BREVIS ET MO-DBSTA APOLOGIA CAPITVM DiSPVTATIONIS, de MAIESTATE HOMINIS CHRP fti, vera amp;nbsp;fubllantiali præfenda cor» poris amp;nbsp;fanguinis Chrifli in cuchariftia»
THESES IWEJ^TI thorü ,in Sthola IhgolÃadiana pra-â foÃtas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
AVTHORE
lacobo Andreæ, D.Pr^ofitoamp;
Cancellario Academiæ Tu-
bingenÃs,
L«ftorlege,perpende amp;dcraumius dica quo^.
TV'EIHGÃ., jipudyiduam Tlrici ^iorlardt.
T), LXIIIL
Reuerendo amp;nbsp;cJariÃimo viro, pietatc dodrina præftanti, D. lohanni Se» iafijAnoThatiferOiÃreniÃimiac ChriÃianiÃimi CxÃarif, 'Maximiliani concionatori auiico^ amp;nbsp;eonÃliario, amie o amp;nbsp;fratri Ão
Jacobus Andrcæ grati'am dc p aeem in jChrifto optât.
Ãpenumero, reucrende vir,8Cmi« hi in Domino honorande frater, de D,Lutheri,pi£ memoriæ vaticinio, non fine magna admirationecogita-____ui,in quo prædixitzfoie, v,t hic fpiri« tusjciuiveramineuchariftia,corporisamp;: fanguinis z-^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. r-t| ri Lutn.inlltro.quod
Lhrifti præiennam negcLtandcm ctiam Chriitum hæc verba Chiidi hominem efiê Deum negaturus fit* Vtcunt^ enim âXjcouEâ haólenus quidam, in hac parte noftris contradice« rent, Iplendidè tarnen femper de diuinitatcChriftj, contra Arrianos concionabantur, id quod nunc e» tiam fedulbfaciunt*
Poflquam autê fundamenta huius controuerfiæ accuratius vtrincp excutiuntur, quà m non vanus fuerit Vates,non fine magno animi dolore fubinde ttiagis magisq? experimur. Etenim non amplius, aut cci tè parum de verbis ccenælitig^tur, fed de
A a his
5
4*
his ipfisfîdeiarticulis.qui funt dciucarnatione ver* bijamp;S fefsione Chridi hominis ad dexteram DeCêx quibus D»Lutheriis(contravoluntatêfuam, nbsp;inâ
. uitus ab aduerià rijs ,â qui in fimplicitau vei borum ccenæ acquiefeere noluerut, eb pertravlus)pcripi* cuedemondrauit, non modo indignuni efle ho* mine Chrifliano.de præfentia corporis amp;nbsp;fangui* nis Chridi in eucharidia dubitare, quod facile efâ fee Chrido id fecundum promifsionem fuam cf* ficercjied his ipfis articub's nos doceri Sc vrgcri, cum vbiep locorum ecclefice fuæ iuxta humani* tatem quocà adefle quod ad dexteram virtiuis
maiedatis Dei, iccundumhumanitate colloca* tus fit»
Hine fadum cd, vt ab his duabus potifsi* mum rationibus nunc tota controuerfia dépende* at» Altera enim pars controuertentium negat, Chridum corpore fuo adefie in ccena, quia aicen* derit in coelum,locum icilicct corporalem, in quo contineatur vfc]p ad nouiÃimum diem. Altera af* firmaneum corpore,hoc ed,humanitate fuain coe* na adefle,quia fedcatad dexteram virtutis amp;nbsp;ma* iedatis Dci,quæxiullo lococircumfcribiturfideb* que etiam,qua ad dexteram Dei fedet, non modb in ccena, fed vbiep locorum adefle.
Hie neceflaria fuit coeli SiC dexteræ Dei cxpli« catio*
î-
catiOjVt quid vtrumc^ Ãgnificare£,intelligeremus, ncarnculi fidei fibiipfis contradicere videretur Jd quod D« Luiherus, piæ memonæ, fingulari dili» pentia ÃC dexteritate in pkrisre, quos de hac con= _ irouenia Icriplit, libris, inpnmisautemeoiquidt ani3o.amp;c.55.imprer. de verbis ccenæ (Hoc eft corpus meum^præftitit^ Eius veiligia dum nos fcquimur, alfjs non necefla» ria,3C quæ nihil prorfus adinftitutumfaciunc,age=« re ( vfcà adeb ofcitanter amp;nbsp;negligenter in fcriptis Lutheri verfati funt, cui prociil dubio hæc expli« catio inbucca non eil nata)alrjs verb^â'H'«âquot;'/**fâ vide-mur. Interim (proh dolor) videmus prophetiara Lutheri, hominibus nihil horum cogitantibus, »mpleri.
Cum enim nunc ex commemoratisarticuhs controuerfia ad vnionem perfonalem dcduda fit, quos in hac re pafsim.aduerfarios habcmus, magno numero affirmant:eam nihil aliud effc, quam duarum naturarum diuinaramp;S humanæ in Chri-fto earn coniundioncm, qua humanam natu» ram in fua perlbna, fine naturarum confufione, pcrpetubfuilentetihanc inquam.Ãà non. aliamdo« cent, contendutit efle vnionis pcrionalis dcfi« nitioncm. Sed,quidquæfo, hocaîiud eft, quam nenare, Chriftum hominem efie Deum :* Beads
A 5 vide»
videlicet homioibus per omnia fimilem ⦠Siquw dem bead omnes à Verbi Dei fubfiflentia fuftefl« tantur,quorum animabus Temper adeft,amp; corpoâ ra ipforum in puluerem redada nunquam dele* nc, quos ad refurreótionem carnis ÃC immortali* tatem conferuat, atcà hoc modo cum Verbi vni-untur perlôna»
Cum ergo huius quoc^ impietatis patrottus, paucis ab hinc diebus ex fchola Ingolftadiana pro» dqflet J qui meædiiputadonis capita oppugnanda fuiccpit,ad eas breui hoc icripto, quantum in tanta . breuitate amp;nbsp;anguftia tempon's licuit,rcipondi : £ fi quibufdam fuccinAa breuitas mearum conclu» (ionum,in icholis conhieta, paulb oblcurior eflef, carum mentemhic paulb copiofius explicatamha* berent, Etfi enim propter caulam commémora« tam ctiam in hac apologia breuior fui^fpero tarnen lioflros omnes ex ea facile intellecfluros, quid in receflii habeat impietatis opinio, quæ hoc funda-mento.Chriili hominis in coena præfèntiâ negat, quod adcoelos aicenderit. In quibus, fi quibufdam nondum iatisfacflum eft, aut mca hæc quolt;^ ex« . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plicatioaliquid obicuritatis habere videtuf , hi le«
ihcn.annoif?s.m. gaot, qusc U, Eutherus, piæ memoriae, in libeilo ' verbis ccEnæ(^Hoc eft corpus mcum) de dex« ^uca nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti hominis ad dexteram
Dei
Ddfcrjpfit^ Is, inquani,nxorumveiborumnt, Mon ego illius intérpres»
Vifijm eft' autem hanc apologiam tui nonuni infcribere èc confecrare, non mod'o,vt meæ er« ga te beneuolentiæ publicum teftimonium eflçt, quæ, vt opinor,tibiciï verè nobili Cypriano Leo«^ üitio a Leonitia,commun! noftro, cocp charifsimo amico nbsp;nbsp;fratre fatis peripcda efl : fed earn etiam oh
cauÃm,qu0d ex eo tempore, quo primum in tuara notitiam perueni, te viderem ab omnibus fcda* hjs, eorumçp peruerfis opinionibus alienifsimum, adeoc^ ftudiofum Ãô tenacem eius dodrinæ,quam fi'ius Ãei pcreledum oraanpm(uüm,D»Martinu Lutherum ecclefie fug ex fcripturæ purifsimo fonte apperuit Ãô patefecit,cuius lôlida fundamenta fem-per pluris fecifti, quæ videras expreflö Dei verbo, indubitatis fidei noftræ articulis inniti, quam ftultæ rationis figmenta, quæ de phylïco corpore, eiufdemeà phyÃca in coelo locatione , motu Io» call, amp;nbsp;naturalibusproprietatibus cocionabantur: quæ omnia videras nihil habere folidi aut fîrmi, in quo mens hominis Chriftiani tutb poflet acquie-fecre. Hoc igitur munus exiguum quidem illud, fedabhomine tui If udiofiisimo profc(n:u,qua ibles, humanitäre Só beneuolentia accipe: èC quam iam inde ab initio in corde tuo reuelati cuangelrj,non fi« ne magnis periculis profefliis es piam Ãd iynceram . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cede«
î.
«cclenanittî noftrarum dodrinam, opera D.Lu* thcrircftauratS,pro folitotuo zcloôô pietatecotl* ftanter cucriacpropagate pergas, bene foe* liciter vale» Tubingæ.pridie Ca» lend» Septembris, Anno
X ? à 4»
Ãdita
ÃT) IT A funt Ãiperiore proximo menfe Februario capita ,qu(edam dijputationls de maieflate hominit ChriÃi, quibui non mo^yerahumanitatit eiusin Eucharijîia prorations facramentiyfedea quoq^ afferittir præjentta^qua adconfolationem ec-(leÃte Ãix paÃimyhi^jlocorumadel^: quam ommbtu pij s tir^eri» tat is ÃudioÃs fatüfa^uram Ãerabam.
Sedprater expellationem offertur mihi diÃutatio aduerfa-ria t in celeberrima Academia IngolÃadiana paucis ab hinc die--but propoÃta^ qua commemorata hominis ChrtÃi maieÃas quot;darijs modis oppugnatur : cuiui author tam honeÃus e/Ã, 'yit nomenÃuum adÃcriberenon Ãtaufits. Qua in parte non tarn contra publicas Im-perij leg es, quam ipjam Ãholam,eiws ij FrofeÃores celeberrimospec-cauit.Decreto enim Imperij cautum eli^,nequidÃne nomine autho-ris in lucem adatur. Et qua efà doAÃimorum yirorum in Academia IngolÃadiana prudentia fapientia, nunquam adduci potui, '^t creatre cor um yeliudzcio yel conÃenÃt tir authoritate fallum,yt in publicum prod^rent , qua non cum magno honore Ãchola ipÃ-rum coniunlla eÃent,
Jdeoq^ fide meo honore amp;nbsp;exiflimationeageretur tantum, indi-gnum iudicaÃem , cui reÃonderem : cim omnes facile iudicare poà fint, hominem minim's ingenuum, qui in negotio tam graui fuum nomen non profiteretur.
Quia y era non admeam perfinam pertinet, fedecclefia caufa agitur,in qua confcientijs multorum confulitur,pijsamp;fynceritatem doHrina ceeleÃis amantihua aliud yifum ef^.
Qua caufa aute hunt, quifquis eà antagoniÃa yt idfaceret,im-pulerit, equidem pronuntiare non poÃum, nifi forte hareditarium aliquod perjona mea odium,quod ex eadem fchola ( fortaÃis mult is ibide dÃentientibua ) aliquot annis aduerfarium habuerim, qui nüc fuam caufam coram tribunali Dei dich, cuiua iudicio relinquendits tIf.Aut fort's mtlwiut! huius diÃutaiionis author em gloffa Decre-ti facrofanllacommouit, amenon ea,quaipfifortaÃis yidebatur 3 facien-
lt;0.
De confî. Di'rt.t.c. fMieniiim,TeMrfiitta allata,lt;iua cotuinetur : Certum eJJè,(]Uod Tiibus giadibas. c'tes,quà m cilo dentïbw terutitur, tà m cito in cÅlum ra^i corpin Cbri-Ãi. Contra quantfirmiÃimts feriptura teÃintonijs demonÃraui^ eccîe* Ãam T)ei ignorare talent ChriÃum, qui ad rnomentum tantum Ãuo corpore in JacramentoauguÃiÃimo adÃtjamp;Ãeciebm ÃacramentiÃ--' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ue elementis conÃmpttf iterum auolet:qutnpotitts ChriÃum doçeat^
qui Ãa humant täte Ãte eccleÃa non Ãolitm in Ãacramento^modo Ãa~ cramentali,Ãedetiam extra Jacrantentum, in omnibugt;s honeÃis yittt A^ionibM jiuxta modum dexter a Dei adÃt, quas pro Ãua yolunta-te amp;nbsp;eleBorum Ãalute dirigat amp;nbsp;gubernet.
Hoc yÃqj adeb doluit huic bono yiro, yt adtuendamperuerÃim lanc,!!^ modts omnibta impiam opinionem (qua non facile à quoqua ChriÃiano intelligente probabitur )hanc ipfam maieÃate Ãltj hominis Ãbioppugnandam ejÃe duxerit) qua apertiÃimM Ãcriptura teÃi-wonià aÃeruimus,
Hac Ãnon eà yera caufa, qua in me quot;velis remtsÃquoddtcitur, inuehendum cenfuerit author, qua aha ratione à me oÃenÃt! Ãt, ne quidem diuinare potui.
Età y erb mihi perfuadere non poÃum, qu^^ eÃe ex doHioribui etid inter ipfiSi qui mantfefldÃcriptura deprauatione approbet (quis tnimintelligenseifidemhaheretquieccleÃa'Deicorpw ChriÃiof-ferret,momento tantu in communieaturis permanente, eir dentto a~ uolante ; citm Ãriptura loquatur de ChriÃo Ãcundum humanitatem in ijs permanente,qui carnemipÃus manducet)tamen addefenden-dam hanc hominis ChriÃi maieflatem optimi quiq^ mihi amp;nbsp;authores eir hör tat or es fuerunt,'tgt;tbreuem mearum concluÃonu t!}quot; modefiam apologiaminÃituerem: non conÃderans,quidmeritus Ãt,qui mtadi-ilacalumnijsÃisdeprauauit,fedquideccleÃaT)eiameexigat: cut in tanto negotio,pia,plana,Ã/ncera, eä-Ãmplex yeritatis contra' uerÃa explicatio neeeÃaria eÃet.
Id ergo yt facer em,prater has, multa alia quoq^ cattÃa me im-pultrunt.TotiÃima auttm eiÃ, gloria T)ei,quam yindicandam diixi^ do*
tï.
(S' JoFfrtme Jjnceræ afferùo, qttæ Ãlentio meo prodenia wn trnt^ '' amp;mul etiam yt depelleremgrauiÃtma crimina qua mihi ah hoc homme occtdtohoÃej intentanîur. Cuiui lama nbsp;nbsp;^ne quidgrauius
dicam, tcmèritas eir audacia, 'vt yix damnata hareÃsfuent cuittt me non reum agat : à quo audio Eutychianu^^ l^ejiorianw%lono-thelita, SaheUianta, quot;PatripaÃianws ,facrilegus^ jmÃiuf) amp;Ãq^lt;f aliaÃunt honorai amp;nbsp;dtgnuatu appellations.
^c mirum certè tir mthi yidehatUTjpotuiÃà in me tot tamq quot;Varias , tir fetum ipÃas ex diametro pugnantes harefes concurrert, Eutythiamts entm ÃÃuero,qucmodo l^eÃorianiÃtmi ylla ratione ac-(ujaripoÃum SedÃero quot;Vel ex hac conÃuÃanea congerie hareji , pium Itêîoremfacilèintelle^urU) quaÃdemeamÃententiareddiderit hic aduerfariits qui impotentia animi quot;visits, tir ignorantianehulds txcacatw^quacunq^ odium fuhminiÃrauit,arma,arripuit : quot;vtà alia ratione,quot;Vtlmthi quot;Vel caufanocere nonpoÃetjÃaltem dihîarum ùtsif^S^ ÃuÃe^las redderet meas theÃs, quas quot;vllo quot;Veritatis teÃimonio in om-nem aternitatem euertere nonpoterit. jiccidit autem illiquodfere fophiÃts omnihtts, qui luxta quot;Vulgdtum apophthegma: Cum quot;vires in certamine deÃint,ad clamor es,contumeliasq^ quot;Veluti equos conÃgiunt,
Summopere quot;Vero mihi placet, quodme eiits Jententia, quam mea cocluÃonesÃeciindumÃiritwsjan^i diuina oracula,propugnant^ authorem nonÃcit,ÃedÃanUa tir pia memoria quot;virum Dei, TidMar-tinum Lutherum, doBrina cÅlejlûs inÃauratorem egregium : qui quot;vt alias partes do^lrina ChriÃiana, à Ãcortjs PontiÃciqs repurgauit, it a tir hanc quoq^ de euchariÃia inÃnitts ScholaÃicorum lahyrinthts perplexam tir inuolutam materiam, adnormam amp;nbsp;regulam ^po-Jlolica doEirina reÃituit. Lihenter enimfateor ingenij met acumen tantum non eÃe, quot;vt ipÃe fine duce, idpraÃare mepotuiÃe exiÃtmem, âDiuina autem prouidentia accidiÃe arhitror,PapiJlasÃmul cum Cinglianis inhoc argumentoÃas quot;vires coniungere, in quo, inftar *vulpium SamÃoniticarum caudus colligata, capitihus, J'is J'ià nuarSit, quoddicitur,dÃident. ^icut enimCmglianam ccenamnohisfugien-
Ti 2 dam
ti,
ffam ttnftmui, qui ytrï corpork ChriÃt prisfentiam negant t dlulnï» lat 16 tannitnpratfennam aÃruentes : 'ua qiiAm docent quot;Papijla tran^ fubpîantiaà onem reijcimtts. Cum enim Cinglianii Tapijixfuerimut haUtntn femper, quod yeram corporis Chrià 'i prtefintidm credere-min^nunc hoe crimme teÃtmomo huiu6 'PapiÃte liheramur,
Sed '^ictÃim ChriÃianits leilor non fine caufia mirabitur,quomodo inÃhola IngolÃadiana lociis eÃepoÃit huuts diÃutat 'tonts authorit qui exprofieÃofundamenta Cingliam dogmatis propugnat^ quodfa-Hamiodioperjona mete nonexcufabit, Islemoetenimignorât,hanc ynicam potÃimam rationem Cinglianorum effè, qua abfentiam corpora CbriÃi m cÅna quot;Domini tuentur^yideheet quodcumproprie-täte corporis pugnetÃmul tn pluribits locis tfie : S: qui dem omne cor-pits natura finttumfit amp;nbsp;circumfcriptu. IdCinglianis non modo lar-gitur hie author, yna cum corporeo quod fingit eÅlo, quot;^t infuper ad-dat,nulla rationefieripoÃe^m corpua Chrijltfimtilfit cireumjcriptum^ incircumÃriptum^
Qute caufa e^if^^yt exiÃimem,pautiÃimos lir inprimisdoilioref infehola Ingolftadiana, ipfium hahituru yelfocios y el patronos, qui haneprofanam amp;nbsp;tmpi am fient entia fint approbaturinififiortè aliqui ex ipfitrum numero Cinglianorumfintentia amplexi eÃent. Etenim Ãhtec,quie contra noÃraru Ecclefiarum do^rinam de Euchanllia, ab hoc theologo aÃeruntur,firmafiunt, nulla, nulla tnquam ratione,ye-ramprtefientidcorporis eirfianguinis ChriÃi,aÃererepoÃuntPontificij, Ãcutjuoloco inpoÃremahuitts diÃutationis parte luce meridiana dariits demonflrabimits^
QwdfiÅlixigitur fiauÃum^fit ecclefiee eä'reipub. ChriÃiante, hoc quopj cum aduerfiario ingrediamur certamen,ytpuram eir illiba-tam hominis ChriÃi maieflatem tueamur. (fonabor autemme qua poÃumbreuitate expedire, quodhocipfitm argumentum aduobtis hderoibiu D.Euthero,cirD.quot;Brentio ,fiatis copiose amp;nbsp;lucu-lenter expUcatumfit fcripturtefiacrafirmiÃimisteÃimonijsita ViiunitumEetmirumfit,pofifiequenquamin his hterereaut dubitare amplius:
«mplins ;à tnodo me£ocri animi attenüont ea k^or cognoÃtrt iignetur.
Quantum i^iiur ex le^one nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aiiiîtviiamp; aduerÃarw con-
firipÃt j animaduertere fotuiÃuo June pracipua capita qua per ca» iummam diÃutationi mea aÃinxit, EtÃme fe palmarium na^unt credidit^ÃfalÃtm hypotheÃn^ de qua nunquam cogitaui, moreÃtphi^ Ãarum,yerlgt;is amplÃcare^ yulgo inculcate poÃt.l^nam^quafin-git) me conÃituere tueri exaquationem diuina humanaq^natu-Ta^talem, quaÃcundum humanitatemper omnia ChriÃuf i)eo non inferiorÃatuatur.Secundum,prteÃentiam videlicet corporalem, qua fecundumÃas dimenÃones ef^ ,hominif ChriÃi. In htt duobuf omne fludium reprehenfoniiefux confurnfffe mihi quot;yfidetur.
Triw quot;VerOiquà m adrefutationem rationum,quas adfert,acce-dam, Icllor monendtts elf de candore huitu noui diÃutatorK, qui flatumcontroHerÃxÃatim ah initioperuertit. l^nde adeoÃt,quod dicitur, yt yno inconuenienti dato innumerafequantur. l^trifq^ concur rentihu^ , mhilfallaciarum, nihil calumniarum omifit, yt hanc noÃram piam dollrinam omnibtts exofam redderet^ fi^ facdiitt lellor expeditepofi^t, contra explicatorias thefishuitts So-phiÃa, qux neftrarum concltifionum mensfuerit fiententia, quam fieripotelf ,planiÃime declarabimits: deinde tSr confutatorias eitt^s-demfitdine t^fingulasfiuo loco examinaturi^
Ciim ynionem perfinalem, authore DdPaulo, definiuerimtts, reali communicationeplenitüdintd omnts diuinitatts in ChriÃo, du-pliciter in meatn explicationem impinfitt, jdlterum elf, qubdarbi-tratur mefientire,ynionemnonfallam inperfiona,fedinnatura diui-na , qua tribtts hypoÃaftbtts communié e^, adlterum,quodexiÃi-mat j nullam plane pofie efifie aut fieri realem communicationem proprietatum di'uina natura, in natura humana. Triuf fiexplica-tum fuerit, quam alienum idfit à me arum conctufionum fententia, quomodo inpoÃeriorihallucinentur,facile intelh^et lelior^
Trim'o,qubdynionemperfonalcm putatme docere innatura^
S 3 non
14«
Ãö« tn perÃtna, in loc ignorant âta ne an ntalignitate animi emt^ '^ffirmare non auÃtn. Etenim adeo ignorans eÃe nongote^^,qtiin in-teütgat,tta lua-i'ifcomfnitnicare treshyl)oÃafes,ga(rü,filtj eirÃiritm janlli^ yc tnterimfateatur vmsitrat readies eÃe, earurn incomwu-mcal/tlesproprietates; nÃforte Sabelliufecutits, nuda nomina eÃe^ fatrtdÃltj ÃirituiÃantli appellationes,dicere 'yielit.
Qnodji yelÃaltem âPetrumÃum Lombardum conÃuluiÃetÃa-cil'eje hoc errore ItberaÃet: nififorte,quodmagit credtderim ylioca-bulihomonymia tequiuocatione,negotium amp;nbsp;controuerfiamÃudio inuoluere ,propoÃtum habuerit ; Jdquodnemo bonta 'vnquampro-hauerit. âDiÃutationum enimÃnts eÃedebet, non obÃcuratio,Ãdde-daratio 'yierttatüs : praÃrtim yero inproÃeÃtonenoÃra, ybi de laude ingenij non certatur ,Ãd de yeritate dodrince cceleÃts, qua adoM-nes fertinet.
Petros tombardus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Equidem qttod ad me attinet, etiam à puero me erudiri pä-
lib.j. Dift, jx. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiar,meliora docente.Quod igitur adpraÃentem quaÃionem attinet,
notum , in Schola/hca Theologia doceri , età yna Ãt patrü, Ãli] eirÃiritti^ÃandiÃapientia amp;nbsp;potentia, earn tameniuxtaper-Ãonarum proprietates difiingui. Tatrii enim Ãapientia eirpotentia ingénié a e^f amp;dititur: Ãltj autem genitaePf â¢. e^Ãiritits fandi s. procèdent. Pater entm non /apiens dfgenita Ãapientia ,necÃlius ingenita aut procèdent e, neqÃiritu^Ãandtesgenit a aut ingenita,fed Ãua euÃj epfÃaptentia.
Cum ergo dicitur:Eerbum,Ãue r.iramp;,autÃliut T)ei, comunicauit Ãliohomintd, quem in ynitatemperÃona aÃumpÃt, infnitamÃuam potentiam, non propt erea dicendum ePf,meÃatuere ynionem in natura, aut eÃentiali aliquaproprietate.
EtÃenim potentiapatrts amp;nbsp;fltj eÃentia '^num Ãnt, alia tarnen funt ratione proprietatum perÃonarum: quiaaliaePfgenita, alia ingenita. Et cum hominenon e^f perÃnaliter'^nita potentia aut Ãapientiaingenita,qult;e ePf pater,neq^Ãapientia aut potentia
procèdent,qua eà ÃimtM fan^u^; fedfapientîa potentia Ãltf quot;^Ãi^quiee^ genita, non minuf tarnen infinita, quam patrü aut Ãirittif fanÃt.
âbliji ergo hoc d'tÃrimen ptrfinarum confundereyelit aduerfa-^^it!:,non pote^^ dtcere, 'Vnionem faUam in natura, fedduarum na» ttirarum in yna perfina. âKam Series aternuf Dews, qui ejÃn» ^iaynui e^,^ etiam incarnatui ei^ : quamuüs naturam huma-^am in 'vnitate perfonaJoltitfliin af/umpjerit, patrü tarnen Ãi» rum fan£tiquoq,acceÃtt operatio yTrinitatü enim Opera, ad extra, yt loquuntur fchola,funt indiuifa.
Hine yudet ChriÃianm leUor, quam iniuÃe hic ÃphiÃa, mihi ?atripaÃianorum impietatem amp;nbsp;errorem adfcribat,ttim ditam ex-preÃe, neq^ patrem, neq^ /^iritum ,JedÃlium tantiim incarnatum: neq^ ynionem perfonalem efÃntialt aliqua proprietate,fidproprit» täte perfonte definiuertmuufidieere 'velit,potentiam genitam inge» riuam,lt;amp; interytramq^nihddiferiminü efÃ.Quod Ãyer'ohxc Lombardi ei non [atüfecerit authoritas,ipÃm AuguÃini yerba recite-rnm, ne forte denuo ab ipfo audiam, menulliuf Tatrum aut Conci-Iq authoritatem aÃerre.
Filim,inquit AuguÃinus ,quoq^ ef^^ fapientia genita de fa» Augiidlnus pientia,ficut nec pater ei, nec Ãgt;irituf fan^m ei intelligit ,ledipfe nbsp;nbsp;rrin.cap*?.
Jibi.Stia enim efi^ ipfi memoria,Ãa intelbgentia,ÃadileElio;Ãd ita Je habere,de patri ei eP^,dequo nattif e^.Spiritus etiam fan-^us,quia fapientia eÃprocèdent de fapientia,nonpatrem habet me-moriam,amp;Ãliumintelligentiam,amp; JedileSlionem tneq^enim fapi» tntia ejÃt, ft alius ei meminiÃit, eiq^ alius intelligeret, ac tantum» modo ipfeÃbi diUgeretfed ipà habet htec tria,amp;ea Ãc habet, yt htec
Ãt,
Confiât ergo nunc,nifi Lombardum Ãum, amp;nbsp;AuguÃinum abij» tere yelit,Ãam ejfe Ãltj potentiam,fapientiam amp;nbsp;yirtutem, quam tpà Appellat' genitam, ni forte alienam, quodabjurdum eC^, di» â xerimiis.
Kune
Ãlt;«MC deinceps 'videamin^ea ne fit altert natura cotnmtimca^ iiîif,humanitaù videlicet.
Hic aduerjariw non femel tantiim affirmât,fed alitjuoties re-petit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LLO ^^07)0 realiter proprtetates diuinitatK hu^
mana natura communicari poffi, Cuitts plurima in fieciem plaufi-lilia afiert argumenta : ^ua omnia eo diriguntur, quot;^t doceant, hat Muuii'it concefia,fieri naturarum confufionem: adeoq^ humana natura indiuinitatemipfam conuerfionem. Id cum planum fecerimtn, non fe qut, facile erit ad argumenta qua fiquunturomniarefiondere, t)iligenter autem meminerit Chrtfiianuf lelîor, me in conclu-fionibuf meti,fedulo diflinxifie inter maieflatemfilij hominii, amp;nbsp;Æ-lij Dei^qua dua natura in yna perfona ChriÃi concurrunt, ybi di-TheG.iÃ, ximw:Hosbumariitatem Chrifiifdiuinitati eiw non jed'^l^fl^!-â nonefientia,fedpotentiainon natura,fedgloriainon fuhfiantia,fid mateflate,fecundum fcripturam,id e^,eo modo,quo fcripturaloqui-tur,exaquare.maxim'e quot;^ero id feci in conclufione 38. öâ 39 .^bt afii-rui,eademmaiefiatekumanitatemChrifiiresprajentes habere, amp;nbsp;rebus prafentemejfi,qua diuinitatem,etfiid alio modo fiat inhuma' nitatequà min diuinitate, quod humanitas ChriÃi in gloria amp;nbsp;fif amp;nbsp;mane at creatura,neq^ in diuinitatem 'rtnquam commutetur: ideo^ eo modo quodiuinitas Dhiq^ ejfe non poÃit.
Hoc ideb monendum duxi, quod antagoniÃa fubinde,t^ ad fa-Ãidium'gt;pfqfinculcetleClori,me per omnia parem humanitatis ChriÃi cum diuinitate ipfitts in omnibus locis à fferere prafentiam, quod mihi ynquam ne quidem per febrim aut fomnium in meutern yienit.
I2^a 'verb interpretatur, me data opera modum explicare no-luiffe,quem femperdixi, dicotirdicam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen,quomodo
dehomineChrtÃonosloquamur,dum parem cum filioDei maieÃa-tem ei tribuimits,breuiter ficexplicandum duxi: yt intelligat Chri-flianus leClor,nos cum fcriptura locutos, nec quicquam noui in eccle-fiam introduxijfe.
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tr.
Ac ÃquK proie amp;nbsp;ex fundamentii cognofcere tupiatiijeceJJè yt appellationes rerum expUcatas habeat ,ne'^ocaiuÃorum tuunuïct inuoluatur,
Sunt autcnij'Vt Schölte loquuntur, triplià a yocabula. Quadam eippellanturJynonymei,qtia diuerfa ttim Ãntt eandetn tarnen rttn ex» primunt:yt,natura,fubÃant 'tai övtr(tt,in diuinitate nolü idem Ã^ni» Ãcant,etÃaliter atq^ aliter Ã)nent yocabula. Qutcdam duuntur ho» monjma,quorum nomenÃiltim commune nbsp;nbsp;nbsp;ÃdratioÃubfiantite^
qute hü yocabulü deÃgnatur,diuerÃi,'rthomo: quod 'vocabulum eät animalÃ^iÃcat^eirpiSlam effigiemhominü. Qutedam neq^ (yno-nyma neq^ homonyma Ãnt, Jedquibu^principale quiddammul» ta deinceps alia rejJeHu hume principalü or dine quodam ÃgniÃcan» tur.Gemts idyocabulorum amp;nbsp;deÃnitionum yÃtatum eÃ^quodGra-Cl »ÆÂ«!Æ/ tir «?â 'â't.tamp;ÃgniÃcans,appellant.
Ad hoc tertium genitc 'vocabidorum referenda funt^qute huma» nitati Chnjli tribituntur,quibut maiejlas titu txplicatur ,'\it Ãnt^ omnipotentia,omnù fapientia,omniprtcÃntia^e^ Ãmilia: qutecttm de ipfa quo^ dtuina efÃntia preedicentur,nea tarnen fynonymafunt^ neq^ homonyma, Jed ad ynum eir ah âVno dicuntur ; id horum '^ocabulorum efl'^na principalüÃgniÃcatio^quibM Madiuinitatü txprimiturtaltera ejl minus principals,qute participationemÃgni» Ãcat huius omnipotentice, in quam homo Chrijlus per quot;^nionem per» finalem peruenit,
Ac ne quis exiÃimet, htse mea fomnia efÃ, quomodo fi res ha» heat, perÃicue explicabo. Chriflus quomodoperÃmale 'Vnum lit,û pra diHum confiant duabis naturü, diuina amp;nbsp;humana in Sm-«0r« Ãlij. Huie Chrifio tribuitur dfienfatio ty-'yiiuiÃcatio omnium, Q^dnonÃc inteüigendumefi,quaÃidperÃeiatfila diuinanatura, quts eÃfentialiter prtejint el^ ,Ãne hitmanitate fua : etenimratione humanitatis ifiÃio addextram quot;Dei^qute efi^ t^eytteeterni patrts,ei adÃribitur. P)extera ergo patrü humanitate fua omnia quot;yiiuificat, tiimÃt omnipotents nbsp;nbsp;nbsp;quaÃinjlrumentum,per quodomnia admi»
â MiÃrat, quaratione omnipotent eir inÃnittsdid potefiÃgni»
C Ãeatio»
»8.
fcatione : non t^uta pt ippum 'wfinïtum fed per fe infintti, quadam quap intctrlg dtuimtatü,
Scio alias qaaq^ non tarn mea,qua fuit more diÃjutationum fc-tin^a, quam aliorum^copiofiore explicatione flUcitos fut/Je : ye qui metuerent Jemper,ne forte ita humanitatts in Chrijlo ajlruere-fnw maieÃatem,ne interim Hel tum diuinitate mifteamws y el hu-9nanitatem ipfam aboleamtts.
Sed folhcitudine amp;nbsp;cura hac minue opu4 fuifft,Ã,quam nunc at* tuU,rationem perffedlam hahuiÃtnt.
Tdamquoddixi^eadern maieÃate humanitatem ChriÃiresom-nes habere prtefentes,qua dminitiäim, id cum reÃridlione à me fern-per didlum eii^ : addidi entm,alio modo feri in humanitate,quam in diuinitate. Id aut hic author interpretatui eÃ,quod per omnia eandt tribuamhumanitati amp;nbsp;diuinttatimaieÃatem : quodneex mtnimo quidem dt/futationdsmetsapice^ne dicamyerbo autorationCiColli-^ere potuit.
Matth .p.
Jdeoenimeademdiuinitatds amp;nbsp;humanitatüin perfonaChrifii eli^ amp;nbsp;dicitur maieÃas iqubdi^tir-iii per humanitatem ChriÃi omnia adminiÃretfd eI^,quodChriÃus eil[ omnipotent eir non feparatim feipfo gubernaret omnia tquodin fcripturts manifeÃum el^, tum in nomine ChriÃi nonfolius t^gt;riÃnt édita miracula.Siccumat-Ãfnbriam hominis ChriÃi htemorroica mulier quot;yiirtutem dà tgreffam e/Ã^teÃatur filiuó T)eiper humanitatem.
Qm ergo adminiÃrationem aliquam tribuit nbsp;nbsp;nbsp;Ãne humanita-
te ChriÃi prtsfinteÃdnihilaliudef^,quam ipÃtm hominem ChriÃum à dextris quot;Dei auellere:Ter ChriÃum,inquit jlpoÃoltuPDeies inÃau-rat omnia,quæ in ceelis funt eä- in terra,non qua fimpliciter 'Verbum qua elip^ incarnatum 'Verbum.
^anUut,
Quod'Vtarudioribui intelligatur, fimilitudine abeccleÃafli-tis fcriptoribua'vfitrpatainhocnegotio , eirnon inconcinna, expli-cabo. In ferro canderne duts fub/lantiee concurrunttaltera elf ignitS (aliduts^altera eif^ ferrum frigidum,T)icimus autem,ÃnefitbÃan-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiarunt
ùartftti perwlxtione.ticn tno^o igtient, fed(tîam caitdens ferrt m durer fJdem nbsp;nbsp;nbsp;in 'Vtroej^ calor, feddiuerjd, eim ratio amp;nbsp;dtÃniiio:
tn igne enim e^i^ naturalsin ferro autem a^cidentalts .⢠ynui ta^ men, amp;idemcalor funtre^rtnanent diuerfe,ferru amp;nbsp;ignù,ffeà eit ttiatnfiproprietasigntf,qu(e cff* calor,ferrocommtinicetur '.
(jtm autem in T)eo nullum ft accident, fed omnta qute de ipfo dicuntur, fm^liciÃima effntia fnt,fortaf?ühic dijfutator didlu-rw eil^,nonlt;equ'e fieri poffe commemorat am participationem pro-pietatum dtuinx naturx in humana,quam calorn ignts in ferro can-dente, qui calor accident e^, tranfent in alienam fulflantiam, Cui reffondemw : lE.t nolit quoq^ non yideri per omnia conuenien-tem fmilitudinem, quod pene permixtionem quandam naturarum importer : fed citm ecclefafici fcriptoretea 'vfi fnt, qui tarnen natu-rat non dicuntur permifcuifTe, 'vtfum fuit earn adducere, yt yideat leifor,quam mortale id miht peccatu, ft, quodecclefafuis fripto-ribuf fuit geniale,qui ynionem perfonalem hacratione amp;nbsp;fimilitit-dine explicarunt.
Sed '^el hot qttoq^ non parum promouit fholaficum ilium,quod eequalttatit yocabulo'rrf fumittinmaiefate hominit Chrifiiexpli-tanda. Sednoncogitat,nothacinrecumfripturalocutot.'Diuus enim jdpofolitt hoc modo ad Thilippenfet quoq^ locutuf ei^, citm phil.ij ftribit: Jt affediitsfit in 'vobit, qui fuit e^er in Chrtflo lefuiqui chmef-jet in forma Dei, non rapinam arhitratiu eif,, 'T't effet tequalit Deo. nbsp;nbsp;âDiff utat autem eo in loco y^poflolia de donit, quibui altj
alijt praferebantur,tir prafareexifiimabantur: quorum arrogantie hominit Chrifli exemplum opponit, cut non quedam dona ad tnenfuram funt data,fed fine menfura,hoc eif^,immenfartrinfnita, propter quam immenfitatem tir infinitatem,donorum Deo fit fallut aqualit, V'.riim hec non ofentauit, neminem pre fe con-tempfit:quin potius dim informa Dei, hoc eilf^, equalitate Dei efi. fet ( adquam diabolits amp;nbsp;primut homo dim affirarent, etiam
C z qua
20.
Gene j.
Roma.ç. lo-nij.
Cyrilluî libs T hela jri
cap-u
ptrdtti erant faluitate txciderunt, accepit formatn ftruifitn^ nmm faElm min^eridonecnosDeoretoncibatoigloria fita^uo^ farticipes faceret.
Qwdautem hac non Ãc mea, fed T). CyrilUfententia, lt;jua in o^AUoThefaurilibroextanthtcadfcriberelibuit: jdltiÃimtts Dei Ãlitti fernher elî^ yt Deuf^exaltatwvt homo : lgt;J.ulliue indiget rei yt Deus^eit tarnen multa 'vt homo accipit. Ãorabiltf femper yt De^ Wiamp; nunc adorari tncipitfa^M hoino.E,titerumtEfif aute huma-na natura proprium à Deo accipert, l^T HO 0 IG IT
G\/iTlJU AC CEE IT A D EI TATE, Q^TOD TT DEVS TLATV^ALITEI(^ HA-DET. Quare à fe quot^ ipfo nbsp;4 Deo,ipjemet accipit 'Vt homo. Et
iterum:Ego Ãm yia per ^uam videlicet gratia Dei ad nos deuenit: exaltant yfanSliÃcans, glorificans amp;nbsp;D EIFICAHS noÃram naturamin ChriÃo.. Qtnbut yerbis Cyrilltts docet, ^uacunq, eo loâ (0 Ã Eaulo de humiliatione nbsp;exaltattonedicunturÃe ChriÃoÃcun-
dumiumanitatemintelligenda eÃe.. Cum ergoeiuf Ãt humiliari alt Hf e^,priuf Chriflum hominem altum docet, qui a in forma Dei fuit, hoc e^, perfonAiter cum yerbo ygt;nitHS,qui ef^^ y ernt Dttts, tuius maieÃashac'vnione eicollata eîf,, e!T in cuiuspoÃeÃione fuit, quam etiam pro fua yoluntate, quando nbsp;nbsp;'vbi quot;Voluit, exeruit. ïd
quodipfecontexttts perÃicu'e docet.
De don^ enim cum hicÃt fermo, certum ef^^ nihildonatum ef fe diuinitatr,qua natura fua neq^ exaltari poteà neq^humiUari: atm in feipfaÃaq-naturaÃt incommunicabilts, VtriusRauterncapax eii^ humanitas Chri/ii,qua per aÃumptionemiiKiy9ft:^am,'venit poÃiÃioriemhuiHS aqualitatts cum Deo,quod(eÃe in forma Dei) hic appellatpvtÃquot;VoluiÃet in ytero amp;nbsp;prafepio oÃentare,potuiÃet. SedinÃatuhumiliationir fub forma /erui earn tegere'Voluir,donet genere humano redtmpto hac ipfa poÃeÃio pleniÃtme in totOi terratum orbe reuelata amp;nbsp;patefa^a eli^tyt iam non modo terreÃvesÃed
' it.
tir cteleÃes omîtes dr infernales creattira hant maieÃatem hômtnû ChriÃi adorare cogantur.
yii diligenter etiam fliraÃsTaulina olferuanda ei^. jdliuA tnim el^ ipjaforma Dei^tir aliud: ejà informa quot;Dei. Tritts Chriflo fecundum diutnitatemconuenit, alterum humanitatieius : (ir niamp;il aliudei^, quam lumDeo in Tinaperfona ynieum omnia in (celo amp;nbsp;in terra adminiÃrarepoÃi,
Eodem modo etiam inter T)eum eit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tü in epiÃola adCo~ Coloff.j*
lojfenfes diligenter dtÃinguendum monuimtts, Aliudenimef^ Deus ipfe^aUudpienitudo Dei,non quidem in Deo ipfo ^aut reÃeiduillius^ in quo omnia ÃntÃmpliciÃime 'vnum^fed inhomine ChriÃo^in quo participationemÃgniÃcat filij Dei proprietatumtcum quo faults el]^ fna perfinajDnits Chrifttis le fus.
quot;Ã^ion minus hallucinatur aduerfarius in infnitatis explication ne,quam in CkriÃo taletnÃngit, quaÃipjefuorum quoq^ ionorum ra^ tionem amp;nbsp;modum infiipà non hake at ; eÿ- non intelligtt idea inÃnita etiam did de Deo,quodd nulla creatura poÃintfiniri ,fed ipfe finiens omnia,quanta diuitie Ãnt gloria tSsr maieflatd fua,prole nouit.
Q^are tum ChriÃtts teÃatur,Ãbi homini datum omnempotefla-. Matt, t«, tem in calo amp;nbsp;in terra, id equidem de diuina natura diet aut intelligt nequit, tuinihil datum el^: quin etiam,profit loquendo,nihil habere dititur,fed EST omnia: omnts autempoteÃas,eÃinÃnitapote-Ãas:qud non dixerit cum Ãriptura,homini ChriÃo inÃnitampoteÃa-tem efà datam t IdquodalioÃriptura loco magd perÃicueexpli-tatur, qui docet, ChriÃo non admenfuram datum efÃejptritum fan- loan-}. Cbim.Si non admenfuram,ergo immenfum amp;nbsp;inÃnitum. EfÃautem ChriÃoÃiritumfanClum datum iuxta dtuinitatemdmpietas di-tere:cumff)irituspendus dpatre sirÃlio qud Deus,procedat. Cum ergo ChriÃo ficundum humanam naturam datusÃtÃnrittts tifÃne menpra,pquitur ratione acceptiÃirittts inÃnita epuoq^ habere dona.
Si quot;Ver O' aduerÃriusdtcat,perÃn(e datum, e adem plane ratio el^,quodperpna duabus naturts depiaturtt^ hoc modo diuina na^
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C 3 turee
Toan.i«
tara datums ^ceretur /^irittufan^ti, eiuoddixi enormem effeM-pietatem. quot;DAtn^ ef^ ergo honäni ChriÃo ,fiue Chrijlofecundum huâ mAnitatemy amp;nbsp;non admenÃtrAm,idei^,non dimenÃtf, ergo immen^ Ãis amp;nbsp;inÃnitM i itAytChriÃttshomo ÃueÃetundum humAnitAtemt tnfinttAmpotentiAm,ÃApientiAm, iuÃitiam ,ÃAn^itAtem eirpraÃen' iiAm wÃmtAm h Abe At,hoc enim ef^ dArtÃirttum non admenfuram» Et hac e^^ plenitudo Dextatis, id e^, donumÃiritm non Ad men' Ãuram,nonipÃA nAtura autÃubÃAntiAÃirituiJanBt,AUt'gt;lt;fâ)-vÃeddQ' »um inquAm yhomini ChrÃo collAtum, nobts apprime neceÃArium, Ex hac enimplenitudine accepimus omnesgratiam pro gratia.
ColofT. i.i.
Ioan.}, loau.i«
quot;Mulla entm neceÃitate,Ãedpro liherrtma Ãa ^oluntate ) gratia tir miÃericordiaÃliths DeiÃibi hominem ChriÃumperÃonaliterynire, hoc eil^, in ipÃumplenitudinem DeitatüjÃiritum non ad menÃu' rameffitndere yoluit, 'Vtnon tarn Deogratw eÃet adrnenÃuram, quamgratiÃcans, amp;nbsp;Deogratumfaciens yniuerÃm humanugenui»
Q^are lt;jui hanc plenitudinem Deitatii homini ChriÃo realiter communicatam oppugnat, quid quaà aliud facit, quam quodÃuam pariter eir noÃrum omnium falutem oppugnat, quam habemui in ChriÃo lefu^
töan.tf,
Qpa ratioÃola omnium animos permouere debet,ne exÃiment, hanc diÃutationem, 'vel otioÃam yel ab inÃituto negotio alienam» j^cà quit red'e expendat,nonminui nobis in eaÃtum ef^, quam in cÅna Dominica legtttimo 'Ãu: cum hac maieÃas, q^uidChriÃuiÃt, nobis ^plicet ,in cuita agnitione ytra Ãalus amp;yitanoÃraaternA conÃÃit.
Ioan. .
Mam quoddeplenitudine Dei dÃutat aduerÃarim, qua Detii tnÃipfo ei^,quis non yidet,eam in omnibus creaturis eÃeil^bicunq^ enim Deus ti^,plenitudo quoq^illa Ãt^ necefà ei^ : nÃeum quiÃiritits ei^,inpartesdtuidamui.Sed duet,non ell^ perÃonaliter ynua cum omnibus creaturis. Quaro ergo CAufam,quomodoÃecu»' dum deÃriitione 'rmdonis perfinalis ab ipÃo a liai am,non eÃ'etperÃona-liter cum omnibm creaturis 'vriitum/naxime '^erb ijs quaperpetub
manent
«?â¢
fn\nent amp;nbsp;a Verio fuÃentantur^ aut exÃ'icet mill, quidÃtperÃn^ Ià ynio,lt;iuaprajenna Acgt;otf in ommbtt^ creaturü ab ea difiernatufi in CoriÃo feÃV T^f^ondet ille,ynionem eÃe inÃbÃflentia Ãli}T)ei. Si autem dtxero, hoc eÃe ignotum fer aque ignotum expU-(are,aut deÃnire,qutdreÃondebâ.t ? Seddicet aduerfariue,Ãcpatres de^inierunt,Ãc (onctba locutaÃnt. Sedheu4 tu hone âvir, Ãbi infcri^ pturis extat hat explicatio Dei : Verbum fubÃÃentialiter eil^ yni-tumcarni^\tÃondet,necèiitv/nv quot;vocabulum exprimiinfcripturüs « patribuf recept um. Ego yerb inÃo, res Siuvisiv explicata e nbsp;nbsp;inferi-
pturts,videlicet,qubdÃlutfÃt yerè T)eits cumpatre amp;ÃirituÃtn^o. Tu mihiÃmibter dzcas,ybi res inÃeriptura expreÃaÃt,quampatres üâ concilia per ÃubÃÃentialem 'vnionem intellexerunt t' Scriptura fimpliciter loquitur^ubdyerbumcarofa^iumÃt: num yeronobts de ChriÃo non conÃittljet, niÃpatres per ynionis ÃubÃflentialis yocabu-Ium hanc rem explicaÃent TTihil hac inpartepatribus amp;nbsp;concilijs detra^um yolo :Ãdinterim afÃrmare audeo ,nià clarior explicatio inferipturis huius rei dr horum yocabulorum extaret,nos quidChri-Ãus eÃet,plan'eignoraremus.
Qwmadmodum enim in omnibus artibus diÃciplinis, 'voca-lula artis,nifiexplicenturpneceptts eir exemples,obfcurioraÃint,ita e!sr hat yocabula Theologica docendi cauÃt introdt^a, exÃeriptune Ãatra teÃimonijs illuÃranda funt amp;nbsp;explicanda.
Sed yt de hac yeÃra deÃnitione ynionis perÃonalis loquar, doce-bo,eam omnibus creaturis ex atquo conuenire.Qwd cumlprobatum fuerit,ip/e 'videris, quomodo eosjalues, quorum authoritate lon-ÃenÃu 'vnice niterü.
Etenim quot;Vt de rebus omriibus dicamus ,quatenusÃnt, Ã Deo, Ãuum EÃe habent, quod negare non potes. Deinde hoc etiam concedere nolis 'Veits oportet , ipÃorum EÃe ab eÃentia diuina Afto.iy. ÃuÃentari ; in qua ÃuÃentatione non modo natura diuina ra- Ephel.4. tione eÃentia , Ãd hypÃafis trinitatis quoque concurrunt.
7 at er enim non modo per Verbi hypoÃaÃn creaiiit , Ãed per eiuÃdem
24.
eiuplem quot;yterhi hyfolîafin omma, quo(i^Ãi(lentat,liait al ly^oflafij^i-ntfiffaniîi omma '^egetantur amp;fourntw.
i^amprimttm ergo hypoÃaÃs '\)erhj à rebui receiiit, tam cito in nihilum redgtintur.^)wd cum negari nonpÃttduce meridiana cla-riu^t 'Vt o})inor, oÃenjum eïl^, rei omnes à Derbo Dei iuxta huitu iiÃutaroris deÃnitionemÃubÃÃentialitâ¬rfiÃentari,nià quot;Velintdice^ rejiibÃÃentiam â.rbi rebut creatit non adtffe,
Q^are pyera amp;fufÃciens e^i[^ bac allât a ynionü pcrfonalii deÃnitto ,re^è de creaturtt omnibut dicemut ,eas perfonalùer Ãlio Del ynitas, à cuius by^oÃaÃey ÃtbÃÃentiaÃÃentantur : niÃdicere ââ»elint,natura diuinajuÃentari, amp;nbsp;hy{)oÃefes diuinitatts « luÃenta-tione rerum recedere,quod nemoÃanus dtxerit,
^ccuÃat hic cenfor Ivlonothelitas ignorantia pbiloÃophite, cuius inÃrumentum ipfeignorât,Diale^icenvidelicet: alias enimindeÃ-niendopaulb circumÃe^liorfuÃet : ^on enim ignorât,deÃnitiones no debere latius quam deÃnitumpatere,quod in hac definitione â»riimvs perÃnalts non obferuatum e^if,qua non modo ChrÃoÃed etiam omnibus creaturù tribui pote^.
Matt.xj.
loan.}.
Pfiim.ijo.
Ephef-t.
Pfatm.S.
Hcbr.i.
CoIolCi.i.
Spiritus autemÃanblus qui bac ynionts perfonalts yocabula in Ãriptura non tÃirpauit, nobts tarnen earn ÃmpliciÃimM tir perÃi-cuis 'verhit deÃripÃt:'videlicet,qubd'verbum carof^^m fît, ideli^t filitts Dei bumanitatem aÃumpÃerit, ei^ omnempoteÃatem dederit, ^ntibihac non 'videturfuÃiciensDeitir hominis in 'vnaperfona Ãue deÃnitioÃue defiriptiofÃcutÃcriptum eiQiMihi data ef^ omnis poteÃas in ccelo amp;nbsp;in terraipaternödatÃiritum admenfuram,quia ddigitÃlium ,amp; omnia dédit Uli inmanumSPater dtligitÃlium,t!r omnia demonÃrat ei qua facit Dixit DO'M d^Nil^S DOâiid I'M 0 meofideà dextris meis. Sederefecit eum ad dexteramÃtam in cee-leÃibus ,fuper omnem principatum, poteÃatem amp;nbsp;'virtutem dominium omne nomen, quod non modo nominatur in Ãculo hoc, quot;Verum etiam in futuro. OmniaÃtbiecitÃbpedibus illius.ConÃi-tuÃi eum Ãper opera snanuum tuarum. Inipfi inhabitat omnis plenitudo
ly. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
plenhueio diuinitaM corporaliter. In quo Ãtnt omnes thefaurl jn*' f ientix eir/èientiee abjcondïti. âPerqiiem omnia qtite in ctslisfitntamp; Ephef.w in terrk injïauraret.
Hac cum fint teÃimonia illuÃria,quie docent, cur homo ChriÃus dicaturDeu«, non quia Deut fit in ipfio (quiinomnihuf creaturis non modo natura, fid etiam fe(undumjuhfiÃentias,ficut fipra demonÃratum eli^) fiedquia in aÃumptione carnvs dedit huic homini omnempoteflatem in ctxloin terra, ornauit eum omnificientia amp;nbsp;fiapientia, communicauit ei omnia dona fiiritw fian^, collocauit eum fiuper omnem principatum, dedit ei nomen fiuper omne nomen, quod nomen e^âDeinomen. Et hoc ef^ hominem quaq^eJJeDeum. 'Ham de aterna diuinitatefilij, qua in fie »ïî[^,htc nihil dfiutamui, qui fiecundum diuinam naturam e^^ ah aterno cumpâtre aternus quot;Deus laudandui infiecula ; de homine nohis fiermo ef^, cur hicfiolut lefitu Hai^arentts quot;^erè dicatur Deut, quod yere de nullo angelorum aut hominum dicipotel^, in quihus tarnen ef^ Deut, amp;nbsp;hypoÃafit flij Dei.
Q^dnifiifiateantur nohifium pij omnes ,fiequetur, aut ChriÃum fiecundum humanitatem plane nonadorandum,autfiadoretur,ma-nifieÃam idololatriam commitii.
Q^alü autemfiit diuinitas hominis ChrÃi,explicatumeli^ fit-pra, non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilia amp;nbsp;teterna eumpatre dr f^iritu fianHo efientia
communis, fiedcommunicata à fiecundahypoÃafi,qua ad dextram Deifidetinon yt hocfiailusfit, quodfiliw 'Deiper efientiam ei^,fied à filio Dei in ynitatemperfiome afftimptusfit.
Et yt quot;^no 'verho dicam,cum hominem Deum efii dicimuf,nihil aliudper hoc intelligimus, quam quodhomo addextram Deifiedeat: quod fiedere ad dextram el^ hominis diuinitas , qua alias nulli creatura contingit,
Hocjlekanafiuspaucis 'verlis in Symholofito oÃendere yolutt, cum inquit ; Qui licet Dominusfit dr homo, non duo tarnen,fiedynus
ChrÃus, Jlnus autem non conuerfionc diuinitatis in catnem,
D fed
fedaJJùtnptîonehtimanitAtii tn T)eugt;n. Quidenim nbsp;nbsp;nbsp;carnetn
wert in T^eum, quam addexteramfuam collocar«, nbsp;nbsp;omnem fuam
^lenitudinem ei communicarefquot;
Hü prxmiÃii nunc facile nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;onder e ad errores ,CAÃum»
nias eir Sophifnata huius cen/orif quas meis thtfihus oppofuit» Eas etiambreuittr percurremm, quot;ft quidinhac controuerfia quot;fe-rumft,leBor intelligat»
Refponfio ad thefes explicatorias.
PT^ncipio,quodaduerfarius inter natura amp;nbsp;hypoflaÃn^cotra j4r-rianorum,EHtychianorumiSaliellianorum^atripaÃianoruamp; 'Monothelitaru hlt;erefes,diÃernit,nobis quoqjprobatur,nec quicquam inter nos controuertitur.Firmiter enim credo,in diuinitate quot;vnafim* plitiÃima eÃentiam,qu(e tota infe deitatis perfe^ionem continet,tres quot;y/ero proprietates perfonales,qutb.Ãngulx perfonx ab altjs dilcernurt tur,ita perfe eirtnfe exifuntf^pt nullaratione in altero (uflententur,
Deinde etiam diligenter difcernimus inter 'fnionem, qua dux fes in quot;vnam eandemq^ naturam quot;vniuntur, amp;nbsp;inter earn qua in per-finxfnitatem ( ytbuiusfcholaÃiciferbo ytar ) coagmentantur.
Firmiter etiam cum catholica ecclefia, fanBis patribus amp;nbsp;concilijs omnibus, credo amp;proÃteor, duas naturas,diuinam inquam eir bumanam, in yno ChriÃo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, hoc ei^^ fecundum fubfften-
tiam efà fnitas. F'na eiif enim duarumnaturarum hypoftafs, filiq Dei fcilicet, qui non perfonam, fed naturam hominis in ynitate perfonx aÃiimpfit. Fieq^ enim humana natura diuinam Ãfentat^ fedadiuina hypoÃafi{ecunda fuÃentatur natura humana, ied^âVt CalcedonenÃs /ynodus loquitur, inconÃise , inconuertibiliter , tn~ diuis'e, infeparabiliter , nunquam fublata differentia naturarum propter quot;vnionem , fed potius Jalua 'Ptriufq^ naturx proprietate. Quandoquidem non conuerfione diuinitatis in carnem, aut carnis in ffiuini[attm,fedaffumptionehumanitatis inDeum, non conÃffne,,
27.
Ktwttiu^fufiwefilfiantîa, atit âTfniw tertM ntnpcÃt'ioüe, fedyhl-tatepeffonlt;s,jwej;ibÃjknax manet^ChriÃus induabM. Jtibjijiem naturts.
Fatemur eciam cutn Synodo ConÃantinopolitana, ^u'ad haa â^pnw nonfttfihtiógracia, gloria .-vircutü amp;nbsp;authoricatù .dtgni^ taCM antpoteflaCM communicatio, ^ua eùamfan^ts T)eiangeln ó' hominibm acà dit,(inifimnl omnes horum donorum participes eruMâ
Fatermir qnor^ banc^pnioncm non fieri per accident, quod ne a perfiona neq^ natura accident cenfieri pofimt ant debeant, adeoqfa-. temnr ymonem hancfingularem ejje, qua careat omni exempla^ perfe^èpvtinfiee^iexpUcaripofiit.
Quod in XK, thefireijcit exemplum anima corpora ab Af tbanafio yfiurpatum, tanquam inconuenient huic myfierio explican-do^nobn quoq^ non improbatur, quo tarnen infra contra me nonfiittf tnodefi'e ytitur.
Fatemur etiam ynionem banc non fa^am in effientiali aliqna proprietatefiedjnfioliusfihjhypoftafi^ qua à patreamp;fiiritufan^o reipfia dtfiinguitur.
Ftfitcutfatemur in Cbr'flo duas indiuifat naturat fiita dua's proprietates atq operationes naturales indiuise finconnertibiliterf inconfius'e tl^infiparabiliter ineodem Chriflo agnofiimw, alteram bumana, alteram diuina natura.
Sednunc controuerfia oritur inter aduerfariumnofirum amp;nbsp;ca^ tboUca yeritatts afJertorescXum diuina hypofiafis itafiias proprie~ tatetferuetppt de tjsperfbnaliter ant per ynionem per finalem ynihil bumana, cum quafubfijlentialiter 'vnita communicet^
Aduerfarius ab initiodifiert'enegat ,propria naturadiuinitatn in bumanitatem trans fundi,aut commnnicari:amp;manifejle affirmât ficut bumanitas diuinitatem non reddiderit infirmam ,fic a diuina natura bumanam non efie^am omnipotentem.
âPariim quafio leBor bicfiubfillamus, ö* bac yerba buitu difiu-tatoriitxpindamtts : yttotuf mundm intelUgat,qnidex Chrifio
O 2 bomine
iominefaciat,ttrt'iÃimum lt;iuodhumawtasnetantlllum^ui^ dem diuinitatem per '^»nwnem dehïUtauerit^ Si i^itur eadtm ef^ diuinitatK erga hitmanhatem, quxhumamtatis erga diuinitatewy tommunicatio,Ãcut in ^i.propofitione manifeÃi doeenira humanita-tern did QmnipotentemÃcut Dttts didtur mortald,^ua,proh Heum ifntnor(alem,itnpiefas mdeÃquetur, cumÃcripturxÃacrte aperdÃi*' md teÃimonijs pugnans?
Inde enim conduditur^ humanitatem nullam plane gloriam aC'^ tepiÃe à diuinitate, (um nulla plané inÃrmitas debilitauerit natit-ramd:uinam propter quot;vnionemhypoÃaticam. Eil^ergo ChriÃmin gloria nunc J amp;permanet fecundum humanitatem, à aduerfario credimin^inÃrmtn^tir mortaldÃultuf,ignorant,amp;c.
In Thefi cxplica-toiia.41.
Sedquomodo cum hac rations conuenit, quodpaulopoIÃ^ Chrû bominitantam dignitatem tribuit,quajuper omnetfandos, angelot bominei emineat, numhxc dignitat humanitatd ex nihilo crea^ ta eïi^,an quot;^eropartidpationeproprietatum diuinte bypoftafeot com-parata!^niÃturpiterballudnariyoluerit,neceÃà nbsp;nbsp;nbsp;yt fattaWt
partidpatione comparatam.
TIeqj enim poteïÃ^ hie adfohtum latibulum recurrere, banc dignitatemperÃr.te tribui, non natur« buman«. 21am dignitas,de quahtcloquitur,non ef^ bypoÃatica ,amp; incommunicabilttproprie-tatÃlj Dei, Ãd aliquid aliud,Ãcut in 38.41.42. theà fateturt Inter diuinam illam, inquit, aldtudmem feu excellentiam, amp;nbsp;earn dignitatem,qu« communi hominum generi obtingere folet ,Ãngula-rd qu«dam eminentia intercedit, quam Joli ChrÃopropter ynionem illam bypoÃaticam ,fecundum humanitatem, 'ritpar efÃ, attri-luimin.
In bac igitur contradiSloria confeÃione , ft poÃeriut yerum quodfatetur,planumfedmuf ,bumanitati ChriÃi aliquam eminentiam datam realem , qu« neq^ eÃentiald Ãt Dei proprie-tat, 'vtpote ea inferior t neq^ commund cum fandd angeld ty-bominibtts tanquam bd fuperior. Et boc modo ab ipfomet re-futat«.
futata e/à lac propoÃtio, qua tltÃpaÃta eo mbdolo» tnuiem diet immortalemjquo Tgt;eu4 dicitur mortaIk,Hat tnitn emi^ nentiaide qua htc loquiturÃumanitati Chrifii praflititi quodpotuià Ãetnon mori,Ãcut,inquit,poteÃatemhaieo pontndi animam mtam, quod nulhts mortalium dicer e potuit: cumyoluntate fola/tullaau-tem natura neceÃitatemortuuf Ãt^ amp;nbsp;corpus Chrifii ante mortem ^erèimmortale fuerit Ãanatura^quia fine peccato conceptum natum,
QuÃd fieminentiam hanc dicat perfina competere^ nonnatura luniana, quid facit,quafi aliud, quam quodetiam diuina hypofia-Ãalienam afirihat eminentiam, qua ipfia non eSÃ^, per efiintiam, qua nuncprimimjlt ornata,quodimpium efi dtceref Kam quodper-Jona triiuitur non refieHu alterius natura tantnm,idambaius na-turis tribui necejje efi; nifiJortaÃis ex duabusÃbfifientijs,humana *Videlicet diuina, tertia coaluerit altqua, qua partim dtuina fit, Thefa», partim humana^quodabÃurdum eä; impium ei^,ajfirmare^
Cum igitiir 'yieritate rei conui^uf fiateri cogatur,Chrifio non ra-tione perjona, Jedratione natura humana in perfionahanc eminen» tiam donatam, reliquum eli^ ytprobemuf tantum,hoc donum ,fiue quot;yit ipje Appell At,hanc eminentiam,ejjè immenjam infinitamtquod cum probatumjuerit,nihil prohibebit,quin Chri/lo homini non modo potentiam cäâ Japtenttam, Jedomnem potentiam amp;nbsp;immenjam Ja-pienttam trtbuamus,, td quoi Jitpra abunde à nobts Ja^lum e^C* ^od fi nondum ajÃcutus eïi^ aduerjarius nofier, Jiium Trifiiâa-num confiulat,amp; nobts dicat,quiddifierantomnit pQtentia,amp; omni-potentiaJtem,quode^C finemenjura, amp;quode^ immenfium, pue non menjuratum. JenJtt contextu firiptura, homini Chri-fio,fiue Chrijlo Jecundum humanitAtem,amp;omnipotentiamattribui-muijficutnofira conclufiones docente
Ex quibttsomnibus manij-efih quot;widere licebit, hunc dificeptato -rem jaihil aliud quam argutaF,amp; fiudioquafitas Ãphifiicationes amp;nbsp;calumnias attulijfie,quas breuiter etiam in confutatorijs thejibus re-futabimus^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2) 3 Exa-
50,
Examen thefium confutato-n'arumgt;
17^ theÃconfutatoria quinta mfittuù prolare, lumanitatem i» ChnÃo,parem aut eandem cum diuinitate potentiam ) maieÃa-tem igloriam,autquamuM aham perfe£honem,Jortitamnon eÃe: quod inde fequeretur naturarum permixtio amp;nbsp;conÃuÃo^quam ynio 'Ijp^Ãatica ferre nequeat.
^dargumentuhoc reÃondeo.SicutÃpra di£lum eÃ,ÃgniÃcatioâ nem 'vocabulorum petentia fapientta explicandam,qua inperÃo-naChriÃiÃgnificantetiam quiddamcommunicatum.EtÃenim'vna
perÃme potentia fapientia,reÃe^u tarnen l^erli, iueia/nJ j ratione intommunicahilti, yt eadem natura fiat quoq, lumana potentia amp;nbsp;fapientiaJDicitur aute etiam humanit atü potentia, quia lac ratione in perfionali ynione ei efi^ communicata,'Vt cum ea amp;nbsp;per earn diuinitat omniaeffitiatÃuut Ephef.t. Jpoflolui teÃatur. Diuerfia igitur ratione,eadem e/Ã, non eadem potentia : id quod erudtti, qui Ãudio fiopliÃicationes non quarunt,facile intelligere poffiint.
Et non inutti Eheronymi recipimus fintentiam ,qua execra-tur eorum IlaÃlemiam, quiaÃerere conantur,atempore fufceptet carnis,omma qux erant TieitatK^ta demtgraÃe tn hominem,amp; rur-fum,qua humanitatü erant,in T)eum fit transfufa, yt hac confufio-neytraq^ fubÃantia,T)eitatii fctlicet tir humanitatif,exinanita,t^ 4 proprio Ãatu in aliud fit commutata.Ãl hac Haff hernia tarn al-horremits,quam al ipfiÃimo fathana : neq^ quicqtiam horum nolit in mentem 'ygt;enit,ficut prater hancnoÃramexphcationem etiam fcri-pta aliaplurima in lucem adita,docent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Elon enim docemus, '^utramq^ naturam eÃe exinanitam , aut apropnoÃatu in aliud commutât am : fed permanentiluf na-turit
twii tèr fulfiamiji, l urn Mit at cm Ãtmma mtüeÃatt ofHaUfH tÃt, ad dexttram 'Dti fedet,
Eodem modo etiam rsÃwndetw ad alt er um argumentum,^uod offert: Siyna ejjet in hum am täte amp;nbsp;diuinitate potentia ,'vna e-tiam eÃet operatio,ficut %lonothelitx opinati Ãunth^Ãondemitt. In ChriÃiperfona,Ãcut funt dua naturee , üa amp;nbsp;dux 'yrolunta-tes tit mentet t adeoq^ duplex operatio, Ão enim modo irt-telligit, tät aliter hominis, id quod etiam de yoluntate, re-liquisq^ adlionibw amp;nbsp;operationibu^ dicimtts. T)ew enim, qui aîlits puriÃtmui, fuum quoque a^um homini communicat, quem fubÃÃentialtter aÃumpfit ( noneo modo quo aduerÃtriiM no^ Ãer intelligit, fed quo facra liter« expliiant, videlicet per com-munieatmnem plemtudinis Dei ) in perfona,quo ipfe juo modo cum nbsp;nbsp;nbsp;omnia in omnibus agat amp;nbsp;perfidat, per eum etenim om
nia Dette inÃaurat.
Quam ob rem improbe facit, quod âMonoth élit arum hareÃn impudent er mihi imputare audet,cuius nulla in meis conclufionibua habuit inditia,quam qubdexpreÃo nomine inter alias harejes non e-numerauerim.
CurnoneademrationeSaturnianumÃAenandrianum, laaien-tinianumÃ^dartionita, Theodorianum,tiiâ Ãmiliter multarum alia-rum quoq^ h«refe(sn audiui aÃertor, quarum nomina «qiie,yt âMa-nothelitarum,nonexpreÃif'
Similiter quodin lo.amp; ii.conclufionibtts dicit,fuprarefutatum eii^,videlicet,me 'ytnionem non facere in diuin« natur«perfeblioni-bustybi ex fintentia D.Ãuguflini demonÃraui,cum hypoÃatice taro ft ynita, qubd ä«?®' habe at genitam omnipotentiam,à tarnen habere dicendus ei^ ,qui ipfe genita potentia eÃ. Cum haegenita po-tentia caro fubÃÃentialiter ynita ed^ , yt amp;nbsp;ipfa perfeSlionem ac-quÃ^
32.
ijii'tÃmtyqua. ornnü ei foteÃas in cÅlo nbsp;nbsp;in ferm i^afa dicitur.
Nef, 'Verbinde fefuitur ,à ChriÃo fecundum humanitatem fnam omnipotentiam tribuamu^Ãuos eÃe creatores, Fa^a eïi^ enim hxc ynio non ab «terno, priuÃfuam res omnes condita eÃent Ãfed ad conÃitutum à Deo tempus, Nec duoÃnt Chriflttfedyntts: e^hac omnipotentia filij hominis cum filio Dei, etiamà rationes diÃerant. Ãterenimdefinitur fua eiÃ^ reÃeitu Fer bi eÃentialis, Ãquot; aliter qua filio hominis perÃnaliter nbsp;nbsp;nbsp;communicata,quafiper
accidens^yt 'veteres locuti fiunt. nbsp;nbsp;Et quid impietatis habet, quod
haitenus ecclefia cecinitipoteÃate non natura creator fit ereatura?
srhefit4â
Matth.18.
Pfalm.x.
TheG,i{i
Etreilediciturddquodnos quoffatemur y Chriflum ficundum naturam humanam creaturam eÃeÃedquod hic addit, infirmamÃu-milem,Jitientemi amp;c. id non neceÃitate abfiluta,fid mera 'volunta-teinfi recefiiÃe naturamhumanam in ChriÃoÃiiimustqueefiyo-luiÃet,potuiÃit deponere hac omnia : fitcut iam iuxta humanitatem nullo modo infirmas et^ ^ÃdomniumpotentiÃtmus^adeof omnipo-tens^quia ei data omnis poteÃasin ccelo amp;nbsp;in terra. Fuit enim in forma DeietiaminÃatuhumiliationisfed quot;Voluntarib feipfum humiliauit: cuius ex alt at io nihil aliud fuit, quam maieÃatis reue-latio,quam ab initio conceptionis fitte poÃedit.
fi^are nihil impediuit poÃeÃio maieÃatis, eitts^ communica-tio,quin potuerit patri obedient eÃe'vfifadmortem. Si enim potuit morirequiefeente Ferbo, cum quo fitbfiÃentialiter eo modo quo Ã-pra diximus,'Vnitus et^, cur non etiam potuiÃet mori requiefeente maieÃate communicata^
iiupdfi humanitas ChriÃi, propterea omnipotentdicendanon f^ifManonpoÃitnunc fein nihilumrediçere, hoc modonequi-demDeusipfe omnipotent eÃet, quia ebt ipfi quoq, fe nunc nonpo-teif^ in nihilum redi^ere : amp;nbsp;ficaro ChriÃi ,Jcilicet ChriÃus ,fecun-dum humanitatefeipÃm non potuit etiam reÃfeitare, quomodo caro eius ei^ 'Viuifica ,qua teÃimonio Trenxi noÃris corporibus immor-talitatemprxÃatf Etreü'e hicdiceturcumludaistÃliot feruauit, feipfitm
JiipÃtm féru Are non potei^,firâ¬xffael e^^defcendat nunc de cru- Mïtth.x?-* Wjö* credemm ei.
l^ullo modo autem fie Taului diÃinguit naturarum proprie-' tateSfquemadmodumhicdiÃutator facithumAnitati infrmita-temÃiuinitati quot;^firtutem tribuat : quin idem ^ofiohn in lotis enu-meratis yirtutem humanitatis fitpra modum pradicat, ad quam esteila ef^ fuper omnem principatum. Eph.\. Col.t. amp;nbsp;2. Ephef^. *Pfalm.i.amp;c. Et qui fecundum humanam naturam non ntf in-firmumChriÃum predicant,eos ChrÃum non habere, audaüeraf-frmamut. nbsp;Quia fumma confiât io nobis in hoc poÃta f nbsp;, qubd
fiiamusfomini ChriÃo omnempoteÃatem dat am, quod eer tè non eà Matth, x(.
infirmum.
Quomodoetiamhomo ChriÃtts dicatur^infnitam potentiam amp;nbsp;fapientiam eÃe confecutMinuncaliquoties diximus, quod à crea-tura tam finiri non poÃit participatie diuina poteÃatis ad dexte-ramDei, quà mipfa dextera T)ei, qute tarnen rÃeilu Dei fnita t^nquam creatore fnitur. Et Detts ipfe quem quot;^num infinitum dicimtts,finitiÃ;mus ei^,quia ipfe ei^ finis omniumà nulla creatura finitur.Cum ersohacvocabula ( infinitum, omnipotent,omniprtsfens,amp;(imiliaChriÃo dicuntur,quatenus homo,di-ximits,noneadem fignificatione did, qua de ipfius diuinitate,qux tma el^ hypoftatica yerbi in ChriÃo, participât a autem quatenut addextram Dei fedet homo.
In eadem quoq^ conclufione manifefia contradiilio c/Ã, qubd in priore eius parte hominiinfirmitatem tantnm,inpoÃeriore yerbpotentiam quoq^ tribuit, finit am tarnen. Supra autem djximuf ,po-tentiamDei ideo didinfinitam,quia à nobis finiri non poÃit. Deum autem probe finem amp;nbsp;modum nouiÃi fitte potentite amp;nbsp;fapientice, quam omnemparticipafie hominem Chr'tÃum,manifeÃiÃind feriptu-ra teÃatur.
f^modo etiam homo Chriflui dicatur infinitam potentiam drfapientiam aÃetutus,nuncaliquotiesdiximut,qubda creatura
E tarn
34*
kam fimr\ nonpoÃtpartic'ifatio diuina poteÃatü addexteram Dei,. ^ttaipfa,dextera'Dei,qtiÃparticipatiotarnen reÃe^uTieiÃnitaeÃf a quo tanquam creators Ãnitur. Et Deuf ipfe,quem ynum infinitum dicimtts ÃÃnittÃimw eft^quta ipÃs Ãnti ommum, 4 nulla er satura Ãnitur.(um ergobxc yocabula ( luÃnitum^omnipotsns, omni-, priefens,amp;Ãmilta)de ChriÃodicHntur,quatentts homoÃiximui non eadem Ãgtdficatione diti,qua de ipfius diuinitate, qua yna ef( hy-, poÃatica '^erbi in Cb riÃo ^participât a autem, quatenus addexte-ramDei fedet homo.
ysritatetandemmanifefliÃimorum locorum feriptura conui-' Shtf ^cum fateri cogatur^aqualitatem ChrtÃo cum T)eo tribui, con-fugit ad yuigare amp;nbsp;ynicum effugium Juum,yt doceat,de tota per-Ãnadicii nondehumana tantum natura : perÃna datam omnipo-tsntiam, quaeunq^ alia : creata yero natura id minime afiribi
Sedfiiprà fattt reÃonÃum e^, id hoc modo intelligi non poÃ-Ãe^quod enim perÃona trihuitur,id,yel propter y nam tantum, aut propter ytramq^ Ãmul, tribuitur. Diuina autem non tribui poÃ-fe: quad data Ãtei omnü poteÃat,ctrtum ei(, ciim ipÃa Ãt omni-potentia.
Ei natura autem datum~e?(, qua ante a non habebat,humana yidelicet, qua eir ipÃa er satura s^. Et infirma admodum s^ amp;nbsp;labilf^ aduerÃarif memoria, quiÃpra monuerit, diligenter dtÃeer-nendum eÃe inter attributa,quaperfinapropter alteram natura tri-huantur.Q^ars yt concedamns perÃna datam omnipotentiam, ne-^are tarnen nonpoteÃ,quin hoc ÃaClum fit propter humanitatem,cui Ãoli potuit dari,amp;nondiuinitati,cui nihil pote^ dari ,Ãtcut etiam nihil habet,Ãed per eÃentiam e^ omnia.
IHecinde jeqHitur,fiomnipotentia ChriÃo ficundumhumani-tatem tribuatur, humanitatem fore increatam amp;nbsp;aternam, per quam omnia fada fint, idem cum pâtre,Ãlendor patrts,amp; figura ÃbÃantiasiiti, nbsp;nbsp;nbsp;Haesnim ynio perÃt]alü amp;nbsp;maieÃafis com-
muni-
inHmcAtï6;lîlt;ut patiïo ante dixi^nonfa^a nbsp;nbsp;nbsp;ah aterno,Ãdin tem^
fore à T)eo conjlituto,amp; initium habet.
Fihj autem hypoÃaÃs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ah eterno genita ef^ 4 patreÃict-
tur Ãlendor fatrttiamp; ferquem omnia condidit.priufquam hic homo zn partem Ãue communionem adminiÃrationts cÅli amp;nbsp;terrafer-»eniret.
f^uemadmodum autem x«/ ifinp lt;/x4)p Z)e; patr^f it a tjuaà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ukuii Ãeu potiu^ dwinitatti ri
iff UTH conÃicittir in homine, feu humanitate ChriÃi. Id quod ad-HtrÃario meo nouum yideri non dehet^cnmalioqui homoadima-gznem 7)ei creattts dicatur. Infinit am igitur perfeBionem ChriÃo adferihimta, qua perfiina efà diuinitatió J)oc ef^, Detus ipfie,tät natura humana incommunicahilts. Deinde aliam qtioq^ infinit am,\ ratione humanitatif , qua participât quafiper accident à diuinita-te, adcuitu dexteram fiedere dicittir,qua comparatur alijt creatu-tit omnihuitqua infinitas definitur per negationem menfitra, liquis enim creaturis ficut fùa natura finita fiunt, it a etiam illti menfiurata perfeÃiones fitnt data , quat omnes excellit maieÃat humanitatu ChriÃi, qua fine menfirael^. nbsp;Data e^ ergo hu
mana natura omnis poteflas, quatenut per earn tanquà m tnfiru-mentum Deut inomnihut efificax ficut fiupra nuncaliquoties diximttf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Sedquodme firiheré affirmat'humanam naturam omnipotentem ejfi,ficut ipfitmDeum,calunmia e?l^.Diligenter enim ( ytiam fape dihlum e^ ) monui, alio modohominem efie omnipotentem,^!^ alio modo Deum in ChriÃo.
Ueq, yeroj^t hic yocifieratur,interperfina, et natura nödificerno, qui, quodperfiona datudicitur, ratione cuiut natura id fiat,eicpono.
Quodauteminterplenitudinem Dei communicatam,ti!âDe-um ipfium non difiernit aduerfiaritts, in hoc ignorantiam fiuam pro-dit,de quo cimJitpra d:^ufit,nolo hicplura comsmorare.lîec quttqua impietatK hahet,fidicatur: Tota diuinitatem in humanitate ChriÃi
E i, corpo-
nrpondittrhalitare^quoiDtWjqui fp 'irxtu^ ef^,in partes non ii* t(idatur:amp; ybïcunq^ dimnïtasefi^ilïtota e^^^eo modo quo
Q^am affertlimilitudinedeanimaïnhabitdte in corpore,cufuprà in Ij. thep explicatoria dixern longiÃimo interuallo ah hac yniotie perjonali differre,'Aident oes refponjo aut refutatione opu^ non effè.
Ex longè craÃxorephtlofophxa de corporali inhabitatione dimorà [umptum e/à argumentum, quas ex mea fintentia colligit, debere ijfaem proprietattbui amp;nbsp;perfeEhonibits aÃe^as eÃe ,quibtss nos aà fe£ti fumitf,qui easinhabitamus.
Quahtscquafo,CbriÃtaneleElor, eî^Theologia^numdiuini-^ tas,Jiue natura,Ãue hypoÃajis filij,in humanùate ChrÃi itahabiâ tat, Ãcut homo quiÃiam in Jita domo, cui nihdcommunicet ? à 2de» ptunuf, 0 maria.
°Maria 'virgini matri 1)ei,FranciÃo,reUquisq^ Ãan^üs tributtnt. earn prafentiam , qua paÃim inuocati ecclaÃa Dei fimul yino eo-, demq^ tempore opitulentur ; qui tarnen ad dexteram 7)01 collocati non Junt. Sicut de Tvlaria, Gabriel Diel, fcriptum reliquit, cuitts yerba Ãnt:Confugiamui,inquit,adbeatiÃimam yirginem,ceelorunt r eginam,cuir ex regum, pater cceleÃils dimidium regniÃui dedit: quodÃgnificatum in tleÃer regina, qua ctim ad placandum reâ gern ÃÃuerum acceÃiÃet,dixit ei : Etiamfidimidium regni mei pe-tiertsÃabitur tibi. Sic pater cceleÃis, ctim habeat iuÃitiam amp;mifi' ricordid,eanq:tapotiora regni fui dona,iuflicia Ãbi reteta,mifericorâ-d:dmatri yirgini conceÃir. quot;Mifir aut Ule lefws adeb inÃrmw eÃ,amp; inÃrmus manet,yt,quatenus homo,Ãa ecclefia ybiq^ adeffe nopoÃit.
Tdefciofihoc feribagat aduerfaritts'.autimpietattshuius yllos habeat etia inpontificio regnofiÃragatores.Sedad refutationem the-feS^ redeamtts.
Cumdicatnon e adern eÃe :diuinitatem corpotaliter habit are in ChriÃo,ciy:illicommunicatamaut hypoÃatic'e diuinitate coniunUa eÃe,ltbenter ego rogare, yt yiciÃim nobts dicat, quid eÃet illa hypo-Ãatica co unUioS*Ea enim,cu nobis ChriÃu definiat,ÃinÃripturis no txtat,y£rè aÃrmarepoÃumus,qd Ãt ChriÃtts ,ipfas firipturas igno~ rare.
^are,quoâ affirmare infama nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si yero expreffûm efcripturift
lUæÃnt demwÃrent nohii ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^notum per a^uè i^notum
definirinf-npotei^ cumfemper eadem oberret (hordagt;amp; iramben nonfine txdioponat eandem:Terjonal0 quot;vnio ef^fibfiÃentialii 'Vnio fitte hjpoÃatica quot;Vnio. rfiona enimÃubitÃentia eir hypofiafis^fyno-^ nyma ]unt,amp; idem planefignificanK Dicat aute nobii a.duerfiiiriufi quidÃt per finals ynio, quid pt ÃibfiÃentialti ynio, quid fit hypoÃa-tica 'vniofiocfi dicer e non potef^ , netefiè e^^eum etiam affirmartj quodneficiat,quid jit ChriÃttt, quiduabui natures confiât, dittina amp;nbsp;bttmana. Id quod de omnibtts pronuncio,qui arbitranturfiPatres mu-perfiicue locutos eÃe yocabultd yniontt hypoftatic(e,perfinalit lt;amp;nbsp;fitbfifientialttexcogitates, quamÃiritufianblum inipfisficriptüPro^ pbetices ^poflolicü,quibws hacdignitas, eminentia tir excelletia dhriÃi, manifefitfiime ef^ explicata,
âDifcernimtts nos quoq,interearn inhabitationem, qua quot;Deus in fian^is habitat, qua in ChriÃohabitat homine : amp;dicimua, hoc quot;^nu eÃe ratione inhabitationis dificrimen, quodfianBis diÃribuatfita dona dimenfa,ChriÃo homini autemfine menfiurd, hoc «fà immenfia: Sandis dederitfingultsÃam poteflatem, ChriÃo homini autem om~ nempotefiatem. Sicut Ãuguflinw ad Dardanumfiripfit ; Deus qui Auguft.Epifi.j74 âebiq^ eC^,inquit,non in omnibus habitat ; etiam in quibtts habitat^ non tequaliter habitat.Et ynde in omnibus fianClisÃnt alij alijs fan-diores,.iifi abundantius habendo habitantem Deum^ Sed aliter,inquit, homo ille in Deo,quoniam aliter tir Deus Ule in homine,ficilicet ChriÃo.
Effè autem grammaticam tantum communicationem, fi donum omnipotentianon communicetur humanitati, eo quaddiximus modo,hinc Didere licet.Cum enim hac perÃna trtbuatur, neceÃeeP^,yt aut propter dttiinitatemfolam,aut humanitatem Ãlam, aut propter âVtranqjfimul quot;vere tribuatur. Tsiamfii in neutram naturam compte at, 'Vanam eÃepr/edicationemcertum
.dccipere autem datam omnipotentiam, de diuina natura non
E 3 poteli^
întdligtiquîA fiiirrà probaui,natura, qua cmnia ef^^nî» hil daripotd^: nià dicere maltmufidimmtatem eÃje aliquid im^er-Ãedum, Humanitati autem aduerfaru^s, earn dari poÃje,plane ne-gauit.Ergbnecâyurzq^Ãmuldaripotez^. Q^dergo diciturdari)amp; non datur, id yerbotenut tantum eäquot; non re ipfa dari manifeÃum gt;nbsp;Altudergo eÃÃe nonpotell^, quam mera quot;verbaldpradicatîOj à Grammatica.
Hac diligenter ficum expendant, quicunq^ banc controuerÃattt minus nde intelligunt:amp; de ea non prius pronuncient,quà mfundament a eins redèperceperint.
TheCp.
âPafTim quot;vociferantur,meperfonam cum natura confundere^quod minime fado. Cum enim dico ,naturam diuinamftasproprietates communicare humanitati,femper addodn Chrifio, qui certe natura quot;Deus eilf ; Idq^perfonaliterfieri ,ficutpatres tir concilia loquuntur. Sunt enimflip proprietates perfonales de quibus loquimur : non quod omnipotentia per fe ft perÃonald, fid omnipotentia genita, qua neq^ patrd neqjfÃiritusfanCli efl^. Quodfimulatfi ignorareÃe perfina loquar ne an quot;vero de natura, id afiut'efngit : hac enim ra-tione cupit mihi errorem imputare, qui mihi nunquam in mentent yenit, quot;videlicet : cum dicitur de perfina Chrifii, quod mortuaft, id iuxtameam fintentiam, grammatica tantum communicatione^ deeodid,nonautiéreipfa tir quot;Verèildquantacalumnia fît, leSor diligenter animaduertat : quot;vnde conie^uramfaciet, quofÃirituagttetur aduerfarius,non indaganda yeritatd, fideiua obfiurandaÃudio.
I. Sara 5.
Quceperfina tribuuntur ,eanon quot;voceduntaxat, fedyerè,amp; re ipÃd tribui,afÃrmo,quot;vt cum diciturtCbriÃuu ef^ mortuus, deper-fena didturpropter naturam humanam, ratione cuius potuit mort, tir quot;Vere etiam mortutcs el]^. In quo amp;nbsp;'Tieus dicitur mortuus,primo, quod hac contumeliainTieum redundabat, cum quo homo perfina-licer quot;vnitusfuit, quodtarnen habet commune cum omnibus fanUts: IHon te,inquit âDeus de Samuele,abiecerunt,fed me,ne regnemfitper eos, Deinde etiam, qua homofidet addextram Dei, lt;amp;nbsp;Deum com-municat
39«
fnunuat perÃnalitef iÃcutfcrtptutn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoJ T)etttÃo fan^uine
fedemerit eccleÃam[uam nbsp;nbsp;nbsp;T)ominumglorix crucÃxerunt, hu ,.coi.
diämw ChriÃuin eÃe redemptorem amp;nbsp;mediatorem noÃrum rattone perÃna, quia yerè e'tf realiter Ãngularum naturarum Ãee partei fuerunt in perjona Chrilh,adredimendumgenui humanum:'ygt;t qua-tenta homo poÃet mort, amp;nbsp;qtiatenui Deta hahens communicatam diuinitatem, poÃet mortem, qua peccatorum totitts mundi expiatio ^ÃetiÃuperare.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed quid opta ed^ mult is â^ierhis^ cum ipÃemet aduerÃariui fa-
I teatur,mhil tmperfe^ionis ex hac ynione diuinitatem accepiÃe^hu-manitati quot;yteromaximam acceÃiÃperfe^lionem. Qt^dfiyerumeÃ^ tirnonyocetantiimtrihuitÃedreipÃaetiam humanitati,Ãequitur certe diuerfam ejÃpradicatione^qua dicitur:T)eia eà mortuws ,quem tarnen mors non debilitaueric,e^ quando dicitunhomo halet omnem
j potentiam, qitia hacperfeBio reuera amp;nbsp;re ipÃa acceÃit htimanitattf i Ãcut dicitur : %lihi data ef^ omnis poteÃas in calo amp;nbsp;in terra. Sic laudaruntDeum auditoreslt;amp; Ãe£latoresChriÃi,quodtalempote-flatem dederit hominihta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Maw.j,
HincmanifeÃe apparet, quodÃudio diÃentiendi potiia quam 'Veritatis amore nobis contradtcat. Idquodyelin ^â ^.theÃyidere li- ThclT.jj, cet.Fatetur enim nihil imperfeSlionis diuina obtigiÃenatura,humante yero magnam qttandam amp;Ãngularem excellentiam obtigiÃe^ Sedinterim inquitÃtecperfePlio, qute ex ynione illa humante acceà Ãt naturee,non eii^ idioma diuinum ,Ãdhumanum j non quidem naturale Ãdgratuitum.
HtcneÃcio oÃcitantiam ne anperuerÃtatem aduerÃarij accuÃem. Supra dixitiiion aha rationedicipoÃe Chriflum hominem omnipotentem,quam qua dicitur, Deia inÃrmta , T)eo autem fatetur nullam. AcceÃÃe itÃrmitatem : hic autem de humanitate aÃÃrmat ei acceà ÃÃe magnam excellentiam : quomodo ergo eodem modo hacdicun-turi^hoc ei^ altera manuporrigere,altera iterum atÃerre, quodge-hominnm G ermani appellant,.
Tgt;tind»
40.
Deinde quodaddit^kanc excellentidm ïn ChrtÃo homme non eÃe diumum idioma,idefld^fam eÃentta Dei,non naturale fedgratuitum donum^ quem hte quafo habet aduerfarium llt;lunquam enim dixi-tnw,nunquamfcrifgt;Ãmufi nunquam credidimws, maiejlate commu-nicatd homini,eÃe idioma Dei^d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JubÃÃentite Kerbi,neq^ na
turale, fedgratuitum amp;nbsp;donatü,Ãcuti infiriptif D.Drentij ferÃicui expltcata,^ alioquoties repetitafiint. EtJitpra quoq^ le^orem mo-nui,aliud eÃeformam Dei,^^- aliudeÃi informa'Dei: alterum enim diuinx hypoÃaÃ,alterum humanitati inhypÃaÃtribuitur.
Cum igitur ipà telletur,Ãmmam amp;nbsp;Ãngularem excellentiam ChrÃo homini atteÃiÃe ex illa ynionefubÃÃentiali,eam autemÃcri-ptura appellet omnempotentiam, in ccelo amp;nbsp;in terra, quod aliud non onmipotentia,e^ donumÃiritw non admegt;ifuram,iudicet totui ChriÃianui orbis, â'vter 'veritati do^trinte ceeleÃü magü con-fentanea proponat.
Qwmodo enim idiomata diuing natura communicentur humante, fatisperÃicue explicauimuf, videlicet,non qubdhumana diuina fiat natura aut eÃentia, qua tantum tribw hypoÃaÃbus communes fedqubdnaturahumanaaffumptaÃt à perfina Eerbiin earn âvnitatem,qua omniaper ipfum,amp;Ãne ipfo nihil agat, l^erbum.
Emim non fatüs fuit aduerfario contra maieÃatem ChriÃi ho-minisÃmpliciter affirmare i'tëimdeÿ tâJ'tcuâ'lafi in ChriÃonon eÃefa-nam,de qua nosdiximus : quin etiam eb impietatesprocedit, yt nec fieri ylla rationepoÃi affirmet, id^ CyrilliteÃimonio conatur conÃr-mare,quoddixerit:Qwrum operatio yirtus indiÃerenter ynafit, efi neceÃe eÃ'eÃeciei lenitatemferuarejfed non eÃe ynitatemÃeciti inhumanaamp;diuinanatura,qutediuerfisfuntÃecies'. ideoq^ yirtu-tem amp;operationem non eÃe indiÃerenter lenam.
Sed '^iciÃim audiat aduerfariws, quüs ynquam ex no/lres dixe-rit,eÃe indifferenter, ynam yirtutem amp;operationem humante di-uinte naturte?Cum quis rem quam intelligit, alreri quoq^ communi-catf'vtipfiquoq^intelligat, num ideo ynuf intelleblut yiriufq^in-diÃerenter
4.t.
i'fferenter e^ dicendttf Æ quottes nuncqueeÃde tfla differenùa eit meù thcÃbits dibtum ef^f ^am âPaulm duobm 'y/erhnpaÃ.m ex-pltcat, ybiDeotribuit(juic^uidnoiijcumagît adnoÃramfaluttnif eir LhriÃoÃPEl^^ QffE°M, Et, lâîd IT SO,quiaÃneipà nihil agit nobiÃcum Kirbum, aliter ergo de ÃmÃiciter loqtti-mur, qui agit: tir aliter de ChriÃo ,T ET^ QJÃE nbsp;nbsp;ChriÃum, ^P^*^â**
qui ef^ yer bum incarnatumÃnÃaurat omnia,inquit ^poÃdw,qua in cceltf (ir in terraÃmt.
Q^odautem tam (onÃdenter afÃrmat, certiÃimum effe nullius propriet atem in alteram naturamjeuffeciem transferri poÃe, id y el afnas Tile am refutare pote^,quam loiutam eÃsÃcriptura tejlatur, N*-â⢠quod hominis proprium eîff Et quidDeus poÃit in diuerÃsffecie-hus, amp;nbsp;facial quoq^, hac ajina loquatur ; Ãquidem homo tir ajinus diuerjafunt ffecies.
Si autem yerum eli^, qubdfinita res infinitum intra fe capere nonpoÃit, idquadconÃanter affirmat,alterum ex hts neget neceÃe el^,aut T)eum non effe infinitum,aut in ele^lts non effe totum. Quorum ytrumqj impium tä: hareticum eïf^. Siautem Deus totus in omnibus amp;nbsp;Jinguliifidelibus habitat rations effenti«, quibus tarnen feje non totum communicat ,ficut ChriÃo, quomodo finitum infinit i non nbsp;nbsp;nbsp;capax? jduguflinus mquittllltide^ multb mirabilius,qu 'od Auguft.epift.jr*
tum Deius ybiqffc totus, non tarnen in omnibus habitet.
jidthefin 37.38.35), 40. jùprà e^^ rejponjum, in qua yocabuli (omnipotentiee ) aquiuocatione ludir. Cumenimdixerimus : aliud fignificare in homme ChriÃo yidelicet participationemtesr aliud in di-uinitate,qult;sfiimpUcÃima Dei èvaix el^,coincidunt omnia,quxfuper adficauit argumenta^
Er quodinter yocabula «vlt;fl«s X^iantts diÃinxi, firipturam fi-tutusÃm,in qua y fus huius yocis lat iÃimepatet. Ioan, t. Ded. tpo-teÃatem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)Ãlios'Deifieri, omnibus qui credunt in ipjum.
Ute aduerfarittsfortaÃis profuo ingenio tollegir, datam etiam fan-Cits »gt;.'isi»pfilij qula nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ynum in Deo ftgnfitant. Vei tun
E in hat
4î.
I« lac fenttnt'ia âytocalalam , tjuà m l^aias in dimnî-tateÃgniÃcat, Qwdautem Ãcriptura'â'il^lt;n«^ ahbi prodiuwitateÃi^ tnic, id nihil contra nos facit. âDiximtts enim hoc yocahulum net^ Jynonymum neq^ homonytnum ^fed ad 'y/num ftgnificans effe, principale ynum muit a huius rejfe^lufignifcare.
Itelligi etiam hint pote^ , qiià m iniuÃe me EutychianiÃni htc accufet, cum non modo naturas ipfas in humanitate, fedetiam '^irtutem amp;nbsp;operationem ddigenter amp;nbsp;accurate diÃinguam , amp;nbsp;affrmem:fcut tn ChriÃo ft natura diuina amp;nbsp;humana, it a tir dupli-cem effe intelle^im, yoluntatem^yirtutem amp;nbsp;operationem. f4lio enim modo^ntelltgit, yult, amp;nbsp;operatur ChriÃuifecundum diuinita-temifeipfo fcilicet : amp;nbsp;alio modo fecundum humanitatem, cum hat maieÃas inipÃits humanitate non (it naturalis : quamuis etiam eo modo naturalis didpofit,quodaconceptione amp;nbsp;natiuitate earnpof 'e-derit, amp;nbsp;ex quot;^tero matris '^eriiont perfonali fecum in hunc mundum at tulerit fd ynione perfnali donata, amp;nbsp;extrinfecus à diuinitate quafper accident humanitati inperfna accedatffcutfupraprolixe «xplicatumel^.
â J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dhi conclufone fue thef 42. fophiÃice cauillatur mea yerha.
Cum enim dixerim duas naturas Tniri in ChriÃo quaà per accident : amp;nbsp;hoc loco'etiam; Qwd diuina per effentiamÃt, id humana JuQ modo per accident communicari, hic aduerfarius aÃute omif-fit meis 'vocahulis ( Qt^f, çÿ* fo modo ) quihus ego ex fntentia fcholaflicorumyfus fum, fmpliciter contra meratiocinatur^ynio-nem non fieripotuiffe per acddent : aliat enim ipfa diuinitat accident effet'.qua in re candor aduerfarij confficitur.
Etenim adeo rudis amp;nbsp;rerum fdcrarum tgnarua non fm, yt dicam ; fimpUciter per accident hacduo yniri; cum duafihfian-lia concurrant in ynitate perfona gt;nbsp;quarum neutra accident auf didpotell^ : ideo^ hant (alumniam prauenire yolent, hunt ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;modum
'moiuun in dijj^utationis noÃra cdnclnÃone oElauA, al loc itiyÃerit 'nmiofiK perjonalti dtligenier remotti. Qua erp^o improlnas id milt wii)utare,quod tant oÃudio refutauti' Jd'^t cauerem amp;nbsp;contra hoe genui hominum munitw prol'e eÃÃem, Galrielem ^ihtl fe-cutui) eiuf quoqut ytrha yjurpaui, qua huinferere yolüi, Ãforti fcholafiicorum atahoritate, cutplurjmum ( yt opiner )hicjihQÃa-fieiu trihuit, mihi paulo aquior Ãat. Verha eiui hatJunt : ^d tertium diBum nbsp;nbsp;nbsp;, ^ttod naturam yniri altertÃupprÃtaluer , non Dub.i. »â¦
e^hancÃeriillamÃÃedhancdfpendere ad illam. fmo impoÃihili fj quacunq^ diÃinila realiter ,Ãc yniri, yt ynumÃat aliud. Sic tnim neeforma tmitur materia,nec accidensJubieilo, neepars toti^ yt notum e^^. SedÃc intelliguntur dtÃinSla yniri, qubdex eti ali-quod ynum conÃituatur per fe y el per accidens. Et illo modlt;) etiam ex Virbo eäquot; natura humana conÃituitur quot;^num, non per fe, Ãd quaà per accidens : Ãcut ex accidente amp;nbsp;ÃbieSlo conÃituitur 'Vnum, Licet tnim natura humana non Ãt accidensKerbi, tarnen accidentaliter, id el^, contingenter ynitur Virbo. HaQentts Gabriel feholaÃieorum non poÃremus ; qui adutrÃario noÃro à non fatüfacit, reprehendat nbsp;nbsp;nbsp;duspatrociniumpro 'nirili in hacparu
Ãufcipiemus,
Quodautem addit hac reali communicatione C quam aduer-Ãariw nunc negat in totum, nunc ex parte concedit,nos autem plene Ãemper amp;nbsp;conÃanter afÃrmamM) hypoÃaticam ynionem non poÃe efÃci y id iure optimo tantiffer reijeere poÃumus, donee nobd e-tiam fuam hypoflatitam 'vniontm defmerit, quod haBenuf al ipfo non aliter, quam fuprà diximus,elf^ faSlum. Semper enim quod per fe in controuerÃa e/Ã, repetit idem : Terfonalts tmio e^ fubÃjlentialis ,Ãuehypoflatica 'vnio:quodeff^fytdixi,ignotumper eequèignotum definite.
Sape etiam à nobis diSbum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qubdynionemfaciamus in per-
E 2 fona.
44.
Æ Â«4, non in propriet at e ali^^ua, toti trinitati communia eam tarnen nattiraru 'vnionemj (fita joer pro^rtetatumcommunionem debeat de» ftnïri^lt;thds,quidipÃi 'vnio effetintelligeret.
Eodem candorefopbtfficatur in yocabulo (fola} quoddtxitfola bac reali tommunicatione I'J'ionti'Iup deffniri in Chrijh perfonalem ynionem^
Etenim neq^ genttf^neq^ tot am deffnitionemffedfer hoc proprium quaÃffeciffam dffrentiam notare yolui, qua ab ahjs creaturit omnibtif dÃcerneretur homo ChriÃits. ^am yt ftipra quoq^ dtlium
Piâl.Jl.
FphcC 4»
1 quolibet homine, imb etiam in quahbet creatura a,lia, dua concurrunt jiibÃantitequartim altera ei^ÃubftÃentia yerbi^qua omnta Ãuflentantur^alia ef^ homints ipÃui,quem nbsp;nbsp;nbsp;ffÃentatinon
modo autem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãedtota diuinitat.bâ^erbo quot;Domini^inquit quot;Pfaltes,
(teil Ãrmati (littepaBiJÃtnt, tärÃpiritu orüs eiui omnif '^irtuf eo-rumi Item ; Qui e(^Ãtper omnia,per omnia, eitquot; in omnibuf nobit. Et non ignotum ei^ illudyulgi:Enter,praÃenterPDem hîc amp;nbsp;ybiq^ pot enter. Cum ergo ybiq^ DeinÃt effentiaÃua, effsntia autem à fub-Ãflentia non feparetur, dÃinila enim funt , fednullo loco aut tem^ porefeparata,quoddÃrimenprteÃentiie Deiin rebua omnibittaliuk tnuenies ,quam id quod non æqualiter feje omnibus rebus communicat , quibus tamen ex aquo eÃÃentia fita adt^ Æ Et 'vt reliquat differer.tias mittamtts, de hominibusÃue renatûs Ãue non renatis loquamur,dÃerenterÃeÃe illü communicat, idquoddonorum diuer-Ãtas docet,quie inÃnguhis confficiuntur,quorum tarnen nulli effentia diu.nitatis magis adep^qubmaltert.^
Vtcunq^ ergo propriet as huiits ynionis non conÃituat ipfam na-turaru ynionem,per eam tarnen quot;^nio deÃnitur, '^ptÃolent per propria à nobis deÃniri cum aliter earum naturas dfferentias ab alijs rebits oÃendere nonpoÃimus,
Thcfi. 47*
jiCon ergo fola poteÃatis eir maieÃatis communicatio, efÃcit perÃnalem 'Vnionem,qualem aduerfariusÃngit,ei}' exemple duorum principum
47.
principitm^admodutncarnt^Uter expücatj'jut poteÃate, autloritate Thcfi.47. amp;nbsp;maieflAte x^iiaIcs Junt,f(d perfonis JeparatùtQmn potins dico, ùa in ynioneperfonalt conuenireÃuasJubÃantiasppt non nudaprte- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
fintia '^iriuj^, ant alteriiti aÃtÃentia tantîim ^fed ar^iÃima, ilia.
(oniunUione deltniatur,^tlt;æ in conuentu naturarum JubÃÃentiali co-municatione Ãt plenitudini5T)ei.
Qwdait:Tgt;datura priorem e/Ãeyn';onem,qitam proprietatum communicAtionem, miror eumrattonem yocabulorum hie non ani-tnaduertiÃe. Etenimhtenon diÃatamus denatures abfolutis,qua fcimu4 priorem eÃe natura tir tempore,imb aternitate natura humana. âDeinde ettam natura priora Ãnt Ãbie^a fuit accidenti-btts,etÃJubieSlitmreÃeEtu proprij accidentis, natura tantum priui fit,non aut cm tempore. Sed htc diÃutatur de ynione, qua reciproca-tur cum ynitit, amp;nbsp;ynita cum ynione ; Junt enim relata amp;nbsp;relatio, 'Mon ergbynio comnwnicatione proprietatu joliim, fedetiamÃb-flantiji earilq^ arÃÃtmo nexu à medefinitur.
Quodautem in ^%.thfidicit: ChriÃum fiua obedientia eir morte demum humanitatMÃa exaltationem promeruià eir maiefiate, ex qua colligit ynionem per finalem,ea non poà definiri, qua ante pafiiionem caruerit : bic aduerfiariits mewnon modb contra .^pofioU mente turpiter hallucinaeur,jedcumfiuo quoq^ magiÃro fiententiaru pugnat ; cuitn htc yerba adferibemut ,'tgt;t intelltgantleEloresfianc maiefiatem,qua nos ynionemperfonalem in conuentu naturarum de-finimus,Chriflum habuiÃe, priufiquam moreretur. Verba Lombardi Lib.j.Dift.i«, hac Ãnt.Suprà ,inquit,di^um eff ,quia hoc tantum bonum homo il-le non meruit,quomodo ergb hic dicitur,propter obedientiam datum f nbsp;nbsp;ei hoc nomenf Secundum tropum ilium inficriptura creberrimum j gt;
hoc capiendume^,quo dicitur res fieri,quandoinnoteficit.Eoif^re- j» fiurreSlionemyerb,QJ^OD AMTE E'Ã^A'T, ineuidenti pofitum eii^,yt fieirenthommesamp;damones.âMAMIFE ST A- »» T IOME%1 ergb tlliits hominis donaitit ei Detts poifi^ reÃrre- ,» Qionem.Vides htcfihriÃiane leSlor, ChriÃum noncaruiÃe maiefiate
F j ^mte
Tettos Lorr bar* 4uiliû.j.dùt,xj.
paÃionem,fe de andern habuijjêfcmperdn (juam,fcriptwa tefla» tnr,quodper Juam mortem ÃtingreJjM. qucdyidelicef^erbajtri-ptura in omntbue eiuÃnodi dibits ,per trop um Ãnt int eilige nda ,^ua res Ãeri dicitur,quando innote/cit.
Similiter etiam loquitur alw in loto : Q^ntu,intiuit,ad yiÃtm bo-minu,e^Jui jenÃa oflenÃonem ChriÃttsprofeciÃedtcitur :proÃciebat humantts Ãenfits in eo fÃetundum oÃenÃonemjt^ aliorum bomi-num opmionem.
lucxi.
quot;biibilergo noui acceÃu ChriÃoprogreÃtt temporis à coceptioneyamp; poà morte ,quantu ad ipÃttf perÃond attinet ,lt;juod antea nohabuiÃet, qui fuit plenM gratia amp;Japietia ab ipfa toceptioneÃedhoc tantü ( td feiundum tiaturdhumanapotuiÃet nomori^ yoluerit aut propter no^ ÃrdÃalute morijideaq^ etiaÃerui forma accepit)quodredeptioneparata,depofuerit hat ferui forma,eSrfaSiuf Ãt ia impaÃibilis,eo modo videlicet,quad no velit ampliits mori : eiuÃq^ maieÃas nunc toti terraru orbi patefailaÃt,quapotuiÃetpatefacere etia ante mortemfuam,à VoluiÃet.Ed enim habuit,e^ noua ei non atceÃitfedhoctantuiquod tarn non manifeÃauerit fimpsr.
Matth, ir.
Ideoqj cum Ãriptura duplici rations loquatur de hat maieÃate bo-tninis CbriÃi,ad tollendam banc contraddiioni«Ãeciem,quomodo in-telligendeeÃnt Ãngula fentetia,ddigenterattendendueÃ. Alias enim afÃrmat,quodhabuerit earn ante paÃione,Ãcut loan.i.dicitur ; Et manifeÃauitgloria [itd,idquad etia in monte TbaborfaElu efl. Alias autem loquitur,perinde acà ante poÃeÃione no habutÃet ,Ãcut dicit ChriÃuftâPIönne hac oportuit CbriÃum pati,(ir it a intrare ingloriam fud? amp;Ãmiliafcripturx diHa multa ex tant,qua facile conciliari pof Ãnt.lfam Ãiritws fanilu4fibtjpÃnoncontradicit,jeddevnaamp;ea-dem re alio atq^ alio modo loquitur^
quot;Modiiô enimfeÃionis addexteram T)et eà duplextalius babitua-lis,vt fcbolte loquutur, quado videlicet ChriÃtts à coceptionefua ba-buit omnesÃos hoÃesÃbie^ostqtios tarnen vincere no Voluit,niÃÃa obedientia.Eos^ etiam Ãperare nonpotuiÃet,niÃante morteÃaad deseteram Vei (olloeatw eÃit,Alius eÃbabitualts amp;nbsp;aibialisÃmult
quoita-
4^
CJmÃiks ncn Modo Vicit inimicos Ãios,fedi^fe quojj nbsp;nbsp;fa-
Uns lar»9ii3,^ non amplms moriiur.
QmergopoÃeriore modumfeÃonis addexteram T)ei, quie^f^ o-fienÃontiyita aÃirmatytpriorem ntgetÃicendo'.ChriÃum ante pap Ãonem amp;ntortemÃiam,noneÃeaddexteraDeicollocatn^quà mprit-clareÃenttat de yn^oria ChriÃi, quam per fiatum humtUationts ex-ercmt,oes yerè pij ludicent, Ego intrépide cuÃriptura afÃrmotquod â¬hriÃult;! nos reäimere nonpotuiÃet, nijt ante morte Ãaaddexteram Deicollocatuf eÃet.Quid adueÃaritts complices eitts credant, ipà 'Vtderintshic certe mamfeÃamÃcrtpturam)lt;amp;Ãorum doilorum con~ JenÃm ynanimam oppugnant.
Errat etxam adutÃarius^quodinterglorioÃm CJjriÃi corpw^camp;' qua eà maieflate hac donatum j non diÃcernittÃcut fuo loco oÃende-mus .%laieÃatts enim hutus, humanitas ChriÃi^ non minus quaphy-Ãcum amp;nbsp;patibtle corpus,quodhabuitiCapax fuit,quam nuncglorio-fum,Ãcut paulo ante demonÃratum f,
^oddicit de corpore ChriÃi inÃpulchro lacente, quodmaieÃatü Thcfi diuinlt;e,pro ratione qua diximus ,nonfuerit particeps,miror quomodo nonintelligat, quodhxc ipà maieÃas à corpore non receÃerit: ciim J^erbum quatenus incarnatum fuit,hoc e^, cum homine perÃnali-terynitum,in fepulcbrQconferuauerit,ne yideret corruptionem.
Okoties autem de plenitudine ChriÃi dà cimus, non intelligimus eam,qua Deus ipà e^,Ãed quatenus in perÃna homini ChriÃo com-Munuataef^,quahabet ex hypoÃafeÃhj T)ei, quipteniÃim'eDeus fuam plenitudinem,eoquo fxpenuncdiximus,modo,homini communicauit.fdeoq.non minus tmprob'eSabellianifmi Eatripaà Ãanoru impietat^, qudaliarum hareÃcun me accujat,quitres bypo-ÃaÃs in yna diuinitate agnoÃo , quarum altera tantum carnem in perÃonts ynitatem ajÃmpÃt.
â Ãjiute autem denub de patris,Ãlij,lt;amp;Ãiritus fanCli,quxnatu-tfi,maieÃate loquitur ,diÃimulans qua ratione à patribus hocipfo, diÃin^a Ãnt perfona. Quamu^ enim miri'a: ynum Ãnt potentia patrts Ãlij,patrü tarnen potentia dixerttntincreataamp;ingenitd,
4?.
duslib.i.d^ljl'-^'^î^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fan^ï procèdentem, qua diÃn^io cùmy'tde-
Augnft.de 1 rin. retur Ãits calumnijs mimme proÃ{tura,eam data opera Ãlentiopra'â lib.ij.cap.y. teriuit.
Tdje autem ylla eÃet hxreÃs^cuiM notam mihi non inurerety e^t me quoq^ tandemlgt;iejiorianum facere conatur, quiabÃijConuentu duarum naturarumjfola maieÃattijpoteÃattt, authoritatit, yirtu^ tif tir energix communieatione, 'vnionemperfonalem in Chrifio deÃ~ niam. âDequaatrocicalumnia cum pauloant'edi^um ftt,plurahîc nolo dicere,fedleBortf iudicio committo.
Sedtantum abeif^ yt idmtht quot;vnquam in mentem yenerit, yi-delicet,ytfine conuentu naturarum tinioncmperÃnalem defnia, quin eum in omniltps creaturü demonÃrauerim,ad quarum dÃeren-tiam hune ipfum conuentum per proprietates deÃniendum eÃe pro-hdui.
Hocfoliirn addere 'vifum e^^à Oyrillo credimwfianc ipfam fuiÃe Heflorij hxreÃn, quam aduerÃarius preÃtetur, qui cum duat naturas in quot;^na hypoÃaà eonÃteretur^ eommunieationem idiomatum noluit admittereiideoq^ perÃnam ddxuidiÃe,^ naturas feparaÃeferiâ hitur. Qua de re ChrÃianiis le^ior plura yideat in libro, quern T)» Luther us S, memorix deconciltjs ÃripÃt. Qui ex omnium quot;Pon-Vide appendice tiÃciorumÃriptis,qua âHeficrijhareÃs fuerit^ diffieulter eruerepol' Cyr.iiodedo.^^j^.f^^ HeÃorio etiam hoÃesÃi teÃimonium perhihuerint, quod gmate Ne. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â i
rtun,iuo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eoaemq^ ChriÃo etiam in 'ntero matris duas naturas 'sinttas
faeeretur'.nec Arrijdogmaprohauerit^ %lariam autemeÃi^ dicere noluerit.
Quare nihil c er tins e^ quam HeÃorij dogma eostueriomnes, qui ynioneni perfonalem definiunt,Ãlo naturarum conuentu ,qui Ãt inÃbÃÃentiayerbiâ.quadiuinahypoÃafishumanamJufientet, nulla proprietatum participatione fa^a. Hxccaufa eff, ,quod Lu-therus afÃrmet^ non fatis damnatam eÃe HeÃorij hxreÃn^eir plura atq^ adeo maiora in eo damnanda fuiffe quam quod Ivlariam noluerit affirmare.
Ek
49.
Ex hac i^orantia proprietatum effentite amp;nbsp;perfinarum itt Târtnitatepromanat^quodin lt;) .thefilolligit aduerfar 'umcommuni-tationem maieflatùs non pojje efÃcere perfonalem ynionem, quod trium perfonarum intrinitate Jit yna maiejias, fed non yna per ~ finaft^c.
Sedhanc olie^ionem ipfein Ãquentt tkeÃJoîuit '^bi dicit^ quod communie atio poteflatii} yirtutûs, maiejiatitjn genere confia derat a^ad id non JuÃficiat. Tn genere autem conÃderataÃunt eÃentia^ tir hoc modo quot;vna e/à maieÃas, potentia tir quot;^irtui trium perfonarum in trinitate. Si autem non in genere, hoc efÃ, ratione iaiitt,Ãd in indiuiduis, hoc eÃ^ hypoÃaÃbits conÃdereSj longe alia eà inÃngultt perfonii conÃderatio, cu omnia in hypoÃaÃpatrü (int ingenita,tnÃ-lio autem omnia genita.Et Ãcut pater non e^ fapiens aut potent, fapientiatir potentia Ãlij ,quaÃipfe non habeat fuam quoq^^quoad hypoÃaÃn,fapientiam:itaÃliutnoneii^ fapiens hypojlatica Japien-tia patrts,aut potent potentia patris,aliéna Jcüicet.
Cum igitur in diuinitate communieatio (it proprietatum in ÃbÃantia(nam ratione fubÃantiee quot;^na ei^ amp;fimpliciÃima patris, Ãlij,amp;Ãiritws fanSli potentia,fapientia,'y)irtui, maieÃas,queetarnen in hypoÃaÃbus diÃerunt, qtiodalia gehita Ãt, alia ingenita) idea etiam hcec in eÃentia e^ 'ligt;nio, non in hypoÃaÃ.
Communicatio autem proprietatum diuin^ naturainChriÃo, non Ãt ratione fubÃantia,quaratione tanquamdiuerÃe ÃcciesTDe-M eär homo,ideÃ,'Verbum eäquot; humanitas longiÃime diÃerunt ,fedratione perfonx l^erbi,quxcamem ajÃtmpÃt,ideoqjhicperfonalis 'vnio Ãt,quodin perÃnis trinitatis Ãeri non potei^,âvbi longe ffà arSlior 'Vnio tir communicatio,trium perfonarum,qu(imeÃin perfona Chri-Ãt du arum naturarumdlla naturalis ,hxc perfonalis dicitur,
Q^propter hic quoq^ inÃgnis impudent la in aduerfario meo con-Ãicitur,qui ^eÃorij hareÃn mihi imputare audet;(um,qux illaÃe-rit,mihi explicate nequeat.Et ctim fupra me Eutychianum fecerit, qui contrariamplan'eTdeÃoriana htereÃndéfendit,aut fuperius aut
G hîc
Ãô. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Inc imuÃe mt damnatum ejjè,orrines yident.Si emm fum nw J quomodo in hac '^na amp;nbsp;eadem controuerÃa ÃleÃoriantn eÃt pc)Ã'um?amp;Ã^eÃorianuf,quomodo Eutychianuó ero^
(Ãntra ^tramq^ imÃetatem credo cäâ proÃceor;quodin yno Chri-ÃoiÃcut EpheÃna lynodtcc habet,noÃolaJodetate, quaÃcundum dignitatem,authoritatemiamp;poteÃatem e^,Ãed amp;nbsp;CQnuentit,qui per ynitatem fa^tts eîÃ^,naturaU, ynio perjônalisdeÃnienda Ãt,ÃcM Ãtpra q»oq^ di^um ei^.Hacà qtw non recipiat,aut cauilletur,iudi-do Domini permittendttf e^iÃ^.
TheÃs . ex merü calumnijs conÃarcinata efi[. Trima : qubd afÃrmat,me folayirtutùÃu poteÃattf,1^neÃcioquamaiejlatts y-nione humanitatem cum yerbo Ãne conuentu naturarum coniunge-re:qult;e calumnia nunc aliquoties réfutât a e^^, ybi o/lendi,in fulÃ-flentia yerbi humanitatemÃlio Dei ynitam,quam ab omnibus créatures maiejlatts communicatio diÃernat.
Altera ef^ calumnia,qubdÃmpliciter extequem humanitate di-uinte natur« ^?iirlit,per quam ipÃe nihil aliud quam diuinam efÃentia intelligit. Ego y erb, quatenus earn in perfona participât humana natura,cuiies alia ei^ ratio,quam in diuina ejÃntia.
Tertia calumnia e^,qubdafÃrmat,me naturas,earumq^ pro-prietates inChriÃo conÃndere: id me non facert, fuprà perfficui docui.lnprimês yerbÃiuolueÃ,quodajferit,me humanitatem Chrifli obÃurare,cuiua maieÃatem,ÃcundumÃripturas 'Vt extollam,'vnicb propoÃtum habeo: amp;nbsp;hoc ynum ipà agit, yt demonÃret,me ChriÃo Ãcundum humanitatem,nimiam gloriamt^s^ maieÃatem eamq^ no debit am adÃribere,
Sedyt me omni genere atrociÃimorum criminum fcelerum 9pertat,tandemetiam po^, heereÃsmultas,mefacrilegumprocla-mat,quiÃacr« legis yerbaÃffurattisJim adinfana mea dogmata co-Ãrmanda. Sed ab hocÃelere me facile abÃluetomnes pij,ciim intel-lexerint,me Ãmpliciter,täâ Ãne omni deprauationeÃriptur« teÃimo-nia rtcitajÃ,qu« de maieÃatt hominis ChriÃi loquuntur,ad dexter a
Dd
$ââ¢
Tyel'Ãiper omnem pr'incipatum collocdti:eorttm^txplicatiQnem,qiHh fide à me fa^la Ãt^ornnrnm piortimiudicio committo.
Quoii autem maiore per^tcuitate à patribuf quot;ytel concilijs hxe filij hominis maieÃatas expltcata Ãi,ejuam inÃ:riptis^poÃolici5}}oc mihi aduerÃsiruts nondttm perjuaÃt: ciim ipfetam accurate in eorum leSlione täâ Decretü yerÃatiti, nobis nihil aliud proferre potuerit^ quà m ynionem perÃnalem, eÃe ynionem JubÃÃentialem :amp;quid ytrumq^ fit, planum facere non poÃa. Quafipro yera definitiont perjonalts ynionis habendafit, nonmodb omnes hommes amp;nbsp;anima-lia, (ed etiam omnes creaturas ChrÃosfaciemus ^qucc omnia hypoÃa^ fi irbifuflentantur, cum quibugt;s tarnen perfisnaliter quot;^nitits minime ef^ dicendw^Atq^ hoc modo non diÃutabitur amplitts, quodha-^enttsin fcholtffa^itatume^,an T)etts poÃtt fitppofitare afinum^ fediuxtaaduerfarij mei definitionemynionishypoÃatictefiamiam fi^um fit,tir cottidie fiat.
In6i.t^ èz. per epilogum quinq^ infignes calumnias ( ne quid gmuitts dicamiid quod equidem authoris Tanitas merebatur ) repe-tit.'Primae^, me ab ipfiits Orci faucibus reuocareomnes hterefes damnat as: alt era, cu'Monothelitis me proprietates naturts in Chri-Ão confundere:tertia,cum Eutychete naturas in 'sma effentia coniu-gere : quarta, cum Tdeftorio perfonas in quot;^no ChriÃo diÃinguere jeparare:quinta,cum SdbellioPatripaÃiAno,patre,filium,amp;Ãiri-tum fangum in perfonaynirettotam^ 'Trinitatemincarnare.Htec à ynquam miht in mentem '^eniffent, 'Veilem nomen meum in terris perpétua obliuione deletum ,qux aduerfarius ex deprauatio-ne meortim 'verborum improba eir malitiofa colligit. T)e quibus omnes eruditi iudicent:poffitm enim ,Ãcut nunc aliquoties dixi, in toto ChriÃiano orbefingulos ChriÃi fideles, pios sir intelligentes ferre indices.
TdecÃbterfugio iudicia nbsp;nbsp;cenjuras 'Veterum Synodorum,quee in
»Ãerendis naturis,earumq^ yeritate occupata fuerunt.
Et quonid quot;Vociferatur Mtfitu^vüstffiilicet^me 'verbis tantu hecrt^ G z ticorunt
52.
ticorumcommtmoratürumtmpietatem damnafje : denuoadpiorum amp;nbsp;erudâtorum indicium prouoco. âHam ^Ãcutdixi^ nihileorum,jux propofica funt m hac dÃgt;t(taiione,a merecensei^ excogi[atutp,jed quod'D.LucherM piamemarite^Cingliana ante multos annos oppo-Juit: amp;nbsp;inter noÃros neminem habuit, quiipjo 'viuente ei tontradi^ xerit : idemj^ âD, Tdrentiu^ plurimts fcriptts contra Tiullingerum amp;nbsp;quot;Märty rern repetiuit,hocipfumego puhlica di/Ãutatione difiutiendu propoj'ui^yt Jentetiaru accurata amp;nbsp;diligenti collatione faà a,oesyi~ derent, quidroborishaberet : amp;nbsp;yeritatis firmiÃimts fundamentis perÃech4,qua in parte hadienits erratuejjet, omnes intelltgerent:amp; quodm ipÃs elï^, ad pacem amp;nbsp;concordiam eccleÃte reÃituendam non deeÃf'ent.Hiec,yt me T^ew amet,'amp; ndalia fuit conÃlij mei ratio, yt btec publice dijfutanda proponerem,
Hec erubefco affrmare cQnÃanter,qui hanc dodlrinam de maie* Ãate hominis ChriÃi,(i Lut her o traditam amp;nbsp;explicatam, oppugnent, eos yelTapiÃas eÃe craÃiÃimos, qui nefcio que afcefum amp;nbsp;defcenfum corporis ChriÃi è ccelo in panem Ãnguntiaut exÃbÃantiapanis ma~ gica yirtute yerborum fuorum, nouum corpus fabricate ; aut cum Cinglianis facere in corde,quicquidore profiteanttir,
Anno 1 U ; celebtatum.
Qjm caufa etiam fuit, accuratiore diligentia cogitandi de toto hocnegotio, qubdyiderem eins explicationem facere ad eruendam yeritatem de , qua inÃnitis erroribus fuit obfcurata : Ãcut ScholaÃicorum diÃutationes teÃantur, adeo abfurdte amp;nbsp;infulfa, yt exiÃimem, Chriflianum orbem magis portentofas non yifiÃe, quam ha fint in firiptis fcholaÃicorumde EuchariÃiadÃutationes, donee âE^m. Ãntichrifius ade as omnes fepeliendas per fuosiuratosin . Concilio Lateranenfi impiam transfitbÃantiationem confirmaritt de qua tarnen fiere tot fiunt fiententia, quot ficholaflicorumlibri,yt-cunq^ omnes fiere communem errorem ampledlantur ör approbant.
Et hoc ei^ ylcus,quod, yt opinor,animum aduerfidnj contra me commouittnià fiorte odium perfiona maiws fiuerit,yt fiefie diÃutatio-ni mea opponeret. nbsp;h^iditenim idolum fuum confiÃere non pofÃ,
fit quam
fiiquam de maieflate hominis ChriÃi^opofitiysritattmiWantat inuiÃa^
hi^incfaiîum exiflimo,yt Glojfie,quam de ChriÃi corpore attuli, nullam penitusfecerit mentionem,fed altoÃlentio preterterit:QiMm cito videlicet dentihuó teratur flecies, tarn cito in tielum rapi corpua De Conf. Dift.i. ChriÃi.lntellexit emm^quam ahjurdumfit dictre:corpus rapi in cce- Crfnbnsgtadibus. Ium,quadperpetuo in tcelic eÃet, amp;nbsp;ecclefix non diutitts adeffet^ quam Ãecies dentthus teratur. quis fanæ mentis hanc impietatem approbaretiCum hoc igitur conflHo aÃenfu ör defcenfu corporis Chri~ fh,quemÃriptura facra ignorât,poÃquam 'yiidit hanc maieÃatempu-gnare, qua Chriflusfine omni mutatione loci ybiq^ locorumJute ec^ clefixadejÃpoteilfl^, exiÃimarunt omnes ingenyntruos intendendos, ne hxc maieÃas innotejceret^
Sedquomodo eins propofttum in euchariÃia confirme!,poÃea di» cemui.lgt;iunc in refutatione'iimZÿprocedamtts,
Inreltquts emmtheflbiis propofitum habet contra me probare, Corpus ChriÃt fine humanitate eius, corporaliter non 'vbiq^ locorum adejÃ. IdJj me, contra Incident as fcripturas tSr patrum fententias, quot;vnica fblius Lutheri autboritate,magiÃri mei, qui tot hteretiS^ author Jit,eir quot;Vnica ratione kumana tuerie
JFdtc ante omnta leilor denuo ds candore aduerfarij mei ad-monendus eil^,qui ftatum controuerflafingit,quem in mets conclufio-nibus nuflquam mueniet,yideltcet:corpus ChrÃi eÃe ybiq^ corporaliter. Cum emm per aduerbtum( corporaliter ) pleriq^ intelligant nihil aliud, quam eum modum, qui ei^ iuxta fuas dimenÃones, longum latum amp;nbsp;altum,tantuni abefÃ^ yt mihi ynquam tarn portentoja opinio in mentem 'ygt;enerit,quin exprejfi tres modos prafentite in 50. 5t.dr qi.âPofitionibus meis recenjiterim, ybiprimus,qui el^^ corporalis,ab ipfo Luthero inhocnégocia explicando reprobattts ell^.
Et j'lsJ'iointtirSfi dtÃerunt,hie du«propoÃtiones ; ChriÃits adei^ in ccena corporaliter, eÿ: Corpus ChriÃi adei^ in cÅna corporaliter. Trior enimpropoÃtio docet, ChriÃum in cÅna non folnm iuxta diui-
G 3 nitattm
PiratentÃdetiamiuxta humanuatemÃo corpore adefÃ^id^uoi Ã^ra 'verba Lut herz dtximuf Ãeri iuxta modum dexter a DezÃhi (ommunicatum ddtj^uam Jecundum humanttattm tollocatui^, ef^» In poÃeriore autem propoÃtione per yocabulum ( corporaliter ) dimenfiones,intiLgu)itur:'vt dicatur fecundum longitudinem amp;nbsp;la-titudinem lt;3â altitudinem, zncæna adejÃ, quodnemo, nià abÃrdiÃ-Jtmt quidam exÃholaÃica dixerunt.
ideo^diligenter amp;nbsp;accurate diÃrimen harum du arum prop oÃ^ tionum conÃderetpita leÃor : tum non modofraudem mei aduerÃarij deprehendet ,Ãed etiam eccleÃarum noÃrarumÃo^inam re^tta per-â¬ipiet, qute iam inde ab hoc exorto certamine eaÃÃicione labora-runt, quaÃcraÃam, carnalem iuxta dimenÃonesÃas corporis ChriÃi in cana credantpraÃentiam, qua calumnia aliquoties à Luthero eii^ refutata.
Cumigitur dicamws ; ChriÃum fecundum humanitatemetiam to modo 'vbiq^ adeÃe,quo ad dexteram Tgt;eiÃdet,qua nullo loco definite ytiifi dicere yelimia^eum tantiim adparte dexter ee collocatum eÃe: idquibus rationihia aduerfiariia euertere conetur,audiamta.
L^rtncipio quod probaui, hanc maieÃatem Chri/lo re^è tribui, quia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in hunc hominem plenitudinem diuinitatis eÃuderit, ad-
tierfiariia htc nihil aliud reÃondet, quam hanc rationem eirÃnten-tiam meam erroneam eÃe. QlÃe 'VerbÃpra non modo demonÃratum fedetiamperÃicue explicatum eil^,quomodo hanc maieÃatem diui-nitasfine naturarum confufione communicauerit humanitati in per-fonaChriÃi,e'ole^orembreuitatiscauÃremitto. Vbietiam adine-ptamfimihtudinem reÃonÃm eif, quam hic non fine faÃidio repe-tiuit: duos principes poÃeefifieparis maieÃatis amp;nbsp;authoritatis, qui tarnen diuerÃs locis habitent. Cum enim ÃbiÃentia filfidsr natura humanitatisconiunClas, amp;nbsp;nullo interuallo loci,ficutpriticipumper-fonas difiunElas, dixerimtafiemper, maieÃatis communicatione hominem ChriÃum à reliquis rebuf omnibits difcerni affirmauimw. ^dullo autem modo dtxi in ChriÃiperfona concurrere tantum maieÃatem
uÃdtim quot;yiirtuttmÃuodaduerfaritti ali^uotttsodioÃÃimerepeüt*
(^od autem ÃmditudineJolM demonfirart conatur: ideo corpttt Chrijh i'KüuS'Sii tn Iocq no eÃe yhi operatur, id quomodo Lutherus,pi(e tnem»ri(t,intellexerit,in centeÃma centeÃmaprima, poÃtionibu^ fne0 explicui, Videlicet, cum diBum corpuf ChriÃi adefÃÃb-Ãanttaltter,noniuxtarationem huiiuÃculiÃfediuxtamodumà di-uinitate communicatum : qureytcun^fimilibtcs quibuidam adum-IrartjÃednullo modo explicarepoÃumui, quodnthilÃmile in rerum natura exiÃat. yfcquirit enim humanitas ChriÃiÃbi nouum eÃe, quo inÃhj T)ei per Jona ynum perÃnale conÃituit, quod eÃe aliud ef^ ab eo,quod nos in rebus naturalibus lueulJ'is dicimus : tixpropter yoca-iulorupenurideo tarnen ytimur etiam inhocmyÃerio exÃicando.
Et abÃurdiÃimum el^ dicere,eo modo ChriÃum hominem a^ deÃe 'vbiq^ locorum, quo princeps quiÃiam per yniuerÃm prouin-ciamÃam,quiper yicarios omniaperpcit abÃcns. Chr'iÃus yero ita in terris yicaria ytitur opera miniÃrorum Ãuorum, yt ipÃe tarnen prxÃens fit eis, eo modo quo diximus, omnem Dirtuttm preÃet, (ui homines tantum minifirant.
Qwdautem aduerÃarius dicittÃÃficere aà hypofiaticamnattt-rarumynionem ,Ãdiuina humane ÃamÃbÃfientiam communita-Uerit,t!sr aliquo in loco humanitas fit, in quo etiam ipÃa adeil^ diui.-nitas : quis nonyidet hoc modo,Ãngulos homines Chrifios fieri, amp;nbsp;Chrijloper omniaparesf Quia yt nunc aliquoties diximus, in quolibet homine lubfiJlentiafiUj T)ei,que nihil aliudeii^ quam ipÃaper-fiona,Ãiue ipÃe filius âDei,e!yâ hominis natura concurrunt,amp;ybiiune^ Lnth.Tom.Gcrnflt; Tetr US y el Taulus, aut quecunq^ alia creatura e/Ã, ibi etiam diui- jfol.39x.fa.i.Hien4 nitasei^^îiicere autemnosChrifioperomniaparesiimpietas eï^ i^aduerjarij doElrinaprgmanans. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Inconfianttam autem eir ruditatem aduerfarij, in exemplo anime amp;nbsp;corporisÃatis mirari nequeo, quodcum Ãpra reiecerit tan-quam miiltis modis inconueniens ad hoc myjlerium explicandum, nunc Jecundo ex todem ar^umentetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
Tieinde
T)tinde quà m monÃrofaÃt colleSio,âaident ontnes ,Ã, 'V^icun^ eÃet anima, ihidem amp;nbsp;corpus eÃet ,Je^jueretur,pedtm eÃe in capice, amp;nbsp;caput inpedejtir in qualibet corporis parte : citrn animafit in toto corpore amp;nbsp;qualibet eiw parte tot a.
^Adintegritatem hominis certe rtquiritur integritas corporis Ur anima:amp; quia anima omnespartes corporis inf irmât, adeoq^fii-Ãentat tanquam nobiliorpars hominis, ita reBfiime dicitur, de in-tegro hommeiybicunqj eif^ corpus,ibi etiam ffà anima, tir hoc non modi) de toto corpore didpote^.fed etiam de fingulispartibus hominis, quia anima ei^ tot a in quailbet parte. Sedinde nullomodo fequitur,pedem debere eÃe in capite, cum Jingula membra informes 'vna amp;nbsp;eadem anima:amp;alto modofit in capite, alio in corde, tir alio inreliquis membris, quafingulis membris fitam effintiam praÃat, ^puarefifimilitudo anima recipienda eÃet, manifeÃa quoq^ eÃet omnibus 'Victoria 'veritatis ex parte noÃra.
quot;î^eq^ quot;^iero contradicit nobis ^ugufiini fententia, quam adDar-danum firipfit ; T^on ejà confiquens,quodin T)eo efi, ita fit ybique ftcut T)eus. enim 'tmquam diximus, eodem modo ^biq^ eÃe hu-manitatem ,ficut diuinitatem. Tiiuinitas enim fimpliciÃtma eà ef-fentia,eir quot;yibiq^ tot a. Humanit as autem permodum maieÃatis 'rbi-que Ecclefiaprafens eÃe dicitur: qua maiefias non eif humanitatis eÃntia,fedeÃentia humanitatis per modum maieÃatis ybique prafens eif^. Ideo^ hac AuguÃini fententia nihil contra nos facit,
Confugit autem aduerJanus adnouamquandamdÃinBionem, qua omnibusJiiis partibus eódem reddit. Alia,inquit, quaÃioei^i an httmanitas ex eo, qubdKirbo ynita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habeat,'^t corpo
raliter fitprafens. Alia 'Vero,fiper omnipotentiam Dei, aha deniq^fi ipfafortitafit potefiatem, quafeipfam yhiq^ quot;^el inpluribus loeit '^aleatcollocare^
Sedquid opus erat hac diÃin£lione, dim fubfequentibus argu-mentis diferte demonÃrare contendat,fimpliciter amp;nbsp;nullo modo Chri-* Ãum fiiundum humanitatem 'vbiq^prafentem tÃpoÃe?
quot;bAaximb
Maxime â9eroJ^mtimi â^ertigxnü in bec Tbeelege yidere ticef^ -dum fatetur humanitatem Chrtjh omnipocentia Dei in pluriluf locii extflerepojje idautem ex naturarum hypoÃatica quot;yintone non tonÃqui. ^ut tgùurperfina filijDeinon nbsp;nbsp;nbsp;omnipotens, autfine
lila ex feipfa habet hoc humanitas ChriÃi. neutrum herum concédée ^t opiner,aduerÃariuf.T^liquum ergo , eum aut plane dtÃ-pere,aut afÃrmare debebit, quitd ex ynione perÃnalt hoc habeat priuilegium, hanc eminentiam amp;nbsp;dignitatem ChriÃitf fecundum humanitatem, ^uam alias nullttsÃanBorum habeat tÃ^uidem non medh de eapraÃentia agitur^qua in cÅna adeii^,fedde ea etiam,qua tanquam Deushomoyjq^ ad conÃimationem Ãeculi eccleÃxÃie adeii^,Ego,inquit,nondnanitas mtatantttm,ego,inquam,fum '»o-biÃcumyjq^adconÃimmationem[eculi.DeperfonaÃoceii[^ tocoChri-flo,dititur,non de natura altera tantum.
Ideejj intrépide afÃrmo,Ãhumanitas ChriÃi quot;^biq^ fffèpoteï^^ «am aliunde non habere, quam ex ynione fubÃÃentiali cum Verbo, quodcumÃt omnipotent,Ãuam etiam omnipotentiam in homine Chri-Ãe exerit, yt cum ipÃo i^i-i-9, à quo nonÃparatur, ybiqpraÃensÃt,Ã-cutÃpra copiose demonÃrauimus.
Sedaudiamw aduerfarium ,quibus arguments probet humanitatem ChriÃi ybiq^prafentem eÃe nonpoÃe. Humani corporispro-prietas, inquit,eii^ certo loco circumferibi ,ChriÃus in gloria habet quot;^erum corpus, ergo loco certo circumÃribitur , id^ DamaÃeni amp;nbsp;. ^aÃiani^eni teÃimonijs conÃrmat'.
Hoc pracipuum e^ Cinglianorum argumentum, quo abÃen-tiam corporis ChriÃi in ceenaprobare conantur.
.^d hoc argumentum totiesreÃonÃtm ef^ , cum à noÃris, tum tiiam ab ipÃs TapiÃts, yt pigeat me cum tcedio leSloris idem toties repetert. j4liae^ conÃderraio corporis ChriÃi Ãue pbyÃciÃue glo-rioÃialia fqua ynam perfonam cum Virbo conÃituit: pkjÃcoloco in terris ciriumÃiriptumfuit, nunc ingloriaÃeipfo,pro naturaÃiri-tualium tÿglorioforum corporum, deÃnitur. ^atenua quot;^ero ynum
H perfona^.t
58^ ftrfonalt tonflttuu,nullo loco definïtur, ^u\a addexteram Dei collo^ eatum el^, ^uadextera certin aliquit loctt^ neq^ loco deÃ-nitur ,Ãd infinit a Deipotentia amp;nbsp;quot;virtue qiix cÅlum cir terrant implet.
Thcfi.7».7s* nbsp;nbsp;nbsp;Ã^-terum argumentum Cinglianorum defiumpttim el^^ à proprie-
tateDei^cuifiolicompetityhiq^pnefientem efie. 'fifl^ondemuf perdi-Ãin^ionemtâPer efientiamci fimpliciterjoli Deocompetere:fidper maiefiatem qute humanitati Chrifit accidit, etiam humanitati competeren ficutfitpra copioscficripturx tefiimonijs confirmatum el^.
Qppdfi nee mihi neefitripturxfidsm adhibere 'foluerit, Jaltem Gab.Bihellea.4(S. fiiis ficholafiicü credat, quorum '^erba adfirilere hbuit ; Conceditur in Caiwncm Miflj. inquiunt, qubdidem corpttspofjetper diuinampotentiam defa^o efie ybiq^ : netfiie efie ^biq^ el^proprium Deo, fied efie 'tibiq^pcr naturatn propriam, tta quod impoÃibile fit efie loeurn, m quo non efiet, el^ proprium Deo:amp; boe nulli ereaturx communicatur.
iKeq^ indejequiturÃybiq^fit, creaturam non per manere ,fitqui-dem non eo modo âyibiq^ ef^, quo creator: alias nonfimihtudo aliqua^ fedidentitas efietnin natura humana amp;nbsp;diuina,quodperfebri}n nitn-quamfomniauimtus. Et hxequidem ad tertium Cinghanum argu-mentum,quodaduerfiarius adftabiltendumfiuum errorem aflert.
Quarrum Ctngltanum argumentum aduerfiarij fumptum el^ 4 eonceptione CbrfiiitSi â¢'vnioperfonalts efificeretprafientiam humani-tatts in omnibus rebits ,fiequeretur eum à primo conception's mo-mento'rgt;biqfiuifie:ficripturam autem tejlari,fimulfemelinyno loco tantiim fuifie, rir de loco in locum commigrafie, in quamfienten-tiam multa,loca citantur.'\latth.r^.t4,-Ioan,ii,%âlatth.âi7.quxfor-tafits quot;^t aliquaparte laborisfitbleuaretur, ex rapfiodijs Ctnglianoru defcripfit,bts enim ytuntur, amp;nbsp;in ets omneprtefidiumJuum collocant, ^d hoc argumentum etiam refionfum efà frepe per diflinUionem
Cbrifius enim à eonceptione banc maiefia-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tetnbabuit,eb'inpofiefiione eiusfimperfuitfeeundumbumanitatent
ex to (empöre,quo in ynitlt;itemperfonlt;t à Verbo afiumpta el^.Hane pofiefiiO-
poJ/eÃoncM fMx ap^ellarunt n^utnprimum. Sediuxtaficundum acium dicitur non ybi^^fui/jejioce^^ nonjemper amp;nbsp;in omnibus loctf txeru^jjè hanc maieftatemijidybi^quando täquot; qttoties 'voluerit^ficut in Cana Galdea^reliqutsq^miracultifuamgloriam sparte demon- Ioan.« firauit^yt doceret in quam maieÃatem ejjet eueBttf. Similiter amp;nbsp;in templo cum dtiodecim annorum eÃet, cum legiÃeritts exJcriptu-rif daÃutaretjde rebtn quas nullopraceptore dtdicerat.
Qmntum argumentum Cinglianorum eff^, quod aduerfariM ThcG.sj. offert: Si humanitas ChriÃt abincarnatione ybiq^ effet ,fequerâ¬turi .friufquamnaÃ;eretur,eum etiam extra quot;^terum maternum corporaliterpuffe, nbsp;na ex y ter o non egreffùm. Ãd hoc argumentum etiam
fuprà reffonfum eC^,torpits Chrîjii corporaliter non nià in ytero ma-trùs fuilÃ,Ãcut etiam extra yterum in yno tantum locoÃmuleirft-tnel corporaliter fun. Sed hic corporalió modu^ non obÃat, quominui allO modoiÃilicet iuxta naturam täquot; rationem dexter a quot;Dei, in mul-tts locii eff et,qui corporalit erfefe loco non mottet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos'^nquam
diximM,corpui ChriÃi corporaliter ejff,y biq^, fed modoÃirituali tby ceoleÃi, quemÃripturaperfeÃionem addexteram Dei definit,
SextumCinglianum argumentum quod affert,eïf^. Si corpore Thefi.«/. ChriÃw mbiq^ prxfens effet, ergo 'vbiq^ patiebatur. Sed in quot;^no tantum locopaffum eCf^.Ergo,amp;c. Eadem e/à huitts quæ t^rffperiorid ofgumenttfolutio. ChriÃum corporaliterpaffiim effein''VKoloco,in cuiua paÃioneficut requieuit Eâ,rbum,ita nbsp;nbsp;communient a maieÃas:
ideoq non fequitur eum ^biq^ locorum pafftim effè.
Septimum amp;nbsp;pracipuum Cinglianorum argumentum deÃm- Thefi,«4e ftum e^ ex deprauatione articulorumfidei, deÃenfits in infer num, tir aftenjuó in cÅlum, qua fecundum aduerfarij opinionemfignificenc motum de loco in locum , qui preefentiee huicebr in omnibiu locid, aduerfetur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Qwdaddefeenfum in infernum attinet, eum loco non difinimitf, fedcruciatu,quem Deits in corporibuf ör animahw damnatorü ex-«cutione iuÃuite horrendi iudicijÃi, quodferiptura cofert yermi
Hz mordenti
yirg
Luc.tS*
6o, tnorJenti t^ni Inextinguilili. i^on quod Hi corporales yermes conflitutiÃnt,quimordeantdamnatïsifiiut âPoètts deTttyonefa-bulaniur:Cui roÃro immams yuUur obunco,Immortale ittur tundit facnndat^panis, yiÃera rimatur epulis. SedintellHit acule^m fen-Ãts iud.cij diuini, adcuiwfimtlitudinem nos quo^ de mala confcien-ttaloqtiimur, öas c» cinnagenber ïVurtn ^ilt;^e.Cuiugt;smorÃim(en-â Ãc diues euangelicM^Ãcut ignem, cum corpus tn terra qutefceret^ in animam autem amp;Ãirnum corporalis ignis agere nonpoÃit.
«.Cor.ij*
Eodem modo etiam de ccelo loquimur, quod loco non defimAtur^ Jedbeatttudine, qua eij^ Titi tbfitisparntipatio qui omma erit tn omntbus ^Ãcut ylpoÃolus tddeÃtnt. dd^are qua ex tcriptts patrum aÃfrt dtÃa nihilpiane ad rcmÃaauntj qua bobularittr '\itrunq, explicant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
(d^aro autem ex aduerfariopvtrum praÃet ; Cum fiUo T)ei per-^ ÃnaliterynitumeÃe,aiit in ceeloeÃi? Etemm nemo erudnorum intelligat, altquidlongelulltmiu4fignificari, in DeQ amp;nbsp;cum Deo perfonahter eÃe ynum, quam in cxlo e/Ã. Tsiifi dicamtes beatitudinem Dei extraDeum ejÃe; nbsp;nbsp;qui in Deo fit,plenam heati-
tudinem non pofitderemifialiquodexternum accedat theatrum,quod longe abfurdtfiimum ei^ de Deo affirmare, quafi ipje fibi nonfitjfi-ciat ad beatitudinem,nifi aliquidjit in quofit.
Cum igitiir humanitas ChriÃi cum Eerbo perfionaliter fuerir *vnâtay qua longe fitllimior dignitas eii^ ^quam quod denoÃro in tcelum aficenfiu dicitur ,exfintentia '^erborum ChriÃi cerium e^, tilts humanitatem in cielo fuifie, tir fubrimiorem quam in ctelo, cum in terra elJet,ficut eius yerba difirtefionantiFiluts hominis,qui ei^ in ctelo:filius,inquit, hominis, nonfilitu Dei. Sicut ipÃe Ãugu/linus alibi hune locum interpretatur, cum firibit: Sic erat filins hominis in Ceel J, quemadtnodum eratfilius Dei in terra. Filius Deiinter-^ fiÃfpiu carne,filius hominis in cÅlo in ynitateperfiona.
Ãt.
yero me mcuet,quod oduerfanM mihi hic/iefcio qudpauti» täte j)atrüobijcit,qMncbii Jti^ragentur.Satünobif tÃjjanc do^i-nx fgt;artem3,nos manifeÃii amp;ptrÃitnis ftripturxteÃimoniji demon» ÃrajjeÃequn patres pauloobÃuruiflocutt Ãint,occttpati Ãilicetnon hoc argiimento excutiendo,Ãd yeritate naturarum aÃfirtnda : '^bi propnetatumretitationeopttsÃiit, qux tarnen cummaieÃate non pugnant.
quot;Demusenim,Ãexcentatefl'tmonia ex patribttt product, quod corpus ChrÃi Ãtin'^no loco: tarnen de maieÃatis modo intellexiÃi j^res,aduerÃrius in omnem aternitatem non demonÃrabit. Quare Ãyltro tills largtamurtcorpus ChriÃi in yno loco eÃe,pro ratione quot;Ve» rt corporis,nihü tarnen obÃarediximus,alio modo quam corporali in diuerÃs lotis prüfens eÃe ; nifi forte Deus in earn neceÃttatem reda»
Ã^ ) ytid efÃcerenonqueat, quod fortaÃis nemo pius diBurus
Sed quis ynquam credidÃet,aduerfarium negaturum,triplicem confiderationem fiue conditionem corporis ChriÃi, fcilicet qua eVf^ pbyÃcum,aut gloriofum,aut in maieÃate conÃitutum i ^um in re tarn manifeÃa miht lalorandum ertt, yt har,c diÃtniltonem pro» bemi Qpodattinetadphyftcas proprietates,non negabtt,'vt opinor, naturalibus aÃeiliontbus obnoxium fuÃe corpus ChriÃi ,Ãue Chri» Ãum Ãctindum humanam naturam,qua rattonelocoftttcircumfcri» ptus,ed!t,bibit,ambiilautt,dormiiiit,eäâ Ãmilia, qux phyfici corporir June accidentia.
Degloriojo corpore extat ^poÃoli teflimoniu,qui inquit: Trans- rhil.t. Ãgurabit Corpus nojlrum humilei^t conforme reddat corpori fuo glo-riojo,ornato fcilicet cÅlejlibus proprietatibus, quod oculus nonyi-i Cor.*-dit,auris non audiuit. Et in bis duobus modis,exceptapeccato,corpus Chrtfti noÃris corporibus conforme failum eCf. 'EjtÃat tertia conÃ-deratio,qua ChriÃus homo,Ãipra omnes non modo hommes,fed ange- Pfalo--'â*â' /zf4j etiam naturas eminet, qua Ãiltcet fedet addexteram Dei.j^d quem angelorum dixit ynquam : Sede à dextris meis,donee ponam Hcbr.i-
/Æ 2 ini-
^2.
r tnimicÃf fcdleUum pedum tuorum.
yident i^itur omnespij, nona me, aut priuata al'ijuei temeri-tate exco^itatam hanc di)iin£bonem,jedfcnptur(e teÃimonijsplanià ftmii demonflratam ejje. QjhscumÃrmaÃt,amp; nnllaratione labefa-SaripoÃit,ex eafacilimîm rejÃondere, ciim adpatrum tum amp;nbsp;Ãripturx diSa, quaÃeciem aliquam contradiSionie habere '\gt;iden~ â tur. 2d^am phjÃium habuijÃe corpus ChriÃum ante reÃrreSionem, tiemo nià '\dartionita aliqutt negabit : gloriofum à reÃurreSione fuiÃe TaulM teÃatur ; ad dexteram âDet colloiatum, quad nullt an-gelorum aut hominum contingit, contigit aut continget, articultts., Ãdei cum multitfcripturcs teÃimonijsÃtpra récitatif Ãocet.
OSauum Ctnglianorum argumentum ab aduerfario allatum: ' Si propter ynionem hypoftaticam hiimanitas Chrifli, aut ChriÃuf ficundum humanitatem ybiqj ei'Ã^Ãquitur,eum,priufquam in ylti^ ma cÅna EucharÃiam confeciÃet, corpuf amp;nbsp;fanguinem ipÃus inpa-ne er yinoprisfentia coraincrc, 'Vt nunc infacramento continenturiid f*-ft autemnemine ynquamprteter Lutherum er me dtcere aujumfuiÃe. ^tqÃinc colligit,nos afÃrmare, eodem modo corpus amp;nbsp;fanguinem Chrifli adeflein hordeo efrfecno,amp; quibmlibet rebus 'viliÃtmii(quod pudorflt referre )ficut infacramento. Ã hoc argumentumft reÃon-deo.Suprafatis demonflratum amp;probatum elf, qua ratione Chriflitf Ãcundum humanitatem omnibus rebtts prxjensfit. Mine autem non Luth.Tom.j.Ger. fequitur,eodemmodo corpttsChrifliadeÃein hordeo ^fanoficutin Ihenenfi foLj?;- facramento.Etfi enim,quoad[e attinet,a:qualiter omnibus rebus ad-f teflb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãt,non tarnen xquahter tn omnibus agn,amp; aqualiter feje communi'
cat. Et quia adfanSificatione amp;nbsp;conjolationem adei^ infacramen-tif facrofanSif, ideo alio modo eüin facramentis reÃeSu noflri adeÃe dtcimus, amp;nbsp;eum modum cum ecclefia catholica fairamentalem dici-mus. âPropter hanc quam in facramentis exercet dÃerentegratiam^ yetus ex tat Sacramenti definitio, qubdfacramentu fit inuiÃbilif gratia 'bifibilifformaigratia diÃerentiafacit prxflncia,no abfentix cor porii Chrifli in ahjs rebus.Mee eÃ,yt quis hincratiocinetur,foldgra-tiam
tla ddtÃe^ fedrem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^atia confertjjalicet Chriflumjfim hu- IoîiA.gt;
manitatCjÃcut ttidictu exerctt,cui datu eÃ^tiia eÃÃliud homintt.
Sed non opuf futÃet tanta prteÃaiione pudorii , qua htc quot;^titur ^à dixiÃem maxim'ednfÅno autbordeo eodemmodo eÃ^corpua ChriÃi: (um nondum dixsrim inllercore bumano(Ãalao honore)colligendum tà ,Ãcuc habet ^eÃer loannes a Lapide ,nuper cum prxfatione amp;nbsp;(ommendatione Cardinal^ cuiuÃdamdenuotypti excuÃa,
Qwd dicit, me nulla ratione tueri poÃe, ChriÃi corpus amp;nbsp;Thefi^ corporaliter adeÃe, amp;nbsp;quot;^erophjÃcoq^ ac corporeo motu moueri^neÃcia quoJÃiritu âygt;ertiginus agitetur,cum nihilhoru à meÃtdi^u autÃcri-^ ptumÃedplane contrariu^Ãcut in tmti concluÃonihttsyidere licet.
Cum enim corpM ChriÃiglorioÃum non ampliMÃtphjÃcum,Ãed ÃiritualeÃcut .idpofloluf teÃatur, quis diieret phyCico nüc motu mo~ ueri f Et cuiits rei cauÃa quccà de loco in aliu locu mouereturCan in-traÃe non habet omne beatitudine, yt extraÃe quarat'^aut txdio loci '^niM al upetatfElemo non yidet,quam abjurdaÃntheecÃcholaÃic» ru Ãgment a ^qui de rebta ccsleÃhb. amp;nbsp;alteriui lecidi,nil aliud quam terrena imaginaripotuerunt.EtJic euenireÃolet Ulis qui w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yg-.
luntfacer e âitarasK^cum oculuf non y ident cauris non audiuerit^ t^c. j.Cor.»lt; qua Dew dtltgentibw fepraparauit.
quot;^lultb ahÃirdiw eÃ,quod affrmat,nullo modoÃeripoÃ'eyit idem Thefi-sy. ChriÃi corpw in yno eodemq^ loco circuÃcriptu Ãt ür incircumÃriptti^ definitu amp;nbsp;indeÃnitumynfibile amp;nbsp;inuiÃbilepatibile eir impatibile.
Si dicamw cumÃcripturaÃiuerfo id reÃeClu fieri,ÃiutÃtpra oÃen dimw, quid habet quod opponat aduerÃariwC Etentm qua phyÃcum eÃ,amp; circumfcripeu,definitum,quot;viÃbile amp;patibilefuit : qua yero ad dextram Dei collocatum e^,incircumfcriptu,indefnitu,inuifibde,amp; impatibileiniÃdicas, dextrdDei y ftbilem,deÃnita icsr circumfcripta eÃe.^lodw ergo iuxta ratione dextens Dei neceÃarib incircumfcri-ptw amp;nbsp;inuiÃbilps ent, quo corpw ChriÃi ad dexteram DeiÃedit» Hxc qui non intellgitÃupidui,qui negat impiw eCf.
Sedait aduerÃariws,neÃngiquide,animou'econcipipoteÃ,(orpui Tliefi.^4;. Domini ante ChrijlumpaÃÃim in pari gloria maieÃate cum Verba
fuifje,^ nihil O mïntis patiamp;mori potuijji.
hoc reÃiondemin ^noquieri,quid ctmerartuf homofingere pof-fitjCuied^ adeocrafitimcerelrumfvt proyitmaternanobu mathe-mMUum ccelum ohtrudat: fedquaritur^quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JanBuf infieri-
pturafiacraloquatw.Si enim iuxtAlreneei fiententiam,ytfipra di-ximuf, Chrtfiiii mori potuit requieficente omnipotente l^erbo, qtto-modo non potuijfiet amp;nbsp;mori requieficente maiefiate^qitam ab omnipotente l^erho accepit f Totuifietcert'e,fiiyoluijfietyneq^ pati^neq^mori: nulla enim neceÃttate,prxterquam yoluntatü adafilu4 ffÃ, yt mo-reretur .Hxenon fiunt fingendafiederedendateä-fifingerenturpve-r'ecredi nec pofient/iecdeberent.
Thefijj.
Heni^ injultat mihi dilemmate,yt ipfiygt;idetnr,inuiUo:alterum ex htsduob.me afierereficilicet,oportere:atit corptu Ckrifiiantepafi-fitonem xqualt gloria amp;nbsp;maiefiate cum l^erbo prtedittim fiuifie : aut ipfim ante refiurre^ionem cum l^erbo nonfiuifie ynieü hypoÃatice, Kirumq^ autem impium ejfi amp;nbsp;htereticum.
Sed nunc aliquoties ad hoc cornutum argumentum refiondimttst Chriftum ante paÃionem in pofieÃione fiuifie huiMmaiefiatü, quam etiamyerehabuit aSu primo : nonautemybiqfiocorume^fim-permanifiefia patefiaBione exeruir a^u fiecundo. Quod cum fiupra jeripturte tefiimonijs confirmatum fiuerit, non opue ejl hoc locodenub repetere t tir concidit quod aduerfiariius Juperhoc fiuum fiundamentü ledificauerat.
Hoc fileHor re^'eamp; prob'e confideret, fiacileadea omnia re-fiondebit^qua in pd. conclufione numero multa colligit.b^idelicet ,fi quis mecum afierat,humanitatem Chrifli n conceptiontf fiute tempore eadern maiefiate, qua diuinitatemfybiqj fiuifie corporaliter^eum negate Chrifium fiecundum humanitatem nouem menfibut in materna ytero fiuifie conclufium, amp;nbsp;ex eodem in hanc lucem eeditumtneget eü pafidimdn crucem fiublatum,mortuum,fiepultum,iterum^ex fepul-chro Ãficitatuineget eundem ipfium ad infieros defcendijfiindere-uerfium ad teelos aficendfie neget demum ad iudicandum yiuos amp;
niortuos
wortuos tandem aliquando rediturum,
H te denuo 'videat le^or^quam aflute femper répétât Orgeat 'yocabulum( corporaliter)'videlu:etiCorpitï Chrifli corporaliter quot;^bii^ ejje^quod nttfquam dtximw,neq^ dicemw '\gt;nqud: quin ilium modum innoÃril thefibw,ex fententia LutberimanifeÃ'e reprobauimM, 'Dicimui autemfemper^ eum corporaliter, hoe e^, corporali modo in yno loco tantum fwjÃe,videlicet,in ytero matrix corporaliter, tir non extra yterum ante natiuitatem :po^^ natiuitatem quot;^erb extra quot;Vteru eiuf tantnm,amp; noninyteroeiuicorporaliter fuijjètitain cruce tir non ahbi ctim ibipenderet,corporaliter. Sedcum fecundum humani-tatem eidem maieÃatem omnisprtefentix tribuimm, femper addi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
mtts,Il^XTAJlt;^j4TI0UE'U DEXTET^Ã T)El, quodnihil carnale ÃgniÃcat,aut pro ratione huiut feculi ,fedccele.. Ãem tir Ãgt;iritualem modum,quem ratio non comprahendit ,fed fides in leerbo Dei acquiefiens.
Tandem ne quodde domina aduerfiarij mei dubium eÃfit, eum Cingliani dogmatts fautorem tir propugnatorem efifi,affirmât,Chri-Jhtm yt Tieum omnia replere, ac repleuiÃje,fecundum humanitatem quot;leero neq^ e/fi,neqj fuiÃfe '^rnquam quot;^biq^,
âEleq^ faluabit eum,quod'vel Concilium EpheÃnum, auttotum Thefîjr* fanClorum patrum ordinem allegat.'Patres emm cîim propofitum ha~ herent de naturM,earum^ Teritate difputare,certum e^, eos omnes tantîim de illo corporali modo locutos, quoad corpus in feipfo confide^^ ratur,id quodnos qno^ cum illi^ fatemur. Sedquodde modo maiefia-tis commuriicatte ne^auerint, hoc neq^ Cingliani Veteres, neq^ nouus Ctnglianus hie demonÃrare ynquam poterunt, nififorte ÃeÃionem ehriÃihominis addexteramT)sinegauerintpatres,amp;corporis Chri-Ãi yeram in euehariÃia prafentiam.
Si yero tir aduerfarius ynà cum patribus tir nobifium qtiolt;^ de illo primo tir corporali modo loquuntur, quidqutefo contra nos pu-gnantfqui idem dicimus,tir hacdoHrina de maieÃate hominis Chri-Ãi nihil aliud quam articules fideiÃnearnationis ,ftilitet,amp; fiÃio-
I nis
fiK ChriÃi ad dexttram quot;Dei ÃmÃictÃime expl'icanttJ^?
ThcG.xtf.
SinyeroltmÃiciterhocaf'Ãrmar aduerfariMÃicut facereyi-detur, qnQmodoJlahicprajentîacorporii jangttinM ChrtÃi in cæ-na,^uamipfe.miraculo fieri afÃrmatf fi enim fimpliciter 'verum eî^ibumanitatem neq^ejfineqfiuifie, neq^pofie efii inplurihiu locii) nullo miraculo diuerfium fieri potei^, 'Vtfit aut fiat 'Vnquam,
Sed nnllum ne miraculum yidetur aditerfiario, qnodfinitum amp;nbsp;infiniturniquorum alias nulla ef^proportio, in 'Vna perfiona quot;Vni-untur f quod j4uguflino tefie, miraculum omnium miraculoriim } rationi humanx incomprehenfiibile , quomodo, fiilicetfinita natura infinitafitcapax^'Vtcum ea'vnumhis»ijiiiigt;^i confiituat^nam extra Chrifium non efà Deui, in cuiw psrfiona hac 'Vniofia^a eri^gt; Ex quo quot;vel yno yidere licet, quam fihi non confiet aduerfiariuf mew , qui plane contradiEforia de eodem affirmare non 'Veretur.
Q^m yero nullam habe at, rations huiut maiefiatis aut prx-fientix, prxrogatiudhomoChrifiusprx reliquùsfian^id,in 98.Ãr eonclufionibus manifefiedocet, in quibus affirmât, Chriftum,fcilicee (um fianBis in diuinitate, qux cun^is rebue prxfens fit, amp;nbsp;nufiquam abfit,omnia nouiffie perjcrutari.
quot;Nium adeo egenuf efff homo Chrifm, yt ipfie omnia adhut di-fiat ex diuinitate, qux de fngults rebus ad ipfum referat, qux ei^ bxc dico non fiultitia fed impietas de diuinitate cogitare Æ fingunt enim hominem Chriftum in cÅlo federe, diuimtatem autem quxper omnia difiufafit,adChriÃum tanquam quot;Mer curium referre,qux pafi-fimgeruntur : atq^ hoc modo humanitas tanquam domina conflit ut a fitincÅîo,cuifamuleturdiuinïtas, eie nomine humanitatis omnia adminifiret. ludicet totu^ Chriflianu^ orbis ,fi hxc non /int Ctnglia-norum nbsp;huius Sophiflxfimnia de homine Chriflo, qui eius huma~^
nitatem hacmaieflatefigt;oliant,qua amp;nbsp;ipfa omnibtts rebusprxfins
(um Verbo omnia adminflrat, j^rbitror autem fludio hxc de fdn^ts edf miraculofa prxfintia urnii ChrtÃiin quot;Miffiainferuiffibuic difiutationd aduerfariumiâElilt.
enim
evlm ixe aâdidiffèt,nemo quot;»nquarnperÃtaderipotuiÃetjjocfcriptutk exjchula âPontiÃciorum prodijÃe. Hæe emm qux ipà iîc récitât^ fu)itpracipua CingliaKorum argumenua, ^uaJi largiatur illks,ntin-^uam 'Veramprxjentiam corporK Chrtfii in ctena. ajlèrere poterit.
Qwd autem de fanEîii afÃrmat, ejuomodo nmjerias nojîras in di-uinitate yideAnt, idyamÃimum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jeriptîtraÃteree omnino re-
pugnans.ÃhrahdneJciuitnos, amp;nbsp;IÃaelignornuir nosdnqmi EÃniAS^ TduT)otmneipaternoÃer,e!jâredemptornofier,i^c.
HacfolïwÃlij homingprxregatiua ejÃqua fuper omnes 'angelos amp;fanilos eminet^eiuorum eognitio eà menjurata, quifolus â j-^asmÃuitis autem el^Ãne menjuralibi diuinitate lomtnunicata,
Studio autem me, 'velneÃdo quo cautoÃlentio modum ilium exprimer e noluiÃe, quod calumniatur aduerÃarius j quo humanitas in ChriÃo cum diutnitate reim omniim prxÃensÃt,id admodum im-prolefacit.Fateor enim ingenue,me jÃum modumplane ignorareÃed Ãrmiter credereÃcripturis exÃreÃiim, neq^fiudio quiequam htc '\)el diÃimulare TPel tegere DoluiÃe.
Seddicat mihi aduerÃarius, eir explicet yt intelligere queam, quomodoDeusÃt yiiq^prxjens : aliquo modo Uli quoq^ explicare conaior,quomodo ChriÃmÃecundu humanitate etiaÃt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prxÃens.
7{eÃondet Ule, âDeum eÃentialiter 'vbiq^prxÃntem eÃÃe. Sedhoc non quterebam,qma noignoro T)eum eÃentia Dei '^üq^ amp;nbsp;in omnibus iÃedDe modo quxro, quomodo eÃÃntia 'DeiÃt quot;tbiq^yqux ejl aBuspu-riÃimus etÃmpliciÃtmus:e^7 egoillis explicabo quomodo homo etiam per huius aBuspurÃimi cdmunicationem quxÃr ÃeÃione ad dextra Dei;rgt;biq^praÃensÃt. Idcu nemo explicare queat,manet modus in T-explicaripotei^ quod creditur, ÃolaÃdes capit.
InpoÃremaparte diÃutationis hu« explicat,'vbi locorum Chrt-ÃusÃecundumprxÃntiam corporalem nunc contineatur. 'Pramittit autem dtÃtnUionem , qua corpus ChrÃi dupUciter conÃderatur, yno quidem modo yt 'viÃbile amp;nbsp;circumÃriptum, quo modo dicit eÃe in ccelts tanti(m,amp; à ieatts conÃici, ddltero y erom inuiÃbile amp;nbsp;in-
1 i wcum-ii
63.
^rctmf(nptum,qu4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodammoâo diet poJTit : idtm
taman numero jïecum âvijibdi amp;nbsp;circumjeripto.
lvlendiii.em,in(ju'uint,oportet ejje memorem,SHpra emm contenait ^idtm cor pits nonpoffè ftmultÃe circHmfcriptum,amp;inà rcumfcri-ftitm^'vifibde nbsp;nbsp;inuifibdedd nunc ipfe non modo conte dit^fed t an qua
Ãtndamentumexpficationts fequentis prteÃtpponit.Q^d autemibi addidit : in yno eodsmqj loco, aÃute fa^um e^,'vt habeut latebras, in quas fi recipiat. Etenim tir in loco quot;vbi 'vilibditer confpicitur,etia addexteram âDei fedet, nbsp;nbsp;quatenus addextra 'Dei fedet,non magis
ibif'vbiconlÃcitttr, quam alibi, 'vbiyifibiliter non conÃieitur, Sed quidyno in locofit,nunquam fuit quteftumihoc autem qute-Ãtum e^,an corpus Cbrijlt pofit fimul eodem tempore in yno loco circttmfcripium, amp;nbsp;in locis mulcts alijs incirtumferiptum ejfe? hoc inquamfuic qu{eftum,isr fupra ab aduerfario negatum( quando autem decorpore Cbrijli Icquimur, de tot a humanitate eins tntelli-gimus, qua anima amp;nbsp;corpore conÃat. ) 'Ebunccontrarium fuperiori fatetur.poffe fcilicet corptts ChriÃi Ãmul effe yifibile, inuiÃbi-le,circumfcriptum tirnö circumfcriptum,diue7fa fcilicetratione. Qua coneeÃione feipÃm iugulatÃuaq^ argumenta, qua fupra magno numero contra nos attulit,ipferefutat.
Et quoties à noÃris coneeÃum e^, Luthero amp;nbsp;âBrentio,Ãmaxime corpus ChriÃi eo modo in coelocontineretur, quo Cmgliani di-cunt(Ãcut in prima ccena localiter cum difeipulis Jitts difeubuit) tarnen nthdominus alio modo in ccena amp;nbsp;ybiq^ locorüeccleÃafua adef-Ãe poÃe affirmarunt!âideum nobis nunc largiatur aduerfarius, quis Ãiritum yertiginis in eo non agnofeat^
Voluit autem hoc a4iiguÃini teÃimonio confirmare,qui firiptum reliquif.Chrdlum Dominum ybiq^ prafentem eÃenedubites,tanqua Deum, lär in loco altquo cÅli propter y eri corporis modum.SedaÃute om:ttit,quodeoloco ^ugu/linus addidit. Cum enim ÃuguÃinus di-xiÃetÃc yenturus eif,dla angelica yoce teÃante , quemadmodum ixe y 'iÃts ef^ in ccelum,idei^,in eadem carnis formaamp;fubfantia^
fatprofeEio jmmortaHtateJe/tt, nlt;auram Mn aiÃülit:Ãlt;inim nddiit ^ugujïinuf:fecundum hancformam Mn patandw quot;Tphij^ dtffu-joi, Idfjuodnos etiam cam j^ugafitnafatemurito modo amp;nbsp;ea.formel corptu ChhÃi non tÃà diÃufum,qaa yiÃtm etrt in lalum, T)t hac forma tantum loquitur j^uguÃintu, nallo modo aatem denegat ei maieÃatemfdeqaanos loqaimWi idquodfequtntiayerbamanife^ Ãe docent ; Cauendum jinqait,ne ita diuinitattm aÃruamw lo^ minis,y t y er if at em corporis aufferamt^s, tdon eà aatem confiquentt yt qaodin âDeo ei^, itaÃt ybtq^ yt Deas : nam amp;nbsp;de nobis yeriÃi-maÃriptura dicit,quod in tUo yiuemits, mouemur famosjntt ta» men Ãcut tlle ybiq^Ãm»s,Sedaliter homo tlle in Deo, quoniam ali» ter Detts Ule in homme,proprio quodam amp;Ãngalari modo,
Hic aduerfarios tria diligenter aduertat.Trimum^quodAo» gtiÃinits dicit, de diuinitate hominis, non Dei:^ montt,in eo extol» lendo ne modum excedamiu, tÿ ita yeritatemnaturahumanane» gemits,Deinde duo yocabula notandaÃnt, (ita amp;yt) quibus non Ãmpliciternegat omnipraÃntiamhHmanitatis ChriÃitfedhoc tantum, qiiodnon «ödem modo amp;nbsp;per omnia pari rationtybiqÃt, Ãcut diuinitas.Tertio quod ingens dfcrimenfactatinterprxfentiam Dei in homine ChriÃo amp;nbsp;nobis: yt doceat, nonÃqui, cum DeasÃt in nobis,nos autem non propterea ybiq^ eÃ'e, idem de homine ChriÃo quoc^ dicipoÃetquia alio modo fit Ule homo inDeo,quam nos. Ideaq^con-tludit dâforma ilia yiftbili,co'^us ChriÃipro ratione tir natura^o-rioÃrum corporum tantiim ejje in calo, quod nos quoq^ dicimus, çÿ quandocunq^fefe conÃiciendumprabetjin yno tantiim loco apparere. Hoc tarnen cum 'MaieÃatis modo nonpugnat, ytÃmul to modo,quo ipfein Deo eiiÃ^,ciimDeo ybiq^Ãt,
Qwd de AuguÃino dixi, id depatriba^ eir concilijs omnibuf diHum yolumus.
Cateriim, quam craÃÃe de calo yna cum CingUanisphilofophetur aduerfarius, nemo fatis mirari potef^. Ham pro Empyreo , quod fcholaÃici conÃnxer unt,nobis obtrudit nefcio quod*Ma:hematicum,.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;tarnen
îro.
J, ö* urnen iorppreum eÅlum. Cw/iat,inquîtiinédiocrîter eruditti ciiâ* J, lutn illttd beacQriifn.dofniahum, locum ejje corporeum^eâ' peut cat eu corpora tiualitate apje^um, quamuus qualitatihiu tilts dcjlituaturf
J ' qu« locum phyÃ'tiim conÃttuunt atq^ naturalem. QMpropter yel in^ j uittts aduerjarutsfateatWynecefJum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in cÅlo locum efJ'ejnon qui-
,^dem phyjicura J?iinaturalem,fedmathematicum amp;nbsp;cÅlejieminijidi-,, tere maliitritÃeatos oes nufquam effè^qui non alibi quà m in cÅlo illo J contineantur. .
fafcinatus nbsp;nbsp;nbsp;noutts Cinglianu^ loci confîderationeyt
Gene. ip.
exiÃimet,nihil ejÃe aut conÃÃerepojje, quod non fit in loco.Hinc e^, ytfingatangelos in JiiprernaaliquaregionsaltiÃima^tanquamin regno Dei commorariyibi pfie DettsJ'edeat, amp;nbsp;amandet angelosfiu~ OS in hanc terram. ab illa regia remotifitma, ad expediendam yo-luntatèm fiuam. Et non intelligit crafius difiutatorÃe rebus alte-riiti fecuU ficripturam humano more loqui, Ãcutdtipfio Deo ficri-ptum ef^ : Clamor Sodomorumeir Comorrhaorum multiplicatus 3 amp;nbsp;peccatum eorum aggrauatum eiiÃ^ nimbs , deficendam eät yideboytrumclamorem, qui ad me peruenit ,opere comÃeuerint. HicadconÃrmandam aulam DeiinaltiÃimisfijahetilliÃreteÃi-tnoniii,ne quidem Deum ipjum in terris efiêyit qui y elit defiendere. .rdd hune errorem Ãabiliendum poterit etiam yti teÃimonio Chri-Ãiyphi inquit : .^ijeendo adpatrem meum, eir adpatrem yeÃrum, Deum meum eir Deum yeÃrum.^i in terris efi'et Deus,quidoptts efi-fit ^dillumafiendere^
Sedfacefiant ha nuga, quas fiecuti tandem in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;im-
pietatemincideremus,tum jeripturaloquaturde Deo,tanquamho-mine, eut aures,oculos,manus amp;nbsp;pedes affingttiquorum nihil in Deo el^jitaneqj defienfits ,neq^ afitenfits,neq^prop'e,neq^ remotum, fed omnia prxfientiÃima.
Sedquidfibi quafit y ult,quad dicit de mathematico ceelob'^athe-matici enim non aliud quam afieClabile eoelu nouerutie^ ^rÃoteles firipfit
Zf-
fcripÃta^uerfario in hoc. negotio multo mtelli^cntwr im lójrm/vJ't iity'ii[j,^uJh. fs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luf^nv. Et iterutn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;af«
tu cuTt'JiTrQ'^cvTi mi/«^ iâjji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aiirtf »Jâ tf/ titma raxHTTifvxtfr,
}roi(t(i}-iif«fxti(i, cv/t tsifi tùJ'îi/amp;Vifât/jii'ec ÃitixÃiKnTU(i vjitf txji »löTiirü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifûfà [l «M« itiieiM.i)!uTK ^»Si wx^i'stii t^tvlec usii
tÃii mTKixiWiTiip diffrtTiU rifi à nxtrm aiui/«. âPattt) inquit .Arijloteles, net!^ locum extra cÅlum ejje^necf^ yacuum netj^itemput. Et iteru repetent dicit: Tatet ergo necp locum extra ccelum cjjt ne^^ quot;vacuum neij^ tem-put.Qwcirca neq^ aptafitnt ea, ^ua Ãlicfunt,in loco e^e^nep tempits ipfa fenefcere facit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;vlliuf eorum elf yîla mutatio,quafitper
eximia pofîtafunt latione Jed nullis alterationihus, nullts paÃioni-ittsprorfits fubieSla,optimum in tota eeternitate yitam amp;nbsp;Ãifficien-tiÃimam quot;viuuntiamp;c.
.Ãduerfariits dicit, fe intrépideprofteri ,fan^os pro liierrima quot;Voluntate moueri in cÅlo. j4ri/loteles ne tjuidem mutationem illis tribuit,tantum abei^ yt motum concédât, in cÅlo extra affeiitbiles cÅlos, in ^uo nullum trit tempus neq^ locus,yt fieri queat motus.
Sednon human a authoritate eum erroris conuincamus ,cum no-lis fuffcientiÃimaptt fcripturÅfacreedoElrina: Quodoculusnonyi-dit,auris non atidiuit in cor hominis non delcendit. Etenim mens nojlra quamdiu hanc yitam yiuit,nihil pote^ in[elligâ¬re,Ãne phan-tafa,phantafmata autem fiint ah ià relus alfirahia t^Jecreta,quÅ fenfilus noÃris expoÃta (unt : Cum auum cÅlum de quofcriptura lo-quitur, inÃnÃis nofiros non incurrat, ideaq^ etiam al eo nullum in mente efÃciphantafina.queat,per confequens etiam intelliginonpo-igitur dicemus atit dicerepo/Jumtis ,quam aduerfarium nofirum, amp;nbsp;qiiotquot cum illopaciunt,halâ¬rephantaflicum cÅlum, quodmteUigi neq^ queat ,Ãcut nunc diFfum eî^,nec credi, cuius nullum in fcriptura extet telUmoniiiml' quot;De quo did nonpote^, quam ridicula fcripferint '^lonachi : dn cÅlo inquiunt Empyreo Ãnt loca corporalia pro Jandlis ddlin^a . Idam Chriftus cat er os txcellit tarn angelos quam homines amp;nbsp;loco eis' dtgnitate , p^di^
Æi^fum credïmui IxAtain 'virginem fuper tiUos omnes : deinJe caien ordinantur fecundum dignitatem tpÃrum, Huitu autent GIl^AT10facilepotéii^ baleri,fiquit imaginetur autt in aere, amp;pifces in aqua:Sic in Empyreo intelligendajùnt collocari corpora, quia corpttt illud multum habet de altitudtne fcut alij cceli: Vnde non debet quit imaginari, quod ibifint beati yt in flario^nec tarnen intelligendum eif^ ,quod^nu^fit direbl'e fitptr caput alteritps : fedfieffet mons rotundtn amp;nbsp;aliquis ejfit in culmine, amp;nbsp;aliqui (ir~ cumcircafic potaliquis imaginari, qui nefcit melitu di^ofitio^ nem fanB:orum in ceelo Empyreo amp;nbsp;Chrifli, ty-c. Qwd qutgfo aliud Junt ba ocioforum monachorum ^eculationes,quam,'^«rrKfiii)ira.,qui-bu4 pueri ludune ? Ea nobù fanilifiimi monachi loco beatitudinis proponunt,de quofcriptura ioniionatur,quodocuIm non yidit, auris non audiuitttS- in cor hommis non defcendit, Sed,inquit,nifitale cce-lum credatur outfingatur,dicendum trit, beatosnufquamforepol^ bant 'vitam. Sedbtws tu,T:bi ne quot;Deus nihil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;, quodin âDeo
»t dicetttr e/fe, aut quot;ft Dewfit cum Ulis, quafuo com^ plexu continet,nectfie eiif yt in loco fintf
Hac inrebusfidei noflra fitmma ei^,tyfuitpeflis femper maxima , quod qua Dew yfoluit crtdi, humana ratio femper conatafit modulo mentis tir intelligentia fitaincludere ,fiqua ratione, quod credendum ei^,poÃtt etiam intelligere,
i,Cor.ij.
Abijciamw ergohac Cinglianorum amp;nbsp;Sopbiflarumfomnia de rebwfiiritualtbw amp;nbsp;ceeleflibw. Corpora nofiraforeÃiritualia te-Jlatur Apoflolw, quo ipfo ea loco, amp;nbsp;tempore eximit, qua corporis pby fid fitnt accidentia: tir in ccelum reponit, quod Deo ipfo eiuf-que fruitione definitur, intra nos, non extranos,ficut fcriptum eii^: Dew erit omnia in omnibw. Hac credendafunt täquot; certiÃima, non ph antaflic a ill a nefciode quibw diftinilisamp;feparatisfedibw bta-torum,quas phantaflici confinxerunt.
Ex his, -yit opinor, intelligent omnes, quam ineptl ey itnpte ad-uerfariw cum fuis comphcibw corpw Chriflifiueytre^iwloquar Cbriflw
73.
Chriflui fecundum humanitattm collocet in cteïo fhant^ico . thematKO,quodnuÃjuam phantaÃnata tä^ intelltgibiltahtt» mante mentti extra hominem nihtl plane fint: necyllum firipturte habet tefiimonium nifi ^od illi Jùis phanttfinatibus depratta^ runt,amp; violenter detorjerunt in alienum JenJùm,
7gt;dunc de altera confideratione corporù Chrifii ^ideamui tjuo^t in (jua explicanda adeb breuis ei^ aduerfiari»^, yt fibi idyna con-tltfione expedtendum exiflimarit. Ext at alibi apud f^t^ilianum: Argumenta,ad qute refionderene^ueasjifu fioluenda effè,ldinà ta» tui aduerfariw^eum rifit coniunxit reieUtonem, amp;nbsp;pMat fit/ficertf fidicat : me multa horrenda amp;â blafihema in fiacramenttim euchari» fiieeeuomuijfi. Sedqutefiuntillaî'tur nondemonfiratf 'velfialtem yno tierhot
Quemadmodum autem iddemonflrarenon poteii^iijuodadco--mendationemaugufiifiimthuitts fiacramenti fiumma cumreuerentia à me omnia di£îa j:nt, tir firmfiimù ficriptura tefiimonijs ratio-nibta munira.ita fute caujte dfifidens, in arenam mecum dejeendert non el^ aufits. Cùm non ignoret portent a difiutationum fiholt^li-corttm: net fuummiraculum defendere queat ,plujlt;]uam crafjtts Ca-pernaitatqui^ ytopinor, ex fententia fiiorum ficholajlicorum affirmât , Chrifii corpw in coena ejfe fecundum omnes fitat dtmenfio-nes corporeattyt quemadmodum anima fit in toto corpore,tir quali-bet parte eiuf tota,ita er corput Chrifii fecundum Jùat dimenfionet in ommbtts partibui cÅnte,^ in qualibet parte eorum corporaliter, enim fidei ei^ prtefentia corporif Chrifiiinccena,queedicitur nistÿ,ideil^,quodcredendum eCCÃdeoq^nunquam poteii^^ fierinobit in hac yita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc efi^,quod intelligi poÃit : fid foli T)eo elC.
Pf qui eiuf modum amp;nbsp;rationem intelligit:nobif autem dum hanc yi-tam yiuimufiel^ amp;nbsp;erit wwifz, idf/Ã, resqux credatur, nullo autem fenlittirintelligentia percipiatur,amp;fi quid explicationis afferme poffumtts, id ynicum ex mirabili adeoq^ miraculofa ynione perfi-â¢tali fibj Dd fÿ- hominif petendum efj^.
Him
74*
Tom J Gen J get nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hine re^e LtttJ)erM,fan^x amp;pia memoritsfmptum reliquif,
fol.jgs.fa.i. Anno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^dmirationtinÃgni.Oinquit,^uà mpanel funtetiainterdo^tif-
1556. impteflo. nbsp;nbsp;Ãmos,qui de hoc articulo tamprofunda: cogitationes hahuerint, ant
3 3 quot;y/nqua crediderint,quia re: eÃÃipra modurn incöprxhenÃbilt: : quod 3 3 Dew homOii^ homo DewÃt. Sedin medio eÃÃriptura facra,amp;Ãdes 33 habet proyeritatecertiÃtma.QuodÃ-verumeÃ,inquit Lutherw,e~ 3 3 uertimw certe hoc ipfo, optimum fundamentufanaiicoruÃirituiim, agt; 'videlicet,quodnonpugnent hac duo, fedcum jeriptura, e:jÃdenoÃra 33 conÃentiant'.CorpwChriÃiÃmulinceeloelÃe,amp;in euchariÃia.Et fo-33 Ude fundata edÃ^ hacÃententia,in primo jyrnboli aeÃdei noÃra ar-3 3 tilo:Credo in Deum,patrem omnipotentem,ereatorem cÅli amp;nbsp;terr«^ 3 3 Jdic inquam articulw,ait Lutherw,défendit amp;nbsp;conÃruat nobü in-33 telligentiamccenlt;cDominiclt;e,Ãcut Ãpra auditumei^,amp;e. Et qua 3 3 ibi Ãquuntur.
Cum LMthero igitur,pia memoria, me hac in parte facert non gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inÃeior. Td^ec me offèndit,quod aduerfariw eiw doflrina lacuna: ap
pellat dMihienim 'VereÃnt^Mtw/ide^f^,limpidiÃimaaqua pro-tnand:ex 'viuofonteferipturafatris,quai nobU myÃeriiiincarnatio-nisfilij Dei,eiy omrùà , ea,qua hoc cofequuntur,adnorma eir regulam l^erbi Dei,eSrÃdei noÃri explicatdMihiqj pltn probantur ha lacuna Lutheri,qua alioru,qua:ÃbijpÃ: fuderunt,eiÃerna,non 'Valente: co-tinere aquamJntelligo aute omne:, qui nobà multa concionantur de phyÃcalocatione corporis ChriÃi in cceloiciim in gloriÃcatis cor-poribw nulla Ãt,qux teÃe ^poÃolo,erunt nonphyÃca,fedÃiritualia torpora,(taceoqua;Ãpra de maieÃate corporis ChriÃi diximw.) Ite ^ua cociondtur de locis diÃiniiis, tif deabulationibw fan^ru in cte-lo,qua omnia intrépide dico eÃe iilt;»J«aiMji,id eÃ,nugas,et in rei âVeri-tate nihil aliud, quamâVanas amp;nbsp;odofa: cogitationes humana: cj» Ãultas de rebw alteriw ficuli, quocunq^ authore profeila Ãnt,
Quodautem aduerfariw negat cumÃis complicibw, ex fub-Ãantiapanis nbsp;'vini fabricari fecundum ipÃrum opinionem, cor-
pui Chr 'Ãi, fed tantiim (ontineri fub Ãetdebus panis dr â¢vini, quee
hxc quxÃ) itn^udent'ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l\lum '\gt;ero ipfe negat transfiiflan-
tiationemin Concilio LMeranenji confirmât am? cwus yerba Junt, l^erumChrfli torpta amp;fiinguis in facramento altarKfùbf^ectebM ^bÃ^^bätfoVcln fanii amp;nbsp;y ini yeraciter continet ur, tranfubfiantiatit pane in corptts concilio, Latera-^yinoinfanguine poteÃate diuina. fixcjiint Lateranenfs concilij yerba,quibtts docent, in Eucharifiamanere (feciespani6 nbsp;nbsp;y ini,
boc ef^ accidentia : fed exfabflantia pantsfierifubfiantiam corporis Chrifii, zsr exficbjlantia y ini fieriJubflantiamfanguinis Chrifii.
Hoc impium tranfitbfiantiationisfigmentum facit,y t aduerfa-ritts exifiimet, non opugt;s effi diiffutatione de maiefiate humanitatis Chrfit, adafierendam prafintiam corporis amp;/anguinis eius in cce-na,manere enim corpus Chrifii in ccelo, quod exfubflantia Z). yir-ginis âMari« defumptum ei^: corpus fatramentale Chrifii,ex no-uajubfiantiafanis,fiilictt, tir yini confici.
Hancimpietateneyerboquidem attingere aufusfuit,cumin-telUgeret,quam malam caufam defendendam effet/ufcepturus.
Interim ytfucum faciat rudioribus, dicit, nefcio quo miraculo, corpus Chrifii idem numero fimulin ccelo amp;nbsp;in Eucharifiia ejfe, ibi yifibile,hicinuifibile. Hosyerodum hocpofieriits dicimusexfen-tentia aduerfiarij amp;nbsp;tlamoribus eius,cum fcripturafacra ,toncilijs 9mrabus,eir totofanilorum patrum thoro dicimurpugnare.Qm certe alius in hoc homine eJfe non potei^ quam yertiginisjfiritus, de quo leiloremnunc aliquoties monui,
Eadem rations fabtum effe arbitrer, quod Glojfam à me commémorât am nonattigerit, qua loquitur de ipforum Chrifio, quifia-tim iterumauolet,netadhoram cum fuisfdelibits mane at. Interim tame ne nihil dicat,offert qutedam, eumfcilicet tantiff er corpore fito preefintemmanerefionec^ecies facramentales confumantur.
Qmd hie audiuimus queefi) ? Chrifiiani ad menfam Domini accedunt,e!f Eucharifiiam fumunt,yt Chrifium habeant infema-nenttm: {^mmenducat carnem meam amp;nbsp;bibit fanguinem meum
2 mantbit
tnane^it tn nif,amp; ego in illo,inquit ChriÃui. ÃduerfariM autem /t» cit^eumtantiÃer permanere in homine, doneeÃecies confumantur, boe eï^, breuiÃimo tempore : deinde tterum auolare tlsr recipi in (celum, '^nde y ene rat. HÃc cert'e ex fententia aduerfarij plurimiii dolendum ef^,amp;deplorandum, corpua ChrijU in rujlicit non manere Ãtmptum,äim tor diehuf tä- feptimanis dicutur contineri infacrario, aut^yt quot;Vocant, in monÃrantta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h«ec impietasÃt amp;nbsp;ludibrium
fathanx omnes pij diligenter fecumperpendant,ynde de opinion« huitta diÃutatoris, omntum^^ pontiÃeiorum re^iua iudicare po-terunt.
Sciant autem pontificij omnes, nos talem CbriÃum non agno Ãcere in euchariÃia,aut corpM eius, tjuod tn Ãtmentibtit non maneat Ãgt;eciebus confumptis : ciirn earn ob caufam Ãdeles ad hancmenÃam accédant, '^t hdbeant fecum in omnibus yicaJuee aSlioniius, in fe-ipjisjnejuamÃhrijhtm manentem,lt;iui ipforum fidem in rebus aduer-fis fubinde magis magisj^ confirmet prxfiens, amp;nbsp;charitatem erga proximum accendat qua amp;nbsp;errata altjs condonemus, cir pro 'virili noÃra quoA magna animi alacritate eos iuuemus. Sedhiecdeimpia amp;nbsp;abfitrda opinione aduerfarij noÃri breuiter diSla fitfficianr.
Spero autem, non modo perfonam meam à fuÃieione htsre-fii^a^quas mthiimputat aduerfarius,fatis purgatam ,fedetiam do-Strinam de maieÃate hominis ChriÃi, contra eius talumnias amp;nbsp;fo-phifinataomni ex parte Ãfficienter explicatam, confirmatam amp;nbsp;tnunitam. Ex qua breui commémoration« leSior intelUgerepotuit, quomodo ynio duarum naturarum diuina amp;nbsp;humante faSla fit in hjpoÃafifiltj.Deinde etiam,quomodo potentia,fapientiaamp; ^irtuSf genita amp;nbsp;injînitaproprietateperfinalijà potentia,fapientia amp;nbsp;'vir-tute patris diÃinilafit,cuuts fapientia, potentia tiroir tus ei^ in-gemta.Et quomodo filius Dei,qui in ynitatem perfomenaturam hu-tnanamafiùmpferttyyidelicetynonft per aÃiÃentiam autfdcieta-temeiadeffet, ficut Elite tir alijs prophetis afuit ifed quot;^pnum fint â¢iâ5lt;^^»ÿiquQdfiliuiDtifmaieJlattm fuam omnem inhunchomi-
nenti
ncm (fftidtru '.non yt plane idem cum fiUo T)eiefficerettirl)omo per omnia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Deo,fed permanentten naturis ,earumj^ propriet a-
tibui^\ii-©-Jine menfura dona fua conferretfiUo hominü,eum^^ orna^ ' ret, omnipotentia in cÅln rir in terris data,lt;iua ipfe amp;nbsp;fecun^m hu» manitatem rebm cum Ur9 omnibtts adejfet, non ^uidem eodem modo ^uot^iramp;,^ubd plenitudints Dei bomini communicatee alia fitratio^ ab ea,ejua Dews ipje eï^,Jeda;qualitas cum Deo, non identitas,fi-^nifeatione yocabuli ad ynum,non fimplititer aut
Q^a ratione etiam non dicitur in ceelo tanquam in loco, fed ad dexteramDei,qua nullm locmei^,quamfcripturadtcitejinfi-nitamDei potentiam,adeoq^Deum ipftm.
Qm Deus etiam eleilis omnibus ceelum erit,^!!^ beatitudinis lo» eus, non planities aliqua extimi ceeli, 'ne falso quidam opinantur^ yndeetiamyera prxfentiacorporis eir fanguinis Chrijliineuchare fiia ajjeritur,non corporalis illa,qua in omnia loca iuxta dimenfones corpus ChriÃi extendatur, fed qua ad dexteramDei fedet, iuxta eius rationem adejfe fmul in ceelo amp;nbsp;in exna , articuli fidei nos docent,.
Satis etiam dixife nos exiflimo de aduerfarij inflfflnente dt^ finitions,qua bypoflaticam ynionem definiuit,eflre ynionem fubfiflen~ tialem l^erbi cum carnetqueeignotum perignotum explicat, eam^ omnibus creaturis conuenire, luce meridiana clarius demonflraui» mtes. Simul etiam quantum bumanitati Cbrifli deroget , amp;â quam portentofa de calo amp;nbsp;preefentia corporis Cbrifli in: eucHar 'flia diceat.
Judicium de tota controuerfia ecclefia Cbrifli,'verte amp;nbsp;catbolf ca,omnibus eius membris ,fpiritu dijuaieationis praditis, commit^ to,âvt fecundum fcripturam facram ,-quee''Vnica eii^ 'Veritatts régula, amp;nbsp;fidei noflra analogiam, deshoc toto negocio iudicent. feintât fola'veritas ,tir omnis bumana cedat autboritas.^pudmesn bac controuerfia bene^icid Dei ntbil ffà perplexum, nihil longius
a: 3
7S.-
petitum y nihil noui à me allatum, Sed ifuod in noÃris eccleÃjs ha-Ãenw à morte Lutheri magno cum confenfu, traditum eïi^, id ego, hreuibus conclufionihui repetere'volui, Explicationemyheriortm (adquam etiam me,Ãpuidpaulo obfcuritts à medium eÃetfiÃero) ChriÃiano le^ori ex Tgt;. Luthero , amp;nbsp;T), âBrentio^petere licebit f quorum me diÃipulum profiteor,
TiA®*.
FolioSy.linea p.ficlcgcndura. Hæcfoliuîfilij hominit,qui(o!iM ptastogatiuaeft, amp;c. tranl'ponendo eft erratum.