuii:a boni-tAte clementZA . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nam duntaxAt hör am in yineA labo
ur Auerant , Ãqualem mercedem accipiunt, cum ijs^qui totim diet fondtti cäquot; Aflumportauerant : non ex meritojed ex bonitatepa-f^^famitas. â\latth.zoi dntirdum 'Vero merces dAtur expa^n f^upromiÃo.Omne enimpromtjjum cadtt in debitum. nbsp;nbsp;cum T)o-
ininics^diceret Ãbrahx : Ego merces tua magnanimie, amp;femini ttto dabo terram hanc.Gen.iij.Et tAmen alibi inquir Dominiti,fè ftrram illam dedtjje Ilraelitie,nonpropter iuflitias fuas, nec pro-/fer Aquitate cordtf fui:Ãdyt Dominics campieret yerbu fium^ quid jitb iuramento pollicitits e^ patribus , j4brAhdm, Ifaac cir latob. Gen.iq. âElonnunquam daeur merces ex merito operum. î^ffl.4, .El yerb qui operatur, merces non impuraturÃcundutn gratiamfedfecundum debitum. Hoce^fft altbi inquit Domi- . minus ; Dignu4 el^ operarius mercede fua. (Rôties igitur Deus de^lis fws mercedempromittit aut exhibet, non intelligendum ffà lüicta tertiam ,fed iuxta primam amp;nbsp;jecundam fignificatio-uem, yidelicet, qu'odÃat ex gratia amp;nbsp;paiîo promiÃionts, non ex merito,aut opere operato. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
Etfienim neceffarib funtfaiienda bona opera, quA DensptA-tepit ; tarnen nullus ynqttam fanons tant am bonorum operunt ferfe^Honem aÃecutns efà , yt cor am iudicio Dei openbus futJ mnitipotuerit. fed omnes ex gratia per meritnm Chrifti faluà ti funt, omnesq cum Dauide orarunt: Ebe intres in indicium cum feruo tuo, quia non iuftificabiturin conÃebiu tuo omnis uiuens. Et quotidiana precatione indiguerunt : Dimitte nobis débita ttojlra.
Q^are cumfanbliÃimiquiq^prAceptis diuinispropter infirmita tem carnis fuA non fatisfecerint, fedaethucplurimum debeant, quomodo in iudicio Dei de fuis meritts glorioAunturi' amp;nbsp;cum quot;vix fatij
-ocr page 444-CLÃSSrS, T)E ri. V fuif olti inlampailibttf fiià habeantt quomodo alijs etiam de fa oleodabunt hoc e^, cùm ipjijttà ment à nonÃduenturtqtamo-do ^ihj merttts tUorum iuuaountur ?
Ideo^j S^irittu fanQu^ oÃenjürtu omnem falutem fan^oTt^^ non in meritti eorumfed in mern ^aeia 2)ei fit am ejfi, quoties itt firipturis de mercede loquitur ,qua HeM bona opéra fanBoruM compenjaturttafit, ytitur yocabula dandi, rependendi, tttdican-di amp;c.nunquà m yerb, merendi aut meritorum, yllam mentioneni facit.
Et quanquà m Eacres '^ocabulo, merendi, tir meritorum, fiâ pius âpfifuerint, tarnen cùm alias articulum fidei de remifiiwt peccatorum diligenter tra^arint, certum e^f^, ipfos nonfenfjft tit Eabro ei' Soplnjiii,quodfint aliquameritade congruo ôquot; condig-no, quibua bomogratiam Dei mereatur, fidgeneraliter pro bono . opéré tir cultu diuinopofitiffe. Ilam ingenuefatentur, tà m merits jan^lorum, quà mpremia eorundem ejje dona Dei, atq^ nulla mérita fanEîorumlegi diuinafitttsfacere. .^ugufiinttsltb. 20. w«' tra Paufium, cap.zi. Eopulua ,inquir, Chrtfiiantss memonas martyrum religiofit Jôlennitate concélébrât, amp;nbsp;ad excitandam imitationem, tir Tof meritts eorum confôcietur, atq^ orationibnf adittuetur.
Torro de intercefiione fanEîoru '^ialdè luhricua eïi^ Faber probat quidem fates prolixe ingenio charitatês, exemples Ãgelorn, 7rophetarum amp;nbsp;yiuentium fanSorum, ac diales 'Patrum,find(iS in cÅlês pronobès orare. Sed quid optes erat, cumntmo hoc negeF Etfienim non certo feimtes, quônam modo fan^i pro nobes orent : tarnen credere, qubdfiin^îipro nobês orent, facrés literts non ai-uerfutur. Heq, enim dubium e^,quin SanSlipropter charitacem perpetuam, quam etiam mortui ergayiuos cordianter retinent, nobes optima quxqj cupiant, pro nobes orent, tùo quodam lale-Ãi modo. Hamfi omnès creatura nobifeum congemifiit, amp;fillicitt
-ocr page 445-ceâmt. rr-
yrpalamfiAntfilij Dei, '^m. 8. quanta magis San^ii ia «elii^ro nolni folliciti erunt Inde tarnen nequaquam fequitWt ftn^osinuocandos ejji. Quanta enimhtecidolamaÃt tam tant tlijMnto loÃtofittf (e^i^ enimprati^ttnf error (jinonts) demon-ÃrnbitniK,
DB INVOCATIONE fanä:orumgt;
Sratim a'a initio buiui loci yidemM, candid'e LeHor, quam incertttf Ãt Faber tÿ ipfe adeb Qanon, de SacriÃcio %lijjx eiits^ meriio. Si enint ex yerbo Dei certum exploratumq^ haberent, â^iÃam tarn acce^tum tantiq^ meriti ofnf coram Deo eÃe, yt per bancpeccata exptentur, in ea^ omnesÃdeles yniuerÃam Euange~ beam confolationem habeant ( yt Faber alibi ajÃrmat ) certe fan^osnon inuocarent,yt ipÃorum merité ac interceÃione adgra-tiam Dei peruenire liceat. Flos yero, dtuino beniÃeio, Jacris literii edoÃli, ynum eÃeÃolnm mediatorem inter Deum amp;nbsp;homi-»M, Gjrijlum yerum Deum ö- hominem,qui ynico facriÃeio cruds perfeUos reddtdtt fanHificandos in xternum, acpro nobts apud pattern int er ce dit, nullo alio ÃaeriÃeio aut intercejÃre adÃalutem noÃram indigemus.
Seäquxà te Faber,Ãtantx eÃieaeix efà ÃaeriÃeium FliÃx, ft alibi declamitas, quidylterius meritis ac interceÃione San-Iforum indtges lâ Sin ÃanHorum mérita intereeÃioq^ adhuc Ãunt iueeÃaria, incertam eÃe imperÃellamq^ °M.ilÃe efÃcaciam oporte-bit. QwdÃincertae^^yDeo grata non el^.Qtäcquid enim non efà exÃde,peccatum efj^,
Certe cum inuocatio Santorum prxeipuapars Qanonts eix cultus diuini cenÃeatur, in tota Ecclefia quot;Rpmana, merito debebat certaÃacrarum Itterarum teÃimonia habere. Sic enim Fetrua ma-
Tt
net z
QyjNTÃ CLASSIS, 'DE
net:Siquü lo^uitur f in EccleÃa)loquatur yt eloquia Dei i-TeU 4., Et Chrijlitsprxapit, 'Docentes eos Jeruare otnnîa, qua^rts(eâ '^olts '^atthat. a 8.
quot;Elunc ergi) 'vide tnihijquomodo Faber inuocationem probet. '\'laguo hiatu ia^htatjeje deJacrtf Jcripturif : Seden tili fro tbejauro (quad azunt) carbones. Ex omnibus enim âBihlicH librtsnonfotef^ proferreynttm yerbtdum, praceptnm , confdi' titrii promiÃionem aut exeniplunii de Jan^ortim innocaMne.Itaqf Soriten qnendam coaceruat^qno ex angelorum amp;nbsp;ynieritium jafi*' Gcrrn-fol-iii-Ill, l'fçrum exemplts, inuocationem mortuorum fan^orum fiabilid(gt; l.aj.foi iQtf.107- A r â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
' ^yïngeli, wquit, ytcient amp;nbsp;auaiuntgemittts ac^eces nojtras, CS gaudent Juperpeccatoribits reÃptj'centtbw, acpro illü orant.Lw-16. lApoc. 8. Z.ach. J. SanEh autem in cÅltsjtmiles Ãnt an^dd ^atth. zz,Sequitur ergoÃanSfos quoq^ in exits exandiregemitn^ acpreces noÃras, amare nos, congaudere deÃlute noÃra,ordrepflt;gt; nobis: aeproinde à nobis inuotandos eÃfe. Quomodo autem baeà quela cum facris literis congruat, breuiter exponemtts.
â¢gt;icprimiim, certVM ei^, ,^ngelos inter nos 'verlari,Ãda noÃra tntutri, ad bona opera impeller e, nos amare, pro nobd or/i' re, gaudereJuper reftpi/'centibns,fuper impxmtentibtts quot;oeroper-turbari amp;nbsp;dolere: ttemq.pcr hostattquam comités ac cuÃodesylt;gt;eâ lidÃimos, à Deo nos dependi ac tst omnibits periculis confen^i' ri. Hxc om.nia, inquam,Ãunt yeriÃtma, inÃacrisfunddtd Ã-teris. JDam de ptterts tnqutt ChriÃtts, quodangeli eorumin ccd^ Ãmper 'SiideantfadempatrisÃci qui in exits nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%latth. 18. El
Luc. 15. Gaudiunierit eoram angelisDei, Ãuper-vno peccaWt reÃpfeente. Heb. 1. Hanne omnesfunt adminiÃratorijÃirittiS} qm in miniÃerium emittunrurpropter eos,qui haredes eruntfdl»-tts i Et pÃl. 91. jingelis fuis mandauit de te, quot;vt cuftodtantte in omnibits â^ijs tuis » Idem teÃantur exempla °EIÃ, Ed^di 'Eobtæ eä'Ct
Sei
-ocr page 447-urssÃ. CÃ^T. ri. 7
Sedquod jlngeliomnes cogitationes cordïum cognofcant, at â'âoflri a^ttd âDeum tntercefforeifint^ac froinds à noit^ inuocari to~ ^'jfdibeant, htec, hac t diametro cum firiptura facra amp;nbsp;^t/ictomediatornnojïri le'u Cwifli pugnant. Ãrauitm , in^
Ieremïas,corhominbs amp;nbsp;injcrutabile. Q^cognofcet illud ?
E-g) Dominufftrutans coramp;probant renes. Hier. 17. Et Sa-lomon^. 8. Tu nofitfolM cor omniumfiltorumhominum. Sic amp;^^^loli in eledione ^latthia precantur ; Tu Domme tpci corda nofli omnium. Et Ãom. 8. Ille qui fcrutatur corda, nouit quisÃt jenÃisÃiritw.
âPorro, à maxime .yingeli tanquam interceÃores pro nobt4 ^tarent, omnes^ noflras neceÃitates perj]gt;edas h aber ent, hinc ta-nien non conÃcitur, ÃanHos mortuos etiam pro nobvs interce^ dere, ]Iam beati in ceelid nonÃcnt angelisper omniaÃmiles.^Ãua^ tttmadÃubÃantiam ^ä'^itam attinet, jandun cÅlts babebunt lor^its Ijnrituale, quod abjq^ coniugio abjqj omni cibo cÿ potu, à folo 'DeoÃÃentabitur. Qua qutdem ex parte angelts Ãmiles â¬â¢ runt, qui nbsp;nbsp;ipÃjùnt incorporel Ãiritus, yiuuntÃne cibo amp;nbsp;potu,
ulijsq^corporalibits neceÃitatibus. Quantum yero ad négocia amp;nbsp;offcta attinet, Sandt mortui angelts nequaqiiamÃmtles junt.
j ÃÃk enjjM habent talta mandata, qualia Cdngeli, de quibtuÃu^ fradidum efÃ. üecyllum extat in Diblijs exemplum, quod âbieM animas defundorum rurÃts in terras miferit, ad exequen-dum aliqiiodnegocium . ^bfitrda ergo ebà Fabri conÃquentia, qua ab angelorum mandatas amp;nbsp;ojÃcijs adinterceÃionem^inllQâ¢^
t(ationem mortuorum Sandorttm argiimentatur.
Imoretorquere nobts argumentum licebit. Si ipÃ,gt;ingeli, in~ ^(rnos conuerÃantes,amp; aÃidue quot;videntes fadem patrüs, qui tnulta illtf propter nos reuelat,non Ãrutantur cordanoÃraynec in-^ÃceÃresnoÃriÃnt apudDeum,mi(ltb minus fandis defundds lila tribuenda Ãnt,
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T t 1 Excipit
-ocr page 448-Germ- fol-113 lat-fol-110-
gyiNTà CLASSIS, J)E VL LT^OT^à ExciÃit Faber: Sanbli, inquiens, cognofeunt illa in dwime ritudincc contemplatione, amp;nbsp;inÃectilum JacratiÃimxTr 'mitAtd intuitione.Idem tpÃ,qM Heli's^o indicauit^miniÃrum eiw Gïe^ argentu 'veÃes à 'Naaman Sjro acceptée, etiam faniiis in c«t9 freces ipfos imÃorantium notas facit.Ft qui Fttrumgt;^p(ifloluM defraude amp;nbsp;mendacto ^nanice amp;nbsp;Safphjrts certiorem reddidit) M etiam fan^ futs in ctslts occulta precantium yota detegitamp; exflicat.HaEîenits Faber. En tibiÃeciofas imaginationes, amp;Ãâ miiitudinem de terreÃrifÃeculo,pro teÃimonijs feripturte. SedC^ puerts tritum efl^, nudasjimilttudinesnullam adprobandum^itn habere,Scriptura autemplane contrariumteÃatur, yidelicetfin' ifos ignorare nos ör nÃraâ. Efa. 6,^. mietende de tÅlOiamp;quot;videdf habitaculofanElo tuo, amp;Joliogloria tuee. Vbi e/à t^elus tuttt amp;nbsp;fortitudo tual*multitudo yifcerum tuoru amp;nbsp;miferationu tuarurn^ Super me continuerunt fe . Tu enimpater näÃer, amp;nbsp;nefeiuiti eir Ifraèl ignorauit nos . Tu Dominepater nofler,à demptor noÃertei Jeculo nomen tuum,amp;c.Quodfi .gt;lbrahanigt;lÃâgt;^ tir Iacob ignorant nos,qui fanTiÃimi Tatriarcha clariÃimts tefli-tnonijs in feriptura ornantur, quad apud Deum yiuant : quid de nobts feientfSlitijfandîi, Georgius, ChriÃophorw, fatharina, tÿ complures altj, rubrica in falendario inÃripti T)e quibfts tim incerti ÃimtM , an ynquà m in tetris yixerint:partiWinntn exlis apudDciimfnt.ldeq^ enim el^ articultts fidei, yt credantu^ eos omnes beatos eÃe in cÅlis,quos Eapa canonii^auit,c!j' in rum Diuorum retulit.
Exempla yero Elit^xi eir 7etrt, quibus probareÃudet, *Deuvt^ fan^lis in cÅlopreces noÃras notas facere, non modo nobis non fragar.tur, yertim etiampro nobis contra Fabrum militant. St enim fan^li nihilnorunt , niÃquad ChriÃtes ipÃs rettelat, tMâ net adhtic ChriÃus noÃer tmicus mediator tir intereeÃor, non tan-
t itm coram T acrefuo cieleÃiffeil ttia coram^
emtn
quot;CJliO^IS IsdlSSÃ, CENT. TI. 7^ ttiimprices noÃras prtwperuentre ad ChriÃum quam ad faudios, Hai tandem rattone(humano more loquor)plM negoctj ChriÃo fo-tit^donecpreces noÃras omnibus Janets reuelaret, amp;nbsp;admoneret^ ytpronobà interceder ent, quamà Ãatimjine interceÃione Jan-Sorum reSa ad Deum Tatrem ferjerret. Quodà tum ChrtÃtn nos txaudire,amp; yota nojlraJanlîts reuelare nollet, nenneÃrtÃra fanSos inuocaremusf Stu Chrijlui nos ex audit, priujquà m Janlh txaudiant, cur tarn male nobis ipji confulimw, yt reliElofontt
yiua,turbidas ajlernas etputidas lacunas,qua aquam con-ttnerenon Talent,curtose quaramu4^
^dhac, non neceÃaria ei^ hac conÃquentiat Dew Elis^ao Ãf 7etro in hts terrts quadam reuelauit. Ergo amp;ÃanBis in iÅlo noÃrarum rerumÃatum aperit. Nam eic ijs, qua in terrüfiunt, non neceÃarioJ'equitur,eadem in cceltsÃeri. Ingens enim e/à dià trimtn inter ceelejlem et terreÃremyitamÃinQorum.Sedneqj hoc ÃquiturÃim nonnullafanBü reuelatafintÃpjos omniaÃire. Età tnim Dew Elis^aopatefeceritfacrilegium GehasÃÃeruuli,tarnen tidem alÃcondit, quodÃliw Sunamitidis hojjitüsJita mortuus ^Ãjh^-Tdpg.^. Et licet Detro reuelauerit mendacium tgt;4na-nia ü^Sapphyra, tarnen eundem calauit, quis ipÃum proditurtts
^^^^t'et êk relus terreÃrilus ad cceleÃes ar^menttiri, lalrujuo iugularemgladio. Sic enim arguerem: Qm Helu^aum telauit mortem Ãlij hojjntisÃa, amp;nbsp;Tetrum calauit proditorem Ãnum,idemcalatÃanSlosinccelts,neÃiant, quidrerum in hüs ter-agatur. Et yt femel dicam quod fentio: quemadmodum non noftrum naÃe tempora,amp; articulas temporum, quos pater in fa ipÃtii conÃituit poteÃate. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it a nulliw eîf^,feire occul
tas logitationes cordis,niÃfohw Dei.Hunc honoremÃlt foli re-Ã^uat,ytÃtKKfi'ityiasntj ide^, Jcrutator cordium. Nthil ergo ^itlrumÃmiütudoÃeculi, nthil ibcempla Ãgelorum,Elt^iei amp;
Ttâ X Eetri
-ocr page 450-c Lässt s, T)E vi.
Tetri iuuant. cum ipfemet fentiat, ad exempla adhuc in term yiuentium confugît.
Germ.fôl. lu- San^t)tnquit,interrt}, nonjolum orantpro alijs.
t«in.fol io7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;implorant, ytprecthuf Ãtts apud'ûeumproipfi^^^'quot;
tercedant.'Rpm.i^,ColoJJ./^.Ttem fan^i in cteltt tam fruuntttr ta,^ tieritUi tj^uà m nos, amantUtiam ardentiu^, quà mfanÃiin terris. Ergb Janili non Jolum ex chant at e orant pro nohiSiÃ^fâ^quot; nocandi etiamÃunt à nobts.
TTîc rurJiufateorJanSios yhientesnon pro fe ipÃstantafnt fed ettam pro alijs orare. Hane enim orationisformam ChriÃn^ nobis prxjcripfit:âDa âÃTO'Jà TS^Epmitte âTTO Ti TSfiberaTdO^» Et lacobtis cap.fj.Orate,inquit.proinuicem,ftJaluemint.Taulti^ â5- obfetratfratres, ft adutuent fe tn orationtbuS adT):unt,ft Itberetur ab incredulis in Tudtea. Et Coloff.Orente sÃmiil amp;nbsp;pro nobis, ft T)eits aperiat nobis oÃtiim fermonis, loquamur n^Ãertum fhriÃt,Ãcut oportet loqtti. Ham fera iniio-catio, amp;prafertimpubltcarum amp;nbsp;eommnnitimpretum,fecundnni ferbnmhdei, f/Ãpnecipüapars communionisÃtn^orum,r^Ão^'â tiÃimiimpropugnaculum aduerfus ejuaÃibet huins mundi tempe-Ãates pericula.
Q^d ferbbtec eodem modo incÅlisgerantnr,idÃripturantà quà m teÃaturinecfeqnittir, qua fiuentibus mandatafunt, epue(p^ ab ipÃs peraguntur, eadem mortuis quoq^ mandata eÃe, amp;nbsp;eb ipfisperagi.Ham terreÃria noJiint tranfferenda adlftrnualta amp;nbsp;ceeleÃta, maxime ad animas defunEtorum. Et,fanEli ex fera cb^* ritate fleuerunt eSr luxerunt pro peccatoribtis, ft Samuel pro Saule: nec tarnen in cÅlis idemfacient. ÃbÃerget enim Dominus omnes lachrymas ab oculis eoru.DenijjÃomnia tribuerenturÃin-Efis in ceel), qua tribuuntur fanEtis in terra, eir qua ibÃs facienda mandant::r,Ãeret ex triumph ante ecclefia,militant eceleÃa.
Tam ciim Faber ait,fanE{os in cÅlis multo ferius fiuere,qiMm
nositf
-ocr page 451-CMOUIS ^îISSÃ, CE^T. Ã^T. 76
nos inttrris,frittolum efi cauillvm.Eerbum tnim '^ïuendi iam ac-npiiurj/ro naturalsfeu anitnals yitadamproJ^irttuali.Ita^j Syl-lo^lsmits,^uia quatuor termsnts tonÃat j e/à «lt;fy7^Ati\isamp;. Etpro~ sniÃio de exa udtticne f returnpertinet ad illos duntaxat, qut ad-heinterrts tir hat lathrjmarum y aile, animais ysta yiusint^non adeosqus sn ccelo Junt^aut snpur gator so. ^men^amen,dite Dobtt^ snjuit ChrsÃsts,fiduo ex yobts tonÃenÃrsntJuper terram, de omni re quameunq^ petsersnt ^jset slli^ is pâtre meo qui in cÅlus el^, BnÃper T E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inqust,non sn icelo^aut purgatorio.
amp;it tir tharstas janblorum masor amp;perfe^sor efà in iceltSf quà m in terris ^optant enim nobts amp;nbsp;precantur omniafoelsciÃimai inomnem aternstattm. l^ec tarnen snde tonÃeitsir, quodfungan-tisriniielii ofÃcio mediator is tirinterteÃorts. Hoç enim off lium nontonfifit in yolusitate homints,tirfauore er ga nos,fed sn man-dato ir ordinatione Des ; amp;nbsp;competit fols Qhrijlo, iuxta di^um 7]almi; lurauit Dominw tir nonpÅnitebit eum, Eu es Sacerdos weternum ,fecundum ordsnem 'Melthifedech.Cui angelorum astt ^otmnum 'vnquam htec dsxit Destsl*
^d^quod yiuentes fan^oslonge alia ratsone smplorarrittsprv fu oratsonibtts, quà m Faber tir TontiÃtij mortuos fan^os eolunt ^tpnubcant f F[am quis ynquam yiuents SanElo, in honoresn tius, tetnpla extruxit, '^onaÃeria condidit ,facella extitauit,. ^faria erexit^ quisâMiffasiPrxbendas,tir collegia canonicorum iftÃituit^Qtsis aduiuentemfangumperegrinationesÃifcepit?qu is nitruhs eins conÃfses e^^ quit gratiam tir indulgesitias apudesim j«tfmit i* qvis tanquam opstulatorem adoravit, aut Saerifitijs (oluiFQtiis oÃTa eitts, capillQs,yeÃimenta, calceos ,tirc. reliquia-ftimloto habuit,ei In eceleÃa adyeneratsone ac tulttsmproflituit? ilÿlsts omnibsss nugis FapiÃieÃosÃEstios fan^os non tam hows-' quà m onerant tir fatigant.
î^oHffrr
-ocr page 452-QTinTÃ CLASSIS, DE VL EI^I^E
^«nn-fol. 1, i- nbsp;nbsp;nbsp;'E^l}gt;ondet Eiier : Heq, ^ero, inijtnt, hac eos rntione innocA^
*-®tin.fol.io7. niiifjtanquà mîUigrattAm nobü confemnc, fidqui fitti precdiii Deigrntiam nobus concilient : neq^ ceu redetnptiontsfiequeflros yel medtiitores, fid qui^rectbu^ intercedent pro nobts apud'Deunh Hxc ille.
Sani Feber quantumuit ore fete etur, Sanios duntd^at tdH^ quam mediatores intercefiiontd inuoceri, tarnen cordefintit, iffi^ etid redeption^ amp;nbsp;expiationitfeupropiciationts mediatores elfegt; Acriter.n. dimicat,qubdcora Deo nbsp;nbsp;E TI^IFISfan^ord
mur : yt fupra audiuimitf. £t fanon ipje non tantum precurrtt fedetiam meritorum mentionem facit. Qwrum merité, inqitih precibitsq^ concédas, yt in omnibus prote^ion^ tua muniamtif aukilio, Qmdhoc aliud elf ,quam fanBos facer e mediatores piciationts zir redemptionts f Hoc enim eff ûIt» «îi efÃa-um, méritafita prtetendere, quibus fattsfaciat pro alijs, proptef qux, tanquà m Jùapropria mente, iujlificentur . Vtfiamicttspri amico debitum perfoluat,debitor aliéna fà lutionenon minus reii^ mitur, quà mfide fitoperfiluiffit. Talem redemptorem amp;nbsp;expi^ atoremproponit eir commendat nobts fcrtptura ynum à Chrifltim. âH'.igacifimx ergbnitge fiint ,qult;ecuntq^ Faber de dâfcrtâ mine redemptionts amp;nbsp;incercefiionts deblaterat ; atq^ htic tend'int omnia,yt elegantiori quodam fucocra/fa ijîa idolomaniapingAtut
ornetur.
Sunt alia qudmplurimateÃimonia, qtiibits Faber aperte conuinci amp;nbsp;redargutpote^, qubdJanÃt non tantiim yt interceà fores, fid etiam yt auxiliatores eiy opttulatores inuocaricon* fueuerint.
Extant libri iftts idolomanijs referti,yt Hortultts anima,Ire-ptuariii dfcipuli,liber exemploru,â\lariale .Extant plurimacan-* tilena tn EccleÃjs, Antiphona;,'^^lponforia,Sequettee.Adde,quoi finguli morbi, pericula amp;nbsp;neceÃitetes, fingula pecora, finffdi optfiii
-ocr page 453-cJKO'ïiîs cEm, rz rz
ifficia.ifingul(efrat«rnitates ,fingula loca ,fuos Jjabent pecuUa-Tes'DiuQSi qui tanquam opitulatores inuocantur colunturtem-fKialtarihuf,'Vottô,facrtficijs,feregrinationiiM,reltquijs.Tra» ÃrtimyeroquaiuorilecimtUio^icularores prx reltqun eminent» yerohac omnialuce meridiana clariora funt omiÃis illu , quot;inum et alterti tejlimonium profer am, ex quo yel tacm yideat, Tapiflas fuos. Santos non habere tantiimpro mediatoribiu inter^ eefioniifedetiam redemptionie.
Olimfipeccatorpro indulgentijs âK^manii confequenditpecca-tafuA conftebatur, fnxnitentiariuf albo bacillo folebat eum fe--^etb bac '^tfitata formula abfoluere : TaÃio domini noÃri leÃt ChriÃi, nee non amp;nbsp;meritum heatiÃimee yirginü quot;^larixt Tetriy âPaull, omniu SanPlorum,praterea quiequidboni feeeritt/s,aut fnalifufiinueritus,fnt yobüs in remiÃionempeccatorum. i^ud^ flt;^nitentiarium non contentumJoints Chrijli merito , adiungere ttiamaliorum SanPlorum merita,quibus peccator T)eo réconcilié-tw amp;nbsp;iu/lificetur,
Gabriel'Bielin epitoma Canonts ,fuper yerba: Q^ru meritts ptecibusq^, amp;c. Ãe feribit ; Fiductaliter ad Sanios recurrimits, torum memoriam y entrantes,y t nos fragiles amp;nbsp;mor tales merea-mur eorum meritis amp;nbsp;precibtts ad eorum immortalitatts gloriam ^(ruenire, atq^ eorum Juffragijs de fide perduci ad yifionem , de fpe ^irem,defiadio adbrabium,de yia adpatriam.%lultafiqtiidem djfojuit i)ominits dare yiatoribits in tempore aternitattf {rpter Santorumfuorum mérita, tire.
2Ão»pojfum hic teneri, quin arcanu mihi in confeÃione contre-Jitumpandam. Ciim aliquando eÃem minifler Ettilcfiie in oppido quodam, in quo erat ^lona/lerium or dints 'prisdicatorum, (C^ro-
quidam, cut eram à confeÃionibits, iam iamjupremum d:cm daufurus , muhtsprofufis lachrymis,âBullamfraternitarts,quant niagnoprecio à âMonackis Dominicanis emerat, mihi tradidit,
y y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qu.e
-ocr page 454-CL JS S IS, DE rt. EI\ÃJ)K^ qux adyerlum ita halet : H^amp;USProuinctalü TradtcatbTf^^f H.H. falutem in Doimno Jèmfùerna, fer muhiflitia bona f«Hâterfromerendi regnu cÅloru,fcrÃäendiJingularem deuotione)n,quam ergaJà nSu nojirü ordtne habetts,adgloria âDih eir honore ytrgtnâ âquot;Maria, in redemftione amp;nbsp;confolatione atiitnit 'Vcjlra,t^ anteceÃoruyejlroru animaru,quilw cufitâ Jfareitifes Ãerilaudabiltt nojlrafraternuatif,deuotionâ,eââ orationtSi^t^i^quot; admodüfi délit er de yobâ intelleximw. Qwd ^uidcfalutare deÃâ deriü,homtnibuf in terra adiumento,adremiÃionem feccatoru,^ weritoriu yita aterna,laudatr:ws nos in Domino lejù:tirfroÃfà Ãtmw,quanta nobts ejîfoÃibileÃirituale remuneratione refertelt; Quareautoritate nojlriofÃäj, nbsp;nbsp;mandatol^tierendÃ. Domini
at Eatrâ Generalts, reâfimuf y os in frat emit ate JanClt Ordintd noflri,faâentes yos farticifes et taf aces,ta in yita quà m in te ,omniu'M. IJ 5 JlÃE'i^l,Orationu,Eradicationu,IeiunU)f^i (ontemflationu,!^igiliaru,JbflinentiarH,Clauftraliudtfciflindih Deuotionn,Ãantionu,Leâionu,Laborue!?âc.aliorumqflen(füdlt;irih ^iia omnifotens Deu^ fer nos täquot; omnes aliosfratres, in tota fro-uinâa,fergratiamfuam oferatur.Qntedimw etiamycbH larigratia, flciuando defoÃtionis yeflra in noflro cafittdo ccnitniâ tnoratiofuerttfüâa, yt fro 'Vobâ cmniafiant,qtixcurfljramlv/f fleri cor. file turn e^.
Quts iam credit,Fabru farJos in ccelis habere tanâimgro mC' diatoribus interceÃionis, r.o etia redemftionü feufroficiationii ? Si enim fratres fanSlÃimi Ordinü if fins,^ui difficihm'e in regnutn ccelorum intrabitnt,fut!da fiia of era eä mérita tatifreiunt, ^t ea 'viuts ac mortnâ afflitent,tan^uà m adiumenta ad remiÃioncm feccatoru, e^ meritoria 'tita aternaicjuanto magisfintiethocdt fanâif,qui tancjuà m amici amp;nbsp;domeflici Dei ia dudu in cÅlaftmt?
Hotum e^ toti orbi, quanti Frater loannes Tecelins, qui amp;nbsp;iffe Dominicaflerfrit,méritafanâorum eum âEgmanenfibus In-dtdgentijs
-ocr page 455-CMOmS ^ISSÃ. CENT. VL
in Germania '^ediderit.Quodfifaniîosfeà ffèt taneunt fnedtatorcs in;erceÃtonti,ÃcM Faber : crede mihi, non tanti po~ yendere fuas Indalgentias: nam obuiM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ti^JhiwVâ*
'âiio orarepoteii^ fid^jgraeti amp;Ãneprecio.
turn adhuc commemorabo, FabroÃortaÃk non ingratum.î^ir-^o'Maria efÃprxcipuapatrona Ordinii Fraduatorum. quot;Kamà bacobo de Fonigine amp;nbsp;'BergomatiFMonachii Dornimcanü^crede-^ dum ei^dn janbli T)ominici,mpetraMt ilia à ddtbloÃlioÃuo m (teldy^tordo Tradtcatorum inÃitueretur)pro Jalute totitu hu-gt; ^anigenern. Eadem cæ'litiis reuelauit, quales cucullas Fratres iÃitts Ordinii geÃare debeant. FrxtereaÃan^u^ F ater T)omini-iits aÃidue Ordinem Ãam commendauit cuÃodne eix protebîioni dwig yirginis ^aria : adeb^yt nieo quidem iudmoÃPradicatores jeu Dominicani, multo iuÃitis tognominadi eÃentfratres â^larite^
ipÃQarmelita.Qppmodo aute tot amp;nbsp;tata beneficia remune-rantur T)ominicani bâ aut quamgratosÃe Ilaria yirgini exhibh? 'bbihil iam dicam de âFpjarijs, hac noÃra demiim tempeflate con-quotidieper multas myriades in honore illiu^ oblatts:Ãed diM duntâkat de Cantilena,qttx incipit, fialue quot;Ãegina: qua ytr^ imemâMartamquotidie /alutant, in curjuF.yirgints, inÃd~ pletorto. plane iudico,Fabrum ipptm hora Ãompletorij hanc fia-Iwationem non intermittere intfifiorte hac in parte fallus fit Lu-eheranus ,quod de charitate nbsp;nbsp;deuotione ipfius non facile jujÃicari
pÃum. Ftrimfiue oret,fiue omittat Faber, certum cf^, Ecclefia Qtholicam, qux errare nequit, cttmprimts fan^iÃimum Ordinem Fabri,plurimi facere hanc orationem,eamqjquotidie cantillo' re yelfiihmifayocedemurmurare.Hxc, inquam,fiue cantio fiue oratio (falue F,egina)per feÃla,locupletiÃimi teÃtmonij loco fuf-fieit, quod fanÃi mortui non modo yt interceffores, yeriim etiam '»fpropiiiatores ör redemptores inuocentur.
V y 2 Salttt
-ocr page 456-CLASSIS DL VI.
SALVBREGINA»
SAlue âRegina miferuordix, 'v 'tta, dulcedo,tèrÃgt;es noÃra,fdltif* Ad te clamamitsexulesfîlij Eua, ad te fujjnrantus getnentf^ amp;nbsp;fientes in hac lachrjmarum yalle. Eia ergo aduocata. wfitaf illos tuos miféricordes oculos adnos conuerte. Et lefutn leneili' Sumfru^lum 'gentris tui nolùhoc exilium ojlende. mens^ opia,o dulcts yirgo âMaria,
\ erficulus»
In Omni trilulatione amp;nbsp;anguÃia noÃra
Succurre nohts letiÃima yirgo mater Maria»
Colkdagt;
quot;Beataamp;gloriofia fimper^ yirginM Maria Dei génitrice, Jùmui omnipotent Deus , yt interceÃtogloriofia nosprotegat adyitam aternam perducat. Ter eundem ChriÃum dominuf^^ KoÃrum. Amen.
Triufquam error es huius cantilena oÃenda eir confutetn, fior coram Deo,me de lenediHa yirgints Mat ia honoribus ria nihil detra^lam '\ielle. ludico emm illam omni honore dignaM» iediElam inter mulieres, beat am quia credidit, ficut Gabriel amp;nbsp;Eli^^ahet earn commendant. Hmc meritb beat am earn dicunt amp;nbsp;pradtcant onines generattones terra, quia fie cit ei magna quifigt;â tens ei^^ ÃanHum nomen eins. lEec dubium el^ quin in exits ttiam exaltatafit fiupra omnes SanElos amp;nbsp;Angelos, iuxta diBuM ClriÃi t Omnüquifi exaltat, humiltabitur. Seddum oppugna Salue âRegina, Fabrum eir complices eius oppugno, yt conuincam eosMaviam nbsp;nbsp;alios SanHos facere mediatorespropiciationis C
quafi Deos,
^am
-ocr page 457-Câ^O^IS UIS3à CENT. TI, 79
in hac cantilena tribuunt 'yiirgini Tlaritc fex epitheta^ foli (liutnte mateÃati Domini noJiri lefit ChrtÃi yerè tribui IfoÃunt, Deindeprecantur amp;petunt ab ea ^uin^^ beneficia^ lt;^uee à nemine ^uà m à Jolo Deo exhiberi amp;nbsp;praÃari pojjunt,
L Regina mifen'cordiæ^.
Hoc epitheton commode in meliorem partem interpretari iÃet;^ideltcet qubd ideo diceretur Ingina mifericordia:,quiape-mifericordia, Chrijlum, niÃfitbÃnem hanc appen-dicem adder ent : Illos tuos mijericordes oculos ad nos conuerte, Et in Hymno de .AÃumptione *Maria^cuius initium t ttrra,pontu^^täâc. tta canunt : Tiana mater gratite,mater mife--ttcordia, tu nos ab hoÃeprotege, in hora mortisJitÃcipe. Q^bus âVerbis ipÃjuamfententiam declarant, quod iudicent Tiariam tanquampotentiÃimam Ãeginam in manuÃahabere mifericor-diam,qua miÃereatur quorumcunjj ipfa yelit.
Sacra autem Scriptura teÃatur , folum Deum eÃe qui miÃeri-^wdiamÃaciat in terra.Hier. 9. eirTlaria ipÃa commendatmi-fericordiam Dei,prte reliquisÃis operibits. TliÃericordia eiusÃin» qaity à progenie in progenies,timentibu^ eum. Luc. t.
Et deplioDei inquit jdpoÃoliPS Heb. Debuitper omnia fratribusÃimilis reddi, 'Vt miÃericors eÃet tir fidelis TontiÃex, in bisqiKe'afrudDeumÃorent agenda ad expiandum peicatapopU' li Ee Heb. 4. .gt;4.ctedamtis igitur cumpducia,ad thronumgra.-
( QhriÃum quot;videlicet non Tîariam ) quot;vt conÃquamur miÃri-terdiam, amp;gratiam inueniamus adoportunum auxilium. Qnm VTgo 7apiëe orent,'Vt Tlaria illosÃos miÃericordes oculos ad nos ionuertat,plus miÃericordix Uli tribuunt, quam ipà Deo patri, amp;nbsp;dileiloÃlto eius TeÃu ChriÃo.Si enimplus Ãderent Deo quam Tia-' vteprius certe ad ilium gemerent amp;nbsp;clamarent, Faciunt igttur Tlariam non tantiim mediatricem interceÃionis, Ãed etiampro* Ãciationis, e^sr opitulatritem inneeeÃitatibtts conÃituunt,
5 II, fCitet^
-ocr page 458-ÿriVLTà CLASSIS, Dt'Vt
IL Vitanoftra»
Hti 'Verbùsfatentur SaluiÃteÃue Saluiani (Ãc enim ilolaWt yios cantores a^^ellare Ithct) 'Lariam non tantiim yiutre afui Deum,ficut â¢yihrahamJJaAC,lMoh, amp;nbsp;cxceri jidelts apud illwn 'jpiuunt: fed eÃe etiam yitam HOST T^A'M, hoc here 'yiuam ab ipfa. Htec e^ horribiUi blaf^hemia lontra oÃin* um Chrijh. Factmiu enïm docendï caufa quadruplitem yieatn bo-mint}: naturalem,Ãiritualem/edtuiuam in rejurre^one à mor-tutd, amp;nbsp;æternam inÃempiterna beatititdtne, (^Mmcun^ intel-ltgas, docentÃcrxliterx,nobti illam dari à foloÃlio Dei,noa mA-tre eiits.Deprimogenere yitadicitur lohan.i. Omnia(etiAWlt;t hominü) per ipÃumfa^aÃtnt: amp;nbsp;omnia yerbo potentiaÃtiefi*â Ãentantur. Heb.i.Et ^^.17: In ipÃo'yiiuimuf ,mouemw,amp; fumuf. DeÃecundo dicitur: In ipà quot;^ita erat, eir 'vita erat h^bo' minum. T it a yeÃra abÃondita eà cum ChriÃo in Deo.Qil.y lohan.t^. Egofitm TDia, 'veritas amp;nbsp;^itu. De tertio lopiidtf ChriÃus lohan.ii.Ego[umreÃrreElio eif yita. Qui creditinme, etiamfimortuua fuerit, quot;viuet. Et Tob an. 6. Omnts qui 'Videt Ãlium, amp;nbsp;credit in eum, habet 'vitam teternam, öquot; ÃtlcilAbo euminnottiÃimo die. De quarto inquit ChriÃus loh an.17. Hee elà quot;vita alterna, 'Vt cognojcant teÃilum Deum quot;eerum, 'amp;quem tniÃ/li lefum ChriÃum. ItaqÃ^ontificijtribuentes^lariiehoceft-theton,qubdÃt'vita noÃra, indicant earn non tan thin eÃe mediA-triceminterceÃionts,Ãedetiam redemptionts. Ouidenim a'liudel^ yita, quamredemptio aÃirituali,corporali,^ aterna morte?
III. Duiccdonoflra,
HacÃmilitudine Spirittts fan^KS in Ãripturis exprimit in-^,ns
-ocr page 459-CENT, rr, 8o
gtns âefiderïum gt;nbsp;gAudïum Itetutamfidelium qnamfentiunt tredentes in Chriflo quot;verbo ilhtu. Dulw amp;nbsp;reEîin âDominw, âTjaltn, Et TJalm. 4. Gujlate tif yidete, quoniamfitauit 2)ofningt;tf('non âMaria. ) Et rurÃps T faim. 2, o. Q^m mag-^ multitudo dulcedmt! tua Domine f ^ua abfondiÃi timentibui Saluijîx ergo 'Martam dulcedtnem noÃram appellantes, nonne
^idiatricem redempttonti tir quaÃDeam ^uandamfaciunt^
UIL Spesnoflra^
^d SaluiÃx figurât o nomine dulce dinù y elint, hoc quarto tpitheto clariufÃgniÃcant,tocantes earnÃem noÃram, hoc e^^ y'nicufn folatium amp;nbsp;refugium noÃrum. Sperare enim eC^, conÃ^ Center aliquid expeClare , amp;nbsp;inÃduciaperfeucrare yfq^ adfinem.
quifier ant, nihilfe impedire aut remorari patiuntur fed (ertifiimijimt de optato amp;fcelici euentu. Hacfies noriconfundir, '^ic ergorurfus ChriÃum honore fuofioliant, tä' âMariam Deant fonÃituunt. Solus enim ChriÃttsfies noÃra eif^ , coram Deo patte. EtDauid Tfalm. 7, Domine fies mea es T E, quot;Elsin '^aria,
V» Aduocata noftra.
Hic denuo SaluiÃa ofÃcium ChriÃifacrilege diripiunt. âETam Ã(ut ChriÃus folus edf noÃer mediator redemptionts, ita etiarrt foltts eC^ mediator interceÃionts coram Deo . Subtilis qui-^etn eÿ arguta eT^ dtÃinClio, de duobtts mediatoribus :fedaeÃi-tuitur teÃimonijsferiptura, imo 'Veroplane deÃruitur. Si qutS peccat, inquit loannes , aduocatum habemus apudpatrem.. Nhtm âMariam f Minime ; Sed lefum ChriÃum iuÃum. Er propiciatiopropeceatü noÃrts ; non pro nojlris autifn
tantîim
-ocr page 460-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CL ASSIS, T) K ri,
tantiim,fedetiAmpro totius mundi. EtTauÃM i. Tm-î« enïih T)etn,ynu4 eà a.m mediator Dei eir hominum,homo Chrifiv^ Jeju^, qui deditjemetipfumpretium redemptionüpro otnnibm. Et quot;Epm. 8. Chrtjltts ef^ qui mortum ei^, imo quiamp;fujtitatti^
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;addextram Dei ,qui amp;nbsp;intercedïtpro neliiit
,A.c ne Faber excipiat, ChriÃum quidem ejjc mediatoren coran Deo ,fedâ^ariam tir cateros Santos eÃe mediator es mediatortf, id efl^ ,jubmediatores feu commediatores ChriÃi, reÃondet iÃf ChriÃum:Egofm yia, 'Veritas, eir 'vita-gt;. flemo 'venit aipâ trtm,ntÃper mz_j. Ioan. «4.. Q^bws yerbis excludit omnes nitâ diatores amp;nbsp;mediatrices tarn in cÅlo quam in terra : acfibifoli oà ficittm interceÃionis 'Vendicat^quemadmodum amp;nbsp;edemptioim-
Fleq^ enim ita in cceltsfierifilet, quot;vt in aults mundanorum 'RS* gum ir Frincipum,'vbi no facile quts admittitur,nifi habeatfa-tronos quofdam nobiles amp;nbsp;bene meritos,per quos adprincipenw-troducatur. Ilam qubdabfq^ Tatronis non facileperuenitur ai 7rintipes, non quot;Vna elf ratio. Int er dum Trinceps e^ fiuperbif^ amp;nbsp;tyr annus , aut négligent in Ãio ofÃcio. Inter dum ijqtn circa 'Principemfintj'viam amp;nbsp;aditum altjsprxcludunt. AdhecIrWâ cipes ipfihominesfunt, qui non omnia quot;vident, atidiunt amp;nbsp;cog«»quot; fctint, qtiantumuis magnam diligentiam adhibeant. cApiid'D»quot;quot; um quot;Vero nihil iÃorum el^. Huila fùperbia, nulla tyrannti,««^^^ qui aditum nobts intertludant. Fidet, auditq^ omnia, cognofitt omnes cogitationes amp;nbsp;corda hominum , nihilipfiohfiurum, «ibi tenebricofum, ne ipÃe quidem tenebrce,ficut docet Ffal. i^9â tiemens,mifiricors,humanus, prxtipit quot;vt inuocemus ipfum,p«»â mittit exauditionem amp;nbsp;aiixilium. Habemus liberum, ficurutn rir intrepidum accefifum adipfitm , non aliter quam Itberi adpa^ trem,teÃe Taulo lipm. 8. nbsp;nbsp;nbsp;'
lam ipfa ^lediatorts conditio Ãuproprietas nonfert, quot;Vf Ilaria quot;velyllus hominum aut Angelorumfint nojlri apudDeara medii^-
-ocr page 461-cMOISIS urssà cEm', ri. s« vttMatiires. âMediator enim nihil aliud e^,quà m arbiter amp;nbsp;fi-^wfier interduaspartes, quititri^jpartiacceptahilts amp;nbsp;tolera-kilis ei^ . Si entm ytiiparti magti faueat amp;nbsp;propenÃor erga il-lm fit,quam erga alteram,iam non eà quot;tierM mediator, fedpar-tialif. ChriÃut ergo tanquam 'Verus mediator ,Ãmul tir Deus amp;nbsp;homo el^ . Vf Deus, annunciat nobts hominibtes benignam quot;Vo-luntatemTatrts cceleÃts. Kt homo,compatitur amp;nbsp;condolet nobis, ac^ro nobts Deumpatrem aÃtdue deprecatur. âMaria autem, amp;nbsp;tlijfartUi, homines junt, non Dtj: ideoq^ inter Deum amp;nbsp;h'omines tnediatores eÃe non poÃunt. âHec yllam de ipÃorum interceÃione fromifiionem inÃcnpturis habemus, Faber ttaq^ amp;nbsp;Saluifltc Mariam aduocatam inuocantes, ChriÃum horribiltter blaÃhemanti atq^ omnibttsÃcripturis reluSlantur.
V1. Ad te fufpiramus gementes 5ó flentes, ex hac mifen'arum valle»
Q^nquà m SaluiÃie âMariam non expreÃis 'Verbü nuncupent, quemadmodum antea yitam , dulcedtnem, Ãem, tSr aduocatam i^oflram 'Vocaruntetamen cim ex hac mij'eriarum '^alle adpÃamÃuÃirentgementes amp;nbsp;flentes, certe iudicat eSr tre-dunt,ipfiam eÃe â»!tfS\iio-idsOii,Gemitits enim ex cordeproÃcificuntur. l^etnofllrauimus autem flupra, nullum neq^ angelum neq^ hominem tor da firutari, fed idfioliits Dei opM eÃe . [taq^ non obÃttrum eft, ^nin'Mariam habeantpro Dea amp;nbsp;medtatriceredemptionis.
VII» Adteclamamuscxules filq Euæ»
Hie demiim manifeÃtÃime 'virginem 'Martam dtuinis hono-riliis quafiDeam quandam afflciunt,contra Ãecundum praceptu. Idam inuocatio ret tnuifibilis,e^ tails cultttsÃeu tale opus, quod firei tribuit omnipotentiam : quod motus amp;nbsp;gemitus humanoru
X X cordiunt
-ocr page 462-^inTÃ. CLASSIS, DE m
cordium audire , amp;nbsp;e)cprafintiim ac futurü,corporMuf amp;nbsp;rïtualïbw 3 temporahbw ac æterniô malts, Jervare libérât foÃu.QM honor Joli quot;Deo dehetur, eicaudientt amp;nbsp;iuuanti nosÃo-fter CbrtJlum.Inuoca^iti^uitÃ\/lEin die trihulationis.quot;NoiiÃd^» riamiatic alios San^los, Et alibi. QmcqttidfetieritisEatreniin nomine 'M. E O^egofactam.
^^ddeinde eonqneruntnr amp;nbsp;fatentur SaliiiÃieÃe eÃe éiculeS Ãlios Eux, gerjè nonpergeramlo^nuneur. Isbimts enint,ljrobdo-loty yerunt e^ , Eiiam matrem noÃramÃia tranfgreÃione nos in omnesmijerias eit calamitates comeciÃe. Qcterùmin alio^^o-flam hj/mno, Mnnunciationts Maria, cuijts initium e^'.dAvt martsÃella,Ãaltitationem ,gt;îngelicam , /(jee Maria^ eo detoï^ tjuent, qnbd Maria tiimnotnentiim lajtÃm Euarepararit At^ inÃauratterit. Vix enim /Ãue ,à inner Jo or dine legas, Jonat Eva, Sic ergo canunt : Sumens illud Mne Gabrielis ore, funda nos tn - pace, mutans namen Eux . Solent etiam prim am promiÃiowi«^ Euangelij Gen. non adJemen muhens ,Ãedadipjam mulierem referre : Ipjaccnteretcaput tuum . Quanta ^uxjo hxeimjttas e^^quanta in QhriÃum blaÃhemia? JJon enim mulier,Jedmitâ Herts Jemen,ehr iÃtts, caput Ãrpentis contriuit, amp;nbsp;hac Jerpentnsi tapitts contritione lapjum /Qdami eit Eux reparauit^
VUL Often Je nobis lefum bene Jitftuni frudum ventris tuL
Hifce 'verbts extollunt SaluiÃx Mariam, non tantum Ju^Ã ChriÃum, Jed etiam fupra ipÃum Deum Eatrem, amp;Jp^^ ritumJanJium. Tntelltgenda enimÃnt hxc 'verba ; OÃende.nobii JeÃm,aut de agnitione leju Chrtfti, qua in hac yiranobis reuehf turperprxdicationem Euangelij,aut de ea reuelatione,qua Je tjtquot; ti mundo conÃidendum exhibebir in gloria ciirn yeniet ad
tSciufHt
-ocr page 463-âCAUÃUtS MTSSÃ. CEKT, TZ ù
KtrOIM modo Chriflta nolif oÃendaturyelreuektttr, tfrcum e^yidjèmper/îeri^erj'olum T)eum Tatrem, amp;nbsp;Spiritum jnndnm, non per 'Martini, aut quemut^ alttitn fanilumdicM ipfe ChriÃtn teJlatur:'îgt;demopoteâsE quot;venire ad me, niliTaterjeiui mi-Jitme, traxerit eum.Iohan.G . Et rurfiu : 7\[cmo yienit adTa-ft(m,nijiper me^. lohan. 14.. iterum .â Cùm antem ^enerit , qui e^^JÃiritM yeritatii, ducet yot in omnem yeritatem. lileÃortficabit me, nbsp;nbsp;nbsp;^dde quodtpje Deitspaterfiitum juum
in nouiÃimo die reuelabit.Sic enim Tanins ^^.17. concionatur: Statuit tiiem, in ejuo iudicaturM ffà orbem terrarum in iuÃitia, fereum quot;virumjper quem decreuerat. (Ãr trgo SalutÃx âKlarix ta ^uam 'Dex aut [dolo cuipiam illud trtbuunt, quodÃriptura foli
âPatri,Ãlio,t3f^ Spiritui fanSlo tribuit?
Tandem Epilogi yice addunt Eâ.rjiculum amp;nbsp;ColleSiam,q:ia ceu iwonideomneserrorei fuprà enumeratos confirmant atq^ objignat, à luiulenter contra Fabrum teÃantur, qubd %'lariam no inuocene '^t mediatricem interceÃionid,fid yt âDea amp;nbsp;opitulatricem. inomni tribulatione amp;nbsp;anguÃia fiuccurrereÃoli Diuinx '^aieÃati Kmbstit. Vide i!!3r Chrifitts nos adfi inuitans, yenite, inquit,ad
E( non adâ^arid)omnes qui laboratts amp;nbsp;onerati eÃts. EGO TtfitilUbo yos^Matt.xi.iis' EÃt.4.5. Ego fum, egoJum Domintts, tir non e^ absq^ me Valuator . Fiducia ergo noÃra non collocanda proteSlione yllius creaturx,fied luxta Ffal.^i. in adiutorio altiÃtmi, amp;Ãub proteSlionefieu ymbra omnipotentts: sir ebc yera fide dicendum efà T)omino:Suficeptor mette es tu(TE, non â\la~â ria):irrefiugium meum quot;Dens mette,fÃerabo in eum.
Hxc omnia,candide T^eS{or,prolixiite aliquanto ad publicum illudcarmen,Salue quot;F^pina,annotate 'volut.Frimjim,'ygt;t Fabrum fio cfu ifiiugularemgladiotaeqj conuincerem,ipfium inuocare Ú~ riam aliosq^fanSdos Det homines , non tantum yt mediatores in-terceÃtonte,fiedetiam redsmpttontstnon tantum yt adiiocatos,fied â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X i etiam
-ocr page 464-QTINTà CL JS3IS, âLL VL LT^O'R^ ttÃAm yt Opitulatores.Deinde,quot;vt hac occafione,locutn de uMQCif tioneJaniiorum generali quadam refucattone perjiringerem :Ãâ quidem ferè omnia, qua in inuocaetone fan^aru cul^andaaire-prehendendafunt, inhac cantilena,tAnquà myno fafciculotolli-gata reperiuntur lyidelicet ,qubd inuocatiofan^orum pugnet tun yerbo î)ei,cumpraceptM eirpromiÃionibw, cum ofÃcio deniq, di-uina '\lAieÃAtus,patrbs,Ãlij eäquot;JÃiritugt;s faniii. Qtad mulw^ uocario Santorum e^aliud EuAngelion,quamquod'LAultt^ (âfquot; y^pojloli pradicArunt: ideoq^ anAthemate dcuouendum ii( dAmnandum eiï^. GaI. j.
Tojleaquam y erb exprejjum mandAtum amp;nbsp;promiÃionemÃdp* turafibi deeÃe yidet Faber, exemplti quibu^dam Jlabilire erro* Germ fol-ut. ^^»^Ãitim conatur, Hieremias(inquit)Fropheta oratpro popdi lat- fol-xotf- JÃrael,i.%lach.iâj. ErgbfAnÃi à nobif inuocari debent. â
Faber autemÃphÃica yerÃitia ad palliandum mendacïUi^ y tens,locum ilium de cratione Hieremia mutilum çÿ truncAt^^ adducit. Si enim circumjlantias eiits loci retenferet, nequaqMiH foÃet inde fan^orum inuocationem euincere.
Frimiim enim hoc exemplum non e/à deÃmptum êic indubiâ tato yerbo Dei,ceu Canoriico librofacraÃcriptura,fedeichÃâi^^* \lachabaorum, quam Faber ipfe feit non eÃe in Canone,fedAf* chrypham.Stultum e^^ autem,ex incertoJcripto,certum lumfidei y eile condere,qui reliquis certis feriptü repugnet.
Secundb. Tefiantur omnes eins loci ctrcumÃantia, orattonetit Hierernia non fuiÃi yerum ö* hiÃoricum faElum,neqj etiAtn rumÃmniu, fedÃgmentum duntaxat luda °Machabai,qito e^^â guam turbam ludaorum, contra yalidiÃimum inÃru£liÃitf^fgt;'^i exercitu FCtcanoris confolari amp;nbsp;animate yoluit. Sic enim es(^ in textu:Singulos autem illoru armauit non dypei amp;nbsp;haÃa munittii-neÃdÃermonibuf optimts amp;nbsp;eichortationibws, ekpofito fide digtio fimniojperquodyniuerfislatificauit. Etmox: Exhortati itaq, lud»
-ocr page 465-CJVO^US XUSSÃ,-CE^T. VI. nbsp;«3
fermonibw bona 'Valdè^de ^uibw eictolltpojfèt impetm^ ^^irni iuuenum tofortari,Ãatucritnt diniicare,t^c.En audts jom-^^^nifujÃe EIT) EE) IG ElElvl, non certum. EEum y er o etil-
DeiÃgmento inniti debet
Tertio, Si maxime ludas °Mlacbab(etts yerè ita fomniaÃett non ^^neÃequitur,in eÅlo idgefiu eÃei^uod^Machabatts Jomniauerir» Q^rtb. QubdiietiamyerbineÅloidaccidiÃet, quodâ^acha-
JbmniaÃet,yidelicet Oniam, amp;nbsp;Hieremiampro populo ora-ââ f' tarnen Onias eir Hieremias,ali]qjfan3inonjunt ideireb inuo-
Ebuda enim amp;nbsp;fimplicia faÃa non conÃituunt generalem â^ita regulam,
i^intb. âEbeqÃvlacbabxuf, neq^ milites ipÃtts,pofi re eit atu illud ÃttiniumÃanUos,Hieremiam amp;nbsp;Oniam inuocarut, yt ipÃs opem Ãtrent^aut faltem pro ipÃs apud T)eum interceder entiquemadmo-^lt;*tn Equités noÃri GeorgiumÃdautte Hiiolaum inuocarunt.Sed '^âitbabeeus âDeumÃilu inuocat,itaorans:TuT)omtne, quimi-ÃfliMgelum tuumÃb E^echia âE,ege luda, amp;nbsp;interfeeiÃi de ca-Ãtis Senacberib centum o^oginta quinq^ millia, amp;nbsp;nunc domina-ttgt;r Calor um ^mitte angelum tuum bonum ante nos, eite- E)e mili-
autem ludæ ibidem dicituriinuocato E)eoper orationes con-S^tÃi Ãnt^manu quidem pugnantesÃed eir dominu cordtb^ orantes, Sextb amp;poÃremb.EtiamÃ%lachabaus ac milites eiits Oniam Hieremiam inuocaÃent, ac Uber ^lacbabaorum banc inuoca-tionem tanquam rem ben'egeÃam laudaret, tarnen nonpropterea
amp; iuÃum eÃet hocÃaEum.Ãommendat enim idem Uber '\ia-tbabaorumf^intis ^R,acÃie, quiÃbi ipÃmanu4 intulit, ne yeniret tn manus impiorum.i. °Macb. 14.. Quodquidem /^uguÃinus iure yieuperat amp;nbsp;Ubros '^'lacbabaorum Ãobrib amp;nbsp;cum iudicio legendos tÃemonet.Lib.i.contra EpiÃolamGaudentij. Hon planefapien-U«(inquit) fed inÃpientiadédite\emplum'E,aÃasinonChriÃi tnartjribusÃddonati circumcellionibtts imitandum. Et rurjüs:
-ocr page 466-'iirmrÃ. CLASSIS, DÃ ri.
fmptura °!vlachAbxorum ah Ecclefta non tnMiliter recept a e(^) Ji SOE T\JE legatur yel audiatur.
Ego aucem Fabro alùtd exemplum de inuocatione fan^orum ob oculosponam,nonfigmenrum autÃmnium ex apocryphe ztf gt;»-certxfidei iibroj'edcertam htjioriam ex indubitato librofcriptu-rx.A^. 14.. CnmEaubts Q-'BarnabasclaudttJanaÃenttnnomine le fit ChriJii,Lycaones accurrebat cum taurM eîr coronts, dolentes ipftÃcrtficare. Qmd ybï audterunt .Apofiolt, confciftt yejlihitt Jùcs tnfilierunt in turbam^ clamantes ac dtcentesiyirt curifiafti tts tâ Flos ijfdem qutbux yos, ohnoxij malts fumus homines, annunctantes,yt ab iÃts yams conuertamtni adT)eum ywu, amp;egt;
Duo commémorât tn hoc exemple Lucas, de lanElti lApofloUS, qux ambo tnuocationi fanbloruex aduerfooppofca funt.Trimtitn, ^uodamp; ipf miferi ac mortales hominesf nt,Ãcut amp;nbsp;cateri. Altt' rum,^uodprxdicatione Euangelij homines à creaturts abdncwt adDeum'^iuum. âHamà ApoÃolifan^orum omniumprallantf Ãmi ijfdem malts obnoxij funt, quibtts cxteri homines , âvidelicet non corporalibtts tantum , Ãd ^ fftritualibtts, net fe ipÃs ex his Itberare queunt,ejnomodo iïlos,à qttibtcs inuocatu -duuabuti Qpa' tum Vero ad officium eorum attinet, hieÃnis amp;nbsp;fcoptts ipÃspropt-jitus elf , ut conuertantur homines adÃdem in'Deum wam, tumqfolum innocent in nomine leà ChriÃi.Omnes enim alta cre-aturx funt 'Vanx, necpoÃfunt nos ab tra Detferuare amp;nbsp;eripere. Itap^non dubium eÃ,quinÃcut'Baulus amp;nbsp;Barnabas indtpnahun-di ad LiÃranos clamarunt : viri quid fact t id itahodieqymneS fan^i in exits,Ãto modo ad omnes,qui ipÃs inuocant, exclament; Vtrt qutdFacitis Hos quoq^ peccatores e!:r mortalesfuimtis, Ãiitt tir Vos : fed ex gratia per leÃtm ChriÃitmfaluati Ãtmus .Imiocate ergo ilium,qut eäâ nos amp;nbsp;quot;Vos creauirfim vos quoq^ redintet e^rfal-uabit, tjuemadmodttm eit nos. Qutcunq^ entm tnuocauertt nomen D O'^lIH I (non fan^orum )Ãaluus er it,
Tandem
-ocr page 467-CJNONJS \]ISSÃ CENT. TI. 84
Tandem yü Fabrum dintna teÃimonia deÃäunt, humana yn-emendicat ex yetuÃn Fatrzbw. FrtÃi illt, induit,ÃiÃgt;i-fiendi!^^ Tatres de Diuorum ttnpkrandaÃde eirpatroctmoJumma Lat- fol-110-^â^'^lenjioneÃcripÃrunt.'cAcconfus'etUos citât, absq^ omni deleFu, y el obiter tantiim meminerunt, SanSlos pro nobit orare, ibi ^abroyolentes nolentes adÃabiliendam inuocationemJan£torum l^l}^â^gari coguntur.
Ftji autem inuocatioÃan£lorum mox cum alijs quot;tetuÃts errori-bici irrepÃtjtamenprincipiumfuit tolerabile. FoÃea /ubinde traffic erratum e^, donee tandem plane in Ethmcam idol maniant ^^penerauit.Sequenda ergo nobtn hie e^^ 'r/ulgata illaregulaiDi.. fi^ngue tempora,coneordabtsÃ,ripturam eir fcriptores.
Flam à temporibiu .^dpoÃolorum adEafilium quot;Fîagnum, ^°lt;^ei^,annts ^^o.eireiter,po^ natum ChriÃum,prorÃt! Ecele-fiâeùJankus Tatribu^s ignotafuit fan^orum inuocatio . (elebra-f^ntquidem memorias jan^orum in a^îione cÅnee, amp;⢠fenferunt Ãtnbioi in cÅlispro'nobùs orare(quodnec nos negamitsdfednequa--^nà m docuerunt ipfos inuocandos ejÃe : yeriim iufÃerunt inuocare fdum T)eum per ynicum mediatorem Tefum ChriÃum : 'vtÃiprd ^ent.yin corflitutione FÅlicts Tapa audiuimtts.Quare Faber in~ i«riam facit jdnacleto, Qornelio, Cypriano,amp; alijs Tatribus,'^gt;6-^itÃioribtts quot;Bafilio. Hcee fueruntfÿneera amp;nbsp;aurea tempora,qui-bus yera fan^orum 'veneratioÃne omni fuperÃitione idolatria in quot;»Ãi fuit.
Sedpoà tempora Tafilij Flagni,NaiÃian^eni,Trudentij, c^c, adGregorium'fdagnum, commemoratio fanSlo-indies magts magisq^ in inuocationem degenerauit . Nec tarnen ita craffa amp;palpabilts fuit idolatria , qtialis poff^ Gre-pprium ysfj ad heet noÃra tempora in EccleÃa ^mana exereeri tenfteuit.
â Q^nquà m enim Trudentias in Hymnis de Flartyribns, eir Na^an':^-
-ocr page 468-^INTà CLASSIS,DEVI ^a'i^ian'ienM,âB^Ãliiis,ChryÃflomiis, (^c.infine Qtncionum rimdamfiunebrùimfian^os defiunElos nominaâm inuocent: ramen cum in ahjs firs fier firs inuocationemfianihrum eicfiefirs verbis reprehendant, doceantqj'olum Deum per Chriflum inuocan^ttm ( â^tpo^ audiem»s)yfifint tali forma loquendi, non ytenl^ tuTheologico,fedyrfigura Grammatica, quam JpoÃrophenyn-cant:qua mterdum oratio adabÃntes,inro etiam adres inanimaras conuertitur. Vd certe yÃÃunt 'Profopopceia, qua morturs tri-buitur oratio. J^oluerunt qutppe homines pij tir difertiÃgniÃcart tir exprimere inenarrahilem ilium gemitum fandlorum, tir omnium creaturarumpro noflra falutettir Ãgnificaruntpias prêtes, quas fantli tn hoc feculo è Spiritu fan^o coram âDeo efiuderunt, adhuc tn aurthus Tyet fonare,ficut tirfanguiâ igt;ibelpol^^ mortem eiirs coram 'Deo adhuc yociferatur: tir quodDomintrs etiamÃZ mortem ipfirum memorfitprecum, quas,dum adhuc in hat terra yiuerent, pro fua tir totius Ecclefite liheratione efiuderunt. Ita^ iPatres,qui 600 . annts ChriÃumÃcutiÃtnt,ysq^ adGregorium, Fahro adprohandamÃan^lorum inuocationem nonpatrocinantur.
Juxta tarnen non negamits, populum ijs etiam temÃribus paulatim inctepifie mortuosfiin^os iuuocare ,.tanquam ofituUto-res. error yulgi hinc orttts e^ . In trihits primis centurijS feuÃcultspo^ ChriÃi aÃenfionem, Ecclefia decem crudelifiimat perficutionesfufiinuittinquibuspaÃim pertotum orhem terra-rum quotidi'e plurimi ChriÃiani oh confeÃionemfidei ehcqtiifitifii-mts fipplicijs tir martyrijs afficiehantur. Hunt ergo morem re-liqui ChriÃiani ohfieruahant. Cum cana Dominica agenda efiet, ex fcheda recitahantur %1.artyrum nomina : commemorahantur ipforum agones tir triÃia certamina , tir conÃantia in confiÃio-ne do^lrina ChriÃi: tir addehantur illuÃres Dchortationes, qui-buspopuluf adfimilia certaminaÃibeunda accendehatur. JAtq, iaccommemoratio fanBorumplerum^ fiebat in diebus anniuer-
-ocr page 469-^TS$£, CE irr. yp
fwis^^uibtPS %lartjrio coronatifuerantin ijilocü, yEcorpora eorum JepttUa qttiefcebant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ât
Qwa yero ilii4 temporihni pradtcatio Euangelij adhuc trat Ttiensjtij- multi) maximteparti orbti ingrata ör tnuiÃi,ideo Deut ^dfepulcbra %lartyrum magna amp;Ãufenda miratulaxdidit.^^-,^^modnmfcribit ÃmbroÃtks lib. lo. EpiÃ. óij. cæcum apudÃpul-tbrum GeruaÃj ErothaÃj yiÃm recepiÃe^^ mtiÃot à dæmo-pttrgatos eÃe. Quibws tan^uam cceleÃibus teÃimonijt yeri.-^AtemEuangelijÃi comprobare yoluit Domimti, amp;inuitare allot ad recipiendam amp;nbsp;conÃtendam banc doctrinam, quam Martyres etiamÃtnguine fro obÃgnare non dubitauerint. ^Ãem-^dmodum in yeteri EeÃamento, reÃtÃcitatione mortui ex attaClu oÃiuni Elit^xi.^. Epg- T^ous doClrinam Eli'^æi conÃrmauit, fimulq^ oÃendttpreciojam eÃÃecoram fe mortem fanClorumJüorum^ , tosq^yer'eapud'Deum yiuere.
ToÃeaquam yeroprxdicatio Euangelij in toto orbe diuulgata, «£ ingentibits miracultt obfignata conÃrmataqÃuit,deÃeruntÃcri ntiracula apud^artyrum Ãpulchra. lEïhilominui tarnen rude maà reÃiciem miracula, quam doElrinam, cuitts conÃr-tnandæ cauÃafa^a ftterant, in hunc errorem incidit, yt crederet^ ^on T)eum,Ãd ipÃosÃin^os illa miracula xdtdiÃe,accepiÃeq à Deo poteflatemÃtnandi omnes morbos, amp;nbsp;auertedt omnia mala.Hinc Ãan^i tanquam opitulatores inuocari cceperunt. Et quanquà m naÃenti errori multi ex Eatribtts acriter reÃiterint(yt mox di-temu4) tarne aliqui, yt TrudentiitsCBaÃlitts,'EIa'Ãan^enus eprc. opinionipopularinimium indulÃrunt ; ac prieter expeClattonem fiiam (neq^ enimfutura incommodaproÃexerunt) Sathana: fene-Ãramaperuerunt,adinuehendaminuocationem ÃanClorum, qua tandem y era inuocatio Dei miÃer'e objcurataamp; extinCla eP^.
Sathan enim yt errorem yulgifoueret atqj conÃrmaret, per-tniÃione Det cÅpit ey' ipÃe apud martyrumÃepulchra ^liracula lt;e-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;der Cf
-ocr page 470-QVmTÃ. CLSSIS, DZ ZIT.
^cre,( yt Jclet itixta teniplum Deijumn (tianifa(tlltnn(Xii* tare ) idfjuodà ChriÃo (ir Zaulo iam obm^^rxdi^îhmfuerat. Sw-^ent, inquit ChrÃta^Tfeudofrcfheta, dahunt Jigna amp;nbsp;prodtgia, ira yr in errorem tnducantur, ÃÃert poÃit, eti^gt;n eleih. Zcceprtedixi quot;vobn. Et de j^ntichriÃo ygt;aricitiatur Tati-iw: Cuiirs aduenrur Jecundum operationem Sathanie ,itim «ninipotentta amp;Ãgntr acprodigijsmendaciltts, nbsp;nbsp;cum omni de-
(eptwtie imuÃitt^ in ijs^ quipereune ,pro eo quod dileSliontm ritatü nonreceperunr, in hoc yt JaluiÃercnt. Er proprereamd-tet Hilf Detrs ejÃcaciam illtÃonus ^yt eredanr mendatio j^tiVf-dicentur omnes,qui non crediderunt yeritati ; fed approbauerWf iniuÃiriam.
Quibirs êk teÃimonijs mardfÃumÃr ,Sathanamper âPÃvdnâ prophetas teque miracula ecdere ac Dein per Jatià osfuosirdd-Tdota autem, qua difcerni eSr dij^udicari pcÃünt,anex Deo^^ ex SarhanaÃnr, hcec ef^. Ea quagloriam Dei protnouent, dem in Deum conÃrmant, amp;nbsp;adÃolum Deum ducunt atq^ impd-lunt, 'vera eir diuinaÃnt miracula, (ontrà , qua à Deo abdv,-tunt, docentq^ creaturis fidere üquot; opt^ eib ipÃs petere non Ãnt ex Deo.
Sic miracula ^poÃolorum cJr ChriÃianorum inprimaua (ule-Ãa, qua yel in 'tgt;ita,'yielpo^ mortem ad fipulchra eorum funt^ eb tendebant, yt doSlrina Euagelij conÃrmaretur : nesaÃducia creaturarum adJoliw De'^agniticnem eirÃduMn^ (onuerterentur ,gloriaq nominrs diuint Jubinde reddererur Hin* Ãrior. Siertt ChrÃwinquit'Klarci i6. ÃorrbÃgr!aeos,qni diderint j hac fubÃquentur. Ter nomen meum damonia tiÃ* entjamp;c. Fucrunt itaq diuina ^yrpot'e alipfoDeo profeda,amp; adgloriam eiws direSla. Ex aduerjo, miracula in Tapatu Ãda apudidola, ad quaperegrinationes fitfeeptaÃint ^ytadS. 'ïda-riam de Laureto^ ffquügrani, in Er emo Heluetiorum
iontt
-ocr page 471-MrSSÃ, CENT. VL U
alijs lotiijto^eEtarut^ytpiregrinationesfubinds celebri-Ofej fierent,hommes^ Ã quot;Deo adcreaturas ahducerentur^yt auxi- '' ^iaaÃatuit l^erarent, yotif feje nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ohjlrtngerene, omnem de-
^ifl^Ãduciam à Deo in creaturas transferrent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia certify
Ãma indicia faut y quodiÃa mtracula, fermiÃione Dei y ab i^fo Sa-fbana adsrnata perfeüaf^fuerint.
Hacnotadiuinorum amp;nbsp;diabolicorum miracu!orum negle^ia^ flolidi hommespo^ quot;BaÃlij tempora titra deleiîum omnia miraculé, pro diuints Juffextrunt. Ipfi cjuorf^ Epijcopi non fat is vigilant er /(ripturit intendentes, amp;nbsp;aduerfiu Sathana: aHutias non f 'atió in-flruihy locum idolatrix dederunt. Sicpaulatim tamfummi qu^m ^npmiy amiÃa 'Vera inuocatione Dsi per Chrifium, delapfi f nt ad ^^olatricam inuocationemfanBorum : ac tandemplM fiducix in [erdlos quam inipfum ChriÃum collocarunt. En hxc es^ Eabri £-cclefia Ãacolyca y quxaÃiritu fanSlo gubernatur, amp;nbsp;errare pote^yfcilicetyfi dijs placet.
Qu^nquà m quot;Vero ijs temporibitfy tarn EpiÃopi quam difcipuli, tncipiebantcommemorationem fan^orum in inuocationem tranà ^Wareitamen prxcipui DoBores EccleÃx tllortim temporum 've-bementer[e[e oppoÃerunt^ac in difendenda tonferuantlaq^ yera ac pa inuocationeplurimum operxfludiqq^pofuerunt. Lmpudens er~ ^bmendacium es^, quod Faber affirmât, prifcos illos Eatres de lt;ltuorum implorandaÃds tlst patrocinio fumma eonfenÃone fcrip-fiJfs.Q^cu^ enim à Dionyfo Ã^prianOyEufebio t!T gt;gt;d.uguÃtno de fenllorum commemoratione traduntur, apertiÃime fan^orum in-^fxationi refragantury'vt (fenturiaprima fub Fcelice. i.EontiÃce diHum iuit.
Ft Itcet Faber citata ex K^iu^uflino teÃimonia alijs contrarijs di-(ex librü meditationum) opprimere conetur, tarnen nihil a-^it.âEbam amp;il)Ãmet non ignorât, Libros'^edttationttra non effe tonfcriptos ab ..Aurelio .AuguÃino Hippotienà Fpifcopn , (ed Ã
quot;Y y i JuperÃit'toÃ
-ocr page 472-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLJSSIS, DE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
fuperÃitiofo forfan â^lonaclo, quiÃtas msditationes fub ncmint t^uguÃini quot;^enditare Voluit : yt afparet omnilw ÃiidioÃs Jti-guÃim leÃoribM . Qur ergo incertai meditationes certiÃim^ »gt;4uguÃiniÃcriptüpraferremit^ ^Sedaudiamuf iam, quid amp;rtâ liqM illorum temporum âDolores de inuocationefanblorum fcri^â ferine.
Epiphanitió Eftfco^u^ Cypri, qui tempore Tiaflij °!vlagni floruit, acerritn'epugn at contra JüperÃitioJos quojdam ChrÃianos, qui imagini '\'lartlt;efacriÃcia oÃerebant, Ãr propemodum DtAKi ex 'Mariapaciebant. Tomo i. lib. j. HareÃ. aduerÃts Colb/â ridianosÃcÃribit. â\larta quot;^irgo reuera yirgo erat, amp;nbsp;honontAi fed nd ad adoratione nobts data,Ãd ipfa adorant eum,qui (X carnegenitm e^, de ccelts yero ex ftnibmpaternès acceÃit. proptereaEuangelion munit not,dtcens, quod ipfe Dominws di-xerit ; Quid mtbi amp;nbsp;tibi curæ efl^ muiter f nondum yenit bofA vnea. Q^dnonputarent altqui magts eximiam eÃefan^amâ^^e-ginem, mulierem earn appellauit, yelutprophetans, quafluWA eÃent in terra, fedlarum ac barefleongratia. Et ne aliqui nitnttitn admirati fandlam, in banc bxreÃn eiut^ deljramenta dtlabantur»
EtmdX.Qua'tierofcripturadebocnarrautt? Quà TroÃt-tarumpracepit hominem adorari, nedum mutieremiâ
Item. Sed neq^ Helias adorandta el^, neq^ Iohannes ,neqflTo^ (la, nec quifquam fandlus adoratur. Hon enim dominabitur nah antiquus error, yt relinquamtts yiuentem, amp;nbsp;adoremus ea,qti^ ab ipà fadlaÃnt.Ãoluerunt enim eie adorauerunt creaturamfeerer creatorem: amp;ÃultifadtiJitnt.
Et rurfws, Sit in honore quot;iMlaria. Tater amp;nbsp;filiia amp;nbsp;Ãirdvs^ fandhts adoretur, Hlariam nemo adoret, nondtco mulierem, neq^ yirum. Deo debetur hoc mjÃerium, Heq^ angeli capiunt tA-Itmglorifitationem,
EadeiS
-ocr page 473-C^NONTS UliSÃ, CEâHT. VI, ff Eademferèfcrihir Ei'iphaniin Iti. -^.Tomoi,, cap^j^.ion^
tra,Anüdicomariamtas:ytdeibtdtm»
Hieronymus aduerfùs Vigilant!um ad Riparium Presby terum»
. Mj autem non dico %idrtyrumreliqutas ifedne Soient ^ui-^ dem amp;nbsp;Lunam^non Angelos,non jirchangelos^on Cherubim,non Seraphim, e^r O'MâHE nomenquod nôminatur amp;nbsp;inpræfenii feetilo amp;nbsp;infuturo, colimu^ amp;nbsp;aaoramm, ne feruiamti^ creaturx potitte^uà m Creatari,qui ef^ benediSîuf in fecula. HonoramM Autem reltquias âMartjrum, yt eum cuiw Jùnt quot;Martyr es, ado* temits,
Ambrofius in Epiflolam ad Romanos, Cap. U
^dDeumautem, quem ^tia nihil latet (omnium enim me. tira nouit J adpromerendumÃiffragatore opttf non eî^, fed men» te deuota. Vbicunq^ enim talis locutuf fuerit ei, rejpondebit illi, Ãc. Ibidem prolixe réfutâtfimilitudinem de tribunis amp;nbsp;comiti» bits,per quos itur adÃ^gem,yelprincipem : yocat^ illos dementes,qui relido Deo yiuo,mortuos innocent,
D. Chryfoilomus,ex varias in Mattbæum locis, Homel. i6, de Muliere
Chananæa.
Die mihi mulier, quomodo aufa es, cum fis peccatrix inî-qua,accedere ad eum Ego,inquit,noui quid agam. Videpru» dentiam mulieris, ^flon rogat lacobum, non obficrat lohannem, ^^P^^git udEetrum ^netintendit^Apofiolorumehorum, non yy t^fiwf
-ocr page 474-QTimÃ. CLASSIS DE VI. EEJ\pi{E ^utsÃuit melt;iiatorem , fed pro omnibtn illü pÅnitenttam accepit comirenij qult;e adttocati locum impleuuJic adfitrnmumfontein perrexit, Eropterea , inquit, ^fendit, propterea cartiem af-Jumpfic,amp; homo faBfci e^^,yt ego ei audeam loqui.
Ãt mSic in concluÃone. Ad âDeum autem nihtl hör um opin efl) fid'^bicun^fuern auc inuocauercs,audit ce.Hon oÃiario,non mediacore ^non miniÃro opits e^^feddicico, â\dijerere meijamp; Deitf illicbadtric: adhut loquente ceÃicec, adfum.
Idem in Homelia de profeAu Euangelij*
yü dicere, quod eciamper nos ipfos orances, apud Deum Ãut efÃctmics,qu(im dum alijpro nobts oranc
Auguftinus Iibgt; xz» contra Faudum, cap, 21,
Qilimui '\d.arcyres eo culcu dilectones amp;fociecacis, quo amp;nbsp;if hac yiea coluncur SaiCi Dei. As tllo culcu^qut Grace UT^bttii-ticur, Lacine yno yerbo did nonpoce^, cttmfic quxdamlgt;rolgt;ri'e diuinicad debica leruictcsinec colimiu,nec colendum docemi(f,»^f '^numDeum. Cumaiicsmadhunccuhum percineac ablatio 1'a-criÃdj,'vnde Idololatria dtcitur eorum,qui hoc eciam idoles exbi-benc, nullo modo cale aliquidafferimas , auc o^erendnmpratipi-mui^yelcuiquamâMarcyri, quot;oelcuiquamftnCie anima, yelciii-quam angelo : amp;nbsp;quifqucs in hunc errorem dilabiciir, corripitur per fanam doCrinam, liue quot;^ic corrigatur ,Ãue 'Sgt;c caueatur. Ipà enimfanCi, y el homines, lgt;el angeli, exhtberi l'ibinolunc quod yni Deo deberi norunc, Apparate hoc in Eaulo eäquot; âBarnaba. AC. 14.
Cjrilliif
-ocr page 475-CJK o KIS Kl IS s Ã. CE KT. VIE 8?
CyrillusinThefauro, lib« 4» cap«2lt;
cmfecutiJunt .jed alijspro 'VoluntateJua dare ilîudnonpof-
:MtUf yero nonficjjed ytfdnBùatii fons, ex propria poteÃa-^^diÃipulosJ'an^ificatÃicens : iJccipiceÃunumJan^um.
Idem contra lulianum, liKÃ *
Sanios *Martyrei neq^ Deos eÃe dicimw, netf^ adorare con-futuimus, laudamtti aueem eospotiMÃtmmis honoribw , quod pro'veritattÃrenu'ecertarunt, amp;ÃdeifyneeritatemJeruaruntf da âS't eir fvam animam contempferinti amp;nbsp;mortis terroribw ya-^tdicentes praualuerint,
Theopbyladus in Mattbæum, Capajr, dc mullere Chananæa»
Fiat tibi pent yis. OÃendit tpubd niÃfidem habuiÃet Cbana-tixa,nibilfuiÃeta/]ecuta. JtqÃtaà quot;Kölnerimw amp;nbsp;nos^nthilye- ⢠tat tir nos afÃequt qux yoluerimus.ObÃerua autemiquodlicet San^
orentpro nobis ,fitutpro illa JpoÃoli , attamen nospro nobis tfjispetentes magis audtmur.
Hic autem Faber reÃondet : Kos,mqMt,Ã SanHis j neq^gra- tauTfof x?/' iiAm,neq^gloriam,neq luÃitiam petimw,Ãedeorum pieces ambi~ mitSjytnohiÃum ChriÃum adire yehnttqubÃtlitetjuis orattoni-bits animarum noÃrarum refeSlionem 'fei recreatione obtineant.
quot;Bone Deus quanto eleboro cerebrum Fabri indiget, cui duo 'mum^nt,amp; fnum duo f Judiuimits enimÃpra ingens difiri-tnen eÃe inter orationem SanSlorum pro nobis , amp;nbsp;inuocationem iplörumyqua à nobis implorantur .Fabro autem hacÃnt 'vniim amp;nbsp;idem.Vbicunqj enim inuenit Saniospro nobis orareÃatim infert,
illlt;a â
-ocr page 476-QTIKTÃ classis DEn
illos à nobi^ inuoçandos eÃe. Contra audwimu^ etiam gt;nbsp;tnuQCdït adorare '^num idem ejjè. enim rem inutÃbiiem ^nuocd(, neceÃe ei^yt credat, earn rem cognofcere tir exaudire gemwts fiios,acpojÃe tir yelle prtejlare ea quiepetuntur. (^t^modo inuoca-buntyinçc âPaulin, in quem non crediderintî'Qwd autem hoc alitiii
^uà m adorareîâ Sed Faber inÃ^apertinacia ,fitut antea ex duobtn 'â vnum ,ita nue ex yno duo facit, FCon accedimin, in^h^^ Santos, ea rationejqua ad ChriÃum accediminjioc ef^, nonado' ramm eos quot;Vt âDeos,jed inuocamm tantum quot;rt intereeÃores, ac^e^ ipjorum interceÃionem Deigratiam tir amicitiam ambimtts amp;nbsp;aucupamur ,tirc. Sedquia nihilominmper inuocationemillütri' buit, quæ foil Deo debentur, manent adhuc inuocatio amp;nbsp;adornttc Dnum tir idem . r^cproinde yetuÃt Patres in eitatis diÃir minus aduerfantur inuocationi San^oru,quà m adorationi : quid tandem Faber obganmat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Htec ergo fuitÃcunda tetas à PaÃlio yfq^ ad Gregorium gnum, 'yieluti argentea. In qua paulatim quidem inuocatio San-Horum irrepÃt ffed tarnen à multn grauit er tax at a amp;nbsp;confut^tA fuit. Vanaproinde e^ Fabri iaHantia,quagloriatur,omnetprif cos Patres ynanimiter de SanHoruminuocationefcripÃÃe.
Sed à Gregorio '^agno incipit tertia tir quaÃferrea at as gt;nbsp;inuocatione SanHorum. Is enim primus fuit, qui earn in Eoma' na ecclefia Canonefuo tonÃrmauit,Litanias item,tir ProteÃttgt;ti^^gt; eis' Circumgeftationes crucisprimus inÃituit, quot;yit teflantur omws Chronici.Huncfecuti Scriptores yÃq^ adnoÃra tempora fere onmet quaÃad eundem mQdulumformati,'})no ore inuocationem Sand»' rum Ãabiliunt : niÃquod quo quisq^ e^ recentior tir n Gregorij temporib'^ remorior,eo abfurdiora tir fenjit tir dociiit: Ft Wt' re licet in Specula Fincenttj ,Promptuario DfcipuUjBergomate, lacobo deF'oragine, libro ^emplQrum,'\lariali,tirÃmildusLt!' gendis, in quibus fxpenumero Ãb SanHorum nominibus piÃ
-ocr page 477-UISSÃ. CENT. KI. 8^,
poëtica fabula narrantur. Taceo crajfos errores imperiti quot;^ulgt^de ima^inibuijT^eli^uijs, Sacellti, 'Peregrïnatiombus^ flblatiombia,Kott5. Taceo quodfinguli morbi,periciila cir necef. fates, fngula pecora, opifcta,fraternitates, loca, Ãios peculta-fesfanëlos ceu Tutelar es Deos habuerunf.acfngult homines /nos tertos cis-peculiares inuocarunt NpoÃolos: adeo yt quot;Vere cum Hie., femiaconqueripoÃtmus: Secundumnumerum ciuitatum tuarum erant Dij tui Iuda,Hieremia 2. Nullum enim ei^ difcrimen in» ter ludaica, Ethnica amp;nbsp;Eapifiica idola, quam in Jolts nomini» bus.
Q^n^uam quot;verb nonnullos etiampol^^ Gregorij tempora pro» ducerepoÃemus, qui inuocationem JanBorum oppugnarunt j f4-tnemÃjjiciunt iam nobis antiquiorispuriorisq^ EccleÃa tejlimo» ^ta, ex quibus clarèper/Jicitur, inuocationem fanSlorum poif^ fexcentos demim 4 ChriÃo nato annos, per Gregorium approba» tam confirmatamq^ eÃe. Num quot;verb cultus aliquts ideb iujlus zsr puts ft, qubd à tot amp;nbsp;t antis tarn diu objeruattisft, fupra in (apite de Eccle/ta amp;nbsp;Eatribus prolixe diÃeruimus.
Quandoquidem ergb Faber, nullum 'Verbum, praceptum,pro» mifionem, exemplum, neq^ ek facris fcripturis , neq^ ex Fatrum Idris, neq^expurioris Ecclefa teÃimonijs,pro defendenda fan» ^oruminuocationeproducerepotei^,imbiliaillis omnibus ma-riifefl'e aduerfatur : non luuabunt iliumafcititijfuci sirproculac» cerfta quot;verborum lenocinia, qub minus agnojcatur habeaturq^ fro horribili amp;execranda idolatria, atq^ impia in offcium ChriÃi blaÃhemia. Et fan'e fi in toto Qanone amp;⢠facrificio 'MiÃa,nullum aliud'vicium deprehenderetur ,quam folafanCiorum inuocatio, meritb earn omnespij tanquam abominationem corant Deo teterrimam fugere eir execrari debebant : iuxtapraceptum gt;gt;lpojloli: Fugite idola. Et; Idolâtra regnum Dei non haredita» bunt. gt;gt;^tq^ hac de fexto err ore Qanonis dixijfefat is fit.
-ocr page 478-CLASSIS, D E EIL
Septimus error
Canonis»
QÃodfacrificio miÃlla animula ex Turgatorto li^iâ rentur.
PiAdenui, amice Ledor, multos exemndos errores recenfui' mus,qui aut exfreÃd yerbts in Canonef)onuntur,aut à â^liÃarà coade yiolenteq^ ingerunturdtaj^t qui quodlegit intelligit,f^^i^ iudicare queat,J'acrtÃcium '^iÃce eÃe abominattonem illam deà lattonts, de qua Daniel cap. yaticinatus e/Ã. Sed ^ix ytnbïf inÃarÃunt,ÃconÃerantur cum ^liÃis exequialtbw, hoc ei^, iÃt qucepro depundtsperagunturÃe quibus in hocÃptimo errore Agei^â du el^.EtfienimJacriÃciu â\liÃa:pro'viuts magna ed^ ccramT)(^ abominatio, tarnen tolerabtle aliqua ratione e^, eb qubd yiuipro quibus ^liÃa celebratur, adhtCcÃnt in tempore gratite, poÃintiff adhuc cum Deo reconaltari : deÃundorum autem nulla amphtt^ reconciliatio expedanda ed^. Deinde,Ãandorum quoq^ inuocatio, horribilts ed^ idolatria : at tarnen cumÃat ah ijs qui adfntc yerâ Ãantur in tempore gratia, ad eos qui in perÃeda degutit beatituiiâ ne, tolerabilior ed^ ^KdiÃis exequialibtts^quaplarunq^ ab impijs amp;nbsp;leuiÃimisÃcriÃcults leditanturpro ijs, qui iampridtm indicium in altera ytta acceperunt.^AdhaclhdiÃä iÃapro defundis multos alios errorespariunt, quos Faber callide occultât,amp;fucatis ytr-Id excufare conatur. Sunt autem ht:
f. nbsp;Qubd infutura yitaÃt médius quidamÃatus interÃaluatos
amp; condemnatos.
Qubdmemoria deÃundorum in '^lijÃa neceÃÃarib celebranda, amp;pro deÃundd neceÃarib orandumÃt,
3. Qmd
-ocr page 479-CM0UI3 UTSSÃ, CE^T. EL pô
Qmd defun^Eifiibfequenria opera ah alijs fa^a Ãtbuenire j«eanc.
4.. Qmd atmprtmii facriÃcio %LJÃe animte defunElorum êbe 'Purgatorio Itberentur.
Hac or dine ad normam jacrx fcripturXi ad yeterutn Tatrum tefltmonia, amp;nbsp;adyfum tocim Eeclejite exigemw at^,penÃculat'e ^xamtnabimnf.
DE INTERMEDIO ilatu inter beatos damnatos»
Hk loco Fabernon tantum animi 3 nec tantum ingenuitaM habet,quot;VCÃatum inter beacos eä' daranatos medium expreÃe nomi» 'gt;^tt, ^uis amp;nbsp;qudUs cSâ quot;rgt;bifit, amp;nbsp;quo nomine al)peUetur. Sic enim â Ãqwtur: Sacsrdos in mtjjaprecaturpatrem ccelejlem,'vtÃdeltum ^nimabus in illofuturo teculopcenis adhuc quibu/dam obnoxtjs, propitium ac mtÃericordem je prxbeat. Et rurfits ; TrscFmur pro ammabtts in Chrifio quiejcentium , diuina caÃigationt j?? Germ fol-117-illoputuroÃculo etiam numobnoxijs. Hcecille. Sedyt omnes (ircumÃantite , amp;nbsp;prteÃertim diSla ^uguflini eilt Origents ab ipfi cicata teÃantur, fettes illud purgatorium intelligit. Quod tum noÃrii temporibtts predication« Euangelij ita extinStum lit^ quot;yit yel ipÃs FapiÃis 'vixÃumits aliqutd appareat, 'veretur Faber3 ne in pouendo hoc igne, Ãnommât m exprimât, oleum täquot; tpe-tamperdat. Ftaq^Ãbipo^i^principia tauens, non diÃrte, quid quot;yielit j ÃgniÃcat: yt à Furgatorium merum Ãgmentum eÃe con-liiniatur, facile tergiuerÃari que at, à dtcat, à non intellex-dÃe per medium Ãatum ignem purgatorium , fid atrium amp;nbsp;ye-flibiditm mÃrni, Ãeu campum ElyÃum,de quo Fo'èta fabulan-tur, Hum atitemboni t/iriÃt in negocijs religionts ita ludere
ft^phÃncari^
-ocr page 480-QV^TÃ. CLASSIS, 7)E VU.
fo^htjlïcarï J altjs iudtcandumrehnquo. QrtèquilibetChrijh^â nti^iim'oquiuii yir bonwliberi^rofitetvr ^utdiredat) wcalwquot; corde tegit, qi:à m oreproloqmtur. Sîc enim ChrijlwprteitpC^if ferma yefier : E^) efj^. Et T faim. ttlt;i. (redidt,frofer quoi lotutivs jiim.
l^uia autem Eurgator 'ium 'Unicum fundamentum eîQ , quod'\ïtfx exequtales turn coniun^tt abominatiombui extruda funttmeritb Faber tanquà m calefaÃor ignem fum Eurgatoriti^ fodere fouere debebat^ ne culinafuafrgejceret. Sedaudt fo,quomodofoueat.
Frimum,ne ynumquidem yerbulum citât éicfacrii literüA frobandumfuum ifium intermediumfatum inter be at os amp;nbsp;damnat oj. Q^ia ergo prorftt tatet fateri yidetur, quod in corde fintiat non efe Furgatorium: ahoquin omnes literulas y el excufîfèt, quibw! Furgatoriumf abiliripoffeputaffet. Quanta autemfit abominatio, cultum neceffarium in Ecclefia injlituerit abfq^ yerboprateptojpromifione amp;nbsp;exempla Sacrafcripturtefâ prafatts oflenfim e^^.
Sacra liter a profeSlo,non tantum non adfipulantur opitiioni d( Furgatorio , fedprorfus è diametro repugnant, tef antesprafin! dunt ax atfeculum effe tempus gratia, lt;amp;nbsp;diemfiluttd. Ecclefia-Jlescap. nbsp;nbsp;nbsp;Quodcunqfacerepotei^manur tuafnfanter opera-
re ; quia nec opuf,nec ratio,necfapientia,necfientia eruntapu^ in feras,quo tu properas. Et Faulus commendans falutiferutn ilâ lud tempus, in quopradicabatur Euangelion ,fic inter catera in-quit : Ecce nunc tempus acceptum ,ecce nunc diesfalutis. yero nofrafientiaprophetia,lingua,qua ex parte tantum fnt, in fut uro feculo ceffabunt,omniaqpcrfeSla erunt, fequitur,in futur oficulo non fore tempus acceptum, nec intermedium aliquem fatum, in quo peccator adgratiam eir pcenitentia peruenire qut-at.Sedynufquifqfuammercedem accipiet, iuxtafuumlaborem. t. Cor. J. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
-ocr page 481-^ISSÃ, CE^IT. VL
QUriÃime autem Chrijluf tpfe tejïatur,poï^ hanc yitam duai duntaxatjore condittonesÃeu duo loca: Qm credidertt,induit,fal-uuierit; qui yero non crâ¬diderit,condemnahitur. '^larc. tó.
Idem teÃatur exemplum La^ari amp;nbsp;diuitds Epulonü.Luc, tlt;i. quorum hic in infernum, dit er injtnum ^Ahrnha: ^ortabAtur.Et (onpruitfimihtudo de quinq^'virgimbtti fatuif, qua adueniente Ãonà imparata,claufis ianutâ audiunt:Igt;don now yos.
Secundo. Faber in probandofuo inter medio Ãatufacrds teÃi.. monijs deÃitutits,Entres in medium protrahit. Duos autem dun^ taxat inuenit^qui ignispurgatorij meminerunt. Origeneslib. 8. tn Tl^m. cap. ii. inquit : Eurgatio^quaperptenam ignis adhibe-tur^ quantis temporibui quantifuefecults depeccatoribits exigat truciatuSjfolusJcirepotei^ ille, cuipater omne indicium tradi-dit. jlupudinu^ lib z. de GeneÃ,contra°Manichaos.cab.zo. Qui f \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. n - â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;râ^ Lat-fol ixx-
jorte agrumjuum non coluerit, amp;jpints eum opprimipermijerit, habet in hac yita malediltionem terraÃta in omnibus operibus fids,firpol)^ banc ygt;itam habebit y el ignem purgationis, âSiel âsgt;ita at er num. Idem in Ejal.^7. Ignis purgatorius '^el emendatori-us,qui emendabit e os,quiper ignemjalui erunt ,grauior erit quam quicquidpotei^ homopati in hac yita.
QonÃat autem hosEatres in Ulis de ignepurgatorio dillis re-fiicere ad locum Eauli t. for. 'ygt;bi inquit : Si cuius opus exu-fiumfuerit,damnumpatietur,ipfe quot;yierojaluitsfiet ,fedÃc taquam pr ignem . ^Age igitur circumÃantias loci Eaulini excutia-nnus. FbiÃdeprehenderimus Eaulum deEapiÃico ignipurgato-loqui ,fine omni tergiuerfatione, interpretationemEatrumf tanquam ipÃus Eaulifententiam accipiemtts. Sin niinus, excu~ fiabimus Eatrum imprudentiam , qui minus iircurtiÃeile Jùper fundamentumÃipeiÃruxerunt ligna , feenum, fiipulam. Sf^erô Isderprafrailèperrexerit Eatrumexpofitione nos obtundere,
} (ogemuT
-ocr page 482-QrmTà CLJSSTS, VL togemw âPaulinum illudfulmen tn ipjùm cantor quere : Si q»ff quot;Vobif fradtcauerie EuAngelion,prater id quod atcepifiù janathi-majit.
Vt autem hierum fenfum yerhorum Pauli affèquamur, ohlâer-^ uandttf eî^Jlatm totun eptjlola adCorinthios, prajertim quatuor prtmorum capitum,qux pulthro or dîne interJe coherente Eoquitur ergo ibi non de /iatu eif conditione eoram,quiinalteïi feculo JuntJèddeÃatu Eeclejia tn hocprà j'entiÃtulo. Elec loquiâ tur de ommhtct ürÃngults credentibits, fed de Join doSloribtts amp;nbsp;concinnatortbtti : quos adhortatur, y tfint concordes in Jiractpi^ capitibin Chrijliana religionn 'â nec (era,nt dijcordias amp;Ãhipgt;i^â ta. concludit, in Ecclejia nullum aliudf undamentum^n^^ pojje,prater idquodiampridem apudipfiospofitumfit ^quodel^ Jejin ChriÃmijedarchiteHos ejje dfiimilesialios enimJùperfirlt;H-re aurum, argentum, lafidespreciofos, qua in igni illaj'aperMâ nentialios ligna, fanum, ftipulam, qua ignem fulhnere neqiieii»^» Etfietpfumpulchrè explicat,quidhacfimilitudine yelit.
Fundamentum el^ Chrijlin lej'us,^^ doUrina Prophetartt^ I amp;nbsp;gt;yigojlolorum,Ãummo angulari lapide tpfi fefa ChrifioEÃ-'-^' Eph. 2. Architectfieu adiÃcatoresJunt SdpoÃoli amp;nbsp;dolores clefia. Ego,inquiti^t fapiens architeSlm fundamentumpafiui, hilf autem fuper illudadÃcat. Porroquifiq^ yideatjquotnodfiii' perftruat. ,filtj aurum,argentum,lapidespreciofos,hoc lern amp;neceljariam explicationem, amp;nbsp;yeros acfiii itualesadtiü} pxnitentiamfidsm,inuicationem, amp;c. fupra fundamentum ex-truunt. /^lij autem,ligna,fixnum,fitpulamftdel^yhumanasW' ditiones, er opiniones tales , qua multum crrorüs fecum trahunt, amp;puram doSlrinam ohrcurant,Dt tunt Eionachattts ,d ftrina ds fiainfiallionibus,de fiacrÃcioEl Ja,indulgentijs,Gr talesplurilM , alia. Hacyerootieraqualiaftnt , dies quiinignereuelaturde^ dar at,anficilicetjint opera ftrma ,perpetua,fiolida, an duret aut euamdi
-ocr page 483-^ISSÃ, CENT. TL pî iUAmdaÃt ipjorum doBrtna, Si cuttu opm manjerit, tnercedtm ^ccipiet. Sin i\ujiumfuerit, damnumpatietur.
Titur autem j^poflolus fimilitudine,Jump ta ai auro zir ar-^ , ^uod tn ignéprobatur ,Ãcuti Tfal. xz. dtatur : Eloquia Tiamini, eloquia munda, argentum igné ekamxnatum, in ^aje tejiaceo purgatum fepties. Tult tgxtur dicere ; Qt^madmodum nurum argentum, amp;nbsp;gemma examen ignts fujixnent tir pur-gantur: ita etiampura doSlrina Euangelxj, tanquà m igniprota-
gt; contra inferorum portas contra totiuf mundtpotentiam^ ^nconcujjaamp;Ãrma per manet.
C^^trà , tjuemadmodumligna, ftenum,Ãipul«, examen ignis 'lionfufiinent ,fedconjùmuntur : ita tradttiones human«probata fer t^nem affliUionis colliquefcunt tir ê^uruntur-.neippojjunt con--Ãftere^ tùm ex eis confcienti« firmam confolationem habere ne~ ^ùeant : ipÃtarnen adtÃcatores, quxaÃundametum ChriÃum re~ binentitirÃducia huius mediatoris contra peccatum tir mortemÃe ['^ftetant.Ãaluantur: fedÃc tan^uamper ignem,hoc eiÃ^,^uodta-dem ptenitentiam agunt, agnoÃcunt Jlipulas tir erroresÃuos, tir inÃ)!o fundamento conÃÃunt.
Exempli loco Ãt tibi jduguÃtnus ipÃ. LÃitÃiperÃruaugt;sÃ-}crÃndametum ChriÃum,fuit enxm in nomine eitts bapti^atwSi ^ihilomin'â tarnen Juper hoc Ãundametum eictruxit interdum Itg^ fonum,Ãipulas. Nam yt c«teras opiniones prateream, qua ludicio Dei conÃjlere nequeunt ,hunc locum âPauli de igne pÃ^atorio inÃuturoÃculo intelltgit, contra ipÃtts PauliÃenten.. fMm.Et alibi inquit,in Enchridao cap. iio. Non negandum eiÃ, defunllorttm animas pietate Ãtorum yiuentium releuari ,ciim pco HitsÃacriÃcium mediatoris oÃertur , 'vel eleemoÃma in Ec-deÃafiunt, tlrc. contra of/icium Chrijlt, tiquot; legitimum yÃm cte, nx dominica. Et rurÃui Sermone-^z. de herbis ^poÃoli: Orati-ondusÃanUtà etcleÃa,etÃacriÃcioÃalutari,et eleemojÃnis,quaprtr
eorum â
-ocr page 484-CLASSIS, TIE 7 T T.
ero^antur, non dubitanditm morcuos uart, 'vc cttm eTs mijericordiM agarur à 'Domino, quà m forM piccata meruerunt. Hxc ille.ÃIiùa autem impoÃibile fiducantur, nonpafjii^ nbsp;nbsp;nbsp;Dominits t^fum femper m bot (f*
rare barere: fed accendit ignem per quot;Pelagianos, Æ Â«o tantunt ntquot; gocij AugujlinofaceÃtt, yt opinionem de meritti operuni, non tantum pro mor tuts,Jed ettam profe ipà amp;nbsp;pro ttiuentibitt, cent, amp;nbsp;tanquà m lignum,foenum amp;Ãipulam igni confawendant tradiderit. Ipfe yeroynicumÃndamentum leÃimChriÃumton-Ãanter retinens, docuit tsr confefjtis el^, hominem abÃ, operilmf fits, gratuit a mifiricordia, per flam Ãdem iuÃiÃcari: acperbä^ certamina, tan/jttà mper ignem faluatits e^. Errate enim netntâ nem condemnat,fid in erroreperfiuerttre,hoc demum iudiciuni amp;nbsp;condemnationem adfert.
Hic e^ fimpleic amp;genuinusfenftts yerborum 'Pauli : 'viddi^ tet, (jiibd non loquatur de ignipurgatorio futuri feculifedde i^^ afÃAlonis amp;nbsp;perfeutionis in hoc feculo, qui manifeÃ'e reuelnh quale o^its ynujquifqjuperfundamentumfuperÃr^erit.
Si enim ignis ille,dequoPaulus loquitur, intelligenditsefà de ignipurgatoriofuturi feculi, necejfe foret, omnes fandos homines poii^ mor tern inilluddefcendere,etiamPaulutnipJn^â Ignis enim ille, de quo Paulus agit, tequiprobat amp;nbsp;pur^at illo^ qui aurum, argentum nbsp;lapidespreciofis fperfundamentum ex-
truunt, acillos, qui ligna,feenum,Ãipulas fuperÃruunt. Ebief^â* ilia Pauligloriatio eÃet, quam habet in (JhriÃo leÃ, quod cujit diffolui, amp;nbsp;e/fe cum Chrifof
Sed amp;nbsp;alibi Deprefsè amp;nbsp;eicprofejjo agens defiatu defun^orum ChriÃianorum, nullam Purgatorij mentionemfacit i. Thef. 4-2Iolo, inquit,yos ignorarefratres, de ijs qui obdormierunt, «e doleatis,quemadmodum amp;⢠exteri, non hahentes(Jem ; namÃcte-dimus,quodlefts mortuus el^^ nbsp;nbsp;reÃrrexit,fc amp;nbsp;Deus eos,qut
obdornüetunt
-ocr page 485-CANOl^rS 'UISSÃ. CEKT. ^T.
iidwmierttntfer Iefnm,adduce[ cum Ulo. Et mox: Trainde con-filemmi 'Vos mutuoJermombus hu.
Trofe^ofieri nonfote^, yt hxc 'Verba Tauli Turgatoriunt ^mittant. Trimùm enim, TaulM ùei^, qui nouitiquüfitde-ftinUorutnÃatui:didicit enim,non tantiimper reuelationem Chri.. fli} fidetiam pro^ia experientia, cum raptuf fiuit in tertium (lelttm. Sanè /i ejjec igni^ purgatoriuf, nequaquam nos ccelafièt, tnaximecumprofiteatur:Ts[OLO J/^OS IGlgt;dOT^T^,amp;c.
T)einde exitum credentium 'Vocatfitauemfiomnum,no pænam, fton cruciarum,non fitpplicium.
â¢Adhxc dicit,T)eum eos, qui obdormieruntper lefiimjadduSlu-rum C IL L O, non in purgatorium . Et Chrifitts ipfi loh. i^.inquit: Iterum quot;Veniam ,amp; afiumam quot;Vos ad me ipfium, âVt ybi fifn egOjtir 'Vosfitif .l^bi ergo et^ Chrifiits'^T^um in Turgatorio^ Hacaudttu horrendum e^^. Afiendit adcÅlos,fidet addextram T^ei. Qm autem medio aut qua 'via credentes illucperueniunt? quot;blumper cruciatits amp;nbsp;tormenta Turgatorijl^Abfit,fiedquemad-nodum Taultts ait,ficredtdertmtts quodlefia mortuM efi amp;nbsp;re-furrexit, fic amp;nbsp;Detts eos, qui obdormierunt per lefium, abducet iurntUo.
Deniq^ in epilogo hortatur Tauhts TheJJalonicsnfis, 'Vtfiefi mu-^^ohisfiermonibttsconfilentur. autem effiet ifia confiolatio,fi lt;tnima hominis pie defunEfi, qua pro peccatisfuis in hac quot;vita non fitûfecilfiet, illic demitm inpurgatorio propeccatis fiiisfiatispati ^tiefie habereti*
Extant amp;nbsp;alia in EpiÃolis Taulinis teflimonia, in quibtts de fiatii defunBoru loquens, nufijuam Turgatorij meminit,imo eiufi-madi Verbis quot;Vtitur, qua Turgatorium iuxtafiefier re nequeunt.
tfior ,q.,'Epm.i. i.Qor.ifÿ.tirc.Quodfi ijs in locis,'vbi ex pro-ftjfio^ de flatu mortuorum ficribit,purgatorium ignorât, quomodo firipoteÃfVt t, fior.^.'vbi obiter tantum,in longé diuerfio négocia,
Aid ignù'
-ocr page 486-CLASSIS, 7)E fIÃ.ET{^OT{S ignü dunt^at mentïonem facit, quot;Pafifiicum fud Turgatan^' untÃabilitit^
jEunc amp;nbsp;Eatrunif qui t^ïpoflolorum tempora yà Gregoriiim âJvlagnum quot;t/ïxerunt, tejümonia de quot;Purgatorio lollt* gemu^-
Cyprianu s contra Demetn'anum Jib.n
Q^andoiÃhinceicceÃumfuertt , nullui iam loattpÅnitenti» nulltts fatiifaEionii Ãe^ttt. Hîc yita aut amittitur, attt tenetur: hîc jaluti teterna cultu quot;Dei ctfruHufidciprouidctur.
Hieronymus in Galancap,é«
TempM Ãemettt, tempitse^prtejens, amp;nbsp;'^ita qua currifHfH* Inhaclicetnobti quodyolum^Ãeminarc. Cum tÃayita tranÃeriti operandi temptts auÃertur. Ende amp;nbsp;Valuator Ichan.^.ait: Opetf* mini dum dies eÃ^yeniet nSbc, quandb iam nulitts poterit operaf U
Idem fuper Ecclefiaflen, cap.^*
Donec quot;^iunnt homines,poÃunt Ãeri iiÃi, poià mortttn tiulla hona operis dattir occaÃo. Eiuentes poÃunt metu mortis lgt;0â na Opera perpetrate,mortui yero nihil quot;valent ad id adijcere, qvtod femelJecum tuiere de quot;vita,nec ivÃ'e quipp'epoÃuntagtre,necfiec-care,nec quot;virtutes adijcere. Licet quidam huic expoÃtioni con* tradicant, aÃtrentes etiampoLÃ^ interitum e^ccreÃere nos pofÃt eäâ decrefcere.
Idem Hieronimus* Et repetitur ij, quæft. 2*Ca* In præfenti.
Inprxfentifeculo fcimusÃue orationihusÃue conÃlijs, inuicem nospoÃÃ adiuuari. Cum autem ante tribunal ChriÃi quot;venerinitis, nec Iob,nec Daniel,nec Ho'e rogarepoÃepro quoquam,fedquot;tnum^ ftiemq^portare onus fuum,
tAuguÃ,
-ocr page 487-TMVismSÃ, CENT. TT. ' ^4
Auguih'nus deCiuit. Oei lib.zncap.iö»
prolixe dijÃutdt de loco Tauli t. 6or. 3. Slt;iluaifiet ^afiperignem, amp;nbsp;interpretatur de trtbulattone ptorum in hoc mundo,iii)(td diBum: TajaÃgultprobatforniù:, amp;nbsp;hommes iujlos tentatio tribulationtf.
EtFieripote^^i'Vt 4 morte corporis adt^tremum wdicium ipnepurgentur m '^tenialibits mortut. ^Lij yerb fentiut, ^nodquipeccataj'uperxdiÃcantÃi Ãtieibi tantnm,Ãue eir hic amp;nbsp;ibiÃue idea hic, yt non ibi Ãecularia quamuis à damnatione ye-uialia concremdrem i^ne tranÃtorta tribulationis tnueniat.Non redarguo, QTIà FOTiJiTÃN TEFÃÃU EST.
Torrb quad hic in dubio ponit Ãu^uflin^, alibi e^preÃts yerbis negat,Ãd\lacedoniumepiÃola 54. '^orumporrb corrtgendorum nullité alttts quà m in hac yita locttstnam poil^ hanc qttis^ idha^ btbit, qitodin hacÃbimet conquÃerit.
Idem Sermone 66. de Tempore»
ÆÂ« hocÃeculopcenitentiamÃacientibâ* quot;Dei mijericordia Ãubut'. tiit ; infnturo av.tempÅnitentia nonproÃeit: fed rationem noÃro-rum Oper um reddituri Ãumits.
Idem in Enchiridio ad Lauren»
tium. cap. 67.
Qreduntur autem à quibusdam etiam ij, qui nomen ChriÃi no rtlinquunt,iamp; eitts lauacro in eccleÃa bapti'^antur , nec ab ea yl-io fchifmate yel hxreà preeciduntur, in quantislibet fceleribitf yiuant, qux nec diluant pxnitendo ,siec eleemolynis redimant, [edineisyÃf^adhuiusyitx yltimumdiem pertinaciÃime perje-uerent ,falui futurt perignem : licet pro magnitudine facinorum flagitiorumq^ diuturno,non tarnen eeterno ignepuniti. Sedqui hoc credunt, et tarnen Ãatholici funt, humana quadam beneuo-lentia mihi fallt yidentur.
.Aaa z â Idem
-ocr page 488-CLASSIS, DE riT.
Idem contra Pelagi'anos Hypognoftdib,?*
Erimum fides Catholùorum diutna authoritate regnam crtdït t]}et cÅlorufvnde non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excipitur. Secundumgehenn«^
'vbi omniâ apofiata, yel à Chrifiifide alienicsJupplicia experttur. Tertiupenùtcs ignornmWi imo nec efie in S.ficripiurü relgt;eritnuf,
Idem Epiftola So,ad Hefychium»
In ^uo enim quenj^ inueneritfium noutÃimjcs dies, in boe eutn compr eh endet mundi nouiÃtmtts dies : quoniam tjualti w die iflo moritur,talùs in die tllo iudicabitur.
Ex bds teÃimonijs,pie LeSbor, yides, qubdquà muîs jdugufii* nw aliquandofienfierit ejje ignetn furgatorittm, tarnen in difiuta* tione cum Telagiants ea opinio tanquà m lignum,fÅnum la inter mantes conflagrârit. Itatp referenda eif inter ea, jua tn libres 'ÃetraSlaticmum ipfemet recantauit.
Ambrofius in lib,de bono mortis» Cap.î»
Z)e»/g fiejlinabat etiam fanSltes Dauid de hoc locoperegrina* tionis exirejdicensif^iduena egofum apudte in terra,eÿperegri-nuf,ficutomnesEatres mei.Etidebtanquà m peregrinus adill« fanblorum communem omniumpatriamfiejîinabat,petensprobti^ itts commorationès inejuinamento remittifibipeccata,prtus^uatn difcederet de yita.Qà enim htc non acceperitremiÃionempecca^ torum,illtc non ent.quot;Mon erit autem, quia adyitam aternam non poterit peruenire , quia ygt;ita aterna remiÃto peccatorum el^* Ideoq^ dicitiT^mitte mihi,'Vt réfrigérer ,priufquà m earn amp;nbsp;plius non ero.
Chry ibftomus de Lazaro Concione, u
Omnia htc diffolue , yt titra molefliam illud y ideas tribunal. Donee hic fuerimies,fies habemtespraclaras:fimul atq^ yerodifi ceÃ'erimui illtîc, nonel^pofieainnobisfiitumpanitere,neq^iom-mifia diluwc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ddem
-ocr page 489-UISSÃ CEI^T. ET.
Idem Chryfbftomus âº
iTlecputemuî nolif,cum illuc yenerimus, tnifericsrdiam effi triiuendamtqut nonaginnif,'Vt yeniam mereamwr accifere^ età abrahampronohii ropet3etÃlgt;loe,età lob,età Tianiel. Dum igi, tur eÃt empuó in manww, plurimam nobtf a^udDeum Ãdudam ^rx^aremw»
Idem»
3\Zf^ enim,qui inprafenti ygt;itapeccata nonabluerit, poÃea imÃilationem aliquam inuenturtts e^^.In inferno enim, ait, quit tonfitebitur tibi: tÿ meritb. Hoc enim ef^^ tempuf cauearum,t^ tonfli^itum,tircertaminum:illudyerbcoronarum,retributionumi amp;priemiorum.
Theophyladus in Matth, cap, 2j',de fatuis virginibus.
Toà 'vitam illam,non ei^ temptapxnitendi amp;nbsp;operandi:pro-* Wile Domimti dicit illts:'N.eÃciQ quot;Vot.
H,ec ör complura aUa,quie adducere,Ãoput effet,pojÃem, pra-^ ^^'t^^tiÃimorurnfPatrumteÃimonia, ignem purgatorijitaextin-ante Gregorij °lvlagni tempora, qui primus ilium tgt;ehe-^entiflatu attendit, yix^autx quadamftintillulx emituerint, tarnen do^Ãimi quiq^ Ãriptts Ãtt extin^as oppreÃferunt, l^Ãdeat ergo Fabrum, qui fe Fatrum teÃimonijs bunt ignem re-^tcenfurumÃerat,
^edditat aliquti:Ende ergo Turgatorium, tantopere cum di-cjr FatrumÃriptttpugnans,exortum ffà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qvüs Dia-
ââ^ttrumpriffiM bunt ignemÃufflauit amp;nbsp;attendit?
^tiat igitur Ãudi^us LeBor , femper fuiffe ignem aliquem f^-rgatorium, fidnon eandem omnium de bot fuiÃe fententiam» yt in inuocationeÃanBorum tempora atiurrate diflinguenda-^^^iqt^emadmodumÃipra audiuimui,ita in tontroueÃa de Tur-
3 gatttfi^
-ocr page 490-(trnîTM CLASSIS, he ni.
frtnw annisChnjïi adcÅlos afcenÃonemreU'e de purgntnni JenJu docuù. Ãlijs trecentu Anna pAulatim yera fentenM AdulcerATi cÅpit nec tAmen prorjm corrupt a fuit. To^ j ê^ccen-rox AUtem Annas pnrgAtortu mirabili â^etAmorphoÃtranfmuti-tum,amp;ex hocprxÃnttfecuîo, in futuru feculum trAsUtum
T)epttrgAtorioprimorum trecentorumAnnorum,fcribit^fquot; truf primo CAp. priori epiÃolx. Hune, induit, ud breue tempif AfÃith in yurijs eicperimentts ,ÃopttsÃt,qub e^cplorAtioÃdei 'n-Ãrx multb precioÃnr Auro, ^uodpertt, amp;nbsp;tumen per ignent iatur,reperiatur in luudem amp;nbsp;gloriam amp;⢠honorem,tum citinrc' uelubitur leJuA ChriÃus. Et CAp. 4,. ChuriÃimi, ne mirewini, ⢠] dumper ignem ê\plorAmini,lt;juieres ud eieperimentum yeÃri Ãh perinde ejuuf nouum uliquid yobts obtingAtiimoin hoc quUcof^'quot; jörtes eÃis uffli^ionum ChriÃi guudete, yt in reuelAtione glorix eins dem gAude Atü eicult antes. T)e eodem ptirgataiüip^^ Chri/luA ydticinaturâMar. Omnü homoignefalietur.
Q^anquam atttem omnes, qui pie 'vixerunt ,tnde à primo man-di exordia, in hoe igne multaperpeÃi fint,qui nbsp;nbsp;durabiti'vfq,
ÃnemmHndi,iuxta illud Sapientix nbsp;nbsp;Inpaitcü y bead, in mid'
tü bene diÃonentur ; quoniam Tietts tentauit eos, tir tnumit H' los dignos Ãe. Tanquà m aurum in fornaceprobAuitillos, amp;nbsp;holiiam holacaufli Accepit illos. Et 2. Tim. j, Omnes qui pc lut yiuer^in ChriÃo hefu,perfecutionem ptientur. Tarnen ille nunquÃm yehemetiâ arÃt,quam primü tiltspo^ ufieÃoni ChriÃi tretetü Annts. T,Ãuarunt enim amp;nbsp;flagrarut in ecclefia de' eem crudeliÃimxperfecutiones,quibM yltra decies centena milh* hamtnttm abfumpta funt,qui omnes ranguinemÃtumproper cot^ feÃione ChriÃiprofuderut,et faliti faTi funt, fedÃc tAnqper iÃi^'
Qg^tiefctinqj igitur ErophetiepPfalmi, ÃipoÃoli amp;nbsp;Eatres, de igtii amp;nbsp;eieamine ignis laquuntur, intelligunt ignem tribulation!^ in bai
-ocr page 491-CJKOms Vf/SSÃ. Cà KT. Vé
}}ac terra, non fi^itium ilium ^gnem purgatorium Ãih terrât âPoJleaçiuà myeroignM ille,dimno beneficto,per QorJlMitinum pijÃtmum Imperatorem, altquacum reJhnOtts erat f^dejiapaceac tranq^llitatefruebatur. Epijcopipaulatim fiebant fi(uriores,et cum leBione quot;Bibliorum coniungebat etiam Ethnico-gt; ^^mlcripta,amp; cum primts philofophtca, Elatonicd^quod apparet tutUMlegeti opa Origenùsgt;Hieronymijj^uguJî.CbryJ()jî.et alioru»
Ik temporibuf 'nixit Eufebi^,qui deprteparatiorie Euangelùtf quot;ftritatts lib. 12. cap. 3. teJlacur,Elatonem in Gorgia de Eurga-torioquodd jctibere. Eurgdtur,inq,t quicunj^curabiliter pecca-^ut^doloribuijCir hîc yiui,amp; apudinferot mortui.Hxcfuitprima fiintillapurgatoriji^ttam Epifcopi mature opprimere et eictingue^ fe debuiJîet.Eirum ipft (licet aliq, êic ignoratia)hunc igniculu fo-fisriic^donec tadem in flamma loge latej^ omnia depafcetem erupit, ; 7rimnmenim perÃiafum i^ts erat,Elatonem fiiam philofi-I ab Ãgiptiis zsr Hebrats accepijji,acproinde non omnino à quot;^tro aliénant ejfe .Qupmadmodum Hteronymits in prologo Gale-
Eufebitts in lib.u. de demonÃ.Euang. cap.zo. ybi Tla-â j tmts librum de anima citât^non obfcur'efatentur.
Treinde, opinio de Eurgatorio rationi humanx yaldèplauÃbilts tfat.Cùm .n. Elatonici agnofcerent animam hominü eÃe immor-fâiletn,amp; quot;viderent tarnen quotidie animas à corporibits fepararif tb' m aliudleculum migrare, at/f^ ignorarent reÃrreBionem corpo-» ^tw^nonpoterant ex iudicio rattontsÃta aliter colligere^ ^uà m taiemfutura ejjèt defun^orum conditio,in altero illofeculo, ^ut nhotpraÃnti cerniturquot;.quot;videlicet queadniodum in hoc mudo tria {âtnt hominum genera:alij honeÃi et inculpabilestalij peÃimi, qui gladto cr capitalibits fupplicijs cohercenturtalij mediocres,qui to-i lerabtliter peccat, amp;nbsp;ciuilib''pcents caÃigantur ad emëdationem^ ttaputabat animas hominum boniruet pioru migrare in cotuber' niu Deoru^ maloru quot;vero tt improborü animas detrudi in Orcu ad{
Tlutontm,
-ocr page 492-CLASSIS, DE ni,
Tlutonem.QM autem tolerthiliter '^el( yt ifji lo^uehantur)c^â ralnliterpeccitjênt,eos in 'yrùa doloribuf corporis, it a poà mortem doloribM anima cruciari amp;purgari. Htncille Etbnicorum tam Gracorum quà m âE^mânorum mos, offerendi anniuerffriA JacriÃtia pro mor tuts, de quibiu apud Ktrgilium 6. Ãneid. amp;nbsp;Ouidium t.FaÃorum inuentes.
Tertio. QmaEccleÃa ChriÃi exgentibtts tir ludais colletant â¢Vnum populum coaluerat, amp;nbsp;ytrtj^peculiares quofdam ritits amp;nbsp;quot;YetttÃas confitetudinesÃcum adferebant, quas nonextemploF' terant relinquere amp;nbsp;abijcere ( inter ^uas erat commemoratio ée-funUorHm,amp;facrificia pro mor tuts,apud Ethnicos yÃtata ) Eff-Ãopi ex bona intentione multa Ulis concedebant, ac multas etiatti adiaphoras ( yt ipff quidem put ab ant ) ceremonias adChrifiiadà tnumtransferebant. ITam amp;nbsp;,A.poÃoli, omnibuf tarn Ethnici^ quam ludxis faili erant omnia, yt omnino aliquot faluarent. gt;⢠Cor. Et Eutychiantts Epm. Fontifex, ludaorumac Etbnico-rum confueta racriÃcia,primitiasq^ffugum , inpium amp;nbsp;Chrifli^-num,fua quidem opinione, cultum conuertit, yidelicet in Offertorium 'Miffx,yt author Tlatina,
Qtmq^ iam antea, DionyÃo,Tertulliano cir Cypriano teflibu^i commemoratio defun^orum in a^ione cÅnx celebrari cöfueuiffèt, Epifcopi tantbfacilius ChriÃianis concefferunt, yt anniuerfartas commemorationes eir ÃacriÃcta pro defunEbis facerent :non proficient es fectituros errores eir idolatriam teterrima: altoqutn mtd-to egiffent cautiw eir circumffe^ius. Veruntamen Ulis tempori-ius nunquam publice determinatum decretum^ fuit, effe altqtiem infuturoÃculo ignem purgatorium ,ysq^ ad Gregorij atateni', fed dâffutatiue tantum de Eurgatorio incÅperuntEatres fentett-tias inter fe conf err e,eir yltro citroq^ dt/ferere: AlijEurgatorium effe certoÃatuebant^contradicebant alij. ,A.lij inmedtorelinque-bant,
-ocr page 493-\nssÃ, ce ut. tl ^7
Ãij^endentes fuam de hac controuerÃa fententiam. Id quod ^^Ãtmomjs/upra atat^ perÃexinun.
C^tsrnmqubd Ãacrificiapro mortuù ab Ethnicü origine tra-dixtmuf, id j^uguÃinwfÃo calcula comprobat. Sermone
d( Sandln, ^dirort inquir, cur apudquoÃdam inÃdeles hodie tarn i^rniciofus error increuerit, yt Jitper tumulos defunSlorum cibos
la conférant, quaÃc^efÃe de corportbM animx carnales ci^ boi requtrant. Epulas enim amp;nbsp;refeSliones caro tantum requirit, Ãgt;trituf autem amp;nbsp;amma hts non indigent. Earare aliquM fuit tharte dtcit,quod ipà deuorat,quodpreÃat yenm,imputâtpieta-^^â¢OJJate ergb,fratres,ab hocgentili infdelitattf errore. ^nimx
fanBx, qux in boc feculo aut per yitx innocentiapurx funt, *i(tpoenitentîxfatufaibtonepurgantur, à Saluatore noÃro recipi.
Ktitur, ör cum eo eÃe credendxÃnt ,Ãcundum ^^oÃoli diifum : Q^Ão diÃolui,e2r e]Ãe cum ChriÃo.
âPofiquam yero quot;Dolores EccleÃx inciÃebant, negle^fo certif Ãma yerbo T)ei,quod clar'e docet, duos tantum tn altero Ãculo fta-^ tw eÃe, beatorum fctlicet amp;nbsp;damnatorum : eir tn hac duntaxat yita eÃe tempusgratixpoÃquam ergo incipiebantÃe incerto Eur-^Atorio diÃutareÃatis amplafeneÃra Diabolo apert a erat, mox tx incerto certum extruendipurgatorium. E^ enim mille arti^
omnem mouet lapidem, yt aut yerbum Dei clam corrum-Jgt;at,autprorfus ex corde eripiat. Sic initio matre noÃram Euam deceÃt primo certum mandatum Dei in dubtum yocans ( ne forte fnortamur )poÃeaplaneperfuadens, non modo non morituros ip-Ãs^yeriim etiam Dtqslimilesfuturos. Tta ex dubitatione t^iugu-fiint öquot; aliorum (forfan yerum e^ ) certiÃimam fecit afÃrma-tionem(certe yerum ePf. ) TLam, yt Faber ipfe laBitat,quorun- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjt»
dam animas deÃunSiorum â\liÃx facriÃcio expÅnis ereptaseÃe lu-tulenter affirmât Gregorius %lagnits, Dialogorum lib.i^.cap.i^.
6quot; J 5. lt;gt;ige ergo, quia Fabrum nonpudet,aniles fabulas Gr ego-Ebb rij
-ocr page 494-^m'Tà CLJSSIS, DE VIL EI^OT^ r'ij allegare^ nec nos pigeât 'Smam amp;nbsp;alteram hue adjtribere, quot;Vf omnes ttan jsimum figmentum Eurgatorij intelltgant feilore abominentur,
Gregorius quot;Magnus Dtalog.lib.j{.,iap.-^^. EafcaÃits huius floliixJedps Diaconusmirxjan^itatts yirfuit^ eleemofynarun maxime operibui ya(ans,eultorpauperum amp;nbsp;contemptor htcineacontentione^qua inardeÃcente ^elofideltum inter tnachum atq^ LaurentlumÃa^a eÃ, ad EontiÃcatuf orduie La»-renttum ebgit^ eir omniumpb^^ 'vnanimitate Jitperatits, inÃa tarnenÃententia nbsp;nbsp;nbsp;ad die/ui exitusperÃitit, illum amando att^
pra:ferendo,quem EpiÃoporu iudicioprteeÃeÃbt eccleÃareÃnault» Hicitaq^cumtemporibiss Sjmmachi Ã^poÃoliceeJedtgt;s EraÃlü eÃet defun^us,eiitsdalmatieamftretroÃtperpcÃtam damoniiicti^ tetigit,Ãatimf/Ãanatws f. Eo^ multum y erb temporis Germano Ãapuano EÃÃopo, MedieiproÃalute corporis diilaueranti yt in jlngulanis thermis lauari debuiÃet. Qui ingreÃits eaÃent thermas, prtediElumEaÃhaÃum Diaconujiantcmamp; obÃqnt»- [ tem in calortbus tnuenit,id//p 'vià Vehementer extimuit, amp;nbsp;illtc tdtw virÃaceret^ inquiÃuit. Cui Ule reÃionditiTro nulla aliai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
cauÃa in hocpeenali loco deputatusÃm, nià quia in parte Lauren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tij contra SymmachumÃen/i. SedquaÃo te ,pro me Dominumde-precare.j4tqj in hoc cognoÃces qubd exauditusÃsÃhüc rediens mt non inueneris. Qua de re vir Domini Germanns Ãe inprecibut Ãrinxit,amp;poi^paucos dies redijt, Sediam diUum EafchaÃiM in loco eodem minime inuenit.Quia enim non malitiaÃd ignorafi ria errorepeccaueratpurg aripoi^ mortem à peccntopotuit,
Idemlib.4.. Dialogorumcap.!^-^. Feelix EpiÃopus à qitodam vita venerabilis Fresbytero, qui vÃq, ante biennium vixit, amp;nbsp;in Dioceà ÃentumcellenÃs Vrbis habit abat, atq^ Eccle/iie quot;Beati Iohannis,qua in loco,quidicitur TaurianaÃtael^prteeraf.cogno-«iÃtÃe aÃerit,qubd idem Fresbyter in eodem locoÃ
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hd«
-ocr page 495-UTSSÃ. CEKT. yi. pS
quot;Vdpnres nimioifacittnt^quoà es corporü neceÃztas exigebat^ . conjuejtemt, Kbi dum die quadamf ui/Jet ingrejjitf ^inuemc ^ueniiam mcognttum ytrutn adjùum ob/equiumpraparatuniiqui Ãi d;pedibm calciamenta abjiraheret, yejltmtntaJuÃiperet, amp;nbsp;fxeunti de caloribuiJabana pneberet, atq^ omnium mmijierium (nm magno famulatu perageret. Qim^ hoc fxpiwfieret, idem T^resbyter die quadam ad balnea iturw intra femecip/ùm cogi~ tans dixtt: V\ro zllt, qui mihiJ'olet tam deuotiÃime adlauandum tiifequi, ingratui apgarere non debeo ; fed aliqutd neceÃe es^ ei fro munereportare. Tunc duas fecum oblationu coronas detulit. Q^i max yeperuentt adlocvmj)ominem inuemt^atqj e^ more eius tbfequio in omnibus yfus e^f. Lauit itaq^, amp;nbsp;cum iam yefiittu 'rxilufet egredi,hoc quodfecum detulerar obfequenti fbi '^iropro binediElione obtulit ^petens quot;vt benignefufciperet, quod epigratia tbaruat^s oferret. Cui tile meerens afflitlipsqj reÃjondit: ^Adthii/ia quare das TaterlâIÃepants fanEbts efÃ, ego bunc manducare non f eÃim.Ego ecenim quem uides,huius loci Dominus aliquandofuit fidfro culpis mess huepoEf mortem depittatu^ftm.Si auiem mi' hifrafiare 'vis ,omnipotenti Deo pro me oÃer hunc panem, quot;^tpro feccatis meis interuenias.Et tune exauditum te eÃe cognofee^cum hue ad lauandum yenerts,1;^quot; me minime repererts.Inquibus ''ver-â his difbaruit, amp;nbsp;ts qui homo eÃe quot;videbatur euanefeendo innotuifj , quiaÃiritus fuit. Idem'Xtero Tresbyter hebdomada continua fe pro eo in lachrymts afflixit ,falutarem hojliam quotidie obtulit^ üâ reiierfis pbE^ ad balneum , eum iam minim'e inuenit.
ex re , quantum proÃt animabus immolatio Ãacra; oblationtSf o/lendttur, quando hanc amp;nbsp;ipà mortuorum Ãirittts à yiuenti-bus petunt, eä'Ãgna indicant, quibusper earn abfoluti yidean* tur.
Idem lib.q..DialogorH.cap.i^e[..T[eqÃocfilenduputo,quodaEîu m meo miniÃerio ante hoc trienniu r^iniÃor. Quida namq^ 'l^do-quot;Bhb z nachiit
-ocr page 496-CLASSIS, DB VIL V-chuâ lujîtn nomme j medtanalt ariefuerat ïmbutw, qui mihi ut eode'')v'J.onaÃerio conjticutoJedulè ohjequt atq^ inaÃiütitf tegritUquot; dinibM men excuhare conjue,.erat. Hic itaq^ languore corprif frteuentm ad extremum dedublm e^^ . Qtt in ipjaJua moleÃi^ Ãatergermanui nomme CoptoÃn Jeruiebat, qui ipje quoq^ nuW M hacyrbeÿer eandem medicinx artem temporale 'rgt;itajiipefi^^^ Jè^tatur.Sedpradiblin luÃm^ciim ïam je ud extremumjeruenià jecognouijÃet, eidem CopioÃojratri juo, quia ottultos nes aureot haberet,mnotuit. Q^dnimtrumjratribus nonfotuit cielari,fed fubciliter indagantes, atq^ illiui omnia medicamentaperÃrutan-tes,eojdem tres aureos intienerunt abÃconÃos in medicamine. Q^od mox,-iigt;t mibt nunciatum e^,tantum malum de fratre quinobiÃâ tum communiter fixerai, tequanimiterferre non yalui, qui^à quia eiufdem mei 'MonaJlerij Ãmjer régula fuerat yt cunbli fratres it a communiter yiuerent, quatenu^ enÃnguln nulla häâ bere jrojria liceret. Tune nimio mÅrorepercujÃn cogitare yel quid adpurgationem morientn facer em, y el quid ad exefHâ jlum yiuentibmÃratribinprouiderem . Treciofo igitur eiufdem ^onaÃerij âPrxpÃto ad me accerÃto dixiiVide yt nulltn exfraâ tribtnÃe adeum morientem iungat nec Jermonem conÃolationti eie cuiuÃtbet eorum ore percipiat , fed enm in morte conÃitwut fratres exquiÃerit, ei juin carnaln frater dicat : quiaproptef Aureos quos ocultatos habuità cunBn jratribw; abominatusfitj^t foltern in morte de culpajua mentem ipÃus amaritudo tranjuerâ beret, atq^ à peccato quodperpetrauitpurget. (jim yero mortth wfuerit , corpu^s illius cum fratrum cortgt;oribus non ponaturt fed quolibet inÃerquiliniofojfamfacite, ör in ea rorpin eitn pro-ijcite.IbiqjÃuper eu tres aureos,quos reliquit,ia^ate,omnes fimul clamantes : quot;Pecunia tua tecumÃt in perditione, ó'Ãc eum terra operite. In quibin ytrifq^rebm, yna morienti,alterdyeroyolm prodeÃefratribus yiuentib^^ yt amp;nbsp;illü amaritudo mortn à lulpa
-ocr page 497-MISSAL. CENT. Tl. ^.9 Hfilgt;ilemfaceret^et tÃos auaritia canto, damnatto terreret^o,tq^a ^'â^llt;iprohiheret.Quoditafallumei^. Namcumulem Nlona-peruenijjet ad mortem, atij^ofixti fe tju^ereret commendari f^^trihuo^ nulltts efratribin 11 apÃiCM t amp;nbsp;loqut dignarttur^ '' (arnaltifrater,cur ab omnibuoÃatrtbw eÃet abominatuo,indi-â^»it, Qmproanws de reatu Ãto Vehementer in^emuit, attf^in ^^fifitatrifiitta'ecorporeexiuit, quitta el^fepultui vt dtxe-Sedfratresomnecexeademeiuffententiaconturbati, cÅ-ffruntfnguli extrema quaq^ fir vilta, eÿ qux eie habere régula-^^^cr Ãmperlicuerat,ad medium proferre,vehementerqformtda-gt; ne quidapudeos eÃet Vnde reprehendipotuijjent. (um Vero mortem eiuo tarn effent jo. äf/ex euoluti, ceepit animits meM ^fâ(n^ofmtri compati, eiuoq^ cum doloregrauifùppliciapenfare, quod eÃet ereptionts eim remedium, quxrere. Tune euocato *^nfie eodem Treciofo °MonaÃerij mei ErapoÃto triÃü dixi: Diu quad frater Ule qui defunlbts eiî(, in igné cruciatur ; debe-igitur ei aliquid charitatü impendere, amp;nbsp;eum in quantum ^Ãumui, vt eripiatur adiuuare. Tade itaq^ ab hodierna die die-triginta continué, offerte pro eofacrifciumflude , Vt nulÃM 'âânnino prxtermittatur dies,quo pro abfolutione illitu hoÃia falu-non offeratur. Qmprotintts abfeffit, dir diciiiparuit. Ho-autem alia curantibuà atq^, dies euolutos non numerantibus, frat er qui defunlîus fuerat, noCîe quadamfratrifùo germa-^fÃopiof per viÃonem apparuit. QiMm ille ciim vidiÃet, inqui-Ãxit ditens : Quid eQ^ frater, quomodo es fui reÃondit ; Hune '^fhntalèfui,fediam modobenèfùm, quia hodie communionem Ã^pt. Quod idem (opiofitspergensprotinuf indicauit fratribics ^^yionaÃerio. Fratres Verb follicitè computauerunt dies: amp;nbsp;ipà ^lcs ex tit erat, quo pro eo triceÃma oblattofiierat impie ta. Q^m^ ^opiofus neÃiret, quid pro eo fratres agerent, amp;fratres igno-^fÃnt,qttiddeilloCopiofus vidiffet,vno eodernfj tenipere., dum
âS bi 5 cognofeunt
-ocr page 498-{iriKTà CLASSIS, Z)£ Vil. cognofat tilt quidijîi egerant, acq^ tÃi cognofcunt, quid ide de rat, concordantejimulyiÃone amp;nbsp;fairiÃao, res aperte clarvit, quia frater qui dcfunBtisfuerat,perJà lutarem hoÃiam euafit pUcium. Hac Gregorius.
Sed cum femel ingreÃus firn in narrationem tceleÃium, fdf placet, reuelationum de Turgatorio : age proferamus adhuc Vtiu exemplum, plane .^ichilleu telum pro defendendo purgatorio :ex fermone lóo.Dijcipuli, inter ^manenÃs EccleÃte quot;DoHores noit inÃmi. Subuenitur, inquit, animabui cum celebratione âMifäâ rum. Et hoc el^ maximum amp;prmcipaliÃimum fuffagium am-marum. Ende legitur exemplum in yitts Tatrum Ordinis dicatorum. Quad quidamE at er quondam Erior prouinciald terra fanHa, humilts, gratiofus amp;nbsp;deuotus,Je meipop tnatutiM erat orans in EctleftaÃatrum. Cumq eleuaÃet oculos yerfu l^^^â fadem chori, 'vidit ymhram quafiyniusjratris à antis in fordido nigro. Ctimq^ queer er et ab eo quis eÃet, refjjondit : fumfrater talis qui nuper obij,amp; yiuensÃecialitibifui dikHtone aÃriHits. Et qiiarente ab eofratre, quomodofibi eÃet ,r(Ãondit : il/îareamp;durè,quiain duriÃima pÅna debeo eÃe per quindicifU annos. Cumq^ ab eo queereret, quare tam diu tir tam dure deberet f uniri, qui tam religiose, denote cirferuenter yixiÃet, relfondit: Hon quxras hoc, quia fecundiim iudicium altiÃimi, quod aejuifi-tnum eif,hen'e promerui tant am pcenam ; fed rogo te yt milnfidâ-tienias. Qui hoc pro yirihus fuisJaHurum fe reÃondit. Cumq dies illuxijfet,coepit diHus frater pro diHo defunlio oÃerre Deo hojUam falutarem. Curaj^iam confecratam hoÃiam polf eleuettionem in tnanibus haberet, expit rogare Deum qtiaÃfub his yerbis dtcens; Domme leà ChriÃe,ÃSoldanus,qui eà quot;Eex Eaganorum/eneret *Vnum captiuum in quot;vinculiscamerarius eins,qui ci yigintiM' ntsferu 'ijfet.pro Ãeruitio fuo dillum captiuumpeteretfibi ddri,Solâ danus ei dejacili non negaret. Domine non eÃo durior Saraceno-rum Soldano, Camerarius tunsÃm,e^ feruiui tibi per multos an-ms,
-ocr page 499-CJKOâbllS UISSÃ CE'MT. EL ,oo
«ox. Tenes iÃumÃatrem meum dileElu in yincults captiuum,pr(i^ feruieto meopeto eum mihi dart à clemetia tua.Cum dtu ijïa yer-igt;ât eu laehrymió non tantiim Jemel y el his,Jedpluries dtxijjet,pofl multas laehrymas'MiJJamÃniuit. Sequenti yero noEle jlans tn erationefoï^mattitinaS)prxdt£lumfratrem yidit Ãantem ante fe in habitu canduio amp;prteclaro. Et quaÃutt ab eo quts eÃet^ re-/jimJit : EgoJum illefrater qui apparui ttbi hert. Cumq^ qutere-^ eetquomodo ei eÃet, reÃondtt : Bene per gratiam T)ei. TettjHi .n. me à Domino,amp; dedit me tibi: eir tam Itberatw à purgatorio y a. doadfocietatemfanHorumitirÃatim diÃaruit. Et fie patet,qub£i. maximum iamp;printipaliÃimumfuÃragium,quofiubuenitur anima-hits, efà celebratio ''LdiÃarum, Hxc Difieipultts.
Etfi autem multi duhitent, an htec yer'e it a ytnarrantiir gefia [mt (funt enim mendacijs amp;nbsp;nugis non abfimilia) tarnen ego nul-^âttenus doibito, quin omninohteceuenerint. Tradixit enim Chri-fiât!, Ãrre^uros Tfieudoprophetas, qui daturifintpgna magna h^igia. quot;Matth, Et Tauhts '^atitinatur, aduentum Mnti^ futurum fiecundiim operationem Sathanx, cum omnipotent amp;fignis acprodigijs mendaeibu^, nbsp;nbsp;cum omni deeeptione in-gt;
mÃitia in ifs qui pereunt. 2. Theffi. i.
Hue aecedit, qubdnon folum Faber iudieat has eÃe diuinas re-^dationes, quibus opinionem fitam yalidè confirmari arbitratur :â â^trnm etiam loannes Damafieenusfimiliter nugatur infermontf ^od qui fide bine migrarunt,facrts operationibus TuzKorKW» Ixnefiijs multum iuuentur. Idemffaeiunt complures altj. iFec ^'dium efi, ante hac tempora etiam oUm Chriftianis Ãiritus quofiâ ^â^m.apparuiÃe, aefimilia à yiuentibuspetijÃeyyt mox ex Chry-. fiÃomo audtemus. Teftantur eir Ethnici fcriptores, '^t Cicero lib. '⢠Tufeulanarii quafiionu, amp;nbsp;âPlimU'SÃcudus in epiÃola adSura^ ÃeUra yiuentibus apparuiÃe, quee ftrepitu eît tumultuationtbuf f^l^iprisclaras frequentes xdes^ dejèrtasfeeerint, Itaq^ non in, dubi9
-ocr page 500-QK/NTÃ CLASSIS, DE riL
dubiopono, an hx apparittones acctderint, nec ne :Jed hoc qttxro, amp;nbsp;de hoc diÃ'ero, an GregoriM re^èfecerir, credens htjce huij fuper hii reuelatîonibuf nouos cultus exrruens at^ injü-tuens. Erraffe ipfum toto cÅlo, amp;nbsp;imptè egîfje, libéré dico at^ frofiteor.
lgt;lon refutabo atttem nuncÃngulat qua in hit exemple repre-henÃonem merentur,de quot;vita ^hdonaÃica^de âProprietarijs^hoc efl, qui aliquidproprtjpoÃident, de inhumanitate Gregorij Con^ uentualiumÃorum, quafratrem fuum omni conÃilatione deflitu-tum,mÅrore amp;nbsp;triÃitia contabeÃcereÃuerunt,atq^ tnortuum cum pecuniaÃua condentnationi adiudicarunt. Sed duntaxat demon-Ãrabo , quam putrido amp;nbsp;ruinojo fundamento Purgatorium
pro défunt fuperimponat.
'Elamà Gregoritn hat apparitiones hifiorica tantum narmri-one exponeret, tolerabile aliqua ratione effet. Ãtim yerogenerA-lem regulam diHet, eos qui non ex malitiapeccant fedipnorantiA labuntur,polf^ mortem à deliHit fun purgari poffe : affirmetj, bine patere, quantum proÃt animabtió immolatio facra oblatio « nis, quando hanc amp;nbsp;ipà mortuorumÃiritui à yiuentibuf pttlt;gt;^h ^Ãgna indicent, quibtnper earn abfolui yideantur eä'C- boe de-miim à yerbo Dei abfonum amp;nbsp;impium ellf. Expreffum enim efl mandatum Domini ; Elon inuenieaur in te,qui queerat ^eritAtem à mortuii. Dent. i8. Et Efa. 8. quot;Eumquidnonpopulus ÃDeo Ãio requiret yiÃonem f Elum à mortutf potius quà m à yiuôi ^dlegem magts amp;nbsp;adteÃimonium. Et Luc. HabentEto-Ãn ac Prophet as, audiant illos. Si illos non audiunt, neq^ fi quii ek mortuis reÃrrexerit, credent.
En audts ''voluntatem Dei ab ipà Deo, ör '^erbo eiu^s, quo fe nobis patefeett, non à mortuts exquirendam eÿ cognofiendam tffe. Etfi cnim fiirituf fapenumero magnos flrepitus ciere au-dtuntur, interdum etiam in humanaforma eonÃieiuntur, faten-
-ocr page 501-C^KONtS UrSSÃ, CENT. tot
hominum Ã:iritn4 ejje ,iamp; ingentescruà atw in pur-^aiorioperpea(altoqmn TfeM noprohthwjjet tllos conlult:âBonts, lt;iwnt^leges ex main moribtu nata junt ) tarnen certiÃimum eji^ l^irituf no effe animas hominum,JedJJieElra dtaholica amp;nbsp;me-^tijathanx ludthria. l-iominis enimpie in Qhrijlo oldormifeentis anima cum ChrtÃo yiuit in exits, nee ampltuf in hts terris oham^ bulat: Eorum yero, tjuiin incredulitateÃnemyitxtlaudunt, animx,'vn(i cum fathana catenis tenehrarum yinElx, inq^ tarta-^gt;ttnprxcipitatx,in ludicium Jeruantur. âKönne igitur iujhus eÃ, â^tpopulus à Deo Jtto requirat 'Veritatem luxta legem eix tejiimo-^wgt;n,(]uam à mortuis,hoc eEgt;^,ahipfofathana , qui ytpot'e men^ iax fe animam hominis eÃeJimulat ?
Et quid tandem eEÃ^ , quodnosÃiritus iÃt tumultuofi ( quos Lttnures quot;^ocare lice at ) doc ere poÃint ,Jt maxime effent,y tjalso ^redunturÃominum animx î* tgt;lut enim nohis idem Euangelion prxdicahunt, quod tarn antea à Erophetis amp;nbsp;t^ipoÃolü prxdica^ tum e/à ; tum ftn'e nihil opus erat mortuis,ciim fatis multos yi-tîntes haheamus,ex quihtu Euangelion audire licet. j4ut prxdi-tabunt aliudquoddam Euangelion : tum anathemaÃnt. Kam tjui quot;^lofèn amp;nbsp;Erophetas, hoceEi^, legttimos mtntjlros Ettangelij «0« audit,neq^f quts ex mortuis refurrexerit,credet. ^cÃcredEtt niortuis,non yeritatifed mendacio,non Deo,fedDiaboloJeduElo-â ti credit.
Hx ergo Ãunt taufte.quare 'yieritatem à mortuis exquirerenon ^ebeamus. Trimiim,qubd dudtim omnis nbsp;nbsp;nbsp;itas, de iis,qux adfa^
lutem funt neceÃarta,tn jeripturts dilucide amp;nbsp;perÃictie reuelata qua nihil melius certiufue mortui adferent. Deinde, quod incertafunt omnia, quxà mortttisdicuntur, imoyirbfuntpura putamendacia : ciimjathanas eÿquot; mendax tir hcmicidaft. Itaq^ non cuiuis Ãiritui credamus , yt loannes monet, fed probandi funtÃiritus, an ex Deofint, i. /olt;î». 4..
âPorr'o
-ocr page 502-ÃJHNTÃ. CLASSIS, T)E KIL E 1^0
Torro iÃosÃintu^ , de qutlia Gregorun in exetnplufu^ri (omtnemoratps Jcnhtt, non fuÃe animas hominum, necfutÃe bonosÃnritwjedmalos zsr mendaies, ac ifÃÃimos diabolos, ^uiuts flus exjiibÃriftts notts amp;nbsp;in duf s defrthendet,
'Primum.Fingtint amp;nbsp;fimiilant, in alt er o feculo ettam fofihant â^itam eÃe tempus gratta, in quo defunbfi fÅnitentiam agert que ant, Ende homines Ãecurt,multbfeturiores redduntur, it a yt fÅnitentiam Ãuam in futurum yjqjeculum différant.
Setundo, ^uxilium nbsp;nbsp;liberationem animarum non tribuunt
ynuo noÃro TontiÃci lejii ChriÃo, qui J oh is fro feccatts tolitif mundi faÃione fua fattsfecit: Jed adjcribuntfartim fÅrfs amp;nbsp;frf* flicijs eorum,qui in Eurgatorio cruciantur, fartim JuferHittofr oferibui beneÃcijs yiuentium, quilus mortuos frofeqtiuntvr, omnia tafutÃdei nojlrxÃe remiÃionefeccatorüfubuertwtr 'Tertio. TeÃamentum (fhrifii, in quo nobts corftts amp;nbsp;frngni* nemÃuum legauit edendum nbsp;nbsp;btbendum, transformant in frcri-
Ãtium froficiatorium etiam fro mortuts, qui nec edere,n(C bibt' re^nec mortem ÃhriÃi comemorare, nec credere, necgratias agert foÃunt.Qua quam abfurda,quà m à ChriÃi iiÃitutione yjufu-rioriâ Ecclejia aliénaJint,nemo e^^ qui non yideat.
Quarto, (fudeliÃima tniuÃiÃimaq^ cades ex do^rina eiuÃno-dlÃirituumÃecutafur.t. Quicunqj enim Turgatorio, âMiÃtsfro â defuncts, alijsfj dobbrints damoniorum contradicunt , inÃinÃu imfulfuq^ Sathana ab adtierÃarijs immani odio, calumnijsferfe-(utionibtts, exilijs, tormenttSyOmnibusqjfÅnarumgeneribus'^e-xantur amp;nbsp;affligunturfaÃetiam jÃtantum hoÃibus fermittat ^Dominus, morte ignominioÃÃima acerbiÃimaq^ flebtuntur, yt quotidiana experientia teÃatur. Taceo reliquat JuferÃitiones, quas y nd inuehunt amp;nbsp;conÃrmant, de yita '^tonaÃicaÃe nenfof Ãdendoproprium, de Eeregrinationibtts adlanbîorumÃatuasÃe Jndulgentijs 7\fmanenÃbttsde conÃecratts templis amp;nbsp;alijsprop'e infinitif
-ocr page 503-C y! K o s UîSSÃ, CErtT. Vî, (oa ^nÃnitii traditîontbui humante,'verbo diuino repugnantibw, qua quia non propri'e ad tra^ationem de'^lijja pertinent, ad idyndf
Jumui reuertamur.
Quomodo, obficro, Jpiritü^ iÃi ex quot;DeoÃmt, qui tot modis Tieum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y er bum cotumelijs afficiuntfibfcura n t,adultérant,
f truer tuntf OmntijÃiritut (inquit h bann es ) qui non conÃtttur lefum Chriflumin carneDeniffè,ex 'Deo non ei^,fede^^Ã)iritits ÃrttichriÃiA.Iohan. 4. EtÃautemÃiritui ijli non apertts yerbis Regent, QhriÃum in carnem yeniÃe, tarnen fallu ipÃs perneganc yirtutem amp;nbsp;efÃcaciam incarnationit eiu^. âNam quicunq^ docent noflrn mentis autpaÃiombu^ yel bic yel illic peccata expiari, falutem aternam acqmriÃquodJaneffiritits iÃi docent) idem faciunt quodij^qui QhriÃum in carnem yenifÃe negant. liquidem Chriflui idea in carnem quot;venit, ytÃne noÃrti operibits ,JoloÃan-^uine Ãio,nos laluaret,
Torro quodtumultuoÃiÃi IÃrituf ( Germani yocant quot;Ãum-pelgeifler,yel EaltergeiÃer)nonÃnt ammie defunllorumfedmen^ dales amp;nbsp;maligni ffirittts,qui nil niÃmendacium doceant,teÃdtur nobiÃsum QbryÃoÃomus, qui ducentts annts Gregorium âMagnum prxceÃit, multusq^ ptjs tà doHus lucubrationibus bene de EccleÃa meritttselÃ^, Is in ^xapIMatthrei, Homelia 0.^. ita fcribit: Mn quia ipÃos Damoniacos clamare nonnunquam audiÃi:anima talts ego ÃniyCredesf Eirtim hac oratio à fraude atq^ deceptione diabo â lica eli^. Non entm anima dcfunlii elQ , qua iÃadicit ,Ãed Tia'» tnâmyquibac,yt auditntes decipiat,Ãngit. Nec enimpotelQani-tnaa corporeÃeparatain hü regionibm errare. luÃorumanima tnim in manu Dei Ãintipeccatorum y erb polÃ, hunc exitum continuo abduciintur,quodà Las^aro amp;nbsp;diuiteplanum efÃcitur.
Idem de Las^aro eäquot; quot;Diuite.Hom.Et yerb aliude cognoà (lt;is,qubdgra:tiorÃtÃcripturaru ac Erophetarum dolîrina,quà mÃ
Ccc 2
-ocr page 504-gy 1 NTÃ CLJSSIS, DE EIL
à mortuü refiijcùatt renuncientjïlludconfideraj^itodii^tiijjtii! mortutu esl^ijerum ei^: qua âVerojiripturieloqunniur ilocMitt fff 'ûommM. Eroindt etiamji mortuus reuiuifcat, eciamp anâ geht^ è cÅlo dejcendat, maxime omnium cred. ndum jcrtltU' ri4 . Nam ange lorum hertu mortuorum^ariter ac 'ynuentm Do-minu4,ipfe eas condidit.
Ee mox. Ne igitur quxramuô htec audire à mortuif,qult;e )wd-to clariw quottdiè nos docentJacra liter te.
En hoc modo Gregoriits inquietos ijlosJpiritttsprobate dehtiif-fet iuxta Lydium lapidemJcrïpturie,e!!r exemplum yeterum Tiigt;â Horum ecclejix. Nunc cùm magts dogmataÃlatomca,e\empl^ Ethnicorum, amp;nbsp;imperitx multttudints errorem,prxfertim yeto apparttîonesÃ^irituum J^eHarit, quà m quot;^erhurnDei eirp^^tiw^ eccleÃx eicemplumineceÃefuit tales error es jequi, quibus ciim ifà tùm alij feduHi zlr decepti Junt,
Sacra autemfcriptura nd modo docet cauedum ef e^ne morM credamtts: Jed clarè etiam oÃendtt,quare Dominits Diabolo tantum permittat.EtJt enim Sathanas ea eff et '»erlutiaetpotetia, ytprtefiigijs quibufdamÃeHrorumpoÃit nobts eiudere,quafi ani-mtsdefunHorum in terris ambularent : tarnen id non Jemperfr» Jùo libitu et arbitratupotejî:alias indeÃneter omnibus in lotis bor-renda amp;terrifica Ãedlra, profuo in humanumgenus aterbiÃtWO odio,nobis obieHurus efet.SedDeus tatampro nobts curageritjyt »on liberamfed certts limitibus circumfcripta poteÃate ei permit-tat,tit in eicemplo fobis apparet.Et i.Ãet.2.diçitur.Deus angelis qui petcauerdt nd peper cit,fed catenis noHis in tartarji pracifta-tos,tradidit feruatos in iudiciü.Ligatus itaq^ à domino ef^ Satbel, it a 'tgt;tÃsHrunullu,niÃpermittete Domino,qtieat obijcere. Scrip-tura autem caufas duas oÃendit, propt er quas Dominus Sathana inter dum hoc permittat.
Trima eîf, 'tit tententur probentttrq pij, ac diÃantfideliter tonÃdterq^'Verbodominiadhterere^nec 'vllopratextu quatumuis Ãeciofa
-ocr page 505-f^OKlS \nSSÃ. CEKT. rr. 10}.
fiieà ofo fe ab illo dimoueripatiancur.Sic emm Domini âDeut.i^, dicit ; SiJùrrexertt in medio tui 'Prophètesaut ^uiJomnuim yi-dffeJe dicat, amp;pradixerit jignum atrf.portentum amp;nbsp;euenerit quodlocutu^ eii^, amp;nbsp;dixerit tibt : Eamm isr Jequamur T)eos a-lienos,qHQS ignoras, amp;nbsp;feruiamus en : non audtas yerba Proche-, teillun autJomniatorn, quia tentât yos Dominin T)ein yejler, ytpalamÃat,ytrumdiligatn eum,annon, in toto corde amp;nbsp;in tot a anima yejlra. Dominum Deum yejlrum Jequtmini,e^ ipjum timete, mandata illiu^ cujiodite, audite yocem eitts , ipjijer-uïetis, eir ipfi adhtsrebitn,
idee dubium eï^, quinfer ignem huiin tentationn Tiominm fibi feptem millia, hoe ei^, ingentem numerum referuarit ( Im-poÃibile enim e^ eleSlos feduei) qui JJiritibus ijin non credide-tunt,fed inpuro amp;fimplici yerbo âDeiperjliterunt, noÃrn prte^' firtim temporibits, quibin Euangelion diuino beneÃeio rurjtn in lucemprodijt. ^Atq^ hiÃtnt y era EccleÃa Catholic a,qua ei]^ ab-fcondita, netfoterC errare, aut certe nonÃnaliter in errore^er-feutrat : ytÃipra de EccleÃa diSfum efÃ.
lAltera caufa e^, ytpuniantur increduli. ISdam qui yerbum amp;nbsp;mandatum Domini non curant, nee dileSlionem yerttatn reci-ptunt, digniÃimiÃtnt qui omnibtn mendacijs tSfludibrijs Satha-næ êkagîtentur atq^ decipiantur. Hane caujam Paulus 2. ThejÃ. 2.ponit ; Cuius (,^ntichrijli) aduentits ei^ fieundiim operatio-ttem Sathana, eum omnipotentia, estÃgnts atprodigijs mendaci-bus, (ir cum omni decepttone iniuÃitia in ijs quipereunt, pro eo, I quoi diledionem yeritatis non reeeperunt,in hoc ytJaluiÃerent. Et propt erea mittet Ulis Deus eÃficaciam illuÃonis yt credant mendacio, yt iudicentur omnes, qui non crediderunt yeritati, fedapprobauerunt imuÃitiam.
Sic jdchabmerebatur, yt à Prophetis Daal deciperetur, quia I nbsp;nbsp;'Mtchexpio amp;nbsp;yero Propheta nolebat credere. Sie enim Sathan
ipfe ait : Egrediat) epjerojÃiritus mendaxinore omnium Pro-
C cc i phetarum
-ocr page 506-Qrimà CLASSIS, DE Eli.
fhttarum eifti z. Tara. 18. £f E^ech. »4. Hxc iUcif DomtnMî Homode domo Ifra'èl,quipofuerù immundidas in corde Ãto, Ãandalum imquitatti JùaÃatuerit contraf ademfuam, amp;nbsp;rit ad Tro^hetam,interrogans per eum me : ego Dominttf reffon-deho ei in multitudine immitndttiaru fuarum,yt capiatur domM Ifra'êl in corde fuo, quo recefjerunt à me in cunUts idolti fùd.
hiÃint titulo tenu^ EccleÃa.Eâ.muntenim adTrophetas, interrogant O'reffondent inuicem : fed quia dileHionem yerita.-td non recipiunt, tarn Tropheta quam qui eos confulunt,pertniC' tente Domino, d Sathana decipiuntur, amp;nbsp;caci ctecos ducentes, tandem 'vnd infoueam cadunt.
Ita temporibtts Gregorij,Dominui ingratitudinem mundif fcacibips erroribut puniuit. Orientales propter Arriana h«refigt;» ^ahometifno .⢠Occidentales propter Telagianorum hxrefes, (ii' multuofistÃts ffiritibtti, tÿ'ÃgmentoTurgatorij,alijsqj errorib* yexati atq^ puniti (tint. lAonne enim craÃits eäâ effita^ errorfdt, quo totuipene orbtó dementatM , crcdidit pol^ banc yitam efà purgaeoriu ignem, in quo demtim diuinte luÃirite fattsfaciendaÃtt helper miferarum animarum cruciatuij^elper quot;viuentiumÃbfe^' quentia opera, ctimprimtsperfacrificium â^ifja, qute fitufadio à facripcults miilto precio redimenda Ãt Æ Ende rurÃn liqt^d quam quot;vanaputidaqÃt Fabri iaItantia,gloriantts,Tpmanani £(â ⢠cleÃam, eir omnes Cache dram Tetri or dinaria fucceÃione tenetues errare nonpoffè. Flam quid elf errare,à hoc non e^I
Htec iam de Turgatorio dixifà fufjiciat. Flam quteprceterea dieenda effent, de impia TapiÃarum nundinatione,quam per do^'â tna Turgatorij exercent, amp;nbsp;de errore yulgi multoplus impende-tts inÃumentüsq in liberationem animaru exÃHitio iÃo i^ne,qîià m in eÃirientes,Ãtientes, exules, capciuos, xgrotos, (ynde amp;nbsp;inÃâ nitx anima (educuntur, amp;nbsp;y eri pauperes inhumaniter negligtin.â tur) ea nullius hominis lingua Catts eCari pote/l ; thm manife^ Ã'e patent omnibus,yt dsploranda potitts qudm refutanda yideait' tur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de
-ocr page 507-*MISSÃ, CE KT. TI. »04
decommemoratione
piè defundorum in Mifla»
ÃjWK^HäzM tx ijs ijux ha^enw de figmento Targatorij « nobif di^ajunt,plus leBorfacilè colligerepoÃtt, nullüeÃe in jitturofi-ffilo mediu/iatUi eie ^uo defun^loru aninue liberari queant, aepro^ autfuperuacaneum, autfruÃraneu eÃe, quiequida 'nuientib* 1^0 redemptionefeu liberatione illorum lujaÃia,tur,cttm beatorum anima in cÅlts his nonindigeantÃamnatorMn yeroin inferno hù non iuuentur : tarnen ciim Faber nugas fuper Furgatorium ex-^tuUas, magtsquam ipfumfundamentuFurgatortj defendat^non pÃum non ad tneptias ipfius aliquidpro re nata reÃondere.
'Primim Faber de'MiÃispro dtfunilts di^urttsÃxc yerba titu-
lifiu inÃriptionis locoponit :T)e Commemoratione omniü in Chri- Germ fol- iifi. Ãoptè dejunÃorum in KliÃa. Sed moxpropoÃtifui amp;nbsp;inÃituti ob-litus, de Orationepro defunBis, de quot;^ItÃtspro ijsdem, deÃbueni-tndo animabtts defutiElorum diÃutat ,perinde aeà eadem eÃent (um commemoratione deÃnÃorum, qua tarnen plurimum diÃre-fant. Etfi enim ChriÃus amp;nbsp;t^ipoÃoli non inÃituerint, yt in cÅna fiatcommemoratio defun^ortim, tarnen frite iuxta morem yete-rumcelebretur, non modo inÃitutioni ccenanon contraria^yeriim ttiam ytilü atq^ laudabilis effe animaduertitur.
Fatemur amp;nbsp;nos,prifos illosTatres çlt;r Dolores Eccltfix,come-morationem defunSorum in ceena feeiÃe, neq^ opU4 efÃ, yt Faber lamprimiim nos iddoceat : fed eadem forma^eir in eundemfinem, in quem CanonÃeciÃe^negamits. Imo contrariu demonÃrabo,qu 'od non minuó à fe inuicem difideant^quam album riy nigrum, quam lux amp;nbsp;tenebrx. Q^re Tituhts quidem: De commemorationepiè defunllorum ,per Je tolerabilis elf ; errores aute fib boc inuolucro latentes, quos ynd Faber obtrudit,prorÃts funt intolerabiles.
Trincipio
-ocr page 508-i.
CL^SSISDE l^ri.
Germ- fol-11« 'Prtncïpio glortatur quïdem Fabèr, ah ipfis adeo j^poÃolis di' Lat- fol. HO- cretum at^ conflituttim ejje^yt in quot;MtÃn memoria amp;nbsp;prices fiant profidelïbtcs defiun^n. Cuites ergo ^pofiolt teÃimomjs tlludconiâ probat lgt;Inm Fetrt, FauU, lobannu , aut alteritts S' '\lwimt quidem, fed ChryfoÃomits ipfifufiÃcit. ChrjfoÃomui,mquit, teÃa-tur Homelia 6^. adpopulum jdntiochenum. Qmdaudio f ChryfoÃomus efi^ jlpofiolits ? ^bfit. Sedheu^ tufhryfiÃomus ta Ignorât quid lt;gt;4poÃoli (prater ipjorum Jcripta ) deer euer int, con-Ãituerintf quam ipfe Fab er.Fdam quadringentüs annts poà jipo-fiolos yixit. Frobanda e^ ydpoÃolorum conÃitutio,proprijs ipfilt;iâ rum feriptts : aliasfemper incerta manet. Itaq^ cum ^ApoÃoli ona-nia, quceadfalutemfiunt neeeÃaria feriptareliquerint, nulltim yero apicem de commemorattone defunEtoruni incÅna fcripferint) certè necejfaria non e^, yelfaltem efà mediafeu indiffèrens.
Germ- fol.iij- Treinde Faber citât Dionyfium, quem difipulum Fauli appdâ Latin,fol. no- lat,T)ionyÃ;n,inquit,lib.EcclefiaÃ.Hierarthia,tap.7. ritum eunt dejcribit, quo fteerdospro mortuofacrificare eir deprecari Ãslittt^ fuerit.
Qmu autem Faber âDionyfij yerba mttilata,non bonafide,per omnes circumÃantias recenfet, age nos candida integraq^ fide ad-fcribemu^, ex quibuf apparebit, commemoraticnem definSlorum, qualts âDionyfiq atate inyfufuit,Jacrificio'\iifraprorjws adtter-fari. ^tq^ ytinamilia in yfupermanfiffèt,melioremcertèdatnm EceUfite yideremtts,quà m mine aliquot fecultsiFomanerfiitm culpa, yidimtts. Ferba âDionyfij cap. 7. bac funt.
*. Coa^o fan^o cætu yenerandus j^ntifles, eum qui obd'irmiuit ante fanElum ait are inclinans, orationem facram peragit, grattas agens, yenerandamq, dittinitatem laudibtts célébrât, qua dejlrit-£îum e^ iniqtium amp;nbsp;yiolentum contra nos omnes imperium,nosq^ adfua iuÃiÃima iudicia translati fumus.
-ocr page 509-Cy1^:0NIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE^IT. rL toy
2. Tieinceps mimÃri dimnù ïnferta eloquijs yeriÃima de no-Ãra refwreiïionepromijja recîtantes,tonjentanea tantundem quot;Va-lentâta canuntpjaimorum cantïca.Et moxiEorro dm in arum pro-fniÃionum cantica amp;nbsp;leHiones^explicant ^uidem beatiÃimam re-ijUiem adquam jubuehuntur fempiterne, fanEîè confummati lùntifulii^iunt yero, cÿ- ample^unttir yitafun^um, yiuentesq^ freterea ad con/u mmationemfimïlem prouocant.
Deinde miniÃr or um primus Ãnchsiam dtfunldos concele-irat, lumquibits türnuper yitafunBu parilaudationeprofequi-tw Ãiortatur^ omnes, ytfibi ipjis identidem poÃulent le at am in dhriÃe ionÃtmmationem. Ex hds enimforte proficient, cement es eum quifian^'e obijt,miniÃrorumprtedicatione celebrari, yt yerè (onfirtemfian^oru omnium. FortafieÃ^ amp;nbsp;ipÃadfimile defiiderium 'tenient,miniÃrorum officium edûbîi,quà mft beata yerèfoelix w QhriÃo confummatïo.
4. Eofiea accedens yenerabilis Erccfulprecem fuper eo facratij fwiamperagit j amp;pofà orationem ipfi quo^ Eontifiex defun^um Ãlutaty^fito deinceps or dine qui adÃant omnes .Ãrecatur oratio ilia diuinam clementiam, yt cunSia dimittat per inÃrmitatem bumana admiffia peccata defunÃo,eumq^ in luce à atu at amp;nbsp;regio-«e yiuorum, yt in f mbits ^brahte, Ifaac, amp;nbsp;Iacob, in loco ynde aufugit dolor,amp; triÃitia e^gemiiiti.
EoÃremo fuper defun^ofundit oleum Tontifex orati» one pro omnibus fa^a,boneÃo in loco ponit corpus cum xqualibui alijs corporibus fanBis.
Hifuerunt ritus totius aBionis,quam fuper defuncts eo tempore per egerunt.Flecaliquidamplius ex toto eccleftaÃicx Hie-rarcbite libro Faber proferre poterit.
Confideremus ergo has fepuhurte ceremonias, eit conferamut cum °^liÃis Fabri pro defunfits .Fndepatebit quantafit inter ilia iw diuerfitasÃmo eÃlt;r cowrarietas,
Trimiirn
Ddd
^INTÃ. CLASSIS, DF. ni. V
Trimùm emm Faber neq^ htCj^bi de fèpultura agît netfju^iâ rws cap. 3. ybi ordinem cÅnx defcrtbit, yllam mentionemj'acit Turgatorijiâ^liÃarumialiorurmiefi^ragiorumpro mortuü. Qpp Ãine nonÃlentiopraterijjjetyà tum temporis eccleÃte notafuiÃent. Secundo. Età 'DidnjÃj aetatefa^afuît commemoratio deÃndo-rum:tarnen longe aha ratione altoqÃnefallafu:t,quam in Ãico QanonefieriÃolet.Tunc enirn commemoratio defun^orufw^ publica cdcio exÃcris UterisÃe miÃeria huitts yitie in haclacbrjâ marum yalle, de morte, de reÃurreElione ,adiunilis PÃalmoriun canticis huic mat er ix congruentibus.Deinde yita defuniliiFittu-teÃq^ eitis recitatx ac commedatxÃunt:a^xq^ Deogratix,qtiodper ÃdemÃuperatis omntbtts maUs, ytilaq^ demiim ipÃa morte ,pteirt ChriÃo obdormijffet.Fnde yiuentes ad imitationem, amp;nbsp;dtÃideri'* beatx in ChriÃo conÃummationis acÃuturxglorix accenÃfunt.
F ojk ernannt iÃesfuperfunere orationem Ãeu facratam precem peregit, deinde mortuum falutauit,hoce^,yaledîxit ei,cotninen-dans ipÃum miÃricordix Domirii:e^ corpus tandem fragranti olea (quod amp;nbsp;ludxisÃlennefuit ) perfufum, terrx mandari curautt» omnia ex yerbis DionyÃj liquidbcognoÃcuntur.
DE ORATIONE PRO defundis*
\Uretur aliqtiis, quare apud DionyÃum Sacerdospro defun* Ilts oret,cum ynuÃquij^ Ãatimpoif mortem dignum yita ÃM iudtcium accipiat.Fbe quts igitur hoc inperuerÃimÃenfum rapiat, DionyÃus ipÃe ctim copiosetum eleganterÃententiamÃuam exÃi-cat. Summa hxc elf : Ãjim Deus bonisprxmiapromiÃerit, malis yeropÅnas amp;nbsp;damnationemminatus Ãt:adquamyel Ãaluatio-nis y el condemnationis Ãententiam pronunciandam miniflris eCâ cleÃx dattes à domino commiÃÃxÃnt:ideo prxÃulem orationem ili-cereÃper defundo, non quodtÃa oratio (ficut TapiÃxÃentiunt)
-ocr page 511-CMO ^is s Ã. CE âHT. VI.
fit compenfatio amp;nbsp;fatisfa^ioprofeccatü amp;nbsp;pÅnis defun^hfid 'inc Unt^uam interpres tudtciorum dùiinorum^amp; quaji Cancellariin Del, tudicium Dei de defun^opronunciet amp;protnulget, amp;nbsp;iuxta töum ChriÃt Ioan. zo.Qwrum retniferïti^peccata,remittuntur tl! amp;c. de'ftin^um propter pietatem fuam à pÅna abfoluat, amp;nbsp;wittat injinitm â¢^hrahadn qtiietem,pacem amp;nbsp;JalntemJ'empiter-«4«. Itatfj hæc oratio Sacerdoti^ fuit quafi fententia abfoluto-l'ia, qua teÃatus nbsp;nbsp;nbsp;DominumpromiÃam beatitudinem er eden-
tiiusyerè preeÃare. Ende amp;nbsp;oratio illa nonpro quouis defun^o^ fedpropiein ChriÃo defun^tt fieri tonÃeuif.yocaturq^feparatio, eó quod Ãdeles in coelumfinÃdelesininfernum'magnofeparati interualio, mittantur.
Clt;eteritm quod reliqui Chrifliani, quifunw eomiratifnerant facerdotem ordine Ãnguli defun^um falutarunt, hoc e^y fxtremum yaledixerunt ,êÿ: ardenti charitatefailum e/Ã. Età iwiunüifuerunt gemitta quidam, yota amp;nbsp;precespro mortuts, ^wputarunt tarnen haeratione defunBo plenioremremiÃionem peccatorum aut tolerabiltorem damnationem impetraripoÃe(etC' iamantea Deo pro ipÃs gratias egerant, quodin beatam quietem aterna beatitudinü ipfos fufeepiÃet ) fed yoluerunt eit tijaritate illos fua oratione quaà in ceelum deducere. Sicut frequenter mortuif, de quorum tarnen falute minime dubitamui,à quando mentio illorum incidityprecari folemns, yt féliciter ad yitatn (Cternam refurgant.
Slic amp;nbsp;'Veteres quot;Patres inter du in funebribM concion'.hu^,pro de-fundù Deo gr alias agunt,ac pro ijs orant.Ãmbrofitts lib.i.EpiÃ. ad FauÃinum, quem fuper obitu germants acerbo dolore meerente confolatur. Hxc inquit,adtempus quidem erepta nobüs,meltorem
l iltc 'vitam exigit.Ttaque non tarn deplorandam, quam profequen 1 damorationibusreortnec meeftificandam lachrymis tuis,fed magif 1 iblafiwibus animam tiu^ domino commendandam arbitrer.
Ddd z Idem
-ocr page 512-QJflNTÃ. CLASSIS, DE 711. ET^T^OT^E,
Idem in oratione funebri fu^er morte Theodofij Imperatorii* Abjolutw igitur dubio certaminé,fruitur nunc anguë memoriit TheodoÃtts luce permet iia,trani^udltt ate diuturna, amp;pro ijs,^M in hocgeÃit torpore,munerationts diuinxfruShhtesgratulatw,
Et tarnen poÃea hiec yerbaÃibijcit'.Sed tu folies Domine inue* candies es,tu rogandies ,y[ eum in filijs repnefentes. TuT)e* mine euÃodiens etiam paruulos,in hac humiiitate faluos facito Ãerantes in te.Darequiemperfeélofiruo tuo TheodoÃo, rejuie, quam praparaÃi fanges tués .Illô corniertatur anima eins ynde defeendit, ybi mortes aculetim Jentire nonpoÃit, ybi cognofiat mortem banc non hominisÃnem eÃe, fed culpa;.
Et moxiDilexi yirum, amp;nbsp;ideoprofequor eum ysq^ aheg'io* nem yiuorum ; needeferam, doneefletu lt;amp;precibies indicam^i' rum,quo fia mérita yocant in montem Domini finéliim,ybi ennis,yita tfÃ.
Ger fol -t't-Lat. fol 11 ;â¢
tAudes ^mbrofium perinde loquentem,ac fi nunc pfritnùmfi^ fletu fuisq^precibies Theodoflum in requiem amp;nbsp;yitam (CternM inducere yellet,cum tarnenpauloant'edixerit: Fruitur nuncluce perpétua,^ tranquillitate diuturna zirc.Fnde liquet, JmbrofuM pro aternafalute Eheodofj orantem,no dubitaffe, imo yero totam ecclefam confolatum eÃe^quodin xternam beatitudinem recepties fit.Q^modoigitur Faber FapiÃicamcommemorationem^Ãcn-â Sîorum,yt dieprimo,feptimo, trigeflmo amp;nbsp;anmuerfario célébra^ tur,ex oratione Amiroflj de obitu Theodofij probarepoterid
Simili Ateflimonia reperiuntur in orationibies funebribus amp;nbsp;Epitaphijs'Bafilij, ')\[a':^ian;!^eni Hieronymi yqubdmemwiatli defunSîorum non iudicarint e/Jè cultum Dei amp;nbsp;adiumentum de* funSlQrum,fedlaudem quandam amp;nbsp;commendationem ipforum,AC doclrinam ô* conlblationem yiuentiiim.
Qmdautem Faher eliy fanon de m;moiia dcfun%rumfentiüd Initib, Sacrificulus nullam publicamfacit commemorationetn aut orationetii
-ocr page 513-cENOKIS MISSAL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n. ' toTâ
ow'tQnem laudatoriam de morttiüi nec habet concionem yei cor-^e^oria yel conjolatoriam adajlames:Jed Jecreto tantum recor-defunEborumlUetji grattas agit JroJalute illorum) nec ora-hwihtifÃiis Jrofeqmtur deducitjj tllos ad yitam eeternam ,fed ffitfumit tanquam mediator re conciliar e ipjos cum Deo jamp;ex ditänii erijere , Hxc enim fiint yerba Qanonts: Memento T^ominefamulorumfamHlarumJjtuarum(htcJ'acerdos nomina ^fun^orum H. nbsp;N .Ãcum muÃitat) qui nospreeceÃerut cum
Ã^nofidei, amp;nbsp;dormiunt in Jomnopacts : ipjïs amp;nbsp;ommbtts in Chrijîo puefcentibus locum refrtgerijy luctSiCäquot;pacts yt zndulgeas depre-(amwper eundem Chrtjlum Dominum noJlrum.lt;-Anien. Hane feecattonem Faber amphjicat,amp; quantumpote^,eicornat,dua-lgt;!ts Qillechs,(umpro yiro,tumpro famina dcfunAaineforJanSa (â npculus marempro fiemina, aut yice yerfafæminampro mare (X i^nipurgatorio IÃerettcum tarnen in ChriÃo lefu neq^ raas neq^ ÃminaÃciprajertim in altera illa yita^in qua erunt ficut Angeli Dei.
Quafo autem tCiquam ridicula el^ iÃaprecatiol^ Orat Sacer-^ à 'iSyytp)ominuslocumreJrigeri]JuctSi amp;nbsp;pacts indulgeat ijs,qui gt;â0s praeeÃerunt cum JtgnoÃdei, amp;nbsp;dormiunt in Jomno pacts. Sed beus tti,fiinÃdedeceÃeruntÃinpace dormiunt,Ãin ChriÃo quie-fiunt,cur orasJlulte,yt ip/ts detur id,quod iamdudu babentiâAut, num certbÃts, eospro quibits oras,omnes inÃgno fideinosprteeeà iÃl' Si incertua fis, oratio ex fide no erit,fied ex dubitatione,pro-^nde Deo placer e non poterit. At qui non mirtirn efà Jacnficulos fiofiièin ChrÃo dsfunSFs orare,c}im proChrÃo ipfô in Canone âHijfie deprecentunyt Jiiprà audiu mtts, Hos yero cum Chrijîo dicimm iJltsiFos neficitis quidadrretis.Iohannis,/]..
â Hic atitemyociferatur Faber:HonpoJJiint,inquit,MiJoritur- G'quot;' fâ' tedatum ejfixere,non reA'e agere Sacerdotem,dtim in MiJJÃ pro defunSlts omnibitsprecatur, amp;c.Sedquidhac yociferatione optts ^^'^()Cum orationempro dejundtsÃo tnprecto reltnquamits,reijci^
Ddd 3 entes
-ocr page 514-QîflKTà CLASSIS, DE VIL EE^E^ entes tantiim idohitricitm/inetndn quempreces diri^unt. Verbtt oradontspro defuncts ejua Canoni injertajùnt.ferè eademfunt en yerh^ Dionjfijj^mhrcÃj ChryJcÃomi.SedÃnis longe dwerÃü ed^.Eatres enim oraruntpro defunEtsdoco ahfolutiontô rum aEionK,amp;in confolationem exhortationemq^Ãdelium adbic ÃuperÃitum. ^liÃarij yeroorantproipÃstanijüam ^lediatores, yt jiia interceÃione lie Turgatorto liberentur.Sic enimÃiib OÃer^ torio^conuerfafacie erga popttlu^exhortati Ãunt f^ellatores'^iÃ'^ pro miÃellts ammahttstOremits dtle^iiÃiim Domtnutn Deuprofiâ deltbtis défunt ;,lt;juorum depoÃtionem,yelÃeptimumjtrieeÃiMiW) aut anniuerjarium dtem , hodie commemoramits, â¢gt;[gt;t omnipotent Detus reÃieiat noÃras interceÃiones,amp; bona opera, amp;nbsp;liber et eo! eie ergaÃulo Eurgatorij. Et Faber ipà dotet orandum Deum, quot;Vf Ãdehum ammabus tmllo futuro Ãculo pÅnts adhuequibuÃdaob* noxijs,propitium ac miÃerieordemÃeprabeat J)oc elÃ^pcenas dementer remittat,Hoc,hoc nos tanquamÃaerts literts eir yetufib* rum eccleÃarum mori repugnans Heplodimw atq^ damnamut : yf Cn fo\-ii6-Ãpra inÃne tertij errortsÃanonisprolixiw diHumÃiit.Etimpn-Lat-fol-iitf- mendacium eÃ,qubdÃanBa ChriÃi EccleÃa plus milleqnm-gentis anntspro defuncts orauerit, hac qujdemÃententia gt;nbsp;amp;nbsp;bot fine,quQEontiÃtij bodieq^proilHs orant.
ANIMABVS DEFVNCTO-rum fubueniri non poflè, fubfequenti« bus opehbus viuentium»
Ger- fol- tij- TripliciapotiÃimnm opera Faber recenÃet,quibus defundi ad-Lat- o ^^^-jdnari ACÃbleuari queanttpreces^eleemofynas, etÃaeriÃeia lit precibus modo dtEum ell^.de(acriÃeijspoÃea dicetur:nune de E-leemoÃnts aliquidagamus.llon autem Fabro nbsp;TontiÃeijs ideo
â¬urie e^ Eleemofynappepaupeubus^eegrottSfyiduis,pupillis amp;nbsp;aditt-
-ocr page 515-r^TSSÃ, CENT. TE io8
«Uttenii litbumiatunSedhoc curant,y t Tra:fentia,Erlt;cbeda,Ex-,triceÃm!U,anmuerjaria, tota denitj^ %liÃaru cX-^iwaliumnundinatiofrequentïorfit amp;locuplettor. Sicenim Fa-
mquinTd^m Chrijtianapietate dignamfactunt, qttt eic amore Germ fol- iji. amp;nbsp;commileratione apudSacramenti admintjlros ( â^ijÃarioi ) z^Lat-fol-nS-ffficiunt ,ytpro amicM ipjorum yelJeptimut, y el anniuerfariu^ ^Jes,aut entsmodi quipptam agatur ,prafertim cum id eorum ne~ ^Ãitas (in purgatorto ) amp;fraterna charitasflagitet. Et alibi ^Acerdotibui hocprecium^tanquamjlipediumfrjlentationii fute, iure debert ajjerit, iuxta diElura Chrijh : quot;Dignw efà operariui tnercedeÃiaiet illudFault:Si nos yobtsÃiritualiaÃeminauimits, »um magnum ed^,Ãquot;veÃra carnalia metamusf
Quanquam autem prima facie apparent,Fabrum paulb 'nrba-»uti çÿ tolerabtlius loqui de bonis operibun,qua:Ãuntpro mortutf quam yeteres SopbiÃas ( 'Vocat.n. tantummodo adiutnentum et Ãbuentionem, nonJatisfadiionem) tarnen alibiÃeipfumprodit, »m mintts quam cateri iudicet,ea eÃeÃatisfaSlionem expiatio^ nempropeccatis.TeÃantur,inquit,Ãripta diiiina,per mi/ericor-^^'^â^^'^^^Ã^' dumamp; EeleemolÃnas,impetraripeccatorumyer,iam.Qui,aitem twtendit,EccleÃam l^manam cum fuis Fralatis amp;nbsp;T)oiloribits errare nonpoÃeihi autem docent Eleemojynts mifellas animas no nodoredimifedetiam fenÃbiliter reÃci amp;nbsp;cibari: non dubium eà quin Faber ideÃntiat,ytcunqÃucatis eir fubtilib^ uerbis Statur,
lacobus de Foragine in Lombardica HiÃoria, de commemo-tatione ammarum ,oÃenfurus Eleemofynaspro defunSlis, qui in '^ita mediocriter boni fuerint,oblatas, eÃe in expiationem eorum (fic emm loquittir) hancfabulam récitât ; Quidam cum in quada npe argentumfoderent,Ãibitb rupes cecidit, eirfunditits cunSlos extinXit. Fnus autem eorum fubttts in quodamÃnu ipÃits rupis mortem euaÃtÃnde tarne eXire non 'Valuit.Fxor aute illius eum ifuniliieXiÃimans,omni dieipà ^liÃam celebrarifaciebat, et
panem
-ocr page 516-^[â¢KTÃ, CL JS SI S, DE EIL V fanem ynum amp;nbsp;yrceum yini atm candela quoîidiè oÿerebat.Cut Diaboltcs imitdenSfper très dtes continuos eïdem informa huma-na afparuit, eir quo renderet requifiuir. Cui cùm illa Jui itintrü cattjam exfonereedlle aiâ¬Ãgt;at:âHolîfruJlra yexari,quta iam quot;Mif fa célébrât a el^ : eîrfie illa tribut diebtts quot;^iffam intermifit, nec ipfatn celebrari fecit. Q^dam autem poî^ hoc in fradiSa rupe argentum fodiens, quandam yocem audiutt de fubttts djcentem: Elanépercutias,quia capiti meo imminet magnw lapü.Ciim aU' tem ille tremerâ¬t,amp; adhanc yocem audtendamplurimos conuo-caffetdterumfodît, fimilemyocemaudiuit. Tune omneipropi w accedentes dixerunt:Qutf enim es tu^ Qifi refiondens dtxit: Tlan'efaeiatis,quiamagnw lapis quafifuper mecadit.Quià U-terepodtentes^eir adeum yjq^peruenientes, eumfanum amp;nbsp;wcolu-fnem extraxerunt.Et fcifcitantes quomodo ibi tam diu yixiffiet, dtxit, qubdquolibet diepanù ynus, eit yrcens yini, eäâ candela accenfa, nifitantum tribus diebus, fibi oblatus fuit. Qpodyxor eins audiens ^'yehementer exultons, agnouit quod fi oblatione fiiapuerit fuflentatus ,täâquodDiabolus earn deceperit,ne Hits iri bus diebus 'Ldiffam cantari fecerit,
Hacfdbella 'iKdonachi amp;nbsp;Sacrificuli totifiere orbi intpofiMrimt, quemadmodu Sacerdotes Delis fi^gi Dahylonio. Tam enim no curarut efiirientes amp;fitientes animas,qità mnô curorut yittentes pduperes,fedfuo tantum yentri eir abdominiprofiexerunt.Qvp-tidiante enim oblationes culinam ipforum concubinarum miri-ficèfouerunt eif auxerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
2don refutabo fcripturis errorem palpabilem, quem ipfapoteà ratio nbsp;nbsp;communis fenfus refutare. Dan. 14. Sed,qui)dcaputef^) nbsp;nbsp;;
ofiendant ,filtitid ifiam ftie fubuentione,fiue fiatisfaHonem pro defun^is,aduerfari articulofidei noÃree de remiÃionepeccatorum) amp;nbsp;officio Domini noÃri lefu fhrifii.
Confiât enimpeccatoru coram Deo iufiificari, non meritisfo
rum
-ocr page 517-UISSÃ, CENT. TI.
^ifgt;nojgt;erum ^aÃionum ,Jed ex mera gratia,perfidem inChri^-fiofti} 'Rom.ï.A.. Ephe.z. Namli iu/litia ex Lepe elE. Chri/lui faudra ef^ mortuitî Gal. 2.
etiamfi homo pro fieipfio aliquidmereri pojfit ( y tJol et f^Cpturapdclibttt mercedempromittere ) tarne» certumell^,eum fiofi habere fuperfiua mérita pro alijs.Tt doeet ChriÃus inparabo-de decemyirginibitf,âMatthäi 2âj. Eti. Pet.^, Itjiutyix filtiabitur.
Etytmdicim'epoj?ibileeJJ'et(^uodtarnenequaquameÃ) ali-merer iJalutem,pro yiuentibuf ,qui adhuc fitnt inflatugra-tarnen hinc nonJequitur,mortui5 etiampromereripojfie. .^utfi mortuM aliquid finbuenirepotei^, cur nonpotiiti Jub.-^enietipfits meritum ChriJli, quam opinâtaijla bona opera homi-qua partim coram i)eo tmperfeHaJuntÃicente ChriÃotStfe^ sentit omnia,qua debetis, dicite: fierui inutilesjiimus. Luca.\7. Martim fiunt yana amp;nbsp;frujlranea,eo quad ab hominibtts inuenta fxcogitataq^fimt .'^Matth.iq.
Excipit Faber:non ea ratione,inquit,mortutsfiubuenimus,quaâ ft in illofuturo ficulo quicquampofiint mererifimulenim atq^ ani wacicce/^it'e corpore,ynd merendtÃatu^sfinem habet: fed,yt ani-nie expÅnèt futuri ficuli liberentur.Tult aute hoc dicere cu ficho-IÃicis-.InpeccatoJpe^ari duo,culpam tirpÅnam:culpam remit-it per abfiolutionem Sacerdotts. pro pÅna autem fattsfaciendum lerjoluendiimq^ ejfie aut proprijs aut alients operibus, aut htc in ierrts,aut illic j« Purgatorio.
Gtm âVeri)Jiipra in Clajfi de tApoflolis ,friuolam ià am diÃin-Sionem de culpa örpanapeccatorumfiatts refiutauerim,nuncplu-fibus fuperfiedeo,progrej]furtif adtertium opus, quo defunblts fub-neniendum ejfie Faber docet.
*hdtjfia facrifitioÃngulariter animabus in Purgatoriojuccurren-dnm ejfie,Faber quinq^ SophiÃicis amp;fiallacibus argumentisprobare ftntendit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£et
-ocr page 518-ÃVimà CLASSIS, DE Err.
CnriÃm mortuw Ju pro peccatu yivorum et mortuoriit 2. ludas '\lachabieju duodecim milita drachmarum arge* tl pro occijis ohtulertt.
. Quà ddejHii^i adhitc membraÃntJJiricualts corpora^acprctil^ de charttatù communione nobts coniun^t atq^ detiinèîi.
jf.. Qwd dejun^orum quorundam ammte apparuerint,affr-mauerintjj, je %liÃteJaeriJicio 'ex pcenu crept as eÃe.
5. Quod prifci Ãatres inde ab Jdpcjîolorum temporibus IvlijÃis celebrarint pro dejundlis.
Ex his omntbiu conclttdit,Sairifitium ^MiÃle animabiu ejÃe à latioamp; auxiliojnfuturotllo Ãeculo.
Ger-fo!ri^.Ji7-lat fol iiy.iig-
Et de primo argumento primiim dicamits,Faber malicioÃi qMâ dam Sophijlica ytitur, objcurts yerbts ita balbutit, ytdjpcik JuÃenjüm ip/tuf aÃÃequi.Hoc tarnen yelle ipjum arbitror.
Eadem el^ yirtits ür ejÃcacia facriÃcij âMiÃa^qute fuitbe^ Ãix in cruce litatie.
HoÃa autem cruets operatur remiÃionem peccatorUi tarn W' uörum quam mortuorum.
Ergo idem operatur facrificium â^lijÃa.
'\laiorem huntsÃyllogiÃmi Faber hoc loco paucis amp;nbsp;obÃtirts yerbtsponit.^libi auteprolixe diÃutat, età inter Crucis amp;nbsp;'^ià ÃeÃairiÃcium aliquibus in rebus diÃimilitudoÃt,tarnen '^nam amp;nbsp;eandern eÃe ytriuÃq^ yim tlsr eÃicaciamÃo quodidcm corpus Chrtâ Ãi in %liÃaadÃt ac Deo patri offeratur,quod in cruce ohlatuÃuit.
Quia yerojupra in fineprimi errorts CanontsÃe diÃerentijs amp;nbsp;proprietatibâ* cruenti incruenttÃacrificij, copiose diÃerui, le* itorem ilhic remitto^i^st âivlaiorem SyllogiÃmi Fabrilts Ãc réfuta* tum yolo.
âMinorem SyllogiÃmifui,qubdvidelicet ChriÃits pro peccatif *sgt;iuorum amp;nbsp;deftmÃlorum mortuusÃt,multts yerbts Faber cenfir* tfiat exÃriptts Eauli Iohannis ex Erophetia Zecharia.
-ocr page 519-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE.KT. rz tio
5ï,lt;^ lt;iïitem tUud negetf Q^ntum enïm ad i^fampêr Ji pajiione actinet, efficax fane ef^ ad expidda totiuó tnudi ï^lt;^caca,Ji modó eatn Derafids omnes reciptanr. Mam deddfemet-^fionprecium redemptionis pro ommbitf^yult^^ omnes homines
âld agnitionem 'Vurieatu yenire.x.Tim.z. (faantd ^â '^^yiihtacem amp;efficaciampaÃion^/fe^lat, certumefiamp;hoCy ftoii : nor tunsft non tantum pro xjt credentihus ,qui his temport-riprafnti feculo 'ygt;iuunt,yeruetiampro illis^quiiam oltm in filt;itpromÃi '\d.eÃtlt;c, aut po^ reuelatu Euangelton in fide exhi-\4fiia obdormierut. Hocfenfu non nial'e dicitur: (fhrtfiupro amp;nbsp;mor tuis pafiùm efife. Imo pro illûs etia^qui nondu nati Jitnc.
Sm autem Faber effcacta cruenti Sacrificij eb detorquet,qubd ^lipnbus applicetur amp;nbsp;fubueniati «0« in his t err is,fedpof morte ^mnnt ipforum infuturo feculo,perperam fentit. Et inepte citât tffubanx yaticinium cap. ÿ. Tuquo.j^ in fanguine T fil amend emififii yinlios ruos de ïacu, in /juo non eif^ aqua. Mifienim ^atriarchx ante mortem ChriÃi dcfunlli, iani tum cnm adhuc in ftrris 'Viuerent,morte ChriÃt redemptifuifieott (agntts enim occi-fis ab origine mundi,Mpoc.f^.)nifiitem hanc redemptionem âS'era hde tn yenttirum fernen muliéris amp;nbsp;.gt;ibraha,Ãbi ipfisap-fiicuilfent (.^4braham entm fifi/jj eius yiderunt diem ChriÃi, amp;nbsp;lauififunt ) cert'epoiif^ mortem Jùamtam non redempti fuifiènt fer yiHima Chrifli eix Limbo,quà m non redemptifunt crcteri in-i^eduli.Tempus enim dfienfandi ôr appltcandifacrificium crucis in hacprxjenti yita, non in futura. Id quod fuprà de Turga-torio audiuimus.
Sed efiofan'e,qubd efÃcacia pafiionis Chrîfli in futur 0 fecuîo de-tnitm mortuis appîicari pofiitj^t Faber npinatur,cur nopotitis fit-crifiiio crucis,quant fiicrificio quot;Mlifiie hanc efficaciam tribuitiCiim fateatter ipf ex cap.^.Hebr.Chridu aternam redemptione morte fua imienifie.adut num efficacius ei^ âédifia; q Qrucisfacrificiumf
Eee i Certè
-ocr page 520-^IKTÃ. CL JS S IS, DE riL E
Qrt'efequetur tandem,Deutn ynicoJacrificio Ãhrijli^ro mortiiif non reconà liatum eÃe ,fi ad h ut quotidianum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facr'tfià um
neceffarïam el^^ Jt^^ hocpa^o,propiciatiopropeccatts mortuo^ rum non erit facrïjicium Chr 'tjîi in truce,fedfatrïficïum ChriÃi in '^ijfa.Jcproiride non Chrifiuf, fedquot;^lijjarinf erïtpropitiator amp;nbsp;recontiliator mortuorum . Qwdautem hornhilius,quidinpafio^ nem Cbrifii tontumeltofu^ diti aut topitaripotei^^
Exfalfii i^iturpræmifnfalfam infert Faher tonclufone.Si, n, diÃenfatio facrifcij à Chriflo ipfo,flio Dei,in trätepera^i,no ex^ teditur in futuru fetulum,quomodoper ^iffam, quxpurüptnm fgmentumhumanumcÃ,mortuti meritum Chrifli applitahttur?
Gei' fol-131. nbsp;nbsp;Setundum Fahri argumentum,ex z . â^achahteorum Ȕ . j
Latfol 118. extru^um e^, ludas quot;^achabxM duodecim millia dragmasatquot;â nbsp;nbsp;(
gëti miÃt lerofolymd ,oÃcrri eas ihi pro petcat ti mortuorum,^ in
Lat £ol nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cetiderdt.Si erg(),inquit Faher,profuit illùs ohlatupro eisar*^ i
° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gfntum,ndmulto magts 'rgt;fui,tonfolationi,acfalutifidelih^ dfan*
hîds eritpreciuhuittf mundi, nembe corpttf amp;nbsp;fanguis fhriÃijijni-ifn totum ille mercatui eà amp;nbsp;redemit mundum ,quiepro dlisin '^^ff oÃeruntur?
I^eÃondeo, Frimum,puidde author it ate lihroruifiorufentien^ du fit,tum non fint Canonictfiprà de inttocatione Sanhlorudidum efi.Itatf^ liter et nohit totum argumtntu Fahri ynittf digituli cte* pitu explodere.Sedage,contedamut 'rgt;erameffehifloriam,amp;^^n-lifier de ea cum Fahro dfieramw, an %lifi'lt;epro defunëln hint (⢠uincipofitnt.
Secundà .tJuthor illiiti lihri,quicuneij tandëfuerit, narrat nU-du faSlum ludx â^achahxi,fQrfan ex hona (yt loquuntur) inteti' tionefufteptum,aut expraua quadam confuetudine,quales multn ÿs temporih^apudludxos irrepfirunt. CertiÃimum .n.eÃÃl^ofen ludxoru Legirlatorem, tîim m defirihendts minutiÃimts quihtnqj f ritihtts (qui inter du nohit ridiculi 'Ttidentur)exaCltÃzma dtligen^ tia 'gt;ferfetur,ne Dnurn quidem '^erhulum precepijfe defacrifican' do
-ocr page 521-CyîNONlS %nSS,E, CENT. TI. nt m^rtuù:neipromififfe,quod ïta.ÃcrificiA mortui yÃti illorum expient.
^^fâxcjinprobacn nbsp;nbsp;Canonic^ libr^ ytter^ TeÃameti(qui oes
quot;^gt;lt;1(0 yetuÃioresÃtnt quot;Machabieoru hiÃoria) cum totfunera, cîa amp;flmges ingtntespopuli 'Dei recenÃantur, nullu tarnen ysq e}cemÃu,quod defun^ti Ãtbuentumfuerit JubJequentild* ââ}ftibnf, QMre ciun ^lachabxtis olationem fuamÃne yerbo Dei (xemÃofacrarumJcripturarurnÃecerit,incertum efi^ an reEle blt;^erit,z^ an Deo ià a oblatio placuerit.Nec moramur, quod liber â^â¢ichabieorumfaElum illud commendet^tanquam fanElum iamp; fa-^are,cjim amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facinus yitttperio digniÃimum approbet.
T^rxcerea^neq^ â''MLachabaitf ipfe,neqj author libri,ex hoc exempla l^'tceiituÃacitiquaÃomnib.idem imitanduÃtÃednudd duntdicat ^iHoriam recenÃt,amp; laudat [udam,quod de reÃirreElione mortu-â^ââity^uie turn non mimes qnhm hodie contemnebatur, bene et pra-(lür'eÃnferit.Et yt maxime ludas eÿ HiÃoriographtespræcepttî ^â 'ile condidijjèntitamen eÃÃtÃolummodo humana lebc^nec noui fed '^(terisTellamsti.Età .n.ludas eximius HerosfuerittUon tarne '^ropheta fuit.Itar^ quot;yrtprxceptum jlbrahiS datum de immolanda filio^nos na obligat ^niÃÃecia'tter idë nobès à Deo iniungatur. Sic ^iulto minus Dcemplum Indie,'Verbo amp;nbsp;mandata carens,nos ad i-»ntatione obflringit.Eegibius.n.non exemplts iudicandu eÃ. Imo, uiiimÃ\'lMhAitetesfuo tempore in yeteri TeÃamento iuxtapra-iijitum Domini pro mor tuts facrfcafet, non tarnen nobis Chri-^lAnis in nouo Teftamenta idem faciendum eÃ,nià ChriÃianis ludæi feri, nbsp;nbsp;à ChrilltaniÃno ad ludaifmum relabi uelimtes.
E^hemeneer alibipugnat Faber, '\diffam non eÃe facriÃeium iSiua Leuiticum facerdotium fediûicta ordtnem %ielchifedech,ut fuprà in cla fe Frobhetarum audiuimits. Nunc yero conatur nos taptiuos trabere fub fernile iugum legis,dum contendit nobis fa., triÃcandum efepro martuisà uxta ordinem °h4achabæi.Sed heies tn,C!ena dominica eEQ Sacramentum noui Teflamenti, non yete-Eee 3 ris.
-ocr page 522-QVIKTÃ CLJSSTS, T)E FIT.
rif. ^rum i^itur yfum eita non iie yerert, fed êgt;i nouo Tefla-tnento enquirers amp;nbsp;inuejîtgare connenie.
Terttà .lgt;Iullaesl^fmilïtttdo amp;nbsp;ionuenïentia iwer oblado-nem quot;^vLachabieiiamp;jacrificium 'lvlijfs;ctim lUicargentum,hic corâ ptcs tirfanguü Chrijii oferantur.i\[ec ejl neceffaria conJequenM: j^nnimabtn fro/uit oblatum argentum ^lacbabxi: ivlulto tM* gtt igtturproderit ibfitfacrificium torportf eir fanguintt Chrifli» 'Nondum emmprobauic,nec firobarepotertt, argentum iflud aniâ mabiif defun^orumprofuijje. Saterdotibu^ quidemprofuit, jui acceperunt: non autem animabuf, Ac etiamjïprobet, argentum âM.achabceiprofuiJfe occifis, tarnen hinc nihil alutd euintet, ^uùm petuniam in quot;^ifjapro mortuii oblatamprodeffe dfun^it. Si .n. pro argent o c or pits et Jangitinem Cbrijïi fujiponat ,iam ^llogfmuf quatuor terminis confiant claudtcabit. Aliudenim efi oblatio ar-genti,aliudohlatio corporis eä'fitnguinis Chrifti.Aaronprofedoamp; popultcs in deferto, amp;nbsp;lerobeamprimus quot;Bfic Ifia'èlis,cum 'vittdot aureos erigerent ,fimili argument adonis firma decipiebutur. Sit .n. ratiocinabdtur: Si placet T)eo infacrtfcijs,'vitulus producent cornua yngulas, ^uanto magisplaccbtt â^itulus auretts in honorem amp;nbsp;cultum eins infiitutusi Exod. ji, cr j. quot;i^cc dif?imilis erat Saulis radocinatioiSiplacuit T)eo Abrahami u cede quin^^ T^egum reuertentis oblatio decimarum ex omni genere prxdtC,placebit etiam oblatio exffolips Amalechitaru.i.Sim.iCi, Quidautem adhxcErophetaiâ filonfacies inquiunr,quodtibi bo-num 'Videtur.Ec: %liltor e^ ob:dientia,quà m yiSlima.
Sed hxc,proh dolor, efi illaEpmanenfiiim Helena. Hec duo-decim drachmartl millia it a fulget amp;nbsp;corrufiat in ociilis omntu âydiffariorum,'vt his non aliter quam folaribus radijs ê^cxcentur: malintq '\dilfaspro defunSlis quoue iure quaiie iniuria retinere, qutim duodecim drachmarum millia,hoc efi,nummos,qui inâKîifji offerri folent,amittere. Sed de htsplura inferius,cnmde Simonie ^liffariorum dicetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A.rgu-
-ocr page 523-UTSS^ CEJ^T. y/â m
'^rgumentH tertium fro def endendeExequiahbufj Faber ex condiciombitsfjfiritualts tor forts Chrtftiamp;tha-mutuxj^ua eiitsdem corforts membra tusn yiua tu mor^
*'^lt;igt;fibi inuicem deuinEiaJint Fideles,tnquit,omnes, tarn ytui ' fo[ ^fun^t ynum corf us June, cm us corforts cafut Chrijius ef.Fleqj
ritus at^^ chant acts illud vinculum, quo interfef deles in hoc Sâiritali cor fore,et inQhriÃo left t otites myjiici corfortshtiuts ca^ ffe conneiluntur,'Vel if fa morte dtffolui tredendii.Quare ficut nos enterrés Sanios in cÅlts fro tntercefione amp;nbsp;auxilio tnuocamtts ùorantfro nobts eiccharitatetita defunBoru animte nos taquam f^nfratres inclamAtt^tferemini mei,miferemini mei,faltem yos ^rnici mei.Ttaq^ nos quot;viciÃim ex charitatefro iffisfrecamur, eos^ ^(rfmrifitiu °}^iffx imméritée mortis Chrtjlifarticifes reddimits.
T^mitto le^oremadea,qult;ie Jùfrà in fexto errore (fanonis de ^Wocatione San^oru dtfferui,quousqj officiu charitatis cum inter '^iuostiim inter defun^os extendatur.Si enim Feati in exits fro-}ter charitatem fitam, qua nos frofequuntur, nequeunt noÃri a^ ^udDeum interceffores amp;nbsp;aduocati effe, multo minus nos miferi feccatores in his terrisfrofter charitatem noÃram er^a defun^ ^os fofumtts effe mediatores tär interceffores coram T^fro ijj^ qui in Furgatorio effefutantur, net eosfer °M.iJfe facrificium intmeritce mortis ChriÃtfartitifes reddereiFiam offtium media-torts inter Tfeum homines foU ChriÃo conuenit : amp;nbsp;afflicatio tneriti eius conÃatnoÃrafide,dum adhuc in his terris fub temfore gratia yiuimus.
s Q^a quarto loco de apfsaritionibus Spirituum Faber in medi- G« fol-umprofert,fupra cum de Furgatorio diximtts, prolixe refutaui- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
tnttstadqua LeBorem relegamus.
^dwnto etpoÃremo,Faber pro defenfione 'Fliffarum Fxequialiu, texit longum cacalogum Fatru^quos oes teflari affrmat, corftts fà nguinë ChriÃipro mortuis offer endum,amp; Exequias per age-
-ocr page 524-QTINTÃ CLJsSIS, T)E Eli.
^as eÃe. E^l^mdeo :Fa[efnur Tatïes ccenAcelebraÃe^non tantiitn Jiiperfuneribwpie defunllorii,fed etiam lupcrfepulchrt4 quot;^larty-r um,qui propter nome lefu ChriÃi fanguinem Juum profuderunt, Step'e tommemorationem eorumrepetierunt,ytJeptimo,triccÃ-mo,quadragejimo,amp; anniuerjarto dte.Qua autem jententia,qMâ ueÃne idpecertnt,aliquottes oflendimw,'yie Qenturia.-^.m confia tutione FÅlices Fapte.(enturia.6. de Inuocatione /anFioru,amp;dt Commemoratione defundforu.Quos locosfludiofus Ltdior conjulat.
FloupoÃum tarnen omitere,qutn candidoleHori â¬xponam,t]Vlt;i Ãaude esfdolo Faber teÃtmonta FatrumdeFliÃts exequialibiK adducat.i^bbas SpanhaimenjisÃe EccleÃaÃicisfiriptoribtts,mâ dit duosfuiÃe Flonachos,quorum yterq^ hannes DamaÃtenus ye-catttsfuerit.Trior yiixitjùb Imp.Theodofiofecundo.Aino Demu ni ^e^o.hot el^, t^o. annis ante Gregorium Flagnum. ToÃerior fub Imp. Leone tertio, annoDominijio.hot ef]^, 130. anniipefl Gregorium Flagnu.Qmcquidergo in operibw DamaÃ:eni nttur,deÃibtiemendo animaitts defundloru, idpoÃeriori buic T)tiâ maÃceno adÃribendu el^,prxÃrtim cum alleget Gregorium, qui precibt^elxÃacriÃcijsÃits Imp. Traianum ex inferno Uberauerit»
Faber autem yt teÃimonio Damafcenimaiorem autboritatem conciliet,adfcribirpriori DemaÃeno, quem ait yixiÃe annoTe-mini 35gt;o. Hec dubium elf, quin alia mult a yietuÃis Tatrihuf rribuat,qux à recentioribtts conÃdla, täxfub nomine yetuÃierunt Tatrum ad ftabiltendos multos error es obtrufa funt.
Heinde Faber in allegatione Tatrum magts Ãedlat numerum teÃiu,quam ipfam yeritatem.Qitat enim de fubueniendo anima-bits defunIloru,Tatres quatuordecim, non minus quam trigefies. Et ybiiunq^ tantiim commemorationts,orationts,adiumeti,pro de-funllü,mentionefaciunt,Ãatim cÃÃdenterinfert,FliÃasexeqtM-les pro defnnIFs peragendas eÃe. Sed meminiffe debebat regulte il-Utts HialellictetHonfit plus inconclufione,quà mfuitinpra:mifip
-ocr page 525-â¢gt;âi3sæ,. cent. ri.
^fquanquam nonnulli ex EatrïbM fateancur, pro defunSüi alt ar is offerendum effé, tamennequaqu'am cum ffnà unt 3 defunUos per facnjicium carports eir fanguinis in '^Eiff'a atm Deo reconcUiartt cir expÅnis Turgaeorij li-Hoc enim Tatribits nunquam mmencemyenic. Sedin ^^^(ionibuf funebrihus egerunt Deogratiaspro defunT-Sy nbsp;nbsp;ora-
'^^^^tpro '\)iuis, 'Vt iffiad communiotiem illorum perueniant. ^^^tereainfunere obtulerunt eleemo/ynas pro fuÃentatione mi-ffCsrum EccleffiS amp;pauperum ;ac inpublicam confeffionem con-E^ationemjjffdei ,fimul yna, cuenam Dominicam Jump/erunty ^'â^taChriÃitnÃitutionem. Hiec^ercitia omnia eÿfingula in [Tijtturis yocanturfacriÃcia. Faber aucemperfallaciam Ã.qui-'^^^atiomd, communi yocabulo facriffctjÃmper ytiturproÃ)loJa-^^ijicio corporis fanguinis ChriÃi in Tiff a, proredemptione fi-^diutn defunEborum ex Furgatorio,
'Non minoriffue inffcitiaÃue malnia, wtf nbsp;nbsp;nbsp;nK^Sfi id ,
fftmortuis,Ãc interpretatur, quaÃoblatio facerdotis^in Tiiffa ^Wundem yaleret, acfi ab ipfis mortuisfier'er. Heec enim yer-^^(froâ\d.artyribus yelpro Ãdelibtts defunSlis ) apud yetuÃoj BatresnonÃgniÃcant, proredemptione defunClorum , fed, pro l^atiarum ailione amp;nbsp;honeÃa commemoratione illorum.Sic Fauhcf â⢠Cor. tAlioqui quidfaciunt ij qui bapti-^antur pro mortuts^ Ãlt;^mnino mortui non refurgunt i' Non hoc y ult, ChriÃianos pro dÃunClis eir incredulis Ethnicis aut Catechumenisnondum bapti-\atis bapti^ari (fic enim bis baptffatifuiffent, primiim pro fe, deinde pro mortuis) Dicit autem Tetr us : Tiapti^etur ynufjuiJ^ *feflrlim in nomine left (ÃhriÃif^dld.i, quemadmodum amp;nbsp;ynuj-qdifq^pro fepeenitentiam agere, credere, eirfdem confteri debet. ^edhtc ei^ fenfts Failli : Chriflianos fiper fepulchris dfanClo. turn bdpti'^ari, in fgnum fidei de reftrreà ione mortuorum , F ff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quatn.
-ocr page 526-CLASSIS, 7)EinT.
quam it a Ãrmiter tendant, yt quaà dtgitü illam demorÃni* rent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
It a quot;Patres in primitiua EccleÃa fu^er funeribtts amp;nbsp;Ãepulchris wortuorum cÅnam qnoq^ interJeJe diÃribuerunt, yt Deo grattas agerent pro Ãoeltcipiorutn in ChriÃo obdormitione, amp;nbsp;yt pnbldt (onÃ[erentur,à ynum adhucpanem amp;nbsp;ynum corptts eÃe cum de-Ãundts : adiundusprecibits,yt inputura yita communioni illorum aÃÃociari dignarentur. Htmc ritum Patres yocarunt JacrtÃttunt LuchariÃiapronsortutf, ebqubd in nomine eäquot; comtncmoratioM ipÃorum,Jed inÃolatium ac Ãrmamentum Ãdei yiuentium Ãn Ãolebat. Hon enimÃuitpriuatum quoddam yniitsÃacriÃiuli negotium,ÃddiÃenÃatioÃeu diÃributio integra cÅna inter omnt* membra EceleÃa, luicta inÃitutionem ChriÃi ; yt tcÃantur om-nes circumÃantia loci ex Cypriano allegatL
Ac durauit mos ille inprimaua EccleÃa yfq^ ad tempora Cbry-ÃoÃomi amp;nbsp;iAuguÃini, quibtts demtim diÃutari cÅptum e/à gt;nbsp;yquot; trum âMiÃaÃacriÃcium deÃunHis etiam in altero Ãculo Ãbatnt-at. Hondum tarnen habitumfiât pro dogmate EccleÃte, yÃq, tempora Gregorij Trlagni :Ãcut ordine in Ãex Ãuperioribus Cen-turijs oÃendimttf.
Habes,pie Ledor ,Ãptimum Canonts errorem, Ãuper totus PapatM cum omnibus Collegijs, quot;I/lcnaÃerijs, (japellanfit
PrimiÃarijs tA.r,niuerJarijsfiindatus e^: quem, tan-qit(im horrendam idolatriam,Ãugient omnes, qui-bits religio amp;Ãalttspropria cura nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; at
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãrmiter inÃtÃent prima inÃttitutioni
ChriÃiiamp;yÃuipuriorts EccleÃa.
Q^odquiÃecerit,ab omni , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;errore Ãr deceptione
tutus erit.
GBauHt
-ocr page 527-CâUO^^IS UISSÃ. cent. Tl. tJ4
' Odauus error
Canonis»
QV'od Canonpe^egrina lingua legitur,amp; quide tam fubmijja y^oce, yt ab aÃanribw neq^ exaudiri neq^ intelligipoÃu.
hl hoc err ore duofunt yitia. Tniim, qubdQanon inperegrina ^ ignota lingua apud Germanos legitur. ^lierum, quod tam Itdmiljo murmure muÃitatur, yt etiamfi in yernacula yninà EccleÃite lingua recieetur, tarnen à circumÃantibus perci-à neqiieat. qua; autem ytriufqjlit origo,quantaq^ coram 'Deo abo-^niMio, ordine exponemus.
Agathon eins nominis i.amp;E'apa 8i. circa annum Domini ^7Sf.celebmrifecitfextamfinodum(onÃantinopoli, in qua To-bannes TortuenÃs EpiÃopus,etlegatus Tapie,primus in EccltÃa ^râecaâ\4Ãam Latine celebrauit, omnibus qui aderant appro-bantibus ilium l'acriÃcandi morem, amp;nbsp;qui aliter jentiunt, à redo ù hmeÃo dÃcedere. Tide Tlatinamfol. 8d. fx hoc igitur tem-}^re cÅptae^^hffa etiam apud esteras çÿ- barbaras nationes, latine, lingua non ybiuis intellecla, haberi.
Sed d'e origine Iecretlt;e fcribit Gabriel Diel in expoÃtio-^(Canonis Led. l'y. Litera.D. Ãatts horribile exemtolum. Fer-tur, inquit, qubdcum antiquities publice amp;nbsp;alt a yoce Ãanon di-teretur, omnes pene per y Cum ilium Ciebant, ör in plateis amp;nbsp;yi-C!S ilium de cant ab ant. Tnde ciirn quidam Taftores in agro pane ÃTâ^lapideinptÃto Qmonem dicerent, adprolationem yerborum dorumpams conuerfiis efà in carnem. Ipà autem igne de ccclo acerrima dtuino iudicio ÃuntpercuCi. Tropter tjuodCandi Tatres Ãatuerunt, yt de cxtero Canon dicereturÃibÃlentio,
' Pff
En
^iüTà CLASSIS, DL VUL
En habes LeSlor, ynL amp;nbsp;Latina Jeer eta tmjjaortafit» Jiwmodo autem hac conuen.ae lumfrima injîùutione Ceenlt;e,ttim exemflo frimitiua Ecclejia, lum tfjîs Eoncijieumdeiretts, (unt communi deniq^ ratione ,deinteps ordtne oJL ndemtn.
Tolerabile ejjet, °MiÃam apudl^manos in Latina lingua lebrari: bat entm antiquities ^manusfuit yernacula tit materna lingua. Qua licet poÃe a per bar bararum gentium inanÃones, Cotthorum, Vtndalorum, Gr Hunnorum, 'tttiata amp;nbsp;corrupt a,in earn, qua hodie halica dicitur,tranjterit.tarnen non tantùm inter fe dijlant,quin Itali Latinam linguam intelligant.Videmw eninf hodieq^ linguam Italicam eÃe femilatinam.^
Similiter neq^ hoc damnandum ejl,quodLegaties Tapajoban^ nes TortuenÃs Epifeopus, Conjlantinopoli in Greeca Ecclefiaprimus Latine celebrauit, yt Canon Agathonis afÃrmat, Epijèopt enim illic inJexta Synodo congregatij^tpot'e quot;virieruditionepra-Ãantes, Latinam linguam bene intelle\erunt. Alioquin quomodo Latinam ^MiJTam approbaÃent ,à linguam non intellexiÃent? Linguis,inquit âPaulus Joqui ne ye tuer it is, i.Cor.i^. Quod wo EpiÃopiDecretumfecerint,eos qui alia quam latina lingua célèbrent,à reSlo Gfhonejlo difeedere, abÃurdiÃimum e^^. Hoc enim temerariopreeiudicio ChriÃum, ApoÃolos ,primam EccleÃam) ut -fi ipfis condemnaÃent.Ham ht omnes Latina lingua nonÃint^Ãy Gr Grad Grxeam linguam yfq, in hodiernum diem retimterunt, QMre ittdico hunc Canonem ejfi yeritatem PapiÃieam, hot ei^ grande mendacium, quo adulator es Pontificun^, Grottos fub obe-dientiam 'Pfmanx fe dis redigere conatifient.
Primum enim '^ijja Latina, apudpopulos banc linguam non intelligentes,^ diametropugnat cum infiitutione Chrijhfieribman-ddtis: Hoc facit e in mei cdmemorationem,hoc eÃ,interpretePau-lo,mortem domini annunciate. Qualis autem ejfitiÃaannuncia-tia, Ji maxime in omnibus omwum Ecclefiarum angulis quot;MiÃa
Latine
-ocr page 529-CJNOâMIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENT. TJ.
tadnè celehraretur,apudignaros eiui linguaJTuit Tatt \n nihit ^»lltcè in Ecclejta fieri, quod non fieruiat eedifitAtioni Ecclefix. ^mma,inquit, ndtedtficatwnemÃant. t-Cor. «4. Ãw 4Kre»j «» ^Atina °}vlijfia nihil annuntietur^hoce^,nullafiat publica condo fittum el^,eamnihtlfacere adxdificationem Germanorum, lui»
illamno callentium.Qw enim loquitur lingud fidpfim a di fiacat quiprophetat,congregationem tedificat. Nunc autemf niâtes (inquit ylterim) fit 'teniam ad yos lingud loquens,quid yo-proderof nifii yobh loqttar,autper reuelationem, aut perficien-^itmi,autperprophetiam,aurper do^rinamf Etmox. fi^lioqui ÃbentdixertfifiiritUiis qui tmplet locum indo^i,quomodo di^rus
Amen adtuamgratiarum aTionemlâquandoquidem quid di-^Aineficit. Nam tu quidem lene gratiasagfi , yerum aliit} nom fificatur.
Qd)dà Apofiolui non concedit,yt qutsperegrina lingua in Ec-defiia loquatur,ne d quidem qui non tenet lingua Ecclefia yerna-^'ilam,nifiadfiit, quifiatiminterpreteturtquomodo coceÃifiet,yt ü ^dGermanicalinguam callet,eir meliits quidem quam Latinam, Llt;ttinam tarnen 'fidifiam in Ecclefia legeret y el cantaret, ac non fwinperÃicuts amp;nbsp;Germanicd yerbdgregem Qhrifii adficaretJ
Heinde tarn TontiÃcijs quam fitefiared Confiitutionibus, nec yeterüs Ecclefiix exemplo aduerfiatur. Nam Ã.neas Syl-''â ^w^qui eäquot; ipfie EapafiaJltts, Eiwsqfifiecundui dibits eflÃcribit in 'hobemorum Chronicts cap.ti.fiyrillo ^lorauorum Erafide,peten' a Tontifice quot;Epmano, yt Sclauoru lingua apud Sclauos rem di-^^namfiaciens ytipofifiet, diu infirequentipatrtlm confiefiu, de ea ft diÃceptatum eii^ fi^pmæ.Tandem y ox de cÅlo audita e^: Om-^^fiiritui landet quot;Dominum,^ omnii lingua confiteatur ei. Qm failum eJ^,ytquodpetierat ,publice concefifium finer it.
Et Tufiinianui optimums Imperator, in Nouellûs Confiitutiont-Extra,tiy Confiit.auth.ntica, Jjibemas,inquit,ytomnef
Fff 3 Epificopi
-ocr page 530-classis, tgt;e rfn.
' Epijio^iparicer fir Treslyterit non taciro mo^lo ,fedclara yoce, qux à Jideitpopulo exaudiatur,facram oblationejamp;prices inJmgt; ^o baptijmate adhibitas celebrent, quo mai ore extnde denotione in depromendss Domini Dei laudibus, audientium animi efferan-tur.
Ãmbrofitti in i.Cor.x^AAanifeÃum ef^ ignorare animumno-Ãrum ,Jïlingua loquatur quam neÃcit ,Ãcut affolent Latiniho-mines Greece cantare^oblebîatiJono yerborum, nefcientes tarnen quid dicant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
lam essr Latina lingua apud ignaros eius lingtieeprorftts ahfif' da eÃ.Qtgd enim magts inj'anum excogitaripotell,quà m de rebm diumùs apud Germanicum yulgu^ Latine dicerCiCiim Germanite loqiti J'tiasl*
Si Erinceps aliquvs OÃficialibits Juts ÃueriÃimepreeciperet, â^landatum ipÃtcs clarijiim'eamp;adperjuadendumperrnouendumqf appoÃtiÃimejübditis exponerent, quo tanto diligentior eJetfid-ditorumattentio,e^adobediendum tnaiorpromptitudoiOfJcialct autem magniÃco apparatu,Ãlendidohabitu, ornatiÃimis infgni^ bu4prodeuntes, lt;1:^ in JublintemÃtggejlum, ynde ab onimbns ton-ÃÃi exaudtriq^poÃenr^conÃendentcs,amp;conuerÃa adpcpulumfa-cie, omnes ad attentionem e\hortantes, â^landatum Trittcipif tgnotalingtiarecitarent, quam popttltcs nec int eiligere nec reÃongt; dere ad earnpoÃet, fed inanes tantiim ignoti Jermonts fonos aiidi-ret,ac externa tantummodopompamÃuperbosq^geÃus contempla returtquis nddiceret ijlos OfÃcialespetulanterâlMaieÃatemTrin-cipKÃn Ledere populum contemptui habere, deftig amp;nbsp;Trincipi amp;fâibditts intolerabili Ucentia illudere^
TLon ejl aiitem ylhcs 'Princeps Domino noÃro TeÃt ChriÃöpO' tentior, o* nullius Prtncipts fubliminra facraticraq mandata, quam ea, quæ Seruator noÃer ChriÃuf Ãacerdctibm in hoc fanBf Ãmo officio apud Ecclefiam expedienda commfit. Ktdt itaq^ yt mandatitm
-ocr page 531-tONONIS ^ISSÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rz
^Mdatum fuumpopulo quà m maximefieripote^^ dilwide^ ad ^ermouendiim appofiièproponatur, quot;yitjùmmACum reuerentiaf oledienttaq^promptifiiraa^ à populofifiapiatur, amp;nbsp;in executionetn deducatur. ^d^d ergo ahudel^, ijuà m atrocifiimum crimen lafie ôquot; eontempcte maiellatii diuinx^cnm ^i/Jarij fiuperbifiimapompa ait ariadfianees,populnm alloquuntur,amp; clara yoceaduoeanty adattentionem ,preces gratiarum aElionem adhortantur ^fied piregrina amp;nbsp;ignora lingual 0 horrendam irani Dei^tjiix bac atro ^iÃima contumelia Qhrifii,tÿâpetulantifiima illufione Ecclefiia ir-ùtaturdHon t^^iCrede mihi,non ei^ lettre quidam amp;nbsp;parui mo-^enti abufirs,/edimpia totitn QenAperuerfio^ cùm ignora lingua ptcagiturfiquidem commemoratio Domini, hoc ePj^,an)iunciari9 fnorets eiui,Jubfianrialii CÅnx dominicaparsjomirtirur.
7orro caufie, quare idiota amp;nbsp;laid Latinam '^îijfiam fie^are audire cogunrur,funr 'varix.fiias quisq^petuliares rationes ha-^(tiCiimipapa, tiim Ctefar, cnm Deirs,tltmDtabolits.
Et Tapx ratio cognoficatur obiter admonendus eP^ Le^lor. T^rimü Ãexcenris anntspoP^ Chrifium, Td^manos Tontifices,non '^apasfuijfiefiedtantum dits quot;vrbis Epificopos, 'vr in alijs Ec-^ ^^fijsfiiifinguldfiuerunt Epificopi. Et ipfie Gregorius âMagnus Voluit agnojcere Epitheton Oecumenici, fed omnium primus /e Ãruum feruorum yocari yolu âtt. In Ã^gifiroparte â ;t^ Et habetur
Ca.Ecce inprafatione.
âEonifadtis autem eius nomints Tapa C^.hoc e?^,fecun-us a Gregorio â\lagno 4 Thoca Confianttnopolitano Imperatore (inuit circa annum Domini 607. magna tarnen cum contentto-^^»^tfedes quot;Beati Tetri jdpofioli quot;Epma j qua ei^ caput'Ofk^ium ^fifiarum ita amp;nbsp;diceretur amp;nbsp;haberetur ab omnibus. Tide 49. hoc ergo tempore , quantum poteftas 'Ãpmant ontificis crefcere cxpit,tantum T^pmanum Imperium débilita-
Ddnds
-ocr page 532-CLASSIS DE nil. ee^o^
Deindeannosij^6. S^cbartas eiia nominidprimK^,^ I*a^a nbsp;nbsp;nbsp;circa anmim Domini 7âj'^.propria fuaaucboriface trait-
finite re^num â Chiidericotnaeurali huim 'Pipinum '^la-^ifirum âDomtts eiM.'.de'Plaei.fol^Q. amp;nbsp;^auclerttm Gen. foL uco. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
âPofieaLeotertites,eäâ'PapA^^. circa annum Domini 800. declarauit Qarolum Tiptnifilium^ in Imperatorem l^manuin, amp;nbsp;foflquam ipfum quot;^nxifiee imperiali quaq^ Diademaee donauit. f^ideTlaei. foLia^. t^'Maucle.Gen. 27.fol. U7.
Exhif cognobilefie,T^manosTontifices â Gregorio'^a^o ad Leonem tereium, hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intra ducentot annos, affecucos
ejjeprimatum^non Ecclefa âEgmamefolnmj'ieeriim ettam Itn^emj damant J idq^ non diuina, neq^ ylla légitima ordinatione humana, fed mera coneentione dominandi libidine , contra manifeflunt yerbum ChriÃi : quot;Ãeget gentium dominantur, '^ot autem non ft» âPtxterea non fune affecuti huncprimatum ab illuflri aliqiio Imperator e 3 fed à parricida Tboca, quipiumprincipem 3 Imperato-rem ^auritium, per infidias occiderat.
l^t igieur T^mani âPontifett, adeptumprimatumi in oninem terram amp;nbsp;poÃeritatemforttui cdfrmare amp;nbsp;propagar e pofentfi-film e^ illtiiimperatorum auxilio, â\itffam ommbits naeionibut obtrudere3 non in Ilpmanaforma tantum, fed etiam. in lingua Tamana, eodem conf Iio quo Hieroboam erellit yitulii in Dan amp;nbsp;DerfabeafubieEfumPopulum in officio continereyoluit. t. Peg. 12. Ãf quemadmodum Veteres Pomani3 '^nS, cum Imperiojlingua quoq^ Ppmanam dilatarunt.
ilam ^drianns eittt nominti t. Tapa. 98. c/Vf4 annum Domini 7^o,habito Qoncilio PpmXtdecreuie Officium Gregoria-num (fic enim yocatur 'Pdi/fa Papifiica) debere omninb ab omni-lufobferuariper totam Ecclefiam. Eide Hauclerumgene.zifol. 94,. Et Tacobum de E^ragine, in legenda S. Gregorij 3 lit era H. iuiutfiuefabulamfiue hifioriam récit are Ubet.
Concilio,
-ocr page 533-^iTSS^ CEKT.
Concilio, inquir, conuocato, omnium Tatrum hac fintentii âf'ia ^uïf-, 'Vt '\lijjale t^imbroÃanum amp;nbsp;Gregorianum, Juper are bean quot;Petri t^^oÃoUposèrent, nbsp;nbsp;fores Ecclefa optime
flaudertncur J acplurimorum EpifoporumÃgillus diligentiÃime tnunireneur, eiripfitota no^le orationiinÃÃerent, yr âDominut fer jignum aliquodreuelareti^uodhorum ab Ecclefjs magtsfer-, ^ari y eilet. Sic per omnia yt ortünauerantfadentes, manè »lias Ealef^e aperuerunt, amp;nbsp;ytrumq^ âMiÃale Jiiper ait are aper-tum inuenerunt. Vd yt alij affèrunt, ^MiÃale Gregorianum pe-dtus diÃolutum, täâ hùc illucj. diÃerfum inuenerunt : t-AmbroÃ-^num autem folummodo apertumfÃper air are tn eodem loco, in juopofuerant,repererunt. Qiw figno diuinitus fiint edoSb,yt Gre^ gfrianum OfÃcium deberetper mundum totum diÃergi : Ambro,-Jtanum autem rantùm in f 'ua EccleÃa obferuari. Sicq^fanSli Patres, yt diuinitM edoSlifuerantiJlatucrunt, amp;nbsp;ys^^ hodie ob-feruatur. Hac ille.
C^rohts autem '\lagnusprimus Germanorum Imperator,cir-ea annum Domini 800. nonÃoliimpublicis ediSlts mandauit, ye Décréta limant Pontifers (int er qute Gregorianum ofÃcium no fÃremttm locum obtinet) per omnem Ppmanorum orbem obÃer-Hareturiyerhm ettam eurs deereti executor fuit diligentiÃimus. Plamper yniuerfas Imperijprouincias curÃtando, omnes facer-dotes tarn mints quam carceribus coègit, yt y elint nolint,Gregorianum off ciumfu/ciperent.Eide quot;Ilautlerum amp;nbsp;lacobum de Eo-ragine, Iods ybi fttpra. fondât ergo 'Miffam PapiÃieam inÃitu-tam eÃfe circa exordium Papattts, çÿ cum â^lonarchta Imperij translatum eÃe in Germaniam.
Ute yides,pie leÃsr, ex quam fiuola caufa '^iÃa Latina toti erbi per yim obtrufa impefttaq^ fuerit. Primhm enim non certo confiât, rem yerè ita geÃam eÃe, de duobus °ïvliffalibtts, Gregorij ÿ* .^mbfoÃj,yt Pontifieij HiÃorici narrant:e^ enim ^^ftdaci»
-ocr page 534-CL ASSISSE Vin.
tnendaà o multi) quà m quot;verùatijimilior narratio. Deiride,/) maâ ximè ter ta ejjet hijîorta, tarnen interpretatio Jeu Jignificatio i»â terta ejj an ÃgmficaritJMtJJam Gregorij dehereper totum mun-dum dijjergi, .^mhrojtj ataem in '^lediolanenjt tantum EttleÃa elferuari. Qrtè cum joltti Dew reueletprojunda tir abjtondiia, debwjjent 7atres (JonctltjDeumpro interpretatione eittsfigm /»⢠itocare,quemadmodum âDanielôr Jocij eutf Jecerunt.Dan z.TuM fane Chrijhts abter interpretatwjuijfet ; ytdehcet, Omne regâ num contra fe dimjum dejolabttur. Ham ciirn '^)JJale Gregoria-numpenitw dfolutum, tir but illuij^ diJJgt;erjum mutntumjuertt: tâ4mbroÃanum yero apertum tir ïlla:Jum Juper aliare pcrmafijeâ rtt : indtcio â^liÃam Tapijbcam Juo temporeperituraw '⢠âIvïijfam y erb ÃmbroÃj, alior umjjanllorum Eatrum, qui ante Yapatumyixerunt, permanjùram eÃe, yj^^ad extremum ad-ttentum Dormni.
Hxcprima cauÃte?^, cur Tapa omnes populos mendacijs amp;nbsp;ttedibui ad''\'liÃam Lattnam adegerit : ytjcilicet primatum in EccleÃa Del obtineret.
.Ãltera caufa eï^, yt ytdgo nouarum rerum cupido admira-tionemmoueat, acà ^hjfapropterpercgnnam linguam fit fanâ lîiory tir Eresl^terium in maiori yeneratione habeatur. Si enim ^AiÃa in yernacula tir yult^ari lingua celebraretur, non haberet tantum authoritattb tir admirationü, quamplterunq^ nouitas amp;nbsp;raritasparèreJ'olet ; tir fortaÃtd expriuata ynius JacriJiculi aÃi-one^Ãeret totius EccleÃa communtf aSho. Hoc illud eP^, quod Tapa me tuit.
Sedfiomninb egregiam artem Ãentare,tir magnam admiran-onemyulgo concitare cuperet,peregrinlt;ie lingute yfu^ cur non pO' tius Hebraica tir Grecca Unguis, quibus ChrifiwfiPropheta ir A-pofloli locutt funt^ytitiir f prafcrtim cum Vettts TcÃamentuw HebraicaJNbuum Gneca lingua conficriptumfit. Si tantaiudica-tur Latinx lingue fanait as^eb aubdEgmanafir, quantbfanllio-
rti
-ocr page 535-ÃMÃUIS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CE^rr. VL Ht
tudicandxÃint dute illx lingua, Hehraiid amp;nbsp;GrxcA, âJpiritft j^nifojperfcrifturas facras, à OjriÃo, Trophetü amp;nbsp;^poÃoEs^per ^^miones amp;ÃnptApublica,ÃaniliÃcACxf Hac non tdeo dico,quod quot;^lla lingua tamÃtnÃa iudtcandajtc, yt in EccleÃajtne adÃcati-^fte ylurplt;!tur,excluÃa interim yernacula,amp; ad EccleÃx adiÃca-fionempertinente lingua : fed'vt oÃendAm,Tapamnon /an^itate à dignitatem linguaÃgt;eElare, neq^ EccleÃa adiÃcationem quare~ quot;^eijedreuera nihil aliud, quam fuam amp;nbsp;creaturarum/uarumjan-^tatem eiX maieÃatem auBam amplificatamq^ cupere.
Quodyero Caroltts t. CxÃar omnesprouinciasJub TapiÃicx eir Latina âMifja iugum '^ei tir ferro cdègit, idadulandi amp;nbsp;teÃifican^ da^ratitudinif ju« caufafecit:propterea quodZ^eharias amp;nbsp;Le» T^ontifcespatrem fuum âPipinum,amp; ipÃtm quoq^ CarolumyadT^-
amp; ImperijfaÃigium euexiÃent ; acpraÃrtim,qubd jddriatiM iPapa ipfum donaÃetprittilegio poteÃate eligendi Tapam , ehe omnes T^mam Imperij Epijcopos ; teÃe Gratiano DiÃ.
'^drianitt.Sic enimfolentÃlij huiu^feculi benefaSlorihusfuts yi^ eifim benefcia rependere.
7orro quid Sathanam ad Latina quot;KiiÃa yÃm inuehendum im^ ptderit, fupra in quarto errore fanonis de yna Ãecie Sacramenft tx^oluimnt :'videlicet, ytperperegrinam amp;nbsp;ignotam linguam, inter barbarasgentes, pradicationem Euangelij aut impediret, autprorftts extingueret. Facile qv.idempatipoteSf, yt in omnib* inputs de morte ChriÃipradicetur : hoc autem ferre nequit, ye auditores adagnitionem ChriÃi amp;nbsp;efÃcacia paÃionü eitts perdu.-tantw. Terinde autem e^ ,Ãquts in EccleÃa loqttatur ignota lingua, acÃprorÃu.nihilloquatur. Si neÃiero ,inquit Tauluf, 'vim 'Vocts, era ei, qui loquiturbarbaruf,eir qui loquitur,apudme larbaruf.i, Cor. i^.Itaq^ 'vtÃuSfum Euangelij Sathan apudÃm^ pl'tem plebecutd impediat, omnem remoram inijcit, ne yernacula er nota,fedperegrina ehr ignota lingua canatur quot;vellegatur.
G PO 1 Quibuf
-ocr page 536-CLASSIS, T)E nil.
autem de latifis Domiraif jathana amp;nbsp;JairiÃculn^sr.-tntttatj'Vt ïn Ectlejiaperegrinii linguisgarrtant, cjtendtt âïütt-hti.\.(or.ii\..In Lege wejwteï^:Karijs linguif, la-bijs yariji loquarpopulo huK, nejic quidem audtent me, dicit Dominum : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diceret. Q^ndcquidem mundue fatroJaK^um
Euangehon,to(o orbe amp;nbsp;ommbin lingunprtEdica[um,audire non 'vuhï^Hon enim ftmt loquela:, netjjermones,quorum non attdtan tur yoces eorum.Iâfal,\^.)Idareo ç^r egopropter wgratùudinem eoru)n,alijs linguii er labijs loquar,quas nec audtre net intelUge-re queant:Ãcut olim confudt linguas (edificantium ttirrim quot;Babel, âVt celebrarent nomen fuum, antequam diuiderentur in tiniuerfas terras.Gen.u. l^nde colligitur,propter ingratitudinepopuli iram Domini it a exarÃjje,'yit myfleriumredemptionis noÃr«peregrina lingua in Ecclejtjs, absqj omni audienttumfru^u, tra^laretur. Htec de quot;^aÃa Latina : ÃonÃderemtts etiam quot;^diÃam Ãeeretam.
jid ignotes lingua inQanone tncium, accedit etiam Ãecreti amp;nbsp;ÃubmiÃi murmur is ''vicium ; ynde Ãt ,'tità maxime in yernacuU lingua legatur,ab adÃantibits tarnen exaudiri nequeat. De origine autem feere ta '\liÃa, fuprafabulam ex Gabriele Bielreci-taui : quam à omninb y er am hiÃoriam eÃe quot;PapiÃa contendant, age bac ipÃaÃecretam °B4fÃam refutabimus, quam Uli ad eofiÃr-mandam earn adhibent.
Primum er^ dico, ^liÃämÃcretam non ex Deo eÃe, fedex lominibtts. lgt;lam GabrielBiel, amp;nbsp;quot;vndcum illo Innotentittsi,, Durandits, Qlitoueus, omnes^ alij TapiÃa fatentur in hoc exem-plo,()inonem olimpublice ö* alta 'voce diBum eÃe. ConÃat autem hunc à Gregorioi demum abfalutum conÃrmatumq^ quitur ergo, ilium Gregorij temporibuf, eäquot; longo etiam tempore poif^ publice in EccleÃam cantari amp;nbsp;legi conjueuiÃe. Et quia laid, ex publica aBione, itaillum addtdicerunt, quot;Vt puer i etiam »iplateis amp;nbsp;PaÃores in agra decantaxerintf neteÃfe el^ ipfum in
matemn
-ocr page 537-C^TiOâNIS quot;UISSÃ, CEl^T. FL ^9 naterna tir yul^ari lingua celebratunifui]Ji : alio^uin ab idiotn ^difa non potutjjet^ En ^Ã tnfukhr'e Latinam amp;nbsp;fecretam [nam âMiJJam confirment,
'Deinde quot;îvlifja fêcreta, non tantum alff^ 'yierbojfed etiam con-fta Verbum Zfei inuenta amp;nbsp;irfîituta ei^. fubet tnim ^foÃoluf : ^tiefcunjjfanem hune cominederitis,amp;depoculo hoc btberitûSf ^iortem Domini annunctabitis idonec yenerit.IÃud autem non ejl annunciate mortem Domini,cum Sactrdos Canonem fecum muÃi-j tAV.fidciirn mors Chrijli omnibits,qui adÃunt,publiceprtedicatur, ita yt auditores yieiÃimpermoueantur, ad offerenda ex animo ÃiriÃcia laudtis amp;gratiarum axioms. Sic amp;nbsp;ChriÃws Difeipulis f»is,quos adprxdicandum Euungelion emittebat,dicit: Q^ddi^ to yobis in tenebris, dicite in luce ; zir quod in aurem auditis, pttedicate in te£lis,°hdatth.\o.Omnis enim qui male agit, odit lu--tetn,^ non yenit adlucem,'Vt non arguantur opera eiits. Qua au-temfacit quot;veritatemj^enit adlucem:'tgt;t manifeÃetur opera eiuSf quiainDeofaSlafunt.hhan.'^.
Toffunt etiam Tapiflee hoc exemplo,tanquam fuis ipÃrtim 'tier lgt;ù,conuinci,quodconfecratio eorum in Ivliffa fecreta terèfit ^a» ^ia.Tradunt enimtiri dohli, qui de quot;MagiafcripÃrunt, eamhor-rere lucem,amp; reuelationem, amare ,tenebras:tacendo confrmari, ^erendo exterminari. jdeÃquis Thilofophis ö* nobis credere nolit,credat faltem Gabrieli Diel, comparanticonfecraationeâ^liffie fecrette,cum âMagia Keneficarum Incantatorurn,emulgentium lac exfcamno,amp; manubrijsfecurium, l^erba eins hxcfuntin txpoftione Canonis.LeSl. ^.Litera,E.G.H. Ãliquid ah alio effet *Veliieri jtripliciterpoteif^accipi. Ham aliquid dicitur ah alio fieri 'VelnaturalipoteÃate,tielmeritoria operatione, tel afiÃente tirtute occulta.âMox infert, in ^KdiÃa necprimo, nec fecundo,fed tertio tantitm modo fieri. Et etcemplo déclarât : Secundum quem ntdum,inquitiWalefici nbsp;nbsp;incantatrices quofdam effeSlusprodu-
-ocr page 538-CLASSIS, DE mî. EI^O^E cere dicuntur,'gt;pt extrahere lat yaccaru de fedihtn,'rgt;elmanulri]t fecurium.QMdfitnonaliqua naturalt quot;f irtute '^aleÃcorum, neij^ ex eorum merito,Ãd liiirtute occult a,Ãue malafiue hona^aÃtÃentCt hoc e^f^ycertù yerbi^ amp;nbsp;charaileribu^,quibui 'Magi ytuntur, Qwdà quit ne Gabrieli ^tiidem quot;Biel credat, age audiamvf irrefragabilts authoritatis EropBetam Samuelem ^t.Sam.fÿ. ita dicentem:Q^Ãpeccatum ariolandi e^l^ repugnare,cir quaÃÃeluf idolatrie y nolle actpuiefcere.Loquitur autem Eropheta de eo, ^uod Saul contrapraceptum Domini optimis quibttsj^ armentta Ama-lecbitarumpepercerat^ad irrimolandum ea Domino: cumq^ à Troâ ph(ta reprehendereturpertinaciter quaÃre^efaEtum defendemt» 3^(in diÃimilth ef^ fatio conÃcrationü in MiÃaJecreta.
SairiÃculi enim fecretb amp;nbsp;tacite confecrant, contra expreÃunt ' mandatum ChrijU amp;nbsp;'Pauli:c^ licet hoc tempore yoce Euan^elij reuelati reprehendantur, ör ad légitima conjecrationem omndttf adhortationibtts excitentur, tarnprafraBe amp;nbsp;cStumaciter erro-remÃtum,Volente nolente Dominopropugnantes,nullam éi( yer-bo Dei admonition?exhortaticnema^ÃÃinent. Q^d ni ergo cum Samtiele ipÃs dicamuifQ^Ãpeccatum ariolandi nbsp;nbsp;nbsp;repttgnare.
'Kam cjuemadmodu ^rioliputant,à Spiritti Dei impulÃs futura prædicere, aut alia mirabiliaoperari:itaÃacriÃculiputant ,Ãe in '^iiÃa teer eta corpin amp;nbsp;Ãanginem ChriÃi oÃrre pro yiuti nbsp;mor
tui?: ciim tarne reuera ordinationi ChriÃi 'e diametro aduerÃntur, ac proinde nudo pane cir yino horrendam idolatriam exerceant: ytÃprli de conÃecratione copioà diximtts.
Ex hh conÃequitur, â^vfijj'amfeiretd ytpotè Magiam eSr Idolatriam Deo eÃe abcminabilem. Q^nta: enim abominationiÃt Domino '\'lagiay e^cÃeueriÃimhprxeptt? Domini, cir atroeiÃtmüs Ãt^tplicijs diuinitM '\4ag!? immiÃh colligipote?Ã, l.euit.zo. Vir Ãue millier, in quibue Eythoniciit y el diuinationitÃuerit SÃri-t!ts,morte moriaiitur : Eapidibtts obruent eos. Sanguit eorumÃt Ãuper dlot.Et Deura^.UeÃ. in te maleÃcuf,nec incantator, otnniü
-ocr page 539-! CJNONIS UISSÃ, CEUT. ri, «O tmnia enim hxc abomtnatur Dominum, örfrotter iÃiujmoitfee--lern delebit eos in introitu tuo. Ea^j omnes pi] 'MiJJam Je er et am, tanquam â^ïagiamj'eufeccatum artoUndt, toto^eSborefiigtantf fie in eandern cum quot;Mag^ indignationeDei incurrantxter-^ fiaspeenas accerjant.
Interim tarnen agnofiimw ingente ChriÃi amorem, quo Spon-fam fuanij'Veram EccleÃam, complelhtur, dum Jollicitè curat,ne ^ecipiatur amp;nbsp;in errorem Jeducatur. Quia enim Qanon maior amp;nbsp;fninor cumfecretts ,plurimM erroribafjcatent, clement erprouidit Dominuf,ytJeireto leger entur, ne Ecclejia tot amp;nbsp;tantos error es audiensforÃtaninÃceretur. Hamfer'eomnia, quaimpiajuntin '^IÃaÃcretb amp;JubmiÃe leHitataJunt: qute quot;verbpublice cantata autprxleltafuerunt,pllt;sraq^perÃefueruntpia amp;nbsp;utilia,'Vt Introi fus ,Gradualia,OÃertoria, qult;efrequent er ex Efalmts defumpia fmt. quot;E^liqua fuerunt aut deprecationes, aut interpellationes, autgrattaru alliones,aut confeÃionespeccatorü amp;Ãdei,aut leSlio-fies amp;nbsp;interpretationesfcripturarum.Q^ omniaÃruierunt xdiÃ-tationi Eccleliie,amp; ab ijs,qui lingua intellexerunt,alijs quoq^ ru-^ioribus ytihter amp;falubriter cömunicari amp;nbsp;explicari potuerunt, â¢^tq^ itafallum eÃ, quot;vtfacrificuliÃipfos efÃcaciapaÃionis amp;nbsp;mor fis ChrifliÃoliarent, eir interim neÃientes atq^ nolentes, Laicos illiuf participes ef/icerent.Sic impletum efà diHum ChriÃi: Omni habend dabitur,amp; abundabit.Qm quot;verb non habet,etiam id quod habet,auferetur ab eoIlSdatth.t'j-
Heec defabulofo illo exemplo proUxuts dicere quot;Volui, non qubd ffiagniÃt'e de eo Ãntirem : fedyt EapiÃas Ãto ipforum gladio iu-^idarem,conuinceremq^,%liffam fecretam, non ex Deo eÃe,Ãdex haminibtt^,imb quot;verb fx ipà mendadjpatre, Sathana,proinde quot;vt horribilem iddatrtam execrandam amp;fugiendam eÃe.
lam quot;Verb non tarnpium,quam etiam neeeÃarium eÃ,quot;vt â^liÃa fneuutsq^ ecclejiie quot;v rnacula lingua ,amp; clara quot;voce, celebretur. ^am comunicans ex âIdÃa priuataitantiÃer incertus eà de quot;veri
te»e
-ocr page 540-(UfmTÃ CL JS STS, T)E El H. ET^T^OT^E.
täte Sacramenti, quAntiljurJacrtJicttt infecreto confiât. Etjienim hcipje^erje yocalls ejfipoeelfi^, tarnen quia non récitât yerba conj'ecrationls alta yoce, ytpofiit à fieHatoribtn tât circumfian-tibits audiri, récitât ea Itn^uaperegrina, yt etiamfi audtatur, non tarnen a, maiori parte Ecclefix intelligatur. Talttjinquamfia-crificw, Ecclejite amp;nbsp;communicanti el^ mutta, zir à mutoprorfitt nihil difiert. lam zsrfiholajlicidicunt, mutum nonpofiè confiecra-re. Eide Gabrielern Lell. 6, .J. âS. Tdeo nemo Chrijlianut Jana conjcientia ex^ijapriu-ata communicarepotefi.
fi/acriJiculM, omifits yerbâ conjecrationts, orationem dominicain ficum mifiitaret, aut carmen magicum, aut.etiam omnino. ea omittat 1 Tefiantur enim exempla, qubdcwn nonnulUfacrificnb cognouerint fie propter hefiernam crapulam yelfcortationem, ail trallanda myfieria tam yenerandaindignos, maluerint in fiutipraterire confiecrationem (quam fie alioqttipojjè facere pnta' bant) Sacramenti, tât Ecclejite nudum panem zââ nudum yinutn JJeïlanda obtrudere, quà m conficratione zlr Jümptione fiibi ipjl^ Jericiilum creare, ac ludicium edere zlr bibere, yt Eattlu^ ait.
.Jd b(cc,jtcutfiuprà quoq^ admonuimtts,ipfiScholafiici T)ollores fintiunt,qubd adconfiecrandum Sacramentum necejjariafit inten^ tio facrificuli. Qmdl Si ergo fiacrificultif non intendat, non cogt-tet,nonproponatconfiecrarelQtfipp'equifit yel incredulua, Vcl Epicttreew, qui forts quidem fimulet Chrifiianam pietatem, m corde autem rideat contemnat omnem nofiram religionem ? 7gt;Tam ytn .n meliora de magna parte facrificulorum JùJJicemurgt; non inuitant,fiedpenè cogunt nosfielerata yitie eoru mores. Qnid igiturfiaçientfjelîatores,qui ad(ommunionem ex priuata â^Hffa inuitantur EÃLum collocentfiduciam fiuam in occulta amp;nbsp;igneta fiacrificuli intentione , ac mtfiitatione, amp;nbsp;agnofcant panem amp;nbsp;'yinum, de quibits nihil nifiexternosgefiits fiacrificuli cognouerut, firo yero Sacramento^
Cbaritatif
-ocr page 541-C^2d0r[TS%lISSÃ.. CENT. VL nt l^baritatd quidem ingenium elf,omnia credere,om niajÃerare: autem iudicat de omnà bus fuerifsimè: tir quia elf ex audi-I ^auditus autemper yerbum T)ei, non elf contenta humants ge-' ^^cnlatîonibits ,fed requirit ipfm Derbii âDei,yt auditu dits co^~ i ^Ãat,quid fit credendum,quid repudiandum. Qifpre yerafides nd fotef eumpanem tér 'vinum, de quibits non audit manifeÃe tir ' f^fiicueyerbumfilijT)ei,quofanHiÃcaturetcorfecrantur incor-! I'lt;^t3âfanguinemeius,pro 'nero Sacramento agnofiere, nulltts^ bona confcienda ex '^iffa priuata parddpare.
tAbfoluto igitur iamamp;refutatoodauo fanonis errore, prop-que yel folum â^ijfa TpaiÃica anathemafit, ad nonum relld \ l^â^grediamur.
Nonus error
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Canom's»
QVod Sacr'ifiiuîi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;predo 'vendunt, amp;nbsp;turptfdmaJi-
moniadnexplebïliq^ auarida^fadijdmam negociationetnac fadunt.
Gmnibui temporibta communes fuerunt querela, de auarida ^Ãmonia eorum, quos yul^o Spirituales '^ocantteb qubdcallido* inÃitorum more ita fdrent 'vtiforo,'vt fua omnia duplopre^ '^enderent.J^endunt enim nonfolïim nihilifua mérita ör fidi^ bona opera, fed QhriÃi edam amp;nbsp;omnium SanBorum mérita, dndulgentiaSjSacramenua,omniaÃ^iritualia bona amp;nbsp;oÃfciaiTa-^^tttmÃu TontiÃcatum fùmmum,Epiftopatus,^bbatias,QanOâ ^ââi^lt;ititf,Eicariatus,Capellanias,âPrimiffarias, eä' cunSlasEraben^
Cquodridiculum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b^c, cafeum, lutyrumjCirf-
^dia.'Tanta autem in bd 'vendendis 'vtuntur yafride, tir quaà ^tefligijs quibuidam, yt emptor neq^predum neq^ merdmoniutn
H hh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auÃer At
-ocr page 542-CLASSIS, T)E IX.
auf erat. Ego yero omiÃii illii, qui extra Ei'.Jam exercenturÃiâ moniaci^ contra^ibm^eos tantîim refutandosfufcifiam, qui tati' qua indiutdui comités °Idiffx adhxrent,et quos Faberfflendidi exâ Gcï-fol 1^4â ornatÃtmmoqj Ãudio défendit. Xonpote^f, inquitÃure Simonia Lac O -184 dicifedipfiadeotiim naturx,tnm diuinx legiconfentaneume^, fi ij qui °hdiJJ'as celebrantfiipendiumaliquodcapeffitnt. Defunda^ Lat-'fol-'x 17-*^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem alibi^rem Cbrifiianapie täte dignam facer e eos in-
quit,qui amicis ôr cognatvs fuid exfacultatibtcsfiue à Dio prEli-ttsfiue hxreditate adipfis eorum nomine deuolutùs,ffeciale quod' dam anniuerfarium, 'vel feptimum, aut triceÃmum,yt 'vacant, yeicertas exequias,yel'^ifiampro ipfis/feciatimdicendampt^ totw Ecclefitemore nbsp;nbsp;confiietudineprocurent.
quot;Priorem illam conclufionem, natur ali primùm iure ftabiliti conatur. Xaturæfnquit, confintaneum eff^,'Vt operariMfiipi^* diumfux fùfientationtspercipiat. Itaq^ cum Sacerdos labare cor* fortsfatigeturfn celebrandts %lfiis, amp;nbsp;neceffariafuflentatione yita indigeat,iurepremium capit,non quidem pro rebusfiiritua-libus^ aut pro Dei gratia ( bac enim 'Vt nullo precio perfoluipof funt, ita necpreciumpro ipfis accipiendum e^. ) Sedpro labors aut corporis minifieriopn yitte corporeafubfidium.
Hie adipfam Fabri confeientiam prouoco,an ^liffas exequia* Jes iudicet tantiim corporis labores effe,ac nonpotiusfiirituale ö* faniliÃimum opus , quo animx fidelium expurgatorio redimanâ tur. Hamfi exifiimat effè tantum laborem corporis ( 'Vt 'verba tiusfbnant ) ah quam turpiter amp;nbsp;quamnefari'etot fecuUsmun-dus à Sacnficulis amp;⢠'\lonacbis deceptuself iâ Xullus enimpre* culdubiofuit Princeps, Comes,Xobilis, Ciuis, puflicus, tarnfim* flex, 'Vt '^^iffarn propter corporale opus, tanto precio mercatt^ aut remuneratusfit. Quadenim corporis labores in %iiffa,tot 'va-rjiegefliculationeSf inflexionts, inchnationes, tunfionespeiloris, k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ompli*
-ocr page 543-yi. tîî
^^gt;fiplicationes amp;nbsp;exterÃones ntanuumiquid^tnquamialiuilÃuntt ridiailte amp;nbsp;pueriles a^liones 3 quales pueri pupp as tra-^â^ntes exhtlere folent : ex qtiilus necÃe^ator dele^ationem amp;nbsp;i^udium, nee circunjlantes 'vllam ytilitatem aut adiÃcationem fi^tiunt : ehmperegrina lingua eit JubmijJo murmure omniaper^ *l^ntur.
^dde,quodÃtpra in tertio err ore Canonts audtuimns,Fabrum *â^lt;itnnesFapiÃas doiere , per Sacrificium '\liÃx amp;nbsp;priuatam l^^ptionem,appUcari omnia mérita ChriÃi,tnm yiuis tiim mor-
. Et inÃxto errore Canonüs vidimus Eullam,in qua Frouin-ordint^ Trtedicatorum, Laicum quendam infraternitatem ^'^^^iÃimi ordinisÃui recipient ,promitttit eiÃirztualem remu-*â^tattonempro temporali (uo dono, amp;nbsp;deuotione erga ordinemÃu-^^i'yiidelicetj'titparticepsÃattam in quot;vita quam in morte, omni-^gt;n °MiÃarum, qua: in toto Ulo or dineÃant. Ãiim ergo ipÃmetÃa-^^âWtiirÃsdiÃam eÃeÃiritualem remunerationem, qua meritum
tarn quot;viuts quam mortuit appUcetur, quomodo à Simonia ^pirnine exeuÃaripoÃunt, qut °MiÃas proprecto célébrât? Sic enim ^Ã^'^agifter Sententiarum Ub. 4. ziÿ. deÃnit : Simoniaci, ^^quit,proprie dicuntur, qui inÃar Simonis quot;iS/lagi impreciabilem ^âgt;'Ãiam precio conducere yolunt. Et qui pro miniÃerioÃacro pre~ ^iutn recipiunt,in modum Giesst Gie'Ãtce 'Vocand?^Ãlnt,e:bâcâ ⢠(jgt;n-^tadicit ibidem aperte huicfriuolte dÃinSlioni Fabri, qubd Sacer-^os nihilpro gratia Sacramenti ,Ãedpro corporis dunt ax at labo-âitcipiat. QmÃquis, inquit,horum alterum âvendit,Ãne quo al-^trum non habetur, neutrum quot;Vendere derelinquit « Ft habetur
KSc-i-
4-Reg'J'
Ca. Si quis obiecerit,
^od autem FapiÃte plerunq, non propter Tfeum autfidelium *pimasÃedpropterprecium quot;^iÃat celebrent,idipÃmet contraÃ*
teÃantur . f^ando enim queefo gratis %EÃas Ãaciunt,ad Hh h z quai
-ocr page 544-f^IUTÃ, CLASSIS, T)E IX.
^ttas non tenon fundationü adjlri^i, aut Trxfentijs condu^ Ãnt^Cert'eÃmiferabiles illi animarum eïulatits in Turgatorio» âiviiÃremini mei^miÃeremini mei, tam ipfosafÃcerent amp;perm(iâ Herent,quampraÃentix amp;nbsp;oblationes, autÃÃcintillulam Clïfifli^* nx charitatii h aber ent,procul dubio quotidtè pro deÃmStS âMÃ^â Ãcarent,neqj yllum diemJine é^equijs prxterire paterentur, ed-amÃnullxipÃsdarenturâPrxÃentix,Zg' quantumuM etiam ineptes Ãu ( yt loquuntur ) tndiÃojitos Ãe ad celebrandum deprehende-rent.Xam amp;⢠ipÃmet docent, ^KdiÃamperfe ê\ opere operato lere nbsp;nbsp;iuuare,etiamÃÃacerdQSproÃtaperÃtna improbits amp;
tttsÃt.
Traterea Faber per auaritiamÃHitijs fermonibus de nobis negociatur ,prxtexensfacer dot es pro '''M.iÃafua tantiim accipfS ÃipendiumjuxfuÃentationis, dim fuaipjâum conuincat cofcien-tia,rem altterÃà habere. Habent enim iam ante a ÃÃentawne ÃamÃne Frajentijs,Ãmodo ea contenti eÃent.Summi facerdotes quidem,'Vt Fapa,Qar dinales,Epifcopt,Frxlati,Canonici amp;c. tot tantisqj opibu^ abundant,'ygt;t Fpges,Frincipes cäquot; Comités aquet, à non fuperent.F^liqui autem FaÃores,in opulentts eccleÃ)S,Ei-carij amp;nbsp;Capellani fiios etiam habent uon bulgares redditits, citra Frxfentias.lmo omnes Clerici, citiitscunq^ etiam inÃrnx condition's non confecrantur amp;nbsp;initiantur ab Ep 'ifcopis, niÃÃas babeant Frabedas amp;nbsp;annuos reddit its ,'vndeÃne labor e maniiario yHlita-re queant. *E[ihilominus tarnen de quotidianis Frxfenl ijs, obla-tionibus eir exequialibits ne extremum quidem teruncium remit-tuntfed miÃeram plebein citando,excommunicando,damnando,Ã-ne omni miÃericordia yfq^ ad mortem diuexant. Earn belle contentiÃntflipendioÃxfu/lentationis.fcilicet. ^Ic yt maxim'ete-nuiorisfortunxFaftorculifeu plebani, Frimiffirij Diaconi amplioriflipendioÃuÃentationis indigeant,numpropterea 'viElwin Ãbiparabunt 'MiÃfa mercenariaf Fuit Faulits Epifiopumfiue pa-
-ocr page 545-UIS S Ã, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VI. ,13
non ejjè nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;el^ turlùer lucro dedifu.Tit.t.Q^
^]}(t aUtf-isdior nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turpîM lucrijiudiu,quà mfimonia
^^(cclejîa T)eï?'\Ii(Jam jdnèprecio eendere ipfiÃimaÃmonia e^,
â à dhtsC) quà m temperanter 'Monachi amp;nbsp;SacrificuliÃü ytan-Irouenttbii^Ãole meridiano clariuf eï^.Vlgt;ijquxJ'o,fiintplu--ocio diÃluentes^'vbimaiorluicufi'yhilautiores dapes^ybi
magnificentiores t ybi precioÃores âVeÃes^ornatiora adiÃ-^^âââ^ÃrmoÃoresfaminie extra coniugium^comptiores equi, canes â^(natiâ, yolucres ad aucupiat cxtera deniq^ omnia y el âPerÃcum
' ^Kxum Ãuperantiat^ Hxc quot;vniuerÃa Faber yocat ÃtpendiumÃu^ fi^fitation^.San^iü 'ygt;er() ^pofloltts ludas, cognomento Lebbtew^ olionomine ipÃos inÃgnisns.HiÃunt,inqmt,maculie,de Eleemo-fyw yejh'ts interÃe conuiuantes,Ãne timoré ftmetipÃospaÃcentes. £-atnunc Faber, eir Ins naturale inÃubÃdniÃmoniisÃute aduocet.
Alteram cauÃam,quareÃacerdos,precium pro UiÃa accipiens, Ãit dicendfts ÃmoniacjM ,proÃert eic iure dtuwoÃoc Ci^, ex Ãa-
^'etiÃriptura. y4gedum,ineiuit,ÃcriptureeÃententiam audiamu4,ad Gerfol-ilt;4.' ^itentionem quaà le^orem excitant, jdudiant ergo cæli,et auÃcul- ^3tfol x84.
^tt terra, quälet Ãripturat ClariÃimus DorninuaDo^or Faber al-
qudius citraÃmoniamprecio UiÃÃam yendi poÃe compro
met.Ear turiunt montet, naÃetur ridiculitt miet.
Cuat autem tret teÃet ( in ore enim duorum aut triu conÃiÃu ^tnne^erbum) ChriÃumipÃum,Uath,io.Faulum bts.e. Ãpr.
TeÃetÃane omni exceptione maioretÃnt,ÃedÃyeram finten-tiam excutiamus,nihil ipjot TontiÃcixÃmoniaÃuffragari cogno-fiemut.Flam quod ChriÃits Uath.eo.inquit : Dignus eiÃ^ opera-tius ciboÃo,notdndüm e^,de cuiutmodi operarijt loquatur. Lo-luitur autem de duodecim ÃpoÃolit,quot adpradicandu Euage-lion de regno Dei emitt eb at :yt ex omnibw circumÃantijt Ulins taÃtU eluceÃcit.
Illudidem mandatum Tauhts repetit e.Cor.^.Sic et Domimes,
Hb h 3 inquit,
-ocr page 546-QTINTÃ CLJSSIS, DE IX.
inquitiOrdinAUÃ, quot;Xic qui Euangelion annuniiant^ ex Euaugelit 'viuant.QMa^erofciebatiquantaeJJet mundierga miniÃrosE' ttangelij zngratiiudo, exhortatur^Cürinthijs tributÃgurü ex ten TeÃamentopetitü:de boue triturante3 de aÃiÃentibttsfacra-rio,amp; de ijs^qui in facrùs operantur. ToÃeafitbijcie tresÃmtlit«â dines ex quotidiana exferientia dejûmptas, de mUitannbut, de fîantanttbits 'vineafn,amp; de paÃentibus gregem^qui omnes de fui labore yiHnant.Ãquum igttur eÃe 'Vt ts, qui tateebi^dturÃt' tnone,cotnfnunicet ei^quià catéchisât in otnniltts bonusâ¢
Hanc eÃe ChriÃi et TauliÃententia^alibi ipÃe'PauhtsA.Titf^-') ( quem locum pro tertio teÃimonio Faber adducit ) clariius exÃi' cat.TresbyteriÃnquit,quiben'epneÃnt, duplici honoredignibd-leanturymdécime ij,qui laborant inÃermone clt;r dollrina, hot t^gt; quifideliter tradunt do^inam Euangelij.
En tribtts hiÃte locis,ne ynum quidem tterbulum tarn CbrÃjii quam Fauhts deÃacriÃeio âKliÃxfaciunfÃedloquuntur duntdXà de miniÃrüs Euangelij . [n âIh/liÃa autemÃacrificuli non annunit^ antpublice Euangelion,necintegram ccenam eccltÃie diÃribuunt,^ fidoÃerunt e^ deuorantÃoliÃdijj Ãcretb amp;nbsp;muÃitanter. Quid ergo tninijlrüs Euangelij conuenit cumÃacriÃtulüs quot;IhdiÃdrijs^.
°KdiÃä enimÃecreta non elÃpars Euangelij,aut miniÃerij cleÃaÃici,quemadmodum condones,BaptiÃmus, ^bÃolutio amp;nbsp;w-Ãitutio conÃtentium,dilÃenÃtio ccena; dGminica,elt;}'c,qua adiÃcart poÃit eccleÃaiÃd el^ diÃipatio or dints diuini,qua eccltÃa tniÃira-biliter deuaÃatur.EtÃaeriÃeuli nonÃntÃdeles cperarij in meÃe domini,de quibits Luc.io . ChriÃu^ loquitur,fedÃint doloÃi amp;nbsp;d-Ãdelesoperarij,cauponantes'Sierbum Bei, amp;ÃamilüecuiprxfeSi Ãunt,non dantes in tempore demenÃm cibum,de quibits i. Ãor.4, fît M.Item Bhil.'^.amp; Lue.12.Quo iure igitur,quóue titulo merctâ dempoÃulare audent,pro qua nihillaborarunt Qui non laboratt non mandiicetfl.TheÃ-^. '^iÃÃarij aut non laborant in eccleÃa,tit
tnandafdt
-ocr page 547-CET^T. rz
dominum, lt;amp;nbsp;tarnen nihtlaminits mercedem ad(e rapi-^^t-Cam Itidiei menfti namalariorum ieÿâ'Venditiomhu^ column ^^rüm^domtttn Tgt;ei eirpncattonis jfacerentjj^eluncam latronumt tanto ^elo ChriÃm commouetur, yt ementes amp;nbsp;yendentes fla-ex temÃo eijciat. quot;iEtitn ergo ipfum fxdiori nundinationi f^^^Tfificuloruin mercedem amp;prcemium conflituiffe put as f
'l^ellabatjyt Eaber ( Jicut aÃolet ) fententiam Ãam Ãriptis ^«'trum confir mar et syidelicet ^quodfacerdotibits °fli(J'as pro pre-
celebrare liceat. Eerum htc pfce magts mut in e^, nullutn âgt;^'nnoEatrem allegans, cnmnullum errors^fuipatronum inue-^^tepotuerit.Sed hune defe^lum ego fupplebo,oÃenfurui,quid Ea-
T)ecreta amp;nbsp;Q^^cilia iudicent de if, ^uipro admimÃratione ^citramentorumprecium accipiunt.
Hieronymus ad Damafum Papam:8ó ci» tat:ur.bqa»Ca,Glericos»
Clericos autem illos conuenit ecclefitÃ'pendijsfÃentari, ij^ui-parentum amp;nbsp;propinquorum nullafuffragantur bona . Qiü au-^(bi bonisparentum amp;nbsp;opibui fuis ffentari poffunt nbsp;nbsp;nbsp;quod eÃ
h'iperum,accipiunt facrilegium profe^o committunt:amp;per abult;-Ãonetn taliumi iudiciumfibi manducant 'till bibunt.
Idem in Commentario fuper M.ath,cap,21*
^bferuapropter auaritiam facerdotum, altaria Tiei nummu-^â^â'iorum menfas appellari.
Origenes fuper Matthæum cap,24» Homil^jt»
^fts babemu^Ehtfidelesfimttt pariter amp;nbsp;prudentes ad di^en-- fand^
-ocr page 548-QTinTÃ: CL JS STS, DL IX.EDJlt;OT{E fandos EttleÃx reddïctu. Fidelü qaidem^'vt non dewremin Junt ytduarmn, çj- yt memoresÃmtnpaupiriitn gt;nbsp;amp;nbsp;occafionem^ arripientes ex eo, quodÃriptnm ed^iDominw conÃituit hîi, Eiiangeliongraduant, deEuangelio yiuere, ampliu^ ^uxrntntU ^uam cibumftmphcem nbsp;nbsp;nbsp;neceÃaria yeÃtrnenta â¢' ne atnplt^
teneamw nobn, quà m demiu eÃurientihuffratrtlw, ^Ãdenti-iui at^nudii, eir et^ quineceÃitatempatiuntur inÃculardn^ curid.
Prolpcr in Tradlatu de vita contemplatiua» Et habetur capgt; paflor^
Taflor EcileÃnebis, quilw ÃtaÃfÃciutinon debet aliquid eroâ gare : quandoquidem nthil altudÃt^ habentibu^ dare quant re. Flec Uli quiÃuapoÃtdentes dariÃbi aliquidyülunt,Ãnegf^'^^^ feccato fM^yndepauper yi^urw erat, accipiunt.
hos Tatres 'vno ore afÃrmantes, grande eÃÃpttcdtum drÃacrilegium, ÃÃacriÃculiproÃuo eccleÃaÃiio miniÃerioalijdid ^mplius accipiant,quam neceÃitas ipÃorum exigat, amp;nbsp;yndepau^ per es ÃuÃentari deber ent.Supra autem diximus Centurie â⢠tiones amp;nbsp;eleemoÃynaspopuliadcelebrationemCxn(etolU(âgt;^ gt;nbsp;Diaconis acceptas tir diÃributasfuiÃe, non tantitmpro ntiniÃti^ EccleÃ(e,Ãed etiatnpropauperibwÃÃentandds. Et docet hiÃonti S. Laurentij j theÃauros EcdeÃx interpauperes diÃribuentis ,amp; Ãcut Faber ipÃfatetur ex Decretüs, xz.q. z. cap. Eobitgt; FoÃea yero falso didiÃirituales, quorum Deus Center f tatcmputant eÃe quceÃum,yarias technas excogttarunt, quibtit Ãmnes oblationes amp;nbsp;eleemoÃynas ad Ãe Ãolos raperent. Hue detorÃerunt*MiÃas, amp;prteÃertim exequiales : quaÃuerunt quaà taÃes amp;nbsp;retia capeÃendtepecunite, dr ceu auriÃodinte, ex quibut ^mnesÃuAS opes corraÃerunt. Ham quemadmodum Ccenam dornt-
nicani,
-ocr page 549-CJNONIS \ÃTSSE CEWT. TZ ny nicam , communem totiuf EccleÃts thefattrum, commue aruntïn [atri^ictum^iffse: it a collationes täe eleemojynas,totiui Eedefix (ommunesjconuerterunt inÃiritualia ( quot;^t ipfiyocant )honaihoc ^^iPrxbendas, Erafentias,/éptimu}n/t igejt)nitm,anniuerjari-quotidianas oblationes nummarias. Hanc AUAritiAm J4-terdotum , EAtres Aplgt;ellAntpicrilegium, quo yiduArum domui diuorenturjamp;pAuperihmpann exfAUCibus eripiAtur.
Sunt Autem y Ari« tecl}n«,Ãu ( yt olim loquebAntur )yenAn^ ftlt;c, quibtes TApA,amp;creAtur« eitn, multiplices ex â^diÃaprouen-tin adje rApiunf.non 'Deo,fed°M.Ammon« feruientes,interim tA-tnm cultum T)ei amp;nbsp;mifellArum AnimArum falutem hypocriticè frAtexentes,
Erima ef^, cttm Summus Eontifex magnAs UIa! tir opulent as Erelaturas Rendit, EpiÃcopatuf,T'r«poÃturas,^bbatiAS,Comme~ daturas Ã^agiÃeria or dm tim, Generalatus, E Allium, ConÃrmA-tiones,(^c. [njuperÃx menfes anni elegit, in quibus omnes Er«-bend« ybiq^ terrarum yacare incipientes,ad ipÃm recidant,quAS dein/^ propter âDeum(%'lammondfcilicet )quibuÃunqj yultfcat.
Secunda eà Curtifanorum,qui quot;E^pmam turrunt tiy recurrunt, Ãquot; ygt;el inhoneÃts oÃeijs, yelprecio impétrantgratiam expedati-ttam.hoc e^,tAlepriuilegium, quot;Sit in quacun^ DiteceÃopimA Saâ terdotia Aut Er«bende j intra EontiÃcios menfes 'yiaiare incipi-tint, ab ipà occupentur, Ãefe etiam inuitis amp;nbsp;renitentibM Colla-toribuifeu Tiorriinió beneÃetj. EndeÃep'e accidit, tit homo nequif ne dimidiaquidem Er«bendadtgnusjffoÃideat z^.Er«-bendas,quantumun redamante ipfo lureEontiÃciodDe Er«ben. à Dig. Ca. Quia tn tantum.
Sedquia non tbiq^pote^ reÃdere , condudtper Commen-dam fuo^te arbitrio Ãicarium Ãeu SubÃitutum, rudern quem-fiam amp;ÃuÃidumaÃnum,qui tix T^equitmpoÃit legere.Is qttot-annis Curtifano EpCeruAtam aut ^bfentiam reddere cogitur. Sic
lii Curtiftmu
-ocr page 550-CL J SS JS, DE IX.E\J{pJ{E CurtifantK tmolumtntum ca^iit, intérim afmo lahores tr ^aleaf ttlin^uit.
J ertia eil^, incerfornuo, ^uatnterdtim Efifcop libéras jdi-batias eÿquot; ErapoÃturas ineorperant : aut rebqui Eralati, jAbba^ tesÃPriefeiÃti, Canonici,Collegiati, (^e. oftilenta Sacerdotia cum omnibus redditibus,qui antiquitus adfuÃentandos miniÃrosEf (leÃee alendosÃhoiaÃicos fundatiJunt,adÃefe rapiunt, täquot; Ei-carijs certttm quoddam falarium( ifficorpus yocant)Ãatis t':nw ter prxbentj'Vt yix famem ar cere queant,
Q^rta eJl^, Jus Eatronatus , inÃx imparibus anni menÃ'* lus (pares enim TontiÃciaÃan^litasÃbi referuauit.) Ebi EÃiÃto* pi, Eralati, Principes, Comités, Jdobiles amp;nbsp;J^Ãici, âBeneficia yacantiaprofiauore aut pecunia locant indignis,inter dum puettf^ sidhuc,quî non incumbuntÃudio liter arum, nee ynquamEccleÃia inÃruire cupiunt, contra canones Eontificios,
Cfiuinta eB^,Stola,citm'Papa, Epificopi,'Pralati, Curtifiamamp; Collatoresprædi^i,pauperculos Elebanoseix Capellanos abiegant ad StolamÃoc e/Ã, quotidianos numrriulos accident ales ( yfVO-cant)ytÃnt nummipro âBaptifimo, ConfieÃione,Oleo. Item Trlt;e-fentite,Exequia, quatuor oblattones, minores décima, eirfiiwc lia accidentia.Sii miÃraplebecula,ab bis mercenarijs,Sacrafnetf ta,eS}â aha,qua tanquam neceffaria adfialutem obtruduntur,CA-riÃimoprecio redimere amp;nbsp;mercari cogitur. »
Sexta f/à comemorationum pro defiunClis eit anniuerfiarioru-Tum enim Elebani eij Jarales, tanquampecora campt, binc mit oppidatim eirpagatim circumcurÃtanr,praÃrtimfi diues quiÃt-am defiunllusfir,perinde acÃcorui adcadaner aduolant. tÃcÃpe fit, yt infirequentibus yrbibus graÃÃantepeÃe, ynus aliquis Sa-^ crificus yno manepro tribus, quatuor yel quinq^ quot;^IÃisprecium accipiat, qttas deindeynayicefimutabÃluit,lroÃngulis tarnen ÃngulasColleSfas infierens ,per quas benfiaSlorihus efficacia'^i'ltfià applicet. InterdumfitantuseBfi^numerusconduSlorum , ytpro
-ocr page 551-â CJNONIS \îi3SÃ.. cent. Tf.
Ãngulx Collecte legi nequeant, comprehendit omnesfimul ^'^nmuni t^uadam ColleSta^cuiM inttium eCl^ ; Dem yema.
Has fiisr aliasplures technas ( quis enim omnesfigillatitn enu*
) excogttans TapiÃa, doneeprouentus TlÃx adà rapt-Ac yidetur Jà nè mihi apud Germanos '\lijÃe nomen indefa-
quodÃs SacriÃculorum mer cat tu nundinatio, ^ua opes Ãlt;ts conquirent, non aliter quà m âMercatores in Emporijs amp;nbsp;'Hiindints Francofordianù, LipÃcü, NortltngenÃhtts, amp;c. qute Germants MiÃte dicuntur.
Qux omnia ciim ipÃo Sole clarioraÃnt,tame Faber adebperfri-frontts efj^j^t dtcat htec ejje naturali diuino duri conÃnta-nee eÃe Simoniam, ÃdÃipendiumÃiteÃÃentationü. Qmtrd ^erb Fatres,quos diximtu^HieronymC firigenes^tä' TroÃer 'Vo-^^nt Jacrilegium : afÃrmantq^ hoc eÃe deuorare domos 'viduarum^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x
tspauperibtts quaà bolam exfaucibtu eripere.
Fatrtltif aÃentiuntur quoq^ Tdeereta FontiÃcia,amp; Cocilia.Sic Concilium Toletanum ynaecimum, celebratum circa annü T)omi-nijiQ.Ãatuic Cap, i.QwcquidinuiÃbilugratitscbÃ)lationitri-buitur, nunquam quaÃu âVel quibuÃibetpremijs quot;venundaripeni-tus debet,dicente Domino:Qwdgratis accepiÃts, gratis date.
Ãefpondet Faber : Chriflum nihil eo loco agere de externo mi- Ger fol- islt;i-tiiÃerio EccleÃie,Ãed de gratia nbsp;nbsp;donisÃiritualibtts,yt Ãunt,ma- Lat fol- aSj-
le aÃeSlosÃaluti reÃituere, dtemones expellere, amp;nbsp;idgentu alia. Ffritmà hoc it a eÃt, tum neq^ ilia promiÃio ad Sacerdotes perti-neret : quam Faber proÃeamp;Ãis magniÃce allegat : Dignus ei^ operarius ciboÃuo . C^m enim donaÃanationum in EccleÃa deÃe-rint,curdeberetur ipÃs cibusC.
Adde qubdminiÃeriu Euangelij tequeÃne noÃris meritisgrafts accepimus, ac ApoÃoli donafaciendorum miracuiorum. Jtaq^ ChriÃus nos his yerbis quot;^ult admonere noÃrte indignitatis,amp; im-menÃeÃtiemiÃericordite, yt quot;voluntari'e zlxgratis EccleÃteÃruia-mus.Calua igitur eii^ FabriexcuÃatioftl!rÃriuola,quam Simonite ÃtaprétenditHi Durath
-ocr page 552-QKIKTÃ CLASSIS, DE IX, EEJIOT^E
Dtirandus ante ducentos annos de auaritia facerdotumgraui» ter cdquejim eÃ^in I^tionalt Dtutnorutn lib.^.Earag.i.
Sane %loyjes widens,quodpopulu^ mult a obtuliÃet gt;tuÃtt prxconis 'voce cantari^ne quti yltrà oÃerret^Exodt 35. eÿâ j d . Xulluf to menfacer datum noÃri temporis taliafacere yifui el^,
â¢Xuthor libelltiqui mJcrtbiturÃeUa Clericorum,dicit,facerdoâ tes ^AiÃamproprecto célébrantes, 'Vidert fimiles luda dicentis: Qmdyultts mihi darCiGr tgo tradam tllum quot;Vobiszsr iubettales meminiÃe,quodprimus Domini fui quot;venditorfeipfum fu/jienderit.
p ' iMox inducit etiam Dernhardum ita dicentem: Dominw ait 7e* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;troiPafce,pafce.âldon dicit, Vendes vende,amp;c,
Ende conficitur,eos qui °l\diÃam prop redo celebrant, aut alMî Ãtum in ^ijfa lucrum quxritant, non folitm effeÃmoniacos ,'Vtâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
rz/OT etia Jacrilegos,per quos quot;Veripauperes tarn corporibus quÃtn animabus negligunturtatq^ hos ociofos nebulones fudore tir labors fnifirieplebeculafiginari,quemadmodumfuci ex aluearibiisfe^ dulartim apicularum labor es furripiunt. Hieciam de ijs Ãnt,qui predumpro ^liffa accipiunt. Xunc audiamtts etistn, quibw radonibus Faber excufet ipjos fundatores ,probetq^pieamp; iuÃe illos agere, qui de bonisJùisÃ^edale quoddam lAnniuerfattâ um , âVel cert as exequias amp;nbsp;^lijjas pro defunllis cognatis procu-
Cei (61 lit-rent. T^cenfet autem or dine quatuor rationes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Lat-lolxig-,, Ferendum eÃeÃplteriq^ fiios nummos in res infru^feras â profundant, aut ludendo dilapident.
2. Duodedmmilliadrachmarumluda'^l.achabxi.
3. TeÃimonia Fatrum quorundam.
4 XeceÃitatem defunHorum, etfraternam char itatem id à no
bis efflagitare.
Frimum,de duodedm millibus drachmaru argeti luda: 'Macho bed,tir cur quot;Veteres commemoratione defunHorumfeptimum, tri-tefmum tär anniuerfarium celebrarint,fitpra in odauo errors fo nonisfatis mult a diximtts,quo er nunc Itiforem remittimus.
Dtindi
-ocr page 553-C AKO NI s ^rSSÃ CEKT. FL ^7 Titinde^quodait nettfje tfft/^ftferamM multos bona fua tnu-
*Utttrprofundtre,aut ludedo dilapidateddfroh dolor ntmis quam '^(rum ei^. Kam tnfohtia KlaptÃrattu, in Oeconomia Ta-^^fsfamilidsneceÃe hahent multatolerare,qutecuferet,Ãpojjentt ^orri^tre. Ea entm ei^ carnis nojlra corruptio yt legi 'Det non ^Ãitfitbijci,Adh(ec,o^cium ^agiÃratuum et Tarentum non la-
je extendit,quam âgt;ft malum ( quantum in fe ei^j tir quan^ ^fintper leges licet )puniant honejiatem yeropromoueant, or-'âfnt et tueantur.Vr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quts coram Deo iujliÃcetut Ãolius Spi-
janBi opus ei^,
Ita Diues Ule Luc.iq.neceÃfe habuit tolerare^perditumfiliunt jitbÃantiam commejÃando,ludendo,Ãortando fxdiÃimeper-
^treeir decoquere.Kec tarnenÃliusproptereareiiefecity longani-^itate Tatris fui tam diu abutens: fatetur enimpoÃea ipjemett Ãgrauiterpeccalfe in calum contra Deum, amp;nbsp;in terra contrapa-fJ'em.
Faber igiturpriusprobare debebat^ reSèfacere conco^ores ^iiapidatores bonorum fuorum ià inde euincere bellet fundatores ^^niuerfariorum re^è amp;nbsp;piefacere Alioquin hoc euincet tantitm, ^nutdem amp;nbsp;per dit am pecuniam ejÃ, qua in anniuerfaria imptn-^itur.Könne autemperridiculum ellf, quod Faber fan^Ãimam '^ijfam jitam fuper ConcoUoribus nbsp;nbsp;AleatoribusfundatÃe qui-
buf Ãriptum elf, qubdqui talia faciunt, regnum Dei nonpoÃi-dtbuntsGal.6.
lam qubd neceÃitatem defunSorum eJr charitatem yiuentium i^efflagitare afjerit^yt ekequia amp;nbsp;anniuerfariaprodefunUts ce-lebrentur,hic demitm TapiÃis latiÃimum ^etoricandi campum fifeaperire âvideas.^dfunt enim Logodxdali,ignem Turgatori-um ita fufflantes amp;nbsp;accenden(es,yt 'Vel audiens duntaxat fudare queat. Faber non fegnis iÃius ignüs (aiejailor,ait hune ignemgra- Ger fot nc' uiorem ejfe,quà m quicquidpotelf homopati in hoc quot;vita, fAlij Lat fol iâ-*
li i dicunt.
-ocr page 554-QVmTÃ. CLJSSrS, DE IX. E^^Tlt;^ M(unr,noÃrum 'vulgarem ignem in hii territ, eÃe tnÃar deÃÃi ignis,Ãconferaiur cum tgne Eurgatorio. .^hj aiunc nullum di-jerimen ejÃe inter ignem infernalem amp;nbsp;purgatorium , quam quod Ule aternusÃt^hic temporaruts. Sunt qui lamentabiles yoces amp;nbsp;ploratuf defun^orum^ex Eurgatorio nos implorantium eÃingant: 'iï^Iiferemini mei^miÃremini meiÃaltem 'Vos amici mei. Xon eti^ am nulli commémorant exempla defunSlorum,qui apparuerint,et degrauitate pÅnarumamp; cruciatuumTurgatorij querulatiÃnt. quot;MagiÃerfententiarumlib.^.Dià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.amp;poi^ hunc Albetttn
'IM.agnus de Officio ^Mliffie cap .i6. TraU.-^.fÃ.difirtè affirmant, tneliorem effe conditionem diuitis in Turgatorio,quampaupert^, quia diuespofiit iuuaripluribus fufiragiqs, amp;nbsp;celeriore abfolutiO' Item confiqui.Trieter hxc omnia,docent amp;nbsp;hoc, quodomnes qui hoc mundo non fatisfecerint, illic fattspati cogantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem
gloriaripotei^,fepro peccatis Juts fatisfectjfei'Itaq^ Calefadores iÃi 'vniuerfos homines condemnant adfupplicium âPurgatorij.
His tirfimilibiis quot;Verhis terrorem incutientibus, ita tan^unt ac permouent corda eorum,qui recenti mÅrore propter obitu cha-riÃtmorum amicorumperturbati Jitnt, 'Vt ex intimis '^iÃeribttf commiferentur atq^ compatiantur, cupiantq Ulisfubuemre, qw-luscunqpoÃint modis.Quis enim tarn inhumanus aut imfm^ fet,qui non mifellas animas fuorumparentum, coniugis, lihero-rum amp;c . ex atroeiÃimis Purgatorij cruciatihiis redimere cupe^ rety^el cum reiÃx familiaris difiendio amp;nbsp;iaBura maxima? Paq^ mir urn efi,Laicos ynumetia agellum retinuiffe , ac nondudu om-ttemÃamfubÃantiam in exequias amp;nbsp;anniuerfaria efiâudijfe. Hot^ illudfuitpecunia aucupiH,quo falsb diUiÃirituales acquifiuerunt illos latiÃimos agroruÃlcos,tlla amaniÃima prata,fyluasj}Cttos* fluminaÃagna, deniq^ optimaferetotius orbts terrarumpartem^
Ger-fob 13 t-Lat-fol-iiy-
Sedquajo te,de cuiusmodi bonis Exequia amp;nbsp;Anniuerfaria fundant ur?ÃeÃondet Faber: Ex facultatibusfine aDto prof y tUi
-ocr page 555-%nSSÃ CEm: ri. ,18
hareditateadipÃs deuolutis. Equidem non negaho^nml-^^sfuijje bonos amp;nbsp;honeÃos, qut hona sntenttone Exequias tis' j4n-fundauermt^de bonts legitime eir honejièpartts ^puta-^f^ïnt^fè Deo cnltumgratumfrxjiare. ^^uod^uia ignorantesfe^ ^fruntjper iniredulitatem, procul dubio mtjericordiam apudDeu lt;^ieptt fimt.Sedinterim negari nonpoteï^^plteras/fj talesfunda-^ifines de illegitimts zir iniujiü opibitsfa^as ejjè.1gt;lamÃquis fatts ^iuprxdatugt;s sfieneratits Ãurattts eÃet, aut alijs te ch fits acfraudi-perfas amp;nbsp;nefas opes corraÃÃet, tandem in agone morttsfun--^«tione Exequtarum amp;AnniuerJariorum,fe omniapriieterita fitlera deleturum ejfeÃerauit : docet quot;y/ulgatum quot;Prouerbiumf ^furanribtts e^uum,amp; quot;Ilaria offerentibus obulum.^Ãädautem ^dhtecfatrafiripturalâHonora,inquit,Deum deT(nona-' ^(na amp;nbsp;illegitima.)fiibÃantia,'Prouerb.âi.Et Efa.61. EgoDo^ finies diligensiudicium,^ odiobabens rapinam in holocauÃum.
^lij nonnullipoÃident quidem bonaÃa bono amp;nbsp;boneÃo titu-^'â fed adeo tenaces funt amp;nbsp;fordidi, yt ne terunciu quidem in hoâ^ Dorern Dei impenderentiimminente autem bora mortis,incipiunt dtmiitn liberales fieri,eät metu Turgatorij adfundandas Exequi-amp; tAnniuerfiariafermouentur. Qmd autem de iÃis diuina o-'^dtulaiudicant^QMre transgredimini, inquit â¬hriÃu4 ,preeceptu 'b^tipropter traditionem yefirami^'lath.i'ÿ.Et Taultts z.Cor. m, 'bbon debentfilijparentibtts recondere,fedÃlijsparentes. 'Ihdona'^-^bi quot;^ero amp;nbsp;facrificuli,citmÃnt â confeÃionibui,bteredibjts defuni-^ blorum dicunr : Deo die a tum e^f, adperfoluendas exequias aut â dnniuerfarium, quodaparentibus bareditate obuenire tibi de~ ^trat^ndefepenumer 'o legitimi betredes, nbsp;nbsp;clariÃimesfamiUet,
^firèdefraudantur,fioliantur,tir adinopiam atq^fiqualorem re-diguntur. Honne boc ei^ deuorare domos yiduarum ? ^edfür do feibulacanitur.Identer enim Fabri amp;nbsp;fodalitijfiii caret auribttss Ãr iuxta Eoitx di^um,Lucri bonits odor ex re qualibet.
TrofeÃèi
-ocr page 556-QTINTÃ. C lässt s, TiE IX. EI{^O\E
Trofeâofi Fitber tam deuoteamp;follicùè curaretfalutem mifeb larum Animarttm,quam curat fundationes exequiaruin,amp; annt-tttrfariorum,tum exemplo 2^cliisi Luca i^.diuites yfurarios ad-hortaretur.ytfiquidaliquem defraudajjènt^quadru^lureddertnt: autfi hoc commode fieri nonpoffet,facerentjihi amicos ex iniufio '!Tdammona,dum adhuc efjent tn temport gratia, 'vtÃquAndode^ Ãcerent,reciperentur ab illts materna tabernacula.yel,'vtadfu-Jientationumfcholarum miniÃerij eccleÃaÃici aliquidcontribuèrent. Liam qui hac in terris ex 'veraÃdefaciunt ,po^ mortem Ãuam neqj exequijs neq anniuerfarijs indigent. I^eriim dltgt;d non eÃet facriÃculis tam quafiuoÃm,amp; nonfaceretf quodaiunt) trpia- -n äiKfiTcc. Ãc mundtts ipÃe yult decipi, quot;vndeÃmper adfro-mouendosf alÃos imptos cultuspromptior eÃeÃolet quam adfi' OS amp;nbsp;legitimos. Idquodex yÃtataformulafundationum liq^^quot; do cognoÃttur, qua talis eÃe conÃueuit. 2L. X. in (alutem ani' ntarumÃuarHm,nec non amp;parentum, omniumq^ maiorum amp;Ã'^'quot; ceÃorum juoruni, amp;nbsp;omniumÃdelium defun^orum , legauerunt LI. LI. ytÃacerdotes LI. LI. anniuerjarium ipÃorum dientperpe-tuis remportbitsperagant, yeÃeri cum Elacebo, manè 'verb cum 'vigilijs amp;nbsp;ofÃciopro defunlUs. Qui yeropriuatis diebus iutereà finonpoterit , aliumÃubjiituat , autÃquenti die ipÃmet'i^^Ã-â Ãam fuam compleat, ne defuncltsfundatoribus débitaÃuÃragiu décédant. QuodÃnonfecerint, nullamquoq^EraÃntiamrecipere praÃumant, amp;c. Hinc merces illapro LLiÃa nomen Irafentia fortitaelÃ.
Equide arbitror,nemine 'vÃq^ adeb deÃpere, quot;Vt conetur miÃrat animas,quaÃntÃiritualesÃbÃdtia,etÃirituali igni excrutian-tur,argeco auro alijsq^ terrenis opibu^ redtmere(cu enim tanto calore ferueat TurgatoriutCertb oes cre aturas liquefaceret et coju-tneret.)SedÃiunt oes,Ãtritualegt;dTpii^ddeÃpreciüredeptioniieÃt oportere, quodpro redepttone animaru eicpurgatorioÃatisfaciat.
-ocr page 557-CJNO^IS UrSSÃ. CE^T. VE
Qttare cimjamficult %liffas fuas tale i^vTfc^i eje doeeant, ac nihiU ominM exfundatîonihui ftreatim eÿ Erajentiaspro ipfts aecipi-ant, tam nonpoÃunt excujari à triniine^imomapundatores, tan-^uam emptoresIpiiritualium bonorumquà m^ non excufantur ippi jacerdotes tanijuam yenditores. quot;Mam â^lagiÃerfintentiarum tn 4. Dÿ?. z^.afprmatytïQsP eÃeÃmoniacosytam eos qui imprecia-bilemgrattamprecio conducere yolunt, quam iÃos qui pro mini-Ãenojacro prectum recipiunt.
omnia non idea dico, yt haredes non reddant ea, qutea tnaiortbtef jws bona intentionepro 'MiÃi5amp; Exequijs peragen-des fundata Ãtnt. Quod enimJemelDeo dicatiim edf,, zJ nemine priuata temeritate reuocart amp;nbsp;abrogari debet, Sed admoneo E-pifcopos Ãii ofÃcij, yt ipjt tanquam l^pfiores Ecclefiarum has niaiaru noÃroru fundationes ad magie pios yÃes conuertant ^atq^ twrigant.Sedhtc yere cum Efaia conqueripoÃumue cap. i. Erin-(pes tui infidèles,Ãcijfurum, omnes dtltgunt munera, fiquuntur retributiones. Ideoq^ ommbttspijs %lagifiratibw5 conuenit, yt in fits ditionibtis dementer, pro officio, his malis medeantur. lgt;rintum libèrentfubditos à quotidianis iÃis ebcadiombits amp;nbsp;rapi-^is Stolarum , quot;hdonachorum tnendicantium amp;nbsp;Stationariorum. Treinde fundationes beneficiorum EcclejtaÃicorum transférant ab idolatricis âKdifits adfitÃentationem publici miniÃerij EcclefiaÃt-ci,fabricam templorum, Scholas, Ãrarium Eauperum,yt inpri-^itixia Ecclefia fadum ei^. lgt;Iec elf qttbd metuant,ne yltimam ygt;oluntatem amp;nbsp;Tefiamentum fundatorum hac ratione yiolcnt. ^onenimdubiu eÃ, quinyeteresfuisfundationibus amp;nbsp;legatis, yerum cultum Dei, quantum in ipfis effet, promouere cis' confer-uare yolHerint,yt adpofleros etiam fyncera amp;nbsp;incorrupt a religio propagari poffet. Sed mferè, prob dolor, circumttenti amp;nbsp;decepti fuerunt. '^iffa enim non elf yerus amp;nbsp;'Deo acceptas cultus, qui ^edïficationem Ecclefia:pertineat, Debent autepiffdagiÃratus
Ef hoe
-ocr page 558-^IKTÃ. CLASSIS DÃ IX.
J} oc officium Deo EccleÃa, ycfalfos cultus, quantum in ifp ejf aboie ant, acpios amp;nbsp;purosculttcs reÃaurent atq^ defendant. fin^uli °lvlaÃÃratu4, etiam citra meam admonittonem agnofcent, quid fitfill ofÃcif, atq^ itafe gerent ,yt amp;nbsp;Deo amp;nbsp;facrattt legibtts frobabilem munertf Jui rationem reddere queant. Et hit quideW refutations nouem inÃgnium in Canone errorumÃns eflo.
lam y erb frxter ipfum Canonem, alia quoq^ complura ad°hdif ÃeÃacriÃciumÃeblantia Gregoriw '^agnts concinnautt,iâmbye-â rb compilauit : yt ex TontiÃciorum Chronicorum hiÃorijs non ob^
Germ fol-i(î7 Ãurb deprehenditur, amp;nbsp;Faber ipfe teÃatur.
« 0188- âEliauclerisGenemtione.zi.fol.^^.Hic(Gregoriis'\lagn^) tnultafalubriter in EccltÃa conflttutt: quod Introitin reiteritur, decreuit, ea elx re. Cum pro quodam defunüo anteannos rSo. die anniuerfario conjlituto tn EccleÃa S. Tetri celebraret Gregori^,à cantaretur Introitis: quot;E^quiem xternam dona es Domine, avdi-uit yocem de cÅlo : Xonfaciam. Sedyir Deo deuotts putant il-lufionem eÃe, iuÃtt reincipere Esquiem. Tuncrurfui audiuitye^ (em : Xonfaciam, quia anima illiis damnat a
âPlatina de yita Gregorij .fl, 7:^. Eits quoq^ inuentum el^, *9tpo^G Introitum nouies Ã^rieeleifon caneretur, tAlleluia, interpofits SeptuageÃmtediebts yfq^adPafcha.
Innocentiis 3. de Sacra, alta.myfl. lib. z. Cap. zó.fcribitGre-gorium ColleSlas, Sécrétas amp;nbsp;Complendas à GelaÃo compoÃtas^ toadunaÃe , cir congrua multa adieciÃe.
Xauclerts ettam Alleluia adfcribit Gregorio. Generat. 20, fol. ^o.
lacobtsdeVoragineinytta Gregorij. OfÃcium, inquit tantum EctleÃaÃicum,ne⬠non amp;nbsp;Scbolam Cantorum inÃituit.
Quanquà m autem repetitio Pntroitts zit Es^tieeleyfon, çÿ leluia, yaldè taidiofa amp;ÃiperÃitiofaÃt ; tarnen quia à Deo neq^ preeceptaneq^prohibitaeÃ,nec mutâtprimam inÃituticnem cceneCf poteÃf^ tanquam adiaphoron liber b yel yfuipari y el omitti.
-ocr page 559-â¢fvîISSÃ, CEUT. rr. ip
QolleEla: amp;nbsp;Qmplendx de temporeplxrun^^funtpurx fyn-habenc omnes conditiones pilt;e orattonn atq^ Grattarum ^^ioni^. Sed Collette de JanUn amp;nbsp;pro depunSnj nec non Sécréta^ ^tiia Tejlamentum Cbrijît commutant in Jacrifictum propià ato^ riupro yiii^ amp;nbsp;defun^n, ac fecret 'o amp;nbsp;ignota lingua récitanttir^ tonp! mantq^ inuocationemJanBorum, eÿ flabiliunt pgmentum Turgatorij,ideoJunt impite amp;nbsp;idolatricx.lnjuperyfite cÅna tem^ fore GelaÃj puit adhuc purior, quam temporibui Gregorij. J^roinde Gregoriinpreces corrgere , aut msliores efpcere. Frujlraigitur lepati;rat Faber, dâMi impiat pp! quibujdam Collellii puerilibut cere-nonijs defendere fat agit.
Gelajij mutare quidempotuit,pednon
i^iathor Fafciculi temporum eetate 6.fol.lt;ÿ7.Icem âblaucleruf. Latin.fol. iïî» Gens. iQ.fol^o. Gregoriiu,pojiquà m malaprxteritorum ternpo-rurnÃubeopaulacimquieuipf nt, totum oppictiim EcclejiaÃic^um^ ftylo piilchriorii ordinatiori amp;nbsp;compendiojiori modo renouandt compofuit.
Equidem Gregorium ^iffe oficium renouaffe, non imtn infî-cias : quomodo autem td eme 'dauerit, haSlenm in Ãxta Qntu--riaphtffatls audiuimitt. Etjt autem totum corpuf '^difa Grego^ riante, cum omnibitt Juti membrif repertum jtt erroribits, mult» tarnen modejîitif egit Gregoriitî, quà m [uccefores Pui. 'FLeminem enim co'ègit iurare inpormam âEgmanam, fcut ipfe teflatur in E* pMa quadam ad jdtiguÃinum Anglorum Epijcopttm, Varias ePfe EccleÃarum inperagendts facrie myÃerijs conPuetudines, 4f-tamen in cuiuPq^Ãtum arbitrio, qitam quiPq^fequatur. SucceÃbres autem eiitt, Fapæ âÃomani, ^hPfam Gregorianam omnibits Ec^ cleftjs Occidentalibits, per 'vim amp;nbsp;fraudem oltrip erunt.
^dquam âMiffam Ãabiltendam,praeter illam de duobits %îip^ falibut,.A.mbroÃano t!!r Gregoriano,fabulam,quamftprà recita-uim*, conÃnxerunt dr alia multo crap?tore,quam yocarunt quot;E^ue..
i lationenu
-ocr page 560-CLASSIS, T)E JX.
lationem fanBi Gregorij, jiiunt enim Gregorio magna deuotione CElehrantt,ChriÃumJeJe renelaÃe cumjna irttce, Ãagellatum nbsp;coronatt m,^ turn ommhin mÃrumentnpaÃionu
Jux, yideliier Lancea, (jorona, Elagellü, Scalus, Clauùs, ^dalltiscum mfeÃtj^imüÃuühojlihiti, Caipha,y4nna, Tdato, l-dtrode,ludxùs ac Ethnicü, ntc non cum dijcipulnJuùs, amp;nbsp;ctnnâ primes Tetro ,Ãuhlatü digitü Chriftum alnegante, cumj^gallo, Kir cum luda deniq^ eiuÃjj loculü. Hane reuelationem tn optiniatn partem pro commendatione ^hfliÃa interpretantur, quaà CliriÃu^ JtgniÃcare Kölner it, '^liÃamjibi egregdplacere, ytpot'e in jKA paÃto eiuiconjideretur,e^ memoria ipjiu4 conÃeruetur, Ende paÃ-Ãm ob oculos pingunt ijlam reuelationem,amp;peculiar es tndulgen-tias largiuntur tjs, ^ui ante hancpiEfuram proÃrati quotidi'e in quinq^ yulnera Chrijli orent quinqÃPater noÃer ,amp; quinq^^ut '^lavaa.
EgoÃane tarn reuelationem Gregorij quam interpretationent tites JabuloJam eir mendacemiudico. Sedejlo, '^er 'efailaÃthtec apparitio\, tarnen e^à muta duntaxat 'viÃo,cuiitsÃgniÃcationem Deus ip/è no expoÃit.Hon ejl autem cuiuÃuts, yiÃones Ãomnia interpretaritJedDeus ePà in ceelo,reuelans myJieria.Dan.i.Itaq^ in tali cauÃa diligenter attendendum e^Ã, âVtrum yiÃo amp;nbsp;in-terpretatioeiusJit e\ Deo,nee ne.Hxc autem eà certa ludicij régula eir norma : Si opusfigniÃcationts cum ^erbo Dei confentiat, tum yifio Ãue reuelatioyerè efà Ãgnumgratia. Sinyeroofnts ÃgniÃeatior.is â yerbo Dei diÃentiat, tum apparitio illa c^ jigâ num ira eir inclementia.
Quandequidem ergo TapiÃa reuelationem Gregorij interpre tanturdeÃacriÃcioÃdliÃa,quodÃt cultus DeogratÃtmus: quot;^cdiÃa *vero omnibus modts yerbo Dei aduerÃatur, eir horrenda coram Deo efà abominatio: certum e^ , TPapiÃarum interpretationetn ^JÃ^JalJam,nec ejÃeÃgnum gratia,ÃedterribileÃgnum it co dii/ime.
li^uelia
-ocr page 561-CJNOrilS \irSSÃ. CE'MT. r/. «jr T^uelat enim CbriÃuffefeÃeediÃim'ecruciatu zsr lac£ratum,tmer medtos illufores^iudicesdatrones amp;nbsp;J^poÃatasdi/apHlos,quaJidi~ (at Gregorio ; Si mandatum meum de Sacramento in Jacrtficio ^iÃs legitime Ãruaretur, cum angeln men lato es- ferene yultu a^larem. Tu yero injacrificio 'ÃdiÃ'ce talemparas Traga-diam,in qua ego rurÃn tgnomimose cructÃgor, in mantn ho-jlium meorum trador : atq^ inÃitutio Ccena me a impie yiolatur. 1gt;lam yhi contra mandatum ChriÃi agitur, '^t in TapiÃica â\iijja fieri filet,ihi cert'e Angeli eärfian^ adeffe non pofiiint: Sedadfitnt hofles QhriÃi,Hannas,Caiphas,Scriba,'PhariJxi,'Pilattn,Heroics, ludxorum atq^ Ethnicorum firui amp;nbsp;fatellites. EtÃenim hi iamdudumfint mortui, tarnen fiodales ipfirum,hoc eÃ,Ãmiles ne-ittlones quotidi'e adÃat altari amp;nbsp;quot;Wijfie,QhriÃum de integroillu-ientes équot; crucifigentes. AdÃat amp;nbsp;Iudas,nonpoÃremus inter Epifi topos,cumfiun lotuln. Hià enim Eontificij loculos luda tantopere amarent, nonpaulo minor ejjet 'Mifiarum numerus, yt in Hono trrore fianonis di^umfuit.
Et qiianquam Eetrus ac reliqui ApoÃoli in hac reuelatione ttiam appareant,tarne non adfiunt ^t ApoÃoli ör confefiores Chri-fli,fied( quales tum erant ) yt ApoÃat« eir abnegatores fihrtÃi. Adflat enim Eetrus fiublatn in altumdigitn, deierans fiQhri-ftum non nouiffe.
En hac e^fi 'vera interpretatioreuelationnGregorifi eä-plane Analogafidet^in qua nobts abominatio '\lifiaticijacriÃcij tarn ficiti ^ffitbre^ depiBa eÃ, yt nullopenicillo aptius accuratiusq^ depingi poÃit. ^ia autem EapiÃa (yt omnes impij ajfiolent) hac e!s alia fignainfiuu comodum intâ¬rpretantur,amp; magna (ecuritatedicunt, '^lt;sx,pax,non expaueficentes horrcndam iram Dei, qua talibtts Jignis portenditur ; admonitit te yolo, fihriÃiane le^or, yt quoties fi^triflcium \4.ififia ffleBasÃatim tibi in mentem quot;^leniat reuelatio ^briÃi ac certoÃatuas (flhriÃum ,ficut mifirrime excruciatia
3 Gregorio
-ocr page 562-OrmTÃ CLASSIS, DETX. EEJ^OI^E.
Gregorio apparuit, ita quotidie in â^hfja flagillari, illtidi, cruci-Ãgi.^Proinde nijiper/id'e ChriÃum ne^are yela^proLul^roiulhani abominandam Idolatriamfugito.
Ãer fol T^7-
Lic fol 1.8g-
At Gregoriftfdftquit Faber ^eruditione Ãanblitate admodS inÃgnisiitem^ miraculis clarttf extitit. Xum tu ilium erraÃeiamp; tantx abominattonit authorem fuiÃÃdtces!*
â Equidtm Gregorium, quantum adperjona eiuf attinet^wdict Ãan^iorem amp;nbsp;dobliorem omnibus alijs Pontificibus,qui^oà tffrnt IR^manam tenuere cathedram, Ardens enimfutt ipÃus ^eltn EccleÃa, ytÃriptis teÃatum reliquit. (umprimts autem hat tn parteprx cunSitsÃtcceÃoribusÃuts laudandtts efÃ, quodFitulum Oecumenici EpiÃopi reÃuit^ at omnium primus, Jeruus Ãeruorutn appellari 'Voluit.In 'FpgiÃroparte y.EpÃ.'^o.At magnoperedo-lendum eÃ,ipÃm non in meliora tempora incidiÃe. Fbam cirtiter illius tempora quaÃÃatum eà Imperium ducentis continuü annts, barbarumgentium incurÃonibjts eir bellts truculentiÃimis:^ Tâ«'* cum barbarie creueruntÃuperÃitiones amp;nbsp;idolomaniie,quaspartim Gregoriits authoritatepollens tonÃrmauit,partim ÃucceÃores ftib nomine Gregorij cumularunt.Ham 'Verijimile e^,PaptÃas mul-tos errores Gregorio trthuere , quosà in 'viuis eÃet, neqitaquam pro fûts agnoÃceret.Eduit profe£lo operaÃuaprodefÃe Esclejtaj 'Vt Ãcripta eiits teÃantur ) amp;nbsp;luxitÃua xtate tanquam luminare m m'ando, in medio nationtspraux ai tortuofx.
Sed in hatÃexta (fenturia no diÃutamtts de fanElitate amp;nbsp;eru-â ditione Gregorij ,Ãd demerit ate fà crofanBi 'Verhi'Dei,ac praferâ tim de 'vero 'vÃu amp;nbsp;ahuÃu Cænx T)ominicx. ChriÃus autem 6lt;3o. annls ante Gregorium 'Verbo fuopateÃecit nobts, quts Ãt yerus amp;nbsp;legitimus yÃis CÅnx fùx;videlicet, 'Vt cum pane amp;nbsp;quot;vino corpus at Ãangutnem ipÃus edamits atq^ bibamus,inÃui commemorationem. (ui cum Feuelatio iÃa amp;nbsp;ordinatio %lÃx, qi'x Gregorio adÃ.ri^ litur,maniÃeÃ'e répugnét ,Ãequenda nobis ef^ reuelatio amp;nbsp;ordi.-natii
-ocr page 563-r J'M o'n I s uissÃ. cEm. rz ,5» fiatio CbriÃiiin cuiw nome bapti':^atiJumia, negle^a reuelationf ^^(gorij, quantacunj^ tandemJanblttate tir eruditionepolluerit» quot;^am amp;Jdnbli interdum labuntur tir errant. Ac monh nosJ'acne Odette,ne innegotip reltgiontsperÃna rejÃiciamtts,fedfolum 'verbum T)et/vt (fentunafnma demonjlrauimus.
QmdfiGregorius quo^^ ex eorum numero eÃet, quifiiprafun-^umentum fuptrflruut ltgna,fcenum,flipulas, doneejidelesjnoben-^^â r,ti/' ingrati iujlo iudtcio Dei in erroremfeducaturi' Forfan htec firamineaÃru^ura Gregorio in igne tentattonts liquefaEla tir con-fitmpta ei^.Crede mihtimirabilts e(^ Dominus tnfanbbtsfuts, amp;nbsp;däicia eittsfiint injerutabilia. Qj^^ropter queecunq^in hacfexta Qenturia de Gregoriofcriqgt;fii ea non contra perfonam ipfius dtbla intelle^atie yolofed dunt dicat contrafacrifeium %iilf(e,tir error es buic adiitnbfos,qui à Fontifeijs Gregorio tribuuntur.
Atq^ hac de Fatribus fexta fenturix) in qua abominationem quot;^ifTaFapiÃica citrn Deo tnmhomintbus intolerahilem refutaui'^ n,us ^haÃenus dixiÃe fufficiat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
COnjUtueram quidemÃudiofe LeElorÃeinceps etia'vfj^ adfine libri copiofam hiÃorid%liffaiperÃngulasQnturias (yt ha-^imuffeceram)pertexere : tir no minus Fontificioru Scriptorum, quam Fatrum teÃimonijs ,conuineere ^faeram ChriÃi Qenara eÃe facriÃeium â^liÃaticum ,fed lommunem diÃenfationem corporis acfangttints einsÃb ytraq^Ãeiie. Sed quia liber prater meam expeElationem inter manus creuit, tir iam anteain fex Ãperioribus (fenturijs non femel FapiÃiti authores allegati funt 5 '\4iÃa quoq Euangelica fatis fuperq confirmât a, FapiÃf ca yero confutata ei^ ; nolo leÃorem moleÃa prolixitate obiimdere^
-ocr page 564-SJCT^^IFICir^ MIS, ET titundere, amp;nbsp;eadem Jee^iuf adfaÃidium ingerere, ne Qram-hen (quodaiunt) cum cadiogojuijje, eäquot; facilitate le^lortf abujitf «JJi yidear. Firuntamen, yt le^art oca^iunemprabeam, pltm de â bis amp;nbsp;cogitandiiamp;legendt, exÃngulisQenturijsgautosquofdam froferam,fiquando de cÅna Domini yelfacriÃcio MtfQà , amp;nbsp;cog-natis erroribuii tolerabiliuâ fcripferunt, quà m Faber cum fuo fo-dalitio.
Defacrificio pro yiuis amp;nbsp;mortuis, atq^ alijs quibufdam Mi]fe partibitSjferè omnes fcriptores Gregorium Jecuti (paucü éiccep-tts)yjqj adhtecnoÃra temporapropeyno eodem modo ÃripÃ-mint.ItatpepuodinfuperioribttsFabroreÃondiÃdem amp;ipÃs diBum y oio. Quantum yerô ad ytrami^ Ãgt;eciem Sacramenti, amp;nbsp;coniîigtum facerdotum attinet,fubinde aliquot in EccleÃa Hero-as excitauit Dominits,qui amp;prohibitionem coniugij facerdotum oppugnarunt, ynanimiter teÃatipent, ytramq^ ^eciem Sacramenti in mnltis EccleÃjs liberampermanpffe, y fq^ad Qonciliunt ConÃantienfe,quodante annos 138. celebratumfuit,
Faber ipfe ex hac feptima Centuria duos DoBores citatfBedam amp;nbsp;Damafeenum. Sedtanta elQ hominis cacitas, yt non yideat fe ipforum teÃimonijs magts onerari quà m fubleuari.
DED A enim, quiyixit circa annum Domini720. teflatur gt;nbsp;fua ectate Sacramentum laicis fub ytraq^ Ãecie exhibitum fuiffe. Sic enim inquit in Homilia, fuper yerba Euan^elij : yidit hannes lefum yenientem adp : Lauat nos ChriÃua à peccatts noflris quotidie infanguinepo, ciim eiufdem beatce paÃionis ad altare memoria replicatur, cum pants amp;nbsp;yini creatura in Sacramentum carnis amp;nbsp;fanguinis eins ineÃalili ffoiritits fanBificatione transfer-tur. Sicc rpus cir fanguts illius, non inpdelium manibus ad per-niciem ipforum funditur tir occiditur:pdfidelium ore fuam fumi-tur infalutem.
DAMAS-
-ocr page 565-STECL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CEI^T. m
T) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SCETS[S qui'Vïxif anno âDomini 7^0. lib. 4-
Ortbodokafide cap, 14., tAnnonfocei^ Donùnws panem fui ^ppuf corpM facere, eäquot; '^inum amp;nbsp;aquam janguinem i* Dixie De-
â¢â¢ Hoe ei^ corpiu meum, amp;nbsp;bic mène efà fanguis amp;nbsp;omnipo-ffnti eiu^pracepeo, donee 'Veniat, effeitur.
Et mox. IncerrogaSi quomodo pants ft corptts Cbrifii^ amp;nbsp;yi--^umciifaquafanguisCbriJlit âE.efondeo tibi amp;nbsp;ego : Jfiritm fnilttd obumbrati tir btec operatur fuper fermonem amp;nbsp;intelligent pants atttem tir yinum tranfitmuntur. Houit enim Deut bumanatn infrmitatem, quodcomplura 'ygt;fu non trit a auerfatur^ nnoleÃ'eferens. tAffueto igirur condefeenft y fis per confiera na-iune^ eafacit, qua: fintjuper naturam.
fffdobfecrbdeytraq^fiecie Saeramenti contra âMifam Fabri fiarius didpof et,quam quod âBeda amp;nbsp;Damafeenus dicunt^
C E N T V R I A
ocflaua»
DFos quoq^ buius Centuria friptores Faber allegatiT^banu, qui yixttcircaannuDomini 830.ör Fafcafiu,anno Domini 881. Ãpprum tarnen yterqjfatetur,fuis temporibus âVtramq^ Sa^ trammti/feciem adbuc in yfifuife.
AFl F 3 lib. de Corpore amp;fanguine Domini cap, i'll.Blane aqua in fanguine quare mifeatur, iliapermaicime cau~
3 quia de latere Cbrifi, ybipafio completur, fanguispari-ter tir aqua manauit amp;c.
Idem deInfitutione Clericorum lib. t. cap. Aqua t^r yinunt in calice monfrant Sacramenta, quts de latere Domini in cruce fluxerunt, quibus not pot ad fmus.
Etf autem âfabamts hts quot;verbis probare quot;vutc,aquam quot;vino ad-tnifcendam efè in calice: tamenf mul amp;nbsp;hoc fatetur ,f deles fan-t
L II guinent
-ocr page 566-vriAU sTEciEU
guinem Chriflilihere ex caliie. Islon dicitctitn pabro,fanguine(lS Chr^Jiiyna, cum eiui corporeJuhÃgt;eciepanü edi attpMi.
TÃSCHâSlys lib. de Eucharijl. cap, itj. Quaproptero homo quotiejcunq^,bibü hune calicem,non alwm te Jangutremputes bibere gt;nbsp;quam qui pro te eis' pro omnib^ effuÃts ejl in remiÃione peccatoru.Endeficut m remiÃionefuÃts amp;nbsp;traditâ^ eflpeccatorunii it a adhut hodie inremiÃionem potatur amp;nbsp;comeditur deli^orum^
Et ne Faher hae 'ygt;erba adfolos ConÃecrantes referat^ TaÃcaÃui Ãipjum eodem capite explicat, bis quot;yierbti ; Similiter lt;amp;nbsp;calüent porrigit eis, dicens : .^iccipite amp;nbsp;bibite ex hoc 0 F[E S, täW tnimÃri, quam\EE C^ET) E^ES.
CENT VRIÃ
, nona*.
A?^o Tiomini cîaruit S. rdalricits EpiÃcopiif tAugu--Ãanu4. Eo tempore Eontifex Epmie eratjlsidcolausprim*,' quem Epgino Celebris Chronicus magnopere commendat,pr^ nib* reliquts Eontificibus GregoriumÃecutis. Is EdiCtumpromul-gauit', quot;^t omnes Clerici ahÃq coniugio cielihes 'quot;eiuerent. Huie im-pio EdiiÃo acerrimereÃitit Hdalricus, nbsp;nbsp;Ãcriptisprolixis Ide^^
adHicolaum Eapamconuicit tarnÃacrarum literaru quam ?u-trum amp;nbsp;Qtne 'iliorum teÃimonijs,EdiSlum iÃud eÃe impiuin,i«iu-Ãum, amp;periculofum. Inter ctstera autem hanc triÃiÃimatn hifio-riamrecitat : Sunt, inquit, aliqui,qui S. GregoriumÃucefi^itÃu^ tnunt adiutorium : quorum quidem temeritatem rideo, ignoran-tiam doleo. Ignorant enim, quodpericuloÃm huius hareÃs decre-tum à ÃanSlo Gregoriofa^um ycondignopcenitentiiefru^u, poÃ-modhrnab eodemÃtpurgatum. QMppè,cum die quadam in yiua-viumÃuumpropterpiÃces miÃÃer, amp;nbsp;allata inde pluÃquam Ãex millia infantum capita yideret, intima mox duCltcs peenitentia,.
ingemuitt
-ocr page 567-ST EC I. SJCT^J. CENT. XL
: amp;faCium à fe de Cxlihatu Decretum, taut is ccedù can-: figt;n confejpa, condtgno zUud (ta dtxi)pÅmtentix fru^upurgn--fîto^j 'DecretoprorÃta damnato^ ^poÃohcu tllud landautt Con-Ãlium : quot;Meliits nubere quam tgt;ri. aîddens ex Jüaparte : âNle-ef^ nubere, quam mortis occaÃonemprabere.
Et mox infert Tdalrictts: CeÃet ergoJanSîitastua cogéré,quos ^untiim deberes admonere, nepriuaro (quodabÃt)pracepto,tam âteteri quam nouo contrarius inueniaris TeÃamento. Hiec S, Tiiilricus.
Hot teÃtmonium Tialrici propter multas cauÃis adÃribere '^lui.Trimnmt quia Faber neminem admittit ad Sacerdotale of-Ãcium quot;^Ai/Jis, niÃprius rit'eÃt ordinatus. Torrb inter cetera hoc '((iamÃÃraganei imponunt Ordinandis , tgt;t fnt amp;nbsp;maneant cis-li^et. Ex hat autem EpiÃola S. Vlrici diÃtimus, Sacerdotes ^ermanicos nongentis annispo^f ChriÃum tixiÃe in coniugio,amp; Eiricum hanc libertate defendiÃe retinuiÃeq^ titra centum annos^ kontra Decretu TontiÃcisÃcut mox in decima QenturiaÃquetur.
Secundo, ingenue fatetur Tlricits, Tap am amp;nbsp;Ãtam Ãilam, Sacerdotibiis coniugiumprohibent, nonpariimerrare. Faber autem contra dicit, EccleÃam Tpmanam ©r fucceÃores Tetri non poÃe errare.XhÃt autem tt Tlricus mentiaturEHiÃenim fanSltiS Tir DelfuifÃt, cert'ehumâis amp;glebis deÃepulchro eiitanon expel-Itrentgliresiquasglebas Fratres S. Tlrici HuguÃx magno precio '1gt;endiderunt,tir certis literis conÃrmarunt,quodÃnt certiÃimum acprÃentiÃimum adexpellendosglires antidotum.
Tertio,Ãum Faber ia^itetÃe eà concionatorem in ea ipÃa Ec-cleÃa, in qua amp;nbsp;S. Tdalricus concionandi munus obijt(tum enim Epifcopi non era'it Trincipes , CedÃoncionatores) merito debebat ijsde teÃig js inÃillere,amp; non folhm Tyrannico EdiSlo TotiÃcis de Ãielibatu facerd)d.i,aliÃq, errorib^ cotradicere,fedetia alijs in exempla caÃam titam ducere. Q^alis aut eÃt ipÃ^ çÿ Frater culorà taÃ.tas, malo ex ticinis eorum, quam ex me audiri eSr cognoÃi.
Lil z
P^rtb,
-ocr page 568-coxry COELIâBJr V'M
Qj^rco, Ciim Faber tnagniÃieglorietur^ S.Vlrteum in inclytA 'Vrbe ^ugu/ianaprxdicaÃe yerbum Fietsen tibifartem fradica-tionii S.Klricit^uatnà cum doiîrinaamp;yita Fabri contulerüi'Vi* debti non minus int erfepugnare,quam album amp;nbsp;nigrum.
^rchiepifcopus HalberjlattenÃs qui floruit jînno T)(Jmini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multis in loos teÃatur, Sacramentum Ã^
fctateflub quot;ntraq^fleiie exhibitufiafle .Ft fliiper yerba hxc lohan.U Ecce agnus Dei. Ft loban.i.Super Euangehon de nuptijsin na Galilxx.Ft rurjits ^latth.xd fliper Jejus inpartes Cxflarex Fhiliffltiamp;c.
Euangelion Tunc ycnit
décima»
Domini xei^.annit circiter i^o.poJlFIicolanprimurHt Gregoriusfleptimus, antea Hiltebrandus di^uspPontiÃcA-tuminiÃ. Is legemFCtcolai \.de cÅhbatu Sacerdotumrepetiuit» Ãquot; paÃim iniufla crudelitate Clericts earn obtruflt.Q^ de re flatus diUgenterÃripÃt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E FflTFS Schaflnaburgenflis, non
indoBus ifvlortacbus HerfleldenflsÃBoguntinenÃs DicccefliSiqui xit temporibus monflri iflius^ Gregorijflptimt.e^squot;poflhuncFlaU tier us Gcnealogia ^6.flol.x6o.fled adflcrtbam zntegram hiflortam.
Gregorius eius nomznisfleptimus^nationeTuflcus, âMonachttf Cluniacenfls, Hildebrandus antea dzBus,Ãb Henricho ^.Fonti-flcatum inijt. Dedn Izteras flat ad Otthonem, Epiflcopu Qmflan-tienflem, prxcipiens^ yt in Jùa Dioeceà coniugium. prohiber et ad.. lucincomugatts:amp; ytinter coniugatos , coniugij yincula refiin» deret.Ottho Epiflcopusflatis impie hoc moliri HildebranduflienSt nec l'acerdotum coniugia dirimere, nec inconiugatts poteflatem ineundi connubij adimere yoluit.Tontiflex Otthonem anathemate petijtitäquot; nelubditi ei obedientidprxfltaret,yetuitgt;Otthoniqfliem dixit IR^mx in Sjnodo,
Jnu
-ocr page 569-CENT. X. jjy
In ea Synodo Hïldeimndw Eontifex cum Italiee Epijcopü *uda^{erÃatuit ( ytÿlxra^alia )neJ'acerdotesinfuturK'}!Xoret ^uitrent:amp; qui düicijÃnr,Ãatimaut dimitteret, aut amoueren» ab EccleÃaÃicus ofÃcijt: nullos^recipiendot tÃe in facer dota-ordinem^mÃffriw iurarentferpetuant cÅltbem yitam^tir (on ^wentiam. Decretum de cÅlibatu Sacerdotuper Italiam (foluta ^jnodo ) tnuulgatur ,prxcipiturqjpaÃim Epifiopit omnibtts, quot;^tt Jtlem Decretu apudfuos exequatur. Gallia EptÃopi literts Eon-^iftciisperpellutur obedirepromulgato Deireto 'Eomana Synodi: Ãttuf yerb Clericorum, maxime in E^enanùspartibut, infraHo «ninio ) T ont fcio Tiecreto^ eir Eptfcoporuforum 'votùs ob/Ãunt» damant^ Synodücum yerbo Deipugnare,amp; Tontifice idauferre ^acerdotibui,quodnatura amp;nbsp;Dew conceÃit: eumq^ hominem hx-^tticumfmpij dogmatùs authorem eÃe ,Ãgger ente nonÃiritu Ãnilofed Sathana.Eugnare Edihlum cotra QhriÃi 'verbum:Non ^nines capiunt hoc yerbum:contra EaulifanadoElrinamtDe yir-^tnitatepraceptum Domini non habeo. Et qui non continet, con-^gt;'ahat matrimonium. Ejl eir contra Nicani (oncilij amp;nbsp;jlpoÃolo-^tifn Ãanones.QMruntur Eontifice et ia, cotra natura curÃm exi-^tre ab hominibw ,'vt à contubernio mulierüÃmoti, angelorunt ^ore yiuantteumq^ aperire fores adimmundicie amp;nbsp;fiortationem. Non leÃant occlamarejeÃonà datofe malle facerdotiu amitterCf ^^ani contra fhriÃi yerbumjuas yxoresdimitterettäquot;ficoniugati facer dotes EontiÃcifor der ent, euocaret è cÅlo angelos,qui Eccte-fi]sfuü prteÃnt.
Eontifex nihilpermotus honeÃis rationibw, täquot; authorirate fcrafcripturæ,eîrfan^t Nicani foncilij conÃituticnefrequenti-bui literü, aÃiduis^ legationibw follicitat Epifcoporum animos, atcufat ignauia eir focordia, minatur jinathematts diras ,nifi toêgertntfuosfacer dotes emiÃo decreto obedire.Eona pars Epifco-porum tyrannideTontificia territa,omnilw modis dederunt ope-
Lll 3 ram.
-ocr page 570-COy[T\A CÃELI^jr V^i ram, ytluosfacer dotes perpetuo priuarent coniu^ij iure.
^rchiepjco^us 'Moguntinus animaduertens, operam earn dt tollendo coniu^io facer dottint non conÃtturam ^aruo, de Tontificïo Décréta fuos admonuit atnicè : ac dimidiu anni intiiicias dédit tts deliberandi fuper ea re,diligenter monens, yt obedirent âÃomano Tonttfici tirfbi,^ 'vt yltrofacerentjqubdnece/farib amp;nbsp;ineuitabi liter effet faciendum, ne eager etur ille feuiora canfilia aduerfus eos inire.
Deliberationis temfore exaBo,yîrcbiefifco^ Synoduindixit Clero in Erdfortjmenfe OBobri, iuÃitf^ yt luxta 'Pontifeium di-tretuih coniugium perfetub yel abiurarent,yel abdicarent f Et* clefaflicis officijs. Clerus tuebatttrie contra Hildebrandi decretu» fcripturis,rationibus, fonciltoru fententijs^ ^M-aiorum exetnflt!) tnultis irref agabilibus argumentis ,ojlendens Eontifeij Synodi detretum irrittim haberi dsbere.Sedciim a^rchiepifeopus diceret, fe compelli à EontiÃce, necpofje aliudnunc quà m Eontifeia iuffd extijui,Clerus yidens, neijÃijfutationi^neii^ precibus locum effe apiid Epifcopum tan^iià m confùlturi de propofta tontrouerfta, ineunt (onfiliutn. Quidam flatuunt nonefje redeundumineam Synodum:alij aiunt regrediendum effe in Synadiim.tö' j^ribieff* capum è Qathedra deturbatum,morte benè méritapletlendv.m,yt tnfigne monumentum adpofieros ijîiufnodi cadis tranfmitterent'. ytfjeo ekem/ilo /ucceffres omnes doceretur, ne temer'eSacerdotei fuo lure liber täte /foliarent, Ãiifcult atores ,fjuos hahuit Fpifi» pus in ea turba,referunt ei^quidegrefi machinentur. EpifeopttS ad reprimendas ftbortas turbas, mittit fuos ad egreffs Sacerdoâ tes,qui iubeant eos de Epifiopo optima/ferare, tir redire in Syno-dum quieto animo,'Perfitaf,in Synodum regrediiintur.Epfeopus pollicetur f daturum operam, yt Eontificem T^manum ab ea Ãnientia abducatjtubens interim yt fia ofpcia curent.
AnnofequhefMoguntinenfsfiubtnte furienf Epifcopo(quem Tontifex
-ocr page 571-CE'î^ir. X
Pontifex cumfuü literü nbsp;nbsp;mandatü adeutn mifernt)Synodufft
'^hguntix congregat. Jn eo Sjnodo Cleropracipit Jub anathema-pÅna, yt yel yxorihw quot;velfacrif ofÃcijs inprajtnie S^nodv
W firpetuum renunciarent,
Clerw caujam fuam dixit confianter. Qum quot;^erb defenÃoninon ^aretur loctn,fedcogerentur tantimTontificïa Tjrdnide^coorta feditio,amp; tanto impetu res a^a, yt Legaties âPcntiÃct/s (Um ^rchiepifcopo in éictremum yita dijcrimen quot;ytenerit. St^no-^ ^usÃoluta eii^.J^rchiepiÃcopies rei difÃcultate fuperaties ^tempern.-' uitÃbi ab tediti Decreti qu£Ãione:amp;â commiÃt âÃpm.LâontÃci ne-^otium i^fvellet acpoÃet ,exe^uendum. l^ide quot;Mauderum Iq«^ Jitpra citato.
Hane hiÃoriam ideb tampŸolix'enarraui,'vt 'i)ideas,nonÃliim ^acerdotes Germamcos, yerùm etiam nonnullos EpiÃcopos eo-^um, EontiÃcio Décréta j de ceelibatu Sacerdatum, refiitiÃe, '»Itra mille annaspai^ natum ChriÃum coniugesÃas retinuijÃ, Qt^afronte ergo Faber afÃrmare audetÃacnÃcium °MiÃappt bis (tmporibus ab inconiugatùs cÿ impurts quot;Monachis ac Jacrificults (debratur, ab ipÃs .dpoÃolts titpatribies ariginemJuam traheref
MamÃiMliJÃa tarnÃacroÃanda res eÃ^, yt earn non niÃpurts (tadare liceat, Coniugium autem tarn impurumÃt, yt qui in illo *tiuant^Deoplacere nonpoÃint, multo mimts MliÃascelebrare f'tt FontiÃeia Décréta rugiunt, Did^. 28. Decernimtts t^rpra-pÃuifti) quomodo Germaiiici Sacerdotes ante quingentos annos (dtmMLiÃam celebraÃent, qualù hodiein F^pmanenà EccleÃa (debratur,citm certumÃt ex biÃorijs^eos tumfüiÃe cemugesf*
EFÃTFS TuicenÃs ^bbas,quiyixit annoDomt--^Ãmultts in lacis teÃatury ChriÃumÃa Ãcenam Jub 'tnraqÃecie influuiÃe:f^ hunc morem in Ecclejia yÃq^ adfua tempera obÃrua---rum eÃe. InMlatth.cap.17. In Lohan, cap.6. De oÃÃcijs duinis:â ldgt;,tâcap.^,ip7 llb,6,cap.zz,
Centuriit-
-ocr page 572-CB N T V R I A vndeciraa»
S^BHÃPÃ) VS claruitannoâDomini noo. Isin PJal. ^o.(2^i habitat. Sermone . it afcribit : Qm parceÃe* minat, non quidem non metet, Jed parce metet. 'Hemp'e qui me-tit, mercedem accipit. EtÃimtis quts promiÃt, ne eum quidem, qui pro nomineÃuo calicem aquxfrtgidit dederit Ãtienti, tnercede propria cariturum. Hum quid tarnen in qua menÃra menÃü Ju-trit,fibi quoqj remetietur. .^iut in retributione aquabitur ei, qui non aquamporrigens, fedÃanguinemfundenspropinatum fibi biâ berit calicemfaluatorts. Hon eï^ hic calix aqtiie frigida, fed calix inebrians quà mprxclarus, calix yini meri, amp;nbsp;quidemplcâ nus mixto. Solus enim merum habuit yinum Dominus meus
Similiafirilit Sermone :^.de Dommï quot;E^mie quot;Palmarum.Ittm, Sermone z. decÅnaDomini^ cuites inietum eS^:Tanif ltem)Sermone ^.fuper Qtntica,
In hac Qnruria, circiter annum ChriÃ't u6o.Ãmul yixerunt duo do^iÃimi y 'tri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yt quidam yolunt, fratres germani:
G^^TIJâKI^S amp;nbsp;TET1^rs LONGOÃ^Kquot; quot;D VS. GratianM turn ex TatribteSjtum eic Toneificum C°^Ãiâ tutionibjis, TIecretum comÃilauit : quod lus Qanonicum dicttur, apud^PapiÃas propemodum maiorem authnrieatem obiiner, quà m ipfafacra Hiblia.âPetrus yerb LögobardusÃentetias Patru depracipuùs locis ChriÃiante religioniSiCongeÃit : ac operi tieulum feiit^ Liber fintentiarum. Q^nquà m autem hi duo Ãriptores accuratiÃime diÃripÃrint omnia ea quæ ad %liÃäm pertinent, tarnen ne yna quidem literula inÃcriptts eorum inueniturÃe yna ^ecie Sacramenti, amp;nbsp;deperitulis in effuÃone calices ( nià qmd . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diÃcipttli
-ocr page 573-CENT. XT. «7
amp; jùccejjores eorum CanoniÃa ac Sententiarij confide Ã'i^glojÃilii ïvfarferunt. ) SedexpreÃ'efatentur, à ChriÃo inÃi^ ^Wam eÃe ytramq^ lt;amp;nbsp;partis lt;amp;nbsp;yiniÃeitem:amp; adfua lnÃ^ tent-{of'ä in âÃpmana EcileÃa yÃtatamfuiÃe. Ãertefieo tempore ylla f^^ffèt mot a quaÃio de ynaÃecie pants nbsp;nbsp;periculis eÃuÃoniSi
Ãibticuifset^cjim adeo exaiîè etÃcru^ulose alias quaÃiones de ^iÃadiÃcaÃerint. Eorro quee Gratianits é\ Canonib'â âEpmanorZ â^ontificumÃulij, GelaÃj amp;nbsp;Gregorij Nlagni de 'gt;ptraq^Ãecie fcri-, eaÃperioribits Centurijs iÃeruirntts. Xunt quafi deÃper-Ao 'vnum aut alterum duntaxat Canonem de ytraq^ Sacramen-^^Ãecie ex Gratiano audiamus.
De Confiera. DiÃ.z. Ca. Tune eis Tetrustex herbis xTlugu-flinijDe ÿtilitate agedxpeenitentiteCTunc eis Tetrw annuncia-^^t^eum tolendum,quem crucifixerunti^t eiufÃnguinem biberet ^teientes,quemfuderuntÃauientes.
Et ibidem, ^uguÃinits inpfial.ii.Tere magnw Dominits ^firicordia eius yera, qui nobis dédit manducare corpusfitum, quo tantaperpeÃits eî^,amp; fianguinem bibere.
ItemeicEfial.7q. JpÃum fianguinem, quem per infaniam fiu-^erunt,per gratiam biberunt.
QjndmultisC Gratianitsplits quam yicefiesmeminitjChriftum ^ficpulisfiuis âyttramq^Ãeciem iiÃituiÃe, eamq^ in yfit TTpmance ^eclefix 'vfiq^ adfiuam xtatempermanfiÃe. Sed ne fimel quidem '^niuiÃecieipanis,aut interdiili calicis meminit.
MagiÃer Sententiarum in DiÃ. tt. Sedquarefiub duplici fiteiefiumitur,chm fiub alterutra totusfit ChriÃitsiâ Tt oÃendere-tur tot am bumanam naturam aÃumpfiÃe, yt totam redimeret, Thanis enim ad carnem refiertur,'ygt;inum adanimam.
Et mox : Ideo ergo in duabusÃeciebtts celebratur, '»t anima 6* earnisfiufieptio in ChriÃo, cJr quot;^triu/qj liberatio in nobisfitgnifi-^ttur.
*Nlmm
-ocr page 574-STECIEU
Sacrificium auiem '\iij]æ,non ej/èpropitiatorium Jedtantum' modo commetnoratiuum Satrifitium affirmât^in 4. î)tfi, »2. hoc,induit,rjitaritur,fi quod gerit Saccr dos,proprie dicatur Sacri* ficium yel immolatio. EtJi Chrifiu^ quotidie immoletur, yelfie^ mei tantum immolatuifitiÃdhoc breuiter dietpotefl. lllud quod offertur nbsp;nbsp;confecratur à Sacerdote,yocarifacrificium amp;nbsp;oblatio-
nem^quia'ME°M.0 quot;ffj A eiÃamp; quot;EJE.E quot;E^Ã, SE'îdTA' T10 yeriJacrificijfian^te immolationü faille in ara trucis. Et S£%!E LChrtfftts mortumincruce efi, ibi^ immolattu efi infimetipfo : quotidie autem immolatur in Sacramento. Quia tn Sacramento recordatiofit ilUief,quodfaiîum ei^ SEVIEL, Hinc quot;Zeteret dixerunt : Chrifiuf femel immolatur in cruels ara^ fedhtc memoratur eiut mors amara»
CENTVRIADVO-
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;décima»
TEIomas Aquinas, quifeoruit anno T)omini \zZq,In Summa feua,partei-quafe. 80. Articulo tz. ,Adperfsiltonetnbuutt Sacramenticoncurritmanducatioe^ potatio feanguinls, ytfiupta habitum elifi^.Si ergbfeumatur corpus fine feanguine,erit Sacramen-turn imperfeilum.Ex parte tam.enfùmentium requiriturfevmma reuerentiaeir cautela,ne aliquidaccidat , quod^ergat adintu-riam tanti myfierij, quodpriecipuè poffèt acctderein fanguiniS feumptione,qui quidem,Ji incaut'efumer etur,de facili poffet effun* di. Et quia crefeente multitudinepopuli Cbrtjliani, tn qua conti-nènturfeenes,eââ iuuenes,c^paruult,quorum quidam nonfùnt tan-m difecretients, quot;ytt cautelam débitant circa yfùm hutus Sacrame-ti adhiberent, ideb prouid'e in QE lEV S Tgt; AâM Ecclefijs ob-feeruatur, ytpopulofeanguts fùmendus non detur,fedfiolum à Sa* (erdotefeumatur,
Ebomoi
-ocr page 575-CENT. xir. «38
'Thomas Aquinas in ijuartum Sententiarü. Tijî. »i. ejuxfi. 1. t. qA.Topulo non daturfanguispropterpericulum^quia yna Jangtiiniä citing laberecur, quam aliqua particula corpo-
. Tnde min'ftrn altaris fecundnm conjuetudinem aliquorum ^Aturparticipatio fanguitM. T)e quibusprxÃtmieur,qubd in tali-magtfjint catai.
Htä yerbis fatetnr Aquinas,fua etiam atate non tantum mi-^^ros alt arts,'\)C'DiMtmoStSttbdiaconos,j4iolutos,amp;c. Sed etiam ^^t^ras quajdam Etelefias Saeramentum Ãib mraq^Ãecie acte-ptj]e. Erquamuis aliqtteu Ecclefias laudat, qttxpropterpericu-eflafionts c^ditem Laiiis nonprxbeane : tarnen interim alias
Ettlejiasnonreprxbenditneq^damnat, qux tum reuerentia tir ftiutela Laicis caticemporrigunt. 'bdam diferc'eponiti'nnamf^e-tiem in QJÃIToEST) ^^4 Ecclefijs, non in omnibits, accipi. ^t rurftts Jecundum confuetudinem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, non
^vmium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
lodoius Clitouatts in Elucidario Theologico teÃatur, S. Tho-^qninatem, per ente idTapa Erbano IIII. totum officium Ecclcjix ds FeÃo corporù Chri/li ordinafiefiubquo comprehen-ditur tir Hymnus Hie, cuiits initium el^ : Sacrisfoleftnijs,Cuius Hjmni'verfitïquartwquintus itafinant : TiéditfragiUbu^ torporüs fercttlumfiedit amp;nbsp;triflibusfanguints poculum,dicens:ac-tipite quodtradoyaftulum, omnes ex eobibite. Sic facrificium iflud infiituit, cuiws officium committi yoluit Ãlts Tresbyterüs, quibus Ãc congruir,'vt fùment amp;nbsp;dent cxterts.
Et in Hymno: E^rbum fupernumprodiens. Eerfu 3. QifibM fub binafiecie carnem dedit fanguinem, yt duplictsfitbfianti» totum cibaret hominem.
Idem jdquinas âMiffam non expiatorium, fedcommemoratiuZ Ã* reprxÃentatiuumfacrificin effe docet. In Summafua, Tarte quxÃ.ZyHoc Sacramentu, inquit,efireprxfentatiuum Dominica mm a paÃionü^.
-ocr page 576-ST ECIEU
faÃionti. âDicit enim ^uguÃinwÃiper TJal. QMtiefcunj^ Ta^ fiha celeiraturtnumquidtoties Chrijha occiditur^ Sed tamenan-niuerfaria recordario repraÃntat, quod ohm faStum nbsp;nbsp;nbsp;: amp;Ãc
nosfacit moueri tanquà m quot;videamtts T)ominuprajentern in crucé. Et parte i.quxjt. 73. Ideo oportuit omni tempore apudhomiâ nes eÃe aliquod repraÃntatiuum T)ominiclt;!e TaÃionüs, cuius in yeteri quidem TeÃamentopracipuum Sacramentum erat agnus Tafchalts. Eide amp;nbsp;^poÃolus dicit t. Cor. Tafcha noÃra im^ molatus e^f ChriÃits. SucceÃit autem ei in nouo teÃamento Eu-chariÃia: Sacramentum^ quode^i^ rememoratiuumpristeritxpaà fionisÃcut amp;nbsp;illudfuitprxfiguratiuumfuturts. Et idebconueni-ensfuit,yt imminentepaÃione, célébrât0priori Sacramento, no-uum Sacramentum inÃitueret. Ende Leo Tapa dicit : QiÃdybi quot;yimbra cederentcorpori^antiqua obferuantia nouo excluditw Sacramento . HoÃia in boÃiam tranfit ,fanguine fanguis aufertWt Ci!' legalüs fefiiuitas dum mutatur, imfletur.
^Annis decem, 'Sgt;elcirciter,podî^ Tbomam, 'vixitâBOâElA-E E TLT E'ÃÃl, erudttus Uonacbiu or dints Uinoritarum, Is in lib.j^.. SententiaruPDifi. iz.fic aitiln Sacramento bocduoÃnt confidiranda : Efiicacia^ Signantia : E/feigitur de integritate Sacramentifiupliciter elf ; PAut quantum adefficaciatn, amp;fis qualibet pars eff tctum quod habet efficaciam. Aut quantum ad fignationem yelfignificantiamietfic ambteÃecies/tint de integrt-täte huius Sacramenti, quia neutra res huius Sacramentiperà exprimitur,fid in ytraq^fimul.
In hac quoqjCenturiayixit GEILHEIlKlES DEI^AH-DI, Epifiopus UiniatenfisjAno Domini iiZq. Isin T^tionali diuinoruÃfÃim'efateturÃhriÃuinfiituiffe Sacramentufubytraq^ Ãecie, et fie in primæua eccîefia obfiruatum eÃe: et ynaduntaxat Ãecie non eÃe integru amp;pefeSlu Sacramentu.Sedaudiamus '^mu alteru huiâ* authorts tefiimonu.Lib, 4,. Tarte Eit. deOfeulo pacis.
-ocr page 577-s à EUT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xn. tjp
.CaterJim inpnmmua eceleÃa O'^ÃUES, ouiceîelrntieni quot;^Ãarüintererantjfingulii diebus communicareJolehat^eoquod â¢dfojioli omnes de calice hiberunt^Tiommo dicente : Bibzte ex hoc lt;^nnes. Offerebanc enim magnumganem amp;nbsp;omnibitf Ãf/icien^ ^iniiquod adhuc Grad feruare dicuntur. Sed excrefientefide hum ^^Itttudine, traditur infiitutum yt tantiim diebtu dominicü ^ommunicarentdnde ter tn anno^tixc.
Et Lib.^.Barte ^.Solam hofiiam recifiens,nonplenum reci-ptfiacramentaliter Sacramentum. Etfi enim inhojlta conj'ecrata OtriÃi fanguùfit,non tarnen ibi ei^ Jacramentaltter,eb quodpa-'^hcorptu non Janguinem yinum ÃangninemÃgniÃcat ,non
Item Ub.i^.Earte i.Titulo,Ãmili modo . QuamnüÃbÃecie ^müÃanguuÃumatur cum corpore,etJubfi/ecie yinifitmatur cor-ptu cum fanguinettamenficundum Innocentium tertiu, necÃan-ÃbÃeciepanü, nec corptuÃubÃecie 'vint btbttur aut come-ditur . Quta Ãcut nec fianguù come dttur,nec corptu btbttur, it a neutruÃbÃeciepanù bibitur, autÃubÃecie 'vint comeditur, Etde in qutbiudam locù poH^Ãmptionem corporü tirÃanguinü (lhrifii,aliquidde ipÃoÃanguine refiruatur in caltce, amp;nbsp;Ãperin-Ãnditur yinumpurum,'Vt alij communicantes indeÃmant. Uo enim eÃet decent,tantumÃanguinü conÃcere, nec calix capax in-veniretur.
C E N T V R I A DE« cima terti'a»
Nicol AVS D E LTH^Ayixit^AnnoDomini 1315.
/«/f nattes Iudau4,fidpofteaper baptiÃnum Chriftiana ec-tleÃa inÃtus , tandem eir âKlonachtu FranciÃcantu falhu e/Ã, Tanto inprecio habebatur tum temporü OrdoKlonaÃiciUittt
Kimm 3 pra
-ocr page 578-SJCâKJFICir^t ^dis. ET pra Ulo yulgarii ChriÃianorum conditio prorÃts contemnetur. fs cum reliquat doflrina tir s^elo antecellerety integra âBiblia, comme-tanjs iliuÃrauit.Sic autJeribit.i.Cor.u.Ftt htc mentio de diiÃici ÃÃecie.ffam inprimitiua eccleÃaÃc dabaturfideltbus: Ãdpropter fericulueÃuÃonKjanguinis modo datur tantiimÃubÃiecie panés, IdemErouerh.^.Super yerbts, Bibtte yinum puodmijcui yo-bts.Id ef^^fanguinem meumÃbÃeae yimitn quo admij'eetur a-qiia . In 'iptra^j enimÃecie coinmunicabant antiquitiisÃdeles,Ãd propter periculum eÃbfionii fasiguints ordinatum el^, quad datut laictsfubÃecie pants tantiim.
Anno T)omini t j p âf.'vixit amp;nbsp;docuit inBobemia 10 HAâff-flE S HESiquieîripfeà Fabrocogitur ad dicendum teÃimo-Ga fol jotf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de 'VliÃla,quodÃtjacriÃciumpro yiuts et mortuts.EeÃro in-
Lat. loi-J78- quitdudicio (Lutheranos alloquens ) Iohannes Huà in âDiuorum numerum relatits ed^.Is yero ^iÃleÃicrumperegit, nec idyllu inter miÃt die, poÃquam è Emga ad Concilium Qon/iantienÃe pro-fe^usfuit amp;c. Htc nos it a irretitos eÃe put at, 'vt euadere ne-queamits,quin alterutrum fateamiir, aut '^'liÃamÃanUam eÃe, augt; 'Ãum non eÃeÃanflum . EndeÃatts ferociterreÃonÃonesn à nobh efflagitat:,A,gedum,inquit, in FluÃyeÃrum %lÃdm celebrant em , quot;^hÃamq^ eo habentem loco, qu'od diuinittts inÃituta amp;nbsp;ÃanflafttferattsÃententiam, ytrumne pro Ãanflo habendusÃt, quemadmodum '^os aÃeritts,qui eists Ãanflitatem iaHitattsf
,Age ne diutiits nobiis inftltet,reÃondeo. Erimiim Faber Ãan-flo 'j\4drtyri lohanni HuÃo iniuriam facit, ctira dicit eum talent ^iÃam peregiÃe, qualis à Fabro deferibitur, à %lonachts Sa-crificésq^ in eccleÃa E^manenÃperagitur.Quod etfiex ipÃus HÃi Itbris planum facere poÃm, tarnen enm eitts teÃiminium apud Tontifeiam colluuiem parum authoritatis habe at, ex ipÃs Eon-tificijs ftriptoribits, HuÃum tanquam hcereticum damnantibus, demonÃrabo.
Haiiclertüt
-ocr page 579-'I
ST EC L 3AC\J. CE^^T. XI IT.
âSauciertt^, celebrpî nbsp;nbsp;abectleÃa E^mana approbatttf Chro-
, Generatione ^7. fol. i6i^.intercxteros articulos,propter
Huà JU combuÃiifj'uerit ÃonÃanthejjos etïam recenÃet.
â⢠Ãommunionem liuinte Euchdrif iæ ,Ã{bÃeitepanü eir 'ytini J^^endamÃii qui faliti eÃe yelint^neceÃarib afÃrmabat.
^Animas corporibtts excedentes aut jn aternas è'veÃigio }^nas niergi,aut perpétua confequigaudia.
3* Eanum eÃe orarepro mortuis : amp;nbsp;aumritix facerdotaîii in~ ^(»tutn.
4« Sacerdotemquocunq^loco,quocunqjtempore facrum Chrifti ^opitf confier e poÃe,petentibits imniÃrare: fuff cereà ^erba fa^ ^â''Anientaha tantum dtcat.
Sacerdotes yeÃes, altarium ornamenta ,païlas, corporaha, ^*lices,patenas^^ 'Vaà huiwmodi ml habere momenti.
Hos articulas ciim Iohannes Huà conÃanter docuerit, amp;nbsp;fan-Sâ*^neÃo obÃgnaucrit,non dubjum eEf,qtan corde etiam itaÃen~ Ãit ^^cnequaquamearatione Sacramentum celebrant, qua in '^iÃaticofacriÃcio celebratur. Trimiim enim miniflrat integtum ^â^^nmentumiÃb 'yitraqÃeciejomnibui illudpetentibus .Secundo^ ^^nfecratÃne Canone,quocun^ tempore, quocunq^ loco, tantum per â^erlaprimie inflitutionü.Tertia, E^ijcit Turgatarium, amp;Ãf~ f''^gilt;ipro defun^ts.iPoÃremo,ln externüs ceremonijs,yeÃibus ,al-â tarium ornamentüs,calicibus,patents, corporalihtis,amp;huiuemodi '^afisreliquts,tuetur ItbertatemChriÃianam : nec patitur fehis tanquam neceÃarijs objlringi,e!!7 laqueum confcientijs inijci.Quia ttà Iohannes HuÃeaspartes in %liÃa omittit, quas Faber tan-quam neceÃarias exigit ,aut certe alia ratione ijs ytitur, quam 'PapiÃx,'vald'eeÃronse^ Fabri impudentia,affirmantis HuÃttm ipfum celebraÃe '^ifÃam.
In quot;BrandeburgenÃet Horinbergenà Ordinatione eccleÃaÃica folet
-ocr page 580-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SJC\IFÃCIl^%i ^IS, ET
Ãlet cÅna dominica (quoad êicternum Ãe^aculum) ferè ijfdem rùibttf prägt, quibm '\liffa Eonttliciaitta ytÃqui^pregrinui ex Eaptu adueniens a^toni interÃt ,putet EapiÃicam iCjiÃam celebrari.Sed quia Qanon cum omnibus /ùbs erroribM omittitur, cir r cliqua cere montapro ChriÃtana liber täteperaguntur, reuera non nbsp;nbsp;ÃacriÃcium quot;^liÃa, Ãed communia corpora amp;nbsp;Ãanguinis
ChriÃi totitn eccleÃa.
Sic ebaâ Iohannes HuÃpotuic ( quoad externum opia) in iiine^ re inter Eragam amp;nbsp;(onÃantiam '^liÃas celebrate^non autEapi-flicas,Ãed Euangelicas.
Deinde^Q^nquam HuÃfueritÃanElua Martyr ChriÃi^tamen nonprorÃa tpfum excuÃare amp;nbsp;ab omni culpa ItberarepoÃ'umtat fedannumeramus illum jis DoBoribia, qui fuper fundamentum extruuntltgnafxnumÃipulas.Himä multum tribuit yetufla conÃetudini de âHvliÃfa^inuocationifan^orum, tifalijs quibvfdam erroribia.t^ittamen cumpio amp;nbsp;magno t^elo arferitpro yerbo amp;nbsp;gloria Dei,ac pracipuos error es â^ïtffa taxauerit,per tentatioâ nem amp;prfecutionemprobatia acfaluatta e^^,ÃdÃt tanquà m per tgnem. Et Dominia dementer ipà condonauit Ãos quosdam nauosperÃdem in ChriÃum^quam conÃanter '^fq^ ad extremum halitum confeÃus el-^. Eroinde Huà el^ erit in aternum fandta °Martyr ChriÃi: Qontra Derb 1\4iÃaeicum SacriÃcium el^ amp;nbsp;erit abominatio coram Deo: licet forfan eic ignorantia HuÃds aliqua ratione fe iÃa abominanda ^hdiffa coinquinauerit. Certe niÃex permtÃione Dei Ãoncilium ConÃantienfe ipÃm cremaÃett e^perientia ipà docui fet^qualem '\4iÃam celebraret. Sed non-dum compléta erant iniquitates lAmorraorum iÃorum, hoc e^, Idolum°!\diÃÃabilientium. Teruntamennon yanta Eropheta eorum extitit. Fertur enim in rogo dixiÃfe: â\de iam anferem (nam idHuÃEohemic'eÃgnificat ) aÃÃatä:Ãdcentum reuolutif annäpeniet r^gnta,qui yobä aliquantb meliies contabit) nec ta-men
-ocr page 581-y-KÃU ST EC TEU ucyM. cEât^rr. xiin
^Amtneumajfare poterttü. Q^dfuityatiäniutn de T).
ttno Lt(thero,pix memoria,qui Heros diutnïtiis exà tatu^s ,centu «nnispoi^ concrematum Huffum, magnaparrheÃa lt;^fÅlicifuc~ ïndulgentiasT^manenfes oppugnare cÅpicacfrogrejjùtemporis idolùm'^diffa, ac totamTa^iJlica idolomania lernam de-texit,proÃrauit,deleuit, ita^Vt hodie, diuino beneÃcio, tÅnam T^ominicam atq^ 'tmiuerfam religionem JpurgatiÃimam habta-tnws,
CENT VR IA DE-cima quarta,.
A3\Z«o Tiommi. »415. yixit ini^n^ia E H 0 A S y A LT) ETA SIS, ê^ccellenti ingenio âMona-thii{,âProuincialts Frarrum'B.'^aria à monte (armelo. Ispe-tuliare opnts fcripÃtjde Sacramentis, contra FuiclefÃÃas, quod I^apa %iartinits quintitsÃngulart âBidla approbauit. EtÃautent ionatur ex yetuÃis Tatribus euincere, laicts ynam duntaxat ^acramentiÃeciemporrïgendam efÃe : tarnen Tomo z, de Sacra-nientis cap. ü.hunc in modumÃiribit: Fidefortibus amp;nbsp;difcretit fidelibiis à paÃoribus EccleÃarum hoc donandum eÃe concedi-tniis : Ãilicet,'VtÃnon Sacrament a conÃimment,Ãed tantum par-ticpent, adÃicriÃcium tamen cir eins libamentum, idelQ, ad communicandum in ytraifj Ãgt;ecie eos affumant. Q^liter fecun-diimâvÃm'Epmanu, fummus TontifexDiaconum amp;nbsp;altarts mi-niÃros, aut aliosÃdeÃimmos, yieldignitateproueBos, puta Dolores 'VelI{eges communicat, aut cert'eEccleÃareligioforttm 'Vel magnorum locorum havenus fratresÃos quot;Velaltos tanta re dignos communicare non deÃnunt.
Et infra cap. 94,. Flee item negamits ets generaliter bibere ChriÃi fanguinem fecundum 'viniÃeciem ; fed necgeneraliter
- ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FI nn fine
-ocr page 582-STECIEU
fine difcretione cmcedtmits yniuerÃs. lgt;damJcimMde confuetii-â dme Ecclefne reltüum efè maiorum Enelatorutn tndujlria, ytde tninijirn altarü lt;iuofdam,aut alias perfonas illuÃres de yulgO) Ãde amp;nbsp;reuerentia omni timoré E)eipneduaSiadhanc communie an one mfolennem in quot;Vtraq^Ãeciepofint admittere.Stiut inter-dumfolet E apa amp;nbsp;alij quidam Epijcopi^ imo nbsp;nbsp;interfratr esfot
qtadam religiofrum Erxpofiti. Sed magna cautela opits e^ Eræpojttis, jare, quthuô, eir qttaliter, amp;nbsp;^uafde/uhnixts iJIa di-Ãenjentur. Hxc tUe.
Q^dfi CbrtJlM ^tramq^f^eciem folisfacerdotibns, ynarn yero laites injiituit, 'Vt daher contendit : lt;amp;nbsp;tarnen Eapa, eiinj^ Era-lati contra injlitutionem ChrtÃi, laicts quihufdam ytramqj^ecietn diÃenfarunt ( yt Eualdenfs teÃatur ) cert'e eos tAntichrifios eÃe necefe ed^, ytpot'equi inÃitutioni ChriÃi temer'e aduerfin-tur.
^utfi licuit Eapx amp;nbsp;Eralatüjprofo ttrhitrio 'vtramtiÃeci-em Sacratnentii mille amp;nbsp;quadringenttt annüpo^Ã^ ChriÃum, lai-cts quihufdam , ijsq^ cÅnam fortaÃts non magnoperè curantihtn frxhere, teÃe V'iaÃenfi,e2r approbante Eulla ^lartini quintiÃ-iro illiits prxÃxa, cur non amp;nbsp;alij s y era jtde defiderantihits 'V-conceditur Nam quod yni laico licetidem Uctt amp;nbsp;ait er i. Hac projeta ratione non tantum inter laicos eis' Clericos^ fed eix inter ipjos laicos dtferimenfaciunt, amp;nbsp;perfinam reÃiei-tint. Quihtusfanent, ijs concédant : quos odio habent, iÃis inter-dicuntjferroj^ amp;nbsp;igniperfequuntur. Si concédant ipf, iuÃnm tif legitimum e^^ : Sm ChriÃtu iubeat, tir Chrijîiani eum fequan-tuf) iniujlum amp;nbsp;illegitimum erit. HiccineÃnt boni tir ctquipa-Ãoresf
Kgt;4nnoTiomini i4(îo. yixit non indoSîtts ^lonachus CartbnÃa* n'', T) 10 ms IES TflCK^E L, nucupae Dofîor Extatic^, Isin\.Cor.\\.Sicfcribit:In primitiuaEcclefa dabaturhoc Sacra-mentumÃibytraq^Ãetie^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idem
-ocr page 583-CEI^T Xr 14,^
Idem in z. TParte Sermonum. In die cÅnà Dominifol. up. Tn li imitiua namq^ Ecclejiadabaturfdelibw Sammentum Eudia-rijiiie,/ub '^ttrae^ffecie pantd amp;nbsp;y mt. Tofea 'Vero ordinauit Ec~ clefia, ne detur populo fub Jfecie yinipropter efufton^perieu-lum.
DE C O N C IL I O CON» ftantienH*
AXho Domini t^t^.celebrarum el^ Concilium ConÃantien-fe, in quo tulix Sacramentiprimum latctiprohibitum fuit^ tit (ir ipfe Ecciut fatetur. Hac autem Junt yerba Concilij. SeÃi.. one 13. Lifer Chrifium polf cÅnam inÃituit, amp;fit difcipulü ad-miniÃrauit fub ytratfjÃeaepanti eäquot; tiini hoc yenerabile Sacra~ mentum: dr licet inprimitiua EccleÃa huiufmodi Satramentum reciperetur afidelibui fub ytraq^/lgt;ecie,poÃea « conficientibum fub quot;^tra^jy amp;nbsp;b laictfÃbÃeeie pantf tantummodofufipiatur : TX~ quot;UENHOCXOX ODSTXXTE , facrorum f^no-num authoritas laudabilim nbsp;nbsp;approbata ionfetudo__Ecclefiie fer-
uauit amp;nbsp;feruat j quod huiumfmodi Sacramentumfb yna tantum Ãecie diÃenfetur, ad euitanda aliquapericula amp;Ãandala.
Itempracipimum fub pÅna êiccommunicationM , quod nullum Presbyter communicetpopulumJub ytraq^Ãetiepants amp;nbsp;yini.
Faler autem contra, non dubitat dicere, ChriÃum ipfum laicis tanttim ynamÃeciem inÃituifje :permanfif feqÃunc morem ab XpoÃolts yj^ adnoÃra tempora.En quam belle Faber nbsp;nbsp;Con-
Ãantienfe Concilium confentiant
DE
-ocr page 584-A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;STE Cl EU SÃC\A,
DE CONCILIO
Bafilienfi,
AT^no Domini « 4 3 7. Concilium 'BafilacoaHum, Sic leere uit,SeÃwne, Fideles, LaidÃue Clerici, communicantes amp;nbsp;non conÃcientes,non adÃringüntur expracefto Domini adj'uf-eiÃendum Jul ytraq^ JJecie fand amp;nbsp;'nini Jatrum EuchariÃix Sacramentum.SedEccleÃa,fU(e regitur Sfiritu 'VeritatüÃecum manente in at er num, eä- cum ^ua Clrijîus manet nbsp;nbsp;nbsp;adeonjum-
mationem ficuli (Ãcut ait dtuina jeriftura) ordinäre habet, qM-modo ifÃs non conjdentibus minjîretur,pro yt r euer entice ipÃitf Sacramenti eir jalutiÃdelium'r'iderit ê\:pedire. Siue autemÃub ynaÃeciejtueÃb duplici quis communicet,Ãecundnm ordinatio-nemÃeu objeruantiam EccleÃx, proÃeit digne communieantibits adfalutem. Eide Tomo.^. Conciliorum, eittsdem ConcilijfeÃd-nem.'^Q.
Flaucleru^ quoq^ teÃatur, TaÃlienÃe Cottcilium 'Bohemù amp;nbsp;Uoraud expaho conceÃiÃe communionemÃub âftraipÃetie. Ge^ neal.j{,'i.Fol.i7ï{,.âBohemd,inquit,acUoraud EccleÃaÃicam ynu tatem pacemq^ complellentibus ,Ãq^ in exterd omnibus,prater⢠quam inyfu com.muniond ^triuÃq^Ãeeiei ,''rgt;n.iuerÃald EccleÃa Ãdei ac ritui conformantibus,aHthoritate Domini noÃri leÃu Chri Jli amp;nbsp;EeeleÃx,Jub D FT L ICIÃecie,pandÃcilicet acyini,hd qui conÃueÃent,dtuinx EuchariÃix communicate L ICE TIT-Et mox.SiperfiuerauerintTohemi inhuiujmodicommuniond dÃderio, idq^ miÃalegationepetierint,Ãacer conuentus, âBohemix ac Uorauix Sacerdotibus comunicandi Jùb '^traq^Ãecte perÃonas ÃbiÃbiellas LITETÃTJTEU impartietur.
jiudi obÃer0,quantopere duo iÃa Condlia, yiginti duoru an-norum Ãacio eir interuallo fiÃeÃtbÃquentia, int erà diÃideant. In CotjlantienÃ, Laicdfub pÅna extommunicationd y/ucalicd interdiciturt
-ocr page 585-Cyî'MOâMIS UrSSÃ, CE^T. Xr. ,4J inttrdicitur^acproflabiliendo impio EdiHo plurimum innocentif llt;tngtà nüfunduur: non ohjlante eo, quodChriÃia ilium ettampro Latcti ii^iituir, amp;primitiua Ecclejiaperplurimos annos objerua dxt.In âBaÃlienà '^ero contrariudecernituriyidelicet qubd amp;nbsp;Laiâ ils dt^nè comunicantibui liceat ytramqj^eciem accipere adÃilute fttatn. (onceditur etidBohemif ac '^iorauùs ytriujipÃeciei yfw, ^ui in (onÃantienà Synodo Jùb omnium dirarum comminatione prohibitsfiterat.ba quod(onÃantia eï^ hcereticum amp;nbsp;damna-bile,id BaÃlea el^^ licttum amp;nbsp;jalutare, Ãu (ytipÃloquntur) ad Ãlutem proÃcit. Et ytrobiq^ authoritaspoteflasq^ EcdeÃa prte-Uxitur.An non hoc ei^ ex ^no ore calidum eirfriÃidum efflare? Q^Ão te iÃytriuÃq^Ãetiei yÃta ell^ êic Deo, (yt ambo iÃa Concilia fatentur )cHr iliumprohibent Aut Ãhunc QJÃIB ES-D A'M LaictsconceduntjCurnonexeequo ommbtulâSedhic e^C Spiritin ille 'Vertiginis,quo diuinitwpercutiuntur, qui ytrbunt ^ei contemnuntiitai^t quid dicant agantüeineÃ:iant, lt;
CENT
décima quinia»
Al^noDomini 14^0.GABBÃIEL BIEL Théologal inpriwiii claruf, Q^nonem quot;MiJJa in Academia Tubingenà crdinari'eprofeÃtts elCgt;'amp; quxcun^ adexornandam XlifÃamper-cinere yidebantur, 'velminutiÃima etiam, diligenter amp;nbsp;accurate f^dlegit. EtÃautemplurimumineoelaborat i'vt tiryeterum cÿ iHeotericorum Dodorum teÃimonijs conuincat , Laicos tmam duntaxat facramentiQgt;eciem accipere debere,tarnen alicubi ( ex wfiinduproculdubio tir impulÃ^irituf Ãandi ) teÃimonium ye-ritatiperhibet, quod'y)naÃgt;ecies nonÃtperfedum Sacramentum, Ita enimÃribit Ledione t^z.Litera E.Cnm ergo DomimtsÃc muL fiplicauerit Sacramctajyt omnesgratias habeamw in Sacramen-
iHn n 5 tü.
-ocr page 586-S^r.CïEM
fufficttgratiam hmbere comnwnionif ,per corporisÃisnpM-^ nem,qux in facramentoÃgnificaturper eiementupartis,nià ettam haberemnógratiam redemptionisperfanguinem) quiÃgniÃcatur per elementum yini. Hac ergo rarione Qhrijïw 'Sttrum^ inÃituit, J^c licetÃnguis habeatur in corporeÃib Ãeciepanis non tarnen ex yirtute Sacramentali,boc ei^^non 'vi conÃecrationisÃacramert-talis, fedpotius ex ynione naturali. Qma humor es yniuntur cum corpore ^cuiw funt humor es. Et it a oportuit, quot;^tt ibi eÃetcon^ fecratio alterius elementi ^puta yini,fub quo yirtute facrametiti fanguis T)omini contineretiir^ne Sacramentum effet 1âM'PE'E^ FE CT alimentum.
Eodem tempore yixit G TIE E EfM. V5 non contemnen-dx eruditionts,prout illa ferebant tempora, °lvlonachus amp;nbsp;Doilof Tarifenfis, qui ix yetuÃis amp;nbsp;recentioribtts Dolforibu^s EccleÃx congeÃtt EoÃillam fuper EpiÃolas cisr Euangelia, qux âDominicif diebics legt folent. Hxc EoÃilla in toto Eapatu ab omnibus Ile-banis in magno precio habita,amp; quotidiano yfu tritafuit. In ex-poÃtione autem EpiÃolx infeÃo corporis Ãf^riÃi iÃa inueniuntw â¢VerbatFit hic mentio de dupliciÃecie,Ãilicetpanis cäquot; yini.Hant in primitiua EccleÃaÃc dabaturÃdelibtis : fed propter periculum tffuÃonis fanguinis modo datur tantttm LaidsÃbÃeciepanis.Sa-cerdos tarnen celebrant accipit fub ytraq^, non tanttim celebrant pro fe,fedetiampro alijs.
Epilogus generalis quindecim Centuriaruin»
Hac iam dixiffefufÃciat, de teÃimonijs yeterum amp;nbsp;recentio-rum Dodorum EccleÃx,inde â temporibus ^poÃoloruyfq^ adrto-Ãram xtate,perÃngulas f^nturias, hoc eÃper quindecim fecula, dedudis.Hortor aute diledosfratres meos,Ãdeles miniÃros Euan gelÃeir obfecropvt de hoc negotioplura cogitent amp;nbsp;leganttnam ex multis
-ocr page 587-S JC1{/%ÃEVITI CENT. XV, 14
Multispauca tantum deltbau 't. VoJJem etiam ex ipÃs aduerjario* no/irorum libris de '\ïi]]a conjcriptis, multa Iotaproducere^ ^lUïbttf de a.iquibttf ^artïbw^ 'tit de oblatione, de 'Tttraq^ j^icte, inuocatwne fà nCîorUifacerdotumq^ coniu^io, altquanto tole^ ^lt;ibiltu4 JcnpJerunt quam Faber, eiy antecejjores eiw,ScholaÃici, CAnontÃ(eamp; Sententtarij. Sed infrugiÃerum eirjuperuacaneum ^jÃiuduo. Habent enimNloJén Frophttas, abas^firmiÃinias ^aticnes,qujbns CQnumcunturÃTiÃam no eÃeJaci ifictumpropicia toriumpro yiuts deÃunChf, Jed commumonem carports amp;nbsp;Jan-^uinM ChriÃiÃub ytraq^Ãecie, tati EctleÃx cammunem. Hos lo-tupletiÃimos tejiesà non audiunt, neq^ credent,Ãquid ex mortuts fefurrexerit. Jtaq^pluribttsJitperÃedeo, coronidts yice adieCluru^ tefiinionïaF^binorum,Ethnùorum nbsp;nbsp;Tur ear um,qui cum extra
EccleÃamÃnt, à Fabro tarnen in JitbÃdium deÃerateeÃa %tiÃee «duocantur.
luclæorum,Etlinico-
RVM ET TVRCARVM de Miflæ Sacrifie io teflimonia*
SI Faber deÃa â^lijÃaÃatts certm fÃet, ex facrarum îiterarum amp;probatorum âDollorum teÃimonijs,ac nullos conjcientiaÃi» fnulosÃentiret, iam Ãcure amp;nbsp;abÃq^ omni bteÃtatione in Jua fenten» üa acquieÃeret. Flunc cum ad ludxos qtioq^, amp;nbsp;Ethnicos, amp;nbsp;TurCas confugiat, nondubium eS^, quin per dit am tir prope de-ploratam caujam tueatur,adquamjuÃulcienddetiam impijÃimo-rumhominum teÃtmonijs opitsfit.Qert'ebanc deÃerabundam 'no-cem audire ex Fabro yideortFlelierefinequeoJuperos, Xcheron-ta mouebo^
*F[am
-ocr page 588-TESTIUOimÃ.OâEJ^âM ET TTE^ Germ fol- 58- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de ludait fcribens, 7^111111, inqtât, tsÃM(t(r,quod tern-
Lx- fol. 97- Æ'^leÃtue omniajacrificia ceÃabunejed/acrtfiewmp/tnù amp;nbsp;yi-ni nunquà m ceÃabitiAiuntj^ quot;MeÃia ipjumÃturum rotundantpla^ centamfrumenti, ^uafupra capitaJacerdotu infuhlime eleuetur, Gcrm-fol. gEthnicif yeroÃc : ^pud Ethnicos omnes inquit, ipfr L»tin.fol. 11 quo^ natuta^ic comparatum eÃe yidemug j yt externttfacriÃcijs fuam declarentreltp^ionem, ijsjj oÃierendügrates agant dijsÃ(Hf fetantq^corporis amp;nbsp;anim«proÃeros fuueÃitsÃuos^ T)eosÃbi concilient.
Lat-'foH77.^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Turcis hxcÃribit : Hxretici^ inquit, teÃatum iÃ
Ãciunt,à ipà Turco détériorés eÃe. Is nantqÃpatitur â\4iÃam ceâ lebmri lerofolymis adfepulchrum Domini : adeoq^ fingulis annit non mediocresfumpttufratribw Francifci inÃitutum tenentibuf fup^editat, quibus tiim ipÃ/uÃententur,tum %iiÃaSi extern^ di-uini cultus ofÃcia exequantur.
Qmdergbtibiyidetur Humadhuc^iÃamnegabimus eÃe facrtÃciumpro quot;Siiuis amp;mortuis,qux atotfaniliÃimts hominibtK, ludxiSy Ethnicis Turcis approbatur
^tfcireyelim,num'E^biniperÃtumilludpanistif yiniÃ-criÃeiumi tir rotundam placent am frumenti. Dominum noÃrutn leÃum ChriÃum t^rTapiÃieam quot;^iffamintellexerint, amp;fi adbuc in yiuis eÃent, num hanc interpretationem Fabri admitterent Ciim enim diÃipuli eorum, ludxi hodie yiuentes, negent ChriÃum in carnem yeniÃe, hoc ei^, °h4eÃiam eÃe, quis dubitet quot;Fabinos quoq^Ãeu Doilores eorum idem amp;nbsp;olim negaÃe nbsp;nbsp;nbsp;hodie fifiuper-
Ãites eÃenti negaturo s fQ^dÃinterpretatio eorum ad ipfiam le-Ã ChriÃi perfionamreferrinonpoteiÃ^, quomodo ad fiacrificium corporis amp;fianguinis eittsfubÃeciepanis ac yini in âfidiÃa acco-modabitur?
,Adh«c, teÃantur omnes circumÃantix, J^abinosnon loqui de nouo aliquoÃcrificioper '^eÃiam inÃituendo , fed duntaxat de yÃatif
-ocr page 589-CAT^yU Ti E SAC^TFrcrO MISF'E.
'^Ãcatii iili4ÃacriÃctjs pann amp;nbsp;yini, de quikuó Fxod. z^. e!!:^ Flum. z'i.Jcribitur. 'lAetj^ enïm exiÃtmant ludFzi 'FleÃtamJuum 'Veteres cultus ^iÃttcos, tnftitutis alijs^ abrogaturum : fed ittdi-(ant â^deÃiamfore tantum lagern ipjorum^qut TienJeruiturusfit iuxta legem Fdofi: attamen Itheraturusfit tpfigt;s ab onere Sacrif-(if)rumiâ¬xcepto folo Sacrificiopants amp;nbsp;yinij quodperpetub duratwumfit, non inter ipfos tantum ludxos iuxta legem ^lojaicam, 'Veritm etiam inter omnesgentes, quas '^eÃias Jübiugaturus amp;nbsp;imperio ÃtofisbieEîurusfit.
Itacfj Faber exifits âF^binorum delyrijs nihd aliud euincere } 'Vtcunq^ fie torque at ,quà m quoddAefiix temporibus pants ac 'vinum offerentur. ^idaut hoc adfiacrificium âfAfix ,in quo, iuxta Fabrifiententiam, corpus amp;nbsp;fanguis Chrijîi quotidie ofie-runtur ?
Sedilludmagts ridiculum e^, quodtefiimonijs F^binorum fiudet confirmât e eleuationem hofiiæ in '^lifia ex loco F fiai. 7 2, quem fie interpretantur : FritplacentaFumentiin terra, in cafte motium. quot;Placent a,inquitfirumenti fiiue tritici dénotât qu an-titatem amp;nbsp;rotunditatem hofiix altaris , quam Sacerdotesfiupra taput eleuant. '^'lontes enim ecclefix Sacerdotesfignificant.Hxc ille. FortaÃts exiflimat Faber, Fabinos, cum in Cathedra %lofi fiedeant ,fint^ %lagiliri in Ifraèl, yaticinari de ijs rebus, quas nec ipfiquidem intelligantyneq^ credant, quemadmodum olim ^a-ticinatusfiuit Caiphas. Sed tiaticinetur interpretetur, quà m-diu'ygt;elit,cumfiuis Fubinis , Caiphxfiodalesfiunt , eââcum Caipha mercedem accipient fuis impietatibus dignifiimam.
Scimus enim Sptritum CanBum eo in loco per fimilitudinefruâ meti 'gt;eaticinari de cÅletli benediSîione,qua ecclefia benediciturp ChriÃum,yerum ^leÃiam. Et eritfinquit,copiafirumenti,in terrapin quot;vertice montiu mouebiturficut LibanusfruSius eiuSptîrflo-rebunt in ciuitatt,ficut herba terrx.Hoc el]^ t Qwmadmodum in
0 00 monte
-ocr page 590-TES T I *^1^ 1VT)ÃO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E T TTâI^.
monte Libano funt denjtÃtmx arbores,tjuxfiante quot;vento mouentur: it a Euangeliudenjifitmo agrume eir confer tim frttdicabiîur pafiim in omnibus ciuitatibtts,qtiapriedîcatione Euangelij mirtfcé crefi cet tirfxcundabitur ecclïjia. Eaber autem cum Juts âfiabints refer t ad rofudam tritùeam hojham,qua in ^bJTa eleuatur. Ãn non fudet tantum Dolorem, quantum qui dem taber ytderi ytilt, huiuspuerilif,tir à \abinù emendùata interpretationts^ Teriim it a fieri necejje e^^, Dt qui yesitatt auresprabere nolunt, men-dado credant,amp; in 'Ãabtmtum,hoc e^ reprobumJenJumtradan-tur, Hæc de nbsp;nbsp;b in or um tefiimonijs dibba Junto. 'Mam qua de fa-
erijicio '^vlelchij'edechico ex 'fiabints adducuntur,ea fupra in Claf-Je Erophetarum diluimus.
lam ex Etbnicoru Jacrificijsita ratiocinatur Faber. (Jiim natura genttbits fit infit urn ,'yit externdjacrificijs âDeosfuosionfi-teanturdnuocent,gratias agant,concilient amp;nbsp;demereanturimid-to magts decet nos iuxtapraceptu Chrifii: Hocjacite, t^c. exter-no facrificio ^Itffafidem nofiram coram Deo confit eri, huicgratiquot; as agere,hunc inuocare amp;nbsp;nobts cociltare,amp;c. fit qui i/la de Etb-nicorum facrificijs ratio(inatio,non minus abfiirda quam ilia ex ludteorum quot;fiabinispetita, jlntecedentts enimpriorpars ( DialeSlic'e refjjondeam)falfa eli^Videlicet, quodEthniciitifiin-Hu natura Dijs finis fiacrificent. FalÃim igiturerit dr confiequens. Mam hoc quidem gentibus natura infitum ell,quodJit Deus,quod fit inuocandios , colendtis dr glorijicandus : quomodo autem 'Vere colendus dr inuocandus[it,id naturae non ei^ infitum. Quemad-modum enim agnitio Chrifii naturae humana: irfiita non eJ^., it a net facrificia Chrifium monfirantia naturtefiuerunt cognita, jlni-malis homo , inquit .Apofiolits , nonpercipit ea qtusJuntJfiritws Dei. 1. Cor. 2. Sed Ethnicorumfacrificia ortafuerunt exfiacrifi' tijsEatriarcharum,Mohte,Sem, laphet,et aliorum,qui adtefian-dampublic'e[idemfiuam in yenturum Chrifium, ex reuelatione amp;
-ocr page 591-ÃA\V^ SAC^IFICTO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4.^
itijpiTiet lerta quxdam diuinitu^ deÃtnatajacrifniaperiige-' féline, hn Tamarihn ortx amp;nbsp;^ropagatæ omn es genees, cum wox in impietates et idolomantas y anas ruer ene ^moreni quidem ruum l'acrificandt rectnuerunt Jedyerum amp;Jfirüualem culcu T^ei amijerunt. Icaq^ non à natur a,fed ex K«xaf«Ãf^ quot;Patriarcharu, Ethnict lua habueruntfacrtfcia. Hine ajsud Ãgyptios maxime 'vfitata,t^frequenctftmaferuntJacnficia : qui ab imfo fham dejeendenres, iitifimèfa^ifunt idolatrie. Hint Ethmeorumfa--fientiÃimipartim facrifitia repudiaruttyt TorphyrittSyteÃe Eu~ febiolib. ». Ereeparationis Euangeiica^ t^Tythagoras:partim false irriferunt,tanquà in 'Vana amp;nbsp;I a till a, quod m'Cicerone alijs^ Hsilofoph^non obÃur'e animaduertitur . Q^idl^ quodSolon Lege casiit,ne quis boitem immolaret.Et tritum ffà Catonts illud: He (redasplacare T)eum,dumcade litatur. Taceo,quodEthnicorum ritits injaerÃtijs non yaldè diÃimilesfuerunt Eatriarcharum ritibuf et ceremonijst'Vt quot;velhint apparent,ipfos oEatriarchts mo rem facriÃtandi actepife,fedmox impieperuerti/Ã, achorrenda iddatria con/ÃurcaÃe.
Sicutimpij 'Ãpges in IJrael, alijq^populi liberos fuos immola-runt amp;nbsp;combu ferunt,non inÃinSlu natune, quie ab hat immani-täte abhorretfed KxMlHa Hbrahee,qui Diuino madato iufÃtserat immolareÃlium.Ham imminentegrauiÃimopericulo aut 'Vrgen-te tarn calamitate, immolabant Erincipes çfr Erimorespopuli, Dnemoni 'vlciCtenti, charifimos fuos liberos, adplacandam nu^ minis tram,amp; auertendam calamitatemiyt teÃatur Eufebitts ex EhiloneEbeenicum Htftorico, Eralsarat. lib. 4.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7. amp;nota
ed hiÃoria T{egts %d.oabitarum, immolant isfiliuÃtum fuper mûrit. 4,. T^g. Et durauit iÃe Sathanicus etfurioÃis mos,'vfqj ad tempora Adriam Tmperatoris. Tta Ethnicorum facriÃeia erant cultuf Ãne yerbo Dei amp;nbsp;dne fide, tantum ex r.xM[n\gt;a. Eatrum introduÃi. Q^ure Faber tAntecedente Enthymematis fui
Ooo z nihil
-ocr page 592-T EST mo nbsp;nbsp;nbsp;IT'D Ã O liyU E T TVT^
nihilalîudprobat,quà mquodptcriÃcium'MiÃa etùm taltfÃt cultui ( yt reuera el^ } quiÃne y er bo ex tutiuliiKif, Eatrum injli-tutu4Ãt, Ham ciim nonnulli yeterum Eatrum ccenam Domini-cam ex yeraÃde nominarintÃairiÃcium^eär oblationem noui Te-Jiamenti, acpro Chrifiiana libertate Ceretnonias adhibuerintIPa-piÃie externum duntaxatÃcriÃcandi opw retinuerunt, negleSfa interim amp;nbsp;EatrumÃde^amp;legitimo yju ccena: Dominica. En ea-tenus,amp;non yiteriuf, conuenitJacriÃcium '\liÃa cum Ethnico-rumÃacriÃcijs. Quanta autem coram Deo Ãt abominatio nouunt cultumÃne yerbo eäquot; contra yerbum Dei inÃituere, tir ecclelia ob-trudere,fuprà audit um ef^.
Altera pars antecedentis,de Ethnicorum ÃacriÃcijs, bac el^: quod Ethnici DeosÃosÃacriÃcijsÃbi conciliauerint, corporiijj amp;nbsp;animaproÃeros ÃucceÃÃts impetrauerint. Hinc conÃequens eÃe, quod°hdiÃaÃacriÃcium etiam tale medium atqj inÃrumentum jit, quo omnia mérita ChriÃt tir hoÃia Ãa in cruce lit ata ejÃcacia no-b^ applicari,remiÃiopeccatorum amp;nbsp;yita at erna impetrari,mal/l deniq^omnia auerti ör propulÃaripoÃint. Quid quaÃ
gentilitn didpotuitl quot;Ãlam reconciliatio Dei, conuenitÃoli ChriHo, eiwq in cruce oblata yiSlima. Epm. j . luÃiÃcanttir aut gratüsper illitts pratiam,per redemptionem qua es^ in Chriflo le-Ãt,quempropofuit Deus reconciliatoremperÃdem, interueniente
janguine.EtiJohan.z.TpÃe e/à propiciatiopro peccatisno-Ãris,non pro noflris autem tantiim,Ãd etiampro totius mundi. Si quh igitur Opus aliquod ab hominibus inÃitutum collocet in locum Ãdei dr ChriÃi ( quemadmodum Faber Ethnica amp;nbsp;'^iÃati-caÃacriÃcia collocat) üÃanguinem ChriÃi amp;nbsp;redemptionem eins pedibfts conculcat, amp;nbsp;prorÃts annihilât. Ira Faber Ethnicorum ÃacriÃcijs, '^iifÃaÃacriÃcium comprobaturus, tandem dr ipÃeÃ( Ethnicus,imo Ethnico quoq^ detertor.
Qmd de Turcrs dicam f quorum Ãffragia Faber non minus impie
-ocr page 593-DE SAC\IFJC10%ÃISSÃ. 147 quant inepte corrogat, TurctUjinquit^patitur â^tjjant te^ lehrart lerofolymùs adjepulchrum Domini quotannts aliquot *gt;i^erorum(idnummiTurcicigenitsei^) centena Franafca-nuÃtppeditat 'Vt âMtJJæ ofpicium exequi queant, Hinc inferti â^lijjam efjefacrificiumpro yiuts amp;nbsp;mortun.
Credo equidem,ÃGrTurca teÃtmoniumfuffragiumqjfuum Fa-â Iro deneget^infanum iÃum hominem y el ipÃtts Dtaholtjuhfragium inuocaturum eÃetSicut Flebanw Ule,qui ohÃijÃum à dxmonio hominem adiuram amp;nbsp;exorcifans ,percontahatur, quot;Vtra religio yera eÃet : Fetus ne (ÃcFapiÃicam yocahat ) an 'vero Lutherana^ Fetitf,reÃondehat Diemon, Iht tim Exorcifla ad circumÃantes conuerÃu^,auditis,inquit, cauendum eÃe à LutherAnaha:reÃ, amp;nbsp;manendum in yeteri religione, quamÃiritw ipà '^eram eÃe te-Ãatur.Et quid aliudÃunt,Iud(eorum, Ethnicorum tii^Turcarum teÃimonia, quam Diaholica tnendacia f Flam Turca( de hoc tnim iam dicendum e^ ) negat leÃm ChriÃum in carnem ^e-feBaturatq^ colit execrabilem Flahumetum.Q^d autem *M.iÃam adhuc tolerare dicitur 1eroÃolymit adÃepulchrum Domini,de eo non iniuria dubitari poteS^,cnm nonÃt articulitsÃdei,'vt Ãrmiterhuic rumort credamtu .SedÃtÃne, num idcirco FUÃÃam ^pprobat? Fbonne amp;nbsp;apud illospopulos earn tolérât,quos quotidie deuincit,amp; imperio fuo ÃsbijciF (ur autem id l'FLtmirum ^vt re-liquos etiam tanto faciliits Ãtbiugare que at.Imo amp;nbsp;ludaos in Ã-regnU tolérât (Ãcut in Epm^no quoq^ imperto tolerantur) tiim non minus religionem ipforum improbet,ac Chrifliani earn impro-hant.
SedÃngamus, Tur cam FranciÃanis Flonachts tot nummos Ãnppeditare,propterea quod FliÃam inÃgnem cultum Dei eÃe iu-^^^ft,Ãeq^ meriti illiusparticipemfieri cupiattnum ftatim iuÃum piumerit,quodTurca iuÃumpiumq^ iudicat I FLihumetum fifiÃi Trophetam , jllcoranum eÃe quot;Verbum Dei cenÃet ; num
0 00 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propterez
-ocr page 594-ESTrMOIT'D ÃoET TTE^ propterea ica eÃe credendum ei^ Cercè/i omnïaprobandaJitnCà quæ Turcæprohantur, inatw Ãdec nojlra^yana eï^ yniuerfa. religio noÃra.Tbon enim credic ChriÃum ejÃe 'Deunij nbsp;nbsp;propecca-
. tii noÃrcc morcuum, ejsquot;propter iuÃtÃcationem noÃrt à mortuis rejufatatum.
0 rem mifèrrimam,articulasfidei amp;nbsp;capita religionis noÃr« d Fabro non diuinis oracults fed'Turcicts amp;nbsp;Alcoramcù delyrijs ai tmptetatihtts confirmari t itdne ecleÃa radonem colendi Dei à Turcti petet,aut approhationem Tur car um deÃderabitl*
^t mirarifatu nequeo, quiÃat,quod FranciÃani [erofolymis d Turcapecuniam accipiant. autTurctcosnummosnoneÃeye-rampecuniam, aut '^onachos tllos non eÃe quot;veras FranctÃcanos neceÃe .TToÃratesenim 'lAonachipecuniam non tangunt, ntfi far Jan manus Chirothecvs indutxJint. T^runtamen facile credo, 1t\/lonacbos leroÃolymitanos non minus amore nummi '^lifÃas le-lebrare, quam Faber cum fratercults propter duodecim millm drachmarum '\dachabai,c!lt;r quottdianas Frxfentias,de quibusÃiâ prà diHum e^, quot;^/FiÃas celebrant.
Ger fol. toy. -Sed ne quts exifitmet, Fabrum Juper Ãolos nummos Tiiriicos Latfoi.,7j, '^'lijfamJuam extruere,profèreetiam exÃaerts literts teÃimoni' um.,quademonÃretadfepulchrum Domini'^vliÃfam celebrandam efje.^pudElaiam,inquit,cap.u.legitur : Erit fipulchrum eins glorioÃtm.fdac de caiifa quotidie adÃpulchru Domini ce-lebmntur.Si ergo '\iâJfa in Dei cedit contumeliam amp;nbsp;blaff hsmi-Iim,yt yos yultts,qui nam,obÃcro,yerum e^à Efaix yaticiniu, fepulchrum illud foregloi iofum aÃferentis^ Solue hunt nodumfrater Euangelice.HiSC ille.Farum abelf , quin dicat fepulchrum Domini indeadeoglortofum eÃfe, quodibidem quotidie âKliffe ce-lebrenttir.
quot;î^ltn intendam autem Fabro litem de loco, an âS locus, qui Ã. pulchrum Domini dicitur,yer'eÃtfepulchrum illud, in qua loÃph
ab
-ocr page 595-t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D £ J AC\IFIC10 quot;MISSÃ. 148
JrmatJjÃA Chriflumpofuir.Flani iuxta Chrijîi TrofhetarZ yatictnia^Zirfide dtgnas htÃorias^lerojoljma: ita detiaÃatxJuntj 'ft non reliEitti lit lapis Jùper lapide ^adtó ft neÃtw qmdem ferè fnonÃräripoÃttjinquo leroÃolymxÃeterintinedum ftpoi^ tot ac tantas mutationes fere monÃraripoÃitJepulchru ChriÃi,q»odnon procul ah frhediÃitiimfuit.QuidfquodhÃoria Tripartita lih.i. tap.7, locum ilium Vmerts templo ah inÃnM idolatrts dicatum fuiÃe teÃatur.Sed ft maxime locus iÃeÃt ferum amp;nbsp;yvwtii Jepul-thrum âDomini ( quod ne^ afÃrmans neq^ negans in medio reim-quo) tarnen certum ei^ÃProphetam in hoc faticinio non loqui de Ãelunca illa faxea^multo minus deÃacriÃcio '^liÃÃs qiiotidie illtc eelehrando. quot;NamJepulchrum lapideum nihiloplus nohis confert^ quam inconÃtilts tunica ChriÃi.Cumq^ °iHiÃteÃacriÃciumfit aho-fninatio cor am Deo,quomodofiepulchruDominiglorioJum reddeti Tâ.ritm quot;Propheta militari et bellica jimilitudine defirihit prædi-tationem Euangelij, etgloriofiosÃtiilus eius: quos in hoc mundo proferet.
'Mam ft in hellofignumfiue fexillum eleuatur,ad quodtotuf exercitits confugitpttfiuhfidium eit defenÃonem ibi inueniat : Sic contemfita illa radix leÃfieÃbriÃuspnedicatione Euangelij eleua-hitur infignumpopulorum, tarn ludæorum quam Gentium, quts Dominum requirent,^fiuhfignis ChriÃt militahunt,ftfiuh Chri-fio tanquam fexillo ab omnibus hofiibusprotegantur, confie-quantur ferampacemacfalutemperpetuam.
Eiusfigni fiepulchru,fel( ft in Hebrceo eà ) requies^hoc efl,lo-cusim qtiofignu lUudfigetur^eir eleuabituryeritgloriofitsjdeftif-bicuq^pradicabitur Euangeliodefilio Dei et Dauidispro peccatis noflris mortuofiepultOiCt in ivftiÃcatione noflri refufiitatofiemper erunt aliqui, qw hacpradicatione fera fide recipiet, et Dominum pro t antis heneficijs laudabiint amp;nbsp;glorificahüt. Sic ergo Prophet a non faticinatur de gloriafiaxeifipulchri, leroÃolymis, ft Faber opinatur^
-ocr page 596-Tgt; E C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I ï s UI s SÃ.
tplnaturjed depnedicacione Euangelij, quaÃlitu quot;Deiglorifieà -^ tur,quod tn fiegulchro quidem iacuerttÿjed ex eodem rejurrexerit, Hlt;ece^^ longe maiorgloria, quà mfepultura Ãbrahami, IJaatif lacobi, omniumq^ hommum,filendidifiima queubs quot;^laufitleeafipe^ rans» Et per manebit hitc gloria âvfqj ad extremum diem, etiamfi nulla 'vnqud'^lijja celebretur : Imb hxe ipfa gloriafaerificio 'Mifi-fe obfi:uratur,amp;fumma ignominia afficitur.
Hac ad ludaorum ,Ethnicorum amp;nbsp;Turcarum teÃimonia re-fonder e quot;voluvqux quanto magts folliciti Faber c or r adit, tanto manifiÃiorfit horrenda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abominatio. fane ant igiturfibi Ã
quot;Mifja omnespij, non feats quam à ludaico Fhalmud, à Turcica »gt;dlcorano,amp; ab idolatricts Ethnicorumfacrifieijs, iuxtagrauifi fimumprueceptum jipoÃoli: Fugite idola.
De ceremoniis
Mifiæ in genere»
Et SI Faber in toto fuo 'volumine nihil omittat eorum, bus %liffamfuam defendipofie arbitraturttamen nullibifttt Ger nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in 4.^parte de ceremonijs. quot;Principib enim ce-
Lat-fol-iyo remanias prolixe enumerat, qua turn ante turn pofi celebrationem quot;Miffie yfitrpantur: ytfitnt, alt are, 'neÃes,cerei,yexilld, imdgt' nes,thurihulum,manuum lotio,eleuatio, extenfio, inflexiogtnuu, tranflatio codicis quot;Mifialts ,fubmijfa le Bio,alt a et clara cantio,ora'â tio y er fus folem orientem,amp;c. Deinde recenfet fingula,qua eir qlt;ta ordine,in ipfa '\liffa peragdtur,inde ab Introitu, ad extrema claufiilam:Ite,quot;édifia e^l^.,yLtq^ his omnibus ceremonijs yaria amp;nbsp;mirifica myÃeria,forfan ex ludteorum cabala,tribuit. Qumpri-mis 'verb Retorica artificio ytitur in commendandis e^ramandts
-ocr page 597-/X GEKE^E. . nbsp;nbsp;«34
iji,quaperfe iona funt ; qualtaJ'untpPJalmi,Trecationes,Inter-terpsllatimeS) Gratvaxum abliones, (janfeÃiofidei peccatoruntf täjtmilia, Intertm quot;^ero inhumaniter amp;nbsp;calumniosè nos fuggil-lat, quaà eas partes tanquà m impias elsf abominandas rezjcia-Mtis eir condemnemus ; hoe agens videlicet, 'vt nos omnibus in-uifos reddat, amp;nbsp;ÃPrincipum animos exacerbates odtaj^ eorum in nos concitet. Qernite, inquit, obfecro, quantoperè malits dxmon laudibusDeinospriuare, nojiroj ex ore eas râpere moliatur. Itaq^ cuitwperÃicuum ejl ac euidens, ygt;anos at commentitios ejjè â^ijoliturgos, dum °MiÃam totam horrori ac abominationi eÃe tnentiuntur, HaBenus Faber.
Si quts ifla légat, qui innocentiam noÃram neÃiat, nonne Lu-tberanos totope^ore exetrabiturl* ^t qua in âMiffa maximeÃmt abominabilia,ea Faber autÃlentio preeterit, aut futatis yerbis t)rnat amp;palliat,paleasprotritico,fioriam pro argento yendi-tans.
Torrbmediafeu a4diaphora,qua à ChriÃo e^yuApoÃolts neq^ pracept a neq^prohibitafunt, contra libertatem ChriÃianam tan-quà m neceffaria obtrudittadeb yt qui aliquidêicijs omittant, eos memoria paÃionts dominica carere yoctferetur. Deniq^ peccata fingit,'vbinullafunt:bonacomminiÃitur opera, de quibus nullum Domini praceptum extat.
Dreuiter dare reÃondeo,Fabrum ijs,qui j^uguÃanam Con-feÃionem 'VeraÃde ampleSluntur, per 'vim amp;nbsp;iniuriam calumniosè tribuere,quod nullam prorÃts ^SdiÃam, nullum facrificium lau-dts in EccleÃa Dei admittanc,'Vel (quot;Vt Fabri 'verbis 'Vtar jlaudes Dei ex ore EccleÃa rapiant, affirment^ omnia eÃe abominabilia lir Sathanica,quacunq^ in '^liÃagerantur. Imo hiÃte quadraginta annis continues, quot;Vnicè in hocÃudium curamq, incubuerunt,'Vt Ec-defiaprecioÃm ilium ceena Dominica thejaurum integrum amp;nbsp;il-libatum reÃituerent : quo theÃuro Faber amp;nbsp;EontiÃeij EcdeÃam
Epp facrilegè
-ocr page 598-DE. CEI^EUOâKtriS UISSà facnlege/polïarunc\, ac etiam num hodie yiolenter iUumprxripl'» unt. 'îdamin'^îijjapriuatatotum Sacramentum Ecclelix dd't-gt; muntfpriuatumJibi exeo conuiuium extruentes. In communione ygt;erà Sacramentum in duaspartes difcerpunt at^ dilacerant^qua^ rum ynam duntaxat laicûsprxbent.Hoc,hoc eiî^,laudes Dei ex ore Eccle^x rapere. Qena enim dominica el^ Sacramentum gra^ tiarum aHionts, amp;nbsp;facrificium laudis : ytJiiprà fexce'nties dillunt
Itajj quorum criminum Faber nos mendactterinÃmulat,eo-rum ipfe cumÃiis Frat er cults retts eli^.
Deinde non caremus omsù deleltu, in approbandts y el impro^ bandts l\dijjxpartibtts : nee omnes exxquo reijcimusj nee omnia qux in '^li/Jagerunturà diabolo profelia eÃe dici mus ; fed in tres diÃinllos or dines digerimus.
Frimits ordo, earum e^partium, qux (modo rell'e ytaris) plane [imtpix, yt qux facr^ Uteris confentanex funt, amp;nbsp;qux natura fua nunquam malx eÃiepoÃunt : qualesfuw bxjex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;â¢
I. (ommunicatio feu diÃributio corporis amp;nbsp;fanguinis Domini noÃri leÃi ChriÃi,pane amp;nbsp;yino cÅnx Dominicx. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
2. FÃlmi, qui paf im, quanquà mfruflulatim, %IiÃä inferun-tur, IFam poi^ Introitumfiatim yerÃculus ynus additur, Gra-dualia, Traktes, Offertoria, amp;à q»ieÃnt canticafynceriora,qux quot;PÃlmisfer'e confiant.
3. Frecationespix, yidelicet ffyrieeleyfon, follellxfyncerio-res,F ater nofier, ^gnusDei, amp;nbsp;quxdam precationes Q^nonis fynceriores.
4. Gratiarum altiones, ytÃtnt, Gloria in exceÃs, dllleluia, Frxfationesfyncerx, SanIbts,Complendx,FenediHiopoÃrema.' 5- C°'gt;Ã^fiogt; tampeccatorum, quamÃdei nofirx ChrifiianXi yt hxcÃrmulaffonfiteor Deo patri c^re.à tarnen adDiÃumiEibi folipeccaui, referatur.Item Symbolum FIicxnum,Ãredo in ynum Deum lt;amp;, Fatrem omnipotentem^
6t LeHioilts
-ocr page 599-2^^ G'£}2E^S.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jp
Le^wnes interprerationes EtiatigelioruM amp;nbsp;EptflolarKt concionihmpte 'ad analogiam fidei ordinatx.
22lt;e autempartes non à â^ijjaprimam Jùam originem ducunt, fidinjdcris Itterts comprehenjce faerunt, antetjuamyelnomen '^'el res innotuif.neq^ ab initio in l^Aiffa yÃtat(e,Jedprogref-Jti temporis à diuerfis âPontiÃcihtts T^manis (^t in qiiin^jprimis Centurijs oÃendimui) congeÃa, elsrfigillatiminÃittita fiierunt. ^unt tarnenÃa natura borne amp;pia;,eÿâ ^v.æ adexcitandam memo-rtam âDominica;paÃtonisfaciant multiim. Qua quidem memoria pracipuus ei^Ãnts^t^^ tanquamÃopus ccena Dominica.Eratere a funt hapartes tjuafi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eir ornamenttim quoddam^adhanc ce-
'iebrationem ordinata i. Cor. 14, eir ». Timoth. z,
.Adhac negari nonpotquin in nojkis EccleÃjs ha partes quot;omnes (abÃt arrogantiafujÃcio) maioriJludio amp;deuotionepera~ ^atur, quam apud EontiÃcios:amp; quidepn yernacula amp;nbsp;nota lin-'gua, per quam tot a EccleÃa excitatur, yt omnes ynd edant amp;nbsp;hibant, canant^orent^gratias agant, amp;nbsp;^^Lmen reÃondeant.Qua fronte igitur audet Faber nos calumniari, qubd omnia, quacunq^ inâlh4iÃagerantur,dtabolicaappellemu4{'
Secundi ordinispartes omninbÃe habent contrario modo :Ãnt tnim impia, e!st ab ipÃs impijs Idololatris excogitata, eir qua na-twaÃanunquambonaÃeripoÃunt, ytcunq^ pallientur. 2\[am quodÃmeliniquefaSlum eÃ, nulla temporis diuturnitate aquum fieripote^C' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;generis Ãunt nouem errores Canonis, quos
C^fituriaÃxta copioà refutauimus.
Or do tertius eas continet partes, qua dicuntur adiaphora,quas DeusÃo yerbo neq^ mandauit neq^prohibuit, acproptereaperÃe-fi neq^ bona neq^ mala, neq^ laudata neq^ illaudata Ãnt ; pofÃnt tarnen yà acquirereÃbi alterutrum, ita'yityelboKayelma-iit, pia aut impia meritb habeantur, iuxta Dauidis diblum, ^ui de ipfio Domino Deo noÃro, qui non nbsp;nbsp;nbsp;medium quoddam bo-
E pp z num^
-ocr page 600-TfE CET^E^ÃOmiS %1ISSÃ.
num, fed longe ommum optimum maximum f it a tejlatur : Qim fanElo fan£lM ertSjtir cumperuerjoperuerteris.Efal.i7â HuittSâ modi yer'e Qeremonite notantur à cirtumflantijsperfonarum,ye-Ãimentorum,locorum,temporum,geÃuum amp;nbsp;rerum accidentium-». Eerfnce propriet as amp;nbsp;coditio. Futurtts facrifcuius primunt ceremonijs ^uibufdam cöjecratur,yngitur,raditur,at^ ad calibem yitam adÃringitur.
2. FeÃituspeculia.ris. Vt Linteum chorale, humerale, xilba, Ãola,manipulus,cafila, quam cJr Tlanetam yocant, thorax leui-ticus,E allium.
3. Tempus certum,man'e adTertiaSiinterea ieiunus eflo.
4. Locus conÃitutus, yt in templo dedicato,fuper altari lapi-deo amp;nbsp;conÃcrato ; autfiiddeft,fùper lapideportatili, inteilo tarnen linteolo,item calices,patella.
â¢j. GeÃus corporis.Tt fitnt,incuruari,geniculari,mamts leuate, eictendere brachia, complicare, decufim adiurare, digitis criices fgnare, ad quatuor orbis plagas ad/iare, amp;nbsp;multi alij id genui theatric! fcenici mor es. Item eleuatio Sacramenti.
6. E^es accident aria. Sal confecratum, aqua benediSla, cerei, y exilla,cymbala,imagines,eifc.
QuapropterÃquiddam de noÃro iure,in hac diÃutatione, Concordia cau/a, aduerfarijs concedereyelimiis, idtantummodode medijS '^L/faparticulis, quas tertio ordine diximus contineri,eà intelUgendum.1gt;Lam primarias Ulas amp;nbsp;primi or dimspartes,fum-inis yiribusperpetuo, T)eQ adiuuante,defsndemus, nihilcuiquam de Ulis y el immutare, yel decidere, nedum deprauare permitten-tes. Tmpias autem amp;nbsp;fecundi or dints partes penittts refellemus ,yt quineynamquidem ex omnibus admitterepi'epofumus. Tantum ad indifferentes eät medias ceremonias ,fiue quid addere, fiue quidadimere y elispro ratione circumÃantiar um, pot erimus con-niuere.
-ocr page 601-VJ JV nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^f
aute Faber, medias amp;nbsp;adiaphoras fartes it a neceffarias fadt, ytÃnepeccatoomitti nonpoÃecontendat,Ãmul^mirifica quiedam amp;jÃiritualia myfleria à ex ludteorumÃortaÃvs Ãabala) ipÃs attribuir, qitaÃngulares amp;nbsp;meritorios cultus eÃeÃngit: id^ w^uam,nullo modo approbarepoÃumics.Frimiim enim nunquam toncedendu eÃ,nobis yllas de ijs rebus, de qmbusprteceptum Chri-fiinonhabemus, leges tartquamneceÃartas imponi,aut coÃcientijs laqueos mijci : Sedmulto magts decet nos defendere ChrtÃianam lihertatem amp;nbsp;conÃeruare, iuxtaprxceptum Fauli : In libertate^ qua ChriÃtis nos liberauitÃate,it^ ne rurÃus iugoÃruitutis impli-temini.Galat.!^.
Deinde arcana eins myÃeria ,amp;Ãiricuales interpretationes teremoniarum, non modo incertà amp;ÃperuacanexÃtnt,fidetiam Ãripiurisfacrts amp;nbsp;analogiteÃdei contrarix. Faulus yultprophe-tiam eÃe analogamÃdei. Fnde autem Faber nos certos reddet de fuü interpretatiombus,quodcerttsfint, eirfidei analogs ? jilba^ inquit,lined exprimit quot;VeÃem, qua Her odes CbriÃumprobros'e in-dutumFtlato remiÃt.ÃaÃila purpureum reprieÃentat,quo Chrifius tum indutus fuit, cum Filatus eum populo eichiberet. Introitus Ã^iÃcat Fatriarcharum amp;nbsp;FropbetarumflagrantiÃima defide-tia,quibus aduentum '^eÃiis,futuri mundi feruatoris, medulli-tusÃÃirabant. HlleluiaÃptem ante Fafcba Ãptimanis in '\liÃa «0« canitur, adÃgniÃcandam tribulationem yitæ huius, in qua tuodofumus. F^rftispo Fafcba fèptem bebdomadis jllleluia tantatur ,adÃgmÃcandd beatitudine,in qua poÃea erimus.Similes interpretationes multas afÃrt Faber. TeÃimonia auteÃriptura tiulla habet, quodCbrijlus y el HpoÃoli it a inÃituerint, aut alijs iuÃituenda mandauerint.
Frxtereaftudiose fubticet eorum autorum nomina, ynde iÃa tnyÃeria defumptafunt : Hlberti ^lagni, Durandi,Sidomj,amp;c. «lioquin cogitaripoÃet, bas interpretationes non eÃe Hpoflolicas,
F pp 3 fed
-ocr page 602-rgt;- DE, CE^EUOKIIS %ltSSÃ fed'^onaJiicAS. Eaq^occukatisnominiitts fucumÃmphcioriJiiti facere yoluit^ yt crederent has interpret at ion es ah tp^is ,rdpoÃolis priÃts patriht^s proÃe^as eÃe, de quibw illi ne per Ãomnium ^uidem ynquam cogitarunt.
' jddde,^uod in nouo teftameto hiÃe myÃerijs Ãguraw interpret ationibns nihil opits e^.EoÃquam enim ChriÃta ipà munde reuelatu-s eÃ, tum in carne, titrnprtedicatione Euangelij )Ãgum ipÃum monfirantes deÃerunt. Lex, inquit ,/dpoÃolw,'y)mbrd ebti-netfuturorutn bonoruin,non ipÃam imaginem rerum. Hehao.Et tterum Heb.^. ChriÃits accedens Eonttfexfnturorübonoru, amp;(⢠Sicut tgitur Zemente ipÃo corpore, ymbra deÃnunt,Ãc ChriÃo ye~ niente omnesÃgura ceÃjarunt. Eroinde ejui in nouo TeÃamento Ãguras traçant,perinde faciunt, acÃinÃle meridiano lumen ac-eender ent, quo Ãlendorem Ãolts auger ent, yelpotitts obÃurarent amp;nbsp;extinguerent, QmdÃÃeipi poÃ'etflultiuf!^
EoÃremoÃguree Fabri ediametropugnat cum quot;vero yÃu Qena, quibus légitima edmemoratiopaÃion^ amp;nbsp;mortis Chrifti obÃuratur amp;prorÃes tmped'ttur.Flon enim mandauit Chriflus,yt memoriam mortis eins recolamits in externis ceremonijsyÃd inprtedicatione Eudgelijyty-leguimo yÃuÃeenceDominicxJnÃacriÃcioaute'^liÃ^ neq^ mors Domini publice annuciatur,nec CÅna alijscomunicatur.
Qpemadmodu Ludai, alio quodam amp;nbsp;nouo modo, de quo Dominics ipjts nihil prteceperat,memoria Itberationis exÃgypto célébra runt,qu ttannis infeÃo EaÃehatis captiuu quendadimittetestHe--rum aute agnumpafihale, quem clementiÃimus Dominus in me-moriam beneÃeioruÃtoru inÃituerat, edebant in yeterifermento malitiie eÿ* yerÃutite,non in ai^ymis /ynceritatis eäquot; yeritais. j^d eundem modum gunt â^iÃarij. 2^011 pradicant, nec diÃribuunt integrum Ãicramentum : Ãd meras pueriles nugas amp;nbsp;ineptias traçant, in quibus commemorationem mortis ChriÃi collocant, Hac omnia Faber m pi'e redleq^ fadla collaiid-tt , amp;nbsp;laudes Dei nuncupatChriÃjts ipÃe inÃituitÃtereÃn amp;nbsp;errorem yo-
cati
-ocr page 603-/N G E X
tt([: qUte yero inÃitutzone ChriÃi tpUunt,cultus amp;nbsp;laudes T)ei ap^ fellat.Q^m hxc âDeoprobentur,Samuelnobtspropheta exportât: '^umqutd^inquït^yult DomtnM holocauÃa amp;nbsp;yiÃümas,^ no potins yt obediatur yoci Domini? Ivlelior eà enim obedientia quà m yiSîima^e^ aufcultare magis quà m oÃÃrre adipem arietum: quo-niam quafipeccatum ariolandi e?^ repngnare, amp;nbsp;quaà Jceltts idolatritS) nolle acquiefcere. t. Sam
lam !amp;â impie ac male part es '^tjjce EontificieÃe qttibtts in fe-tundo ordinefaSla mentio eÃ^tam maligne yenenateÃtnt nature, yt nonÃlummediocres ceremonias inÃciant,yeriim etiabo-nas pias Ãta natura partes( de quib. in primo ordine dixirnus ) torrumpant amp;prophanent.lsbam resÃacra,idquodprophanum eÃ, nonÃinSltÃcatsÃedprophanuquod eÃ,remÃacram facile cdtaminat. Sicentm Eropheta ^ggetts cap.z. Interroga, inquit, Sacerdoces legem,dicens: St portauerit qutÃiam carnemfanSlam in ala yeÃi mentiÃi,amp;tetigerit cutnfua ala,pane aut coSltone, aut yinnm, aut oleum, aut quemcunq^ cibum,numquidfanSliÃcabitur?Etre-Ãonderutfacerdotes,atqj dixerut ,lS[on.Et ait Haggavà tetigerit ts,quipollutes eà fuper anima, omnia iÃa,numqutdpolltietur?Et reÃondetes Sacer dotes dixerunt,polluetur. Et reÃondit Haggai, tz ait:Sic eÃpopulus iÃe,amp;Ãc eÃgens iÃa coram me, dicit Domi nus,amp;jtc eà omne opus manuum eorum, amp;nbsp;quicquid obtulerint, illud immundum.Quaà dicat Eropheta:Qaro, que per Ãacrifctum fanSliÃcatur,efl quidem caro fanSliÃcata,fed non ÃanSliÃcans. Sed contra,Ãquts cadauer tetigerit, nonÃlitm eÃpolluttts ipÃe,Ãed eif otnnia que tetigerit,pollut a erunt:quemadmodu habetur.ÃduAf},
Eadem ratio Cane Dominice, amp;nbsp;quot;MiÃe EapiÃice. Qena QhriÃi jua quidem natura res ellbona amp;nbsp;facrofanSfa : yeriim non ineà ei tantaÃinSlitas, ytpoÃzt etiam impiam '^iÃam cumÃts abominationibus fanSliÃcdre. Sedpotius ipfa ^liffa tam per dite (à naturefjt Qmnia,que adperÃciendu earn adhibentur, tgt;el ipÃ^ attain
-ocr page 604-Tgt;E CET^E^OâKIIS ^ISSÃ.
atta^u amp;nbsp;coniun^ïonepolluât. Jslon dico foliim illat medias ce^ remanias,yeritm etiampias amp;nbsp;optimas eiuspartes, imb ipfam ceenam Domini : hxc,inquam, omnia Ãmul cum ipfa quot;Miffa in im-pietatem conuertuntur. enim efi^ conuentio ChriJU amp;nbsp;âBelial amp;nbsp;quod commercium luci cum tenebrts
hac Ha^aiJententia,tanquà mgeneralis quiedam régula 7 'heologica, qua huiujmodi obieiîa diluuntur : Q^modo âIhdiÃapoÃit ejje impia, in qua fit tantumpietatis ö* boni lquot; Fate-mur quidem, e^'facU'e concedimus, cÅnam ChriÃi, ei? alias quaf dampartes in %ltÃa,ejjefacrofanilas,fi,inquam,iuxta ChriÃiin-fiitutionem Ulis legitime ytamur ;Ãdctim âMiÃte fuisq^ abomina-tionibiis admijcentur, beecfacrofanSla, iam amiÃa omni fan^ita-te, abominabiliapariter amp;nbsp;ipfa erunt.
Tanis ^yinumfua naturafunt bonte amp;nbsp;falutares creaturtt Dei,qute cor hominis confortant amp;nbsp;h:hilarant,iuxta diUumpftl» »04. Mtfiquis improbuscaupopanemamp;yinum modtco tann'im yeneno inficiat,putas ne conuiuas,f illudfciant,guflaturoseÃe? Si caufamjcifcitetur caupo, cur à pane t^ryino abÃineantf re-Ãondebunt,fe propter admix tum yenenum abÃinere, eijcient yenenata iÃafercula per feneÃras, iubebuntq^ yt caupo recentem panem ör 'Sgt;inum,qute omni yeneno careant,epenu fuo depromat. quodà caupo facere recufet, in aliud hoÃitium diuertent. Sin 'viillos adedendum acbibenduminfeilumyenenopanem amp;nbsp;â^gt;1â num cogéré yelit, mox ipÃm de fcalisprtecipitem dabunt.
^on diÃimilis eif ratio MiÃatici facriÃcij. Faber amp;nbsp;Tonti-ficij mirifice ornant amplificant ea, qute Tontifices Tpmani amp;nbsp;alij Tatres ex facris Uteris MiÃts adtecerunt: eir hoc quafi teilo-rio latentes abominationes inuoluere amp;nbsp;occult areÃudet.Ãduocat etiam conuiuas, amp;nbsp;multis yerborulenocinijs comendant appoÃta fercula.Hic ell^, inquiunt,(onfeÃiopeccatorü, firÃdei.Hicfunt
preceSf
-ocr page 605-T U G E E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;içj
frecet^atiaram a3t9nts^Ãilmi)EpiÃola,Euangelia ^c, ttdutfaccedite o ChrÃtani ad'^lijjam, in qua exoftata inuenie-tu omnia.^^wd enim malt rin enumerate tampartibui f non-nt omnia ionaÃtnt amp;Jalutaria?
Htc ex aduerfo piuf reJJgt;ondeat:Equidem non i^noro, hac om-tiiafua natura ejje bona amp;nbsp;pia:curnon incorrupt a retinettd ? cur ilitf ad horrendos err ores Qanonts abutimini cur Teà amentum leju ChriÃi mutatts in facrificiumpropiciatorium f cur conuiuas inuitatid, quibuf tarnen nec cibum necpotum aut faltem cibum prebetüs^Qwd^quod âMagicas incantationes exercetts, dum yul-go perfuadetüs f^os ex pane corpus ChrtÃt, ex yino fanguinem et-M yt yerborumprolatorum conÃcerepoÃefquidqu'odpruÃulum pantd adadorationemproÃituitts l* lam cur Eurgatortum affin-cur inuocationem Sanilorumadtungtttd^ cur corptu tir fan-guinem Chrt/li,thefaurosnulloprecioperfoluendos, nobtsq^ d Chri-Ão gratis donatos,precio quot;eenditts Æcur deniq^ tot am ââMtÃa ^eÃra aShonem,Latina amp;nbsp;nobis ignota linguaperagitis f En hx funt taufxi qu^re yobis priuatum quot;VeÃrum conuiuium relinquamua^ *tosq^ cum iÃo '^talere iubeamuf , abeuntes ad alia loca^yhi nobis facrofanila ccenafyncera amp;nbsp;ab omni labe yeneni repurgata com-tnunicatur.
Itapij de '^ifjali eodtce idemfactunt, quod conuiux Ult de 'ygt;e-nenatopane çfr yino:eijcientes tllum extra eccleÃam, amp;flammis abfumendum tradentes. Contra yero expenu rir cella facrxÃri-ptura depromuntfalubres amp;nbsp;nulloyenenoinfeilaspartes ^quas, aStoni öenx âDominica adhibent. Hic enim inuentuntur quot;Verba inÃitutionis nonadultertnaÃic oratio Dominica, Enangeliay EÃiÃola,Gloria in excelÃs,Sanifiis, %gt;t^us Dei^reces Ãlnter-pellationes, Gratiarum aitiones qutdem omnia quot;Vulgata amp;nbsp;Vernacula lingua.
Htncfacile iutücarepoterisÃhriÃiane LeBor etiamà omnes Q^q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;MiÃales
-ocr page 606-Z) E C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã1 SÃ,
^ijjales codices aboieamu^(yt certèaboîendifunt) nos tarnen no ctiin malts tma etiam bona rèijcere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euan^eliwn,
yelEpifiolam^yelSatiates^yel^gnits DeiiyelEater nojier, yt^ Cxnam Domimca-n repudiamtts.Habemtts entm âDtuino benfjicio ihtegros libros Trophetard, jdpojlolorum amp;nbsp;EuangeliÃarum, M ^uibits hx amp;nbsp;alla bona fartes cofrehenduntur, ynde Jyncera amp;nbsp;incorruftafetifoffunt,multo cdmodiits,quà m ex'\iijjali codice.
(Jateriim lt;juatenus media elsr adiafhora fartes ^MiJJa, à Cbriâ Ão ^foÃolis, neq^fraceftaneq^frohibita,ac froinde fua natUâ ra netf^ bona neq^ mala^yei yjurfari yel omittifoÃintÃiifra à no-bis in (juinif^frimis CenturijS}ex TontiÃcum quot;Efmanorum Confit-tutiombus exfofitum fuit : yidelicet iuxta Chrifiiana libertatis regulam,câ'frofingularum Ecclefiarumcommoditate: obferuata femfer bac cautela, ne confeientijs la^uetts inijciatur, Illùc Le* CJoremremitto. ____
Epilogus.
Vt tandem adfinem ferueniam(tadet enim me temforis,quoà infutidis nugis Fabri inutiliter teritur ) en habesfiudiofe Leilor^intepram Hifioria^tam de Euangelica cjuà m de Eaf tfiica â^iJTa, exJanEtis Euagelifits^^fofloliSiTrofhetis, yeteribtts re^ (entiorib)ts^ Scriftortbtts EcdefiaflicisfPottficijsTûecretis eÿ Ca-nonibits,Qotiliorum denijs corÃitutionibttsfanClionibnsj^dtona^fidt colleCfa.Quamfi diligenter eif attente fer legerts^ çÿ cum Fabri li-bro contulerifac iitxtafacraficriftura amp;TatruteJiimonia,tdn-quà m adLydium lafidem^examinaueris, defrehedesfibru Fabri fiufrafluxam arenam extruBum ejfi,onmia^ craÃifimis erroribw amp;nbsp;mendacijs fcatere.Etfienim interdum aliquidyerifrofert,ta» men id ad confirmandum mendaciitm detorquet: neq^ ullum erro-teem,fiuefiimmum fine infimum agnofiit, fed caca amp;nbsp;frafraiîa
contuma-
-ocr page 607-ÃTILÃOrS.
^ontumaaaprópugnat.Eregione autern^ognofieSjpie Le^or, cce~ nam Domintcam ( ^ualii in wjkit ecclefijs,diuino leneÃw re-fiaurata e^^) in hoe meo Itbrofuper Ãetram yerbi dtuini iu fo-bidèpirmiterq^fundatanit ytneporta ^mdtm inferorum aduerftts famprattalituraÃnr,
Qwcquid autem fcripfi^ Deum teÃor, me non odio Fabri, ant pragra iandi ac ladendi ipfun caufa fcripfiljè,(èd yt tam Fabrum quam reliquos aduer/ariosÃdeli admonittone corrigerem, à forte 7)omtnogratiam largiente, yeritatem calumniari atq^ perfeqiii teJfarentJDeinde tnferuire yoltti infirmioribw, qui inter nos decent es,clamor ibu^ aduerfariorum ita conÃernantur,yt duhitent, â^trum 'MifTam an cænam T)ominicam amplest yelint.Hos liber iÃe docebitÃreli^a quot;^liffa cænam ampleElantur , ipfis non foliim non à '^era eccleÃa deÃcere,ped tiimprîmîim yerè ad earn accede-\TeFrertibÃripfhac,adcQnfolandos eos,qui yeritatem agnoue-runt: yt inÃde fua corroborentur, nec deinceps contra fuam ipÃ~ rum conÃientiam contra agnitam quot;^eritatem qaiequam ad-tnittant.QjM in parte Ãuperioribuf annii,proh dolor ,amultis non Ituiter peccatumfuit.
,gt;igite ergofratres cbariÃimi.ÃgnoÃamitt grata menteÃalu-tiferumillua tempus 'XiÃtationts noÃr(e,inqiionos Deus,inÃni~ tabonitate amp;nbsp;dementia,à tenebrisFapiÃica'^tÃa; in admira-bilem lucem cÅna T)ominic« yocauit, Flon contemnamiis hoc in-enarrabile beneÃcium,non Ãeure in 'vtramuis aurem dormi Amiis: fedyigilemus,iamp;pergratiam Dei flemusfortiter .necpatiamur nos ^lis afflidionibus,anguÃijs,perfecutionibus,fame, nuditate, periculis,gladio, neq^ morte ,neq^ yita,neq^ ab angelts,neq^princi-patibâ^jneq^ poteÃatibâ^, neq^ inllanttb^,neqjfuttirts,neq^ altitudine, neq^profunditateyneq^ylla creaturaalia,nos deterreri et abducia legitimo yÃu ccen« Dominica,adidolum Vlffa FontiÃeia. Veniet ^q q z enim
-ocr page 608-ET I LO GF s.
«mm Dominiti noÃer leÃtf ChriÃw feniet «!sr non tardahit, eià udhucprocul ejÃc 'vidtatMr)«^sâ ctppartbtt tnfinem, «ir non mentit^ tur: amp;nbsp;reuelahùtam'^itamquà m judicium. Indicium^uidcm in
gt; ^ui JacroJanüum ipftu^ Ccenam horrihilittrprophanaruntt (orpufyj amp;fanguinem eiw indignü modü trailarunt: I'ttam'Vt* ro in tllü, qui f}^ facratiÃimü myÃerijs digjK c^r reueren»
'^à junt. ^od concédât noiit lejw ChriÃtn^ jni yfia Cum Tatre tir Spiritufan^lo Deits benediStts injecula, jimen.
F in 13.
-ocr page 609-Epigramma.
1 £ ISS^ftrum tnonÃrum,quo non monÃrcÃin yllum yiphrica monÃrorum protulitipfa parens» Ttrrutt exctlfos ypopulos^^pottntes^
Et Ãua perÃaÃtJ'ceptra tremendafe^ui, Tionec erat 'Papa triplex metuenda corona^
Et deÃatruegafulmina miÃÃa manu.
Hertuleuä Lut there lalor tuuf expulitillam, âDum non Pontificif fulmina bruta times.
Te ducefaBa quot;^ia eif^,hdc nosperrumpimut omnes, Qm '^iÃamfacimw, nonfacimw^ tarnen.
V j4'iL'îdl V j hant quot;^anno nunc âVentilat attj^ repurgat^ Et 'vannum quot;Valida quot;Verfat agit^ manu.
MinepaleaÃipulaj^ leuesper inane quot;Volantes, Quam leutis hxcfuerit'^'ltÃaÃocere ^ueunt, 24.e tarnen amp;nbsp;tumuli cogatur honore carere^ %iortua qult;epaÃim^eta^ âMiffa iacet. Diflichon in tumulo,quoÃt celeberrima,fculpat Qm quot;Volet ofÃcio condecorareÃo.
Illa ego,qua 'Babylon creuittditiÃima *B1iffa^ Hîtrecubod^onachi SatriÃei^fleant,
B»
-ocr page 610-TrâBl^GÃ, EX OFFICIXJ FIFFà ydalrià 'Morhardij ^nno Salatü humana
â¢M, 7). LXIIL quot;kien-
â fe IuUq^
-ocr page 611- -ocr page 612-