Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
TheoiogiÃ
âOctavo n«. 433.
C ONC IL I A T ÃO
SCR ïPTVRAE DÃVINAE ET PA«
trum Crtbodoxor«)âj,extrem4 editio um reuifa zx âlt;t,j?i q«4 eft cernere,quidfacrofdnHa utriufq; inÃru^ menti Biblia cunt Bcclefiit doflon/»i Cqnoj «ccftzîQdo ârin4,qwd eut» Can^nutfacroru Ãoncilioru, Pontifia cum^Rom.conllitutionicM,c^ qtudeum omnibin de reChriftianaj^edatioriifideilli^lortjs conuctiiem co «tuneuequidt^uarianshabeat gt;nbsp;Q««fcireno dicoquâ utile,fed quit» neceÃariu]nÃt,uolenti »o» toto
cÅlo cïTure in b4C conptfiÃ. opinionunt turba,neminem niÃparumfana mentis opinor»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Utet.
Barpiholomaeo Vuefv^meto
aiitore.
P4trum et ÃiÃoncorum nomina,quibui uÃÃimtif, amp;
quo 4nno,et quifciK Imperutoritt« uixerint adiecitjfUt^:^ Item C4t4logi« ConcüioYu,ac Pontificu^^-P?' Rom.ueterum,èquorummoftu/ mentis colleoimus banc Con^ fe! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
ciliationem.
Index pr(Ctere4 duplex,Alter tn/tgnwm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Alter opcii fequentis.
4lt;»lt;»
VIGILANTIA, DOCTRINA ÃT VU U probitttte EÃingenps ecckpiC 'concionutori inpgni» kcobo Ottero imicofua cb4rij?.Blt;trptbolom«eiw
VucftbemerHS Pbor?:enpSjPlt;icfin à domino lep Cbrijto optât.
NVnqMÃmfittis poffum ddmirmcbdrij^tmt Ot/
tere, uejlrdm dtMtni «erbt coiic»on4torHm in« dwjbriam, qui fdcrdrmn liter4r«m Citwpm in cum loc ü pitiKis (inms produxijliî jHt uixutlo Mnqiùm temporc à pluribuî «etus CT nowMmTejldmentum uerptumpt, idq;'temporeboc iu longé pe)?imo ut nouij^imo, uducr prijs omnibus condtibus repugndntifcus, priepoHenti« busfj; pimmts uiribus opibus. Adeô ut multi boni lt;tq; prudentes uirijlultipmumputdrint ucl tentdre, nec mirum;ndmnifiDominusmiriibilitcrmelioridd-â Jùi^ct pdrti, prorfus crdtiinpoj?ibile.lJlorum,Ht fcw, per quos Deus bxc mirubilidoperdtus: quidttm uit« bu itts wuneribus dejùncli, Cbrifto,cui miltt£tu£r«nt,uiuut cr cÅlejbis regiii jruuntur bojjjitio; fuperftites quiduin non cejpnt curfumfuum currcregt;drm(tti ijfdem cogiM tionibus, cor in cÅlo,ubi merces eorît ejl migna nimis bdbéteSiCt in certà jùturoru,qiü diuinitus didicerlt;it,ex peddtione intentiin pr^elio/ortesjperfeuerunt. QuoriS; in numero cum te ejp mtbi pcrfuufum )it,uolui tUiC bu*.
P. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 * munititt» â
EPIST. NVIICVPATORIA-ârndnitätihcc melt qudlecult;]^opufculuin (}edicdre,quod anteannos aliquot per ocium collegi,(lumpero)ttnege nuifiriptoru,ceu/èduladpi5uoliîabd.Effi(eriintMtc ut leJerem h£ cdufie,potiÃimu lit hoc auÃiicio mea it^ noua ofpcind typographyca iniciarer. Deinde quod id di in hoc argumctigenerelibeUu queiidä nS tn utile Ker manni Kodtj ita fcriptum, ut htc metn uideatur nSfine quodaÃiigulariledloru oper£ preeio adtungi.PoÃr^ mo quod crcdd,iiineie doiniiti no aliquo paiiaadntcue reindniK,piîtnoejJe,etfîufquamalibihiceJJi eri'aTTKp. Spero enim nonihil friidhu ad dimnet Pkilo^ fophi£ peruenturüÃudiofos pluribus prttdiciire hoc quicquid efl parudecet, neq; enim idud apud Ko* merit Menelai efl infeitii ov nbsp;nbsp;KccAop vTrifJiup w
âjfifxaäl. Certe hoc duflmpolliceri,hâc mea lucubrati unculd quail tuuis no ofletationi parata magn£ utilititti flitwä^huic feculo in quo ab omnibi» partiit fliHoni* htK,Chrifltis,dpofloli,euangcliuiailatur magis quant muitur.Hinc fit ut in collatione temporu dubitentuidit tillit unquä fierit peius,in quo alius alium damndt,dlif fi pf^ofirunt, no ob credtore,fed infirmas tiefcio quds creaturas, Propterea cernimus ingmttfuo pericu lo laborare Kcclefiâ,du quidâ uel glorùeambilione,uel ^HdritMcalcareimpulfi mordicus fiuKd^ndufit: qui* difi»
EPIST. NVNCVP ATORIA.
cxeraplis dwijlirfnim projtjjioncw iftjà mdîit-Ejl qui inuediMis /loiwctcbrftMr impotentiuî lSlelt;ji cîcjwnt qui pcrtin-'cti« dpologtjs {e dejr/jdKiit : pq; mututs Midneriti« dpMct imperium pkbenî,dpttd principes,mdgfjdpietdtvs iddurd,religion«^; contemp tWjConpciunt.Perditur borum importunitate infli» tu mundi omni« ccclejîajlicd dMtoritlt;t5, omnis religio» nis honor omnis bumanitaSjdmmorttm^ ajpdio.Fit^; paucorum «itio, ut ergst deum er ergdbomines cbari* tas in alijs non accenddtur,in aïijs repigefcat. Quare iugi orationefupplicandus deus omnibus nobis ejl, ut bic amb;tionis,contentionis^cr 4uariti£Ãgt;iritiÃirtmi» ferisbominibus extinguatur,agnofcant^;feeÃe bomt» ner.Etutredeat in corda mutua cbaritatis ajpdio. Qttodnip^at,qKi5nonuidet quam intraóiabiles pnt pturi omni» qui fe Cbrijlianos uocantmoresfReligio/ ne enim contcmpta,bomo in o^c i o nuUa im»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perij ratione,nullis artibus,nullis lin=
gult;e uiribuscontineï'ipoteJt.Sed quid bac ad te,cut diuinarà et bumanaru rcrum omnia
funt cognitiÃima-Va»
. Ie igitur.
a » P ATRVM
PATRVM AC HTSTORICORVMâ nomind lt;^uitw uà Ãtmui,câ ^uo dnno er putbus Imp.uixeri/it.
Polycdrpuf Johdnis dpofloli diÃcipului, Smyritdttt epiÃopitt db Higinopdpdprimocredtut.Cld^ ruitfub Antonio Pio imper dnte.
igndtiiu cccleÃd; Antiocheine tertiiif pofl icdtiim Petrum cpiÃopuf.PdÃui eà Romiefub Trdidno Iinpe* rdtore. Anno Domini. C XI.
Ircnfi« LugdunenÃs in GdUid poà Potini martyrii triumphum epiÃopus^Polycarpi martyrif duditor-CU ruit fub Mdreo Antonio, er PdpdEleutkerio. Anno DominiCLli.^iC'V.
Clemens eccleÃd; Alexdndrina prdÃiyter. Cldrtiit Coinmodi er Seueri principumtemporibui. Anno do» mini. CL XX.
TertuUidnus preÃjyter,pdh-id CdrthdginenÃs Affni ednieprouinciitfpdtre Centurione uiro proconfuldri Floruit Seueri temporibiii.Anno donini C C-
Origenes ([ui er Addmdiitiiu er prieÃyter, ndtio» fie Akxdndrinuf.Sub Vdleridiio er Gdlieno principi» ttu.Anno domini.C C LXlAndiäionenond. AetdM fud! dano LXX.
CypridnuseccleÃitCdrdidginenÃs in Aphricdepip eoptu
NOMINA. â
tpifcopiW.Pdjfi« eftfub Vdlerictno.Anno domùii.C
X L1 X.Ittdtfliofje X U. V111 CdlenJ.oaobris.
ïirwtiint« Ldfldntii« Arziobij rbrtori« quonddW lt;ulitor dtlt;j; difcipttliw.Cliiruitftt!) Conjldnttno princt pe5{i«dmicij?iintK|wit.A(iiioCCCXX. , E«feWi«ecc(eji(e CieprienfMPdleJliniC cptfcopws, eognomento Pdmpbilt ; floruit litb Conftdntino U«p.
M4gno,cr Coitftdnti. Anno iomini. C C CXX.
Atbdnxpi« Al«lt;tndrifi(C urbU XIX ⢠«pifcopiM muit Aï perfecMtiones fub ArridnU fujlinuit.Moritur tc* poreVftkntidni et Valentis imperdtoru.Anno domini CCCLXXIX.
HiUriià Pifletuicnfi« A^uitdJiidà epi/copt« jntdt.« «tb Arridnisfujlinuit iniMriAS.Aloritur fub Vdlentimd^ nolmperdtore. Anno dozniiii- C C C L XXÃ. indiHi« ©iieXHN,
DdtndfiM Pdpd ndtione Hi]^drttM,fedit poà Lite riuin w cdtbedrd Petri annis decem zy oêlo .Cla^ ruit fub Vdlcntiiiidno et V4ente. Anno doniinûC C C LXX.
Baplii« Cuefarienfis Cappodocide epifcopiM.PloruU pb Valentiniano amp;'Vdtnie .Anno doTOini,C C C V XXXr
lt;14 Gregori««
PA TRV M ORTHO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d
Gregoriui ex ntondcho epifcoptu Naziiinztntit Cbruitfub Valentiniano e:y Theodofio â . Aniio domi^ niCCCXC
â JÃchiiis fir.eÃ)yter nbsp;nbsp;nbsp;moiidchui, bedti Gregor'^
Hdzidttzen: epifcopi quondam auditor amp;nbsp;dijcipuluf, ' cy'c.claruitfub Arcadia Honorio principibut,^ noCCCC.
Eutropiuimondchuic:j'pr£Ãgt;yter.ClaruitfubVd/ kiitiniano er Valente principibui.Anno Domini C CC quot;
DXX-Suntetiamquiferibanteum Augufiini lüijà diCcipulum , çr EloruiÃe anno Domini CCCCamp;'' XXX.
AmbroÃiiiepifcopuiMediollt;ütenfls,pdtriaâR.oini * niti.Claruitfub TheodoÃo Impcratore clemenüÃimot Anno domini CCCLXXX.
Kieronymut prtcÃyter mondchtK, pdlre nitM EuÃebio ex oppido Stridonif.Moritur Ãub Honorio cf TheodoÃo principibut.Anno domini CCCCXXil Indiilione qutnta, ultima die menÃsÃeptembrii. Aetafâ tisÃu£ anno nonageÃmo nono,Ãepultui apud Beth^ leem.
AuguflimK epiÃcopuf HipponenÃs,ndtioneCdr* thdgineÃ} in Aphricd. Moritur in ciuitateHipponenà cunt
N O M 1 N A.
cutn obp dcretMr à V Vdncldlis. Anno Dowini C C C C XXX. indtfltone X11 l.lt;eUti5 fuxLXlCV l,pcer dotij uerô X L.SecnndMm MdritWBin Scotum, quinto C^lenJ. SeptemhriSjobftdionU «rbis menfe tertio.
Pitwltniw prejlâjter, difcipnltw S. Auguflini poÃed epifcopiK NoU C4mp(üitie.CUrHit fub Honorio et V4 leutiniitrto principibU'S. Anno domini C C C C XX.
lodnnes cbryfo/loini« epifcoptM Conjîuntinopolt tdniMùn exilioPonti mortui« 6.C(ilend.PebrMlt;trij.Ans= no domini CCCCXl.lndidione ïX.Arcblt;tio ZT Honorîo Imperdntibi«.
loiinnes Cdj?i(inult;,ndtiorteScyt(tbe4ti Cbrjfojlomi Cojldntinopolitdniepifcopi difcipuluî.cUruit fub Tbe odojîoer Vdkntinidnoregnuntibi«. Anno domini. CCCGXXXV.
Orofti« prejbyter,ndtioneHiJ^dnult;,b£lt;tti Augufti» ni quondum duditor. Cldruit uitd er doârind illu/iri« cum fdnflo Augujlino. ^nno Domini C C C C XX Sub Tbeodojîo zj- Honorio principibi«.
OrilliKepifcopiM Alexdndrini«, natione Grlt;ect«, mont« Cdrmeli.cldr«it in CocilioEfbej^ino præjidenî fub Tbeodopo minore imperdtore. Anno domini C C CCXXlI.lndidioneij.
Zoxomi«ni« ndtione Grlt;ect«,feculdriumliterdruirt (t ÿ cuâ.tor
P A TRV M ORTHO.
eultor e^cgitif.Floruit fub Theodo/io iuniore Jmptri torr. Anno Domini.C C C C X X X.
Sacrâtes quidam natione Grlt;ecuf,uir eloquent,fcri pÃt à tempore ConÃantini magni i mp.ufq; ad itnperiti Theodopf iunioris uolumen.
âZozimiK Papa,natione Gra:cui,Pedit in PontiÃca tupofl fanâunt Jnnocentiu anno unoMoritur fub Ho tjorio ej Theodopo Jmperatoribus.Anno Domini.CC CCXXI X.ïndi(lione.i.Calend.7ïanuariaf.
Leo papa primus,natione TufcuSjpofi Sixtum terlt; tium [edit in cathedra Petri annos uiginti unum- Mort turtandem,fubLeoneauguflo . Anno Domini CCC CLXLlndióHoneX I IIl.4.Calend. luli/.
Procter epifcopusReginenps poà Fauentium naJ tione Aquitanicus. Claruit temporibus Leonis imperi* torisMagni.Amiodomini.CC CCLX.
GelapusPapa primus,natione Apr,pditpofl Feli* ceininpontificatu annis quatuor. Moritur imper ante AnaÃapo auguÃo.Anno domini. CCCCXCVI.
F«Igc/!fwj epifcopus Ru/penpsin Apica. Claruit temporibus Trafemundi régis 'VVandalorum,citholi* cos ecclepas perpquentis fub AnaÃapo imperOtore.An HO domini.D.
' SyiimacbusPapa,ifaiione Sardus,Pontipcatumad eptut
V N O M î N R.
pojl Rnttftiiftum,fedit dnnis ^uindecittt,meiifjbuf fex.Moriturfub AndÃafio iinper^tore. Rnno Conu'ni D X v.indiâiont S.14 Cdkiid.AHgw/^i.
Hormifdit Prtplt;lt;,ndtioiie Cdwp^nMj, po^l cbwnt pontificem pr(eÃlt;it ecclefiic dnnis notiem lAori» t«r fuh Juflino Ãniore AuguÃ. Anno Dojwhh.D.X XI wdifliOMC X1111. V11 l.ldui AugnÃi.
CaÃiodorus inon^cbMSCT â(bbnn Ånobij rfpKd ttr lé îiauennatenftm.Claruit temporihusJuÃiiiiÃnioris «flt;j; ddimperijlK/lijn iuniorks penèfincm, tomos bdbci /tdti5 plufqukm x C V.Anno dcttiiiii.ü.L XXV.
Gregorius Pdpd prtiiiHJ ex mondcbo ordinisÃtniii ttnedi{li,pdtriiRomiinus,poà Peldgium pontifieeÃf^ dit ttnnis x 111.MenJîbwj V l.Moitur dutcinÃtb fc-tundo dnno Pbocà iinpfrdtoriî,^wi fuù Domini Ãxccit teÃmut lt;}uinttis.l!tdiâione ofldUd. 4.1du5 A\drtij.
ijî Jon« iKnior,fpifiopuî HiÃidlcnf« po/l LcdnJrtt ddrttitfnb HerdcIoRdimptrdtorcJiÃo ïlerddij.Afmo Jîti.D.CXX X.Umporiî 1« Sifebuti regii GoHbortt.
BeJd mortdcbui üquot; prejbjtcr monaÃerij Stinflo« «î Pétri cr P^idi t(pojlolorM,qwoJ cà in Anglia,ob re giont moieÃtdm «enerdliUs cognomentu dJfpti«* Moritur fub Leone Imperdtore. Anno JomùiiD C C X X XI Lin Jiviione X V. Ãetatis fu£. Anno L X X
PriJù
P A T R V H ORTHO.
VridieCaleni.'lunij yfubloinne Päpdfexto.
BerMrduf abbtü Cldreuallenfis, priniMordims Ct flegt;-t!ef!fif,:idtione Burgundia. Cldruit fub Conrddo imperdtore tertio.Anno domini.M^
Albertut mdgnia cpifcopus Rdti]jgt;ot}enf^, ordints pr£dicdtoruiN,natiûiic Theutonicuf, pdtrid Sueuui} ex Lduÿitgai orimdils,yiortutiiS fub Rodulpho împe rdiorc.Annodomità lA.à ÃL'X.'X.X.Andiélione S. Aetdtii fuie dnno oiiogeÃmo.
Thontdi de A^uvto,ordinK frdtruin prtedicdtorulit Alberti mdgniin conuentu Colonienà duditor cT di' fcipulufMortuui eÃfub Arnolpho Imperdtore.Anilo domini M.CCLXXHII. indiilio/ie 11.
Ottbo epifcopui FriÃngenÃs in Germdnid Bdudrilt;e cr ut ^uiddm fcribunt nepos Friderici imper dtoris pri mi.Floruit imperio udcdnte.Anno domini M.CCLX
Flicoldus de Lyrd,ndtione Anglicus ordinisÃdtru minorum. Floruit temporibus Ludouici imperdtoris ^uarti Cf todnnis pdpietticefmi fecundi.Anno domini AÃ.CCCXX,
Bonduenturd Pdt^tuinuSfOrdinis frdtrum hdremitd rum S. Auguflinidituli S. Cecilite piâeÃ)ter.cdrdindlis Floruit fub Ludouico impercüore ^udrto.Anno domi/ ni.M.CCCXX.
lodiines
NOMINA.
. ionnnes Scoti« mottachiu ordinis fanéli Benediéfi Bed« mon4cbi quondam auditor et difctpuliis. Flor uit temporibuiCarolima^ni imperrftow. Knno domini DCCC.
âºlt; Brancifcuide Zabarellis,nationePataHinui,eccï. Raman^ prejbyter Cardinally. Claruit in Cocilio Con ÃanlienÃ,fub Sigifmundo Itnperatore. Anno domini lA.CCCCXVIII.
lorffjnes de Gerfon,nations GaUuy,canccïlarit^ Pa rilienfiy,Petri de Aljlt;tco Cardinally Cameracenfiy olim difcipuliM. Floruit in concilio Confiantienà fubSigif» mundo imperatore,crMartino pdp4 quinto nwrtiiuy. Anno dominiM.CCCCXiiCIX..Indiüionefepti^ ma,ietatiyfult;e anno.esauarto id«Hi«
Bïondiw fUmii« Foroliuienfiy, Pugenij pontificis quarti Ãcrâ¬tariuy,philofophity,rketor çyc.Flor uit tem poribuySigifmundilinp. AnnodominiM.,CCCCX XXV.
Piiiy papafecundiii,natione Tufcus,patria Senenfiy^ Aeneay Syluim dfited uocatiiy,fedit in pontificatu mm mo poà tertium anniy fex. Mortuuyfub Fri» derico Imp. tertio,AnchonieiitÃrturmortuity Anno domini.M.CCCCLXllII. tndiéiione XII.
XI x.Cdl.Septeinb KtotiyfuaÃmilittr u n er l X
M4rc«ï
P A T R V M O R T H 0.
Miirciw Antoniuf S(i!icllici{{ air unîecuni^ doUus tlorait af^ttd Venetos fùb jJi.(iximilii!U!oKoinitrMnnn regc cr imjp. çr Alexandra Pafa fcxto. Anno domini Ai.CCCCXCUÃJ.
innocentiui Papa tertiui,tiatione campam(f,LoAé rias ante uccatiHi poà Celeflinu Paittifice tertiu,fgt;r^ fuit eccleÃie anms X V II l.Iloruit tempore difcordùi
fuit inter Pbilippu fratré Henrici cr OttonisducS Saxonix- Anna domini M.C C.
loannes monachut cr preÃyter DamafceniKf lar dodm in magno pretio habitai apud ConÃanüno polim floruit fab Theodofio deuotiÃimo principe. Alt noDominic Cex C.
fiicûlausDorbcttuf,ordin:ifratruminoru S. fron dfci prouinciie Thuronenf s Floruit temporibui FrÃe riciimp.i.cj- Calixtipapietert^.Anno dniM.CCC CL y.
FUicolaus Sicu!ui,abbai Monacmfn ordinii fanât Benediéîhex Cathofiia urbe oriundm, diâus TudeÃ^ his.Panormitanui epifeopui çy démît facrofanâit ec' clefiie Romana Cardindlis. Floruit interfià t Coït cÃio BäÃlienfi. Anno domini M. CCCCXXXV.
Paului monachui Caffineiifis cxnobÿ ordinisfandi ISenedidi,nations ltalii!}Uir tn iwiint firipturti erudi
NOMINA»
tij]â. Hic olim diicont« fuit Alt;l«ilegieîijîs cccleÃte,^' Dejîderij «Itimiregis Longobrfrdortt cttnccUdrws.cU «it Jùb Cttrolo nwgno Imp.Afjno dominifeptingeiîtcp mo oâiwgejimo.
Bdptijîd cognomento Pl4tirtlt;t, fdtrirf CrentontnÃs ApoJloIicKS «luoJidâ dbbrcMiutorjmHltftt ÃPrfwlo plt;tp4 I l.cdUmiUtesfHjlinMit.MoriturRomie ex pejle Frede rico imperrftore 111 cT Sixto poiitijice.l 111- An«o do tniitt M.C C C C LXXX.indiâioHcX 1111.
Rdpbitcl VoUtcrdUtts bijloriogrdpbwJ mJigniô.CU ruit f«b îulio fecundo P.tp(t Mrtximili4r,o rege Ro» mlt;morMm. Knno domùii M.D.V I.
TeleJ^boriM primw,pontifex Rom.Wtione gticcu« tx pittre An4cboretlt;«, Antonini Pij téporibtts fuit.Sedit 4nni5 «ndecim menfibu-s tribw,diebiKXXlI.ConJli/ tuit Ktfeptem bebdoniddtbiw dntePdfcbd ietuniitm ob^ ferMdrctHTjcr Ht byinnus iHe ante pcrifîcttt cdneretHr, Gloridinexcclpsdco.
CdliJlwj PontiJèx,ndtioBe Rom.pdtreDomicio exre gione HrbU RduenndtHm nfq; ad Seucri tempor4 peri« nit.leiHnium quatuor temporHin injlituit. Sedit lt;umos |èx,menjès decem,dics decem.
De uitiî cxterorumPontifècum potes Leflor Pldli» O4m,Vol4ter4fwm,S4beUicHm,çrc.confHlerï»
PATRVM ET CON
CILIORVM VETERVM CVM pcrlt;t Scn'pturd Cofjctltdt(o«es,Per Bdrptbo lontxuin Vuejibeintrum rÃMJpc, «iMltU locis d«dlt;c.
SCRIPTVRAE SACRAE MA1E«
' ST AS ATQVE AVTCs
RIT AS.
Egem Decalogi deus di ^^^gito fuo Infcripfit tabu^
Jislapideis. Ponâuerba i|mca in orepr ophetæ, le»
1 eos omnia quç prçccper o ilU.Ilîud ipfum exemple Leuitu.cap. difees, ubi dominus inquit : Loquere filiis Ifrael, ÃC dices adeos,8Cc. Vides quod dominus fen/ fum 2C uerba Moli dederat inftiUan-
dapopulo i Exodi.ji'DeMt.iS.Leuit.i.
Sapientiam omnium antiquorum exquiret fapiens, 0lt; in pr ophetis ua^ cabit» Ecci.j9.
Chriftusreuincit diabolü per fcri' pturas,ut habetur Mat, 4.
b Magnam
4 DE AVTORITATE
Magnam autontatcm tribuit Dominus ucteri T eftamentOjquando dî xit : Prius tranfire cÅlum ÃC terrain, quam iota unum, aut apicem ex lege data:Nam etiam exicripturis landis défendit Chnftus diicipulos fuos con tra phariiæos. Quos a arguit,quod neicirent feripturas, dicens : Erratis, nefeientes ïcripturas. Matth4-er^4-
Non poteftfoluiicriptura. loan-to, Eunucho repinac Candaciscurae» rat de feriptura quam legit in curru«
Apollo potiffîmû comendatur.qd' cloques eratjamp;^ peritus feripturarum
Sermo quêaudiftis non eftmcus, fèdeius quimifitmepatris. Ioan.t4gt;
Dedifeipulis quoipdicit: Nouos cftis qui loquimi ni,ièd fpiritus patris ucftrijSCc. Matth.io.
ConÃdt itaq; fdcroliinilds literiii,diuinlt;i e/fe oro/f culd, d. deo dd homines ddtd!,Ãcut te^îdtur .t. Petri, t.tion uoluntdte hominis,fed tnj^iratione Ã'iritusfdn^ {ii düdtd ef olim prophetid.
P^ftriarthie Prophçi^ nihil popnlo propofut^ rmt
SACRAE 'SCRIPTVRAE. 3
non à ftnilo iuÃt Ãiei-unt. idem o* Cbriftitsjîli!« dfj jrci't. Qui mlounne dixit.Quod de feipfo nihilloiliatur.Sic et Apoftoli «erbrf dci, id eft, fdcrton fcripturdm deo adfcripferunt : ut pdtet GtUrfa tis primOjPduluin dpoftolui» glorietri fe non ab bomi« nibult;,neq; per bomiuein ,fed per lefum Cbnftum ele» ftum effe ud prsedicduduin non fuum uerb!i,fed Cbria jiumcrucifixum.Et dd Ront.i.cdp. dicitfefegregatïi in Eudngeliutn de^quod Mted promi/èrdt per propbc tdt.Exbijscldrumcr dpertumeft fdcramferipturi
I à deo deriudjjè dd nos,dt(J; trdddri debere cum timo^ re dei uelwt munuï coelefte. AudidiwM nulle CT Pdtres bi^sfcriptis omnino dd/tipuldntes.
' Auguftinus deCiuitatedeilib.iS.
cdp.4 er lib.io.cdp.y.cr 17.
Dicit Deuin per ord propbetdruin locutum dtijj fdnildm fcripturdm db dngetii mini^lrdtdin, de ceel® defctndijjèiqu^ omnid dtutnii teüimonijs pojjïint co=a Jinndri.Itemdd Honor dtum contrdM.dnicb;eos cdp» i.in lib.de utilitdte credendi.
' Augiiftinus de Genefi ad literam
lib.ï.cdp.i.
Mdior eft buiui Scripturi« dutoritM, qudm omnis ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bumditi in^enij cdpdcit.« comprebendere poteft.Pro»
b 1. jèd®
4 DE AVTORITAT. SCRIP;
^iüo inuioldbilem facrdrumliterdruiti Mtoritaté con^ jiteri debeinm: quonidmcunilorutningenidhomitiunt etidin fd/tvliÃimorum, zsquot; doHiÃtmormn fuperdt, amp;â ad fe rapit^zyc.
Idem de Peccatorum mentis
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lib.i.cdp.n.
Ceddm'-if CT conÃenti-dmiK dutoritdtifcripturiie fd»^ â£,clu£ nefcit/à ühnec frllere.Hominum efl Idbkhdl-lucindri,fllli,flllere,decipi ey' decipere, Paulo diceit^ te ddColoÃ.2.Videtenequisuos decipiatper philofo phidm,cr indnein flUdciam flcundum traditionem bo mimm,fecundugt;n elementd mundi, non fecundutn ChriHunt. Diuin£ autem flriptur£ robur nullum eiufi modi defldum ddmittit,nullum conquirit cominodum: tdntum dd noHro! utiUtates capefiendM nos dllicit,ne: minemfldlit^nemini bldnditur,quod idem Paulus i. Co rint.i.Non Ãut in illo,efl,Qrnon- fed efl,uel etiant, in illo fiât, ideb per ipfum dtcimus,amen ad gloriam no*^ ftram.De fumma laude Verbi,uide Originem in pfaU Komi.jltem de facrorulibrorum autoritateuide la?^ tiusAuguil.hb.ó.Conflfl.cap.i.
Chryfoitomus in Gen.
Hom.z.
Si MiOnichieui te acceÃerit, dicens mdteriam pr^
CKifle
â SACRAE ET HVM. $ (xiliere,uel Mardon,uelvaknttnus, uel gentilis, iic adiüum: Inprindpioffdt .ieuiccelumcr terrdm,fed ^uid,à non credit ille fcripturne^u poÃhac it)fum a* turferiSyUelut jurihundum crdttonitum.Nam (^ui om/ fiium opifid non credit,et iKritatem mendad] argidt, qua unqu'am diffiandus efl uenia ? Habet ille Ãcatum colorem,cr manfuetorum perfonof induit,tegitq; fub ouilla pelle lufgt;um.Sed tu ne decipiarii imô hac tpfa de caufa illunt magts exofum habe,quod manfuetudinent quidemerga proximumcon/èruumfmudat,contra do minum autem uniuerforum helium gerit,cr contra fu^ om ipfux falutem currit infenfatM.
SCRIPTVRAE SACRAE ET humane impar autoritas.
Auguftinus contra Fauftum Manich£um,lib. 11. cdp. f.
INter bos enimfumui,quibuf idem Apoflohu didt : Età quid aliter f (pitis,id quoq; uobis deus reuela» bit.Qjfod genm liter arum non cum credendi neceÃita te,fid cum iudicand. libertate legendum efl. Cui tarnen ne intercluderetur locus,et adimeretur poüeris ad qua: ftiones difficiles traélandas atq; ucrfandas, lingue ac fiyh faluberrimus labor,difltnïla efl i pofleriorum li= bris excclleiuia canomce autoritatis ueteris et neut Te b lt;nbsp;} flamentt.
« SCRIP.SAC. ET HVMÃN.
fiumenti, ^uie Apofiolorum coitfirmata temporibiu perÃtcceÃiones Epifcoporum, çx propagdtiones Ecr clc:Ãdrum,tänqudmitt fede^udddmfuhlimiter coiiamp;i/ tutd eft,cui feruidt omni^Ãdelis er ptM inteÃeäui. ibi fi quid uelut dbfurdu,mouerit nölieet dicerc Autor b« jâiM fih« no ternit uerüate: fed aut codex mendofuf eil, aut interpres errduit,dut tu non intelkgis. In opufeulii autem poÃeriorum, qult;e librii innumerdbilibw conti=gt; nentur,fednuüomodoiüifdcrdtiÃimlt;e cdnonicarum fcripturdrum exceüentbe cod:qudntur,etidm inqui^ tufeunque eorum inuenitur codent ueritds, longe tdmê impdr.ltdq; in eti,à qudÃrti proptered diÃöndre putdnturduero,qMd nonut diéld funt inleUiguntur: tdmen Itberum ibi habet leäcr auditor ue iudiciü, quo ucl dpprobet quod pldcuerit,uel improbet quod otÃw derit: er ideo cunäaeiuÃnodinià uelcerta ratione, Kcl ex üla Canonica autoritate deÃndantur, ut defiton Ãrctur Ãue omnino ita e/fe,ÃueÃeri potuiÃÃ,quod uel dtÃgt;utatum ibi eÃ,uel narr dtuni:à cui diÃgt;licuerit,dut credere noluerit,non reprehenditur.In iÃa uero Cano nied eminentia fderarum ltterarum,ctidmà «ni« Pâ'o quot;nbsp;phetd,Ãu ApoHolui^dut EudngeliRa dliquid in fuis Wt terti poÃujfe ipfd Cdnonii conÃrntdtione declaratur, fwn kcet dubil(tre,quod uerunt Ãt : alioquin nutla erit pdgiiut
TMPAR AVTORITAS. 7 pdÿnd, qua humaii£ imperititc tegdtiir iiifirmitdf, fi Ubro^umfdubernma autoritdf,dM cotemptd penitut ttboletur,dut intermindtd conjuiiditur.
Legeedi^U£ AuguÃinui contrd Fduilum Ndnb eh^umlib. ij. cdp. $. Et contrd Aduerfdriumlegit Ct'Prophet.lib.2 , cdpite.4.. hdbet, crinhiisfdcr£ fcripturtc fdnäiÃimdm ZX dignitdtan dutoritdtem inuenies.
Augwftinufi de natura SC gratia Crfp.ól.
SoUi Cdnoniciifcriptuns ÃneuUdrecufdtione con fenfum debeo,(y'c. tJunc fî folis Cdnonicis dd/èntire citrd rtnifutn ddflringimur, licebit nobti interim db aîijs literii diÃentire: Cdtholicis dntem Uteris nemo no cedet,nemo no /t(bfcribet,Ãue fùerit ldicits,Ãucfdccr=â ios,Ãue rex,Ãue,imperdtorfdcris fcriptis ceddt, dtc[; »td iüius impetum mclleÃdt,omne ^uod uitam habet cS nihilÃtÃtnilius dc neceÃdriu in boc mmdo trdditü,
Idedd OroÃu contrdPriÃilUdniÃdS OrigeniÃdi cdp.iu QMdnt«enimijniÃl;fciendo proÃcerit, inÃd iÃM Uteras fe inueniet, cptds deus tdne^MmÃrmdmef^ üim Ãtprd omnid bumdnd cordd con9:ituit e:y'c.
SCRIPTVRAE SACRAE PRIMA fides,cui credendum in omnibus dc c^dendum,
b 4. CbnVl««
8 SCRIPTVR/JE SACRAE
Chriftus in Luca de Lazaro ÃC dï uite.Habent Mofènacprophc' tas audiant illos. At diuesdicebatï No pater Abrahâ (èd fi qiris ex mor» tuisierit ad eos,reftpifccnt, Aitautê till : Si Molen prophetas non au=» diunt :ne(^ fi quis ex mortui« refur» rcxcrit credent. luci£i6
Hl erant fummqgcnere nati inter eosjqui erant Thcflalonicac,qui recc perunt (èrmonem cum omni animi promptitudine quotidie Icrutantes Ici ipturas,an hare ita Ce haberêt.Ad.17
Euangelijliieubiq;fcripturi5 canomcis ääntpri^ ntäfidc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in boe adducunt zsâ oiiendunt, ut de
Chrifio teftimonià Ãrant, Mdt. 24.I04«. 17. zo,
Chryibftomus de Lazaro.
Concio. 4.
pwicbrè burtc locu Lucie .18. ppri ddduólutn trdildt quomodo mortui no affpareant uiuentibut: ttcc];permitteredeum aliguë dcÃtnäoru hue reuerti ttitrrdre ^uid illic Ãdt,ne ille cdcod£mon, fciUcet,dc't^ ceptd oecdÃone,technMfuia inuehdt, CT Ãmplicibiu impondtjcr fuperÃitioÃtlii ne ditfd pr£betüur,d uero
ÃJWPAR AVTORlTAS , cùltu clefleilendo. Et pofie^fubdit : ioceiis noi inijuit, fcripturi'S poÃM credendu, quim creaturis o=* mnibui exiftimenuM. Si enim homo deo per uerbü fuu no credit,multo mutiM feruo à mortun exufcitdto ere deret. Augiïftmus de doólrina.
Chriflidttii,
Opi« e/l mitefcere pietdte,neq; contrddieere diuif ne feripture, Ãue inteüeä£,à aliqua uitia noüra percutit ; Ãue non intelkile, qudà nos melius fdpere meliusq; precipere poÃumus ; fed cogitdre potius er credere id effè melius er uerius quod ibiferiptum eÃ^ etidmà Idtedt, qudm id quod nos per noÃnetipfosfdâi perepoÃimus.
Chryfoftomiis in cap.Gcn.z.
Homilid ij.
Oro,igitur,ut omnibus illic precluÃs duribiK ddd^ MuÃtm cdnonem fdcre feripture fequdmur, F-ipdulo poÃ. C£terum non credei-e bis, quec in diuind Ãriptue rd continentur,fed dlidqueddm ex propridÃntentid inÃrre,opinor plurimum periculi feeum uehere hii quiidliddudent,
AuguftinusdedodrinaChri-' -
Ãidnd,tib.i.cdp.i6:er-t8.
DieÃobfeurd lociî dpfrtiori(?i«expIic4Mlt;lt; ,âhoc â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b i cÃ.
IO PRIMA FIDES DANDA. efi/crtpturdm per fcripturä exponere tutiÃima eÃe. Per fcripturtu enim diuintü muUô tuliiif lt;anhulätur :
verbis trdtislatis occupatM cuÃrtddri uolumu^t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
ut duthocinäe exedt, (^uodnonhdhedt controuerÃd : fi dut hdhcat ex ed^ fcripturdyUbùutKl^ inuentis dtlt;p ädhibitis dus teilibus termitieütr. Item.d6.cdp.euttdc locum udrie inteüiÿ nihd probibet.
Chryfoftcmus incap.Gcn.z.
Plomilid.13.
Dicit lt;}uotJ fdcrd Ãcripturd feipÃdm expoHdtiCr dU Atoremerrdre nonÃndt.ldemincdp.Gen.$. Homiliit xi.JiiÃcdt inquit,non conuenire humdnis mentibus cu^ rioÃui ed cpu d deo Ãunt explordre, fed credere b(5 ^ult;e dicuntur.üdm i^Udndo deus dli^uid pronuncidt diäis ipÃitf contrddicendum non eÃ, fed ed digniora hdbendd funtyCpifi d deo pronuncidntur,etidmà oeidie ttoÃrisnonuidentur.
Auguftinus de Genefi ad li
terdgt;nlib,6.cdp.9.
Irt projwndo fcripturd: fetÃi mdgis prdÃemus di* tigentidm requirendi, ^Udm dfÃmtdndi temeritdtem. ItemDiÃin.^zo.cdp.DeqtäbuscduÃf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i*
Innocentius Papa.
De (putbus cduÃs nuüdfoluendt ligdndi^ dutari» tdi
SCRIPTVRAE CANONICAE. it li« in librii ueteris noui TeÃdmenti,z^ quatuor E* itangeliorum cum totis fcriptu Apoftolorumnon ap» pareat'.ad iiuina rccurritcfcripta Qrxca: finec ind* lüjdd cdtboIicà eccleÃichifloriac catholicos à doâo= ribus catholicis fcriptos manum mittite,c;rc. Vide pri tnos tribuit Biblicis libris.
Auguft.ltb.ix cap.io, Confeflr.
O ueritos lumen cordis, nontenebrx mealoquartf tur mihi. Deflexi ad ifla er obfeuratus fum, fed hinc etiam hinc adamaui te, erc.Tu mihi alloquere, tu mi* hifermocinare.Crediiilibris tuis,cr uerba eorum ar cana ualde,erc.ïdem ad Hiero.in epiüola. 19. Ego »â nimÃteor ere.ut infra patebit.
SCRIPTVRAM CANONICAM n«îlj Cffdcre.
Auguftinus de Bapti'fino
contra Donatiftas lib.z.
ÅVis autemnefciatfanâam feri pturam Cana nicÃ,tdm ueteris quim noui Teilamenti cer tis fuis terminis contineri, eamq; emnibm pofteriori* tus Epifcoporum Uteris ita pr^poni, ut de iüa omniquot; no dubitare er difeeptari non poÃit, utrum uerü uel utru reäum ftt,quicquid in ea fcriptuejfe conftiterit. Epifcoporum autem Uteras cre.ln Vnione 247.
** SACRAM SCRIPTVRAM.
Idem de imitate Ecclefiæ
lib.t.cdp.i^.
Ecce ecclefîd tot mamfvÃiÃimiifanädrum fcripiit ' rdrum teÃimonijs commenddtd cT cxpreÃd, prtedi^ üd er demonÃrdta, ficut dudiuimus,itd er uiditnuf. Cur dftrdädxfic fufeipi ([uomedo illd fufcipit,cui te^ Ãtmcniü perhibet qui mentiri non poteü ? Docet feri turds Cdnoniciis dpertè dixiÃe bdpti2andum eÃe in tccleÃdcdthclicd, tjui äpudktereticosinnomine pd« triierc ⢠fueritbdptizdtui. QuodÃhoc docerenon potes, illud doce huic communioni tux, id efl, pdrti Dondti, ubi hoc didiciÃi,dpertum dliquod maniÃ' ftum teflimonium d feripturii Cdnonicii perhiberi,er fiieor ad teefÃe trdnÃeundum,erc-i^on inuenii in feri pturti Cdnonicis quod d te iufliÃime exigimui.
Augiiftinus contra Fauftum
Mdzacboni lib. 2t.cdp. 17.
Deoepokdtis Aegypt^'t.
Cdrnalis itaq; adhuc iUe poptdM erdt, er rerum terrendrum cupiditdte occupdtuf. A egyptq uero Ãderi kÿ utentes ad creatoris iniuriam fuis idolis feruiebantt er hominesperegrinos Idbore gratuito iniuibeacin^ ' clementer dfflixerunt. Di^ni erdnt er ifli quibui tdUd kdgt;erentttr,er üü itfi tlt;did paterentur^erc^
Sequitur
NVLLI CAEDERE. U
Sec[uitur-DeM per jimulum fuum ï/ioyfen innotefce re uoluit,quändo mxndauit zx dice^et : Ãeri dutan pote^, ut fint dlije occultiÃim£ cduf£,cur hoe iÃi po» pulo diumtui diilutnÃt: fed diuinii intperijs creden* dum obtemperdndo,nonreÃ^endum eit diffutdndo. ApofloliK dixit : Cluis enim cognouitfenfum domini» 4ut quii eins confilidriuf Ãut ?
Origines in Ezechielem
Homd. T-
Nuüum imitemur^etft uolumuf imitdri cj^uempidntt propo^Jtuf efl nobd dd imitdndum Chriflm lefuf. De* feripti funt dilui Apoflolorum prophetdrum fid de fdcris uoluininihuf dgnofeimm iUud exempldr Ãrmum eà ,tllud propoÃtumfolidum quod qui fequi cupit,Ãcurus ingreditur.ttem Chryfailomuf in opere imperÃilo in M.dt.VLomil.4.^.ex clt;lt;p.i4.
Auguftinus de baptifmo contra
DondtiÃdi lib.2,cdp.2.
Aild coneilij Cdrthdginen. in quo Epifcopi pluri= gt;ni ex prouincid Afiicd, Numidid, Mduritdnid cum prejbjiteris didconis,etidmpr£fenteplebis mdximd pdrte, CT'leH£ eÃint liter£ ïubdidni dd Cypridnunt Ãil£ : item Cypridni dd tubdidnum refcript£ de h£* reticis baptizdndtSpO'c- Super eil,inquit AuguÃinut,
Kt 4*
» NVLLI CAEDERE
M de hdc ipfa re quid ftnguli fentimui, proJrrMti ⢠neminem iudicuntes, uut à iure communionii aliquent fi diuerfum fenferit dmouentes. Neijj enim quifqu)gt;tt noflrum'epifiopumâ fi ejfiâepi/coporum conflituitt duttyrdnnico terrore ad obfequendi necejfitdte col^ kgdifuos ddigit. Quid mdnfuetiut f quid humliin { I^uüd nos certè deterret dutoritM d quxrendo quid ue rumfit.Qudndohabedt omnis epilcopusprolicenti4 libertdtis zr pote/latis fu£ drbitrium proprium, tdngt;t qudtn iudicdri db dlio non poÃit, quomodo nee ip/è potefl dlterum iudicdre : fed expeâemm uniuerà iu^ dicium domini noÃri ïefu Chrifli, qui unus efi folui hdbens poteÃdtem, zT proponendi nos ineccleã fua guberndtione,e:X de dilu noflro,iudiedndi.
Et pdulopofl.Certe nobis obijcere foletis Cypri^ iiniliterds, Cipridni fententidm,Cypridni concilium-CurdutoritdtemCypridni pro nofiro fchiÃndte dÃu^ mitis, eius exemplum pro eccleÃd pdcé re/Ãuitis ? Qk:î dutem fdnildm fcripturd Cdnonicd tdm ueterii quïm nouiTejldmenti, e^yc. VideÃtpriin principio iflius Muli. Sequitur ; Epifcoporum dutem literds qu£ pofl confirmdtum Cdnonem uel /cript£ funt, uilfcri^ buntur, ey- per fermonem forte fdpientiorem cuiusli^ bet iti Cd re peritioris ,Qr Per aliorum Epifioporum
SrdKfQrenf
SCRIPTVRA M SACRAM, i) ïrlt;tM(orem dutoritatem, doÃornmq; prudentidin, cr per Concikd licere reprehendkfi lt;^uid in dsÃrte d uen ritdtc deuidtum efl. Et ipfd Concilid (^nd; per (tnguldi regiones uel prouincidffiunt plendriorum ConcHioru dutoritdti,qud:fiunt ex unitierp} orbe Chriflidno, fine HÃis dmbdgibiK cedere,tpfdq;plendridfiepe ^mora poÃerioribtis emenddri, cum aliquo expérimenta re-rum dperitur quod clduÃm crrft^er cognoÃcitur quod. IdtebdtÃne uüo typo fdcrdeg£Ãtperbi£, Ãne uUd in» fldtdceruice drrogdntiie,Ãneuüd contentiofieliiadà inuidiiecumfdnfldhumilitdteycüpdce cdtholicd Cbri fliand. Concilia plendrid, hoc eà ^generdlid uel uni» Uerfdlid,dlia particularia dicuntur.
Uem Concilium Carthaginenfe Sextum mandat nt concilia prlt;ecedentibus epifcopis uel Concäijs pZiCpo« ndntur.Anno C C C C. L V11. celebrdtum temport» bus îionorij ej TheodoÃif.
SCRIPTVRA CANONICA omnifct« Concili/s dc EpiÃo pis pr£Ãm.
IN præcepfcis patrum ueftrorum,iiv» quit Ezech.cap. zo^nolite incedere, ÃC iudicia eorum noltte cuftodire,tan« tuminpracceptis meis ambulate jöC iudicia
scriptvram sacram
ludicia mea cuftodite,SC facite ca» nbsp;nbsp;,«
Omnia probate, quod bonumeft
tenete, i.lO(tn.4ââ-Thef.f.
Prophetae duo aut tres loquantur, S)C exteri dijudicent.
Qui indigct ûpïéna,poftuîet à deo in fide nihil häefitans, qui datomnP bus affluenter, ôtT non improperat, ac dabitur ei. lâcobi t.
Nolite,inquit P/à l tes,confi'dere in pn'ncipibus, in filqs hominû, in qui-bus,noneftfalus,amp;fc»
Solo enfin uerbo domini ccelifir^ mati funt ÃC fpiritu oris eius. pfaiji. AVGVSTiî^VS IN EPISTOLA 4«. d(i vincentium Donatiftam.
â¢jn^Oliergofrater coiitra diuind, tdm multi tdm cïi^ indubitata tejtimonu colligere utile calum fÃM ex Epi/coporum fcriptif,Ãue nojlrorum,Ãue üi* larij,ÃuectntequMipars Donati /èpararetur, ipÃut unitdtiiyÃcut Cypriani er Agrippini.Primo,quid hoc genus literdrum db dutoritdte Cdnonis diHinguendum e^t.î^onenim Ãc leguntur,tdnqudm itd ex eis teflimo» nium proÃrdtur, ut contra fentire non Uceat, à frtè aliter
CONCILIIS PRAEFERENDAH. «7 ifliter fctpuerint,^ ueritM poRulat.In eo quippe nu» Vtero fumus, ut non dedignentur etiarn nobis diâü ab Apoiiolo accipere :Età quid aliter fapitis, id quoc^ deus uobis reuelabit.vèruntamen in id quod perueni» mus,in eo ambulemus,in iüa uia fcilicet,qu£ eâ Chri= flus,de qua uia ita Pfalmus loquitur: Deus mifereatur no/ir,crc.Deinde à Ãandi Cypriani epifcopi, cr glo rioà martyris te deleâat autorités, qua n quidem Ãcut dixi, i canomca autoritcde diflinguimus : cur te in eo non deleilat, quod unitatem orbis terre atlt;^ omniunt gentium, er diltgendo tenuit, qt diÃgt;utando deÃndit.
Auguftinus de nuptijs QC con= cupiÃentia,adValeriumlib.i.cap.z^.
Qwd autem dicam deipÃs diuinarum feriptura» ru traäatoribus,qui in cathoUca EccleÃa floruerunti quomodo hec non in dlios ÃenÃts conati Ã(nt uertere : quoniam Habiles erantin antiquiÃima er robuHiÃi» maÃde,nonautemnouitiomouebanturerrore. Quos à coUigere, er eorum teÃimonijs uti uelim, er nimis longum erit, er de canonicis autoritatibus,a quibus nondebemus auerti,minusÃrtajÃeuidebitur preÃtm!^ pÃ/Ãquimdebui.
Ambrofius de Virgi'nibus lib.4.
Noî noua omnia ChriÃus non docuitiure c damnamus;
«« SACRAM SCRIPTVRAM.
ddmndmM : quiafidelibm uU Christus eji. Si igituf ChrtfliM non docuit qmd docemus, etiam nos id dete^ fiabileiudicamus.
Idem deuirginibus.lib.z.
De uirginibus inqnit Paulus pr^ceptuni no habeOt confilium autem do . SiDoélor gentium no habuit, habere quis potuit? Et prxceptu quidem nà habuit fii 4 hMiuit exemplum. ISIonenim imperari pote/i uirgini^ tas fed optari. N(t/K quic fupra nos funt,magts in Uit9 funt quïm in magiÃcerio,
Itemfuper epi/lolam prima ad Corinth.c.4. dmc* quid non ab Apo/lolis traditu efi feeleribus plenu efl..
Idem cap.7.eiufdem Epiftobe.Non debet quis con flringkne à licito prohibitus idicita admittat. -
Chrylbllomus in operc im»
perfliio in M.atth£um cap. 23.
V(e uobis fcribie cj' pharifiei, crc.Siccrmodo h^f retici fiacerdotesclaudunt ianuam ueritatis: fliunt e^ mm quoniam fi manifl^la fiieritueritas ecclefia non eflet eorum,cx ipfi defiacerdotali dignitate ad humiliâ tatemuenirentpopularem.Quidergo f ignorons po^ pulus excufiabilis erit? Abfit.Siâ¬nim ueftimentoem^-pturus,gyros unum negociotorem olterum, crubi meliores ueSles inueneris,^;^ pretio uiliori,illic comptt rtii.Gt idco oportet populuttf drettntire onvKS dodo»
CONCIIzIIS PRAEFÃRENDAM. »igt; Tis , amp;'inqMrefcubi fyttceri(uer!t^uenundatur,Gr ubi corrupta : Nlt;lt;)» owniw» conÃÃiones cognofcere et mdiorc eligere non uetitum eÃ. Dicit enim ApofloL Qmnia probate,quod bonuin eà tenete
â Cyrillus ad Reginas de
reilafide.
NeceÃarium nobis eÃ,dininas Ãcjui literi^, zSâ ift^ nttUo ah earum prlt;ef:ripto diÃedere.
Hieronymus in epiftola ad MineriS
«â . ey Alexandrutn-Toifio.4.
enim tanta eà me£ pnÃUitatisMtoritas, qui nihil Ãum,Qr inuidorum tantum morÃbus pateo,quart ta eorum qui nos in domino prarceÃerunt. Nee iuxtit Pythagor£ diÃipulos pranudicata dodorts opinio, fed doilrinie ratio ponderada eÃ.Si quis oute contra/^ ri£Ãäioms immurmurat, quare eorum explanatio/ neslegam quorum dogmatibus non acquieÃo. Sciat tne illud ApoRoli libenter audire : Omnia probate, quodbonumeÃtenete. Et Saluatorisuerbadicentis: EÃote probdti numulariÃut à (Juis numus adulter eii, Cffiguram Cafaris nonhabet,ttec ÃgnatiiseÃmone^ tapublica,r9probetur.Qui autemChriÃiÃeiem clox ro prlt;eÃrt lumine,in cordis nollri marfupium recon^ i(ÿ:ur,Etcnim )i diideilicamfeire uoluero, autphilofo c i jpbor«n|
«o SACRAM SCRIPTVRAM
pborttw Jogmatd,cr ut ad noiira redeam ,fcientiagt;a fcripturarum, net^uatiuimfimflica ecckÃie uiros in^ terrogare debeo,quorum alia gratia eft, ç;- unufyuipâ que in fuo Ãn/h abundat,pr£/èrtim cum in domo ma» ^apatrisjimibie, uaforumdiuerÃtMmulta dicatur, fed eos qui artem didicere ab artifice, zT in lege do^ mini meditantur die ac noiie. Ego er in adolefcentia, çr in extrema £tate profiteor er Origenem er Eufe^ bium C^farienfem uiros eÃe doélifiimos,fed erraÃe in dogmatumueritate. Qïjotf è contrario de Theodoro, Acacio, Apoüinariopojfiimus dicere, er tarnen om» nes in explanationibus fcripturarum,fudoris fui nobis memoriam reliquerunt. in terra aurum qu£ritur, er fluuioru aluek Ãlendens profirtur glaria.Paüolui dir tioreà caeno qu]m fluento.Cur me laceront amici mei aduerfum filentem craÃe fuas grunniunt.Quarum o» mne üudium eÃ, imo feientii fupercilium,aliena car» pere,er ficueterum deÃndereperfidiom,ut perdant fi dem fuam. Meum propofitum eà antiquos legere,pro» bare fingula, retinere quiC bona funtjeJ' à fideEccle» fitc Clt;üholic£nonrecedere.
Hieronymus in præfatfonc
fuperEfaiam: Tomo quarto.
Legantpnus çr poÃeadeÃiciM, neufdeantur non
CONCILIIS PRAEFERENDAM. 2« non ex iudicio, fed ex odij pr£fum[gt;tione ignorätda diimnttre.
Auguftinus libro ?.contra
Dort4t/yîlt;«.4. .
Non/ictïè,inquit Auguflinuf,pro uno uel pro pdu i ei5,dduerfu^ innumerdbiles aufdem religionis O' uni tdtis uiros,c^ mdgno ingenio,zy uberi doéirindpne/ ditos,nià pertrdâdtis uiribui, perÃgt;e£ii5 rebui;ft» rendd eà fententid-duid uniuerfum pdrtibuf ,femper iure Optimo pr^ponitur.Jtem, Diuus Hieronymus di* cit quad mdior Ãt dutoritds orbis,quim urbis,Hiero* nymus in epiilold dd Eudgrium,
Ex quibus liquet Pdpdm non eÃÃe fuprd Cocilium, crdâ¬lirdreplerunq;,crturptter errdrepojÃ. NrfM Ponfjyîceî propter h^reÃm et loco nbsp;nbsp;dignitdte
tué^ depulfos ^ÃijCoUdt: agoÃdlere,frllic^ poÃunt. Nd Pontifiedtuf homilie no angelunt, neq; tmmortdle deum elfu:it,neq; fuprd exterorum mortdliu conditio* nem fubleudt.Deniip Concilium dutoritdte ej rdtio* ne R.omdno epifcopo hdud pdulo fuperius dtq; mdius ejje,ut pdtet ex uerbif AuguÃini fuprd citdtis. No« dienere-Item AuguÃ.deBdptiÃno contrd Dondtiihit lib.i.cd.t QMisdutannefcidt^z^c.VidefuprdinTi* tulo,Scripturd nemini cedit.
0 2 Gerfon
«ACRAAà SCRrPTVRAà Gerfon.
DiHo lioilorif dutoritate Cnnonicd munito t pluska ^u'int decldrdtioni P(lt;plt;c credeiidum efl. Et alibiÃc. 1« fdcfis Uteris exceüenter erudito, dtlt;^ dutoritdtetn tdthcUcdinproÃreiitiplus eà crcdendunt, ge^ ncrdli Concilio. Neq; fuperudcue diuumAuguflinnnt dtxiÃe drbitror,fieri ex cdufd, ut do^iÃimi nonnun* quimcdddnt ex hd}lucinentur,crideodoóliorügt;us, plcrunq; minus dUquid reueldri. Adde quod lnncceneâ tius dit, nuüdmprobdtioftem dduerfus fcripturd ddlt;â rmtti delgt;ere,fed omitid citrd dubitdtionem tenenddfi/ re.In C. Cum uenerdbiUs de except.Item AuguU.de Ci uit. lib. I'S. cdpite. 40. non dubitdt eÃe ÃlÃÃimum quic quidfcriptur£reÃÃit.Item AuguÃ.lib.i.cdp.j. de Edptiy.contrdDondtiÃds.Etlib.j. cdp.
De Concilijs pdrticiildribus,hoc eÃ, quicÃunt ce)^ kl^rdiitur per prouincids er regiones. Diffinit Augtu* Ãinus quod Concilid prouincidlid cedunt plendri/s er per generdltd emenduntur, utfuprd oÃenfum eÃ. De p/enilt;ri/s,f3oc e{l,generdlibus hoc lidtuit,quod priord Concilid poRerioribus corriguntur,cuius hiec Ãuituer bd.lpfd plendrid fxpe priord poHerioribus emenddUâ* tur, utÃiprd uidimus. Ilt;tdm ex Concilid poHeriord prioribus dpud poHeros prdponuntur. Eodem libra
Auÿtit.
CONCILIÃS PRAEFERENDAM if fiUguü.i.ciip.^.contraDonatiil.'Hinc patet Conciliu plendriutn dberrare [gt;oj)è,cr quod non omnid Jjiiritus fdnâus Ãierit elocutus,et (Juod confulto pdtiatur deus tó Augull.contrdDondti^.lib.z.cdp.i- interdumdè» uidre plendrium Conciliu,dlids priordpofleribus Cö« cüijs non fandrentur.Sequitur ex Auguflino fmiiliteri quod Concilium eflfuprd Ãngulos Epifcopos,i::^Prin cipes,fuprdqi Korndnum Pont.cT ïmperdtorem, alids fidfum fcgt; ip/ïjjèt Augufiinui.
Hieronymus in Hfcrcm.cap.9
P.tpoÃBddUm, inquit, dbierunt, quod didicerunt pdtribusfuis-Bddl idolum Sidcniorum, o' efl nume ri flnguldris.Bddltm plurdlis numeri.Ergonec pdren* tum,necmdioru error fequendus efl,fed autoritdf firi ⢠pturdrum,cr Dei docentis imperium.
VERBVM DEI GENE» rdlibus Concili/sfubieiium *â¢-non efle,
VErum, fi nos aut angelus ècÅlo prædicauerit uobis EuangeliS prætèr id quod pracdicà uimus uobis, â anathema fit,ôCc. Gdl.i.
Apoftolus T imotheo (cribesjfacra fcriptura quaacceperat hypotipofin ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c 4 appellat
* VERBVM DEI CONCILIA appellat, unde petend um Ãt cuiul^ rd maxime di'uinæ ,iudicium,
Siquis, inquitjuenit ad uos, âS hâc docflrïnam non adfert, ne redpiaris eum in domum, nec aue d dixeritis^ C^i enim didtd, aue, communicac operibuseiusmalis. ilodtt.i
Eccc ïodnnes uetdt, ne (^uorunKunqi doôirinis dus res dccontodemus, neqs in domum noflram admitten^ dus,qui extra uerbum dei ali^uid adfirt.
Non audeo aliquid facere,quodper me non efFecerit Chnftus, Ro .15.
Hiceft films meus diledlus, fn quo mihi benecôplacitû eft.ipfum audite,
VoIezM nimirum ut omnid confultd uno ChriÃo tne tidmur. Vbi nunc efl dutoritas Conciliorum,quie {)ro Uge diuina obferuanda f)r£apit, quicquid fldtuit,cuitl à uerbi dei teftimonio digreditur i
Nonpoflum aliquid facere,quod non uideo patrem facientem.io.
si quad decernit Concilium uerbo domini non dd^ uerfunhey' illo declardt confonum, profètlo tdfacit quod uidet patternfà cienlem Pater enim uerbum luu (.quod Uterii Cdnoiiicii defcriptu hdbemuf^ftcut dicit:
Scrutamini
SVBIECTVM'NON ESSÃ.
ScrutdmnifcnpturM, crtlU teÃimoiiium perhibenf de me)Mdiendum prtecepit,ut fupra oftenfum eft.
Noh'te,inquit, conKdere in princt' pibus in filqs hominum,in quibus nó cft falus. pfdt.t4f.
Auguft.fupJoan. Tradl.49-
Eleäd funt,in(Juit,qult;ie fcriberentur,quie fdluti ere dentium fufficere uidebdntur,tdntum dheji,ut ttotiulla fintfiiturd CotKiliorum refer udtd, qu£ literif cdnont» CU nondefn-iehenddnti^.
Hieronymus ad Galat.cap-i,
Etnuüutfne uerbodei eà dudiendus, Ãcurtdum TlieronymuntiUbi dicit : nulU fitte uerbo dei credeiidu ejjè. Spiritus fdttdi doârind eÃ, qu£ cdttonicislibris eÃproditd.Contrd qudinfiquid Ãdtudnt ConciliOjtie* phds (Jhco.nSzwila doifb'WM ddmittdtur nififit fdnUi ut chryfoÃ. in Homilid de proÃilu Eudngelij in diâ^ Hum ApoÃoli : Siue occ4fione,fiue ueritdte crc. Con* cilium nihil hdbet Ãdtuere contra uerbum domini ⢠Error enim eÃ, quiequid contra fcripturam decer^ nitur.Nam mgis hominum non attendendum,fed do * ârina: Ãiritus fanHi.
Cyrillus iuEuang.Ioan.i,
tib.t,cdp.4.
Eduha - -
i« VERBVM DEI CONOLIIS
Pdulus dit cognitiofiis dc [dpientitc thejduros ift filio ejje dbfconditos,creiere oportet, noii db dlio fmn difcere ; fed c^uum in pdtreft, ctnntd pdtris, tan^ ^udm pcrÃäd eins fdpientid HdturdHter fcire, ideo nonnugis hominunt, fed /firitus fdnäi doilrind: dt» tendere oportet.
Cypnanus ad Pompeianum con'
trd epifloldm Stephdni.
Quod nunc fecere oportet, dei fdcerdotesprdce« pU diuindferudntes, ut in aliepuo f nutduerit, cy ud^ ciUduerit ueritd!, dd origtnem dominicdm eudit= gelicdm,t^ dpoflolicdtn trdditionem reuertatnur, cquot; indeftrgdtdüus noflri rdtio , undecrordocTcri go furrexit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibidem.
ritdutemfudio pricfumptiouis zT cotüumdcia» utquii mdgis fudprdud zy flfd defndit, quim dd dlteriiesfrüd zr ucrbd ccnfentidt z^c. Cui rd pro» fifieiens bedtus Pdulus dd Timotlneum fcribit, er tno» iKi wpifcopum non litigiofum,fedmitemcr docibi lem effi debere.Docibäis dUtem iTle eÃ, qui efi dd di-^ = feendi potentidmlenis ztr mitis. Oportet enim Epi « fcopum »on tdntum docere , fed çr difcere, quid çr iÃemeliusdocet,qui quotidie cr^citz^ profeit di» feendo nteliord.
Panor^
â s VBÃÃCâT'VMNONCSS'ë if
â Panormitanus in Cap*Signi-
cafli,Ã e Ekil.
PIms creJenJ«»» uel /împlici Ittyco ,fcnpti^âin froducenti, quÃm toti (tmul Concilio. Eiufdem fen » tenti£ efl Gerfon. In fdcris litiris itnjuit excellent ter erudito, atq; autoritatem cdtholicdm projtroitt pluseà credendlinijqudmgenerali Concilie). Patet quod quilibet in Theologia peritus poteà de decretis PontiÃcum iudicare . Sic enim AuguÃinus fcribit de Baptifnto contra DonatiÃaslib.2.cdp.3. Epifcopo» porum autem liter as,qu£ poS cozî/frmdtKm Canonent uel fcripufuntjUel fcribuntur, perfcrmonem Ãrte fdpientiorum cuiuslibet in ed re peritioris ejc.
Ordtionem AuguÃinus non ad paucos uel Epifco^ pos, uel doâores complicuit ,fed de uno quolibet lo^ 'ifuitur, Heere ei per fermonem fapientiorem, id e{l, per Cdnonicam fcripturdm, errdtd Epifeoporum om= nium, U eÃ, generalis Concilij reÃtare, cum dicit : Cuiuslibet in ea re peritioris, cui quidem fententia; ei qu£libro.) .de Bdptifmo contra DonatiÃas éditaui-detnus,aÃipulantur,qudnqudm primo aÃcäu centra-dicere uideantur.
Neque chriÃus illud occultdre uoluit Matthäi un decimo , qui reuelauit ea parwdis,ej abfcoitdit 4 fapi entibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic
i» VÃRBVM DEI CONCILIIS.
Sic Paulus Petro reÃfiere non firmidauit: neq; du litauit Augufi. decernere eÃe fidftÃimum, quicquid fcriptur^ faniherefifiit Mtn antecedenti Titulo decla ratumefi.
Facefidt uox iüd, Pdpdm efiè fitprd Conalium ; ndm pdpd non efi iüd clduis Dauid ,qui dperit, er ne» mo cldudit : cldudit cy nemo dper/t. Fundamentunt Chrifius tefus efi, nemo poteil aliud ponere, prie» ter id quod pofitum efi : Ego dicit dominus dabo uo» bis os er fapientidnt, cui non poterunt reÃfitre omnes aduerfarij uefiri.
- Aäorum cdp. «7. Apofloli concludebant ex feri* ptura Amos ^.Pofi hec reuertdr ç}' reediÃcdbo,crCâ gentes non debere ex legis necejÃtate circuncidt ; qud» re hoc Conciliu non fine uerbo da cekbrabatur. Cum autem de abfiinendo dÃtffbcMo ÃdifguineConci» lium ccegiÃent, fiuadebdM, non adteila hterefiamp;^ in» fimia, quod nofiri frciunt EpiÃ:opi,ab hit tÃ^fiinere. Aliud certè definire non poterant, quumfialudtor an» teadixiffief.Fioninquinare hominem iüo quod per os intraret.QupdhiereÃnoninfimdbdntur,quidfiuffo» gt;nbsp;cato er fianguine non temperdbant,exinde liquet,quod er nos hodie ab eifdem non al fiinemus : Verbum do» trnnimanetindttriMMflrdttrndm dutem charitdt^
SVBIECTVM NON ESSE.
boe Apoflolicumexigereinflitutum,nonlegis exaHio nem.lta Apoflolus,de uirginihus,in(}uit, pr£ceptu domini non häito, conÃlium äutem do. ïn lt;dij$ AUlent conÃdmitr bquitur, euAngdtum (radens quod non ab homint accepiffet.lnfumma,Deus autoritate fcriptu^ rarum muefligandits eà non in autoritate ConeiliorS: Id 5«od teÃatur etiam Auguflinus.
Auguftiniis de moribus pc/
cle/ilt;e c4tboliciel»f».t.clt;ip.7.
Sed quontodo fequimur quern non uidemus {Aut quomodo utdebimus,qui non folum homines,Ãd etiant inÃpientes homines fumus? cfc. Confùgiendumeil igitur ad eorum prieceptaquosfapientesjüiÃi fgt;ro= batileeÃ. Haäenuspotuitratioperduci: Verfaba^ tur namq^^non ueritate certior ^Ãd confuetudine fe^ citrior tin rebus humants. At ubi ad diuina peruen* turn eÃ, auertit fefe : intueri uon poteÃ,palpitat,ieflu= at,inhiat amore/euerberatur luce ueritattSjçy ad mliaritatem tenebrarum fuarum, non eleólione, fei Ãtigatione conuertitur, ere. Ergo reÃgere in tene* brofa cupientibus per dijÃenfationem ineffabilis fa* pientif nobis iUa opacitas autoritatis occurrat, zT mirabüibus rerum, uocibusq; librorum ueluti fignis temperatorijsueritatis,umbris^blandiatur. Quid potuit
«o VERBVM DEI CONCILIIS fgt;otuit pro fdute noÃrafieri amplius
JLfychiusin Leuiticum lib, Æ.
Capite lö.
Nihil amplius qu£rd!nus nos (^ui tdit^uid de deo fcrutctriuolumus ,fcd (piitntuni nobis euangelicus fer^ mo trddit,lt;luMtlt;iex dominicdearnepercipimus. hri qu^rendum de ChriÃo nifi quod eudngelium nobis permittit.
Auguftinus.
OÃenditquse Ãt ifid reéld dduerdm religionent, Setiuere uidmdnlt;luit,cdtholiclt;e difiiplinie,qu£ ab ipÃo chriÃo per ApoÃolos dd nos ufmdndnit,C3^ db hinc ad poÃcros mdndtur d eÃ.
Panormitanus de ElecTr.
cdp.SigniÃcdÃi. -
Concilium poteà errdreÃcutdlidserrduitinmd^ trimonio contrahendo inter rdptorem rdptam, er diäumHyeronymi melius fentientis quad poÃed frit prlt;eldtucumÃdtuto Concilij, utprobdtur sö-QUieÃ-2.1S!dminconcernentibusfidem etidin unius priudti eÃgt; Ãet pr£Ãrendum diäo Pdp£ ,Ãille monetär meliori-bus dutoritdtibus nouicr ueteris TeÃdmenti, quint Pdpd.ISIec obÃtà dicdtur quod Concilium non poteä erriire,lt;iuid ChriÃm ordidt pro EecleÃdÃud, ut non â defiotrei.
'SVBIÃCTVM NON ESSe. 3t iiÃceret.ut inCMone. Maiores in firincipio deBa=â pt^tno duid dico quod Ucct Concilium gcnemle re^ prèfentet totam eccleÃam uniuerfdlentttdmcninue^ ntdtenontÃueri iti uniuerfdlis ecclelta fedrepre=! fentdtiuc : quid uniuerfdlis eccleÃd conflituitur ev. col^ käionc omnium fidelium : Vnde omnes fideles orbis conflitudnt iUdm ecclefidmuniuerfdlem, cuiuscdput crjponfus efi Chrifius- Pdpd dutem efi uicarius ChrifliiCr non uerum cdput ecclefiie : ut notdtur Gio. in Clem, ne Romdni deEledt^qtue dicit quoi mortuo Pdpd ecclefid non efi fine cdpite. Et ifid efi iUd ecclefid, qu£ errdre non potefi. Hoc de con/e, crdt.Dis i.cdp.Ecclefid : Vnde pofitbile efi quoduerd fides Chrifii retndneret in unofolo,ita quod uerum efi tunc dicere quod fides non deficit in ecclefid, ficut uni uerÃtdtispotefirefidere inunofolo dlijs peccdntibus, MnoteturinC.gr^tum,crc. Hoc^ pdtuit pofipdfi fionem Chrifii.Ndm fides remdnfitduntdxdtin bedta wrgine,quid omnesdlijfidnddlizdti fimkcrtdmen Chrifius dnte pdfiione orduerdt pro Petro ut no deficc rCt fides fud.
Vrbanus Papa
i5.Q«ie/ljo.i.
affirmât Vrbanui Pdp(t,B.om((nu/n Pontif. hdfgt; btr»
JZ VERRVM DEI CONCILIIS bcre conierenoUM leges,/èd ubi aperte,imjuit, dom* nus uel eius Apoftoli,çr eos[equentes fandi patresfirt tentialiter ali^Md di^erunt : tbt non nouant legetn Komanus Pont, dare,fed potius quod pradicatum eSl ufj^ ad animam fanguinem conÃrmare debet: fie* tum quod docuerunt Apodolt prophétie defiruere quod abfit,niterctur,non fcntentiam dare,fid magts er rareconuinceretur. Sedhoc proculabfît, quifimper doinini ecclefiam contra luporum infidias optime eu* fiodierunt.Vide Panormitanum de P.le£î.C,Significa/ ûi.llle dicit quo(li,quod Papa non pofiit idiquid dij^o nere contra Euangelium.
Auguftinus contra Maximum
Arrianorum Epi/copum
' lib.s.cap.i^.
Qtùdedenim Elomoufion,nifi uniuseiufdem^ fubfiantite Æ Quidefiinquamhomoufion,nifi: Egoe:x pdter unum fumus f Sed nunc nec ego Ilt;!icenum,nec tu debes Ariminenfe tanquam prieiudicaturus profirre concilium: üec ego huiusautoritate, nec tu iüius deti* neris: feripturarum autoritatibus non quorumq^pro» prifs,fid utrisq; commumbus tefiibus,res cum re,cau* fa cum caufa,ratio cum raUone,utriqi legimus. Vtfit* mus in uero filio eius lefu Chrijio. Item efi uerus deus
amp;
OMNIBVS PRAEFERENDAM- jj. , ttuit((£tem4Mtrit^i tMti ponderfs molibuscedamui.
Auguftinus.
; Qîi^ftion.fuper Exodum lib-zQUtefl.^r.c^ 6$ ^ifjirt,ijuomodo Moyfes Jetro focero fuo obtcperauc^^
^0 j tnquit Auguftinus fcriptum nos admonet utji per quemitbet hominem detur conÃlium ueritatis, nondeberecontemni.
. , Hieronymus in Pülmiim 86.
Super hunc Verfum:¥unddinenta eins in momibus ftnüis, (bcitfiripturdm omnibus efjè datdm -, ut om* nes populi inteVigdnt, quod Apofioli uniuerfo populo feripferint.orc,
Tertullianus inlibello depræfcri'
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptione H^reticorum.
,Nobis,inquit, nihil licet ex ncilro drbitrio indul* ^ere,{èd nee eligere quod dliquis de drbitrio fuo indu* xerit.Apoüolos domini hdbemus dutores, qui nee ipfi quicqudm de fuo drbitrio quod inducerent elegerunt : fed dcceptdmdChriJlo difcipliiidm fideliter ndtioni* bits adfigndrunt. Itdq^ etidm ft dngclus de coelo aliter endngelizuretfdndthemd diceretur d nobis. Ldtius ui* de Cypridnumin Sermone de Idpfs in fequenti fh'o ertitulo. Quodetiftut Concilium nihilhdbedt dbfji fcripturdfiatuere,
C^dlM
14 VERBVM DEI CONCILÃIJ Cyrillus in Lcuit.lib«lt;s , -in fine.
~ Opus Mofis erat,Ht 4 deo aliquid difctret, ant ipfe fopulum doceret.HcCc duo funt Pontificis operd, ut i deo difidt [egendo fcripturds diuinAS,cr fiepius rumi* ndndo,dut populum doceat : fed iüd docedts^tuc ipfe î deo didicerit,non ex proprio corde, uel ex humdno fed lt;lu£ jpiritus.Eiufdcmfentattiie efl er diuinus Hie* nynuis.Di/l.}6.cdn. Siquis.
Nicolaus Papa Diftint^l.ptf.
cdn.Vbindm.
Vbindtn legiüis Imperdtores dntecefiores ueürei Synoddtibus conuentibus interfiiijje,mfi Ãrte in quibuf ddm ubi de fide trdüdtum eft : qu£ uniuerfdlis efl,qM emmium communis,qu£ non folum dd clericos, uerutn etidm adldicos,etddom,tesomtiino pertinet Chrifli* eino(.
Cyprianus ad Caclium
lib.z.Epiüold.j.
Si ficeritis quod mdndo uobis idm non dicdm uot feruos fed dmicos. Et Chriftus debedt folus iutdiri,pdter etidm de coelo centefidturj dicens : Hie eà filius meus dileäus in quo bene conÃnfi, ipfim Mdite, Qädrefifolus ChriÃus dudienduse{l,noit
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;delxnw
SVBIÃCTVM NON ESSE, 0 itbtmut ità teniere quid aliquis Me nos Ãtciendiaa futMerit,fed quid prior Chrijliis, quij ante omnes ffttfècerit. Neç(; enim homiiüf confuetuiùnent fe» qui oportet, fed dei ueritatem, cum per Efaiam pro» phetam dew loquatur cr dicit : Sine caufa autem (olunt me mandata cr 4olt;SrWi« hominum docentes. Et fterw in EuangeUo : Reqcitis mandatum dei, ut traditionem ueïiram ilatuatis. Et tdeô frater cha» riÃi./te, fi quis de antece/Joribus nojlris, uel iÿtoran* ter ,uel fimpUciter non hoc obfrruauit tenuit, quod «oj dominus frcire exemolo cr ma^fierio Jtto docuit,potefi fimplicitati eins de indulgentia domini ueniaconcedi. Nobis uerà nonpoteritignofci,qui nunci domino admonitizyinfiruilifumus. De hoc quolt;p ad colleras noflros literas dirigamus, ut uHq^ kxeuangelica cr traditio dominicaferuetur,e^ ab eo q«od ChriRus docuit cr frcit non recedatur. Q»« titra iam contemnere^c^ in errore priiüno perfeuer4 re,quid aliud eH qu Im incurrere in obiurgaüonem da mini increpantis in Pfalmo dicentis : Ad quid ex» portis iu/Uficationes mets, er ajfunùs te/îamentum me ttm per os tuum ? T« autem odià i difciplinam, cr ab» iecifiifermones meos retro. Si uidebas frrem currebas
3» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERB O DEI gt;
cum eo,cr inter moechos particulam tuäm ponebtK. Exponere emm iuÃificaticttes ejâ teftiOnentum domk nii cr hoc non idem Ãcere quod Ãcit dominut, quid â â aliud eil,qu.imfirmones eiics dbijcere, di/ciplinam domini contemnere f nec terremt, fed J^iritualid fùrta ' c:^ ddulteiia commütere.dum qun de Euangelica ue^ ritdte Ãtrdtur domini noiiri aerbd et fkäd, çy corrum pit dti^adulteratprxceptd diiufu. Ndm à fdcerdotes Egt;ei nbsp;nbsp;ChriÃifumin,non inuenio quern magis fequi,
quim Deumcr Clrriilum debedmuf,cuin ipfe in Euda gelio mdxime dicdt : Ego fum lumen mundi,qui me cutui fùerit,non dmbuldbit itt tencbris,fed hdbebit lu^ men uit^e. Ne ergo in tenebris dmbulemut, Chriflunt fèqut ÃX pr^ceptdeiin obferudre dehemiK : quid cT ipfe in dlio loco mittens Apo/tolos dixit : Ddtd eà mbi omnis poteflds in coeio cr in terrd. Ite ergo docete onmes gentes tingentes eos in nominepdtris lt;3' Ãlij cr Ãiritujjdnüi. Docete eos obferudre omnid quit cunc^ priccepiuobis.Qudreà in lumine Chrifli dmbu ldreuolumM,dprteceptis eins monitisncnrecedd/!' nsus,dgentes grdtids, quod dum infruit in ÃUuru quid ) ,Ãceredebedmus,de priCterito ignofcit quodÃmpliei^ ter errduimus.Et quid idm fecundus dduentus nobit dp -, pfmpinqudhmdgfs ac mdgis benigna ettfs uc Idrgd di=â
ÿU(tt9
NIHIL -ADDENDVM. 37â
â⢠⢠IBââ», gtó/o coridnojirdluceueritdiisiüumintit, M cumin cldritdtefudcrmdiefldteccclefli ttenirecceperit,iit» uenidt nos tenere ^uod montât ob/èrudre ^aod doctiit, frcere quodÃcit.
VERBO DEI NIHIL AD» dendumucl detrdhendum»
NOn addctis ad uerbum qaod lo-quor,nec aufcretis ex eo. Do/t.4*
Non declinabitis nec^ adjîniftrâ: neep ad dextram -, fed per uiam quam præcepit dominus deus uefter ambugt; letis, Deut.tr-
Quodcuntp dixerint qui præfunt loco quem elegcrit dominus ÃC do= cuerint te iuxta legem eius facies, (è' queris^ ièntentiam eorum, nee degt; clinabitis ad dexteram neep ad finp ftram* Deut. 17.
Quod prçcipio tibi,hoc tantu facp to,nec addes quiequam nec minuas. Interrogate de femitis antiquis,quc fit uiabona,8ó ambulate inuia.Hjcre.6.
Hominis teftamentum,fi tarnen fit probatum,nemo reijeit aut additilli d } aliquid*
Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBO D Eï
alfqufd. Quarc magis teitimonfjs 6^ t^ftamêto dei altiflïtnï nihil cft adden dum^uel detrahendum. Gal.g^
Altiora te ne quacficris^Só fortiora tc nc (crutatus fucris : fèd quac pratcez pit tibi deus illa cogita. Ecci.3.
Omnis fermo dei ignitus clypeui cft;,oninibus iperantibus in Cc. Pro jo.
Paulus nonaudens quicquam eO' rum proloqui,quae per fe non effi* Cit. Rom.i$.
Chriftus,inquit, Aliens no fcquun tur:(ncmpc cues Chriftiproprie)lcd cOugiunt ab eo, quia non nouerunt uocem alienorum. Jom-io.
Origines prima. Cuper Hiere' ' mäm Homiltä.
tJteeJJi itcbif efi,in^uit,fcri{gt;turlt;ii fà ttâiis in teüi ttiomum uoeare.Senfui ^uippe noUrke^ enarationn fine biî teHibui nonhäbentfidtm
Cyprianus in fèrmone de läpÃf.
Et ^uom~do intjuit, audent guic^u^tn Ãätuere û KeChriSlo,Quorumcrjiâestcr Ãdes,utrha,ey glorw
NIHIL ADDENDVM.
omtw eft in Chriflo f idem de libris ueteris zsr nouiTeJldmenti.Hie literit fäcrie,in(luit, hi Itbri inte» pri numero er Mtoritdte:,itliHd cum i^ wM eft coi» fdrindum lt;]uiclt;iuid extra hos jüerit, inter hiiec fanila tr diuina mtdatenus eil recipiendum.
Hieronymus ad Titum.
Sùfe autoritate fcripturarumgarrulitas non ha» het fidem-ldem Kieron. Origenis fententia penè ad uer hum ufurpauit ad Ctejlphontem hac fcribens. QKod i hobij aj]iritur,fanâarum fcripturarum te{hmoni/s adferendumeü, in quibtit quotidie credentibus loc^uc^ todcMt.
Origenes Homil.xy.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;In iJiniue.
Omnis natura rationabilis,inquitproprijs fsbi tonuenientibus nutriri indiget cibis. Cügt;us autein uerut »(tfwrx rationabiUs,ferma efl dei.
Ambrofius inlib.de Paradifo
Capite »2.
Di/cimut,inlt;luit,quantumpriefens leilio fuggeritt wIjjI «el ( cautionis gratia ) iungere nos debere man* dato : fl qutd enim uel addas, uet detredjos, fr«e« uaricatio quadam uidetur eflèmandati. Pura enim C'flmplex nwndtfti formaferuattda., uel teüimomf
i 4 feriet
'4o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERB O DEI \
âJtries intimändd eJi. Pleruntj; teÃis,dum atii^iui ddft^ rim gejiorumexfuo ddijcititotdmteftirnonijÃdm pdrtis menddcio décolorât. JSlihil igitur itel quod bo^ num uidetur, addendum eÃ. vides hoc diui AmhroÃj diclum Ãcere contra bonos intentiones SofthiÃarum^
Auguftinus in Manichæos»
ScripturdS tantd dutoritateÃrmatos, commcnda* tdsij; re/puitis,mirdculd non Ãcitis, qu£ à Ãceretis,eti am ipà in uobis caueremus per inÃruentem nos dà nù^ num dicentem : Exurgent multi pÃeudochriÃi e:^c.
Irenæusepiil.72.
Eedtus qui Ãeminat Ãtper omncm t inqmt,aqud,ttbi hos,dÃnus cdlcat, hoc eÃ, quiÃemindt Ãtper populot duntdxdtÃquentes TeÃamenti utriufq; doélrini, non fuperuacaneas humanarum traditionum Ãtuldsquot;.
Auguftinus contra.
EduÃumlib}t.ca.6.
Multi iuquit,multd délita is FxclefiaÃicis conÃcrife» runt,tion quidem dutoritdte Canonica, Ãd aliquo iitf uandt tantum Ãudio,riue difcendi crc .Ecce ut ubique PiUguÃims CT It multos libros compoÃteritfoli fcrip^ turo; fonda fummom autoritatem uendicet.
Chryfoftomus.
Si qidd difcereuel ignorare opus Ãtiinquitdllis ad^ diÃcmus
NIHIL ADDENDVM. 4« 'Sifconiis: Ãorguerejilfitdtanindehdurietnui: Ãcor exhortdtiouem, dd confoldtionent 'figuid deÃt, er opportet ddipifei, exediühtïominaf difcimitt. Cyrillus.
Super Ãextum cdput lodnnif imjuit, unum Ã)ltt^ modo chriÃuin fequendum eÃi nidgijlrum, Ãgt;!i inh£rendum-
⢠Origcncs Homihâa.y.fuper
'EÃädin.
Non fuittu^,incluiens, dliorum Ãermonum diÃiputi, tiià cakfläi-Etinepiftold dd Ro. j.cdp . Poftbfc ut Morti eÃoCt induit, deÃcripturisÃmAis uultddfirmd'* \e quoddtxerdt.Simulcrdoäoribus ecckÃte probet exempIunifUt ed lo^uuntur dd populunt, non proprijs pTiieÃimptd Ãentetitid,Ã;d diuinif muttitd teÃi a â mötnjs proÃrdnt. Sienifn ipÃe tdntus dc tdlis fipoflo^ luî dutoritdtein didorum Ãiorum Ãtfjicere non credit nià docedtinkge er PropbetisferiptdeÃe quiC dicit : qudntd md^isnos mrumi,hoc obÃrudre dehemus, ut non noflrds cum docemus, fed ÃiritiK fdnili fententidS proÃrdmus.
Cypriamus Felici Epi.
flold.8.
Adultcrum eÃ,ifnpium efi,fd'crilegumefl, quoc^ d } huindn^
4* VERB O DEÃ.
humdno furore inflituitur,utJi)}gt;optiodiuiM fdoî»^ tur. Procul db huiufmodt hominum contagione difcequot; dite,cr fermoiKs edrutn uelut cdncer CT peÃem fitgie» tndo uitdte,priemotKntedomino : Citci fum^rcâ
Auguftinus libro.ö.contra
fduÃumcdpite.i6,crltbro.j6. cdpite tl.
Omnts ^ui uenerunt dntt me, ^res cr Itürones fù* erunt,Ãc excutiens,uemÃi dnte fe uult inteUigi lt;itti mip à nonfunt.iAdm qui nüÃi funt Mofes, cr Pro* pbftójZio/j ante i[gt;fum,fed cum i{gt;fo,id tÃ, uerbo fuo» uenerunt : quid non eum per fuperbidm pr^cedtre tto» luerunt, fed turn per ipfos loquentembumiliter por» tduerunt. Vide Augufiinum qui dliudqMmCdnoni» (dm Ãripturdm dufos dnnuncidre populo dei, nonfo» lum pfeudoprophetdf, uerum fitres Idtronet uerbit ipÃus Sdludtorif,uocdt.
A mbrofius in libre dc
Cdin cr Abel.
Kdtione,uel dutoritdte hominis moueri contra uer turn dei, inquit, eÃe Cdndnlt;eum, quad interpretatur mobilem, crperfididfluâudntem.EtinOÃi. libro.t. Qa.« OT fcripturis fdnäis non reperimut » ea quemdi» tKgt;duitmolutt9tst/urpdre.poÃumu.
Irenxu»
NIHIL ADDENDVM 4ï
Irenaeus libro.zxap^jrtf
3cripturii,inlt;jMt, diuitas niti,qui£ certä cr indin* Utata ueritM efi,, infirma cr ualida petra eft domunt fuam tedificare, hac uero dereliâa, alijs niti quibufi tun^doMni!, incertum effufie aretia, (.undefiicilif fit eMerfio)efi ruinam firuere.
Auguftïnus in tralt;5latu de Pd/ïonW.
ConJUtuit montes 1/raël autores ficri^turarum diquot; lùndrum,ibi pa/citeut fecure pafeatis : quicquidind» Mdieritis, hoc uobis bene fapiat : quicquid extra ,rt figt;uite,ne in nebula erretis,colligite uos ad mentem feri f^turæ. ïbi fimt deUcu cordts uefiri, ibi nihil uenenoquot; fien,nihillt;dienum,pafcuaibi uberrima tantum.item Auguft.ad Uieron. advicentium. Hoc genus Ute» rarumcTc.Videfupra in titulo. Scriptura omnibM Conciles antet ponitur.
Hieronymus in cpiftolam.
AdTitum.
Si dominus,inquit, ea iuhet, qu£ non [unt aditen^ fa feripturis fanitis, fubijciatur feruus domino. Et Galatas capite quinto ubi dicit : nullt fine uerbo de» aredendum ejji.
Auguftinus contra Fauftum ? lt;.
LÃ^ro 1».
44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBO DEI.
Quisijuis (licit Mariam ad ctinfanguinitatem 04« Md non[gt;ertinuijje,maniÃflum eJKquod iftarum fcri» pturarumtamexccllentiautoritati olgt;luäetur,crt- F-t infra pauló poft. Ac per hoc illud ^uod de generatio» KMarite Fauflus pofuit ,ijuod patremhabuentex tribu Leuifacerdoté i^uanddm,nomineJoachim.Quia Canonicum non eft,non me afringit.Videsiciuod cfuic^ quid Canonicum non efl,non me afiringit inc^uit.
Hieronymus fuper Mat= '
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th£umcap.3i.
' Quod de /cripturis non habet autoritatem eadem ficilitate contemnitur,qua probatur. Idem in epiflolam ad Titum a ftultif quxflionibm dehortatur,ad fapiett^ te$ qu£fcripturarum autoritate funt fdta exhortatur ZT prouocat,pr£ceptorum non infctttf Saluatorif, itt quibus ait : Citt£rite eSquot;inucnietii,pulfate zT aperie» turuobii.Etpaulo infra.Exerceaturinquit,fenfu3, ex mens quotidie diuina leilione pafcatur, çr qu£fliones tioftr£ftult£ nonerunt. Ergo jltdta pronunciantur abapoÃolo, qu£cunq;fanäarumfcripturarüm defli» tutapr£/idio, aut Hieronymi b« uaciOat aÃirmatio.
Augufti'nu» fuper
pfalm.67. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
TefiirHM^i utriuf^ TeÃamenti ita acquiefcendum, utquando
. NIHIL*ADDENDVM. '
ijuando ex. his aliquid proÃrtur c;' probatitr ,ont* nii conterüio paciÃca qiuete finiatur. Et pituló infra de prxdicatoribui Ecclefidfiicis. TutK cnim eis gt;in^uit i(erbum ueritdtss dcttnr,/t autorite ab eis ducrK Te^ ftamenterum non reâdnquatur.
Hieronymus lib,4.Com^
ment.in ï»ïatth.cap.
Cum ergo uideritis abominaticnein ⢠?^bonttnatio defolationis inteüigi poteft,et omne dogma pertierfunt , ^Mod cum uiderimus flare in loco fanélo,hoc efl, in ec» clefla,cr fe oflendere Deum,debemus jugere de ludnea «rf montes,hoe efl dimijja occidente htera C!' ludaica prauitate,appropinlt;Juaremontibusa:tcrnis ,d⬠^uibu$ Hluminat mir abiliter deus.
SCRIPTVRAE SENTEN* tw «on no/ïrrf rfmpletodrf.
, AuguftinusdeGen.adlitc-
ramltb.i.cap.iS.
Et inrebus obfcuris atq; dnoflris cculis remote tiÃimis,fl qua inde fcriptaetiam diuina kgeri* tnus, qua poÃintfaluafide qua imbuimur, ali/s atque ali/s parère fententijs, in nullam earumnos pracipiti alprmationeitaproqciamus,utflfirte diligenüus di» fitijfa ueritas eam re^le labefluHauerit corruamus:tton
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P»-»
â¦Â« SCRÃPTVR#E SENfENTMM
fgt;ro [enteritis âiuiiidrum fcnptunrumÃd pro noflré ita dinucdntes, ut earn udimus firipturdrum » ^u^t nojird eÃ, cum potitif edm ^Uic feripturdrum e]l no» fh-dtn effi ucUe debedmus. Vide Cyriüum in Leiiit.li. â¬.in fine,Et in titulo fuperiuf poÃto,Verbum deicon» filijs fubicdum non eÃ.
Clemens Papa Diftinclio«
ne.3.cdn.37âKeldtum.
quot; Reldtum nobis eÃ,quodlt;juiddm in ueÃrispdrtibut commordntes dduerfintur fdcris doilrinis, pro ut eis uidetur,non fecundum trdditionem pdtrum,fid iuxtd fenfum docere uideiitur (^c. Et pduli pofi. Et idtn diligenter obferudndum efl, ut lex dei cum legi» tur,non fecundum propridm ingenij uirtutem ueli/t» te^gentidmlegdtur ueldocedtur,funtenimmultd uer tdinfcripturisdiuinisqu£ po//ùnt trdhi ddeumfen» fum, quem fibi unufqutfj; Ãonte prlt;efumpferit,fe(l non oportet ; non eiiim lenfum extrinfecus dltcnum er, ex» trdneum debetis querere, ut quoquo modo ip/um ex feripturdrum dutoritdte confirmetis, fed ex ipfis feri» fturis fenfum cdpere ueritdtts oportet o'c . Itemip» fdm mdle exponentes dicuntur frià propheU,ut fequit Cdnondecldrdbit.
Bernardus ad fratres dc
Honte dei.
NON NOSTRA AMPLECT. 47
TortMtd enim cr udrid leéiio, o' ([itdà cafu reper ti,iwn«ciijicdt,ftd reddit dnimunt inÃdbilem, cr feâ lûter ddm/Jdjleuiter recedit d mentorid. Sed certis itv^ gemjs immordndum efi,et ajJueÃ.cieHdus dttittMf.Ciua enim ^iritu/iéhe funt, « ^iritu legi deÃderdt, ipfa eti-sn inteUigendd
Auguftinus fiiper loannem.
' TrdâdtU4.6.cdp.to.
Sedendo emm fuper cdthedrdm KioÃÃegem dà da cent : ergo per itlos deut docet . Sud Hero tTlià ueltnt docere^nolite dudire, nolite Ãcere. Gerte enim tdle» fud quiierunt.crnon qu£ heÃt Cbrifli crc.
SCRIPTVRARVM TESTt* motHd dudiendd,non PhiloÃi»
pbornm pUc(t4.
HI C eft filius meus dfledlus , in quo mihi bene coplaci'tS , eft i« pfum auditCjLucæ 9. Mdtth.h Mdrc.^.
Si qufs loquitur,loquatur utelogt;
uiadei. t.Prtr.4.
Euntes ergo docete omncs genres, docentes eos Icruare omnia quæcun/ quepraecepi uobis. Mdtth.iS.
Ad legem magts, ÃC ad teftimoni um. Efd.cdp.8, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vo*
4g SCRIPT TESTIM, NQht , V OS amici mei cftisji feceritis qux cyncp ego prxcipio uobis, loan. ij,
Memores fifis uerborGquac prac-dicfla funt à fanclis Prophetis,0(^ man dati domini qui fimus apoftoli-2 Pet 4-
Si quis uobiscGangelitzaueritprac ter qua quod accepiftis, anathema fit.
Hieronymus in Eiaiam Dift.37.
Cap. vim.
Vim inebrianiur (Juifcripturas facras male inteïli ^unt atq^peruertnnt, fyceraqui abutuntur [eculari fapientia et dialeüicofu tendiculis,qu£ non tam tendi cula fimtappcüanda,qu}mphantafmata, id eft, urtP tgt;r£ qu£dam cr imagi/Kf, qii£ cito pereunt or re^ foluuntur. Idem fecundam tropologiam pftudopro^ phetaf eos debemm accipere,qui aliter /cnptura^^ rum uerba accipiunt, qiwn ftfiritinfanHus fonat, Cy'dtuinos eos qui contciîura memis fu£ incerta Ãtâ tttrorum quaft uera pronunciaiit,abfqi diuinornm Mtoritate nerbornm. Idem, quicunqnefcripturasnon ita inteüigunt, ut rei ueritas habet,uuam acerbam ioiwdunt.
Auguftinus in P/Ã lm.ioj.
Con(i9nefe(mdlt;huerlif,înter mâduini montin crc.
Lffrt ;
PHILOSOPH. AVDIENDA. 4?
Licet fi nosaut angelus decalo annunciauerit uobis pr£ter(iuam ^od accepiilis, anathema fit. Si ueniat mons aliud euangelizan5,anathematizetur.Vnde hoci Quia de priuato uult fluere non de medio. Et hoc Ãr/ te homo camali nebula {gt;ra:peditus,(y' à Ãnte commit ni adpropriamfiiamfilfitatem redaiiwpoÃithocfii cere,nunguid,Gt' angelns f Verè nuncluà m angelus. Si angelus de proprio fluensinparadifo'nonefiitau^ ditus,nonpr£cipitaremurinmortcm,Media ai^ua p9 fita erat hominibus pr^ceptum Dei: aqua media,aqua quodammodo publica,fine fraude ualebat, quoddixi^ mus chritati ueilr£ fine labe,fine cÅno fluebat, fiip/à aquafimperbiberetur,fcmperuiucretur. Venit anges lus lapfus de calo,fi{lus ferpen5,quia infidiofè uenena iam fiiargere cupiebat: emifit uenenum depropriofio cutus eft de fuo,quia qui loquitur mendacium, de fiio loquitur : er miferi audiendo dimifierunt quod cont^ mune eTat,unde beati er ont,or ad fuum propriumres iaili,cum uoluntperuerfèefjè fimiles deo : hoc enint dixerat: Guilate, çy erittsficut dif, appetentes quod nonerant,quod acceper'ânt amiferunt. Ergo fratres ad hoc ualeat quod diximus charitati ueftr£, propter Ãntes ut fluant de uobis,conualles eftote,cr cum on^ mbw cofirte dlt; Deo brftetw» i/iter mediu fluant e aquie.
JO SCRIP. TESTIMONIA ^(lux,ntûliinuideati5,bibite,ldturdntini,mdnlt;ite,fdtitri ' cominunt'S dqud Dei hdbet gloriam, non ho^ minnm priudtd menddcid.
Kychius lib.z.cap.io.in
Leuit.
Et bic incenfui erdt,z:^c. Oftendens, ut c^ui cdteriut âolt;!lrin£ peccdtunt,btdÃ}bemid esl in Ãâiritumfdnilu propter quod Stepbdnus doólores,Iud£orum ey' prdtâ ttdricdntes legem,^ inobedientes, fed dune ceruilt;â cic,cr duri cordts dppelldt: ut dutent tndle interpretdn tibics legem cr propbetds dicebdt : Vos fimper j^iri* tui fdnéio re/litiliis.Item Cbryfo/iomia aduerfus Hte^ reticos fermone. Ciuod non fit ddulténtndd fcriptur4 cidre docet,multis uerbis.
Auguft.de dot^n'na Chn'-
fiidnd lib.t.cdp.só.z^r-i?-
Quifquis in ficripturis aliud fentit,quM iTle qui fcri^ pfit,illisnon mentientibus fiiUitur : fed tdmen fi ed fenf tentid fillitur,qu£ ledificdt cbaritdtem, qu£ finis priC^ cepti eft : itd fii,ïlitur,dc fi quifquam errore deferens ui dm,eó tdmen per dgrum pergdt,quc) etidm uid illd per* ducit.Corrigendus eft tdmen^et quant fitutilius uid nS deferere^demonjlrdndum eft,necotfuetudine deuidndo etidm tnuunvrfiim lt;lt;Kt peruerfwn ire cogdtiir,Alferen
d9
NON PHILOSO. AVD, rfo enim teinerè quod ilk fenÃt quem legit,plerunq; itim turrit in uliu qu£ illi jententi£ cotexere nequedt.CiU£ fî ueru certd ejje non fentit, illud non poÃit ueruin ejji quod fenferdt,fitq; in eo neÃcio quomodo utumdit do fententidm fudm fcriptur£ incipiat oÃvnÃor ejjè qu'tm Ãbi.C3t}od malum à ferpere Ãnerit,euertetur ex eo.PerÃdem enim ambuiamuf,nonper/peciem. Titu^ bat autemÃdesà diuinarum fcripturarum uaciilat au toritof.
Auguft.in Pfalmum 103.
De medio petrarum dabunt uocemÃtam. Modo à die am uobii,crédité hoc enim dixit Cicero, hoc dixit Plato,hoc dixit Pythagorai, quit ue^lru non irridebit me^ Ero emnj auii,qu£ non de petra emitto uoce mea. Quid mthiunufquisq; ueürumdebet dicere: fSiqui-s uo bis P-uangelizauerit prxter id quod dccepillts,dnatbe maÃt. Quid nuhi dicit de Platone,^^ de Cicerone et Virgilio^ Habes ante te petras motiu,de medio pÿrarîi mihi da uocem tuam.De medio petrarum dabunt uocc fuam: petra enim erat Chrijius.
Idem in Pial, 9 t.
Ego uobis fingere potero,cr fitbito ero non certus di/^enfiitor,fied ineptiis fiibulator. £cce fingere extr4 euangeliumejlfibulart.
IreUifUi
P SCRIP. TESTIM. NON
Irenæus Epifcopus-zy.
Vt connexio iüii,inciMttiinim£ o' corpora noüri f^iritu uitali Mintcttur, alitur » atq; taietur, ita uerba ! dfbCZ J^iritudli gratid,anima no^lra uiuificdtur.Vn* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
lt;le omni genere Uudere debemiif, ^uoreli^ua omnia poühakenteSiConÿregemiK nobu alloquia dehOquot; con geramiK in pénétrais ncitrum in fcnfui, infoOicitudi^ nâ¬S,in conÃderdtiones,dtq; däut noüros, ut aUoejuijt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
fcripturarumÃda noSra conuenidnt, ne à ferie pro* ceptorum cÅleflium aâui nofter difcorddre uideatur^ Quonidm eloquium tuum uiuiÃcduit nos.
Gregorius Defiderio epifcopo i
Diüinâ. 8lt;s. cdn. Cum multa.
Dicit dc manddtjUt epifcopus doceat populum fa» cram fcripturdin,non Grammaticam uelphilofophia. liam inter cetera uerba Ãc induit : Erf diila Jue» rurtt in gemitum o tri^iciam uerteremns,(iuia in uno ore fecum laudibus louis, o Chriili laudes non capis Kfit: O' quà m graue neÃndumq;ÃtEpià opis cancre, quod neq^ religiofo conuenidt,conÃdera.
Diftinèl js.Can.Ignorantia.
Sacerdotes qui docendi officium in populo dei fu* fccperunt,legere fanilds admonentur feriptunu, Pau* lo Apoüolo dicente adTimotheum: Attende leâicni,
cr
PHILûSOPOR. AVDIENDA. it CT exhortdtionipdoâritke, er /èmperperindneinhii. Sciant er^o faca-dotes fäiiHatfcripturMcr Cditonest KSâ omne oput eorum in prlt;£dicatione doilrina con fiüere.Htec ex Tolüano Concilia.
Hieronymus ad Pammachium
DiÃ.38.Clt;in.EccleÃa/lico.
Exiflintdt fdcrdtn firipturü nec fub uenufldte, nec Jub Philofopbicis terminis effè proÃrenddm. Item» ^.QueÃione s. Qÿ^tumeunq; Ãt ueriu prophe* tdà dtmuncidt dliquid quad eH contrd deumgt;!ion eà et credendutn-Et Cdnon ddducit hum locum Deuteron. ij.Si fitrrexerit in medio tui prophetd,crc.Item Chry foÃ. dlt; Ldzdro,Concione ). Qui non dudit fcripturdi neq^ ex mortuii excitdtos duditurus eR.
SCRIPTVRA SACR A ludex Ãt in controuerÃd.
Auguftinus denuptijs con-
cupifcentid dd Vdler.Ub. î.cdp.j j
STA controuerÃd iudicem qu£rit,iudicet ergo
ChriRue,^ cui rei mors etus proÃcerit,ipfe dicdt: Hic eÃjinquit/dnguis meus qui pro multis effundetur inremiÃionempeccdtorum-IudicetcumiUo er Apo/ Ãolus,quid er in ApoRolo ipà loquitur ChriRus,cld-mdt CT dicit de Deo pdtre: Quid proprio filio non pe percit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e t idti«
^4 SCRIPTVRA IVDEX
Idem Confeflion.LiKij*
cap.iz.^ I},
Et Jjiiritualis aÃriluf iudicat omnid, utiflj iit* dicdndafunt, ipfe dutejtt à nentine iudicdtur. Quod dutem iudicdt omnidyhoc eil, ^uod hdbet poteildtent pifiiummdris c/ uoldtilium cccli, ctet.Konenint oportet de tdm fublimi dutoritdte iudicdre : neq; de ipfolibro tuo,etidm à quid ibinonlucet: quonidtn fubmittiniM ei noilrum iritelleilum, certumq; hdbes tnus etidttt quod cldufum eil aÃ^eilibm noÃris, ro= ilè uerdciterji diilum eÃe. Sic enim homo licet idm Ãi ritudlis renoudtus dd dgnitionem Dei fecundunt imdginem eiut qui creduit eum, frilor tdmen legis de^ bet eÃe non iudex
Idem de uera Rcltgionelib.?i.
Hlt;f c dutem lex omnium drtium cumÃt omnino in» commutdbilis, mens uero humdnd cui tdlem legem ui» dere conce[Ãtm eà mutdbilitatem pdti poÃit : erroris fdtisdppdretfuprdinentem noilrdm eÃe legem, qu£ ueritdx dicitur.
Cyprianus Sermon.de Ba=*
ptiÃno ChriÃi.
îdoc ndturd, hoc rdtio, hoc domine, uerbi tut cldmdt dutoritdis, hoc ex ore tuo dudiuimus, hic inuenit
SIT ÃN CÃMTROVERSIA if ittutfüt confuittmdtioiKnt oimis religio. Primu eÃ: hoc ttundätuin ultimum,hoc in Itbro tà t£ cofcriptuin, indeficieiitem hominibui ZX angelii exhibet leâio» nem-Legat hie unum uerbum, zr in hoc mandato me^ iiteturChriÃiMlt;lreligio,etinuenietex hac Ãcripturii vmnium doétrinarum reguUs emtuia^e, zr hinc nafei Cr hucreuerti,(juic^iiid eccleÃdfiic4 continet difcipli/ net: zr in omnibus imtumejj'e,zrfrinolum, (^uicquid dileilio non confirmât^
DOCTRINAE IVDICIVM Ãt penes EccleÃam.
SPiritum ne extinguatis : propheti as ne afperncmini. Omnia proba-, te,quodbonum fucrir,tenete. t.Thef.^.
Frophetæ uero duo aut tres löquä tur amp;nbsp;cæteri drjudicent ⦠Porro fi ali} fuerit reuelatum affidenti\prior tace^ at.Poteftisenim omnesper fingulos prophetarc, i.Ãor.14.
Cauete uobis à pfeudoprophetis, quiueniuntaduos in ueftitu ouium, fed intrinfecus funt hipi rapaces,à fru tftibus eorum agnofeetis eos. MMh. 7.
HucreÃrri pojfuntotnnes loci Pdtrumfupr^d e^
e 4 luinieritfi
Jd SïT PENES ECCLES. nuineriiti,uidelicet,(iuod leâor liberum iudiciumb'^ beat doärinM Ãuefcripta homi/turn approbdre,u^ improbare Ãl, fuprii.6.Auguflinus contra FauÃuitt Manichteuin lib.u. cap. 5. Ãj. 5. Item,Ãl. »8. chryÃfto=* mM in opere imperÃäo in Matthäum cap.a. Qaci omnes DoHores legere poÃtmM cf meliora eligere. Et omnid probare Ãl. i^.ltein quid doilrinte ratio po deranda Ãt, 'Hieronymus in epiÃola ad Minerium cf Alexandr um fupra Ãl.iS.cf-t^-
Hieronymus in Hicremiam
capite uigeÃmo/ixto.
Sacerdotes cSquot; propbetit (. lt;juos pÃudopropbetoi maniÃÃius Septuaginta tranflulerunt, ) irafcuntiir iiieremi£, quod uera pr£dicat, vâ fubuerà templo ciuitate deferta,Ãt peritura religio,lucra ex re^ ligione uenientia â idcirco appräjendunt eum,cf con^ fentiente Ãbi populo,morti deflinatur : quare dixerit in nomine domini, Ãcut Silo erit domut hitc : cf urb$ defolabitur,eó quod non Ãt habitator. Si quando igi^ tur propter mandata domini cf Ãdei ueritatem, uel facerdotes nobis uel pÃudoprophette, uel deceptut populus irafcitur, non magnopere curemus, Ãed exe: quamur fentemiam dei, nequaquam pricfentia mala, fed Ãtitra bona animo cogitantes. (Et congregdt«« ejl omnis
DOCTRINÃE IVDICIVM. S?
tjl ommi poptdus dduerfus Kieremidin in doimun Jo« mini c£terd.')'liieremidi in templo ucrba domini prophctdbdt,cr dtxerat: domumiÃdin lient Silo,zr cr urbemhanc inmalediélionem dabo cun^iigenti* tiKterrd-.flatim^ «i pco-JottèiWjCrpropbrtis.cr populo feditione commctd,omne uulgw aduerfeit prophetdm congregaturin templum,ubi erdtprophe ⢠ta: c^fdcerdûtum,dcprophetarum uidgiq^ matiibut tenebdtur. Quod cum dudiÃent principes ciuitdtis, ^ui in domo regia uerfabantur, tranperuntÃue afeen* derunt de domo régis in domum domini. blotandum^; ^«0 J ire ad domum domini, fimper afcenÃisÃt. Sc« derunt^ in introitu port£ domine noua;. Principunt enim enü oÃiciumÃdere in porta domus domini, ibi negocif, er feditiorüs cognoÃereueritatem. No«4 dKtem portd dicitur : quid qui fedebat in ea,cr iudicio tgt;r£erant,fdccrdotum,crPfiudoprophetarum cdlum » m£reÃflebant.E.t locutifunt Ãteerdotes, er c£ter(t Sedentibus urbis principibus in portd templi, er in portdnoud qui de régis paldtio ad templum cttcurre rdnt,utÃditiopopulifeddretur,er concione populi congregdta dccuÃtnt facerdotes, er pfcudoprophetlt;e Hieremidm,perierdtqi propheta,quantum Jwt in facer dotibus,crpropbehs,à accufatores ipà kabuiÃent
C ÿ iujiciji
ÿS DOetRïNAEIVDlCIVM iudicif poteitdtem.Ex (^uo intelligintiM crudelioxes j«* ' ijjiin prophetdin perinuididm fdnâitdtis, ([ui religio ne uidebdntur dediti,cludm qui neceÃiidtibus publicif praerdnt, er ceeterd- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Hieronymus T omo s.In Pfaïmum»
VerÃt Só.DominiiS ndrrdbitin feripturd populo^ rum,er prtncipu)n,borum qui fùeruitt in ed. No Ji'xjt qui funtin ed,fed qui Ãierunt in ed.DominM ndrrdbit, CT quontodo ndrrdbitf No« uerbo^fed fcripturd.ïn cu iiK feripturd f in populorum. I^on Ãifficitin populo« rum,fed etidinprincipum dicit. Et quorum principü { Qui funt in edi no dixit hoc,fid qui fûerunt iit ed.Vi« deteergo quomodo firipturd fiinild fdcramtntu plcnd e^.Legimui Apafiolum Pdulum,figimui Petrum, legimuf ilium dicentem : An experimentum eiut quiBc^ ritis qui in meloquitur ChriHui^Et quod Pdulus lo« quitur,loquitur Chri^ha. Qui enim uos recipit,me rt« cipit. Dominus ergo no^er dtq; fdludtor,ndrrdt nobil er loquitur in firipturis principum fuorum.Dominui ndrrdbitin firipturis populorum,in firipturis fimHis. QU£ firipturd populis omnibus lâ¬gitur,hoc eil,utont nes intelligdnt. Quod dielt hoc eR : ficut firipfirunt Apoâoli, fie er ipfi dontinus: hoe efi per Eudngelid
dogmata PARTVM.
|kà locutus efl, tien ut pduci ititelligerent,fld ut omtief. Plato fcripflt in fl:ripturä,fld non fcripflt populif,fid paucis.vix enim intelli^unttres homines.ifli uerè,hoc ejkprincipes eccleflte,z;r principes Chrifli, non fcri* pferunt paucis,fld uniuerfo populo.Et principum boe efl Apoflolorum, euangelifldrum, horum i]ui fue^ runtineii.Videteqtiiddicat: Qtiifoerunt,non ^ui fuut ; ut exceptis Apoflolis quodcun^; aliud poflea di^ cetur,dbfctndatur,nohabeat poflea autoritate. Qua^ uis ergo fanéltis flt alujuis pofl Apoflolos ,^uamuis di fertiis flt,non habet autoritatem.Qjioniam dominus narrat in fleripturis populorum,cr principum horutn qui filerunt in ea.
DOGMATA PATRVM IVXTA
Scnpf«rrfm canonic am,z^ adfidci nor mam examinanda ac iudicanda.
Probate fpiritus an ex deo fint:quo niam multi pfeudoprophetae eruntinmundum* i.io4zj.4â
Videte ne fêducamini.Multi enim ueniét in nomine meOjdicentes : Ego fum Chriftus,
Spiritualis omnia dtjudicat, SCÃ ne mine dijudicatur. Omnis ergo fpiri-
tus
tfo AD FIDE INOR. IVD. tiis,qurprophetat contra fcripturas» cx Deo non eft.
Scnitammi fcrfpturas* loan.^.
Chryfoftomus in cap. ad Hebr. f.
IIoiniltd.S.
SenÃu exercitdtos hdbaites]Vides, inquit,oporB Mexercitdri duditum noftrum frequenti duditione diuindrum fcripturdrum,ut nuUd nouitdte expduefcd* mui.Exercitdtum,in(juit^dd difcrelionan, hoe e/i,flt;e* rituinelJè: AliiK quidan dicit,non eÃe refurreiliotiemt alius dutem nihil expeâdt Ãiiurorunt, - Sed nemo uultdd feripturds dttendere: fi enim dduerteremus, non folum non incideremus in fiUdcidm, fed etidnt alios deceptos inde liberdremus de periculis db* firdheremus . Etpdido poft Pduhis dixii : Ad dd= monitionemnoärdmfcriptdfiait, in quos finisfecte^ lorum deuenit. Et Chriftus iterum dicebdt. Errdtis nefeientes feripturds, cr iterum : Scruidminifiriptiai rds. Et Pdulus iterum dicebdt : Per pdtientiam cr con [oldtionemfcripturdrum fiem hdbemtis. Et iterum: Gmnis feripturd diuinitus inftgt;irdtd utilis eft.ltem : Sermo Chrifti hdbitet in uobis dbunddnter.Et dlibi: Expofitio tud fit in lege dltiÃimi. Prtetered quomodo dognidtdjilfdfideeliminanda fint. Vide Chrifioft .in
Epft.a
DOGMATA PATRVM. rt Epifl.adTimoth.primanhcdp.i.Honat i. iJfroHo» ntilia de proÃäu Euttngdij in diüum Apofloli Ãue oc caÃone, Ãue ueriïdte,çj'c.iîortdturut ntdld doärin4 nià Ãina,admittdtur.
^4* Qaæft ⢠*. D. Hier ony mus
Can-tJon affèramui.
Non aÃrramus Ãdteras doloÃa : ubi (tppenddntM ^«oiMoIwmMj pro drbitrio noflro,dicentes : hoc grd^ ue eflthoc kue efl : fed dfÃrätnus diuindm fidterdtn 4e fcripturii fdcris tdntluim de thefauris dominicis.
Auguftinus libro.j.de Baptifino
contrd DondtiÃd^jCdpite 20.
îdmwtrô cumdicit epifcopum docibilemeÃe de* tgt;fre,ç^ddiungit: docibilisdutentilleeÃ,qui dd di* fcendi pdtientidm lettis e{i C!â mitis: oportet enim epi* fcopum nontdntum docere fed er diÃ:ere,quider nie melius docet qui quotidiecrefciterproÃcit diÃen do meliord.Uis utiq^ uerbis fdtis indicat uir fdndus er pid chdritdte pr^ditus non eÃe metuendum ,Ãc ei* US epiflolds kgere,utà quid poÃed pluribus, er diu* turnioribusinquiÃtionibuscompertum eccleÃdm edit Ãrmauit,nondmbigdmusuitdre, quidÃcut multdh* rdnt qute dodus Cypridnus doceret,Ãc erat er dliquid quodCypridws dodbilis difeeret, i^uoddutemnos ddmonet
fi» , DOGMATA PÃRTVM admonet, ut ad fvntent recurramm, id efi,ad ftolicain traditiotte,c^ iitde cdnalem in noÃra teporä dirigainus,Optimum eÃ, (t Ãnc dubitation: tenendum»
Auguftinus ad Crefconium.
libro.i.cap.it.
l^eclueÃne caufa Canon eccleÃaÃicus eà conÃitit^ tUi, ad tönern certi Prophetarum ApoÃolorum li^^ bri pertinent,quos omnino iudicaie non audemM,^^ fecundu i^uos de cieteris fideliu et inÃdeliuiudicamus^ F,cce Au^uÃindibertati iudicädi omnib.leiloribui attribuit'.Patiatur i^iturPötifices ChrifiianoruinÃrio rü^i^uiÃ/iritudeihabentiudieiu-Siidquod ad gloria äeiÃcitex liter'ts facrcfanéiit demonÃratum Ãterib
Itemdedolt;flrina.Chri{li3.n!i^
Libro.!.capiteâ.39
Videtur mihi ÃudioÃs CT ingeniofis adoleÃcenti^ but,cr timentibus deum, beatamq; uitam quxrentp biit,falubriter pracipi, ut nullas dodrinas, qu£ pne* ter EccleÃam chriÃi exercentur, tant^uam ad bea* tarn uitam ca^eÃindamfecure fit^ui audeant, fed il^ las fobrie diligentercii dijudicent. Idem de uera religio onelibro.hcap.z^,.Quibuslibris uel hominibus cre= dendumÃt ,fumme conÃder andum.
Thsophyla(fius».
AD FIDEI NOR. IVD. «j
I«EpiÃoldnt ad Komanos ultimo capite, Qui alt» ^uid,alJirunt pratter Apojiolorum doélrinam dog fna,Scand(il(t,hoc ejl, hitrefei dijjèn/iones ab bis induct ait.
Auguttiniis in prologo lib.?,
dcTrinitate.
Holitneisliterii,cluafi Canontcis fcriptis inferuire, fidin illis quTnon credebas cum inuenmc, tncun^ âantercrede.Inifliiautemlt;luod certumnonhabeat, nià certumintillexerit ,noli firmiter credere. Tita lut fequens latins demonftrabit,quatenus liceat Doâo». ribut ecclefiiie uti.Confiule([uoiii Hieronymum ad Mi» nerium cr Alexandrum, i^uod modo omnia probanda fint.ldem difiinóUone.^.Can.Noti-
DOCTORIBVS CATHOLICIS quantum tribuendum.
AuguftinusadHieron. Epifiola.i^.
Ego /oils iUis fcriptoribus ,uel.fi)lis eis fcriptura rum librisCqui iam Canonici appellantur-fijunc time» remetquot; honorem didici defirre^ut nullum eorum fieri» bendo aliquid errajfiefirmiÃimeeredam- Atfi aliquid in eis ofivndero literis,quod uideatur cotraritl uerita tinihil ahud qu'tmmendofiumefifie eodieem : uel inter» pretemnon ajficcutum cfific quod didum efl: uel mtf.
mitumt
« DOGMATA PATRVM
minime inteUexiÃi non ambigcon- Alios dtriem itu lego utqiMntalibetfanâitate quantalibetue doârina pTiie^ pollednt,non ideo uerimputem,quid ita fenferunt : fei qtU4 mibi uel per alios autores Canonicos, uel probat tiles rationes quod 4 ueritate non abhorreat,perfuade re potuerint.Dijiin.lt;^ can. Ego foUs.ldem tn epijtola. »I». rtd Pauli nam. Ncloâautoritatem tneam /èquaris,ut tdeo putes tibi aliquid necelJi ej]i credere, quoniam i me dicitur,fed autfcripturis canonicis credos, à quid nondum quam ueritÃt uides,aut interius demonflrani ti ueritati ut hoc plane uideos.
Irenxus aduerfus Valentinw,
' crÃmiliumlib.4.cap.4.$.
Vbi igitur tales inueniat,Paulus docens ait : Pofuo it Dats primo in eccleÃa Apo{lolos,fecundo Prophet tM,tertio Doâores.Vbiigitur charifmata dominipo^ ÃtaÃsnt, ibt difcere oportet ueritatan, apud quos eâ ta qu£ tn Apoilolis eccleÃiC fucceÃio, er id quodÃt^ ttum,çx irreprobabileÃermonis confiât. Hi enimzx tam qu£ eü Ãecundum deum qui omnia ficit Ãdan no firam cufiodiunt,^ earn qu£ edl infiliuin dei dileâio non adaugent,qui tantas ctifioÃtiones propter nosfi^ either Ã:ripturos fine periculo nobis exponunt, net^ deunt igt;lâtfigt;bettit(rKes,ne^P(ftrtdr(bdf e^norantes,
f}(^
DOCTORIBVS CATHOLICIS. ÃJ hc^ Prophet;« contemn£nt£S,c^c,
Ãuguftinus de pcccatornm mentis KemiÃiotie contra PcUg.
Icbro 3âCap.7
' Hfc non idea commemoraui, quod dij^utatoruni ^uorumhbct/cntenti/s tanlt;j:iâm Canonica autoritate ttitamur: fed ut appareat ab initio uf^ ad prat/éns tau pi«,q«o ijla nouitof orta eil,hoc de originaà peccato apud eccle/ijefidem tanta conüantia cUitoditiâ.m,ut ab' t'K qui domùuca tradarent eloquia,magis certiÃitnunt profirretur ad alia Ãlfa refiitanda, quam id tofiquint Ãlfum rejùtari ab aliquo tentaretur.
Idem de nuptijs Sgt;C concupifeentijs ad Valerium lib, z.Cap.z^.
Quid autem dicam de ipÃs diuinarum feripturaru tradatoribut,qui in catholica ecclefia Ãoruerunttquo fnodo h£c non in alios finfut conati funt uertere, quo^ niam Habiles erant in antiquiÃima cr robuiliÃima ile,nonautemnouitio mouebanturerröte. Quosfi col tigere cx eorum teÃimonijs uti ueliin,ç^ niinis longunt erit, CT de Canoructs autoribus,à quibus non debemus auerti,minus fôrta/Jè uidebor prxfumpÃjji qutmde: bui. Item contra epiicoloi Pelagiani ad Bonijà . Ãb. ^^(ap,'5dtetn(ap.u,aon quo Cattonicis libris à noe f bn
DOCTORIBVS SACRIS . fgt;is utlius äij^utdtorii tclt;]uctur autoritiü.
Idem ad Vincentfura VicT^orem
Ãib.i.riiftin£l.9.Clt;in.i^egire.
I^egdre non pof/ttm nee debâ¬o,jicut in ipps nbiis,itci multd ejjè in tdm midtis opufculü nteis, (^Uiie pbjjùnt tu/ïb iudicio cr nulla temeritate culpari. Pro« pter quod alibi dicit. Ideó Retraólationum li^ brum Ãchut difcant k{iores,ncqi mea per omua,mi* hiplacuijjè.
Idem ad Paulinam de uidendo deo
EpiÃolam'
St diuinarum fcripturarum,earuinÃilicet,quie Clt;» nonic£ ineccleÃanominantur,perÃgt;ieuafirmatur au^ toritate, (, aliquid ) Ãne uUa dubitatione credendu efi: alijs uero teRibus uel teSltnionijs, quibus aliquid ere* dendume/Jèfuadetur,tibiercdere uel non credereli* ceat,quantum meritiea admonentem ad Ãciendamfi* demuelhabere,uclnonhabere perpenderti.In eddew epiflola ad AmbroÃumnon fua doeere ,fed euangeliu exponere: quaà diceret^fuii uerbn credeitdum nÃeÃet nià teÃimonia Euangelij produeeret.
Item contra Crefconium Gram» matieum libro ÃeundOt capite p.
ES'»
(XyANTVM TRIBVEN. 67
Egobuius epijloliieMtorftatenon teneor,lt;luiä lite^ ra Cypritim non ut Cunonictti bubeo, fed cm ex Cuno nicis conÃdero : cr quod in eis diiiiiMrum feripturii== rum autoritdti congriühcutnlaude eius accipio: quoi autem non conÿruit,cum puee eius reÃgt;uo.Et lib.i.ca. 2i.depecclt;xtorum mcritis dicit: HomtnumeR ltibi,bal lucindri,Ãlli,/illcre,deeipi,cyâ decipe^-e. Videfuprairt Titulo primo.
Idem in Epiftola ad For-
de uidendo deo,
Epiftolä. UI
Ne^ (jKorumlibet diÃmtationes, cjitumuis catboli.â corunt btudatorum bominum,ueluti fcripturM C.tf^ nonicds babere debegt;nuS:gt;ut nobis non liceut ftlua hono riÃcentid, ^jeiüii debctur hominibus, alilt;juid eorunt fcripturis improbare dtc^;rej^uerc, fi Ãrte inueneriâ^ mus cfuod aliter fenferint, lt;J«.tgt;n ueritM babet, diuino adiutorio uel ab alijs inteüeéla, ucl à nobis. Talis ego fumin fcripturis aliorum, qjwiesego «olc ejfe intelle^ ilores meorum-Idem Augujti. in epiÃola 48 Vin^^ cent.'iioli ergo frater contra diuina. Vide fupra in Té tulo de autoritate Scripturje.
Chryfoftomus in opcrc tmperfeclo
in Mattb.Honulri^ ex c4p,:4.
f i Ofrcniem
6i DOCTORIBVS SACRIS
Ojlendensfierh£c,lt;litomoioex ipÃs ecclefijsue^ ris frequenter exeunt feduéloreSjproptered nee i* pfis omnino credendum efrnifr ed dicant^ uel frcMnt,qu£ conuementidfunt fcripturis.
SCRIPTVRA ACCIPIENDA ET exponendd esT: fecundum proprietdtent l.ingudruin,in qud eft efrtd.
Auguflinus bbro ?,de docflrina Chrifridnd.
Dlcit Gr£cdm lingudm nbsp;Hebr^dm necefrdris
dinejjèddcognitionem liter drum fdcrdrum.
Idem cofulit etidm Qrlt;ecos codices ut dppdret dd PdU linum Qu£ft.'^.Epift.$^. Et rfdHifychium de die CT tempore fecundi dduentus.Et dd Hildrium contrd Md nich£oscrPeldgidnosEpifloldS^.dit jeripturdtn 4 Gr£cis codicibustrdnsldtdmeffè.
Jfychius in Lem'tJibro j» Cdpite.i^t,
Sedeaquiefequunturhuius Leuitici libriexequdf murper ordinêfrperxdificdntes Ãinddmentum,quod tdm ChriRus,freut quiddm fripiens drchiteâus perno= frrdm pofruit lingudm, freut quiddm inflruüor fdpiens per uile inJiruitKtftKin lapidtm polienf duguldrem, ut Pidgnita
QJZANTVH TRIBVEN. 69 tnd^nitudinem domus oB:endät,z^ ut inftrumentis ui^ Uhus mdgnd perficiat.Itä recurrendutn ad Grd^canica fcriptd.VideDi/linäio.zo.Cdn.Dequ{buscMÃs.
ÃuguftinusadHieronymum Epi's
Hold 8.DiJiin6l.^, Cdn.Vt uctmon.
Vt uetcrum librorumÃdes dellebrdcis uolumiiiil us exdmiitdttdd e(i,itd nouorum ueritds Gricci fermonit »crmdin deÃderdt.
Item in Viemtenà Coftcilio ( ([uodreÃrtur Cie. libroÃccundo.Titulo de Mdgiüris ) foUicite Ãdtuit dii tonui eccleÃdÃicd depdrdiidis trium lin^udrum do-» iloribus.
Auguftinus in Iibro cap«49.De
uerd reliÿone
Locutio diuindruÃcripturdrum ÃecunduincMtiÃ.p liitgu£ proprietdtcm dccipiendd eR,Hdbet enim omnis lingudÃid ([u^ddm propridgeiterd locutionum, cju£ cu in dlidm lingudm trdnsÃruntur,uidentur dbfurdd. Idem i'i libroÃcundo de Doärind ChriÃidttd, cdpite decimo quinto.
Et Ldtinisquibuslibet emenddndis Gri£ci ddhibeâ dntnrdn quibus Septudgintdinterfn-etumquod dd ue^ tusTeÃdinentum dttinâ¬t,exccüit dutoritds. Idem de f f uerd
70 SCRIPTVRA IVXTA
uerd rdtgione libro, cdpite 2. Jpfa locutio diuittdritili fcripturdrum fecundum cuiufq; tingu£ proprietdtent dccipienddÃt.Et alibifcripturlt;edtnbiguitdtan dperit linguarum proprictM^dd cuiuf^; Ungute proptictdtem enarrandam-ïtem uide Augullinum delinguarumcoâ gnitione in Ub.de dodrind Chriliidnd Locutionib^
Rabanus de Vniuerfb
fcribens.
Propter obfeuritdtem fdnddrum Ãeripturaru triu Ungudrum cognitio nece/Jdrid e^,ut dd alteram recur ratur,Ã aliquam dubitationem nominii uel intcrpretdâ==^ tionii ferma uniui Ungute dttulerit.Ktec iUe.
Auguftunlib i.defèfmone
rtominiin monte.
Edtetur exemplaribut Grtecis maiorem ddhibengt;^ ddmefèfidem,quà m Latint^ Itetninlib.t. Aâiultdexlt;â cmplarid latind,inc[uit,fic habent: Et pater turn qui ui det in dbfconfo,reddet tibipalà m : fed quid in Grlt;ecû quiC priord funbnon inucnimut,pdliim,non putauimuf hinc ad aliquid diferendum efe.ldcm lib.R.etrdéld. i, cap.7.Â¥ateturquoqi GrtecosL-atinió ueriores ct fud ex Grtccii emendat.
idem dd Volufanum Epircold i.Pr£cipue Apojlo lorum lingudi exkortor, ut legdf, ex hi^ enim ad co* gnofeendoi
LINGVftS EXPONENDA. 7t ptojctnios prophet«« excitdberis, quorum teHimo^ ntjs utuntur Apoftok. idâ¬m,uide Auguüittum contra fauRumMiMichieum,lib. u.cap .quotnodo exempla/ fid emendanda Ãnt.Jtem de doólrina Chriüiana libro primo,cdpite quinto,Scripturam ah una lingua pro)t« Hà meffèdicit.
Auguftinus in epiftola
48. lid Vincenti«)«.
}Jeq;enimÃcpotuitintegritM atq; notitialiterOf r«m uniM quantulibet illujlris Epi/copi cuflodiri, que. aimodum fcriptura canonica,tGt Itnguarum Uteris cr ordine et fucceÃiotK celebrationis eccleÃaüic£ eu fiöditur Apoflolorum multa confingerent.Fruflra qwt dem,quia idaÃc commendata, Ãc celebrata, /ic notd eft. Verum quid poÃit aduerÃts liter as, non canonica autoritate fondatM,etiam hinc demonürauit impite co notas audacilt;e,quod er aduerÃis eas quae tanta notis tia molefirmat£ Ãmt,ÃeÃe erigere non pratermiÃt-
SCRiPTVRA SACRA IN dij^utationibus adhibeatur.
OMnis fcriptura diuinitus infpi' rata,eft utilis ad doëlrinâjad re/ darguenduin,adcorrelt;5lionein, ad in ftitutionemjquæ eft in iufticia.
f 4- Chriftui
â¢Ji SCRIPT. EXPON.
Cfiriftus défendit dïïcipulos coCra phan'fæos ex fedptun's difputâs. No Icgiftis quid fccen't Dauid, cutnfame torquerctuf d.Reg.ti
Eunuchus bene audit,et conucrtitiir adfidem,^ui4 kgit Efaiam prophetan^quem Philippus dij^utanda ex Efaia inÃrmabat.
Commendatur Apollo.quod fuft irir potens in ferfptun's, ÃC uchemen^ ter ex fcripturi's conuincebat Indaeos lefum cfTe Chriftum,
Augufti'nus de Concordia
ftrciendaEpiÃ.iöj.
Vult utin di/^utationibus libri Canonici adÃnt. fueergo, inquit,in TuburÃcenà ,fiue in TagaÃen» fl tails locus,uel ille quem commemoraui,uel altquis a^ ' tius inuentus Ãierit,Ãciamus codices Canonicos pra^ floeÃe.EtÃqua proÃrri potuerint ex utraq^ patte documenta , ut poÃpoÃtis, ceteris nuHa fi domine _ placuerit interpellante moleÃia , quotquot diebus, poterimus ad hoc uacantes, e^ unufquifque noÃro» rum apud fuum hoÃgt;item dominum deprecantes,ad* iuuante tpfo, cui pax ChriÃiana gratiÃiina eÃ, rem tantam bono animo captain ad inquiÃtiones ter»
itunum
IN PROF. LING. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T,
wwwmperdwcdjnws.
Ifychius in Leuit Jib. Æâ¦
cdpite 16
liä)ä aliud ^ult;eYdmus non^ciui dli^uid de deo fcru tdriuclumus,f(d(ludntu)nnobis Eudngelicui ferma tfddit,qudntd ex dominicd cdrm ('ercepimta. Nihit qu£renduinde Chrtflo, nif quod Eudngelium nobà permittit.
Auguftinus Confeffâlib.j.
Cdpite.18.
Appdredmns fcut lumindrid in mundo, c6h£ren tesfirmdmento fcripturd; tuic. ibi enim nobifcum dt^ Ã'utdns, ut diuiddmui inter intelUgibiljd crfenÃbilid tdnqudm inter diem O' noilem, c/c-inter dtiimdi dli« df intelligibilibuf,dlidsfenlibilibu( deditM.
SCRIPTVRARVM INTELLE
duî non eÃe mortudm liter dm,fed ex mdÿs fterio O' eruditione j^iritus Dei.
Da mihi intellecflum ut diicam mandata tua Pfal.nS.
Beatushomoquêtuerndicris domine,delcgetuadocueriscû Pfdl.^j.
Non docebit uir fratrem fuû, cog-nolce dominum , (èdà maiori uiquc
f i ad
7-^ SCRIPTVRAM SANCTAM.
ad minimû cognoIcentdominû.Hje.î«'
Erunt omnes docibiles de!, ioan.lt;sgt;
Ego fum oftium,per me fi quis ïn» troicrit,(aluabitur, ÃC ingredïetur 8C egredictur. îodn.io.
Paracletus autcm fpiritus (âncfius file doccbit uos omni'a. iodn.14.
Euntibus duobus in Emaus dficf« puliSjChriftus apcruit mentemutin/ telligcrentlcripturas. Luc.ult.
Si quis indiget (à pientia poftulet il lam à deo,in fide nihil hæfitans. laeoh.t.
Vndlioipfadocebituos. x.iod».».
Hlt;ec dtcit fdnilut cr uerta.Quthdbet cldumDd-^ tà d,qui dperit ciT nemo cldudit,cldudit ej nemo apes. rit-Apoc.j.
Chryfoftomus in cap,Gen,^ ' Homlid 21.
Negf; opi« bdamp;et diuind fcripturd hominum fdpien tid ut intelligdtur,fedreueldtionej^intiif,ut hduito in/ de uero fenfu,mdgnum nobis hinc lucrum dcerefcdt.
Idem in cap.Gen.14.
Homil.jj.
Ne^ enim fieri pote{i,ium ^uiin diumsfiriptuns
OMNIA HABERE 75 mdgno Jludio , Ãrttentiq; deÃderio udcdt ,fem]^cr ttegUgi : fed licet deÃt nobii hominis mdgiflerium, ifgt;fe do)ninusfuperne corda noflra nitrdns illuflrat me tern rdtioni iubar fuum inliind.t, detegit occulta , do* éiorq; fit eorum ignoramus, tantum nos, qu£ ab funt dlÃrre ueltmus,neuocetis,inquit, magiÃrumfu= pra terram. craando igitur in manus Ãgt;iritudlan li» brum capimus omtnfeculari curarepulfa, cogitation nes noflrdf cogamus,cr mentetn ne diftrahatur, cobi« bentes, leiHioni udcemus magna pietate attentione, ut poÃumusfanäo Ãgt;iritu ad Scripturarum intelligent ttamduci, multum inde Ãuiium percipcre, er Câ projrrt in exemplum Barbarum ilium regina: Acthiopamp; Eunuchum ; ut in Aâis habetur-
SCRIPTVRAM HABERE neceffariiim ad falutem.
Et rcpleta eft terra fciêtia Dei.Efa.}4. Mefliascum uenerit reuelabit uc= zbis omnia. loilt;rt.4.
Erunt omnes dofli à deo, Aodn.e, Omniaoftendi uobis .Hinc liquet ChriftS docuifte omnia ad uitanecc^ faria, Adi. 10. Etparaclctus cumuene= rit,docebituos omnia.
Chry
y« scriptvraâm sanctam.
Chryfoft.m cap,Matth.2i«
Komilid. 41.
Qtuclt;juii^ qu£ritur ad filutcm, totum tarn tifeftinfcriptuns.Qviignärmeft, inuaiietibi quoi difcat.Qjii contunidx eft zT pKcdtor,inueniet fùturi iudicif ftdgeUd,quie timcat. Quildborat inueniet ibi floirids,^^ promiÃtones uit£ perpetuce, quds ntdndi^ cMdaamplius exciteturad opus,zrc.
Auguftinusfuperloannetn
Trdéldtu.49'Cdpite. n.
Udm cum dominus lefus multd ficijjèt : non om^ Kdfcriptdfunt,Ãcutidemip/e fdndus EudngeUÃdte ftatur,multd domÃMmChriÃum, ZJ dixiÃi zrÃciÃi qutticriptdnon funt.Eleéldfunt dutcmqux fcribe^ reiitur, quafdluticredentium fufÃccre uidebdntur.
Hieronymus in proocmio Hb«i,
f ofKiÃfrttdriorKW dd EplftÃos,T0mo.^,
Si quicqudtn eà Pduld zx EuÃochium, quodiit hdc uitdfdpicntcmuirum tenedi, çr inter preÃurds zy turbines mundi dtquo dnimo nidnerc perÃtddcdt, id eÃeuel primumreor,meditdtionemzy feientidm fcri^ pturdrum. Cu enim d citcris dnimdntibus hoc uel md* xime difÃrdmus, quod rdtiondle dninidlfumus zy lo-^ quipoÃumiis:Rdtio dutem onwis zy Ãrmo, diuinis
OMNIA HABERE, 77 bbriscoutineatur: ptrquohG' deum difcimus, çy quare creati fumus non ignoramus : nuror quofdam extitijjè, quiutipfifeinerti£, crfomno dantes,noljnt qu£prieclara funt difcere: autc£teros quiidjludif habent reprehendendos patent.Quibus cumpoÃimdi firiilius rej^ondere, crbreuiter cos uel oÃvnfis dimit terCjUel placatcs,multo eÃe melius fcripturas legere, quim augendis cr cumulandis opibus tnbiare.
Cyprianus Sermon,de B.lt;ptz/)no Chrifli.
Juflum eà domine deus, ut diligamuste, quiacr ipfe nes diligis ; iniquum omnino eÃ, ut te in ali* quodileili tut otÃ:ndant.Verehoc mandatum legent fompleilitur nbsp;nbsp;prophetas, cr in hoe uerbo omnium
fcripturarum uolumina coartantur. Koe natura, boe rdtjo, boc({oTO«e«erti tui clamat autoritas ,hoc ex ere tuo audiuimus, hici mcnitconfummationem om* nis religio, primum eà boe mandatum cf ultimum, hoe inlibro uitiC conÃriptum indeÃeientem crhomi^ nibus er angelis exbibitionem. Legathic unum uer^ bum, crin hcc mandata medttetur ChriÃiana reliâ gio,cr inuenict ex b4c feriptura omiuum doSbrinoi* rum JregMietî emanaÃe , cx bine naÃi,cr' hue reuerti, quicquideccleÃaÃicftcontiiift difctplina, c^in amnù^ bus
78 SPIRITVRAM SANCTAM.
tuf irritumejjè friuolum, (luict^uid dileâio non confirmât. Pr^cepijU domine ut audiamiii dileäum filium tuugt;n,^lt;itids tibi dgimus, (Juia nos eius mdgi= ftcrio commenddfli.Nos uero ex pr£cepto tuo etus dodrinx nos tradimus infirmandos, ZT inhierentes ei Ubentcr,eu duce f^iritufiindo omni tempore dudiemits-.
Idem Homilia prima in Epift»
ad Titum.
Manififiauit,inlt;}uit, temporibus fuis uerbum fu^ urn in priedicatione,(ju£ crédita efi mihi.Hiec efl pra dicatio.Omnia cuangchum continet,prafentia tura,honorcm,cr pietatem,fidem, fimul omni pr£di^ cationi uerbo co nclufit. Sicut enim pr£co pr£fentibiis omnibus in theatro pr£dicat, ita cf nos, inquit, pu^ blicèâ^£dicamus ca ratione, ut nikil addamus,fed ea tantum qu£ audiuimus.Ea quippe uirtus pr£conis efl, ueraciter qu£ flbi crédita funt omnia profequi,no ali~ quid addere,aut immutare aut aufirre.
In Tnp.Hift.llb.z»
cap.s.Sozomenus.
Fertur enim cr aliud,dum quidam eorum magni^ ficentiafermonumextoUeretur, iUuderetfacerdos: tibus,non pertulit eius fiflum quidam fenex fimplex cr in/tocem ac probdUfiinnu (onfififirmn jfed accef-
OMNIA HABERE. rgt;, fît aJuerfui eumproÃrre/er/nortem. Hoc itd^famp;Hutn ^etuldntibm tjuidem^fimplicem fäentibiK confrjjà rem rifum mouit,mdturioribiis uero firmidinem, prof uidentibui, ne d uiro ucrbts artifice deduceretur ad ri/ùm,ueruntamen/èdentibuf,ut quod uellet edicee^ retgt;refiftere nanq; ei cum talis efiit, nimium uereban^ tur.ïn nomine, inquit, lefu Cbriflio phtlofi)phe,dudi dogmata ueritatii. Vnu^ eji deu^ cceli er terra:, om^ nium'q^uifîbilium erinuifibilium creator, quih£c olt; mnia uerbi fiti uirtute jicit, er J^iritmfiu.fan{iitate firmauit.Hoc itaq} uerbum quod nos, inquit, filium deinominatnus, habita mifericordia fuper homines, ab errore eos e:r firâ^b religione liberauit , pajjus tx muliere nafei, er cum homintbus conuerfari, er moriproeis,uenietq^ denuo iudicaturus fingulorum uitam. Hdc ita fe habere fine perferutatione cre^ dimus. i^oli igitur inaniter laborare,querens defiru* ere ea qua: fide percepimus. Noli inue/ligaremodum, quo fieri h£c,aut non fieri potuerint.Si enim credis co fulenti )nihi,ad ifia refigt;onde. Objîupefà âus uero phi^ lofophus, credo inquit. Tune gratias pro deuiilione perfoluens,eadem qu£ fenior £quefeilatus eft,er pri* oribus confeilatoribut, ut unanimes fibimet ejjènt, perfuaâ
lt;0 CONSVETVDINEM LONG.
perp(ddebdt,non improuide mutdtumfe iurdns,fed cffdbiliqudddinuirtute dd Chri/lidnitdtem prctinM inuitdtum
CONSVETVDO LONGA'NON fe(luendd,fed Dei ueritM-
IVxtaconfuetudinem terrxAegy-» pti in qua habitaftis^non facietis: et iuxta morem rcgionis Chanaan non agetis,nec inlegiti'mis eorum ambula bitis,facietis iudiciamea, Sgt;^ præcepta mea ieruabi tis, ut ambuletis in eis.
Leuit. i8
Illi uerononaadierunt,(ed iuxta confuetudinem fuain priftinam per^ petrabant: fuerunt igitur gentes iftac «mentes dominum, fed nihilominus 6^ idolis fuis ièruicntes.4 Rfg *7«iWo».
Viqueinpræfentemdiem morem fcquuntur antiquum: non timent do «ninum,neque cuftodiunt ceremoni* as,atcp indicia, legem, 66 mandata, quod precepcrat dominus filijs lacob quern cognominauit Ifrae L
Nefequansturbamad feciendum malum
â¢NON ESSE SECtVENDAM. «* malum, ô^c. Exodu.
Nolitefacerequae fcccrunt hi, qui fucrunt ante uos, et ne polluainini in cis. LewïaS,
Quinoningreditur per oftiû,fur eftamp;^latro»
Confuetudines antique cum âediiimarum fdute agi tKr,ohidnemotiUcget,ÃntcMtitcunlt;^ doäiÃimi uet fanäiÃuni Mri,qui licet mimculn uctnà Ãplendcat^nià uerbo dei nobts prtefcripto per MaÃen,prophetM, pd^ trtdrchdf,Chriilufilta dei cT dpoflolos,confondtex^ adtÃime nouerit, Antiquint enim ChriÃidtio nihil eil ipÃo deo,cx eiiu ueritdte,qua inomnibui nititur indu-kitdnter.Confuetudines rtidm boniC Ã^pe in multcs er» rares Ãmplices coniecerunt. Nam Ãi hi/s dÃueti d tene» w Ãierimus,mbil nan pdtimur,cogitainusq; ut iÃM in tegrdf /èruemits.Si dtaetn nas uerbutn doininiÃquen» dum in amnibiisprabè didicerimtn, pueris no/lrii idÃedulo iniliüduerimus,tunc band conÃcientid huma» noiconÃietudines,uerbo dei per omnia non reÃgt;onden tes reijcere,ey id quod melius cil,ey ueritate proprius dÃumere,poterimus.O quà m multi ddhuc hodie hoc in tuto proÃindtÃime hierent,quibus diuin£ uoces ridicu Ium quiddam, nbsp;nbsp;conÃuetudine aura er argciito pre»
(i^ÃorcsÃnt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g Cypriantts
8» CONSVETVDINEM LONG»
Cyprianus libz-Epiftola«
runtjEpiüold^,
Non efl frater chariÃime^quod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£flinietfrâ
^uendam eÃei^uorundani confuetudinem .Qu£rendti enim eikipfl lt;}uem flnt frcuti.Et lt;]uod Chri^-m debeat folta audiri,Pater de ccelo conte^atur dicens: Kic efl filiid meus dile{lus,in quo bene frnfr,ipfum audite.
Auguftinus deiinico.
Bdpttflno lib.z.Difl.s.
Can.Veritate.
Veritate manifrüata -, cedat confuetudo, er plane quis dubitet ueritati manifrRx confuetudine cederef !â¢= tem nemo confuetudiné rationi er ueritati praponat : quia con/uetudinem ratio er ueritasfrmperexcludit.
Auguftinus lib.^.de Ãapti»
frno,contra Donatum.Cap.^.
Jtem Honoratus Attuca dixit: Cü Ckri^bts ueritas frtimagii ueritatc quam confuetudinemfrqui delemi^ Refponfio Auguftini.
si ueritas autem id aperuerit eÃe retincndum,quoi iüa confuetudo proiferipfrrat, manifrRum erit,nec ü* lamfruflra ÃuÃe inflitutam atc^ roboratam.
Felix Epifcopus.
Nemo confuetudinetnrationi ey ueritati pr^po^
nat.
NON ESSE SECtVENDAM. 8j nat , quid confuetudinem ratio cruentaf fumper «£= cMunt.
Sentenria Caftf epifcopi,
Cdpite^,
Quicontetn^ta ueritatepræfumit confuetudinen feciitijdut circa fratrei imiita mali^niM.quibui Jieritof reuclatur, aut circa deunt ingratus eft, cuius inj^iratiofie eccleÃa eins injiruitur.
Cyphanus ad Pompeium
contra epiflolam Stephani.
Nee confuetudo qu£ apud quofdatn obrepfirat int pedire debet, qwà minui ueritas pr£uakat er uincat. Nam confuetudo fine ueritate,uetufta! errorts efi: pr o pter quad religio errore,fe(iuamur ueritatem.
VideTertuUianumlibro de Virginibusuelandii in principio de confuetudine.
Gregorius Guielmundoâ
Auerfano Epifc.difi.i.C^ot.
Si confuet.
Si confuetudinem ÃrtaÃis oppoUiti, aduertendunt efi quod dominus dicit: Ego fum uia, ueritas er uùa^ hon dixit: ego fum confiwtudo,fed ueritas.
Cyprianus lib.Epiftolarutn.î.
Ep*yî,3,C£cilium.
g » In
«4 CONSVETVDINEM LONG.
Infjcrificto guod ClmÃui inÃituit,quisdntitiit non ntà ChriRumfequendum ejJi.'Vtiq;idnos, intuit, audire cr Ã^cere oportet, quod ChriüusÃcit, quodq^ Ãutatdum eÃÃe mimdauit,cum ipfein Euangelio Ãto di cat: Sificeritis qu£ mando uolis, iamnon dicamuos fèruos,fed amicos.Et quod ChriÃus debeat folus audi~ ri,pater de calo teüatur,dicens: Uic tà filius meus di lettus,i)iquobaiefcnÃ,ipÃmiaudite. QuareÃfolus Chriilus audiendus eÃ,nb debemus attendcre,quid ali^ quis ante nos Ãcienduin eÃe putaucrit, fed quid, qui ante omnes eà Chriüus,prior Ãcerit.Et abrogans uio/ latas malos confuetudines NftJ; enim, inquit, hominis confuetudinem f:qui oportet, fid dei ueritatcm, cum per Efaiam prophetam deus loquatur,cr dicat : Sine caufa autem colunt me mandata ey dodlrimu homi* num docentes.
Auguftinus in libro de Ba»
ptif.paruulorum,DiÃinil. 8.
Can.Qui contcmpta.
Qui contempta ueritate, prxfumit conÃietudinem fequi ,aut circa fratres inuidus cà maUgnus, qut* bus ueritosreuelatur,aut circa deum ingratus eficu» ius in/piratione EccleÃa eins in^uitur. Ham domi» nus in Euangelio: Ego fum, inquit, utriiat ; non dixit :
Ego
NON ESSE SEQ.VENDAM. 8j Ego /um confuetudo. Itaq; Ueritdte mdnififidtd ceddt eonfuetudo uentdti.Reueldrioneiÿtur fà üdueritdtiSt ueritdti ceddt conÃietudo-quid cr Petrus qui circun* cidebdt, ceÃitPdulo ueritdtem pricdicduti. Jgitur cunt Chriilus ueritds Ãt : mdgis ueritdtem quditt confuetu» dinem fequi debemus.
Cyprianus ad lubäianum
debicreticis bdptizdndis.
Fi-Kftrd quiddm,qui rdtione uincuntur,confuetudi^ nem nobis opponunt,qudà confuetudonidiorÃtucii^ , tdte: dut non fùerit in fÃiritudbbus fequendum, à me* lius fùerit 4 fdnâo /^iritu reueldtum.Et Au^.in lib. 4. lt;(e Bdptifmo eddemuerbd recitdt.Addit,lioc pldnè ue ruin efl,quidrdtio ueritds,conÃictudini prxponen^ id efl.Sed cum conÃtetudini ueritds fuffrdgdtur, nihit oportet firmius teneri.
Auguftinus.
VndÃduberrimd reguld tenendd efl, ut qu£ non funt contrdfident,neq; contrd bonos mores,ey hdbent sdiquid dd exhortdtionem uice melioris, ubicunq; in/U tui uidemus,uel inüitutd cognoÃeimus, non Ãslum non improbcmus,Ãd etidm Iduddndo et imitdndo Ãâüemur à aliquoruminÃrmitds nomiiidtd impedit, ut dmplius detrimentumÃt.Si enimeo modo impedidt, ut mdiori g } fluliorunt
' gs CONSVETVDINEM LON G. Ãudiorum lucra Ãterdnda Ãnt, ([Udm cdlunmidtcrUM dttrimtntd metuenda,Ãne dubitdtione Ãciendum e{t, tndximeiüud quod (tidm de fcripturii deÃndi poteil, Ãcut deHymnii pfdimii cdnendt^, cum etipÃui Ho mini Apoflolorum hdbemta documentd, er exo»» pllt;igt;cr prieceptd de hdc re tdm utilid.
Cypri^nns ad Pompeium
contrd EpiÃ. Stephdni,Difl. 8 O/z.ConpetoHo.
EJdtn conÃcetudo Ãne ucritdte, uetufldf eroris eÃ, propkr ^uod reliiiio errcre,fecptdtnur ueritdtem: fei* entes c^uid dpud Efrdin ueritds uicit,Ãcutfcriptunt eà : Veritds udlet i inudlefcit meetcritum, uiuit tyquot; obtinetinfeculd feculorum.
Auguftinus Aurelio de co-ercenHd temulentid er contai^ tione,EpiÃüld.lt;S4.
: Sed ^uod erdt nunc dolendum, nunc duÃrendunt eÃ,nondj^ere,fedÃcut Ãcritum eÃ:Jnfpiriptu leni^ tdtis, er mdnfuetudinis. Nee modo tmperiofo iÃd toUuntur, ntdgis docendo qudm tubendo, mdgis mo^ tiendo ejUi'im mindndo. Sic enim dgendum eà cum nul tîtudine peccdntitifn : ÃuentiM dutem cxercendd eà in peccdtd pducorum.
idoN
NON ESSE SECtyENDAAI. »7-Idem lanuart'o Epi'
* floU.tiS.
Quod neq; centra fidein, neq; contra bonos mores iniungitur,indifirenter e{l habendum, erpro eorunt inter quos uiuitur focietate feruandum e^. tdem de Baptfino cotraDonati/lof libro quarto, capitefexto. Nec quifqud dicat quod accepimus ab ApoRoUs, hoc fequimur: quando Apofloli non nifi unain eccleÃattt tradiderunt,c7 baptifma unum, quod non nià in ea= iem eccleÃaÃt conÃitutum. Idem de doilrina Chrilü erna libro 3. cap. ij. ConfuetudincmnoncfiiuÃiciatn afirmat.ldem uide l/ychium inLeuit.lib.4. cap. 14. qui dicit,Dogmata mala uni cum autoribus eijeienda efie, Nicolaus PapaJgnaro Remenfi epfi.DiÃ.S, Can.Mala.
Mala autem confuetudo non minus quim pernicio fd corruptela uitanda eÃ, qu£ nifi citius radicitus euel tatur,in priuilegiorum tus ab impijs afiumittir,c7 M piuntpTteuaricationcs, uarilt;e prxÃimptiones,celer rime non comprefie,pro legibus uenerari,c7 priuile^ giorum more perpétué celebrari.
Auguftinusad Cafulanum Presby' ter«)» DiÃinSlione.u. Con« fuetudinem.
g 4 Confuetudi»
88 CONSVETVDINEM LONGAgt;
Confuetudinem lMddmus,qu£ contra, Ãdem caâioli cam nihil ufurparedignofcitur. Eccequa; confuetudo in cccleÃd chrifii dutualere,aut ontnino exulaire debt at. Leo Papa diftïnôui,can.
Hoc ueÃrlt;e.
HocueÃra indicimui charitati,utab4poÃolici( inÃitutis nullo ultcriuf recedatii exceÃu : ijuia inultH fgt;oà hoc eÃe non potent, à (juiÃjuam ApoÃolicof rea ^ulas in alniuo crediderit eÃe negligendoi.
Augullinus ad Cafulanum. E{lt;iÃola.Sfi.
I« bis rebut, de c}uibUi nihil certi Ãatuit fcriptura diuina^mos populi dei, uel inÃituta maiorum, pro lege tenenda ejÃ. De quibus,à diÃ)utare uoluerhnus, cr ex aliorum conÃietudine altos improbare ,orietur interntinata lucl^tio, cum utic^; caitendum eÃ, ne tem* peÃate contentionis, ferenitat obnubilctur charitatis. Qjfoniant non inuenimusy in Euangelicis apoÃolia cis ltteris,lt;jult;e ad ncuiTeÃamentireuelationempros prie pertinerent , certis diebtts aliquibus, euidenter prteceptunhobÃruanda eÃe iciunia,e:^ ideo res quoq; iÃajicut alia-pluriniic qtids cnatrare difÃcile eÃ, irt^ utnit in EceteÃa uarictatis locum.Jndicabo tibi, quid nuhi de hoc requircnti reÃgt;ondcrit, uencrandus Am^ broÃut
NON ESSE SEC\yENDVM.
troÃus ( à ^uo bdptizätus Ãttn : )Medioldgt;ienÃs Epi» fcopus.Nam cum in ediem ciuitdte,mdterm£dmecMa
nobii ddkuc cdthecumi!ii6,pdrum iÃd curdtiti bui iüd [olicitudiiKmgercret.Vtrum Ãcundum moroji noflr f, cittitdtisÃhi eÃi fdbbato ieiundndum,An Ecck /ilt;e fäedioldnatÃs mort prdndendum,ut hdc cam cttn âationeîibcrdrcmMerrogauihocfupra di^liitn ho» minem dei.At iüe: Q«H poÃüminquit, kinc doccre dmpliu5,qudmipfcfrciof Vbi ergo putduci'dmnihil cum ifid ref^onÃene pretcepi/Ã,nià utÃtbbato pran» deremus. Hoc ^«ippe ipfumfreere feiebdm, fed ille fo» cutus adiecit:qudndohic fum,non ieiuno fdbbato, c!â 4d (^udmeunque EccleÃdm ueneritis,inquit, dus moré ferudtCjà pdtifcdnddlumnonuultis,aut Ãcere.Hoc re Ãgt;onfum retuh ad matrem dq^ Ãifjidt, nec dubitauit eÃe obediendum,hoc etiam nos fecuti fumus. Sed quo* niam contingitmaximeinAfrica,utuna eccleÃa^ud. unius regionis eccleÃfi,alios habent fabbato pranden» tes,dliosidundntes : mos eorum mihi Ãquendus utde» tur,quibus eorum populorum congregatio regenda, commiÃaefl Atem de Baptifli. 7.cdp.io. ZoÃmi fen tentiam probat Aug.Reuelatioednquit 'ZoÃmtis)Ãäa ueritdti, cedat error ueritati. His itaq^ fatis conflate quomodo omneJ ontfWHm ecclefiarn conÃiettidinesft»
g $ nbsp;nbsp;nbsp;quot;4
50 ECCLESIA CATHOLICA fdcrd fcripturd de)nolitur,dut lt;}uo in prctio habendte, Mt ^udndo negligendXpud {erudndie,cx cunt quibus-
Chrylóftomus in Gene.29
Cdp.H0w.56.
Ndw Ãquidem bonum cr utile fiurit ccnfiliunt eü ton Ãconfuetudo non Ãt fiât: ÃnddmnoÃum crpcrni ciofum eft quod dfièrimui etiämà confitetudcÃt, reij== tiitur:Ãcmm ttoluerimiu prudentes eÃe, er hdbere curdmnoSlrx falutis,poÃumusdmald conÃuetudine defiftere,er in bondm confiietudinem nosreducere,zy Ãc poileris noftris non pdrudnt ddbinw occdfionet» eadem imitdndi,cr dccipiemus etidm nos mercedem eo rum qutà ab bis dÿtntur»
ECCLESIA CATHOLICA VE= rdquieÃt,erundeco^ gnofedtur.
Viri diligite uxofes ueftras ficut et
Chriftus ecclefiam diîcxit, Ã6 fe^ metipfum expofuit pro ea, utilîâ ià n® ôificaret.mundatâ lauacroaqnx per uerbSjUt adhiberct eâ fibi gloriolà m, nonhabentemmaculam acruga,aut aliquid huiufmodijUt fit fenda ÃC im maculata» Epb.j.
T«
VNDE COGNOSCATVR.
Tu es Petrus, ÃC fupcr hanc petra aïdificabo ecclefiatn mcam, ÃC portae ' infcrorum non præualcbunt aduer* foseam* Mdttb.itf»
Vnica eft coluinba mea,pcrfedïa mea,una eft matri fuæ, de cuius uni* ca fponfæ Ecclefiæ puritate, quæ ex prædeftinatis conflataeft , dicit fcri= pturaEphefj« Cant.6.
Chryfoftomus incap,Mattb 7.
ExfrMdibws eorumcognofcctiseos JF)niffî« e«i»i hcminisefi conjc)?iojîdeiotw,c7op«s conuerfatio» nii ipÃut : Si erg,o uiderii bü)«WfiK Chrifîidiium, tint conÃderdà confeÃio diu cotiuondt cuinÃriptu^ yii,«£)-»s cà chrifliätius ; à dutem non efl c^ueinadino Hum chriflui mdndduit,ÃlÃu5 efi.Judiciu. ck-iÃidnitd tij no» rfd no)«en Chrifli retulit â gt; fed dd conÃffoncm : quid »0» nomen foluin Chrifli Chriflidiiuiit fdcù, fed etidmueritdi chrifli : e^uid in nomine chrifli multi dix tuldnt,in ueritdte dutem eius pduei.
Auguftinus ad Bonifacium cornu
tcm.zj.lt;Siit£fl.4-cdn.Si
EcccUfld.
St
,, ECCLESIA CATHOLICA
Si^cclcÃct uera efl, ipfd e/l, qutc perfetiuutioneift pdtitur propter ea^c^ud: nonjicit: lt;iu£rdtur dbApo=gt; /lolo qudtn eccl^am p^nificdbdt Sdrd, efudndo per^ fecutionem jdciebdt dncilLe,libcrdm quippe indtrem ue rdnt coele/iem iiierufdlem,id eÃ:, uerdm dei eccleÃditt iniUdmulieredicitur eÃe figurdtdin, lt;iu£ dffligebdt etnaTldm.lte}n,De confecr.DiS.i.Cdn.EceleÃd, id eÃ, cdiholicorum coUeäio er congregdtio.
Chryfoft,in cap.Mat1h.24.
Honulid.4^.
Qttifüllt in }ud£d jfigidnt dd montes, (id eÃ, ^ui font in ChriÃidnitdte conÃrdnt fe dd firipturds) Se ^uitur : Et 5 Qudre in hoc tempore onutes ChriÃidnos conÃrre fe dd feripturds debent i Qjiid in tempore hoc ex lt;Juoobtintiith£reÃs illds cccleÃds,nuUdpro* hdtio poteà eÃeucTie ChriÃidnitdtis, neque refugiuiit poteà eÃe ChriÃidnorum aliud, uokntium cogno^ feerefidei ucritdtem,niÃfcriptur£ diuin£. Anted enint tnuUis modis oÃendebdtur,quie eÃet eccleÃd ChriÃi er ^u£ gentilitds : nunc dutem nuüo modo cognofei^ tur,ttolentibus cognofeere qu£ Ãtuerd eccleÃd Chri^ Ãi, nià tdntiimodoperferipturds. Qudre(quidont^ nidhtecquie finit propriè ChriÃi in ueritatehdbeat, ü' h£reÃs illd in fchifmdte. Sämliter eccleÃas tfimili^^
tar
VNDE COGNOSCITVR. 9? ter er ippts firiptur^f dtuinds, fimiliter epifcopo! gt;nbsp;c£terósque ordines clcricorum, fimiliter baptifnium» fi/niliter eucbdrijii(tm,cr cieterd omind.Denilt;ii ipfutii Chriftum : uolens ergo cognofcere fit uerd eccle fid ChrifiijUnde cognoficdt in tdntd confiifionefimili^ tudinis,nifi tdntummodo per fcripturas Æ Item ex moi^ ribus ipfis prius intelligebatur ecclefid Chriüi, lt;lo conuerfatto Chrifiidnoritm,aut omnium, dutmul* torumeratfanóld, qujeapud impios non erat, Nunc autem Mt tdles,dut peiores fiidifunt Chrifiidni, qudlt;= les funth^retici dut gentiles. Adbuc dutem izT mdior continentiddpud illos inuenitur,qudmuis in fchifmdte fint,quim dpud Cbriüidnos : Quiergp uidt cogno» fcere qu£ fit uerd ecclefid Chrijii, unde cognofcdt, nifi tdtummodo per fcripturds. Sciens ergo dominut tdntdnt confùfionem rerum in ncuifiimii diebui ejji fisturdm : idea mandat,ut Chrifiidni qui funtin Cbrb* fiidnitdte,uolentes firmitdtem dccipere fidei uere ad nuüdm rem fùgidnt,nifi dd fcripturds. Alioqui fi ad alia relpexerint,fcdnddlizabuntur j CT , non intelligentes quje fit uerd ecclefid. Confide latius in cap.Mdt.s.Homilid. 4.Omnes enimûefi«,crc. Et Hilarium quoqs in Auxtntiwn Mcdtolanenfem. Ac pn'nwmCTC«
VNDE COGNOSCATVR.
Augiiftinus Leto decontemptu
mundi.EpiÃohtjS.
H.ec»t.itereccleÃdtoto orbe diff'ufd,tdm Hdrijs cy inuItiplicibiM errorum inÃÃctticnibui dgitdtur, ut abortiui iAniÃUj eius dduerfut edin inÃÃts drmis hel liger dre non dubitent. Idem de moribuf EccleÃx ccb* tholicielib.i-ldem ddconcordidm EccleÃje exhortd^ tto.Sic,m(luit,eos iniflo mundo in quo EccleÃdcdtho^ lied per omnes getes diffuditur,qi{d dgru fuie dicit etc,
Pelagius Papa.x4-Qiiæfl'-«.
Cdn.Pudenda.
V/ideÃcolumbd med,ideÃ, eccleÃdcT nuUdnt dlidm eÃe conÃdt, nià qu£ in dpoÃolied rddice efl fiiit ddid,i quibus ipÃdmfidem uniuerÃo orbe propdgdtdnt eÃe non dubitdui.Item,De Confeer.DiÃin.4.Cdn.pri^ md.Igitur. I^uguÃinits dd Neophytos.Propteredinquib fdnild et cdtholicd eccleÃd, quid reéle credit in deunt,
Auguftinus Serm.de omnibus
Ãdndii.
Cdtholicd mdter eccleÃd per totum orbem longé Idteq^ diffuÃd in ipÃ) cdpite Ãuo Cbriflo leÃu edoda contumelidi crucis er mortem non timere, mdgis mdâ gis^j roberdtd eà non reÃÃendoÃed perÃrendo . ide inlib.deGene.ddliteram,cdp, ». n^iatereccleÃd,qua i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eatholicif
ECCLESIA CATHOLICA. 95 cätholicd dicitur,ex eo quid utüuerfdliter perÃildefi, Gâ in nuüo c[dudicdt,G' per totuin orbem diffufd cfl; rcmjjdcije plt;xnitentibtK,crc.ké,De «errf religione.
Lucius Papa.x4.Q^Taeft.zi,
cd.Areild,inGlo])d,
Ipp congregdtiofideliumhic dicitur ecck/id: ut Confecr.Dii.t.EcckÃd. Et talis EccleÃd nonpo^ tfà non eÃe utfupri.Vnd eà columbd, Gc-Ãdm ipà dominus ordt pro FxcleÃd : ut DiÃ.zi.Ego pro te,^-koluntdte Idbiorum Ãtoruni ncnfi-duddbitur.
Hieronymus in Ãpiftola ad
Philomonem.
Deiiiueritdseà , ueris tdntum dpud eum proÃa citur.Certe Hiero.ddeonondgnofcitjdeeccleÃd uerè eÃe, eum qui fdnélus noneÃ, ut dicdt ilium , qui hu* iufmodi ecclelùe inférât, ChriÃum uioldre. Si quis , inquit hominem,qw fdniîus non eà , fditilum eÃe cre* diderit,G'dei euin iunxnit focietdti, chriÃum uio* Idt,cuius membrd fumus.lhec fententid tdnti proceri* buseccleÃtchdbitd efl oltm, ut decretis PontiÃcijsin feruerint.Legitur eniminCdnone.Si quis. QuxÃ. 3. üemo tdmen ob hlt;ec exiÃimet, negdri nobis de eccle» fideÃipeccdtores, inÃtturo fiquidem, non modo iUd omni rugdGquot; indculit carebit. Eos tdntum dicimut xpud
fi ECCLESIA CATHOLICA
apud Chriflum non habere de ecclejja ipÃuf, (juibtH Jicrt olint: Amen dico uobii^nnnquà m nouiuos, Qui ndnl prerfus fidei cT ddeâioms unqudm habuerunt. Qjtói tdinen oportctnos in eccleÃdÃrre,donec mani» jijlis fceleribM mereantur inde eijeiyVnde Auguüinui de Ctuit.Dei,Iib.iS-EceteÃd pruefinstedificdturexbo^ ttii malifffcd calefli'S ex eleâis Ã)tum.
Gregorius
No« locd C induit) uel or dines creatori noSoro not proxbttos Ãciunt, fed dut bond taeritd nos ä coniun* guntidut ntdlu diÃungunt.
Ãug.epi(lola.6o6.
Nouit quippc ide guid dgdt, er ^udntus numerut t^fe debedteorumtjn-inutus omnium honunum, deindt fditäorumÃcut Ãderum.
Hieronymus
NO« eft ( induit ) Ãcile Ãdre in loco Petri er PdU Ufeilicet,teuere cdthedrdm regiiMtium cum ChriÃo, ^uid huic dicitur: non fdn£iorum filij funt epti tenent locd fdnilorum,fed qui exercent opera eorum. Diir. cdn.NoneÃ.
Ãernhardus ad Giiiel.abba^
tem in Apolog.
fulgei eccleÃa in pdriewus, er in pauperibut
VERA QJZAE SIT. 97 lapides induit duro,er Ãtosfilios nudes défi nt Defumptibusegenorumfiruitur oculii diuitum. inueniunt curioÃ,quö deleilentur,er no inueniunt mii feri,quc) fuilententur.
ifyehius libro 4.in Leuiticum
Cdpite 14.
Pdrietes domus reite dicuntur hi,lt;}ui eamcotinent, id etijordines diuind dicentium atq; docentium. Ex bis quippe uerè confiait fcclefid, ej- nonficut quidam pu tdnt,ex lignis.dt(^ lapidibus.Vnde er Moy fis, quan=* da colltgere uidehatur ecclefia,non Hgna er lapideSi fieterd^fimilid,fidplebem,finiores leuitasq; conuo= lt;4blt;tt.Itetn Chryfifiomus.Deexpulfione ipfius,11o)ni/ lid zc.Non efl,inquit,in partetibus ecclefid,fid in mul titudine ptorum.
Hieronymus ad Euandrum ud Eu*
gezttum epifiopum Difi,^}.Cd,Ltgimui
â , P4rd.N4m esquot; Alexan.
NdM CT Alexdndri£ d Marco euangeliHaSequi^^ turilico.tlec 4ltfr4 Komanie urbis ecclefia,altera to» tius orbis dfiimanda eft eSquot; Gatli£ er Britannia::nam cr Aphrica er Perfis,orient er itid£a,er omnes bar bard nationes utium Christum adorant,er una obfir=â uantreguU'n.
h Augustinus
98 ECCLESIA CATHO'LICÃ
Auguftinus.
Eccîe/îa Chrijli eà non hdbens ntdculdm, ne^ rtt» gant, dut dliquid ifliufmodi: ^ui ergo peccdtor eà dii^ lt;lud Ã)rde tndculdtuf,de eccleÃd ChriÃi no poteü ddf^ peîldri,nec chriÃo ÃtbieilM did. PoÃibile dutem eÃ, utqucmodo eccleÃd Christ,qutsprius rugdinhdbuit mdculdm^zr immundicidm,^ pcÃed re{litutd eÃ: itd peccdtor currdt dd medicum, quid non hdbent Opus Ãdni medico,fed mdle hdbentes,ut curentur uulne/ rd ipforum,etÃdnt de eccleÃd qu^e eà corpus ChriÃi, Itemuide AuguÃinüinlibro de BdptiÃnoet. t.Qult;eÃ, t.Multd! dutem cxc.inÃne,Item in DiÃ. 93. legimus, circd medium,utÃiprd citdtum,in bis CdnonibusÃte* turPdpd eccleÃdm cdtholicdm eÃefidelium multitudi« tiemfide er chdritdte unitdm.
CyphanusPapaz4jQiiæft3»
Cdn.Loquitur.
1/ttcrc(eterduerbddicit.vt eccleÃd ChriÃi uml monÃretur,qudm und eccleÃd in Cdntico quoqj'Cdn/ ticorum /^irituÃdndus ex perfond ChriÃi deÃgndue^ rdt,dicens: Vnd eà columbd erc.VLdnc eccleÃx umt4 tem bedti^ Pdulus dpoÃolus ,docet,er fderdmentunt unitdtis oüendit,dicen5: Vnum corpus,er unus ÃÃiri» iusjer WM jÃe$ uocdtionii noÃrue^unui dominus, und Ãdes.
VERA Q_VAE sit. 9? flits,unum baptifmd,units deiis,^c.
'â Articulus catholicus efl,quod unu ell fltnllci eccle/ fla catholiclt;i,dequd mulepricfciti non fitnt, de quo in {a.Ineccleflil,Difl.t. Quippe qui funt ciufdéeccleflce catholicie membra,ut in Cano.Vnitas. De conflcra. Difl.^.. Auguftinus Inloanncm.
Traéiatu. 76.
Raptores folos fl dicam,membra accipitris poÃut ejjè, non columba;. Et quod lam citauimus, non fue^i mt ex nobis,qui Ãiiflent, çyc.Jdem alibi de moribus Ecclefltecath.li t-nifl titulus flllat. Zizania etiamin tcclefla cum ipfa flt re^ntim Chrifli^ de quo coUeâuri funt angeli eius meflis tempore omnia fcandala. Vnde Cr Cyprianus martyr. Epiltola.s.ltb.s.Nametfl, in^ quif.uidenturineccleflaejfezizania: non tamètiim^ pediri debet,out fides out charitas noüra ,üt quoniant zizania effè in ecclefla cernimus.ipfl deecclefla rece= damus.Nobis omnifw laborandum ut frumentum efli pofiimus, ut cum coeperit/rumentu dominicis horreis condi,frullum pro opere noflro zx labore capiamus,
Auguftmus in proÅmio.
Ppîmo.64,
EccleflaHierufalemnuncupatur. Hite acccpit,in 4«(t,exordwm per Abel{i;},flcut Brfbgt;Ion per Cain.
b 1 QKÃ
«OO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NON POSSE
Q«æ nbsp;nbsp;nbsp;urbes certis tmporibns conditie fnnt,(]uo de
claretur figura duarum ciuitatuithiam olim cccptaru, in finem buius feculi manfurarum. At in fine tarnen fùperandarum, cum fcilicetfegregaturus eJi dominuf cues ab kcedii.Hic Bierufalem ecclefiam pricdefiina^ torum,c^impiorum conuentumBabylona nuncupat.
EPISCOPI ET OMNES CHRb fiiani funt una ecclefia.
Cyprianus Papa
Can.Legimus.
ECclefiam unameÃe patet ex Canticis : Vna efi columba mea, inquit,perjióla msa: et una efi ma trts fuie,eleila genitricis fitiC, hanc ecclefiit unitatem beatus Paulus docet,Gr facr amentum unitatis ofiendit dicens: Vnum corpus,e:^ unus JJgt;iritus,cr una Ães uo cationis nofiriie,cyc.utfiip)-a quo^ auditum.Hoc or 24.Qu£fi.i.quoq; indie at, e::r funtuerba eiufdem Ci priant Papie. item Aug.fiiper Pfalmum m .Omnet Chrifiiant funt ecclefia.
T heophila(S:us in i CorintÃK nbsp;nbsp;â
Epi{lola,cap.i.
Nonhuiusilliusiie dixit ecclefiam,feddei. Quid ergo homines tpfi habetisquiucs tutentur{ Qiiodfi efiis ecclefiie nomen for(iti,necelfarium efi Nt l««à et unaÃ
ECCLESIAM ERRARE. loi tMitnimiter Ãtis: quandoquidem eccleÃa uniLuqiudi Ks- conuentio interpretatur cr omnium uidelicet, quot quotubiqifideliHmfunt,iiiuenit,ut drgudtÃdeks ont^ gt;tesundme]Je ecclcÃdm.Exhi5^ fuperioribus locis cldrum Pontifices Eom.C' nofirdtes epifcopos non effi ecclefidm: fed membrdtdntum ( fi tdmenbontfiie» fint') ecclefite efifè,crc.
ECCLESIA ERRARE nonpotefi.
X TEnient pfeudoprophetæ,ct lean V dalizabunturetiamfifïeripoflit elecfti, Mdttb.x4
I Vbi notd quod dicit,fi fieri poÃit,qudfi dicdt,yion potefi fieri,ut errent ekili findliter.
Lucius Papa.i4-Quæft.n
Cd. fi reiio. â ,
A refloergotrdmite nbsp;nbsp;dpofiohedfide proplcr
«nlt;tm perturbdtionem noliterecedere,crc.Etpdulà poft.'H£c fdnädz^ dpoftolicdmdter omnium eccle* fidrum Chrifti ecclefid,qu£ per dei omnipotentis grdtidm d trdmite dpoftolic£ trdditioms nunquîm errdfièprobdturâ.nech^reticisnouitdtibus deprdud» td fuccubuit,fed ut in exordia normdmfidei Chriflid^ n£ percepit «tS» (Wtoribws fuis dpoftolorum Chrifii, b t priiKÃ
lOi ECCLESIAM CORPVS?^ fgt;rim:ipibta iüibäta fidetenm mänet. Grdtictniii Cloffdintelligitfub ncmine eccleÃlt;e congrcgdtionent fidelium, dc bdc hic texttii lo(juitur quod tw poÃit er» rdre.tidm ipfe dontiniKorduitpro ed, ut ii.DiÃi/iä. CT tdln non potefi non effe : ut de Confecrd.DiÃ. i. EccleÃd i^-Ciu^eR.tjCdn.Pudendd.Sed cert« eÃdf ^uit,lt;]uod Pdpd errdre flt;otefl,ut i^.Difi.AndfidÃuf ul timo.Difl.Si Pdpd.Hifc hdäentn Grdtidnut.
ECCLESIA CORPVS ChriRi eÃ.
V ptquot r eceperunt eü, dedit eis poteftatê filios deificriio.i.
Qiicmadmodum corpus unû mem bra mul ta habet, ÃTc* Kom.n
Nelcin's, quod corpora ueftra mc» bra funt Chn'fti t.Cor.s.
Hoc corpus omnia dona fuaacce-' pità capite, Eph.4-
Qiicmadmodum corpus unum eft amp;nbsp;membra habet multa. Omm'a uero membra corporis unius multa cum hntjunum funt corpus^ficamp;^ Chrp ftuSjôCc. i.Cor.iz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Auguftinus dedocT^.Chrift,
Libro i.cdpite 20. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EÃ
CHRISTI ESSE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo,
Ejl emm eccleÃdcorpiKChrijli,ficutdpoftoliclt;i iodritM cominenddt,qu£ coniunx eiui dicitur. Cor» f I« ergo fuum multn membrii dtuerfa ofjuid gerenti^ tM,modo unitdtii cx chdritdtii Idnqud fdnitdtis dflrin iÃ- Cyrillus in Euang.loannis.ca.ir
Libro ii.cdpite 26.
îdcircà etidm ecckÃd corpus chrifli, frild eÃ, «OS Ãnguli membrd Chrifli, fecundum Pdulu Ephef.f. Vni enim Chriflo per corpus fliunt coniunéli,^c. Quod duton ecckfld corpus dflngulis hominibus tdti/ quim membris compofltum, Sdludtor uero cdput flt, Pdulus oflendit dicens: Ephefl^.Vt idm noflmus pdr uuli fluHudntes,c^c.Vidc Auguflinum dd BoiiiÃd:iunt Comitemdemoderdte coberceudis h£reticis.Epifl.ir:, UemddDdrddiiumEpifl-frjldem-i-QJinefl-t- Cd. Vt tuideiiter.
Ifychius in Leuit.lib.x.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdp 8.
Corpiw dutem chrifli ecclefld efl, er omnis plebs : aus,quod specialiter dicentem Mdreum inuenimus-Et funtens,dgens grdtids,erc.
Auguftinus fuper loannetn
Cdp. ultimo.
Omnibus fdnilis ud Corpus chrifli iiifepdrdbili^:
b 4 ter
104 ECCLESIAE CAPVT.
ter pertinentibta, propter huius uitic procelloÃÃim^ guberttäculum ad Uganda, er foluenda peccata, uesregni ccelorum priinusapoÃ.Petrui accepit, ECCL^SUE CAPVT
ChriÃia folui.
Et ipfum dedit caput fupcr o«!« nem ecclefiamjquac eft corpus i'pquot;
fiusecckfiæ. Ephef.4.
Crefcamus intUo corpore per om nia,qux eft caput nçpe Chriftus. Epfc.4;
Sicut Chnftus eft caput ecclefîæ» ipfè fâluator corporis eius. CoUi,
Ipft eft caput ccclefiæ, qui eft pn'n* cipium primogenitus, Col.i.
Qui eft caput omnis principatus, aepoteftatis. Co/.z.
Quoniam uir caput eft,ficut Chrk ftus caput ecclefîæ eft , ipfefaluator corporis eius. Ephef.$.
Ecce uobifeum fum ufcp ad cofum mationem ieculi. Matth, z 8,
Quemadmodum in uno corpore membra muItaSCc. Eo.a
Dedi tein luce gentium,ut fis falus
mea
CHRISTVS SOLVS. to,
meajUfcçad extremum terræ. Ep.4j
Auguft.de Genefi contra Ma-
nichxos libro.z clt;(pite.i4â
'Dicitenim Apoflolus ipfum eÃe caput ecckp£,çr tcckfîantcorpusetus.idemin Sermone derejniÃione peccatorum.t.QJiiefi,i.Ca.Vt euidenter, eyc. Inta cicterafic loquitur.ProindeÃcut is cptem facerdosto* terat in eccleÃa, efi tarnen extra eccleÃam, oquot; extra corptw eiusycuius caput efl chriÃus.
Cyrillus in EuangJoan. n
i7.lib.ti.cap.z6.
.. QuodautemeccleÃa corpus à Ãngulis hominibus tanquam memhris compoÃtum, faluator uao caput ÃtiPaidus oÃendit dicens Ephef.4, Auguftinus Bonifacio Co-mti de moderate cohtercendis.
Hiereticis Epiflola.io.
Proinde EccleÃa Catholica fola corpus Chrifli, e/l (uiusilkcaputeflfaluator corporis fui.F^xtra hoc corpus neminé uiuificat J^intus fanélus. Et ad Darda numfcribit.QuomodoÃhriflusflt ubiqueEpifl. sâ7ââ H«i«$ coJ^oris inteUige eccleflte, cuius caput efl Chri flus. ECCLESIAE CLAVES.
Vabunt doffiinhnon humanas poteflas
b S Euntes
tlt;i6 ECCLESIAE CLAVES.
EVntes ergo,et docete omnes gen tes,baptisâtes cos in nomine pa* tris 8C fill} Sc fpiritus Et Marei ultimo: Ite in mundum uni uerfum,SC pracdicate Euangeljum o* mnicreaturæ: Qui crediderit Sn^ba' ptizatusfueritifaluus erit: qui uero non credideritjcondemnabitur,
Vaeuobis legifperitis. LuÅ.n.Mdt.zu quia tuliftis dauern fcientiæ,ipfc non introiftis -.ÃCeos qui introibant, ue^ tuiftis.Hoc dico. Verbum domini cia uis eft,quæ claudit ÃC nemo aperit: a-perit ÃC nemo claudit, quam promii* îà m habemusapudEiaiam.zi. Etda« bo dauern domus Iacob fuper hume/ rum eins ÃC aperiet.ôC non erit qui daudet.
Ad Hebræos i.Portans omnia uer b O uirtutis fuç,purgationcmpeccato rum faciens.
Chryfoft.incap.Matth 13.
Ho}nil.44â
Cliiuif eà uerbunt fcientùe fcri^tuwunt,per
apentur
VERBVM DOMINI. «0'7 éperitur hominibus idnud ueritatis. Clduicularij au^ tem funtfdcerdotes tquibus creditumefiuerbumdo cendi er interpretdndi fcripturds.
Auguftinus Sermon.zy^dc
Sdnilis.
Clduis enim dicenddâ¬fl,qud ddfidem peétord durd re[erdntur,mentium fecretd pdnduntur, lt;}uicc[uid intrinfecus tenetur cldufum,pdldminrdtiendbilimdââ mfèftdtione producitur: Clduis,inlt;^udgt;n,efl qute,(:^ con fcientidm dd conÃÃionem peccdti dperit, grdtidix ad £ternitdtem myÃerij fdlutdris includit.
Ambrofius de pÅnitentia.
Difîmâione. t. Cd. Verbum. Verbum dei dintib« titpeccdtd,fdcerdoseà iudex : fdcerdosquidemfu^ um ojÃcium exhibet,c^ nuUius poteÃdtis iurd cx« ercet â Item AmbroÃus lib. de Cdin cy Abel: Peccdtd per uerbum dimittuntur, cuius interpres Ãue expoÃ^ tor Leuitd eÃ.
Auguftinus deDoeftnna.
ChriÃidndlibro.j.cdp.t7.z^.iS. ,
Q«i(i liberdlius miÃericordius Ãcere potuit qui feipÃum nebis quo redtremus ÃtbÃernere uoluit, «ià ut omnid peccdtd conuerÃs doiidret, cfff-duiter fixd interdiäd reditus noÃri pro nobis cruciÃxus euel lereti
«58 ECCLESIAE CLAVES.
ierct ? Hdf igitur cldues dédit eccleÃie fult;e, ut t^Uie folf ucret in terrä,folutd effent in calo : lt;}U£ ligaret tn ter* raji^dtd effent in ccelo,fcilicet ut quiffuis in eccleÃ^ eiUsdiKittilibipeccatdnoncrederet,non ei diinitte» rentur : quifquis dutem crederet,Ãq;db hif corre* âus duerteret, ineiu/demecdeÃue ÿremioconfiitutus eddentfide dtq; correâione fdndretur.
CLAVES SOLVEtiDl communes EcckÃic.
Amen dico uobis, quxeunque fbl ueritis fuper terram, foluta eruntamp;S inccelo. MdtthiS.
' Accipite fpiri'twm fanc^um, Quo rumremifèrin's peccata, remittentur eis ; quorumcunque retinueritis, rc» tenta fùnt ïodn.zo~
Auguftinus de uerbis Domini Ãiper Ndtth£U!n,Serm. i«.
Amen dico uobis, qult;ecunque ligdueritis fuper terrdm,ligdtd erunt^eyin coelo:et qu£cunq;Ãheritis fuperteirdm.fflutd o-unt, çy in ccelo.Cæpifli hdbere frdtremtuuKe,tdnqiidmpublicdnumdigds iüumin ter^ rd,fed utiuÃe dUiges, uide. îjdm iniuÃd uinculd diff r umpitiuflicid.CumdutemcomxeriSjQT concordd^
ueris
VERBVM DOMINI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;109
«er« eum fr^tre tuo, foluifti ilium in terra. Cuin fob ueritis in t.'rra,lblutu3 erit in ccelo. Multuin, non tibi pnefias^fed iUi : quid midturn nocuit, non tibi,fed fibi. Vide Origenetn fuper Mdttb^eto» Homilia. i. Vere trgOjÃ^c.
Auguftinus fiiper Ioan«
Trlt;«S.»24.flt;lt;p.îi.
Hoc agit Ecclepd Ã?e beata in hdc uita lerumno» ft,cuius ecclefia Petrus Apoftolus propter dpofloli^ tus fui priindtum, gerebdt figurdtd generdlitdteper» fondm.Ciuodeniin ddtpjwm propreepertinet,ndtit* rd unus bomo crdt,gratid unus Chrijiidnus, dbunddtio re grdtid unus, idem^; primus dpoRolus : fed quctn^ do ei diilumefl : Tibi ddbo cloues regni cÅlorum: ejâ ^«odcMM^Mc ligdueris fuper terrdtn,erit ligdtum cr in coelis : Gquot; quodcunq^folueris fuper terrdm,erit cr foa lutumin ccelis : Vniuerftm fgnificdbat ecclefid ,(j^u£ in hoc feculo, diuerfis tentdtionibns, uelut imbribus, fluminibus,tempefldtibusq; qudtitur,^^ non cddit: quo niamfunddtdeiifuper pctruinjMnde esquot; PetrKS no= mé dccepit: Non entt» à Petro petrd^/èd Petrns i petrd: ftcut non Chriftus 4 Chrifidno,fcd Chriftidnus à Cbrt JlonocrftKr. Ideô ^«ippe dit doininns ; Super bitnc
petrdia
»*o CLAVES SOL VEN Dî?
petrJ édifieabo eccleÃdm meam,quiti dixeratPetrui! Tu es Chrifius filins dei uiuùfitper hdne ergo, i/iquit» petram quam confeÃus es,iedificabo ecclefiam ineam Petra eiiim erat Chrifius,fuper quod Ãindamentum etii= am £dificatus efi Petrus : Fundameittum quippe aliud nemo potefi ponere prêter id quod pofitumefi, quod efi chrifius Jefiis.Ecclefia ergo qu^findatur in Chri^ fio claues ab eo regni cÅlorum acceptt in Petro, id efi potefiatemligandi foluendiqi peccata:quodenimefi per proprietatem in Chrifio ecclefia,hoc efi,per figni== ficationem Petrus in petra : quafignificatione inteüi^ gitur Chrijius pctra,Petrus ecclefia.
Cyrillus in dialogo de Tri=
nitate lib. 4.
Et ego dico tibi, quod tues Petrus fuper hanc petram tedificabo ecclefiam meam, c^c. Petram opi^ nor per agnominationem, aliud nihil qu)m in coneufi fam crfirmifiimam difcipulifidemuocauit,in qua ec= clefia Chrifii ita fitndata confirmata efièt,ut non la beretur, ejfiet inexpugnabilis infirorum portis in perpetuummanens.ltem alibi de adorationein /Ãiritn fanÃo li. i. dicit Petrum reprafentare Chrifium.
Augjn Ioan,Euangt
Tr4d.ii8.
ECCLESIAE DATAS. i»lt; ' h Apoflolis cum ejjètip/e numerus duodendriits» id efl,(juddripertitus in terms,et omnes effent interro' gdti,folus Petrus re/pondit. Tu es Chriflus filius dci Wui.Ptei dicitur.Tibi dabo cldues re^ni cÅlorü, tdn^ ^uamligandi zs' foluendi folus dccepcrit poteRdtemt cum zr illud unus pro omnibus dixerit, çy hoc cunt omnibus tdnc^udm perfondmgerens ip fus unitdtis dc=^ ceperit.ldeo unus pro omnibus,quid unitdi efl inomni bus,crc.
Augufttnus i n H b, de agone
Chrifidn.cdp.3t.
Nec eo dudidmus qui negdnt ecclefdm Dei omnU peccdtd pofè dimittere.Itdq; miferi dum in Petro pe^ trdmnon intelligmt,cr' mlunt credere ddtdsecclef^ regnr cÅtorum, ipf eds de mdnibus dmiferunt..
Theophilacflaân Matth»
Cdp.tÃ.
Et (Ã4amp;O tibi cldues regni coelorum,z^c. Tdnqudtn Deus mdgndpotefdte dicit : Drfamp;o tibi : fcut enint pdterdedit tibi reueldtionem,fcego cldues . Cldues duteinintelligM , qu£ligdnt,dtquefoluunt,hocefl, deliélorum uel indulgentids , ud poends . Hdbent enimpotefldtem remittendi ligdndi, qui fcut Pe= triw epifcopdtus grdtidm df'equutifunt . Qudmuis
4« CtAVES SOLVBNDl ET
autem Petro foli didum : Däbo tibi : omnibus tämen er Apofiolis conceU£ lîtiU, Ciupmodo ? quunt dixit : Ciÿorumcunlt;i; remiferitis peccata â gt; remittuntur-Ete» nimeluum dixit: Daboyfrturumtempus Ãgnat,hoc efli poà refurreüionenhzrc.
Auguftinus de fide ad Petrum
Diaconumlib.i.
⢠Panitentid peccatori tune prodeil, à earn in ec eheâ Ãd cdtholicd gerdt-Cui eccleÃie uidelicet,Deus in per^ fondbedtiPetriligdndi foluendiq; tribuitpoteHdteni dùens: CiU£ dlligdueritis Ãtper terrdm,erunt ligdtd er in calis: er ([uieÃ)lueritts Ãcper terrdm, erunt folu td O' in calis,
Theophilacfl.tn Matth. '
Cdp.iS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
Amen dico uobis,clult;ecun(i; dUigdueritis Ãtper ter* rdm.Si tu,in^uit,oj]tnfus: hdbes eum qui teiniurid dà Ãcit,Ãcut publicanum er gentilem, erit lUe er in ccx» lo tdlis: à dutem Ãilueris eumÃoc eÃ,igfioueris,erit ei er in calo condonntum. Hon enimÃolum qux foluunt fdcerdotes,Ãtnt folutd: fed qudeunqi ft nos iniurid df* Ãäi,uel ligdmus^uel foluimus,er ipfd eruntligdtd uel foluta. Augulh'nusinEuangeltü.
Si
LIGANDI ECCL. DATAS. tij
. : Si boe Prtro tMum diéluin efl,non freit boe eccle jïi: à dntem zSâ in eccleÃafit,ut qu£ in terra ligantur in cxlo ligentur,cy' q«.« foluuntur in terra, foluantur in eocio: c^uia cum excommunicat eccleÃa, in calo li^ gatur excommunicatus: cum reconciliatur ah eccleÃa in calöfoluitur reeoncibatiw . Sihoc ergo in eccleÃa fit,Petrus (Juando claues decepit, eccleÃam Ãtnäamà gniÃcauit.tdem alibiundeciinaQU£Ãione j.edn.lliwd planè,cxç.Spiritufranélui emmhahitat in fanäi^, per quem quify; ligatur aut foluitur,immeritam nuüi ingef rit pocnitnjjper eum qwippe diff«ndit«r ebdritds in eor dibiM noftrb : q«dndo perperdm dgihpdx eccleÃig di^ mittit peeedt(t,ç7 dh eccleã pdee dlicni« tenet peeed» tdjnon JèeHndnm arbitrium boininum, fed fecundu ar^ bitrium Dei petrd tenet, petrd dtinittit,eol«mbd tenet, Columba dinuttit.Gratianus in glojfa dieit: Pdxec» cleã,id efijjpirituÃanäus, petrd Cbri/liw, eolumba eeclejid.
Hilarius deTrinitate
Libro 6.
Ãetro reneldwit pdter «t diceret : Tu es Jilti« dei. Supgrbdrte igitur conftj^tonis petrdrti,EfcleJi« fdiji-cdtio e)l.Hd:c Ãdes eecIefiiC e/l jiwiddnientum. H;ec fi^ dei regnicoelejlw bdbet cldues. HiCe Jides qn^e in terrd i foluerit
ti4 CLAVES SOLVENDI ET
(ôluerit Mt ligttuerit^cr Ugatii funt in calis CT folutd, H£c Ãdes pdtemji reuelationis eft inumii.Pdulè fioü» Sin nero h£c fold fides confijfd Chrifiumfilium dei mntum bedtitudinum gloridm meruit in Petro, necejji efi,ut ed quje credturdm potius ex nihilo confitebitUTf cldues regni cÅlora non ddeptd, extrdfidé dc uirttdé Apoflolicdcofiitutdjnec ecclefidfituüd, nee Chrifiiit.
Ifychius in Leuitjib. 3.
Cdp
Tu es Petrus,ZT fuper hdnc petram. quot;) Ecce efi loquot; eus dpud me,fi:dbis fuper petrdm, id efi, ecclefiam, CT confifiioncin iju£ in eo efi,cumfide dicens: cuncj^ traa fibit gloria mea,zrc.
Auguftinus RctraÃlib,«
Cap. Il
â Tues Petrus,zT fuper banc petram tedificabo ec» elefiam meam.Vt fitper banc intclligeretur,quem eon^ Ã/fus efi Petrus,dicens : Tu es filius dei uiui »aeà PC' trus db bac petra dppellatus, perjôndm ecclefite fi^ raret,ciu£ fuper bdnc petram £dificdtur, Non enim di (lum e^l iüi : Tu es petrd, fed tu es Petrus, ZT accepit ciaues regni calorunupetra autent erdt Chrifius,quem confiffus Simon,ficut eumtotd ecelefia confitetur, di» amp;US eü Petrus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Orismet,
LIGANDl ECCL. DATAS. tif Origcnes
Quicunq;, induit, uefligtd Petri imitMur,h4bent Teile ligt(ndi,isr foluendi poteÃatem-Et qu£ funt uejli gilt Petri,nià exceüentior uiit chitrituMicltM exailiÃi» meexpetebitt ab eo dominus,cumfercontabatur ingea minando-.Simon diligis me plus hi)s,crc.
Auguftinus fuper loannetn.
Ecclefite claues explicat, charitatem per Ãgt;iritunt/ fanilum incordibus filiorumregni diffufam-EccleÃa in(}uiens,charit.is, quit per J^iritumfanâum difÃtndia tur incordibus eorum, ^ui participes fui fitnt peccat4 dimittit,eorum q«t non funt,tenets
Um uerètfl chris'iianustey' eccleÃiefilius, ha^ bet eccleÃ^ c4pKt, ey p^tro» er Chrifium. Habens lt;t«tem Cbrisluin,habet charitatem : Dc«s enim charii* tos eÃ: habet igitur Ãcundum AuguÃinum pbteÃau tem ligandi foluendi in facramento quoque. Solue^ re enimeÃ, conÃatrem charitaM ÃmilituÃne in cowgt; fortiumrecipere-Ligare autem, diÃimilitudine à con» fortioexcludere. Etquonwm Ãc in confortium Ãmi^ litudinii reciperepietatismagisÃt quam autoritatis.
Here Chriilianorum nuUo uel Ãxu uel conditio^ ne prohibetur,ut ait BaÃlius,ligare zxfoluere. Nlt;tm CbhftiiVWJJ^ititufanilo plenusÃfecundum irdJujoi«
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( * neni
«lt;S CLAVES SOLVENDI ET
ncm Chriâi,^^ 'EuMgelij minieret proximo,fwe^ilei uerbum,fiue chantatis exemplum,Mt my/leria gratiiS aut prceccpta pdMii,zir auditor fidditer accipiat reue rafidct,doélrm£, ej pietatii miniÃ:cr, (}ui d foris dei cooperator eft,foluitQrligat in terra,foluta ligatd in calis: fed minifcrio noimperio.Qjiomodo emmu^ â nui eft qui baptizat iii]^intufanilo autoritate zx im= perio ( ut Augu^inui fuper loanné late Sermone quar to diÃerit) Ãc unus tantum qui Ugat çy foluit, ut ait Ambrofius: Verbum dei dimittitpeccata, facer dos eà iudex' facerdos quidem officium fuum exhibet,fed nul. lius potedlatis iura exeri et. Idem ait iüe :foluf peccata dimittit,qui folut de peccatis noÃris mortuus efl.ldem in primam Corinth.capite.i.peccata autem dimittere, cr ffgt;iritum fandlum dare,folius eà dei. Si ergo affèélH faliitii deus dédit,nuUa gloria in bac re homini/i eÃ, ii£c iUe.
Aiiguftmus contra Aduerûrium
Legis,prophet, lib. i. cap. 17
Claues quipperegni cotlorumÃc dédit Chriiiusec clefiie,utnon folumdiceret: Ciuefolueritisfuper ter» ram,erunt folutacrinccelis.Vbi apertiÃime bonum, non malum pro malo reddit eccleÃa: ueTum gt addit : Qÿ£ ligaueritis in terra,â¬runt ligata,z:;' in coelotquia bon^ 'é
LIGANDI ECCL. DATAS. «7 tond eft er uindicandi iu^ticù.
Beda Presbyter in i.Corint.
Cdpite.iS.
Certioref funt claues ecdeft£,ciuim corddregum, ^uibus clauibus quodcunq; in terra foluitur, etidm i« ealo folutum promittitur: er multa eft honeftior b«« »nlitdi,q«d ft lt;^uifq; humiliât ecclefta: lt;lo:cz labor mi nor imponitur, er n«l!o temporale inortts pcrtcttio wors aterna uitatur.
ECCLESIA AEDIFICATA fuper petrdm,nonfuper Petrum.
Chryioftomus Serm.zi.De
Pentecoile.
T« o Pftn!s,üquot; fuper hanc petrnm tedificabo ec» eleftam melt;«n,cr portx inftrorum non pra:ualebunt aduerfuseam.Superhancpetrdm, non dixttfuperPe» trum: non enim fuper hon.inem,fed fuper ftdem Petri ^difcauitecclcftdinfuam.Qjiid autem erat fides iTu es Chriftusfilius dei uiui.Petram uocauit eccleftam,ftu äus fufcipientem,er non titubantc.Ptenim ecclefta tot fuftepit tentationes,no tajncn uincitur. Quideft fuper petrJf eft fuper conftÃionem,fuper ftrmones pietdtw.
Bedain primant Corinth.
Cdpitei.
E£o
rt» CVAVES ECCLES. DATAE.
Ego dico tibi,tu es Petruf er ctCt.Quid enim Cbri fhtf petrd. Petrus populus ChriÃid/ius. Petra enim principalenoinat eÃ,Idecgt; Petri« i petra,tton petra i Petro,ejuomodo non à ChriÃiano ChriÃus,fed 4 Cbri« Ão ChriÃianus uocatur. Tues ergo,inquit,Petrus,er fuper hanc petram,quam conÃÃus es : fuper hanc pe«, tram c^uam cognouiÃi dicens : Tu ej ChriÃuffilitK dä uiui,iedificabo eccleÃam ineam, id ^,fupermeipfitm Ãlium dei: adificabo eccleÃam meam, fuper me adifi^ cabo te,non me fuper te. N4m uolentes homines eedifi^ cari fuper homines dicebant : Ego quidem fum Pauli, ego (Ktem Apollo,ego uerö Cephie,ipfe eà Petrus. Alif uerc',qui nolebant lt;edificari fuper Petru, fed fuper pe* tram,dicebant: Ego autem fum ChriÃi.ApoÃolus au» tem Paulus,ubi cognouitfeeligi,er ChrtÃum conteitp tu : Tiiuifus eÃ,inquit,ChriÃus l Nunquid Paulus pro t(obiscrucifixuseÃ,auttn nomine Pauli baptizatie^i flis f Quomodo non in Pauli,Ãc nec in Fetri,Ãd in no mitte ChriÃi, ut Petrus £dificetur fuper petram, non Petra fuper Pitru.Wcec er AuguÃ.deuerbis Domini^ ift Matth. Sermon. i3.
Paulus Diaconus Roman,
Rerumlib.zj,
TharafiJ uerba funt.lUe Ãtetur eccleÃam fuper petram
E CCLESIA AEDIFICATA. ii?
petram Chrifium deum icdificdtam ejJè.cT ^nddtam» fitetur^etiam quad neq^ Imperator, neq^ facer dos, ne^principeS}nechoimnum multitudiiiem poteriteu enpereindie dominilefuchrifit.
Chryfoftomus in cap.MattKy.
HomiLto.
Chriüus enimfdpiens ef uir, i^ui icdificduit domS fidmad efl^ecclefidm fupra petram,id efi, frtitudi^ nemfidei. N4m er Ãrtitudofidei petra dicitur, pr{r= ptei- qadin Simon Petrus dióius eÃ, ad lt;juctn dicit do» minus: Tu es Petrus,CTC.
DE ECCLESIAE BONIS IVSTVS w/tw.
Ambrofius Ubro de
OÃtcio.
AVrum ecclefa habet non ut fruet, fed ut ero* get,C!' fubueniat in neceÃitatibus. Quid eü
â¢piK cu/iodire quod nihil adiuuatiAn ignoramus quû tum duri er argenti de teinplo domini Afyrif fufîu» lerunt} Nonne melïu-s con^dt facerdos pro alimo» ma pduperum, f aliqua fubfiiia defunt, quà mf fa» trilegus contaminât, ej aÃortat boÃii ? Ad quod Ãcittextuscertetmpcrdtore dignttsinL. Sancimus. C.Dc jkcro. eccle. Flt;u«ltrftes etiam ecclefie nonpro»
i 4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pn.».
lO^ BONIS ECCLESIASTICIS pritif,fedâcoim«nes ejjè dixit, Clt;t. Exfcdit.Et Cdtt. ReseccleÃtC.tiQUicÃ:.!-
Vrbanus Papa.n.Quaeft.i.
Cdtt.Res eccleÃ^e.
Rfs eccleÃie non quaà proprilt;e,fid ut commmiet et domino obldt£,cü jummo timoré non in alios quant in priÃtosuÃus Ãintfideliter diÃ}enÃand£. Similiter in Canone,Expedit dicit Procter. No enim propri£funt [ed communes eccleãfrcultates c:xc.
Chryfoftomus de Sacerdo-
tioLtbro.3.
Nagita igitur prouiÃene opus eà ,ut eccleÃa cultdtes,neq; redundent,neq}rurÃus deÃnt:Ãed qu£ ec^ deã erogdntur, continuo indigentibus Ãunt diÃicr^ tiendd.C£terum inÃubditcrem dnimis dc beneuokntid eccleã theÃduri coUocdndi. item ecclcã thefdurus olim qudliscr quibus debebdtur, uide ChryfoÃemum in Mdtth'i^.cap.Hcmilid. 86. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Idem in caput Matth.2$.
Hcmilid.ät.
Jtd er tu à pr£pdrdÃ'e quofdam udÃa uiderisÃof* erd, aut omdtum quendam dlium circa parietes ec» cleÃdrum,er pduimentd conÃciÃrncli reprehendtre, aut uenunddn iubere quod Ãilum eÃ, ne animum eins
QLVOMODO VTENDVM. Il» lt;JM Ãdt perturbes : Ãnuero untequamftcerit teconn fuluerit,pauperibiis ofÃrre iubeto.Et inter alia uerba inlt;luit.iiiec ornamentaeccleÃte Ãmt, ifli conuenientes thefauri,lt;Jui ej uobis ÃciUorem uitam, zx nolisÃu» äuoÃorem pr£bere pojÃuntdmo uerb nobis non para uam quo^, affirent utibtatem.
, SintihaÃanäorum patrum di£ia in medium adfirre poÃimus,quibusdoletecclellamexternam auro et ar gento, precioÃs^ ueÃibus ornatameÃe,hoÃibus mhil quim fpolium, et anÃanos debeUandi^nec non muribus er tineis Ãmentum conueniens er lefca Q^amÃepeà quishifioriof diligenter euoluat epiÃopl fub pra:textU uelreligionii, uel neceÃTitatis aurum er argentum è templis ÃuÃulerunt,ut aut honores aÃequi à papa, ud C£fare,aut bella ali/s ambitione quadam induilt inÃr repoÃint. Epifcopi Moguntini, ut hiflorie indicant, tarn preciofum templumj^oliaruntÃre omnibus,qu£ ad cultum dei elegante pertinebant, ut uel aliquam gra tiama Papauenarentur .interim pauperes, quorum ifia bonaerant, Ãme enecati, imb epifcopus quidam MogunUnus multos pauperes,quos pafftm ubiq; loco^ rît conuocaratüihorreu quoddä teporeÃiri, incluÃt, quaà Iorga eleemoÃna iUis pra;b:turu;,inc:nfoq; horlt;gt; reo 4dunum omnes cÃbujÃt.Ecce epifcopi inifcricors
« j pedut
E CC CLE SIAE VSVi.
pe^Ãtw ? Seä dignd pÅna fubfecutd efl : nempe c[udin pcà tale fcelus tutus erat à muribus,qui cuut infecpiebantur tanquämfirampeÃimam,ut nein a^uis turri lapidea coÃru{ia,quiete db iüis habere pcÃit,tiue tnifere tandem comefa carne cy oÃibus interÃcerunt. Nolo f?ic deÃgt;oliatoribus templorum aliquid adijcere ^uam mifere interierint, cü hiec res proprium libeliuM re^uirat.
ECCLESIAE PRIMATVS miniÃerium,nondos minium.
Mlmftricius cui credidiRis, ôf v* nicuïŠficut Dominus dédit ;
Del enim futnus adiutores, i.Cor. j.
Non enim nofinetipibs pracdica-' mus fèd lefîim Chriftum dominum noftrum : nos autem feruos ueftros perlefum. i.Cor.14.
Scd in omnibus exhibeamus nof metipfos ficut dei miniftros. i.Cor.^, Qui idoneos fecit nos miniftros no* ui Teftamcnti no litcræ, fed fpiritus.
Sic nos æftimethomo ut miniftros Chrifti, amp;nbsp;diipenfà tores myflerio' rumdci»
ECCLESIAE PRIMATVS.
IÃ1
Non quod domincmur fidei ucftrar, lèdadiutores fumus gaudi] ueftri.
Coparticipcs promiffionis in Chri fto lefujpcr Euangelium,cuius fatflus fum ego tniniftcr, fecundum donum gratiacdei. Ephef.3.
Cuius Euangelij fac^lus (um tnini' fter ego Paulus, CcLi. Principes gen tium dominentur illis,ó^c. Mdttb.iS. Non ita crit inter uos, fed quicunep uolueritinter uos primus efle, fit ue-ftcr feruus : qui uoluerit inter uos magnu« fieri /ituefter tniniftcr. Item xi.Lucac,Mar,to,Ecceegomitto,
Pafcite, quantum in uobiseft grcgt; gem Chrifti, curam illius agentes,n5 coatfte, netp ceu dominium cxercen» tes in cleros : fed ficut fitis exempla-ï.Petj. Et Atftor, xo, uide cap.x.Cor.io.öC, . Quoniam accepit in ædificationem, nonin deftrueftio« ncm,poteftatem.
Auguftinus. s. Quaeft. t, Can.
Qui ej'i£coplt;(t«m.
Qÿ
iî4 ECCLESIAE PRIMATVS.
Quiepifcopdtu deÃderdt,bonü öpuf deÃderdt. Ejf* poncre uoluit (juidÃt epiÃcopdtus ; quid nome eà rii no konoris.EpiÃcopui emm idem quod Ãuperinteivâ denS:,EpiÃcopiÃufierintendentes.ltein DiÃn. cd. Cle.
Chryfoltomus Sermo^dc
Anndthemdte.
IvonnepYxceptum hdbemus,ut pro iiiimicis er ({M nos oderunt er perÃquuntur precemur ? Eid quim probe implemus miniÃerià f en obfecro ordindtio non eÃTrt,non inÃublime extoüit, non potentidm priefldt. Omnes eundem Ãgt;iritum dccepimus,omnes in ddoptio^^ nbsp;nbsp;'
nemÃliorumuocdtifiimus- quosdutem probduitpd^ teTjeos Ãdtribus inpoteÃdte Ãeruire uoluit.Eid miniÃe riumnoÃrumcuremus: obÃecrdinuser conteÃdmur ttos,ut 4 tdnto mdlo defiÃdtis. Vide ChryÃoÃomum de Sdcerdotio lib, j.Jtemin däd ApoÃoloru^Bomilid. EpiÃcopdtum dmbientes CdinÃmiles. JnMdtth. zc. Uomilid. z^-er-s-in Cdput dd Titum. i.Homilid.i.
Hieronymus ad Neponanum
DiÃ.9S.Cdn£Ão,
EpiÃopi Ãdcerdotes ÃcidntÃe miniÃros eÃe non do minos. Et inÃd Ãubdit : Recordemtir Ãemper quod tipo. Petrus pTeecepitfdcerdotibus f Pdfeite enim qui in uobis eà ÿ'egem domini prtcÃdentes no codâe,fed Ãfontdnee
MINISTERIVM EST. ix.J f^ontditee, /ècundum domini prxceptum : non donó^ Mutes in clcros,fed forma fidi gregis ex animo, qtc.
Bernhardus in epill.ad Eugeniutn
Papam,Epiflola.z}7,
Si Chriflus te miftt,teflimabis ttbi non miniÃrari fei miniflrare uenijfe : (x miniÃrare non folum fubÃan^â tiimt,fedipfamquoque atumam,Ãcut pratÃtinfum. Verus fucceÃor Pauli dieet cum Paulo:Non lt;luod lt;Joa minemurÃdei ueÃrie,fed adiutoresfumus gaudij .Pe« tri hares audiet Petrum dicentem ;
NeejHe Mt domi/Mt« in cleru,fedÃrma Ãili gregis, vloannes Papa.xj Qiiæft»8.Ca.
De Epifcopis.
-DeEpifcopisuero uel quibitslibit Clericis, ejuoi nec fua autoritate, nec autoritate Romani Pontificis arma arripere ualeant,fictie probatur. Cum enim Pe= trHs c[ui pri»»Hs ApoÃolorum à domino (uo'dt elefltw; «wdiMit, conuerte gladium tuum in uaginam, etc. dc à dpert; ei diceretur ; hailenus tibi tuisejs pradecefi (bribusinimicosdeigladiocorporali licuit perfequi: deinceps inexemplumpatientia gladiumtuum, id eÃ, tibi hailenus concefjum in uaginam conuerte : et Jîâi« ritualem tantum gl4di«w,q«od eà uerbum dei in ma* iiatione «eterw uita exerce,etc Ite AmbroÃus arma
Epifcopi
US ECCLESIAE PRIMATVS.
amd Epifcopt IdchrynMfunt nbsp;nbsp;ordtiottfS-He fe^Udi
Cdnon decUrM.iiiinirum.
Ibidem Can.Reprc*
hcnf!bilem
Uiilitum Chri/li e/i chriÃo feruire : milita ueri feculi firuidnt feculo,fKundum quod fcriptum efl:Ne^ tno militds deo implicetf ; negocijs feculdribtM. QjmA p feculi milita militite Ãudent, quid ad epifcopos amp;nbsp;milita ChriÃi,niÃ,ut udcent ordtionibus? Ex hijs nunc cldruin eà non Itcere epifcopum Ãmul cy principal dgere. Item quod non licedt epifiopo intendere uel opt rdm ddre iiendtioni,rgt;iÃin. 34.Cdn. Quorunddm.
ConÃdt ex hiÃorijs nulld belld dut inÃitutd,dut dbÃ)^ lutd,Ãne cpifcopis,qui^etid in priind dcie Ãepe Ãeterut, no uerbo dotninimuniti,Ãed glddioetIdnced-t^o cotrii Turcd;n,Ãed contrd optiinos quoÃin eceleÃd. Exenp» pld omitto ddducere,quu quotidid/id nobis Ãnt. Noua C!quot; ueteri Tejlainento Epifcopos er columind eccleÃtC conueniret drmdri,Ãc(^ plus Turc^e impetuÃdngerent fitroremq; comprimèrent qudm armis ipÃs etidm Ãâle/t didiÃimis IncdufdreortdeJJe, quod omnidin peiui nobis cddunt cum Turcd,prAâfentid epifcoporü etfdcri ficulorum.Qrdtioni doini inÃÃdntfeduU, er deipne»
MINISTERIVM EST. «7 Jilts numê /intianus^Pugifii ï/rd:lit4ru conträ Amalec in Raphidim id docet Exoiiy.crc.
Chryfoft.de uerbis Efaiæ, Vidi dominumtHomüid. 4.
SdcerdotistMumeÃarguere, liherdm^ pr^eÃdre iiiinomüonent,non mouere dnnd,non clypeos ufurpit= nation uibrdre lc(nce(iin,nec idctdd mittere.
Hieronymus ad Oceanum.
S» quis epifcopatum deÃderat,crc. Opus,Mn dig» nitdtem : Idborein^non delicids : Opus per quod burn»« iitdte decrefcdt,noit intumefcat ÃÃigio cyc.
Origenes in Elaiam
Homilid. 7.
Bo/wm eÃlton proÃlire dd eds qud: d deoÃtitt digâ fitdtes,(j principdtus ZT miniÃerid eccleÃiie,Ãd imi^ tdri NSoyÃen , dicere cum eo : prouide dUquent quem mittds. Neqj enim dd prittcipdtum eccleÃ^ ue^ mt,qui Ãiludri uult età priceÃ, fed dd feruitutem ec« cleã,à oportet dicere er deEUdngelio : Prwnpes gentiMJw quidem domindntur eis, er qui poteÃdtent hdbent in Ulis , mdgiÃrdtus uocdntur , Non /ic erit in uobis: ncc enim domindntur principes inuobiSt fed qui uult ueÃrum fieri mdior, erit omnium mini* nui
lîS ECCLESIAE PRIMATVS niuSâQ^iuultejJi prbnus^mt omnium noutÃtmus. Qjfiuocdturergoiiiepifcopatiim,nondd principi!^ nbsp;nbsp;'
turn uocdtur,fed dd feruitutem eccleÃte totius- Si ui^ crederedcfcriptuns^quidineecKJidferuus Ãt omniu q:ti pr£cÃ,Ãfddedttibiipfefdludtor cr dominus, (lui tülis tdntusq; Ãilus eji in medio diÃ:ipuloru)», non qudà diÃ:ubens,Ãed tjudÃmini^lrds.Accipiens enimlin teum,poült;iuiimexutus efiueÃiinctis,crc.Et docês iJUit les oportedt eÃe principes tdntju imÃeruos dif.Vocdtii me mdgiÃer er domlgt;ie,er c£terd. Et P^mIws dtt; Ed^ , iliÃimus pdruuli in medio ueÃrum,erc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Hieronymus ad Titum.pjDift, nbsp;'
Cdn.Obmidem.
Idem eà ergo preÃyter, qui epiÃopus, er nnte^ didbolt inÃinilu fludid in religione Ãerent, er dieeretur in populis: Ego Ãtm Pduli, ego Appollo,ego Ceph£,communi preÃyterorum cöÃlio eccleã guber ndbdntur.Poflqu.im ueró unufquifq; eos quos bdptiztt uerdt fuos putdbdt eÃ'e,non Chrifli, in toto orbe decre tum eÃ,ut unus de preÃyteris eleflus fuperponeretur i c£teris,dd quem omnis eccleã curd pertineret, ut S fchiÃndtum Ãemind toflerentur.Putdt dliquis non Ã:ri» pturarum,Ãd noÃram eÃÃeÃententidm, epiÃcopum er preÃyterum unu eÃi^er uliud £tdtis,aliud ejfe nomen
MINISTERIVM est. U, â¢Oîci/ ,rtlegat Apo/loh uerba lt;td Philtppen/ès dkenM, Paulus cr Timotheus feria lefu Chrifli, omnibus fan*: dis in ChriÃa Jefu,qui funt Philippis cum epifcopis^r ^iiaconis. Gratia nobis er pax, er reîiqua. PhiHppis fnaeflurbsSAacedonia:,ercertèinuna ciuitate plu* rts utnuncupantur epifcopi effe non poter ont : fed quiaeofdetn epifeopos ilio tempore quos prejbyte ros dppeHttfxtnt; propterelt;t indifferenter de epi/co* pis quaf de prejbyterts eft locutus. Adhuc alicui uide atur ambiguum, nif altera teftimonio comprobetur. In lt;tfts$Apo/loIor«m fcriptum eÃ, quod cum Apoflo=lt; lus ueniÃit Msletum, miferit Eph^um, ex uocauerit prejVyteros ecclefia eiufdem, quibus poÃea inter cx* tera fic locutus : Attendite uobis, erc ⢠Et bic diligen/ tius obferHate,quomodo unius ciuitatis Epbejt prejby* feras uocans, poÃea eofdem epifcopos dixerit.Et Petrus qui ex Ãdeifirmitate nome accepit,in epiÃola fua loquitur, dicens : Prejbyteros ego in uobis obfecro copre)bgt;ter,crc.Hlt;ec propterta,adduximus ut aÃen* deremus upud ueteres eofdem fiulfe prejbyteros, q«o$ (X epifcopos,päulatim uero ut diÃitfionis plantaria, qu« ob umbitione quorundam fubnafeebantur eueüe rentur,ad unum omnts folicitudo epifcopalis,cr eccle* pf citra eÃdtlata,lde ad Euagriu,cr ad Tim. cup. j. k PONTI
t3^ DE PRIMAT r
. PONTIFICVM ROMANC« rum ambitio de Pontificatu quan/ .
4o ccept4. 1
Dl^maÃit eîM nominif primus,HijpanufJul^ temporibtisfiiit.Platina teitiitifr,quéEufèbitt{ ait,temporibui Valentiniani et Valenti jtà jJè.Damafi^ ide magna fuffraÿcrum difoepatione eligebatur, Vrjicinus diaconus ( ^tem alij Vrfînum uocant ) tuiti Pontificatuinambiebatquoiji.Ambitio namj^ Pontifia cum atiimos fubire coeperat,ut no folum/ùffragifs, fed etiam cruentis armis in Sicinij baÃlica pro PontiÃca* tu impetrando decertatu Ãt. Damafus aute repudiato VrÃnico,magno Cleri plaufu PontiÃx eligitttr.Sabeüi eus cr.Ecck.Hifl.lib.tt.cap.to autores funt.
Sic EomÃxius eius nominis primus,patria Kornai nus,patre tucundo preÃytero natus, Uonorij temport bus (iut.Platina.Eleélo BoniÃcio Ãditio in Clero ort4 e{i,dumBoniÃtcius in BaÃlica tulijcreatur pontiÃx, alter noinineEulalius in baÃlica ConÃantiniana digf* tur,qui BoniÃcio obijciebatur. üonorius Imperator feditione motus,uxffriizxfilij hort^ttu inÃigatus, MtruK^ urbe eiecit. Septimo aute menfe BoniÃcius re* iiocatur,et folus PontiÃx conÃituitur. Vt in Chronieii babetur, Syirmachus eius nominis primus,magna Cleri d^cordt^
ROMANI PONTIFICIS.
iifcordia creatu: eil Pofjtijw.cr tMto tumultu aiutO» W cruor utriitii; It/iu cR,cr ita defteuitum,ut etiam Ã./ üiones in facr^ uirgines jirrum flringerét. fauüimti wro eon/«I Jcdittonem tandem con^efcuit ,hicc PUti? nit.Sdbetlicii(.Bonil3.ctutfecHndus,Romlt;mus,lu/anilt;i» no tmperdnte, ckro inter fe dijjenttentenon fine acri eontentionecrecftus efiPontifix.Seditio x8 diebutjir/ ttffgt;lt;lt;t.Pl(ttmlt;lt; te)ie. Gregorij eins nominn primi^et Mitgut tempore contentio jitit de prtm4tM inter Rom« nitmcT ConjlitntinopolitMMneccleÃam. loavies CoB /hwtwopolitittjuj epi/copHJ in OracorumÃmodopro »niüerfdU Prftriarcbit procUmittKS jwt. MiiMrittKj uelt;* rö Imperdtor xolttit ac mandduit Gregorio eius nomi* Ki 2. Rom. dc Pont fici obedire Conftdntinopeditdno pdtridrcbiC.Gregorini uero contrd probdns Petro da uef trdditi« effi Kom£.R.om/edem redigi in feruitutc Conjldntinopolitd/ii ep^copi no eft pdffits Pldtind d«» tore. Vide leHor Gregorij pont, j 2 epijtold dd Muri/ tium Imperdtorcm, et 38 dd Jodnnem Pdtridrcbd.Boni fiicius eiut nominii tertiusjRom. dPbocd Imperdtor« contentione quddd cbtinMtt,Mt Romdnd fides pracipuo in honore bdberet«r,dc diceretur cdpitt omnium cede Jidnm: At^fic Confluntinopolitanaecclefia «mbitio
k X . ⢠fo
DE PRIM ATV
jw titulo primatus,priMta eÃ,qu£ fe primam aliitntiV Ecdeljarum fcribere (olebdt, Rationes quibits utrin^^ pro fuarum ecckfiaru primatu concertattt Ãt,reperitf apud Platinam.Paulum Diaconumhb .4.C4p.n.
Leo Ãcundiu,natione Siculus, Rauennates prifu' les,qui Exarchorum autorit ate fretihadenusnoleba/it Romano pontiÃci parère,Ãd pares ejjè, Ãtbe^t. StO^ tuit^ ne Rauennatis clerieleèlio ualeret nià PontiÃst approbaret,uti.Platina autor êfi.
Cum eö uentum eÃet,ut bonos Ãt epiÃopum ageregt; er non onus, tunc certant ainbitione crlar^tione ca pitaCft difs placet)eccteã deiJ)e hoc uide de Sergio eius nominis prnno,qui nationt SyrusÃät, imperanK lufliniano eins nominisÃcundo.Nom quidam Theo» darum preÃyterum,quidam^ PaÃhalem Archidiaco» numelegerant.Platina hitc.itan, de eledione Cononif eius nominis primi acris content io excrtaÃiit.
Servus eius nominis Ãcundus,Romanus, Ãtb Lo» thario imperatore PontiÃcatui prteÃiit. Prtmum d^ {lus Ãiit Os porei,ob appeüationis turpitudinem, no* men mutauit,er appeüauitÃe Sergium, crabiOode eleHis PonttÃcibus mos Ãut nomen mutare, er tq^pel* tareÃe nomine maiorumÃuorum Po^itificum. PlaÃna. Sabellicus Nauclerus.Volaterranushtec.
ItiÃinMut
ROMANI PONTIFICI s ijl
JujhniMus Imperator ConÃantinum enu nomims primum, natione Syrum t Pdpü Conftantinopolim uoquot; flt;tnsgt;erratorum,fttorumueniampetijt,quo cum uen* tum (Jfet,Imperator PontiÃcem non folum ampleiti» tur,fedetiamttenerabundus HUm pedes excfculatur, blt;ec Platina zT N^clow.
Stephanus eiusnomints tertiuSi natione Siculus proÃÃione monachus,tempore ConÃantini quarti,ey Caroli M.a^ni in PontiÃcatufeditÃtrenuus Pontifiet£ autoritatis et rer» ecclefiafiicaru definfer fiiit. Platt.
eiiM noinints primus, pdtrid Komanut ey- temportbm Caroü lAa^i irtPortt. fedit,uir ad tu» endos res ecckfiajiicas ttunimepiger. Hic Platina. Deé^ contentionePapte formojl cj Sergi) confide Ab batem Vrl^ergenfim,e^ Sabeüicum.
Gregorius eius nominis primus, er cognomento. liagnus fcripfit,Seruus Seruorum. Chron.
Eugenius aus nominis !etundus,f'ub Ludouico Pio pontifieio munere Ãuiäus efl. Eleilus efinon fine di* fcordiaeleilorum: habuit nanq; Zinzinus fuffragia ad dignitatis Pontificatum.
CrefccntiusP.oinan£ urbisconfid ofculatus efl pe desPontificis Ioannis eiui nominis.17.
Zacharias eius nominis fecundus, ueteris beneuo
fc 1 (entire
»j de PRIMATE lentiie mentor, Rom.Pontificilgt;ui cum Ãmilu Ptfi ni intercilJerdtjcr^eräns fe duxilid ed rdtione pdrd» turum cotrd Cd;fdre,dutoritdtefud Pipino regn^ Frii» ci£iureb£reditdrio decernit.Anno d ndto Chriiio D CCI^V. ChildericiacuiregnumFrd/iciddebebdtUTt Pontificis iuffii capillo totfo mendflerio includitur.
Stcphdnus eiuf nomitós fecunduf fub ConUdntino ^udrto /edit in Pont.îîuiuf ponti/îcic tèpore mdgiflrdi tiif Exdrchdtiu in Itnlid ce/fduit, qui d Kdr/ètis eieâio ne durduerdt dmis CLXXV^deiureqi/ùerdt Jmperd torii: PerPipinumdUtemdbldtits Jgt;nperdtori,dondti{f rft Ronjitfjo Pontifici. DiuiÃa dutem Exarchatut jwt in dudf regiones.Pentdpolim,et Aemilidm. Pentdpolii V. urbes bdbuit,Rduenndm, Clt;efendm,Cldf/em, Forum Pompilif. Aemilid comprébendit Eononidm,Rhegium, Pdrmdm,Pldcentam Mutindm, cr quicquid terrdrum ejl d Pldcentinorumfinibui.TicinienÃumq; dd AdriiUâ fgt;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rurfui 4 Venetis Arentinum ufq^- dd hds EX
4rcb4tMlt; pdrtes Pipinus Pontifici dédit, Ariminum dd tndre,Conchdm Pifdurum,Phdnuin Fcrtunte, Vrbinu, Eugubium,cr alia locd inFldminid, Piceno dgro, cr plerdsq; dïidf urbes,qudi Puil I I.enumerdt. His rlt;« tionibus quxrendi duxiUum d Frdttco rege, Imperium eid Frdncos trdjisldtum cü,quod Leo Po/U. pofted e o« finiiduit.Pl.bfdu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H4(Jngt;
ROMANI PONTin CIS. tjf
'Hddriino,eiui nomnii:,primo, Komano Poutifici iono dedit Carolta b«..A Lund tarbe c^c^uid Ligu^ aid dd JtdU^e fines ufif continet, Corpcdinfidd,Surid^ tium,ntciiis BdrdomjjEercetu«, hcd inter Lu£din P4rmdm, dd ponton Tremulum pcrtincntid, Pdrmd, Regium,Mutind,Mdntud, mans Velicis, çx ^illd qK«e lt;4 Exdrc bdtKm Rduenndte pertinct ,Venetid,'Hiftrid, 4«catin Toroiidienfis,ducdtus Spoletdnns,ç^ Veneueit tdntn.Riirfiim dutoreUddridno Concilium con^rga/ uit,tn quo trdditd efi,Cdrolo lAdgno poteÃits eligendi RomdnumPontificem, crordindndi Apofioltcdm fi/ Hem; ddtd eft etidmpdtricu dignitds,cr ins confirein: dt difftitdtempdtricidtus.ttan coiKeftMneft, utfingu-lifproiancijs Archieptficpi crEpifcopiinueititurdia 4 .Cdrolo rrciperent.lton ne epi/copiM conficretur,ni )i 4 Cdrolo inueûidtur. Quod p uero quti contra hoc iecretum egerit,Concilium decernit eumreum dnatbe M((tw, ey ntfi refipifcdt, iubeteius bond publicandd, CT tp/Hinexiiio muliltuidum effi.PldtuidJ^idUcle.Pitis atu nominis fecundtu.Sdbelkcus,cTCâ
CdroItK Frdnco/orfJiar dd codonndnddtn Pelicidna bifrejim S^modMm indixit, dd cpi/èoportt Franco r»m CT Gernwaorttm multi cofluxerunt Ex boc kqucfc
Il Cdfdran
DE PRIM A TV
Cxfdrem potefidtem hdbuijji indicere Concilium. Sed tiicoldui eius nomina prinuu Imperdtcres feculd^» res principes decreto excluÃt dh omnibus CUricorttiH Concilijs, nift cpcdndo cdufr dgerentur de fide. Itenif Mdrcellus Pont.ne Concilium fine peculidri Pontificit Mtoritdte hdberetur,iidtuit. Chron.
Leo eius nominis tertius üddridtus in PontificdtuiH furrogato^ftdtimmifit dd Cdrolum cldues S.Prtri,«r* bis uexillum, petens ut Rorndtium populumPdpte fd^ crdmentofidei ddto fubijceret. Cdrolus grdtidm L«»* «I reliitem, mifio fiibbdte Agilberto Rom. populuM iurdmentoconfirmduitKom.Pontifici.Is Carolus Md gnus pcilciudm 4 Leone in Imperdtorem corondtus jiterdt, (y eius eleâio increbuerdt, non uoluit Impe* rdtoris titulum fufcipere, nifi ( fdncito foedere ) Cotf* ftdntinopolitdnus Imperator confentiret.
Lro Pontifex tertius ius eligendi Rom. Ponh)if «#. ordinandi Romanam federn, ey concedendi inueftitu* rds Ppifcopis, eye. ut Hadrianus primus Carolo con eeffirat, ratum habuit. Stephanus autem eius nommif ijuartus Ludouici pietate animaducrfa,fingens ius Cd^ rolo.et fuccefforitus aus datam,plurimu malifccu trd here,abrogdt,pronuiKiatq; ius cltgcndi PontiÃeis Je» here ejfe penes Clerum, Senatum, populumq; Rom.
Nlt;
ROMANI PONTIFICIS. ttr ütutroimftfutorfttumius dj]ireretui,diäidit tJe« creto Hdiridni primi o- Leotüf intcrpretdtionem» PontiÃcem Rom-tUgtre licereÃne fmpcrdtons dutori täte,fed non Heere confeerdre Ãne prdfentid C^ftcrii, nel Cffdridnorum legdtorum-PoH htec tempord Impe rdtoribus inuitif ckäionem PontiÃeis et Inuefliturdin tpifcoparum Romdnd fedes Ãbi ufurpduit.
LudouicusPius,nimum deÃrens Rotn^inde fedi^duto ritdtem db Hddrtdtto Carola Mdffto datant, creandi PontiÃcem,cr eligendi Epifcopos,clero cx pop«lo co prdrogatiuam Jmperatoribm fer» ttans,uteleäus er confeerdtus PantiÃx dd fiabiliendu dmicitiam Legationem mittat re^bus Franeorum. Di /yrtd.tf3.clt;rp.£goL«do»(ifW.Pld.P»KS.U.Nlt;i«ck.Slt;J beü-erc.
Antigraphum deÃriptum ex uetuiio libro in udti» cand Bibhotheed de donattoneLudouici Pij^^u^Ãiäd eà Pafcali fedente in PontiÃcatu. Ego L«doKJCK$ tnn» perdtor, concéda tibi beato Petro principi Apoflolo* rum,er täcario tuo domino Pafchdli funrnio PontiÃci fucceffbribusq; eins inperpetuum ciuitatem Romatn» cum fua iurtfdiilione,omnibusci;circd terrK, ciuitatb» bus,portubus,ac »)!lt;(ritjmwIoci«HetrMrilt;«,m edde» nitj^i mediterranea urbemuetcrcnt,bdlneoRegium,Vi k ) terbiUM
n»
DE PRIM/TV
frf-twmjSo-Wrfw, Populoniam, Rojèll/u, PtruÃtn» M'iiturAnum^Sutrium, îJepe.Verfii^ Cämpd/tiam, A* ndnidn},SignitOn.Ferenti!itim,Alatrunr,Pdt}-i(uit},Feit fmonum, cum ommbus cirât cppidis uicii,nec non Fxdrchdtum Rdumm integrum. Sicut pilt;e reccr» Hdtionis Carolus pater, cr Item Pipinus auus ncÃer, teato Stephano dudum concelJère, uidelicet Rauens ftam,Ftouium Aemiliani, Forum Pompil^, Forum Li= tiif,Fauentiam,imolam,Fonoma}n,Ferrariam,Comi* flum, Adriam, Cerittam.tniJi.arckia,PifdurumFanü Senogalliam,Anconam.Auximum,Numanam, Efum, Forum SempronifiFerretrum, Vrbinum,Territorium, Valnen/ê,Calltum,Laceolos,Eugf4iiunt. I» Campania Sorum,Arlt;juinum,Atpinum,Theom(m,Capuam. Pa^ trimonia ^uoç[; adnoflrampertinentia ditionem^ Fel neuentanum, Salernitanum , Calabrine infirioriscP fuperiori5,ac Neapolitanum ducatum, tnfuper Spoten tinum,Tuderotriculum, N:rMam,relilt;juasq; eiuf ditio nis ciuitates. Jnfidas quoque infiri maris, Corficam, Sardiniam,Siciliam,qu,e omnia piee memorilt;g Pipinuf auus,deinde Carolus genitor noflcr,per Atherium, C/ Neynnardum Abbates,hot fronte mi]J(gt;s,beato Petro, (iusqùe /ùccej/oribus firipto concelferunt: nos item fgt;robamus, atqueconcedifnx. Prlt;rtfrelt;t fummi Ponti»
ïlOiïANl PONTÃFICIS.
Jkh deligmdi Rowino Concilia poteftatem ejjê uolu» Wi«,»K«fo fine âifcordiiifidt, m paà cotifecrationem Leg,lt;iti dd nos, ÃucceÃorcsq; noflros reges Irdncorunt fonciliändte cbdritdiiscyamicitide cdufd mittdntur. Sicut temporibus OoimniCdroli dttlt;lt;i«,cr Pïfmi dui, poÃremo Crfroli genitoris noÃri mos fütt. Hd«« igitur uoluntdte fcripto,dc iureiurdndo Jinndmw,plt;r Itgdtwm S. R. F. TbeodorM,dommo PdÃdli mifimus, mdnu^ proprw {«bfcrip/ijego Ludcuicus. Subfcripfe re lt;}wolt;j5 tres eius filij.Epifcopi X. Abbdtes V111. Co »Utes XV.BibltotbecitrMHgt;Mlt;in)ion4nM$, Oflidrius^ i»n»s.H«c VoU.libro tertio Geogrlt;tpbifiC.
Arcbieptjcopus Rlt;alt;enn4te$ NicoUo eius nomimt primo fubijeitur. Nä ponti/sxloiwni Rduenndti dr» cbiepi/copo ,djc dixentt Roww.Detnde Pontijtx Io4rt nem in grdtidm recepit,£it tdjnen lege,ut ipfe reciperrt hdsconditiones.
Vt in Concdio de Hxrep p«rget. Vt polIice4tHT fe «enturumRomdmquotrffinis. Vtpotc/ldtemdbdi* cet eoi^eerdndiEpifcopos,etidm C^nonice eledos, û »e pontificid rfutoritdte ddtd per liter4S. Vt ne Epi» fcopis Romrf muenire cupientibus id probibeat. Vt »HiUmexiiiflionem,erraorem introdHcoet , ijuew CdiKnts pitpdlesnon recipijjent. item, intentdtd dnd* tbemJtfs
140 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* DE PRIM A TV.
thematis pana prohibuit,n( de ecclefîajiicii hoiùs aU* quidueltntttaret,ueldi/cerneret,inconfuho Pontifice^ Etneprophanainecck/ia/licum ufum acciperet, fine djjènfuponüÃcis Romana/èdis.Hoi prafcnptof con ditiones tota Synodus acclamationibus apprcbauit â Plat.Naucle- loanneseonusRom.Pontifrx quomodo ingeffèritin eleâionem Jmperatori5,Etfub illo PotP tiÃceper Carolum CraÃum eius nominii tertium in tmperio, iure tarnen belli, tum ekâiotùs, Imperium â GaUis prorfiM translatum ad Germanos Ãt, potes le* âorconfulere Naucleru,Pium fecundum, et Plattna.
Otto cognomento Magnus iurat loanni eius nomi* tiis.v,RomanorumPontifici,cuius exemplar placuit fubijcere. Tibi domino loanni Papa ego rex Otto pro mittere,(y' iurare Ãcio,perpatrem er Ãlium,er ffâi^ tumfan{lum,crper hoc lignum uiuiÃa Crucis, amp;nbsp;perhasrelisjuiasfanäorum, ^uedfi perniittemedo* mino Romam uenero, fanilam Romanam EccleÃam er tereäoremeiuf exaltabo Ãcundum poÃe meum, er nunciuam uitam,aut membra, aut ipÃum honorem eptemhabes,uoluntlt;aemea,aut nuo confetÃu, aut con (ilto meo,aut exhortatione perdes : Ei in Roma, md* tumplacitMtt,aut exhortationem Ãtciatit de oninibut
ROMANI PONTIFICIS 14t
(fftëdi te^nut lt;iiKominospertinent,fînetuocÃpliO' Etqwcqui'd de tem«. S. Petri ad noflram poteftat^ââ* Menerit, tibi reddam.Et cuicunq; reffwm ItahcHm mifero, iüum iurare ^iant ut adiutor tuifit, ad d^* findmddmterritmfctnili Petri, fccundum fuum pofji' Hoc iitramento dato,Mrfcem inÿreditur. loannej Pon^ tiftx cttm Clero Ottonem honorifice excipit, inun^t er cwonn imjwatoria ornat, Auguftumq; appellat.
MatildwComitiJJà legawit Te/lazwento Romlt;t* nlt;e eccleplt;e,lt;}i«cq«id ejlctPiÃid amne,fdn{loQui rirjo agri Senen)is,uÃà ad Cepcra«MJn inter Apewiin» er mxre. Addita eft etiam Perraria quf in hunc u/^ dient Romane ecckÃx «efligalis eft-fhec fub Pdfehd» li eins itominis fecundo, Pont. Romano frflitirefftdtff teHenrifo.V. MarceHns eins nomini« printMs.à Con Ãdntio er Galerio uf^ dd lAdxentium pernentt. Plat» na. Voldternus,ditfHbDiocletidno jitijjc, ne Concilia umpnepectilidriPontificis awtoritatebaberetur, fta* twit, ebron. S^rnmaebas prim«s,ne uiuo Pontifice Co eilia moMcrent«r,de eledione notti Pontijicb pana d* ttdüiemdtii wetaitjPl.'itina.
Eugenius primus, Pontifex fub Conildntino tertio Imperatore iu]?it,ut Epifcopi carcerem baberet ad pU ^enid delida Clericorum-Cbron. Volatcrranus.
RaucniM
«4* de PRJAIJ^TV
RauciinaEccle/tacontra antique libertatesR^ mM£ eccle/i£ fubditur * Leone fecundo PontiÃce.
Gregorius eins nominis fecundui LiutphranduM (^imà recufanté) autoritate fua compulit Arithparti donatione ratä habere ; Platina,ut teflis SabbeBictlt^
loannes eins nominis feptimiis, Gr£cus, fub tujti* nianö Ãdit. Incerto autore, proditum eft memorie» Arithpartum Longobardorum regem, hoc tempore religionis per amorem donaÃe diuo Petro Coccias al* pesinLiguritetraâu, aTaurinis, MeduHis ufq; ad Genuam,Ligufticam^.Quidamftrunt Arithpartum Conftantini donationemconfirmaftè.Sedh£c dubiieft dei funt, quia ea etiain qu£ de donatione Conftantini di (unturdneertiftima funt.Platina h£c.
Nicolaus/ccundus, impcrante Henrico quarto l/l Apuliam uenit, Robertum anathematis g;rattift'imo o* nereleuat,zrDucemApulia,ac Calabrite decernit. Sed hac lege,ut Beneuentu,Troiam in Apulia, et quic» quid ad Ãedem Pontiftciam pertinet reftitueret, ouxilia mtteret,quotie( Pontiftci eftet opus,omnib. copifs fuis Pontificifuppetias ferret tn neceffitate. Robertus Ãit grapha,fumiuramento dato Pontiftci omnia h£c fti* pulatur, cr fe eius fubditum profttetur. Robertas etiS 4 Pontiftceuexillo donatus, ducotum Apulù cala* brut
ROMANI PONTIFICIS
hriiftbi propter inituM cum Pontifier foedut, uendi^ ciit.Nt(U£lerti.i.Piuificundtu er Platinah£c.
Poftea mdÿMmcontrouerfiam fubortam fitififi in* terLotirütm iwpcrrftorc, er lanocentium ficundunt Munt iuter deberetiut habere dandi Ducatum Apuii^, er cum neuter dteri totwn iu^ cedere «ellf t, fedata efi controuerfia et(lege,ututerc^ dpponerct manumad uexiHum dctrid«)» to«o ApwItiC duci,quo declararetur ti« e{fe ducdtii Apulienfe. Letariut Iiap. prwÃegi«:« Henrico ademptum de inuefiituraPpifco porw» repetere confatuerat,fidtd ne fitceret diuus Bern4rdKsdiJ]«(tpt.He»n quomodo Uadrianus cmw Friderico Imp. primo egerit,potei conÃdere lt;lt;tttörej.
Mdrto« feemdi Pontifids tempore, nonexp«^l4 idturimperatoris Caroli Craffitertijautoritasin ertf Ondo Pontifice.Plaüna blt;ec- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Benedtfti fecundi Pontificif fanditate permotnnt ejfe ConJlMintieiui nominisquartumtmp.fcribunt, quad fanciuerit Rom. Pontificis eleélioncm i Clero, pop»lo,exernt«q; Rom. Jà ift4m,)îrm4m eUidebere, etiitmfine autoritate Imperdtoris ex ltdIiiC Exdrcbi, fitK quorum dHtoritdte eleflio Ponti/tcis dnted non ju= »t rdtdjPldtind. Voldterdniw.
Coronatio fiueuntflio Caefarum..
«Pdpd
»44 DE PRIMATV,
4 Papa quMdo coeptii.
Leo eiui noininis tertim KomPonü^x,fùb Caro^ lo M.agno,Irene cum Conftantino filio Confiatüino* poli imperante. Carolum Magnum magna uocelm^ peratorem decernità nungit, diademate ornat,cr mo* re prifco adorat, Populusqûe R.omanus ter açclamat Carolo Augu)îo,à Deo coronato,magno c^pacifico Imperatoriyuita et gloria.Hic mos manÃt,utqiùlegi* time Imperif Ãeptrum acciperent à PontiÃce Kom à if ungerentur, omiffb nomine patricio, Imperatoret cr AuguÃi dicerentur .Iwngit item Pipinum tertiuitt Caroli filium,cr pronunciat eu regem Italia: Jôlenni de creto.Hoc die imperiit 4 Gracii in Carolu Galliie translatum eft, cr monorchia que foo. annos apui Grecos fiat, ad Francos transfirtur,or pofiea^à Fron* cis ad Germanos-IllaÃtranslatio per Carolum CroÃu .}.Ã0la e{i,Ãdenteloanne,eius nominis,nono PontiÃ/ ce Korn. iBe trt^«4»» PontiÃx ad Lodouicum à ripÃt,' eccleÃe Romane priuilegia auÃrre non poÃe,nià pr^e fcriptione centum Annorumio. QueÃ-s. can. Nemo-in Ãinmo totum fchiÃna in primis Ãäum eü inKoma/ na Greco ecclâ¬Ãa,propter Primotum zy diÃimiliâ tudinem Ceritnoniarum,ut «c omn/à «; fcriptoribus ui dere licet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poiit^
PONT. ROM. AEQVAL. 14$
PONTIFICES ROMANI non minores clt;â¬tcri5 Ept/copi«, ftditcjUAles.
Hieronymus adEuandrum
«tlEwgentnm epifcop«tn,Dijlind.9î Can.LegimnJ.
VbicnniJ; juerit Epifcopns put Romxjpue, Eugt»s bijjpue Conft(tntinopolt,pue Rbegij pue Aleocrfttdrix, pue TbebK,pue Gu^rmdciiC eiufdem menti eP, ey e= iHfdemp(cerdotij.ltem,Dip.9$. cup. Olim. Superiori dPipuUtur inpne Cunonis.Item.i.QUsèpio.i.erc . ut Euidenter.Omncs «equules pwrit.
Diftm d.9î.Can.Les
gimus.
Num cum ApoPolus perpicue doceut dufdem epe Epipopoj lt;juo$ prep)itero$,qHid putitur menfarum et uiduurum minifterium,ut fuper eos tumi dus p efprut, ud ijuorum preces Cbripi corpus, ZSquot; funguis conpei* tur.Qÿjeris kutoritutem ? uudi tepimonium, Puulus et Timotbeus ferui Cbrifti lefu omnibus fundis, qui funt Pbilippis cumEpipopis zx Diuconis. Sic in udts. 1« quo uos putres piritujundus pofuit epip;opos ; uc ne quisconterttiopinunuecclepuplures juijp epipopos , contendutjuudiut uliud tepimoniu,in quo munipdipi» I â * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lâ me
«4lt;r PONTIF. ROAl. AEQ.VAt.' tnècomprobdtureundem ej^eepifcopum dt(j; preÃ)fgt; teru.Propter hocreltqui Ie Cretie,ut qM deerantcor* conftitueres epifcopos per ctKicAteitçyc.
Niceni concili)
Cdnones.
SolUcitudinanEccleÃarumpro receptaconfuetv^ dine ueterum,habend(im ejfe Ãdtuerunt,hoc efi^t Alt* xandrimts epifcopui Aegypti, Romanitsfub uicttrijt tcclefijs priteÃet Ecele.Hifto,
Hierofolymitdno Epifcopo datant honoris prfre» gatiuam feruandam eÃiÃta tarnen ne dignitati Mffr« politani iüiuf prouinetje derogetur.Eccl.hifi.
Stephanus eins nominis nonus,fitb Henrico j.ecclt fiain Mediolanenfem.quie à tempoiibits Apoiloloruiil li'. era fuitÃub obedientiamRomaniPontificisredegit» autore Platina.Ex hoc licet coni/cere Rom..ecclefiani nb habitamfiemper fiiijje pro uniuerfiali capite omnii! ecclefiaru,qu.e Chrijtiano nomine cenfintur.Et dehac re Decretales multisinlocis tci^îiinoniiim pr^bent.T)» rannis aute,QrÃicata religio, aut coegit Imperatores, dutfieduxit,ut ad omnia,qu£ papiCpr^ficribebant, A* men dicerent Henriet. f.crLudouici 4 hiHorùid ptl Um predicant. Et iam kuc uentu eü,ut potentiÃimtf» fiutiliÃimusj uicariiis Chrifii,papa fit. Et. quid dignlf
Mift
CAETERIS EPISCOPIS 147
Utó er eminentie pdipones illiiw ei non dd/cripjèrwtt? Mono interim iKg.it muitoj pioï Ãnceros «;ros pd/ pdti« præ{ùtj)è,qiii nibil dliud in «otw bdbiKrut,qK4i« dei gloridm ? et/ï jèrè per dlios impediti zsquot; fedu,^it «el ueneno /«bUti,ne uUdm in ecclejidjltcw rèbi« dlie JMtionem ceiidrentHr, nel folum animo cogitarent ins Jlitiicre.
Chryfoft.in epiftolam ad
Pbilippenps Homilid i.
CumEpifeopii ac Diaconii. Hoc tit«!o depgnaC pi-ejbgt;tero'. Time enim temporis ddbwc uocabulume^ rdt commKne,ddcô «t EpifcopiW dieeretnr Didconiw, bpc e)l,minijler,unde in epiftold dd Timotbeum dicit; ïmple minijierium tMHm. cS idmejjètepifcopi«. Ndi» epifcop«mtll«m jùiJJèdecldrdtilU feribens : Mdnw» çito nemini impofueris. Sic olim prejbgt;teri uocaban* t«r epipopicr didcoiibboc e/l,ministri Cbrijli.
Ãuguft-lib.^.cap3.de Ba«= ptijino contrdDondtijl.Et/»nt uerlt;^ I d Cyp idniin Concilio Cdrtbd.
Ne«|j enim quip|Mdm noftrnm, induit gt;nbsp;epifcopiin» fe EpifeoporMm conjlitnit, dut tyrdnnico terrore dd obfe^uendi necej^itdtemcoUegdsfuos ddegit. Quid mdnfuitiiiS, ^u.d bnmiÃlW I MulU nos certe deterret l X dutorit«
148 APOSTÃLIS CVRA
dutoritM4quierendo (luiduerumfit. Qudndohdfie^ at, inquit, omni'S Epificopus pro liantiä libertatii (J pcteft:ati'5fiu£iirbitrium proprium, tdnqudmiudicari nonpofiit db dlio,lt;luomodo nee ipfiepotefi dlterumiu^ dicdre.Nouerdtenim qudntd fdcrdmenti projwtditd^ te tunc omnis ecctefid uarid di]}fenfdtione uerfidbdt, li^ beruméii ficiebdt qu£rendi drbitrtum, ut examindtd ut ritds pdnderetur. .
Hieronymus in Epift.
dd Titum.
Sicut ergo prefiyteri ficiunt fie ex ecclefia confiueti(â dineeiquifibi prlt;£ldtusefi efièfiubie(io5,itdepificopi nouerint fie mdgtt confiuetudii:e,qudm dominie £ dij^ol fitionis ueritdteprefiyteriie/Jèmdiores,Qrin commu* ne debere ecclefidm regere,imitantes M.oyfien,qui cum haberet in potentate fiolus pr£eljè populo lfi-aèl,fiepM ginta elegit,cum quibus populum iudicaret, ore. Item ad Titum dicit,quod gradus ecclefiafiicus non ex grdi tid,fied ex merito dandus,c^ fiacerdotum fianguini non defirendum.
APOSTOLIS MAGNA cMraJùitpdMpcTHm.
Proficifcar Hierofolymâ,miniftrâs fanc^i uifum eft enim Macedonië SC
Achatac
PAVPERVM FVISSE. 149 Achaix collationem aliquam facerc in paupercs fanó:oruin. Ront-xj.
Difcipuli autem pro ut cuicp fuppc tebatpropofueruntin fubfidium init= terehabitantibus inludæa fratribus, Ã^C. Ado.u.
Quemadmodutn ordinaui eccle-fijs GaUaciæjita ÃC uos facite. QuiP quisapudfe ponat, recondens quod commodumfuerit. i.Cor.16.
Dexteras dederuntmihi 8C Barna» bæj tantum ut paupcrum mcmores cCfemus, GdUt.i.
Pdulw Ubordwit proprijs »«£(nib«s,ut jrdtribus nU /MbnenirctJitbet cttdiw tidTitum rt Timotbcutne/ pifcopHjn ejjê boj^itdlem.
Auguihnus adBonifacium Comi^
tem de moderate cobercendU bacreticrs
EptÃoU 50.
Si prÃHdtim q«« nobis fufftcidnt poj^idanus, no» fwnt ilid nojtïd ,Jed pduperwm^qnorum procurdtioncm ^wodddinmodo gerimus, non proprietdtcm nobis «fur Vdtione ddmndbili Mendicdmus.QjitcfjMid ergo nomi«^ We ccclepdïHm partis Donati poj^idebatur, Cbrijiidni
I Ã Impcr*
»$0 APOSTOLIS MAGNA tm^erätores legibas religioÃs cum ifÃs cccleÃjs äJ ci thoUcton tränÃre iuÃerunt. Cum ergo nobis cum Ãnt f)lebes eirundem EccleÃitrum,nobiÃcum pauperes, lt;Jiti ab eifdempoÃèÃiuncul^s dlebitntur,ipà potinsÃrispo fiti,deÃnunt concupiÃctre aliéna,crc.
Hierony.Damafo pâpæiô.Quæft.i.
Can.Ciuoniam.
Quiajuidhabent Clerici,pauperumeÃ, dcitnti illorum omnibus debent effè communes, fuÃceptionipf regrinorum zx hoÃgt;itum tnutgilare debent. Jtein, Df* ifinâ.Sf.cap.Archidiaconum. Sic lo(}uitur,DiÃinil't 5. HoÃgt;italitas uerô ufq^ adeô epifcopis eil neceÃarii^ ut à ab ea inueniantur alieni, iure prohtbeantur oriit nari. Vnde Gregor.fcribit ioantii epifcopo, ^uomodo deÃituerintepiÃcoporum quendam Antiochia: propitf tenacitatem, in locum^i illius elegerint nomine RuÃiâ cum licet indoÃum,fed liberalem,hoÃ:italcm ergipi^^ pcres.
Hoc decretum Theologis cjuotidie effet inculci»* dum,cum tenaciÃimiÃnt,non rerum diuinarum,fedp( cuniarü, no uno beneÃcio contenti:etÃÃjlendidiÃmto. Aiulta quotidie mira induÃria^uierunthoctitulo,ni thcologico nomine tM indigni admittantfCt Ãatum ho norif
CVRA PAVPERVM tic
Wwij plenum non in egeflate,tju£ contemptum in fe ha ktjducM. Et inde Adagium illudfubnatum:Omnii ^oIogiK dudrut.
Aurelianum concilium
Dià ÿz.Cdn.Epifcopus.
EpifcopUi pdupcrifciw uel infiirmii,(]^ui debilitate fi, tiente fuii manibuiS labor are non poÃunt,ui{lum er M fiimentum in quantum Ãbi poÃibile jwerit,l4rgi4t«r. !temDi/linâ.?6.C4fK).Frlt;lt;tregt;n noÃrum-Largam ma num habeat,neceÃitate patientibtn Ãiccurrat, aliénant incpiamfuamcredaf quodÃhocnon bdfcet uacuunt nomen epiÃopi tenet. Item Ãequitur : Dondre r« Ãtof IjtjWoniéuî Mium. eà tmmdne,non uirtUi,GX,Qu,i ue~ natorituf meretrtufci« dondt c^c.ltem n.QUieÃ. i.Con.Qÿatuor dHtë.Perlege Canoné, qui in quatuor partes diuidit bonaeecleÃaÃica,tcrtiä portionempdit pfribi« afcribtt GeUJii« Pdpd, crfequens Canon idc «lecldrdt.De reddittbut SimplicnK Eapa.
DE SACRAMENTIS.
Auguft.ad lanuanum Epift.uS
SAcramentit, inqwiens, numn-o pdiicijliwis, ob/ feraatiofie /Ã ciUimw , focietatem tioui poputi
Jdladtor coUtgdwt. Stcate^ baptifmis trinitdtb no«
I 4 nune
DE SACRAMENTIS. mine confecrdtus : communicdtio eer ports crfditgtu nis Chri^i,cgt;quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inferipturis Cdnonicis co
menddtur.Et fubiungit.iüd dutem epite no fcriptdfunt, fed trdditd euÃodimus,lt;iuie quidein toto terrdrum oï* be obferudntur.ddturinteUigi, uel db ipfis Apoflolis, uel plendrijs Concilijs, qudrum eà in eccleÃd fdluber rimd dutoritds commendatd,dtq; Ãdtutd retineri-conÃrt exempld-Sieut pdÃio domini er refurreélio, er dfeenÃo in coelum^certts diebus celebrdntur.
A mbrofius, in TrdUdtu, cuidefdcrdmett^ tis tituluinÃcit,tdntum duorum meminit Sderdmento» rum nempeBdptiÃni eX Syndxeos.
Bernardus incænadomtni Ser,
D«o nobis certiord inquit^pTiedicdntur fdcrdtneit^ td : dd hoc ut inuiÃbilis grdttd Ãgno dliquo uiÃbili prieÃdretur,inÃitutdfuntomnid Sdcrdmentd : ddhoc EuchdriÃi£ pdrticipdtio : dd hoc pedum dblutio : à d hoc deniq; ipfe bdptif mus, initium fderdmentorum mnium,in quo compldntdmur Ãmilitudini mortis eius. Hlt;ec nie, In hoc fermone fentit Bemdrdus multd eÃe fdcrdmentd,fednonfecuniumexdädm fdcrdmentoru rdttonem,ut precdtiones, ucrtum,crucem, demq; (X pedum lotionem, quibus ceu p.gillis non indicdt dontP nus grdcidm conÃrri ddditd promiÃione.
Adridnus
ECCLESIAE CHRISTI, «$f
Adrianus Traicctenfis Romanus,
Ponti/tx.
Adriänus ilk non uidctur negare in (^udrto ,fiibmo nensecckÃdmutnoueritfenoneffc dominant Sacras mentorum,[ed miniflram : nec poflè magis flrmam flt;t cramentakm inflituere,quam kgem aliquant diuinant abrogare Quod de Sacramentihquibus gratiagratH fà ciens conjirtur,intelligitur.lllt;ec ille.
ORDINIS SACRAMENTVM.
' EccleflaChrifli ignorât.
ORdinetnnoutcecclcJîit. Num Apoflolus inquit quofdam dedu Apoflolos,fecundoProphetat, tertio doftores. At defacerdotum diuino facramentali ordine,ne iota quidem unum mentionem flcit. Ordinet autem in gradus EcckJîdJltcosCjî Pafliculo tnnporum fidem adhibemus)prtmus redegit Caius eius nominis primus,do(lores uocabulo dignos ; q«i docent «erbo O' uiufandimonia iure optimo cenfemus. AinbroJÃHS 1.Corin, i. ApoJdoluSjinqwit ,fcripjit ccclejiic Corint. rum,quia (tdbwc omnibus ecclepjs nonerunt'reóloreï conflttuti. Nonpotuit igitur efl'efacramentumquod pojledsetdteuccej^it, utbic ordinen innuit inucflum ArabropHS-Verbumpquidem domini maiiet inlt;£ter= num.lnterim tumen non negamus Diuconos inpitutos,
I S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id ep.
«14 DE ELECTIONS.
id eÃ,mmjlros: non ^ui Eudngelio erudirent, fed mmÃs mini^irdrent nbsp;nbsp;uiduis.lnter Doctores uerô O'
{gt;i(flores,is epifcopm dicebdtur,qui printm rrdt. IroÃuf r.Timoth. i.in aliquibus ergo ccckÃjs, ut mo^ tidÃerijhÃngulcs in ordintm redigi conÃdt, itd ut bic primw Ãt^iüe ÃecundiK,iÃe tertÃM.ltem in eccleÃjs äd^ hue ordinMtur ÃÃ(gt;rrs,cjui monumentadperiänt, amp;nbsp;cu{lodes,oÃidri/,tjuos ecckÃit tarnen pro uoto,de nere ojÃcio Ãuo deÃituunt, etiam pdiloris cdlculo non intercedente. Quart totfunt ordines^quotÃtnt mi* niÃerid.ttem AmbroÃw,ubi enarrdÃetlibeUum,^ui de facramentii titulo inÃgnitur,Ãepdrdtim dUum de digni tatefdcerdotali exorÃui eil: uelut inÃnudns hunc ordi nemÃacramenti re er uocahulo non celebratum.
DE ELECTIONE EpiÃcoporum.
Suffrages populi cljgendos
eÃeepiÃopos.
Et c3 fuffragijs crcaflent j'lh's per fingulas ecdefias presbyteros, precati'^ eflènt cum leiunijs^commen dauerunt eos domino,i'n quem credi' deruntjSc'c.
Item uide epiftolam ad T itum nbsp;i.
Timoth.
EPISCOPORVM. 4;
Ttffioth.j. Alt;flo.ç.i?.io,i4.
Aó:aindefignando Auguftfnt
fuccejJoreErädio.
Mint« «tlt^Mid /à flMtn trat,unde nonnuUi contrifld lilt;lt;ntMr,qMid^lt;tter Sf«eriM fMtducydt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuc=
cejjoremfuum djpud clericos defigndret, dfitd popniu indt non locHti« cfl,crät in aliquorum nonnnlld triüi^ dd.Quii pIwrdfDeo pUcwit, trifticid Jitgdtd eld,gdt(s diufwccej^tt, ordindti« eft fpiycopus,qKfmpr(fcedcns eptfcopt« dejigndwt : Ego ne dliqni dt me querdntur, uoluntdtem melt;tm, qurfm credo dei eftejn omnium ue ftrumnorihdm projn-o, prej^^tcrum Erddiummibi fuceeftbremuolo, A populo dccbmdtüm eft,dcogrdlt;â tiiis,deo Idudes didum eft uicies.
Cyprianus ad Felicem prclbyterum
Eptjl.4.
Pkbs obpqucns precept« dominicis, dcitm me tuens,A peccatore prepofito/èpjrdri debet, nee fe dd pcrilegi pcerdot« fdcrificidmifcere,cum tppmdxt« me bdbedt tn potejldte,«el dtgnos eligendtpcerdotes, «el indignes recufdndi. Qnod CT ipfum itidcmt« de diuind dutoritdte de/cendtre,ut ptcerdos plefce pre» fente fub omnium ocul« eltgdtttr, e:^ dignt« dtque idoneus pnfcUco indicto CT tefttmonio comprobe« tur
t$6 DE ELECTIONE.
tur.Sicut in Numéris McÃprtecepit dominus dicaiS s Prekende Auron frutrem tuuin,çr Eleuzurumfiliui» tius,et impones eos in montan cor am omni fynagogd, ZXexue AaronÃolameius,cy indue Eleazaruinfiliu dns,cr Aaron appoÃtus moriatur tüic. Coram omni deus conflituiÃtcerdotemud eÃ, inÃru itzy-oÃenditnonniÃÃib populi aÃiÃentis confcien^ tiamÃeri oportere,utplebepraÃnte,uâ¬l detegantur malorum crimina, uel bonorum mérita pricdicentur, Ãt ordinatio iufla ex légitima, qu£ omniumÃiffra^ gio ex iudicio ^it examinata. Quod poileaÃecun= dum diuina magifleria obferuatur in Adis apofloloâ rum,quando ordinato in locum lud£ epiÃiopo,Petrus adplebemlotjuiturtNechoc inepiÃcoporum tantum ex Ãacerdotum,Ãed eX in diaconorum ordinationibus obÃeruajje Apo/tolos animaduertimus, de lt;juo in Adis ApoÃolorum feriptum eÃ. Cypriauus hac.
Licet nos omnes eÃe facer dotes, (ut inÃa patebit) facerdotes quotquot baptizati fumus. Attamennon beet quene^uam hac ipfa uti poteÃate, nià confenfu (ommuntatis, aut uocatione maioris. Q.uod aüm 0= mniu eà comuniter,nuüus Ãbi Ãngulariter poteà arra gare,niÃuocetur .Vndeet feculariumhominum ccetu epiÃopumpoffeelegiPatres orthodoxi atciilliÃorici indicant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hieronymus
EPISCOPORVM. i$7
Hieronymus ad Rufticitm manitebwm.
Itd dge er uiuc in monafleria,ut clericus ejjè mere^ TiGCrplt;âi*lopôft:C«md4 perjtd.im (eutcrttper«E= 'tiens, p titmen uitd tomes jùerit, eSâ te uel popubs, ttel pontifex ciuitatis in clerum elegen'tjdge qu« clert= ci f«nt,cr inter ipfos feddre meliores.
Eutropius J ÃC Paulus Diaconus Ro' mandr «m r er «m lib. IX.
De eleflione Ambrofij jic Pdwlus Didconws tejltt^ twr .Petiib(tntf(tcer4otes «t Imperdt irValentinitinut eligeretepifcopüniortMJ Auxentio Arriano epifeopo MedioUnenjî : nam ciuitdtis bdbitdtores feditionet» («t 4j}ôlct)muHtb4nt,lt;ilij bunc,alij itlum ordinari ch= pientes.AmbropMsdHtemcKi tnne jùerdt priefidi^iî tardlt;ommi(J(tfed(t«it twmwltum.lUt bot «identes con mwnem dederunt «ocem, petentes «tpttjlor gregisor® dinttretwr Ambropuî^qui nond«m {uerdtBdpti^dtMS. Hoc Imperdtor lt;tgnofcenî,repente iujjît blt;tpti:?:(tri, cy tirtijuim dignum uirum ordindri in pontificem.Houe» rdntenimeius certiorem omni pondéré «olMiitdtem, - V totiws regukdecretd Jubtiliord: drbitâ'dt«s etidm diuinum ineo ej}è tudicium, d«m in eius eledione eti« dmpdr» contr drid confondret.tixc bdSenus iUe.
Ambropws
ijS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEELECTIONÃ,
Ambrofius Iib.Epiftolarum.io.
Epifiola.Si.
Indicat quis dignèfticerdos orditietur. Mtrito,in^ quit,ui)-tMtM,euafit,quemomnii elegit ecclellii,amp; merito creditum quod diiüno ejjit ekilui ludido gt;nbsp;qu^ omîtes populipoÃulauijjent.
Gelalius PapaDiftinlt;fl,6j .Can-Plebs^
Plebs DiotrenÃs ddta nobis petitione, defleutt diri fè Ãne redorls proprij guberitatione dijjiergi : dc fi* cutdÃeriturfisquiduobls idm probatus diciti(r,i pducss zr tenuibits putatur dedus, cum dd nos ptr* tinedtuniuerÃos djÃdua ddmonitione compeUerCjUt omîtes ill uitutn, quem dignumÃdcerdotio uiderint, Cf fine dliqud repreheitÃone conÃentidnt, EtidmÃdtres cbdriÃimi diuerÃos ex omnibus Ãlt;epe didi loci pdro^ chijs,ç:r prejbyteroSiCT didconos, çx uniuerÃdm tugt;^ bdm uos idm f^pius conuocdre, qudtenus prout cuili/ betlibuerit,Ãed cocorddntibus diiimis tdlemuobis dd^ tnonentibus Ãbi qu£ront, fold diuinitatis dttentiont perfondm : quonidm nulldcontratietds d ccnflitutit pojÃt reuocdre refcripüs.
Eomficius eins nominis tertius, Phocd Imperdntet tpifcopü d clero Qf- populo pdriter eligi uoluit, edm^ eledionem rdldiii hdbtndaii(iuÃit,fi princeps eiui»
EPISCOPORVM. . nbsp;09
tdtisrdtdrtibdberet, crRo. Ponti^xÃuMn itutorit^té interponeretjbi« «erbt« ; «olwmitî cz ittbonwî. Pluti« M.SdbeOicu«.
Canon fequens ,N offe.
StepbaniM epifcopiw ferHUlt;/o-i«orMmDeiRo»n. Arcbiepifcopo Rduënati.îiiter cfttrA uerbd fic lt;ut: V« r»«t4méjirj boc tiü plurttm oportet ddbiberi foljcttM= dint)n,«t conttoc4to clero cT poptdo t4ii tbi eligdtw per Dei mifericordirfmjCMt fieri non obueiiiitnt, ^uip« pe ejl eleilio o- jideli« populi confenfiu ttdbibendi«. » Nicolaus i\pa,diit.i7.Can. Siquis.
Si quis pecunia ««I gratw b«»nttnagt;aut popuUri pu militari tHtnidtujineconcordi er einanicii eleftione Cardifirtlium juerit Apojlolicoe fedb intbrowie^tti«» non apoJloliciM fed apoÃatieMS bobcatur, liceot^ Car dinalibi« alijs clericis deum timentibu-s ioici« inMa/brewiUwinanatbeinatiscarejcr bumono auxilia à fede apoPolica pellere.crc.ltem Sgt;macbi« Papa. i. Qttep.6.cap.ö.Sgt;moniacMm appellat iHunb^t« «t e« ligatwr pTiemialargiturjcenptc]^ depeHendw ejjè. Itejn Jeejuens Canon quot^pr«cipit Greg;orii«, er Canon, Sicut iS qwi inuitatus renwit^Kaptus rejugit,facris al* taribus eà adinoucndi« pc qui wltró ambit ucl inipor* tuntiin fe inherit,ejT:procHldMlâiorepetlçiîdiwgt;çy-c.
Micro
l60
DE ELECTIONE
Hieronymus,8. Quæft.i.Can.
QKIMOS.
Qui uosÃâmiit,mejpernit. Ex lt;]uo mdnifi/ïu eib ^uid qui dpofioli lege contempts eccle/iäÃicum dunt non meriM uoluerint alicuius deÃrre,fed grdW) contra Chriflum jicere uiientur.Cijtia qualts in ecclegt; pa prejbyter con^ituendus pt, per apoPolumfuum in fequentibus executus eli.Item Canon. Licet ergo doini nus de conflituendo principe prteceÃiffet elegiÃet, tarnen conuocatur etiam fynagoga, requiritur ergo in ordinando facerdote etiam populi prlt;£pentia, eyy'c. Et l.\oypes conuocauit fynagogam. Et ApoÃolus dicit: Oportet autem ilium er teÃimonium habere benuni abhisquiÃri^punt.ltem S'ClU£Ã:.2.cd. lllud.Vultin Cdnone hoc ut in elcclione epifcopi, nec munerum dd^ tio uel dcceptio, nec aliquorum patrocinid conualeà cant.Item,Sequens Cdnon. DileiliÃimi.OÃendit,utin eleéiione antiÃitis comuni utilitdti no fuo lucro quifq; proÃgt;iciat.
i.Quæft.y. Can.
St quis.
Omnls enim epifcopus dutpreÃyter, dut didconus conuidus, quodpro muneribus ordindtionem dederit uel dcceperitjd fd'cerdotio cdddt,ç^c.
Platina
EPISCOPI ROMAN! W
Platina incita Scuerini.l.
VfüM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bdbetwr clerj ac populi eleflio.
Bip id Imper4ores,lt;tut eorum Exdrcbi conjirmuÃent. Utm, Hide PUtirtdm in «ita Sergij.i. Poi^.pop»li Ro. di«iponé ob deflionem.Uem in HitdHddridni eit« no* «uni« pcundi-LudoHiciw Imper. in literis fuis Roma« nos admodum lauddHitjqHod/wmmMmPontipcemfan âe O* intégré creajjènt. QMi enimperi pojjè dicebat. Ht peregrimw er bof^ies dignopere po^it in aliéna re« pHb.cjHH potipinwmcateros priejtrendtM pt^id maxi« me ad ciues pertinercjet ad eos praprtim qui cHm in* quilinis jùmiliariter «ixere.Non expeftato aliorum ho to,qHi forte «a in re ob tgnorationem perfonarum mi* ntwiKdicijbabKijprtt.
T ali modo Op«4dHm M^co ninm poà obit«m Oe» «olampadij anno .15« ecclepaBaplienps commHW« bw H0ti5,cr precibiw ardentibus in paftorem elegit. Conuocati enim étant ad prapriptam boram omnes «X fenatorio ordine,bHii« erclep(e,cr prlt;ecipMi ex pie ke,Hiro$ prudentiapngularùer pietate inpgni ptlt;edi« tosgt;at(^Herbo domini non uulgariter inprudos. Ade« rant etia «erbi minipri,qi«bMs primus locus dicendi et dtgendi opèrebatur, utpote prudétioribus exercitatio «b^us^ dwinas res dipernere.Conciopebatfummo ma m ne d«
I« DE electtone
iu,ie Bpi/copiofficio, doélrirM,et uitä,ddmombattKf ttid dd iuflä eleäionimultis uerbis: Exepla ueteris noui tcflamenti decldrdbdnturcKjCu hiftorijs primiti* UiC eccleÃx.Contione tonde perdäd, coueneront in logt; cu od hoc depMotunhcr communibm uotis, fuffroÿji oA ommb.coUeäis. lAyconius grotulotione omniu fignobatur,itliq; oues Chrifli ob oinnibm ccmendäbiHf tur, quos uerbo dni puro no huntanis fomnijspofcert deberet,/êclufo omni timoré,promittebantq^ ei fuinni obedieiiiio. Qtü eleüionépoffeo totusfenotuslitopt» ientid,quo prteditus ejl,cöfinnouit, ft rata effi debert cenfidt.Vtinam tales elediones in eccleÃas iterum reut carentur,meliusfeeccleÃie haberent, qnim à qidsin* doélus,cr inhonefi^ uitte nebtdo intrudatur.
Origcnes iuper Lcin'ricum Momäiä 6.
Conuotauit,inquit,dominus Ãnago^am, dixit od eos: Hoc eà uerbum quod prdcepit dominus.Eiclt;t ergo dominus de conflituendo pontiÃce prtecepijfet, tt dominus elegijÃt: tarnen conuocatur etÃynagoga.Ke* quiritur enim in erdinando facerdote er prtefentia pt puli,utfciant omîtes ej certi Ãnt,quia qui pTieflantiof eà ex omni populo, qui doiîior, qui Ãtnäior,qui in o» tnni uértute eminentior,ille eligitur ad facerdotium, hoc aÃante populo, ne qua poÃmodu retraäatio cui^
EPISCOPORVM.
{Juts fcrupwlus,refidfret. Hoc ejt dUtc ijttod et Apojlolws præcipit, in ordtii{ttione picerdotis,dicerts : Oportet lt;t«tc ill»,et tejiiino/ii» bo«« Ixtberc ub ei$ ^»i fo^s/unt^cze-
CyprianusCorncUoepift.j. Libro.i.
Neijjeniin lt;tliM)ideb{ere/è$ obortrf funt,dut nota fwU |cbifmlt;ttlt;(,q»4)îi inde qwod fdeerdoti Dei non ob« tertperatur.Nec »mts in ecclepurfd tempus fdcerdos,et lt;d tempus iudex uice ChrtjH cogitiitur. cui p fecund» w4giJlerwdiuinitobtemper{tret|rlt;iternitlt;M uniutrfdi nemo «tduerfum ftcerdotum collegium qwccjuà m mo* j»eKt; nemo po^ diwinum iudiciumjpoft populi fujjrd» gimthpoà cocpifcoporuin confmfuin iudicem fe non idmtpifcopi,feddeiji.ceret.
Idemlib.i,cpiftola4 de Martiale crBdfilide.
Prebende Aaron Jrutremtuum, nbsp;nbsp;Eleaxarum p«
liumeiusjcr imponeseos in montem coram omni pina goga,cr exue AdronÃolam eius. Coraih omni Jgt;»ago ga iubet deus conÃitut facerdotem, id eft, inftruit at(jHe ojlendit ordinationcs fdcerdotdles non nip fub populi aj^ijlentis confeientid peri oportere , ut plebe prafente, uel detegantur malorum critninzi, Htl bonorum meriMpradicentur : erpt ordinatio iu* nt » Ãa
*lt; DE ELECTIONS
/ilt;lt; CT Ugitintitj^uiC o^nnium fuffrdgio iuÃcio ⢠ritexänünatä.Quodpoflea/ècundutndiuifiä mag/Ã^ 04 obferuatur in Adu Apoilolorum,qut(ndo de ordi* nando in locum Iud£ epifcopo, Petrut (td plebattlo* quitur : Surrexit,inquit, Petrui in medio difcentiuâif» fiiit autem turbu in uno.liec hoc in epifcoporum titn* tum et f icerdotum, fed in diaconorum ordinationibut ob/èrua/Jè Apoflolos animaduertimus, de quo crii^ fgt;Ãs Aäis ApoÃolorum fcriptum eäâ. P.tconuociue' runt,inquit .illi duodecim totumplebem difcipulonmh er dixerunt eis,crc.QttOii utique idcirco tum diligoi ter,cr CMte conuocata plebe tota gerebatur, ne qui^ ad dttirii miniflerium,uel ad facerdotalem locum i»di gnus obreperet. Item diuus Bieronynucsin eptfolM Pauli priorem ad Timotheum cap.;.
Origenes fiipcr Numc.Hom.iz-Capite
Adfume ad temetipfum lefum fiUum l^aue, hondm qui habetÃgt;iritum dei in femetipfö,c:^c. Audis euideit' ter ordinationem principis populi tarn maniÃÃe defiri ptam,ut pene expoÃtionenon egeat. NuBa hic populi acclamatio,nuüaconfanguinitatii ratio,nuBa propiru* quitdtis habita contemplatio eÃ. Propinquis agroruiO er pradiorum relinquatur hareditas, gubematio po^
EPISCOPI. ROMANI. itfgt; pttli îîU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d«w ekgïritjbonMnb/ctÃcrt M
lt,qi« blt;tbrt C /tcutpT iptom äuitjiti ) in fanetipfo
ritwM(ki,crc.
Cyprianuslibro i.Epi*
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãotlt;£4-deMlt;trtwUo'
Bdjïltde.
OrditWri üqittt «idemw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniigfiof,
non fccundutndêt uolunt((tan,)ôd/ècundumbumlt;in4m prxfumptiorton : er b^c dlt;o diÃiliccr« (Jux non utni= lt;int cx. Ugitinw er iujld ordindttone.Dei« ipfe manijê â¢Jtdtptr OftdmpropbetÃM, dicens : Sibimrttpp regem conjlitMeruntjcrnon per me. Propter quod diligenter ietr^ditionediuinètjcr dpoftolicu obferuntione ferf 9Mdume{l tenendum,quod xpud nos quoc^,cr J®â ri per prouinci« uruuerflt;u tenetttr,ut nd or dindtione» rite celebrdndsw ndexm plebem, cut prlt;epo]itult; ordi?: â¢MtUTjEpifccpi eiufdemprouineix proximiquiq; con/ Iieni4nt,et epifeoput delignntur plebe pr/fente,qu« f n gulorum uitdm plenifime nouerit, cT uniufcuiiwq;
Aim de eins conuerfstione perj^exit.
DE ELECTIONE EpifeopiRomdni.
' Clerici nunquim folebdntPontijicem eligere,cuit« lieftionemlmperdtcr nonlt;tpprobiijJit,PcldgiiMfii« m s Komini*
â teg DE ELECTIONS.
nominisfecuniui pont. Row. (^uid propter ob/îJioiK â urbis,(iua turn Longobardi am premebänt,fine Iwf* rdtorii confen'U cratus crdt Pontiftx.Gregcrius conus qut poÃed Peldgio fucceffit, Confldnttnopolil* dd Cdfdrem Mduritium mijjiis cfi folutd obftdiont)»^ eledioncmPontificis excufdret dpud Cecfdrem- )»{* ⢠rdtor eleäionem, pro gud confirindndd cleriis dd
perdtorem mij^erdt,rdtdm hdbuit.Uiec PlatindCf'^^ â Idtnrdnus.
Leo Papa Dift.6j.Ca. msynodo. ' Irt Synodo congregdtd RontiC in EccleÃd fdnâî Udtoris,, lt;td exemplum bedti Hddridni Apo/iolicff^* dts d/itiflitis, qui domino Cdrolo uiäorioÃÃimo rt^ Prdncorum de Longobdrderum pdtricidtief digititigt;^ ⢠de ordindtionem Apoflolicte fedis, inueflituf^ Epifeoporum concejfit. Ego Leo quoq; Ãruus feruo^ rum Dei epifcopus,cum toto clero de Romdno popn^^ â conflituimus,cr confirmdmus,cr corrobordmui, C pernojlrdm dpoflolicdm dutoritdtem concedimii!»â^^ que Idrgunur domino Ottoni primo régi Teutbonit»* rum^eiusq; ÃicceÃbribus buius regni Itdlicinperpettfâ urn Ãcultdtem eligendi ÃtceeÃbrem, dtq; Ãimmi fedà âApoÃolicie PontiÃcem ordindndi,dc per hoc Archiv piÃ:opo$,utfeu Epifcopos ipfi db eo inucÃitiirdm
(ipidit
ÃTÃSCOPà ROMAN!. »97
lt;tpiimt,e^con^cr(gt;tioneiH,wide debent. ExccptUbû ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^slmperlt;(torPontificib«5 o' Arcbiepifcopis co«i
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ejpt.Et»t nemo dà ncepscMius^digiùtittis «cl reliais
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c»uieligendi,«elp(ttrici«mMd PontiÃcoH
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii$4poJlotic«,lt;tHt 4«etnc«n^i eptjcopum ordiiundi
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bdbedt jà culUtem dbf({; con[enfu ipjius hnperdtons.
Quoi tifcneij Jîitt dbflt;j; omnt pecunidjCr «t ipfe pdtri« eius Rex, «juid p i Clero cT populo «Juis ekgdtur Epi* * fcop«s,mà i fuprddjfto rege Uudetur, cr inuefiidtiv «on cortfecrctur.Si quis contre bdnc ApoÃolicdm lt;*«« ftoritdtem itlilt;|«id molidtwr, bunc excommumcdtiont I (ubidccre dccernimiw, oquot; tüft reppuerit, irreuocdbtU [ «iÃo pHrtiri.ucl «Itimis fuppUcijs dffici.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Irt Honorij dus nominis prtmi locum Seuerinu*
î fucctffit: Conjîmdtus ueri eà ïn Ponüficdt« db Ipcio â totius Itdlie Exdrcbo; quiet populi ekfho udnd jw» * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edmuellmperdtoresipJijMelExdrcbieorttwcS
â ftrnM^enUdutoïePldtirtd.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stepbdnus dus nominis qudrtus, Romanus, Jub
â Ludouico Pio in pontiÃcdt« fedit. 1$ Pontijtx wiÃt â legdtos (td Impcreitorem ut fe de fui eledione purgil
rd,quid inconfulto Impcrdtore d clero cz populo Ro.
â «orttrdHddridni dus nominis primt, cr Leonis.t.de* * tretum dlt; eligcndo PonÃc« deftus fuit. Hlt;cc Pldtiiid.
â m 4 Nduclerwt
t69 DÃ ELECTIONS
Nduclerus,Annaliä rerum Frdn.chro.Anglicd. *
Kedtiiu eccl^d udcMte,Stephdnus epifcopu cott*^ fecrdre noluit, nifi priut ex literis cognofceret rdtorem probdre iÃdm eleiHionem. Dif.6i
Benediilus eius nonunis tertius in Pontifice credtut flens obiuitmunus Pontificium-Sedpruts legdtid tu» douico miff! funt B.omdm,ut eleflionem cleri pof^ It fud dutoritdte conflrmdret.
Hddridnus eius nominis fecundus,pdtrid Roittdnui pabreTdtdro epifcopo ndtus,Imperdnte Ltid»uico ft* ditin Pontificdtu-tiefcietK dutem hoc imperator Bd» dridnumcredtumin Pontificem,legdtos dd eli^enduM Pontificem Romam miÃt. Clems dc populus dutoritd» tern etigendi Pontificem fibi uindicdturi,non quefitd Iniperdtoris dutoritdte, nec^ue dccerfitis Imperdtori)( legdtis, eligunt.Legdti cum hoc tcgrefirrent, culpd igt;t populum cr turbds uulgi trdnsfirtur , perfit^is^ Legdtis multitudinem populi non potuifii compefci, donee d legiüis Imperdtori/s cognofeeretur finten* t/d.Lâ¬gdti hac cxcufdtionepldcdti, Hddridnien eledi Pontificem ftdutdnt. Hitc Platind.
Gregorius eius nominis ijudrtits, pdtrid Romamift Ludoitico Imperante credtur. Jsnifi( mifiis lrgatis)Jm perdtor dpprobdretfiti eleélionem Poiitificdtum in ire noluit. HdcPlatma. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PtfihdlK
EPISCOPI ROMANI. 1^9
Fdjckdlis aus nominis primus.patria Romdnut,nS ra}uifîtd Imptrdtoris dutoritdte, d cUro,ex populo Row. Ponti^ credtus eÃ. I deo miÃt kgatos dd Ludo lttct(in,ut jè excufdrent,dicendo fe ui Clericoru er po» pub codäum Pontificiu munus fubire. Jjidouicus ifld txci^dtione pldcdlu5,monct Clericum dtque populum» nein jutwrS C/preiiw ntdiefldtc Ixddnt^er ut mdioru Ãdtutdferuent in crcdndc Pontifice.Hæc Pldüttd.
LttdoittcMi Piiu nimium deÃrens Rorndna fedi du toritdtem db HddridnoCut infrd pdtebit)Cdrolo Mdg no dittdWjcredndtPonttÃcenijCreligertdi Epifcopoj, «Uro populo contulit. llldm tdntum prim ogdtiudm JniperdtoribiuferudnSiUt eleilM cT/onfecrdti« Pon» tjjèxdd/ldttlenddw dwicitwin kgdtionein mittdtrc* ^busPrdncorum.Diflmil.ó^.cdp. Ego Ludouiewt, Pldtifid. Ptiw/ècundiM.NdMcknw.SdhelliciM.
Otto eiuï MomintJ Mdgnu^ Romdw uenit.Pontifi^ fem loitnnem eius nomtnis tredccimum projugumre« uoedt ter, iuliens eum tuto dc fecure redire Ronwnfc Cuw ueri) Pontijèx redire nollet,Otto rogdJtte Ronw» no clero S)inodHmcoegit,ltdIilt;eEpifcopos uocdi,Ãn^ tenti.t de PontiÃce cumfcclcrdto ,t«in projwgo rogdt* Clertw popttli«^; petit dliïi PomijicemftH ddri.Otto «ubct,Ht eligdiU ipji eum (juem tiorwU ddPozitijïcium m s munuf
«70 DE ELECTIONE-v
munus lt;{ignum,dtq; fe cm tleSHonan rdtdm hdhitif' rS. EÃ^ur ergo in PontiÃce Leo Ro/Hlt;t. ciuis eius no* ninis.S.fyâc.ïté Ottoirdtus^mortuo lodnne, ^uodRO mdm Benediélu eins tiominis quintu,in Pontifictm de* gerd/it,urbemR.omd obÃdionecingit c^redegit Ro* W4rtoi dd tdntd inedutut codHiÃntedcre dÃniMS Cf tquiuM cdmes, cf eleâtu Pontificent BenediélumJnt* perdtorideduntfLeonemdnteaeleâu recipiuiü, Vi^ Nducle. Albertnm Crdntz»Antomni fummdm.
Uddridnus eins nominu tertius, pdtrid Kom Ans* perdnteCdroloCrdlfoddSendtum populumj; Kom-detulit,neincredndo PontiÃce,lmperdtorid dutori* tdsex[gt;eädretur,Ãd libera eÃint fufjrdgia clerocf poptdo. Hdoc rem prior tentduit I^icolaus primus-Sed obÃurius,Ãbi/péÃ-ciens perÃcienibe rei ex dubit ntdrte,auÃfs eÃAmperdtori ius ierogfrre,quod femper habuitin creando Pontifice.PldtinOjNduclerus-
Sub Nicoldo eius nominis fecundo,dpud L Concilium ind:xit,in quo hdnc Icgem tulit,ut non Apo fiolicus fed ApoÃdticus cenferetur^qui federn Pelriob* tinereb, uel pecunia uel Ãuore,Ãne unanimi confatfu, er canonicd eleäione CardinaUu : dedit que poteftdti eardinalibus,Clericis,cr laids tdemPcntiÃce anatbe note Ãrire, CT in quouis loco : Ji non liceret Romic,
contra
EPISCOPI ROMANI. 17»
⢠turn Conahum conuocare : guouis humMo Mxilio eum Pontificia ftde propellere, âutore Pktùw.
- tsPonüÃxfubHenricoquartoficIi't.
⢠Vrbatius dus nominù/ècundus fub 'tttnrico t^uar» toPontificâtugt;niniit,pereoseleélus,quiViâoranter* ' tiumPontificemelegerant .Videlicet eleüus fufjrugiis Mdtüde ComitiffiejC dùcis Nomtctmorum. Platin^it AbbM VrJ^ergenÃs.ls urbänus paBium nüttit Medio hnenpEpifcopOjquodquidem dtgnitdtis genus, nutli MtenipprieÃnticonce/JiimeÃ. Is^MOfjue Arcbiept« /copo TokttwoRofjfcf iurdnti in Ponlificis uerbd,de^ dit pdOium çj- conceÃit {gt;riuilegid,cr inflituit eum ph mdtem totius Hij^dnù Vrbdnus ttem Henricum Suefgt; fionenfem eptfcopum Romje dgentem reftituit, dccepto tdmenpriusdb eo iurdmento tn hunc modum.Ex* commumcdtis db hdc fede,deiitde feiens üâ nolats non eorum confeerdtionibus izUerero, Ept/copdtttJjXel canobid d Iiiicis dcccperint. It4 tne df«$ ddtiMWtjCr {««»ddb« EH4ngellt;£i.SimiÃter d^ {tumeffe eum Eeludcenà epifcopo feribitur. PUtinrf. Nditfle. VoUffYzoiws. Ne «jiflj ordine per EcclejtdÃicos grddus dfeendens epifcopMjjidt dn4 t'xmdtis poertd edutum ejl.Pldtind.
BoK.bäits iwrws,« rt Urgjtwn« pontijicdt« «Wdpt.
Gregonwi
«71 DE ELECTÃÃNÃ^
Gregorius fiptitnus, äntea Hildehrlt;indiutagt;eaiu, f^onidm in primis uocdt Idicum eccleÃaflica beiuf ficid conferre.Habeturttdtnt^.iè.Qÿ^fl. -j. can. Si tptis. Ne d laico epifiopdtumuel Abbatiam acci' peret, dccipientem cxcomnunicauit : neq; inter EpP fcopos, uel Abbates ei locum dart debere flatuit. Item Imperdtores,Reget,Duces,Marchiones, Comités, nul* lasûe alias feculares poteÃates dantes inueÃituras Epi^ fcoporum,uel alias dignitates anathemate notauit.
- Ne littci eccleÃaflicas dignitates dorent, prohd^uit PaÃhalis eius ttominis. z.Ãb Henrico.4-.
SymoniacamhiereÃmuocdnt^cumlaicus beneÃeii «tf inueflituras eccleÃaflicorum conÃert.
Papa recuÃat Henrico eius nomirùs quinto, conÃf* mareEpifcopos à Cteforeeleâof ^quum tarnen per monus omnes Imperatores d Carole Mdgrto plus/ qudmper trecentos annos acceperant. Verum Pont»* fex d Henrico Imp.capitur,cr tandem dijÃdio compo fito,quodinter Henncum ey PontiÃcem fiut.Pon* tifex Henrico priuilegium de inflituendis epifcopis, quod penes Imperatores i Carolo M4gz» femper fterat,conceÃit. Dat^ priuilegium de inueÃitura Epi fcoporumÃuis manibus, praÃnte teta EccleÃd, (T pronunciat ownet ondAematis reos,quotquot datum priuileg
EPISCOPI ROMANI. 1.7» priK»kgittmin'itiwndixtrwt.Ver»m po/le4 G(rhlt;(r dut .Egebnenji^ epi/copus A^uit^nüeglegtttuc Ponti ficii er toüus Concilif ifjjfw prtiulegtMm Hefjrjco dd« tam,rei»Mlt;tt,b« ««rfcii : PriHikgium »Hwd, lÿwd no eft priuilegiitm/eduerèdebet did präuilegium eye , çjquot; pTieJentibus Crpreis legutiî. Pojleit imperrftor ex* «oinmwiiciUHr.Dt renundutione dKtcntHenrici Imp. Culixto Pontifid.i.Priuilegij de inHeJlit«rlt;t Epifeepo r« jaditliterdrum exempU pUcuit fubijeere,
Ego Henricus dei grdtict Imper dtor Angujlnr pro («more dei ,er fond« Romitn* ecckji« , o' do« mim P4pà Clt;»lixti, ey pro remedio lt;tnim^ me^e diâ fflitto Deo, CT fanÃK eius Apojtol« Petro, CT Pd«« lo,fdnd«^ cdttwlicx Ecclejiie omnem inuepiturdui per dzimdiflnjcr bdcHl«m,crcowcedoinomnibMS ec« «lefiji fieri eleäionem , er liber dm conjècrdtionem, pojjèj?ioneî eX regdlid bedti Petri, quæ à principio bww$ dtfeordie «pj; dd bodiernnm diem flue tempo« repdtrismei,(iHeetidmmeo obldtd funt,qMae bdbeo odem fltn^je Romdnae ecclep« rejtitwo, (juf duteni nortbdbeojUtre/litudntMr pdeliter inwdbo. PoJ?epio« net etid omniwn dlidrit Ecclepdr«m,cr principle, er dliornm tdm Clericorlt, quim Idicorii conplio princi« punt dondtMt bdbeo Ht redddm ; no bdbeo wt rcdddnt
174 DE ELECTIONS.
redJänturÃiJeliteriuMbo.Et douerà päcem Calixto
Romane EccleÃte, çr omnibus qui in parte ipÃusfunt,uel (ùerunt,c^ in qiubus.S.Romana Ecclt» Ãa auxtlium poflulaueritÃdctiter iuuabo.
Litera à PontiÃce Imperatori uiciÃim data ha finite Ego Calixtusferuusferuorumdti,dile(lofiliQ Henrv co,Dei gratia Romanoruimperatori Auguflo,conce» do eleâionem EpiÃoporif,cr Abbatum Teutonici ret gni,qui ad regttu pertinent in pnraÃentia tuaÃeri,atÃ^ fymoniatcr ahqua uiolentia Et à qua inter partes di* fcordia emerferit,MetropoIitani cr comprouineialiS Concilio uel iudicio,feniori parti afÃenÃsm zsquot; auxiliH prabeas.Eleäus aute regalia per fieptru 4 terecipiitt» Cexceptis omnibus qua ad Rom.EccleÃä pertinereiio/ fcKtur)et qua ex ijs iure tibi debet,Ãciat. Ex altjs ueri yartibus ImperijconfeeratusinÃaVl. menfesregalii per Ãeptrum à te recipiat, De quibus ueroà queremo niam Ãceris,fecundum off ci/ mi debitum auxiliutH praÃabo, do^ tibi ueram pacem, cr omnibus qui in parte tua Ãtnt,uelfiterunt tempore huius difiordia^ Data AnnoM. C. XXII. tX.Calend.Oélobris.
Pontifices qui Pontificatum
uendiderunt.
Bfffedi^lus etuf nominis nows TaÃulanus,ante4
Tbw8
BTîSCOPÃ.ROMANl. «7,
Tbeopbildflus diilut,fub Henrico to tio PontijîcdtKW WijHsPontiftxlodnm Arcbidiitconoddportdm Lrfti iM)nPontiJic(tt«)rtuendid(t.Nd«cler«s.Pllt;thnlt;lt;.
Sjlttejler eins nonitni$terti«s4lt;trgitiomb«$ Potttifi/ t Atutn adeptus pulfo Benediólo.
Gregorius eius nominis /èxtusjcumiclero, tun» po pulo iudicdtus bomicidlt;i,JïTnoniiicMS,cr fungwinurius iBenedifto nono,dicitur emijjè Pontijïcatum.
NicoUus fecundus kgem non Apojlolicuï, Jèd Apojlaticus cenferetHr^quifedePetriotüneret «el pecuraaueljiuore.EtDijt.tj.Cun.In nomine domini. Concilij Mdguntini uerbu de Gregorio pptimo alias Hildeprandusuocatusfuntbifc : Qwd »Uum conjlat non 4 deo eleftMm,fed à fe ipfo,Jr aude çr pecKrtiu ob* »eSHm,erc.Vide. Abbaten» VrÃgt;ergenJ«n.
Alexander fecund«» omnes ecclejiajticos ordines et «cclejiajlica benejicia gratis ejje danda, doftis cT fco* ms,non«endenda «el precio,Mel «Uiws bonejli contro« Ãtts j^cie i.Qttieft.j.can.Hx maWs.
M.1N1STRÃS VERBI ttidus debetur.
NonobUgabis osbouis tritutätis in area fruges tuas. Dcttt.x$.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quibeae pr «tunt pr esb ytwi, du-
pbcl
t7Ã .? MINISRIS VERBI plicfhonorc digni habcntur,maximC qui laborant in uerbOaSCc. .
Prsecepit Ezcchias etiam populo habitantium Hieruialé^ut datent par tes iacerdotibus ÃC Leuitis,ut poflent uacare legi domini, x.Pilt;r4.n.
Etenim fi fpiritualia fua commun! caueruntgentibuSjdebebant ct de car nalibus miniftrareillis. Rontttn.^
Rogamus autem uos fratres, ut no ueritis eos, qui laborant inter uos, Si præfunt uobis in domino,SC monent uos, ut habeatis illos abundant!us in chariute. i.The/p^.
Qui euangdium a.nnundant,ex c« mngelio uiuant: quiicruitaltari,dc altare manducet. tXorint.^,
Et dignus eft operarius mercedc ftia.Item x Connt.n. zTheffj, Chryibftomus T omo j.Honxi' liai^.inEpiftou.ad Timoth.excap.5.
Dicit enim fcriptura: Boni trituranti os non infre^ nabif:c!r diÿtns eà operarius mereede fua, Honorent hex
VICTVS DEBETVR. 177 boe tnloco,o!gt;fc^«iMm dicit,er nccejpriitru rtru ÿtionon.Nitm quod fe^uitur: Non tnfrenubis os bout triturftnti -, dignus ejt operdtinsmercede/ùlt;t,boe pgrwt.ltitlt;j ç}- cumbojwre uid«4s lt;tlt pr«cipit,itd ne» «jfdriuin uiitun» refernt t ut bus qult;e utre uidux fKnt,)niniÃrlt;trefuj|ici4t;Et rurfus: HonoMuiduiW uc rM, boe eÃ, in paupertnte conftitutns : qudnto enim pduperior ejl, tnnto nwgts eji uidun : ponit teÃimoni» «tnlegiSjUpponit cz Cbripi,lt;ttnbo^pbi omnino con/ fentiunt-Nittnlex lt;tif. Non injrennbis os boui triturnn tt .Vides ^uomodo uult lubornre doäorem ?Nonflt;t» nè eR Ubor lt;dius iUi conjtrendus; lt;(ddit CbriÃi te« Ãiinoniutn; Dignus «à enim,induit, mercenttrius mera cedefuMon ergo foUmintuelt;xn»ur mercedem, werum O' modo pr^ceptwin audinmus ; Dtgnus, inquit, eà mercenmus mercede Jun. Itnq; Ji quis decUrntus nut remiJJus juerit,dignus proÃdo non eÃ. Nià quis jùea rit bos triturons, çr contrn gel« cr J^inns iugum fu« Ãinens trnxerit, neq; nnte difeeÃerit, dignus non eÃ. Oportet ergo doóloribus necejjnrium uiólum nfÃtiim miniÃrnri,ne deÃcinnt,neq; fol«nntur,«eq; minimis oc cupdti,mngnis feipfos ntque nltos priuent, ut Ã^i« ritualin operentur, nullam fecularium babentes rit* Uotiem, Huiufmodi Leuit« ernnt j qwi nullam feculn« n riutn
178 MINISTRIS VERBI
rium rerum haMartt curätn, (juemddinoilum laid â ipÃsquippe Leuitäruin erdt curd permï/pi, tegi illifconflituti fùerdntredditui, deà mx,durum,prinà l ti£,uotd^ç^ dlid plurimd : uerum idii lege, ifld meritu permittebdutur, pr£fcntid tdfttum cr torcffrf quitâ rentibiif. Ergo eccleã pr£fules dudenter dixerim, nil pr£ter uidum cr ueflitum hdbere oportere, nt ii iÃd trdhdntur deÃderid. Qjtid eà dutem duplid hono* re f putdmiM di.%m duplid,lt;juod dd uidudt, cr mtni^ firos extenditur : dn duplid pro eo poÃtum, quod eà mdguof Non ergo id inÃgt;iddmtif tdntum,quod eosdtt^ pîid honore dignos dixit : Ãd quod dddidit multoittä/ gis dttenddmin,qui bene pr£funt. èlÿidefl dutembe^ ne pr£eÃie^udi dicentein ChriÃum: PdÃor bonus dtiiâ mdm fud ponit pro ouibus.Bene igitur pr£eÃe, hoc eà nulli pdrcereillorumregiminis grdtid.M.dxime,inqiiit qui Idbordnt in uerbo er dodrind.Vbi modo funt,^gt;^ dicuntÃrmone dc dodrind opus no eÃiequdndoquidi tdnto ÃuJioTimotheuPdulus ddmonet,dicens: ifldnti ditdre,in his eÃo.Et iteru: Vdcd ledioni,confoldtio/iit boc enimÃdens,er teipÃtmÃtluum Ãdes, er eos qm te dudiunt.Et hes omniu mdxime iubet honor dri, edU^ fdmqi dddit,dicens: Multu enim ldborefuÃinent-QSfgt; iserö id tuÃe: cis enim dlius non uigilet, neq^ ctsris mdf
fcretuTf
VICTVS DEBETVR. 179 cereturgt;pfl p4j?nn Jècuriw, CT qutetiM inquotididnif /ibulii,cr confej?tbult;pt: bic dutem conciddtur folici^ Udine,cr meditcitioni perpetno in)iÃlt;tt,idq; nwxiine p extcrioriî dipiplinacjitrudis: quis non uident, qunn« to)îtclt;eterw in honore prlt;ejtrendi« f qwippe quife» ipfurti tot UboribiWjCT (Crnmnis expopit. E/l enim tin gMisinn«meri5propoJitiM dd Ittcernndîîjdlii« culpdt, dlii« llt;iud(tt,lt;iliiM detrnhit ,dliiM memoridm,dliiw compoptionem in ii« trahit, magna iUt conftontia ad i)da toleranda opiw ejl. Multum enim omnino ad eccle jii£ «edijic ationem confert, Ji præ/îtles doflrinlt;« gratia poUeant,qHxni)i adfit, plttrimaecclepajlicie difcipli* Bjeperib«nt,er cxtera.
Hieronymus ad Damafum
Papam i.QHxjl.i.Can.Clericos.
Clericos awtemiUos conuenit ecclejite Ãipendijsfu* gt;nbsp;Jlentari,quibU'S parentît cr propinquorum nuUafujfra gontur.Qiii autem bonis parentum et opib.fuis [uflen/ tdri pojjuntjji quod pauperum e)l,accipiant, facrile» gium projèóto committunt, per abufionem talium indicium phi monducant er bibunt.
ConPantienfis ecclepa -, habet duos, qui bunc Ca= nonem eÿ'iÿi feruont, pateimis bonis contenti, uerbo domini fine uUo pretio infcruientcs.
n a Ex
*«⢠MINITSRIS VERBI
Ex concilto Carthag.4.Dift,4r»
Can. spiritui.
EpiÃopui uilemfuppelleäilem menfam ac Hum pauperum habeat,cr dignitatis Ãte autoritatein fidei er uiU meritis i^Uicrat. Item D. Hjcro/oW»* ad Nepotianumuult,ut clericus nihil Ãculare poÃi^t* atÃd utipà poÃideat dominum iuxtaProphetam lt;J** Centern : Parsmeadominus.ii.C}uaR.i.Ca. clericuf-Item inÃqueti Canone dicit D. AmbroÃus de Ãigafp culi.Cuiportio deus efl,nihil debet curare nià deunh ne alterius impediatur neeeÃitatis munere,z^c.Cogt;ifgt;^ le pTif tered duosfequentes Canones.Duo Ãuit genera-Et,Quia tua,erc.
Continentia proÃHo Vrbani ó.papte in pecuniarit contemptu,Ãtmmelaudanda.Nam cum Coüeäorû^ Huum Camerte apoflolicie ueniens,de ejuadam prouin/ cia,eipecuniiefummulamquandam ratione fui collt* Hanete ofÃcij oÃirettsreÃgt;onfumaccepit : Pecunia taa tecum Ãt inperditionemjUc illam erà oblataniacci^a re omnino recufauit.
Hieronymus lö.Quaeft.z»
Can.Apo^tolicis.
ApoÃolicis uiris er euangelizatoribus chriÃi inne eeÃarijs uÃbus wlh tribuerejÃipfnm coifdemnareefl^
VÃCTVS DEBETVR. ift
Canon Concilij Carthagincn*
Jïs.Cdp.ió.
Wem pUc uit «t epi[copi,pre]bgt;tcrt,cr Jidconi, non pilt conduftores,(tut proc«r(ttorcs, neqj; uUo turpi ne* gotiojüquot; inbonejio uiflum qu(trlt;tnt4ui(treÃgt;ictre de» tcntfcriptumejjèjNuUiMniilittms deo tmplic(ttfen«/ gotijs feculetribui.ltem ïi 3 c PUcuit ut Epifcopi.
Profper de contemplatiuauita
c(tp.io.i.QMlt;e|l.x.Cdn.
Si (juU.
Si quU propter boe fud relinlt;iuere non uulfc, Htb(t?
Icdt undc uiudtjut (|uid dccipit unde r(ttionetn redd(tt, ut quid pecedtU dlienis fud «lultiplicdt. ïdem, Non cjl wieutn dicere qudlepcccdtumcjl qui cibos pduperutn præfumendo fufcipiunt,qut ccclcfid qud iuudre deproa prijs jà cultdtibiw debuerdiiufuU cxpenjïs infuper gr4 Mdnt; propter boe Ãrtdj^is in eongregdtione uiuentcj, «e dliquos pduperes pdfed)it,nc dduenientes deeipiditt, j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O e.Item in ednone,Pdjlor eeelejid: eiufdemProÃjcri:
Pdjlor eeelejiæ bU,quibus fud Juipciunt,non debet dit« quid erogdre,qudndoquideTO dliud jïtbdbentibut ddre qudm pcrdere,nee iUi quifud poj?identes ddrepbi dli» ( quid uolunt,fine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peecdto fuo, unde pduper ui»
ftuïuserdtjdccipiunt.
Aug*
18» âmINISTRIS VERBIv.
Auguftinus ad Vincentium Dona'
tiÃam cr RoidtiÃitm i.Qt{teÃ.$.Cdn.
Non omms.
Inter caterd uerbd dicit: VtiliM eÃtrienti pdnii tct htur,à de Cibo fecurin iuÃicidm negligdt, cjudm eÃff* tnti pdnisfrdngdtur,ut tmuüicid feduäusjdcquieÃ^tl-er qui freneticum ligdt, çr qui letdrgicum exercit^H» ambobui moleÃuf^dmbos dmdt,crc.Perlege tpfum xtum pulcheirimisexemplii reÃrtum. Item Hiero-Rujticum epiÃopum Ndrbonctfem DiÃ.^i.Cdn.Dilt;t^ eoni.?drd.Nunc duteni,lt;yc-
zi.Quacftionis i.Can»
clericus.
Clericus db inÃdnti tempore non connumereturin dudbus eccleÃjs: negotidtion'is enim hoc eÃ, cT lucri proprium commodum,cr db eccleÃa confuetuiü nepemtus dlienum,crc. Vnufquif^ enimÃcunduM dpoflolicdm uoce,in quo uocdtus eÃ,in hoc debet tnd* nere^e^ in und coüocdri eccleÃd.Et,E.xtrd de Cle. reÃd.Cdn.QifidnonntdlijCdn.Reldtunkcrcdp.Coit^ querente nobis, CTC.
Anno 113 8. de BeneÃcijs fdcerdotum dijputdtio cris PdriÃjs hdbitd eÃ. A derdnt multi doilores pdÃii« conÃcripti drgumentishincindecolldtis tdndemcotii clufum
VICTVS DEBETVR i«j tUfum. Sdcerdotem fub peccdto morUli duo bene» ficid pojjidere non debere,fi unum fufficiens effet dd fit Jientdtioncm Mitde.EcceinjignemTbeologorum doitri «dm,^ult;e modo non /onto« Mdritiie occludit Jed f 0« tiut dperit-Vnicum bcnefictMm cpHlonibiM,Jcortdtorts biHjUendtoribU'SduJ'oribt« qnis putdret JuJJicerefr dies «ortgregdtiones olim bdbitiC à Theologie Sopbijli5, in quibiM nibil délum ,(Juod dd rdigionU CbriJlidniC dr» gHmentwm cT ddfdcerdotumjà jluin deprimendwm Jà » eeretjfedfolum dnfdm dederunt ddomne JceliMfer« çetïdndum.
DeSacerdottjs Com-
mutdndiî.
Eudrijli« ndtione Gr(£ci«,er genere,ç^ çdtreî«» â difo ndti« ejljinpcrdnte Trdidno Hddridno,dit.
Efijcopi« Eccleftdm uelpneneccj?itdte,uelpne dpojdo ljcdç7 Cdnonicdmutdtione nonmdgis dimittere po» tejl (^udm mdritU5 uxorcmfudin : c[Mid,inquit,qMi «ide ïit mulierem, er concnpicrit edin in corde f«o,njÅcblt;l ' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiweft,Liber ConciliorumbdTc.
Cdnon Niceni Concilij Ãdtuit.Neminem debere dm bitionU wel lucri grdtid fe dd ditiorem, rndioremue ec* ctejidm conjèrre. Pldtind.Eccl.HiÃ.b4Cc. Cdnon iHe kVdfijlUferudtMSj^Hemddmodum cjcteri.
n 4. Cdnon
194 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SACERDOTES,
Canon Sardicenfis conciltj. Cdpj.
oÃusepifcopusdixit.Non minus malaconfuetU^ ) do,quà mperniciofd corruptela, Ãtnditus eradicandä i eà : ne cui licedt epifcopo de duitdte Ãud ad alietnt [ trdnÃre ciuitdtem -, maniÃfid efl enim cdufd,lt;iud hac ficere tentdt,cu nuUtis in h de re inuentus Ãt epifeopi^f ^ui de mdiore ciuitdte ad miiiorem tranÃret.vnde dp pdret,duaritiie ardore eos inflammdtos gt dmbitioni feruire ut domindtionem dgantà omnibus pbscet, ' hiiiusmodi pernicies Ãeuius gt duÃertui uindicetHT) utnec laicdmcommunionemhdbedt,qui tdliseÃ.R(^ , J^onderunt uniuerÃ,placet.
BoniÃeius eius nominis tertius, pdtria RcmdntH dnathemate damnauit, uelÃuore nel largitionikus fibi parantes dditum dd epifcopatum. Pldtind.ltem-Cleri^ cos non debere à ccipere eccleÃaÃicd beneficia à laico-t6.Qult;tÃ.7,cdn. canon aiceni concilijclericunt damnat,(^ui ufurds fiumenti uini^s ampliationem accC perit,tanlt;juà m turpis lucri reus abijciatur. Eccl.HiÃ
Gregorius Ãdtuit unamquantj; eecleÃamÃtos debt re poffidere prouentus, unde fiacerdotes uiuerent, nt cogerentur deÃirtisÃtcris officiÃ,Ãddre prophanis Oâ ^u£ÃuoÃs artibus Ne epifcopi Gf' clerici uUiut g)'adut,precioÃsGrexlt;juiÃtis ueÃibus^nt ettam coca ainei coloris ueÃibustderentur» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N«
LEGEM DEI SCIANT. i8«
Ne caurcii cr drgenÃK bdltbet« «terentwr.
Ne itt digitii gemmlt;K geÃdrciit,(Hji qudndo tgt;rlt;£)tP lejfdcrdjà cerent. Nelt;tur«m rfrgentuwue Jèrrent clerici in c4cei5,uel crepidU.^
Zlt;ub4rilt;ts eiu$ nomints primMJ, Ecclcfijs «eflijd lid,lt;}uo oleum pro UmpddibiM emeretur, cr jùndos, dJJigrtrfttitjex quitus pcerdotes uiuerentjPUtinu.
AntberusEpifcopu 4b uno Epifcoputu ud dliutrdns Jtrre, p idEcclefix neccjJttlt;K uel utilités exigit licere, cojlituit fed ne id pne fummiPontipcis dutoritrftejidt cduit. Pldtüid. SïluePer C»nÃdntini temporib. pr4» cepitjUt unusquifqjuno grdducontcntws pt,et wiius Ælt;» lu uxoris pt.Pldtind.CdlixtuspcMndusClmperdiJteHê wcOj^Epifcopumecclepdtnnon djfiddmdb eo diniit tentem,ddulterum debere iudicdrufldtuit.
CdnonesNiceni Concilij JldtucruntjUt Clcrictt$,qui pneprobdbili cdufdjrelià d eccleftd obcrrdt, in Com «lunionem db dltjs ecclefijs nofujcipidtur. Eccle.bijl.
Hddridnus primus Jldtuit, ut und ecclefîd relidd, «Iterius cur dm fumere nemini licedt.
SACERDOTES DOCTl SINT cr legem De» Scidnt.
DEfcicndalegisncceffariadn cpi fcopo fine facerdo.tchabcs cap.
n s Eveb
«2tf sacerdotes legem
J4. IbzcchieUs. Speculatorem deditc domui Ifraéh Audies ergo ex ore meo fcrmoncm.ócc.
Labia facerdofis cuftodiuntkien' tiam. Mdla.2.
FiIqHebaia,fiIïj Accos, hi quæfie» runt icripturam fuam in cenfo, Si no inuenerunt, QC cicéii funt de iacerdo' tio.DixitŠAtheriâta eis, ut no man' ducarent de iandlis ftnó:orum,doncc ftaret iacerdos dodus amp;nbsp;eruditus.^
Vide. t.Efd.7^
Conftitue indices amp;rpracfides,ut iu» dicent omni populo^qui eft trans fln' men, his uidelicetquinouerunt kgé deitui:fed SCimperitos docete libe' re» i.Efd- 7»
Beatus ièruus, quem, cumuenerit dominusjinuenerit uigilantem,ut det efcam in tempore illis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14.
Sic nos exiftimet homo, ut difpen* fatores myfteriorum dei,td eft euan' gelij. i.Cor.4.
Aptusfitaddocendiim. i.Tiwo.3.
Attefl
DEà SCIANT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»S7
Attenditcuobis,2lt; uniucrfo grcgi,in quo fpiritus fandluspofuituosfpccu latoresô^c. Ado.io.
Leo papa.xj.Quaeft.i.Ca.Diui'
nis præce|)tvs.
DiuinU prlt;ecfpti5, CT apoflolicu jtiointis incitd* )nur, Ht pro omni ecckfwrum ÃdtH impigro uigile« mus d^dH,ç7c. Admonente enim diuiiix uocis im» perio,lt;iHO bedtijfimus upojdolus Petrus trim udmonis tionc myÃicis funflionibus imbuiturtnt Cbrijlioues ^ui Cbrijlum diligit,pdfcdt CZC-
]L)ift.43.Can.Pudicus.
lnnocensdbf(|; fermone conucrptio öHUJitumex« emplo prodejljtdntumplentto nocet ; num Utrutu cd« num bdcHlo pdjborum lupi funt drcendt.ltcm per» legefelt;|Mentes Cdnones,
Z.ofimus papa diftin. j6. can. Qui eccle.
X QniEccleÃdÃicU difcipltnis per ordinem nonejl imbutus, nequdqudm ad fummum ecclefine facerdo^ tium aÃ)irarepr(8fumatcc. Hine etiamDauid priu« ex gratia j^iritus fanfti domum feienti^ percepit, çf poÃea adminiÃrationem regni aÃecutus eà . Hine ctiam dominus prius pojuit uerba fua in ore Propbc» UjOquot; poÃea conÃituit eum juper gentes cT
duens
«8« SACERDOTES TGNAVI.
dicens ni Hierentiäm:Ecce äedi,uerl)a mea i/t ore tuo^ Hine etidin MitldchitU. Labia facerdotis cuflodiunt fcientia)n,cr legem exquirunt de ore eita . Hine etiatll idem Saluator noHer prim in medio doâorum fedit, itudiens illos cr interrogans,cr polled pr^edicdre cop' fit.Quidpviusciuifc^difcere, cr pofiea pr^dicdnH vfficium ufurpdre debet.Et infra, Petrus etiam cum re Hovibus eccleÃiefcriberet,dit: Parati efje debetii red^ dere rationem omnipofeentiuos fatisjiâionem deed fide,cr fpe quf in uobis eft.Hinc etiam Paulus fcribei ad Tivtodreum ait: Attende leilioni, zT exhortationi) rt dodlriiue.Ex cjuibus omnibus liquida colligitur,quod ncnfufficit pr^latisbona conuerfatio crrnorumho* nefids,nifi addaturfeientia doHrime.
Hieronymus in Leuit.Dis.j6*
Can. si quit.
Si quis uult PontiÃx ejjè, non tarn uocabulo quoi meritoimitetur M.oyfen,crc.Etfubdit: Quidduteiti ei opus erdt,ut auta Deo aliquid difeeret, dut ipfe pogt; pulumdoceret. Htecduo funt PontiÃeis operd,utd Deo difcdtlegendo diuinas Ã:ripturds, zx Ãepiusmedi tdndo,dutpopulum docedt : fediüa docedt,qutedDeo ipfe di dicer dt, non ex proprio corde uel humdnofen^ fu,fed qua /^irituÃanbius docet,crc.ïté,Difl.4J-Cdit EpheÃjsgt;
ÃB OFPICIO DESTITVANTVR tS?
EpIufijj.ltem^Ciüi.Sit reäor.lte c4.Di]^enpt«o,
Platina in ui ta Innocenttj 6.
Ponttjtci6Rom.
De Hoc Pontijice PUtina pc fcribtt. Innocentius fi. benejicw ecckjjdÃic non nip probrttipimis ficer» dotibttSjtnm wtdjtHm doiSrinlt;t dure conpitwit ,ut om« nes prielutijomnes^ 41« benepciububebut ud ecclepu« ftti« fttb unutbemutii pÅnu propciperentHr. Dicebut eniin ottes proprii« à proprio pujlore non à ntercenu/ rio cuftodiri debere.
SACERDOTESIGNAVl UMtimprobiubofpcio dcpitwendi.
COnticuit populus mcus,eö quod nonhabucrit fcientiam. Quia tu fcicntiamrcpuliftijtepellam tc, ne fa« cerdotio£ungarismihi,8lt;c. ofe«.4»
Pfeudoprophetas ÃC fpiritum im* inundumaufcratndetcrra« Zucb.ij.
Vos cftisonusîprot)ciam quippc uoSjdicit dominusBt pr opheta ÃC fa^ cerdos8lt;populus,quididtonus do» mini. Hiere.iH
Non appropinquibuntadmc ut texdotio
1^0 SACERDOTES IGNAVI.
(acerdotio fungantur mihGnet^p acce^ dent ad omne (äncfluanum meutn , luxta fanClafan(fîoriimgt;fed portabnt confiifioncm fuanijóC fcelerafuaqux fecerunr. Ezech.44.
In confilio populi mei noncrunt, 6à in fcnptura domus Braël non IcH bentur,nec in terra Ifrael ingredien' tur,dicit dominus : eó quod decepe^ rintpopulum meum, Ezech.ij.
Hibriiu primuf. Leone primo imper Me ,Jlätuit ignaros liter4rum,corporis^ dli(Jno membro clt;ireitâ tes non ejji fdcris inicidndos.
Cele/itnus primus, Theodofif iunioris temporibus piit. Is «t fdcerdotes canones tenerent,pr£cepit.
Alexander /ècundus ^uoq; fiatuit eccleÃafiicd be* neÃcid non nià boms doéiis conÃrenda.
Hadrianus,ConÃMtino er Leone régnante er ter» poribus Caroli Magni in Pontificat» fedit, infimes ad facer dotium promoueri, uetuit. Cbro.
ExConcilio Carthag.Dift.zj, Can» Qw' epifiopuf.
Quiepi/copus ordinandusefl antea examinatar, fi natura fit pr(fdens,fi do(ibfl(^,fi moribat tempe* ratai
AB OFFICIO DESITVANTVR 19*
«itd cdjliM ,p fbbriiM ,fi peruigil, ft femper fuis ntgocijs cd«««s,)i literuti«, à in lege dotnini in « ÃrudiMjà infcnptMrürup«ÃbiM',cd«tus uel dcuttw, à in dogmutibus ecckÃuÃicis exercituti«. Item inpquen ti Cunone quulis eÃe debeut clericorum conuerfutio. iÃdorwsdeuitudericorw.Confule fe^uentes Cunones Hs^lt;tdDiÃ.i7.
Ex Concilio Carthag.3,Dift.x4.
NuUiMordinetur clencus niji probuti«, Mel exit» mineepifcoporum, uel populuri teÃimonio .Itemfe« q^uens CiWon.Si quis prejbyter 4Mt diucom« jine uli« qult;t exdminatione ordinuti f«nt,lt;tut cum certè difcM« terentur criminof^ peccutu conjrÃi funt, lt;tMt pojl ordi Jidttonem lt;tb ultjs detefli funUdbijcidntur ex clero ; û militer uerô et de Hniuerf) clericorw ordine ubijcirttltr.
Hieron.in Micheam.Dift«??»
Cun-EccleÃd.
Ecclep« principes qui delicijs rtjftuunt, er inter epuliW (ttq; UfciuiiW pudicitium feructre fe credunt, propbeticus fermo defcribit ; quod eijciendi funt de f^itciofisdomibi«ld»tisq; conuiuij$gt;er multo Ubo* re epulis conqutÃtis . Et injri. An non ccnju» fio O'ignominie eà lefuin crKdÃxum pauperem çr efuriemem
19« SACERDOTES IGNAVI efurientem ÃrÃs priediciirecorporibus,^^ ia'uttiortnH dodrittam rubentes bucca tumetdiacii on profirr(-Si in Apofiolorum loco Ã(mus, non/bliim ^nontiH eorumimitenitir,(èdetidm conuerfationem çxdbjiiâ nenti4m.Item,Cdnon,Epifcopus gt prcÃ^yter out di^ conus dleæ dtlt;J; ebrietdti deferuicns,dut defindt dut cet tè ddmnetur. Itew Cdnon ultimus huius diflinâiotiit tnonet,ut clericus trigintd diebus i communione db^ nedt,cluemebrium fidjjèconfliterit.
Gelafîus Papa Diftin.jö.Can,
lUiterdtos.
lUiterdtos dut cilicjud parte corporis uitidtos uel itn minutos, nuHtssprajuindt ad clericatus ordinempt»^ fnouere,guid literis cdrens fdcns non poteft e^fe dpttH ojÃci/s.ltem Zozigt;nusPapd.Qi{i eccleÃdflicis difop^ nis per ordinem non eà imbutus, er temporum appff idtione diuinisÃipendijs non eà eruditus,necjud^udiit ad fummumeccleÃte fdcerdotium dfpirdre prafunuit-Hieronymus in Eiaiam, Dis^js. Can»
Snxxtrf.
AB OFPICIO DESTIT. »9| fifcopH! ejl ordi/itOidws.Simihter in Cd.JNuIlws epijco« p«j.Ckmlt;nsprlt;ectpitutpropter opprobiw feneftuti« ip4rH«liî ZSâ 4mirtimw non eritbefcut difcere epifco« pu5.Ue)nHiero.f«perM(tl(tcbilt;im,Dis.49. Clt;(n. Sä« cerdotes.
DiftintShSi.Canonc. Volumur.
Volitinws ttt pcerdotes probibettntiWjne citm »nu« beribus conMerfent»r,exceptlt;t dnntrfXÃt mdtre, wl fo^ rare, «el itxore, cum qutbus domus cdjte regendd ejl. Item ex Concilio Toletdno.Qwtdum clerici legitimum «onbdbentesconiugium, extrlt;tnedrum mulierumuet dncilUrumfttär«mgt;qw£interdiält;tf«nt Confortid, dp« petunt: idmquscunf^clericis tdliter coniunft« funt, db epifcopo (tuftrdntur zSquot; uenundentur,ü'C'We,Clt;tn. Mtiximittnuf eiufdem Dijlindionis.
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AuguftinusDifts^.Can.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nemo,
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nemo quippe nocet in ecclejid Dei dmplius, quam
i qu' peruerfe dgens nomen uel ordinem ptnflitdtis z^ I nbsp;nbsp;nbsp;fäcerdotis bubet, CTC . Epifcopus ituq; qui tulium cw
1 minu non coTTigit,m.tgi5 dicendus eà cunis impudicus ( quimepifcopus-ltemCd-Siquisepifcepuî fcrnicdtioni I nbsp;nbsp;nbsp;prejbjterorum, didconorÃ, nel crime incoejlus in fud
\ nbsp;nbsp;nbsp;pdrocbid precio uel precibus interueniente ccn'ènferit
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 tKl
CHRISTIANOS POTEST.
Xfl commi/Jùm autoritate officij fui impuÿiauerit) ofpcio fu/fendatur.
Symachus Papa i.Quaefta Can-
VtiliÃimus.
VtihÃimus computdtur,qui priecellit fcicrdiäif fortilitate, quiq; eft honore prtefluntior .Item üinus 8. Qw^eft. t. Sunt in ecclefia tjuidam priepoftii de quibus apojiolus Ptiulus dicit: Suttlt;}uierentesrtcii qu^e lefu ChriÃi,hoc e/l, tempor ab a commodd tes,lucrn inhiantes^honorem ab hominibus appetentef-hij funt mercenarij çr interfilios fe non computdri bent.item'to.CiUie^ione «.Ex ConciLoToletano.Rf* ldt(t.ltem,EpifcopumJtem Can.Decreuimus.
CHRISTIANOS OMNES LI» gandi abfoluendiq; poteflatem habere.
SI peccauerictn te frater tuus,uade QC argue eum inter te SC ipium fo' lum.Siteaudteritjlucratus es fratré tuum : fin ueróte no audierit, adhibe tecum adhuc unû aut duos, ut in ore duorum aut trium teftium » confiftat omneuerbum.Quodfinon audierft coSjdic eccIefiaf.Quod fi ecclefiam no audieritjfit tibi ficutcthnicus 0^ publi jcanus» /iatth.ts. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hw
ABSOLVENDÃ ET LIG. HAB.
Hoc ejljifrterprete AwgM^lino,noli iH«m iam dep» »(treifi fwmero jr^trwn» t«orww.
Et continuo addit: Amen dtcouo bis,qua£cuncpalligaucrius fupcr ter» ram,eruntligata in cÅlo. Et quæcun qucfolueritis fuper terram gt;nbsp;er uni fo* lutaincÅlo.
H4HC it4lt;iMe |bli«ndi pote/l^tem omnibus dutdm «JJè Cbrijlidnis, n. bis fe^Hentibus Pdtrwn teftimonijt tUrumerit.
Auguftinusdcùerbis domini.
Sermon. i6.
Coept)li,inq»it,dd CbrijHdn.'tm lt;tmm4m,b(ibere fr4 tremt«Mm,tdnlt;iîùmpublicdnum,dlligi«tll«m in ter= rüjfed «t iwjle liges, widemam iniujld wincuU dijrum» pitUjKcU.Curndwtemcorrexeris cTconcorddueriS cum jrdtre tue, foluijli ilium in term ; cumfolums in tcrrd,folutus erit in calo. Multum prrfÃds non tibi,fe-i »1Ã; quid multum nocHit,non tibi,fed jibi.
Bedafuper iUudadCoVPauU Ã
Supportdntcs inuicem.
Nunquid dicere poÃumus, quod etidm jrdter Jrd« trem d delifti potent contdgione munddre ? lino uero Uetidm nos ej]« (tdijuonitos inbutus opcris dltitudine
0 X
now««
i9lt; CHRISTIANOS POTEST.
nouerimu5,ut conÃÃi inuicem dcbóla na^ird, oretmn pro nobis,Ãcut Chri/lus interpellât pro nobii. AuditP mus dpofiolum 14cot«ra hoc ipfum euidentiÃime pr/^ cipientem attp dicentem : Confitemini inuicem deliâi uc^lra,Qrc-ciuiti ad hoc dominus nobis dedit exempli!-Si enim tile qui nulhan peccdtum nec habuit nec häbfi bit,ordt pro peccatis noÃris, quanto magis nos imiict pro noftris orare debemus fEtà dimittit nobis ille,ciù no hdbemus quod dimittamus, quanto magis dimittere debemus iniacem nobis^qui Ãne peccato hie uiuere tioigt; ualemus.Et infra: Noflrum efl donante ipfo mini^^ urn charitatts humilitatis exhibere.lllius eü exM^ re, ac nos ab omnipeccatorum contaminatione mmt^ dare per Chriflum, cr in Chriflo , ut quod etiani allfl dimittimus, hoc efl, in terra foluimus ,fobuitiif incalo.
Auguft.de agone Chr/»
fliano.
Nufquam tarn uigere debent uifrera mifrriccriifgt; quam in cadiolica ecclefra,ut tanquà m uera mater, peccantibus fihjs fuperbe infultet,nec correâis diffid* k ignofrat.Non enimfine caufa inter omnes Apo^oâ los,huius eccleflte Catholicie perfonamfuflinetPetrUS-Hute enim eccleflte,ctaues regni coelorum datie
SOLVENDl ET LIG. HAB. 197
Et cum ei die it ur, ad omnes die it wr. Am«« tne,piijce 0«
«e$ melt;«.Debet ergo cdtbolicd ccclejia comdis et pie tdtejirradtlï Jïlijs,libenter ignoffere,cït ipft Petro per/ foni eius geftitntt,cr ett in mdri titubdjjèt, cx cti do «linum Cftnwliter à paÃione reuocdjjèt, çr cum au* rtmferui gUdio prjccidiÃet, cun» ipfum dominum
HïgâtjTet^O'cttminfuperftitionem pojled fuperÃi«
, - tiof(tmbpfu$ej)êt,«idedmMSuenMeJJèconceJ)lt;tm,eM^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«orredmn lt;it(^Jrrmdtum, dd dominiez pdj?iom«
'' \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gUriämperueniÃi.
' i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hieronymus fuper Mat, 18
' â Sipeccdueritinnos Jrdter noÃer, çx in ^udlibet
' ⢠cduptnosUferitjdimittendibdbemuspoteJldtemjimô
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n«cïj?itdtem,(}ult;tpr«cipitur-. utdebitoribttsnoÃrisde
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bitdremittdmus.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãuguftinusfuperloannem.
Trdôldtu $0.
Si inPetro non eÃetccclepà fdcrdmentum, non ci diceret dominusâ.Tibi ddbo clducs regni codoruj^uod* â cwn^ifolueïUfwpcrteïrdni, cTc.Siboc Petro tdntum ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difluin ejl,non Jà cit boc eccleJid.Et Jubdit: Si in eccle/
â pd pt,(^Udndo cldttes dccepit, ecclepdm fdnflipc duit. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EtinprÃjùtionePfdlmi loS. Quacdinn diftafunt di
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dpoftolutn Petrwn»necbdbent iUwJtrcm iiiteUedum
O ) nip
«98 LAICORVM ETIAM EST iiià cum refiruntur ad eccleÃam, cuitu iUe agnoÃituf iff figura geÃaÃefgt;erfonam.SicuteÃillud: Tibi dabo claufi, zjc. \am omna Chrifliani funt eccleÃa, ut iiii Augufliitus Ãiper Pfalmum m.Quart ontnes chriÃiât ni hanc poteÃatem in uerbo er poteÃate acerperu^-idem notat ÃuguÃinut in f^pocalypÃ.Can.z. Sertnoiu «. Deni^ fuptr ioannem fermons ultimo apertiÃinU conteÃans.EccleÃte,inquit, Petrui apoüolus propttr dpoÃolatuf fui primatu:n,gerebdtÃguratdm generalù ter perfendm, CTC. Vide in titulo, ([uomodo Clauet toti cccleÃx dat^e Ãnt,rep{rics hunc AuguÃimlo* cum.
Cypr/anus in cpiftola.ö
di Uidgnum.
CypridniK ad Nidgnum dicit: Dominui probat 0quot; déclarât tnEuangeliofuo,pereos folos poÃipeccota (limitti,quihabent Ãgt;iritumfanäum. Poft rcfurreäio^ nem enim difcipidos fuos mittens lo^uitur ad eos^c^ ü cit: AccipiteJ^tritumfanäum,à cuiuf remiferitispet cdta,remittuntur iUi. Quo in loco oÃendit eumfohuti pofà remiÃionem peccatorum dare,qui habet Ãiritui» fandum. Cui Cyrittus aÃipulaturin eiufdem loci expo* Ãtione. Et mirum eft unde deutnerimus in boj otö^ res^ quo d Papte tanta tribtierimus f
Auguia*
SCRIPT VB. AM DOCERE. ' 199 Auguftinusfupcr loannem
Serirtone ultimo.
Omnibus pnftis (td corpus Cbrijli in/èpdrubiüter pertixentibuSjpropter buius uitat proccllopj^ime guber â¢utcHlwinatdligatndat er foluendat peccartd, cldues re» gnic «lor um primus upojlolorumPetrus «tccepit. Ac «leinde deloïne dpojlolo.Nec ijlc,inlt;]uit,folus,fed «ni» MerptfcclejidligiXtjfoluit^Speccdtat. CaCterum eccUji* ejjè cortgregaitiononpraedeftinutorum » ex ipps liijuet pTi£lt;tUig4tis Augujltfji «erbts.Numfupcrius exponens lt;juae fit «niuerftdtt ecclejtddigondi foluendi^; pcccdtu potejl(tténdfl(i,Hjcc,inquit,cft ftndi di corpi« cbri» JU inppdrubiliter pertinentesjdc quatre Auguftinwm Jm per loainnis catput decwwm Utius confule.
LAICORVM EST DOCERE
etiatw liter lt;« diuinaW
Omnes CbriJUatnos babere eatndetn poteftatem in Uerbo praedicando diuinojà neceÃitaw requirit. Nemo ÃMtem communem ordinem eccleplt;e conjiindat more Jidforum propbetarum. Legimus emm Aft. j.de Ste» pbano,qui non in boe ordinatus ut euangelium pr aedi» caret,fedutbonapa«peribu$,er uiduts minijlraret; ettamen opportunui» Jèrmocinandi tempus naftws,no â¢Â»
o 4 ⢠po»
too LAICORVM ETIAM EST potuit non loqui quf uidit,dudiuit cr legit,ut lueiJiÃi me apoftolica Aâa declarant. Hoc ipfum Pauluf omnih.concedere chrifliamiuideturad He.f.Eteninh inqutens,cu debeatis ejji doHores propter tepu5,ruriii opus habetis.ut dcceanuts uo5,qu£Ãntelementaitiit^ eloquioru dei.in qu£ uerba Chryfofl. Oflendit inqvit quia zyl aici debent docere.Q_^amuis doéîore cT igt;t* terpretemnonreijcitPaidus à confeffù etiamdoäiÃ-quolocotnonetfuperiores,utà quid reuelatum fùirH aÃidenti etc.Etgeneratim omnib.docendi nutnus per* mittit pr^terquam mulieribus,quai monct ut uiros do mi interrogent,Ãufira id pracepturus, nià Idieru effi uoluiÃit omnes in uerbo eandem habere docendi pote fldtem.AbÃt autemà Chriflianocatu onwisdeordt* natio.Sunt paÃores,Epifiopi crc,
Chryfott.in caput Gcne.x.Homi1.i4-
Neq; enint hoc Ãgt;tum nobis turg eÃ, ut multa di* eamus,fed idea dicimus, ut bene ea animis ueÃris com* mendentur, e:^Ã}ViÃ:ianturqu£indiuinis firipturif cotinentur,ut c;' ali/sfiatis doäorcs,poÃittsque alios admonere.Hoc oro,ut omnes qui hinc egrediuntur, cS proxinus nunc didlis inter fe mutuum conÃranf.ü' ita omnia colligentes,ac receWi memoria tenentes,do* mum conceditc,apud uoÃpÃs ruminantes diuinas ha*
SCRIPTVRAM DOCERE. *o» fcc ioHrin^iO' b«c omni curd ueflrd conutrfd^mm» in bis occ«pdtlt;lt;,pojiti$ jticile cr turbwlcntit» dnimi lt;^io«n idncerc ZT dldboli infididf «jffugerc.
Idem in. caput Genefeos.i.
Homiliit.6.
Ne itd négligentes fimus, obfecro,!« noftrd ipfor» plttterqHin pottus firmo nofterÃt He J^nritudlibns rr« fcws.Et librum diwinwin dccipidt dliqwis in mdnus, ccw Uocdtiscjifroxiniis per Hiuinneloqwit riget O'fudin O' conuenienliummentem, Mt jic HidbolicdîinjiHii« ef lugereMfdedtiSjO multos percipei e teiwuj jruftuSjCJquot; Jrui mifericordid dti poÃitb.
Idem Homilia-?-
Volo enim o precor omnes uos in dcâorUM ordi tteeJ^ejO nonfolwn Auditores no^rorumdidorum, fed O' ulijt dodrinamnoÃril djjrrre debetis, pifcdricjj errdntei,Mt in HÃdmrededntueritdtiSjfîcut czPrftdus intptit ; Vnus ulterum lt;edi)icet,cr f um timoré er tre» more falutem ueftrum operemini.
Augufttnus de anima
Et origine ddPetrum prtfjb^terum epijioldfue It. i.C(t.i.AbJîteinm ,inlt;^uit,ut erwbefcdmà prejbgt;tcro difcere,fi à Uico tu non crubuijh pr«dicdndlt;t er «mi« turtdd bumilitdte «erd didicipe
Epifeopi
toz LAICORVM ETI AM EST, ,
;
Epifcopi f3,(^îi ex
LäiciS,
Teuto Nepe/ims impulfu DeÃderi/ Longohdrdo^ yum nbsp;nbsp;nbsp;frätrent fuum Conjidntimm arrnis amp;nbsp;cof*
ruptionibus muiierunhinPontifiedtupopulo Row-of* truÃt.Cotifldntims duteittdb epifropo PreneÃinof^^ idico inunilus in Epifcopum,obfrindte ui PontificdMH adminifrrduit. Stephdnus Pontifrx P.om. i, rtiuf indKgt;l fynodum in Ldter dntnà bdÃlicd,primores cleri ex iid conuocdt.^Confidntinus dccuÃdtur, quad ex fidtim fräus fit epifcopui,cr cum excufdret rndiormtf exemplo,nempefSergi/ Rduemdtis epifropi, et Stepb^ ni üeopolitdni epifropi,^ui ex Idcis epifropi Ãäicà fent,contumeliofr eijcitur frynodo,decrâ¬td eius dbrogiii^ tifrgt;Pldtind,Sdbellicu{.]Slduclerus.
Ex Concih'o Sardi'cenfi capiit dedmum tertium*
OÃius Epifropus dixit.Et hoc neceffarium drbP tror,ut diiigentiÃime trdäetis : fi frrte dut diues,dUt fcholdftieus defrro,dut ddminiflrdtore epifropus erit pofluldtus :Vtnon prius ordinetur ,nifi dtite, amp;nbsp;leäoris munere, zx officio didcom,dut prefryteri fù^ erit perfitnilus : er itd perfingulos grddus,fi diguus pierit ^enddt dd culmen epifropdtus . Potefr eitim
SCRÃPTVRAW DOCERE. uâ bi« âpromotiones jquae'bdbebunt prolixum tet»{gt;us,prob(tri,q«4 jîdept jCjudinodepict, q«.i gi-iiui tdtecT «erecundw. Etp dignui jùeritprobdtMSjdiwi KO fdcerdotio iHuÃrctur, coniwnieiis non eÃ,nec ylt;(tio,»ec difciplitw pdtitur, ut tnnere dc kuiter orlt; dinetwr, dut epijcopusjdut prejbjiterjdUt didco»m,(ji(i n«opbgt;t«s eft.Md-xime cum cSâ mdgi/kr gentium^bea dtus dpojlol«s,neboc fieret denHnttdJ?e,etprobibHiJJe «idedtur. Sibij , quorum perlongumtempusexdmi «dtdfituitdetmeritdjiicrint dpprobdtd.uix ojfieio d» gm.qudnto mdgis bij,quorutM uitd noiidum difcuj?d *. nequecomprobdtdt
Leo eius nominis oflduusjciui^RoindrtUi, cligitur in pcntificetn ekftione Cleri populiq; Romdni,cr dp« probdte Ottone,ctu5 nominw.Mdgnolmp.Nduclerus, Antoninifummd.
Item dpud Eufebium 13quot; cbr^foflomum repcrüniw cdufdrum pdtronum in epifcopum creatum-
Stcpbdnus eius nomin» tertius tempore Confldnti« niqudrtijcr CdroliMdgniin Pontificdtufedit. Isne quisldicus, nip ordine per EcckpdJIicos grddus dfce« dens epifcopus fidt,dndtbemdti« pocnd cdutum cÃ.
Tormofus primuSjfubPontiÃcdtulodnnvs.lX, defi, ruit epifcopdtüfuüPortuen[em,cr in GdUidm dufùgit, poÃed
104 CHRISTIANI SACERDOTES pofledreuocatus dj:otinne, cut iureiurdndo, crdaU fyitffrdphd promittere,cogitur : fe nec^ Romi nelt;^ di fuum epifcopdtum ejje redituru , fed uiâuru in Idicdli ftdtu,ue]libus prophanis indutu-Iodnne.iX.duté mot^ tuo-Mdrtinus.i.rormofum Rorni dccerf tjcr à iurd^ motto quod Iodnni.1X.prlt;eflitit,dbfoluit,cr inprifiif nom dignitdtem,defaiumq; epifcopdtum reflituit.
CHRISTIANI SACERDOTES. Reges ZS' Prophetie funt.
IPfiquoqxuelutiui'ui lapides ædi/î» cemini, domus fpfritualis,iäcerdo/ tium fanrtum,ad offerendum fpiritu/ ales hoftia« dco uiuenti. Vosautcffl genus eledlum,regale iacerdotium, gensfandla. i.Pet.z
Scribithdnc epifloldm Petrut ddomnes Chrifliä* MOS ijs uerbis : Petrus Apo/iolus lefu, aduenis pm incolentibuf,Pontu,Gdldtidm, Capadociam c'c-
Qui dilexit nos, Sc lauit nos à pec' tis noftris per ianguinê ip fins, amp;; fccit nos reges ÃC Ãcerdof.amp;Tc, Apoc.i.ôf Æâ¢ Feciftinosdeo noftro reges Ã^fa* cerdoteSjÃô regnabimus fuper terra.
Etuos mihi eritis in regnumfa» dotale
ET PROPHET AE ET REGES io$ dotak,amp; gensfancla. Exod.«?,
Chryfoftan Epift.ad Corinth.x.
cdp.i.Homilw. Ã.
Quid eÃ.qut uiixit zSquot; pgnrfwit ? Nimimn ddto
, per qwé utrw'à peregtt,per que pmwl propbe t« CT peerdotes lt;;⢠reges Ãcere folitws ejl. Nitmboc bomtnum genus olim ungebutur. Nos «ero non fed tres nunc bubemus dignitlt;ttes.Nlt;tm er regno poti« turifumus,ez peerdotes ejjicimur, dum noÃrd corpo rubojlium ojprimus.Exbibetejnquit, corpora ueJh-4 bopam uiuentemacceptam deo.Adbxc er propbe« U reddimwTjpropterea quod que oculus non uidit,nec «uns «udiuit, bec refer«t« funt nobis : quonquam zT rtliaratione reges e(jicimur,p uoluerimus «bfurdis im per «re cupiditatibus.Et inp« inpne.Sic et tu in baptif morexejpcieris, et peer dos etpropheW-Rexquidem omnibus prouis «flionibus bumi pramp;Pr«tis,etinterJt* flis peccatis. Sacerdos «utem dumfeipfum ojprt deo, dumq; immolât corpus f«um,m«ft«tqifeipfum.N!tm pinquit, mortui perimus itti,Hiuemt?s etiam cum iUo. Prophet« uero du ptur« difcit,et Deo «jfUtus reddi« tHr,«tqjob(ign«tur. Hier on Malach.i.
In bec uerb« dicit ; Genus regale, er peer dotale fumus omnes,qui b«ptisi«ti in CbriÃo, Cbrijli etnfe* nwr nomine. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ambrofiuj
206 CRKISTIANI SACERDOTES
Ainbrofius in Lucam
lib. Z. cap. ö.
D(tuiiiinqKft,cum efuriret, ipfè cum focljs piiHi fgt;ropoÃtiomsfumpftt,quos non licebai manducttn» nià foiesÃicerdotibtis, ut per iüam monÃraretÃgunl Ãicerdotalem ctbum,lt;(d uÃtm trdnÃturum eÃe popK^ lorum. Sitte t^uod omnes Ãlij eccleÃieÃmtÃicerdotef' VmmureniminÃtcerdotium Ãtndum, oÃrrentesttoà tnetipÃjs hoÃidi Ãiritudles. De ^no rationali ÃteriÃ^ (io Paulus ait Romanorum duodecimo.
Ãernhardus.
inÃentent'^s,ab bis patribus non diÃentit. Rtgts funtfinquit erfacerdotes omnes eletÃi, eos oportet oleouniiionisinungi.
Ex Ãuguftino.
Sententi/eexcerptiÃ. ChriÃi nomen à chriÃntite eÃ,id eÃ,ab unâione. Quia ideo omnis ChriflianiU fandificatur^ut inteUigat Ãe non Ãolum ÃacerdotA regime dignitatis eÃe conÃrtem,Ãedetiam contrtl diabolumÃeri luäatorem.
Eufebius Eccles.Hift.Iib.ö.
Capite
Qjwd autem addidiÃi in litervs tuis, ([uod nunlt;liilt;» iuditunhout ali^udndo Jiilum Ãt, prlt;eÃntibtis epp fcopii
ET REGES ET PROPHETAE. 107 fcopisldicidiÃiwtent. Nefcio qiwm ob cdupm tdnt (tpertum wenddciwn lt;«JJèrtre ucIhotk . Cum confite» tudobifc fit, utjicwbi inHenidittur q«i poffint/rdtr«!» injlitwere ecclepitnbCr conJöUripopulHin,dd truäftii» dwm femper iftnftU epifcopvs inuitentwr : pcuti Euel piiuijratrenoÃroNeonedpHdLttritndot, er PtatL» niM 4 Celfo (tpwd Iconium, lt;(S' itpud S^ineditin Theo» dor«s db Attico.Non UHteni dubtuin eà quod lt;tltj plurimi tu dlijs locts,Ji qui pnt, qui poÃint opus dei in uerbo er doftrinn competenter cxplere ; dd boc ips« dfdnólis Hpifcopis inuitentur. EpiÃold Alexundri dd Demetrium Alexdndrinum erc3tem,ExbiÃoridTrt* pdTtitdjli.i.cdpite.j. Soerdtes. Liquet quod cT Ldici dij^utdre,cr docere etidm pojfunt.Et Soxomemus de qudddm dij^utdtione ptnplicU cuiufddm loici feftis mc tionem jtcitjUt fuprdrecenfuimus,
Beda in fecunda cpiftola Petria.
Quxjt.7-cdn.Secuti funt.
Bedddicitinboc Cdnone, quod dofti db indofliî, clerici dldicU qudndoq; merité reprebenddntur. Et infri dpertè dicit circd Ãnem. Quid ergo non omnes epifcopi funt epifcopi, prejbiteri i Ddniele puero in« dicdntur,crfdlinjiitudtum dporcU conculcdtUr. Et dielt pdx Hobt«,plerunq; noncolumbd, fedcoruus re« ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putdtuT
*o3 CHRISTIANI SACERDOTES pHt4«r. Pdtet quod Jèmper pro officio uel dutorüii^ perfon£ ctb accufdtioneejlceffdndum,imcgt; contrdpii'* cos e/i dgcndum,crc-
Damafus Papa z.Qnæft r»
Cdn.Teftesfunt in fdcrd.item Pdidus.
Pdidus Petrum reprehendit cpù princeps Apoflol^ rum erdt,unde ddtur inteUigi,ijuod fubditi pojjùntrf* prehendere pr^ldtos fuos,à reprehenfibiles fùerint-Item in fine dicit: Cum Petrus intrdffèt dd Corneliunh ccnque/iifrdtres funt c^ui erdnt in lud£d, e:;- reprebffi ierunt eum, quod dd gentilem diuertifièt. Ecce pr£ldti iure pojfunt repreh'endi i fubditis.Jtem fe^i*^'^ Cdnon.Petrus poteddtem,(yc.no ex potefidte offici!gt; Ãtdex dutoritdte diuin£uirtutisfubditK fuis refigt;on^^ IIoB CawzjjPattlwî Dedcliu£ ciuitdtisepi/copus accU* fdturà fubditiSjde Idpfu cdrnii conuincitur,deponitiif, alius loco eius fitbftituitur.ltem, Ldico producenti pturdmplus credendumeffi,(iudmtoti Conciliofi^ tur Panormitimus in cdp.Significafli de Eleâione. W fummd,fumus itd^ finguli cjuié^ueri ftcerdotes nus mortificdntesmembrdnoflrdqu£ funt fuper tif* rdm,(y fitcnficium Ãgt;irituscontribuldti,cordtsconttlt; ti dltifiimo offirimus,und uidelicet figt;iritus uniiione dt bbuthcr Chrifio ïefu per mortem eius, in quam bapti^
ET REGES ET P R OP HET AE »39 nbsp;quot;
tlt;ttifunui iiUMtordti.Scriptitüi ejl e)um,cr erwit oin* nés tbeodkiicli. At pcerdotes, quos ordiuutos dicimiw exEcclepieiiijdituto,utplt;txCbriÃilt;tnit tcx ordo cer= tus con|bret,uerbu!n dei publiée udminijlrure bubeut, quoddum Jà ciuut dij^enpttores tiutuin ugunt uerbi, non Imperutores. luxtuid Apojdoli ; Sic nos exiSimet boino ut nwrajhpos Cbrifti, zx dij^enfutores »n7jlerio= rum dei. Cui fententix addeOpriunufcribentc c5Jrd= tri fuo Cornelio,boc eftjfummo Pontijici, Sdcerà otcs, inquit.id ejd,dii]jenpttores,populi fujjrujio eliguntur.
Aagudiinus libr o de iiita.
CbrijlidndjCdp.p.
Ex quo tempore credentes tUi,cr bdptifmdtts iHiiH pnîlijicdticne purgiti, non ali qui jicut fub lege prius juerdntjfed omnes in propbetis cr ptcerdotibus ungun tur,etregibMS. Cuius unélionvs qu-iles ejfe debemus ud» moncmurexemplo,utinquibustdin pinfld eÃunflio, fitnonminusconuerpttiu.F^xfdcrumento enimunélio JÃsbuius O' Cbrifli,o' Cbrijliunorun ojnnium,id ejl, in Cbrifto credentium uocubulum defcendit et nomen. Qijod nomen ilXe frujlrufortitur, qui Cbrijluinmini^ «eimiwtur.
Origines fnper Le Jtt.Homi/ Iid9.cdp.i6,
Omnes
F
210 CHRISTIANI SAÅRDoTEâS.
Omnesemmquicun^ueu/tgtiento charifmatii libutifuntfocerdotes efjvâi fuut,peut zsquot; Petnult;i^ omnemdiciteccleÃam: Vos autemgenw eîelt;Sum,f(^ gale facerdotiuithgens fanôld.Efits ergo genus facétie tale,zr ideô accedetis ad fanila. Sed zr unuf^uifjli^ habet in à holocauÃum fuum, zy holocaufli fiiiipà fuccendit altare,ut femper ardeat.Egof renunciano^ tnnibus ejua: lgoÃideo,zy tollam crueem meant, amp;nbsp;^uar CbriÃumJjoloeauÃumoI'tuli ad altaredei:^»^ à membra inea ab omni concupifeentia carms mofV'â ficauero,fi mundus mihi crucifixus Ãt,z^ ego mutidO' BolocauÃum obtuli ad altare dei ,z!ripà meif beSi^ facerdos efficior.Et fuper ludicum Homilia ö.
Chryfoü.in opereimperfedoin
JAatth.eap, 'r.Attendite uobis aÃlÃs Prophetts.
. Scriptum eil : Omnis lex er Propheta td lo* annem. f^onquialùturinoiierantpoji loanneni:liâ^ runt enim Agabus er Silas,er multi. Sed quia pro{^^ tia de chriÃo non eratÃtura poÃeum: ergopropbt^ tia quidem ceÃ'auit.Prophet£ ante er Ãieruntamp;ÃfCâ fed no qui propbet.irent de ChriHo qute ab antiqutfÃ^ rMtprophetata,id eÃ,doilores eccleÃarum: fedamp;lt;â^ mnes ChrtÃiani propbetlt;e diiuntur,quiin regntaihamp;'
£.T; REGES HT PROPHET AE.
fdceïdotii{in,0' in prophétie Mnguntwr.Nec enim qui« potejl propbettcos interpreWri fenfiM^nip b^be.« Ãgt;in 'tuinpropbetite.
« Bedainepift.Pctriprimam,cap.2..
Sdcerdotiwmfdnflwm.
uos bort4tMr,«t pcerdoti«m pna» ipfi exijlentes, fuperieJtjiccmMr Jwper jùnddiMent«m CbriÃi. Oinneinergo ecclepdjnptcerdotiumptnflum Ãppettitt^wodfoLidomiw Adrcfi in lege nomen cr of/ pciumbitbMit.QuiitnimirMm omnes ptrnmifdcerdotiis »ncbrlt;tfun!U5,cunili oleoktiti^e pgndmur,et «ninerps congruit, qModf»bdif. ojprrc JpiritUiiles bojh lt;tcce ptäbiles deo per lejum CbriJ'tt«,crc-Et pcerdotio fan^ do pdrticip4re,cr boni (tliqwtd «tcceptdbile deo gere» re,non nip per ipfum udemiM. Sicwt enim p4lmite$ no popunt prre p»d«m,crc.lo4n.i j.
idem in ApocalypfimUb.i»
Cdpite I.
EtpcitnosregjiumjCTpicerdotes deo er plt;itri {mo . Quicirex regum CT fdcerdos caleÃK fe oflfèren» do pro nobis nos fuo corporilt;td«n4«if. nemo fdndo= â ru eP,qui Jpirit u-diter ptcerdoti'S ojpcio cdredt cu pt membrum dEtcrniptco-dotis.ldcm in eodem libro cdpi= teio.Std eïMnt pndi dei ez ebripi. Alw editiobdbef. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à » Sctcerdotes
il* CHRISTIANI SACERDOTES
Sdcerdotes dei cz Chrifti, iH'ten de faits epifeo* pis cr preÃ^yteris didum cR, qui praprté uocantur if eccleÃaficerdotesyfed Ãcutomnes Cirrijii dicimurpff pter myÃicuin chriÃna^Ãc omîtes Ãicei-dotes, quoni'iif me.nbruÃimus unius facerdotis, de quibus apoflolff Petrus: Plebs,inquit,Ãoiä:a,regdle Ãtcerdotiunt,a'C'
Hifcronymjs in Maladnam
Capite i.
Corripit fermo diuinus epifiopos atq; preÃyteriX diuconos ne^ligentes^Ãue quotuam genus fdcerio* tdle cx regdle fumus, omnes qui bdptizäti in chriilo, ChriÃi cenfemur nomine: cur deÃneiant nomen deilEl interrogdntibusjn quo dejpexerunt nomen eius Æ ciiitgt; fdsmonjh-dt oÃimf^: OjÃrtts,inquit,fuperlt;tltiir( meuin,e::rc.
Cyrillus in loannem cap.9,
lib.is.cdp.io.
Et t« doces nos f Solet enim mdiorum confuetu^ do d minoribus dliquid difcere dedigndri : quoimmtâ rumexldtente morbo fuperbid: proficifcitur,qtiofr bi dnimus Ãlfdm feientie opinionem dfcriLit, entâ befeit db eis y qui inÃriore grdduuitiC aut dignitdtt fu'it confiituti ,quippidm percipcre,ne ignordÃitadci tur idipÃtm,dut minor illo in doilrind dppdredt,d t/uo difeit,
£T REGES ET PROPHETAE.
lifcitjcü cup it omnib .Jupercmiiicre. Sed à animus no/ Ãer uerdejpt bumilitdte mumti«,non erwbefcereUettS i puerulo quicqwdni quod ignordret, dddifce»
A quocunq; percipi potest ttcritdî, dinplcâendd eft
O' cdpefcenddïCTC'
Eufebius inbift.T ripartita
Lib-î.cdp.î.Socr dies.
Cum plurimi diÃiututionis deleftdtione trüberen» tur^uiius quiddm ex conjèjjôribiw Idicis jimplicem bd» bens fenfum didleflicis ofcuidbdt,dicens: Alidite igjtwr Cbriftus O' dpojtoli non nobii drtem didlefticdm trd/ dideruntjUdndjnqiucrborum jâUdcidin,fed pur dm fei» entidm fide o' boms operibus obprudnddm. Hiec di» centeiuuenejO*dnimofene,prlt;efentes,quidem mirdti Juntjdiftumq; probduerut. üidleftici ueró fdtisjiftioz nefufceptd ccÃdrunt^rdtionem uidelicct Ãmplicemue» ritdtis dudientesAdaninlibro e.cdpite i6.Ecclefwft.
HiftoridjOquot; litrofeptimo,cdpiie.6.
Chr^foftomus in GenefimHo-
milidx8,cdp.9.
Vidiftiquomodo qudcunq; cdldmitdte bumdiidm ndturdmpTi£Ueniente,cor.ueniens exfcripturvs dntido tumdccipere licedt^cz omnis uitd lluiusrepeKdtur ctt» rdjne^jdb uUo quoddcciditjgrducmur tVroptered oV
2 Ã fecro
««4
DE CONIVGIO
Jècro, ut fubinde hue uenidt'n, diuin£ fcripturti leilionem diligenter dufeultetii,non folum cum hue ud tiitis,/èdQr domi diuinu Bütlid in mdnm fumitCjC^uli litdtem in eis poptd mdgno ftudio fufeipile. Inde ciiâquot; multum lucri ndfcitur.
Vide fuprd cj- Titulum, Ldicorum eà docere lit^ rde Item^chryÃÃ.lodniKm cdp.i. Uomil, z. lUuduos admonendos hortdndoslt;i; cenÃeo perneceÃdriugt;itgt;«^ ^iio nunc eflii dnimo perfeuerctis, nec^^ in hoc tdiituiU confeÃu,fed donti quoiji uir cum uxore,pdter cunifr lio inuicé de his frequenter loqudntur, ultro citroji füdtn er firdnt er inquirdnt frntentidm, uelintquepf» bdtiÃimdm hdne er pulcherrinidm inducereconfuetifâ dinem,erc-Idem Hoinil. 78.ex cdp.Mdtth.îf.EtH»^ tnil-j.cx cdp. Mdtth.i.dicit ; quodfrripturdfdcri^ ad folos Ntondchos pertinedt.
DE CONIVGIO SA= cerdotdli.
Epifcopis 06 fäcerdotibus permiÃÃe uxores.
An non habemus poteftatenij fo' rorem muliercm circumduccH' dl, quemadmodum SC cacten' apoftoli amp;nbsp;fratres donn'm,amp;: Cephas C i.corin.?
Melius
sacerdotvm. njr
Melius aft nuberc quam uri, et pro ptcr fornicationê unufquifcp uxorem fuahabeat.Vbi neminem excipit.Dc uirginibus praeceptum non babeo.
Vxoris fuæ meminit Paulus Pht4.
Sanè rogo te,ólt; compar germana^ad» luuaeosquiinEuangelio de eer taf St mecum. Fbthp.4.
Opörtet igitur epifcopum irrepre® henfibilem effe,unius uxoris uirum, ld ejd,ne plurcs bafceat quem^dinod«»: permi/fum ïTdtludiCisexkge. i.Timotb.ï
V t conftituas oppidatim presbyte roSjficut èC ordinârara.Si quis eft inculpatus, unius uxoris uir, liberos habens fideles. Titw» ». nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Ecce Mxoreni liberos dwdts.
Honorabile eft inter omnesconiu gium, ÃC cubile impollutütScortato-res enim ói adulter os iudicabit Deus.
Spiritus auté certo loquitur, quod in pofterioribusjtéporibus defciiccnt quidam à fide, attendentes fpiritibus impoftoribus,acdoórinis daemonio
V 4 rum
aià DE CONIVGIO.
rum, prohibcntium contrahcre ma trimonium, i.Tjwo.4-
Hæcenimeftuoluntasdomini dd fanclifîcatio ueftra , ut abftincatis a fcortationc,fîlt;r fciat unuRjuiTÅ ucftrS fuum uas pofl'idcre cum fancbÃcatP one honore,non cum concupifon tiajamp;fc, z.TheJP4.
Cum ueniirerlefusin domum Pc' trijUidit focriim l'ilius inkcîo dccum bentf m, ÃC febricitârcm,tctigifcpâma' num l'IIius, ÃCreliquitillam féhrts,SC furtcxit ac mim'ftrauit ilh's. Mdtth.s.
Si ad iftam modum habet caufà ho minis cum uxore, non expcditcofra here matrimonium. Qui dixit illisî Non omnes capaccs funt huius dicU fed hi,quibus datum eft. Mätth.19.
Ortgenesin Matth.Homilia.»^
Reprehendit huiufmodi pr^ceptores, qidncnfo Ium (]U£ dicunt non fiiciunt,fed dtam crudeliter Ã* ne inifericordidj er non fecundum leftimationem uiriu uinufcuiufj;dudientii,fedmdiora uirtute ipforumin» iungunt : utpote (^ui prohibent ntibere, c^bco epwi expedit
s ACERDOTVM.
»»7
f]tpeà it,dl linmoderÃt-im imiaunditim competlunt.
Qui docent ettdin dbjlincre à cit i6 çyc.
Eufebius Ecck.Hilt.Ub.^-.
Cdpite î^.
Clemens ptnè fcrikens ddnerfiw eos jCjui nwptid« J^ernunt, inter CiCterd etidm blt;£c dicit'. An er Afo« Jtolos improbdnt ! Petri« etùm lt;tc Pbilippi«, er mxo» TesbdbueruntjerjîlidsetidniMiris nnptum dedei-wit.. SedutPdulumnontaedet dpoftolum in qwdddmEpi« ftamp;ld fwd inentionem,Melfdlutdtionc)n jà coâe compdr« j fHie,qwdmJeideonegatcircuindMccregt;ut dd prxdicd»^ tionemEudng,clii cxpeditior Ãdt.
ClemetBquoqjillefcribit ; dinntjinquiUbedtumPe Irtim cum nidij^et uxorem fudin daci dd pdj?ionc,gdâ wfum ejjè eleftion« g,rdtid, de reg,rej)ivn« dd proprià domum,cr excldmdjje cd edmcmn ducerctur dc pro« prie nomine compeUdntem, dixiÃc ; O coniunx,)ne= mento domini.Tdlid coniu2,idfdndorKerdnt,tdmpeif JcfldJuit d^ftdtio bedtoruni.
Innocenüus Diftin.x6.Ca.
Dcinde.lnfine.
Mïbi crédité,non modicum errdtttr,quid quiequid bene gejlum jiierit fecundum prxceptd lcg,dlid cw» jloditHm,nonpotcJlJjicientitus dcpcrire ; nuptidruin
P $ «rjo
ttS DE CONIVGIO.
trgo copulä^(jtiid Deimdnddto p(rficitur,nonp6teà did {gt;cccdtum,ç^ ijuod peccdtum non cfi, inter peed td credi cf folui non debet.
Auguftan lib debono contugaliad iulidnum. DiÃin. z7.Cdn. Qniddm.
Quiddm nubentef poà uotum dÃ^erunt ddultere! eÃe : Ego dutem dico uobi/i, c^iiod ÿ'duiter peccdntt quitdies diuidunt.
Ex cdnonibus Apo.cdp.ó. Epifeopus dutproÃf^ ter uxorem propridm nequdqudm Ãib obtentu religio^ nis dbijddt :^Ãuero reieeerit, excomnutnicetUf à perfeuâ¬rduerit,dei/cidtur.
Eufèbius Eeckf hiftona.Iib.n
Cdpite.2^t
l^icoldus unus ex tllis,qui cum Stephana in Apoftlt;gt; los conÃitutiÃunti'Didconi uxoremà ut Clemens Ale^ andrintts lib.3.Stromatum)pulcherrimdm hdbuiÃeÃ^ bit. Cuius etidm liberi,f(xmind: quidem uf^ dd ultii»^ Ãnedutem cdÃd uirginitdte dururunt : filius duté ifà fdnilitdtein incorrupti corporis cuÃodiuit.
Concilium Gangrenie Dlft-jCan»
Si quis nuptids.
Si quit nuptias,ill deeufdtionem duxerit, amp;nbsp;yem fidelem de religiofdm cum uiro fuo dormieiA(lt;â^ dbomindndtii*
SflCERDOTVM.
*»9
rtboininditJdin crediderit, d«t etidin dccuptiidrfi« tdfia quüm non poÃc coningdtos in rcgnutn dei ingredi : d» ndtbcniitfit.Conciliuinboc grdiigrenfe inPufbUgoia nilt;t celebrdtwm. AnnoCCCXXXllï.
Chryfoftomus
In oïdtiore belt;ttt Pbilogonijjtjui {uit putronut cdtt« prum jà fli« poftcd cpifcopiK, tworem cz jilidin ba® buit.Identjde uerbtó Epi« ; Vidi dominum cz'c-Hom« Ãd.4..dicitinca CbryfoÃ.Pbilippum c^uätMor blt;tbH= ijfe ÃliA! â cs- Petrum bujim ecckfidCjCZ «unutore Cbri {ti coniugem enutriuijpejteÃutur.
Ex Sexto Synodo
Qu« etpud Conjbuntinopolim coiiucnit,cttMtum cjl «euoMerentur cÅlib(tt»s,cr ut à communione Ãdelium
urcerentur^uidbuxoribu^fefepdrurent propter ec/ clepdÃicos ordines ; cuius Sgt;nodi mentio jà ôld eÃ;, Di« Ãinft.si.Cdn.QuonidminRomdiio ordine czc.Etin Ãne dit ; Si quU igitur præfumpferit contrd dpoÃoU* cos cdiiones dUejuos pr«jbâjterorum er didconorum priudre d contrdftu,cz d. communione legdU uxori« JiuCjdepondtur.
ExTripavtitahiftoria\vb.txap,i^» riÃ.M.Cdn.Niccnd.
Kicend Sgt;nodus uolens corriger« bominum uitdm in
MO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO
in cccleftjs coinmordfitium, pofuit leges ^uds uocamus : in Quorum traâatuuidebaturaliquibusin^ troducere kgem, ut epifcopi,preflgt;yteri, didcottiifi^ diticoni cum coniugibus quds ante confecrationeni yer^nt non dormirent Surgens autem Papbnutius (H'' ^ffbrcontradixit. Honoralibes conjè/jus nuptids cdjlitatem dicens eÃe cum propriaconiuge concubit»-SudÃtitai^ue Concilio,talem ponere legem, grduefl}quot;^' aÃerens cdufdm, quic aut ipÃs, auteorum cortiugd^ tibus occdfioÃrnicdtionis exifleret. Et hoc quidetn phnutius licet nuptidrum eÃet inexpertus,expofuit fiodusq; Idudduit fententidm eins, ç}quot; nihil ex hdc te fdnciuit,fed hoc in uniufcuiusij; uoluntdte, no nectf^ ÃtdtepermiÃt. AudiÃis uospontifices Romdni,']â'^ KicenaÃynodus Ãacerdotibus permi/erit, curuos co»^ trarium {tdtuitii mdnddtisq;,dn neÃcitis quatuor pdliord Concilid,uidelicet Nicenu,Confldntinopolitd^ num, PpheÃnum,?:^ CdlcedonenÃe, iÃe tduquant tuor Euangelid Ãerudnda : ut Di/i. ij. Can. SicutÃn^â E.Udngelij,z^c.Et Cdn. Cdnones, habetur- ttem cuw iigt; geÃis Conciliorum diÃ:ors fententid inuenitur,illiigt;gt; Concilij debet teneri fententid,cuius antiquicr, cypoquot; tiorextdt dutoritds,hiec Difi. 50, Cd. Dominofditdo In jine.Ergo dntiquioribus Concilijs obedite, niÃ
rt
SACKRDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xit
reuelitis. Concilium dutem x. Carthdginenlè, Anno
CC C CXX.bubitum probibuituxorcs.
Qui igitur confcientid, imó udjliétu CT mifcru tot pij fiicerclotes ob jkcricoinugijcontruatonein itqui« fubmerfifunt db infdnis iÃis tyrunnU {potuijfcntjtrre fcortdtorcSjjôrnicdïioSîdclulteridperpeh'dnteSjnedicd nwJculormnconcubitores.NÃnnedeplorctnduinbomi» num jenus ? pium er jtdelem,uirum,morti dedere lt;|ui» Cbrifxi injlitutionon|«(|ui o' * pf^cutis ijuibus poUu» tus ceÃdre, uult ï
Ambr ofius üift. iö.Can»
Qtiijine
Qttifinecrimineunius uxorl^ ejluir,tcnetur udle« i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gem fdcerdotij fufcipiendi -, ^ui dutem iteruuerit con*
\ iujium,culpdm quidcm nonbdbetcoinquinuti.fedpr« \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rogdtiud exuitur fucer dotw .Ergo non mer gendus necj;
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;comburendus ^ui uxorem ducit legitimum gt;nbsp;fed potiuï
'⢠t dmdndus o diligendus.
â â V Diftin(fl.x8,Can.Si qvtis.Canon
' I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ApoÃolorum.
' 1 Si t^uis docuerit fucerdotemfub obtentu religionis
' \ nbsp;nbsp;nbsp;proprittmuxoremcontemnere,dn(ttbemdÃt.ltem,EX
â \ nbsp;nbsp;nbsp;toncilio Gdngrenp.Si quis difcernit prcjbgt;terum con»
â \ wgdtum tanqwÃîn occdfone nuptiurum, ^uod ojjtrre I \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non
,,DECONIVGIO non debedt : CT db eiui obldtione iam db/ïinet,dntttblt; ntdÃt.
Hierin cpiftola ad Ephefios
Difi.^7.Cdn.Legdnt.
Legdnt epi/copi atcj^ priâ¬jbyteri,qui filios fuos^t'' culdribmmJiuntliteriijCrÃiciunt illos ConiadiM kgtTe,cr turpid fcriptd cdntdre de ecclc/idilicisfn»^ ptibuseruditos.Ex his uerbis D. Hieroii. cldrutn Epifcopos hdbuilfe liberos.
ExConcilio Agathenfi.u.Qnæft,î-
Cdn.Epifeopus,
Epi/èopuf ^ui filios hdbet de bonis q«lt;e reli^iiiigt; ab hiCredibus ciiis indemnitdtibus eeclefite confiddtuf-Itein.sj.Quefl.i.Cdn.Placuit.Ex Concilio Toletdnif Primo fic le^tnr : Pldciiit ut fi quorumeuncii clertco^ rum uxores pcccauerint ^ne fbrteUcentidinpecctcn^ plus h4bcdnt,dccipiunt mdriti edrum hdiic pcteftdte prater necemcufiodiendi ligdndi tndcmo fuädl ieiunid falutifird orc.Eie adultérin loquitur hac Dp Hindio.Ite fiierunt in concilia Anticyrdno,Anno CCC 11 n. Anüâcgt;)'à celebrdtum, Didconis inicidtis etiM fdcris uxores permiffis.
Ecclef Hifl. libro.j.amp;f Æâ¦ Cdp.z4.
Dico dutem de Philippa, induit, »^ui fidt unus ec dpofioâii}
SACERDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«j
4pojlolv5,^wi dormiuit apudHierdpoliin. Sed nbsp;nbsp;nbsp;d««
«IK jilise iitibi wir gtncs confâ¬nuere,c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;««« jîliit J^i
ïiwpinflo repktd,'prrmänfu ctpud EpbeJïwj. Ambrofius.^x.Quoeft.i.Ca. intcgrkiW- ' Integrity« corporU expetendtt i nobU eà , quam cgopro confiliofKitdeo, non pro tmperto prlt;£cipio. SoU enitn «irginit(«,lt;lu« fwixderi potejl, imper dri non potejl. Grittidniw in gloj^d. MngU libère wolwntfttà qiwmcodäionU.
Biftinft. xs. Can.De Sir acufane urbis.
PeUgii« Syrdcufw ordmftbnt epifcopKiw, iUe uxo» rem «tte^liberosbÃebdt.îtemJn Ancbiritdnd Ãinodo: Dilt;tconilt;|Miinordinlt;itionef«ddicunt fe welle Ixibere wxores,fi pojted ad nuptias wenermt non probibentur 4 minifTcrio .Pdtet qwod nee Didconi, nec fubdidconi fwnt probtfcendi d coniugto legitimo.
Ecdefiaft.HilloriaJib.io. Cdp.$.
Spiridion C^iprii« epifcopu?, wir wnws ex or dine gt;nbsp;propbetdruin, qwdntwm etidm nos eorwm qui eum «ide ' rwnt ndrrdtione comperimusjCJ-c . Jilidm bdbuit Ire« nem nomine,quiC ei cum bene minijtrdj?et,wirgo de|wn ' fldejljczc.
Dis-v-Can. Aliter.
Aliter fe Orientrtliwmtrrtditiobdbet ecclefidrum n«tj
»24- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO.
tidmei'.rMnf!iccrhtes,didcom er fubdiaconi trimomo copuldntur.EJi dutem Ecckfid quxlibet cit^ tmipdntcr compdrdndd,ereflund ecclefid,/inefgt;gt; 6r£coru!thÃueLdtinorumdttefldnte Canone.Uÿ^ mM,Pdra. Nu!« er Alexdndri£, nec dlterd tiotnOf urids,er-9s-Vide fuprd in Titulo.
Gi'egorius Petro fubdiacono Sicilia
Dii.)i-Cd.Ante trien.
Ante triennium omnium eccleÃdrumÃtbdidcoiti^ ciliie prohibiti Ãterdnt,ut more KomdUtt eceleÃ/Ãi^ uxoribuf nulldtenus nuÃcedntur,(iuod mihi durum incompetens uidetur,ut qui uÃu continentiam noniuuf^ nit,neq; cdflitdtemprom fit, compeüatur dÃuduxet^ Ãpdrdri,dtq; per hoc quod abÃt in deterius cddät.!«^ de uidetur mihi,ut lt;i prieÃenti die epiÃcopis omnibus cdtur,ut nuüum Ãcere Ãubdidconum praÃumant ,amp;(â¢
üufebtus Ecclefialt.hilton'a lib-l*
Cdp.ZJ,
DionyÃtM Corinthiorum epiÃopm ÃripÃt epifio tdmad GnoÃos in qudcommonete^ deprecdtur epiâ Ãcopum eorum Pynitum,ne ^duid onerd diÃcipulorum ceruicibui Ãuperpondt, neue Ãdtribui neceÃitdtem compulÃie cd/titdtif indicet,in quo no/iuüorum periÃb^ teturinfirmitdi,Adqu£reÃcnbens Einytus Dionylquot;^gt; Ãe/itenWquot;^
SACERDOTVM.
JentenridmqHideromeliorb cöpUj ampleHitur, Ãmwlq; obfecrat ewmpoà tjidqwx prius fcrtppTlt;itjrob«]lioris icon er Mâlidiorvs cibi de cteiero fcrtptii trdnpnittcre, qwibus dd melioretn proftflum ecclepx ÆÂ«Â« popwlus «leretMT,crcgt;
TripartitahiRorialib 9,cap î3
Orientales fdcerdotes Uberi uel ad coclibdtwm ,«el «d inatriinonimn. Plurimi etiam epijcopdtus tempore «X légitima uxore Ãlios babuerwnt.
Ecckliaft,H.ift.Ub.9.
cap.j9.
Gregorius Noxianxenus apud Naxionxon loco patrisinepifcopatuitt fuhrogatws eil. Hem Triparti; tabi{lor.lib.6.cap.i4.inillo tempores inquit, jerunt . «itomjînijjè martgt;rio E upfgt;cbiilt;in Cxfarienfem,Cap* podoci« dudanuperHxore, cum adbuc qwaji Ãjonfus tjfe uideretur.
V rbanus Papa Dift. 56»
Can .C»io.
Cenomonenfem eleftwnt,pro eo quod jilius facerdo« tu dicitur p cxteroe uirtutes in eum conueniunt -, non reijcimus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; Cum ergo ex facerdotibus nati in
fummos Pontipees inpa legantur ejpepromoti ; non junt iuteUigendi de prnicatione, fed de legitimU con» q tugijs
DE CONIVGIO iugijsnati, [dcerdotibttf änte prohihitioneiK uti^ hcita erdnt,cr in Orientai eccleÃa uÃ^ hotUe etslicfi reprobantur,
Ambrofiiis.j2.Quacft.4» â
Can.Nento.
Inter Cieterntuerbiidicit : ldeo^;coniugifdiidtci j tót itu, neinbqueum inddM, cum ntuliere mHen^ â delinquM.Et inÃne ; CognoÃcimm uelut pne/idemcif flodemq; effè deum coniugij, qui non patitur alietim'i t thorumpoUui.ltem D. Hieronymus adEugmiuitt nbsp;nbsp;â
fcopHm,DiÃ.^j.Can.Legimits.inmedioDiil.EtcÃp f tues epiÃcopos, hoc eÃ, preÃyteros,per ciuitates,fio^ tihimandaui: à quiseà Ãne crimine umus uxoristiifâ^ j filios habens fideles ,non in accufatione luxHrite,lt;liâi'^ * fubditos: EtenimepifcopuntÃnecrimineeÃe,quitÃ^ â dijfienÃatorem, oportet.
Item.BoniÃcius Papa eius nominis oi!lauuf,oiifiâ'^ bbertatemreligiofispermitttt,etiamfihabeantie(fi^ j Extra de Cle.Can.lib.6 cap.r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
Di'ft. .27. Ca. Diaconus. Para«
H4c autoritate.
In hac diRinüione expreÃe oÃenditur,quod fir epiÃoporum matrimonium Ãacerdotis Joluent^quod» le peccet-Tanta uK^inquit, eà in facramento cotti«^ quoi
SACERDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xi?
quoi nee ex utoUione «oti potejl dijfolwi ipfitm coiiiw
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yitm.ltetn,Concilium Gungrenfe.DiÃ.jo.Cun-Si (Juis
t nbsp;nbsp;nbsp;«iTOTH.NosuMtemctiumuirginitutemcMmbunMlitutc '
ddmirumur,©' contincntiuin cum cuftitut«, religio non deo ucceptiÃimum eÃe dicimuîjCrC'luuJumui er ' nuptiurutn uinculum gt;nbsp;^uodfecundum cuftitutem per«
I dur(U,bonorumiM.
Auguftinus xy.Qaacft-e-Can.
Nuptixrum.
⦠Kuptixrum bonum femper quidem bonum eil, y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Juod bonum eà femper in populo dei jùit,fed ulitfuxn«
Ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do legU obfe(|uium, nunc ejl inÃrmitutls remedù
I um.Sedlt;iuonixmÃc(titdomini«; Nonomnescdpt/ () unt uerbum hoc,qui potell cupere cupiut; quae fe i non continet, nubut; qux non capit, deliberet ; qux i lt;greÃucÃ,perfeueretgt;erc. Etfubdit; Proindequi dicunt tulium nupti« non eÃe nuptiue , fed potius # (tdulterix, non mibi uidentur futis ucute m diligenter !⢠conÃderure quid dicuntjcrc . Tit uutem perbxne mi« nut conÃderutum opinionem,qux putxnt Upfurum à ftnfto propoÃto foeminurum p nupferint,non eÃe coti ingiet, non puruum mulum, ut à mxritis fepururentur # »xores,qttxp udulterx fintmon uxores, ere. Confute \l ipfumCdiwnem.
ill» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*1 * GregoTë
5^
»28 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO
Gregoriuszy.Qijacflâ.i CaO' Sunt qui.
Sunt qui dicunt religionii gratia coniugia dd''' dijjùlui. Verum fetendum eft, fl hoc lex huma/iit rtââ' ceÃitjex tarnen diuinaprohibuit-Per fe enimueritilt;^ cit ; Quos deus coniunxithomo nonfepararet: tiamait: nonlicetdimittereuxoremexcepta caufil^ nicdtionis.Quisergo huius latori legis cotradicat,0â Lege ipfum Canoné.ltem Canon. Agathofalatrix-^^ uxorem redire cogatur,qui Ãne eius confenfu tdiiquot;â' fam ueftem fufcepit.Jtem Canon.St tu abÃines.
Cyprianus epift.n.h'b.i.
Legimus literas tuas frater chariÃimefquasperP^^^ niumfratrem noShrum miÃ^lffofiulans deÃder^ ut tibi refer iberemu5,quid nobis de ijs uirginibus tur,quie cum femelÃatum fuum continenter C!rÃgt;^ ter tenere decreuerint,deted£Ãnt po^ea in eodeml^j ito,panter manÃÃe cum mafcults,ex quibus conum efri dicis.'E.t fubdit: duam graues inultorufâ' nos hinc fieri uidemus,e^ per huiufmodi iHicitas cr riculofas coniuniliones corrumpi plurimas uirÿna^'* fummo animi noRri dolore, cbfricimus- Qwi fide Chrifio dedicauerunt,pudicè cr ca{le fine ttHafr bula perfeuerent, ita fortes cr fittbiles pnernium nd?
SACBRDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119
, RÃtiltis expeflent. Si dutcm perpwerdre «olwit «tl non Vó()Hnt,meli«5 eft «t n»bdnt,lt;}u4tti «t in ignem ddicijs fwis citddnt.Ccrtc nullMm jrdtribus lt;t«t fororibus fclt;trt« ddiHtnjà ciânt.
'jl PONTIPICVM CATALOGVS coniwgdtorum.
dpoftolus uxorembdbMiUcr nttptnm deditjtejlw eft Clemens lib.5.CiX.?o-Eccle.bifto.
Lttcitó e«dngeliftd cleti Romdni pontijùis tepore jttxitconiugdt«s:t^uwttxoraninBitbgt;nidbdbwit. An Bocjifux ætdtUSi.inortuuseft.pUtindbxc.
Sgt;luefteTPonti{èx,n£itioneRomdn»5, Conjldntint
(J tcmporibHS uixit-Prfcepit ut unuftluipj; uno grudu co tentus pt,cr unius folum uxoris uir.
Spiridion in C^ypro cpifcopus,religiotns uerè amdns, wirdculis infignis,epifcopdtu ^ngensgt;domi fux uxo= remcr liberos bdbuit.Tripdxt. biJb.Ub.i.Cdp.io.
jj Pdpbnutius licet nupti.irum juerit inexpertus : td/ menbonordbiles conjeÃu« nuptids, o' cdjlitdtem di« tens eÃe cum proprid coniuge concubitum. Ldtius uU deTripdr .bijl.llb.ij.
Bonijaclus primi« Romdnus,pdtrel«cundopyejbî» tero ndtuSjHonorij temporibus ^it.Pldtiiid. Velix eius ; nominwtertiusjRomdnuSjpdtreYcliciprejb^tero ,dd q J Tbeo/
SJO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CATALOGVS
TheoHoÃunt wj^; peruenù,uixit anno Sttlutii-4-74'
GeldÃui primuf, A fiber, pâtre Valerio epifcoFâ' Tbeodorico imperanteuixitannofalutis 494' , Agapitui primui,/iatione Rcmatitu, ex. patri iiano preÃytero EccleÃa; Sanili loannif amp;nbsp;PauHquot;^ hK,fiib tufiiniatio fedit.Platina.VolaterranUf-biiaf'' carnationK,$j3â
Sylueriut CampditiM,ex patre Homtifda fub JuüinidnOjfedit.Platina.Volaterranui.
loannes eins nominis uigeÃmuf primus,Hatioquot;^^^. tnanus,patre Gregorio Fortuenà epifcopo ttatmur tunt,Joannes Stella, chron.
Deus dedit uel Theodatus,natione RotnatiiHif^ dit, Anno t!23.Platina.Volat.
Theodorus primus, Gra!cus,patre Thecdcri 4â* fcopo,fub Heraclio fedit. Volat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Hadrianus fecundus,natione Romanus,patf^â^ ro epifcopo natus,Ãib Ludouico fecundoinuitV^^^ tus Pontifex, Anno R7J. Joannes duodeeimtH}^'â. ttus,SergifpontiÃcts Ãlius,fub Henrico primo W'J â dit, Anno 924.. nbsp;nbsp;Joannes i4.Romanus,patre^'^'^
fpifoopo fub Ottone primo FontiÃcatum inijt. , loannes i6,Romanus,patre Leone pnÃy^^^â^
PONTIFICVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XU
ptrdnte Otlonetcïtio,Ponttjtx creati« Jùiu ïloruit dr I citer (tnnum plutts 584.
OjiiM primus Stepbdni fMidconi jilius.
Sylwcriw PupUjUdtus dRom-epifcopo Sÿluerio, îf eirciter annum f£iluti5.$4,4.
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Joannes undecimi«,Sergij tertij PontiÃcU Jiliu5,fMfgt;
'i* Conrado primo.lmp.fedit.
Conoii primus eiiK nominis, Tbracia oriundus ex I* prejb^ero creatus eÃ.
Theodorus Papa filius,Tbeodori epifcopi,de dui» V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;täteHierojbbma. Quà m plures ej alij inueniuntur,
'1' quife'afacerdotibusnati ApoÃolic« (, utttocont^fedi prajiteruntjVide Damafum Papa Dis. $6.Can,ofius.
DE COELIBATV SACERDOTVM.
'^^Icolaus tins nominis primus,ptb Ludouico Pon ,1 tiÃcatà inijt.ls de coclibatu Clericorw conjlit« tiones inuulgare ualde Jtuduit,cr lt;|uod defaccrdotum cÅlibatu fucceÃbres eius impudente tgt;raniude obtinuc i* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;runt pofiea,idipfum egit ipfe prior,fed nequic qua. Ex
tat autc de ea cotrouerjia epijlola diui Huldaricbi Aui
** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$jtjtenfis epifc opi,eam integrant adfcr ibere placuit,Mt
Leftores ttideant,lt;|uid ueteres fonftiÃimi uiri de conjH tutionibusPont.coelibatus clericorumfenferunt.
â Ntcolao domino,Ã7 patri,peridgili Sand« Rom*
n«
2}Z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COELIBATV.
ne Eccle/îte prouifori, Jiuldaricui folo nomine fcopuSjdmorein ut Ãlius,ümoran ut feruus.Cuintuâd pater cy' domine décréta fuper cleric or um continentie* nupcr mihi tranfmijfa à difcretione inuenirem olieâ na : timor (^uidem turbauit cum triÃitia, timor ciuidc propter hoc,(]uod dicitur,paÃürt5 fententia,Ãue iuÃit pueimuÃatimendaeÃ.Timebam enim infirmif Ãti* pt/irsC audit rib. cjui uel iuÃe uix obediuntfententifi ut in luÃam conculcantesdibere onerofa, imö import^ btlipaÃrifpreuaricationeprecepto fe obli^arent: TriÃitia uerb,uel compaÃio dum dubitabam,qua ri'* tione membra cauerc poÃent,cdpite fuo tà grauiniirr* ho laborantef Qwd enim ffauius,lt;luid totius EccleÃ^ cbpaÃione digntus, c^uam teÃimme fedis Pont. ad ilK* totius eccleÃte/peäat examen,à fonda difcretione minimum exorbitare ? Non parum ijuippeabhdc de/ uiaÃi,cum clericos,^uos ad continentiam coniupà wo uere debebas,ad hone imperiofa ^uadam uiolenliaco* ÿ uoleboi.NuniJuid enim merito communi omniu entum iudicio,hec eà uiolentia f cum contra Euangdi caminÃitutionem, dc Sandi /piritus didationeni,ad priuota ahquis décréta cogitur exec^uendae Cum er}? plurima ueteri! ac noui TeÃamentifiippetant exempt fonda,ut noÃi difcretione docentia : tUie rogone^^
SACERDoTVM.
uefnpitteïnitittijuel pd«clt;tex çUribui buic pdgin« iiiterferi.Doniinus q^uidoninuetcrilegeSdcerdoti co» iujitl coÃitwit^quoA iüe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;modu interdixijje no legi
twT.Sed ifiEudngelio loquitnr ; Sunt Enuucbijquifc cd Jlrducrunt propter regnum calorum, Sed non omnes boc uertumcdpiunt^Qttipotejl cdpere cdpidt propter ApnÃolus dit; De uirginibus pricceptum do* jnininonbdbeo,CnnJtliuntdutemdo,cptod ctidm iux*. tdprædiftum domimnonomnes boc conjiliumcdpere pojfe conpder« . Sed multos eiufdé conjîUj djjcntdto*. tes beminibus not» deo,pro jilfd j^ecic contincntiie pl* cere uolentes,grduiorduides committere,pdtrumfcili* cetuxoresfubdgitdre,mdjculoru)ndc pecudum dm* plexus non dbborrere.Ne morbibuius dj^crjione dl 44? peÃilfutwtnconudlefcente, nimiutn jldtus Idbeji« cldturEcclejiiC totius, propter fbrnicdtioncin dixit ; unufquipjjfudtnuxorembdbedt. Quod J^ecidliter dl Idicos pertinere mentiuntur bgt;pocritfe ; ejui licet i» quouis fdnftijfimo or dine conjdituti,dlieni5 reuera ux« oribus non dubitant dbuti,E.t lt;|uolÃendocernimus, omnes in fuprdd Ais feuiuntfceleribus; Hi nimiruni nonreAc fcripturdm intellexa'uut, cuius mammillant quid durius prej]ere,fdnguinem pro laAe biberunt.Hd iHud Apöjlolicum; unufquifi^ fuam babeat uxorem, q 5 nuUum
MA be COELIBATV nuHum exdfit utrc,nifi proÃfförcm conti/iettAf}^ euttt ijuide continuanda uirginitatein Domino fixitquot; Quod niUlominwstudmPater uenerande cet Ãrenuitatenhut omtiem lt;}ui tibi mattu^uel orc i*'** ficiens ccntinentilt;e,{gt;oÃed uoluerit apofldtdre, ati lt;*â Kotum exe^uendum ex débita conÃringds,dut db clU^ crdine Canonica autcritdte deponas :crhocut uifi^ ter implere fufficidi,me,omnefq- mei ordinK uiros iutores habebii non pigrof.Verum,ut huiuf uoti n^P, cs,oinntno fcias non ejjè cogendos. Audi ApoflohoU centemad Tiinotheum: Oportet inquam, Epifcofâquot;quot; irreprehenÃbilemeffe, uniui uxorii uirum. ^uisfententidtttadfolam uerteret EccleÃdm,fubiK'ââ xit: Quidutem domui fu£ praejjè nefcit,lt;^uonto^lt;^ Dej EccleÃte diligaitidm adhibebit { Similiter ini}iii^' lyidconi Ãnt umieiuxoris uiri,quifilifs Ãiis bene Ãnt er Ãtbs domibttf ⢠Hdnc autem uxorem à Ãdcefio te benedicenddm elfe, fdnÃi Sylueflri Pdpa JeertN* feio tefufficienter dodumeÃe . Hiser huiuÃetitoà fondis fcriptuTie fententijs reguhc clericorumÃriptof fion immerito concordans^oit : Clericus Ãt pucbeiit) aut certeunius matrimonij uincido Ãexderdtus.Exe^i^ tgt;us uerociter colligft,quod Epi(uipus,er DioconiU frdsenÃbiks ttolMtur.Si in miditribitsmultK^ diuiimt wr:
SACrRDOTVM.
tuy : Si ueró unim fub obtcntu nligionU dtijciunt, «trunq; fcilicct EpifcoJiMin cr Ctdconuw piie gC'iâ duum dijjn-cntia bic cdnonicd ddmtidt Jèntentw. Efi» j fcopw dut ^cjbïiter ttxoron fropridm ncqudqudn» j fub obtentuyeligionis dbijcidt.Si ueró rcicccrit, cxcon» j »nunicetuy.cz |i çerfeuerducrit, dcijcidtur . SdtiftiK
quocji Au?,ujtinu^ fdnilc difcrctionisnon infciiK : nul lum^inq^uit, tdin grdue jicim«, cjuin ddmittendum pt, ut deuitctur çciut.Leynn« p^rdCteycd in fecundoTrU Ãdrtitæbijboyià â¢. Qucd eniin Ãnodus Niccnd bxc ed
â dentueUet fdncire decïetd, ut uidelicctHÃifc« çt, Ttc» * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jboitch, Didconi Ãojl confecrdtionem d pvof rijs uxo-
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïibiw uel otnnino dbÃincYcnt, uel gydduin dcçonercnt.
â Surgent in medio Pdpbnutii« unu? n iUU jndrt^iri^ â biw^ttos MdxiintK Imperdtor oculvs dextris euuljis, finiÃrU furU incijis ddmnduit, contrddixit. Honor d» biles conjèjfus nujjtids, de cdjlitdteincÃe dicetis cons â cubitumcumpropriduxoresÃerfudfit^; Concilio , ne îdletn çonerent legein, gyduent dp'ercns eÃe cdufdnt, â qudmut ipÃs dut eoru coniugibiw occdfio jornicdtio« * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«is exi jleret. Et bf c (ÿiidem P dçbnutiiis,licct, nuptid
â rum expers, cxpofuit,S:jnodt«^; cius Jententidm Idu» â dduit, c nibilexbdc pdrte fdiiciuit.Sedboc in uniuf» * £Uiuflt;i;uoluntdtc,non in necej^itdte dimipt. Sunt uerô dlilt;|iù
1Ãlt;S DE COELIBATV
«jJîfjMÃ, tjui S.Gregortum fuit fc{l£ fumunt ddiutoreM, quorum quidem temeritaté rideo. ignorantiam doleo-iÿiorcint enimlt;]uod periculofumhuius hdrefis decrt^ tum d fanüo Gregorio Ãiäum condigno panitetitii^ fruâu,püümodu dbeodemÃtpurgätum.
die quadam in uiudrium fuü propter pi/ces miÃÃet,amp;â dUatd indeplufqudtn fex miltdinÃntum capita uidt' ret,intima mox duâus pcenitentia,ingemuit : ej i.Ãe decÅlibatu decretum,tantiie ciedii cauÃam conÃà ÃUiCondigno iüud ( ut dixi ) poenite/itite Ãuäu purgââ uit,Ã(oq; décréta prorÃu damnato, ApoÃolicum lud laudauit Cocilium: Melius eil nubere c^uam uri-iens exÃui parte: Melius eil nubere, (juam morüfi cdÃone pr^bere. Hunc firÃtan ret euentum,à iüi legi/Jent,non tarn temerè credo iudicarent, dominid^quot;' falte timentes pr£ceptum:Nolite iudicdre,ut non iudiquot; cemini.Inde Paulus dicit: Tu guis es,qui iudicds alienii /iruu^fuo domino flat aut cadit:fldbit aute,etpotes dominus flatuere itlum. Ceflit ergo Ãanditdstua cog^' re,guos tantum deberes admonere,nepriuato(quoil âtlgt; Ãt)prtecepto,tam ueteri quam nouo contrarius inucnid ris Teflamento Nd)« «t ait Aug. ad Donatü Solum eà quod in tua iuicicia pertimeÃcimus, ne nö pro lenitat'K Chriflian/C conÃderatione,fed pro immanitateflcinpâ rum
SACERDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XJ7
rucenfe.« coercfndu)n,q«ocl te per ippm CbriÃum ne Jici^.obfccr^tnus.Sic enimpeccdta copefcendd pint, «t [uperfint (Juos pÅnitedt. lUwd et Augtiftini uolumns te recordlt;tri,q«od ctif. Ntbil nocendi pdt c«piditdte,o« mnid confwlendt cbdritdte : er nibilpdttmmdniter, ni bilinbwntdnitcr.Uc de eodem.ln tunore Cbrifti, in no» mine Cbrijdi exbortor, quicunc^ non bdbetis tempor d« Udjbdbere non cupidtitjCJiiicimq; non bdbetis, in eis no prdfwmdtis.Dico diitem nöp ijldbdbetis,ddmndmini, fed fi in eis nö prlt;efumdtvs ddmndmini; Si propter tdlid ntd^ittoblsuidedmini ; Si generis bumdni conditions tómunem propter «ceUentem unitdtem obliwifc dinini. Qjiod nimirnm pocttluin difcretionis ex iUo fimte Apo ftoliciebduferitis pTtedicdtionis; Solutus es dbuxo* re,noli qu,«rere uxoremiAUigdtus es uxori, noli que* rerejôlutionemjubicrfubditur. Quibdbentuxores tdnquÃmnonbdbentes ,cr qui utuntur mundo,tdnâ^ I qudmnon utdntur Item dicit de uidudiCui uult nubdt, \tdntumin domino.Nubere dutem in Domino, ejt nibil in contrdbendo connubio quod Dominus probifcedt, dttentdre. Hicremin quoque dit; Nolite conpderein uerbis menddcij,dicentes; Templum Domini,templum â domini ell. CittodHierongt;mu5 exponens. PoteÃin* quit,er boi illis uirginibus conuenire,qu(e idóldnt pu«
2}8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO.
dicitämfudmimpuienti uultu,prlt;eÃierunt ca/litätelHi cuin aliud habeat confcientia, nejciunt illäitt Apo^ floh definitionem de uirgine, utÃt funila corpore, Jpiritu. Qjiid prodeà corporii pudicitia, animo coitâ firuprata ? Si clt;eteraf uirtutes,quaf propheticmlerno deÃcribit,non habuerit. Quax quidem, quia te aliijud^ temii habere uidemuf, zjquot; quia difcretionem licet w bdc re negleélam, in olijf tarnen uit£ tux iiiÃitutioni^ buf eamhoneÃeconferuatam, non ignoramus. Hw'itf intentionisprauitatemcito corredurumnon deÃerlt;if mus,or idea non quanta poÃiemus grauitate, iÃamli* cet grautÃimam negligentiam corripimus, er iudicO^ mus : quanquam etüm fecundum uocabula, qu£ uÃi cbtinuit,EpiÃüpu5Ãt preÃytero maior , tatnen Alt* guÃinus Hieronymo minor eÃ,^-à minori quolibet non eÃrejügienda,uel dedignando correptio, prafer^ tim cum is qui corripitur, er contra ueritatem, pro hominibus niti inuenitur. Netjj enim, ut ait-S.Au* guÃinus ad BoniÃcium,quorumlibet diÃ'utationes qua tumuis catholicorum, er laudatorum uirorum uelut quot;nbsp;feripturas Canonicas habere debemuSiUtnon liceat
fdlua honoriÃcentia,qu£ Ulis debetur, aliquid in eoru feriptis improbare,atq; rej^uere,à Ãrte inueneriinus quoi aliter fenfâ¬rint,qn.tm ueräas habeat, diuino
iutoria
SAÅKDOTVM, iutorîojUel ab lt;tlijs inteUeól4,Mel à nobis. QtjU 4utem ueritdti mdgis contrÃïium potejl inueniri, lt;|uii» boc ? cHtnippKeriti« de continentia loc|nens,non wiiius bo' minis,fed omnium pluncÃexcepto numero projtjjoruni continentidc â¢) dicut ; Qui poteà cupere cupiut î QUidiJliQunde nefcitur) injliguti dicuntj^ui non potejl cupere Jeriatur unxtbemute.Quiduero per bo« mines jîeripotejljlolidius? quid diuinx mulediftioni oblij4tius ? quÃm cum uliqui uel Epifcopi uidelicet, uel ArcbidiAconi itd précipites Jint in libidinenijUt ne^ lt;idulterici,neq-incÅjlus Æ ec]^ mufculorumC. prob pi» dor)turpijfim« amplexus fciant, ubborrere ; quoi cujltt clericorum coniuÿa fibi dicunt fatere,©- lt;ib evs nonueréiujlici«compdjfiojie,clericos ut conferuosi roglt;int,uelmoneantcontinere,fedut feruos iubeunt, lt;c cogant abjüncre. Ad cuius imperij, ne die dm con» plij tdm jà tuam, tunq; turpem addunt fuggeftionem. Ht dicAt,boneJlius ejlpluribus occulte impliclt;tri,quÃin dperte inbominum uultu, cT confcientid cui» und li« gdri.Quid projtfto non dicerent ? Si exiUo, tn il* lo efenuqui dicit ; V é uobisPbdrifeis, qui omnid jii* citispropterbomines.Etper Pfilmijldm ; Quid bo* minibus placent conjttji funt,quonidm dominus J^e* uit eo$.Hi funthomines, qui prius deberent «obis pet (uddere
140 DE COELIB ATV. fujdere,ut in conjpeâu eius,cui omnia nuda ta funt,erubefcdmus peccatores elfe, çy- ^ttà m in cou» figt;eâu hominum muiuii elfe.Licet crgo inerità fu£ Uitatis nullius confilium mereantur pietatts, nos tmnii manor es humanitatis : Dtuiiia cis conÃlium dutorttiâ tisnumjuam de pietateuocanti5,per uifeera miniftfii* mus charitatis.Dicimus nempe,eijce primumhypoefi ta trabem de octdo tuo, çy tune per^ieies, ut eijd^ jèftueam de oeido fratris tui,:llud ^uoq;rogamus dttendere,quod Dominns dicit de meretriee ; Qui ftn^ peeeatoefl ueÃrum, primus in earn lapident mitcat, QuaÃdieà t.Silexiuket,SiîJiofes iubet,iubeo ettgU) fed eompetentes legif mintÃros exigo. Attendite^uii odditis,attenditeqiufocr quideflis. Qu^iaà teipfimt {ut ait feriptura)perj^exeris,nulli unquam detraxerit SigniÃeatum eÃt nobis etiam de quibuÃdam eorumlt;lii tanta apudÃeintumeÃeant elatione,ut gregeindeniini (pro quo boni paÃeres animas non dubitant minifirtf re')Herberibus abÃq;ratione praÃumant laniare, quant fententiam S. Gregorius déplorons ait : QuidÃät^ outbus quando paÃores lupiÃunt I Sed quis uincituf, nià quiÃxuit ? quts tiero perÃecutorem ludieabit, tiià dorÃumÃuunt ad flagella patienter miniflrauit lOpt* ritpreeium efl autan ut audiatur, quo Ãuäu tantum
SACERDOTVM x4t
Ecckpft (Ui fcdndalum tdntwm, tttntïï cleriw deÃjeft«, er itb ipfh Epifcopvs,cr lt;tïgt; eori» tnjideltbi« pdtidtur ï Nee eriim eos injideles dicere dubitaueritn, de (|i«biw Piudi« apojloliK dicit dd Timotbewn ; Quid in no t uiÃiww temporibus difcedent^uidem kjide, uttenden« tes j^iïitibus errorWjçy doftrini^ dlt;emomor«)n,inbgt;=« pocrip lo^uentiummenddriuubcr cduteridteimbdben tium conftientidm, probibentiitm nwbere. Hic ejt cwz tem p diligenter inj^icidtwr, totius eorum mdnipulus Xtxiini«,totiu« conwentus inptnii«, ut dum clerici lici«
1 U unttts midieris confortid lt;nbsp;pbmfdico ptrore deui-t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fti yeÃfWiueTe coguntur. Yornicdtores -, ctdulteri,
) er dliiirwm prduiidtum turpipimi miniPri, cum ipps I ejpcidntttr. I$Ufunt,(^ittb(incin ecclepdmdei bdere« * pmpcutclt;eci duces excorum introducunt Vt uideli/
eet illud impleutUT^uod PptlmiPd «ut, utpote eorwn»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pTicfcius errorls, tdUter iniprec dtur ; Obfcurentur
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tculi eorum ne uideuntjçr dorfum eorum fuper incur/
' ttit.Quid ergo,neino qin te Q O ApoPolice quot;) nouit, iy ' nordt,lt;|uod p tu per tui decreti fententium, tantum pi* * turiim epè pePilentium folidje difcretionU claritdte , perjpodpès ,nun({uim quorumlibct tam prauw ptg«â t gePionibusconpnpjpes.DebitiCtibifubieftionw pdeli â Uti conpdimus,ut ucl iiunc ud tanti fctuidali ub Ec« t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T dep*
1
a4* DE COELIBATT clcÃ^ dà propulÃoneni enisles, er (lun noÃi tionii (lifciplitni,PharifMCitmttbouili dd extirpes ilrinam, nc fcilicet unica rgt;omni Sunamitis adidtffi^ nii diutius ufa maritis,^entern fanäam, regale SactP dotium,perirrecuperdtileà fuo Ãionfo chrifio,iiid(^ cet aueüat diuortium, dum nemo fine caftimotiia,n'â'' tantum in utrginali flore, fed etiam in coniugali iunäione,uifurus fit dominum noftrum : Qm cum^^ patre,cr J^iritu fanäo uiuit,cr regnat, per oittniit!^ cula feculorum,Amen.
De cÅlibatu Saccrdotibus mandata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i
Moguntite Imperator Henricus eius nomnit habuit SynodumCX XX..cpifcoporum.lnea Leonen eius nominis nonum Korn. Pont, adfliilfi dam feribunt. In Concilto Moguntinenfi conittÿif perpetuu damnatafunt. Albertus Crantz in 4-Cïtp' .^-S-Nauclerus. Item hoc Concilium flatuiti^ ' clerici,uel canes,uel aues alaent,ad uenationem.N^' Uem,Ne trailareitt prophana negotia,Item: Herttr retur aliqius ad monaflicam uitam mfiflâonte ff timx letatis fubiret cotnobium.!lt;iauc.Sed ad i^^^ Circa annos 1074. Gregorius eius nominisfep^''''^ nationeTufcusitnonachus Cluniacenfis/ Hildebr^iquot;^
SACKRDOTVML. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*4gt;
Jiftwsjfub Hcnrico 4.PontiJic4tMn! inljtjeditli dd Ottonei«,epifcopü ConftdJitKnfeinjpr** cipieiis ut in fwd dioceji,conii«giwm probibcret ddbue inconingdtw.Et ut inter cóiugdtos, coniugij uinculd re fcinderct.Otto epifcopus fdtis impie boe moliri Hilde« brdndum feiens,nee fdcerdotum eoiugid dirimere, nee inconiugdtispotejldteminenndi connubij ddimere,uel« let.PontijèxOttonem dnotbeindte petijt, er ne fubdit» óobedientidmprxJldrent,Hetuit, Ottoniq; diem dixit Rom« in Sgt;nodo An ed Sgt;nodo Hildebrdndws Pontijtx «um\tdU«^pifcopK «iddder Jldtittt,(ut plerdcj; dlid) ne Sdcerdotes in ^turum wxores ducerent.Et ^ui duxif fern jldtim ut dimittcTent,dut dmowerentur db Eeclefilt;t Jlicis oj^cijs, nuKoflt;|w recipiendos ejfè in fdcerdotdlc ®rdinem,mjï prius iurdrent perpetudm eoelibem «itd, * creontinentidm. Decretum de calibdtu Sdcerdotun» perltdlidmC.folutdS^nodo')inuulgdtur, pr«eipitur« «^üc pdj^imEpifcopU otnnibus,ut idem decretum dpud fuos exetjfidntur. GdUi« epifeopi literis Ponti^ciji perpettuntur obedire,promulg,dto decreto Romdn«
\ fgt;nodi. Catus ueró Cleiicorum injrdfto dnimo Ponti« ficio decreto,er Epifcoporum fuorum uotis obpftunt*.
â CldmdntójjSjnodum cum uerto dei pugndre, er Pon* * Ujicé id duftrre fdcerdoüVttS,cjiw i ndturd ej- Deus ca
tâ1-4 DE COELIBATV eeÃitjtumq; hominem h£reticum,impij dogmat'K ^uto remelJiyfuggerenteïii n5 Jjgt;mtufanilo,/èd Satttnd-P^ gzjdre édita décréta contra Chrifii uerbu : No» ow«^ capiunt hoe uerbu. Cotra Pauli fanä dodrina. De ut* ginitate dni pritceptu non habeo. Et ijui non co/itifidgt; contrahat matrimonium.Eft et contra tiiceni concilijgt;^
Apoflolorumcanones. Queruntur Pontificeni contra naturtc curfum exigerc ab hominibus,utà eoti^ tubernio mulieritfemoti angeloram moreuiuant, iiâ} aperire/óresad immunditiem cr fcortationenu noct[ââ font occlamare rejjgt;onfo dato.fi malle facerdotiunt tf mittere,qu.im contra ChriÃi uerbum fuat uxores tere,e:yfi coniugati facerdotes PontiÃci forderenben» caret è calo angelos,qui Ecclefqs fuis prlt;eÃnt. nihil permotus honeÃts rationibus,cr aatoritatefactf fcripturiie,e7 fandi tiiceni concilij fandione,Ãeqnc'â tibus literis,aÃiduis^ Legationibus ÃllicitatEpiÃopo rum animas aceufat ignauiiecrÃ)cordiie,minatiirA^ nathematis diras, nià coegerintÃios facerdotes emijà decreto obedire. Eona pars Epifcoporum tyrantii^^ pontiÃeia territa,omnibus modis dederut eperom ÆÂ«â$ facerdotes perpétua priuare coniugij iure. Archiepià copus Mogunt .animaduertens opera earn de toUenda contugio ClericorunocojiituturuparKy,de PetiÃcio
SÃCERDOTVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14$
dçcreto fuos ddmonuifc lt;tnîicej lt;tc dimtdiuin dnni induf ti4lt; iledit eis delifcerdiidt fuper lt;:lt;»â re,dtligenter moiienj ut obedirentRomiinoPontijici er pbt,cr «t ultro ja* cerent, quod necejptrio ct incuititbiliter ejjct jà ciendu, ne cö jeretur iUe peuiord confiUd ctduerfus eos iriire.
Deliberdtionis temporeexdflojArcbiepijccpHs fy nodtt indixit Clero in Erpffbrt, menfe Odobri, tuj?tta queutiuxtd pontiÃeium dccretum coniug,i«mperpe» tuö Mel dbiuTdrentjUel dbdiedrent fe ecclefwjlicis ojjÃ* fijS, Clerus tuebdtMT fe contrd Hildebrdiidi décret«)» fcriptMris,rdtionibus,Conctlior«mfententij$,mdiorM)» cxempliSjtnultis irreÃdgdbilibus urgumentU, oÃenden tes PontiÃeij J^nodi dccretuni irritu bnberi debere. Sed cîtdrcbiepifcopus diceretfecÃpelli dPo))tiÃce,nec pof fe dltud nwne qMdm PontiÃeid iujfd exeejui, Clerus ui dens iie(j; diÃiutdtioni neq; precibus locum eÃe dpul EpiÃopum, tdiKjudm confulturi de propoÃtd contro* «erÃd : ineunt conÃli«m,^uidd)n Ãdtuunt non eÃe re» ' deundum in edm S^nodum, dlij diunt regrediedum eÃe inSjnodum,©' Arcbiepifcopum è cdtbedrd deturbd» tuin,morte bene meritd pleólendum -, ut inÃgne monw« jnentum ddpoÃerosiÃiufmodi cædU trdnÃnitterent, ' ttt'c^ eo exemplo fuceeÃbres omnes docerentMr,ne te» mere fdcerdotes fuos iUKî O'libertdtc J^olidrent.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã J AttfcidtdtortS
gt;4« MISSA NON AVDIENDÃ.
fiufcuîtatores ( tjuos hitbuit Epifcopuf inedturt^^ rr^unt ei guid egreÃi mächinentur- Epifcopuf gt;'*' primendM,ful)ortiif furbiu, mittit fucs tid eg^re/Jösf'^ cerdotes, qui iubednt eos de Epifcopooptimä Ye,t:f redire in Synodum quieto dnitno,perfudÃ,in nodumregrediuntur.EpifcopiK pollicetur fe ddtUTi^ cperdmyUtPontiÃcem Romanuin dh cd fintentiddb^'' cdt,iubens interim ut fud ojficid curent. Annofeqi*^'â^ te AioguntinenÃs iubente Curienà Epifcopo ( gt;1â^ PontiÃx cum Ãiii literii, CTântdnddtiiddeutnm^^ Ydt} Ãynodum MoguntU con^egdtAn ed Synodo ro pr^cipit fub dndtbemdtis pcend,ut uel uxorHâH^ Uelfdcrii üjÃcià in priefente Synodo inperpetuutn^ ttuncidrent.Cleruf cduÃrniÃtdm dixit conÃdnter-Ci^''' Kfrö deÃnÃoni non ddreturlocuf, fed cogerenturti^ tUm Fontifcid tyrdnnide, coortd eà feditio, C impetu res eà däd, ut legdtus PontiÃcis cum fnfcopo in extremum uitte difcritnen uenerit. Synodtit folutd eÃ, ArchiepiÃoptts ra difÃcultdte ÃperätiHi temperduitÃbi db editi decreti quteÃione, coitii»^^ Ãt Rom.PontiÃci negocium,ut ueüet dc poÃet dum. Hoc fchiÃndteÃftK eÃ,ut EccleÃte, fdcerdotesà ii eligerint, neq; mitterent eleäos dd Epifcopos conit^ gij hoÃesjoieo fdcro inicidndos,fcd per eleäioneiti
hibebdii
A SACERDOTE CONCVB. lt;47 WWdnt eos fdcrU offuijj inconfultii EpifcopU,qt« tS cuPonti^t conÃ!iriii«Tdnt,fe nolle qwenqudm «tdnùt» tere lt;td pcerdotakm ordinenijnifi prti« U iuraret lt;Å-tbëm,lt;tfcijctrrt uxorcm,cr iureiMrdndorenuncwret in perpetuum coniugio.NdWck. Alberti« Crixntx.LdW liertwHirfueldmfis.
MtSSA NON EST AVDÃENDA à îrejbïtero qui concubind» hübet.
Alexander Papa Secundus,
cipin. }i,C((n.Prxtcr.
îrætcr boe dutem prtecipiendo mdnddmu$,ut nul= fc*$ mijjdm dll Jidt prcjt'yteri,quem feit concul indmbd btre iudubitdntcr,Kâ¬l introdudd muliere. Et fubdit ili=
I lt;ô.Ex pdrtc oiniiipotcntis dei çj- dutoritdte principunt dpoPolorumPctri,c'PdulipïdCcipimus, CT omnino ' contTddiciinus,nonmiÃd^ cele!-ret,nonedntet,nec eudit ^dium legdt in templojiicq; epipoU dd Mijfdm, neque in prejbyterio cumb« dd diuind o^if id,qui pr^ejitd: co ' Pitutioni inobedientes, juerinUmdticdt.
' In Sgt;nodo Mdntue bdbitd fub codent Alcxdndro Ji
â cundo Henrico tmpcrdnte. MiJJdin non ej)e dudicndii ifdceriote concubitMnojftdtutuntca.
r 4 Dipin«
t48 A SACERDOTE CONCVB.
Diftinól.Si.Can»
Siquii.
Si quii clericus adulterajjè, autconÃÃu^ eutcein MÃui jüeritjdepofituf db officio cbinuiiio/te conc^^ in tnonaflerio toto uite func ttinfore dctruddturM Sequens Cetnon.ldempriecipit. Item prcfigt;yteriitei'lt;' gi'edidntureccleÃdm,quiin firnicdtionis crintiiiti^ cent.Cdnon.SiquipreÃytm.ltcm^Siquis epifcop^
Ex concilio T oletano Dift.Si.
Cdn.Qjuiddm»
Quiddm clerici leÿtimum non hdbentes cottiu^ ttm,extrdnedrum mulierum uel dnciUdrum qu£ interdiila funt confortid dppetunt, ïum qiMCHHf ckricis tdliter cotiiumHie funt,db epifcopo dufirtiti^ turcr uenundentur.illis pro tempore religdtisdi fei' nitentidin,quos fud libidine infècerunt.
Gregorius feptimus,fub Henrico.^. dnted Uihlc prdndus uocdtus.Ne fdcrd audirentur 4 fdcerdote uiâ uenteinfcortdtione^eumq; reumfieri iciololdtria dudiret,fidtuit.t6.Qj{lt;tfl: 7.
Dift.ji.Can.Nullus.Nico-'
Idus primus,? dpd.
Kuïlus miffidm dudiat prefbyteri, quem feit coKlgt;â-binam indulttatiter babere,aut fid iiih-odueiäiit
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IserciH
HISSA NON AVDIENDA. »49
lifrîTO : unde etidm ipp pinftet Sgt;»olt;lws boc cdpituluw f«it excommuincdtioncjlrftuit.Vtindm boc tonpore bit Cdiion obferudretur.Et nà jjdrîl inuUitudo intcriret
** cum uidedinus omnon ecclefidJHcum ordtnemboc pec
* cdto prlt;e cdteri5,poUutijJîmuiii-Scortd Jriuét impuden tijfimd, ne dicdtn «xores dUcnd5,cr ^biedo omni pu*
* dore Jemotd confeientid ,^uotidte dudent fdcr ijîc dre, qudji impoüuti, deo mundd obldtionem zj fdJiâdm
* obldturildoininiwcor dnimdm injiinddt,(lMà «to boc o^ndiculum db ecclefid toUdturj^itod drdaitibart, precibwspij omnes dcfiderdnt.
CyprianusUba. Epift,4.dc Matdak
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CrBdplide.
t îïopterquod pîebsobfeciueiis præceptU doinini* ' tis, cr dcMm «tetuens,dpeccdtore prdpopto fepd^ * rare fe debet, nec fe dd fdcriley fdeerdotU fdcri^cM «iifcere,c«m ipfdni mdxiinc bdbedt p! tcÃdte)n,uel el« * gendi dignos facer dotes , ucl indigiios recufdndi.
*. Cittod C3â ipfum uidemus de diuind dutoritdte defeen«
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcrcjUt picerdos plebe prlt;cfentc fub omniu octtlis deli^
gdtUTjCr dignus dti|;idoncu$ publico iudicio de tejlh »ioniocoraprobetwr,ficutNMincri.ic.bdbetur, ÃORNIC ATlONtS CAVSA
licet Jicere diuortium. â
r i Dtco «
«JO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MÃTRIMONIA.
Dico autcm uobis, quod qu/cunlt;J repudiauen't uxorem niam nifi obÃu priim j aliam duxeru't is commito* adulten'um,
Ambrofius liipcr cpfftolam»
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pduli dd Corinth.
Vxor i uiro non di[ceddt,mà cdufd Ãmicdlionitt ^uodà diÃeÃmt,dutmdnedt innuftd, aut rccottctlie* tur uirofuo.EtÃmiliter uir non dimittat uxorem-non[ubdit de uiro,ciuod de uxore prifmiÃt, lt;juid licet ducere, aliam. Item Grego. in Ãequenti Cdtioftâ Quod{gt;ropofuiÃi.Fdrd. lüetjuid fcrnicationentHKâ iiKeÃuirÃmilitero' muîier,dliis copuldripo/ftint' Adulteri duteà fuperuixerint,nuîlo modo ali/feopi^ ripoterut. Item Canon : CiUiedam.Qt!teddmialt;li^^â tum ÃdtreuiriÃä dormiutt, decretumefluCddulKquot; tjunqud cÃiugio copule/ttur.IÃi uero, cmuf uxorfli'' prdtd eà : licita coniugid nlt; n negentur.
Similiter Concilium duodecimumToletdnuin^'' fpanid celebrdtum pri£cipit,ut uir uxcreCnià fd Ãmicdtionii} repudiauerit, communionepriueiK^â
Augutt.De Ecclefiafticis dog*
mdtibui cdp.i6.
Sicut fdtiuf eà mori Ãmt, lt;judm idolothytif
tLAÃlLï.STîNA PROlUBîtA. ij« iw pitii« eft de^gi jîne libaris,lt;ju4M Cf, iBicito coitiw ^lirfon^Miwe.
MATRîNLONîA CLANDE*
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JliiM lt;ibflt;5^ conftnftt Plt;trtntuM contriben»
dttnonfunt.
HOnorapatrem tuum,8^ rnatrcttt .tuäjUtfts longçuus fupcr terra.
I nbsp;nbsp;\ uusquifcp patrem fuum,ÃC matrem
â nbsp;nbsp;fuamümeat.Malediftusquinonho*
» nbsp;nbsp;nbsp;rvorat patrem ÃC matrem, QC dieeto*
» nbsp;nbsp;nbsp;mmspopu\us,A,men. Exod.xo
Honoré debts matri tuç omnibus
* diebus uitx eius.Memor enim effe de
gt; bcs , quæ ÃC quanta per icu\a paffa fit
* proteinuterofuo. Tobi«.4. Leuit.ig*
â Fibj obeditc parentlb. ueftris.CoVj.
* Buariftuspapa^o.Quscftï.
Cdo. Aliter.
AliterlegitiniumnonJîtcoiùugiunijnpdbbis (|tlt;i fufer ipptm fatnindm domitwtionan bibere uideiii=gt; tur,çr à qiùbus cujioditur uxor,Ãet!itur,cr dpà ren* 'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tibus cr proçintjuioïibi« j^onfetur. Hem » Léo pdpd-
tn C4noneâ. QMdlis . Oijdlis, inquit, debedt mxoï «^«,4«« b*bend«i ejl fecund«« legem, «irgo c«Ãlt;(.
»5» nbsp;nbsp;nbsp;â MATRIMONIA
O' deÃjonÃtä er in îdrginitate, çr dot^ta kgitim'i er à parentibu$ tradita fjgt;on/ö,c^ d pardnytnphidi* dpiendd,crc- Hormifda ditsnomims primus,fubTlâ' odorico er ïujïino fcdilJe feribit Volaterrdims ⢠tids publice,non occulte fieri,pricepit. chron. croi^â' rum-Soter Ro«:lt;üiu5 epifcopu5,mdtrimoniumproâ»â cceflu hdbendumfldtuit,^uoluit'utfolenni rentum fuos liberos dejfionderent,cr fdcerdos fide datd lungeret.
Etfdrifius Rom epifcopuSiGrtecus, er d pdtre I«(iro ijdtMS fub Trdidno,lt;dij fub Hddridiio ctCsUl^^ bsfnt.Matrimoniuni cldm contrdhi indignum rdtuhd iftcerdote cor dm EcclefidfJfion/umJfionfieiunS^ dumejfic coufiituit.
Pdrentum eflelocdreliberos,id^.de{'orioi'(âiââ rit.Deut.ri. Abrdhdm filio fuojfddc uxoris dutc«^^ cdufdfùit.Ue ]fddcfimiltterldcobo,quosim}udgt;nÃli^ cum fieruis mifierunt dd loca ,itt ijuibus dei cotifilinâ^ pdrduerdt dignds tdntis uiris uxores. Ambro. inPfidlmu.iiS.firmo. 20. indiedt fuo temport pdrentibus fedulo curdtum . Ndin inquit . Qü^ gentils uiro d Chrifiidnis pdrentibus negdbdtutâ fimuldtd dd tempus fide pleriqueproduntur,lt;}'gt;'â^ finit confijfifunt , intus negate.Hic emm dppif^
â CLANDESTINA PROHIBITA.
I nbsp;nbsp;nbsp;im fdrentum , lt;Æ iujlit cKra. Ãliarum (juiK injide«
41 nbsp;nbsp;nbsp;l»b«s mtniine loc^bunt, cogeblt;intHr «nim btMe
1* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iwpti« Cbrijlo nomen ddre; V tinixm bicc lex lt;tb omni»
li*buspitrentib. objèr«drnur,melnw pijuidê clocdrenttflf ? Jiltlt; ,p talU deleSus babcretuy çj- non folum nitó bo/ nâ¬jl4lt;,externibonietÃrmlt;tcopder4ret«r,/edetjidel
ââ in deumexploYdretwr. Slt;tbelltc.Enne£td.lt;.lib.$.Jôl.7$. Idem dÃewerdt it« parent» olim jùij?⬠erglt;t liberos.NA
* fcribit ; ufon Gltiuce Creontis jilt« amore cdptuf ,ttir ' ginem fibi in coniujem à pdtre petijt. Accedendifunt (⢠' pttrentes ut coniuÿum ab iHis conjirmetwr.No cUnc» li '1 litnjs in loc» fine confenfu parent» matrimonia cons i trabenda. DijeJilib.x^.tit.^. Si nepos uxorem uelit If ducerc auo jwrente t omni modo patr» autoritas erit necejjaria. Sed fi pater ^riat,aHHS fapiat ; fufftcit aui ⦠Holwntas.ls cnius pater ab boÃtbus captus ejl(fi no in= V tratriéniÃreuertatWT'jMxoré ducere poteJd.ldcTit.io. I# Si itapater abjitjUtignoretwr ubi fn, cr an jit : quid lt;nbsp;^ieiidwm fit,merito dubitatur.Et p triennium ejjht* V xerit, pojlquam apertijjime pater juerit ijnotus, ubi ') ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dej^at, cr an fuperjtes pt,non probibentur liberi utri»
d uf^fexusmatrimoniumjuclnuptiascontraberelegiti« 1 m.w.Hje funt conpitutiones Cafarum non abpmiles di «Hi».DeHt.â7 .Viliam uepras ne det» Canan«»,nec^ ji» 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liât
a$4 SIGNA NOVI TEST.DVO lidf ipforuin accipietii filijs ueÃrif.
el iuramcnto fe c3fir{nxit,ne (j.uiflt;luà Beniamitif fucts'docc(ret,qwdittr((inenti pofleaillos nulla citra parentum ob libero!,cur duib' panitailgt;^ Leg.tit.deritu.nup.L. QuiLiberos.EtTit. d( Nwp.L.Sj ita p(tter.tit,de rituNup.L.SciendumtÃâ
SIGNA NOVI TEST AMENTI iuntaxiit duc^
BAfTiSIAVS ET COENA dominica.
Quicunep baptizati fumus fn Chf^ fto lefUjin mortem I'pfius baptizadW mus,Rom»6.
Quicunlt;^ in Chn'fto bapnzau eÃ*â Chriftum induiftis Galat, f.
Confepiilti ei inbapnfmo,tnqiâ(â QC refurrexiftis per fidem operation's Dei,qui fuicitauit ilium à mor tuis. BAPTISMVS VERVS, CVM COb
latione Ãgt;iritui ftnili.
Ego baptizo aqua,ilk autembap« aabituosinfpiritu. Mat.j.
Euntes predicate Euangebu omni crcatur£, bapuzantes çqs in nomine
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE BÃPTISMO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»$$
p%triS)Slt; fpiritus fanäii. Mlt;tr.»ö.
((*' Vosautembapiizabicnini igneöC i# fpiritufand^o. Lhcx.j»
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qui no n ex fangui nibus öCc.fcd ex
il Dconadfunt. lodn-i.
Ãt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nifi r enatus quis fuerit aqua,5lt; fpi
, tilufanflo. loitnj.?.
Si fpiritum fanóluin accepiftis erc* dentes ÃCc. Ad.19, SiebaptizatiapoftoU AeT:.i» SiebaptizauitPetruSjibidem, jl Cbry Xupcr epift. Ad Hebr.
^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Homtlt.9.
Verè e)l panitentiÃ,feab(iptifniiM ttliu« nonejl. jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qweunc^enimbrttixcintur in Ckijlo Cbrijtuw indu
unt.Et ^Hi poenitentjitidon noiw t jjiciuntHr in Cbrijio
10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cre Atwr4,tn nouitute uit« ambulantes. Qttare qut çÅ»
i) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nitetjn Cbrijlo renafcitnT, lt;7 c|uaft baptiz^twr, dum
moTitUT çeccatum , cruiuit j^iritus. Er jo baptip« b miw in oinnem «tatem ad panitentiam peruadiUdu in conjtjfo ejl omnibus,nibilbuic conjerrebaptipnilo à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»iotieingt;(iuem non pÅnitcat ualde ad Æ uitat.
Ydetnfuper cap.tertiumEpift. adHabreos.
\i
1,.
Eaptifim»
DE BAPTISMO.
Bapti/mu! nihil aliud eft, quim interims nbsp;nbsp;T
bapttzdtur,cr refurredio iUius. Idipfuin ijuoi^ nitentiain eftè apertiftiinii Paulus inftnudt uerbis, Rlt;â' 6. An ignoratis,lt;iuod quicunlt;]ibaptizati,c^C/Utftp^^ oftenfum eft,cuin illo confepulti per baptiftnutn in tem,per occafum,ut ait Auguft.uitie noftrtCueteriS) qitemadmodum Cbridus excitatus eft à gt;nortuis,itâi nosinnouitateuit£ ambulemus, Atlt;^ alibi pcenitetiH^ deftribens firmam.Exuite,in^uit,ueterein hoinine cum adibus fui/5,^ induite nouum hominem-Et itermn: Nlt; â¢tccommodetw uos ad figurant ftculi huius, fid trlt;lt;risâ ftmmnini per renouationem mentis uedr£, per ^mm nouaejficimurcreaturainnouitate uit£ ambulantes'-Jtaq; idé eft pcenitentia quod baptifinuSjUidelicetinor* tifieatio,lt;:y' uiuificatio,deftrudio çx £dificatio, cafis crrefurredio. Sictotushuiusuita cafus mhilefinifi continuus baptifinus hoc eft,perpétua qu£dam ( ut (ii* fl«;» eft ) mortificatio membrorum,qu£ fiunt fiupertit ram,ne regnet peccatuin in nodro mortali corpore,iit dicamus cum Paulo: Viuo iamnonego,ftduiuitinmt Chridus. Vitam autem quam nunc uiuo in came, pet fidem uiuo filij dei.
Augaftinus Sermon.ii6.
Idea remifiio peccatamp;rum, non eft in fola abfolu^ tiono
DE BAPTISMO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;157
fe« [derAmend baptifhtAtis ,fed etiani in orationt iowinicA (X quotididna. ïn iüti enint inumietn,quafi ^iiotidiAnumbaptijinauitutnyUt dgdmus deo grdttdf, ijiiidonAMthoc mmuis eccleÃue fu£.Ciuod confite gt;:ur in[ynûgt;olo,Ht(piuiii dixerimus fiinilà ecclefiMi,adiun SdiausremiÃionempeccdtorum. C^tubus uerbtsfdtii ifimt^^uod efl und or eddein paenitentid, qua bdptifii Wo «cbo4«r,er ufiji dd mortem e ontinudtur, quem^ ddniodum z?quot; Mdximus dit ; Totd uitd Chrijiidni ho= minis,fl eftfecunduin Eudngelium,crux e/i,cr' mdrty* fintn-Cuius pÅmtentid: tres idem Auguftinus die it efie *ltioiKs,in Hom. y.qu.c fummdtim perdiringuntur in (dp. Tres déliones depxnitentid'Didl. 1. Idem dfferit f'Dtbrofîuslibro de pecnitentidcdp.7.1n fummd-Poeni tentid uerd nihil dliud eSl, qudm infiitutio uit£ nou£t ^d^perpetuo incuinbit hotnim Chrijiidno.
BAPTISMVM LOeVS non prohibet.
ChryfoitoiTius dere^ Sr^jÃf-
S.todnnes de Afid Conftdntinop. Homilid. 27. Grdtw enim Dei perfidld efi, locus non prohibet, line hie baptizerii,fiue in ndui,fiue in itinere. Philips fns bdptizduit in uid, Paulus in uinculis, Et in eddem
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s Homilidf
aÿS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE BAPTISMO»
Uomiliâjtluomo.lo bdptifinum homo minilirit » Mtemdaregratiäm.
Bafil in exhof tatione ad
B4ph/J«.Foî.53ô. Tom.i.
' BäptiÃntitigiture^captiuorum çy /eris f»iÃio,peccdtt mor5,dnimie regenerdtiojamiéltn)}'^^ dens,chdrd{leriti deprehenfibilifjcalt fin conci[ùüo,dclopttonii gratia. Tantifitai^itcti^ but bonis mifir potiorem à ucis uoluptatem i CC-
Hieronymus in Commenta-
/«per iüui Efai£.4.
Cum abluerit dominus [ordes filiarum Syon,o fianguinein Hierufalem lauerit de medio eins in iudicijtcr ]}gt;iritu combuÃiottis. De qua iudicijj^ifi^ crÃiiritu combuHionis, loannes baptiÃa in E-uangeln loquebatur: Ego baptizo uosin aqua, qui auteinpgt;à me uenit,ipfe uos baptizabit in Ãgt;iritu erquot; igne.EX difcimus,quod homo tantum aquam tribuit,T)eus fÃiritumÃmäum^quöÃjrdes abluuntur, csâfanÿiiii^^ peccatapurgantur.
Idem lib.Commentariorum
udGulatat,
DE BAPTISMO. .»5?
' Si igitur qui in ChriÃo baptizati fuiitjChriflum ins ^x^uiit, muniÃflumefi eos qui nonÃnit iniuti Chris fi!lt;in,non ÃiÃe bdptizdtos in ChriÃo- Ad eos enim qui fideles cr bdptifmu CkriÃi conÃecuti putubdntur diélü induite uos dominum leÃm Chriilum- Si quii hoc lt;or^oreutn,(^ quod oculii cdrnis dÃieitur, dqu£ tun idtn dccipit ldudcrum,non eà indutus dominumieÃum (^hrifium.I^din età Simon iüe Ailibui apoÃolorum dc «per dt Idudcrum dqu£, uerum quidÃgt;iritum fdtiäunt
, «Ott hdbebdt,indutus non erdt Chridlum.
Quotidie bdptizdre Leo Ãcundus Pontifix permis fit,neceÃitdte id urgente. Chron.
Ambrofius in Lucam,
Cdpite 3.
Ndi» cam ex dudbtis ndturis homo,id eÃ,ex dnimlt;t (oiiÃÃat ^3quot; corpore,uifibile per uifibile,inuiÃbile jper inuiÃbile myÃerium confieerdtur. Aqua enim cors piii dbluitur,fÃiritu dnim£ deliäd munddntur. Aliud dgimui, dliud inuocdmui. Licet etidm in ip/o fintefdndiÃcdtio diuinitdtii djÃiret:^ton enim dqutt oinnis dblutio eÃ,fid hac inter fi diuifit eÃfie non poÃüt Et ideó dliud Ãiitbdptifmd poenitenti£, dliud gi'ds ' ti£ cÃ. ifiud ex utroq;,illud ex uno. Ndm cant cont= tnwid dfli^taÃnt inenK etcorporii,purificdtio quoq;
debet
»«f« PECCATVM MANERE.
deba ejfe cominuftif. Idem Ambrof. ad Demetriilii^ epijiola ultima.
Viäor Romanut PonttÃx, imperante Carolo ptiÃnum in Pafchate, celebrandum eÃe mjlituitÃt^ ^uipeterentbapti/mumCneceÃitate Ãc pofcatte)Higt; in ijuduis d(jua,zj' quouii tempore, ac loco baptiz^ prtecepit.Liber Chron.
Auguft.ex 6.1ib.contra
luHanum Pelagtanum cap.f.
Nolzâte errare, neq; Ãmicatores, nelt;j; Ãinubichf feruientesjcrc.cjuibus cömemoratii concludit iiM; (jKod regnum dei non poÃi deLunt. PJ hac Ãufln,Ãed abluti eÃii,Ãed faniLHÃcatieilii.Mutätos»li dixit in mcliuf,nb ut peccato carerenc,lt;juod in bdc ta fieri non poteü,Ãdutei non ob edirent, quoiittbof na uitaÃeri poteiiyatq^ ut ab eo,lt;}uo erant uinculo niH obnoxiÃliberatosÃeejÃecognoÃjerent, quodnià ner^tttonefieri non potefl.
Ex.^.traAfuper Ioan.
Aliud efi bapti/are per minifierium, aliud baptifi re per potefiatem.BaptiÃma cnim tale efi, qualii tfii* le,i/i euiiis potejiate datur, non ^ualis efi tie,perc»ii^ rttinijleriumdatur.
Pcccubui
POST BAPTISMA. MT»
PECCAT VM MANERE
KJ On eft iuftus,non eft intelligent jj Lvomnes declinauerunt,fimul inu J tiles hâi flint. Ppl.13.
Non regnet peccatû in noftromor^ tali cor pore, utobediatis cocupiicen* tijseius. Rom.6.
Concupiiccntiam nciciebam effc pfccatum,nifi lex diccret;Non concu pifces. Rom./.
Ergo conc«pi/cenha,tjKlt;e mMet pofl baptifmd fctptuntjUtiqi pKcatum eà ,
, CondeleCîor legidciftcundû inte-tiorem hominem; uideo autem aliam legem in membrismeis, ibid.
Caro concupifcitaduerfus fpiritum, 6^fpiritus adiicrfus carnem,ut non quæcuncpuukisea faciatis. C0I.3.
Bapti2;ati, m'ortificate membra ue » ftrafuper terram,(Vc.
Apoftolusftribens baptizatis: Dcgt; ponamus aitomne pondus, circum/ ftansnospcccatum. Heamp;ji.
s } Bern''
3gi' PECCATVM MANET
Bernhardus Sermoan cÅna
Tiomini.
Secl Ãrte quierdt dUi^uis er dicdt:Si(ldetinitili in bdptifrio ^uod contrdximuf 4 pdrentibnf, cw bac nidiiet cupiditM,er uelut incentiuum quodiidpccâ cdtit I^eq^enint dubium t^uin dprimis pdrentibufin nos trdduiUdÃrifldlex.Omnes Ãijuidentin peccdtrici uoluptdte generdmur :proptered licetiniiitipiSidtti ^uoÃddm motM concupiÃcentidrum er tdn^udm beSt^ i« ÃentimiK. Dixi uobis f^pius nec mente exaiere bet,quonidin in cdÃuprimi hominis cecidimus oiwi'i-Cecidimus dutem Ãiperdceruum tdpidnm, nbsp;nbsp;inlnto,
nnde no Ãgt;lum iitquindti,fed etid uubierdti er grdiiitd ^udÃdti fumm.tdudriÃquidem cito poffumiis, dià tldndum uero opus efi curdtioiie multd.
Auguftinus in lib,de Baptifniatc
pdruulorum.
De confecrat,Dift,4.Can.
Per bdptiÃnum.
Per bdptiÃnum ChriÃiiddg,itur,ut edro peccdgt; ti eudcuetur,non dutemÃc eudeudtur, ut in cdrnectiti cupiÃcentidinndtdnonÃt,fedne obÃt.Ndmà pofib^* ptifmum dd eetdtem ndturdlem perueniunt, ibi hdbo^ cum ^ud pugnent,edmqu⬠ddiuudnte domino Ãuperen^^
POST BÃPTISMA. i6t Æ! timen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inudcuum non fufceperint t ndnt nee
ddwltis idprlt;efMtMr inhetptifmo,niÃÃrtemirdculo Dà ,«t lex peccatirepugnans legi inentii penitM extin g«4tMrjMtnon Ãt,fecl ut quicquid db homine diHum,à âi«n, cogitdtMin eft,cum eidem concupifeentid: mente fuhieädftruiret,totum aboledtiir,?:^ qudftÃilumnon fit,hiibeatur. Idem A«g«/iinu-s de uerbis Apoftoli feriâ tnonefecundo, dicit in Bdptiftnoeffâ¬peccdtd,deletdt~ fed non extirpntd. nbsp;nbsp;Confule Uti'tM Aug. lib. dd Ddr^
idwm de prteftntid det,cdp.u CT B- Qwd eft rtKtem Wortis dcnleiM.
Auguftinus adBonifacium Epiftold 25.
T4nt(t illiHs fdcrdmenti, boc eft bdptiftni fdlutdrii tjluirtiKw fdnäd compdge corporii chrtfti,ut femel generdtus per dliornm cdriidlcm «oluptdtcm. Cum fe~ welregcnerdtKS jucrit per dliornm JJn'n'tnlem tem^detneeps non poftituinculo dlien^e iniquitdtis ofc« ftringi,cui nwlld piie uoluntdte cofentit. Et dntnw eniin plt;(trisme4e)l,iitqMit,(2r dnimdfilij mcdiZiTc.
Lib.de fpirituôô'anima Clt;lt;p.42.
Vnde ji dli(juif«bpeccdto geniti pdruuli ofceunt lt;fcflt;(; remedioptlHtftrijpertimeJce iwjlictctm dei,c[»i ni= bil defect (tlicwi,pd damnât in ftnguli4 nittlHM, lt;l«od
s 4 nos
a«4 PECCATVM MANERE
nos Ãcit in eis. Si autem paruulos rcnoudt fdcrdmen^ tis, aà mbdremifericordidm dei Jpji enim Ãcutiiefcp tintculpdm cumcludexcdrrie ndfcuntur, Ãcnefciunt Cr,grdtidm qud per ChriÃum ren udntur. Nonotcu* fdt pdruulos d culpd,quid edm non,norunt ikc occiwà grdtiddbeis, quid edinnefciunt. Qujeris inascii [gt;d inuenis ex cdrne trdduâdm. QUitns in ósgrdtidO, inuenis d deo coUatdm.
Idem Sermone ultimo in
oiUduoPdfehie.
Hoe itdq;ddmGneo ,fi-dtres dileéli/fimi, ut quotus Pdfchdlis Ãolenniids uenit,quicunq; uiri^qu^eeunqi lieres defdcro ÃnteÃlios /Ãiritdliter exceperunt cog» HoÃ:dnt fe pr:i ip^'s fideiuÃores dpud deum extitifi'â ideó/èinpcr iüisÃülicitudineinuer£ chdritdtii trnpeif ddnt, QT ddmonednt ut cdÃitdtem cujiodidnt,uirginiti tem uÃi^ dd nuptids Ãruent, d mdlediélo uel periufio j tingudm reÃenent, cdnticd turpid uel luxuriofdex ori tton proÃrdnt, non Ãuperbidnt,non inuidednt,irdcun^ iidin uel oditi in corde non tenednt,duguridnonobÃ* Uent , phddólerid çy chdrdäcre didbolicdi nec Ãii necÃuii , dliqudndo ÃujÃenddntj incdntdtoresuclutiiiiii , (tros didboliÃigidnt, fidem cdtholicdmtenednt,ddec^ â cl^dtn Ãequentius currdnt, contemptd uerbofitdiCjIt^
POST B APTISMë tej
^niKs diMtnx« dttotójï Mribus dniitiitt,peregn/tos fU» fcipiMtjcrfcctiniïunKiuodipfls in bdpti/ino diilunt tlkhoj^ituntpedes laue/it .pdcein ut ipfi tene(int,difcor 4e$ ad coticordidmreuxdre ccntenddni^fdcerdotibut crpitrenubws bonoremdmoreuâ¬r£ cbrfritaUs impens doHt. Htec ergo omnidcy bis jjmilid,fifiUus crfilidi * «drnoîjere contenditif,cunt ipfis dd £terndm bedtitudi néjtliciter peruenietis. Vtini et noflri pueri hdnc fdit terrimà doiirind 4 tenerii imbiberét c« bdptizdti Ãnt, Inóermonequodïim de Chriftiano nomiiKjDominicd cdp. Trinitdt. 10.
Et tdeö,jr4tres,t4)M illoi qui dc uobis ndti fùnt,qui â¢flos, qwos de Ãnte excipietii ,femper cdfligdte 4t$ tomgite,Kt cdÃecr iuftè,crfobriéuiudnt, er »âS ipji it.t 4g[tc,Mt à MOS Ãlij ueftid iinitdri uoluerint, non «obijCHm in igne drdedntj fed Ãinul uobiÃum dd prx* n«4 dternd perMciudnt.
Idem ad Petrum Diaconum in eadtm Dipinól. Cdnone-Tirmijfime, FtrmjjSiîîie tene nHllateni« dubtteSjomnem bomi nem,q!«perconcMbitMinMin intdieri^ concipiturt CMin origwdlt peccdto ndÃi, impictdti fubieäum : o!)bocn4tMr4literir»enit/ci(iltMiw,de ^m4 dicitApo« JloliH ; E) djHiw eiiiin ndturdÃlij irx, Ãcut ey CiCteri s $ Ã
ség PECCÃTVM MANET
S qM ird nullus liberdbitur, ni/i per fidan medidti)* ! ris hominis Jefu Chrifli,c!''c-Et in fine. Quod etfi f ecâ cdtum propritc dâionis nullum hdbent : ori^trndts W« men peccdti ddmndtionem, cdrndli conceptione eX iii^ tiuitdte trdxerunt.
Hyfichius li'b-3.cap.ii.
Sdtor immundui efl, ut pote hteres A ddm, trdnfgreflîonem immundus fl{lus,dt^ itd Addm EK^ ««âxtfw omzze genus humdnumftcitimmundum.Apei^ tehocinfdcrdflripturdlegitur, quod poflqudmexijt de pdrddifl),mulierem fltdm Adam cognouit, atq; deduci ccepithumdnu genus,crc.Et pdulo pofl '.Qÿ^^ Addin,per cuius fernen fltfiepit immundiciem cum nere uitdm nofirdm,polluit.
Auguftinus de ucrbis Apoft-
Sermo.4.
Videte ergo flatres, uidete humdnum genus,d md illius primi hominis morte defluxiflê. Ecenim pu^* Cdtum mors,er itd in omnes homines pertrdnfljt. Pif* trdnflfl,uerbumdttendite,quod dudiflis confiderdC-uidete quid efl pertrdnflft.Pertrdnflft,inde eflpdrun* tus reus,peccdtum nondum flcit,fld trdxit. Eteitim à l« J peccdtum non in Ãnte mdnflt, fed pertrdnfijt, inilJumdutinilium,/'edinomnes homines pertränfll demiii
POST BAPTISAîA
Cenuitpeccätores morti obmxioi primus peccator» primus prfuuricutor. Venit uà faiiundosgt;de uirgiite ftitudtor,qui dd te,non lt;^ud uenifthuemt.aon enim ille de concupifcentid maris or fÅmin£,tion de illo uiitcu lo concupifceiitiie.CUiia ergo tton qua uenifli,dd te ue nit Jiberat te.vbi te inuetut ? uenundatum fuh peccato iacentem in morte primi hominis, trahentem peccatum primi hominis habentem reatum antequim habere pof fis arbitrium.ltem Augufi.inEncherid.cdp.33.
Mirum quibufdamHidetur,ubindm Originalis peccdti mentio fidt in fcripturis. Audiant illi pro* pbetdm. Pfdl.^o.
Ecce in iniquiiatibus conceptus fum in pcccatis concepit me mater mea. Deptorat enim non mdtris peccatum,fed fuu. Ego itd conceptus fion,ut cum firmarerfidtim in mea mafa fa,feuin meipfoextiterit peccatum. Tefiatur igitur propheta peccatum eÃe in hominibus, quod nafccntes fecum affirunt.
Eramus natura filq irç,ficut Sgt;C clt;^tcrL
Ebraica phrafis efi,fili/ ira:, pro reis feu dam« natis , cr dicit Paulus panter ludeos cr Gentes natura efièfilios ira; . Ergo non tantum contrahitur damnatiodólualibus peccdtis,fi:d etiam tnorbo na=â tura
séS DE POENITENTIA
tKrlt;e. Porró in ecdem loco defcribitur mAgnituio bif iui tttali, ubi dicit didboluin eff cacem ejfè in incredif* lis,hinc intclitgi potefl, quteÃtpriecipud pocnd Originii,quam nufyuà ni dttinguntfcholdÃici in fuif di f^utdtionibuf, qt guident de hdc pana uidelicet,^uod homines Ãnt fubieéli regno ç}- tyrannidi diabolhfrf^ cipue admonendi er ant homines, ut cognita magnitudi nemalijintelligeremus beneÃcio ChrifiiopuieÃi-
Vnius delicfto omnes mor» tui funt.Rom.y.
Ergo ali/ funt rei propter Ad^ lapfum, amp;nbsp;à idit, Mors peruaÃt in omnes, c^uia omnes peccauerunt-blt* braie a phraÃs efl,Peccauâ¬rutpro rei funt,feu peccdtu habent-Quod à tantum aâualia deliâa effent pecciitd unufquistji tantum reus effet fui fà éli. tiunc eu clore dù cat,nos reos eÃe propter Ada delirium, teÃatur otiui ^uoddam in natura, peccatum eÃe pr£ter aiflualia liéla.Et neid peccatum inteüigatur tantum reatuf,pen der a horum uerborum,obferuanda funt.Peccatumregt; gnduit,Mors regnauit erÃmtlia. SigniÃcat enimbogt; mines oppreÃoseÃi ira dei,non habereÃrmam deine titiam,odiÃe er Ãigere ludicium dei, mori perterreÃ/ Ãos iu-dtcio dci. Sieut induit Paulus. Aculeus mortH feccatum efi.
tiiÃ
CHRISTIANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itfji
Nifi quis renatusfueritex aqua, ÃC fpin'tu non poteftintrare in regnum dci. loctn.}.
Si opM eft regenerdtione,ergo uetui ndturd red ejl cimmundd.
Cogitatio humani cordis mala à pu eritia. Gen.s.
Significat enim non folum confuetudine deUiid con trahi^üd in ndturd peccdtum ejji, quodfldtim erunu» pit db initio.
Hue pertinct er Hieremif fententid : Prduum eà corbojîumser infcmtdbile. Sedplurimum udlentin lniccdufdPduliÃntentid;.Kom.7 er 3- qu£ teÃdntur peccatumeffi. Confldt enim eum ibi non tdntum dliu» dliii (Itliftd dccufdre,Ãd peccdtum hörens in membris de quo dicit. Inuenio dlidm legem in membre repu/ gudttto« legi mentis me£. Item: Cdrneferuio legi pec^^ cdti.ltem.Senfus cdrnis mors eÃ, er inimicittd ddiwrs fiK deum,nec potefl legi dei obedire.
H£c locd utrunq; docent er ndÃci boraiwj cum pec Cito,quid certe concupifeentid nobifeum ndfeitur, er teÃdntur peccdtnm Originis non tdntum ejfe redtu,fei etidmmorbuminipfdndturdh£rentem:nec reÃrt w morbum dppeUes deÃilum, dnconcupifcen
ttrfm
27« PECCATVM MANET tw PveMcrd enim nihil intmfl,fi dejiiilum pruditeriit^ tcHi^M. Nihil diet grauiiK poteft, quS taks dejiilKf in natura ejjè ignorationé dei,uacare ntetu,fiducia,aiito^ re dei'Nuüi morbi grauiores nominari poÃunt-
Reflat utuulgare diélunt interpreteinur,^uodfo* lent ad extenuandwn peccatum Originis citare ⢠Dich turenintpeccatumOriginisin baptiÃno remitti'.hoc diilo fomniant poà baptiÃnuin nullam rem uitioÃin aut damnatione dignam reüquam ejje. ideo nee cllt;iâ cent de fide, fed fingunt hominem iufi:um effe proprii* munditia. Verum nosdiólumilludfieinteüigimus baptifino remitti reatunhcy^ tarnen manere ipfuin mof bum,hocefl,manetmorbus,fed nonimputatur eredett tiVrieterea eum datur figt;iritusfanilus, eoneipimiu ito MOS et pios motus,quibus aliqua ex parte eorrigi mof bus inctpit,atq; ita per omnem uitam ludandum eà c» boe morbo duplieiter. Dnmumfide fiatuendum eÃgt; ^Mod non imputetur. Deinde fide ctiam eoneipieiicl'l eji notitia Deijcrfidueia miferieordiis confohitio hoe cumfit^ aliquo modo condgitur morbus, ejinquot; eboatur uita eeterna. Voco autem morbum ut fupft dixiconeupifeentiam e:^ defidus. Confiât enimpoà baptifmum etiam in fandis adultis manere utrunqi Nitrn Qrfatidilt;egre0btempei'gt;ttgt;t iiKrnee^ dubitant
POST BAPTISMS. 270 ^ffHuntdeo flomâchMtttr concedi impijs /kcceÃus ZT uiâoritim in perfecutione cTc. Hæc tefiantur dd= hue in ndturd htcrere zy concupi/centidm ZT deÃäm F-tneceÃe eà Ãcire h^cc ejje pcccdtd, boc eà res uere ii^nis ddnfrMtione,lt;iuod dd ipÃm morbindturdm tinet Sedtdmenitdnonimputdrià fide mifericordü dpprehenddmuf.^ifienim hoc peccdtumd^no/cimiis ne([; beneficium ChriÃtintelligi,neq; exerceri fides pos terit.Qttod dutem in fdnilistdle peccdtuin reliquunt fiticldrifiime teÃdnturlocd.j.zr. 8- cdpitis dd Rom^ fuprd citatd, AuguÃinus dd eundem modum docet de remiÃione peccdti Originis in bdptifinotpeccdtum in^ quit remittitur, non ut non fit, fed ut non imputetur,-Audidmus idm quid Pdtres hdc de re feripfirint^
Auguftjib.de Prædeftinatione er Grdtid,cdp.s.
Vitidt£ rddices mdculd, itd propdginis trdduce pergenerdtionemfdnnentd dtffufit eÃ,utnec infiens quidemuniusdieid culpdfit priinie prteudricdtionis alienus,nifi per indebitdm fdludtoris grdtidm fiterit li^ berdtus.Qtiod fi nec hicfine peccdto eà qui prop» rium hdbere non potuit, conficitur ut ildud trdx» erit dlienum , de quo dicit ApoÃolus ; Per ununt
hominem
vji. PECCATVM MANERE.
homi/fempeccdtum '
jCrptrpKâ
cdtum mors,^ ita in omnes pertrMfijt,in quo orna peaauerunt.Peccdtum origenale efi,corruptio mttur^ hoininis.Lib.de.Ndt cr grdt.cap.}, I^ut/iräueroiÃd homnis,quit unufyuif^ ex A.ddmndfcitur,!dinin(a!t indiget,tiuidfaniincn eji {
Ãuguftinushb.H.de nuptijsamp;^
Concupifcentid ad Valerium cap,2^.
E/litaque quad homo diuino operi uendicdiir, guia non ejjèt homo, nip diuino opere crearetur.mi» autan non effet in paruuli/S,nifi uiduntateprimi homb na peccaretur ex origine uitiata peccatum orb ginak traheretur. t^on ergo peut ifle, ai't,perÃdt Manichéens elt,(Juimalum originale depndit.Sedp«^ ÃdlePelagianus ef,qui malum originale noncreüt iieq^enim exquoejfe coepit Manichiei peÃilentioà do£lrina,ex illo experunt in eccleÃa dei paruiili zari^exorcizari exuÃlari ut ipÃs myflerijs ojlO' deretur,non eos tnregnum ChriÃi, nià erutoi à braruin poteÃate trans firri,
incodem,
Munquid glorioÃjfim£ coronx Cypriamts ettur ab cdiquo,non folum frijÃjfid eÃe potui/fe^^x^ nichiiigt;gt;
DE POENITENTIA. »?} tucbxus cura priiM iÃe ]it plt;tJJÃM,qM4m lUd*w orbe Ro tnuno pcÃi5 4ppitrMit:cr tarnen m Itbro deBdptifm4= tepftrHuloruin itd défendit originale peccdt«}«,Mtpro ptêi-ea dic4t,er ante odauwm diem, p neceÃe pt par« «ulorît baptiscdri oportcre ne pereat anima eii«. Que toiito ittilt inteHigi ad indulgentie« baptifmi perMe= ture.Faciliw,lt;]^«anto magis ei dimittuntur non pro® pria Jcd aliéna pecc ata.
Ibidem»
Verwntamen «t omittam beatKM AtnbrofiMin, eut Pelagius ( peut iani commemorawi ) tain magnntn »n= tegritatU in pdc perbibuit teflimonium^ui tarnen Am bropiM nibil aliud défendit in parttulis,«t baberent ne« cejjariuiii inedicum cbrip«m ,nip originale peccatiî.
Auguft.Ub.z.de Peccat.
merit.cr remiÃ.cap.4.
Peccatuin originale e^ malum in carne noPra, no nofbra in ^ua diuinitus e^ bomo,fed uicio, c|uo uolun« täte prolapfiK eÃ^ubi amijpu uiribiK, non ea lt;|ua uub ncrati« cjl, uoluntatis facilitate fanatur. De boc malo dicit ApoPûliw. Scio quoniam nonbabitet incarne meabonum.
Idem,
t
De
174 DE POENITENTIÃ
Ãeciuitätedeilib.i^.cap. 6. Peccatuin ori^if'^ ejl poena peccdti.
POENITENTIA CHRI= femper necefjaria, Saluatoriubet nos femper orare, qt mnijnilil^ cere.Idem Apo/lolus adinonet i Theffquot;. dicens : Siii^ intermiÃioneordte.Et Luc.^, si quis uult uenirepâgt;^ me,abneget/èmetipfum, zx tollat crucemfuaitiqit^^ die er fequatur me. AtiüeÃmper,ut inquiunt,oriitî** non cejjat benejà cere, ac mala deÃderia uitare,mittt lis femper reÃpifeit Æ Orat italt;^ non qui labra mon^ fed qui quoùdie corporisÃa mortiÃcationem criflt;^ 4 domino impoÃtam baiulat.
Augiiüinus ad Scleucianum Epiflola lo^.
EÃenim poenitentia bonorum er humiliuinfgt;lt;^ââ lium poena quotidiana in qua peäora tundimusji^^quot; tes: Dimitte nobis débita noÃra.erc. Attain bis humiliantes animos no^as,quotidianum quo^^ modo poenitentiam agere non cejfamus.
Idem Sermo.j.de natiui' täte Domini.
Poenitentiam certam nonÃeit nià odium er amor dei.QuandoÃc tepercutü j«ttibi Ãpiit
NECESSARIA CHRIST.
ppwt inatiimo, qmd ante dulce fiat in uita : er quoi te prius obleäabat in corpore, ipliim te cruciat in men te.lam tune bene ingemifcis,Qr dicii ad Deum: Tibi Jo Upeecaui,er malum coram te fici,^^^.
Hieron.inHieremia.m cäp.jt,
Quodq;ait: QuaÃiuuencusindomitus,ÃueÃcut uitulus,er non didici.HocÃgnificat,quod multo labo reatqiuerberibus eruditusÃt,ut ad peenitentiam con=â tKrteretur,exnon proÃcerit.Conuerte,inquit,me, amp;nbsp;conuertar.Brgo idipÃtm quod agimus pccnitentia, nià dei iuuainur auxilio implerenonpoÃumus .Po^tquà in tiiim conuerteris me,er ad te conuerÃus Ãiero, tune co Snofeam,quia tu dominus deus meus es,er nequaquà nt ^oresmei atq; peccatainte)-ficientme.E.tpoRquà m soiMertifii ine egi peenitentiam. Vide quantum Ãt aus milium dei, er quämÃ-agilis humana conditio, ut hoc ipfrin quod agimus,nequaquà m impkre ualebimus.
Aug.cx 1 lib contra Pelagium er CocleÃium de Gratia Chrijli
cap.a-f'
tpÃa pccnitentia,qua procul dubio uoluntas agit,domi ni mifericordia er adiutoriofieri,ut agatur in. te. libro fiper LucäfAinbroÃus dieit,italoquens.Bonielachry»
t a.
Z16 LEX ANTE CHARITATEM m£,(lu£ culpamldUMt.'Deniii^ ([uos dem rejj)idt,(iligt;â rant deltHtm.Negauit primo Petrm,et no fleuit,(^!lt;id nonref^exerdt dominm: negduitficundo, cr nonÃd uit,quid ddhuc non re/pcxit dominminegduit tertio, Jjâcxit kfm,cr iHe dmdriÃimefleuit. LegdtPudiigdffl uidednt dominum kfum,tunc intm fitiÃÃe,cum ä cerdotumprincipibm dudiretur, ApoÃolüueroPetrn ford, deorfum in dtrio, cum ferine dd Ãcumnunt fedentë nue Ãdnte,Ãcut uerdcijf.et cÃcordilfimd Enlt;m geliÃdru ndrrdtione monÃrdtur.Vnde nb poteà dicP quod corporaUbus oculis, eum dominus uiÃbiliter itd, monendoreÃrexerit.Etideo quad ibi fcriptumeÃ.RP Ãgt;exiteumdominm,tntm ddumeÃ. MiÃricordidioi minmldtenterfubuenit,eor tetigit,memoridm reuocH uit interiori ^dtid fud uiÃtduit Atrum, interior^ mind ufq; ad exteriores ldchrymm,mouit nbsp;nbsp;produxit
aÃeäum. Ecce quemddmodu dem ddiuudndo ddeà uo luntdtibus, er düionibus noÃrd.Ecce qtiemddmoduiit ueüe er operdri operidur in nobd-
Ex Sermone de tempore 66,
PrullmdignmeÃpcenitenti£,trdnfdild fiere peo cdtd,er eddem iterum no dgere,ÃcutÃriptum eÃ. N« adiÃias peccdtumfuper peecdtum.LdUdmini, dicitdo minmpfrprophetdmEfdidm,e?' mundi eÃote- LaM» tiff
OPERA ANTE DILECT. »77 turitaq;ermunduspr£teritit platgit er fhtn^endd iterum non adnüttit.
Chryfofi-.ex Homil.So ad populum.
No« eniiK à priflinii tantum malii deÃ/lere,fed etiä «fkordofficia,dicitur pxnitentia. Cicitur enint Decluti Amalo,erÃc bonuin.Nec ad ftnitatemnobis fitis efi,fagittam tantum exb-axijÃ,uerum er medica nentiuuhteri funt imponenda.
Hieronymus ftiper Matth. lo.
Ne femel putemui ardorem fideipoÃe fufficere/em per crux portanda eÃ, ut femper ChriSum ainare doceamur.lta ApoitoliM portabat iugiter carnis mor= iifcitionemin corporefuo,lt;^uod quiÃcit omni tempo fe,femper or at,femper pcenitet.Ita prophetaDenedica domimt in omni tempore, Ãmper lau^s eiui in ore meo. Et apud LucÃ:Putatis,quia ipfi pcccatores Ãerint pra omnibui Galil£ii,quia talia paÃi funtf Non dico uobii into nifi reÃpueritiSjomnesÃmiiiter peribitii. Ecce an nonomnibtif reÃpifesntiam indtcit ? Et apud eundetn : Oportebiil pr^diciri fub nomine eiui peenitentiam ac remfionem peccatorum in omnes gentes. Nunquid igi turnon euangelica tuba unamfonattuba; pxnitentiie
ayS DE POENITENTIA-^imuncidtionemf Certd Leotiii er clard fldtfaiKnitil, ^ui totdm uitdm Chriflidni hominii, Ã Ãt fecundum ti udngelium,crucem,cr continuummdrtyrium ejÃe, con firmdt. Hieron.epiftola4y.
Quodà quiddm iuüi dppeüdntur in Ãrifiüirif, O' non Ãolum iufli, Ãed etidni iuÃi in conÃjcäu dei, iuxU illdmiuflicidtn dppelldnturiuÃi, puniendoÃilicetfefi cundum cjuod diélum eà : Septies in die cddit iufitif' Sgt; cddit,quomodo iuÃii^f SHuÃu^i^quomodo cddit^ Sedin fli uocdbulum no dmittit, qui femper per panitentiäni reÃurgit.Ergo quid femper pcccdmuf,fimper poenittre et reÃpifcere debemu^. Item AuguftinuiÃtetur no Utto in loco pcenitentidm eÃe donum dei.
POENITENTIA A PECCA» torum deteÃdtione dnte di[e= (lionem non incipit.
Et fpi'n'tum lanctum tuum ne aufe' ïasà mc. PfdLfo.
Et Cà Petrus amarè fleret,præmifit Euangclilla,r eîpçxit eum dominus.
Conuerte me domine, Ã6 conuer/ tar, quia tu dominus deus meus. Ht poftquà mcôucrtiftime,egi pÅniten' tiam»
Auguftp
, DE POENITENTÃA. 17?
Auguftinus in Pià l.jo.
Spiritum/duflum tuuin ne ctufirM d me.Et in^wtîin conjîtente: idm dd donum fdndif^irituf perti uH dij^Iicet,qMod fici/ti. Et fd«lopoà : Quid «on poteà ejjè conÃÃio peccdti in homine à feipfo, cîî quipjjÃbi irdfcitur,^^ Ãbi difplicet,Ãne dono Ãiiritut Jîinfli no» eil.Nec dit : Spiritumfdnétum dd mihi : fed, nedujirnume.Spiritut dutemfanilui nonobtineturÃ/ Hifide^dileHione.Hcec Auguftimu.
Idem inlibro de corrcptione
er grdtid.
Non jolum dit,cum dgttur pos»itfntid,uer«m etidm Mt dgdtur dei mifericordid necejfdrid eft. Alioquin non diceret ApoÃoli« de quibufldm : ne Ãrte det deiM iHi« panitentidiM, utrefipifcdnt d didboli IdijMci-s. Et e«m Prtri« dindre Ãeret.
Idem de gratia amp;nbsp;libero
Arbitrio.
Nià don«»i dei,dit,ipfd contterÃo effet,non ei dice retur ; domine dei« «irtwtum coniterte nos. E t diii« Propbctd. Conwerte me dominé, o-c.utÃiprd. Vn^ de dominus : Et conuertdmjinquit, eos, ^«id miferc^ lor corum, erunt ficut Ãerunt, e{«d/tdo non pro= iecerdineos. Item AuguÃinus inlibro oftduo. Con«' t 4 i'jr
î8o DE CONTRITIONS fijjlcdpite.4: Ãtetur conuerÃcnem noflri feUd um eÃe. (^uod fli qui reci[gt;iunt,dccipiutit à te poteft^â teni ut fllij tui fidnt.Latium audiemuf de Libero ärhb trio.At Pdtrib.dicentibus,d timorédfeendere entidm dtq; d timoré poenitentidtn dufflicdri oporteâ re.Intelligendifunt de Timoré flgt;iritu^fdnâidoiio,cbt ritdte inflgt;rmdtd . Eflenimres (utpoëtd ille Plend timoris dmor. Amorenim ndturdlitertiworcm ^ignit: CLUdntum enim dliquts dmdt pccunidm, t/tuM timet ne perddt edm De qu:gt; Idtius Augufl.fuper lo®* nemSerm.4-1- â iudicethic Chriflid/uts leüor âtitiH non toto,ut diunt,ccelo errent, qui dntedileHionemiii flicite,quie non efl dnte grdtidm opm bonum ,ude^ aminitiumboni operii du dent fldtuere pceniteiitia Item Augufl in expqflt.inchodtd inepifl Rom.dicit-Pcenitentidm efle ex grdtid dei.
POENITENTIA NON INCI=gt; pit d timoré,fid dei donum efl.
Non poteft arbor mala {nâdiis bo/ nosfacere: neep arbor bona,frvd«« malosfacere. Aïatth.7.
Ndm quifquii eftptK fide per dileâionem opertoi^ te(c7 fi timoré codólia uidedtur poenitere,cumiéfi üefrcidt)eftdrbormdld fecundum Auguflinum litrD dd tululllHI«
PEÃCATORVM. 148 dJlMli4n«m.4.rrfp.;.Q«4rc«ec ueros elt;{itpamtejpgt; tiejruduf.VerdenimpaenitentidjteftePMlo, donum ifieÃ.NequdndodetdeMiüispattitentieiin dd cog^ nofcendiimumtdtem, ut refipi'canti dubolilaqueis. Excmplo nobiifit iud£ prociitow pa:nitentid,(iutc ex iiorrore,(y tbnore incipiebdt, ([Hie fimiletn cT initio iigndmfortitd eÃfinein-item^y Afitiochi illtïM, udbcc ueriui uideturplt;xmtuijfe,quod reÃitKtionem V dhldtionem pollicebdtKr corum^qud: rdpaerdt. Sinti liter Pbdrdo inutilem panitentidm egit, into Ãlfo pÅni tKitjijMum mox dîiendtd jne/ite^populo det uidin info^ litHiiinem dencgdret-Hx: pcenitcnti£ tum fine fide çy iileâioneejjènt,inutiles m'mirum (à ere, cT pcccutoi» «iitgi« dMxo'e,(]udm ^uod extinxerint.
Auguftinus Sermon. 7.
Vos modofiitis debetis dnwrc df«m,cr timoré idm didile(lionâ¬mtrdnfire,^udfic Icgitnusin Eudngelio depeccdtrice Cuimultum remittùurjmuîtumdiligit. Etideo inultw debetiî diligcre deu,qui nos expeclando Cuo« punicndojctdpaiùtentiiOnddducere digndtiK tJl.Et dtibi fiteturâ^ pÅmtcntidiw donum dci effè,
Ambrofius fnper Lucain
TrdiSdtu.4.
Quid projùit bdptipid lodjmts Jrutreî md I Si pro
a8 D E CONTRITIONÃ
fiat aliquid-, non mMeretbaptiz(iretJturhcMiâ nesIoMiis bäptiÃnate, or Ãc uenircnt dd bäptifni^ ChriÃi.Sed(luidait PVt mdniÃüetur ]Ãad,idejtgt; ipà populo l/rael,ut inanifrfletur Chriflus uenit tizdri in dqud,non eà igitttr uerd panitcntid, nià dmo ri timor fucceddt. Et non ex timore,Ãed db dmore iKâ fliciteÃncipit uerd pÅnitentid,cr ex dileilionis intei^ one fequitur odium peccdti intenÃui.
Auguft.ad Macedonium»
EpiÃold.f4.
lÃorum porro corrigendorum, nullia dIiiM qudni in hac uitd lociu. Eldm poà hdnc, quifq^ id hdbebib quod in hdc fibimet c onquiÃerit. I deo compelUmur b« ntdni generic cbdritdte,interuenire pro reis ne iÃdui vitdm Ãc Ãnidnt per Ãtpplicium, ut edÃnitd non poà ÃntÃnireÃtpplicium.
poft pauca^ Ibidem.
Ndm nihil aliud dit,quem uerdciter poenitet^ niÃiit id quod mdleÃcerit impunitum ejÃe nonÃndt.Eo quip pe modo,Ãbi non pdrcentiillepdrcit, cuius altutttut^ Ãumq; indicium nuüus contemptor euddit.
Auguftinus libj.Hypoc,
contra Peldg.
Txmtentid ergo res eà optima ctperÃda qua dlt;gt; fiilos
PECCATORVJH.
îgt; ft
)*
o
fgt;
li
II
gt;
I
F'^^os reuocat ad perfcHum. Sed omnt dätum optimum ^^â^obuiäpoÃ.int^uit, cr omne donum perÃäum de« furfurn eÃjdefcendens d pdtre luminum dpud quern no ^Ãcommutdtio,nec momentiobumbrdtio. Oporteted owepcenitente^quie ddeiuiemunddtione expediunt.
De ecclefiaft^dogmatibus
Cdp.i4-
PÅntétid uerd eà poenitenda no ddmittere,et ddmifi fädeÃere.SdtisÃHio pÅnitentiie ex cduÃspeccdtorutn excindere,nec edrum fugge^lionibusdditu indulgere.
D£ CONTRITIONE.
Lexdcietiam obeft amp;auget peccata niÃddÃtgrdtid.
Auguftinus Pfal iS.
Serino.zJ.
Au^Ãinus qu£rit cur hoc dicdt Apoflolus : Lex wmoperdtor,Ro)».4. niÃutoÃmderetlegemÃne proiniffioniiS grdtid,non filum non duÃrre, uerum cT dugerepeccdtum f Vnde cr iUnd efl : Lex fubintrduit «t (tbttdfjret peccdtum.At qucnidm omnid pergrdtia dimittuntur,non modo qult;eÃne lege^ucrumetidm qult;e in lege commiÃd flint. Ideo ibi fecutus ddiunxit : Vbi dutem fuperdbundduit delirium , fuperdbundduit grdtid.Uifc ille.
Idem
«S4. OPERA ANTE, Idem dellbro de gratia amp;nbsp;libero
Arbitrio.
Perlegetn cognitiopeccdti,Kcm.}.
eognofcitkomo peccatum ncii adiuutt till, ut caueiitur cognitum-fine dubio lexiräin
tur. Hoc dixit,quia int dà mcà or eft in re,qui per legem cogiioftit peccatum^ es' tarnen ftigt;' Idem legft liteni,qu(e docet non efte peccafidum,fi ritus uiuificans deftt,occidit ; feire enim peccatita^ cit potius qua cauerkcj- idea magii augen qua tnitoiiâ
Ambrofius fuper tertium
caput epiftoltc ad Komanos.
Fer legem autem ait,peccatum fitperabundouiti quia per legem cognitio peccati: cr ccepitmikiol!â tft'e,ftire id quod perinfirmitatem uitare non pcjltnHâ
Latins patebit in fubftquentibus TituUs.
LEX ANTE CHARI = tatemiram operatur.
Sed pcccatum ut appareat peccatû per bonum operatum eft mihi mor» tem^ut fiat fupra modum pcccans pcc catum per mandatum 0^:c.
Augufiinus Pfalm.70.
Lex fine gratia folalitera eft ,manetad cenuin cenditiiigt;
.i
DILECTIONEM» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï8,
(Otto iniquitatem, non ad dandam falutent. Idem deiKrbis Apo/ïolr,Sermone. yj.Lex, inquit A{gt;ofiolM prtcuiiricationbs gratia pofita efl,ut te jiceretprxtio^ ricätorem,fuperbe per legem Ãiiuses pr^uaricator, a^nofee gritiam,cr eflo laudator.
Ambrofiuslibro de Iacob
uita beata,Caput.4.
lexpeccatum denunciauit^fedin conditione lits hrica penitus cohibere non potuit. Et pdKÃo inferius : Cognitioculpa: profoturie uidebatur, haie nocuitM utfcirem,quod uitare non poteram,
OPERA CVALIACVNQ.VE ante dileiiione)n,funt peccata
cr inutilia ad gratiam
Omnequod natum eft ex carne caro cft. '
Exboc clarumefl omnia opera humanarum uis rium carnalia eÃe,qu£ Apo/îolut ad Galatof (juinto depin^tt.
Non parmanebftfpin'tus meus in homme,quia caro eft-.
Apparet deiim uitare or abhorrere focietatem fiue Ãnuliaritatem carnaliuiit muttdanorum^; hominu.
Dedit
tS6 OPERA ANTE
Dedit,fnquiens,c(s poteftatetn fili'os dei fieri : his qui credunt in nominee! us,qui no ex ianguinibus,ne(^ exuo' îuntatecarnis,neque ex uoluntateui' ri nati font.
Rom. 8. ïodnnes damnat qujeuis opera Liberi ärbitril-Caro quierit qtite fua Ãmt,non enim fapit funtÃ^iritus dei,ftnltitia /iquidemejlilli/iiiiiSâtSÃ^ ! moneft. Etquia affiólus earnisjniinicitia efl ' fus deum^tC^ui jpiritus eÃCcaro enim concupifiit fus j^iritum^eiq; contrariatur ) zy quum idcirco dei fubdi non poÃit,neq; eius aduerfari3,id ceptoin uia confentire, mamt in carne, boc^Ã' homine à Jpiritu ChriÃi alieno^odium, z^' ptus üei,eiufque prieceptorum^quie à uia eum bili carnaliter reuocare nituntur^quoufqs cbariM^â diffundatur in corde etus, per ]jgt;iritu,qui datus eÃnf bis.Licet nimiiC legis peccatorit recordatioipotit^^quot;ââ^ ccnÃd(ratio,feruili quodam timoré homine poÃiKiâ^ cutereytcrrere,comouere : manetattamenincor^^^^ tijger pec cati amor, peccandiq; naturalis libido, Ãrtior ttt morSidiledlio fuperuenerint, amorqs fuperatus Ãcerit. Ergo ex bii tnani/iÃlittf eÃ
DILECTIONEM. »«7 fi Mturalii feccdtd ejje , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dd grdtidm,
nerd^ metildcid dnte chdritdtem, mà ueUs Ãcicndd fHdld cdifere ut euenidut bo/!d,quod dbfit.
Auguft.tn Pfal.ji.
Au^uÃimi docet qudntuin udledt nofler iüe cond^ tus integrdtidutexortus.Nuüd operd debemus fxfefida,idefl,utdntefid£m(lui'S dicdtur benedgere Edeniinoperd qu£ dicuntur dnte fidem bond, cjudnt^ »iiuidednturbominibiis Iduddbilid indnidfunt-t^entó frgo computetbond operdÃtd dnte fidemubi fides na itibonum opus ifon erdt.Hiec üle.
Auÿifiinus non defideC ut uocdnt Sophifl^finÃr^ »li l0^uitur,boc efl,contitKntid dcemonidcd ,fiinulati==' (id, dddit confequenter : Bonuin opus intentio fieit, ifitentionem fides dirigit.At intentio, qu£ operinotnen tmponitjcbdritds eft.
Idem in epiftola adlulianum.
Eecedpertdmconfiffionem grdti£ qudmuebemen tercominenddt Apoflolus, cx etidm menfiurdm fidei, fine i^ud impofifibile efi pldcere deo : qud iuftus ui~ uit,qu£per diletlionent cperdtur , dntequdmcr fine qud omnino nuüd cuiüfqudm bond operd tefiimdnda fitnt : (^onidm cmnequod non efi exfide,peccdtu efi^ Quid dpertins dicerepotuit ?
Idem
«88 DE CONFESSIONS
Idem contra Iulia num
Libro 4..
Opal ergoÃdei charitM efi,qudm uir iHe weiter^ äud intenà onem dppeUat.Si oculiK tuus luciduf C^c.Hunc, itiquiens, oculiim dgnofee intentionemlt;[igt;^_ Ãcit quifqi quod Ã,cit,cr per hoc difee eum,qui iionji cit opera bona intentione fidei bonre, hocefl, edi^ dileclionem operatur.totum quaà corpui^quod lut membris^operibM conftat^tenebrofum e^Jèjhoc d plenum nigredinepeccatorum. Hic Aug ⢠frtetiirop*^ ante charitatem nedum ejfe peccaminofumiUerumpli^ num nigredine peccatorum. Sed c;' Paulum audi : linguis hominum loqudr,e^c.Si tradidero corfiKiquot;** um,z!'c.
Idem fuper loannem Ser-
moKe 4. er 48.
I^emo habet de fuo nifî peccatum mendäcinfâ^ cr de fuo Satanoi eÃ. Alibi : Ergo quicquid opemtuf homo ex fe antefpiritits facri inÃiÃonem,peccattiin(à mendacium efl,mabe arborn malus efifi-uéliis, qui fcribiturPfal y.Dixit inÃpiens.
Ãuguft.fuper Pfalm.só.
Non enim potefi arbor Ãudus bonos Ãcere ⢠Ãla^inquit opera bona appellanda,quà m diu de radict belli
DE CONTRîTIONE.
18^
lon4 non procejjciint. Et fupra citâtus lociw efc.
CONTRITIO GJ/AE PARA^« tw per difcwjpo«eni,colieflionem ZX (le® te/ldticnem peccdtormn jÃcit bgt; pocriUmcrpeccâttorem.
Hieronymus Prouerb.i6.
Qwcunq;, incjKit, tribuit Jîbt bonum ijuod Ãcit^eti» «ttfi nibil midi «idetur mdiùbus oper4ri,ilt;t)»cor« dis innocentittin perdidit, in (juo fe Urgiton donorunt prÃtulit. Et ideô tdlem conditor pt«s rtbomindtur, tttreum, qwempbi beneficiji contempbtur ingrutnju. H«c iHe.
Auguftinus
Tejldtwr omneopus c^uod non jit dmore iwjlici« pec» Cfttum e()e.
TIMORE VEL AMORE NOM potejl bomo fe crigere 4d cttpefcendam grrttiftm.
Auguit. in P fakS4-
Noli tibi lt;trrogdre,nec ipptn c onuerponem, lt;}Ki4 nifi ille te uocdrct jwgientenbnon pojjès conuerti. îd à serè dicât Augujdinus, quls ejl ille ttmor, quo fe bomo iirigâtitd grdtirfni dntejidemiRemitto Icdoremuil
J wdcm Augujliwm EpiâoU »44-lt;td Anuftafââââ» . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M Bwnitcr
»90 DE TIMORE ET AHORamp; imniter put.it fi uiÃorcin peccâti,(lui pÅnlt;e tiiao^^ peccdt.Quiit età Ãrii non impletur negociiftitcu^'^ ldtis,ipfd tdmen malet cupidité intus eÃhoHis.amp;fâ coram deo innocens inuaiitur,(j^ui uultÃeri tur ÃÃtbtrahas quod timetur.Ac per hoc in tpfano^, täte efi reus. Vide nunc hypocritam fuis (.ut ait tus depidum ab AuguÃino.
Bernhardus Sermo.de cantico Efaiee in calce.
Timorem o' amorem utrunq^ inÃugiÃros oÃ^ dit, cum lid iilius inuitamento, uel alterius iinpulfi^ gratiam affurgere cotendimus.Etqui timet ire,iiii}gt;ââ^' ad portas inÃri,et qui deum cupit uidere propter temfui,uterqs fua funt,qujerunt,
Auguftinus ad Bonifaci'um lib. I. Cap. 9. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
De hypocritarum principe Saulo eademqrtieÃr commemorauimus,dicit : Ne quenquà m nioueot Paulus ad Philippenfis ÃripÃt,quod ÃteritÃne la.Potuitenim intus effe in aÃvdlionibus prauis pr^^^ ricator legis, o tarnen conÃiicua opera legts ónp^' re: uel timoré hominu)n,ud ipÃus dei,uel pocnie dinero non diledlione o deledlatione ittÃicif lt;nbsp;ffi eniinwlufitatf beneÃdendi benefacere/Mind
KE TIMORE ET AMORE, tÿt nmle/ictendumÃc inclindri,ut hoc Ãcmtfi impuni fo/fit.Etfi proÃ^lo in ipfii intus uoluntute peccat, nonuoluntiite, fed timoré non peccut. Häälenm gt;!l^-VndeQrinrecitdt(iepiflolu: mimicus, induit, infiiciif efi,^ui pccn^ timoré non peccat. Amiens du^ ion erit fi eins dmore non peccdt- Et iterum i Trfzjtw
odit peccdtum^ (Quantum iuflicidm diligit. Cha^ îit« autem non diffunditur, nifi per Ãintum fdndunt QKit ergo amor ille ^uo ad g^-dtiam cdpefcenddm nos ineterigdmus e
lUe ojwnon prlt;ep4rdtjo?i«n dd pæmtentidm impie dbfiulit', qui dicit uniuerfdliter : Sine me nihil potefiis ficere {interim tdmen non negdmus,ut quifq; fud peci: edtdcogitetjperpenddt, or trutinet dpud fe,deoqs itld eonfitedtur rogdndo pro j^iritu fdniîo, cordrf purifi ^âtnte.ContrdiÃos dutem loquimur,quifîlgt;i initid bonie dXonis tribuunt, non deo, d quo omne bonum fluit, tdnqudm finie Idrgijfimo. Hortdmur infuper omnes, lt;ini uerdm pxnitentidm dgere uolunt,ut uitdm prteteri tiiinbene difcutidnt,precibiisqsinfiftdnt-,quà uere feip fis dgnofcdnt,dd Chriflumqs configidnt qui uere peçi* «ttdremittit.
Augiift.inPG1.77â
Q»3/îîodo redft f rfro JiâiritiWjrfmfcKittnJ, cr non
ü » reueriet»
»9* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TIMORE,
reiterfens,urgentefe in imA mAlorum, Atlt;^ longinip^ meritorum,mji per eleüionem grdtiit, qu£ twt tii tdnquÃm mcrces redditur,fed tAnquÃm donunt tis ddtur,ut iuftiÃcetur igt;npius,cr redeat ouis depff^ trf.No« tdmen in uiribus fuis, fed in hwneris reportJi^ pafloris,quie fefe perdere potuit, dum j}gt;onte UA^itâ1 tur,feduteminuemrenonpotuit, Nec otnninoinu^ tur,tà fimifericordu paÃoris qujereret. Auditis uoti hdbedt homo pidubundie ouicuhe copArAtus,^K^ rend^remiÃionps dumJ^ontéudgaturf Quid bis bis cldrius? Tcdfus hdbeturprophetd,dicens: Dixie»quot;â fitebor dduerfum me iniuÃieidm medm domino remiÃili iniquitdtê peccdti met. Quod exponens Qjii» doru5,dit: D)ixi,id eâ, liberdui dpud me, quod (»quot;à tebor tu remiÃÃi. Mdgna piotds dei,quoddip tdmpromiÃionem peccdtum dimiÃrit. Votum ei»quot;' pro operdtioneiudicdtur.Cmnergo uotum habetpee* cdtor ccnÃtendi,idm remijfd eÃiniquitds,tdntu dlxüf tit Ãtcdtum noflrum uotum quippidm impetret.Et Eà Cs-ddilipuldtur kifs uerbis,dicens: Erit dntequÃm fl'*â nent,ego exdudidm eos.
Deflierdt defe qui in Chriflo flerdt, ZT eflto i»quot;quot; gis in Chriflum flerdt hoc minus fidit flbi. Et ndgfl defejÃenttfld/ito minus fluent de Chriflo- Cif s(i
DE TIMORE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïjî
tiM Itérât in Chriftum,dej^erdt. Qtù de^er^tià ant ditHWdtKsefl.Quemddmodnm Hieronymus Galat.$.Js dit,nonconfidit in carne, qui omnem utilitatemexpe^ iiat 4 CbriÃo: ej nonfeminant in carne, ne de carne Mit corru{itionem,fed defpiritu,de quo uitam aters eammereatur.
TIMORE SOLO SINE GRAâ tiilt; iuftificante nemo deo ^lagt;â cere pote/t.
Et rcjjiexit JeiM dd Afccl,ct ad munera eius: ai Coin ^Mem zr munera eius nonref^exit. Rej^icitperfo^ nantihoc efl,fidem per fonte o0rre«ti5 nota fua, deinde »tuiiera.VifoenimCain propter fideiab/èntiam,nec »wnerd eius rej^exit. Ndm qwi fne dileélione eR, fi/ lim efi ira,quia praceptifaluatoris trans^efior. Ne/ «w iufius eà fine gratia iuftificante:ïufticia,inquit,dà pEr/idetnlefu cbrijli in omnes fuper omnes eos qui tredunt.
Augufttnus.
luJîicwdicitPdKl«$jWn boiwinisdMt propre uo/ ÃHnutii,fed dei; non qua iuftus eft deus, fed qua induit bominem cum iuälijicdt impium.
Auguft.tn epiftola Joannis de Abe/ lis CT Cainfacrificio.
u ) Hoc
2^4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TIMORE
Hoc fdnc dicit ApoRolus : Nefcitis ^uod cMnf tefiK habitat iit uobh,nifi Ãrte reprobi elîii. Ecce^iK Chriflits non inhlt;Ã!itat,reprobn^ cfi,cr à diabolo rcÿ tur-Quemcunq; ergo flatueritis timoranexclufagri^ tiapeccatuinflatuitii,^uod parat diaboli mancipiuntâ
Idem libro de natura gratia
Si Jjjiritu ducimim,non eflis fub lege. Sub lege lüi ^ui timoré fupplicij,quod lex minatur,non amoreiitjH cia:,fe fentit abÃcinere ab opéré peccati, nondum libif ET alienu41 uoluntate peccandi ; ipfa enim uolmtiiti yeuf efl,lt;jua mallet Ãfieii pojÃt, non eÃe i^uod tiniedt ut libéré/à ciat ^uod occulte deÃderat: cr ergo »onbe ueÃcit,fed peccat, quo aduÃq^ perÃiritum fäfiäule^ iibertatis non Ãruitutis ; quia charitatis utiq; non time rbs(de qua lacobtii ait : QuiperÃexerit in legeperji^ äa: libertatts : ) eum ad bene operandutn induxerit
Chryfoftomus fuper Matth.
Omne bcnum,quod non ex dwore ipÃui botiiÃci^ ünt homines,ingratum eà apud deunt.
Augiiilinvs Sermo.î49.
Vhi immunditia eà corporii,ibi habitatio cà diäb« liciÃirituf, qui maxime gaudet in inqidnatione cM^ JtoÃm-Omnes autein immundicite deo diÃlicent,gt;iidgt; Kime qu£Ãuntanimales. Quomodomundus eÃepoteÃ
BE CONFESSIONE spj
ë gfdtwm no habet,cadet fitb prlt;ecepto?Et qua ftoio poteà ucïc f^erare, à diabolo ob talent immune ^itunpojJijJÃMfQui jjiiritum Chrifli no habet, inqtät f^foÃolui dd Romdiioî.S.bic non efi eins.
CONFESSIO lt;XyAE FIT CORAM Deo,eà nece/Jaria.
Dixicófitebor aduerfummeiufti^ eia meä domino, Sgt;C tu r emififti ' â«npietatem peccati mei. Pfaiu.
(^oniam iniquitatem cgo cogno-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum meum contra me eft
* temper* pfdl.^o
Oraui ad dominum deSnoftrum, confeffus fum5amp; dixi: Obfecro domi» 0 nbsp;nbsp;nbsp;ne,deus magne,pcccauimustct iniqui
ïatemfecimus* Da/j.?*
Si confitcamur peccata noftra, fide lis eft ÃC iuftus, ut remittat nobis pcc^ catanoftra» i.ioiXrt.j.
Confitemini domino,quoniambo nuseü,quoniäin fecula mifericordia eins,
iâ Confiderate Apoftolu 5C pontificê tnagnûgt;confeffîonis,noftrac AiS.to
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« 4 Pfalm#
»olt;S DE CONFESSION^.
Pfalmo fexa^eÃnto zr ludith, 8. cap.
Auguli.fuper iierbum.Nc«^ dbforbeat.
Netuenda iÃares e/ifratres uehemeutertà homine Ãci//e iniquitate,mcrÃus eft inputeu. Qÿâinio dutéi[ledixerisinilt;juitatéipfus,c^dixeritunâ(: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
caui,ftteor,non claufit fuper cum puteits cs fuu.Qî^lt;^ autemutderii eum dicere: Quid maleÃci f Ãäusfjl äeÃnfor peccati fui,clauft fuper eum puteus os[uM i qua eruatur non habet amijf onem conÃjfionis QSâC'
Idem fuper loanncm Ser.ój. '
IJunquid non pofumus dicere, quod etiam fdtff fratrem à deliili poterit contagione mundare ? Inioia ró id nos efi adinonitos in dominici operis altitudi!i(gt; fcilicet difcipuloru pedit lotione nouerimus,quaiido iiit Et uos debetii alter alterius lauare pedes,ui conffiiH' tà cem deltila noflra,oremus pro nobis, feut cr Cbri' flus interpellât pro nobis.Vide fupra in Titulo. Cbri^ ftiam potefatem habent ligandi cr ab/oluendi ejc.
Euangeliumde leprofs quibufdam nihil omtino fujfragatur. Quippe qui non leprain, ut nos peccttti oÃendebant, fedfeiammundatos quibus idnegoeij turn iniunxerat dominus, Ut peccata fua crfordes b pradetergerentfacriÃeio ; uerutn ut ex inflituto
DE CONFESSIONE, 197 g« fâcerdottim elogio,cr âmu]fi atbd tnuniicits lepro forum innotefcerct.Sed (fudidmus BediS [ententiam /ûf for huile locum,
Beda in Luc. Homi.58. de decern leprofu.
lte,oÃendite nos fäcerdotibus. Etfà iium efi,duM f irent munddti funt, î^uüunt dominus eorum i^uibut fcoc corporalict beneficid preeflitit inuenttur imÃfje fdeer dotes nift leprofos : i^uid uidelicet [dcerdotimt iuditorutnfi^urderdt,lt;luo confecrdiitur omnes perti» ^ntes dd corpus ebriftifummi ueri principe fdâ cerdotum.Et ^uifquis htereticd prdùitdte , uel fuper Ãitionegentili,uel îuddied perfidid,uel etidmfchiÃndte Ãdterno qudfi udrio colore per Chrifîi grdtidin cdrue fibneeeÃieflut dd eccleÃd uenidt, coloreq;fidei «er« ^në dcceperit,oÃenddt. Cdterd uero uitid tuni^udm ud letudincs,çx ^udà membrorum animie dtlt;Js corpor«»!
Ãipfum intmus in conÃeientid intelleélu domh gt;iusfdndtcrcorrigit . HiecomiÃdefiinquibufddtn librii excuÃs,fed extdt in cedicibus mdnu feriptis,
Jfidorus Ethymologiarum lib.6.
Cdpite ultimo.
Exhomologafis Grdco uocdbulo dicitur, quod Lit ^confffiointerpretdtur.Cuius nominis duplexÃ^ H $ ^nificath
4$8 DE CONFESSIONS.
'2mÃcittiocft.Aute!im in laude intelligitur conlrll'Di 'ficuteft: Confiteor tibi pater domine coelic^^^ crc.Aut dum cluifieli coâifitetur peccata fua, ab eo^ââ^ tur ueniäyCuitK indeficietis eflm^icordia: Ex hoc ff go gra:co uocabulo exprimitur^c^ fie^uentatur oAii tnologafis,qua deliäumnoflrum domino confitemuf' non cjuidem ignoro,cuius cogmtioni nihil occultu e[tt fied confi/fiio efl rei fcilicet eius c^uje ignoratur projifâ fa cognitio.Vtile eiiint fibi ac iucundum ^uifil; ej}( ifiimauerat, r apere adulterari,Ãiräri. Sed ubi hit tern je damnationi obnoxiaefie cognouit, cc^itisbis confitetur errorem^ Confifito autem crroris, proÃlf'^' cjl definendi.Definendum ergo à peccatii eft,dii«t (oquot; fejfio efi. ConfiÃio autem antecedit, remifilo Ctcterum extra ueniam efl,(jui peccatum agnofcit, «n *' cognitum confitetur.ttac[- exhomologcefis preÃenKtiâ di amp;nbsp;humiliandi hominis difciplina e/l,habita,ati^iii* ilu,facco nbsp;nbsp;cinere incubare,corpus fordibus
yc, animam moeroribus deifiere,illa qute peccaitit ti* /it tradiationemutare, DepÅnitentiiDiü.hCan, (^utdatn.
Video quiremijfor cfipeccatorum,peccMnii^ Ãra confiteamur,hoc perfiäorum efi,z3â cum DOiiii dicamus : ddiäummeum coÿiitum tibi fid,iniKl^
DE CONFESSIOME, tp?
tMtUMm non dbfcottiJi. Jyixi confitebor dJucrfum nei/uu/licidin medm dominotu remiÃÃiimpictd^ teinpeccdti mei crc. ConÃjfio itdlt;j; ejUiS foli Dec fit, ^uodefliu/lorum,purgdt fgt;eccdtd.
Chryfoftomus Hebr.n.
non dico,inc}uit tibi,ut te prodiis in publicum, ne* ut te dpud dlios de eu fis : fed obedire te uolo Pro« pbet^,dicenti ; Reueld domino uidmtudm. Antedeum frgo cenfitere peccdtd tua, apud uerum iudicem cunt crdtioiie deliéld pro iniuria,nonlingua, fed confeien^
tue memorid.Et tunc demu crede te mifiricerdiS poffè confequi,fi habueris in mente tua continue.
Profper de pcenitentia Dift.i.
Can.Vorrô,
Porrô iHi cluorum pcccata humanam noticiam la^^ lent, non ab ipÃs conÃjfa,nec ab ali/s publicatd,à ea tonÃteri uel cmendare noluerint, deum ^uem habent te fiédpfumhabiturifunt er ultore .Et prodefl, uitdrebumanuiudicià ,cumÃinmdlö fuo permdnfe=: M,funtituriin£ternum eJeo retribuentefupplicium ^utfj fuilpfius indices fiant, er ucluti fue iniquita tisultores.Hic in fe uoluntaria pcenainfeueriffime ani inaduerÃonis cxerceant, teinpcralibus pocjiis mutabut aterna fupplicia, er lachymif ex uera cordis contritt . cne fluentibus extinÿient eterni ig/t» incendia»'
JOO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONFESSIONE,
Ibidem Can.Fadiius.
Fdcilius deum Ãbipldcdbuntj^uinonhuinttrtücl» uiili iudicio, [ed ultra crimen dgnofcunt : ^ui dutal proprijs tHudconjrjftonibusproduntjdut nefciaitilgt;ii^ Mjs (judles occulti funt ipà in fe uoluntdrieexconitA tucdtionis fententidm Ãrunt, db dltdricuimitb ftrdbdntnondnimo,fed officio fepdrdti, uitdinfu^m tdn^u.im mortudmpldngunt, certi quod réconcilié fibi efficdcii pocnitentiiie fruilibut d Deo non folniâ' dmijjd recipidnt, fed etidin dues Ãcperme duitätis e^ {ii dd gdudid fempiternd peruenidnt.
Hoc idem probdtur dutoritdte illd prophéties : W qudcun^hord peccdtorfiierit conuerfus, nbsp;nbsp;nbsp;â N'ââ
tnim dicitur ore conÃffiis ffterit, e:^- tngemuerit ; WW uiuet cr non morietur.
Ibidem Can.Sdndite.
Scindite cordd ueflrd,cr non ueffimentd. ofienis contritionem cordis, qux in eiufdcm fctfflone inteUi^* tur, non in conÃjÃione cris,quie pdrs eJi exteriorisà tisÃLdionis,qudm feiffurdm ueftium nominduit 4 f te totum intelligens,peccdtd dimitti.
Ibidem Can Conuertimini,
Conuertiminiddmeintoto corde ueftro,amp;ii'gt; tonuertar sduos.Conuerfio sutem dicitur qudff cec it
DE CONEESSIONE. 309
is undic^i urrjlo.Si autem cor noÃriim unc{i(J; 4 malo ii dcHm utrtitur, iwox ÆÂ«Â« conuerfionis fruélum retur,ut Jfi« 4b irafua ad mifericordiam coiiuerfiit pecc4ti pr^iflet indulgentiam, cuius primo pricparos bat uindi{lam.Vnde datur intlt;Ãiÿ,quod ctiam ore ta=gt; centt ueniam confeciui poÃumus, Hinc etiam leprofi illi ijMibttS dominus friCcepitjKt oflenderentfefà cerdo tibiK in itinere,antc(iudnt ad facer dotes uenirent, mun* iati funt. Ex qwo fsHo nimirum datur inteîliÿ, (jMod rffitcijiMni/rfcerdotibw or a noflra oftendamus, id efl^ pKcätanoftra cofiteamur à Iepr4 pcccrfti mundamur
: Hinc etiam ut dominus oflenderet, çjuod na faceriotali indicia,fed largitate diuiuiC grati£ pecc4a toreniMiid4tMr.LeprofMJ» trfngendo mundauit, çr po=' Pe4Kt facerdoti facrifciumex lege ojjtèrretjprtccepit. Et pdulô po/t.Sed (tnte^wim adfacerdotem perueniat, cmunddtMrjdMnt per contritionem cordii ante coÃ/fio nemorw peccrfti uenia indulgetur.Et inf-a.Ergo fola contritio in cptafit refufcitatio tcüit peccdtum, bdbet ita^irefufcitatorefuüfibi præ/èntéfeq^inbdtitdnteiji* Vide Attguft.inPfd oz-Kefufcitatus corpore crc.
lbidcm,CanCum ergo.
Chi» ergo dnte con^èjfiojtemfumus refufcitatiper patidm esâ Ãlsj l«ci« Ãdi. Euidentiffime dppdret, ^«0({
»0» DE CONFESSIONE.
^uod folä cordis coiitritione fiiK conÃ/Jione ow (icc^ catumremittitur.Etinfra: Non in conÃ/Jtotiepeccäti remittitur,quod iam remijjum ejfe probAtur. ïititn} confiÃio äd oflenfjonem fgt;Å!iitentt£gt;non 4d impeW« onem ueni£ . Et puulö poji, Sic conÃjfioÃica^ doti ofjirtur inÃgnum ucni£ acceptlt;e, non in ceafM remiffionis dccipienda.
Fräcifcus Zarabelk (iiper Clement'
de flatu Mondchorum.
dnmturft quis hübetpropoÃtum confitenii Cf pr£uentui morte no cofitetur.Dicit Mdt.quod âudtà t(b Archi.quod non ex hoc erit damndtus, icr hoc dm» tnodo moridtur contritui.Ce poeni,DiÃ.u. Pdri^'ââ uer.Pelr. pro hoc,QuidfdcrdmentÃpoeiiitetiienocà pr£cifc neceffitdtts, et fujÃcitquod no cotemndtietà not.de trdnfdc.ueniens^pro de pcen.'DiÃ.6.1n
Gratianus traiftatu dc Pceni-
tentid,Ãc inquit.
Sicut dutoritdf tefidtur,uoluntdi remunerdtur,»^» opiii : uoluntds enim in cordis contritione, opns Vt orts conÃÃione.luce cldriits'confiât cordis contrdf one,non oris confijfione peccdtd dimittb Amhrofius Caper Lucâ de
Vifi atCdP.Petrust
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- pcïH«
DE CONFESSIONE. jox
Petrut doluit fleuit, quiu errauit ut homo, non inueruo quid dilexerit : fcio quod fleuit, liichymut eins lego,fatitÃ,{lionemnoftlego . Gratiuma dubitutiit GloÃu inflitutionent confifliomt [nondumfl.i!lum eÃe, quie modo fit. Idem Gratiumts compluribus uerbisde biicredijfierit depoenit.t.cr in utramq; partem addu {lit ueterum fintentifs, quorum tarnen bona pars fentit de confiÃioue folenni.Videtur in dubio relinquere ( ut fupri di{lunt)utrum obli^etur aliquts ad confitendum annon.SiquidemproUxam diflgt;utationem clauditbis gt;terbit:Ciuibut autoribut,uel quibus rationibusfirma tis Htraq- fententia innitatur,in medium breuiter expo fidmitt : cuiut autem harum potius adharendum fit, le {Ioris iudicio refiruatur. Vtraq; enim adftipulatores habetfapientes religiofios uiros. Et GloJJator primi hmlibri Difl.s.prenunciat nos tantum ex inflitutio* nehomiiiu obli^ari ad confitendum ob id Gracos nunquam fiufle obligates, quod ea cöftitutio nunquint abillis receptafit. Nec enim paulo duriutefl quodl dicit Gratianus. Fatetur nos Glofiator obligariex ia/iitutioneor confiuetudtne ecclefia: tantum. Gratia niitÃcit liberum leätori utrum putet efifie confitendum annon. Ciuodproftblo fiiifiet di{lumexecrabile,fi hac confilfiopracepta fitiffit à chriflo, autfiGra-tiarti
»04 DE CONFESSIONE. tilt;tni tttnporibus conÃtendilex fùijfctI.ita receptti^^ Ciftholica eccleÃa,
Hieron.in Matth.ló.cap. , Et dabo tibi clauei regni c(xlorum,c^c. fpifiopi preÃ)yteri non intelligentes,ali^uid Ãlgt;â fhdrif^orum dlÃtmunt fupercilio: ut uel ddmnent centes,uel folnere fe noxios drbitrdntur: cum dpud am non fententid fdcerdotum, fed reorum uitd tur.Legimus inLeuitico deleprofs,ubi iubenturni^ Ãenddnt fe fdcerdotibus,etft leprd hdbuerint tunc cerdote immundifidnt,non cjuo habednt noticidiitlcpf^ non leprofi: poÃint difcernere ([ui munduSi^Kiâ^ immundus fit. Quomodo ergo ibi leprc/umfico'^^ tnundum uel immundum jaccit.Sic nbsp;nbsp;hie dlligut udfgt;i
ait epi/copus cf prefiyter, non in eos ciui fontes ael noxififed pio officio fuo,cum peccdtorum cotdiefit udrietdtes,fcit efui ligdndus fit^quiiée foluendus-
Augufttnus in lib.de Saluta»
ribus documentis^
Alietut debent efie d nobis omnid uitidmdli)^''^ hitreditds noftrd chrifius efie uult. Idea ijuid incertifi mus de tdlibus prodlerndmus nos humiliter in cojfc^'* pij pdtris noftri, zj peccdtd noftrd cito producumK^ in medium ) ut (^leut ed ipft pdter nofter ceele^li^'
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CO NEE S SI ONE. 3o$
JI , wm conftÃi jucrimi«, non nos iK/ttJicontw ordntcs ne I ficHt pbdrif«« iUe dijcedumiw condemndti. Memores I nbsp;nbsp;«wr publicdnunt illwm Z}quot; nbsp;nbsp;oremiw,Ht uenidm deliflo
j 1 îHm confequi merertmMr : cUmor cordis nojîrt pwljet l( I âiditHrtsoinnipotenttsdeijilHidmpKrdmentepUcixbi!â
I btrintemporeordtionis.
J Chryfoft.Sermo.dcConfeflîoe
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necrPocmtcntid.
* I NHtic dMtemnelt;j;necejJlt;triMmpirlt;epntibiw teftibiw
* 1 nbsp;nbsp;nbsp;wnjiteri, cogiutioiieJidt deltdorum exquiptio dtfqi
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit hoc tudiciu)r»,folus te deus conptentem uidedt.
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Celts qui non exprobr at peccdtd tud,fed foluit peccd»
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*lt;1 propter conpf ionem.Vtde uocdt conpfionemjiudt
I cium,quod dbjq; teslibuSjfolts cogitdtioiiibiK pcrpcid= t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tWT-ltem Hide inDiftinit.6.Cdno.unit.idem Homtl. 9.
I de panitent.lAedictnde,inqutt,locus bic eÃ, non iudicij Non pÅndSjJèd peccdtorum remtfionem tribuenSjDeo folumdic peccdtumtuum, ZJ'Câ
T ripardu hift.EcdeAib.9.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cdp.;$.Soxomenus.
I Qflonidmomninonon peccdrejdiuinum CT mI*
1 trd bumondm ndturdm ejfe cognofcitur, peccdnti« Vus ÃHtem O' panitentidm dgentibuSjuenidm deus
V ÿ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X ddri
Sôlt;S DE CONFESSIOfiE.
dm pr/ffpit : qià uerô confiteri refùgM » fteccatorum onui acquirunt. Proptcred uifum (à tiquii P0ntificibuf,ut uclut in theatro fub tefiimoai!^^ clefîd/iid populideliil(tpdndd/itur. Et (gt;reftgt;ytmlt;m bon£ conuerpttionisferudntemî^ ac fdpientem uirum üdtuermt: dd quem dcced(tit(lt; qui deliquerdntideliffdpropridÃtebdntiir- At dhr cundum uniufcuiufq; culpdm indicebdt ZJ Qupd etidm hddemis diligenter in OccidentalUxt^Ãâ^ udtur eccleftfs,Gr mdximè dpud Romdm,ubi ctKeü certui poenitentium: hdnt enim reitamp;f^diti' Idmentdtionibui conftituîbÃiuum enimfâcrà celdâf^ tioÃierit ddimpletd, illi communionemnonpift'Pquot;â'^ tes,cum getnitu nbsp;nbsp;Idmentdtione /èipfos in terrâinP^
ftemunt.Ad quos concumns Epifiopuf, ldchrymis,cr ganitu ]jgt;iritudli proÃerniturpZ^âquot;^' eccleÃit plebs flettbus inunddtur-Poflhoc dutenp^^ epifcopuf,eleudt idcentes â terrd.Tim coWf^^ ter pro pcenitentibusÃdd ordtione,dimtttit o»iâ^' äli d/jüdionibus ]^onteudcdntes,dutieiunqs,^id^l^ nentid ldudcri,dutÃ(ÃâenÃone ciborum, dutrd^^^*^ qud: iubcntur,expeddnt,commune tempus quod dttif^ nit epifcopus.ConÃituto uerè tempore uelut quoddf^ ikbitum exoluenteSfdffliilionc depeccdto
fOfnlJ
DE CONFESSIONS.
^pulo commHtitone pdrticipdntur.Hxf trga anticluiâ tui^onictniPontifices ufy; lt;t(t noflrum conprKitrwnt tempiw.
Porro ConÃftntinopoli pre)lgt;gt;tcr fujper pÅm= tentes jùi't (lt;d itlHd tempws, quo qu^dum mw^ lier nobiliÃiind,cum peccatdfud fuif Jet confèjfa, nbsp;nbsp;nbsp;Ã
iprejljtero (iujjèt prmptum ut ieiunaret, ety- dfo operibus fupplicuret ; cum hoc obferuaret crebrius in teeleÃit cunj Didcono fe concubuijjè conjijjâ efl. â Hoc cumpopuluscognowJJctjpeuifbdt infdcerdos tcsqudjîper eos fréld jùijjet iniurid eccleftlt;e. Tu?« Neâdrius epifcopus Kinouit Dùconum fceleratunt C ^uibujddm fuâdentibus,ut Ãngulos dd commua nicdndum iwdicio confcientiie fu£ reliit(lueret,etidnt â prejbytcrura «eqwdquà in fuper pÅnitentes ejfe prx» cepit. Et oc illo dutiquitdtis confuetudo fubldtd ejî, cum(.utdrbitror')minord peccdtd pro pudore cou» ftj?ionis,er Jùbtilitdte exdinindiitium pittrurcutur.
Hæc bijtcrw Tripdrtitd. Ex bii coUigttur du/ plicem Ãrmdi» publiciC cou)îj?ioiùs , CT pÅniten * ti£ jùijp qwonddin. Altcrunt pgt;rimd: Eccle/îæ , ubi conm uniuerfd ecckpd dccufdbdntur duntdxdt pu* tlicd erimifWjttt pc uel eie^li d comunione Jîddiuin jîlt;t gitiojl repptjctrç uokbdfJtaUd totius ecclejtdfuffrdÿjt
JC I rtb[olMtr
JO« DE CONFESSIONE.
aifoluti lt;jui reÃpi/cebänt. Exemplum huiut pM !â 0 rinth.f. çr ⢠Corinth. 2. de incaÃu-Alterä/n ubi publica eÃ,conÃÃio non item, cuius exemplum hoiit extat in homicidarum pcenitentia.Cuiiis cöÃÃioitiinu ininit Cyprianus Sermone de LapÃs: qui cum it hcorum criminum conÃÃione loquitur,indicdt tim po tilts cor am facer dote quà m uniuerfa eccleÃa Ãcie/il^' Confiteantur inquiens,Ãnguli quxfo uosfratres fuum dum adhuc qui deliquit in feculo eà dum adiMtif conÃÃio eius poteÃ, dumfatisfräio remiÃtoÃ^^ per facer dotes apud dominum grata eÃ.Hi£citlt: Cf** iuSQrmeminit
Auguftinus in epiiloh ad luHi'
num Comitem 30.
Jure diuino ea exigitur conÃÃio que deoÃtÃt^'^^ Joannes apoHolits ; Si confiteamur peccata noÃrlt;tÃâ deltscriuÃus eà deus,utremittat nobtspecdttdit^ flra. Citra hone enim peccatum non condonatur- R®* fum non poteà non condonari huic conÃÃiom noÃpfos accufamus damnamus, deoq;gloriamnf' ritatis nbsp;nbsp;iuftide tribuamus. tta er eodem iure conÃÃ
Ão illa publica criminum publicorum, quibus ter,aut eccleÃa lefa eà precipitur, ut fuprà pätiut'b^ ea que hodie obÃruatur^uel ob hoc bumanunt couÃ^
DE CONFESSIONE. joj ^ffè inult;ntum,lt;^uod nullus ueterum eiuf mcminerit.
Panormitanus Abbas
ïncdpitewnnwMbâiM/^wc fexM de pcenis CTree tniÃiombt^s fentit conÃÃionem eÃfe iurii humäni. Nee lt;!lâhorret ab hac fententùFelinui} luriiconfulti iKtere}.
Chryfbftornus in Pfa1-5.
Si conÃuidaris alicui diccre quid peccdfli,dicito cd ^uotidie in dnima tud,non dico ut confitedris conferuo titoutexprobret,dicite deo quicurdted:hoc.enimjt non dixerii non ignorât ed deuigt;Cum Ãeiebof ed pr£/ Ãoerat.
Hieronymi
Temporibtu conÃÃioiiem hodierndm in ufu non ÃiÃc:connincitur ex epidlold dd Ocedtium inEpitd/ pbiumFabiola; qu£ incipit.Plures dniti Ãunt, Cfc. To/ ino.i.fèl.s^.ii(XtdFrobenidndm iwprej?ioziei». Se4/t qui publice dut in eccleÃdm peccdjjent, publice CT pud eccleÃam pccnitebantiUt Ãiprdexplicduimuf ex bi fioriaTripdrtitd.
Eufebi'usEcclcfift.hiftor*
lib,6.cdp.2f.
Pbilipptw Ciepr, Chrifliditii confitetur er Ãdt lerpcenitentes.Ndin de criminibitf eint apud omnes co
X s Ãabdt
«
Jto DE CONFESSIONE Ãttbdt.1tem,ineodem libre cap.34.de confcÃiofi^ tilicd Sidonif et Celerini confè/Jórum.ltem. QJt^^fâ^ tütendi confitendiq; modut dpud ueteres fueritjbif^', Eccle,hifi.lib.f.cdp.z8,de I^atdli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Auguft.Iib lo.Confeflïo* nbsp;nbsp;J
. Æ
Qÿidmihiergoeflcumhominibuiutdudiiiiiti fiÃiones mea{,quaà fanaturi Ãnt omnes languort!'''â^ OS i Curiofum eü genus ad cognofeendam ndgt;n,def}diofum dd corrigenda fuam. Quidd runt,dudire,qui Ãm,qui nolunt te dudire unde feiunt cum d meipà de meipfo dudiunt,iin dicdm. quandoquidemnefno feit komo quid t}omine,niÃÃintus hominis qui in ipfo eft.ldeiitldgt;â''^' CünÃÃfcdp.z.crâ3gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠'
ChryfoftomusHomil.ji.incpjft'
ddHebr.cdpite li.
Perfuddedmut igitur nobis peccdÃe nos,gt;i(( tingudproniinciet,fed etidm intimd confeienti^â''^ tdntum nos peccdtores effe dicdmus,fed etiamipP^ cdtd Ãecidliter Ãnguld computemus.l^lon tibi diO)^ te prodds in publicum,ne^ ut te dpud dtios accufar obedire teuolo Prophetie dicenti:Reueld dcstninoui^ tudfnPfdl.}6.Antedeum ergotudconfiterepecc^'â
DE CONFESSIONE. filt; ipuduerumiudicemcumoratione deliâa tudpironun cid.U in Pfdl.Miferere,Homit-t.
Bafiliiis Magnus ininftitutione.
rdiÿoforum,in calce.
idmdie, ontniidm opéré tM corporeo ^u'im^iritudli adfinem perduôlOjdnte^iMm qniefcat, tfW cubitum edt , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propridin fecum confcientidta
txdminef.ddnde cord proximo dccufèt feipfum:ft quid (ontrd/Ãs dut officium Ãcerit: fi qudm iniuridm intulç rit: fi cui exempta non bono extiterit: fi pigritid in ord tione,iitpfiitmodid deficerit: fi per concupifcentidmi redduid exciderit Medicina una nobilis confifiio fite^ rit,de proximK paîam eaficerc,ut per communem eos ram ratioaem huiufcemodi uitiaficiliui curentur^
Chryfoftomus de incomprehenfî« ?
bili deindtura-Homilia.^.
Rogo oro fi-dtres charifiimi, crebriits deo im^ mortdli cotifitemini, e:}- enumeratii uejlris deliâis uet ià dm petatiî, lt;Æ numen propicium.Non te in theatrunt conferuorum tuorum dico,nonbominibui peccata tua dete^ere cogo. Répété cordm deo confcienüam tuam, teexplicd,ôficndetemedico prafiantifiimo tua uulnc» Fit J amp;nbsp;pete ab eo medicamentum. ofiende ei
X 4 wWl
JI» DE CONFESSIONE. nihil opprobrct.fed humäniÃime curet.
Idem de Lazaro, Con»
CIO qudrtitt
Cäue enint homini dixeris peccdtd tud^ne tibi probret : nelt;j; enint ccnferuo confiteris, ut in public» fgt;roftrdt,Ãd ei cpti dominui eft^ nbsp;nbsp;c^ui tui curäm gail
ei c^ui humdnui efl, nbsp;nbsp;nbsp;qui mediciu eft, oflendif tadn^
rrf.Et pdulo poà : Deus uult te dicere,non td puiti^ fèd ut reldxeris,c^ ut iufliÃceris.
Hilarius in expJanatione Pfal-
lib.fcilicet,Q^idgloridtur inmd.
Jmpi£ difÃdentis defe confcientitteÃ, timfi Ãne gdudio lt;cr infolentis ndturte efl, flne timoré gMiic re : Et pdulo inflrius. Stultiti^ dtq; impietdtisextraiti tfliC^c.Auxtliitm meuntd domino qui flcit,crcgt;
Richardus fäntfli Vietoris.
Trdéldtu de potefldte ligdndi er foluendi,Cdp. 7.
Soldcordis conflflio poenitenti dd fdlutem dnbnt fiiÃicit uerdciter, cum drticulus necejfitatis cris con* ftflîonem, er fdeerdotis dbfolutionem excludit.Vit* de reile dicimus, quod tune dominus dbfoluit : fed quo nidm oris conflflio e^ fdcerdotis dbfolutio d uerè pa nitente exigitur,qudndiu diuimtusei in hoc ipfumÃ* (UltiK
Dà CONFESSIONà ïU ' cHlt4ï conceditwr, reâe qui Jon debits ddmnätionif «ilâfolutio (titimfcicirdoti ddfcribitur. Ecce bdhonus tw bMii^moJi (üjfolutionem Urn domino, qnitra mi* «ijlro ddfcribimuJ.
Gregorius Papa exponcns fecundu
Ppm.p«nit£nti(tle»n,qui cft ; Bcdti quo rMm^crc.ptpcr primo Herjï-cmIo/ic inquit.
Si qHW ergo peccdtd fud teitd ej?e depjerdtjeo e4 per uocem conffjjiom« ojlenddt. in biÃorirf ciù titulwï tjtjFdJciculws temporum. inter ed ^uje conjlituit Gre« gorius primus, commemorutur gquot; iUnJ '⢠ne pcerdos siljqao piSo proddt feelerd confèjjorum. Verbd funt
1 nbsp;nbsp;nbsp;bfe; ipfcplurdinjlituit,utpâ¬ttctinRegiÃro.lnClt;trt.
i nbsp;nbsp;nbsp;ÃJdiJit.DiesqjnojlrosintUitpuce diÃjoniM. Deus in
4diutorium,lt;(nte initidbordriu. dici iuÃit. Hic conjli* tuit quod conjèjjor nee metu,nec pgno,nec uerbo con lèjfionemproddt. Autor ejl dpud quofddmbumilb,Me rum dpud eosbumilU nsneÃ,quitus cum dgitur. Et ut
â mdxime quis pondus detrdbdt dutori, certe conjditutio ' Gregorij recitdtur inDecretvs cdn. SdcerJos de pÅni ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tentid Dijl. 6 .bis uerbU ; Sdcerdos dnte omnid conuin
â cdt,ne de ijs qui ei conjitentur pecedtd fud dlicuireci* ' tet,quodedco{tjjPusc)l,nonpropinquis,non extrdneis
DE ,CONFESSIONE.
Ex his dppitret ditte Gregorij conjiitutionemnoitfii^^) fe modum hunc confitendi.
Jtan,OccidentdIiseccleÃte patresnunijudntuoliic ! runt ijs peccdtdÃiteri, à ^uibu^ non quedi äd i «â¢Â«(îïrt.Expcdcs dKtem hbiuelilU ojjindiculumpol^ tis,qudmpecc(tti remedium, ut proh pudor,quoaai fjorren^a dudiuntur, prdtextu conÃ^ionis db inficerdotuhs. itemfdcri Cdnones non folunt, dili^ tui tdntd timedf,fed oâ tos uitdri uolunt, qui tdutUâH citci funt,ui£ dei igndrko ddeo quidem ,utpr0iu^ O'idicoCut uocdnt) confitendum potius fldtuffW^' qudm ei fdcerdoti,quem uel ipfum ex conÃjÃonc riorcm Ãrc,ue! te deteriorem reddtturu,iurî Id quod O' D.Thomds probdt in drticulo.4â 02^' 7t de pdrtibui pcenitentid:. Proindein C^nozK-ttult,de pcenitentid, DiÃiniHicne fextdprdcip'^^â qult;erdi,d quo non negligdris,O' idea melior, ri pojfit : qui non fit db unitdte ecelefitt diuifufâ^ (o eorum iudicdndus,qu£ in alio iudicdre debedt^ I* inde itd munereficienti£ inftrui.^,ut cognofif^^ j at,qu£ iudicdre debedt,qui udledt,morbum idtentem dgnofi:erejdidicerit,confitenti ejfi b^â^^ onus eius portdre^chdritdtem drdentem in hibeat luurt confitentein,ordndodoccndo
BE CONFESSIONE, s/, foiiftjpionisiemtdria drbitrum,requirit Cdno» ponti fidiu.Et ddmodum pie ThomM, loco idm citato fcri^ i'â!tpr£ceptaiurispciÃtiui,ut loquitur,hoc e/i,pri£ter ^niÃfium, zy expre/fum dei pr^ceptuni conflituti.
Hon extendere fe ultra intcntionem pr^ecipienth, qu£ ÃtÃnii pmepti : nempe charitatem, ut D. Paulus in* ?«lt;t, lt;((i utilitatem, ^3â ucrie pietatis inflaurationem, omnia inftitucntcm-Iant quid proceres conÃÃionemfa oretariam pr^ctpiendo intenderint,quid uoluerint,fa^
Canoniain adduiius explicauit. Quarecum prate nturfacerdos qui meliorcm reddere te nequeat, nec t^^etptum ecclcfajUt Thomas inquit, tranfgreditur: ^uiaida ei confiteri pracipit, Ã quo peccatis libera-is G'inpietdteerudiaris,acpromouearis,nec ÃtuUa ft oordotieiufmodiiniuria: namut ibidem Thomas fcri ^it,Priuilegium meretur dmittere,qui coneeÃa Ãbi abti titurpotefiate.
Hilarius in oc^lenariutn
Pfd.ni^.
Verd peccati conÃjÃo eà ,Ãne intermiÃlone tent* porifpccnitere.EtinPfal.n f, fùpputatione Uulgari Confitendum femper eÃ,nonquod peccandum femper Ãt,ut femper Ãt confitendum, fed quia peccati ueteris crantiquiuttüs Ãt indefiÃa confiÃio . Quanquam utitoÃra
Jilt;s DE CONFESSIONE.
Ut noflrd cdro comparatu ejl, ^uotidie dccidit, confitednSjUt nonfolumptccdtum dntilt;}uum utHildrius inquit, confitendumtibimdnedtrfiidHtii^ idem dit : peccdti conÃjfio,efl depnendi profèjjiotf^ Chri/lidni Ãt,hoc continuo medttdri^ moliri : quiuisuidetjqudm Ãt pro/jierum, certo tdntum ta»Pgt; re remedium petere,cum mors idcntidem, interuaUis impetat cr defeuidt.
Joannes Chryfoft.de confeffïone 0â perisÃui pdrteprimd,fuper Pfdl-^o^ i^ui eÃ: MiÃerere mei.liom.t.
Feccdtd dutem tud dicito ut deleds i[ld,à confiitidi ris dlicui dicere,lt;juid peccd/ti : dicito ed quotidiein^' nimd tud,t^on dico ut confitedris conferuo tuo,Cflt;^^ probret : dicito deo,qui curdt ed.Hlt;ec enimà non di^t ris ignordt ed deus. ^lunquid d te uult ed cognofcere ! Cum/iciebds ed,prieflo erdt : cum ddmitteres, nouP rat Peccdre non erubuifli,cr conÃtert erubefcis i did to in hdc uitd,ut in tlld requiem h^eas crc. item ,iiid( ChryfoÃ.ÃuperM.dtthteum,Homilid.tt. iuxtafinem-Noli ergo cogitdre quodnon redibit unqudm dontM tudm Ãlius.crc.Et ad Hebr.cap. n.Homilia. ji.
AmbroHus Sermo.j.inPftl.
, ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bedtimmaculdti.
Vdldf
DE CONFESSIONE. ji7
VdJe er eÃende tefacerdoti^crc.Quii eà unrus ft i(rioi,mà iüe eiuifucerdos eft in^ternum ,ç}'c. Idenj tww jucrit. LdtiMKSi tarnen idem fentire utdetur qwod Cbi7fojl.qMlt;tiiqw4tn Gr««s jwerit, trfmen ortbodoxus O' orthodox« eccUp« epi/copui jHitfr diwos numero^ tus Ifi Sermone Amhropj,inclult;tin,depoemtentt4Petri quinHmerlt;it«r.46.cKiMS pbrdpse/t bKi«fmodi,»t dm bigt nonpojjit qutn fitAmbrofij, inter niultd dicitit» hm modnm : Ergo Petrns prornpit dd ldcbrgt;mlt;Wj et injirte,projuit quod er emendduitiCTc.
Nee dijjondnt db bis q«« feribit inLttcdtn, lib .7. tdpite.Sä.endrrdns eudngeltj locunt ; Pdtcr peccdwi in calum er cor dm te.HÃc,inqMit,e)l primd conjtp po (tpui tiMtorem ndtwr«, pracfukm mipricordi«,dr« litrumculpe.Sed ctp dews nonit omntd,KocemtM(e co jt(Iâiont5â¬xpeadt.Ored»temcon{tJJiopt dd fdlutem, quid dUeuidt pondus errorvs,quifq«is ipfecnerdt, o* «cufdtionisexcluditinuididm,qui dccufttorem pre« iwnit conftendo. luäus eniminprimordijs fermows dccufdtor ejl fui. Atque ne quo pojfit tergiuerfari Am bropum bic dgere de conftjfione or ts,qud prodimus ft I cerdotifecretdnofrd,protinus fubijeif. Erujlrd du=« tem uelis occultdrequem nibil pUds^er fne periculo prod«, quod feids ejfe idm cognitum.Confteri «wgis «t
J18 DE CONFESSIONS. ! «t iiiteruenidt pro te Chrîjlus, quem dduocatum htit' | mis dpud patrent. Roget pro te eccleÃa, er ilUebty» | inet populus.
Nee cité interim BdÃlium,dliofqiie ueteres,^Hi cum tûties loqudntur de ieiunio, de panitentid, delâchr)^ tnis/de deprecdtionibus : i^uitdmé non memineruntlui ius conÃjÃonis^nec^s déclarant earn eÃe neeeÃtrüMâ
Origenes fuper Leui't.
Hoinilia.2.cap.z.commemoratis [eptem moii!,iliii bus abluitntur admiÃa : oéîauo demum locoponitcS» ÃÃlonem, t^uanonerubefeamusper facerdoti detestm mala noflra, nec ita reeuÃet hune,ut uelut huic ceu ciiâ piti citeras fubeÃe ueluti membra. Sed ut Ãtunaratio à cteter 'K difiinéla. PrimamÃcit baptiÃniim : fecund tnartyrium : tertiam eleemofynam:lt;luarta}n ignofccnlt am mutuâ,lt;iua condonamus ijs ejui nos Leferunt: ^uin tam,ofÃcium quo peceatoremconuertimus ad benam mentem : fextampUehementem in deum ac proxiitinm charitatem,quie operit multitudinem peccatorumÃ^ timam,lachrymas,ieiunia,reliquosc^ labores pee/nta» tia : oélauam,uelut huius partem,cum quis non erdfe fcitconÃteriÃiafceleraÃicerdoti.B.x hoc loco fotijji mum hauÃÃe uidetur CaÃianus fermoné quem tribut Abbati PytwÃo libella deÃne pçefiitentiie ⢠*-
DE COHTESSIONE» 349
! W!»( commemorrft diuerfa remédia, ijuibus dboletw I peccitt«m,«t confèjjionem unain qiwn^Uitin è multi« 1 fjftwilt.Inter cÃterjinquit, Qttisefl quinonpojjîi («ppltciter dicere ; PeccrftMiM ineumcognitumtibifi=
I cigt;cr iniuÃiciam meant non operi, ut fer blt;tnc con« JtfJîonem etidm lUwd conÃdenter fubiungere mercdtur P-ttu rcmipjltimpietdtem ccrdi'S mei, Qupd (1 «ere= CHndwretrdbentereMeldreed cordmbointnifcus ei'Jibe
j fci5 ? iHt que!« Utere non pojÃint,conÃteri ed iugi f«p , 'plicdtiöne non deÃnoi, lt;tc dicere ; inifjiiitdten» »«ecun { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âgo cognofco, e:}' pecc dtwm wem contrd we eji Ãem^
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per.Tibifoli peeeaui,çj widU cor dm te jèci, qui dbj^
J idliiKMerecMndixpKblicdticnec«rdre,crp»e imprcr« J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teriopeccdtddondre confKc«it.Po)l illud ^hoç|^ tam
(( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fromptumcertHméj;/«bjîdi«m dli«dlt;}Hoç^ddbttc|à gt;s
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eiltiK Urgitd e)t nobw dmind digndtio, ipfdm^ renie»
,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dijopem noftro commijît drbitriOjHtindKlgcntidn»
i( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feccdtorumnojlrormnpronojlropræfumdmuî dj|t«
J flwjdiccntes ei ; Dimitte nobis debitd'nojlrd jictrt cr nos dimitumws debitoribtts noÃrts.Hddenus Cdjpdni
i{ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«erbd.
Æ, Item teÃdntur er ueteres ScriptorcJ enumerdtio J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n'em non eÃe nccejjdridm. Ndm in Decretis citdtw
ChryfoÃonw? ,Et eloÃd dePçcnitetitid, DiÃinft. $. â «(«»
iio PECCÃTA DIMITTERE
c.'tn.ConfÅderet.'Deitiq; confute coüeiictnai
per i'liud PmHColof 3.Supportantes inuicem.El^'^ ' kgatur ex Traäatu ;S. i\uguftini fuperloan.innofr^^ codicibus tarnen non reperitur.
APPENDIX.
_ O« eS neceffaria,nec iure diuino mandata entinif* ratio peccatoru. NuUum enim extat de bae re datum in fcriptuns.Prieterea talis enumeratio inip(^ hUs eft,iuxta iüud.Celida quis intelligit- idem tejilt;ââ' turcr prudentiores canoniftie,hanc enumeratioiiei^ non effe iuris diuini.PoJiremo Gr£caecclefaiamobâgt; aboleuit hunc morem propter fiupratam à diaconoâ^ lierculam,utrecitathifloria Tripartita,no potuijfd^* tem hic mos aboleri,fî effet iuris diuini. Cum auteitt co Ãat quanta carnificina ccnfcientiarumjùeritida accf* ba exailio enumerationis,prodefl moneri pias meato^* ut fiant Canonem i{lum,qui prsccipit de enumetatiotio tantum traditionem effe humanam.
PE.CCATA DIMITTERE foliuseffeDei.
Theophilaclusfnioan.
Cap. 8.
Remittere enim peccata foUus dei efl. ïdeè igt;c^ Omnis qui frdt peccatum,feruus efipeccatigt;tf iioi
SOLIVS ESSE DEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3»t
nos igitiir ferui eftis,quia peccdtorcs.In/ùpcr ueri Jtmile erdt tHos diccre,qud»n«i5 tali feruituti obnoxijfit «nus,jcdptcrijîciababemws,pd/à cerdotiâs, p«rglt;t bunt nos à pcccatiîjdicit q«od G' »D* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
ciimfeccdwerwnt indigent gloria dci : Etpcerdo= tes ueftri, quuin nbsp;nbsp;ipp firui )int non babent potejtatc
ulijs dimittcndi peccata, cjnod cz ipP Paulws swamp/ pus dicit ; Opus habet jacerdos pro feipfo ojprre, p* tut etiom pro populo,cl«ia et ipp infirmitdti obnoxi«$ tjl ; SerHiw,inqMit,non swanct in dosno^boc e^, non ba brtpoteplt;ite)nexpendendi,eó ejuod tion ptpaterjà sni« li«,hoc ejtjdominus dosnns : pliws autem dosninns do= mus ePcz manet in domo-Dom«»» autem dicit potePa temficHt er olio loco principatumitanominaf. Indo «so Qdicens^ patrie ma mdnÃones multafunt.lgitmr «epi (juidesn facer dotes cum ferui pnt, poteftatemno bobentTemittendi peccata. At plius ego manens in dos «10,hoc ep,potePatem ez principali autoritate, ^uussi fins dominus domus libertatem uobvs commendo. Osst« n!aenimmeafunt,ez aqualis potentie czpotepatis turn patre pun; etp ego liberos uos rcddiderojtunc ue TA libertate redimemini,ez c â¢
Auguftinus in cpiftolatnbeati
loannUjTraftatu 3.
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;Sei
P» PECCATà DIMITTERE
Semper cuiui nomen renuttunturpeccMfblun^^ fiiUgftilini Ergo nec per nomen Donati ⢠Videtii Augufl. aut quii Donatui Æ Nec per nomen Pauli, per nomen Petri.Etinfrà : î^nnquid Paulutpro uehi^ crucifixuieli, aut in nomine Pauli baptizatieHi^l Quid dieit/Nob met Ãtii,fed mecum Ãtis.Mecui» te,omîtes itliusÃumus, ([uipro nobis mortuuselt,^ pro nobis crucifixus efl.
Auguftj'n Sermone de Renn'flïofl^ peccatorum,t.Qu£fl.i.Cd». , â¢
Vteuidcnter.
Vt euidenter oÃenderet dominus à ÃiirituÃnUO) guem donauit Ãdelibus fuis dtmttti peccata, non iâitâ ritishominum,cluodam locoÃc ait: Accipite ÃâintKâ'' fdn(lum.Etcontinuo fubiecit ; Sicui dimiÃeritisffâ^ taremittunturei,hoc eÃ, fjiirituffanilus dimittit,ââ^â' uos.Ex hoc loco claru er apertu eÃ,nb meritis nuÃattefiante etia hoc Canone ^fed uirtute JpiritujÃ^ äi peccata remitti.Et de Cöfecr.Difl. 4. Can-I^o''^â Auguftinns contra epiftolam Pari^^ nianilib.zcap.tt.
Sicut miÃt me pater,er ego mittouos. Hoccum^ xiffet,infujÃauit er dixit: Accipitef^iritum fan^i»â'â fisui dimiferittspeccatibdimittentur: er à cuiretâ'quot;*â rHH
SOLIVS ESSE DEI. ,i, W,retmcbMntMr.Conh-d nos effet,ut cogeremwr fitea ri 41) bominibiM, hoc non per homines fieri, fi pofteti/ dixit : Et ego mitto uos, fubiecijfet continuo : St ewdimiferitis peccrtta dimittentnr : erficui tenueria ti5,tencbHftt«r.C«)» Hero interpoJitHW eJt.Hoc chw di »jret,infM))l4Hit,cr «titiUi«; AcciptteJ|)iritKmpnéiM;
lt;7 deinde iU4tHm,per eos uel remtj^ionem uel retentie» ftcin jîeri peccdtorura.Sdtts ojienditHrjnonipJos id dge re,fedpercos Htié[;J^iritHtn pndlHm,)icHt dlioloco dt=
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eitw.Non enim uos cjlis ejui loejHiminijjèd jJiiritiM fan
ftiK^niinuobisejl.
Pafchafius Papa de Confecrat.i.
b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DiJî.i.Cdn.Iteratur.
* Iteritor quotidie biCc obUtio, licet Cbrijlus Jèmel
â¢* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Väjj!« in c4rne, per undm eandem^; mortis p4j?iortcnt
Jèmelptlwawerit mundum.
I* Leo Papai.Quæft.î-Gîâatia.
* Grdtiaji non gratis datur uel accipitKr, gratia no
I eJKcrc.Sed maior gratia non ejl niji remij?io peccoto Tunt,(^ult;e foU diirina gratia cr largitote remittitur.
{ Idem inlib.de Lib-arbit. de Confe/
crat.Dijl.4.Can. Gratia.
ï GrotiaelUte per Cbrijlum daturjuon folum pecca* b toïnmïcmi^ion«injà lt;it,|èd etwm Mt leximpleutur.
3ï4 PECCATA DIMITTERE «t natura liberetur ,nec peccatum dominetur,jj^ii^ tuscx grati£datfidem: qu£ etiam nonpetitadW conc(ditur,ut hontini petenti, cr alia conceddntur'
Nam fides non efi; liberi arbitrij tantum, fid lt;1«^ n»niDa.
Idem contra lubâanum lfb,2.eadeW' Difiindl.Can.Nemo.
Nemotollitpeccatamundi,nififi)lus Chriflmf ⢠eft agnus tollens peccata mundi: toUit autem O' tendo lt;JU£ ji£ia fiunt : ( ubi originale continetur ) adiuHondo ne fiant, zr perducendo ad uitamubifi^ omninononpofifitnt.
Augultinus ad Macedom'anuin dePaniten.Dift.3 Can.Cluamuis.Para.
Hrfc autoritate.
Hoc autoritate cr illud Ambrofij determit^''^' iterum : Peccatori per primam panitentiatim^''^'' am dari monftratur : alioquin nequaquim iterKWP^'^ ceret deus,qui nec dum peperci/fit fatisfiâio pitniU«quot; ti£: c^uade cr amplius noli peccare,cre. omnis alia fatisfitdio pro peccatis in/rugifira e/Ktofquot; traqi ius diuinuin aque bumanum fine PontificHâ^ââ^^ fertim quando mul⣠pecuniari£ caufa h£efitutilt;^â''^ ÃW indulge/itifsfiditatum eft.Nam Alexttn^^^'
SOLIVS ESSE t»EL Jîj fil tertiusyomnem mulélam pecunidriam prohibet,nelt;^ lt;nbsp;rdi^ioÃs, mq; 4 feculdribus dccipiendam. Extrd de fmiscdp.Licet.
Cyrillus in Euang.Ioan* Lib.cdp.il.
Viuificdre interius peccdtorum folius dà muntii per prophetdin dicit: Ego fum qui dcleo iniquii^ â tdtes utflrds.îdent in ïodn.Ettdng.cdp. lo.lib.i '.cdp.^
Certe folius uerè Dci e{l,ut poÃit d peccdtis homines foluere. Cuienimdlifpr^udricdtores legis überdred pKCiito licet,nià legis ipÃus dutori Et/èquitùr:fJdni ' ^«üntipà remittunt dc detinent,Ãâiritusqui hdbitdt in %per eos renattit er dehnet.
Augiiftinus in Sententijs ex illo decerptis.
^Wt quiddm pdrentes dggrdudnt origindle pecca gt;nbsp;itd quiddm reueldnt, fed nuUus tollit,nià iüe, de diilum eit : Ecce dgnus dei, eccequitoüitpeccdtd quot;^ndijcui nuUum bonuni hominis impoÃibtk, nuUunt 'â^dunt infdndbile.
Theophyl.in Lucam cap.i.
Non enim aliter Chriflus dgnitus ÃiifÃt eÃe deus ni E ^(miÃjfet peccdtd popalo: Dei enim efl remittere pe'e '
Non enim propter operd noÃrd,nihil enim jdci^
y } l«us
PECCATA DIMITTERE
Wi« boni,fed iUe uiÃtdnit nos ex dlto, qui oricns iicb tur.Et in lAdrcum cap.t.diat quod folius Ãt dei pct' cdtdrenHttere.
Cypnanus in Sermone j,
de LapÃs.
Solus dominus mifereri potefl,^;' ddre ueniäiiifii cutis qu£ in ipfum commilfu funt : folus potefi ilic IftP ^iri,qui peccutd noflra portduit, qui pro nobis dcinit» ^ué Deus trddidit pro peccdtis noflris.Uomo deoij!â non poteà mdior,nec remittere dut donure indul^mi^^ fud feruispote{t,quod in dominum deliHo^dWorKO tniÃum eÃ,ne ddhuc Idpfo e:^ hoc acceddtdd cnwcquot;â ÃnefcidteÃi prlt;£diólum : Mdlediiius homo quij^^ hübet in homine.Idem in epiflold 6. ad Md^ttuiihS!â aHipuldtur Cyrillus in eiufdcm loci expoÃtione â Itf* Uildrius in Mdtth. Cdp.^.Vide in Titulo:Onui(^ ftidni hdbent edndem potcfcdtem in uerbo,et qiioc»'â^ Sdcrdinento.
Ambrofi'us fiiper Corinj,
Cdpite.i2.
Peccdtd dutem dimittere,^^ Ãgt;iritum re folius dei eÃ.Siergo ejÃilum fdlutis deus Id glorid in hdc re hominis eÃ. Idem dit : Verhu»i à imittit peccdtd, fdcerdos eà iudex ; fdcerdos
Soli VS ESSE DEI. . «r fuum exhibet.fed nuUum poteÃätii iurd exer^ cet-ldem dit.llk folut peccdtd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folm de pec
IM «oflns mortuui e{igt;
Aug.adLaurentium Enchtrid«
Cdp.Si.
QjuutroineccleÃd remitti ptccdtdnoncreitnSt tOHtemnnttdntdm diuini muneriildrgitdtem,etin hdc obflinaione mentis diem claudit extremum,reus efl iüo irremiÃibili peccdtoinj^iritum fdnilum, in (^uo Chri/ fills peccdtddimittit.
Contra Iudæos,Paganos S)C firriditos.Cdp.t^.
Doh«)« flgt;iritufldn£li dgnofcimus eflfl remiÃiotient pcccdtorwrn omnium, fuffl-dgdnte nobis ipfd ueritdte, ^iepoflrefurreélionemfudm, dit difcipulis fuis : Ac« tipite JJiinte f(nélum,fl cui remiferitis peccdtd remit lunturiBi.
Lib,i.de Doâ:rina Chriftiana
Cdp.i«.
Hds igitur cldues dédit CHRIS T VS Eccle* Jî^ fu£,ut qu£ folueret in terrd, folutd eflent in calo, fcilicet ut quifquis inecclefîd eius dinutti flbi peccdtd non crederet,fe^; ab his correptus duerteret, in eiufde tcclejîie gremio (onflitutus, eade fide dtlt;Ji correâione y 4 fiüidxetur.
jîS PECCATA DIMITTERE. fanaretur. Qmfquis enim non credit dimitti peccatti,fit deterior deÃierado ^udà nihdiHimdii^^ ^udinin alii efjè retndneatubi defruâu fit£ couerÃonif inuidui eft.
Chryfjftomiisincap-Matth.;. Ho-âî-
tiherdre quippe 4 putredinepeccdtorum Chrijl^ proÃäo uirtutu eÃ,ut duté non ad illd iternreuert^j, tur,dpcftolorü curie eà de Idbori'S.Etin Clt;lt;.8. lid.ii.Seruituspeccdtieflgrduijfimd,dqudfohui(ii{ ' liber dre potefi-Dimittendi pecedtum poteftdtemnono | habet prieter deum.Item uide Chryfofl-in epià Ccriit ' i.cdp.tf.quoq;dit:Deifoliumejjipeccdtd dimilteri'
HyOchius 111 Leuit.lib.i. Cdp.4-Rogdbit pro eo fdcerdos,zx dimittetur ei eXC- NfÃi tnim inquit,idonei fumuf peccdta nobiÃnetipÃs dimiP tere : chriflus dutent nohis propi[idtioneittperficit,iiii dee^y-eiusuoceÃdcerdotesin eccleÃdnt, utpote dill ofpeiit fubeuntes,ordinatifi(nt,quibui in perfond Afo Ãolorum dixit : Quorumremiferitis crc.ldeminl^ uit.libro.t. cdp.$.Soliuf eÃenimdeiignofc(re,(tiM ; ed quorum impofftbiln uidetur remiÃio.
DE ABSOLVTIONE.
Auguftinus in Ioan»
Trudrf.S»
Vnlt
DE AB SOLVTIONE. 319
VNdf eji ijid iäntd uiriuf aqu£,ut corptif tagat er cor abludt,ntà Ãciente uerbo : non ciuid Ãt fei i^uid creditur.Uem^Hom. 2.3. Qgodà in mdiu E» Udngelifidm inciderit,Ãecurics Ãt db eo^qiti dixit: Hies tudteÃiluumÃcit.Adh£c PfdLj^.Kolite uobii I «ociire pdtrem in terrii. Diólum eÃfe non ut toüeretur I nomen bonoris,fedutfcir£tur ne grà tid de ([uo in etter 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wti wtiOn regenerdntttr,niiturie,uel potefldti, uel Ãtn^
i äitdtihomimstribueretur. Exhià uerbis mdniÃflunt efi nibil deÃrendum uel ndturtc, uel potefldti, uelf tn* ' ! ^tdti cuiuÃuiihoininis, inÃicrdmentorum perception nc,ijuimÃententidm zr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Commentdrijs
' i'iMiJttb.Citp.ió.upprolâdt.lntcUtgitc btcc üijipientej i« populo,çy fiulti dliqudndo
Sucrumentis enim id tribuendum,lt;}uod iüorum efl, C' lt;(d quod erdiftdU Ãmt .4 ChriÃo. ChriÃui dutew «ibil(ibfq;cd»pordiâd«itgt;erfdfrdmcnhs Ãtisuerbd ffomijÃoms ddiecit^^uee conÃderdndd e?â dmpleäen* ddcumÃgnis externis er uiÃbilibus ^Hoeqi confirn Wdt confcientidm,cr dmouet dolores er timoron,^«® lt;lt;ngimHrobpcccdtd.Nipirttiw operentur Ãicrdmentd fbujlru extcr«4 Jigfid ddbibebMntMr. Niji credideri« (â¢wbw domwi pcrdiwentd tibi nibil proderint.-
, nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y $ SACER
«o SACERDOS QJ7ILIBET
d cttipd cr pcena abfoluendi pote» (idtem habet.
Cypriâanus Cornelio Papat
EpiÃola tertia,
Cyprianui uult ut unufquif^i paniteal in dioc(xÃ,quiÃc ait : Ndw c«gt;n Ãatutu fit otnri im nobis,et teg^uuÃtparitet ac iuflu,ac uniu! çaufa ülic audiatur ubi eà crimen admiÃim lis paÃorib.portio gregis Ãt aferipta,^ regat naïf' ^ui/q; cr gubernet,rationem Ãti ailus dominoredditu rus.Oportetutiçi: eos, ejuibusprgÃemus non circuW curfare,nec epifeoporum concordiam coherentan Ãh dola cr ÃUaci temeritate coîUdere. Sed agere dite clt;W fam Ãtam, ubi cT aceufatores habere cr teÃes [id erb mints poÃint. L oeluitur enim de his qui in AÃica pefquot; cd«erd«(:,cr ^d Rom.Pontificem concurrebant.
Ex ^«0 liquet ufus primitiux EccleÃie de ligand foluendis peccatoribus. Nelt;^ quicquam fcripMi tribuit epi[copis,quad ip[um facerdotibus non detidp riticum idemÃt epifeopus cr preÃyter : nam Apofio lus ut Lucas : ait mi[Ãs Ephefumnuneijs accerfivit
à CVLPA POTEST ABSOL. at P^^Ãyteros EccleÃ^e, qui Tito pr^cipit ut op(gt;idlt;i= (pifcopos conflitudt,quos nunc epifiopos nunc prt. pyteroi uocdt. Nuüosalios ut pdtct. t.ad Timothcum: JâCrdd Philipfienfef primo nofcens in EccleÃa Dei mi ftflro!, quÃm epifcopos feu preÃgt;yteros, diaconos ^^âinfinuitt omnes in domo Dei dericos, aut epifcopo
â , fun Mt diacotiorum fitnâiones peragere.
Mirum quomodo epifcopi omnem laborem cw*
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^^necclefiarüà /èretecerintiUcluptdtibusetfeculari
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â^^negotqs fededentes,!:^ didconiieccie/idt connut;»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^ilfdcramentorumqi ddminiflrdtionem, qudft dede»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;füs.er fumntus contemptus tdlid minifteridfubire.Huc
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnim uentum liut ut quif jj dodior,cr dliquo tttulo in»
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÿùto,gô minus ecclef^e ddnunifirdtio curduit,imo re
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cufMit hoc onusjtdnquam uile^c^ fu£ dignitati impdr
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominu! det nobis ueros epifcopos et didcono},qualet
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus defcribit ad Thimoth.
ConÃrmatur hoc etiain per D.Hicronymum alt I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cs patres,quod omnes prejbyteri funi epifcopi, ciCteri
f Mtc didconi : qudre er pdn-ochi quibus uerbi Chrifli f prxdicatio demadatd efi ueri funt epifcopi,reliqui ue» J ro miniflri funt qui alia in eccleftd munia obeitt, funt 'I diaconi.Qtiemddmoduuetus lex pontifices hdbuit Ka. ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roneni
3û DE ABSOLVTIONE. roijem,eius^;filios miniÃros cfteros ⢠cum omnis ( Pdulo ddferente)prejbyterÃtepifcof''^â (3quot; dclinquentes omnes, iuxtd Cypridni prfcccpn*®''^ deb'éli loco db eiufq; pr^eÃde abfoltd debent: cotiÃ^''^ tur mdlumfdcris inicidtÃ, dliuin in dbfolutionif gdtiud pr£cellere.Ndm dicdnt nonulli lt;}i(d le^e dut dutoritdtehdbent dijjimilitudinem potefldwÃ^ ercjizr hic referudre (. ut uocdnt ) cdfus hdbcdt, ifti non Ucedt,cumcontrdrium.S. CypridnufU^^i^^^ ferudri.Nemo intérim ordincm in minifterio tij conturbâ¬t,lt;luegt;n dominus obferudri uult-
Pdulus dpoÃolus telt;iudles hdbere uoluitÃtcef^^^ cum dicit : Sic nos exiÃimet homo,utminiÃros ffliey diÃgt;enfdtores inyÃeriorum Dei: quippo^K^â^ erdt obfcurum,non deÃtturos, qui plus dliquid d( lofentirent,quod non hdberetcum dlià caninun^-^''' citer^o omnes hdbendos ut miniÃros er dij^enfätor^ ex tequo,non ut noudrum rerum conditores eÃe ; re dlio loco uetuitÃiis ne in clero domindrentur-M domindrentur in clero,qui fudm ddrninijlrdtionemtilquot; tius eÃcrunt,dliorumhumi deprimunt,id^meroÃifgt;â tu drnbitionis^ Deinde Fdulus, qui uerum e^tà alius)pontificem,conÃtetur Corinthijsfe non domiini^ ri infideinomine,fed audiUtorem folum eÃi
DE ABSOLVTIONE. 3» luûdfidefiarent.Qui er alibi : Non neÃp/os prtedi^ fMU(s(,inlt;iuit)fed Chrifium lefumy^râc.
PRO ABSOLVTIÃNE NON ü'cetdh'qwJdccipo-f,
Exfexto Synodo.i.Quatft,!« Clt;lt;n.NMll«j epifcopUi.
^ullu! epifcopus aut prefbyter aut diaconus ,^tii Ãerä di/^enfat^i communioné,d pcrcipiente^atü ^^munioiiis aliquod precium exigdt : nec[i enim uendi^ ^urÿratia,neci;pro precio graiiam J^iritus fandi da= ; fed dignis muneribuf Ãne defraudations partici pärtconcedimus. Si quis uerô eorunt qui connumeran ^i'cleroydbeocuifrcrdtn communionetn difrenfat: dtiquod preciunt exegerit,deponatur,Ãcut imitator Si-tnoniact fraudis. Dij boni,quam longé ecclcÃa Ro Wii/M 46 hoc reguliC inilitutione difcefrit.An nan om-^ nia uenalia in EccleÃfs paffm locorum habentur,pro ftitiitaq;funttHocqiin caufa,quöd facramenta uili~ ter er traüentur er habeantur ,nià bonorum uirot^ rum prudentia breui occurretur, aélum erit de omni'-bus eccleÃjs, adeo^ deturbata omnia er contempts went,
SATISÃACTÃO EVANGEs bed qute Ãt.
Peccrftx
DE SATISFACTIONS.
354
PEccatamultorum SCc.per totum caput. Etuocabitur nomen eins lefuSjhic ialuumfacict populumfuS Ã peccatiseorum. Efaite.fj. Mdttb.i.
Annuncio uobis gaudium magnS quia natus eft uobis hodte faluator, quieft Chnftus dominuSjinciuitaK Ãauid. Lucif.t. '
Pro nihilo faluos illos faciet. Pftlm-il' luftificati gratis per illius gratiaffl, per redemptions quæeftin Chrifto lefu quem propofuit Deus. Rojbj.
Gratias uobis 8gt;C pax à deo patte» qui dédit femetipfü quo peccatis no ftris, ut eriperet nos à præiènti fecu lo malo .Ephe.i.Philippen. Gäl.t.
Per quem habemus redemptionem per ianguinem ipfius remiffione pK' catorum,Ãô.i.Theffa.5. Coll.^
CbriRas femel pro peccatis noftn's mortuus eft,iuftuspro iniuftis.i.Pfti.
Bonorum noftrorum non eget Do minus. Ppi. 15.
Ãuguftinus tu cap. Sarisfadionis
SitÃ
DE satisfactions. mj pÅnitenti£,efl peccatorum eau» excidere,ç^ lt;feceteraeii aditum non indulgere. H« unafatisjiâio, quant nbsp;nbsp;Chriftus exegit, ut feilt»
cetantpHutnonpeccemiu,dicensadultene: Vade^or lt;iigt;tpliiunonpeccare,erucem cdrnw mortificandeet intfonens.Qj^ ergo antplius non peceat, excidit eau» ftlt;pecciitorum,crucetn pofi Chriflum baitdans, pro= pn'iij; membre mortificans, er proinde fatiiÃeit, Quid hic pojjùnt indulgentie ? quid oblationes f quid pec«(Mf e sj tiQif poÃitnt caufofpeceatorum excidere : f «on poffunt carnem mortifie are : fi non pojfunt aug xtentum gratie dare ? i^ifi,inquit, domiziiM conuerfi fwritis er efficiaminifieut paruuli non intrabitis in regnum ccelorum.Numindulgentie pofiùnt bomifiMni tord4 natur aliter elata fleilere {
Hieronymus in Matth.tó.
Debrfcmemornt fatiificilione. Qtti depcnitueterc bmtnemcM» ailibus fuii,denegatfemetipfuni,dieens: Vinoidtn nono ego,uiuit in me Chrifiiu, toUitç erwee fuam er m«do crucifigitur.Qui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wiMndo erueifi
xut ejl,bic fequitur dominum crueijixum. Hlt;ec tnquii »jlfdti«jà ilioeult;tngâ¬ltcu,expoliutio ueterU bominis, V tnortificdtio membrorum qult;c funt'fuper terrdm.
pdjjiin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; Vrtde rfmpliKS noli pec
«rtr«
$36 DE satisfactione;
cjre.lUe non peccat dmplius nbsp;nbsp;nbsp;non effidturre(irgt;Igt;iif
(lui corpus fuum redigit quantum potejl in feruitutoit , Interea dutem Ã^teorlongdm dli'dm effe rationoni^ criminum pocnitentid cr fdtisjdihone, de qud Ecchfi^ qudndo IteÃonem dccepit eyquot; offvnfd eÃ, publicèfuui'i iudicium interponit, indicens fatuÃclionem public^ etgrduiorem,utinnotefcdt omnibus uerè p«mtere,lt;^ prompto dnimo fufcipidnt quicquid EccleÃd decrci^ rit.lteminprimitiudeccleÃd dbÃolutio poÃerior erat fdtisÃtilio,utindicdthiÃorid Tripdrtitd, dequofupt^ de ConÃÃione duriculari oflenÃum eÃ.
Hilarius inPfà I.i42»
Et competfz/s iüd humdn£ uerecundiie proÃÃio tà at quod per Ãiritum dei in terrdm reddm deductndui Ãt,id non meriti Ãui effè drroget, neq; per fdtisÃdtti* nem pij obÃequij id Ãbi poÃulet -, fed totum hoc cltnÃ^ cdndum in fe dei nomen expedet, ut propter bo/wron dei nominif,in terrd redd eÃe Ãdtudtur, ^c. Vidf W Titulo inÃ-d de Uierito.
DE SATISf ACTIONE» Appendix.
Olim in eccleÃd Ãmoà non recipiebdntur Ãne lt;}iit ddm publicd cdÃigdtione,qudm uocdbdnt fdttsÃdio* nfrHjboc more (dm olim antiqddtO/tdmon mdnet uooa* buluM
DE SATISFACTIONE. 3J7 ^in,^ueftiÿum quoddätn uettru moriS} ijuod pe* pent ffiultxî dij^utalloues. Vetera ilia J^eélacula publi li/iteiiti£,^unt quidam externa cr politica difei fliniecclefã,humana autoritate inflituta, qu£ no per tiwit adeonfeientiam, feu ad remiÃionempeccdtorîé, Wà dco, fedhomines indoHi, «t in alijs multtt accidit tx re potoicrf fècerunt )Jgt;irit«(tIej«, cr finxerunt ptiî» Ãdionesnecejfarias ejfe ad remiÃionem peccatorunt cormn dco.De b4c totrf re i^uid fentiendum fit breuiter iicemiK. Nttm cr prodeft in hac materia errores,qui pericuU confeientijs dfJtrHnt, rejîlJcre,et quidam hic dediferimineremiÃionts cwlpiCjCr pÅtw: dicendrf funt utile eft in ecclefia extare.
Priinum igitur feiendum efi,non fieri hic mentions ciutliumfdtHjà fliortUJttjUt cum dicemus fatisfiteiendunt lt;Jfebi«(|Moruinres occMpdt« tenemiw.Hiec funtoperd nonindebttUjfedneceJpritt, cz «tdcontritionemperti« nentjiuxtdiUud.Deprate mule jà cere. Numptwjà fltos tics boc loco dejùuHnt oper lt;t non debitu, quibtw redia dimm(Ufiwtpoct»lt;«P«â'glt;âtlt;â'4gt; «tut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ulite tempo/
rides pocfue.Stc tnim dicunt ScboUjltcùDew en fit mi= fericors refflittere culpâ,fed en pt etiX iujlt« et uindex mutitre paniun «ternum in temporale purgatonj .De® ittdc diiwt pATtem pKUdTH iHitrum remitti potePutc â I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s; eUttimn
»j8 DE SATISF ACTIONÃ.
clMium,pMint redimeniam elfe ejl fuiniJM. commenti. Keile dutemfrtentur non remit^ culpam propter[aüsfùiliones.Poftea aut de coi^dà tione itterniepan^ehallucinantur Error eflem)n[lt;^ tirequod ietern£ poena: remittuntur propter rtojlrââgt;'i compenfdtionem,cr tnulto abfurdita e/i,qnodfingdr:t propter opera non débita remitti.
Nos igitur remiÃionem culpie inortis ieler/i^cââ iungimus, nbsp;nbsp;docemiis utrunq; effè beneficium Ckrl^
gratuitum.Eide liberamur gratis propter ChriÃii^'''^ pa nbsp;nbsp;ira dei,Ãeu morte neterna, iuxta has fentendü'
Aculeus mortis peccatum efi, c^c.Deo autem grati/^â per quem habemus uiiloriam.ltcm, O mors eroi/io^ tua.Jtem Rom.is.Donum dei uita ietemaefiperi^Ãquot;quot; Chriftum,(2rc- Et in ipÃa remiÃione cum fide ertÿââlt;^ liberamur à morte £tâ¬rna,iuxta iüud. JuflifietdiÃ^^ pacem habemus. Quare Chrifiumcontumeliaäff^'^â fi quis remifftonem mortis £terna: transfirt in compenÃationem.
Secundo,quanquam non diueHi debent reinilf^â^ p£, ZS' mortis £tern£, tarnen diÃcerni debent rendfi'â culp£, ZSâ remi(Ãio temporalium panarum. enim fandi communes cerumnas humani generic ⢠terof d(i(s punit ((rtd ptecKtit ptculfdribn^
SATISFA CTIONE.
Æ ^lt;itiiipkéiebaur propter ddulteriuin. Ac profi^^ ° P^Udnt Ãrreum peéim habet ([uifyuii no expaue cogitet quà m horribiliter puniuerit deus peccatii
* Mota/editioefi,interfrlt;H(tmultantiliunt regnum Ifraél 4 regno tuda auulfum.
Æ c mutatio regnumpeperit perpetuam diÃipationetn â âââ^populi,diÃipationemreligionis,beUa. Totpecca=â caufa Ã(it units ille Dauidis lapfus.ltem populut r^^lmaxitnis cladibus punitus efi propter idolatrid, iubiuin eà nunc pleiii mundum propter idold ^'ââ'fMbidineSjhelluationes -, ulia uicia. Et quident dei aitPetrusiIudicium 4 domo dei incipit.
^ifcemi igitur debent poenie temporales à cu[pa,i;^ J» fcendum tjuid de his pÅnisÃentiendumÃt,c^ c^uomodo nitigentur.
Pril»«)« igitur fdendum efl, has poenas, (paid diâ Mititiis infliguntur, prorfus nihil pertinere dd poteâ fiatm clauium: has poenas net^ remittunt, ne^ impoâ tmntclaiies.
Secundo.t^onfemper afflidiones fandorumpoenai Mdicanda:funt,ut Ioannis,Pduti orflmilium fupplicict non flierunt poen£ pro certis deliilis.Et deus ipfl exen fat lob, ty' teftdtur eum non propter prætert w delida « dffiigi.
î4o de SATISFACTIONS a'jligi- Deinde utÃnt aliquando poenie,ttimen opiifeà ms habere confolationâ¬m,cr uidere alium finem cru^ cis CT dffliôlionum. Si enim tantum pceme e/Jint iuü/ candue,tantum ira det praponentur confcicntijs.EuarP gelium igitur ahum finem proponit, docet crucem ejff exercitium,cjuo aboleatur peccatum in nobis, O' feat nouitas f^iritus ut Paulus induit. Exterior itofitf homo corrumpitur, ut interior renouetur de diein dit'
TertioÃt tarnen difeendum eflnoflra poeniteiitii tnitigarihas pÅnas. Hzc prodefi difcernerereiiiiÃie* fiem culpic 4 remiÃione pocziie in hac uita. Publicity priuatie calamitates mitiganturtotapoenitentianojiri^ iuxta iüud. Sinos iudicaretmis ipÃ, non iudicareitiur^ domino.lté conuertimini ad meje^- egoconuertif^i^ vos.Eftenim fententia.Si egeritis pÅnitentiam berteji* ciam uobis,ingentia pTiemia reddam. Hue pertinent cT ilia prieconia.EleemoÃgt;nif libérant à peccatis, uideli^ cet (juod ad remiÃionem pcenic attinet, hoc efl iner{iiâ tur mitigationem calamitatum in hac uita.
Ac prodeà in eccleÃa docere utruntj;, ^uod petnt propoÃtie Ãntpro delidlis,cr mitigenturnofiritp* nüentia: loquimur enim de tota poenitentia, non de iÃif ridiculnÃatisÃilionibiis,cjuasÃngunt ualere eMiticH in peccato mortalh^uod ^uà m Ãt abfurdumÃtit
DE S ATISFA CTIONE. 34» foteÃiuJicdri.i^on enim placent deo cultiK impiorun
iUud. Dew non uolens impietatem tu es.
(îult;(rto SätisÃiäiones fcholdflic£ obfcurant legi m C'iuângelium,cr âinplificduit dignitatem trdditio=â
humanarum : fingunt enim in fatuÃ^dionibus dV* ^nidâmplius lege fieri, er fomniantreliquis operibus ^imimpletdmefiè: necefièejl autem inecclefiaextit banc doilrindm^uod procul abfint etidm [dniiii pirfidione legis. Deinde Eudngelium obfeurdnt. Quid, jbigunt mortem dterndm nofird compenfdtione dbole
indoili/icile trdnsfirunt in fdtis/à iliones etidm toniÃionan culpie.Tertio dmplificdnt trdditiones hu^ lgt;idndf,fitenturenim fdtisfiiäiones efie operd, tton debt td,boc ell,trdditiones humdnds certorum dierum ieiu= nia,certorum ciborum dbflinentidm,certdrumprecum l:iliones,cfc.'Htec fi funt fdtisjdiiiones,mdgnd erit di* ÿùtdstrdditionum e:^ uit£ mondfiiclt;e. Attn ecclefia neceffieflextdrehdnc doilrindm Chrifii: frujlrd cos luntmemdnddtis hominum.t^ecejjeeft cduere,neldu= dibits trdditionum obrudntur uere bond operd.
Ex bis omnibus fdtis litluet,non eftè onerdndds con ⢠fcieiitidsfdtisfitHionibus Hits ufitdtts.Primum enim cld uesbdbentmdnddtumremittcndi pecedtd,^' docent degrdtuitdremifiionepeccdtorum nonhdbent mdndd
% 3 turn
341 DE SATISFACTIONS tum imponendi peenum Secundo Ãlfum ejl morton eÃe £terndm dboleri noftrd compenfdtione.Tertio,olgt;i nio de ÆitisÃflionibui legem er Euängelium obfeur^ er Ãlfo dmpliÃcdt trdditiones humduds. Et tdmenjbi tiendum eft totd noÃrd poemtentid dc debiti^ operibui initigdri poends tempordles. Ergo dugendum eji jinib um bene operdnà etidm hdc ddhortdtione. Quin (nlt tnitdtes mitigentur noftrd poenitentid.
Si ejuis quterdt.An non eftpoftuldndddiligentid(0 hercendi cdrnem er ieiunid er alid exercitid t lt;ïfo hd;c exercitid mdximc er ret^uirendd O' ddfunt,id^;hocÃne, nonutÃntpretidpro prdtffitb deliäiiÃed ut cdrnem cohercednt, ut in poÃerumm^ tius peccetjdti^i hac diligetid cohere endi cdrnem,eÃo^ pus debitum er' mandatum d deo,non opus indebitntH' Ojii nimium indulgent cdrni, qui non hdbentmc^âgt;â cria exercitid temperdntia:, continentite, er ordtion» prorÃispeccdnt.Quid Chriflus inquitiAtteditenecor à d ueÃrd grduentur crdpuld. Item, Hoc genus ddigt;iogt; niorum non eijcitur,nià ieiunio er ordtione.EtVdubit Mortifieate membrd ueÃrd,erc.Item. CdÃigo corfni tneuin,er in pruituté redigo, item. Sedit populus ducdre er bibere,er furrexitdd ludendum-QUoino^^ autemfequilibet exercere debedt relinquitur euinf^
DE SATISFACTIONE. 34?
eonfcienti£. No« e«im pote/l Ãmilis fèrmd pr^fcribi ointuhus,lt;iut lt;^uocunlt;l; tempore, nec funt Id^uei confci tnüjsinijciendi.Prietereâhiec (xercitid debent ejjè per fet«4,Nort täntum certi alicuius temporii.ldeo^j de eii pmipît eccleÃd pcrpeteo in concionibus.
Pieri ex hoc poteft, ut aliquii pius Ãcidt operd na iehitlt;i,hoceft,utldrÿdtur ubi fine confeientits offin/ jîoiiepoterdttton Idrgiri, ficut Pdulus grdtis pr£diclt;e= fciitEMiWgeli«!«, cum ei lieeret pofeere uiilum. Hiéc funt egregid operd libertdtii ]|gt;iritHS, eX funt ntdgnd )igt;eritti,nec prohibeo i^uà minus uocentur operdfuper «â ogittioniSjiijterim tdmen mteHigitPdteUsJèddbwc
procwl abejfe à perjèôtione legis, quid biC= tentirtcdr»etgnordtto,co«c«pifcentid, q«lt;fretdrdd«t timoremcrjîdem.
Cituntdefatisfiéîionibusboc diÃMmPduk. Si nos iitüedremus ipp,«o« iudicdremur d Jominojidq; Jic in terprrtdjittir. Si nos ptoiiremus ipji non puniremur i ^otHitio,indcrdtioci«dntMr »oÃris pants toliepÅn«« ^«(«dcusmindtMr*
Ad boc reJÿondeo.Pdulum non pojjè intelligi de ils li^fdtisjiflioiiites irtdebitis. Sed nccejjè cjî eum dcci^ pi de totdpÅnitentid. Et iudicdre Jîgnijîcdt uerè er
ex
,44 DE SATISFACTIONS, ex dfiiino cldmndrepeccdtum,hocfit in contritione,(f totdpÅiutentiâ.Forrô diéiume/i fuprd inittgari, toHi panas temperales totd pÅnitentiaçx débuts oft rüus.ld^; prodeÃdocere,Ãcut FÃaias docet, citf-fS. Vbi er uituperat traditiones reeuirii opera. Ecce ad lites er cotentiones ieiunatis,erc. fcoc ieiuniiï mag is tïegit Fange eÃtrienti pane etc.wc tris uelut hortus irriguus.Ad eundem moducoiteion^ tur paÃim prophets Miche. e.Numjuid placari fotià deus in milibus arietu zy'c. ludicabo tibi i^uii Ãt bouts Cr tjuid relt;]uirat deus Ãcere iuÃitiam diligere mt Ãricordiam,cr in timóre ainbulare coram deo tuo-Sed obiÃiunt,peccata merentur pcenas, nulLu igiturrt tnictitur pcccatum,nià aliqu£ pang Ãoluatüur : Ergo j cum per panitentiam remittuntur peccata, habet if ft j foenitentia rationem pana nbsp;nbsp;compenÃationts ,ideo^
cumulanda eà multts panis,ero. Noe nouo fi'^ à gunt iam nonnuVi fatisÃiäionem/ed utraq; cotifet}iitf tia neganda eÃ.Non eà enim uer^ nulla peccata panis remitti.Imo fepepromittit deus remiÃioneetia temporalium panarumÃis qui agunt panitentiaiH/dl eà notum exemplum Niniues.Fraterea panitentia coH Ãquitur remiÃfionem panarum, non tanquà m comf^'* fatio Ãd propter promijÃonem diuinam.Conuertintt*
DE SAT ISF A CTIONE. 345
« ine,cr ego conuerttir ad uos. Sed hoc fophifliat nolo copiojÃHJ per/è^Mt, tantum admonere fludiofum volui,propterea quod bdc noua cauiüatione quidam itfinduntfatisfrâionem. Habetenimhypocrifn rnwlti pla ârtifidum.lUud magis ptHm efl acÃmpliciui,non arroganttr fentire de neflrapanitentia, nec tribuere pceniteutiic rationempretij, feu compenfationis pro fuperiorikus deliélts.'Efl enim noua débita obedien-tw cr fatii ejkcaufam remijfionii feu mitigationis pÅ narumconÃrre in mifericordiam ZT promifionë d«.
Alkg4«t Oquot; exempla Dauid pofi remijfionemcul/ peplediturexiliocrbello ciuili,Adam poftremijfio=i «etnculpiefubijcitur morti corporali, ceteris a:ru nis bwus uitlt;£,de bi« exemple fupra diilumeft,fepe dt uinitus infiigi panas, pd b«e nihil ad claues pertinent vecfquitur ex bi« cxcmpli«-,pÅn4lt; iILk toUi per cere* noniasfâtisfiâionum/edut diilum e/kmitigantur to tapcenitentia.Etfupraadmonuinonfemper eÃe poea »1«certorwmddiflorHui eoR dj|liflioJKs,^«lt;wflt;tn(3t fujlinent.
Qttod autem «efïres feriptores ecclepaftici er co cilid mentionem Ãciuntfatt^jiilionum,loquuntur de ri tw dcj^efldcwlofwi tempori«, nec fentiebantb.ominet eo rit« inereri remiffionem c«Ip(e ««t pÅndrum p «rglt;(
« 4
34-S de sätisfactione.
torif Jut älidrum, fed fciebättt politieumMorott fix eÃetütjiitutum huindna Mtoritdte exempli lt;^âââ'1^^ ad c£tero5 dekortandos dftdgitijs â , dut dd explofi^ dos eos,qui dd eccleÃdm redibdnt,dn ex dtiimo iJJè/tt.Et AmbroÃus diferte^itupuit^fatis eÃeà iii Iiit4â f»elh£c publica paenitentidfiatj^idbus uerbis cat,non recj^uiri iUds fdtuÃäiones dd rtini]fioneittpâ^^ cdtorum, dlioflui loties iuÃiÃetrepethciuotiesopiis^^ poenitentid.
Et ex iüo ueteri more ortiC funt indulgentiit gt;nbsp;Ãc uocdnt^cptd nihd aliud funt dc fuerunt, iiifi ilbf^ publicdrum pcendrum condondtiones. Pofled hotniiii^ indo{ii,dut etiam improbi uendiderunt indulgentids iâ gentibus promiÃis,qudà eÃent lt;jU£ddm certiord terdliores remtÃiones mdgnorum deliüorum, G Pâ*â ndru)n,zr dffinxcrunt fe in indulgentijs impertireà aj^ fuperflud meritd fanilorumdta multd erdnt abfurddi» illis impoÃuris, quteÃcile iudicdri pojfuntdpijiamp;' tnediocritereruditis. Cu eniin indulgenti£ tdituafiii reldxdtiones ueterum Cdr.onum,und lum illis cänetb tus dntiqudt£ funt,zx ipfe indulgenti£, Erdnt dutdH illi cdnones dc mores humdn£ traditiones, c yemiÃionem culp£ aut pcendrà cor dm deo pertinebdil Qjfdre^mulcà minus indulgenti£ill£ pertinent ddrofif
poena et CVLPA. î47
Jiortem culpæ^ctMt pceitärum, nee opM efl illös cetnones Kjlitnere, cum ttuitum jùerint humdn£ truditiones.
POENA ET CVLPA SIMVL finiuntur.
Hieronymus ad Rufticum.
COnuertimini et redite db ini^uitdtib. ueflrii do musl|rdel,cr no erunt «obis in tormentu impie tiftes- Proijeite initjuitutes ueflrdf quib. impie egiflis dd tterfls tnesC'flcite «obis cor no««m.Et lt;J«drc morie^^ mi domui ï/ruel ? biolo etiii» morte peccdtorii,nifi Ht coHcrtdtur ù uid mdld. Et «idetwr undfententid E= Vcbielwcitp.iS.c« couerfl jùeritis ub inicluitdtibuiue Jlris.Et Hierongt;miM:No erut «obis in torment« impie tte.QMomodo ergo fiiiitd culpd,tK fiiiietur pÅnufid ^Hot}; cj)è î(er« putet 4p«d L«câ,de filio prodigo, ^«» pojl obflÅnijflmdm «itUjnibilpÅnrfrK perJèrcnSjà plt;(*« tre deni^; ilt;ccept«s efl, nbsp;nbsp;Gerfon
Qmolt;J; dj|irinitt bdnc fententid,quod in iuflificdti/ ortcimpijnutHruîiter pri«$ grdtid injtindit«r ,4«^»» eulpi dimittrftur : 4«od prias reatus dimittitur» ^Mmculpd,Kdtio primi,i}Mi4 non tolîit«r priuutio nift conflitutione bubitus. Secundi ratio (^uidkxnon mulflftt, nifî prxudricdtionem : prccuancationc igi tur cejfdnte, cefldbit muldd. Poft ergo culpam di= miJfinbUKilas refat reatws ; Reatiw enim culpam fe«
î4î DE POENA PECCATI.
pr£Udricdtioné hdbet pro cduÃt
fuo peccdto rmï/Jioremittitur, neç[; uüus prorfo^ peccdto minimus obligdtur dd pÅndm. M (juoi tio indicitur,efi propter grdtidmimperÃädtn, uaudlid epiisddm remdnent. Et /îc«t illd non di ÃuntjÃc illorum poetid fold tempordUs ejl.De »totlâ1' cdtione operum cdrnis ,^udm iugiter tenemur in pore noftro firre,/ùprd îùfiusexplicdtum.NâtnTitif lus non de ed pÅnd lo(piitur,fed prétendit edtn pcti^ ^udm décrétâtes Pdpifliae referudnt,ut indenunütKH tur ùtdulgtntijs,CT dlijs operibin remijfionum-
POENA Ci_VA DEVS WLT f eccdt/«« pumre,per hominem auÃrre non poteÃ.
IN libro Rcgû m'dere licet, Satnut lem non potm'fleauferre Sauli pÅ-' nam à domino impofitam, cum dkil dominus : Vilt;^ quo tu leges Sautw ego prciecerim eumc* i.Reg.iiJ.
Nathan no potuit deprccari pÅnî, quae Dauid impendebat.j.Regiî*
Hieronymus In Da-
«jefcw.4.
Ddnielpriofcius ÃturorumdeÃntentid dei iulâiâ tat,
SACRIFICIA CHRIST. ^4«
tit. Rem tonerdrwm Ãciunt, qui lt;tudlt;tilcr peccatori bus mJulgcntium poHicentMr. idem Hieronjmiw fcri=gt; ftureliijiutpper uerbd : T« es Petriw. Vbi dicit : Hie i^epifeopier fdcerdotes non intelligentes ijlwmloc« crc.Cutn UHtem npud de«mnonfententididcerdotunt fed reorum uitd i}Mier£tt«r,pro»t in ueto i lege de lepro fs fcribitur .Vide Jitprùjde Con^ffione tturicuUri re« peries locum integrum,
CyprianuslibdeLapfis.
Necremitteredut dondre indulgentilt;tjult;tfertt«s poteft.(jMod tn dominum delido gruuiore coramijjum ejl,ne(tdbucl£tpfo,cr boc uccedut nd crimen,JI ne* fciutejfeprxdidum-. mdedidus ^uiponitj^emfud«» inbominem.
CHRISTIANORVM SACR1« Jîci(tlt;lU(euer(t.
PRæbeaüs corpora ueftra hoftiî uiuentem,fanctam,accepta deo, tadonakm cultum ueftrum. Rom.ix.
Sacerdotium fanétum ad öfteren^ , dumfpiritualcs hoftias ,acccptabiles domino per Icfutn Cbriftum. i-Petri-z.
Sacrinciumdeofpiritus contribua htus, contrits ÃC humiliate deus no
⢠defpicies, Pf4.$o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Otnncm
3^0 SACRIFICIà CHRIST, Omnem aufer iniquitatem, öfacd pe bonuiUjSC reddemus m'tulos labio rum noftrorum. ofeiea4..
In omni loco iacrificatur 8C offcf' tur nomini meo oblatio munda.ideft uitulos labiorum noftrorum, ut Ofe' as fcribit.Sic hic Malach, mundäofc* lationem appellat.
Sacrifîcium laudis honorificabit me , S)C quo oftendam illi ülutaK dei. Pfalln,49â ^
t Quid dignum ofieram dominoi? curuabogenu deo excelib f facereiU'' di'cium diligeremiiericordiam. Mich. 6.
Erunt domino offcrentes fscriücii iniufticia^ÃL placebit domino facrife^ um luda. Ep. i.Eccie^ 34.pro.31.ppt4 iliere.ö. Mlt;(l((ch.j.PÃ(lin.ii^f
T ibi iacrificabo lioftiam laudis j Si nomen domini inuocabo. Marc.a.
Diligereproximum fiium ut föp fum^plus eftq uam uniueria holocaU ftomata QC mciiinx,
woiâ
SACRIFICÃA CHRIST. . , î5i
Immola deo facrificium laudis, Ã6
ïcddealtiflîmo uotatua,Pf4m.49.
Sacrificium (alutarCjeftattendcre mandatis, 8^ diCccdcre ab omni ini^ quitate. Meelef. 36.
Chryfoftomus in cap.ad Hæ^-
br£.i3-nomilia2j.
Per eMi«,wquit,o)}rriw«s facrificium landis perfie toindeo,boce/t/rMiS«nj UfciorKi» confitentium in^ ^wtjnomifii diK.Idemin cap. Gene. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;60 .«0«
«t facrificium Cbri/Hiinor«ni mortijïcdtionein cdi^ ni^Sacrificium Undi« ofjrrant Chrifiiani in perpetHK. Idem tfj cdp. Gen. 8 .Hontilw. 17-
Idemincap.Gen.i.
Homil.9,
Hocmiixim«m,«idelicetgratiarum dilio,facrifii* cÃHm, blt;ec pcrjèda obUtio efi, boe Jid«ctlt;e noftrlt;e ad dewn argumentum.
Auguftinus dc Ciuitate dei.
Summa bicc e/iborum prÃdtdlorum capitum. So« li deo Ftosferuitutem, cjttlt;e grace äoctjsI« dicitur, de bemiM.Huiusenim templum pnguUfumus, ejuia jin® jmIo$ inbabitare dignatur-Eim ejl aitare cor noJlrM»i eius
SACRIFICIA CHRIST.
«ïw unigenito cum fdcerelote pUcamur: ei cruenix «i äimiUctedimus,lt;jHandc uÃ^ adfanguinemprociui Meritdte certamuf: eifuduiÃimum abolemtK incenfaii, CM in eiiK conÃieäu pioÃtnÃocii amoreflagrdmus,« dona eiM in nobii, nosq^ ipfos uoueimts, çx reddetniK ti benefictQrumeins^folennitatibus.fiÃiS, çr diebufÃti tutis dicamits,facrdmusq; memoridm, neuoluminetea porum inÿratct obrepdt obliuio : ti fdcramuf he/lidni humilitdtis zy laudii in dm ccrdiSjignefiruiddchtiri/ tdtis.Keq; quifqudm putetdeumulldrenofirdeiert' Quidprophetiedicif.Dixitdomino deui meiuestn, bonorum meorum non eges, imo ne ipfd quidem hoiiii* nis iufticid, deum egere credendum efl : quid uerm cub tui homini prodefl, non deo .Neq; enim finti fe quà qudin dixerit profùiflè, flbiberit, dut luci,fluiderit' Hoc iterum in alio Pfltlmo cldrinf dicitur : Si efltriero non die dm tibi: meiK efl enim orbis terr(C,et plenitudo eim. Hunquid mdnducabo cdrnes tdurorum,aut nemhircorum potdbof qudfl dicdt, utiq; fl mihinec^* fdrid eflènt:, non a te peterem,qu£ hdbeo in potefidKâ Deinde fubittngens, quid iUd flgnifleent : Immolä dio fdcrificium ldudiâ,zr redde altiÃimo uotd tUd.Pt imu) Cd me in die tribulationi5,cr eripidm te,cr mdffiiÃcâââ bis me.Sed Z3â homo deo confecratns lt;jf dfwoti«,
SACRÃFICIA CHRIST. »$«
»undo mcritur,ut deo ttiuiit,fdcrificium eÃ. Ad qwocl adbortitns Pdwliw : Obfecro ita^idntiuit ) Jrdtres, per wifericordwm dei,Ht exbibedti« corpora «e)lrd,bo)dw niwin ,flt;infllt;(m,deo pUcentem ,rdtionabil£ obÃi^uiunt i«Ãr«m.Et iterum ttd Hebrucos : Bencficenti^Ãin^uit) CT comiiîUnicittionU ejjè «olite obliuifci ; tdlifcws eninj ficrijîciji pUcutMr dei«. Confiât ergo er mifiricordif lt;tttt uerdm ejJèptcrijîciKm. Vndc tdm ejJicitMr, «t tot iÃd redetKptd ciwitds, boc ejl, congregdtio -, focictdi^i ptiftoruin, uniuerfidefdcrificium offer dtur deo per fd cerdotetn mdgnum, qui etidm feipfum obtulit in pdfii.» one pro nobUCut tdnti c dpitis corpiM effemiM^fecund« jormdm Jerui. Hdnc cnira obtulit gt;nbsp;in bdc obldtiw ejl quidfecutidÃbdnc medidtor cJKiubdcfdcerdos, in bdc furificiumeÃ.PijJpnnefcripptdc fdcrijdcijs Auguë; dJ quemremitto iedorew bicc fuwmd tdiitum fuit.
* AmbroÃus in Apologia Daui»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dis cdp.Mltimo.
i inbttne 'DdwiJis uerfum dicit : T«nc dcccptdbiî â fdcrificium, erc .lufticid Cbrijlus, ejt fdcriÃctum ergo ebrijU dcceptdbile futurum patri djferit.Hoc
1 ejt ergojde quo er fuprd dit : Sdcripcdte fdcrificiü in ( jiicie, er j^erdte in domino ,boc ejl, iujficid j^iri-â tedliSjObütioez bolocduÃum jèruentis deuotionis, t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A ey-infujtonis
)
35» SACRIFICIA CHRIST.
CT infit/ionii f^iritiKfanóli, (^tiod dicit : Futurum cnif adiUud j^irituale domini alture caperint udmontri^ ttim£ credentiuin,(lUierenuitci((nte5 uoluptutüusittt^ diuitijs,tänqudm aratrumuifceribui fuii ducant,utllt;^ âuf poÃint frrre pu cuUurte, uti itu cum benedatfi^ eccleÃdm cx gentibics acquiÃtanhcr Ãfirituulefäcrij^ dum cÅperitfrequentarijtunc cx martyres fifiâi) f** fuum pro Chriflo corpus obtulerint exarandiotiit^ ^uim uituli facris altdribus oÃerrentur^
Irenaeus aduerfus Hiere.
Ub.4âCäp.}4.
V«It noj dowwtw adÃrre munui ad altnreÃ'«?'^ ter Ãne intermiÃione. Eà ergo altare in calis, ftiin preces no^rneyCT obldtiones noürlt;e diriguitturgt;d templuin . Qu^admodum lodnnes in Apocdffy dt: Et dpertum cft templum dc tdberndctdttm lt;ilt;'' Ecceenim (dit) tdberndculum dei,in i^uo cum hominibiis.
T er tulian.aduerfus Mar?
tij.Iib.4
tnteUexerdt Sdmdrites uerdm Ãe deo omnipotfâ^ obldtionem,grdtidrum,fcilicet dilionem, dpud templumicr uerum pontificem eins chriÃum idernddScdpulamtitd^i t:}quot; fdcriÃtdnttf
SACRIFICIA CHRIST. Iff ^feritorii,(cilicet,deo noÃro,(t ipftut, jèd qHomodo pïitctf it deiK,pHr4 prece.Non eiiim eget Deus condiâ tor «ni«frjîtlt;ttt5,odort5,dtttftnguinis dlicuiiK,(yc -Et ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tt Apologet. rtdHofiw Gentes,cup.jo.cUhorrfbislo/t*
gereperies.
j) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cyprtanusfertno 6.dc
Oruttone domimclt;t.
PäciÃccscr concordes unanimes ffjè in domo («4 deiK prlt;ecipit,cr «IMrfles non jicit natiuitate fecun/ dotales luilt rcnutos per[euerare,ut qui fiUj Jet ejfecce pitiiiKjiit deipjtce ntdnedtîiiw; cT ^uibtw j^iritiw ttnttî (H nbsp;nbsp;nbsp;Jîtiiminuscrfenfiw. SicnccDeuspcnfciumrecipit,
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dij^identem ab altari reuertenton pi-ii« frdtrt reconcis
i ÃdrÃHbetjUt prfcijîcis precibtWoCZ Dciw poj?it eÃe pd® )| t4ti«.S4cri)îciMm deo nirftiM e]l p4X noftrd,cr fraters }â H4 concordt4,icr de unitdte putris,cr f lij, ÃX j^iritiw jà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funfti,plebs udunutu Net]; eriim in facrificijs,qu£ Abel
cr Cdinprimi obtMleruntjmMtteru eorum deiw, ^ed cor duintucbuturjcrc.
Aug.exlib.io.de Ciuitat»
ld nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dei,cdp.4.
«* Cum ud deunt furfuin eÃ, etus ultdre e|l Mï twStrum ) «us tuin «nigenito peer dote.
A * PUertnwr
SACRIFICIA CHRIST.
placamnr, er cruentM uidimi^s ctcdimuti fctnguinein pro eint ueritate certamus ) à fiMUt/ftnU^ adolâ¬muiincenfum,cuin eiia conj^eduprofâfigt;^ââiâ amore fldÿramiHiO' dond eim in nobts,noi'^ uemus etreddiinus/t beneficiorum eiui,foleitnitâgt;^i^^ fldtutis diebtii:.dicdmt{'S,fdcrdmus(i; inemoriMi^ liolumine temporum in^dtdobreput obliuioiifââ^^ ficdmus hoffidm humlitdtis er Idudii in drd igne/h-uidd: chdritdtis.Adhuiic uidendH,Ãcut cob(eren4«m,(tamp;o)?t« p£cc4tor«mö'fââfâ ditdtum maldrum Idbe munddmur,^- eim nomifti coquot; feerdmur - Ipfe enitneft Ãns noÃra: bedtitudini5'lp[o cmnisdppetioniseflÃnii.
Ibidem cap.5»
Dcmîzîozj uult fdcriÃciumtruciddti pecoriiÃ^fquot;quot; criÃeium truciddti cordii^
Ibidem.
I« ^tto,in^uit,Michedi cdp. e. dpprehendM num,cr dÃÃtmam detim meum excclfum ? Si ddm iüum in holocduflii,in uitulii dnnicuUi ? Si dcccf tduerit dominus in milibus hircorü pinguiam f Si VO primogenitd medpi oimpietdt£med,Ãuduinii(ii^ tris mei,pro pecedto dnim£ me£? Si arrnuncidtumicâ tgt;i eÃt homo bonnnh((Kt ^nid deus ex(juirdtdte,nifi^ (trf
SACRIFICÃA CHRIST. Jjf i nbsp;nbsp;nbsp;weiuiiciiim(ydtligeremifericordiant,c^ pardtunt
* nbsp;nbsp;nbsp;tjjf ire cum domino deo tuo. Et ni b«i»s prophétie uer
ji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiSjUtrufiq; difîinâum eji,f tti5^; decheratum,
9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;criÃcid non re^uirere deum, quibus fiÿiificdntur biCc
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficriÃcid^ute relt;^uirit deus,z/c-
I* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibidem cap. 19.
fi Sicutoyrfiites dtq;îduddntâ¬s,dd deum dirigimus Ãg
il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xiÃcÃtesuoceSiCUtres ipfds incorde (jiiMÃgnificamuf
(i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ojjtrimus ltdfdcrificdntes,non dlteri uiÃbile fdcrificiu
f* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o))TKnd«)«eJJènoMmni«s,fliwmiUi,cw'«s incordib-
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NoPtis inuiÃbilefdcrificitm nos ipfe eÃe debemus.
Aug.ex.i lib.ad Simpll» cidnum(}ud:ft.2.
I ViijÃifuntddgentes Apoftoli,utinlccofuo^täj'lt;^ f ' treHcrcnt, cr «fcicKncj; credidiÃ'ent, ibi fdcrificium
lt; budis oj|trciit, ^Hifcns dcdit potcftdtem filios dà Ãeri. .
i Chryfoft.ex Homilia.j).
d ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adHcb.n.
J ; 'Per eum oj^rrimi« Ãdcrificium Uudk in perpetuum |I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcojboc cJbjru^lKi» Ubioruin conjïtentiMm,inqittt, no
f mini«1« .NihilbbJIgt;ha«iic «ox »ojlrdrcfonct, nihil f«ppim«»,iiihil proteru«»«, nihil cont«nwx,nihil drro y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i gdits:
lt; i ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...4
ÃÃlt;J SACRIFÃCIA CHRIST.
grfzw : Ãd cunt uerecundid (y reumntid conuerfatif noflrd Ãt.
Lac^anttus de uero cultijltb.î*
JnÃit.tf.cdp.i.
Venio nunc dd id ,lt;Juodeà indximum, ut doctM ^uo ritUyi^uoieÃtcrificio deum colioportedt- Nihili^ tem fanild,^ Ãnguldris iÃd indiefldlt;,dliud äbkoifiiâ deÃdâ¬rdtgt;lt;Judm foldm in!iocentidtn,cj[udm à ^uts lerit deo,fdtii pie religiofeq^ litduit. Vide cdp.i-amp;^^ J/tÃit.2}.pergit.Duo funt quiC ojÃrri debednt, douK'â' ty fdcrificiunt : donum in perpetuum,fdcriÃdit»gt; tempM, y ucrun^i deo incorpordleofirendunidi' rionumeRiiüegritdS dnimi,fdcrificiumldut 0â^/âquot;' nui,à eniin deui non uidetur,ergo his rebtii coli Jddâ ^u£ non uidentur.Nulld igitur religio eà uerd,tiifi uirtutecriuÃicid conÃdt.
A uguftinuï Sermone ijo.
de Tempore.
lud^is idee» pr^cepit dein relincpiere uniuerÃn^ rdm,cr in uno loco ofÃrre fdcriÃcid,(y uotd rei^d ^itonidm immundderdtlunc uniuerfd ierrd ^mo rum^crnidorebuÃorum, Cteterum^;coin^utiiitDi^ eorum, lt;lu£ deprophdnii gentilium fdcrilegifsinjfâ^ bdntur fitper edttf. Nobis uero idnt ^uomodo Chrij^ fliiienid
MïSSASACRIE NON EST. jJ?
k
H
I
d
J
d
«litómenj uniuerfdtn ten'din «cpwuiLommi loctw créa lorît ji^iK eft.Et idcirco Pdwli« bortdter, ZJquot; priccipit pneintermij?joncordre«biq; dtccns : Voto owewiros in Omni loco leuiintesmdnuspndttf: utdes ^uomodo »wniiiti« e)l orbis terrdrwm.Et idcô wbi^ [anildf m4 «i«ka(trepoJ]«mi«,qilt;oralt;tmttmMerf(lt; terrât fdndifi^^ «HdcjijUtfMÃusfit ^uà illdj(|Mgt;£ trt interioribiM tent!â pliurteri« erdntfmild fditdorum- Ibi rwmq-irrationt« biknittWid oOèrebdtur ,btc dutêj^iritHitUs obldtio efl.
MÃSSA SACRIFICIVM NON
11
ej%nc(j; opult; boitunt iuftiÃcdtis.
VNum eft opus bonû, crcdcre in lefum Chriftû.Hoccp opus iufti ficat operantem. I0411.6.
operii boftif, Jèieftfolit comincinoratio pdj?ioni$ Cbrijb; Hoc c}ko= (iefcît^; Ãceritis i. Cot . 11. AImIUfdliMiitur qui non jÃâ cinntboc opuSjUelquicoeniC dominicie nunquà w plt;tr* ticipcjpnt.Quomodo cbri/tuinojjn-rcuoluntinMif fdjfemel pdjjùtn çx obldtum pro peccutis noftrvs,ultr4
p4ti non potejljob corpus incorrnptibilcjquod pojl re furrcftioncin in cÅlumfujÃMlit.
Oblatus cft ipfe quia uoluit,8C non aperuitos fuum: uerè languoresno--1 . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A 4 ftros
ÃIISSA SACRiF. NON est ftros îpfetulit,amp;r pcccatanoftra portauit. Pfal.3i.Aâo.s.
Quiaamp;T Chriftus fèmelpropccca' tis noüris mortuus eft, iuftus iuftis,ut nos ofFerretdeo. Chriftus p^â tifex futurorum bonorum Juou pd ianguinem hircorum dC uirulorufli) fed per proprium ianguinem intro*' uitftmel in iancfta»acterna redempoo* neinuenta* î.pefri.j.
Chriftus femel obfatus eft,ad multOâ rum exhaurienda peccata* Hefcr* â¢
Omnis facerdos affiftit quotidicÆ cram peragens,SC ealdemfæpiusonC' tens hoftias,quæ nunquä poffuntau' ferre peccata-Hic ucro una pro peoo^ tis uiÃ'ma oblata,perpetuófedetad dextrâdei. Vbimulta de blafphcn**^ corum qui rurfum fibimetipfis cruci' figuntfiliumdei. Heb.to.
Chriftus excitatus à morttiis,noa®â plius moriturjmors illi ultra non do/ jninabitur. Nam quod mortuus fuit peccatOjmortuus fuit femel; quod aU' (cm
NEC OPVS BON. IVST.
tem uiui'tjuiuit dco.
Non habet ncceffitatem quotidic offerte: Hoc enim fecit (èniel (èipfum offerendo. Het. 7.
^xlidociA pact,folum Chriflu:» dici eJJèuerS ftcrifiduin,fcmel dco patri oblatum, c:s' non Mijfam, intiuifolummemoria habetur ucri iîlius facrificij,fe* «tl deo plt;Jtri fer ChriÃttm oblati. Priieterea Chriflus MattbiciuiceÃmo Ãexto.M.arci i4.Lucie. ttieeÃmofe» fwdo.i.Corà tb.ii. luÃit accipere,edere ,'diflribuere ^jicommanorationemfuam, nMllrfmJJjeciem Cquod uocänt)Ãtbtraljenilaicis,neci; diÃinitionem habent perfonaru!n,fed omnibus propindns,ct porrigens. I«/« pt Item manducare,non facriÃcare,crc.
Auguft.ad Bonifacium epi' fiola nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuper Pfaiic.
CertumbdbemMS Cbri/i«s refurgens ex wor* tuiSjidm non moritur^niors tHi ultra non dominabitur: Urnen ne obliHifclt;tm«r quod feinel Jà flMm efi, in mémo fia nolira omni dnnopUfciUcet qwotics Pdjcba celebrrf tur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ambroîâius.
In cbrijlo pmel obUta eR bojlia dd falutem potens Quidergonos?Nonne per pngwlos diesojffrimHs? BtP lt;|«oüdie oj)èrlt;tm»s,dd recorddtionem eins mortis
As pt
îlt;» MISSA SÃCRIF. NON EST I fit,cy und efl hoflid,non multte.Sic etidin (Iicimiit:hif | dieefl refurreiliû domini, idefl,hodie euccdntmii memoridm refurreélionem duminicdm,
Cyprianus.
Libro epifloldrum fudrum. io.epifloldJ.dd C«i tum. Pdflto dominijn^uit,eflfdcrificium'lt;iuod ojjiri mus,nonditMifld.
Hyfichiuslib.i. Cdp.s.
Non «««gt;« nobii tdiitum peccdtuin,fed nudtd H'H'-gen'ti fdcrificio flunt dondtd ,idefl, totiut mdtii remiflîojuitd in philofophid, et finffflMtftiff fieriorumnouiTeflementiintrodudio.
Cyrillus in euangel, Ioannis
lib.^.cdp.tj.
Si non fuperefl ( ini^uiunt ) hoflid pldcdtioi»^ pecc4tiîjin lt;ja£ pofl dgnitdm ueritdtem , tnui,non eflpcenitentid loct« pro peccdtii,tiud tur deui.Eflètenim iüd poenitentid ut hoflid propi^'^, onis,(ludm Pdului non rdincpù,uerum Pdulu', peccdtorum flcunddin dut tertidmrenifliottettt^^ (.non cnim itd efl inimicus fdlutis noflrie i}ueefl Chriflus,i!:erumin cruce ojflrenddnt bii negdt:flanel enim obldtm efl chrifluijuap^quot;'^ ! un^udm oflirendut: qudndoquideitt refur^fti!^quot;^
NEC OPVS BON. IVST
tuUJdm non moritur^mors illi «Itrrf non dominab itur Non enim dixit Plt;t»li«;Non eft ultrd pÅnitentid neà dixit non e(t ultrd remi)?io, fed hoftU,in(lMt,tdtra non tjljboc eftjcrux fecundd ultrd non e)l, bojlidm quippe . bdnc «ocdt : und ndnc^ue bojlid perjîcit in pcrpctuwtt ! toitiuifdndiÃcdntur,
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Theophylaólusad Hebr.9.
sic cr Cbrijlus femel oblatui eft,z^c. A «Juo ndi»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»He obldtws {Afe ipfo, non db dlio quouis boininum»
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qij! etfi Pontijtx jit, bojlid tdmen ippmet lOquot; oMdtio
i BtinCdp.io. NojlrMueró, utdixirniw unicumeft,(2r (emdobUtum, cs' turn inhdc uitdjtumjuturd intcgriï «idnetcr perjtdii« eJl.Ndra CT utu« fjlfdnguis, «t)è iwlefl'HfiUjü' unuejl corpi«,cj«dmuis jucrit promut fo obldtït no multd, er ité «nd ejt ({u« ojjrrtur boÃid.
,( I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HyfichiusinLeui'.Lib.ó. Cdp.n,
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kefte trgö bic mdgniw/dccTdos-.tttpote cjuijbnet«
,ji ipfum pro nobU bojlid,cr cbldtionë dcdit. Appelldt et l5 todemlibro çx cdp.Cbrijluin cdput nojlrït, e:}-perfè» (t flionc. Idemlib.primo cdpMc.4 inLeuiticu. Po)l boe Hl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neccjjdrieexponit Cbrijli fdcrijïciuin, per quod nobrt
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pcccdtorumrcmijpocr redcinptiocon(?c0deÃ.
iiS 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftinus in lib.de F ide
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*d Petrum didconum,
(à â¢- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IVjè
«« MISSA SACRIF. NON EST.
Jp/èenimfecundum dpoflolicS do^rmätn ottóf® fanetipfuinpro nobii obhtionem, hoflùi» ^ooi odorem fuäuitatii.Jpfe uerui deus pontiÃXjiluif^^ nobis non in fdnguine taurorum birco)âum,fiâlgt;'*^ fdnguinefuo femelintroiuitin fanâdfâcerdoijpef^'^^ reconcihati funms facrificium in guo reconciliäti,
Thèophyladus in Ioan.
Cdp.ti.
Et inträuit in teinplum eijciens ementes tes,Oflendeni ed quis pdtris funt, cj- fud e^e : intcf'quot;* etidm honeftdtis tanpli cur dm hdbens, fed amp;nbsp;onemfdcrificiorumflgnificdns,eô quod eifciendobo' ues O' columbiisprteÃgnduit,non ultrd opus facrifido O'tmmoldtione,fedordtione: domus en!mtiifâiamp;^â retnijfione non demerebitur,quid drietem cfjimiiili ChriÃi fdcrificium non poteÃ.
Hyfichius Ub.z.i'n Lcui't.
Cdp.8^
Similiter ofÃrt Oquot; offirtur,unde o' obhi' turn iüumquidemuidet,non uidit dutemqui eugt;noligt; tulit : quid ipfe erdt qui ÃemetipÃim cÃirebdt,0â(' Idem in Leuit.Iib.^.cdp.
Auguftmuslib,4,cap *4. deTrinitdte.
NEC OPV S BON. IVST î6j monflrat, quod quatuor conÃderäntur ontnifacrifido: fcilicet cui ojÃrtur, quid cfjirtur, lt;nbsp;âluo oj]ô-tMr,et pro quibus ofjvrtur.OÃcdendo,quod lt;lHatHor concurrant in chrifio: qui unu cüiüo ma igt;âbat,i:ui ojfèrebat'.etunuinfè/iciebatpro quibus ofr Ãt^bat:et unus ipfe eÃet qui offirebatetquid ojjrrea
Hyiichius in Leuit.lib.9.
Cdp.5.
Seiî iTlud ofienditur,atq; in bis euidenter demon Ãritur,quiainunoquoque quidem peccato,pro remit tendo eo eÿmus panitentia,quam non fumus idonei pti' no[metipfos,fme ChriÃi facrificio confequi uenia.
Hoc rfmttKtdMertenà um efl boc tn loco Pdtres ortbo doxosinterdüipfammemcriâ facrificij femel a{îi,dp^ fellarefacrificiÃ,ad imitatione primarij illius,cr uni (i,de re teftantur Cyprianus. ChryfoÃ.
Chryfoftomus inepift.ad Hebr.
Horn i7.C£(p.9.
Nonne po-jîngnlos dies oÃirimus qutdein, Ãd ad re (ordationeÃcicntcs mortis eius. Et unacà btcc bo/lia non mult£,Quomodo «nrfcJljCT non mulu ? Et quitt femel obUtitejlillit, obUttteJlinfdrtfldfttnftor«; boc autemfacrificium cxempUr ejlilli us, idipfumfcmper ojjrrimus lt;nbsp;N« nunc quiiem «tliwn (tgnum crdjlina oliunt
yiSg MISSA SACRIF. NON EST atiuin,fe(ifcmjper idippitn-Proinde unît efi hocfttcrià ciu^aliotjuiit hac rdtione: quonid in multiilocisofftr» tur multi Chrifli funt Ne(luMlt;lua, fed u/ius utilt;}iâà Chri]tU't,cj- hx pknuf exijlens,z:t iUio plenns. VflUiK corpHS,/kut enim qui ubiq; o,jftrtur,unu corpus eÃ^d non multd corpor^itci etiam çx unum ficrificitt-Foiiti fix dutem nofler ille,qui hofliam munddiité nos obtit* lit,ipfdm ofjèrimus cr nunc, qu£ tune obldtd quidoU confummi non poteft.Hoc dutem quad nos frcimus,in comen/ordtionê quids fit eius quod fitilu efi.Hoc enim fii,citc,tnquitin mcd comemordtione. i^on efl aliud crifictum, ficut Pontifix fed idipfum femper ficiiitus : ntdgis dutem recordationem facrificij operamur.
Cyrillus ad reginas de reddPide.
Hoc enim fieit, quando/èipfum fèmel ottulitalio' quin,crC'Lex enim con/lituit facer dotes infirmitatai hahentes.Verbu autciuramenti quodpoft legeÃliüm (Cternu perfiilü,unicd quide oblatione : nempe eOjtjtii per propriü corpus confummduit inatternum eos, tjiii fanclificantur dominus nofter ïefus Chriftus.
Cypn'aniis libu.epdtj.
Noî duté refurredionê domini mdne celebramus- Fi quia pdjfionis eius mentionem in facrificijs omnibus à efi (niiK (iomii)iffcrifi(inin quod tHUi)
NEC OPVS BON. IVST.
257
««) nihil aliud quùm «Juod itle fccit, ficere detems. Ecce non dicit corpus cr funguis, fed pujjîo, ut infrà liitws ojlendetnus ⢠Scripturu induit dicit ; Quotief» cun^ ederitis pane ijlil, cT calice iÃü biheritls,tHortç doinini onnunciabitis quoadufijj ueniat.Vide ut inter« prrtctur quid dixerit pajfionem nihil m)i commewo« raticnë. Sequitur ; Ciuotiefcuqj ergo calicem in conte tnorationé domini zx pajfionis eius ojferiniuSjid quod cojiat iominum jèci]fe, jùciantut .Vides autem quà n» clare dtc at cur Eucharijtiam facriÃciuin appeHitef.ni« «tiru ob pajfioner.i,in cuius comewor ationeni ojferat. fit commemoratio quid aliud eft quitn laus cz gi'atia Tum aftio.Lous autei» facrijxctuin ejl.
Augultinus dc Ciuitatc dei, Lib.io.cap.4.
ttoc ejb facrijiciuin chrijdianorutn, multi umw» cwpus jumus in chrijlo,quod etiant facramento olta« ris jiieiibus noto, jrequentat ecekpa, quod in ea oh* Utione, quam offertà pja offer antur. Koc ejl,iUi ipfu quiofferunt, hocipfumfunt, quod offerunt unum corpus Chrijli, una ecek^a, id ejl, itaofferunt, zs' â Dcofignisijlis confecYOnt. ItemTertulianus aduer-fus Martionem-Super alienum panem Ãq dw gjratia*
' maftionibus^igituY,
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îonk
lise PONTIFICEM VNVM AC
unicum Veteres confiÃifuntfdcrifr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
cium^iefum Chriftum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Ignatius ad Magnefianos,
OMnesinunumconuenite Ãmul dd orationeiquot;'
und deprecdtie fit communis,unus dniniuSiHââ'^ fiâes,dileilioimmdculdtdinfide Jefitchriüipi^utiiiilii j afwJ melius edl. Omnes ddundti dd templum deiccn* । currite,ficut dd unum dltdre,ficutdd unum Jefum Clâiâ । fium,pontificem uni^eniti dei putris.
Cy prianus lib.i.epift.s,
Deus unus eft,e:x Chrifius units,und eccleÃiiiamp;' und cdthedrd fiuper petrdm domini uoce liinddtd..(^lgt;i^ dltdreconfiitui,dut fiicerdotium nouumfieri, anum dltdre,er unum fidcerdotium,non poteft.
Ladantan 4-inftitutionum deuO'^
Sdpientid,cdp.i.4..
Ecclefidtemplumdei efi, cuius ^uidem tetnfli amp;nbsp;mdgni er £terni,quonidm ChriÃusfibricdtorfiit,iii neceffe e{i,uthdbedtineo fideerdotium fiâinpiterttiiiigt;gt; I^ecpotejl nifii per eum,ciui con^ituit templum ädititiil templi er con/fieiîum dei perueniri.
Auguftinus.
Qu^-edd/n ((.] hd/ic rem refi^ide/itid ddfiii, deTrigt;
I
VETERES CONFES. SVNT. 3^7 iitlt;ntlib.4.cap.i4.ab tHo Leäor petercpotcfi : non (obtrentiäfunt quie ibi per tottim caput oüenduntur.
De Aris.
Ipiatiut rfd EpheÃos: Sic,inlt;juit,qui non fiiertt in=â traaltitrefraudabiturpane dei.Et apertiws ad TraUia nos.Qui intra altare con^itutuf eft, munduf efi : unde VijiKt aüufiffi ad iüud Pauli :ï^ónne qui edunt uiäi* not participe! facrarif funt,atq; ita ioinmunionemin tfHi'gere et eccleÃam.Jtem,ccr purum ejje aram dei, ut txÃiperioribii! maniftflum efl: Ãc enim illi PriÃci mett^ fufuatarai nuncupauere,iuxta ritum Patrum ueterii infirumenti,quodq; dd eax fiindebantur prece!,imö er â ipfaloca ubiorabaturtota,putamu! altaria interdum ^tüata. Sacra autem funt non re fed ÃgniÃcationct
facra ibidem trailabantur.
Mos jiut tcmporibiu ApoÃolorum ut principio in (ongregatione ChriÃianorum communes preces effun deretuT.Sic pneepit Apoflolutfieri 1. ad Timotheunt tiip.2,Deindelegebantur prophétie, oâinterpretatio-nim habebant,quemadmodum apparetin Corinth, tip. 14. Pofiea fiäie iterum funt preces, o rurfunt hibitit ädmonitiones. Nelt;{j pauperum fiitobliuio tont incibo,qHa cofolationibiH'.coliigebantur enim coUedt ^fubÃdiamoreabeodem Apoflolo primumoflenfo,
Oquot;
r8 PONTIFICEM VNVM
Cr tn.iuâoÃcut tcÃdntur Aiîd, ipfiui le PoÃreino grdtidrum dilicncs diüte Chrifio co«»* tütericr frdâm eà in mttnoridin pdÃionii pa/ihdovU niciu,cr cdlix gratidrum délionis dislritutufefl.ii^ . inÃüutd eà cand dominica in commemordtionem I atvumcidtionein mortis chriÃi,non in facriÃduMÃ^ imago fdcrificij eÃ,non i(gt;Ãim fdcriÃcium, ç;' eSl,nonresijgfd.SignumdutemejÃe, (y nonrmif[iii^ I ftuguÃinuf (y ChryfoÃomusijgÃ^obdnt.lte, dektf ritu fuprd ddduilo uide Erdi.Roterodd. in fuisAd»^ t«(t. in nouum TeÃdinentum.Sic enim in Gneis igt;us conÃdntcr hdtere djÃrmdt.
Primdrid eccleÃd quoque obferudutthdne tonÃi^ tudinem uÃiue di Arcddij eyHonorij lmperatoniii tempord.De qud uide Cypridnuinlib.2 epiÃ-S- Slipt Ãl- Ã s reperies locum integrum.
TertulJianhs in Apologetico
dduerÃis Gentes,cdpite 2.
Plinius Secundus,cum prouincidm regertt,iMiti tis quiiufddm Chrillidnis,quibufddm grddu piilÃ,ip fd tdinen multitudine perturbdtiis,^quid deettero ret,conÃiluit tune Trdidtium i»!perdtore,dlleglt;impt 1er ohflindtionem non fdcrificandhnihil dliud deÃerit toruin comperiÃe,ijudm etxtus dnteluedtios aicnixt^
im
VETERES CONPES. SVNST.
imChäÃo amp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;amp;nbsp;äd compjrdnddiit difciplinf*
!âi)mcijiilt;;»,4.-!i4teri«in, jrdudentj perfididnhor' c£* ftrifcderd probibentei^çy-c. Hoc feeido flortterunt Io «ies4p,3ftoî»s y Ig'Wtti«, Polgt;cdrp«ij cT non »»«Ito poj iMjliziMS mdrtyr crireMM.
' Ireaxusad Vicioretn
gt;lt; Vr»ilt; Ro:n,e eptjcopum de Pd/cbdte autor cR, Bucbarijaiin Mdliud jùijjequdntfyinbolon feeder.
Tif^mtdtiSicr jUei et dovlrû»«.Sic ezttn» fcribit 4p«(l £«f«lâWin.De!iit{; CT ilà oâitzies lt;ti»te Soterein pr(ejbgt;a.
ecclepäe,cMi t« nztne pms pccrdot.MJn tezitu*. Twit. Aiiicetüiîi dico crPiuin gt;nbsp;H)igini»i}|lt;l«e CT Tbea. k)^bonii«czXgt;ûi«,ne(|;te tpà itzttenuerunt j necjue cwni ippî eritfit ; çy trfinen c«!» ipp ita non ofc*
f«r«4rentgt;p4ce»nfe!nper bdbuerwnt ci«n itlw ecckfijs, ^râ'âpidjîf«ut, dut Kenientes db ülis ptth'ibits
nortfiwitfHp^epti â¢. iino potius cz omnes prejbjteri qui, jweriwt (titte te,omîubus feinfer lt;^i« itlt;t nonferwabstnt l?rejbgt;teros ecclâ¬fiitrwin,e«cblt;trijtilt;iin folenmter trlt;tnf wtteb^nt.Hec Ircnei funt uidcUcet in fignum coiicor Aie O' Hniits jidei ; undelrenæiK fentit Oritntis epifeo» pos,boc ejl,prejbgt;tcros, no jùijjè bdcreticos iitdiccttos,
(|MibHS comiRHmorm fjitibolwn fu trdnf*
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i » â «a
»70 PONTIFICEM VNVM
Idem lib.4aduerfus Harre»
fis,c:tp.tl
Hic Chrijlm noui TeÃamenH, nouam JoeKtolJ^ tionem,iiu4m eccleÃä äb Apoflolii accipieru muniiiâ'* I f'omunlt;JoofJirtDeo,Jelt;juoMaliichtM:Noif^â'i'^ ! uoluntM in uobit dicit dominus omnipotens, ficium non ticcipiam de manibus ueflrii : quoniutn ortu foUsufyueadoccafum nomen meum^lorili^^ inter gentes,zj'in omniloco incenfum ofÃrtiir meOfCr facrificium purum ; quoniam mdgnun men meum in gentibus, dicit dominus om/iipote/if-^ mÃfleÃgnificans per hiec, c^uonidm prior ^uiJoK^ pului ce^bitoffnre deo,omni autem locofäcriÃt^ offèrtur ei,cr hoe purum ; nomen autem eiie eatur in gentibus. Quoniam item nomen Ãlij proP^ patris eÃ, er in deo omnipotente per kfunt Cbri^ oÃirt ecckÃa,bene ait fecundum utraçi;ct'iigt;'^'â'''' / co incenfum offerturnomini meo er facriÃebooPquot;^ incenfa autetn loannes in ApocalypÃ,orationts(jl^r {lorum.lî!tc Irenxus.
Tertullianus nb.4.aducr' fus Martionem. _ Etin omniloco facrificium mundumnonfX^quot;'^ ofiirtur,fcilicet,fimplex oratio de confcieibi^
Of
VETERES CONFES. SVNT. tn
Btin Apoîogfttco aduerfus Gentes,cdpitctriceÃmo no iwchriÃiänoi-uin difdplinam de/cribettf, aliud nihU â¢xpowt ^lùm ^Mod in Apoflolorum traditione dudtui »iw.Uon libro et eiufdem capite nono. ChnÃianos pe «Mabflinereab omnifanguüx.Ex addudulocii ap pffttflibil aliud fenÃjfe deEuchariflia, qua quod Ap0 fkl^Morum esâ rituni cuÃodierunt, communionentt pà #«)» aâionem,orationcm,crCâ
Jtnn, Vide DionyÃum Alexandrinunt dpttJ Eufe^ ÃumlibroEccleÃaft.hifl.öcdp.jo.Eufebium in 9. Wp.idtimo. ItemPdwIinMiM Itembsec apoÃolicatra/ ditio«tdfeculutn Auÿtflinidurauit. Sicenimhb.t, de Ci«it(tte deijCdpite.tÿ-cr in zi.cap.S.ProÃrt propb« tM,c5mimione,orrft»onâ¬,ez 4«od fnpru cndrrduimttj.
CHRISTI MORS NON TAN=!
tKtn pro originali/ed pro omnibus pec« cdtKptjsJecit.
Sl quispeccauerit, aduocatum ha« bcmus apud patrcm, lefum Chrü ftumiuftum. Etipfeeftpropitiatio propeccatisnoftrts : non pro noftris autem tantum j fed etiam pro totius mundi. i.iO(W.x'
Nam à unius deltdi multi mor gt;
à 7t MISSA SACRIE NON EST î tuf fôntmulro magisgratiadci,Stillâ num per gratiam quæ fuit iiniushû' minis Icfu Chriftijin multos exubeP uit. Rom.j.
Et non ficut per unum qui peccaB« ratjUencrat mors j'tadonum. Nain condemnatio quidem ex uno -ddi' I lt;Ho ad condemnatjonetr,dcnumat'i t'em ex multis dclidlis ad iuftifican»' ( riem,6Cc. ibidem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;'
Caterum kx obiter ftibiitjUtabiii' daret delidtum : ubi ucrô cxuheriint peccarurntbi magis exuberauit gw' tia. ibidem.
Auguftinus ad Hilarium contra
PekgMBoj.cr Manichicos, efiÃold 89.
Q^id eflcnimexuiiodcîiilo in condcntniilioii^ nià iÃo deliibot^uo deliquit Adam?Et quid tis deliâii in iufUficatictiem ? tiià quia Ckrifti^f^* ft6nÃ)lumiUuddeliitumfoluit,quo chfirin^utitn^^ Ãintes,ex Ulo uno habere hominc procreati, fed eti^ multa deIiâa,qua:cMn creuerint homines, ädduntm^ tif menibuf.
ill»
NEC OPV s BON. IV ST. r là cmlib.adDardanum depræfentiÃ
Vbiejl mors utólórta tK4 ?'«i'i fît morsacttteoï luiK J QKiJ ejx dtttein mo'rtbJ aculeiM nijî peccittHin i Propter t[uoA nuiic rtiam renati ex 4lt;|U4 ZT Ãitrit», oininbiMt|;peccittt5 fiue origini'S ex Adam, tu quo om» wspcccaMcruntjÃtte JùÃomm, diftorum cr cogitatio num noftrarum,ln iWi« laitócti inundatione deletiî; ta Wen (ptia mancmi« in bac uita bnmana, i|uje tentatio »)IfupeTtcïTam,)nerito dicintiU â¢.DimittenobU débit* hojbaTunc ntic}; Verjicietnr in re, uti nunc projiciei» do unÃulatur in j^e.
â DS INTROITV.
Cdeftitius PonufexKom.
'* Introitum Ecctcpx dédit cantanduin. Autoret . funt GiiicltniK biirandt«, Albó-tiw item Magnits \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;7 fÿdVos fec^uuti furtt .-namfttijpiticmnnegociumpc
âdi jerunf. ut primant partem Tntroitum fcilicet Cetèjîl^ no aîfcrib'ant.Porrô curn'O'orf^l. Homil.in NïÃtbici.
ÿ ii.autorfitaçuduetereSiimô cr fiio tempóre uÃttatiS^imumintègres in eccTefijsPfalmos câiiere\rtâe» moeji c^uinort uideat ab AjidC Grdecidcé^iecdejijs aà Komanamà ftummorcmà CefefÃno primitù^ eÃltra . luaum.Vixit CeiejUni«, Arttio. 4i'6. WoitlK autfttt
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4 nomen
,74 de INSTITVTIONE nomé hahet âb introêundo,lt;}uod Pfalmifubpopvlti'i^ grejju Ãlebantcantdri,donec catus propeeÃet co^ aus. KYRIEELEISON.
Sylueller Pontifex Rom.
Hymnum fcupreces wga bAi«lt;rop,dddidttietiiii^ »â¢Â« (um apud omnes in conÃjfo fit ,(luin amp;nbsp;ipà frecdtioiiii Gr^cdiiifdfdùs.fongruât, GrfcämejÃ''* ftituttonc,ideoq; ad Romanos à Groicis translatant-
Gloria in Excclfis,
Kymmum quemuocant Angelicum Po«ô/îcem Symmachum,idq; frtaffquot;s non male,fl modo fciantUilarium Piéiauorum epijcoputt* non Symmachum efe autorem-Namcum impiu Affj JogWii per omnes pene cr Orientis cr OccidentiS((^ défias frrpens, ah omnibus orthodoxis timereturtf^ fcopii,Hilarius quo fu£ confulcrct Ecclefitt, bymimin iftum compofiutin laudê le/ù chriftifilij dei, que» terim Arriani blafigt;hemabant, atq;fuis tradiditinl^ cris publias cantandum,quem deinde Symmachusfo'* tus, idem apud Romanos fuos ficù. Vixit hic non iti^ nudtum ante Gelafij tempora.
Dominus uobi/cum.
infacris myfterijs facer dos populum folutidfatfUt ^ttentumfiieeret, moneret^ a memineritfacriÃc^
T-iFür. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
M I s s AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;7$
tlJifublicumcorKordibusuoMexequendum â Vnde O' popHlwj lt;(/l4ns confenfumfudnt declardturus rej^ort itCwn tMO.RiteJ btc fdutdndi (s' rej^ondöt« ÃrgHit aijfdiu «O» «jjî pi»bljc4m eÃe of»ortcre.S4la t4ioit«tetn bfc fumptdex ueteruin teftdmeiito ludi. «â¢Et cum jointe tMOjCx ept/loU dd Thim, defum^tum.
CoUeftæ.
CoUcftitrum ji«e Ordttonwm datores /iciunt Gdd« f um et Gregorittttt PontiÃces,Ãt fdnè itd. At fdtû cou* Mcolkfldm dpud ttetercsnomendcoUigendobdl)«
) quod pdMpcribas detmoÃind coUigeretwr in coetu, Ãt Ã[«4 re Tertulidnam in Apologetico «ide» Dektflione Epiftolac.
Incertum ejl ^«is bitiMs injlitati dutor jît. Telfr» fiiboro quiddfli dfcribi«it.VtdeTertHl.tn Apologetico QuodHiero.etdliclHi conjactttdinem edin Ugenddrai» âpijloUrum djpgfidnt : Ã^um pato «jaod iUe ordincm ^uitbcii« bodie in ecckpd objèradtur,digejjit.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gradualia.HaUeluia.
Grddudlidjporrô et HdUclaid rejèrant dd Geldë 1 de Grcgoria.vera omnid ed qwx ijli ignordrant ande 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;projèftx fini, in iÃos duos dggeÃkant Ponttjîces.NS
l «pfam nomen Grddadle totam dpperit inÃitutionU «igt; I ?enwn. Siijaide« nomen bdbet d grddibw.Afce» l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B S dente
»7« D E INSTITVTIONE. dente entmin editiorem locum e[gt;ifcopo,itlie^^ â cens,ttb omnibus etudiretur z;- con/picereturâP^* I â¢liw jziteTfgt;i dittinü implorabat duxiliu,^uó tüeww''''^â ChriÃii priedicdret,ipà uerà non ftnefruâu audirf^
De cantione H-tlieluid apud D. Hieronymu»^ mus in epitaphio Fabiola. Vetu/Uus itd^; inÃiunquot;* ^udm ^uod GeläÃos dut Gregorios firdtiutores-
Tradatus.
DeTrdóldtult;}udndoc}uidem nouum inflituMUr nihil certi putd/tt nonnuUt poÃe pronunciäri. Sti detur d fcripturdrum trdädtione,cuius memiiâit bH' troÃus nomen hdbere. Sedidmcr id ut plcT^^^ folum in inftnum uerÃd Ãmt cldmorem.
Scquentia.
De Sequentid dd hunc modufcripÃt AlberttK iW' gfW'Ã.HiCc non eà generdlis, nec db dnti^uo bd!-itiâ'' nfuEccleÃie,fedprimuslt;juihoc diuim oÃicio fuit Fiothgerus foit dbbds Ãtnäi GdHi^tjui etidtn owtuf Ãridntiquds Set^uentids freit : feddd imitdtio!gt;(^ ^udddm de poÃeris diildmind Sceptentidrü infuh elefijs inuinerunt ddpoÃuerUnt,Ãcut'ddhiK multi,Hteciüe.Sed rj fdnélus Victor plerdi^«â''f^ fÃt. DeEuangelio.
DeEuängdiileilione EpiÃoLinmiitetit
iKillt
â M ï S S AE. â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yt-f
ürtHt ^iiii Hitroir»«! effèmucntunh ([uod firimc Ecs 'flefifs ccmmendduit prr Dd«wfM»K.S«Htrïlt;r£iw qui B/ Udngdij ieftioné i TbekÃtbero Pontifi ce Hwcant £(Hi WxitAnno.ijj.Diimrfftw 36c,clt;fter«?ncurnipfeHie wnymiK tefietur in At^ohgid dduerfut Vigtlantium, ^«od leflio Eudngelij nonfime cfremonijs ctia celebei'^ hmd Jiierit dpMd Afine ecclefidf. A dpdret ejjè Jigment« wmir« binc ertSj^ModHieronowm dd freest Ddwidj» ^uetnddmodHm tp/è teftdtHrnouuTefiamentà c Gri«« totran/hilit in latinu, id ^Mod poftea Damafiu eccle« fi£ jtrtur commcnddjjê Rowidu«. De hac re AlfccrtiM qnoq; Oquot; dHtCTo De «eteri er Deo. Sed pd«ci« qnidbdc derefentiendum explicdbijw«.
gt; In ipfo Ecckpccexort» multi ex Syndgegd iHdiCO» ruw comiertebdntnr dd Cbyip«m, binc dd illoru exem pl«m,q«otidie jèrèpropbctidcclctrdbdtilt;r. Vfci «ero 'Syndgogd de^ccre capit, mdximd fideliu pdrs ex ^.entibw erdt-, nonu Teftdment« ^requentiMS qndjï uc« tus trdftdrnnt in conucntifciw ; interim tdmciiVeti« non ncgligebdtHr -, c}«od plie bnius ccgnitione,il« lius non pojpt qnicqudin conp^cre d|pïmdrcqilt;e;nf^ fenfus neq; ueritd?. Tdndem uero linguis cejjdnti « tut, er auditione d Bdrbdris foeddtd, cjuibupiis imô O' cCTttó diebwjccytiw nonnuUi depgiidrunt portiuns i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' cuUi
j7« DE INSTITVTIONE
c«llt;« : pärtim exEuängelifltf, partim ex EpifloUfâ'quot;â Je iam nobii HomilitC endt£ funt iTU, Porro Gel^^j | Gregor^'^i temporibus adhuc ab ipfiifcr bebantut nbsp;nbsp;nbsp;'
ueterumimttationem,dicebdiitur(ii intetnplif-iHorum tempora uidemus etiam horum HomiliiH cum dliorunhc^ hlt;a fikäd{,recitdri in populo- Cuint inflitutidutorem quiädmuoluntejJiPdulum Ditueint qui longo tempore uixit pofl Gregorium, Anno donif ni.Sio.Sic enim pedetentimeruditioneextin(ld,clt;tpi etidm eudnefcere prophetid,cr digna fcripturatrdd^ tio.Cernifleäoruthic deuentum Ãt à , fcripturis^ Patres uetuÃos, Qf ab bis ad recenÃores Gregoriot ahosji huic Ãmiles. Sed nunc de Symbolo-
Symbolum.
Sunt qui iftud reÃrant ad Marcum Ponti/ictiii, qui uixi[,Anno.3}i-tempore fytiodi f^tcenc- Simtito» qui eius inÃitutionem uendicentE)amafo, qui jwttent* porefynodi ConÃantinop . Verum liicena fynoiut celebrata eà aduerÃss Amum diui/ütdtem CbrijÃnfi gantem.Conflantinopolitdna aduerÃts Macedoniua Ãiiritumfam^um re/puentem-Uaq; damnauit iHa Ani tothcr orthodoxam doitrinam redegit in capital ^«4 Marcus Pont, eccleÃc Romane tradidit inter fäcri rtcitanda ,Ha:cporr0 damnauit Mdcedonium,o' fumttM
H 1 s s AB» ' fwimitm cle /^iritu fanâo coîkgit in fducd arÿtmen^ ti,lt;iu£Dlt;anlt;ifHtfuxtrlt;tdidit ecclefite,ut uelfic quoti^ ütiM ddmofutione bmpm probiberf nt ipopwlo AnJH tuiter^oKarciK^iortm'partent : Credo in Dtum umm.DiimiiftK fecunittm.E.t in f^intumfmHum io* â nrinwrncrc. Offertorium.
De Ojfertorij inÃitutione diunt Entbÿtidztttm Ro« in«i,Pont.lt;tHtûrc»â extitiÃe,qui uixit Anno domint ' *7$.Sed longé dIid|HittnJhtMtori5 men5,qudmiflires feront,bodie de Offertorijfcribunt.Cumcnim nwitj exgentibtw connerterentHr dd dominum quti toiern itd ldcris,cr libuminibu« dÃueuerdnt, ut non fi eilepojjènt deferere.Entbgt;tilt;tniK nonnibil infîrmiori= bHlt; tribuendum drbitrdns, concejjît ut epuliw in focri* injèrrent conuentum,qui« db epifeopo benediâ« lice« rrtojforepduperibwSjdutfdnéinpriudtum ufum c5 «Ttere. At Gregorius boe loco fcriptur«(quomâdni ipfe teÃotur in Regijlro po) permotus ; Ne dppdredï in conpeflu dei tui udcuuSjiujpt ut dond d plebe infer rentiffdltdrijs. Priftinus ille ritus gentilitius inftjlun» Pdfcbereieèus eÃ,(|ui ç}â inbunc up^ diem,certe con trdinfritutoriSHoluntdtenidpudnos perdurduit. Me* mirntfimilium AuguÃ. de Ciuitdte deigt;lib. S.cdpulti* mo-
Prxfa
3.80 üb UMi'T.lTyTIONE
Præfâtiones. Oiitnes prtejitione: ituiä^ GeldÃum refèrunt et Grcgorium, in re ipfi cMt uiderint. Nitmeertunt eà ueteresmn ufui pTieÃtione.Ea äutem h£c erdt: CldmMtiüÃu cf fcopusÃue didconui: Dominui uohifcum.Et plebs: à cum J^iritu tuo.Epifcopus,Surfum cordd.Populus:a^ bemus ad dominum- Sic enim excitdbdt epifcoptts pop^ Ium dd diuinüÃteriÃeium- Ndm quie hdóleiws pertf^ iidbdntur pertinebdnt pdrtim dd prophetidm, pitrtw* dd preces:bic tdndem pdrdbdntur ddcommunemobl^ tionem^hoc ejÃgrdtidrumddioncm, zj dd coni-nuixo» nem.PoÃedqud ergo populus ddÃeuerdjÃet Ãe cor ieiu cdjÃe domino, mox preÃyterdicebdt : Prieceptisergo Ãdlutdrilui monitiyoremus dominu. Pdter noÃer-Qf^ bdntur und uoce eldtd omnes, Aator Cgt;prj4fl«s mon.^.de Ordtionedominicd. Hw ttfc/öJMtwpcrgcW epiÃopus.Grdtids item dgdmus domino deo no^o-^t jÃondebdt populus: Dignum er iuÃum eÃ. Subdebit epiÃcopus: Vere dignum eriuÃum eÃiequum z/ tdre,ut nos tibiÃemper amp;nbsp;ubique grdtids dgdtnus letef ne deus per teÃum ChriÃum dominum no^irum, 'â¢'* tequdm pdteretur dccepit pdnem,erc. Notó eitiinÃ^d uerbd ebriÃi ex Eudngeliorum Ubris. PoÃremo ilt^ fniHoa cldtrntb^dtDidcowi: (tcfeddntergojdtidi-Sii
M 1 S S AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,Ãi
«üwlegjfflMs 4pHd ChryfoÃ. Homil.iun. He!).7.Vn de çy nojtrwjSfOjflws, fnatu uiietur. Atq«e bic quifÿ bwcelldpdms calice bauÃo,fefe feufacra^ two in Hfi«in corpHS deuinxitiÿratiM agens redentje tori,()«(t propter lt;7 communio
ÃeCanonc. GrcgoriMS inRomd/wPont e* UHwSjÃdtim plwrnnct inuebere noudcÅpit: «npriniis tKroijcMHmiJpudirititcondtdit Cttnonc, CT unurit« ftwexomnibKs ecckfijs conj'ecrdwt. Debdcrenide AlbertHEccle.47.cripfeiiiRegijlro dcfefe Iccuple® tifllmiis tejlk ejl,f£ con/uctKdinesCut lt;at)Hcterw repdrd â¢â¢ijfejO' nowxs ttime »tiUs cojîitwjjê. Vide adloametn SjTiicupifiMin epifcopum pxrte.g.epijlol.?« Seduunc de ipfo Cunone ; in cuiui dutore prodendojcwm plurt/ »ni ddino Juin fudent, dttpue ob boc omnid jrwftuldtint » difcTepäntjnosipMÃcertiordomnid jiiit, totum Clt;gt; noncminiÃd pdrtimur cdpitd.lnordtioneinpro pro* ceribus ccckftx : Ordtionem pro populo in catw.M« morimfdnftoTwn/utfi mnius diuorumtVerbdcon* pcrdtioiiU'.Ordtionein dominicdm : Prdäionebojliie, crcTuit dutein ufitdtijjinium ueterib«s,ürdre in fdcris tonuentibus pro ecckfiæ principibusjnjdximè pro Inv perdtore.DebdcreuideTertulidnwdAScdpuld. Am* brofium deTbcodoJîo.ïuit item in ufu ut idcerios pre «s oÿrret ieo pro populç , 'Uitic wtem primi»
jh DE INSTITVTIONB
Canonis p.i« proÃäa eÃ. ÃiUdM eodem moh !W* tribuunt Ponüficä)us,^uo ater a omnii. fuit ff' rum memoria apud uetuftos celebrit, ^ueinäiinigt;^ ex AuguÃino li(juet,de Ciuitat,det.lilgt;.ii.câip.io. Sigt; htec infra latius profrquemur.
Sed er domini inflitutio, quam illi uoca/tt,cDr crationis uerba coram omnibus Ãmper ecclefijil^^ funt.Et orationis dominicam retuliniusex Cypti^ in fitperioribus. EtfraäiopanifCdurauit cnim munio adhuc frub Gregorio : ) ac agnus dei Ãintquippe à Sergio diu poil Gregorij teinpofquot;^^^^ ta,quà m hic de ijs did debeat. Videns itae^ School cits qui ipfa Gregorij tempora attigit,diuerfr!iji^â^ fuetuiines,aninuimadpulit,utconcordiamfri^^ââââ^ nia iÃa in unum redigeret corpus quodq; obhoeiâlt;â uit Canonemgt;nimirumregulam.Teflatur hoc gorius inRegiÃro,ubiaperte dicit, feapudRoquot;'^^ ddiedffi orationemEiomit]icam,quodindiguiiiuiâgt; 'retur,ut precem quam ScholaÃicusC hisc eniuihoiquot;âquot;'^ uerba ) compofuit fuper oblationem dicereittus^Cf tionem faluatonsnon diceremus,TeÃatur fttnoceu 3.de ojÃcio ^!^ijJ'^e, Gelafrus ( inquitquot;) creditur^^.. jn principaläerordinajfr,fedutipfr cempofribi per EHchitriÃiam Ãcreto dtdtur. idtni
M I s s AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;381
1 CdJWKc tres orationes ddiecit,Ordtione)n^ dominicatn
1 nbsp;nbsp;cetifuit fuper boftwm recitari.Teftdtur nbsp;nbsp;Be4Ms Rbe
1 twnusjdicenJ; Clt;inonem,Te igttwr clemrntiÃime 4 quo dämconfcript»m,diHnt, cui Scholajtico nomen jùerit» , nbsp;nbsp;nbsp;O' indicut hoc Dittus Gregorius, puulo unte fitdm «tt»
teinjiftum.
CUret ergo quod Gregorius Cdnonem receperit primus.Hinc drbitror ipfum ub Alberto nominttri Cu/ iionis ordinitorem. De Communione rfutem lt;td bunc itiodumfcribit idem Albertus in libro de Nlijp m'yjle® rijs.Primuminufu{iut,ut omnes inecclepuconueniens tes,omni die communicArunt.Cum duteinboc crefcen« te multitttdine,non pttvs idonei ferudri pojjit, conjlit»« to eSjMt conntiunic drcnt diebus Dominicis. Cum dute Crboc rité non ferudreturjconÃitutum ejl ut commun» curent tribusin dnno uicibusgt;tuxtdlegem Exodi.x i .fci licet inPdJcbdjPcntbecojlejCZ loco Scenopeùe, in Nd* tiuitdte domini.Cum diitem nec boc rite ferudretur. In» perutorinconcilio Ldtrdnenjiconjlituit boc in eccle* ' jidjfemclin dnno,nempePdfcbdJieri debere.Complen* * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;its,O' Secrttm inuenit pojieritds : ndm omnes ijlds tri
* buunt Gregorio Pontijici. Si lubet potes confulerc prfi * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ter iUos fuprddiflosï dfciculum, ut uocdnt temporum.
* btcmPontidnus jbdtutt utVplmi die nofbuqj per omnes quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C »ccUjtd«
384 MISSCELL;4MEA
eccleÃtü cdntdrcntur. C««« ueRigtum atüe preÃionem uidimiK VngarU in VUitrendtni ^UiCduodecimMtfacerdotes aut fiendio certo in hoe alebantur, Trö quartoiit diet^^ té clamando abfumebant: Deinde alij fuccedebimt P'â tnui unum tterfum in Pfalterio non à deô alta uoctfoquot;^ bat.Ntox alter fecundum uerfum de^omebat,amp;^â
Et «t dnte celebrationem Mijji facerdoS) pr£inittcrct.H£c Fafcicidui temporum.
Miffæ tnifcellanea collecta cx Pb' t«»ilt; in defcriptione uitic Sixti Pont-
Romani.
SixtiK eim nominii primiK conÃituit,ne a niÃa miniflris facroru myÃeria et naà Ãeri W?* rezztar, maxime uero aÃxminii: neue ipiod faceriotit Corporale uocant,ex alio ^u.im ex lineo panno, puriÃimo fieret.Petruf ubiinlt;luit,Flatina,celebraiKf^ oratione Pater noRer uÃa : nuda primo hic erant, amp;nbsp;omnia Ãmpliciter traäabantur. Auxit hxc myHeri^ cobui epifcopM Hierofolymitanm, auxit er BaÃUiXt auxere qt ali/.Nam Celeflinui M.ijÃe ïntroitum Gregorius KyrieeleyÃon. Gloria in excelÃsdeo Tflt^ horus. Coüationes GelaÃuf primui.Epiftolam et EHiiil Salinin blierÿny, HaUelnia nerófmfpttm (^execclâ^
H î S S AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î«$
^dHierofobmit^ntt-SymboIuirt inconcilio. Nicfno c3 pôj'uuai.Sixt'.K eiiw nominis {gt;ri)niK,nilt;ind£tuit «t Sdn/ ftiKjSdndiHjSaîifli« DötniniK deiw Sebdotb cdntdre« Ur. Al«dnder eiiM nominis primi« gt;nbsp;ob manorià plt;tp jionii Cbrijli in fdcrijîcio «tddidit ; Qui pridie quÃm Ãitcretur.Mfqueddbm cliwfHUin-.Hoc eftcorpiwnie ttm.VidePUtiiwmineiusuitii. ObUùoncm «e lt;53mo,non (Wtem ex Jèrmentlt;ito,ut dntedjîeri jndnd4 wt.tco eins nominis primus conjlituit ut mtr lt;t uflioné «oikïij diceretur; Hoc fandum facrijîciujtbcrc ⢠Mot tuorwm coinineinorationeTOPela2,ius inuenit.Tbus Leo
tWius.LeofeciuidusinÃituitjUt in celebratione Pax . populo darctuT.ln eius uita uide eundem autoremPla* tiiwm. Ojcidum padsinnocentiuspTimus : ut can* taretur Agius dei Sergius injlituit. Mijpw tres ut celef VraTcntur innataliujk CbriJU noJlriTelej^borus tnjli twt, tdijsdiebus ante borain did tertiam Mijpunce* lebrari,pyobil)uit.
Alexander primus adHadriani Imp.temporaper« uenità nLucbariîli« facripdo asÿtavn uino admifeeri,
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut ilia uini o' aejus mixtio fgt;TObolum eÃet, inslituit :
' uel Credentes Cbrijlo eÃe incorporatos, ac umtos, uel ! ^uiaeCbrtÃi latere fan^jds O' aqua Ãuxtre. Liter
' SoncilioTum-
a4
tU MISSCELLANEA
Ad Eucharifti£ obbtioneni azimum pttnatiiHfquot; firmentatum,quo u/i a/ite lùerdnt,fu))ienJitin(jlf pTiCcepit.
Aqua confecrata ac lujlrali, populumfiniiisfi(^ aj^ergendum eJJejtuÃitj ut, inquit,[anâificarentur t} purificentur.Liber Can.
Peccata ptcrificio ( de Euchariftia loquens ) ri ait,idâ¬0 paÃionem in Mijja recitandam inÃitiiit. tionem eÃväus huius facrij^ij, hoe eÃ, quod p(ccâgt;l^ expiet, adiecit, dicens : quia corpore fmsidiii Cin-iÃi in/à crifici/s nihä mainseÃ, Liber Concilia* rum heec.
Vno die unam tantum MiÃain à Ãngfdi^ facr^ debere fieri décréta Ãanciuit.
Aquam admixto fale precibus benedicendant,ea^ intemplo er domi,ad Satanam propeUendit, er cata toUenda,firuari iuÃit.
Bonifitcius fecundus populuin à clero diuiÃt in Ã* criî audieitdb^.Platina.
Vigilius Pontifix Rom.inÃituit ut Milfimcdf tvaturi ficiem ad Orientem uerterent. Petrus de talibus.
In Qsadragefima, preÃgt;ytero Heere /acrafic^ bora nona pronunciauit. Volaterranus.
loanif
M 1 s s AE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J87
⢠lOiffin« PortuenÃs infextä SynoJo, fiiit Cozgt; ÃMinopoli^congregätii i Confläntino contra Mono» thelitdf, primam latinam Miffant celebrauit, er iüe Mijfa ordo ac ufus à tota Synodo tune ap[gt;robatus efi Plâtitia.
Sibinianus horos Campanie puifu propter officU fccleftdflica diflinguere iuÃit.Platina.
Hem ut Umprfdej accenÃe in templis continué /er» uarcntur,fiatuit, 1$ PontiÃx /ttb Phoca Imperatore uit xit.PUiM.Volater,
Leo eius nominis quartus,ne dum facrafierent loi» (US mgreieretur pre/hytcrium,fiatuit.Platina.
Gregoriw tertiu5R0m.P0nt.fub Leone}.Imp. fiat InCitnone hecuerbaaddidit: C^worum folennitos in cofi]])eflH tue maieÃatis celebratur domine deus nofler i« toto orte terrarum. Sacerdotes autem bis uerbis,nuc nonutuntur.Platina.
Sitoguinw chriÃi confecrationem in uitreo calice non (igneo,Kt antea fieri dcbere,Seueriu/S Rom. epifco» pKjjldtoit.
VrbiiniMPont. Rowlt;lt;«Mdi« nominis primus, ne lufafacra i«trelt;t,fed aut aurea,aut argentea,aut Han» nea in maioribus ecclefijs e)Jè/itjlegem dixtt. Petrui dc iMtaltbiK.
Stepb4ffi»
gt;«8 MÃSSAM OFFERREPRO
primiM Rom.PontiÃx Ãituit ne fttcerii'i 'élid ue/ic (jucun fdcrd in fdcris uteretur. Sdbellieiif-SdcerJos celebrdturuf nee ferico, nee tinUo t(eÃiatur,fedlineo albo : quid chriflufindlboftn^^o'quot; Jèpulturietrddituiejl. H^c pTieeepit Syluefler Pldtind dutore. Doäi/ei[ieetuiri,cyocioÃÃiigt;'gt;ââ'' hijs leuiculis rebuf culieem eliqudntes CT ieglutientes.
MISSAM OFFERRE PRO peceatif ftue dejitnilis Scriptif rdnegdt.
DlfcftCji'nquienSjquideftjmâ^' cordiam uolo,âf non facrfamp;*ö'
W4«b.î4«
Holocauftum pro peccato nonpO' ftulafti,ait prophcfa.Tunc di'xK.â uenio. Holocauftis nondckf^â^âf'^'â fed fà cn'ficiS dco complacftS, xontn'bulatus, ait Dauid.
Sacn'fici'um autein laudi's honor*â' cabit me. nbsp;cr 49-
Nemo prohibet preedtionibiu mutuif tdndum e^e,tdm in projets rebiif qudin dduerfâ^'^â^ tiiliud: Orate pro HMacfWjWtphtemwt-l^râ*'â^'^
I tJEFA^NCTIS SCRIP. NEG. 3S9
I tclicum eà cquot; Mere cbriptdKum: nlt;i)n non dUd de clt;ii* fiotefte Cîiprwfio, CbrtÃi« pIwraliter preclt;tndMin tttjli twt,(juim ut pro pluribiK femper ordremi«.
Sed olijcientibiK Tertulliitnt loet*, ObUtiofies pre dejunflis djiiiud die jà cimtw. Item, Opridnt. Non eft pro dormitione eitK dpud nos Jidt oblatio.Sic rc=
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J^ondoni«.Vetcres i/tos fdcrificij dc obUtionU uerbo,
* pro Uudis pM grdtidrutn dólionis bgt;mno pro grdtuU« torii dc folcnni men!orii,MfHrpiJ}e. Nlt;tm put oinnino bic ntos ipud Hâ¬tMÃos(.(|Mi nuc celcbritur, in ^MibufdX locis ctiim in Gcrmdnid')dej«n^lo «no ex. jritribus gr4 tulibitur epifeopus, bibebit nonnuni|«im oritioncnt fuicbrcm^Milé de Tbeodopo blbiiit Ambrofius.Ldtt
*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dibit populiK dei mifcricordiim, quod fritrem bond
Ãde t mundo Mocijpt; precibintur item, ut boc mode »him ipfi exbic «rumnofii uitlt;t,pde ueri in CbriÃunt Kcederent.SedprobemiMboccxippsfcriptoribtwpts wisidqjMetMÃiÃimis.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T cr lulUanus in i.lib.ad uxo»
'J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rem,inpne.
'' VnÃe (.intuit*) JufftcictinAdenetmutletm phcititi til« mdtrimonij,quod ecilepi conciliiit,conprtnlt;it ob« Uio,cr obfignitumingdirenunciintjpdter uerorittt teibibet. Quid put«« inteUexit lutor oblitiortU uÅ
C «ibhloî
Ã^O MISSAAI OFFERRE PRO cabulo f benediâioitem fcilicetpublicâm,cr(i:(^f'^ gratulätionem (iu£ in]^onà nbsp;nbsp;j^onÃe konarem
te^liierät.EÃcrdliuslocus Tertulium de tnid^ciuem potes conÃtlcre.Jum uerè-cTCâ
Cypn'anus lib.4- Epifi.',.
Celerini cuiufdJmin uinculistcum firètotdceH cognutio martyrium ficerit, tdndemfitbiunÿt,Cdiff na idin pridem martyria coronata e/kitem patriimâ^ tts ac auunculus Laurentius Ignatius in cafinb^ ipfi sjuondam fecularibus militantes, fed ueri tuaks dei milites, dum diabolum Chrifii proftjfii»â^â profiernunt palmas à domino,cr corcnas, fionemeruerunt,facrificia pro eis femper ( utinnnin^quot; ftif^ofivrimuSiiluoties martyrium, pafiioites uniuerfarias commemoramus. Haélenus PoiTo ^uid dici poterat apertius, quà mifios
coronas confequutos iam efiè ? Ergo non eg(iit!quot;gt; firo patricinio ut liberentur ; cjuia falui Quid er go uocauit Cyprianus facrificiuml näniÃS^^ tulationem,cy laudem dei,memoriam fan^ortun'^quot;^ quomodo uerifimile cuiguam ladetur cypnridnin!gt; facrifica^fe pro martyrum falute Æ (^uumin Ser«'â''*, de mortalitate,luâum prohibet, negentibus occ^o^^ reprehqidendi fidem nofir am prtebeamttS.
DEFVNCTIS SCRIP. NEGAT. jji ^ihefo h£c Ãret re[gt;rehendédi cinfd nbsp;nbsp;pro redeptiotfi
non mortuoritinftcrificajjint f Quid^«od idem ad=â uerfus Demetridtmm lt;«pcrte dixit in hi£c uerbd f Pofl^ ^K4m bine exceÃum fùerit;itullus idm pÅnit(ntid:,nul=â I«stim£locus,hic uitd dut dinittitur,dut tenetur. De tjoc locoCgt;pri4ni|ùjÃMî infra de Purgdtoriotrdildbi nus. Ijfo^ bifc frientes litd/frntfruflrd pro mertuif (iamp;fit ut pdldin, quod ueteres non modo celehrarint t4!o)i mortwor«!» memoridm qudlem infrituit Peldgius fnifuccefrit Gregorius Mdgnus,homo, in diuinis lite^ )â « puer,fed mire ftiperftittofus,qui plus ddmni in e(=* de/ilt;«ndâ¬H'nHâ¬xitijM4)» «U«j unquam dlius .Hlt;cc dejtuidorM memorid,dc obldtio tant dpud TertKlùw qiùm CypritOiHi« eddem iÃd efr, de qud e:^ Auguflini locus fuprd commonfrrdtus mentionemfreitlt;
Ad Bonifreium legdtione dp«d Geri«dno$ Jwfige/t« tern, Gregorys eius noministertius frripÃt,Chriflid^ «0$ fro fuis inortuis ueri Clnifttanis pojfre offrrre, Sdccrdotcsq; »lortMorum debere fùcere tnonoricojj friecefit.N((«cl£THS blt;cc.
Hie appdrcttMijTdmejfr fdcrificiu pro niort«H,«ott ej}c td MetH]ÃH,ne^; ox infritutione Chrifri,dut ApoÃo/ lorKin ; quid tunc hoc non igfsordfrit Bonifreius.
Coinmemorettioms omnium dtfrnäorum frfrum db C i Odole
rgt;E PVRGATORIO.
Ojolc CluitiiicenÃs ordints nihbate rxco^itäfuntcH'^' fiitutum,con-obiiuit,cr ut omnes eccleftic obferK^i^ frtecfpù. Hifc fub Sylueftro nommffecundo.Poit' Romanojâutore Piétina. DeÃin^ii^ iuÃd ÃtctendäP^ ÿUi Kontdnus PontiÃx curajjeÃrtur.
DE PVRGATORIO.
aV I crediderit, amp;nbsp;baprizaW* fiien't,Gluus crit. lAdrc.ie.
Non dic/t fcripturd faludndu iüu e/fe ^uiigiK I** flrdtorio,uel purgdtorioCut uocdntyffus
^ieceffè enim eÃ-,ut ejuotquot moridtitur,dutitip ChriÃihtnc decedäntydut atraedfide. tttiÿrdntfdluiÃunt,Ãc enim dit : Qui crediderit trit'.Ãin incredulitdtehunc uitictermntti clduÃreiit à dmndtiÃint.Ait cnimediuerÃ) fcrijpturd: iiiierit,condeinndbitur. Adducdm dlidm fcriptvrifi-
Sic deus dilexit munduin,utfini^ fuum um'geru'tum daret,ut oninüq^' credit in eum, non percat^ fed uitam æternam. Non eni'm mifi® US fiUum fuum in mundum, utiuw* cctmundum,fedut faluetur per ipfum. C^i credit in cum,nonlæ di'catur. Qui autem non credit,law , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicaÃH
Deâ pvrgatorio.
Hicatus eft : quia non credit in nomi-neiingcniti Hli] dei.
Vides primo,filium datum,ut ijui credit in eum,hei teat uitam ateriiam. Deinde uides uitam teternam eÃe fecutuiam fidele peóius: dtieterndnonejjet,lt;juie lon= tempore in pur^atorio igne luiluofe exantlaretur Tfrtio Joco uides munduni faluari per ChriÃum ; hoc efihominesfideles in mundo exiÃentes-Qudrto, ^Hod in eum credit, non iudicatur : at ft qui in purgato» tium retruderetur,certè iudicaretur : Ei adpenÃs con tniffisnmquà mfatisfiicere.Ciuinto, qui non credit,iâ iudicatus eà : eô quod gratiie uirtutiq; Chrifii non eà nxiis-Firmififimuigiturhoc eÃ, quod aut fideles hinc decedinius,aut infidèles e^c,
fitnenÃuide iuÃurandum^dico uobis,qut uerbum ineumattdit,z^ credit ei qui me miÃt, habet uitam ee^ (itTtam : e:!^ indicium non uenit, fed tranÃà à morte inuitam-Porro quid tandem eà iudicare, fi purgatolt;t rio igni addicere, non eà iudicare I Qui ergo ChriÃo fidunt à morte tranf tunt : imt' irauÃerlatt in uitam no tanporariam,ficd iternam.
Et Euangelij diues,qui LazaruminÃnu Abraha «idctjbM uerbis ad deÃjerlt;ttoiiem adigftur: lügens fcia bis internos er ucs e/i ,utnetitri ad alios tranfmeare fffint
rj)4 de PVRGATORIO.
poÃuit, crc. At iüic loquititr de corpore foluäi.W plures «jujim duosfities potut : ijuoru altiint perfona adumbrat,altert diuitis.Quiergo hinc äbtui aut portantur ab angeln in calefiia palatia,autlt;idilgt; tos qui alibi futtt,népe in infirno quibus afcendere tin^ â quam dahitur,Ãcut neq; itlis defcendere conceiüliif'
Perhibet Paulus,nthil dtonnabonn manere hos, f funtin ChriÃo lefu .Ergoà in Chriflo lefufimtiii''â' moti pcrÃiterimus ufj; inÃne,fäui erimus,îilid. â4'
Latro codent die quo confors poen^,eoie!net}^ dif glorixc^ Chrifli Ãoddlis Ãdt : ubi hic flagjrd, tiqua mala pertulit ? autiniquus efl Deus quodälfih ut frila uerbis non aquetf quemuidentus muÃt in latrone impleuijje : }n indicium non «fliitir tranÃjt à morte in uit am»
De dormientibus uctatPaulus noseÃefoOiciM-'' TheÃa, 4, tanquam Ãgt;eiH nuÃam habeatnus uit£, qucmadmodum gentes qute nihil Ipeibalxiit ' fotura beatitudine.Clÿod à purgatorium eÃit,(âgt;ââ^^ fiari proculdul-io docuiÃet pro eis Paulus tont dt * dci organism,uf in tertium ccelum raptui»,^'^^ miferc aÃligi cruciatibus fciuiÃct.
Hier onymus In Ecclcfiaftcfl»
CEPVRGATORIO. »9^
CXjjidpprddixerrftjCor Ãliorum hominion plffimnUtiit CT proCftcitdte^cr pojlhifc omnilt;t morte jwiri : n«nc eddem complet isx repftit WHnnt ^oTOneseespüJJcjïeri iKjloSjpoà mortem weronulU fconioperis ditri occaponem.Peccdtor enim KiMens,po tejl ej]e iwjlo mortwo p «oluerit in eins tî^ââJire «irtu -ieiiHclcertèeô ^Hifein malitiitj potentie, proclt;tcit4te , ùilabdtcrmortHMs j«erit,melior poteà i|Mlsplt;t«per tiÃcTuilijÃmi«. QMrfre ? (|wilt;t «iucnte metumortis poJfuntboM oper4pcrpetrdrc,mortMi «erô nibil «ii= lent 4d il edijc£Te,quod femel Ãcttm tulere de uitd, C5* obUwione obuolutd funt omnia iuxta iUud ejucd in Pfal ntofcriptueÃ; Obliuioni datusfum tan(|UA mortuiK à corde â¢. fed cz dileftio eorHntjCZ odium, CZ «emuU* â tio,o-omnelt;|uodinfeculobdbere potuerunt, mortis
Jimtur aduentu: nec iuÃe cjuippe pojfunt djere ,nec ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccdrcjnec uirtutes adijcere, nec uitia. Licet quidam
! Wc «xççofitiom contraria dicant, afferentes etia poà t interitun^excrefcere nos poffe cZ decrefcere, CZ in eo ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qitod nurtc oit â¢. £t pars non erit eâvs adbuc in feculo in
l Omni quod Ãflu eà fub foie. Ua inteUiguntjUt dicant I tos inboc feculo, çr fub foie quem nos cernimus nuUl blt;berecoinmunionem,babereuerôfub alio feculo,de qHo pdKcrtor «t ; tAonnsm e^o deboc mundojO* fub foie
I
39^ DE PVRGATORIO. foie iuÃicU,^^ non excludi opituonetn t}itgt;e conten^ih [â¢ojlqudnt de hoc feculo mi^duermM,Gâ pojà credturdf rationales promereri.
Nos enint uiuentes cognofcimus patrein CT Ã'quot;'^ jjiiritmn faniium ; illi uero mortui nihil expeilofitaliquam repromiffionein atque i«ertelt;!^ fed compléta eà memoria eorum. Neque ipà j fciredebuerant^nee^ iUorum iamdontinui^^ J cordaturiii eÃ-Dileilio quoqs qua ahquandoDtwn'l' ligebant,perqt,z7 odium de quo audaéler loqtK^iâ1'^ tur : Nonne odientes te domine odiui, cr fuper iniin^* cos tuos tabefcebam ? Necncn c^zelus eorum ini^^ quern Phinees zddtus eÃ:,et Matathii« intrcinueruiitÃigt; piites. PerÃgt;icuu eà aute,quod er nonejH» fecido. Non enim poffunt dicere : Pars mca domiiinS'
Ambroiiush'b debonomor-
tis.capite.z^
Datiqs ÃÃinabat etiam fanilus Dauiddehoch^^ peregrinationisexire,dicens r Aduena egofuuu^^^ te in terra er peregrinus,Ãcut omnes pdtres md â ideo tanquà m peregrinu\ ad iüam fandlorimcomitäii nem omnium patriam ÃÃinabat: petens pro Wkso^ memorationis inquinetmento,remittiÃbi pfcMtóff'i qua difeederetdeuita.Quienimhicnonacc^eritfi* vùjl'tônetn peccatorum, iliie non erit,Non trit
DEPVRGATORIO. â
^itäiiiittonAternantnott potuerit peruenirePquiit uitiiterMraiüjfio peccatorunte^-ldeóque didt: Re ratte mihi ut réfrigérer priufyudm cam -, er amplius iionero.Quidigiturtantopere uitdm i^dtn deÃdcrdâgt; »WS in quit ijudnto diutius ^uii jwerst, td/ito maiore o« iKrnturfrrcindpeccatorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''
Cyprianus contra Demetn'anum
Traddtu primo.
Crédité zTuiuite,^ qui nos dd tempus perfequi» Mnkiiutemum gdudete nobifcum.Qitdndo ifrinc ex* cejj'um jtteri't, nullus idm loens pcenitentite eil, bkHms fitisjiâionis dIfrillu.Hic uitd dut dmmittitur,dut tene tiir,hicfaluti teterna cuUu dei, erfrudufidei prouide *w«N« quifr[udm,dut peccdtis retdrdetur, dut dnni:» Ãtô minus uenidt dd confequenddm fdutem,ïn iHo ad* k«e WHndo mdnenti poenitentid nulld fera e^. Piitrt dd wWge^twi» dditus, or qu£rentibus dtc^ inteHigenti hts Kcrit4eiftfrdiif aceejfrus eft Tkpfc ip/o Heet exi* «itf tempordlw occdfu, pro delidis roges deunt ^iunus uerui efr cTconfifrionemerfidemeius agni tionisitnpïorfSjMeni^ confitendi ddt«r, CT credentun» ^^gentidfiilutarts de diuind pietdte conceditur,e^ aJ immortdlititem fub ipfd morte b'onÃtur.
Aug.in Ench,ad Laurent.cap.67.
mdwi
398 DE PVRGATORIO.
Creäuntur autem 4 ^uibufdäm elüinhi/ cMÃo non relinquuntjOr duf IdMcro in Ecclefi^ ptizäntur.nec ab ea uUo /chifmate uel hlt;treà tur, in quantislibet fceleriboi niuant, nee diln^ pssnitendo,nec£leemojynisredimant: fed ineii ad htdui uù^ tdüiuttm dient pertinaeiÃitne perfetid^^ falui fMuriperignem: licet pro magnitudine flagitiorum^ diutumo non tarnen leterno ig/te pnquot;quot;''' Sed qui hoc credunt, er tarnen catholici funt, (juadant beneuolentia mihi ÃHi uidentur.NamfctiÃi^ ra diuina confulta aliud rej}gt;ondet.
Hieronymus ij^Quæft.z-cap»
I» pTie/ènti
In pr^/ènti feetdo fumui Ãue orationibiu, fw«»^ Ãlijs inuicem poÃe nos adiuuari. Cum aide ante tribif nal chrifliueneriintis:nec lob,nec Daniel, nectioiref gare poÃe pro quoquÃ,fed unüquëq; portare omsÃn Iton. Q«iÃem füturtcrefurreüiomshabent, de«lor* tuis triÃarinon debent,tefiantur Canones.ii-QJi^'^ Quà mprtepoüerum e^, ere. ubicunq;/èpeliamuf nihil reÃrt: quia dontini efl terra. Adducuntq; Ctimgt; nesdiuumPatdum teflimoninin i,TheÃ,q..Elcluimifi^ norareÃ((tres,erfâ
CbTf«
DE PVRGATORÃO' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
â Chryfoftomus de Lazaro
Conciû fecunla.
î'ifl'tt lt;td exitum opcrlt;t tua, çr dppdrd te dd uiartt, Si $«d cui rapui^i redde cr dicito iuxta Zachneum : ^o^iwdrKplHinjJi quid r^ipMi: p cuiÃüui es inimicwt ^'cwicilùre priufquim ueniattir dd iudictunt. Omni« *âic dijolite, Ht citrd mokftiam iüwd uideof tribunal.
lîic jH«rimus,Ã)es bdbemi« præcldrds, pnjwl dc ââ¢'ââ à difcejjèrimits illdc,«on eji pofted in nobis fitü pot ^tnre^neq; cominijju dtluere.
'Auguftinus contraPelag.Hypo»
PriniMin enimjîdes cdtbolicor«»» diuina autoritate wjwm crédit ejjè codorw«»,Hnde,ttt dixi,non baptizit â¢iK «cipitMr.SecMtidwnijgcbertndm, ubi oninii dpojîd« iiiuclà CbrijK JîdedljeniK {«ppltcid expertdtnr. Ter* ^iiwpeniti« ignôrdwiiKjtmô necefjèinfcripturii fanâ ftKinucniimw.Et dlifci. Ndm optiWMtn ejjèt tniftcertil K de qudfcripwr« non modo tdcent, pd ctidm contrd fiitmdicMnt,neqMdd djjèrerent, fecttndum (ententiam Ppicntis Sencci.De rebtw incertis non debts dj]tnnd« ^tgt;fed incertum ««diciumtene.
Cypïianus Tractatu primo contra
Demetridtjum.
4«» DE PVRGATORIO.-
Peflem GT luem crtminans, cum pefle Mel deteâd Ãnt,ud auHd criinind Ãt!^ulorum,dlim/it( infirmis exhibctur mifcricordid, g!â defiuiâK duMi inhidt de rdpind: ijdetn dd pietdtif obfetpà um ttniiiii) adimpidlucrdtemerdriÃÃiffentes morùntùmfiiiift dppetentes j^olidmortuorum, ut dppdreainiigdâ tudine Ãtd miferos ad hoc ÃrÃtdn dereb'âot ijfiif poÃint dunt curdntur,cuddere, perire à grdüi mlà t, qui cenÃiminuddit,Grc.Lcge ipÃtm Cypridnumbi^ quomodo Praeldtorum audritiam depuigdtdtxterrinK er omnent ddmirdtionem à no^orunt/derifitiiofi^ mores contempldtiu Ãeris, exclude.
Ifychius lib,s in Leuit.cap.«?-
Dies dutem tertid, quid in ipfdd mortiâs Jow'** nofler reÃ(rrexit,figurdm Ãturifeculi er morWH^ refurredionis gerit, in quo idmnonlicet operartr/^ qui nunc Oper dtiÃwt, ibic ddretributiotiemueiWââ^ Qui ergo Ãchicuiuit,tdnqudm ibic quddampreft'^ tium operdturus Ãt, cTproptered comedert tertiigt; fdcrificiuin reiliÃime dcceptum non eft, necututf'â* ⢠reptd efl. Sed quid tdlent Ãbimetipfi operdturuirtutf^ iniquitdtem fudniportdbit: prius quidemimperÃb^^ perans,deinde utingerenscdlumnidm diuûueleÿâ!^ dogntd à iflêmindns iinpium, dtq^alienumhtms peril de populo fuç,
DE PVRGATORÃO. 40»
JÃâcbtuî in Leuit.libro ö.crfpa^. ait non debc Ãpcr mortuos, x ^uibus noi ^ohibtt diuui ^âiKbune^entibiiiÃmiks fiamut.
AuguItinPfal.îi
Mifericordù tempi« modo efi,iudicif tempi« poft â¢fit'Vnde tà mfericordi£ tempi« ? uocat modo auer» htionatpeccata conuerÃs. Item Aufftfl .fuptr loan^^ Triiflât. n.iam,inquit,iudicatut efl.l^ondum apparu/ â ùdicium/ed tant Ãötnm eà indicium: Nouit enim da ââliân« qui fuut dns: nouit qui permuneant lt;td corozKWi ^âptrntineant xd flammam.
Cyprianus in Sermo.de mortdlitdte.
Ftiifrct noflros non eÃe lagendos accerÃone de* 'quot;âââictidefeculoliberatostcumfciam non eosamittit fiiprtmtti : recedentes prxcederc wt proficifeentes (S' Muigantes deÃderari eos debere, non plangf : nec fccipiendas eÃe bic rftrx« ueÃes quando ilUibi indu* fMatdbaiamfumpÃrint : occaÃonem dandamnon ÃÃ^entilibui,utnos merito ac iure reprehendant^ ^ind quos uiuere apnd deum dicimits, tit extinilos V perditos lugeimui, fidein quam Ãrrmone cz Wee depromimus, cordis cZ pctüor« teÃimonio re* protemw. Spei noÃra: ac Ãdei prauaricationes Ãi»
4ex DE PVRGATORIO.
mu{,Ã}mlata,fiäti, fuccua uidenture/Jè Nihil prodeà uerbii proÃrre uirtutein, O' ere uerittttem,ç^c. Improbat deni^uedpo^ohts çj- obiurgut zx culpat,Ãquico/itriÃenturint^V [uorum: NolumuiÃatres, z^c. Hane fententiM zr AuguÃiniK ad Vitalem Cartbag. Contra PeU^ VitaUm.item,uidc îfycbium lib, y in Leuit, aÃab
, Auguftmusdeûlutaribus
documents Lib.
Ideô nos omnes qui reliqui Ãfper terrant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
noüra agnofcamus,necum impijs pereamutydnnicii^ iudicem digna fatisÃsilionenoitplacamus.Etidiiii-^^' CHS purgatorijnon eà oÃenÃis,mà quod mnltis txt!â'' pits à Mintie oÃenderunt,Z!rc.
Chryfoftomus adpopulum
Homiliazt.
NampoÃuitnefinon necmeritorum funtotcr nes,Ãcutnec athletis po^ tranfaila certamina adipiÃendi:unde coronte gloriam optantes obiiofijt^ luniatoribus e/fe fùgiamus:à cuius enim opus (. arferit,detrimentumpatietur.}tcm,uide ChryfoÃoi^ ' in capite M.atth. u.Homiliajj.
Theophilatfius in Matfh*
I DEPVRGATORIO 4ogt;
Porro medio noilis cldtnor frilut e{l,e^e. Virtw â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnim proximi mei uix fujjiciet illi ad defcnfionem,tdn*
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;titinib{flutcrntibi,Qrc.Et(iaulopà â:Fodluitdtfi
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnim itläm,non eft tonf tM panitendi oper^nà Pr»
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inde dominui dielt fitMiuirginibut:Nefciouos.
t Chryfoftomusadpopulum
lt; I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Homil.69.
! Hd migrdntes lugeamut non probiteo : lugedmuft fed non indecenter j non eontdi Hcllcntej, non detegen* tfsbr(«:bi(t,oc«tosnortdij?ip£tntcs,non pullis utentes i i(ejlibi«,)cd tdntum in dnimo plenter dmdrds junden« J to UcbrjmdSjcrc.ltem in Homiliu 70. ad populum. J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qttodprodejundislugcndumnonpt, «jutdtlliijnmo«
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcrdtw ludus conjùnddntre/ùrredionef». Item Cbry=
fojlomitsfuperlodn.cdp. n.ldcmincdp. udHebr.i. Homilid 4. crincap-uAdein dlibi: Neq^;eniin qui in prtfenti uitd peccdtd non lt;tblMcrit,poPM confoldtionc
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öliqudm inucntur U'S e^.ln inferno enim dit,qMts confite
'f bitw tibi? CT nteritOjboc eiiim ejl cauearum tempus,tt i tonjUfluMin zsquot; eertetminurtf. iUucf uero coronitrum,re ) tributionumjCT prlt;emiorum. . ,
I ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chryfoftomus.
NecpHtemusnobUjCumillucHenerimus wrijertcoy iiitm eJl tribuendant i^ui non dgimus, ut ueniitm ntegt;
D 5 reitrnu»
I '
4o4 ANÃMAE NON OBAMB-rcamur dccipere,età Abraham pro nobifrogifi^à I^oejCtà Iob,età Daniel.Dum igitur eft temptabiKi^* nibtu, plurimam nobif apud deumfiJuciam prttp^ ntuf,czc.
ANIMASDEFVNCTORVM in terra non obambulare,
Chry fbft.in cap.MatthS
Homiliat^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Vod ttero immaculatorum hominum
V J. ipÃf coopertntur, undemihiperfuadebitur! an lt;juta ipfos dtemoniacot clamare nonnutKjuà m fli,anima tain ego fuin?Veru hac (luocj; oratio afr^ de atlt;^ deceptione diabolic a eft. No« enim atà ma dtjtii Hi eft qu^e ifta dicit,ftd dæmon tjui hac cT audie/itti decipiatjde/raudet^Nam ft poftibile eftètanimainhonâ' ttis in d^monis ftibftantiam tranftre,multi poftet tn corpus fuum redire. Pr£terea ratio in' ducet nos,ut credamus animam cui iUata inittria iUifpftpatrocinari ^uiftbiiniuriamintulit : autkomi^ nem pofte fticere,ut incorporea uirtus in aliam tiam tranftnutetur ! Nam ft eft de corporibus imp)^ Hie, ut uncjuam homims corpus in aftni corpus i tttutetur : quanto minus inuiftblem animam in tiam demons transftrmare poftibile erit f Qwk tulofi»
ÃNÃMÃE DEFVNC-T.-IN' 4ôj tóo'WB uerb4, imô defipienttum ducenda funt. Nece/ttw poteft ditimit e corpore/ipariitti in bw regfo libiu ordre :}ufîorum4nimieenim in manu deifunt. i^iatiiim lt;luoquefimilitâ¬r,non enim pcccdrunt. Pecclt;lt; torum wrô poft bunc exttum continuo abducuntur, ^«od 4 Lfïcdro diuite planum efficitur. Et Paulo poft: Multi« è lociifcriptur£ comprobari potefi, non trrarc btc poft mortem iuftorum bomitium animof. Ndm CT Stephant(fdit: StifcipeÃ)iritum meum. Et P4nltK refoluiidc effe cum Chrifio dcJtderdbdt.De Pdæ triiinb4 quoque fcriptura, dicit : Et dppo/iti« ejl ai filtres fuos, mortHtts efl in feneilute bond. Quod «e/ w nec pecf i(tor«i)t anima: bic commordri pojjunt, di^ Ktm audios quid diclt;it,perpfiid,«q; quid petit,er no» tmpetr((t.Q«od)i poffènt dnima hominum btc conùer* f(ri,Hôu]Jêt ipfe ut cupiebdt,cr fuos de tonne/itis i»|ty «JtcijJrtcn-tioreJ.Confute CbryjôjlomutnUtiuî d« VdXXrocrdttttte,in fuis Concionww.
Idem Chry foft, de Lazaro amp;
diuite Concio 4.
Vt uerô (S' dbunde cognofc4lt;,qutd grdutor pt feri pturirum'dcpropbetdruin doïtrùid, quà m pquidi Wortuis yefufcitdtircnunci'ent. îUudconpderd quoi quifqùis 'mortMW eft, feruus e^ : qudc «erô feriptur« â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. D 4 nbsp;nbsp;- loquwîWr''
40« DE INDVLCENTI IS.
fotjuunturlo^uutus efi domtnus. Proinde etumà ttW! reuiuifcat,etiian à dn^dut è calo deÃenddt, ximç omnium çredendum efi fcripturii^iidm rum herm mortuorum pdriter de uiuentium doidiKi^^â j ififeedt (ondidit,crc.Etpdulopôfidit: ^u^dmus h£c dudired mcrtiùs, lt;ju£ midto cbrii^^ tfoi docent fdcr£ literi.Pulchrè difièrit ChryÃofi^l»â^ fur mortui non dp^areunt uiuentibut uidelicet, tuffo ^ejfu tem^omperuerfd dogmdtd didbolut inuchird I idlt;liddmodumÃ4ile,etneuerbumincontatt^tlti«dbi ( retjprohibuit deminut Item in eddem Condontneid J (utfuprdâjdnimdsdefinüorumin terrd obdinbuldi'f'^ Animte imjuit, corpui egrefjæ no dmpliuihic cêmoi'if j tur,fed protinut dhducutur, Cfc-Jdem ChryfoÃo»»^ I incdp.Uldühtei.-^Homilid,t}. ddmottetnof/i(crlt;^ I ddmu$ mortuorum tefiimonijs, quid non iudisMUiit
DE INDVLGENTHS. gt;
IN dilecîtonefua,ô(f mduIgetuTüs ipfc redemi t eos, âS potauit eos,Si eleuauiteos cuncfîi's diebuslêculi» Epilt;e.«î.
Miïèrfeordiaamp;ruen'tatcrcdifflittJ^ * iniquitas : dC tn timoré dommi decli' î natur â malo. Miïcrationum donim* recordabor,ôirc*qua: largituseft^*â,
DE INDVLGENTIIS. 4or fcundum indulgentiam fuâ,5C fecun ^ummultitudinem mifericordiarum âifarum. Pro«er,i(î,
Confide autem deo, Ãlt; mane in lo* fotuo, Ecclef.ii.
Auguftinus Scr. demartyribus.j. gt;nbsp;si dimiferitis hominibu^ peccdtd eorum, dimittet d}â pdter.utfler calejlis peccdtd ueÃrd.Rogo uo! frd' ^^s,^uidde(icdtiiiS,quid benignim dici potefl. ? In po» ^fiotenoftrd pofiut,qudliter in die iudicij iudicemuTt
dixit : udde in Orientent qUiCre iuÃitid, ndui' !iââKfi^;dd Occidentem ut dccipiM indulgentidtn. Dû .Wteinifflico tuo dinüttctur tibi.Jndulge cr induit ietur tibi.Dd,^;' ddbitur tibi.Uihil ù teextrdte ^Uic» «t. A(J te ippm dd conÃienüdm tudm te Oeus dirit ÿt 1« te enim pofuit lt;juod requirit. ISIon enim mendicd Kentd uulneribui tidi,longe opiti bttfces inquirere pec' cdtorum tuorumindulgentidntjfiuK intus in ceüdrh
, (ordiî tui poteris inuenire,c:xCâ
Bernhardus in Sermo-primo de Aduentu.
. Non te oportet ô homo mdrid trdnsfretdre, nmpe netr^re nubes^no trdnfalpindre neceÃe efl. No« grrf«« iii iitqudm tibi ofleniitur uid,ufq;dd temetipfum oc»
â¦o'« DE ÃNDVLGENTHÃ.
entre Deo tuo.Propè eJi enimuerbum in ore tM,ff in corde tuo,ufyi dd corda ccnpunâionem amp;⢠oriid fijftonem.occurre,ut faite exeat de Jierquilimo tnifere cofcientitc,^uonià eÃHluc dutorem puritdtii intnirt-
On'genes în Exodum.
Homilid.t}.cdlgt;.2i.
Et dixit Moyfes ddomnem ÃndgogdmJUioruiii ifrdët,dicent : Hoc efluerbuin ^uod priecefit domi' itutfdicens: Sumite à uobà pfii redemptionem donmii omna qui concepit corde,ojjcrdt initio domino M itrgentum,lt;erdmentum,ü' cteterd-Quid ergo ejlifioi dicit Moyjès : djjirte à uobifîpfîs, ejquot; unufquif^ torde ccncepit {liïud quide duru et drgentu cetere^ 'tndteri^, unde tdbernactdum conjîruâum,eflconfid de ferinijs, promptudrijs uniufcuiufq; prof''**'ââ Spiritualii dutent lex durum requirit dd tabernacubni quad intrd nos efl,(yâ argentum quod itOrd nosejl, amp;nbsp;ibmnes reliquatmateriasilia depo/cit,qua(,(yint^^ nos hdbere pojJùmuSjcr proÃrre de nobii-Dicittnit feripturd: Quia propèefi uerbumin oreüio,ffiii corde tuo.quod Deus iüum fufcitdtut à mortitis,Jiilitiil iéris.Htec â te ipfo funâs, bac intrd tefunttbdceUa fi nudus,(isj}dbere potes.
Cyprianus Fehd.epiftola 4«
CE IRDVLGENTIIS. 40^
Prifcepttî Jiuinii neccfjè efi ut obfet^uid noÃra ffWiittiKc perÆon2 in eiufmodi accipi, Mt à liud cui» ^wmlirÿri poteft hurnanä indulgentiii,ubi intercedit tribuit diuindpr^fcriptio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Idem,!« epi/loId.S.AdHfto-Hm eÃ,impium tÃ,fdcri kgMitt ejl,qHodc«»q; bwrndno jwrore w/htKitur, Ht dt« ftiojitio diuinduioletur.ProciddbhuiuÃnodikominn âontlt;gio«e diÃedite,^ fermones eorum ucluti cdncer er pcjlcm jttgùndü wUte, prifmonente doniiiio «lt;t^ äiemte : Cdci funt er dnees ciecorum.
Gregorius faper ExecliHo«
Sfpe enii« cHm de nitd proximorHm (jHeriiMHr,' Wgt;(rc locHm condmur Ãeretum Hi'tà remotiorii tilge K) «idclicetjignordntes, quid à deÃt jl'irituî non dd^ iiüKit locHt. Lot in Sodomis ftwduî extitit, in monte peccduit.Quod iutmlocd mf!itlt;mnonmKnilt;int,ip/i bumiüii generis primw teÃdWr p drens, qiu er' in pdru difo cicidit. Ndm fi bei« ptludre potuijjet, Sdtan de eoelo non cecidiJJèt.VndePptlmiJ1:d ubic}; in boc mungt; iotentdtiones eÃe conj^icien5,lt;Ji«fiuit bettinquö jie« geretjfed jine dco iniienire non potuit nt«nitum,e* quiirecr ipfum pbibcum/ieripetijtjpropter ücu (|uipMit,dicem; Efto nribi in den poteftoré erc.
' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CMfojl,
4« DE INDVLGENTIIë Chryfoft.in cptft.ad Philo
monem Homl-i.
'Ndtvi^ dd impetrdttdd noflrii fceleribui titnidnoi^ pecmidi impendere, nec dliud aliquid huiufinodi/i(lt;^ re uecejjè eji, Idco fuffidt bQthie uoluutdtis I^onopiis efl in longinqud peregrindndo trdnfirt!â^ dtd remotijfimiis ire ndticnes,non periculd,nec tollerare,/èd uelk tdntummcdo crc. idem inMdtib.cdp.u.Etcdthedrdf uendcntium. tiulgentidm deli^orumâeUè reparationem uit^pdofi^
T ertullianus in Apolog-dducrfui Gentes cdp, n, lidm h£c fnnt not£ cdptiuitdtis : Dij uerè ^ui tributdrij , gt;ndgi5fdnâi.]mô quimdgisfdnâi,iitiil,^ tributdrtj.M.dieftd{ quteftudrid efpcitur.Circuitcäuff tMS religio mendicdns : exigitii mercedem profcle templitpro dditu fdcri : non licet decs noÃe »dies funt ore- Idem cap. 4x.
No» fuffcimits e3' hcminibiK cr dijs uejlr^ dicdntibus opetn Ãrre. Nec putdjnus dlijs qtùm plt;W hfcKj imp4rtù«d«fn.DeHi(j; porrigdtmdnum llipfiif^ dccipidt ; cum interim pluf noÃrd mifericordi^iiiâ fumit uicdtitn,qudtn uefird reliÿo tcrnpldtim, .
CbryfottJn Matth,ii.Hom.38 Btcdthedrdf^
DE INDVLGENTIIS. 41«
Loqiims,c7 à non/ermone,tjtmc ipfo Ãilo. Qwiï Ãciunt in templo m«kx coUmbiC uentdes f tx lt;J«o untt cotabii gMtHiU defcendit in tempi«»» corporis met J ideJljjJiiritKjJîmfliwrepleMit ecclepit melt;tm,Noi»em»i inficriÃdocolnmbiinm poÃmodwm pUcitwr«)« eil DcotemplHm,iJe/l,ecfleJ5(lt;,/edm)^iritKf£mdo. Dtxt efiimuobisperpropbeUm; Non dccipiuin de domo »Jllt;t«it«lo$,»elt;|; de gregibus tuis bircos ; quonw me« fi»itomnejftr(£fylMdrwm,i«mentdt» monttfcus crfco HeSjCOgnoHt omniduoktilid cÅlt. Immold Deofacri' jiciiim IdudiSj^uid nan hoftiiH ttolo fed cordd : non pcrifcidjfed^dem.ltem dixi «obis per etmdcpropbe Umâ. AjJwtecrc.ToUtteoMesde templo ; cjMonidn» «nus dgni« occtdet«r(fcript»m ejt enim ; Domus med doinus ordtionts «ocdbiturjUos dutem jtciÃis tUdmÃje Itncà tdtron« ^Templu dute deiÃieluncd jà cit Idtron« quikcrdterrend ©â iHicitd, non etidm Ã^iritudlidin dninwrHfdlMtemfefldtur.Cultuscj; religionis eo modo tiontdin cHltus cft dei qudminic[H!e negocidtionis occA fo. Ndirt quotidie ingreditur lefus in templum fuum, id cjKirtfdnfldm ecclepdm, O' tijcit onmes uendentes
Dei de ecclejidjepifcoposjprejbyterosjdidcO' nosjomnes^; ecclefdÃicos, nec non o Wcos : quid iwiiKcnmit»« bdbtntar^prthterd« donlt;t «cndente»
41» DE INDVLGENTII?-CT (mentes,^uid fcriptum efl. Gratis dceepi/üf f* ts dlt;ite,crc.
Auguft.in Pûl.To.Concio.h uerf- Qjfonidm non cognoui-ajuenim negocidtores diluofîqud/i exioiii^j dgftnt, prtefumunt,o[gt;erdfudlduddnt^nonperii(iii''^ adgrdtidin dei-Ergo contrd illdin grdtidm fuitt cidtores,lt;JMm commenddt hic Pfdimui â tO^ni ti«m grdtid)ncommenddt,ut nemo defuisopenkits glDrii* tKr. Qtiomodo quoddm loco diciturtiledici non refit fcitdhunt : deferere ergo debent homines médicinal Sed quid efl hoc ? Sub iflo nomine inteüigunturfnptf* hi poUicentes fduteni homitübus cum domini Qtiomodo ergo contrd medicos,id efl, fuperbosftln^ tis poüicitdtores uigildt hoc quod diétum efl. ToUdK fdlutemtudm,fl contrd negociatores,id efl,qui de fuo zj operibus gdudent, uigiildt hoc didlum ; Os w® annunciduit iuflicidm tudm, id efl, nonmed.Qnifii''i negocidtores,idefl,qudfide aüu/ùoflbi pldceiitd-Qm ignordntes dei iuflicidm,crfudtn mlentes conÃt ftituere,iuflici£ dei non funt fubieili. lAerito CJ' tiuns di(lumefl,quodnegetocium. IJlerito dotnii^^ expulitiüos detemplo,quibus diéîum eflflriptutnefi Domus m«tdonuts orà tionis(tocubitur, wî
DE ÃNDVLGENTllS.â 44
tijlis ei domwm negocùtionihid efi, gloridntes 4« ot* ntl« wjlri«, ociumnonilUitrenteijtKc dudientes co»« tri ini^iurtudwo» cr negocidtionem «cjîrter» dice»quot; tesfcripturdiH ; «icdte wdet« lt;luoniMi ego funt do winns. Hxc re^uies contre negoctitores pr^dicdhiî Hxcrefjwiescontïieos qui oder«nt ociiwn pr«dic4î» titr,dgeftdo O* WiflfWdo ÆÂ« de operibws f«W, â¢ât â0» lo» giusrequiefcdnt i» deo,cz tdnto longius à gjcttû^t d«p lMnt,qH4rtio iiwgw de pis operibws extoUuntwr.
Chry foftjn Gen.Hom.5*T' omo,6.
Cdp.i.
Gloripibîmus dutem eK»»,»on per boc folum pd C per optinwt» lutcon, p non in eddem peccdtd reci' durnwifcd longum «diere dicxmKS didbolicis iUupo mbus; P diligents dei «erborMm dttentiorjegt;»t»»ltoq;PM dio, zs- continMi» conjtjjîcne ptperndm cwdin nobw conciliemus. Sttjpcit enimei ob ntdgndw mipricordi' dmfiwin «t dtpjUmus à peccatis. Si enimboc uolwe« rimusjjkeile cT dd bonorKm operum dflionem impeU lemur .Ne quis obfecro, poÃed inequedri ludo dppd« redt ; ne quis in conttenticulvs illicite diei pdrtem dildp pidet ; ne quis tdlorum bdo, cr cldmor i qui inde ori* tur, poÃbdc fe ddmifcedt. Quac cnint «tilitd« inunij dk objècTOjptoto dienibil coniedts,lKdwlt;i«tcmcr nwgdriiS
41^ DEINDVLGENTIIS.
ntgt;gdris,fie[gt;e etidm fieierds,c^ bldfigt;hcmds,e^ perdis diem ? Ne itd négligentes pmus obficroi^'''^ fird ipforum falute,quin potiits fcrmono/lerfitdel^ ritudlibuf. Etltbrudiuinudccipidt dli^uif if»âgt;â^^' conuocdtis^ proximo per diuind elo^iûd rigtt ff fr lUn çr conuenientium mente, ut fie didbolicds tffiugereudîedmus^
Gregorius primus or Mdgnus eerlos eonfrl^^ dies quibus in prieeipuis urbis templis fiolenni ritufi crificccretur,ibiqi pro fidandd peHe ordretitrfipf^â* citer,dc ut populus generdtim fimulfiequentior fidtis diebus concurreret,propo/ùit deliétofum ad id fiolenne dccedentibus.
jÃoniÃeitts deinde oilduiis dd hec fidcrd locduifiquot; dd piorum mdxime incitdiat ftudium, c^ui prinuJJ nium Jubileum retulit. Anno qui fiiit M. CCCfilutiJ^ mdrue,qu6 poendrum remifiionem i/s pricfidbdt, gis.Uem dutem Pontifix Jubileum centefimo noferudrimdndduit. Clemens fixtus fdtixitJulâil^'^ cekbrdri (luine^udgefimo dnno. PoliremoSixtiiftiâ^ , a^peüdtionis qudrtuSjiubileum dd uigefimuitt
dnnum reduxit, primuic^i çeletgt;rdiut. Qiâ r
DE INDVLGENTIIS 4ij
Ãtÿboc pdflo pofl Gregoriu ueniarum figes pan ^ncreuit, cuius mefjem non utiq; exiguam pernuU ^interdutnfiaendam curarunt: cT'cum {nimi'S Boni» Ãlt;:gt;iisnoms,cMus tempore huiuÃnodi uenia,e:^ quidS manu,non concedeoatur modo altquoties, uerunt ^lam, tefle Platina,uelittqt{:epiain merces quotidie uet P^iinuendebâtur,nonabfqsconcedentis recipientisqs Pimento,quando per h£c ut remedia aniime morbo uenia minus permulti 4 male/à élis abÃinebat, or autoritas pluhm«»« uilefcebat. Nec id quidettt ^sre accidebat: quia ut dicit Hieronymus ubi merces ^iiaefi,donaÃfiritualiauiliorafiunt. Qu£ utinatn mfi iüa uidijÃt atas.Secundum httc P^lexander Ãe/ âtfiKj CHi'i« pontificatus incidit in annum humannefalu» *1$ M,d. Sixtj fecutus inflitutum ccepit Jubileum non ^^0 P.omee,fed etiam in longinquis prouincijs, de fla ^onts Mbiq; gentium propè utcatim injlituejâe cre. Hif c PoWoriM virgiliiw Vrbinas de inuentoribusrerum,
^imliter,Annatarum ufum Bonifrcitis illenonus Hztionis eccleÃaflic£ cMpidiW, bénéficias eccle primnlt; impofià t,hac conditiof)e,ut qwi benefi* ^âquot;â^tonfequeretur, dimidium ar.nui prouentus fifio lt;poftolico perfi)lueret,o auarum cor,ubi Petri pauper
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B Lfô
â¦i7 SACRAMENTI VTRAlt;iV8
LtoeiM /ècunduf,tK quis in âuipro pdtlio,et alijs officijs paidfret,U(tMt.S(di^gt;t abolitumeÃ.
SACRAMENTIALTERAM
^rcjo» Laicii negart iinpiumeÃ.
Accipitc,comedite_, hoe eftcofp^* menm. Etaccepto pane graflp aclis dcditillisjdicens : Bibite exhof çmneSjhic eft Ãnguis meuSjqui eft î ut Teftamenti, qui pro multts cfFun» Cur inrenuftlonem peccatorum» Marei. t4.LttCiie.!».
Egoenim accept à domino,qâ®â Sc tradidi uobis, quod dominus W in ea node qua tradiruseft, acc^'* panem : ÃC poftquam gratias cgin^f* fregigac dixtt: AccipitejedttCjhocff® umeftcorpus,quod pro uobisfiquot;ââ' gitur, hocfiicitein mci commetnof*â tionem. Adeundemmodum lum,perada cÅna,dicens:Hocpo^ Ium nouum Teftamentumeftin®'^,® fanguine ,hocfacite quotiefeunçââ*'
SPECIES LAICIS danda 4i8 mei commemorationem.
Quotiefcunep enitn comcderitis pa« nem hunc,amp;: de poculo biberetls mor ttmdomini annunciatiSj donee uene*
ïit. i.Corintb.n.
Gchfius Papa de Confcc.Dift.%
I \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdn.Comperimm.
) Comperitniw
{ «ojocorporilt;f«ritportione,4cdlice fäcri cruori«
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«fcäinediU. Qui proculdwbto Q lt;|woni4m nefeio ^»4 fi«
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perjlitione docentwr d^tringi ) d«t inttgruin facrunt
fercipidnt,lt;tut db integrb drcedntiw ⢠Quid diutpo m» niiK eiufdem^ wfierij pne fdcrilejio non po»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttft prowmrc.GloJd. Nec fnperPuefwmitur fub irtrd«
j ^ue j^pecie ; ndm ies pdni« dd c drnem, çr J^ecirs i4 ÿ ni lt;d dnimdtnrcpïtur : cum unît fit fdcrdtncntuin fdn* Ã(inK,iit (|uo eP fe Us initnæ .Idtn^ue fumitur fub utr4
J (Jue j^cie, ut pgnipcctur, lt;|uod utrutnelue Cbrijlivs lt;jfumçfit,cdrncirt, er dnimdtn ; ez «luod tdm dn imlt;e, ^ukm cwçori pdïticipdtio Udledt, unde fi fub und tdn* turn j^cie fumtretuT,dd tuitionem dlterius tdntum ud« kr« figjupcdTrtuT.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kuguftirvus ibld.CarVtQvji
* , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;njdnf'wxâit.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à » Q»
4â8 SACRAMENTI VTRAQV®
QaZ mniducantiC^ bibmit cant,Gr bibuntAüum mcinducare,eftrefici: iHu/» re,efl uiuere. Gloffd,id eR,ifi l^ecie panis cr
Ambrof de Confècrat.Dift*
Cdtt.Si quotiefcutKl;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Si (^uotiefcunbl; effunditurfunguii Ãonem peccdtorum cffunditur Debeo merité cipere, (luifemperpecco,debeofemper acdptrftn^^ citMm,crc.
Hilarius ibidem Can,
sinon.
Sinon fùnttdntdpeccdta, utcommunicetiir non fe debet d medicind corpord fdnguiiùf doini'^ fipdrdre.ïbidem in CÅnd.
Aitgufitnustn lib.fènKtt' tidrugt;nPrcJ^eri,de Confecrd. Difl. i. Cdn. Dumfrdngitur.
Tyumjrdngitnr hobiid,dum fdnguif de cdlicdit^^ Ãdelium Ãtnditur, quid dliud quim dominicicorf^ incruceimmoldtio, eiiaq; fanguinis deldtere defjÿtdtur Æ
ibidem Cin-A guibu/êîatn^
A quibufddin incanddominiperceptioeiubfd' Ãüt negliÿtur : qu^ quonidtn in eddan dflt; fddiid
SPECIES LAIGIS DANDA. 4igt; pdAbinC exceptie bis quibm pro gratabi» criminibut â¢âibibitueft^perftpiencJrfJïtjecckJïd/ttctw ufM demons
CM etiitm pocnitentes cdde dicjdcl pcrctpienJ«« cor fohs ptngMwls dominidfdcmwntA recocitieniMr. iulius Papa epifcopis per Aegyptum
de Cort/ècrd.Dift. I. Cdrt. Cnn» oinne.PitrdiUud.
Ittud Hero cjuod pro complemcnto communioKis ii» ^infbtn trdJufttcHcbiriJIidjn populis, nee boe proU» iumex cudngclio tejliinonium receperunt, ubi Apojlo« lis corpiM fnutn commefidimtfc,?^ fdiiguinem : feorfuwi «'uitt pdnis, feorfuin cdlicis coininenddtio memorlt;tB Ur. ItentjGeUjÃMS fcribit lt;|MibuJHdm epifcopis de pr^« cipitdndtbemdtiïidriomnes lt;|ui dccepto corpore Cbri« pi dbjiinecint 4 cdlicis coininunione.
Tr ipar tita hiftor ia jlib .9.
Cdp. jo.
D. Ambrofus ddTbeodoJiuinftc dit : O imperd3 fcr O' priïiccps conferuorum. Vnt« eà enim omnium dominus,ïex omnium cr credtor. Quibtw ijitur ocu» I« dj^icies communis domini templum? ^uomodo md« mwextendesjdeejuibus ddbuc fdnjuvsCNdinfeptcm bommum milid occifd Tbejfdlonic« iujfuTbeodofij ' ImptTdtoïtt ; â ) ûiUdt iniuÃus ? c^uomodo buiufmodi ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E $ «wnibuft
lt;10 SACRAMENTI VTRAQ.'Ã^E trnnibut fufcipia fditHum domini corptu i ritate ore tuo poculunt fdnÿiinii precioft perdfâ^' Ruanda fitrore uerborum tuontm tdiituf btiufi^ cà guis effufui f crc.
ïdbiMtts nutione Korn. d Gdrdiäno CT
dd Decium peruenit ( teÃe Pldtind ) prdcepiti k* ^uisq; ChriÃidnitsÃngulss dnnis ter Euchdnfiiââiâf'^ Uteret.Sdbellicus Volater.
Cypnanus ad CorneliumPapaiâ
inepiR.i.deCand domini. .
M uero nunc non inÃrmis, ÃedÃrtibus päXgt;i«^âr fdrid eÃ,nec morientibus,fed uiuentibuicommuiiic^^ lt;nbsp;nobis dändd eÃ, ut quos excitamus, exhort^ tidprteltum,noninerntes,cr nudos relinlt;iuämusgt;r proteäione fdnguinis,cy' corporis Chrifli munidmu*' er cum dd hoc Ãdt euchdriÃid, ut poÃit dccipioii^ eÃe tuteld,quos tutos eÃe contrd dduerfdriui» uoluiquot;â' tnunimento dominiciefdturitdtis drmdtnus. itiodo docemuf dut prouocdmuseos ut coÃÃiof^^ ftinomini5fdnguinemfuumÃindere,à eis milii^''^ ChriÃi fdnguinem denegdmm f Aut t^uomodontr^ rif poculum idoneos Ãcimus, à non eos di biboâ^ prias in eccleÃd poculum domi/tt iure conrntitnK^'â'
WS admittimw.
IPBCIES LAÃCIS DANÃA 4»
Ambrofîus fupcr epiftolam
Corinth,
it4tuf Ambroftut quärefub utraç^; fpecie Chrijlut fitfumcndiiittipertam reddit rationem. Et ft non habe» *t foterit quifque Ãdelis clariorem rationem quam ^Ãibiflitutio.viiletjinqtiienf, ad tuitionem corpo» â¢fis er (Wimf quod percipinitu : quia caro chriÃi pro [âlute corporis,fan^u(iuero pro anima noÃra oÃir» btrÃeutprafigurauitMofes: Caro,inquit, pro corpo ft «ftro o^twr, fanguis pro anima. Sed tarnen Ãtb ^a^f^edefunütur, quod ad utrunq; ualet, quia fub
fumtur ipfe totui ChriÃtu. Sed à in altera tan» tumfumertiur dd dlteriiw tantum,id eÃ, anime uel cor forii,nonutriufqi pariter tuitionem ualere ÃgniÃcare tiff.Hdc illt.Ex i)s patet quid fatan etiam cr illo tern* port molitiuÃt, ^mó ChriÃi inÃitutio in hacfacra re tiolarttur.
Cyprianus in Sermone $.
de Ldpjîî-
Scribit ^uomodo didconiu Sacramentum pueUai tHuHanti «jitdent. Sic ait : vW uero foknnibuf ad' Mpktis calicem diaconiu ojjrrre prlt;e/entibiM cÅpié ex lt;tccipie«tiLâ«lt; ceterii locus eiiu adueiiit, freiem fudtn pdruuld injlindu diurne maieÃatis auertere^
E 4 nbsp;nbsp;nbsp;0»
4t* SACRAMENTI VTRÃQ.VÃ
OS labijs obturantibiKpiremere,caliccm recufiire:fâgt; flitit tarnen diaconus nbsp;nbsp;nbsp;reludanti licet defacratn^n^
to calicis,tnfùdit. iJem teflatur nudtis in ecc!eft^â^ | Uufum ^i^Jè laids etiam pueris utranque )^eci(«igt; imo corpus domini in manus dari,e:^ permultaacttt* pladocet.lntercicterae uulgo Ãc increpabät. cfuod non flatim domini corpus inquiriatis iiianiigt;ns tx cipiat, aut ore poliuto domini Ãanguinem bibat, facer* dotibus facrtlegis irafcitur. Vides hie de laicii ^ui facrilegis,qui à fscerdotibus corpus nbsp;nbsp;fanguinetu
accipere noluerunt.Ite de fände Conato legitur, enint calicemfraduin lego,fangutnemfradum nonhs»'
ltem,Concilium ConÃantinenfe ab orberedeigt;tf^^â i4.iS,celebratumdiâ¬.^i.Junij Ãjfione.is. prohibi^ititt ' utranfpie Ãieciem facramenti altaris dari-BafibaiÃ
contra Ãatuit Bohemts Heere utranij;)peciem c^uod multa di/^utatione obtentu HHc efl,ut liters CoH ' cilij extantes annnales probant. Ke Olim in fandi patres in multis annisnon cbmunicaueruntrHi f^eciefacramenti. Qu0dtarnen probandum ntinitnt cenfeo.Aut ChriÃus ea fruflra inftituit, aut ufum ^uemhabent.Qutsheremum incolereiuÃit ^iiaÃunb , li deo feruire poÃunt i^uà in his in Iods defertis. Sat^ otmiia enint penetrat-Nota etiam Coaciiioruin ditieB
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fttata»
SPECIES LMCîS DANDA. 4*gt; fWc,ficiUisfl«sjidiK4«Ãjn«xpreÃo doinini «erbo*
Auguitinus contra Pelagia.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hgt;pognoJlÃb.5.
Ipfeciniti dixit. Nip witiducdweritis cdyncm plij-^ownUjO' biberitis eius ftnggt;iinci«,non bitbebitU ui' l«n (Cternm in uobi5. Et (|ui niititd»« nt m« dm c dtiio» ü bibitineum fiinguinem,bdbet uitdm (Eterndm. Quo woio igtUT wtdtnregni calorum promittitU pdruulU WïendtU ex dqudjü' j^ritufdnftojtioncibdtiscdr« â«gt;nt(^ue çotitit fdngjiine Cbri^i, «Jui jufus in remifp^ onmjçeccdtoYumJtonjUide AuguÃinum ddEonipici« uw à eEd^tifmo Ãdruuloïum eçijbold. i . Qupmodo o^winpntibus ddtdepEucbdriÃid.Etidm Romdttd «clejiiicrediditEucbdriPidm ÃdruuUs necejjdridm»
' , Mjustinuseçipoldrutn.94.ErvorenimiPcPuxit,ex ' ' noninteHeftUuerbis qitxtodnnvs fexto cdÃ. leg,untw.
tHic eiùm non de fdcïdmentdlibus p2.nvs djituï, fed de
'* pieueïAinCbïijbumpliumdei.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tutebius Bcdefiaft .htftor.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eib.ô.EdÃ.'»?.
' ^çÃ4ïet inEufeVio t^uod tempoTeNoudtildicis Eit« â ; ebmjbiddbdtuTinmdnuSj Ut fuÃT* c^uoc^; oftenfum
tji.Qttod çoPcdEomdnd ecciepdmutduit. \tem,inU*
Vroeoà emcdç n-Pdrumeuebdyipi« çuero ddtur dÃ
pitrem ie^enium» t $ Rieron
4»4 SACRAMENT! VTRAOj®
Hieronj'n Sophom'am-Cdp.,.
Sdcerdotes ^ui Euchariflù iomini pcpw/w eim diuidunt,impu dgunt tn l(êâ fif.putdntes lv)(a^n(ttj.i imprecMt^sjMerc uerbd, uitdm, çy necejjariiiin tjfe tantum folcnnem Cr non facerdotum mérita.
Anacletus eiuf nominvs pnnMf,Ro)n.Po''^l^ fub Traiano uixit, h omnes qui infacrisdderäiiti^ aut communicarent, aut templô p noUent tare peUerenturJupît.
Auguftinus Eufêbio de imtnaiu pilo iuuâ¬niscuiufdam,Epiflola.i68.
Scitdeufcui manipftafunt arcana cordtsbin«^ ni,quantum pacem diligo ChriÃianam, neri facrilegti eorum pilis^ qui eiuf dipenfio/K ne cr impie perfeuerant, eumq^ motum animi /nu f pacificum,neqi me id agere ut ad commu/ûo/K/n tholied qupquam cogatur inuitut, fed ut oni/iilgt;iK^ rantib. apperta un-itas declaretur,cfc.JtaadSgt;/^^^. in epip. lôçf.de quodam colonofiliam fuM ni cam communioné paterna feueritaie reuocort omnimodoperi prohibuit AugfiÃinu!. Confute per Bernhardum Abbatem'Araen, deoÃicioV'
ApE**
â tPECieS LXICIS DANDA. 4»« APPENDIX.
de SdcriOnenü^
viftd Opi« e)l rixftri de facramentorum numero.
'Nlt;onfifdcrdinentd «ocdm«j non folum ccremo!^ quot;â¢Â« in EHiWigelio inftitutds,fed etidnt dlidf rei gt;nbsp;dut ^ferd,qu{buf ddditiefuntpromiffiones diuiniie, imd^ â¢4 fdcrämentd numerm poterunt ut ordtio erit ficrdmentum. Eà enim opiw (juodd^m noÃrwn, CT biArt ffliignijic« promijjiones ⢠Q«ic^i«d pctitri tis pütrein in nomine meo dlt;(Wt «obi«. Erunt per js woiU CT lt;i(Ptil*onf$ CT cleemojyn£,(luidfuntope» r4 omdtu diwinis promijjionibm , nt; DdtCjCZ dgt; bitHr «obis.Et quidem prodcjjêt baii^cdi operd orndri titttlopcrduKHtorwin, «t qHdp in itUiferi loco pojitd plur» jiercnt, boc titnlo boininfs ddmo' niti [cirent promijjtoties re(|uirendlt;K mdgniÃ, » «end« ejp. Hoc modo lt;7 ttidtroiioniuin SiJcrdmcn^ tHmcJljiluiiteJlresextenworndtdMerbo deicT pi'Oâ mijj'iombHs. Eft item Jignijicdtio Ãnritudlw connut ij er focictdtts,^«« nobis e jl cum Cbripo. Erit üquot; mdgi jlrdtus boc modo Sdcrdmentw, quid ejl certum gctiM bonorum optrum orndtumuerbo da er promijfioni-bus Korn, ij. Sedb« qu£ diximus nonfunt ceremO' B« reetns ùtEudngdio injditutf.
SACRAMEN. VTRAQ.VE.
fiter amenta uocamus ceremoni/H gt;[^ tUi in Vuangelio injlitutos, proprié pirtiit^ ad hone priecipuam promijftonem,cf Ettanld'l priam fcilicet de remijfonepeccatorumifci^^^ iudicdre,qu£fintfacramenta:Sdptifmtif,c£nii'gt;^' ni,c^ abfoIntio.Klam hi ritus infituti funt in gelio,cr ufurpantur ad pÿiificMdam hanepromijr nem Euangelij propriain.Bdptizamurei!ii)tittcgt;'(f tnus nobis peccata condonataejJe.Sic er er abfolutio admonentnos,ut credamus certo remitti peccata.
Confirmatio er extrema unilio funt ritus à patribus,(puosnec ecclefa lt;]uidctanijuagt;nn(dtjr 05 ad falutem requirit. cguia non habent nidmldtn''' dei.Jdeô prodefl hos ritus à fuperioribus feiamus eos non ejfe iu:ccffarios,fed confrmatio nopereprobanda efèt,/! ufurpareturadbocnt(ââ^ nart t.tr iuuentus,erfidem propriam profitcrdnr' Maxime autem placet mihiOrdinem,ut ter fderamenta numerari,modo utintelligatur 0''!â fum minifterium Euangelij , er uocatio id fierium docendi Euangelium er adminifirondi menta.Prodeft enim diligenter ornare ininiÃf^'âquot;â^. bi, et pire homines quod fÃiritus fanihu datur tttperiHuerbi,ne aliasiHuminationes extri
i» 1
SPtCïES LAÃCIS DANDA» 417 pne uerbo quïrdmws qwcrndtlmodum fà ciunt ÃxVittis (widtici. MiniÃeriHrti uerH blt;ti)etindnfldt«m ielicrtjUt doclt;dtMr,C3* lt;(«dilt;ttUT,blt;lbet et ingentes pre« »niJ]îoncs.Roni.i.Eudngcli«m e)l potentid deidd Jù* lutem omni credenti Deinde de Ordirtdtione,boc e^, deuocutioneddminijleriutn prodejï inteUigere,qMocl dcHS (tpprobetHOcdtos db ecclejid, cr «élit ddejjè eo* TummiruÃerio.Hoc benejicimn debet nobis grdtijji« ââ'*wej]'e,ç7diligenter orndndum dtej; illMjlrdndwtn eJl-Hoc modo nwrnerdre ordinem inter fdcrdjnentd ju lt;Titt(ltilij]'im«m,fcilicet, lt;td iUuÃrdndiini dignitd^
temminiJlcrijuerbi.Seddlij cum ordindtioneloquun« tw , omijpt mentione minijlerij eudngelij, pdtent OTÃntm ejjè ttocdtioiieincid pterijiedndum pro uiwis Cwiortuis.Deindedddnnt non juturdm inecclepu Ttmijfioneinpeccdtorunijp nonejfet certum dli^uol f«Tijicium,pr«tcr CbriÃi fdcrijrciuni, crjingwit boc fdcrificio facerdotes 4ijs niereri remij^ionetn pec â¬(itorwm.H(e opiniones ex qwetdetm KaKc^nÃtet, ortlt;e funt ,quodnouutnteJldmentHm incommode contnle«
COE.NAM SVMDÃ5TES COKlt;
(«etudine titnt«m,udlegejre» idrgMWltw.
(ÃJTjfq«
4*8 DE EXCOMMVNICATIOHK
Chryfoftomus ad populum.
Homilia.st, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
MVitos uidco doinini corpowprfrticip^â* temcre fumehteSiUt 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confiietii^''^(^
tiut cr lege, quïm cogitdtucrtnente. Si fulunnquot;â^' induit ,pinaie tempta quttdrageÃme, qualifcun^ r aliquis^myiÃerid fumit. Si[uperuenerit Epiphiniofquot;'* dies,licet tempus aduentus, uel epiphdtiid ud gefimd,dignos dc cedere non Ãci At, Ãed dniiM tds CT puritds.Cum hac igitur femper accede, nutuluam. f,it enim : Quotiefcunt^ Ãceritii banc «il memorationem fidutis uefir£,beneficij mei eÃe fcili^
DE EXCOMMVNICATIONE
Ecclefî£. Corintb.ss.
ECcc tertio hoc ueni'o ad nos.In 0' reduorum,uel tri'um tcfti'n ftaW omnc uerbû.Prædixi ergo et ut prefèns uobi's, et nue abfensijs^i'J ante peccauerunt QC cçten's omnibn^' quonia fi uenero iterum non parcani' , Excommunicatio adhibetur tantummodo eiim caufam, mhijs ejui peccarunthumilientur, cr fcant fi contra deum cT proximum peccaffè. Et fius iubet eum nbsp;nbsp;non acquiefiit monitiopi fihibft
clefi^babt/iduin eÃfi Ht £(hni(H/n çf pubb«»^'â^
bfe EXCOMMVNICATIONE 4*7
I Hocmodoo'P^tMliM excomunicatione utitur,ubi
) SotiOM fritdit con/lrttprlt;ttoré noMerc« in interitn car WjUt jjiiriti« )it pduMJ in die iudieij- Sic etiitm excon» nwnicdt (td«lteros5priecipifâs,Mt eït hijs lt;J»i funt huiuf
lt; moditib» nonfMüKimtw.dtwciibiereticMprifcipit ui« h ' Und«.EtUmperlt;wd!«lt;»bomni)rrttr«lt;}MiinordintftcJlt; ï 1 Jerit. D.lcdnnfS in Ciinonicd prxcjpit, ne rccipicndw lt;nbsp;I indomH»n,iUMmlt;lttinonlt;tdjtrtdoób'inlt;tmCbriPi.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q»icttnc[;lt;tliterHtMntitr cxcomniuiiicrttionc p«jlo
'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w non funt, fed rdpscijjïnu lupi.
'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftinuslibro.3.capâï'Contra
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;epiJIoUmPdmtcnidni.
Quid alittd dixit bic.non purcum, nip »{Moi J«peri
«s uit : Et luÿum multos, ut luóti« eiiw impetret Ãu?' XtMum* domino,epto iUi corriparentHr,qui wpropter I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multiiudiné no poter unt itu corripijUt lt;tb eoru coinn'
I flionefecftmcotinerentjUteos erubefeerejMeretp« ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ut jiciendu ejl,(t ejuU jr «ter in alicjuo cucterU dià imi/
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It crimine nomin«tur?Et reuer« ft cotdjio peccudi mul
titudinéinuuferitjdiuin* difciplirue pucr« tnifericor»
, , diuneceÃkriueP'.NÃconpli« fepdrdtionU crinuni«* funt et perniciofd dtc^ fjcrileod,quid et impid et fuper« 1 blt;^nt,cz plus perturbdnt inprmos bonos,cjud corri . ^ttt^niwofowâlos ⢠Hïi[«iriçQïdit«T igjtKT çorripidt , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hwn«
4J0 de EXCOMMVNICäTIONE homoquoJcoteÃ, quad Mtemnonpote/l,p^^quot;^â^ fir at, er cum ddeâionc gemat at^ lugeat, outille defuper emendet,er corrigat,aut ufi^ lt;âgt;â1^ différât eradicare zizanu^et paleam luiitilitre: bin^quot; fecuridefalute fua bona; f^ei Chrifliani inter deÃ^âââ tos,quos corrigere non ualent in unitate uerfintur, nbsp;nbsp;nbsp;j
feront malum à feipjis,id e/l,ut in ipÃs noninuetiilt;itii''gt; j ^«od in moribus aliorum eis di/}gt;licet. Turbo Ã/t®' quorum cum fà cultos eft in populis promendi fernio^^ generali obiurgatione ftrenda eft, er maxime ft occ^ i fionem atlt;^ opportunitotem pr^ebuerit aliquod lei'll^ ! ni flagellum defuper quo eosdppareat pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
uapulare.Tunc enimaureshumilespriebeteiiie/il^^^*^ । fermoni calamitasduditorum,ft,ciliuf(^in ganituine^ ' fitendi quà m in murmura reftftendi ajjiiiHÃi compellit.
Auguftinus n.Quæft.j.
Canone.l'.lud,
iUud plané non fernere dixerim,quod quiftaà nfl deltum fiterit onathematizatM iniufte,potiui ei obefib qui fltcit,quÃm qui patitur hone iniuriä â Spiritiu nii''' fanâus habitat in fanUts per quem quifqs Itiatw^^ f'oluititr,immcritam nuHi ingerit peenam, pereitm Ofll fediftunütur eharitaf itf(9rdibvti ffoÃrii
V. ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4jï
pax eccle/ite dimittit peccatJ,c^ ab ec^ cltÃt p4fe (ilieniM tenet peccdU. NonÃcundum arbi^ tnumhominuntjfed fecundum arbitrium dd : petr4 tenet,petrd dimittit : columb d tenet, columba dimittit. ^tein,Sicut dHW incertum «oldnj, er pajjèr quolibet ua dem,pc malediüumfruüra prolatum uenitfuper euntf ^wimfititlud.
1 Ex Meldenfi concilio.n.Quacft
I , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdp.Nemo.
( Nemo epi/coporum quemlifcct jine certd er manh (tÃdpeccdti caufa comrawnione priwet ecclepd/ticd, («biuwtbemdtedMtemjjïneconfcientid Arcbicpi/copt
' ' «(tcoépifcopor«mnHU«mprief«mdtponere,ni/j«nde / ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdnonicddocet dutoritds : qnid dndtbemd ^tem^eeil
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnortK diimndtio, er non nijï pro mortdii debet iinpo^
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nicritmne,crillwqi«dliternonpotHer«ntcorrigi.
Augaftinus de Sermone Domini
in monte ii.cjMdft.j.Cdn.
Temer drium.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Temerdrinm iwdicinm plerwnq; mbilnocctei,de
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uo tcmerc iwdicdtnr,« dutem (jni tcmerè indu dt,ipfd
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;temcritwnecejpeftutnocedt.
I GulaGus quot;apan.QuafR.).
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdn.Cui.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î Ch»
I
»Ji DE EXCOZvIAIVNICATIoN® dit
CÃi illdtd eà fententia, äeponJt eirorcm lt;S eü,fidà iiiiuÃd tà tdiito curäre !din non to dpud Deunt or fim eecleÃum neminem
ret,^Uie fe nuüatenm pcrÃgt;icit oliligdtuntâ
Ibidem can, Qyi'dobeft»
QtÃd obeà homini,quodex iRd idbuldUulttKâquot; iere humdnd ignordntid,à de libro uiueniiumnon^ deledtiniqud conÃientid. Idem dd Seeundimmi^^ ch£um.Seittit de Auguflino quictjuidlibetfoldtittiquot;^ culis dei conÃientid non dccuÃt.idem in PÃld7-^y dd tempus ddmndris db homine, età dixeritpro«â/quot;^, lis in CypridnumÃententidm, aliud eCt feRd terreMi^^ , ud tribundl coeleÃe^ab inÃriori dccipitfententidin ip periore corondin.
Hieronymus fupcr Matthacuw
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^.C^^£Ã.^.cdn.(gt;l^nmodo-
Quomodo fdcerdos mundtimleprofim ÃcepiÃopus uel preÃyternonalügdteosqiiibifiiiitil Ãtnt,nec foluitnoxios Ãd pro oÃicio Ão euirtpeet^ torum udrietates dudierit^Ãit qui ligandiis Ãt : uendus.Jtem,Augufii:iu)n confule,De uerbit Doinim^ ii^Qü^eÃ.j.can. Caj^Ãi.
ECCtESÃAE. ' nbsp;nbsp;' '
Auguftinus in PQt.13.11. Qiiæft.j.
CM.Cuftodi.
Cuftodi intin innocentiam tiMntjuhi nemo opprimit 'fü^mtumiprfuMitinte/ilfum teflimonium fed tpudhontmes,niin(iuid çy 4p«d Dewm ualebit,ubi eau [iitMdiemi-teft: qitaiiio dtâi«crit index, aliiu tesli/S confeientia tua non erit,inter iuflum iudicem 'nnfcientiain,tHam nok tinin-e nià caufam titam.
n.Qnaeft.j.Can.Nullus.
NMlli«fitcerdotH!Hlt;jHfnq;44in reHeÃdei hominetn pro p4n«ï,o' leMÃn« cauÃs à communionefuj^endat, |*lt;tere«c«[pjMprolt;}MthK antiqui Patres arceriiib , , â^t(ciefuiujferunt,comniittentes.
Hieronymus.14 Qnaeft j, Qn-Si^wis.
Si ijMW no refto iudicio eorum ([ni pr^fnnt Eccle)î.e dtpelUtur.rt Ãrlt;K mittatur,à ipfe anted non exijt,hoc non itit egit, ut mereretur exire, mbit kJitwr in fc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to,quod non reflo iudicio ab hominibus ueÃer expnl»
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi«: er ititjît Ht interdum ide qui Ãras mittttur intiM Jît
't C ille Ãris qui jntuî ueÃer retineri.
1* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idem Canon. Non, Kabanns de
EcclefirfjlicUprteJJwriSjLib.i.
Non in pcrpetiw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c« iniuÃe iudicaimtr
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F » dkçnt«
4ï4 DE EXCOMAÃVNICATIONE dictate PfAiaiftd: nee damna'it iüum cuitiiutticdiinf tüi,multi facer dotum culpam zelo (leifeperfe^iiilgt;t^ fitentur,fed dum indiferete hoc agiturfacrileÿj^ nuiincurrunt,z^ dum précipites quaf ademenioi^ ruunt,ipà ^uo:^ multo magis deterius cadunt.
Ongenes fup^r Lcuif.24.Qtiacft j' Can.Cumaliçiuis.
Cà ali^uts exijt a uerttate,extjt 4 tmore dei,dÃ^fgt;^ charitatejexijt de caÃns ecclefx etiam fperepif(â'^ uocem minime a'oijciatur: ftcut c contrario reâo iudicio föras mittetur, fedà ante non exierit)iâ e{i,à non egerit^utmereretur exire nihil leditur. dumenim quiÃras mittitur intus intus uidetur retineri.
Augiiftinus in Homilia dePÅnâ' tentia 2. Qjcx^l. :, Can. Multi.
^ara.Nos ucro.
Noî uero quenqiiam prohibereà communionH'^ poÃumus, quamuis héc prohibitio nondum ftinod^ bsjfedmediciaalis: niÃautJfontè conÃ)fum,lt;iutiti^ quo Ãue feculari,Ãue eccleÃaÃico iudicio nomiitdi^ aut conutdum. ifle. Hoc eà quodPaiiliuimlt'^ fuffundatur rubore,!yc.ltem AuguÃinus ad Sddtut^ man,an Petnts Ãterit l:aptizlt;(iiis,epiÃ.io3-ob
ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4îJ
Cirt^excorttntwntc^mur non ob fecumxm, tttPlt;(plt;iex/ communiciit.ldeni contra eptÃcUm Parmcntom life. » ⢠O-cdp.feiiMentilâiH. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Grigorius in Homiliax6,n.Quaeft.5.
Can-Plernncj.
Plcrunlt;{; contigit Ut indicvs locum tenedt, cuii« ad locMm witaminime concordat; acfxpe agiturjUtuel diimnrt immeritos ud alios ipfe ligatiw Jbluat, fff e in foluendii ac ligandis fubditis fuse uoluntatU mott«, no «ttem caufarum mérita fequitur, unde pt ut ipfe ligan/ üaut foluendi potejlate fe priuetjCTc. Similiter Homigt; liix7.dicit.Mide incadem QUacjlione,Can.lpfe.
Aug, cx i^s quae de uerbis domini fcripjit fuper Mattb.cap. i«.
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Adbibe iHi dMos,uel tres tejles,ji nec ipfos audieril,
ft tibi peut Ethnic US et publicanus.NoliiUiiin iam de« Jutire in'numero jratrum tHorum.Nec ideö tarnen fa/ lus itliiK negligcnda c5l.Na)n O' tpfos «tlwic os, id eft, gentilesuelpaganospn numero c|uidonp-atrum no de-putamuSjpd tarnen falutcm eorum inejuirimus.
Cht'YVoft.Homtt.i3.incaput.Matth j.
Proptercanos (|uo;^l£tamur,cr platigi'.-u«,©' ft ui (li ieTimuSttosinci)fdcmanentes,etia intcrdicenn« omni/ Æ tWttoVtt,[«riipiwingrcpioncuepibuli,cr cocleib« ï à participation
43« DE EXCOM-MV.NICATîONB fdrtkipationé myfleri/,Ãcut etidm Ãrnicatoribvi, diJulterif,etijs qui de homicidijs orguunturMeluifi^ ftaitç^ CK duobuf,dctribut diuina legii prfcepU ttdntibut, ordtiones deo o(jirrefolit(it,qMiJiiitif égentiu: c^terosq; perdeittiu multitudine congni^ii^'
Aug.Exlib decorreprioneô(gi'ââ
tidcdp.t$.
Pdftordlit tdmé neceÃitdf hdbet,ne per plures/ffC^ dird contdgid,fepdrdre db ouibut finit morlidixti^ iüo cui nihil eft impoÃibile,ipfd firfttd fepdrdtion^'^ tidnddm. Chryfoflt.Hom.ija'ncap'
dd Hebr. lo,
Sicut enitn in grege, ubi nwltum quidetnftlxÃ'quot;' pecudes,Multd: dutem fcdbiiS plen£ funt,tKceÃt ià gt;nbsp;he prohibedtttur ä Ãdnit. Sic etidni in eccleftd, edie quidëfuntfdluepecudes, dliedutemuiciite'^ Ijdrtc uocent prohibentur hie per uocent ilUm tremenddm Ãdcerdos, fditblÃs UÃ'i CT dttrdbfZK. CXMd enim impoÃibile eft,homiiKgt;''râ interior d proxint',quit enim feit hominumjnqitib^ funt hote!m!t,nift ftiiritut hominis qui in ipft tmittituocem,poftqudm fdcrificium perficituri'* ,, tttiftmplicitcr, e:^ quomodo libet^dÃntetnftâ^\^ Uinidt. Etenim in grege ( nihil prohibet eodem
ECCLESIAE.
«mpIoi(b')ffl(Mrbid4lt;^dem intro recWfmiw, CT in biKi)r«blt;tbom«,cr (»Itcrtf n«triinenUtribtt«niM,neq^ « itre wvlo,ntq; « pdfcuw puri« ne^ fönte ^u» Jiris ejl,t4lt; pemuttimi« fùgere. Et bic igitlir twx pro UiiKidtS(}utbufddme)l.
Gregorius ii.Quaîft,3.Can.
Summopere.
Sttwwoperc priCcduenduni efUne reflores ecclep^, O' ^ui pMblicd indiciel exercent, in diflrfndw fenten» üjs rwHiiteniis lewitnte dut furore dufli ,Jînt pr'æcîpites: [dceujîsprius diligenter«tntiUtis, cutn res quæ ig* â¢ordtitur dd notiti «n plenitcr tienerit, tune diuind CZ bumdjwltx refolwtur,e7 titnc fccundiini quod ibi con ; nbsp;nbsp;nbsp;jlitwtum ejl rentotd perfondriun dcccptione difjînitiuil
' profèrdtur fententid; bi'ic etuiu quod Môgt;fes quertld« â popidi (emper dd doniinum, tab erndculum ingrej)iMgt;
Ttftrebdt, CT iwxtd quod dominus imperdbdt, iudiciet â f propone!)dt.Nimir«ranosinfxrucns,utnon n corde ( «ojiro,ftdexprÃcepto diuino condemndtionis cz iujU ( i ficdtionisfcntentidmprofcrdraiM.Hcm, AuguÃinusdcl \ MdcedomutrxddcinDijlinflione Cdn. Non licct.îtew ' Gregorius in Kcgijlro ,îriuilegtum omnino meretur , i «mittcrequiçemiijptfitidbutitttrpotejldteAtenijCdn.
â \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T 4 quot;BX/
4î8 EXCOMMVNlCATVÃ
oâio hdbmJui,/iJ utfratri infirmo cui fii(gt; geBo ÃtopuifCOinpdümdum-
SVfFidthuiufmodi homini incrc' patio hæc,quacfalt;flaeftà plisribus adeóoutediuerfo magis condonarcdî bcatis,amp;r confolari : nequomodonat ut mmodico dolore abforbeanturi quod eft hui'ufmodi. QuapropteroN (ecrouos gt;nbsp;effîcitc, utualeatiniHuûi charitaSjâ^c. i.Cor.n.
Si quis non obedit lcrmoni,hun^ per epiftolam indicate,ne commcrC' uiïi habcatis cQ illo, ut pudore fufFiiO dat.îr Necp uelut inimicum .habeatu fcdutfratrem. î.Tbefj.
Zfl dut an excommunie dtio exterior nihil à Ãgnum interiors excommuiucdtion^, licet Ci^ enim Ãtcit peccdtum dd mortem, cordm dec eiit munie dtui eÃ,etidmà homines ilium numjtuiiti «cââ* municent. Confeientid ,ciu£ loco certijÃnti tejtii âI ^uemqs ddmonet,utÃtnäeuiudt,tdn^dmcoriOiiot^ lis dei,quos nihil Idtet.
Orisenes in Leuit Hotn-âi«
ApoÃolus Pdulus dicit de eo qui peeeduer/tt:
NON ODIO HABENDVS. 459 tr4didi,in(]Htt,Sdtdn(e in interitim cdr)ii5,boc efl^mor te)nult4j)è.cxui5 intern Jit jruólas msrtu buiult; ojltn® Hitmfe()!«:(itil,-i«5 dicens : Vtjlnr tiwfilwiwjxitin die diti nojbilcji* cbnjti.vides nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iperte A*
poÃoliK utilitité mort« built? exfonit.CXModenim,di atiTrididi in interitn cirnl? boc eji in ifjiidioité cor poris, qu« folet à pÅnitentib.expèdi eu cirnb intcrit»
time cirni? mtcrttu? uiti J^irituicoJtrt
Chryfo.in Str m de A naih
Qjjiti die quidejl tjluc tpjuindicereinitbemij
Vide quid dicis, cognofee quid loqueris. Nojli uerbi wmiQuimuisinueniesinJicriferipturi, quod dici' tUTcontriHierico. Etinitbemipbis totiinciuitittin domino deotuo.Et inuilwit ipud omiits confuctudo, i quiinbodiernumufqidiem durit,ut Anitbcmidici' 1 tur,qiiod certo loco JuJ^enfum ejb An tu boc dicis ini tiieini ? fedboc plicrunc^ in bonum fonit, cz ejl inter« du oblitu Deo.Quid ergo iUud,quod initbewi tu di/ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cis eu,qiti oWitus ejl diibolo,nec ultri regione filutis
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ inbibititgt;fed ilienus eJi à CbriÃo ? Heus quis tu tin*
UiutoTitiUs,quitintinitibiufurpis potentiî?Tunc tnim fedebit Ãlius Dei,lt;7 fiituct oues .1 dextris,cr ba iosÃf.nijlris.Cur igitur dignititctinti ijfinnis ? qu«
I -^^ojloUs tintucommunicitij^bis quiiUorumido»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â¥ nbsp;nbsp;nbsp;$ nei.
4*0 DE EXCOMMVNICAT.
hti fliccejJà refyUerè {gt;leni gratta cr uirtutc i G'f'
Tertullianus aduerfus Mar danan,lib.f t t^olite comunicdre operibus tettebraru. Cà ttim tufiuf ens,c^ eu peruerfo peruerterii ⢠El iKd/jlt; de'medio ue/lru Et exite de medio eorü it dit ne attigeritif,fi[gt;aramini ijuifrrtisuafa Hieronymus libicommentarloriii'â inEpiÃoIamadGalatas. ,â Paului ad Cor.ubi pr^ecipit eu t^ui uxore habdtat toUi de medio,cr IraJi pcenitentilt;e in et uexationé carnif,per ieiunia et itgrotationei, *lr rituifaluusfiatindie domininoflri IefuChriflt;gt;â^â
Ãug.Iib. j.cap.i.contra
Parmeiùani-
Scripà uobif in epiftola non commifei^r'quot; rifs,crc.^^on alictuid nouum autinfolitui» j ^uodfanitoi obferuatEcckji£,Vt cuma id eÃfChri^ianorum intiK in EccleÃjefoci(t^^â tutoruni,ati(juo tali deliüo Ãerit deprehenfuf i *** / Aemate digntiihabeatur,fiat hoc ubi pcricnlnmr' matii nuüum eÃ,atlt;}ue id cum ea dileilioneÃii^^ fe alibi pr^cipit,dicens : Vt inimicum non en«'' . tMetis fed compite utfi-atrem-Hon enint fÃi^
ECCLESIAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;***'
lt;td corrigendMm.QKoJp à non ilgno«e* ïit, n£(j;pÅiittenJû correxertt,jpfe exiet,cr por tropriiim Molimtitkem dbEcclepiE Hfiitdte dtrtmetur. liteo quippe quod dit ; Si quts.Nibil dUud «idetwr wjicitrc i«)lMi(]c,niji cü poj)« tdli modo fdlubriter cot« ïiÿiqui inter dijfiiniles pcccdt,id eÃ,inter eos qwos pec citorum Ãmilium peÃilcntid non corrumpit. In to ne® riiquoldif.Nomindtur.Hoc niinirum intcUigi uoluit ptrum cjje ut pt quifcp; tdlis,nip ctwnominctur,id eÃ^ pmop« dppmdtjHtpoJJèt omnibi« dijnijjîmd uideri, que ineum pxerit dndtbcmdtis proldtd fentcntid. Itd IBM Oâ fdludpdce corTig,itMrjCr noninterpétorie per «tilur ,0quot; mcdicindliter uritur. Proptcred cT de lUo
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iixit,quern tdli medicind fdiwriuoliicrdt ; Sdtwbuic
ejlcorrcptioquxptdinute.Ncque enim potcpcjfe falubr'ts krnultà corrcptio , nip ciim ille corripitur,
* quinonbdbetfocidjnmultitudinem.Cum «erô idc mor i kos pluïimos occupdueriUnibil dUud bonts rePdt,quï ⦠dolor etxonifiM,c;c. Ineodemcapitc.
Aujwtt,tnqittt,mdltt ex uobipppr ,id eà non poteÃw â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«uprremdlos ex medio «ejlTU,ipp«nmdln duprtcex
â ttolippps.Qnod p quipqud uelit pc intcüi jere quod di * ftumep â¢. ^uprte mdlum ex uobippps,ttt per correpti f tionem fepdrdtionls de congrejdtione pdb'um md? t Urn quiJ'qj Au^ïtndus pt, pudio tdmen fdndndi, no»
44* EXCO MMVNtC ATI.
odio periitKndi ejjèfrdendum nemo dutit^iurrit
Chry fbftomus jn Sermone, Qi^®â ne^; Kiwtnetjj mortw anathemdte pleâendiiionfiigt;i^ Apofloli diligenter id mandati feruarunt. Sic htcreticof eijciebantex eccleÃd,qudà effodie/idiXr dexter ocuIm. Qnd tempeÃiud memhrd deÃciticn^i mdgnilÃiie compdÃionis zx doloris iudiciupr^tf^ bant. Atlt;^ iddrco ChrifiiM quoe^ dextru cculU iUu dbiedurii lt;nbsp;ompajfionc cSmendaret. in cut cr in alijs admodit diligentes frere, btercfa redarguendo eijdendo,tiulli ante h£reticoritl!^'ââ pand ddhibendo,z^c. Nonne pneceptum babeiniK pro inimids,cr ^ui nos oderunt precemur Æ En probe implemui minifleriuf en ut ordinatio non «0« in fublinte extollit,non potcntiam praÃat. CiÃKi fundcm Ã^iritum accepimui,cmnes in ddoptionetnjili' erum HOCatifumus: ^uos dutcm probauit domWiiâ tosÃdtribtii in poteÃate feruire uoluit Eid ntinijlffi^ noÃrit curemus : obfecramus conteÃamuruos^^ tanto malo deÃflatis.Nam is lt;juan tu onathematizcn decreuiÃi,Uil Muit,et adbuc in mortali uitabac filin' efljuelmortuus, cjuodà adbuc fupcrefl,impie eumt^ui a malo in bonumfe uc/tercpoteÃcrinlditif ebfecds ; Ãn mortuus eÃc,multo magis crudelis es-/Miii?
ECCLESIAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44»
nitm f 03(4 domino fuo Ãdt ud cddit,non idmfnb iif re hiiittdto exiftenSjet de eo,(juod occulMntn referud* tHw^fecMi'orwn iudici pronuncidre tutum non eà fo= lam ei) i^iti menfurdm fcientiie, qt ejudntitdiemfidà ââgt;amp;iofcit,crc,Etinfinefubdit: Dogmdtdenimim^id rj lt;lii£ab bfrrt/cw proÃäd drguere ey dndtlKmdti^
oportet,hominibiif dutem pgt;drcendum,cr pro fd.â ^ipforumordnduin çj'c.
Ãhgenes in Pf-il.Domine ne in fu-rore.Homtltd-i.
Etfgodrbitror illum,^nitn Corintho grduiffime Wq»ff4t,iiicirco miferieordidtn conÃecutum, quoni* , âlincorrepti« db ApoÃolo,cr itd acerbe correptui,ut -conuerdu abfeinderetur EccleÃ^ : non tarnen odio bibuit ar^uentem , Ãed animaduerÃonem patienter ^eepit zy- Ãrtitcr tulit.Ego drtifror quod etiam nidâ toretn concepit ergaPauluni, dtep; erga cnt= tes ^ui fiatufts Pauli in eins animaduerÃonc prfrt'ir» W Vnde Pdwiiw fententiam reuocat, z^ eieélum reconiunÿt Eccleã,Qr ddiiiiitt, dicens ; Confirinate igt;tetimcharitatem,zi'C
EXCOMMVNICATI SVNT Oâ
mneâ^,C[ui aliud qu 'im ChriÃus zir Ãeriptur^ do cuerunt,uel docent aut Ãatuunt.
ObÃecro
444 EXCOMMVN. ^VNT-OBfccro uos fratres, utconliö*^
cis eos.qm' diflïdia 8i lu contra dodlrinam quatn uos dw ftis factantjSC dcclinetis ab illis gut eiufhiodtfunt,domino lefu Cnrgt;' ftononieruiuntjfed fuo uentrijó^P^^ ancntationem 8gt;C blandiloquentiäiâ dccipiunt corda fi mpliciö,amp;^c.
Dcnunciauimusauiê uobisfra^^? in nomine domini noftri lefu Chri'^â utfubtrahatisuos ab omni fratres®' bulanteinordinate: ÃC nonfecunaU tradîtionem quam acceperuntjôî^'^'
(^lod fi quis non obedicrit ueto® noftro , per epiftolam hunenoate, netp coinmiiceamini cum illo.âutcoa tundatur,amp;c.
Si quis praeter id quod domiî aliud Euangeliû prædicaueritquâp dicauimusj fitanathema, etiam liin'' gelus nunciet aliud de coelo. caldt â-
Siq'ïis uenit non Habens hanedo' drinam,ne recipiatis eum in domu®
Q.VI SCRIP. NON DOCENT. 44J Jicc aue ei dixen'tis. Q^n' enim di'cit ïl-* quot;)îue, communicat opchbus eius ma us. 2.10«,
^gt;â 20 âpfe iure excommunicatiii efl, qui flgt;intuali4 quot;'gocù humtütis treiiitionibuf metitur.
Potes leilor huic communi loco fukifcere zsquot; co* Ãlere omiKs locos Putrufupra citatos, uidcltcet,Chjy fofiommiin Cap.-i.'HoKilia.Ji. CiCterum r,on credo* ^^Iâifijuefcripturacontitiet ctc.Suprd Ãl-^Ainbro.
Virÿnibuslib. «i-.Nos noud omnid ddmndmus,qiut (^lusnjn docuitcrc.Suprdfil.t7.Tertul, in Ubel fo ie P rlt;ejcriptioâje htreticoruin .Nobis Uthil licet ex lt;irlgt;itrii)noÃroindul^er£ ^c fil, j;. Cyprid. Felici, epiÃold.s.Adulteruin eft,impium efl crc.fil.}^. Hieo nnymus lib.Comment.in Mdtth.cdp:z^. Cum uidert' tiSdbamndtione.Suprd fil.4.$.Et,dd Galdtds capite. f.Ãl-tS.DeniqiVrbdnus Pdpd.z^.Quxfl fil.ti.
Innocentii« quo^we ficundtiSdpud Ldterdnumin Synodohicdecretdtulit Pontificemnonpojfi eapro [no drbitrio mutdre qux per totdm Concilij in flirittt findo con^egdtionem cy iufle decretdfunt : kvI qu« dij^enptorte pro ratione temports^Ioci, cr neeeÃitd^ tis ordin4lt;(,cr qnx fubrepticid fint propter utiles rd! tioii(SpoÃelt;(iniuti(re,}}.Qii£ft.^.
A SACRA
44lt;î A SACRAMENTIS
A SACRAMENTIS PRE*
pus coniugis Sarac poftulauit^prjquot;â* um accipere renuit. Gt».îj.
Gratis accepiftis,gratis date.Mdttfâââ
Cum auiem uidiiTet SymonjQ'^*â per impofitionem manus Apofto'^ rum daretur fpiritus iandlus, obw* eis pccuniam/dicens : Date miW ftatem,utcuicun(pimpofuero accipiat ipiritum iant^um. Petrus tern dixit ad eum : Pecunia tua teen*â fit in perditione : quoniam doninâ dei exiftimafti pecunia pofTideti.^^^
Gelafius Papa.i.Quacft 'â¢
CM.Bct[gt;tlZMdiS, . Baptizandii conÃgnandts^ Ãdelibuf precid mdld prteÃgdnt ,nec illdtiombiB poÃtit exdgùdre cuptdnt re/tdÃe/rtes. Quonitiin grdtis dccepimuf,grdtii ddremd/iddmur, amp;nbsp;bil 4 pradiilif prorÃis exigere molidtitiir : pdupertdte cogente deterriti, uel itidigtidtioti^f^xâ^^
KIHIL EXIGENDVM. 44?
^^wipö'oniï fiütKdufM iure def^iciant.Certum habe» ^Hod probibiU J^rcbenji admiÃÃe,uct
(omnijà non potiiwfwd ^onte correxoâwit5p«'tc hIî*â* fâ!ât4ntproprij honoris, item, ConcittnmElifcorönKiti twiporibus Cö»)l*itwi cckbrdtHW in Hij^anidy prob» krt dccipere quicqu.int à bdph'^dtis. Unt nihil in Cbri« ÃiiWiiccckpittitniKile initiijieriunt, ^«od non nutnm» »«dimere cogeriS.
Platina in uitis P ontificutn in ui»
tu Leonis Pont.fecundt.
Leo eins neminis fectwidus injlitwtgt;(«c quidem fän» fttordinimit,quodutinumbodie obferuuretur » ne ult;J *clHepifcoputi«n ujjinnptus pro ufu puUij gt;nbsp;uliommue «iJicionim quicqwùtn ecclejt« perfolneret, cum h« Urgiiione multu quottdiemuluorirentur. H«c
â Hutinu.
ExconciUoToIctano.u.
Cun.Cxuicquid.
Qttte^idirtuiJil'iUs grutiae confoUtionttri!-«it«r, iwwiquÃinqttfftibwsuelquihuslibct premijs wenundart ptttitus debet,dicente domino'. Qtiod grutvs uccepiÃis» Sâitisà ute^O'c.Perlcge Cunonemtotmn.AtUio domi^ «kn C c.XULinHij^uniA eekbrutUirtHejnjex Sgt;nû 4»î«xt((,c«n'îl«Hw*
S Ex
44»
A SACRAMENTIS '
Excon.cib'oCarthalt;îinenf(4« â O
CMi-Pldciiit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Pldcuit ut nullus epijcoporum pro modico ^uod benediétum pro baptiÃni facnmento fxr icciâ' jîM datur: quia Ãnguli tremilÃmpro ipfoadgffil^ lent,aliquid ulterius cxigant. Ne /crtè quod prof'll ^animarum perinuocationetn fÃirttu^ fänSti confrr^^ tur,Ãcut Simon magus donum dei pecunia re : ita nos uenundantes,damnabiliter uenmdennff-^ fequens Canon pr£cipit mhil exigendum ah bfâ)?âquot;â' Ã,ntes Ãtos ad baptizandum adducunt.Uem,Câ»'-^'''''' 'dariplaeuit. Prohibet ut qui baptizrturâââ nummos inconcham mittere,Item Can.Diäuifigt;^â' Similiter uetat pro perceptione baptiÃtiiudM'â tif,nil exigere debentÃacerdotes. Pr£terea nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
CabilonenÃe flatuitpro dedicandisBaÃlieH)«^^' cramentis eccleÃaconÃj-endis ut nihil exiêââi''''â
Ex concilio CalccdoncnÃ'
t.Ciua:R.i.Can.Siquis-
Si quis epiÃcopus per pecuniam rit,crÃib precio redegerit/hiritusfanili uendi non potefl,ordinauerit^ per pecuniant rumidutdiaconuithuelqueml^etde hü
NIHIL EXIGENDVM. 44gt;, âMüturitickrOjpromoMerit, CT djj]^e«/rftorcm 4Mt iel, )t,nforem,uclquemlibet qut fubieiltit cJlregMk pro /itj, lwpij?iini iMcri commodo. Is qui boe uttenfJru probu/.. tiK jùcrit,propr!) grddiw pcriculo Jubutcebit.Et qui or dwuti« eà nibü ex. buc ordindtione «el promotione qitf ejl pro negocidtione jafla proÃeiut, fed fit ttlicnu« *dignit(tte uelfolicitwdiue quainpecunijs (tequifuit.
Ex oclaua Synodo.
Qui per pecuniuin qiteuqu4)nconpcTäutt,uddb ^Ãoconfccrdti« ejKuliertiw dftcerdotiofet.ltei«. Cdâ lixtiKPdpd. SixnHor«m pitrum exempU fequenUS Cojjwq noftridebitoinnoudutesordindriquenquittn per pecMnidw in eccleÃd dei «el proinoueri, diitoritdtc feiisdpojlolic« modis oinnibiMprobibemiw. Siquis ueroinecclepd ordiiidtionon uel promotionem tdli*
J terdcquiÃeritjdcquifrtdprorfu« cdrcdt dignitdte. Item â Gregorius Ndxidnxenus, Cun. Qui Ãudet doiium dei preciomercmjn fdcro ordine nulldrdtione decif* teropermdnere,dutrewocdre pojfe dubiutn noneft, tilisicoinmunioneomnibi« modis dbfcinddtuT. Num i j^iritiK fundi donuïsi precio compdrdri, quid dliiti I tit,qukm cdpitdle crimen er S^moiiidcdbiieTefis. Item 4 t«ncTofuKd«I»\gt;Ãerijs,Cdn.CutrtordindrctMrgt;crc- ' i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q 1 Item?.
4S* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ SACRAMENTIS
Vem,Ci(n.Qjÿbufda.m,crc.miincldt ùtnulluf orclifies,nec precio,nec gratia, nee fupplicatioiK dat. ^etj; jà uore ad[acros ordinei c^ui/quà m pr»ââ^ atur.Can.Pueri.
Hieronymus in epiftolaffl ad Titum.
Aiidiantepi/copi t^uihahent con/liti/endipi'tjiâ^ ros per urbesfîngulas potejl:atem,fub quali^S^^â fia/}ic£ conjlitutionis ordo teneatur, nee lioliuerbaejjêjfedchrifli qtdad difcipidosifi^-^ «os J^ernit me fpernit,qui autem me jpernit,)^^'^ ^ui memiÃt.Sic et qui nos audit, dit,audit eum qui me miÃt.Ex quo
' qui Apofloli lege eontempta eceleÃafiicutn merità aiieui uoluerint deÃrre,Ãd fiumÃtcere,qui qualis in eccleÃa prefryter lt;^âgt;'â1' dusÃt,per AposlolumÃiumin fequentibtUlt;^^^^^^ eÃ.MoyÃes amicus Dei cuiÃeie ad freiem ä tus efl,potuitutiq;ÃteeeÃores principatusfilie^r ceretzyâ poÃerispropriamrelinquere extraiKos de alia tribu eligiturleÃts,ut feiren^^r . fatum in populos non Ãanguini deÃrendumqfrl^^ U. At n«/ic cernimus plurimos banc rent benefri' (ere,ut non qu^rdnt eof qui pojjùnt
NIHIL EXI GENDVM. 45» in ecclcÃa erigere columns,fed ^uos urf ipp ^Wilt;nt,«el quorum funt obfequijs deliniti, uel pro qui/ ntdioram rogdKO'JtjHt dftcnorrt tdcedW 5« M ckrici jicrtntjiRwntribiK imprtrdraiit.
Origcnesfuper Numeros Ho»
milidii.cdpitexy.
Sed interim uidedmu^ ^oyfs »idgniJicfntilt;im.R«« ââ[[«Ti« de JcchIo ordt DeHni5«t prouidedt duce popM ^â¢Quid d^ Mo)ifes? Nun(j«id^lij titi non funt Ger* fon c ElcdtitrJ AMt fi dli^wid de ipfis dabiti«, no fant flij jrdtris mdgiii cz egregij wiri? Q«omodo non orlt;« Ccumproipps,utcos conftitwatpopalo duces{Sed di fcdnt ecdeÃdruin principes fuccejjorcs pbi no cos, 4â* Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conpuigwinitdlc generis iundi funt,nec 4^w» c ^trnis pro*
il* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pincjMitdte [ocidntur,teÃdnjcnto figndrc, nclt;j;biercditd
riumtr£idercccclcfiieprincipdtMm;fedre{erre ddiudi s' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciumLn,cz non cligere iUuin, ^uembuntdiius conten*
/ dit (t^^wijfed dci iudicio totum de fuccej]bris dcflio nepermittere.'Nuni^uid no poterdt Mooifcs cligcre prirt tipcmpopulo,©' ucro iudicio eligerc, CZ refld iuÃd^;
d |entcntid,lt;id(^uem dixerdfDcus; 'F.lige prelbïteros po*
I pulo cpios tu ipfe fevs prejbâsteros eÃe, clcgjt tdz
Vs ,in ^uiVus continuo Dei Ãjiritus vccpiiefcerct, o*
â¢f pTopWdrent owncs. Quvgt; ergo itdpotuitcVgcre
lt;l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G Ã principetH
40 ASÃCRAMENTIS prïncipem popu!i,ut Moy fes poterät ? Sed hoc noup । eil,non elicit,non audet. Curnon dudet^t^c pojf'â; ' pr^fumpttoiiii relinqudt exemplum. Sed dufiulu âlâ' dicit: Prouidedt,imjuit dominus Deus °â* nis cdrnis,hominem fuper fynagogdm bdne diatur dnte fitciem eorum, nbsp;nbsp;qui ingredidtiir,amp;
produc dteos,z^ qui reducdt.Si ergo td/itiis tî Moyfiâs non permittit iudicio fuo de eligendo pe populi,de confituendo Ãicce/Jore, quis erit
ex plehe,qu£ fepe cldmoribits dd gydtidinf ad precium Ãrtdjje excitâtes mouerifolct, etidm ftcerdotibtis,quis erit qui fe idoneum lt;«1 cet^nià fi cui orunti c?' petenti à domi/io retieldi»''^ eiltet Deus dielt dd Moyfen: Adfume ddtnud'fl. kfumÃlium Hduehominem quihdbetÃâiritu»!^^'' femetipfo^cr impenes mantes tuas fuper eu/t!,amp;Ã^ es eum coram Eleazaro facerdete, er ei in conÃpeilu totiuf fynagog£,zf pnetpe deipP ram eis,cr dabis claritatem tuam fuper tllum, ant ilium filif iÃael. Audes euidenter ordinddonc cipis populi tarn maniÃfle defcriptam,utpeHeefD tione non egeat.Nuüdhic populi dccldmdtio,«âi^â^ fdttguinitatis ratio, nuUa propinquitatis hdbit^ â templaiio efi.Propinquis,agrorum, crprddioti^â''
NIHIL EXIGENDVM.
ló^uJtur hireditM, gubernatio populi illi träddtur, teelegeritjbomn« fdlicet habet (.ficut fmptmn lt;tuaiHs)infèmetipfo fpiritum dn pr£ce* ftäDeiincon^peilu äuifunt, çy i^ui Moyfi ualdeno* h« CT Ãmiliarif Ãt,id efl,in quo Ãt cldritM legii fcientu,utpoÃinteugt;n dudirefilif iÃ-aci
Shö Sylueflro tertio eo tunt Pontificätus deuenerdt, ij«» pl«lt; Urgitione er atnbitione, non dico Ãmilitdi* b wtó, ZT doilritta ualeret, is tantummodo dignitatis ÿidum bonis opprej?i5 er reiedi« obtineret,quem mo
«tint«« lt;(I;(j«4ndo no retinuifj^nt noHra tempora» ^cPlatina.
Piifcb4i5 4rcbipre)lgt;5iter, ac thefauri Pontificij di» l^iiÃtorregnandi cupidus,loannem hcxarchum pecM ' â'ââ^folicitat juteiusfuffi-agijs post mortem Canonis ^ontiÃcätusÃbi decernatur. Accepit pecuniam hexar»' âbl«: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nibit corum qu£ promiferat deincept
Fâ'fftócrtt,Non erat certe alio( inquit Pllt;ttùw)prif mio îwm jrujlrdtioneJig«!« bomo auariis imperandi fiifidus,qtù thefaurum ecclâ¬Ã£,quem mandato Cano» tiis,tum eleemojgt;niî pduperum, tum in reflitutione tew plorwnerogitrc debuerat,inlargitioneeffunderit: «Juó' â¢bilpotc)l ejfe in iiiro prdÃsrtim eccleÃaflico detefla», biliiM.pUtùiitbMcufç^in uita Canonis Pontificis Rom.
G 4 Bouts
4/4 Ã SÃCRAMENTIS-
BomjÃciiÿ tertiuf cinaihemcitiztiuiteos ftfyCr graifd adPontiÃciitumuel fibi ^Uicrcrcnt.ltem uoluit elfélioncm färiter Gquot; populo Ãeri,G'âc-ut Ãipra ^tioi}uc r(«^ mw,Platina hiec in eiiK uita, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
De Stepfjrf/jo fextofcrihit Plaüna ^«0^W'â*ââââ, perficutus Ãt f ermaà eiu^ nominis primigt; tiÃfi} nomo}!,ut flatim eiw décréta abrogaucritiff^i^ ÃacreÃciderit. Magna ÃtithiCc controuerÃâlt;gt;lt;!^f^l'!â mi exempli,cum pcÃeafere finiper feruiüà tudoÃt,utaiilap]-{orum Pontificum fet^uentest^«^'^'' Ãingm-nt,automni!io toUerent Et eo iant eccleÃaÃici,ut non coailijit antea,fedj^nt( (}quot; tionibtif pontiÃcium inunufobirent.'HiecPllt;âtâii^' omnia adhuc fieri uidemta,g tarnen rdigioà exifiimant bis erroribui reclamandumnonefii. Qÿlt; i^icolaus primui Pont-Rom-ne laid de clericlt;gt;miâgt;i'ââ ta iudicent,flatuit Difi. 2 8. Can. ConÃtleniumM'iâ'^ ni fumma hlt;ec.jtem iudido Pontifids netnini care Heere,neqieitiffententia(reprehendere,n(^dâ^ vx iudido Ul et nuqua iudicare, Ant.^. Quajb ltem,Pontifiet/n nec Ãolui nec ligarià feculaii potcji^ poÃe,decernit: ^uod Pontiftx Deus(à dijs plant)f fpeUetur, fi^hton Difigt; ÿ6,cansatis eià denter.Poi i«* pïW
NIHIL EXIGENDVM. 4j f (returnin lib.Coftciliorum Adfcribitur GddÃo.i. Sei uuii contruriie ïnnocentif.z.Pitnt.Kom, dpud Ldter4 num in Synodo decretum. Pontificé non,inquit,pojjè f4 prodrfcitrïomuturt crc.if,QHi(fl.^.fuprù.Ãl. 416.
Prfpd i.Qu^fl.7.pMlus.Su{gt;r4 Ãl,i06, Epifcoà reprehmdendi funt à Idicù}, Et Bf drf «ân. x ⦠^iÃPet.z.QueÃ.-^.Secut(,(y /ol.î4-ît.
Gregorius inRegiftro lanuarfo
epiÃopo Sttrdini£,i}.QjiieÃ.z, Cdtt.Qu^fld efl,
efl nobis Nfreidafcemind cldriÃintii,lt;}uoi nbeufllidos profllùfle^ Ãpulturd Ãaternitds ueflrd Hebt exi^ere.P.oc dutetn uerbum, ebr nos pofl^iM dfo ^Wort lid epipopdtos bonoro« dccejjimus^de ecc^pit noÃu omnino uetuimus,cr per prundtn deiuto conflit tiidinem nee^uaquum ufurpuri permiflAimus : memoret ^uiu ium Afcrdbdm dfitijs Epbro»gt;c;c-. Si ergo tdnt£ (onflderationis pdgrfjwswr ë't,qiwnto magis nos lt;iniflicerdotes dicimurhocÃcerenon debemus, unde boc uitMn{,ne bic in dlitnis denuo tentdri pr« fâââ^Mdnioncocrc,Si^«id J^onteo^^e uoluca tint (Ucipere non uetdmtis, peti uerö dut dli^uid exigi omnino p'ohibanus. item, Selt;luens canon, Poflquà nt preciocrc,(jçci4r4t.
G 9 Est
A SEPVL. NIHIL EXIG.
: 'J- nbsp;Ex concilio T iburienfi.
I« EcckÃaflico nanci; libro fcriptum eft : mort» Mon prohibeas grätiatnÃcitns quontäm omtamorii' mur.Et item,Omnid (iu£ de terra ortafunt in terrant conuertentur,Qtiidtem(muendis f memento ^uoiitir ra ei,çr in terramreuerteris.Etfubdit. Quiämnhir mimi eÃterra,ÃdutPfdmiÃacbmemorat.Domiiiià ' terra er plenitudo eins. Si terra uendii irtuaÃonerdn us teneberii : gratis accepiflis à deo, gratis da proco-Quareinterdiiiu Ãt omnibus omnino Chriflianistcr' ram mortuis uendere er débita fepulturam deneiartâ
Exconciho VarenUjCan.
Pr£cipiendum.
Pr£cipiendum eà fecundum Canonum autoritativ Ht de Ãpulchris er hominibus fepeliendisnikdmvtquot; rii exigent. Et intra. Prohibendum eÃetiam fecitrM tnaiorum inÃituta,ut in eccleÃa nuilatenusfepelunof fedinatrio autinporticuaut exedris eecleÃ^.lojf^ eceleÃasuero propc aliare ubi corpus, mini conficitur nuilatenus fepeliantttr,
DE SEPVLTVRA MORTVO
r«)K,er impenfa Ãtnens.
Oh'te fiere mortuum,nc(^Iug^^'
nsfuper eumfletu- aiere.iu
BE SVMPTV TVNERIS. 4$^
Fili inmortunproduclachrymas Slt; quafi dira pafTus incips plorare.Et fccundum indicium contegc corpus iUius : amp;nbsp;non defpicias fepulturam il liusâ,Propter delatura ante amarefer luciu illius uno die,8lt; co fol arc prop-ttr triftitiâ.Bt fac iudu fecundum me ritum eiusuno die ucl duobus, prop* tetdetradationem. Eccl.i?* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Cxterûnolo uos ignorarefratres de bis,qui obdormier unt, nc dolcatis qriemadmodum,2gt;C csteri non haben tesfçemôCc. i.TbcJJâ.4.
Quia tibi excidiftiboc fcpulcbrum txcidifti in cxcelfo memoriale diligenter , in pctra tabcrnaculum tibiî Bteedominus afportaritc facietôCc»
Et.i P(iï4l.i6.de Afarege. 'EpuÃ.xï, Omnia quae de terra ortaiunt in tertam conuertentur.
Cbryfoftomus in caputnndecimnm tçiJfoU dlHebrxos Homiliauigejima teftidjUki iicif.ne k wovtuo gri-bdm^oUbeawus
4lt;« DE SVMPTV INVTÃtr.
Ecee iufli earn cumm (rrebant fepulchrorM was iid illos,quia non propter hoc îiâm fdebant,^â'^ Domini efl terra,cr plenitudo eius Et päulo por Vbicunque enim fepà iainur^domini efl terrd (}'t-cetp^uod cportet fieri,efltcitur.
Idem de inanfs glon'ac cupid*
tdte.Serm.^.
CnnqiCXreliquctcHm morte und uitid difl'o!iiââ'^ tur,hic tdmen idiidntite morbus pofl mortem ttidnt o* mm condtu contendit fudm uel in ipfo cddduere rdm prodere.Quippe hdc uitd excc//üri,er fldtuitfi»^ figneSyUel eorum fubfldntidm omncm confunipti^f^^ eri^fibi er dttoUi detndnddtit, prtefiniiintq; fito fiuiere luxum,ciuis^ue dum in terrd uiucrent,iiif'gt;' ini unius dut punis gratid ddeuitti egeno cottuidid funt,mortui uberem uermibus menfitm prdbent, lt;1^ unde,crc Etin cdp.2o.Homil.S4-Quodiinpenfäjii' nerisnibilprofint.
Auguft.in Senten ttjs ex iUo
decerptis.
Stcut peecdtoribus diuitibus nihil profilt;nterelt;p^^ fiimptuofie : itd nihil nocatt,uiles,dut nutLefd/iiloruni pduperumfipultur£.
Auguftlib.i.dc Ci'uit.dei
Cdp li. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciffdti)
FVNERIS.
CM!o fùneris, conditio fepnltuM,pompa extquif faut uinorumfolati(i,qiMm fubÃdia mors: tnom Si 4li(juid prodeà impio fepidtura pr£cioÃs:,obe ritpio uiln Mt nuUa-Precldras exetjniofirt conjpeóiu homütxhibuitpurpurdtdiia diuiti tarba Ãmidorti Sfii multo clariores in conÃpedu domini ulcerofo iüi fiiiipm minijlerium prabuit angelorum.qui eunt non (xtulerunt in marmoreti tumulu/ed in Abrahami gre niumfufinlerunt. Ibidem.
Veruntdmen Ãpulture car ton eüam eorum Phlos: fophi contempferuntjcrfapeuniuerà exercitus, duin froterrcna patria morerentur, ubi poflea iacerent, gt;«1 ^in'itis beftijs efcaÃerent non curarunt. Licuitque ie hic re Poetic plduÃbiliter dicere : Calo tegitur,ijui â0« habet urnam-Clÿdnto minus debent de corporibus ^fepultis infultdre. cbriÃiänts,lt;}uibus e^ ipÃus cdrnis ei' inembrorum omnium reÃrmatio nonÃolum ex ter gt;'lt;lt;gt; uerumetietmex dUorum elementorum fecrctifftmo Ãw,^uo dildpÃi cddduera recejÃerunt,in temperts pH il4rfdde/xl(i,cr reintegrandd promittitur.
Bafilius. Sermone z.in diuites dudros.
VohtotumÃrds omnid,ne dlienis reîinej^udi .Ob fniKÃdOT Hiliiloplfts tefertti honordbunt, fedfepui (brunt
DE SVMPTV.
chru Ãrtdffi Ãfurisci;/ütnptuf ne^li^entjhjereü cerefludentestcrnoudcluddam philofophd tunt Quidcdddutrnihilfentiens multis i!n(gt;enftslgt;^ ' nefldre contendts f Nonne inelitif ueflem hdiKpt^ tiofdnt fuperÃitibut ufui nece/Jario feruare gt;nbsp;frujlrd humi cum cddduere tabefcere/inerei^â^oquot;âquot; â mentoitem quid opus fuinptuoÃ,aut qui . inamsfumptus f Oportet iüd dd uitlt;e u/t(ntfuplt;^flâ' tibuf ddre: tdlid dicent, teé^moro/itdtiscondeinii^ bunt, or res tuM inuddentibus grutificdbuntur-lt^'^ iÃdpTteuenies teip/ùmfepelito. Bonum pietM.Omnibus tuis orndtus hinc difcede,Jic ornd^ tux diuiti£,crc.
Ibidem capuj.
Nec idea tdmen contemnendd cr dbi/ciftihiP corpord deÃnäarum, mdximeqi iuflorum, lium,quibus tdnqudtn orgdnis cr udÃs,dd 'Operd,fdndusufusefl Ãiritus, St enimpdtcrddidÃ^ iCr dnulus,de à quid huiuÃnodi tdnto cdriustÃP fieris,qudntoergd pdrentes mdiorextitdfjidliH'^^ modo ipfdÃgt;er/ienddfunt corpord , qttx Ãmtlidrius dtq^ ccmunüius, qudm quxlibttiddi*âââ^ tdgeÃdmusc!-c.VideGen.i}.i}gt;cr^47-'^^^'^'^'
P VNERIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4««
Joannes Chryfoft.tomo.x.Homi, 84»
excap.loM.io.
Th rfHton cum dudiern mdum dominumrejur^ ^^IJ(gt;ctjfctquiefoabinfi(ndlùnern impenfa . Quid Ã^ihoc fufierfluum uultjCT inutile dif^ndin,(luod ip/ )iciunt,{:lurimutn aÃvrt dttrimenti, morlKW nwl '^wWiIitdtejHjKfldfOniJMnipotof Sumptuofdndnlt;J; f^ulturtt notmunqudin caupteÃ, ut jwres caddMcr ejfo ^unticr nudum infepultum proi/ciant^fed 0 immé ^oritim,lt;iudntum etinm in ludu uim, qunnt^tm umen^ tiitntoÃendit i Multi tgitur ne id dcciddt,tenuilt;ifcin^ ^tltrtterfmifiHjCr multif implentdromatibws^ut du^ Tiici Mione inutilid J«rifct« redddnturpitd terric rndn^ lt;llt;wt.Nó«fiebiec infdnientium, nónne jùrientiumfunt «wBitionfm priefe jirre , cr rurfta tollere.Sdnè,inti ^wtMtnHlJitlttrdnHi/îtoccctJîojbiCc omnid molmur Qui J ergo,)i nemo jurnbitor ? Igt;!Ãnnetine£ çruer» wes confKinent { Età «onbi, nónne tempus er p«=» tredo ?Sedejloneq;jwres,ne^ Mermes,ne^ tempi«, neq;(thud lt;luippidmtimendum,fcd corpusddrejur* redionem ufqiie intddum permdnfurum, er edont» TOdnoHH pr^ferudri, quid inde mortuis emolumen* Uicuw nudum corpus refurgit ? liicc cnimbic remdf oenbuibililli exrtmini conjrrwit. Sed cur inepties., ii ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;incbnjlo
4Ã DE SVAÃPTV INVTILI
w Chri^o feruatum efîf Mérite, fine. Noli hfc buniifâ ms rebus comfirure:nd)n nbsp;nbsp;unguentum ejjuiit mereâ
trix,zx ftnilos pedes unxit. Quod à dehoc dicendunt tfi:H£c primum ùnoninteHigentibusrefurreiiiotiii ratione Ãüd funtfideô,tn^uit: Sicut mors erit lutó, Ne$ em'm ex duodecim h^c Ãcerint,fed ^iü nonittub to lefîtm honore proÃeuti funt. Duodecim Mtemno» non Ãc,Ãd morti,c,edibus,cr periculis pro eo fe fuerunt,(pâ honor longe maior.PrtetereUjUt dixiÃeho minibus nobis nunc fèrmo eÃ: ilia autem domino cdgt;iâ । igt;ita finit,O' ut inteÃigas nulli cune h^c cbrifio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^uit enim: Pfurientem me uidiflis,^' dediflis mibigt;âââlt;^ ducare: Sitientem, oâ dediflis miki bibereiNudiim amp;nbsp;induiflime,mortuum,autem, O' fepcliHis: ijnodiS'^ non ut fpultunm toUam dico,abfit,fd luxuriM gt;nbsp;fùperfiuâmambitionem.Affi:dtus,inijuit, o' mortui mifericordia h£c fuadet, non efl mifericor^ fed inanis gloria: nom fuis mortui mifereri i hi uiam omandi fltneris oflcndam,0â docebo his tuum ueflibus ornare, (iu£ fmulcum co refur conjpicuum recedent: h£ uefies nec tineis corrodu»quot; , nec^ tempore confumuntur, neeà diripiuntur à Qn£nam bie funt^ EleemoÃna ueflis Ãsftnofytid tunçiuitnfènfi({dum (um
FVNERIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ft
fâlifhnt,(jiâtunc audient: âEfurtentemmeuidiÃis, çp mihi manducare: hie inÃgncs Ãciuntahts conÃgt;i ^^iibifecuros.Prccfintia enimmhil aliudfunt, quant ^â^âinun çx uavtium eÃe a: non tarnen fepulturam pro ^tOifei modut/èruetur,ut tegatur corpu^,non nudii itiiindetur terrie.Nam à uiuentibiK prtecipitur,ne quid ^^iMt prêter ueÃimentüdongemagis mortui^. Ne^ tfiimita mortuui ueÃe indiget,utuiuits,dum enim uiui» Ãigorii gratia,er calorii^c^ pudorii ueÃibut
^i^,mortuti mUa horumimpendetneceÃita!,ne gt;iK!lumiacedtcorpii! operiendumeft. Inprimii autan terrant optimum habemtif opprimentum, er ipà cort^ foruitt naturic decenttus,quod à ubi tot neceÃitatef,ur !.ent,nihilfuperfluüeà inquirendum multo minuiubi ^ceÃ(t.Sedquiuiderintridebuntinquies.Qjitd tum « Q«i»n«i5 ridearii,minime curandum eil Ãultiiudiciie, fed potius multi te admirabuntur,er dodriham noÃrd profequentur.No enim digna hiec riÃu funt,Ãd iÃa quee nincÃcimM,cumlugeamut,cumplangimut3 cum fi» iml nos cum mortuo deÃdimuSihiec er riÃu,er Ãippli (ià digia: in hs autem er modo fumptibus adhibens ioÃapientia utiper quam laudabileeÃ, er omnes no* bs pIdHdwitjcr Chridi uirtutem admirabuntur, er di wif. papt qudfKif eà CruciÃxi potential PerÃuaÃt ma
U rientibui
4^ DE SVMPTV ÃNVTItl rientibtti,zrhisciMcorrMn^iinturnon ^eiiKif^, Hon e/üm ut in pereuntes affiduntur ,fedi(titt locum migrantes. PerfuaÃt corpus hoc W®ââ*, er terretMm,ueùem induere,fcYico çy auro diihn^^â longe precio/jorcm, hoc efl, immortalitateitti obrem non multum de fepultura curant, fedfcf^^ optima putant uita optima. Htecfi ita nos philofcf^^ ti uiderint,dicent: Sin plangentes,effæminatos Ãantes plorantibiis mulieribus ridebunt, bunt, nbsp;nbsp;nbsp;maioré in modit reprehendunt ,amp;iitp^f'^ ,
amentiam appellabunt : etenim h£c aceufari auiiwi'^i cr merito fané. Qua enim habebimus excufatioiié, corpus tdbe er uermibus mox confumendu ont^ââ^^'^ Chri/}u,efurienté,nudu,errante cotemnitntisfCejf»^^ ^u£fo, abhac infana diligentia, fed earn morienti» âK* ram habeamus,^uiie er nobis, er tides conférât ad gifâ* riam Dei. Largos pro eis cleemofynos ficiamus, itiittaâ mus eius pulcherrima uiatica. Hamà memoria datc/^ ru Hiroru,ciui mortui funt prodeil uiuentibus: Protïg^ inc}uit,hanc ciuitate propter me,er propter Daaidfet uà meü,longe magiselecmofÿnaid /iciet.Hlt;ectitortiagt;i fufcitauit,ijuando circufleterunt uidu£,ofiéderttesi^ Ãcerat ipÃs Dorcas. Si ita Ãpcliemur, in refurreilient vlari (tppdrcbmw: à emto corpore
^l^cri^
FVNERIS. 4«^» gr duid prrpcüemitr, et multti ridei^ ; j Auguft-lib.ConfefT^.cap.n.de
â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lAoijicdmdtreÃid.
frdterdutemeuttluidddinlocutMeÃyCluöedmna I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fffcgre fei in pdtrid de fing tdtujudm Ãliciui o[gt;tdret
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QSü uiiltit dnxio reue^-berds eü ocKlhS^uod
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^lidflt;iperet,dt(i; inde me intuenhuidedit,quid dictt.Et
I mox dnibobui: ponite,inquit,hoc corptw ubicunq;, ni/
, ^iluoseiuici(rdconturbet.Tdntuilluduosrogo,utd(i j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domini altare ntemineritii mei ubi fieritis.Qjtuqi hiic
fntentiAuerbisquibuiipoterdtexplicdÃet,coticMt,eyâ J io^rduefcente morbo exercebdtur. Ego ueró cogtdns 4o«4 tud eximid funt dem mem inuiÃbilis,quie immittii incoridfideliu tuort'hO' proueniunt indefruges ddmi ' yitbilesjgdudebd çx grdtidf dgebdm tibi recolens quod noiterdtn qudntd curd feinper teftudjjitde fepulchro, quod Ãbi prouiderdt zy pdrduerdt iuxtd corpm uirt I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdi-Quid efitm udlde concorditer uixerdnt,id etidm uo
^bdtjutefidnimm humdnm minus cdpdxdiuinorum, lt;t^iiingiddilldmÃlicitdtem,Grc3memordri dbhomigt;^ , fiilâitficonceÃumÃbiejje pofl trdnÃndrindm peregrin ndtionein,itt comuniid tcrr4 dmborum coiugum terra t^^retur.QjidndodutemiÃdindnitdSplenitudine bof Mii (cepCTilt in «(« (Orde non effe, nefciebdm.
4^0 DE LIBERO ARBITRIO
er Ijetdbar admirans (juod fi£ tnihi qudtn O' ido fermone noÃro nd Ãneflrnm cti»tdgt;^ Inm quid hic Ãcio i no aperuit deÃdernre in ri. Audiui etin poÃen quad inm quum oÃijs ejÃi«ii^gt;â* quibuÃdiim ninicii men materna fiducia coUoquebtttquot;^ quodam die de contemptuuita: huiMiObono utipfenonaderd'.iünqi Ãupentibui uirtute ^am tu dederof ei,quierentibuf utrum non Ãrmii^ tarn longe à Ã(a ciuitate corpm relinquere,nihil, tonge eil deo: neq; timendum eÃ,ne iÃe non agtioÃ^ fine feculiunde me reÃtÃitet.
LIBERO ARBITRIO carerehominem.
NOndifceptâbitfpiritus mcusifl homme inæternum,quia caro eft. Gen.i^.
Opera autem carnis pcccata.
A domino grefliis hominisdirigun' tiir,ut uiam eins nolet-No à libero ap bitrio ta.nquam domino. Pfal-js Scio,inquit illejdomine,quia non eà hominis uia. eiusmec eft uiri ui dirigat greffusfiios» Kier.ici.
ytiummtïim fadus fuin ap«d tlt;»
BE LIBERO ARBITRIO 4^7 fempcr tecum ⦠T enuifti rnanS 'Icxterammeamjamp;Stn uoluntatc tua dtduxifti me,0(^ in uoluntate meagt;ÃÃ^c.
PpI.lIX.
Hominis eft prçparare cor,dominf î5t eft guber nare lingua, hoc eft, ho^ ^ofoletmultaproponere, ÃC tarnen Heo non funt in manu cius cjux pro^ ponit,ut nc uerba quidê habeat in po« *dlatcfua,coa(ftus mirabili prouiden tia dei ÃC loqui, facere aliter quam cogitauit: fieu tin Balaam monftratu *ft- Nhi».x4. crPpI.124. Noneftiermö in lingua mea.Et uiere. 46.Gentes.Pro. 16
In te domine inimicos noftros uen tilabimus cornu,non in arcu uolunta tisnoftræ* pfdl.4.3.
Sicut diuifiones aquarum,ita et cor fEgis in manu domini, quocunqs uo» lueritjinclinabitillud« Trower.21.
A domino diriguntur grelTus uiri» Quisautemhominum poteft intelli* g«re uiam fuam cquot; Pro.20*
Cor hominis cogitât uiam fuam, et
H I dominus
46t DE LIBERO ARBIT. dominus di'ngit grcffus fuos. Idem gt;nbsp;dominus dat fapicntiam.
Nifi credideriti's,non intelligeds»^' dem. 40.cr.54.Ep. 7.
Si Aethiops poteft mutare pelle fiCcJdem 34.31. Item, Non pofliimus ad deum conucrti jiifi ipfepriuS relp* ciatjamp;f conuertatur ad nos. Hi'er.ij
No uos cftis qui 1 oquimini, fed fp*â ritus patris ueftri qui loquitur in uo bis.Idem.n.ij. Mät.ic.
Progenies uiperaru quomodo po^ teftisbona loquijCum fitis mali .Etcifp-j,67.EtLucie24.t.
Chriftus aperuit diicipulis fuis pturasjquas fuopte ingenio intelhge^ re non poterant.
Nonpotefthomoquicquâ acciperc, nifi donatu eifuerit de cÅlo.Etj.cap-Nifiquisnatus,amp;Pc. lorfn.j.
Nemo poteft uenire ad me, nifi pa' ter meus traxerit eum âfc.Idë 13 â Sine me nihil potèftis facere.Et «4 ⢠Spiriw ueritatis mundus no nouit. Et cäp.i6-'9â Cum
Ã5E LIBERO ARBÃTRIO '4^? Cuucneritfpiritus illeueriutfs, file Oucetuos in omnem ueritatemlodnatf. â¢Nonhabcres poteftateullaminme, nifidatum effet defuper.
Nonenim quod uolo hoc facia. Et tiip.S.ü' î.Cor.i s.Ront.
Quid babes quod non accepifn Si îccepiftij quid gloriaris quafi non ac« ftperiscâ
Dicit Paulus: Euangclium fe non hominibus acccpiffeffed per reuela ^ionemlefuChrifti« Gcdat.t.
Viuo autem iam no egOjUnrit uero inmeChriftus,
Deus operatur omnia in omnibus Epbef J.
Deus operator in nobis uelle:0^ per Ecere pro bona aniini uoluntate.
Pblfipp.i.
Etnon poterantrefiftere lapicntiac fpiritui qui loquebatur. Ailor. 0.
â exempla scriptvrae ^uod drbitrium nullu hdbed^ mus liberum.
H 4 Ccnfi/
47« DB LIBERO ARBITRIO.
COnftlium uoleiitiuin nedificà re tutrim, et dejiruxit deut.Gen.v.Veniet tentpuidinju^ lE-fau'.^utcum mortuus fiicritpater memoer occi^^ lacob fi-lt;(trê meum. Cuiui cor tomen maliens donà mif de fronoens e^cit, ut lacob omplexoretur amp;nbsp;ofculo fufeiperet,}ie perÃeeret ed ejui: fiiribundus
Fratres Jojeph, moliebantur malît contri fed deus uerterat in bonïi toti populo iÃael mud- VHâ de dicit lofeph. N« nbsp;nbsp;nbsp;po/jïimus reÃ/lere ualutdtiiVoS.
cogitdfiis de me mdlu,Ãd deus uertit illud in bont««-â
Biledm inteiidit mdledicere populo,(^ uddit,fii^ domino prohibetur per dngelum in uid, Num, »-
Abfalontotis uiribtiscondturperdere Ãdiudp^quot; trem fuumtc;' permiÃt hdne perfecutionem aetis pfo^. fter peccdtii Dduid,fed no uincit Abfdlon. t. Reg.ip
Achitophel multd uerÃitd e:^ cdllidd conÃbd mÃi* tuit contra Ddutd,/èd Deus uertit in bonum ipfipd'' uid,cum interim Achitophel f^/^endio uitdtn finietiSt ferieret. i,Reg.i2,
VideinEÃdidpalÃm de ijs cpduolunt abfcondfft d domino conÃliumcjuid ejÃciant.
Frdngiturarbitrium uolenttbus occidere PdukeU' ^ontra drbitrium efl^ejuod Paulus intenditirectf^ je^ui ChrifiianoSjcruertiturinuiainalium homiiuin
DE LIBERO ARBITRIO. 4y» Aiïguftinus lib. contra Fortunatum in dtl^utdtione.t.
Liierum uoluntatii art itrium in iüo bomine fà lJè ^^o^uij^imiKfèrmatuiejiAÃlefic fiâuiefl, ut/ubit â»winouolit!itatidusreÃft{ret,jiucllet pr^ecepta Je» f^lt;^ir(.Poflqudm auté libera uolnntate ipà peccauit â¢ws in neceffitaté pr^cipitati fumiK, qai ab eiuf flirpt ^fcendimus (^uandiu ergoportamtiiimaginé homi» NK terrenidd efi, quamdiu ficKndum carnem itiuimut, ÃW uetus etM bowo nominatur, habemus necejjitaten» (onfuetudiiid nofira;, ut non i^uod uolumus, ficiamus. Cw» iuté gratia dci amoré nobii diuinum af^irauerit cr noï ftt£ uoluiitatiJubieélos Ãcerit,quibus diélu eà ^o! in libertaté uocati eflts,et gratia dei liberauit me
peccati etmortis.Lex oute peccati eà ut (^uicü^ piecttueritjmoriatur.ab iÃa lege liberamur, cum iuÃi ejÃcceperimu! .Lexmortiieà ^uadiéiu eÃhomini: Terraes,crin terra ibis.Ex ipfa enimhominesÃc net fcimur, i^uia terra Ãimus,Qr in terra ibimus, prof ter WeritK peccati primi hominis ; proptor aute gratia dei lt;lue libérât nos à lege peccati er mortis, ad iufliciant eoiierÃliberamur,utpoflâ¬aeadeipÃ( caro ^Utcnosin peenis torfit in pcccatis manentes,fubi]ciatur nobis in refivre{lione,ernulU aduerÃtatenos quatiat,lt;iuÃ
H } minus
47» Bà LIBERO ARBITRIO« tttinm legem dei,cr prlt;ieceptii diuind ferueimix. idem lib.de nouo Cantico, Capite.!-
Quid enim U(deät liberté drbitriü non ddiutubt ilquot; JÃAdamdemonflratiéefl, dd mdlit fufficitfibi,iiiitgt;^' num non,nià ddiuuetur à deo. Primm enim iUeboK«^ accepit liberum drbitrium reätt,Gr pofùitdnteeufiaii feripturd dicit : Igné er dqua dd quod uolueris, fforrigemdniétud Elegitigné,reliquitdqud: uiidein filé iudice.Quod elegitbomo liberdccepit:mäluuo!iii^ hociüufecutiieà , Videterur/u iuflitiudice,inifoi^ cardii ji^ientem. Cum enim uideret,lt;}uod homo totiiiil fiirpem fudm mdle ufm libero uolmtdüs drbitrio, tdnqud inrddiee ddmndÃet, ipfenonrogdtuf dt defeendit, humdnumgenut fuperbid pereutüe,fn^ tjumilitdte fdnduit,errdntes perduxit dd uitdm,p(r(^ notperduxitdd pdtridm Non ergo glorJctwtafi«''^ tMtura de fe/ed in eo glorietur qui Ãcit fe.ltem, ipfum Auguftiimm Itbro decorreptionecrSâ'â^iââgt;(^ pite decimo er undecimo.ltem duodecimo.
Idem epiftola.iotf. ad
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pdulinum.
Ne oÃvnddnt in Idpidem offenÃonii uelut drSidi deÃndendo ndturdm o' liberum drbitrium, tÿtentdit »odumphilofophihuiui muadi,quiueheniento'âiâ' rttl
DE LIBERO ARBITRIO. 47Ã
â âWjHt putttrentur uel putarent Ãbi be^tdm uità m uir/ propn£ uoluntatis ejjtcere poj/ê. Cäueant ergo iÃt
uerbi eudcuentcrucem ChriÃi, ^3â koe ftteis offiitdere in Idpidc oÃrnÃonis.l^aturd enint ^Kiitänti,etiäinÃiniült;iintegritdte in qua conditaeÃ, feriii.«Krct^ nwllo modofeipÃm crerftore fuo non adiu ^'ââ»teferudret. CumigiturÃnegratiddei falutemnon f^âIÃieoftodire^uM dccepit, i^uomodo fine g^dtid *1« foteà repdrdre ^tidm perdidit.
Idem epiftola.io7«ad Vitdlem-
X(rè moIhoii« deÃndere libern diiitriÃiio opp«g= quot;'â'»5 unie fit üfco-ît.Nd qui oppugndt grdtid qud no (td dechgt;i4«dït 4 malo Ãciendu boiium liberdtur âââ'toritJjipJc drbitrium fuum lt;tdb«c K«k cfe cupti«».
Ambrofius de uocationc Gen-tiunilib.«.
^â «UnquicnSjtnJïtbomidt bonii noUe, tdnteiiifi do« nobibet bonît HeUe^CE iHud cotrdxit natura per
recipit ndturd per grdtw. Bonoru aâgo d^ liberit drbitriu no eà dominnSjCjKiJ no bonu, fed 'ââ¢decedturbonnm qwod dgimu« AuguÃinuf indtcdt*
^uguftmus deuerbis Apoftoli
Sermone.15.
Spiritui
4Jo DE LIBERO ARBITRIOJ
Spiritus regit, care regttur : nee Jjgt;iritus tfMf* git,à non regatur: unde: Pfol.a.'Doniinusreÿtnt, crc.nonliberu drbitriu. Vnde Paulus : QridiK^ fiiritu dei (tguntur,hi funtÃl^ dei.Tu es rex mem CT i dew meus. Spiritus tuus^ait iBe deducet me, non drbitriu ïdeminHyponoft tertia reÃionÃone:QSO^ bomo,inquit, per malum ucBeperdiditpoÃe bene.
Idem de uerbis Ãpottoli
Sermone.!.
Ecce rex nofier deus regit,non liberum arbitriM ^uod fieruit.Prgofinquit AugufiinuS, Ãecunium ilni'â' debet uiuere : à fecundum feipfum uiuit, deficit. dutem re£le uiuit caro fecundum dnimam,fi animdtn^ vat fecundum deum : unde Epicurei uiuentesfienn^quot;' eamem,zx Stoici fecundum animam, ne hi nec cundum deum uiuentâ¬s,deficerunt. Deficit ergo qm uit fecundum liberum arbitrium,etiam dum bonum firri,qui non uiuit fecundum deum-ttem gt;nbsp;Augufiinusepifi.ad Hilarium.S^Libertas finegrââ^^ nihil efi,nifi contumacia,non efi libertas : uerè eiiiiquot;quot; ieri eritiSjà uosfilius liberauerit.Jnlibero arbitrieiquot;^ la libertas,fed uera firuitus.Non efi uolenW, ne^i^*'^ rentis,fedmiferentis dei.tJeq; qui plantat efi alif^ neo^ qui rigatÃed qui incrementum dot deus-
bE LIBERO ARBITRIO. 47;
ftmtslibmti nifi gratid^ut dit AnguÃ. epiÃ, loz.çy-^âgt;'iâint(rtidrâ¬Ã)o)/ione,per totumhoc drgumentuin
^Homodo nuUd uerd homini libertds Ãtitüà pâ¬r f'iirtimdei gratiam.
Idemlib^de Ecclefiaft.dogmatibus.
Cdpite.44â
Siquiîper ndtura uigorent bonumdli^uiddifd'^ pertinrt uit£ lt;etern£,cogitdre ut expedit dut eli« iffiÃne falutdri « id eÃ,Eudngelicif pr£dicdtioni con hâtirepoÃi confirmât,dbÃj^muniindtione er injfiira Ãgt;intHs fdntlhqui drft omnibus [uduitdtm in con f^mio, incredendo ueritdtem hteretico ÃUitur l^âfitn,non intclligens uocem dei in Eudngelio, diceii^ *15 : Sitte ine nibilpote/lw/acere.Etillwd dpoÃolü^^on idoneifimus cogitdre dliquid d nobis qudfi ex fufficientid noÃrd ex deo eÃ.itemÃquens cd
Pgt;^tKipÃleilor lege, quomodo in primi hominis prie â¢*âffic4tictte drbitriumliberum infirmdtum, uitidtum, *^1» pÅnitw dnnihildtum,ut dd nuUu bonum proni fi* ^gt;15,nifi DcHj pit grittitt trabixt nos lodnni« cdp. 6.
de Spirit» csâ literlt;(,C(tp»t. 48.
Cyrillus in euangelium Io* dnmSyUbro.i^cdp.zo.
Pd«!« dd ÃKdtHrà dkit ; nbsp;nbsp;nbsp;i4 tnim habth^uoi
oon
47« DB LIEE RO ARBITRIO.' «Ort ((ccepiflis Æ No« emm e/Jè folunt,fed etü bene (jji ) CrÃccÃcd deo credturn conceditur gt;nbsp;cum nibiU ' fcipÃs hdbeant/old libertate largientii ditd/itur.
Auguftj'nus ad Vitalem Epift io/' S
Vt in deum credumits, çy' pie uiudgt;!iiif,wii uoltitâ , tis nec[; currentis, fed mferentK eft dei. î^on le nb debemut,et currere^fed ([uid ip/e in nobis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
r^ttwr ÃX currere. ü^emo.inquit, dd me uenit,nifi ei ddtü 4 pdtre meo.ldeni Retrdü.lib. t.cdp.z}-ï'^ââ''â' jiÃum eà ergo quod bene operdmur non uole/itis,gt;i^ currenM,fed miferentis deieffe, cmnino um/J'i'rtdamp;' Ãne dubio efi, Ifychius lib.ï.cap-7â in Leuit.
Credere quidem, Qr{lt;roponerebond,iioÃf»''â eÃ,Ãue incipere ed : operibuf dutem perÃcere, amp;nbsp;fÃKin perducereed qu£ ceptd funt, hoc diitind cj^ grdtid:,propter quod dixit Pdulus : Non uolentis, quecurrentis,fedmiÃrentis eÃdei, folius efidirigerediliones.
Auguftinus de ucrbis Apoftoli, Serin, a. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Bfi eniin liberum arbitriu Ãd nihil udletÃi!('â'â grdtid, Cu enim dico liberü hominis drbimK'^ homitfif dico^Qjÿd dtifids hoino eÃ,qiiii
DE LIBERO ARBÃTRIÃ. ÃTt
Q«is ci liberu drbitriti Mit deui. Si ergo hominem i deus crelt;o«t,Q- homini deui libertt (trbitriu dotmuitj potefi homo de libero arbitrio, cuita gratiiC , 1 tóetur,mlt eins qui euin codidit cmn libero arbitrio l I ' HeciBe. Totm homo,ej'totaliter (ÃcSophiÃeelo-) j qniintur^eà à deo.SimiliterG^uoluntM hominis etiam , totiizj-totaliter à deoeÃ.Nam fine ipfoÃHumeflf!i=t t ( Mærgocr dftiwboiMinii eftà deo,crtotus crtota» , â liter. Apoftolus hoc ita efiè ciecUr^L^Ht ddt «elle, CT . operdhprofcozjrfMolMntdte.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idemcpiftola»iox.
Q«!pMtlt;mt Jifci aufirri liberum arbitrium.fi nec ip pmuolimtutem/ïne adiutorio dci^borainoM haben io , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fenfcrmt,non intelligunt, non fie finnare liberum arbi=»
] triKnijfed impe!lfrf,«t per inania firatur. Non in do=gt; j wino tunqwùm inpetrd ftabili conocetur.QKo loco do , tel Augujlinui lifcerït arbitriufiefie jirmrfrc no pofiefied j «d m«!!d impclli, nifi pctrlt;e ddbmdt ⦠Et Andtbdjîo
fcrifcens epi.i44..Sine dei gratia,inqiiit,uoluntas nibtl »itiplctbHindndj^uiitnecltberd dicenda efl qnâdiu eà nicendis,©-HtncentiÃKs cupiditatibusfiubdita. A qwo
i en(nilt;}Kts dcwifti« e/ljbnic eji fieruus addidus.Ktec tU ( U. A concKpifççntîd dfwdHtîi (fi libfTKtfJ rtrtitriwnt,
«â go
471 DB LIBERO ARBITRIO-ergo ipÃoi eà ferumn efjvólum. Et AinhroÃas à Ãone Gentiunhcap.findlijlib.i.cuin AuguÃim coit fintentidm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Sed quid obficro hoe uocdbuli efl totdliterl nbsp;nbsp;J'
tonȕ dâuf totui Ãc ùdeo proficifcitur,uttäineiiiâ'â^ totaliter,cr ttomihil etidm à noflrd uolunMe tKr,mentit«r ApoÃolus: Scio,i!iqui£n$, quodnonlâ^ tetin me,hoc eÃ,in carne mea bonuin. per/picuuin effi pote^l quod nihil libero arbitrio del'll aceeptuinÃrre,à aiiui borna totia non negetur 'i^^^ tjÃef üon Ãiinia Wwj Ãingi^ut uelimia Ãne libero trio aliquid agi à nobii,Ãne libero arbitrio, tanquà nt autore,Ãd tanquà m in quo agat ctntorg;tatu deLRanenosfententiam docuit Gregoriiii^
Gregorius lib, Moralium n
Cap. 10.
Sciunt Ãanüi uirkÃe poil primi parentii lapfuquot;!â corruptibiliÃirpe editos, nbsp;nbsp;nbsp;nonuirtute profriiÃ'^
(Ttsueniente gratia fuperna,ad ineliora fe uel uoktl'quot;â ta uota) utlopera comnutatos. Et quiequid fibigt;ââ^ ineÃi cognofcunt,de mortali propagine Ãntiiint nifâiâ tum.Quicquid uerö boniinj^iciunt,immortalitS,i'^^^ cognofeunt donunt.Lt audi quicfequuntur.Ei^ feptommtre d(bitor(fÃwt,lt;iw t^pnenonidf^Oâ^^
DE LIBERO ARBITRIO, 479
^tcubonnm ueUe^uod nol«er«nt CT fubfetjuendo co '£i?it,bonüpoJfe,(|Mod uolwnt.lnteUigitn opinor,qwoi ^«t,nolueïMnt q- uolwnt.Et idem lt;tlio in loco 'Homtl. 9|«?erExecbiclc;îpfe incjuit^nos prtenciiit, ut uclimus Clt;idiuu«ido fubfe^Mit»r,nc uelimus. Hinc o» 'fAeccleji(t,infecreti5 Mij?.â¬,do)nirticlt;t,$,4 jèrijsPens tfcojhs, ut cîÃEcclepdfticis lo(|«lt;tr.Et noÃr« rebelles «itecompeUcuolMîitittcj.EccerebellU noJlriXKolHH«
I t«,tttp coinpelUtUï lt;td deum, non pUdtur. Sic dicit SffUdtoT ; Nemo potejl uenire dd me, nip pater mens Vtteritewm. Trabimur noleiites, ducimwr uolentej.
ItemjudeA»g«Piinnn inlibro de Libero arbi* trio- jratid jcdpite.ïo. SatU me difputajfc arbitror aluerfus cos, (Jui gratiam dci nebementer oppwgnant» H'*'âH*olilt;ât^wlrwgt;râïtâWâoââtoUitKr,fedex malamutas turinboiiamcrc-
Aug .ex quibufdawi pr opofitio nibiis epiPoU ad Rom.
Liber win arbitrimn pit pcrfèân in primo bomine innobisautem ante gratiam non ejd libernm arbitrii* «tnonpeccemwsjfed tantum nt peccare nolitnus.Gra« tia Mcro ejpcit, nt non tantum uelimus rede li.cere,fei lt;tiiiinpojjigt;nus,nonuiribus noftrii,fed liber atorwau^ ' xilioMt}9bifet(iim perRili(inp(tcé inrefurreilione
I tribuit.
48'â de libero ARBITRIO tribuit,t}u^päxperÃätiineti(lt;m er bo/tänt «oW^ temconfequimur.Lucte.i. Et i» terrapäxhoinimlx^^ botkeuoluntaM.
Bernhardus de Libero arbitrio.
Sed muka per malos,Ãue augelos, Ãuehoxtix^ir bona,nec tarnen reputantur üUs in mérita: An : cumip/à ,hoc eil,cum eins bona uoluntatefiebantii^* Ãinuitns euangclizauero (lijjgt;e/ifatio mihi créditât^ à autem notens, gloria eil mihi, Cxterum, à ud ipf'^ nbsp;nbsp;;
luntlt;^,de qua omne meritum pendet,ab ipà POMlonon efl,quopailo earn,quamÃbirepoÃtamprti^^'â^ ronam uocat iuflicilt;e,^c.
Auguftinus lib.de Correp» öâ Gratia, cap. i2,
Ljunc uero poÃeaquam eà illa magna peccati to amiÃa libertas, etiä inaioribus donis adiiiult;tiiâlaf(â tnanÃtinfirmitas.Placuit cnim deo quo maxiincÃplt;^ biam humana: prtefumptionis extingueret,ut tionlfo^* tur omnis caro corain ipÃo,nià de meritis dem potuit habere,Ãed perdidit: et quod babmpotui^ per hoc perdidit,hoc eÃ,per liberum arbitriuwt pter quod non reÃat liberatidis nià gratia falaatorH' No/j wjw glprwtKr if}iuÃi,lt;lui non habent
DE LIBERO ARBITRIO 48« , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex ipfo bdbcnt unde,nec habent gloridm fuât
j I iiftipfuni,cuidicunt: Gloria med crexâltdnscaput Wt«. Ac per hoc nec Je ipfd fgt;crfeuerantid boiii,uoluit i^uifdttilosfuositi uiribtii fuis, fed inipfo gloriari^ non folumddt auditorium, quale primo hotnini tlei'tjJjrîe ^hq non pojfunt f uelint, fed in eis operatur ftM O' «elle: q[Mofã«n non perfeuerabunt, nif ut pop jj ' pntjCr uelint,perpuerandi eis poj?il)i(it4s nbsp;nbsp;nbsp;uoluntdi
, , nbsp;nbsp;ttw gr(tîi.e Idrgitdte donetur.Tantum qi«ppe Ã)irilt;=
iufitido accenditur «cü«it.xi eorum, Mt iJeô pofint^ lt;lMii|îc Hclint: ideôpc dei« operdtwr ut ue liw.Nimji in tanta injirnutóte uit£ bMimJn qwii tamc wjînnitfite,propter eUtionem re priincnd4,pcrjî-!« uir^ Utcin oportcbdtjpps rcltn4«eret«r HoÃHiitxs fua, «t tn lt;nli8toriodei,Jîz;eciuoperfcuer(tre non poffentmane^ gt;nbsp;TcntJi Hellcnt,nec deiw operdtwr in fis «t «ellent ; inter toto-tantiKtcntdiioncs infrmitate fua «olunt.« ippi fwcwnberetjcr ideô pcrfenerdre non pojJènt^Mi deji/ ( cicntes inÃrmitdte nec «client, dwt non itd McllcHt,inÃr« j mitAtc uoluntdtis «t poÃunt-Subieaum eft ergo tnfirini taÃHotoiitisbKmctn.«, «t grlt;tti(tdi«inäindcdin.-ibili« terjo-infepircibilitcr dgn-et«r,cr ideo lt;|«£tm«K injîr« â HMjnoii tumen dcÃceret,nelt;jj (fducrfitdte dilt;|iw uince;
KtMWC.
OriUiw
,48» DE LIBERO ARBITRIO.
Cynllus Thefà ur.ltb.S.
Cdp.i.
E/i Mtem ndturie hurndtite proprium 4 d(o re. Quid enim habet quod non accepitiutfcribi»'ââ Corinth. 4.Vt homoigitur per grdtiamà idtitauct pit,quie ut deus nuturaliter habet. Et Ã,i« lio loan cap.t.lib.i.cap.fl.dicit: l^ibilpernoftpfoifl cimus/ed iÃuminatione uuitus dei cunila ^iditt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Chr y (oR. Homi'I.z-
inPfal.^a.
P!.dmifericordiam,inquit,con^gio, adcomifiii'â^ । peccantium portum.Nec enimconÃdo operibiisquot;â^ââ ji quidÃrte boniÃci miferere mei deus, equiamiferuof diatuainicfliinabilis efl,omnem excedens fentoquot;* i/iterpretari nequiens, peccatorum confolatio, cautela,Qrc.
Bernhardus de Libero arW trio cr Gratia, ~ , In eandem imaginein transÃrmemitr claritatem,tanquà m à Ãâiritu donüni.Ergo fiddoK''''^ figt;iritu,iam non à libero arbitrio, Ne/wo tet,ideó diéluin liberum arbitrium,quoi lequauit^ nuntfÃrmaltstn potejllt;(te Mt
ÃE libero ARBITRIO. 48j ^^^iperfeqtiidempotueritjnonautemrefurgeren^ ^^°»igt;gt;ii^iritu.Alio(luinnec deui,nec Mgeli fiitt* ' ita fint boni, ut non poÃint ejje mdli : nee P^lt;^iriutoYes item dngeli cum itdfint mdli, ut idnt gt;tlt;gt;l(itnt effè boni liberi drbitrij efiè dicuntur, fed et â'°â nbsp;nbsp;nbsp;poé refurreélioncnt dtniffuri fumus, qudndo
infepardbiliter dlij bonii,dlif mdlis ddmixti jwea ^''âi«-Clt;eter«ni nee deui cdretlibero drbitrio nee dia-Ãii^jtluin quod nie efiè non potefi mdlus,non infirma ^â^ââteeÃitiifjfedfirmd in bono uoluntdt, e:^ uolunta '^^Ãgt;'i)iität,quodq; is non udlet in bonum rejfiirdre, na fieltuiolentdoppreÃio,fidfud ipfius in mdlo ^Ãinata uoluntdrid obflindtio. i'lunc igitur ex co W« liberum drbitrium dicituriquodfiue in bono^ in malo aque liberum fiicit uoluntatem, cum nec item nidlus dici debedt,dut ejfe ua ^^tnifi' uolens. Tdli idm rdtionenon incongrue dice^ *âââ lâonum fi;,(^ dd mulum hdbere eequdlite)-,quoi ^obiqiuidelicetpdrfit ei, non quidem in eleäione (ütinfiedin uolu/itdte libertds.
Ãuguftinus in Enchi
ridio dd Ldurentiumj
4S4 DE LIBERO ARBITRIO.
Quid enim boni operari poteà per({itin,niÃ^iii^ tum Ãierit à perditione Uber atm ? ^uwjuid libero »lt;ââ luntaâs urbitriofEt hoc dbÃt: ndmUbero drbitriof'^^ le Utens homo,^ Ãe perdidit nbsp;nbsp;ipfum. Sicuteniftf
Ãeoccidit,utilt;ji uiuendo fe occidit,fed à occiienio^^^ uiuit,nec feipÃum poteà reÃifcitdre cuntoccideritgt;lt;^ cum libero peccdretur drbitrio,ui{iore peccdto fum cil liberum drbitrium: d ^uo enim (juU dcdidti^â1 huic et' feruus dddiäus eÃ. Petri certe dpoÃoli e/l^ fententid. duts cum uerd Ãt (^uAis (pufo poteHr ui dddidi eÃe Ubertds, nià ^udndo eum , leädt.
Idem contra duas epift.PelagfSââ^ rum ddEoniÃciumlib.i,cdp-^â
Peldgidni dicunt Ãe conÃteri,grdtidm feuniuÃcuiuÃpiebonumpropoÃtum,non üdntifludium uirtutis immittere?ldoc cunt,uelut homo d ÃeipÃo Ãne ddiutorio dei hdbeiiiÃ^'' poÃtum bonum,Ãudtumq; uirtutis, ^uómeritofiâ^^^' dente dignus Ãt ddiuudri deigrdtidÃibÃepuni(gt;^â'
Bernhardus in tratflatu de
er Libero drbitrio. ..
Qjiid igitur? Hoc ego totu liberi drbitrij opi^'\ folum eius eà meritu lt;piod Ãentiti Eà prorÃas-
DE LIBERO AR.BÃTRIÃ. 48^ ^lt;luodu{lconfegt;tfui,iii ^uo cmne mtritu conÃftitt 'gt;!â ipfo fit: cum nec cogitdreC quod minus efi: i^udm co [atire)ililt;}uid 4 nobis qudfi ex nobis fufficientes fitmus Verbdfiint non meâ,fed Apoüoli, ^uod omne quod bo nitj}ipote/l,idefi:,coÿt4re c?quot; uelle cj perficerepro iQititiohint4te,4ttribuit deo,non fuo drbitrio.
Auguftinus de Verbis apoftoli
Sermone ts.
Si j^iritu diliones cdrnis mortific4ueritis,uiuetis. Sed dicere pofifèsjhoc potefl uoluntds me4,hoc potefl li itrm drhitrium meum. Ctnlt;e uoluntdS^ Quad liberunt «rtómi» f Ni/î tUc regdt cddis^nià ille regdt idees Q«oinodoergo]Jgt;ir!t« tuo,cum dudids Apofiolum di^ centé: QHotc[«ot emm j^iritu dei d^untur, hijfilijfunt te Tute Mis dgercjd teipfo uis dd dciiones cdrnis inor fi)K4nd(K ? QMîd tibi prodefi: quid non eris Epicureus ti eris StoicMS? fine Epicureus eris,fiue Stoicus â¬ris,in^ krfiliûs deinon cris.Q«otcj«ot enimj^iritu dei dgun^ to,bijîlij funt dei, non qui fecundum cdrnein uiuunt, (iM,noi]Hi (ècunduj^iritüfuii uiuunt, no quicdrn'ts uo liiptiitc dwcHMtMr, non quijfiiritu/ùo dguntur:fed quoi ^uot jjgt;irit« dei dguntur,hifili) funt dei. Dieet dliquis mibiÃrgo dÿdtur,tto dgimus.Re^ondeo:ïmó e:^ dgis â¬7 ligeris.Et tune bette d^is,ft à bonojjâiritu dgdris.
1 4 Se^MH
48 0 DE LIBERO ARBITRIO.
Sequitur: Si deÃierit^prorfus nihil boni rfgere potftà eigis quidem Ulo non udiuudnteliberd uoluntdte/M le.Adhd:cidoned eJluoluntditudqUiO uocdturlibei^ Mdle dgendofit ddmndbilii ducilld. Cum dico tibifiif adiutorio dei nihil dgdf, nihil boni dico.^dmddtndle agendum hdbesÃneddiutorio dei liberdinuoluntiitiâ'* qudnqudm non efi illd libéra. Et iUico, Sic nos t*** fcitote dgcre bond,ut fit reólor figt;iritus adiutor,lt;liiip bi ueró dejuerit,nihil boni omnino dgere udledtis.
Idem de gratj'a Chrifti cÃtraPel^g
Celejiium^hb,!»
Legdntergo cx intclligdnt,intuedmur dtq;
non lege dtque doârind infiondnte Ãrinfiecuf,fidii'^ na dtq^ occultd snirdbüi dc ineffabili poteÃdteoftf^ deu incordibus hominü,non fiotum uer(ifrcuebtiD:i^ fed etiam bona^ uoluntdte5,czc Lege fequentiä.
Auguft.in Pfa).ï42.
Noli putdre te dliquid operatfinifi in qudittnm lus es : Auerte ab opéré tuo te ad opus illius r te, ipfe firmet, er ipfiequod firmduerdt,cr niindfii,refirmet.Vtenim fits, ipfieoperdtusefl,K(^'â' nus fiis,fii bonus es ipfi operdtur. Et, Jpfius finius figmentum credti in Chriflo lefu inoperibus bonif' deus folus hominem trahit,
DE LIBERO ARBITRIO.- 487 Item in Iib.de Eccle.dogmatibus cdpite.x^.
QttoJ nemo nifiper chrifluni libero beneutdtur ^bitrio,idem Mdgifier in epiÃold dd Milcuentdtiu co (Him ddtd priedicdtjdiceii} :Aduerte tdndem 0 prdiiif Ãiitdrum mentitiin do£lrind,ciuod primum homine ita liberty; ipfddecepitjUt dumindulgentiu'sfrenis eiu^uti iiir,i!tpr£Udricdtionem prccfumptione incideret : nec tx hdc potuit erui, nià ei à prouidentid regenerdtionis Ãiitii priflinlt;e libertatii Chrifli doinini re/ormdjjet dd^ xentiK.ltem ibidem cdp. ^i.Si ^uis ut à peccdto purge »iiir,uoluntdtenoflrdm deum expeéîdre contendit^noti itutem ut etidm purgdri ueliinuf per ]piritU'S injiiÃonein (S' operdtionein in nobis fieri confitetur, refifiit ipÃjÃi fitui fdniio per Sdldinonem dicenti:Pr£pdrdtur uolutt tds it domino.Et Apofiolo fdlubriterprtcdicdnti: DetiS tà ^di operdtur in nobis, et ueüe or profieerc pro bo itd HolKJitate. (tew Auguft. in lib. de Ecclefid; dogmd. (itp.xy.ltd deus ex cordibus boininum,dtq; in ipfio Ube n operdtur drbitrio,utfdnóld cogitdtio,ptu confilium onitiscjâ; motus bon£ uoluntdtis ex deo fit: quid per dliti oliquidboni pofitimus,Ãne cpio nihil poÃumus.Et cdpi U^i.Neminem e/fc per fimietipfuin bonuin,nifi pdrtici pdtionemfui iUe donduerit,qui fijlus efi bonus.
I s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PiUgtt
48t DB LIBERO ARB1TB.I0' Ãug.contra Pelag. 01^ CdeftiniiW^
Grdtid ChriÃ:i,cdpA4.
Qnwii lt;iui dididtCut dmflM loquitur)uenit, iV i^uisnon uemt,pro^£lonec didicit.Quisduttmnotiiii dedt er uenire quenqudtn, ex non uenire drbitrio no' luntdtis f Sed hoc drbitrium {gt;otefi ejje foluin M,nondutempoteÃnià ddiutum eÃefiuenit-Btfi^ tidiutum^utnonfolum^uid freiendü Ãt/cidt/ed^«»^ Ãierit etid Ãcidt. Ac per hoc qudndo dem docet, in)'â per legii literd,fed perÃgt;iritin grdtidjtd docet «t ^uifq; didiccrit,non tdntum cognoÃendo uidedtÃi di ittn uolendo dppetdt^dgendoq;,perficidt.
Item Valenrino de libero arbitno-
EpiÃold. 4.6.
Secundum hdneÃdem intelligite ,ut nec[; ne^etii da grdt{dm,ne(ji liberum drbitriu Ãc deÃnddtis ,utiDei ^dtid fepdretis, td iqudmÃne illd uel cogitdre dlidÃi lt;nbsp;uel dgere fecundiim deum uüd rdtione poÃiiM âl'iod j omnino non poÃiimu^.Propta-hoccn'MdontiwMtit ' deÃuilu iufiicid! loc^ueretur, dit difcipults fuiiS» me nihil potefiisÃcere erc.lÃi hlt;£retici feipfos Ãn iuÃos fieri putdntes,(lUdà hoc eis non demerit dein^ fedipfiÃbi,non utiq; in domino,fed in femetipÃs ghri emtur.Tdlibiu enim dicit Apoficlus : C^utsenimte^i fceniit
de LIBERO ARB JTRIO. 489 f WÃ Æ Quod ideó didt,lt;luid de mafja. iüiiis perditio *i5,5K£ Ã(iiiellexAdlt;iin,nondifcer!:ithogt;mnem,Ht (HinÃcidt uds in Iwnorein non in contumelid,nià deut ^d^uoniitinhomo cärnälii inänitcr infldtui cutn ^dijfet : Quii enim te difcernit.Po/Ãl: rejÃondere uel iiÃceuelcogitdtione,cr dicere: Difcernit ine fides med difcernitme oratio men , difeernit me iufiicid mea. iâiox f^pofiolns occitrrit coÿtdtionibiis eins cx dixit : Ciuidenimhabes ([uod non dccepifii Si dutem dcce= fiÃigt;^uid gloridrts,qt{dfi non dcceperis ? Sic dute glo* r!cttttur,quafi non dcceperint,qui fe à feipfis luftificdri petM ,dc per boc in fimetipfis non in domino glcri' antur.Propter quodego mhde epiflold qu£dd uos pcruenit,probdui per tefiimonid fdnddi ü feripturarü, qu£ ibi poteftis inflgt;icerc,et bond opei-d noflrd, et pias ordtiones, ey reéîa fide nnllo modo in nobii ejfe potu» ifijiiià hdc dcceperimus d'- illoide quo dicit dpofiolus kcobiM : Onitte datum optimum, ey- omne denum per Ãilim, defarfum e/i,defi:edens 4 pdtre lumimim.
Bernhaidus fuper Can, '
Sermone 81.
Hdtic Mim 4 natura folus homo non patitur quan» dam uim o' ipfe : ideo folus inter animantia li^ ber, Et tarnen interueniente peccdto p4tit«r quan» dam
DE LIBERO ARBITRIO.'
^etm uim GT ipfe : fed d uoluntdte ,non d ndturd, utif ficguident ingetiitdlibertdtepriuetur. Quodenintuoâ ^untdriu. libcrum,zy' quidempeccato corpui ([uod corrumpitur dggrduet animd, fed di«oï( non mole.Ndm lt;^uod furgere dnimd per fe idm «lt;)»(âlt;' tefi^qud; per à cadere potuit uoluntdi in cdufd efl,lt;liii corrupti corporis uitidtodcuitiofo dinore Idngmf^ CXiâicens,dmorempdriteriufticiiie non dinittit. Ãio quo prduo er miro modo ipfd fibi uoluntds pff* cdto quidem in deteritK mutdtd, necejfitdtem freit, «t nec neceffitM cumuoluntdridfit,excufdre udledtucluu tdtc,necHoluntds cuft iOeild excludereneeeÃitdte.ià enim necejfitdi h^ec quoddmmodouoluntdrid.EÃÃno rdbilts uis quidam pr^mendo bldftdiens e:^ bldndieit' do prtcmens, unde fefered uoluntds ubifemel pecedto â¬onfenferit,nec excutereidmperfe,nec excufdre: td'^ men uHdtenui de rdtione quedt. Inde qudreld iüd mx ueluti gementii fub onere necejfitdtis kuiui : DouiiiK inquit uim pdtior,reÃgt;onde pro me. Sed rurfus finis quod non iufle cdufdretur dduerfiis dominum,cum no luntdsfud ipfiuspotius in cdufafret : dttendequidfp cutusintulerit: Quid dicdm,dut quid reÃondebitmihi cutnipfeftcerim,premebdtur iugo,non alio tdmiti
uolunidri£ cuiufddm feruitutts, G' erat pro fr^ uitnte
de libero ARBITRIO. 49t We guident mi/èrabilii, fed pro uoluntdte iitexcuftbp ^^'â uoluntMenime/i,clute fecumejfctliberd ferudm^ ^^^fKcdtigt;peccdto djfentiendo, uoluntds nihilomiiiui
fe fub peccdto tenet uoluntdrie frniendo. Vide dicAS dit dliqnii mihi: Tu uoluntdrium diets,lt;}uod lt;lt;lt;igt;tnecejfdrium conftdt effe ? Verum quidemeR quod ^oluntdsfeipfdm dddixâ¬rit,fed non ipfdferetinet, md~ amp;retiiieturutnolens.'Benehoc fdltemdds,quid retine
I nbsp;nbsp;nbsp;fNi'-Seduiÿlanter retine,uoluntdtem ejfe qudm retiiie='
fiÃteris.ltdq; uoluntdtein nolentem dicis f isidm utiq; x^luntdsretinetur non nolens : uoluntds enim uolentis ^ÃMnolentis.Ciuod ij miensretinetur, ipfd fe reti^ H(t.Quid ergo dieet, dut quid reff/ondebit ei eumipfi ^leerit. Quid fècit f ferudtn fe feit unde dieitur : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Fitpeccdtumferuusefipeccdti.Proptcredcumpeccd W ( peccduit dutem cum in peccdto obedire decreuit:)
[ friMmfefrcit.
i Auguftmus Vitali Cai-
thdginenf contrd Peldgidnum
Vitdlem.
Liberum drbitrium dd diligendum deum primi pec tdtigräuitdte perdidimus,^ lex dei dtq^ doélrind qua tii^fâin{ld(^iujid,z^bond, tdinenocciditfi non uiuifi «i^l^iriHiS,per^uem ft^ngn nt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 fd ut obe=i
iiendQ,
49^' DE LIBERO ARBITRIO. diendo, neq; ut IcÃione , fed ut dileiiione te/ielt;ttlir» Quaproptcr ut in deunt credtnrM^ pie uiult;iit}iK,CIâ ftet,vide fu^d ad Vitalem epiÃolam,to7.
Chryfoft. Hom. 12, de mullere
Cananxa.
Cicito tnihi à nofli,eiuoinodo de terra carne/i» rit, quomodo !teruos,quo}nodo offa quomodo palÃ^ briCS,quomodo odoratum,quomod0 lingua, lt;quomodo pe{lus,qiiomodo manm,quomodo pedes,quotgt;!Oile ià â fcera,quoodoftnguldmembra,nótme terra erat,i}iagt;l idcebdt t nónne und fubftantid f Et introijt artiÃeis uit tuf,et uarid operatuf efl credtura.lNunquidnattipotP rtsâÃicere,quo genere curdntur uulnera tua t VtoiiiH ignü, cü in uepre5,aut /pinas immiffiif Ãierit, conert' mdter comburit fragilem materiä.Sic multo inagifio luntai dei,noflrd delet cr expellitpccedta,tt rathcitn^ tliiulfd confumit.
Cyhnusinloannêh'b.4. capto.
Liberit enim homo animal efi, et poteftÃuedextrih pue frniftru à uelit,iter(.uirtuté dico,aiti. uittuyligtri'
Aug,«.lib.contra.î,eptft.Pclag-ad Bonif.cdp.j.
Sed hec uoluntas qu£ libéra eft, in malif,quia Ith' âatur malif,ideô liberain bonis non efr, quialihiral^ â 9on efi, iqec potefi homo akquid ueHe^nià 4^^
DE LIBERO ARBITRIO. 495
tar äb eo,(iui maîü non potefl ueïle, hoc efl grätia dei ifflin chriftit dominunoflru.Omne enim^uod ex
^lt;Ieno eÃjpeccatii efl, Ac per hoc bond uolnntds qutc à igt;bjlrlt;ihit i peccdtOffideli'S efl,ciuid iufliif ex fide niquot; wt- Auguftinus lib.z. Ketracl.
Cdp.l.
Qudinuis pt in cuiufq- potefldte quid uelit, non efl ^nmincuiufljipoteptdte quidpofl'it, Q«odtdeô(îi= ejl, quid non dicimui effe in potefldte noflrd,hifi îâodc«m uoluminfitiUbi prnw, or mdximeeflippint â¢â¢flic,[me mIIo quippe interudUo temporis prif/lo efl uo Wdi ipfd CM «olHtntM ifed hdnc q«oij- dd bene uiuen/ de [«per lt;tccipiin«s potejidtem, cum prdpdrdtur
â¢â¢olwrttd« 4 domino.ldem lib. i. cdp.
Hieronymus contraPela^ gidnum Ctejipbofitcf«»
QïKdröitrij inteUigit Ubertdtéydnos îifcenter dn:ple Ãni«r,it* dîitdxdt ut dgdmus fiempcr grdtids Urgitori fcidmuscj; iios nihil efle ,ni/i (jMod donduit,in nobis ip= I ff ferudritjdicéte Apo/loIo:»S efl «oletis.neq; currefe, fed mifcrentis dei «elle et cicrrcre ineït efl,fed lpfu me« ! nbsp;nbsp;f ne deifemper dMxilio nà erit incn.Dicit enim idê Apo
, nbsp;nbsp;ftolus deus eft tjui operdtwr in nobis er «elle perjî
re Ac pdMlo fóJl:No jtjihi ficjjccit (J«od femel dond^y Qutnipjèmper
494- DE LIBERO ARBITRIO-^onduerit. vide liberum drbitrium fttum dgnofd^ gt;nbsp;non fuum. Eo certè cum dgdt,non ex neceÃitdte co^ te,non dbf^i de[iberdtione,JÃonteq; propridfiiuniââ trium reâè uocdt,quod rurÃu, dum dd bonum non fuum iure cr lt;elt;lue reflè confitetur, j
Opui liberi drbitrij idnt^udm priudtum amp;nbsp;eflpeccdtum: qudreÃcutpdlmes nonpoteflederejâ^ âum lt;i Ã:metipÃo,nià mdnferit in uite, itd nec noSi^l mdnferimii^ in ChriÃo,id quod docet Eud/t^elini»^ Quifquis eÃextrd Chriflum,mdld eft drbor,amp;^^ uitem,quidutnuUos,dutdcerbos, dut noxios eûitj^ Um: pdlmites dutem qui mdnent in uite,id eft, in ' flo,purgdnturdb dgrieoldcÅlefti deo pdtre,i}niigt;ij' purget computreftcuntin ftercore ftuo pdlmitet, homines liberi drbitrij fordibus uoluntdti.
Auguftinus in loannem Trdddtu 49-Nemo,inquit,ftbipdlpet, defuoSdthdneft- Sésn autein nonudlet,nift ddpeccdndum. ldemibidentWâ fldtu n.Vttdnoftrd tdnqudm noftrd,id eft,de uoUt te proprid,non ent nift mdld, peccdtrix intqud : wM , uero bond,de deo in nobis eft ,non à nobis in uiM[st evdt: qui bene uiuit,dd uitdm Chrifti trdnfijt,pärtic({! â fttdufuit^.FuiftiS/inquit Apoftoli{s,t(liqn:(tldot(iielsrf !
M I
DE LIBERO ARBITRIO -40 wwc Ment lux in domino. ïn te ergo tenâ¬br£,in domi^ â»iux.Reci'Iîf-
Ambrofius de uocatione Gcntiû
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hfc.i,C(tptte«Iiiino.
Licet infît homini,mi(lim noüe, tumen nià donu* l«mnonb4bet,bonMin ueüe.lüud contraxitnaturdper «IpiOBjbiec recipit nuturd per grdfidm : Vnde AugW JbâniK (Je «erbis domini fuper Mdttblt;c»w. Sermo.fo.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
I^ewo mdliM fâcit bonum, fi nemo mulut bonum ficit.^ iiomomidat,quomodo fie ficit bonum Flt;tcit de mlt;do iîowtinjqw Jônpcr efi bonus: Sund me domine, inquit, crf4liwbor.S(iI«um meficcrfiuluus ero. Quid mibi ^c«nt iMni ucind f T» te fidluum ficis fi uolueris ? Sund ti'e iomine,^' fidndbor,Et ^uid qui uidentur bond dge relibero drbitrio, non deo boc tribuunt, nec deum in ditibuifiiùs glohjîcitjproptered ddbitillos dei« in fien figt;nreprûbum,ut ficidnt ea qult;£ nonconueniunt, CTc.
lraiocentit«,eties nomims primus,Pont. Rom.fiub Tbeodofij temporibi« jùit. Peld^um njonxcbum , ej CÅlejliKm bmfeos ddmnduit, quod JiberKm drbt^ gratiiC dei pricjment, dicerentq; Koluntitten» Rfwjjicere «td itiiplendd dei mdnddtd. PUtifJd. Slt;t* iellici«.
'K. A«gKjîim«
49é DE LIBERO AR^ITRâ^' Auguftinus ScnnonȔ'dc â ।
uerbn ApoÃoli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,i
Hoc poteà uoluntM meit,hoc poteà libenn'i triion mcum: quod liberum arbitriu, ffià iHe dn,nià iüe regatiitces.Et paulo poÃ. ProrÃuà rit dei ddiutcrium nihil boni dgere poterif- Agisf**'â ' illonon iuudnte liberduoluntdte,fedmtde. Adhod^^ | nerf eà uoluntM tud,q!!.e uocdtur libera, Mttiuiliâ^^ j Jo fit dainnabilis anciüa.Vbi hic liberté in bonifâd Et epifl. iaâr. Non efl gratia dei in natura liberi triflin lege atq; do{lrina,ficut Pelaganaperuoft^^^ flpit: fed ante fngulos aiim datur iUiui uolimtiiK gt;nbsp;quo fcriptum efl: Aniinamuoluntariainflffii^^^ deiubtereditati tu£,quia ey liberum arbitriumiddi* Ugcndum drum primi peccati grauitateperdidnun^'^ lex dei atq; doilrina quamuis e:^ fanda ,cr bona flt,tamcn occiditf non uiuificat /pirittu, pft fityUt non audiendo,fed ut obediendo : non leâiotxf^ diledlioneteneatur.
Item contra diias cpiftoIasPdag» ad Eoniflcium,lib,i.Cap.S^
Hominlieftpr^pararecor,era dominoreÃonÃ^ lingu£, non bene iutelligendo ftUuntur: ut exiftim^ cor pr(eparare,boc eii bowm ùtchodrefw tdiuwio frJtH
DE LIBERO ARBITRIO» 497 ÃMtixJeüd bomineiMpertifiere. Ab/ît, «t jîc intellü Ãtó jîlij fromij?ioni5,t.inqu.îm cum audierint dominH iltcenteffl;Si«ejn£nibilpoteftis/à cere,qMlt;t)îconKt«cdnt (WThdicaites: Ecce idofieifwmiw nobifmctipps pr« (mrecorjdcperboccT boni dIi(jMid cogiUre. QMS cmmpotcjl boiu cogit^tione lt;td boitwn cor pr«« piwe; Abfit ut Jic intelligitnt, nip ptperbi fui arbitrif iïjti^ortSîCZ pdei cdtbolicse de/èrtores lt;nbsp;Ideô quippe fcriptwm ejt: HominU eft prsepdrdre cor,cr domino wj^onfio lingux; qniit bomopraepdrdUnon tdmenpne iiJiutorio te itit etidin diflwm eft: Aperi os cr implex toiW.QUdmuis eniranifi ddiuMdnte illo pne qHo nia bilpojfumus pcere, os non pojfuniws dperire : tdmen Hos itferimtwilliiw ddinmento er opere noÃro impkt, Mtt iHud domintwpne opere nopro.Ndm (Jnid eppr«« ' . pwire cor os dperire, nip wolwntdtem pdrdre i Et , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kmen in cifdein litoâis kgitur; PrxpdTdtur uoluntds i
domino Ego dpcridm os tu»m inPrudm te ed cju« debt« locliii bond.Qudpropter multd deus jùe it inbo/ igt;iinebond,c[Utfe non pcitbomo; nuUd uero pcit bomo, nonpeit deiw^ut pcidt bomo.
Ambrofins deuocationcGen'
tiMin,lib.i.cdp.9.
K. i Uetn
493 DE LIBERO ARBITRIÃ
Jtem^quod ad deunt conuerÃo cordis ex deo ipÃim donûtuis proteflatur zy dicit : Et dabo iHis utfcidntme,quiaego fum domi/ius,et eruntmiht éi^ fulum,zr ego ero iüis in deutn,lt;lui co'nuerte/itumdsK ex toto corde fuo.item, idem pr^dicans, ^uod utdeui cognofcitur,ex deoÃt: Et dabo iüis cor cognoÃcndi me zy aures audiendhZ^c.
lib.i.cdp.jt.
EirmiÃime tene,zy nuUatenus dubites neminai'^'^ pojfe homiituin panitentiam agere,nià quem deus nunauerit,cr grauita fua ntiferatione co/iuerterit-^^l^ Ãolusenim diciti NeÃrte detiüis deus pcertitetidd^ cognoÃcendamueritatejn, zy reÃpifcantädiabeu queis.item AuguÃ.hb.expoÃt,inchoata in epiÃ-manos dicit poenitentiam eÃe ex ffratia dei-
Auguft.de Genef ad h'teram
libro ^.capite t8.
ibi eà zy gratia per quamÃdui Ãuiit Nam quod attinet ad natur am iniqua Ãua prauatam,recurÃim per femetipfuinnonkabetÃâ^ Dei gxatiam qute adiuuaturzy infiauratur.I^^^ deÃgt;erandi Ãint hoinines in iüa Ãententia,in efi: omnes qui ambulant in ea,non reuertun«^'^
DE LIBERO ÃRBIT. ⢠â nbsp;49^
fjl oiimftcundunt fgt;ondui init^uitatii fu£, ut i}uod re» 'â^dtur,qui reuertitur non Ãbi trihuat/ed ^atite dei : ''lt;gt;iexo^eribui,neÃrteextolldtur.
Thomas de Aquino
liberum drbitriugt;n,nià moHecitur(fitetur') ^ur 4 deojrid bonum nihil ualere. Hoc in^enne om= 'Ksgt;non ueteresmodoifid recentiores Tkeoloÿ âonÃtentur.
Auguft.in libro de (piritu
literdcdpite}.
Nos dutem dicimies hunidndm uoluntatem Ãc diui^ ntut diiuudri ddficienddm iuÃiciant, ut prtCter quotl efi homo,cum libero uoluntdtii drbitrio, prte/ doterfin, quie eiprd:cipitur, ijuemddmodunt niueredebedt, dccipiat Ãiiritumfdnilum, quo fiat in âitimo eiut, deleddtio, dileäioq; Ãummi iOiiif dtq; tn» (ommutdbtlis boni, quod Deus eÃ, Etidm nunc cum ferÃiem dmbuldtur, nondum per f^eciem,ut hdc û bi uelutdred ddtdgrdtuiti muneris, indrdefeat it^£^ rere crclt;(tori,£tt(}j inflammentur accedere, dd partici» pdtionemiüius ueri luminis,utex «Ho eibeneÃt, i q«ol)4bct utÃt. Nrfw neij; liberum quicqudm,nià lt;((Jpecc^rtdwmualet,à latedtueritdtis uid. Et cum ii quoddÿndum,Qr quonitendumefl,cocperit,non Id»
K } tere
jeo DE LIBERO ARBTTRIO.
t(re,nià elUm Jeleélet ämetur,non ägitur, figt;tcitu:,non bene uiuitur: ut dutem diligtitur, à ei diffunditur cordibta noflrif, non per ärbitrim^^ tgt;erum,^uod furgit ex nobis, fed fer /piritum ^uibus ddtus eft nobis.
Liberum nobis Auguftintis drbitrium efti riitione,e() quod uiuimus, neej; uel imfetuftnfunniiâ^ ui externi dgentis tdntum iinpeîh'mur. id dutem à ter doilrindnt nihil nobis diuini ftiritus im adpeccdndum tdntum udlere,eoqi neceffdriumijÃgt; ** fer ftyiritum fdnüum e^ ueritM iudieetur, C eittsin nobis dccenddtur.Hdc rdtione,nechomigt;ii'^*â gnitaSf^ud eum conditor digndtiis eib,negdtur,amp;â^''â^ fm diuinie gratis uirtutiq; ftiritus nihil detrdhitiit-
Idem eodcm libro deSpiHtii C^Literd.
Liberum ergo, imjuit, drbitrium eudcudmaf^lt;^^^ tidmi dbftt,fèd mdgis liberum drbitriu ftdtuimiiS' enini lex perfidem, fic liberum drbitrium non eudcudturjfed ftdtuitur, e^e.
APPENDIX DE HVMANIS uiribtts feu de libero drbitrio. ^/\llde^ p lerilt;J; alij nonreäedetrdhintt * hominis libertdte,ide6 qutdfidnt omtti'i
OE Libero arbitrio. .jci
if4 uniucrfum tollunt contingentidnt. Sed efl dil^utdtio de contingentid, db hoc loco de ui ^'ffhuntdius.'Ric eiiim in eccleÃd i^udritur, ^udliiÃt 'â^^âfiâdbominiSjdnperÃäidmobedientidm legi deiprte non quicritur de drcdno dei conÃlio guber omüd,non (iu£rüur de pviedeflindtione, non tt= ^ââfieontnibtKconiinÿsnübui.ïdeô prudensleâor ^Ijinutioncs de contingentid, item de friedeÃindtione lâIf fepondt,©- procul db hoc loco feiun^dt. Nos ipfos tttU(dn!ur,cr meminerimut no^de noihrd inÃrmitdte ^'»loi^ui,non eÃopM «'tfoCa/èipO' cceleÃidfcrutd (ie modo guberndtionis diuin£, dut deprd:deÃindtio »e. Ac prowtdendHiM efl,ne obrudntur res konie o' «tif lewâxis nihil dd rem pertinentibut,c}uod fieri /blet, eu f^tÿ'ini locj ddmijQ ent.âfr. ideó dicd,bre«iter hic,lt;juo^ wodofcriptMM nos de infirmitdte humdn£ ndtur£ do tedt.HiCc eniin dgnofccndd efl, ut difcdmus ij^uare no^ Us ofHsJit beneficia Chrifti. De uiribm hominisfu WdfitHr ex philofophid pdrtitiones, c[iî£ non/unt i^togt;= i£-'inhonitneÃwit:rdtio,fi:umens(iU£ iudicdt: uolun» lu obtepei'dtjMel repu^ndt iudicio, et imperdt infi riorÃMS uiribtis inferiores uires fimtfenfiis,Appetitio* «esfenfuti feu dfiiilus.Vocdnt dutem liberum drbitriu Koluntto coniunAdm cum rdtione. Scripturd eu no-
K 4 M«n4
fit DE LIBERO
minil CW mmtan Ãmäid,compleäitiiriu^i^ââ''^^ ZT ipfäs appctitiones uertis,no/imulätum äut cxtn^' cpuf. Sed ut rixäs de appeüatione omittäithde t( dtcO dumejljüudquwïtur, ^uomodo uolmt4sfitldâ^â^ id efi,^uomodo pojjit ohedire legi dei.t^ec[; Keró»^'' cdrideh.-(cquieflione pote/l nifi maÿiitU'do ^uod nobifcum nttfcitur,fâ¬u natundn inÃrmttäs (oif deretur.itemnififciamus legi dei requirinoitUntiti^' ternii ciuiliiiÃila,fed perpetuam ZT n!itur£ obedientittm. Ndmp' naturd hotnirtiiito»^!!^ corruptapeccato,haberet certiorem CT deo notitiam ,iiondubitaret de uoluntate da,b^lt;^^ uerum timorem,u(ramÃduciam,deni^ pr£Ãäretiâ^â^ dientiam integra legi,hoc efl,in ntüura bontitiis^jpââ^ tnotus omnes conÃentiens cum lege Dei,flc in pij^ lii.^iuncdutemnaturahominis oppreflantorbo ori ginis,plena efl dubitationii,cdliginif,erroruni, re timet deum,neq; uere confidit,denÃp pl^'â^ foru dffl'éîuum.De hdc inÃrmitdte bic i^uaritnr, tum pTiefldre humdna uoluntas poflit-
Primum igftur refliondeo.Cum in natura bt»'»''' reliquum Ãt iudicium^cT deleäus quidam rerunk^^ funt Ãtbie£l£ rdtioni,dut flnflii,reliquu! eà etiam £ Æ Ã¤us externorum operum ciuilium. Ojtare uolunt^^^
ARBITRIO.
wand potcjl nbsp;nbsp;mribus Ãne renouätione, dliqwo mo»
do «tterna kgl5 opera fîicere.iîiic eft Ãbertas uolunta h5,quafflpbilcfopbiredetribKMnt bomirn. Nainbazic etidm[dcriebterx alilt;}uo modo coiiccduntbominibus. QÿdjcripturadoceteJJêquandam iMjlitiain earn«, quædam opera Iegw,tn bi« qui now (uni renati.Ergo co cedit bac opera ejjxci pojfe bumanvs uiribus Jine reno ttatione.lmèbanc dijciplinamcxternamfanare requis ntjcuin inquit.Lex ejl iniujlt« popta,HeMi, Lex e)l p« dijojus.Et quantas utilitates babeat b«ec ptedagogia paulo pojt dicemas. Nunc iHud tantum addam banc ipfamlibertateni cfficienda cimlis twjltc læ fecpe Ktnc» »ituraliimbeciUitateJiepeimpedirià Diabolo . Nam c«mii(itura jit plena malorU ajjtftutciftfpe obteperant \ homines prauw cupidttatibus,non redo iudicio, ficwt inquitapudPodam Medea Video meliora probocj;» Beteriorafequor.PrxtereaDiabolus captiuam natu« Ti impettit ad uaria jlagitia etiam externa uide* wus fuminos ttiros,qui tarnen conati funt boneÃe uiue* ïeebpfus turpijjitnos babere.Sed tarnen inter bas difjtâ cidtates Htcunqs reliquaeà cliqua Ubertas ejÃciendiÃ
\ iujlitix ciuilw. Secundo Euangelium docet tn natura \ nbsp;nbsp;honibilem corruptionem e jje, qua répugnât legi
P nbsp;nbsp;nbsp;boe ejl,Ã.eitnepraÃare intégrant obedientiampoÃi
D4 DE LIBERO ÃRBlTRiO imii. Et hdnc ccrruptione non potefl hiniiMi per fejeex ndturd toUegt;-e,Ãoutneqi mortem^n^(\ f^oprijffitnos eÃiätuiÃiui comptioniipi^jrâ teft ex nuturd toUere.Efi dutem inndturd buitnin^^^ citdf tdntdyUt hdne ipfdm corruptionc nofdtiif^^ cere poJJimus.Jdeo non uidemiK, qudntdÃt humandrum uirium, (pidm à uerö cernereffUi^'^^ demum inteUigeremud,homines non poÃe Itÿ Ãcere. Sciendum eà igitur de libero drbitriogt;figt;''P'i I fe hom/nes legi Dei fdtisÃcere.Eidm Lex diuin^f^'ââ, rit non tdntum extemd Ãild,fed interiorem timorem,Ãducidm, dtleilionem Egt;ei Ãummd'^^^^ fiädin obedientidm^cyprohibetomnes uitieÃfV, dus. Confldt dutem hommes hdne perÃiUd)» am in hdc corruptd ndturd non pr£Ãdre.Dâ bjc ruptione,priecipue loquimur,ncn deexten»^^^ extenudmus libertdtemuoluntdtis. Midttnn (/timir non extenudri necp diÃimuldri hdm corruptiennâââ inteüigdinus homines nonÃdtisÃcerelegV^f^^^quot;^ ! hs Opus eÃe mifericordidmcTC-
Deinde (y- hoc addendum eÃ,uolantiU ' poteÃÃneÃfiritu Ãanäo eÃieere Ãiritiutlcs ^uos Deus requirit/ctlicct uerum tintorciâi^^ââââ^^ Ãduciain mifericordilt;eDei,ohediefdùuiiââ^^^^,quot;^^^
LE UBERO ARBITRIO. joj
d))^flioiMmj4ileaioncmDft,cr pmilfs motus. Tt/li--moniiiptis mMlt((f«iit,qttx tejldntur n dturum fj]è cor rupUm^ncc pojje IcgiDet fdtisÃicere .Prdtcred nclt;j;
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fojjèfme j^iirituPinflomotiM ÃiiritHdles conciperc,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^«0!detKrE(|nirit.
f I Roi}i.8.Q3idHcunturJ^iritKDci,bijp«itpIijEiff-
J I nbsp;nbsp;nbsp;Item,Si iiitis j^iritum Cbrijti non bdbet,« non cJl Cbri
( 1 nbsp;nbsp;nbsp;(li'HiC Aux jententiiC pitis pcrjjîtciw finit, o' pldsc te«
11 S^intur,opiM cpc ûiritafd«^lo, ttt obcdircpoÃinii«.
i Conjldt dutein nomine J^iriti« finfli fignijîcmnon
'( ' â'itioncmbuffldntim, fed J^irituin Dci eÃicdcem in lt;lt;ni «tisnopns.
, Corintb.i.ÃnimdlUbotnonopereipited qux funt
j i |^iTitu$Dei.Sig,nijklt;tt cnini 4-v}Q»Klt;jç,bomo uiuentejn l wtindturdU ,boc ejl fenfu o îdtione iidturdli pne Spi J l ïitu fdnfto Sic enim eo loco difcernit P duliis dnimdlc à 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S^iTitudli QUdnc[Ud enimbominindtuïdlita' impvef«
J nbsp;nbsp;nbsp;fdejlnotitiddeCcOjtdmébÃc ddcôobfcurdtdejlutno
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdtifi djfefltidtuï ei dniwus, fed duUtet, dn deus cMïet
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos,dn puniit,dn uelit i jnofccTc,exdudire Et Wc duti
J Utio e^cit,ne uaetimcunt diiimiDeuni oc*
** â Aodn-s-tAific^uw ïendtiw^critexdcpwetj^iïituno çotejl intf dTc in ïe'yiïl Deijodn.ö .Nemo çotefi ueni' te4dme,niÃt c^utm pdtet tïd.x«îlt . Et erunt omnes doftii
flt;y6 DE LIBERO
doäi d Deo Atem fine me mVil poteftis fieere. fiimonid fidtif pldite docent ,uoluntdte}n huntditdin juif fifiritu fanüo non obedire Deo,hoc efl,nonhdbercj^it rituales motiK ,uerdm notitiain Dei ,uerumtii«i)raigt; uera fiducid,lolt;juimur enim hic prectpuè de amniiino' tibui,nan de externis. ^^eq^uero opus efi bulf difiputatione,confitldt unusquKlt;^ animum fuum, itfr eum deliberet,cr quieratannonmirifice dubit^itiniff de Deo exercednt dnimum,dn non confiidetur diffidentia^an uere timeat^amet deunt, unnoit itiiH^ tur hanc imbecillem naturam tantis cdldmitâtibiis,^quot;' morte opprimt,cr prteterea terrores tetemdrumptfff^ ru propotti-duidin ipfis dffliâionibus,quottiode fiif atfivdi dnimi, ubi uidentur defierti à Deo ? quot;fquot; dubitanttunc, utruin Deo cur£ fint humandiUtrW^ Mdiat hominum preces e ni magnus motus atiinuifquot;' C9nfiderdndifiunt,cum délibéra arbitrio dijjiuutuf-
liteq; hjec eo dicuntur,ut laqueas inijciumus (o^ fi:ientijs,aut deterreamits homines à flu^o oteiboi dut credendkdut ne conenturAmà cum i uerco debeamuSjCerte non repugnandum efi uerbodeifiii nitendumutobtemperemus^ey' intiienda proitiijjio^ tsangeUj,qu£ cfl uniuerfialis.Porrà ittueris bus hitc clarius iudicari pofiùnt,quant in otiofis
ARBITRIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sor
liitionibiK.'NiminHero lt;igont,u,bi m^imw Je remiJJj oncpeccdtorunijerigere nos defcemws , erifttMerü« promi(]ioncm.QHdnqiw dwtcm iHÃldtur uoluntds c«jn injirmit4te,tdinen quid non dbijcit «erbnnt, fed fujlen» tätfe «erbo,confe(|uitMrconfoldtioné.Et)^iptiw jdw dus ibi cj^cdx ejl per uerbum. Sicut inquit PdwliM. Sfi rituï dJiwidtinfrmitdtem noÃrdin.lnbdclwftdbor« tdnddseftdnimuSsUtoinni condtu rctinedt uerbnm. NÃeJUeboïtdnJus ne conet«r,feddocendws(jHodpro â¢j]ioÃt uniuerfdli?, zx ^uod debedt credere. In boe exeniplo wideinus coniungi bds cdufds ,Herb«ni,]^iria tafdnftum cr uoluntdtem,nonfdnè ociofdnbfedre* tugndntem inÃrmitdti fu«
Hds cdufiK boe modo EccleÃdÃtci feriptores con*
11 'ungerefolent -BdÃlius- induit {xóvof S'tÃKO-opKjo
V â nçoa'ajà v7*D£âS dnteuertit nos,Hoc dt, mouet,
â V dJiuudt,fed nos uidertraus ne repugnemus. Conjldt e» ï nimpeccdtum oriri d nobis,non à ttolwntdteDei. Cbr^J '^i (ojbomus inc^uitjoJ^än'opÃovÃÃjdtvop tÃK^i ⢠id 'i «lipte à icitwT duÃjicdti d ueTfco,ne ddueTfetUT,nerepU2« i nbsp;nbsp;nbsp;iwt uerbo Et nos (Juidc fic iudic dre oportet. Kon enim
â1 willigere Aebemus ü^ientiiedtttdeftdidndturdli.
ïïftered Ji de totd uitd piorwm loqudmttr,etfiejl ingens imbeciUit.«, tdinenejl dlii^UdUbertis «olwntdtis V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«wn
488: nbsp;nbsp;DE LIBERO ARBITRIO-
c»w quidemiä 4diuuetur à fpiritu fa/iélo, (S' quid pote/i inexternii lap/ihu^s cäuendif.ldeo S' tMfanili (tuxilium dinpli/icari debet,(y Ãtnul ligetict nofirii.Sicut P(tulM iubet cMere nefrufinil!^^^ tiam (icceperiinuf.Et Chrifiiii cuiniii(iuit,däbitjÃtâ^ ptnAu petentibiii-.promittit non ocioÃsjno bui,non repugnantibus.Et äuget Dem dogt;Mhiiigt;lt;ââ^ âe utuntur,ut docetÃmilitudo denegotiantibui-
PoÃremo de difciplinct,dixifuprauoluntittegt;iilgt;olr fuis uiribm uliquo modo efficere ciuüid ojÃcut-diÃciplindm requirit Deus, etiam in bis qtit tiotidfâ'' funtfemdiÃcäti.liiec nuUct eà eins utilitm-tiitmetitt^ nd deliéla pcenis corporalibm teteriiispumidiliif'^ Ad h£c Pdulusinquit,Legein eÃe piddgogumiit cH | Ãum.Prodeà enim ktecpxddgogid, utdocediitiirl»^ | mines zy dudidnt uerbum Dei.Et quid Dem ejl ejp । cdx f)er uerbum, ideo per h(ec exereitid »iidtiiw^ । ter ddwerd/npzeMtoM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Hlt;cc fententid de libero drbitrio, nihtl hdbet dbfin* । iieS'fÃg'^tttdnd cum dltoruÃriptorttEccleÃdjlito ' rte dc fynodoru,tü uero etid AuguÃini â Nec deÃgt;erdtione bonds mentes, nee deterret em,qM mim« conentur.tmö er dmpliÃcdt /Ãiritm Ãmäi duxiamp;amp; acuteurdmacdilt^entidifoÃre^wliiiitilti^'blo'tf^ ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1-/1
DE LIBERO ARBîTRÃO 4««
bo ddirlt;ifflcnt4 mofWcborMm, qwprorfW'S ««tldm «o«
lunUti ÃÃhonc trtLâneb£tnt,ni: (jMidé
pHvlo.quiifi nibil interejjct interÃ^ttwà Cj uoluntdtan Atq; bine jictie pojjHnt cône ilidri pntenti^ de libertit^ te.EcckfiitjliciK in^wtt.Deus rclt(|uit boininem in ntiinu conjjlij fKierc.Dico uolMiitdteni impip dôlioniiais çy ccndtibus non ejjè otiofuntjfed tdmeti ddiHiwnddin ejjç 4ftiint»f(Wflü,itlt;tJît «O'itM litcrd. Addditi,Mtbæc jîa
lt;tnt ittuÃriordjdMo Hieronymi diótd. Afwtbcmd fit, f« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
1«i5 dixent Deuin impojfibilid præccptjje. Hoc diflo «iWe nbutwiitur imperiti quiddJii.NeceÃe eà igitur di^ ftoHieronymi conimodam interpretdtiouow uddere. Hm fumemus ex dltero dido eiusdem dutorU dixerit
i nbsp;nbsp;nbsp;nos çojfe nidnddtd Dei impUr c fiix grdtid Dci,d)idtbc
\ nw fit.Hic grdtid inteUigdtMr,noii folitm q«od ddiMue
\ miff i j^iritu fdnftojjed etidm ipfe grdtwitd imputdtio iujlicidcfeudcceptdtiootluoduidelicet iufti reputeinur J troVter Cbrijlwtn, cT deinde pldcedt incbodtd obedi« entix,etidmfi legi no fdtUjà cit. Sic inteUigdtnriLex pop fibilvs ejfe per grdtidm.HdCc interpretdtio necejfdrid ejl
â ut inteliigdmus utrmnt|;.cr c^wod obedientid pior» pro cul ibjît dperjèólioiielegiïjO' tdinen pldccdt uidelicet
' ^uid çer(bn£ propter Cbrijtum pldcent, fed blt;«c fuo loto copiofms çxpondTO'
ï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃRAB
J
DE PRAEDESTïNATIONû Vocittione,Iuftificittione,amp; Glo» rificatione.
SCimusautem quoniam diligent*' bus Deum,omnia cooperanturii* bonum, his qui iècundum propofiP* uocatifuntfà ndi. kom.?.
Nam quos præiciuitamp;^prædefcoâ uit conformésfieri imaginis filijfui,*** fitiplè primogenitus in multis fratn-bus:quosaütpredeftinauit, hos«»® 1 cauinâS quos uocauit,hos ÃC iuftibca uit:quos autem iuftifi'cauit iUos gnincauit»
Sicut elegit nos in ipfo anteconlH' tutionem mündi,uteflêmus fanóiö^ immaculati in confpedu dus in d»' ; ritate.Quiprædeftinauit nos in ado* । ptionem filiorumper Icfum Chrift^ in ipfum,iècundum propofitS uolun' I tatisfuæjinlaudemgloriæ gratiæii^? | in quägratificauitnoSjin dikdo flit* fuo,inquo habemus redempuonép*^ fanguinemeiusamp;Sc. Efbe.i^ '
ET VOCATIONE. ' nbsp;nbsp;' Ji«
Et credideruntquotquot erant prç ordinati aduitam acternam .Ego Icio quoselegerim. Ad.ij.lo^n.ij-i.Rcg.i?.
Porto trtùmphator in Ifraël non pwcet,SC pÅnitudine non fledletur. Necp cnim homo eft ut agat pÅniten
Ep.1.0.
Vfque quô tu luges Saul gt;nbsp;cum ego proieccrim eû ne regnetfuper Ifraël c*
Semcl loquitur Deus,cë fecundo iiipfum non repetit, lob.jv
Ego cnim dominuSjSC non mutor.
Non eft Deus quafi homo ut men= tiatur : nec ut filius hominis ut mute» tur. MaU.i? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Eixitergo ôd non facict t'Loquu^
I tas eft ôô non im plebtt c*
I Sine pÅni ten tiaenimfuntdonaôC l uocatioDei.Oaltitudodiuisiarumfa ' pi nrixÃCfckntiæDei. Rom.u.
' QuoniamexipfOiôCperipfumctin
1 , ipfofunt omnia, ipft gloria in fecula I â fcculorvTn.
Mifetehor cuiuo1iuero,ÃL dcmens
L ero
i i
yxî DE PRAED ESTINATÃONE eromqucmmjhiplacucntSC catten*., 5 ïnueniftieni'mgranam coram me: nbsp;nbsp;।
teipfum nom'ex nomine. exoJ.». nbsp;nbsp;i )â
E treipexit Dominus ad Abel Sôad , inuneraeius:adCainautcmctadniiî i îi neraeiusnonrefpexit. Gett.4
Quia r dp exit humilitatem andll^î ïuac:ccceenim exhocbeatämedkeÃt h omnes gencrationcs. lucjs.i. §
Et conuerfds Dominus refpexitP^ tj trum.Et recordatus eft PetrusucrW (f domini ficutdixerat tucte.iî, Cumenim nondiï nati fuiffcntiauf, aliquid boni egiiïcnt, aut mali,utffâ cundû cleclioncjpropofituDeiwaÃ^ ret,no ex operibus, led exuocantcdlâ dlû eft ei: quia maior ieruiet minor*â cutferiptu eft : lacob dilexi,Efauaâf^ odio habui,amp;.'c. Row.9.
Omru'a opera domini bona,J neopus horafuafubminiftrabit. eftdicere,hoc illo nequius eft.OmiÃâ enim intêporefuo côprobabûtinâ-^* nunc in onuu corde ôlt; ore collauda'^
I ET VOCATIONE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5i,
j n^'^edicite nomen domint. Eccl.}0
I 'ââmusmifericorsjineo quidmifè ' J^fhisquinonduminfeculoaduc «g7.
! p^^Soenim induraui cor Pharaonis j , .'^gt;âiior5illius,ut faciam figna mea ' ?^*tieo:6C narres in auribus filij tui
I , '^^potum tuorum quon'es contriue 1 Aegyptios, Qi. figna mea feccrim i ^^os: ÃC fciatis quia ego dominus
Exod.io.
Natnplurima opera funt in abfcon ; fed opera iufticiæ eius quis enun» ^'âbit,aut quis fuftinebitc' Longe e^ ^â¢rnefttcftamentumà quibufdam: óó â¢i^terrogatio hominum in confumma twnceft. Eet Ie. 15.
^.'Ecce deus excclfus in fortitudinc nullus eifimilis in kgislatori' biis.Qnis poter it fcrutari uias eius aut
H^isaudetei dicerc :opcratus es mi-Huttatem,amp;c. \ob.i6.
Tempor ibus fuis dicetur Jacob,Slt;:
L- i Ifra»
^»4 DE PRAEDESTINAT10NB
Ifraël quid operatus fit Deus* Reliquiae (ccundû eledionemgfâ' tiac Dei,ûluac Ãicfix funt. Si atrtég'^ ti'a l'am non ex operibus,amp;^c,
Vi'dete uocationem ueftranifr^f'^^ quia non multi ûpientcs carnein,non multi potentes,noiuâ^, tl' nobiles, led quæ ftultafunt elegit Deus, utconfundat fapiâ^'â'â^'
«
r I t
I
amp;Cc^ i.Corini.t.
Deusautem omnisgratiac cauit nos in æternam fuam â inChrifto fefii modicum pauoSjjPjj lt;nbsp;perÃdet,con{Tirm2bit,roUdabit^â^i gloria amp;: imperium in iecula nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
i.Petri 5* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Quinos Uber^uitSf^ uocauit tione faa. fan0a,non iccunduifl^/â^ ' ranoftra,ied iecundum propo^'J' fuum: de gratiam,quædata eft in Cbrifio leCa, ante tempora ria. z.Ti/no.i.
Ecceego cream' fabrum in ignepranas, QCprofercatêin op,
ET VOCATIONE. 5t| i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: amp;nbsp;ego crcauj interfe(florem ad
r ^ifpcrdendum. Eflt;t.j4.
J nbsp;nbsp;T u autem Deus nofter fuauis ÃC ue
pte es: patiens, dC in mifericordia di» 'ponens omnia. Etenim fi peccaucri' 'âiustui fjmus, fcientes magnitudinê Wam: nbsp;nbsp;non peccaucrimus,fcimus
A'^oniamapud tefumus computati. Noffeenim te eófummata iufticia eft.
Siipioit.ij.
Vnutti eft quod loquutus fumjSC ingt; jii nocentem imptum ipfe confutnit, ifü cCc. iob.9.
Æ( ADomino egreffus eftfèrmo No pofTumus extra placitu eius quiequa iliudloqui tecum. Ge».i4.
Nolite timerc:Num Dei poffum Æ tefiftereuoluntatic'Vos cogitaftisde me mals : fed Deus ucrtit illud in bo-num,ut exaltaretme ,ficut in pr xfen^ jj, tiarum cernitis,5lt; faluos faceret muV tos populos. Gcn.49.
Omnequod dat milii pater ad mèue ,)( niet, Nemo poteft uenire ad me,ni{ï }'! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L ï pater
DE PRAEDESTINATIONB pater qui mifit me,traxcrit eum-Dominus Deus aperu/t mihi ego autein no contradicojtetrorfuiâ' nonabij. Ep.jo.
Aurem audientcm,0(r oculum via tciTi Dominus fecit ufrum^.
Mihi autem dcditDcusdiccrcc^''^ tcntia,amp;: pracfumcre digna horûF mihi dantur: quoniam ipfe iap*^ dux eft ÃC (apientum cmcndator' manucnim illius SC ncjóórerflioâ ueftri, amp;nbsp;omnis iapientia Qi opaf** fciêntiac difciplina. Sdpy.
Quare ergo dicit Paulus » qui® ncs homines uult faluos agnitionem u eri tans ucnirc i'-moth.î. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Nolens aliquos penïejfcdoiâ ad pÅnitentiam reuerti.
Auguftinus libro de pradtÃ*' ndtionc Sdiiélorunt-
Cdp.ic-îiiïer^rideftittdtiottcm o' gratiM hoc
ETVOCATIONE. j2,' trreÃyi^uod prideflinatio eà ÿratilt;e pr^pdratio, grd^ tiiiuav tun efl ipfa donatio. PrtcdeÃinatio eil fine pr^fcicntia eÃe non potefi : poteà autem tÃeÃne pftedeflinatione, priffcicntia, PncdeÃinatio/fe (luippe Del« ea priffdidt,eiu£ |«£Tdt ip/c Ãdurut. Friefiire ÃJton potcHS eü etiam qu£ ipfe nonficit,Ãcut qu£cun que peccata : quia çy funt quicdam qute ita peccatet fiint,i;t panel etiam Ãntpeccatorum.Vndediäumcil: Tradidit Dei« jllos in reprobammenton,utÃciant non conueniunt,non ibi peccatum Do' edbyfed iudi dum. Quocircapra;deflinatio Dei quiC in bono eÃ, gr4tiæ efi priCpdratio: gratia ueró efl ipÃm pretdeÃis Wtioftisejjrfli«.
Hieronyjib. Comment.
in EpiÃolam ad EpheÃos.
Cap.u
Inter prædc/lindtioneî« autem ey propoÃtum, W ^uifoknt inter uerba diÃeutere, hoc aÃerunt intereÃe, (iuodpr£defiinatio, alicuiia rei multo ante in mente rim quid deflinet,quid ji(tHrK)n)ît;pricjîg«ret,Propo)î tmndKtcm,cum icon uicinaÃtinachinatio,cy pcneco« 8ftlt;(ttononfe(}M4t«r eJjrfliM.
Fulgentiuslibprimo (tdïioiiimum^
L 4 ' Nc^
j»8 DE PRAEDESINATIONE.
Ne^ enitn alia efl eius priCileflinMiO} itifi operum eius teterna prieparatio,
Augulbin Soliloquijs*
Omnes dutem nos, qtiafl pdnnusnienÃru^^i ntdfld corruptd,cr immunda uenientes, ntdcultiâ''quot;'*', nutndicid: noflr£((lUM celdre fldtem tibi des non pofl'uinus)tn frontibus portdmus : di eflè no poffùmus,nifl tu munddueris,lt;{idflliâ^â^'^ du!-Mundils duté de nobis fllijs hominu eos, in f tibi compldcuithdbitdre,quos ab inacce/Jibilibusl^^ flindis fecretis iudicioru incomprehenflbiltu tUie,femper iufloru licet occultorum,flne eorii priedeflindfli ante mundu,uocdfli de mundo,iW jïz' inmundo,e:^ mdgnifiais eos poft muitdu-l^^''â^â''â nibus dutéhoc flcis, quad ddmirdnturtdbefcii'^^^'â'' , nes fapientes tetrte.Et ego domine hoe coitfidardot pduefco,^^ obftupeflo de dltitudine diuitidruntÃ^ tije flienti£ tu£ dd qua ego non pertingo,amp;| prehenflbilittiudicidiufticii tu£ : i^uoniM^'â^^ . akd (}uidë flets uufd in honoré,dlid ueri) in dmfempiterndm.Quosigitur tibielegifti templum flmilum tuum,ipfos mundds, effnnd^ eos dquam mundam, ([uorum nomind, nuinerâââ!'..
ET VOCATIONE.
lio/li,lt;liu nccjuac^ud pojjùnt poire,putbus omniii com» perinturin bommetiimipfd peccatd.Cuntenimcd' dunt non coüiduntur : quid tu fupponis mdnuin tudm, tuÃodiem otmid o/Jd eoru,ut unu ex eii non conterd* *«r. Mtimen mors peccdtorum pe^tmd : illorum in* quujquos aiiteqùdm Ãceres ccelu cr terrd fecundum ibyj^uin multd iudiciorü tuoru occultorum,femper au ^iujtorumprdfciuifli dd mortem £terndm,quorum lt;lwKi«cr4io nominum er meritoruin f r dworw dpttd te ^Ãgt;lt;jui numerum drend: mdris dinumo-afli, dimen*
« projiindMw dbyjfi quos reltquijîi inimmundicijs ownù cooperdfitur inmdlum, ipfd etidin ord*
tio HertitMr in peccdtum : utà etid ufq^ dd ccelos afcèn ^erint, cr inter fyderd call coüocduerint ntdumfuum Ãerquilinium tn fide pcrdentur.
Auguftinus ad Pauiinum.
Eptft
Sine panitcntw/(«nt doitd et uocdtio Dei.Vides cer tc illos jîgnijîcdrij^Mi pertinent dd numerum prdtdefii* «âttornm.De quibws dlio loco dicit ; Scimns qnonidm diligentibws 'Deum omnid cooperdntur in bonum, bis quifecMndHinpropofitnm uocdtifiint fdnili.Multie* ââinifMiituocittijpiiHciMfro eledi .QKt ueró eledi,ipà fwitfecundnmpropojitutnuociiti, in quibus dei prx=
L $ fcienttd
ita DE PRAEDESTINATION®'
fcicntu procul duht'oÃMi ncnpote/l.Hos pri£deÃinauit ,xcnfcrmes
. (iriinogciùtui in multisÃ-atribm.Qjios hoi exâ uocdiüt. ii£c uocdtio fccundum .. hiccejiÃncpccnitcntid.Qups dutiuocduit,i^lt;gt;^^ , Ãificduit. Qjios dutc ivftiÃcduk jilloscT' Si deuf pro nobis,qui^ contra nosi Non funtin'r cdtionc, ^ni inÃde lt;ju£ per dileäionc à ahquantulu ambulant nonperfeueratit Etutiq; potuerunt rapi,nemalitiamutdreititäilli*â^ ru,Ãad idd prtedeÃinationc er uocatio/ie du propoÃtu,er Ãne panitentia efl,pertiiiere/it tluift^ud pricfumptoria de occultis iudicet dOeitiSiHl cat,ideó non rapti funt ex hdc uita antclt;}udm det deÃrtores, ciuia in eade uita nonfidditerâvé»^^' bant^er hoc in eorü cordibusnouiratDomimii^quot;^^ uts homriLus aliterappareretcluid difrurustfi^^'quot;^ frntulis paruulist^uiplcriqi dcceptomilla/ftäteCl!â^ Ãian£ gratiiefacramcnto,cü Ãne dubio pertinffOi^ uitam aternä regnÃq; cocloru Ãc continuo ex bc migrarent Ãnuntur creÃcere,er nonnuÃi etM Ãunt, undo ? Nià ^uia non pertinent ad iBä pridtjlini tioné,crfecundu propoÃtu, ac Ãne pcenitentiitiioc^ CHC- Cur oute alij ad ea pcrtitteagt;tt,lt;dti non pertitu^â
OCtuId
â ET VOCATIONS.
occultd cdupt cjjc potcp^iniMjlei »Jon fotejl .NKnquiJ «lim iniqHitiiï apud deain ? Atju Num nbsp;nbsp;nbsp;boe ud iU
lum pcrtinet etltitudiiic iudicioriâ.mj lt;J«Hm miruns Puu-b« tunqMxmcxpUHit ApoPolit-s.O ultitudo dinitidrMin Cc.ldco qMippetlldiudiciiX «ocut, ne qMifqiwm tulict j^eri putct, jïUâ¬inilt;|Mttutc);«e temeritdtc jacicntió piie eujucr JcïtHitoldbeiitibi« «Uw pdrtibiK dij|ioptorHi« fub tuntu ptpicntiu det feculorum.
Auguft.lib. de pr ædeftiâ
nutionc c^- grutiu Clt;tp,4.
Si cui uultmiferetur ZSquot; lt;lwein uu't induydt,(|Micl tihwc c[u£Titur ? Voluntuticnim eins qi(U refiÃct? no= tttïitbdc fentcntid jplus nos dd bnmilitdtcm dc pic= llt;itâ¬incog,idtq;ATfldri. Cum eiiim totmndd Deunt Ttjtïensjbunidnis uirilus ne^ctdoflor dni^lijjimus : lt;l«iddli«d (j^udDcit toto cordefuPjicfijdb co fdluüs d« xiliuÃ9jlulâ¬)niw,boTtdtur?Qwccrg,omo«ctbxc in di= «in« grdtix dij^enPdtioncdiuerfitdS et iniuÃüpwtdt ne gdïi dltcri, lt;j^uod dltcr dcccçerit intdiigdt qucddmodti iiuinitus dixerit Pfulnnjdd. Vniuerpe uix dni Uiifcris cordii cz uaitds, dtlt;^; dgnofeut tdU dcum dgitdre res ' bumdn« iudicio ut debitdA çoends dut iujbè rcdddt dut mifericordit« donet.Vicidt«enim. rddicb ntdculd, tta proj^dginis trdduce çcr'generatiôTiUtn (drmcn-
JJ» DE PRAEDESTINATIONE td diffufd eà ut nec inÃns guident uttius did J culpdà primée prduaricationis (dienut, nià per Mebitd torii grdtid Ãerit Itberdtus. Qupd fi nec hic fine cdto eÃ,lt;iui proprium habere ri n potuit,conficitlir,Kgt; illud trdxerit dlienum,de ijuo dicit ApoÃolus Perunâ hominem peccatum intrauit in mundum, er perpeced tum mors-Quod qui negdt,negdtproÃ(io prindttiol eÃe mortdies ere duonidmmors non nature con^h tioÃed peena peccati erc - fequatur neeeÃeeà peÃtd peccatum. Si ergo ut apparuit de preuaricatoris fet«iâ tie omnei nafeimur debitores, quoniam in Adamongt;â ties peccauerunt,er ipfa iä in principio unde defcen^i tnusmdÃd damnata eÃ,nullus de duritid fua, nullus h peena fua conqueri audeat,que etiam non exiftenâ^^ peccatis propri/s, folanafcendi conditione deMi«^ Quoduero Deus alijsgratuita uocationecanuerf^ tnifericordid largiturindebitamnonad diÃenÃtorâ iniuÃiciam,fed ad donanrisinifericordiÃtmanilur^^ tan,ueritdtti ratione refirendum eÃ.
Ghryfoft.Horm'l i.de Adam ' crEua.
Preuidet per omnia deus,quanta habuit na de tranfgreÃione primi hominis. De ipà ergofâ''quot; cato trarfgreÃiorus, pullulant omtiiapeccata.Câ^lâ'
ET VOCATIONE.
Ãcitiff homo trddi defiderij! fub ex ipp proplt;(gine)ît
rcMs ; ^«id dcfertus à deo cedit cupiditdtibwj dtqj corj*
fentit,uincttwr,citpitur,tïdbitMr, poj^idctwr. A quo e' nitn deuiftus eÃ,buic lt;7 feruus dddiólus eÃ, et Jit tiÃeccdtÃconfequeus ,çmedentUpoc(Wpecclt;tti. An iwncjl peccdtum nbsp;nbsp;poendpeccdti,ubi Icgitur : doini«
nws immifiteU JJgt;iïitunieryorW , utjùcidnt qutc non eonueniunt,ficut fedudtur ebrius An non eà peccdtît Q'pÅnd pecc(tti,ttbi de deo die it propbetd. Quid cr= tdre nos ÃciÃi de uid tua, cbduruÃi corda noÃra ,ttt
ttontimeremuste?
Auguftinus inTBnchridio
Cap.9?.
QttisporTÃtain impie dcfipiat,ut dicatDeu )na= Ubominum uoluntatesjquas uoluerit, quando uolue« ritubiuolueritdnbonum nonpojjè conuertere ? Sel cum jà cit,per mifericordiam Jà cit, cuin autem non jà =» citiper indicium non jà cit.Quoniam cuius uult mifere tuï eïT quem uult indurat.Quod cum diceret ApoÃo^ lusjgratiam commendabat.Adcuius commendotione, deiHis inKebecc« utero geminU^erat ûloquutus, i quitus nondït nAtls,nec aliquid agentibus boni feu ma îi,ut fecundü tledionc propofitü Dei maneret, non ex operibus fed ex uoc ante dictîl eà : quia maior feruict TOiwn »ÃTOjtw qwod adbiVwit alterum prophétie um
/î4 de PRAEDESTINATIONE.
teflimonium ubi fcriptiim ejl : lacob dilexi, EfiU odio hxbui.Senticn: Mtein quein.td-gt;todum po/fetboc, guod dicÃH eft pennouere eo!,q!u pe/tch'dre iiiteUigHfâ dj non po/fnnt hj/tc altitudinc gratit£,qiud o'go dice' mies äit:b^unquid iiiiquitM eft apud Deum ? AbÃt.liii^ qnn cnim uidetur,ut fine uUis bonoru tnilorumK ruin mcritiSjUnmn Deus diligut^odiutqs ulti'rum.Q!ie inrefiÃiturd operauel bonahutiis,itelmalaiHiiHi qu.c Deusutique pra:ftiebat,ueBetintelli^,!ieqiiaqtM dieeret : non ex operibus,fed ex futuris operibiü, eoili modo iftamfolueret qu£ftionem,ùnô nuBam qiiäfob ui Opus efifietjicere quaftioncin. idunc uerb cum reftoil dij]ct,abfi[,id eft,abfiit,ut fit iniquitas apud deïiMUt probaretnuBa hoc iniquitateDeifieri, inquit. Moyfi enim dicit : Mi/erebor cut mifiertus ero, eymiftricof^ diam prxftabo.cui mifiencors ftero-Quisemm nifiinl fipie/K Deum iiiiquum putet,fiue indicium pcctude in» ^erat digno,fiue mifiericordiam prüftet indigno i Dp lüqfinfirtey dicit: iÿturnonuoleiitis necp curren» tisfied mifierentis cftDei.Ainbo itaq; gemini,naturaÃâ li/ ir£ nafcebantur, nuBis qutdein operibus proprijs, fed originaliter,ex Adam uinculo damiiationis obflri» äi.Sed qui dixit,Mifierebor cui mifiertus ero,et!nifert (ordiam praftabo (ai mtfiericors jijere, iMb düexii
ET VOCATIONS. 55$.
ffî tnifcrtcordwin gratuitam, r^piu dâttem oüio hbuit feriHfei'Ort debituin. Q«od ciwidetmt«- Ãnbobus W ältere älter cognoHitjiion defu:s dijidntivi« mwitis fâtgt;i ej)è gloriâitdKin c^uod tn eädem cauÃi idei» pppli« cinin lion incMrrit,fed de dining grdtix ldrgitdte;c|aù îioituolentis ne^j; cMrrcntis,fed miprentis ejt dci. Altijp itio ^uippe de fdlwberriino fdcrdmciito Miimerfd Jà cies »
utitd dixerini, uulttii fdiiótdrirnfcripturdr«)«, teile iiitnens id ddinoncre inHenitwr,ut lt;|«i gloridtur
n Domino glorietwr,
AuguftiiÃUslibro de prx»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcjdifidtioîie Sdndornm.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdp.4.
l O«)d werô fequitur.Quc «tdt inâitrdt,ifci petulal»
l nbsp;nbsp;nbsp;liumniu mentis intentio,ucrbi nouitdte co^nditur. Sed
I tóit(iinteüigendileJd,lt;l«dfiDeiKinboinine ipfdm qu« l nonejjet diiritid cordis operetur. Quid eniin dliud ejl i i«ritid,qudirtDeiobnidïe «idnddtis ? Ergo quicquid \ pojl iÃd pTdCUdricdtiont ndtus fuppdicq bomo pdtitur, â iujlc reddi meritoq; jÃtedtur. Indurdre eniin dicitur
Deus eu,que mollire noliierit. Sic etidinKepellere eu, que twcdre noluerit .Sic etidExclt;cc dre dicitur cu,qué illumindrenoVderit.Qucs enintpricdejdinduii, lUos o* «ocduit çj-c. Ipfe enitn iledit wt jîinWjiçf« wt boni ej]è
ptf DE PRAEDESTINATIONEâ Auguftinusin Enchindio
Cdp.99- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Sola enim gratia redemptos difcernit a pifâ' quos in unam concreuerat majfam ab caufd communis. Hoe autem (pti eo modo auditif cat: (^uid adhuc con^uiritur : nam uoluntatidnf^ refiflit,tancjuà m propterea malus non uideatunlr pandus,quia deus cui uult imferetur, cr durât: abÃt,ut pudeat nos boe reÃgt;onderequod ref^^ dt]Jè uidemus ApoÃolü. o fcomo tu quis es,quirej}quot;gt;'ââ deas Deo? Nunquid dieit,^:^^. Hoe enim loco Ãulti put ant ApoÃolum in reÃgt;onÃone dcÃeiÃegt;amp; nbsp;nbsp;nbsp;'
pia reddend.e rationisrepreÃiÃe contradiÃorislt;^^ ciam.Sed magnum habet pondus quod diiluinefi'^ homo tu quis es,qui re/Ãondeas Deo ? £tin Ãionibus adÃcie capacitates conÃderationentreno^^ hominem usrbo quidem breui,fed reipfamagnätp^^ ditio rationis.Si emm no capith£c,quis eà qui deat Deo? Si autem capit, magis non inuenit quidf^ fpondeat.VidetenimÃcapit uniuerÃm g(mubuiiiââ^ num,tamiuÃo iudicio diuino,tnapoÃaticaradiced:^, natum, ut etiam à nuRus inde liberaretur, nemo redâ poÃet Del uituperareiuÃieiam, nbsp;nbsp;qui liberontur Ã
oportuiÃi liberarijUt ex pluribus non liberaüs
â ET VOCATÃONE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â7
iiwiitione iujiiÃinta derelióliSjoJlEfiJcretWf ^nid gt;w)pti(fii(«rf4cortj^erpogt;cr lt;lâô etiam i^os debittatt wiciitm Del ducerct, «ifi eil« wdeHt^t miÃricordiä fubuenirrtittt HoIentiMinde fuis meriùs gloridri, omne iKo!i)lr«lt;it«r,cr ijui glorilt;itur,iii Domino gloriet»»*.
Chryfoft'Oratione i-Ad/
uerfiM ludiCos.
Qttf deiKptnfli« dij?iplt;tbit ? etc inetnit ^iK excclptm^H« (tuertet J Siewt enim (jUiCcuinj; iUc hitbilierit MolHerité[; metnere, nullt« bontin« potejl dc-WoErÿtdqitiCCMrtci; deJdrttxcrit,Kol«erit^; tttdncre di* tutMemopoterit inÃdurlt;tre.
Aug.ad Sixtum ,Roma.pr efby'
teruwEpiJl.io$.
Qitod dHtem çerfondîum dcceptorctnDeutn fe cre iffe exSinwntjfi credetnt, q^uod fine uU« præccdenti® ' bl« moritvSjCttiu^ uult miferctur,cr t^uos digndtuï, uo= wtjQ- (|u»nmultreligiofum jà citâ.pdrw attendant ^uod tóitireddatur pÅna daninato, indebita gratia libe® titOjUtnecille fe indignant lt;|Heratur ,ânec digtiamfe \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;glorietUT^atti; ibi çotii« acceptionem nullam fieri
VerfonaïnnijUbi «naeademéjjmajfa damnation'« çy ojfnfionls inuoluit,ut liberatuî de non liberate difcat, bX flabd
Jî8 DE PRAEDESTINATIONB quod etiam Ãbi fupplidum connenirct, ftift ueniret. Si dutem grdtid,uti'qj nuUis meritii rediiita,lii grdtuitd bonitdte dondtd. Sed iniuflum und eddcm^i ntdld cdufd, hune liberdri,illu»ipi*'â^â ISiempe ergo iuÃum eft utrunq; puntri,quis hoc riti Agdmu^ ergo grdtids fdludtori,dum nobis non cernimus,quodin ddmndtioneftiniliunt tii debitum Ãdftecognoftimui. Si enitn rentur, Idteret quid peccdto per iufticidm dcbciifn^'l' nemo,quid grdtid Idrgiretur. Vt ergo in bdc nid quteftione, uerbii potiu'S utdmur Apoftoli : Dew oftendere irdm,cr demonftrdrepotentiitmÃ'^^ crc.Vbi quid uniuerfd mdftd ddmndtd eft, conturtidf* debitdtn reddit iufticidjhonorem indebitum doiKifl''^ tid,non meriti prierogdtiud,non ftti rieceÃitate^non^ neritdte fèrtunte, fed dltitudine diuitidrumftp'^ fcien'tii Dei. Cur iSâ^ttr fud meritd idébtnis (à rdtusjcuiftdigndfuii tneritis rcdderentiir,noii nift ddmndtiK : Nulld ne e^-go funt tneriu tuftos^.â Sunt pldnè quid iufti funt. Sed ut iufti tdnonftcerunt. ïufti enim ftdi fuiit,cu}nii^hpâ funt,fidftcut dicit Apoftolur. Juftificdti gratis tidm ipftus. QUisrmuindncft nwritum obdttr^^^^ cr inuenimnf gt;nbsp;ücritó Mnqi pectati nmnerftâquot;^
ET VOCATIONS.
WtwUeft,ncc obdurdt impitrttertdo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no
*gt;tif îtrticttdo «lifertcordMm.Qw'biK enim non imparti gt;«r,ncc digfii )î«/d,nec wercntur, lt;tc potitw Kt non inp firtuturboc cligiiif«nt,boc merentKr.CXMi£rini«-slt;(tt= *«iimerit(«njmifei-icordiie,nec inuenimiw. nuHwni âline grdtid eHdcuetur,à non gratis dondtnr, fed meri feredditHr.Sienim dixeriniiw pdem prsecej^tjje in (jMd «It tnentum grlt;tttie,qM!d mertti bdbet bomo ante pdcî Qjjdcminbdbet, ^»odnon dccepit. Ndmp ejuifrerc xtHetbomo, lt;tnte grdtiton (Jwid meruerit gt;nbsp;Ht dcciperet ««rtjnwliifudpoterithomoinucnire,non bondetwin peumittiiwdieinitii» bdbentein fuper terrdm grdtid fdudtorisiitHenerit.
HicronymusHedibix quæ
^iono.ic.Tom.4.
SiEfau cr Ucob nec dum nlt;tti erilt;nt,nec dlic^uid e* ; îfTdtit nwli dut bonijUt uel deiwerentur 'DeujHel ojâjcn* ûffeiit O' eleftio eortt dtc[; dbieflio,no meritd pngulos TUMjÃeA notadté eligentU et dbijcientis oflendit, sjuiA ergo ücemxwAnicluiwejlOeiK? SecunduiîlKd exemple «ÿwloi^uitwr dà NVo^fen; Miferebor cMimifertiK^ero ttmiÃericoTà id pTdcjtdbo cui mifereboï.Si hoc inquitrc
I ttçimiiAjUtjicutâOciwcyeoà cucjjuobMeYitjü' dbjcjime lUo lt;3- operibiw Met eV2,dt dlilt;|iié uclcondemnet «rgo
IA X non
lt;40 DE PRAEDESTINATIONS
' ÃK^ non ejl uokntis neq^ currently,fed tnifer(f^ ximè cum endem fcriptura, hoc e/l, idem DeiK^ol, tur dd PhdrdonemAn hoc ipfum excitdui te, Ktr in te uirtutein tnedin, cr dnnuncietur nomen ,â wùuerfd terrd. Si hoc itd eü, cT pro uoluntittefi'^â'^' feretur lf-déli,et indur dt Phdrdonem:erso ritur,dtqi cdufdtur, uelnos bondnonÃcijje,netp'l' ntdldjcum in poteRdte ipfiui ft cr uoluntttte,âilâf} â nii cr mdlis operibws uel eligere dliquem, nel prtefertim cum uoluntdti iüiii^ humdnd frdgilit^^ gt;^1â ftere nequedt. Mioquin ùnui eft foUs cdlot amp;nbsp;efentiisfubidcentes, dlidliquejicit, dlidind^t, Jbluit,dlid conftringit.Liqudtur eniin cerd tur lutum cr tdmen cdlorbs non eji diuerft nittnr^ ⢠bonitiü or clementid Dei, udfd ir^t que aptdfunt^ interitum, id eft, populum ifrd'él tndutdt:udft tnifericordiie,qu£ prtepdrduit in gloridmuocdti eft,nos.
Auguft.Iib.de prædeftination«
Sdnâlorum.Cdp.ti^.
Secundum Eudgelium quidem ininuci proferniti ficundum dutem eleiiionem dileâi propter pttiei' Quid eftfecundum eudngclium inimici fnraptert^^ nià quod ex iniinkitid qua occiderunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j;,
ETVOCATIONE. J4«
* â MngcIiOjpcut wtcïeniiw Jine d«fcttlt;ttionepro)tcit? Et ' , toc oÃenJit ex Dei dij^enfatione ueitiÃe, qui bene uti * nbsp;nbsp;nbsp;ncuit ctidit! nudiJjno» «t ei propnt uafa ira,fed ut ipfo
* nbsp;nbsp;nbsp;®5 iienc Mtcnte frojint uaÃs mifencorii^- Quid enim
'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ipertii« dici potKitj^Mdm id q«od dtdwni e)l: SecttndS
à nbsp;nbsp;nbsp;£iMtigcliumitHmicipropteruos?E/lergoin)Wdloi-K)rt
i nbsp;nbsp;nbsp;fotódte peccdre.Vt ««tem peccdndo boe «el boe tlU
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wilicid jicidt,nQn ejl in eorum potejldte fed Dei, dtwis
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;äentis tcitebritó CT ordindntiï eA5,Ht bine etidm 4âod Ãt
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiwit cüiitrd uolHiJtdtem Dei,non impledtwr niji uoluit
i t«Dei; Ecce lt;|uod diftum eft ; Seeundutn Eudngelitï ⢠^xidem tnimici propter «os. Tctntd lt;J«ippe db inimiei« ⢠nbsp;nbsp;nbsp;'ititós, WfUiM Dei er eonfiliMin pr«deJlindMit fieri,
' iMntdneeejJdrwjwerdntEUdngeliopropter nos. Sed t lt;l«i ejl (juo A feejuitur; Seeundum eleflionem dutem di I bSi propter pdtres? Nunt^uid iUi initKtci,cjui infuvs ini tnicitiis perieTUiit,C7 dduerfdntes Cbrifto de gente dd« buc percunt-. ipfi funt elcfli dtej; dilefti ? Abfit, Qttd« boc uel JlidtijÃiiwK dixerit? Sed utrunq; licet fit inter fe oontrlt;ttiuni,iA cjl,ini,iiici,rt dileai,c|udmuis Hon in eof ionbomine5,tcimeninedndcin gentem conuenitludfo *«gt;11, O' (id idem cdrncile femen tfrdeUdlijs eorum di sU»iiciitione)n,dliis dibenediStonem^fr del ippus per M 3 tinentibiK.
J4» de PRAEDESTINATIONE' tinentibui. Vnde er hic pofleaijuim di^i^ TÃeilioiKm dutem dileüifiro^terpdtres, iecit,unde dgimM.Sitte panitentid uocdtio Dci,id eÃ,ftne mutdtioneÃdbtliter| Ad hdnc uocdtioiiem qui pertinent, oinnesfn»^ ! dei,nec poteà eorum i^uiÃjudm dicere: credidt idl i entrer,pr£uenitenm quippemifiricordiiidthr' : uocdties eà ut crederet,ç^c.
Chryfoft.HomjI.2.de
, hootinuldpÃt.
DeutifijueprefciuiÃiturorunhÃcithont»^ ' , ginem ey' Ãmilitudinem ÃtMn,ddns eiprfe(f^ââ(^\-. dens de eins trdn5g)-eÃione,lt;iudntd bond I4dgt;n toüe perfecutores,çynon eruntmdrtyft^â^^â Auguftinus h'bro expoÃ* tt'öZMï inehodt£ in EpiÃol^t
dd E.oindnos-
Omnibus,inciuit,qui ÃintRom£ diledHf fdttilis. Etidm hic Ãgnifiedt benignitdtent Eeif qu.iin meritum illorum.lion enim dit: diliê^i^^â^^ um,fed dde£iis Dei. Pnor enim dilexit nos lt;intf neritd,ut ey nos diledli eum dtligeremus- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
Auguft.contra duas cpift.Pclag'^
BoniÃeium Ubrofecundo-
ET VO CAM ONE. Uj
Dicimt PfUgiitni fe confiteri, grdtidm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ddiuquot;
fiiremiui ciuwf^; komm propoJitumjUon tdtnen relu/ fUtó jWlHm ttirtMtw immittere. Hoc qu/pp« iU dicwt â¢*4(1 homo 4 fetp/o jine adiutorio Dei, htdieat propop *««bonMm,)lMdiHniij; t«rtMti5,qMà merito præcedentc, Misâll« pt (tdiHiwri Dei grdtid J»bpiJ«ente;p«tlt;tJit enim IwtdJJè ttx dixijje Apopolunr. Scinîi« qKonidin diligezi ^iK DeMm,omni4 cooperdntitr in bonum, bis «JMi Je« âitndiflnpropoptHm «ocdti funt.Vt propoptum bomi» ^iïntUet iiitelüg,i, t|uod proportion tJn^uà m fconuiit ââ'eritumfeq^iKiturmifericordicim uocdntUDei,igno« ifWtes itó diftuin ej]ê, (|iii Jccwiidum propoptuni «o» ttófunt,HtDei,nonboininU propoptum intelligdtur, lt;ÿto CQS lt;|uos præfciwit et pTdcdeÃinduit conÃrines itnd liw jilij fui,elegit ante ttinndi coiipitutionein. Non e» â¢tiinomnes uoeuti, fecundum propofitum funt uocdti : Quonidin multi uocdti, pduci uero eUai.lpfi ergo fe» twilumpropofitumuocdti,4wi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conftitutio«
Kinmunäii Hoininià dutem propofitum bonum, ddiu» ) Hit(|uiaemfubfequcnsgrdtid,fednecipfttmejfet,nifi * ptdEceà cïctg'dtid.Studium c^uippehominis quod diet» 1 , nbsp;nbsp;nbsp;W bonum (ÿidmuis cum e{fecoeperit,daiuueturgrdtilt;*
»ontämcnincipitfine grdtid.
H 4 Augupinoi
DE PRAEDESTÃNATIONE' Auguftinus lib.de corres ptione CT gratia. Cap.7.
Quii enirnte difcfrnit {Qjticl autan non accepi/îi f à autan accepifli, quid gloriaris Wâ non acceperts ? ab iüaperditionis tnajÃa, per'primii Adam, debaKUtintelligmiieininêpojft^^'' fcarni,niÃquodhoc donü habet, quiÃquis habet gratia faluatorisaccepit.Quicunep ergo ab iHaori^*^ nali damnatione, tfla diuinx gratilt;e largitatedifer^ funt,nQit eà dubiu,quod ^7- procuratur'eis audieaÃKi^ Euangelium, e^' cum audiunt,credunt,crinÃM^ per dtleilioné opaâatur,ufq; in fine perfeuerant:amp;P quando exorbitant correpti emendatur,^^ qnida eorii fi ab hominibus non corripiantur,tarnen in uia qM liquerantredcunt,cr nonnulli accepta gratia in bet £tate,pcriculi$ huius uitte,mortis celeritatefnbtt^^ huntur,H«ec enim omnia operatur in cis,quiuafai'iià ricordite operatus efi eos,qui elegit eos in filiops^^ ante confiitutione mundi,per eledione gratiiS. Si gratia,iam no ex operibus,profiilô eletli funtperd^^ âionem gratiie,non prtecedentium meritoruntfionnu^ quia gratia efi iUis omne meritum.
AmbroQ us de uocatione Gentium libro primo. Cap.t.
ET VOCATIONE. $4.$
Kef^icead uniuerpdem multitudinempdruulorum» itijuibus (xcepto illo quo in danuidtionc nafcitur ^etts iiuwwit deliâo,nec prteterà d fgt;o/funt merita,nec jwf« lâif cdiferi.Omnesenim de quibiu nunc loquiiitur, ante gt;^!ti inielii^enti^ ufum,dnte liberum uoluntatii arbb â¢â'WiK : alij ad £ternain beatitudinem regenerati, alif 'lt;lt;lt;! perpctuammiferiaintranftuntnonrenati. Siorigi Hiilcm cidpâ ÃteriSjomnii numerut in reatu ejl:à mo^ fitletn imocentiam qu£ris, omniiÃtmma in uitio efi. ^oitinuenit quod diÃcernat huinana iufticia, Ãd habet ^oddigatinenarrabilisgratia Da.]« abfeondito eà (MÃliumÃed no latet donuyopw exeiit pietos^caufant cbfcuratpoteftoi. Quod à ad lUos dirtgoi mentis in^ gt;nituia,qiii longam agentes inflagttijs ©- Ãceleribus ^^tenSacramentobaptiÃnatis chriÃiiin ipÃuit^fi^: niioudnt!tr,cr Ãne uüoÃuffragio bonorum operü, itregni cakflts confortium transÃruntur, quo inteüe iiuinii ludiciü coprehcndes,mà ut indubitanter ag lâofciif gratuita ejÃe Dci munera. EtÃcut nulla Ãtnt tä ^deÃandaÃcinora, qua: pojÃunt grati£ arceredonu, ita WiHa pojà tä pri£cÃ4rd opera exiÃere, quibus hoc q«oi gratis tribuitur,per retributionis indicium debe^ stur.Väifceretenimredcmptio fanguinis ChriÃi, nec
M. à mifericordùe
DE PRAEDE STINATIONE. i»ifericordi£ iti hunttuiorti nperum priro^atiM fui* Cuberent,/t iuflificdtio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per grdtid,nteritis pre*
cedentibiit deberetur,ut non munut Idrÿent^, f(d mtf cesejjètoperdntis.
In codem lib. Ambrofius
Cdp.7.
Depdruuliiuero quibutfmuDobono uolu/üetà tnerito, in origindli uulnere cum c£terK mortdlibiif (dufd communif efl, nihil poteà expoÃtictiis : ^ud docedtur cur ifli fdluifidnt rendti illi,peredat non , rendti,fub iüiui prouidentid,^^ omtipotentid in cniui tndnu eÃdnimd omniiuiuentti,^^ Ãgt;iritmunioff^ edrnif hominif.
Idem lib.i.cap.7.
NeiJ; enim credits cÃ, eos qui regeneritioni^'^^^ édepti funt fdcrdmentu, dd iüad bedtoru pertinere ctiP fortiu.E.tntdgisÃupeniü mdgii^Ãt mirum, elilio non oÃvndit,ubi drbitriu non reÃÃit,uiâi eedefii /crid,Ã;;u!is intbeeilliidt, cduÃd cominunU I eÃeiudicent detdntdpdrilitdte,cr quälet reprob^ ^dtio,tdles ddoptdt eleilio.Et pturd ibidem.
Idem libro (ccundo.
ET vocations. J07
^en^dixit nos c^c. Et cetera fub eiufdem fcn^ /ââ^pr^dicatione conneâit» docens donum dtq; opin
in Eterno fimper dei mdnÃjji conÃlio,omnes(li ^^lt;^^onisÃljos,non Ã)lum in eo tempore ipto iam ex» ^Ãintes uocatifunt,fed etiam priufquà m mundits conde â'^^i'''r,eleilos. In ([ud eledione cjuicquid hcminum prlt;c« ^oÿiitum non efl,nulld eidê rdtione foeidbitur. Omnet qiu in regnnm Do .ie cuiuslii et temporis uocdti» uenturi Ãmt,in iÃd qu£ Ãeculd ciinéld pr^ceÃTit dd ('ptioneÃ^ndtiÃunt. EtJic«t nullus inÃdelium in iidc [ortenumerdtus,itd nullus piorum db hdc for te difere i^itefüiec dutemiiternd e:s' Ãmpcr trdnquilld cog* »itionulld nos urget necejÃtdte peecdndi nec inde Kdnät iniquitds unde iuÃitid. Quid cum bonus dcat onnid bond Ãcerit,cr mdli nulla Ãt oinnino natur d, k libtris uoluntatibusfierhquds utiq; bonum Ãiit hbertdt fieri j^ontaned eà ortd trdnf^eÃio, çyquot; natur d mutdbi lis,cuiiisincolumitdsdbincommutdbilipendebdt ejfcn gt;nbsp;blt;(,à fummo fe bono,dum proprio pancrfe deleädtur» dbrupitycuinuncruin£ medetur grdtid da.Et propte» rea kfus chs'iflus uenit in mundii, ut foluat opcrd did» boli,que utiq; Ãc foluuntur, ut in deflruäione eorum» etiam ab eis quibtisÃtccurriturÃdboretur : quonidm et boc à fdludnte donatuTt
Au^uftintU
DE PRAEDESTINATIONE' Auguftinus libvde libero drbitrio CT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo.
Sittw me dij^utdjje arbitror ddutrfut eos,^ui dm D« «efccwfnto- oppugndnt, qud uoluntiis fc«ââ*'*quot;'* non toüitur.fed exmdld mutdtur in bondnt.^i eUW Ifquot; nd ^it,diltmdtur.VÃÃc diÃgt;utdjÃ,ut no ^udm diuind ipfd fcripturd uobifcum lo^nutd dentiffquot;nùs teÃimonià ueritatis, quie fcripturi diui»^' à diÃgenter inÃiicidturt oflendit,nonfoluin boitdfbo^ milium uoluntates, quds ipfe Ãcit ex main,G' âdi bondi in dditf bonos,in xterndm dirigit uiM uerumentid ilLu qua conferudntÃ:culi crcdtttrdagt;i^^ tfÃe in Dei potefldte,ut cm quo uoluerit, qudndo trit,Ãcidt inclindri,uel dd beneficidqttibiiÃidm(gt;rlt;^' fidndd,uel dd pcetids quibuÃidm ingerendds,Ã(Ktgt;^ feindicdtoccultijÃmoquide iudicio,Ãd Ãnedubitdti^ one ittfli/Ãmo. I^d inuenimus dliqud peccdtdeiidittfd ndseÃedliorupeccdtoru,ÃcutÃint udfd irt, Ãäd dicit Apofiolus in perditione. Sicut eà indiirdtiii Phdrdonis,cuius etcduÃi dicitur,dd ofiendendlindb) urrtutc DeiiVnde dicit Dominus dd iefum Ãiui No poterwit Ãltj tÃrdcl fubÃÃere dÃuiie inimicoruÃo ru.Quid eÃnon poterunt fubÃÃere! dudi't/fofff^^à fiebiUitperliberu drbitritÃÃd per timoré tnrbdtd uo^ luntdtt
ET VOCATIONE. J49
Mitte Jugeeb^nt j nià (Juiii dominus Deus domtnatur tioliintatibus bomwi«, çr lt;}uos uult in fvrmidinë uertit ifittt« { N«m(J«id non fuu uoluntute bpw ttnprobiK jîli'i« Gemini maledicebatregiDiiuidiEttamen quid nitDäuid'.Dimitteeumutmuledicat Dominus faititli fflidedicere Ddwid: Ecce quomado probittKr DeHHticonlibtwetwmdloruddldKdédtej; ddiumcn* tHtn bonontm.Sic «fi« eà Inda trddente CbriÃwm.
Chryfoft.Homil 9 in caput
Mdttb.i.
PoJJùmi« «ero ilUd inÃrre,il«od fcilicet eos «0 per wifijfet dewtdrti celeriter bine rlt;tpi,/i eos prlt;ccUri c«« ixfi««â* witi jùturoS eÃe pricft ijjèt.
Ex codxm Ub. Auguftini
Cdp.jt.
Qttistion iÃAiudiciit diutnd cönirenuÃcdtjqHi* \ M deiK dgit etiiim m cordibus îîiiilorMm boDiinuni, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;luicciiiid uult reddens,tumen eil« fecundttrtt meritu eo»
\ 'âumtlnliteris RpoÃolic« uidete ejuxferiptu funtud \ Romunos primo ; Proptereu trudidit illos Deus in de* fsieriu Cord« iUorum in imtnundicium .ItempuidÃ
â pojl.Proptereu trudidit iUos Del« in pujfiones igjio-wini«. Et trudidit iUos Dei« in reprobum meutern. 1.
\ AdlbjJ'.zideomittitiUisüeiw operutioneinerrorM,
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A
J50 DE PRAEDESTINATIOÃ^E ut credant meuddcio. His taiibiK teÃimoniji iiià toii tloquiorum,lt;lux omnia commemorare tgt;imiflotiligt;v fatii quantum exiÃimo maiüÃflatur, operari denmiquot; cordibui hominum ad inclinandof eoruin uolunt^^ quocunq^uoluerit,Ãue ad bona pro )nijericordta,Ãgt;^ ⢠ad mala pro meritii â¬orum,iudicio utiq;Ãuo,aliqixoi^^ ⢠aperto,altquando occulto,ÃmperauteiuÃü Fixaoi^^ debet eÃe^ey immobile in corde uefiro:quia nóneft^ quitoi apud Deum. Ac per hoc quando le^tn in ueritatii à deo feduci homines,aut obtundi,uel olâ^^ ri corda eorum,nolite dubitare prieceÃiÃi mala nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ta eorum ut iufle ifla paterentur,ne incurratit ini^^ Salomonis : inÃpientia uiri uiolatuitu, eins densaiil^ cauÃttur in cordeÃto.
Auguft.contra Pelag.amp;f Coelcft'â^
Gratia.Cap.i6.
Hon omnium eà fides, qui audiunt per fcriptu^^^ Dominumiregnum cÅlorum pollicentem,âânf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
fuadetHr,quibuÃ:unq^Ãuadetur, ut ueniant ad eum nbsp;nbsp;nbsp;J
dicit : Venitead me omnes qui laboratis» QnorinH^'' ! Ãtfidesquibus perÃuadetur, ut ad eum uenianbfr : tis ipfi danonfiraiuti dicens: Hemo uenit ad me rsiÃP^ j terquimiÃtme^traxeriteum Et pauto poficumdentf credentügt;us loqueretiÿ-. Dixi^ (nquit,Heiif4'^-â''ââ''^ j
BT VOCATIONE. sit pote/î «ent« dd )ne,nifi fiient à htum d pâtre meo.
CAP,t4.OmniiquiMdiuit4patre meo,z^di» dicitjuenit dd me Qm ergo non tienerit,non dciHo re« âè didtur : audiuit qtà demiCr didicit fibi e/fe Henien= ^«in, d jà cere non uuU ^uod didicit.ProrÃuno reiîlè iiaturdeiflodocendimodo,lt;luoper gratiain docet Dw.Siefiim Ãcut neritM loijKitwr. Omnis qui didicit «mit : quifquis non uenit, frojtdà nec Midi. QkiS ««ton non uideat,çy uenire qwe/icjHdm, e:}â non uenire drtitrio «olitfitdtts ? Sed boc urbitrium potefl ejfe Ãolti à non «enit : non dutem poteft nifi adiutum ejjè, Ãuo* tnt.Et jic ddiMtem Mt,nonfol!i quid jiciendum td{ fed(j«odfcieritettdmjà cit. Acper boc ^«dndo Dews docet^non per kgis liter4,fed per Ã?iritiM gratid ita do
(jHod quifJ; dtdjcertt,non tdntu cognofcendo ui/ (ledt,fed etidtnwolendo dppetdt,dge/jdoc[; perjîcidt. Et jjlo didino docendt modo ctiü ipfd KolKntd« zr ipfi operdtio,ncnfol»Holendi zT opcrdndt ndtwrdlw poj^i fcilitxt ddiwMdtur.Sed omws qui didicit d pdtre,nonfo* lum potejl uenire,fed uenit,wii idm et pojjibilitdtis pr»
Moluntdtw dj]èfliM,et dflionw dÃrdt« cjî,
Fulgentiuslib.primo ad
Monimum
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jilio dHton Pfl lOOTKî dû it : Sciwiw quid iHe
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dppdîMit
Hi DE PR AEDESTIN ATIONÃ lt;tppitruit,ut peccata toIleret,Qr peccatiim in (o Sicut ergo peccdtnm in eo non efi, ttd peMtunK^^ non eft.QuodMtemexeononeft,opM eitu iu^ ejl. Quod dutem nufyudm eft in opere eiui, fiat in pnedesiindtione eim. No ergo prtede/liitittifii'^ mdliddhoc, quod indie operdntur, d conciipift^^ fud dtftrddi nbsp;nbsp;illeHi,ftd dd hoc quod Me
inuiti.Prxdeftiitdtianii enint nomine non aliquiiiioli^'''' tdtii humdn£ codäitid neceÃitdf exprimttur,fe^H''/ââ ricors ey' iuftd fiituri operts diuini fempiternd tio prlt;£dicdtur.Deo dutem mifericordidm Z!â iult;li(i'â'^ ctintdt eccleftd,cuiuf hoc opits eft in hemine, utocci^â to uoluntdtis fute^non tdinen iniufto confilio, äut gf'* tuitdnt mifericordidm pneroget miftro,dc debits inâ fticidm rependdt iniufto.ïinà , dut mifericorditer ddi!^^ ri donet,quod ft ueUet iufte poftet exigere: diitiuHe^â ufttris,quod fuum eft exigdt,cr'iniquo debitori, ^â0^ debeturiniquitdtibus redddt.Acftc dut ilium prorfui indignuin mifericordid prumenidt, dut ilium ird digmi viuenid'hipfe enim dondt g^dtis indigno grdtidm, iuftiftcdtuf iinpiui iUuminetur inunere bon£ uoIuM Cr ftcultdte bona Oper dtionii,ut praiienieiitemftiâ (ordidbonum uellcincipidt,zr' fubftquentemiferutiP iidboiwmquoduultffteereudledt.
ET VOCATIONE JJ, Auguft,lib,de correp.SC Gratia
Cdp.14.
i C»!« dutonboimnes per correptionem itt uiam tu»
1 PiciffcK ueniunt/eu reuertuntUr, lt;l«iî operdWr in cor
i âibwt corutn falutein ? nià tile, qui quoUbet pIdnUntc lt;tâpriglt;(nte, çy quolibet in ugris dtq; arbuflulii ope* riWtedatincreiBetttMinDcitîjCKiMolentiplMMm Ãcere iwHumbomo rejiÃit urbitriion. Sic cnim nolle iteüe WHoIentis M nottntw c/t potejîdte, ut dtuindm uolun/ Uort non impedilt;tt,ncc fuperet pote/lettê. De bis eniin qui (icmnt q»ilt; non uult jicit ipfe qu^ uult. Et quoi fcriptuin eji: qnod uult Deus omnes homines pluosjîe*
1 Tigt;nec Unten omnes plwetntur, multis quidem mo* \ dit intclligi poteft: Omnes homines uult pluos fieri, ut \ Intetlijirttuï omnes pricdejliiuti; quilt;t omne gentts bo/ \ nbsp;nbsp;winum in eis ejl, peut feriptum ejl de Pburipeis ; Dect«
\ tnitis ontnt olus.Vbi non ejl intcUigendum, nip omne \ quoibubebdnt.Neqsenim omne olus quod erut in toto i tmruïum orbe decimubunt-Secundum i^um locutioni« \ Woduditoeft.Sicutcr ego omnibus per omnirt pu tw.isiuiiquidenimquihoc dixit,pUcebtit etium Um mutes çerfcqwutoTibus fuis? SedpUcebut omni generi
\ bowinum quod Cbrijli congregubut ecclepu, pue ilt;on \ iittws çofitis,f.«î introducendis in e«tm. Mon eft
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M itlt;t$
«4 DE PRAEDESTINATIONà itdc^ dubitMclumdeuoluntateDei, quiincxlû terroyomnid, qult;ecunci^ uoluit Ãcit, nbsp;nbsp;nbsp;qui etidm
quic fùturd funt,ficit humdtidf uoluntdta non pojfc filtere,quô minus Ãicidt ipfe quod uult, quiinJ0qiiââl'â* etidmdeipÃs hominum uoluntdübiu quod uult,^quot;âquot; tuiU,ficit. Sicut feriptum eÃ.FJ dbijt St^ in doimnâifquot;â am in Gdbdd. Etabierunt cum co potentes,quorum^ tiÿcrdt Deus cordd.
Auguüinus in EncWridio '
Cdp.ao. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Qui omnes homines uult fdluos fieri, non lus hominum ejfet,quem fdluum fieri noHet, qui tes mirdculorum fixere noluit dpud eos, quos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ros fiifiê poenitentidm fi ficifièt : fed ut omnes nés, omne genushumdnum inteîligamusperlt;lisââlâ diffrrentids diftributum,reges,priudtos, biles,fublimes,humiles,doilos,indoitos,inte^dclt;âff^ ris, debiles,ingcniofos,tdrdicordes, fituos,diuM^ peres,mediocres,mares,fixminds,mfintes,puelt;^^ lefcentes,iuuenes, ferneres, fenes inlingiùsonu â tnoribus omnibus,in artibus omnibus,in profilâââ in uoluntdtum nbsp;nbsp;nbsp;confeientiarum udrietutefi'
bill conflitutos,Gr fi quid dliuddifièrentùn^'^^l imnibMgt;QuiseÃ:eninfelt;gt;rum linde
ÿââ â
ETVOCATIONE.
^unfunm Dominu nostrum per omnes gentes fnl* homines uelit,crideôÃtcint: (luid omnipotent
''flieindttiter non poteà quodcunlt;i^ uolueriti Prtecepe^ Apoflolus «t ordretur pro Ãngul^s hominibui
V jjiKidliter dddiderdt: pro regibus,ex his clui in fub ^quot;^itefuntj^uiputdripoterdnt ÃRu exfuperbidfe: wîifn'jd Ãdei ChriÃidnlt;e humilitdte dbhorrere,proinde ^ob: Hoc eraiji bonum eà corditt fdludtore noÃro DfOjifi efijUt etidm pro tdlibus oretur-Stdtim ut dej^e= â'ââiionemtoHeretidddidit: Quiomneshominesuultfdl »OS fieri.
Auguftiânus ad Vitalem.
EpiÃold.tox»
Sei ficut. iüud iiuod diäum eil ; Omnes in ChriÃo tiiiiificdbuntur, c«m tdm multi icternd morte ddmndn« lw,i(irà diilum eil : tiuid omnes quicunlt;^ uitdm icter^ Mut percipiH«t, non percipiunt nià in ChriÃo.
ltd quoi diflHm ejl^ornttes homines uult Deus Ãduos fcrijCHmtdmmHÃtoj nolitfdluosÃeri,ideö diólum fjl: quid omnes qui fdluiÃunt, nifi in ipfo uolente non jiiwtjCTp 4«o alio modo iüduerbdApoÃolicdin^ tcfligi poj)«nt,ut tdmen huicdpertiÃimeueritdti,in ^dd «jjcmi« tdm mKitos uolentihus hominibus,fed Deo BokntefdUos nonÃeri,contrdrid eÃe non poÃunt.
N » Qwomo^o
DE PRAEDESTINATIO^'^ Q«o;»o(fo auttm non detur gratü dittinduoluâil^'^ ritur humandfteis quibui ddtur,gr(itMtdinifri^ââ^ ddtur,utueraÃtgratia. QUoinodo inhacreii'ââ\ penfantur humajt£ uoluntatis Æ Quaiidoijiti^iâ'' ^nibiKgratia iflanondatur,nulloplerngt;ii{ii»^â'â tauoluntate diÃantibuS;Ãd mifericordiacum nbsp;r,
tut datur habentibut caufatn, iuflo tarnen non datur.b!on enimeü iniciuitat apud deiitn,id gant ^uibut datur, quà tn gratis eis detur, utic^non daretur. lt;duoniamÃmile babentibiif (ââââf''* iuÃe non datur.
Idem Ãugufimus in Enclnrt(^â^ Cap.^/.
Nec dubitanduin e{l Deutn Ãcerebene,etiaipi^ do Ãeri qu£cunq; funt tnalè.Non etrimhocniÃiii^âââ^ dicioÃnit.EtproÃilo bonumeCt, omnequodiuÃ'^^' Qÿamuis ergo ca qua: malaÃmt,in quanMnâ'^^^ Ãtnt,non Ãnt bona: tarnen ut non folumboria,feil^â^ ntalaÃntbonumeÃ.l^amniÃeÃetbocbonuithutefiâ^ amp;'mala,nullo modo cÃÃÃnereiüurab omnipote/iti^'â no. Cuiprocul dubio quiC Ãcile eà quod uult,Ã^â tarn Ãcile eil quod non uult eÃe, non Ãiere ⢠Eoc V credamut,perielitatur ipfumnoilrte fidei conÃÃbKif igt;}itium,quanosin Diumpdtrem oinnipotenttttK^^^^
ETVOCATIONE.
^unÃtemur. Neq^enimuerdater ob aliud uocdtur lt;'mtifotens,nià quid quicquid uult potefl,nec uoluntd* ^mj^iämcredturtejuoluntdtis omnipotentis ttnpe»
V-^^^QUdmobrem uidendunt efl,quemdclma/ ^'^Ãt (ie Deo «m; quid fcoc Apoflolui ueriÃi» â¢'« ilixit,qui omiies homims uult fdluos fieri.
eum non omnes, Je J pMto plura nonfiunt fdl^ Wdftur uti^; non fieri quod Dctw uult fieri, humdtui l'w«tHolMrtt((te impedienteuoluntdtem Dei. Qudtt»
wnKjHærituy cdufd, cur non omnes falui fiant. Jîâonderi filet quid boe ipfi uolunt. Quod quideut ^(iruulis did non poteCc, quorum nondum eft uede, infiintuli motu)à ciunt,fieorum uo iudicarentur efti tribuendum qudndo bdpti^^
^^rcHisrcJiJlHnt, quantum po/fiint etidinnolentes Meosjîo-jdominusin^»
^Idio compelldnstrapidrn ct«itdtej»,^«oties(inq«it) gdllindpHlloj fuos,et r«h' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ciwiti«, uoluntdte hominum fit
noicndo iinpedientibiw non
crin terra omnia qu£/ à '*® Wt, Ãcit:J) coHi^erefiUos Hierufalem uoluit»
Ni cy
D E L E G E
cr non licit? An potiiu itUquidemÃliosfuoslt;ilgt;'fà t coïligi noliiit, fed ett quoc^ nolente, Ãlios dus ipfe quos uoluit : quia in calo in terra non lt;1â^^ noluit cr ficit,quiedam uero noluit et non nia qult;ecunlt;^ uoluit,ficit.
C A P. loi.SeJ quantlt;elibetfint uoluntates, gelorum uel hominum, uel bonorum uelmaloriangt;'^ illud quod deus,uel aliud uolentes quà mDeuStOnnii!^ tentia uoluntatis D« fiinper inuiHaedl, qnemd^v nonpoteft.Quia etiam cum mdlairrogat,ii^it^^â^ profiilo qu£iufta eft,mala non efi. Deust^â^'^''^. potens flue permifericordiS cuius uultmiferetiiâ'gt;r per iudiciu quern uult obduret,nec inique aliqnnil^ nee nifiuolés quicq ftcit,et omnia quecum^nnlbr
DE DVPLICi LEGE, NAÃ^'
ral/gt;ôf Porittua,Etd6
Peccato,
DE LEGE
H/Abe Educi'â inDom/noeX^^ corde tuo^etneinnitarispfti^, j tax Ja omnibus uîjs tuis
Ium æ ipfe dirigetgreffustuos.i^^f ià piensapudtemetipfum-Tinte recede à aiâlo^ Honora
NAT V R A L I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%
tuafubftantja,et depnmittjs omnium frugum tuarum da pauperibus, ÃC cç» Kra. Prower.j.
Deus creauit de terra homine. Si Ãz cundumimaginemfuam fecitillu.Et iterumconuertit ilium in ipiam: etie= tundutn fe ueftiuit ilium uirtute. Nu^ werum dierum Ãà tempus deditilli, et dédit illi poteftatê eorûqugfunt fupcr terri Pofui timoré illiusftiper omnc carnem, ÃC dominatus eft beftiaru ÃC uolatiliu. Creauit ex ipib adiutorium fimile fibijConfiliS et lingua SC oculos ö^aures,amp;cor dedit illis excogitandi difciplina intelledlus repleuit iP icientiamfpiritus, ^fenfuimpleuitcor illorumtSC mala , ^bonaoftêdit illis.Pofuit oculu ipfo rumfuper cordaillorûoftendere illis jpagnaliaopetum fuorum: ut nomen »anflificationis collaudent, 0^ gloria/ fl in mirabilibus illius, ut magnalia ^arrentoperumcius.Addiditillis di â¢dplinaïuîSC legê uitae hacreditauit iV
N 4 losi
i^So. D E L E G Ã.
los : teftamentum eternum confti'tuit cum illis : ôC iuftidam iudi'cia fui oftendit illis^Etmagnalia honoris d' us ui'dft oculos illorum, ÃC honorem uocis audierunt aur es illorum, di' xit illis : attcndite ab otnni inique. Et tnandauit illis unicuique de proxi* mo fuo Viæ illorum coram illo funt (èmper,nofuntabfcon{gab oculisip' fius.Inunamquamquegentê propo' fuit redoré,et pars Déi Ilraél fadaeft manifellasEt omnia opera illor« ue^ lut fol in confpedu Dei : SiC oculi cius fine intermiflione infpicientesinuijs eorum.Non funt abiconla teftanienâ tapropteriniquitatem illorum èCo' mnes iniquitates eorum inconlptf^^*^ DeitöCc. Eccîe.17.
Omnibus autem diebus uite mente habeto Deum. Et caue ne auquot; quando peccato conlêntias,ôfpræf^â' mittas praecepta domini Dei noftri' Ex fubftantia tua faceleemofynaui)^^ noli auertere faciem tua ab ullop^^* pere»ita cniia fiet ut nec â le auerwtu^
N A T V R A U li ist faciès Domini - Quomodo potuen's itaefto miièricors-Si mulnim tibi fae rit,abundanter tribue: fi exiguum ti* bi fueritjCtiam exiguum libenter im' partiri ftude-Fiducia magna erit cor3 fummo Deo,eleemofyna omnibus fe dentibus cam-Qiiod ab alio oderis fie ntibi.uidenetu aliquando alteri fa» das. T0amp;.4.
Omnia ergo quçcuncpuultis utfaci« Mtuobis homines 8^ uos faciteillis. M«.?. Cüenim genres que lege non babent natural!ter ea que legis iuntfa dunt,ciufmodi lege non habetes, ipfi 'jbifuntlex,qui oftendut opus legis ââ^â^iptûin cordibus fuis teftimonium â^«ddenteillis confcientiaeorS, amp;nbsp;in-^^tfeinuicem cogitationcm accufan^ ^âutn,aut etiam defendentium in die ^utniudicabit Deus occulta bominü lecundumEuangeliummeumper le* âumChriftum. Ront^.».
Auguftinus Quinqux. z.
Pfd.$7-Vo-f.i.
N j Qtjdndo
f£i D E L E G E.
QUMdo^uidê mdiwÃrmator^noÃrii/ià ilibuf tioflris ueritM fcripÃt : Quad tibi non WSp titeri ne Ãceris. Hoc er antequdm lex ddreM ignorare permijJu'S eÃ, ut eÃet unde iudiedrentuf) Ã* qutbui lex non eÃet datd. Sed neÃbi homines deÃitÃe quiererentur.fcriptu efl in tdbulif qnodins^ dibits non legebant. Non cm'iw firiptu no h^ebdHbP legere noleb ant. Oppofltu efl oculis eoru,quod in fcientid uidere cogerentur, qudfl Ãrinflous dinots uoce Dei,ad interiord fud homo compulfiis efl dien'i^ fcripturd. In cogftdtionibus enimimpijitnertoi^ frit. Vbi interrogdtio,ibi lex.Sed quidhominesdff^ tentes td qu£ Ãris funt etid 4 feipfls exules fldh ddtd efl etid conferiptd lex.Non quid in cordibtuÃt ptd non erdt,fid quid tu Ãgitiuus erds cordis tuhdb Hâ io qui ubiq} efl comprehenderis,cr dd teipfum inti^^ uocdris.Proptered fcriptd lex quidcldmdt eiSiqnidP feruerunt lege fcriptd in cor dibus fuis f Redite riedtores dd cor. Q£iî enim te docuit nolle dccedi sb dltero dd uxore tud eQuis tedocuit nolle tibiflttiifi fieri {Quis te docuit nolle imuridm pdti, ey dliud uel uniuerfdhter uel pdrticuldriter did potcfll Multd enimfunt de quibus flngulis interrogdtiboinf' nes cldrd uoce reÃiondedntinoüefe pdti.A^e ft non ul' fit
N à T V R A L I. fSi foliu «$ bomofNonne in focietdte uiuis Saims bHuiiint ? Qtà tecu Ãäut eft ctfocius tuus, om »« ftdi admdginê Dei,nift terrenii cu^iidittitib.conte ïSîtt,lt;j«od ilk fontidMit. Qwod ergo tibi non «is fieri, noli dlteri ficere. Indict« enim malum eftè in eo quod fiitinonHi«, O' boete cogitnojje lex intima in tpfo tuocordeconfehftd.PrfciebitijCr clamabatur inter ttiiuii« tit(«,(}MO)nodo cogerw redire Ãd cor t««m,cKnt boe ÃdterW inter mint« (tlienü {Fwrtum fconuni eà { Uonintcrrogo.AdulteriMmbonumeÃ^ Et omnescU Witnf.non.HomicidiM bonit eà ? Omnej cUnidnt dete« jlirife.ConcHpiÃereremproximi bonu eà ? Non «ox omniueÃ. AutÃjidbuc nonconÃtcrw iccedit lt;|«icort=i cupiÃit rc tU4,pldcedt tibi,oâ rej^onde c[wod ««.Ont» nés ergo de bU reb w interrogdti cUmdnt bxc boni no ejfe, Rurfuî de beneÃeijs, non folum de non nocendo» tterum etiim de non frieÃindo itc[;tribuendointO'= rogdtMT omn» inimiefuriensjÃmempitiens. Aliu« bdbet çinem o redundit ei ultri fujÃcifntiim,no* «itteegere, non dit. DiÃUeet tibi efurienti diÃdi« eeito ficiito cumilterumeJurirecognouerU.Perc«
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;grint« tedo indigent,uenit in Ãdtriim tuint, non fuÃt
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãitw fik, T une cldwiit Ãk,itibumindm c jjè ciuitdtent
Ãcilc
flt;S4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.
Ãcile äpud barbdrosÃbi ejÃpotiäjfe refit^, iniquitdtem, quid pdtitur,tu Ãrte non fentis. Sed ofoi^ tet ut te cogites percgrinum, er i{ideds,quoinodo tibi po/fit di]plicere,qui tibi non prdÃiterit, qui tu in p tridtudnonnispei-egrinoprtefldre Eid tu rediprd' Udricdtor di cor,ibi feriptd efllex,quod tibi fieri non Kii,dlifi ne ficenSf
Luxit 8^ deRuxü terra Stb inÃrtni ta eÃ:,dcÃax/t orbiSjtnÃrjnataettald' tudo populi terrae. Et terra infects dl ab habita toribus fuis. Quia tranfgref^ ü legem funt.mutaueruatius, diilip^ uerunt laedus iempiternum.Proptct hoc maledidlio vorabit terra, SCpt^' cabunt babitatores eius,ided inisni^ ent evitor es eius, ätb relinquenturbo/ m/nespa uci. Efd.t .4.
Elferonym us iuper illad Libro S.
AudidntJudiei, quifefoloslegetn Dominidcciff regloridiitur, ^uoduniuerÃeprimum Gentes, totuf^ orbisndturdlemddceperitlegem,etridcircopofliââl^ ddtaÃtperMoyfen, quidprimdlex diÃipdtdeft-^ud Apoflolusloquitur. Cumenim Gentes, non hdbintfUdtnrdliter cd nbsp;nbsp;nbsp;legisÃtntÃeiuntfififf^
NAtVRALt.
gmt non Wentes,ipp ftbifunt lex,(lai oftendunt op«s IfgKfcriptumiii cordibKsfuii-QJii blt;Mleges ob fnâHlt;lt;«erint,pri£mwconplt;jMcnt«r:qH* Mtem neglexe= NHteiKjfubjlinebMntijMienunc Jèrmo propbeticKS co--â¢MUittKr.Et «jKoinodo tn prtnctpio beiiedtxtt Deiw om Werentnrie, q«(on Ãcer£tt,pc in con/iimntiitione tndle iwt bis ijui terrent fnnt cT c.
AmbroClib.de Paradû
difo.Cdp.S.
Qwd ejl enim peccdtîCmp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legis dit«
WiCr cocUÃiu inobedientiitmttnddtoru No enim n» ribuscorporiSjdemdndcttis cÅlejlibus iMdiclt;tmtw,pl cït ejpetDei Kerbü,opiniones tjufdä nobis boni er wtit li pKÃlulmuntjdu id ^wod mlt;tlü ejl,n«tt«r41iter inteb» ligmiKcJJèuitrfndUîCr id «juod bonueÃn^turdliter in teKigimus nobis eÃe prfEceptw.In co igitur «occ Domi« ni uidemur lt;tudne,quo alio inter die dt, dlia pr (cciptdt. Et ideo fi quis non obedierit iUis qudC femel à Deo pr« ceçtlt;tcTediintw,penèobnoxius (cÃimdtur .DeidtttoM pr«ceptu)n,non (|UAfi in tdbwlvs bpideis dtrdmento legt; giffliKinfcriptugt;n,fed cordibus nojbris tenemus impre ' fumÃiirituDeiuiui.ErgoopinionoÃrdfibi Icgemjà ' cit.Si enitn Gentes (^«Hegern no bnbent,nlt;itur«liter e4 (juelcgis funtjäcinnt.Opinio igitnrbwrn^nd, fibit^^ ^uimDeiUxejl, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A VG
iss
M o s A I C A.
Auguftmus contra Iulia« /
numPelä.Libr0.4.,
Cdp.j.
Jdeo^ dicunturÃne lege ndturAliter Ifgif Jitnt Ãicere,quiA ex Gentibut uenerunt Ad EuAngelitm, non ex circumciÃone, cm lex dAtA eÃ, ex propterd nAturAliter,lt;}uiA utcrederent,ipgt;fe eà in eii per Da pi tiAmcorreiHAnAturA.
Hæc, ilium qui primus formatus eft a Deo » pater or bis terrarum cum folus effet creaiuSjCuftodiuit et eduxil ilium à delidlo fuo . Eteduxitilluâââ de limo terrae» amp;nbsp;dédit illi uirtut^ continendi omnia. Ab hac utrect® iniuftuSjin ira fua per iram homiddl fraternitas depertjt . Propter cum aqua deleret terram, fanauit rumiapientia per contemptibik'*g' num iuftum gubernans. Sdp-to^
Auguftinus adHilarium EpiÃolA.8^gt;
Proinde ^uoniAtn lexetiAtninrAtiotie fxââ qui ÃAm utitur arbitrio libertAtis nAturAliter^'Xt^â confcripta,quAfuggeriturn(indl(^b^xiiÃ(â^^^^^
D E L E G E.
Am, (juod pitti tpjè non ««It. SecKnJttm bdiic kgem frmrici(tifKntomnes, etidmqKilegein per lAoyÃn ditimnondcceperMntjde ^Kibustn Pfalmo legitwr-PwHdricutorcs «ejlimdui omnes peccdtores terrüC. Nonctum omnes peccdtores terrlt;c, legejn per foi dition pTäCMdricdHerunt : fed tdincn ntà «dis qm præudricdjfent, non dppelbrentur pr^wdri^ titores. vbiennn non eà lex nee præwdrtcdtio. ï^iCHmcdtd ergo legem , q«« in pdrddifo ddtdeà iwfciturbomoexAddmcnmlege pcccdti o' mortis ieqwdicitur . video dlidmlegem in membris mets w?ttgndntem legi mentis mee, cr cdptittitm me dit» stntem in legem peccdti , lt;|Uie ejl in membris meis. Qttttdmen nifimdld poÃed confuetudine robore« twjieilitts uincitur , nontdmenniJigrdtidDei. Le® gî dutem flld pYdCUdricdtd eju« ejl in ufu rdtionis (tmimc Tdtiondlis, in dtdtebominisidmrdtioneutet»» tis, ÃîiCMiïicdtores fiunt oinnes peccdtores terr«. ÃTfUiiTicdtd etiim lege itld cpidc ddtd ejl per IAogt; fen,inttlto dinplius dbunddt deliftum , Sienimddtd tjjrt lex , c|u£ pojVituiuijlcdre â gt; omnino ex lege ejfet
, iujUtid . Seà condujil feripturd omnid fub peccdto *t promijyio ex jide \e[u Cbrijli ddretur credenti *â kw . H«c uerbd jt dgnojcis j Apojlolicd funt, de lest
5é9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MO SAI CM. .
tr^fîterum Sicit.Lex prieudricätioni'SgrätitipoÃti'r donee ueitiret femeihcui promiffitm efl diflofll»''' angelos iitmdnusmedidtoris,ChriflumcSmegt;iiliif(â^, grdtid fdltti fläi funt onmes,fiue pdruulidlegtp^â^, cy mortis, cum ^ud ndti fumui, flue ntdiores t}iiâ utentes drbitrio uoluntdtis prieudricdrunt legatquot;^^^ rdlem ipflusrdtionisiflue qui legem dcceperunt,^'^ , td efl per Moy fen» edm^i prieudricdntes littri^ funt. Cum uero etidm Eudngelicd praceptd udricdt,Uâ¬lut qudtridudnus mortuus putet, nec^â tdmen def^erdndum efl,propter eius grdtiM gt;nbsp;lente di^à hfed mdgnduocecldmduit:Ldzegt;'(»^'i
Auguftinus in Joanncin
Trdél.4^.Cdp.tt4
VLomoqudndo ndfeituriam cum morte quid de Addmpeccdtum trdhit. Vnde dicit Per unumhominempeccdtumintrduitinmimdii'â^ Ecce hdbes unu diem mortis^ quod homo (rdbit tts propdgine.Deinde crefeit,incipit dccedere itat »dies dnnoSjtit legemfltpidt ndturdlem qiidttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
tentin cordefixdm.Quodtibinonuisfitri,!^!'^^^ ' ris.Nunquid depdgdnishoc dicitur, amp;nbsp;ipfld quoddm tnodo legitur fFurtum tiis p^tH-uispdti, Ecce lex in eordetno - Qÿodtton
H o s A I C A.
legem tran^grcdiuntur bomwes-Ec dter dies niortis.Ddtd e^ lex etidw di wnitiw per Ja^ quot;gt;«l«int)etMogt;fe«.Did«m eà iHtc : non occides ,non '^cbïberis.nonpfum teJHmomum dices,bonord plt;t* 'ââ '»I O' ))ttitrem,non concHptfces rem proxtmt t»i-Ec/ «Iwfcïiptdcjl.c;' ipptcontemnitwr.Ecce tertiiw dies *t'K-Qiiiarejtiit? Venit er E«lt;tngelium, prlt;cdiclt;ts 'W Tcgnutn cÅlorHm,difflt;tmlt;ttMr «bi^; cbriftt«,mind* â«âfgebeiww.uitdpromittitur ieternd,G'iï^fâ* contemni âXf-Triuifgrcdiuntwr homines EMdngeliunt.Ecce «JHdr* âxs dies mortis. Mcrito idmfatet. Ntwi^uid O' talibus I ââ'jxndaejlmifericordw. AbfitEtUm ad tales Domi® gt;«« excitondos non dedignatur accedere.
EE LEGE POSITIV A CtV AB
Eft duplex,Diuina QC humana.Primo legediuina ftuc NlOa faka.
^ukuncç inlegc peccauer unt, per le* S^miudkabuntur, Rom.i.
Sóm.usauteincpïoniaTn
I. .. t o
57o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G E . Ã
lex loqu/tur his qui in lege quituf, utomne os óbftruatur,amp;^^i''^ ditus fiat omnis mundus Deo:qu» operibus legis non iuftificabitut o®' nis caro coram ilIo^Per legéenim^*â' gnitiopeccati, Nunc autemiufticö^ lege manifeftata eft^teftificata à prophetis. Row.j.
Si enim qui ex lege heredes funt Æ inanita eft fides, abolira eft proinl®^ enim iram operator, row.4' Lex autem fubintrauit, ut abuny ret delitftum: ubi autem abunda^y licturn, fuperabundauit 0!^ gratia cut regnauitpeccatum inmorteni-*'â Ct gratia regnet per iufticiam in uiu® îcternam per lefum ChriftumAf'
Rom.i,
Peccatum non imputabatur, kx non effet, led regnauit mors a Adam ufip adMoyfen,etianiin^°â qui non peccauerunt, nem præuaricationis Ad«,qui^âf ® mafutun't
Pcccatu®
M o s A 1 C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$7i
Peccatum non cognoul,nifi per le^ gein:namconcupifccntiam nefefeba nifilex dicer et : Non concupifccs. St« ne lege enim peccatum mortuum e^
: Ego autem uiuebam fine lege ^lieiuando. Sedcumueniffetmanda-
, peccatum reuixit* Ego autein niortuus fum,2lt; inuentum eft mihi niandatum, quod crat ad uitam » hoe ^ffeadmortê-Nam peccatum occafio neaccepta,per mandatum feduxttme ^per illudoccidit» Itacp lex quiderri , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mandatum fanclu m 5lt; iuftü
J ^bonum. Rom. s.
Nam t^uod impoffibile crat Icgi» in ^uoinfirmabaturper Carnem,Deus nlium fuum mittens in fimilitudincm eatnis pcccati,eide pcccato damnautt çeccatum in car ne ,ut iuftificatio legis impleretur in nobis. Rom.?-
Viïiuspcccatilex.Ego enimper le gem)egi mot luus fum.Si enim per le iufticia ,er go gr atis Cht iftus mor twseft» i.Coïin.15.
Natu
D E L E G E
Nam fi exlege hær éditas, l'atiil'*â cxpromiffîone. Abrahgautemp^'^j promiflîonem donauitDcus. Qiââ igi'tur lex f propter tranlgreflîo'â^ pofita eftjdonec ueniret femê,cuâPz jTnïèrat. Lex ergo aduerfus præ*â' DeiïAbfit.Si enim data effet poflèt uiuiSc3re,uerè ex lege mda Jtatp lex pædagogus nofttt w' in Chrifto,ut exfideiumfeenâ*^ââ'
Scimusautem quia bonacftl^^â quis ea legitime utatur, lcienK\*â â quia lex l'ufto non eft pofita» f^in' ftis de non üibditis, l'mpijs amp;nbsp;ribusôec.
Nihil enim ad perfectum adâ lex. Cdp.x. Vmbram enim gt;nbsp;futurorum bonorum,nunquâp^^ accedentes perfedos facere. '
Ambrofius lib.dehcobo^
uitabe(it.Câp.6. . i Quid igitur produit ut lex
H o s A I C A.
(( nbsp;nbsp;qut^*pti Iex,^«t opiw legis /criptum habebät in cor^
lt; I dcjiio.ltenon tenuimus, cur uddebatur ei altera, in i I cnil« operibuscaro non poÃitiuflificari? AcceÃit uin^ (I I ti(lMiti,nonfolMtio; addita efl peccatorum agnitio, non ]l ' fimÃio.Peccäuimus omne5,(iui potcrdmiw excufatio^ gt;nbsp;tioKprftendere per ignorantiam,os obflruilu eft om^ ( nbsp;nbsp;itibiK.Projiut titmen mibijcoepi confiteri quod negabi
» tapi delià umme«»» cognofcere,et iniufticiam non o« I P«nre,cocpi pronunciare aduerfus me tniMjltciit meant
Domino,tu remijijlt impietdtes cordis mei. Sedey ffludmibiprodcjl, quod non t«Jltjîcdm«r ex operibu*
t ItgiS.t^onbdbeo igitur unde gloriari in operibut mets ) popim; no bdbeo unde me i£tdem,er ideo gloridbor in I Ãirijlo.Non glorilt;tbor,qHi£t iuÃu^ fum,fed gloridbor, ! tlwd Tedemptui futn. Glorilt;tbor,non quid udcuiw futn pttc4ti,fed quid mibi remijfd funt.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftinus lib .de liter a Si
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^iritu.Cdp.9.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ojlendit cnim tuntummodo lex,qHid Jùciendw quid,
ciuendu fit, ut quod illd ojlenderit uolunti« impledt fibomo iujiijicetur. Sed 0 homo dttende quidfequia
ter-Kune dutem inquit,fine lege iujlicist Dei mdni^jld ti ejl,teilijicdtd per legem o' propbetiU.P drum ne in* fondtfurtolttJliciA inquit Dei mdniJèJldtaejl. lldnc,
O Ã tgnoYM
BELEGE ignorlt;int,(lui judm uolunt conÃituere.Huic fubiedi: iuflicM inquit Dei mäniÃfidtii efi â iuÃicid hominis uel iufticid proprU uoluntdtii'Jr Dei,no qud influx eà Deuf, fed qud Muit howio^ ' iuÃiÃcdt impium. H£c teÃificdtd per legem amp;nbsp;tMi Huie quippe teÃimonium perhibent lex amp;nbsp;t£. Lex quidem hoc ipÃ) quod iubendo CT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
neminem iuÃificdndo,fdtis indicdt doito DeiiuÃiÃâ^ hominem per ddiutoriumIÃiritta. Prophetie id quodpr£dixerunt.ChriÃiimpleuit ddueittiU'^^ hinc fequitur nbsp;nbsp;udiungit, dicens:luÃicid dute
fide leÃt ChrtÃiyhoc eà perfidem qud creditiffiâ^ ftumSicut dutemfides Chrirddidlded},noitiigt;^^ââ ChriÃui, Ãc Old iu^ieid Dei,non qudiufim âà Vtrumq; enim noflrum eSl. Sed idea Dei or citur,quod eiue nobis Idrgitdte dondtur, fine lege,non fine lege mdniflfldtd. Sed lege eft, qudm Deus per fl'iritum grdtiie creieid firt,Ãne ddiutorio legis,hoc eft non ddiutui utiq; iuftificdti per legem-jton iuftificdtiper prep', uoluntdtem/ediuftificdti gratis pe)âgrdtidmipp^^ quodÃneuoluntdte noürd fiat, fled uoluntds/uillâ'^ ftenditur infirma per legem, utflanet gratia uobd^ tern, cr fluna uoluntas impleat legem,non
M 0 s A I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7.^
îfgf,nec indigenslege.ïuftoenintnoneülex fofiti.
Auguft.fuper loannem Trâdi.j.Cdp.i.
ï-« per Moyfen ddta eft, reo$ tenebât, Qufi wiitidit (ipoSloliM^Lex fubintrduit ut abundaretdelis ' ^â¢Hoc prodfTdt fiiperbis, ut dbunddret deltilum. Mtem enim Ãbi ddbdnt,cr ^udà uiribui fuis multunt ^^^nâbdntjcr non poterdnt implere iuflicidnt,nià dd^ Wwret ille qui iujferdt. SMperfcùin illorum uolens do^ ^â^t(ücus,deditlegem.Tdnlt;lUdm dicens: Ecceimple=gt; âfj'Kputetiî deeffe iubentem: non deeft t^ui iubedt, fed M qui impkdt. Si ergo deejî qui impledt, unde non
i â¢wplct ? Qwift«litiw cHiM trddMce peccdtiçy mortiSt. AdfUn «4ti« tr4xit ficum quodibi conceptum efl. . Cccidit primiM bomo, o' omnes, qui de illo ndti, fwitjde illo trlt;(xerM«t concupifcentidm cdrnis. Opor* fetdt Ht mfceretur dlii« bomo : qui nuüdm trdxit con^, tfpifcentidin,homo o bomo : bomo 4cl mortem» bowo dd uitdm, ficut dicit Apoflolies. dJionidnt quidm per bommem mors, e^ per hominem refurre/
; ^0 mortuorum. Omnes qui per Chrifium iuÃificdti, wjb.No« in fe,fed in illo. Nrfm in /èà interroges, A* iât»ifnnt.lnmoÃinterroges,CbriÃifunt. Ãiudre{
O 4 QHM
D E L E G E' ,,
Quid iÃecdput dominui nofltrkfitf trdduce peccdti uenit,fed tdmen uenit cutn tali. Mors peccatorum pcena er at, in Dotninogt;o tntfericordU erat,non poena peccati. ^^on bdbeiâ quare moreretur,^:^ mortuus eji.Tu hohes lt;jooregt; mon dedignam e Ltignare tequo animo potipâquot;'â^ t!i tuum,(}uod ilk pati dignatus eÃ, ut te à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
tnorteliberaret.Homoamp;âhomo : Sed illenon Wp mo,iÃe deus er homo.llk homo peccoti,iÃ( fiiti£,Mortuus es in Ada, refurge in ChriÃu-trunks debetur tibi, lam credidiÃi in ChriÃi^nt^ti tarnen epioddebes de Ada. Sednonteinaternui^'^ uinculu peccati, quia morte tuâ leternam oecilü^^^ temporalis domini Dei tui.Jpfa eà gratiaÃotres ipfa eà Méritas, lt;juia premiÃa er exhibita hlon^ iÃa in ueteri teÃamento,lt;juia lex gt;ninabdtur,noopi^^ labatur,iubebat,non fanabat.tanguore oÃendibjl^ auÃrebat.Sed illa prtepar abat medico uenturo tia er ueritlt;üe, tanquam ad alique quem curordiââ medicus,mittat primu feruufHu,ut ligatum dki» tùat.Sanusnonerat,erfanari nolebat.'Etnefiii^ tur fanum fe eÃe iaüabat.MiÃa lex eà ligouituoquot;^quot;â' Menit fe reu jam clamabat de ligatura. Venit curat arnark aliquantum er arcibus
. M o s A I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ77
mitii tegroto,Ãrto, dicit, toUerd,dicit, noU dilige patientid,curet te ignis cotinentix,
C^fecutionis tokrët uulnerd tud.Expduefcebds liber iüe nbsp;nbsp;nS ligdttü bibit quod tibi
ââi'Prior paJJÃK efl,ut te cofoldretur,tdn(}udm dicens
firnes pati pro te ? prior patior pro te.HiCc efi ^'^id et mdgnd grdtid. Quis illd dignè coUduddtf De '^litiite Chrifti loquorfrdtres ma.Mdie/ldtc ChriÃi ^'üiiinititë (jMM loquitur explicdndoct dicendoe^rc.
Nunquid meliora facit Babilon ^yonjautalia gés cognouit, te prgter ^fraël c Autquæ tribus credidit tella-wientis tuiSjfîcutlacobc'quarû merccs â'oncomparauir,nclt;p labor frudlifica 'âit.Pertranfiens cnim pertranfiui in gentibus, SC uidi abundantes eas,ôd non memorantes mandatorû tuorû. Nûc ergo pondera in ftatcra noftras iniquitates, Qc eoru qui habitât in lè«= tulo, Sdno inuenietur nontetuSnià inlfraël. Autquandonon peecaue-tunt inconfpedu tuo, qui habitant terra,aut que gens fie obferuauit ma* data tua i Hos quidê per nomina in*
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O s uenics
j.78 de -lege
uem'es feniaHe mandata tua : Gentes I autemnoninucnics. Efä.4}.
Poiîtum eft ergo fecuiS in tenebn's Sc qui inhabitant in eo fine lumine-Quoniamlextuaincenfaeft pfoptef quod nemo feit quç à te fada funt uel qui incipient opera SCc. 4
Lex per Moyfen data cft,gratia,ct ueritas per Chriftumfadaeft»
Nonne Moyftsâdedituobis legt!* Et nemo ex uobis facit legem.
Non concupiftes. Exof^o.
Auguft, lib.de litera QC Spiriw-
Cdp.4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
No« concupifees dperti/fimumfaliiberiniion^il^ ceptum eÃ. QKod à (^uii im[gt;leuerit,ntilia tiino peccatum.Nd hoc idea ApofloluicUSâ^ÿ'â^^. ^uodddm,lt;Juo cundet coplexicseÃ, uox legii db omni peccdto prohibentiij^uoddit-concttpifiei.Neq; enim uUu pecedtu nià cbmittitur Froinde t^Uie hoc priccipit bond Us lex efi : Sed ubi ÃirituÃ'dnbius no ddiuudt tn/p^^ pro concupifcentidnidld concupifcentidbondgt; . chdritdtem di/fundensin cordibctsitofirh»!^^^
M O' Sâ A 1 C Ai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S79
Wbüni,tiu^et{gt;rohihendodeÃdmumdlu. 'i^efcio £=gt; itiiit ijitomodo boe ipfum quod concupifciturfit iucun diui dumuetätur. Ethoc efi quodÃ,üit peccätum per per illud occidit,cum accedit etiam pr# iuricätio,lt;lU£ nuUä efl,ubi lex non eft.
Auglift.ad Hiiarium, Epift,8^t: ipftilexdnhoe ädiutoriu dataeftillis, qui til legitime utantur, ut per illâ fciant,uel quid iuftiti^e iäiit Mceperint,unde grattas agant, uel quid adhuc et« défit,quod inflanter petat QMt autc ftc audiunt, quod lexà t:Nonconcupifces,uthiec quiadidicerint fujfice refibiarbitreijtur,nec adiutorio gratia: Dei, adftcien duquoiiuftueft,dari fibi uirtute credant eypetant., Ai boe ei« lexfubintrauit,ut abundarct dclidlti. Na inte rim utomittamiif legis malta pracepta et hoe inde co^ nemoremits quod ad comeinorandu clegit Apoftoluf cÃdixitkx.No cocupift:es,quid uidetur aliud imper a/. re,nià ab illicites cupiditatib.cotincntiäeAiiimiis quip^ pe «eint pondéré, amore ftrtur quocunq; ftrtur lube* detrdbere de pondéré CHptdiUtWjquod acce. dit ad pondus ebdritdtts, donee iilnd confuinatur,hoc . perÃciatur.Plenitudo enimlegis ebdritds. Et tdiwcn de, ipfdcorttinentMHtde quidferiptum jit. Et euinfcirem
, ^«idnewo poieft efte continensniftDeusdet erboe
58o D E L E G E.
cr hoe ipfum erdt fdpienti£,fcire cuiuf elfet hoe ddijDominîî,^:^ depreedtinfum illu.]S!ui}lt;luid dixit! Et cum fcircin inquit, quid nemo poteft ejfe contineni, nià per propriü liberu drbitriü,z^ hoe ipfitm ettitfl' pie/ttia fcire d me ipfo eÃe donü i ï^on pldttè boe dieit quod quidd in Ãud udnitdte dieunt,Ãd quod fiât infm âd: fcriptur£ ueritdte dieendït. Cum feirem inqiut,lt;iu^ nemo e/fe potefi continens, nià Oeus det. tubet erÿ) 'Deufeontinentidm,oâ ddt eontinentidm.lubet perk' gem,ddt per grdtidm. tubet per Uterdm,ddt perj^iriâ tum.Lex enim fine grdtid Ãcit dbunddre deliilmti, lt;3' liter d Ãne Ãpiritu occidit.lubet ideo,utÃeereiuÃd ndti e:^ in noÃrd inÃrmitdteÃub lege Ãtigdti, ädiuto^ rium ^dti£ poÃere nouerimut nbsp;nbsp;à quid Ãeere pote
rimuf operisboni, ei qui ddiuudt non Ãmut in^dü.
e/Km iioluntdtibut drbitrium idea toüitur quid it udtur,fedideo iuudtur, quid non toÃjtur lt;nbsp;Quidigitur Deo dieit,ddiutor meui eÃo,eonfiteturfeuelleiinptere ^uod iuÃit, fed db eo qui iuÃit,ddiutorium pofeere,ut poÃit.Ãid dbunddntidm igitur deliiilorum lex nos do' cet,quid uelle debedmuf,nià ddiuuet grdtid, ut quod uolumtif udledmus,cr quod udluerimus,iinpledmts. Auguft.de nuptqs dC concupifcentia adVdleriumlib.i.Cdp.tS.
Holt
M o s A 1 C A. s $8t
Non etiim quod uolo honum hoc tigo, /ed t^uod odi Mhm iHud Ãcio, id eà concupifco,quia lt;^r hoc nol= let ^cerfjHt ejÃi omni ex pdrk beätui-Si autem quod tiolo inquit,hoc Ãcio,confentio legùquoniam bondefi quid hoc er iüd non unit,quod ej nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Non uultf
i^iconcupifcS,qult;£dicitconcupifces,cregonolo con/ f «pifcere.In hoc Mtiq; confentiunt,uoluntdi med ey le^ amp;S-VerM^MMc5cMpipere nolebdt,^ tdmeconcupb feelgt;lt;(t,fed eide concupiÃentine nequdqud conÃentiendo fwiebat, lt;tdi«nxit lt;tit ; NMnc dutem idm non ego optTOï itludjfed id quod bdbiut in me pecctttwm.
Auguftinus contra lulianum
liigt;.3,Clt;tp Klti.
VtHe mibi ddictcetjperjicere dwtem bonw (ion inue* »io. Vel pcHt Græci codices bdbent. V eUe ddidcet mi* Kperpcere dutê boiiu non,!«! e/l non mibi ddidcet per pcere bonit.Non dit jà cere bonU,fed perÃcere bonum *. ^uid jà cere bonumejl, poà concupifcentids non ire. ferpcere dute bonweà non concupifcere. Q«od ergo tpdiGdldt«. Concupifcentid cdrnis ne perÃceriti5, boe ècontrdrio eà ddKomd.v.Perpcere dute bonuno inuenio. Qnidnec iUiperÃeiuntur in mdlo,lt;judndo ei$ non dceeditnoÃrieuoluntdtU dJÃnfuSjnec noÃrd «o* IwtMÃerpcitwinbonoj^wdm diw iUdrum cwi non tonÃrrtinn«
«J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LESE confeittintM.permMet motm.Jp/è âutem conÃ[^fii(:(l ^iio etiH haptiziîti uelut dgonc decerldnttCiim cdro rtH cupifcit dduerfin Ãjiritus adiierfui cr Jjgt;iritiis jÃdtbonuin opuf,non confaitiendc coitcii^ pifcentie mdlie,/èd non perficit, quid ipfd ntdld difiit rid non ubfumit, cdro /idt mdlum deÃderiiim ; nec ipfa perfidt,quid fibinonconfcntienU ipfd dd operd ddmnundd non pfruenit.
Idem Auguft.coniraeundem-
bb^ 4.Cdp,i.
J^efdo quomodo etid cdftie dnimi£inti(rp(ilâgt;^'''' tur dÃfenfu^, qu£ à imputaret dltifïmuf qui^ uiiur^t cgt;lt; ftut f hoc inqud,indlu,cur non extirpdtur de contiquot;^ tiu. cdrne fdndorum Æ Sed quid in iÃd humananttffff^ peior boflis eà cduendd Ãiperbidndeo ninuru non p«' tiK extinguiturdn cdrne continentiuin fdnllorM concupifceniid,ut dim pugnutur dduerÃoi edt«,(gt;(â'â^'â lorum fuorum dnimit^ ddmonedturnefecuriii inÃetn^â donee humdndÃquot;dgilitdi dd t dut dm perÃdblt;»i^âââlâ^ uenidt fdnitdtis, ubi nüüd putredo Idfduiie, nnÃltnH^ Kor fuperbi£ frmidetur.
Auguftinus lib.i.Retradl'
CÃ p-i^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .J
Omnid ntdnddtd D« implentnr qtid/tilo fnn fit,iÿtofdtur,
MOSAIC A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J8, lt;
Litera enim. occidit, fpin'tus autem uiuificat. Quod à miniftratio mortis, literis deformata in lapidibus, fuit in, gloria, ita ut non poflent intendere £=gt; lijlfra'élinfaciem Moyfi propter glo riam uultus eius qux euacuatur,quo= wodonon magisminiftratiofpiritus frit in gloria. i.Corm.j.
Auguft.lib.x cap.ó.contra aduerlà riquot;
«m Legis er Propbctrfrwm.
QWftergo diéidefilex miiiiflrdtio mortifinlite' W Ãniwtd Upideis : kinc exiflimdnt quod morti mini l^äuerit Mogt;ps -, td efi,mortis dutori,mdligno fcilicet mundi huius ijie opindtur dutorem, igno mnijirdtionem mortis diildtn lege,fecundü iüud : occidit,]|)tritiis dutemuiuificdt Lp: enim qudtn »i^iufld er fänild Oâ bond, prxudricdtoribus intulit Aftern,quos Dei grdtid non ddiuudt ad iuflitiam legis âquot;â plcfidttm. Oportet enim ut in ueteri teftdmento lex int f^^mturfuperbis^o defu£ uoluntatis uirtutefiden ddret iuÃitidm,fed iuberet, Ãc. 'â'°^pr£udricdtionis nnpliciti, adgratiam oonjita iubentem tdntummodo, fed iuuantem
louo teJldojejjto eà reueldtd . üinc putant iÃt dtuinorum
^84.
DE LEGE
diuinorum eloquiorum blaÃ^hemdtores, legem,qu£ data eà per Moyfen:lt;luid diâd tio mortii,in literii figurdtd lapideân, non pterillos efjè di{ium,lt;luifHo libero drbitrio leioni'^, ficere (trbitrdbdntur, zy Jpiritu gratiicnonädiiitiâ^ pr£tiäricdtionisfub eiufdem legis literatenebd/itKâ'' Ncç; enim legis pr^udricatio mala eÃit,nià lexipÃ^ na effet. Qtiid ergo mirumfiilld diildeflmintl'ff^^ tnortis,ubi literaoccidit,malum probibendo bonum imperando quod non fit, ifta uerö tniniflratiofÃiritus,utiq; uiuificantis,utà pnndriciif^^ nis morte furgamus, cr iufiiciamnon rei legam^^quot;^ tabulis,fed Itberi in cordibus Gquot; in moribiis habeano^b hoc tefiainentum nouum,diftdns à ueteri,quiaibiiidiâ^ homo firmidinis coaréîatur angufiifs, bicnoilt;itfbi»iiigt; fhaciaturlatitudine charitatis. Prohibitio quad lex eÃ, äugetprofiâô defideriüpeccandiQÿgt;'^ non extinguitur,nifi contrario defiderio reHèficienk ubi fides per ddeilionem operatur.
igitur ipCe ego mente feruio legtD^^ carne autem legt peccati. Rom-7'
AVGVST. DP VERBIS APOSt
Serm.lt;s.
Vbiefinori cotritniio
tUKlt
M o s A I C A,
$8$
,twM? Aculei« dut mortis, eft pcccdtum : «irtt« dutew
1 fccciitilexjij^iudexprobihitione dMAwmeà deÃderium noiiKtinfliim. Lex peccdto dedit uirtMtem tdntumodo pffltterdmiMbendo, no per ÃâiritutnfMbnenicndo.Lex wimiubebdLO' iwnimplebdt quid euro, »bi non erdt Viilii inuiftij^ime rejiftebdt, nbsp;nbsp;nbsp;lex tnjirmdbdtur per
c«iKm,quid lexIpiritdlw eft,ego dutcin cdrndlis Jum. OjiQinodo ergo mibi lex opituUretur iubens per literS Cânoni(m5pergrlt;ttiiâgt;Hîln)îi''«idblt;(tur per cdmem.
jicit Deus cum hoc impoÃtbile ejjet legi,et injir âiwtdtiir per curticm? Deus jxliumfuHm mijit.Per quid bijimubdturlex, O'propter quid er ut hoc impoj^ibilc ^jiïtnjinndbdtUT per ccirne.Qitid ergoDeusiContrd .si«memniijitelt;trnem.Peccdtuenimc£irnis occidit, cur â'KfuJjjldntidmliberduit.MijitDeus Jîliumfuumin |i« ââulituiinemcatws peccatiJn carne quideinuera, fed quot;enincarnepeccati. Quod ergo iinpoftbile eratUgi, jiciebat prauaric ationemgt;quia nondum mens c on uifta quxfierat faluatorem ,in quo infrmabaturper samm, mift Deus fUum fuum in fimiUtudine c ar nrt Vccati,o icpeccato dainnauit pec catum in carne. Djspmoio ergo nobabebat peccatH,à de peccato dam Wtpeccatum*. Peccatum uocabatur inbegefacri^ pT» pwcato. E^idue lex hoc commémorât
à non
D E L E G E '
non femd,n(mittrum,fe'ifiepiÃ{gt;nepeattt4 Motif faerijîddpro peccaW.Tale ptccatumcrut Cbrito« Quid etùm dicitmu^! Peccatum halebat, Aéfit. Pacf tum non halebat,ex peccatum erat Peccatumerat,^ xi fecundum intellt^enUam, ^uia facnficium pre Cato,eX'fâ
Itacpkâx pardagcgiis noftir fuin'* Chriflo, tex fide luitificemt r Gk/*ââ
HIERONYM. LIB. COA1MENT.' in epiflolam ad Galatat,
Fa-dagogui paruuln aÃignatur,ut lafcmetisrti^ tietur £taf,ex'proiia in uitta corda teneantur, Itéra ftudijs eruditur injà ntia, er admaiores fbi^''' fgt;hia! ac regende Reipul. diÃcipHnas metupcaiiâgt;ââ' cita pra^paratur. Norz tarnen p^edagogtifntaltÃ^^ pacereil,nec hitreditatem cf fdcntiampciiat,«^â'^ ^ui eruditur expedat,fed alienum cufioditfinal gogiiS, cd} eo poÃqu'tm tile ad Icgitmiumcaptenilf^, reditati5 tempui adueneritreceffuruf. Deiiiq; Pâfdagogi hoc ipfuin fonat, cr eà contpoÃtunt quodpueros agat,id eÃ,dudetUaq;cr^lt;gt;y['^^^ pulo lafciuienti ad inÃar patdagcgiÃuerioni eÃ,utcuÃodiret eos,cr fitura:Ãdei pneparanl)^ fojtquà in uenit,e^ eredidmui m cbrifym
Iff
M o s A I C A. gt;8r
WnfdiipifiJrfgogo, tutor 4 nobis curutorq; difcedunt, O'legitiiuttm tempi« letatisineuntes, uertfilif Dei nw mwimncHinos generat non lex abolita,fed materfr in Cbrijlo lefu.
Si in praeceptis meis ambulaucritis mandata mcacuftodieriuSjôC fece* ritiseagt;dabo uobispluutas tcmpori/ bus fuis, amp;c. Si ambulaucritis cxad/ 'ï«foinihl,nec uolueritis audireme iddiinphgasueftras» Lewt.nJ.
Confiidcraquodhodie propofuerim
I âHconfpcdu tuo uitam ÃC bonum, ÃC ^contrario mortem ÃC malum, ut di' bgas dominum Deumtuum.ctamba
J \öin utjs eius, Slt; cuftodias mandata j dUuSjôic. Sinautemauerfum fucric ( nbsp;nbsp;wr tuum,2lt; audire nolueris,atcp erro
( nbsp;nbsp;ledeccptus adoraueris Deosalienos,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fttuKris cis : pracdico tibi hodie
lt;po4pereas. Deut.ii.
, nbsp;nbsp;nbsp;bnproponoincofpccfluueftrobos
diebenediólionem maledióiionem
j ^eneà iôionem,ri obedieritis manda ds domini Dei uettri, quae ego bodic
P 1 pratcipio
î«l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G E
præcip/o uobis. Makdictioncm,0 iw obedieritis mandatis dominîDeiuf' ftri.
Conuertimi'niad me, faluicrni» omnes fines terræ. Ezecb.iS.
Conuertimini æagitepÅnitcntùiâ ab omnibus ïniquitaubus ueftris.
Conucrtimfntadmein toto corde ueliro.Et conuerrimini addomiflum Deum ueftrum. lobeu.
Conuertimini ad me aitDofflUâ'â cxcrcituum,amp;r conuertar ad nos.
Z4clj4M.
AVGVST. LIB. DE LIB. ARB*â''
cr Gr4tw.C4p.4«
Nunqiud tammulta qu£
ne fèrnicatioties adulteriacom!mttlt;tntur,i'â^â aliud quÃm liberum arbitrium! i^eq; enim pricifc^ â tur,nià homo haberet propriam uolunti(tegt;tt,q»^ ttis prxceptii obediret. Ef t4moj D« donu ferunri pr^ecepta non po/funt. PaulM. ^^oti MfKi io,fed uince in bono malum. Quod tarnen ââ uat gratia,qujenià adiuuerit nihil lexeriti/iiÃquot;^ feccati. Au^etur enim concupifcentia, et
M o s A I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J89
éccipitlcge prohtbcntc,nià ddinuetÃiritM grlt;(fagt;.EX (dp.ió. AldgM« (tliquid Peldgidni fe fcire putdnt, qud» io iicunt. Non iuberet Dats, quoi fciret db homine no fojf(Ãeri.Quis boc nefcidtf Sei tdeo iubrt dhqud »oiipoJjMiniK Ht noHerimiK quid db tUo prtere debetf «iK.lpfit enimÃdes, quäC ordndo impetrdt, quoi lex impffdt.Dcntq; ip/e qui dixit. Si uolucrts con/irudbu »uiniitiijin codé libro EccleÃdflico dliqudnto poft di« tit.Qwî dibit in oremeo cuflodidm,cxc ⢠Cerium eft »OS MMJiditiferuirefi «olumiK, fed quid pr^pdrdtuv wUnti« à Domino,lt;tb illo petendum eft,ut tdntum ut» limuSjqMdntumfujjwit «t «otendo/à cii»«!« gt;nbsp;Certusn tjtnos utile cHtn uolumu-s, jed iUcjicit ut «elirniH bo« n«m,(le quo difluin eft: A Domino grejji« bominis dirt i gentKïjCr uiim eii« uolet. De quo djftum eft ; Deu« «ft q«j operitur in nobU ucUe operiri â Certum ejl nos (icere cHm)à cimiK,fed iUe jà cit ut jücidmu«, pr«« bendo Hires e|jxcdcij?imis uoluntiti qui dicit. îdcwtn »tiniHÃijiciitionibiwweWcimbuleti'SjO' iuiicw neA «bferHttis c fäiciiiti«.
C îKÃ.iî.CuT ergo diftum eJl. Diligimus inuicem qssiidileftioecDeoeft; nijt quw praxepto ddmoni« t»meftUbeïKinlt;iTtitrium,ut qudercrct Dei donum?
à quiicm fine fuo jruJlu idmonesetur, nifi priu*
P t AccdpCTit
I IO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E Q E
acdperet aliijuid dileâionif, ut addiJili i^Uirerttiff unde gitod iuberetur,m{gt;leret: Cum dicitiir, dib^dioK inuicemjex e{l, cum dicitur, ^uia dileäio ex D(0 grdtiäeS.
CâA P.t^.JoMnesdicitjDeuf dileâioeâ.EtPi!^ ^idnietietmifgt;[umCeumnon ex Deo,fedexfanetifà hdbere fe dicunt, cr cumfcientidm le^ii ex Deo ooiH ejji Ãtedntur,chdritdtem ex nobis ipÃs uoluntNu diunt Apoftolum die entern. Scientid infldt, cheriult; tern £dificdt.Pidem dutem uerdm cy dodriitdinfâ''^ ^mbds ejJi dicit ex Deo,^uidfcriptum eÃ. fi
ttss dutem ex Deo eü.
A iiguftinus 1 ibrodc per feâioii^
iuÃiei£. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Ad Philemonem fcripÃt ApoüohiSjUtnoiKjU^r tteceÃitdte eins bonum e/Ãet/eduo-untäriutit, terÃtuoluntarium bonunhniÃeum rietet rtobis,cr uette,et operdri.pro bonduolutitäteiiii^^ inDeutero.fcriptumefl.vitdm er mortem dedit''^ Jîceé homines,bonum crmdlum, ddmoimit,«^^^'^ uit.tm, qudà er ipfd ddmonitio non de ntifrricordii^ nidt,uel dli^uid prodejjit eligereuitdtn, mà gendi chdritdtcm injÃirdret er eleädm bdiereP^
M o s A î C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;91
ijuo diäum efl. duottijnt ira in iniigneilioiie uoluiiMe eiin. ^ut quia diélmn efl,fi ua ^^fricei^tiferuihuntte-.cjuciflno debeatDeo gr^tiat lt;gerf,(]«u jgt;r.lt;câ¬ptd uoluit,lt;lui defertui omnium lumi^f iiiiuntitis,h£c uelle non poflet Po/itii Ante hominent iÿx CT 4q«ilt;,qui' uult (Juidem porriget manum. Sed al tor iji (fui uocAt,aläM q omnii humana cogitatio: lt;jui ioifiuiemiiiitium corrigendi cor fides efl, (icutfirie ptum eÃ. Ventes nbsp;nbsp;pertranfies dfc imtiofidei, er quifii
iü elegit bonuin, ficut unicuiej; partitui efl D«k, tgt;KiifurAinfldei.E.tnemo potefl ad me uenire (, ait pri/t ttfiÃiei ) nifl pifter q«! mifit mc^traxerit eum. Quoi itÃie difl«!« ejfie qua tn eum creditur,pofleà faits eui/ ieoterexplaiiAtfidi dtdt: Verba qua; ego loquutus fuitt lâo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itiiscruitafunt,fed funtquidam ex uoiis,
q« «JM credunt. Sciebat enim ab initio lefts, qui tjj'eiit credentes, ex qnis traditurui effet eum : propte« h4 dixi nobis,quid ««no potefl uenire ad me, rift fte* H( et Jjtunt i pdtretneo.iMdgn«)« atitcm aliquid, pro tdufd fua fe tnuentjfe arbttratus efl apu I Efaiam pro« pbrtiigt;n,qM(!( DeiK tdjxtt: Si uoluiritis zX'âludieriâ^ lis w, qw bona funt terree manducd' itis. Si autem hî'iwiiiSjC^no« audieritii nte, gladiuf uos come» it,0» eiuittDttnimloiji«t«;nefihcec. Quaftnon
P âi- Id
DE leg®
S91
tex totd huiuÃnodi conditionihtti fuperbif pTiiecepta iftd data.Ãnt, nià jy ciiticnKgratidpoÃti(efi,donecueniret efl. vnde flibintrauit ut abundciret delidtaitjt^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
undduit dehiiuinfuperdbundduà grdtid,id । f erct homo pr^ceptd/uperbc de fuh ijuibu^deficier.s-crfléluse(idmpr^i^â^gt;'ââ'ââ^'â^â toren!,fdludtoremoi reduireretjdttji e» tnilein fidunt tdnqu'im pteddgoguf dd fidon gr^â perduceret.Jtd multiplicdtis infirmitdtibuf terdueruitt,qM fdudndii oportu/tè cbriflui . hoc noiâifcitdgil grdtid'Dei,perDotninunofiri*^^ Clmflu,non folu pricccptis/dcrdnienth, exeiiifti^âr etid /piritu fdtii^lo^per que Idtenter dtffunditurcb^^ in cordibtM noflin^,qu£ interpelldt gemitibu! i» hih! M:,donec in nobis fdnitds perficidtur,et efl uidendus in £ternd ueritdte monflretur.
Lexautênon eft ex fide, fed qui k' centea,uiuctin I'llis, Glt;tU.j-
Auguftinus libro expofitionu
in epifiolton dd Galdtds.
No« dit^qui fleerit edm,uiuetin ed, titinteSigJi gem in hoc loco pro ipfis operibus pofltdm. Q»/ liiuebditt in his operibust timebdnt uti^fl non elt;t
M O S A I C A.
ftntïiipid^tionein uel crucë,uel (tUlt;}uid huiu/htodi plt;('' Wcntwr.Ergo qHt fÃcerit ea,meruit muet inilli^, id eÃt tótfcit pr£gt;mum,tie in ifia morte puniabir. Non ergo lt;p«d De«in,c«tMî ex fide,ft quit in hdc uitd uixerit,cu j fc excejferit, tunc euin lîwgw habebit preefentifiimii I prfwiM-N n itt((ji ex fide uiuit,(}uifiiuti prtefintia qui» ilt;ilt;i!ntHr,wlc«pitj«el timet.Quidfides Dei eid in uifi' ^iliipertiitetjeiujepoà ddbuntur.Ndmefl ifid qu^dant w opertHts kgn iuftitid , qudndo fine pr£mio fito re* tell noneji, ut ^ki jtcerit ed uiudtin eii.Vndedi Kowdnos iicit.Sienim Abrdhdm ex operibus iuflificd âºiKcJljbdbct gloridm,fed non dpud Deum-
Lex iufto non eft pofita-i-TiHt.i.
Hi«rortgt;miM libro Comment In epi= ftoldmdd GdldtM.Cdp.z,
Fol. 8 4.
Qijiit iufio lex non efl poÃtdfed inie^uis nbsp;nbsp;nbsp;no fui
itiSjimpijs cr peccdtoribui,contdmindtis o' immun
lt;(Mtem4Deo doiluifit,non hdbere cum necef figt;utueldeckdritdtedocedttir,Pdu!o dicente.De ebd* rititte rfMte non necejfe hdbeo fcribere uobis : ipji enint SOS ÃDeo doiflt ejlijjMt diligdM inuicem.
Quia hoc eft teftatnentum quod di fponamdomui Ifracl, poft diesillos P } dicis
D R L F G E
d»cH Dominus. Dabo leges mrasirt mente eorum ôf in corde eoritm fu-perferibameas, eto eis ïn Deutn, amp;nbsp;ipfï erunt mihi in populum ⢠Ei nô doeebttuniilquifcp proximunifuuin amp;L unufqin'ft^ fratrem fui m,dicfiis: cognolce Dominum : quoniam om* nés feient meâ minore ufepad maio* rem eorum,quia propiti'.seroiniqui tatibuseorum. Hiere 11. Eebr.?.
' Hieronvmuslib.ô.commenJn
Hiere.Fol. 16â.
Hoc teÃimonio Apoflolut PM!ui,/îuelt;lilinIâ'â^ ifui fcripfjt epijiolâ ad Hebrifos^fut efi omnesf dein feps EccleÃafüci uirijn primo faluat r^aJuaitu cunc uià uerfa compléta, cj nouu te/tamentüiboc ei^gt; Euan^eliüfucce/fiffèueteri teflamento,i (luolegeâ'^' ter£,legeÃgt;intM commutatam ut omnia fia er circunciÃo,Cf fibbattl fpiritualiter fur. Quod Mtépaâupro teÃamentopenimuf t£ ueritatpsefi,licet teÃamentumreäepäüuni latuy,c]uia uoluntat in eo Jtej; teÃatio eorufit âlui â ineunt, coritinctur.Quando eduäui eÃIrail (if Ae^ptiftanta Da in populoÃmiÃarita^ÃütiHtâquot;^
H 0 s A I CA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i9f
Wmeorwn äpprehendiÃi dicatur, dedijjè p4iïl«j» iHi ^ccrwnt imtum,cr proptcred Cominus neg-Itxit Ms.Nunc dutem in Eudngelio poft crucem,refùr ttiüioncmjcr ifcenfionem ddre fe paiiuntfnon in täbu I« IdpitejJêd in tatbwli^ cordis cdrnalibuf poWceter, Cnm^fcriptHm jùeritDoraim tefldmentum in mente ^(ie«tium,ipfum ejfe ii in De«»n,cr iUos ejfe in pop« luddicos quicrunt mdgiflros, o* ifiiditiones CT munddtd bomin«jn,pd docedntur à ïitufdiiaojfi tdmtn dwdire mcredntur. TempUm Dei â(lis MOS, cr (^iritMS Dei bdbitdt in uobis. Spiritus d«« j^rdt ttfci uult -, cr diuerfdS bdbet grdtids. Noti « unius Dei omnium «irtutuin poÆ)ej^io e)l. Et boe j *»lt;lMit jirt,quidpropitius ero iniquitdti eorum, ej pe« I nbsp;nbsp;Mît torum non recor ddhor dmplius.
\ Etcumingreifu» fucrtt iMuTbetn, ' \ «buium babebis gregem pro^heta* \ ïum defcendentium dc exceUo : ÃC \ ante eos pfaVterium ÃC tympanum
ÃC tibiatn, Sgt;C cythat am : ipfoscç pro* luttantes , Bt infiUct in te fpiritus Domini ÃC propbetabis eum eis, ÃC
\ mutaberis inuirumabum Cumer* ^0 tutnerint bgna bacc omnia tibi» tac
J9lt;î D E L E G Ã. fac quæcuncp inuenerit manus tui, quia Dominus tecum eft. i.Reg.w,
De excelfomifit igncm in oflibuJ meis J ÃC erudiuit me. Expanditrethc pedibus meis.SC conuertitmcretrof' fum Thren.j.
Deus molliuit cor meum : amp;nbsp;omni potens conturbauit me. Non enim pf rij propter imminentes tenebras, «c faciem meam operuitcaligo.
Etomnem qui inuocat wm,in gloriam meam creaui euw/*â^ â lauieum,amp;: feci eum. Ef/a.4}-BERNARDVS AD CARTVÃlEf^^
Epift.it. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Lex Eiomini immaculAtd coituerUns nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
fold uidelicet fit, c^ujg ab dmore fui gT poftftt dmmdnhcr in Gtum dirigere. Na iittiot pe,nec dmorpriudtu^conuo-tit d/iiinum.
âdum uultum uel dâum^aftvâum *cr mercendriu^/ed quid nong^dtiiproprid
. fiditdte coinofeitar. Porrô ubi propri^i'^''^^
M o s A î C A.
nt«,Vbi dHtemjingwUritiWjibi dJig^liM, Vbi «erô an*
ÿdwiti pne dubiofordes CT rubigo. Sit itdq; Jctho
fiuUit,timor ipfe quo coÃriiigit«r,pt mercenario )u4
cupidili«, ^Md CZ ipf« drfldtur, qwando db ipfx tenta* tw abjtrdftus cr iUediw. Sed bar» nwlU dut Ãne ma* tiddejl, dut dnirnd« conuerterepoteÃ. Cbdritd« ucri conuertit dium«, c^UiK Jkcit cz uoluntdrias. Porrö in « tdm dixerim immdcMldtdni,t|uod nil p.ti de fuo reti Weconjweuit.Cuinempc de proprio mbilinejl,totM pTopfto cjwcdbdbetDei ejl. Ciwod dute Del ejhimmïl iumtjfenà potejl.Lex ergöDotnini iirondculdtdcbd* TU« ejl, que non quod jtbi utile ejl quarit -, fed quod wultw.LexdMtem'Domini dicituT,jiu⬠quod ipfe exed *i»«t,fiueqHod e*innuUu$mjt eiut dono pojfidedt. lAec dbJwrduTO ttidedtUT,qwod dixi etidtnDeum uiuere *Tlege,cuinnondli4 dixcYim,qMdm ebdritdte. Quid *TÃinfummd cT bedtdiHdtrinUdte, funwidtn çr in*
\ eÃWem ilmi conferudt unit dtem, nijt cb drit d^ * Lex \ â^ugOjü'lex'Domini cbdritdÃ^qudetrinitdtaninuni
Idte quoidwnodo cobibet,et coUigdt in uinculo pdcli â Uemotdmemne «jlimet cbantUembic acclperc qudU titemuA Aiquoi dcciJens, dlioquin in Deo diccrem
\ Iquol db^tyjÃe dliqwxi quoiDeiv; non ejl,fed fubjldn \ tM,mtWton«ncjwiwtiqjn«lt;;nouwtnnec infoUt»
i9 a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G E
e/l,dieente Jo/tnne.DeiK charitiis e/i.Didtur o^i5)»gt; I lt;Sc chdritM nbsp;nbsp;Deuf,c;' Dei donum,U4lt;^chitritiuij(
chdritdtemyfubftantM accidentalem. Uicc efi la «erz nd creab ix c/ gubernatrix uniuerfitatis. Si^uiJinti« pondéré cr tnenfurd numero per edm ^4 [mi uniuerfd,^ nihil Ãne lege relinciuitur^ cum ipfi ^uck^ lex omniumÃne lege nonÃt,non turnen alid ^feipfi, qud er fe ipfdm er à non ereduit,regit turnen. Cetm Ãruuier mercendrius hdbentlegem, noniDlt;Miigt; fed qudm ipà Ãbi fieeruntdOe Deum non urnundo, ifit plm dliud dmdndo.Kdbcnt incjudinlegem nonDomu n,fedÃidm,iüetdmen(iu£ Domini eflfubieüuin.^f quidem fudm Ãbi quifq; legem Ãcerepotueru/it,iii!il^ men edm incemmutdbili teternæ legis ordinifuldiu^ , potuerunt. Tune dutem dixerimt]uemc};lgt;tild^r |
legem,c}uaido commuai er lt;eterni legipi'âgt;P^^, pr^tuht uc!luntdtem,peruerÃe uticj; uolens Ãum credtorem^ut fe ipfumÃcutipfeÃbi lex,fui^i ' itd is ijuoq; regeret,cr lege Ãbi fudÃceret Ã-ctut uticj^ et importdbile iugu fuper omnesÃHo^ heu inclindns erincurudns ceruicesnojiriS^diD^ uitd noÃrd inÃmo uppropinc^uduerit.
mo,quis me liberdbit de corpore mortis bditf-t^i^Ãc pnemoriHt mà ^uid dominui
MO î A I C A. 599 hmlmfhj^'itdÃetinjirno aniniii me a. Su!- hoconere grjMt;« gfineit(t,qw dicehlt;tt.Q».«re (gt;ofui]U me con* trim fum mihimetipfi â Domine Dem îJiciK c«r non tolUs pecc4t«in meum, et quarr lià (W!trs iniq:eit4t; i»cï,Kt ai iedJ gr am pireinA propriii ito!:int Jtiî,f«ï leHi u nere cbdritutts rej} iré, nec lâ /erui litiin3reco:rceAr,nec merceitAria cupiditate ilkeiar, feiiij4r !^iritatMo,}|)tht«ljlertatiigt; quo Aguntur pi| tw,q(i tejti;»oni!éreddat meo quod rtego)în» «n:« ex jiLjSjdu eudé lex imbi qux CT tt' i, cT K ) it4 Oâ ipji nm in hoc mundo ? Hi pq udem qui boc fieimit,q«id dit Apopo''.« ; n^?i i i quicquum deteatis iiift ut inuice dikgdtw.Procul du'. lo Jicut do« ejd, cT ipifuiUittnoc mundo,nec ferui funt nec mercendrij K'bfed jllij Atdcy; q,nec jilij fut fine leÿ nifi ftrte uliquis ' «liter fentidtppter boc q,fcriptu sjt,iuÃi5 no e)l lex po jîtâ.Scd fci'edu ejd q,dlu lex efi promulg.tW à f^u fer« stitufe in tiinore,!iUix k Ãjà libertettvs datn in fuauitate. Kec fub ill« coguntur ejje jdlij Dei,nec jwe ijU pdtiuit Ur. Vtt du.lire quid iujdvs non efl lex pofUd ? Non dc* tepijlis'dnqiut'ijViif itum feruitutvs iteruin in timore .V is tuiire quod td-ne i pne lege cbdvitdtw non pnt ? SeA tccepijlisQdit'ijlplrituin dAopti ni5 fliorum. Deniq; lt;uAi iujlw'.n, utrunq; de fe jùtentem, er quod non pt fib le^e ^nec tdwnf.t fwc lei« ⢠1 ftilui fum à ii.quit
lt;69 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE E E G E
hl'S qui fub lege erMt,quaÃÃub lege effèm, cmi^quot; ejjèm,fub lege.HisquiÃne lege erunt, tdnqMtttfvitli^ ge efÃetn,cum Ãnelege Dei non eÃfem,Ãd in lege^Ãâquot; Chrifli.Vnde apte non dicitur.iuflinon habentl^^â Mt iuflifunt Ãne lege ; Ãd iuflisnon efl lex pofitti) eÃ^non tanquà m inuitis impoÃta: fed uoluntari/si^^^ beraliter data,quó Ãf xuiter inÃirata. Vndearpn^^^ reDominusait: Todeiugumineumfupernos-SOi^ itaqileXfCkaritof crfuauis, qu£nonfolumleuitirP^ ttiter^portatur,Ãdetiainferuorum er mercenn^ kgef portabiles ac leues reddit,quas utiq; non ddltidi ÃdÃcitut impleantur,dicente Domino: Non neiii^^ foluerefed adimplere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
DE OPERIBVSLEGI^ /
Augudinus hb, expoü» ! donum in epiA.
ad Galat.
Cap.^.
Scire prins debet quis,opera legis bipartiUT', Nam partbn in Sacramentis,partiiauerèi'ââ'â^ _ bus accipiuntur.AdSacratnentapertinent, cirennr earnis,fabbatum temporale,neomeniie, facrificiââgt; nbsp;nbsp;nbsp;i
omnes huiufmodi innumerabiles obferuationes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
TK Mem. Non occides : non moechaberis : non^'^ (
xr I
M o s A 1 C A.
ffÃinoniunt dices,cr ctetera-Nu/ujuid Mm ergo ^foÃohititii poteftcurttre,utrum Chrijîianufhomici/ mxchiuÃt,dn caflus ati^ innocens: (^uemadmo ^noncmAtutrumcircunciftMcdrne an prjeputid^ iNà b^ec omnid exponuntur Chriflidnif,ut ^uid quot;^^tjtdnttunmodoirjtelligdnt, etidmÃizere non co» i^dnobferudtionibut à non inteUigdntur,feruUut {»lieÃ
AuguftiniTs contra duas Epi« Ãolds.Peldg. dd Boni.lib. j.
Clt;tp.4.
E^tcfftis quippe librorum ueterum S4crdment'n, 1'^^foliÃgfttÃcdndi rdtione praceptdÃunt, C w fis j^iritHiihter intelligendd Ãtnt,reile kx dicitur j^tudlif.Citerd itero que dd pietdtem, bonos^ mo» pertinentwm, non dd tdiqudm ÃgniÃcdtionem »04 Wffprrt4(ionerejtrendd, pd prorÃit utÃ(nt diild Ãi» d(niifitnt.ProÃ{i6 Det legem non Ãgt;lum iüi tue Plt;'fiilo,uerunKti.mnuncnobisdd Mituenddm re^lc ^tm,iKC(jÃirid nemo dubitduerit-Si enim Chriflui no ^gt;5 illnd grlt;lt;uipu(Hm multlt;trwm obferudtionü Iii2«m,ne elt;irn4[iter circunciddmur: ne pecorum uiüi ^^inmolemw.nefdbbdtoÃepteno dierwm uolumine fc4fl«te,lt;(b operibjM etwm necejjdrtjs quiefcdmuf.
DE LEGE
6cz
er extern huiuÃnodi: fed eaÃgt;irit)(ald^ nc4mM,remotis^^umbnsÃgnificMtibui firum qu£ Ãgnifica/iturluce,uigäemiif-i^i^'r^^ ptered diiluri fi(mui,non ad/tos pertittere ebljUt dlietium (juodcuttqs perditu/n dat ei qui perdidit.Et alia multaÃmilia, qtiibufPâ . äeq; tüiiere difeitur /naximeq^ ipfuin decoloèâ^â^ duabus illii tabulii tapideis co/itittetur,cxi/epttâ]lt;^ obferuatione carnali,quie Ãgt;iritualegt;if quieteinqs Ãgtiificat.Quis ettim dicatnon uare Chriflia/ioS;Ut utti Deo religiotii^ ! tur^ut idolum no/t colatur,ut nomen Domini «lt;â'⢠piatur in uanum,ut parentes honorentur, /k ho)nicidia,Ãirta,fälfa teftimonia ne omnino res ulla concupifcatur aliéna i impius,qui dicat ideö fe i/la legis non pta,quia eà ipfe Chnfiianus,nec fub leglt;^gt; Ã^i tia conflitutus? Verum hM plane magna Quod Ãeiunt iÃa fub lege poÃti,quos renamfxlicitatem uel cupiditatem adipifeotdiâ more admittendi, cxideonon tterefat:mnt- i'ââ^^ij carnalis cupiditas,quapeccatu angMcnpiJ^^^ non fanatitrlt;H( ad wtii^ pertitifnt jjj
M o s A I C A, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;goj
Hiiieri pojiti qnä uiuificdtur jjgt;iritU'S,crÃ(le ifta Ãci~ 'â¢'It qw.pcr dtlcHiotiem operatur, tn Jjte bonorum pertinent nd teflMuentum nouuin.
, Auguft,contra Actamantum
Mttnichiei difcipulum.
Cdp.lS.
Adwenientibi« cniirtrebtW,c[K£trKm eränt umbra ilâ, 1« objq-udtioties, id dflum eà ut oÃenderetur in ipÃi xinbris non e£fè Jd?e)n poneiid4in,pd in ipÃs rebt^ figtiijîcdbdnt eÃe Mtâ/it«r4lt;sid e/t,Cbrip«»»
O'EccUpjim.Etproptercft illit idm omnia inaniaeâ ! fintjiicc tdmen c4 tofjuim noxia remoMcndtt, fed tdüâ?
[uperÃudcontemnendd ApojloIiK prfcipit. Vt
i pquisiuddeiKCbrijlocredidijfetproptcr of]ttnfonent
I nbsp;nbsp;riorum non probiberetur in ipfis f lt;por jdwis remdnere,
l nbsp;nbsp;nec tdinen in eis falwtenifwäin conjditutajn ejjc putarct:
iwnenintfijnd ilU fed lt;|«x jignifcdntur in falwtein in* troà ucunt.ldeoôpfrÃputiKtn nibil est,er circucifo ni biUîlfedobfeïwitionwndcttorwin Dei. Et^^uodnliii beo djcit. Vtincimnbfcindantur (j,Mi uos contwrbnnt: nonipulitcircHncifio contrdrict eft Eudngelio dicit Apo jlobw, Jicut Moniebtei putant ; fed illwd eà EtMn^lio. contrariuinjUt epmffjpYcm deferens, ^»je per iUasn umx ipfiM «inbr« fecjuitur in4nit4tem., \
i Quoi
^04 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE
Quoiuolebdntquigentibiiiin Chriflurn creJenlii» I iugum circuncifioms i'mpombMi, lt;pûaft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
cej]ltrium,cumiamnoneQ(tugt;tAtiiin corperâi'^ ' randa/tiî r« ipfa in corife geÃandct.
1/t tûdem. ÃAP^j. CfTth tnim qutbufdmit Cr Ãgurif rlt;rum,ante Domitti dduentunt Ãcwi^''*, rai tlem atqi ördinatiÃintum dijiribuüonaii ipopulutiUfteitei dtur, quitc/iamentum U(ti^ tdinen tn ta tanta prjtdicatio nbsp;nbsp;nbsp;pntnunciiÃD eji^
tejtaintnti,ut nulia in F.uangtli(a at p flinartpmantur,quamuis -trdua dtuinafriâr t:^âpromifja,quieiüu etiamucterLin defit^-
Augaûitvis lib.Oinmu'nt.*'â
o!afn ad Galat-in
Prootinio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Cau/a^proptet qnain fcriâit ApoÃoluiââ^â^^j. tJltUt intelligant gratia Dei id fee um agere, iamnonÃnt. Cum enim pritdicatae/feteif^''^ gratia,non deÃterint quidam ex circumeiÃo'â^â MW Chrtfltani nomine, nondum tarnen gratis beneÃcium,c:r adhuc uolentes legii,qu£Dominuf impûfuerat,non iufliei^l tut,fed peccato,iuÃam fciUcet lege, iruttji^
H o s A 1 C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢'»
ii'NoJtmimiiHfcrt Ceccatd,)uà gratidÃdei : iileaiontmoptrittur.SMb bdc ergo gratid Gald.cÃfli^ 'ttos.iUiHoleiâiintconslitMn'f fub onerU'iw kgWj'tÃ^we fuites mfcil eis prodeÃe Eudngeli»âââ circHnctde» fentuf, lt;7 cieteriW cdmaks »uddif i ritui obferudtione* futbent. Et ideo PdulMin upoftolu»« fuÃâeft«ââ bdfctre taçlt;T«it,à (juo itÃs Euingcliuin pricdtcdtum erdtjtd« ^wmnontetietitoxdifcipliiwm cæterorum Apoftolo» fâgt;ngt;lt;îui Gentes cogebant inditiXiff ⢠Cejjordt enim tlt;t» ^wnibominum fcdndnlis dpoÃolus Petrus, CT inpmuLl ' Tonern dudi« eTlt;it,tdr.!ju'int nbsp;nbsp;nbsp;*pR fentiret, nibä
pToiejje Gentibus cHdngclium, nip onerd kgjs impie» fent.Aqitdpmuldticne idmtdpojlolusPdulus ctttnre t «ocdtificut inbdc EpiÃold docet.
U«m Auguftinus cap.«.
PctriK dutem cum ueniÃet Antioebidm, obiurgdttu *ilk?lt;uio,r,on ejuid ferudbdt confuetudinein Auddoru TJu^udniUK dtî^;educdtus erdt,cjudnlt;|udm dpud Gen« tes edmnon ferudreV. fed oliurgdtus cÃ,cjuid Gentibuî «imuolebdtimp'mcTc.GumuiAiÃet c[uofddin ucuiffe à Ucobo,i4clt,d luAdd.Ndm ccckfsx HierofobmitdneB UcübwpTÃ^t.Timens ergo eos, c^ui ddbuc putdbdut â in iB ubferudtionil i« falwtem c onSiitutdm,fegyegdfc dl JekGcntüeiWjÃX JlrauUtc ilU confentiebdt, ad impo«
t nemU
gag nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G Ã
fiendd gentibui itta onerd feruitutii,^tioiitt iurgduoneuerbi/dtiidppdrct.
Idem Auguft.ineodein-
Cdp.2.
. QtidmuisTitiitGrieciifeffet,crnuHdeidu; Judo dutcogndtio pdrentam circuncidicogeretff^'â^ j : Timotheum, ffcile tdinen etidin iuftum circuiuiiH nbsp;nbsp;nbsp;i
fttiffffet ApoftolM.t^on enim tali circu/iciÃo/i(fgt;!iiâ^ docebdt duffrri, fed Ãin ed confiitucretur ffes
. hoc effecontrdfdlûtein,ollendebdt.Pcterdter^oiii[gt;'â perfludm tec^uo dnimo toïlerdre,fecundunt iÃät» ! tidm. Circunciffo nihil efi,cr prueputium tiihil pter fubintroduéiosfflfos frdtres,non eà compidfr^â^^ i tit circuncidijd esi,noii potuerunt extorcjiieri,fiiââ^â^ I cideretur,quidiüi dâ fubintroierunt,dicttiitexplofâ^!^ i libertdtem eorum, uehementer obffrudbdnt amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
idnt circuncidi Tdugt;n,utidm circundÃoiiM nbsp;nbsp;nbsp;I
ipffui PduU dttedhitione çx confentioite,timi^ii^f'^ I tineceffdridmpriedicdrent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Etcn'f menfis exmenfe,8i!'f3bb^^ââ ex fihbdto. Veni'et omnis caro ret cord facie mea dtcic Dominus ercitirtim. Efd.gg.
AVGVST. EPiST. CXIX.
Idnudrium^
MOSAIC Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬07 ,
to omnii ilia decern priecept(i,/()lum ibi cjuoi de MiMo pojit«m ejl Ãgurate obferuandum pr^cipitur figurant nos inteUigendam, non etiam per ottunt ^induin fufcepimus.
Auguftinuslib.dclitcraamp;S â
Spiritu. Cäp. t4â
Clà oMÃw (^uifquis ilium diem Ãcut literd fonät,nuc
â ^!^ebferuät,carnaliterfapit.
j Hieronymus lib.comment,in epift.
i â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*' ddGalätxs.
I ligt;ies'oiferu(ttis, çx menfes tempord^C^ dnnos.
äli^uis.Si dies obfei-udre non licet,ex menfes,er *'®por4 zx dnnosmos c[uocji fmile crimen incurrimut luirtdinfdbhdti obferudiites, çr pdrdfceùen, OS' diem ^eaitiicdm,zx ieiunium ^uddrdgeflm£, ex pdfchic I^M^tein,(x'pentecGiles lielitidm,cx P^o udrieidtere ^'!uni,diuerfd tn honoré mdrtyrum tempord conflitu
Ad ^uod cliilsfimpliciterreÃ)ondebit,dicens ; ^eiteofdemiuddic£ obferudtionis dieseffe ([ms no^ firos.t^on enim dzimoruin pdfchd celebrdmus, fed re^ fttmllionis zx crucis.Ncc feptem iuxtd morem ifrdëi nuinerdima hebdomddds in Pentecofle, Ãd ÃiiritusÃdtt fliwonerrfmi« dduentuin.Et ne inordindtd congre^d» tiopopitli Ãdemminuerct in CbriÃo,proptered dies
Ci. 4 dh^ut
tfoS
DE LEGE
ahqui (onftituti funt,ia in unum cttmes paritcri'^''^ tnuf Non ^«0 ctlebrior Ãt dies iüti quit comialt;igt;â^' fed^uoquacunt];die cotiuemendumÃt,ex tnutuo,l£titia maior onatuy.Qui ueri oppoÃt^^ ftioni aciitiusreÃ'ondere comtur, iDud «ö dies tetjuales ejÃe, nec per pirdfceuen täntunt flum cruciÃgi, die dominica. refiirgere,fedÃi''f^ fdnSium refurreHioiiK ejÃe diem,crfef«pef sieÃci doimnicd. ieiunid 0- congregdti'ones inter prcpter eos d uirts prudentibus cofiitutos, feculo udcdnt ^Mtn Deo,nec pojÃtnt into nolvtt tdt' inEccleÃdnititÃu£ temporecc!tgregiri,(^lt;^^^ tttdnos däus Deo ordtionumfudruin ofjirre ÃcriÃâquot;quot;
Ambrofius in orationepro TheodoÃo.
Ndm certis diebus tnuocdre,non omnibiKtÃÃ^â''^ tistjl,noj^erdntis,etpro uÃu dfflueiitiu e0ntigt;iigt;^â''^'' tnercedigrdtidru refirre,no pro deuotioaisäfi^'^'^^ idei inijuit Pdulus In omnibus gratids agite^ Qî''quot;â*! enim nonhdbes tjuod Dfo debeas,dut lt;]uitndoÃiiiblt;i msncre es cui quotidie uiuendi uÃus 4 Domino (fi I
Ambrofius ad Jreneum-
Ergo Ãcut pueriSjitd ludtris mttndatdfnnt »fr
M o s A I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf09
^â^^(ptdifedexpärtecrueluiunMtmembriÃti â^Kundctntferudre prtecepti funt,lt;iuitotum coT' ntundum feruare «5 poterlt;ujt. Sdbbati quoi^ J, '** mo du in hebdomads celebrdre iuffi funt,ut nul 'quot;â^fubderenturquid mundanii operibm abfoluti, dbiÃent,ut in iiiud perpetuum fùturorum ' fecidorum nuUd fecum grduium ueherentâ peccdtorum. Syndgogd diem obfiruet : EccleÃit 'âquot;Wtitorftem. I» lege igitur portio, inEuangeltt f^liäioeÃ.
DE DIFFERENTIA NOVI ET.
ueteriiTefldmentf,
Aiiguft.contfaduas epiftolas Pela.
ddBo/M.h'fc.j.Citp. 4^
Heet tiliquu.Quomodo uetui appeUdfur mdno quo J pofi quddringentos ZSquot; trigintd dnnos S»me/lperMogt;/è»,cr«OK«wdicnKr quod dntetot lt;lt;W!ot Ã^um eft dd Abrdhdm ? Qwi ex hoc non litigio ftftiftudiofe mouetur,intelltgdt.Primum quid ex dn= tcriore tanpore dicitur uctut^ex poftuniore dutem no^: n, reueldtioiKs eorum confiderdntur in his nomini* bui,non inftitutiones. Per Mogt;pn qu/ppe reueldtum eÃTeftdmentum«eti«,pâ¬r quan âdtd eftlex fdnild et iulli(ybond,per qudm fieret non dljolitio, fed cogni»
Q« i ho
«io nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.
tio pCcc4tî,lt;lüd conuinceretur fùperhi, fuämiuÃitiM iiolentcs conflituei-e,qudà diiii/to ädiutorio non i^eiP tes,cr rei Ãdi literlt;e conÃgerent dd gratisÃmtiingt; nonÃud iitflitid iuÃificandiÃed Dei, hoc efi nbsp;nbsp;nbsp;iB ,
eÃet ex Deo, Ecce qud cdufd dtcitur iüud uetiKtcÃi^ nbsp;nbsp;i
meiitum:^id priore hoc nouum,dutem quid (loflirio^ re temporereuetatumeÃ.Deinde quid teftdmentumiiP â tui pertinet dd hominem ueterem, 4 quo neceÃe eft minem ineipere : nouum dutetn dd hominem nonHn quo debet homo ex uetuÃdte trdnÃre, ideô iniüofu'it promiÃd terrend,in iÃo promiÃd calefii. Quid it ad miÃericordidm Dei pertinuit,ne quifqudm uel ipÃn terrendm qudlemcunq; Ãlicitdtem nià d Domino crti tore uuiuerÃtdti'S putet cuiqudmpoÃe eonjrrri.S^^ propter illdm à coldtur Deu^,feruilti eà cultiu gt;nbsp;Fââ nens dd Ãlios dneilli. Si dutem propter ipfum DtÃ* ; eeternd uitd Ãt Deui omnid in omnibui, Itberdli-üÃf^ uitiis pertincns dd:Ãliosliberie,quieeÃmdtertioÃd zeternd in coeUs, qu£ priüs (dnquimÃerilis dppdtdâ^^â qudndo perÃicuos Ãlios non hdbebdt.üuncdutnnin^ demus,quod deillo prophetdtum efl. Ldtdre ÃffilA quie non pdris.
Hiero lib.Comjncpift.ad
Gdl.Cdp.i.
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uli
MOS A I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g,I
Nos nUMd ïui£i, cr non ex Gentibui peccdtores amp;c-Cumeff:in(mquit)ndturdJudd:i, cdfrcicntes c^it^ îxlegeprieceptd funt, or non ex Gentibw peccdtorcs, (lui generdliter,tjuid idolis feniiuiit,peccdtorcs Ãtnt mile putdmiM immundos ,fctentes tjuodnon foj'jemis ex legis opéré,fed ex ChriÃiÃiludrtÃdejcre^* in chriÃum,ut quod lex nobis non dederdt, Ã=â detribuerit qudinhdbemusincbriÃo. QuodÃrece* dentes d lege in qud fdludri non potuimus, trdnfiendi^ WifSddÃdem,in qud non carnis qu^ritur circuneiÃo^ Jedcordispurideuotio, e^ mine d Gentihus reeeden* do hoc dÿmus,ut qiiieunq; nonÃteircunciÃis, immun dits fit? ergo Ãdes in ChriÃum,in qud nos putdbamut tiiitefdludritmdgispeecdtieà mifericordid qiùm in' ftiM,qu£ duÃrt eircunciÃone;n,qudm qui non bdbu^ eritimnundiis'eÃ.Sed abfit, ut quod femel deÃruxi er feint miTn non proÃiiÃe,rur/u;n tKndiccin. Semei Æ lege iJccJtâ»s,!cgi ÆÂ«Â« mortutis, iit in ClrriRo iiia iitrein, eruei^ eins djÃ^tis , er in notium rendtus hominem, fides ntdgis qudm cdrne ÃibÃÃerem, er cumclmflo egrederer de mundo. Qjtod ferne! ddbr= fus fitm,teneo Non mihi grdtts ChriÃits eà )HÃ)â= .ttius,inquofiquot;dfird crcdidi,Ãplitdui 'absq;'fideeins iti ueteri lege fitludri .Scientes dutem quodnoniuÃifiâ^
cdtur
D fe LEGE
«1»
cäturhomo ex operibuslegtsniJï perfi^JeiiiJeftt^^ Ãi,C^c Aiunt (juidam,Ãuerutnhccefi affirmât,ex operióm legis neminem iuÃifieari ,f(^^ fide lefu ChriÃi,PdtriarchM eSâ Prophetds,cr ^ui ante Chrijii dduentum Ãierunt,im(xrÃiios^il^' Quos admonere debemus eos hie diet iuÃitidin ionfecutos,(jui tantum ex operitus iufufieäri p jiâp eredunt. Sanäos autem ^ui antùjuituf ChriftiiuÃificatos.Sttjuidem AlrahamuiditdiéCbfi^ Ãifey'betatus eÃ.Et Moyfes maiores diuitioi eÃini^' Kit thefauro Aegyptiorum improperium ChriÃi-bl^ (iebat enim in renumerationem Vndenontinxksi^ Opera damnantur,(juà m hi qui tantum ex opoibif 'iiâ nbsp;nbsp;|
ftificarife pojfie confidant Saluatore quoq; ad dif âPgt; los loquente. mà Ãiperalundauerit iuÃitia urÃraftiK quà m feribarum er phariÃeorum non intralitis in rej num coelorum-Congregandum in hoc loco *'⢠kge pr^ceptaÃnt, qult;e explore nuUas queat Eteceip trario dicendum, qu£dam Ir^etiamah hisÃ(tâigt;lt;jâa ignorent eam.Sed ideö non iuÃificari operatoresfM quia abÃji fide ChriÃifiatü^ucrc i^ratia-Non dormire cum uiro dormitio â.e muheris, non adulttrari,nonra/
w nbsp;nbsp;nbsp;imperatJ futttãerc,o'c.
tt o s A 1 C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Il
tgt;B LEGE IVDICIALL
âN Vkûcp cffudvnt human« fan-iUius.
u,i,ü w popuVo inhis quçad Deum Vttunent,ut referas qu« dicuntur ad «ü,oftendafcppopuAo ccremoniasöC tuücoVendbuiamcp per qui in grc dl içbcangôC opus quod facer edcbeant Ãïouide auutnomni pfebi uirosfa-pitnusöC timentcs Deû , in qulbus wuwitas, ÃC qui odcrint auaritiîutn.
ronfthuitc ex «is tribunes 5lt; cenia 'tones, amp;C quinquagenarios, ÃC deca* 'tosquividiecnx popuXû omni tempo '^'Stbocîecerisjimpfebis imperium ^otniniamp;CpTXCcptacius poteris fv* ^entaTe,amp;lt; omntsbic popuVus reuer-'xtnr adiocafuacum pace. Exoà aS.
Vf^cfunttudtciaquacprxponcs eta ^c.Si quts per induftriant occiderit Vt^xitnum Vuum, £lt; per inftdias, ab iXtwtttteo aueWes cum ,mmoriatuT. Keddetanimant pro anima, ocuXum V'o QcaXo amp;C exter a.
tAon
«»4 D E L E G E '
« Nonualeofbkis négocia ueftra fii' ftinere, pondus iurgia.DateciS «obis uiros üpientes óC gnaros: Si quorum conuerfatio fit probata ia tribubus ueftris, ut ponam cos uobis principes ó^c, Leut i. ExoJzi
ïudices Sc magiftros conft/tuö in omnibus pords tuis, quas DonH'' nus Deus tuus dederittibupcr fingu' las tribus tuas : ut iudicent popubm iufto tudicio nee in alteram partent déclinent. Non accipics perfonani, nccmuncra: quia muncraexaw^ oculos fapientum, 8C mutant ucrbî iuftorumSCc» Deut.i^.
Non poteris alterius gentis hoââ** nem regem facercjqui non fit träte tuus. CumcR fucrit conftitutus?â ° multiplicabitfîbi equos, neç populum in Aegyptum'equitatn^ â mero fubïeuatus : praefertim eu® minuspræceperituobiSfUtne^l^^^ â amplius per eandê uiiï reuetta® । Non habebit uxores
1 V D I c I A L I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt^
licijatanimCrcius hcçp argent! 5ó auri immenfapondera^Poftquâ autêfede/ ritirffolioregnifui defcribetfibt De« teronomium legi's huius in uolumi.' ne,accipiensep exemplar à Sacerdoti= nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
bjsLeuitice trtbus,ôôhabebit fecum bgetcç illud omnibus diebus uitac fuç,utdifcat timere dominum Deum fuumamp;c. Deut.17-
1 nbsp;. Conuertegladiumtuum in locum
fuû.Omnesenimqui acceperint gla^ ^ium,gladio peribunt. Mrtt.xe. t
Omnis anima poteftatibus fublimî 1 otibus fubdita fit : notl eft enim pote-\ ftas nifià Deo,qu3c autem funtà Deo \ Oïdinata fiint.ltacp qui r efiftit poteft» \ b,Deioïdinationi refiftit. Qui au-' tem refiftunt gt;nbsp;ipfi fibi damnatio -nemacquirunt.Nam principes non tunttimoriboni operis,fed.mali. V is autem nontimerc poteftatem f bon« îacScbabebis laudê cxillaDcienim miniftet eftübi inbonutn ÃCc. R.o!iw.ngt;
gts
DB LE AB
Subielt;flt igitur eRote omni næ creatiiræ propter Deum. Siue*'^' gi quafi praccellcnti, fine dudbus Wâ quam ab co miflis,ad ufndidam®^^ fe(5lorum,Iaudem uero bonorum*
t,Petri.2.
AVGVST. IN EPISTOLAN
Pauli ad Romanos {gt;ro* poÃtio.7~â
ait. Omnis anima,crc.NoneSl^l'â fias nià à Deo.ReiliÃime admonet, ik quistx (« â Domino Ãio in libertatem uocatuff/i,Ãilnf ChfiÃ^ tiuf extollatur in Ãtperbia, es' non arbitretiff uit£ itinere Ãeruandum eÃe ordinem Ãuum: nt iusÃdjlimioribus, ciuibus protemporereriimteiitixâ^ ralium gubernatio tradita efl, exiflimet nonejÃfr^ äendum-CumenimconÃemus ex anima çj' corpore, ^uamdiu in hac uita tempor aliÃtmus etiam ribttf poralibuf ad ÃtbÃdium degend^ehuiusuiteutanuK'-oportet nos ex parte ^uje adhanc uitam pertinetfab^^ tos eÃe poteflatibus,id e{l,hominibus, res hmnaniin'^ aliquohonoreadminiÃrantibus.Bxiüaueroparte,lt;11^ | credimi« Dfo,cr in regnum eins uocamur non tiest'^ portet eÃeÃsbditos cuiiiueon homi/ii, id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
gKrtin I
1 V D I C I A L I.
'âfrterec«piente$,qKOil Dem dd uitam leterndm dona/
Idem Auguft.i'n cxpofitionc
epiftoU ad Galatat.
fide Chriflt non eft di^tantia tud^i Gr(Cci,n3 iieij; liberi,no« mafculi netj; f(xminlt;e. In quantum 'quot;gt;â1 oiniKS jideles fitnt,omncs unumfunt in Chriflo le«
fi hoc Jà citJîdes,per qudtn in bdc «iU iuflè dnt'â ''âbtur,q«4nto perfèfliiM dtgi; cKrtiMldtii« idÃiecies ip ( fleuritcjd,cum «tdebimm jicie adjiciemfbtamnnc 1 primitifs bdbentcs , «lui «itlt;t e)l pro»
N iujliciftm Jîdei: tdtnen quid ddbuc mortwum c]l cor
'onditioni5,HdfextW,idinqi«detn dbUtd db Mnitdteji« miiiet in conMerfdtione }nortdli,eimlt;J; ordinem
wbiiiiK uitiC itinere ferndiiddui ejje cT Apojtoli prÃcî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
, nbsp;îwnt,qHi etidm re juldî fdlnberrimm trddunt quemdd«
wolumfecittn wiwdnt pro dijfvrentid gentts ludici V Grfci,©* pro dij^rentid conditioni^ dominio*
pro dijjèrcntid fcxiw, «tri cT uxori« ; uel à fluitiilidcieterdoccurrdnt.Et ipfe prior Doininm qui
â «t KedditeqMiefuntClt;efdrisClt;efdri,crDeoquÃ
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'D« funt. AÃd Ãnt enim quac ferudtnm in unitdte Ãdei,
' \ fwt«lUdijl«ntid, ey dUd in ordine uit« bwim, tdt»»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K quim
618
DE lege
qiùm in uiti, ne nomen Domini nbsp;nbsp;äoiHrirnl bläl^
tur.Ethoc non folum propter irdm, uteffugfotmu âP frnÃonem hoininum,fed propter confcientiäiit,tit'^ Ãmuläte,c]udà ad oculuin hominum iÃdÃciäiniiigt;r pura dileäionis conÃcientia propter Dti««, ^ui homines uult faluosÃeri,z^c.
Nolite facere in fqu« aliqindin lUQ* ciOjin regulajin pondcre menfurä' Stateraiufta ÃC acqua fint pondeta:!«^ ftus modtusjæquus^ fextarius.
Et dixerunt filij Ilrae'I ad Samude» Non es calumniatus nos , ne(^opâ prcffifti,nelt;^ tuliftt de manu alicuius quippiam. i.Reg.ix.
AVGVST. AD MACEDON.
Epzy?oRlt;54. _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Qui ueÃrum eÃÃne peccatO:,prior in iUdt» r iaciat,ipÃiislt;luihoc dixitÃeäaremur exeinpliiiitgt;lt;fâ cum eÃet utiq;Ãnepeccdto,ait mu!ieri,qitdmpertei^ illicreliquerant.Non ego te condemndbo,Udd(M^^ inceps nolt peccare. Si malicid tibi pdrcere potuit, ÿW metuis innocentidmi Et ne deliilorum non doäorÃn ne dpprobater uideretur.Vddeditgt; idnt deinccps itdi
ï V D I C I A L î.
/è hoinini peperci/Jê, wn hominis cutpdtn Ãlgt;i('licittffimoiiflritret.ldm uides igitur de religions ^ceiidm,nec nos focietnte criminum obitringi, quoi intercedimics plerwjq; etiam pro fieleratis, çr à non fcderiiti,tMm pro peccatoribtK peccdtores, cr quoi ndter potins,qudmininriofè diâum accipiits, p«to ^!iû(ilt;(pK({pcccdtorff.Ncc ideô fané frufird infiitutit fint,potiiliites regis,UIS glddq cognitoris,ungul£ car/ nÃcis,ärmdmilttis,diÃiplind domindntis, feueritds e* fiiabonipdtris.üabentifld omnid modos fuos,cdufd3 TittioiKs,utilitdtes. H^c cum timentur, er cocrcentur ndi'e- quietius inter malos uiuunt boni: non quid bo» li pronuncidndi,qui talid metuendo non peccant. ( No ciiwtoniM ejl quiÃgt;idm timoré pcen£,fid dmoreiufli^ lit )ueruntdinen non inutiliteretidm metu legumhu* niMcoérceturduddcidjcr ut tutd Ãt inter improbos iiviocentid,etin ipÃs improbandis dum Ãrmiddto Ãspf pliciü jrendtur Ãcult.is,inuocdto Deo fdnetur uoluntds Sd bwc ordÃMtiont rerît humanaru, cotrdrù noÃmt interceÃionesEpifcoporu,im0 ueró nee eau fa nee locus intercidédi hUw ifld no eÃent. Tanto enim funt inttreedattiu cr parcentiu beneficia gratiora, quanto {((Ciiatiuin iujtiora fupplicia : Nec o6 aliud quantum
Ri ppJO
«2* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G E
fdpioinueteri tcftamcnto antiquorum temporibü! Pw pketarum,feuerior kgis uindidafiruebat, nià deretur rede iniquit panM coflitutaf,ut quod eit cere noui TeÃamenti mdulgentia commoiieniiir, medium Ãtfalutk quo peccatis parcaturc^ nojirisi^''^ : commendatio manfu(tudinis,ut per eos quiparcKquot;^â gt;â i ritM pr^dicdtanontantunitimedtur,uerumeMii^ / g,dtur.Plurimumdutemititerefl,quo animo quiÃpf^ : cat. Sicuti enim ed aliquando inifericordia piiitimigt;^ ' cr crudelitd(parcens.Nam(ut exempli ^à tiânt^r Ãum aliquidponam) quis non crudelemueriuf^ dix^ eum,qui puero p^ercerit uolenti obdiiidtiÃioi^ pentibusludereeQuiinomifèricordem, quitidi^fâ''â^ j hibens,contemptorem uerborit etiam uerberilâiflt;ââ^'^, Æ daueritiEtideönonuÃji admortemprotffidai^y/ fciplina,ut cumÃt cuiprodeÃi poÃit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
cum homo ab hemine occiditur, multum diÃ^iâ,'*^.. fia nocendicupiditate,uel iniudè dliquid^iKfr^^ ficutfit ab inimico,Ãcut a latrone-.anulcifieiidi''^ dienà or dine,Ãcut à iudice,Ãcut à carniÃcC- dO dendi uel ÃubuemendineceÃitate,Ãcutintertmiiidf d uidtore,hoflif à milite, crc.Prodeà ergo ÃT ueÃracuiuiminiflerio quies adiuudti(rc^âf°^'âquot; â dkà et interceÃio noÃra» cuiw miniÃeriofiitt^â^^
1 V D I C ï A L I. «fit hitor ; oniiiis inquit dnintu potefîdtibiu f'lâlimoribut fubditdÃt,crc.H£c Apo/loliuerbd utili ^^(»tÃucrititif ofiendunt â Proinde peut dtleéiioiici» ^Ãfunt t(rrentibuf debere qui timent, itd dileHionetn ^ifwtinuntibu^ debere qui terrent. Nihil nocendi â^fidititefiät,fed omnid confukndi chdritdte, o' nihii lâ^igt;iimiuiiter,nihil inhumdniter.ltdprmiddbitur ub I® (oÿùtoriSjUt nec intereeÃoris religio contemndtur, / (S' pleHendd o igno/cendo hoc foltm bene dgi* uitd hominum corrigdtur.Qupd fi tdntd efl per 1âerjttM çr impietiit,ut ei o' corrigendtC nec difciplind f^Ãtprodefl'e nec uenidd bonis tartten intentione, dtq; ^oifaentiit quäm Dew cernit,fiue feueritdte,fiue lenitd ^nonnià ojjîfio dileäionis impletur.
Auguftinus ad Valenrinum
Epifl. 44.
'^(rrortemporalium potefldtum ) qudndo ueritdte âPfugNiit, iuflis, flrtibiis, gloriofd probdtio efl, in» finnispericulofd tentdtio : qudndo dutem ueritdtent pfficdt errdntibus o difeorddntibus, corddtis uti» liiiimomtio tfl,o inflnfdtis inutilis dflUólio. No?» ffl ttimn potefioi nifl i, Deo crc«. siue enim poteflds gt;^lt;ttifluens uliquem corrigdt, Idudein hdbet ex itld
3
«tl, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE
Juertt etntndät uf,fiue inimicd in aliquem dein bdbet ex iUd qui uiüor fuerit corotiaW-
Qui blafphemaueritnomcnDofflJ ni, morte moriatur : qui pefcuflèot £gt;C occiderit hominem morte moria* tur,8Cc. Qiii irrogaucrit maculamc^ Ãbet ciuium fuorum,Ãcu£fecti,ficftr , cijfradîuram pro fracflura, oculS pro oculojdentcm pro dente.Qyakniifl' flixerit maculam talem fuftinerecogf tur. Exod.zt.
AVGV. LIB. CONTRA ADA* mdntum Mdnich.diÃ
Cdp.8.
De eo quad feriptum eà in Exodo. Ocului» pro o* tulo,dentein pro dente,crc-tdlid-Buic loco quod inueteri lege peruindiélam permittitur, tur: oculum pro oculo,dentem pro dente e/feperdoii^, fie cdlumnidntur, qud/i c^ripfedomintuhiecdiiop ueluti aduerfdntid,dtqi contrdrid in Euängdio firduerit.!p/e enint dit Mdt.f. Andifiif quid diilmud' itntiquif. Oculum pro oculo, çy dentem pro ienie.Eÿgt; autem dico uobii,nonrcÃ^ere ntaloyfedÃquiitoP^'^' ci^ertt ut mdxiUdm,priebe illi er dliopdiit: et quùâquot;^
UolllOO
I- V D I C I A L L
îuiiicio contendere,er tuniedw tudm dU ^mitte illi çy pallium. in i^uibni dudbuf fenten'» i^Kueri duorum Teslamentcrum dijjirentid demon
^b uno Deo dinborum tdmen conflitutoru. ^âluonidtn priino cdrndï« homines drdebdnt mul* â^feittnclicdre,^udm erdt ittdiniuriddequd efl eis primus lemtdtis grddttt ii* Wif deceptie mnÃurdm, nuUo modo dolor uindi* ^^tKfuperdret. Sic enim er dondredliqudndo po/Jet ^fidi)i,qui edm primo non fuperdre didicijjet. Vnde ^lt;iminus idm per Eudngelij grdttdm dd fummdm pdcS hpn!«»! deducens,huic grâlt;dui fuper édifieduit dlteru WijKiùtnrfuJjfrtttno dinpliore uindiildm, c^ud quife[; ejfit reddere,pldcdtd mente totum fie dondre gdte inQuod etidin Ulis ueteribus libris Prophetd pre* iiiduit, dicens.Domine deus meusfi fid i/iud,fi efi ini 5W1S1/1 tttdnibus meis, fi reddidi retribuentibus_mibi dlius Propbetd dtcit,de huiufimodi uno pdtieit tdmuriM,er leuifiimè toller diite: Ddbitpercutienti fie litdxilldm,(dturdbituropproLrifi. Ex quo intelligiturf Cimnfurdmuindicdridi rede cdrndlibui confititutdnt,. C omnimoddm iniurie remifiionem, non tdntum in no «0 Tefidmmto effie preceptdm,fied longe dntè in ueteri promneidtdm.
IVTRVM
«î4 CO NTENDERE IVnClO
1. VTRVM CONTENDERE IP dido cum altero licedt.
Audet ahquis ueftnim haben« nJ* gods aduerfus alterS ludtcari ap»â imquoSjamp;f non apud fà ndos SiCclt; tXor.6.
AVGVST. IN ENCHERJ-
Cdp.77-
N Am zx hic polJètputdri iudiduhi(l)er(âlt;^'ââ^ fui idteru non e/fe fgt;eccdtu,fid tdntuimâto^^' ' extrd EccleÃà ueüt iudicdri, nififequutics ddinnlf^à idm quidan omnino deltdum efl inter uoSf^uid hdbecis uobiflum.Etne quifl^udm itdhoc exci/lt;ââ'^ââ. diceret iuflum fehdberenegociumffldinitlt^^^^^' pdti,qMgt;» ueUet d fe iudidum fententid remouefh tinuo tdlibuf cogitationibtn uel excufdtionibttfo^^quot;^,^ ritdti^; dit. Quare non magfl iniijuitdtem pätim''''' Quarenonpotimfrauddmini Æ VtddiOud ^uod Dominui ait. Si quis uolucrit tunicdin ire,z7iudido tecumcötendere,dunitteilli diio loco. Qui abflulerit,inquit,tuanolirepder(^ hibuit itaq^ fuos de fecularibu^ rebus cutti dlifS tus habere iudidu. Ex qua doilrina dicit tjfl delidu.Tamen cum fint in Ecclefid tiiliââ
ÃNLICEAT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tftj
fini quot;
P â 'quot;((ffrlt;itres,fratrilgt;uf iudicdntibuf,extrd Ecde» ââââquot;'ffö terribiliter uetat : matiifr/tum eflctiainhie ^quot;^jcciindum uetiiam coiKcdatur infirniK.
^edicas:reddam malum pro malo
Dominä 8gt;ä liberabitâ¢Profo. f^edicas,quomodo facit mihi,ljc fa-^'aniei:amp; reddam unicuic]^ iecundii ^Pwsfuum. Prouer,24.
Nonquæres ultionem,ncc memor ^dsciuiumtuorum. Leuit.i^.
Et rapinam bonorum ueftrorum tum gaudio fufcepiftis, cognoicentes yos habere meliorem ÃC manentem fubftantiam, Hebr.10»
IOAN. CHRYSOSTOMVS IN
opere imper/cdo fuper iHudJAdt.';-
Sit^uis te percufferit in maxiüd unit pr/ebe ei er ab tffJ Et et i^ui uult tecM iudicio contendere,erltittiicant tuä »ult tollere,dimitte ei er paliiu. Primo indigna rei ejhut komo Ãdelis flet in iudicio ante conÃpedu iudicis inÃdelif.'Nä)t infidelb no efl^ertèfecularii efl.Et ijut te uenerari debuerat propter dignitatéfidei, iudicat te propter neceÃitate cauft,er perdes digmt^tte Chrifti^
R 5 propter
D E L E G E
proffer négocia inundi.lionnè melius efî ut per^^f^ muiididlc quiim glorid J^iritudlé ? Nam ejui luci''â m£ mdgnit neflimdt ddinnu rei molicu putdt. Qui । difficilius putdt rejn dimittere,quà m in ludicio introi^ I re,boe cogitet,quid difficilius e/ï de iudicio Ãne to exire.Fdcilius enim eà dnte iudicium rem diwitteââ^â | qudm in iudicio euitdre peccdtum.Ergo Ãcutlofeph miÃt pallium in mdnu meretricis,^^ Ãegit cum fdUio cdflitdtis,Ãc ey'tu proiÃepdliiuinmdnucdi»â'^ iiidntis,cr füge cum mehore palUo iuÃitilt;e'-nt j dum uis uindicdre ueÃem corporis pr£cioÃÃimâii» ( ftem dnim£ per das. Deinde à uiderint infidèles M nbsp;nbsp;।
«r?M«n te pro iniurijs iniurias rependere grauioreSâ Pââquot; , terrenis Ãscultdtibus nbsp;nbsp;uÃj^dd perniciem dnimdfÃ^'^
IdridpulÃdrciudicid cotrd direptoreiittuÃliiquo»quot;â tredent fÃemregni caeleÃif eÃeuerdm, quampâ'^'' cant ChriÃidni f Fdcile enim f^ernunt terrend leÃidÃ^erdnt. Qui dutem terrendmdgnopereco^ff éluntur, neÃeio à Ãrmiter cceleÃid credunt prei»'ll Non folum propter UÃonem dnimdrutn noÃretruPÃ^* cutientemÃuÃineredebemus,duÃrenti qui£ nofoÃ^ no repugnare.Ãd etidm propter demonÃrdtiorum ' dubitdbihum ChriÃi promiÃÃonum, ut ille qui ui â ! te iniurids proprias negligentem, fore«/« didiu ,
î V- D I c I A L I 6î7, nihil Renient ifiteüigdt, ijuæ ueri. eft certiÃimd I ^hrifiiiutoru in cceli5,pr£cioftor omnib.rebui ter iucundioromm friatione uitte iÃim citrnis Y De gratia et merito j âdix ego homo.quis me liberabk j Ã^Ãcorpore mortis huius C Gratia per lefum Chriftum dominû nOquot;
Rom 4.
«IC ergo in hoc tempore reliquiae '^cunduni ekótioncm gratiæ Dei iak funt.Si autem gratia, iam no I operibus. Alioquin gratia iam no cfiet gratia. Rom.n. Ephe. 2.
Gratia enim eftis faluati per fide 2C iioc nonexuobis:Dei enim donfii eft, Hon ex opcrib us, ut ne quis glorictur
Vtiuftificati gratia ipflus, hgredcs Himus fecundum fpem uitac æternac. Tita, J.
Nunc ergo quid tentatis Deuimpo nereiugu fuper ceruices difcipulorû quod netp nos , neq; patres' noftri portare potuimus : fed per gratiam domini noftri lefu Chrifti creditnus faluari
M DE M E R I T O
iâluari quemadmodum ÃC illi. Aâû-if V obis donatû eft pr o Chrifto, non fplum ut in eum credatis,fcd edam u(
proipfbpatiamini. Philip, t-DE M E R I T O.
ECce agnus dei,ccce qui tollit pef' cata mundi. Ergo mérita noft« nô tollutpeccatatnâ fi tolIercnt,Chri ftusfruftraècÅlo effet miffûs.
Apud homines hoCjUideh'cctfaluû fierijimpoffibilc eftzapud DeS auû oâ mnia funtpoisibilia.Ergo fruftramc n'ta noftra adornamus fi humanani uirium noneft,utiâluus fias,
Inuenifti gratiam apuddcû.Qy*âr« fpexithumilitatcm ancillg fuç*
Cûfeceritis omn/a quar prarcepo fiint uobis,didte:iêrui inutiles funnJ^ quod debuimus fa.cere)fecimus.LH('â7â
Si fumus inutiks ferui^i^ui fieri potefi ut meriteri^ nofirorum fit itliquis ufui f cum meriti mcrces turu if tur^cum utiles fùerimus.
Nemo uenitad patrcm,nifipfâ'âââ^ inquit ueritas. Nam cadem uerita$,c
ET GRATIÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti9
uita à C uia.Ergo noftris mentis nà uenitur ad Deum, fed folo Chrifto» 104/1.14,
^icut palmes non potcft ferre fru-' Ã femetipfo,nifi manferit in uite, ficnec uos,niu in me manferitis.
Ego fum uitis,uos palmites. Ergo iios palmites nortris uiribus nihil pof liquid boni in nobiseft,id profluit ex uite. Qui igitur meremurî* Sine me nihil poteftis facere. Ergo turn nihil poffumus, nihil meremur* Nonuosmeelegiftisjfedego el eg» Hos, Ergo non iungimurdeonoftris rwtritiSjfed illius liberalitate. ibidem.
Si autem ex operibus (fit lcilicet ele â^io)non amplius eft gratia uel donü. Ergo qui meritis nituntur, gratiani â¢â ^pudiant. Lege totam ad Romanos ^piftolam,ÃC ad Galatas totam ,dC ui* debis quid fit meritum, quid gratia. Rom.n.
Ex operibus legis non iuftificabitur otnnis caro coram illo. Cur igitur dc ®ttitotamtnultaï' Romj.
DE GKATIA
(gjö
Ãmncs peccauerunt, amp;nbsp;egcntglöâ ria. DdjimiRcati gratis per gratiaipâ fins,Ergo fi omnes ita peccauimus,ut gloria Dei opus habeamus,5C lllegl? gt;ria fua gratis iuftificando nos manire ftauigraeritiim nihil quam dctrifflcn* tofum coinmentum eft. GaUi-
Scientes autem^quod non iiiftgt;^ tur homo ex operibus Icgisjnifip^*'â dem lefu Chrifti, Siigitur fadan^â beatos non reddunf,cur merininâ^®* miniicimur f Et ibidem : Si eniinp^^ legem iufticia Ibidem.
Auguttinus de uerbis Apo* ftoli,Sermo.ii.
Ju/lifiedtio tu:i,circumciÃo tud,nofi eà à fdltu frili eÃii perfidé,cy^ hoc no ex uobii,Ã^ J, ttu eÃ.Noex opertbM.ne forte dicdS'.promeriihd i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
dccepi,Non puta tepromerente dccepi/Ã,^â''ff'â mer eres nià dccepifÃes. Grdtid prtcce^tt merit» non grdtid ex merito,Ãed meritd ex grdtid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
tid ex merito emiÃi, non grdtis dccepiÃt : pro i»»' inlt;iuit,Ãiluos freies iblos.Quid eà pro es e Nthil in eis iiiuems unde Ãdlues,amp; tdmetP Gr atu dd(,sratisfdlKii(, Omni^ mdM
ET HB R I T O git ^ââgt;««4 confetjudntur mérita tua gratis : qui nilul iir unde faluâ¬s,Qr multum inuenis unde damnes.
Idem de Ikclcliaft-dû-gmafibus libro.
firmi/fime credendu efl,in pra^uaricatione Ad£ ow«esbomifjes naturale poffibilitaté eti/iiiocentiâper/ ^iilfe,cr ncmiiié depro^ndoillius ruinicper libéra vbitria poj]e confurgere^nià eu gratia dei- miferantis Oânerit.Liberü enim arbitriü itleperpeffttf,du fuis iit* (onpiltiut utitur bonis,cadens,in prfuaricationes pro exinde fur' fojfet, inuenit, fuaq; in teternülibertate deceptuf WiwrHirtie latuijft oppreffum,nifteum poà Chrifii pro f«4 grdtid reuelajfet ddwenttw : qui per noutc rege «ffdtionw pMrijîcrfttonHm omne pr£teritu uitium bap/ tifnutii Utticro p»rg(lt;Mit. Idem*
Quicuntj; dixerit grdtwm.Dei q«lt;t iuflicamur per lefum Cbrijlwnijctd foUm remipionem peccdWrwm ua* kre lt;1«!« idm commiffafunt, non etiam lt;td (tdiutorium grdtif Mt non coinmittKutwr, anathema pt. Idem.
Omnium bonorum dÃrfluum atc^ opcrum, o* \ omnium Ãudiorum, omniumc(; uirtutum, cjutbus ut» initio Ãdeiad deum tenditur, deum proptemur auto* rtm.Lt non dubitamiK ob ippi« jratid omniabomini« weritA
tfix DE M E R 1 T O mérita prtueniri,per ([Hem fit ut aliquid boni incipidmus fiuere.
Idem in Sententijs ex
illo decerpti!.
Ad codeftis tiierufdlem non afiendunt coi^oftii'â ttifi (Jui toto corde profitentur^non proprij oper^ dontiniefiemunertsquod afcenduiit.ïdem inlibre^^ Pdtientia c^p.x. Hcinc autem eleilionem non precdtK tium in bonii operibti^ mortuorum, fed eledione tùdemonflrans Apoftoliti,fic inquit : EtinboctefP rereliquiepereleà ionem gratie fdue fidafint' ® etutan gratiOyiam non ex operibus, dlioqMn grdtiatt^ efi gratia.lï£c efi eledio gratie,^uid oinnidbonit'''^ rita preueniunturhumana. Si eiiint ullii boni^iât^^^ datur,iaitt non gratis donatur,fed débita redditar-per hoe non uero nomine gratia nuncupatnrâ'y ces,peut idem dicit Apoftolus : non imputât^)' dum gxatidm,fed fecun^m debitum. Si autein at nbsp;nbsp;nbsp;I
fit gratia,id edl,gratuita,nihil inuenit in bontint cai^^ rità debeatur : g^uod bene inteîligitur amp;nbsp;âtt dum efl: Pro nihilo faluos jà eies eos-Profi^ââ merita,non meritis datur : preuenit ergo ttiâtââ'/â^^^ ex ([ua omnia opera incipiunt: SeqHitun-ita^ g^atiam,iiue cunda bona meritabnm^i/â^t^
ET M E R I T O. «îi itiwfi folum cbriftui Kb impijs ocdfui efl, uerumetii mortuiu e/i.îtem AugujlinM de nätura, amp;nbsp;contre Pcla^iMos cdf ïte quarto,quod fola( af* j hit^^ratiaiu/iiÃcentur.
I Gregorius Moraliumlibro 1Ã.
Cdp-ii-
diefciUcetfententiafi de caleÃii reÿti retribif â¢'«wpronMttit«rgt;Her«dte Jwlcitwr, quia cum deofcri^
1 PlWtt jît: Qwi reddit uniciiic}; fecundum opera eiM,}lü 'oextrenio exuiîune iufiicia aterhi iitdicis faluat,quetn 'gt;ic «w pieti« db immundis operibi« liberdt. Si« uerô âlâl»cflt;tl«driqHi/q«lt;UMbic»JWttditid manuum fuartt
\ '«litHr.Mtfwis «iribw imocensjidt,procHld«bio erra
\ 'W. quid Jî lt;|Mis fupernd grdtid noceiîtem non prlt;fne» I 'ât.nititqudmpro^doinMeiiiesqMemrerauneretinno« I *«tè,unde ueridic d M oyjî uoce dicitur N«Ui« dpHd \ '«iwocenscft.Supemd ergo pietds priiM dgit in nobii I ^nidjine nobM,utf«bfeq«ente quocj; nojlro libero dr 1 titnojbonum qwotd idm dppetimi« dgdt nobijcum, 1 quoi tdmed per immenfdtn grdtidm extremo in iudicio \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remunerdt iii nobUjdc jt (olum procej?ijpt ex no*
\ enitn diuiiw nos bonitd« ut innocentes jùcidt,, \ Vr.:Menit,Vdulus ait ; Grdtid Dei fum id quod fum. Et \ 'fâ'««i(nicinpdtidm nojdrum libei-um drbitrtum fequi \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S tur»
DE gratia
turpdiiungit : Et graiid eim in me udcM tlbundantiuf illii omnibiK Idbordui. dut» tiikilejjiconÃgt;iceret,dit: Nonduteego. EttatK»^^ fe elJè aliquid cum gratia muenit, adiunxit : Sed dei mecum-I^on enim diceret mecum ,à cut» ente gratia fubfeciueni liberum arbitriuin no» Vt ergo fijine gyatia nätil ejfe ojlenderet,aib.îioi*^ ut uerô fe cum gratia ogeratum effe per Uberum trium demonflraret,adiunxit: SedgratiddeiiiKC^ Mundicia ita^; manuum fuarutn innocent falu'duf'^^ quia qui hic pr^uenitur dona ut innocent iudicium ducitur,ex merito remuneratufâ
Auguftinns inlib. contf» Pclagianum zr CcelfÃ-dt gratia ChriÃt
Et à conÃenÃrit not gratia deiacciperecl»»^ non Ãc fentiat tanquà m uüa mérita bona noiha p cejJerint.Ka qu£ merita bona tune habere poter quando deum non diligebamut iVt età m acetf^ dileiîionem qua diligeremui,dileâi fumtiteia» dum haberemui.iloc Ioan, apojioluf apertiÃiââ^ Non quod not dtlexerimiit Deum,fed qaia ifà lexit nos,Etalibi:Nos diligamufûqit^r^
ET M E R I T O.
noî, optime omiiino dtij; ueriÃime.No enim hit» mdeiliu diligeremut,nifi hoc ab tUo cît prior quot;^^li^eret/umeremiii.CiMd autem bofii /à cercmut, quot;'lâ i^iiigeriinusf Aut ipwmodo bonum non frcimtts,fi
Età enm Dei mandatum uidetur aliquan» ^^dili^tntibut/cd à timentibu^fieri ; tarnen ubinon ^^iStdiOf/iuUum bonum opui imputatur, nec reâe ^oiumopiisuocatur: quiaomne quod non eft ex fide fftcitun eSi.Etfides per dileâioné operatur. Ac per lâââ'^gi'4ti'lt;(tn, qnjg charitM dtffunditur in cordibuf na ptrfi'irituinfanclum tjui datas efi nobis, fie coru uult ueraciter cofiterkut omnino nihil boni fntilLi^uod adpietatempertinetiMtramqs iu/iieiam f^pojjènondubiM.
Auguftinus lib.yo.Homiliarum
Komilia 14-
H/c ergo bt5 fimilia diligenter acfidelter cogi lt;®te5,non ac^uiefeamus eis,qui liberum arbitriu in fit pffiâMm cctoQcntfJ, pr^cipitare magis quant eleuare sonantur.Sedbumilà ercofideremusillud, quod Apo/ ftolus dicit: DfiK fj} q'M operatur in nobis cr ueUe çy tsrfictre.Gratias agamas domino ac faluatorinofirot quino! nullis precedentibus meritis uulneratos cHra»gt; inimicos recon(iliauit,et de captiaitateredemit,.
Si di
e)S DE GRATIA de tenetrit ad lucem reduxit,de morte ad uitlt;mrtiiiiflt;i tut,er humiljter confitentes fraÿbtatem nodriatt,ilititlt; mfirieordiam defgt;recùnur : ut qiua nos Pptlmi/iam) mifericordia fua pr^uenit, diffietur inito tii non folum cuÃodire,fedetiam augere muntti beneficia fita,ciUie ipfe dignatus eft dare.
Idem deuerbis Apoftoli Sermene i.
Gratta falui fitih fumas,non ex nobis, fed da dao eÃ. Sunt enim homines ingrati grtai£,multum tribuK'â tes inopi faueiaé^ natura.Verum eÃ,magnalt; bberiiiP bitrij uires homo cu conderetar accepit, fed peccondo amifit.Etinfia.Iam hic didluruseras: Coronatte, mtfi ta mea ÃientHr,uirtus mea ficit hoc,debitumredi!ilitlt;'â non donatur.Audi potius Pfalmu,nam ej tu ditii'-^''' nis homo mendax. Audi deus quid dicat : Qÿ te in mifiratione et mifericordia. De mifericordii ronat,de miferatione te coronat. No esrà digniif quem uocaret,e^ uocatum iuÃificarä, er iufiifi^lt;^^ ^orificaret. Keliquite per eleilione grätige faltig funt.Si autem gratia, non ex operibus, alioquin^'â'^ tarn non ejl gratia. üam ei qui operator,merces putabitur fecundum gratiam,fed fecundum debitier-ApoÃolus loquitur: Non fecundum gratmÃdÃâquot; iliH-
. E T M E R I T o.
f. *ww-Te rfMtej» coroMt tn mifirdtione miâ tud meritd pr^eçef/êrunt,dictt tibi dent j ^ââ^(boninKritd tud,et uidebis quid dondfutft med.
' 'à iuÃicid Dei. Quomodo dicitur: Dotnifti efi Ãi quot;»'Kj«!« Æ4MlM e)i dommui fed qudm dat eif quos ^l^à :fîcç;-Deigrdtidperleftm Chrifwmdo» ^'â°Ãnim,iuÃicidDeidiciturnon qudm/tufeil juntufd iuftificdt eos quos ex impifs iuftos fêâ âââ ^^^infeiitentijs ex Augu/tino decerpüs. Nufl«lt; â'âItlubio prdcedentibuf meritis fdludtur, ni vrdtù
Chryfoft.Homil««-De
AddmcrEUd.
^«ept4 grdtù crefcit cunt hominibiis compute ^°gt;'^njlrdnte grutùjex luminefdpientine efÃcitur
, pugndt ^^^âtnssreÃionem AcLe: quid Ãgt;irituf concupifcit ' inui' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dduerfus Ãj/ntem.H(Cc enim
«iduerfuntMr.Et ne in ipfd uitd bond extoüdtur ^ââWrtwnMWjetpyop^ijj uiribta uiâoridm ftbi uen gt;nbsp;in eo qKod )M(?crdt dDr^li« clt;frnw,lt;q«e reddr« 'ââpoJloliK dicens.Grdtidfaludti eflis per Ãdem,^quot; quot;ân ex «ofcWjpd doiwni dà eft non ex operibw,
S3 ne
tfiS DE G R A TI Ã.
tjefórCe lt;^utî extoüdtur. Aelt;jue älio loco tes quod non ucccpiftifltdq;à dccepifli,quid^loriiri( qudà bene uitiens non dcceperis t
FalgentiusIib.i.a^dMontmum
Gmneigitur opui,quod à nobiün deo fit, Danin i nobu fiicit.Ex ipfo enim,çr peripfum, z^tnipfofini I omtud.Ex ipfo ergo efl çjquot; bond uoluntds,^^ opemtiif j iond. Quod doélor gentium bis uerbis affirmât : Dod / tflqui opcrdtur in uobi^,c^uelle nbsp;nbsp;perficereprelâO* I
nduoluntdte.PropteredÃcut Salomon dicitâ.Qm'np'd Æ pdratur uoluntof 4 domino,Ãc etiam bona opera »lt;â* Æ fird.Pdului4 dominoaÃiritpr^pardtd,hoceftiinpr^ I deflindtione di/fioÃtd.Dicit itaq; gratiafaillifiditÃ^ I efc. Sicut ergo praparata eil per prddeflinatto/inii / noluntdi d domino, qua borium uelimus: ficäiam bind I cperd prarparauit dem, ul in iÃis dmbulemtit,G'(â / Cf hoc ipÃim eà opm gratU. Ex gratia enim datiffne / folumiuflificatiiuitd bona,fedetiam gforificatünü^ / ^ema, erc. lege locum iüum latim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Augaft.in Enchin'd.fapa«/, Æ
Vfide er ipfdm uitam ittemam, qui certditief^^ / eà operum bonorum,^dtidm Dei appellat Apo/loliilt;â / Stipenâ hum ei^m peccati, iiiquit, mors, gratia aiit^ân /
DU /
ST H E R I t o
fioMà tteriu in Chri/lo lefu domino noÃro. Stipen* pro opere militie debitum redditur,non dondtur, ilixit: Stipendium peccdti mors, ut mortem pee» ^nonimmerito ilhttdm, fed debitam demonflrureti' Crà 4 «e« nià gratis Ãt,grdtid non eslAnteHigendunt etiatikpi] hominis bona mérita effe dà mime^ ttgt;lt;jiiibuicumuitaieternaredditur, quid nià gratia (fo ^atiaredditur !
CbryfoflomiTS ad populum
Homilia $5.
ttenimomnia qu£ frcimus,agimus,debitu implenf te,propter hoc er ipfe dicebat : Cum omnia Ãceritis, crc.IgitMr Ãue chantatem exhibuerimus, Ãue dederi» Klus pecutiiasegenis,debitum implemus: non tantu quo Kian 4 beneficijs ipfe capit,uerum er quoniam ipÃut toM diÃribuimus.Si cunóla erogemiis,erCâ
Auguft.inhbrode EccleCdogmaf.
Cdp.ie.
Qjjod oinmd fludia,er omnia opera ae mérita fan» (ionmaddei gloriam laudem^ reÃrendaÃnt,quia â¢â fliioidjHnJe eiplaceat,niÃex eoquodipà donaue» fit: i« quam uos poenitentiam dirigit recordationit p4px Zoximi regularis autoritas, dum feribens ai â¢otiiK ori« epifcopos, 4it ; NoJ autem inflinilu Dei
' S 4 emnM
Ã40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E G R A TIA '
cmnid tnim bom dd dmore fuu reÃrendd fcuntur crc.Idc Mgufliiiui in Saitentijs ex pt'n.Tdles nos dmdt.deus,qudlesÃitnnfrniu^'Plf dono,non qudles noflro merito. ibidc.Sicut fenti lumitte non Ãiätts eft lucidui/ed ftt, quiäÃÃ^'^* eftit,non dutem ftiret,etidm dhfente lumint Kdneret-Sie homo prd:fente deo itinmindtur,igt;i'f^ ante tenebrdtur,d quo non Iccoru interudlli5gt;ft^ tdtis duerfwne difceditur.Jdem in code libro,cdp â Si quii fine grdtiadeicredentibus,uolentihts (n't-Chrylbft:4n Epjftolara ad Tinioth*' cd(gt;ite.2.Homilid.4,
Sicut igitur profiter nos pdjfits eft deuf, ità pro illtf conuenit pdti,Eft ergo ed res nongratiitÃâ^ tributio.tn deo quidem g^dtid eft cr nulUfemitipf^^^ dentibui bonis noflrts ineum,fed foldgratid nos tnit,in nobss uero retributio eft : pr^euenti enim beneficijs pro/rdtribus pdtiinur,ut crip ft fedutent coigt; fequdntur.ldetn Chryfoft.inUdt cdp.Hottiil-t-Aug.de Gratia ÃC Libero arbirrioaö Vdlentinumlib.Cdp.e,
J^ond fitd corondtdeus,nonnteritdtudfitibidti* ipfo,non db iUo funt meritd tud,hlt;ec enim ft talid Mdld funt, quie mdldfunt,noncoronittd(iis'fiâS'^^^ bout
ET M E R I T O. rf4r huifuntjdei dona,quta Ãcut dicit äpoÃoluf Idcobui: Omic dtituo[gt;timu^ omife donuperfrüudefiirfunt tjkdefcendens .î pâtre luminü. Viidt dicit to Ames prx* (nrfor dcmini noflri : No« pote/i homo accipere lt;jidc ^gt;ïgt;niliÃuerit ei datü defuper ldé Mg,.inPfil.6':'.î.ii 'fmcordid dicitur^uia merits noÃrd no attendit deus: ftibcnitaté fuam, ut peccata nobis omnia dimiUeret, nit^m iternam promitteret. Veritas autent quia non reddere qua; protniÃt,potefl PÃsl- 9 8. Qjsi in no» ^iscoronaturus eà non mérita nofira,Ãd dona Ãu.
Chryfoilomus ad populum.
Homilia.iS.
Ne mercedem itaiji reputes,ut capias mercede gro» ^conÃteri,faluari,ut ip/ê tibi,fe delitore confiteatur »01 modo meritoru, uerum er talis gratitudinis erc^ Et piii/lo poÃt^i nos Ãeruos habentes,maxime tune w acceptas habemus,cu poÃqua ontfiia beneuole mini
, nihil magnu ÃcijÃfe cenfent Itaqsà tue qwq; magia uis reddere mérita tua,ca ne magnä eÃe pW«,et ifwgrta t«c erunt.ldem apud populum Ho. 2 gt;
Auguftinus in Pial-^G ^^^(ftioÃra gratiauocatur.pt ei qui oficratKr, ideÃ(^ de operibus pra;Ãtmit,ej- eorü merito (ibi di» eit data e^e Sriitid,fedfecundum debitum, hoc eÃ,niÃ
S $ ^uo4
DE OF R A T I A
ntü'di noflrd gratid uocdtur f Si grdtiiteÃ,gfi^^ tii ddturjdem Ãuguft. in omni opéré bono no nof iii(gt; fimui.Et poflcd per dei mifericordidin ddiuudmurà ipà nuüif pr^cedentibus bonif meritis et Ãdem dittort fui priia injÃirdt, ut bdptifini /dcrdmentdfiJeliterf^ ^uirdmitt,crpofi hdptifmum cum ippus ddiutorie dtt ^ux Ãbi funt pldcttd implere poffimm.
Chryfbftomus Homiliau.dc
Addtn ZT ^ud.
Uis ergo ecclefidflicis regulit » diuùu [un^ eiutoritdte documentK, itd, ddiuudnte domino frmdti fumui, ut omnium bomrumeffiâuu,dt^ââf^ rum,cr omnium fludiorum, omttiumél} uirtutum^ tus db initio fidei dd deum tendà ur, deum proÃteâiigt;'â''' MtoréiCr non dubitemus db ipÃuf grdtid omtii^ cr ueUeinuenidmur,e^Ãicere.Et pdulo poà : enim efiergdomnesbonitd5dei,utnoÃrd uelittÃ^'^ ritd,qu£Ãint ipÃuf dcnd. Et pro hii nbsp;nbsp;nbsp;Idrÿtiu (Ãf
eeterndpr£midÃt ddturui. Agit ^uippein'i^^^â^'^ ^uod uult gt uelimus er dgdmtu.
Auguftinus in Enchnâdio ad
rentium,cdp.}o.cr in lib.deFidedd
Petrum Didconum.
tm dutem cum CbriÃo reffttAunt,^
ÃE M E R I T 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4*
âbeitiutelud pr^deflinduit ddregitum : (luidcnint '^^prddeÃinitndo prtepdrduit.utregno digni eÃent, f^^CââWtutiti;fecundum propoÃtumuocdnios ,ut ^'^^t'-pr£pi(rMitiuflificdndos,utdcceptd grdtid ^â^â^ââidinttz^beneuiudnt: prlt;epdrduit etidm glori Wos, ut chriÃi cohitredes efjiiHi,regnum caloru lâ'â(Ãiiepojfidednt. Etpdulopofl ; lUi peruenerunt 5«os dem gratis n«!Io bon^e uoluntdtis,uel boni operis ^âto precedente faluduit Item .In fententijs ex Augu )w«ccrpti5.TotHm bonuin quod hdbeittus,db drtift ÃnoÃro babemus ; fedà hoc in nobis efl,quod ipÃfi* âigt;ittK,inde damnabimur :Ãdutö hoc e^uod deus freit, ^âwoniibimur.Item^'Deusnihiltndigens de cuiufgt;
Chryfoft.Homi'l.j in cap,
Aîdttb.i.
Noh' m^ctiem repo/cere ut mceredrif dcciperr. Ti(|dli«r( tegmtid dei coitfitere,utfc ille tibi debttoré j^ätur^tiK modo pro opcribus tM^jUerum (ticun pr»
Auguftinus dc Libero arbitrio life.j'Ciipaÿ.
D£i»»W(Bj debtt dlilt;itiid,lt;luid omuid ^^fditäto pr^
lt;44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE GRATIA Ãatlt;juifyaam dieet ab alio aUtjuid Jeberi mertti'-fuii, certe ut efjh non ei debebatur.tion erat eui deberetur-Et t4?we^: quod meritu efl, eonuertere ad eu ex i}uà eh M ex ipjb ctid meliorfif,ex i}uo babes ut fistQuid er^o er pr£rogtif:,ut tdneÿià m debitü ftofcaSramp;edtexh^'^ gufiinus.Rxtraäat.lib.d.t^onÃteritifedquemodnieiK ait A[iojiol!is:^ion ex operibus,fed ex uoconte ejfe. M aior feruiet minori, ^uam uocatione ad dei poÃtuin a/]erit pertinere, unde dielt : tion fecK^'^''â''^ Opera no/lra,Ãd fecundum propoÃtum fuuin O' am. Et «nde item dicit : Seimus e^uoniam diligend^quot;' deum omnia cooperantur in bonum, hif propoÃtum uocdti Ãtnt Ãotäi.
Idem ad Vakntinum dc libero
arbitrio,epiflola
Nec eiuif^uam dicat meritis operumfuorthH^^ ritis orationum Ãiarum,uel meritis fideifuiiÃl'i nbsp;nbsp;nbsp;,
tarn dei ggt;-atiam,cr puteturueru e^e quod dbb^ dicunt,gratiä dei feeundu mérita noÃra ninoÃiÃjÃmHefl. Nonquia piorikuel malum impicru,alioquin quotnodo iK^ detif mundum ? Sed mifericordia (T tit homine,de qua Pfabtius dicit : Detti dia eitn prittuniet me : ut iu/i^cetur
E T M E R I T 0â
fini Et tncipit höhere meritum bonum» î^ddcHî coronabitcluondo iudicabitur tntifiduf.
Idem ad Sixtum Presby terum controPelog.epiflolo lo;.
QL*oi ejl ergo meritum homtnis ante grotio! ^uo âââ¢'âifo perapi'rtt grotiam fcutnomne meritum noÃrti quot;o'iinruibif Ãkcitgrotiojorcumdeiiicoronot merito quot;^l^ibiûhil aliud coronat quom munero : Ãcut oh ini ^°Ãâi(igt;niferic,ordiam confecutifumin^non ciuiafiâe^ ^^âgt;^lt;i»!ut,fedutejfemuf.Sic in fine (^uod erit in uito ^^^ni,eoronabit nos ficutfcriptu efi: In milèratione et '«âfmcordia.bjon enim/ruftrd de deo cantotur: Et tni l^icordiaeitfs prouenietme.Et mifericordid eiuifitb' fâlt;lâteturme.Vnde es- ipfe uita oterno^quie uti(l; in fine I^ifinehabebitur,(y' idcà mej'itii pracedentibuf red» : tarnen quia eadem ineritd quibui redditur, non â¢Ptobii farta fint fernofträ fiifikientia/ed innebit r^lt;i per gratiam^etiâ if fi g^dtid nuncufdtur, non ob olwd nifj quia gratis datur : »deô quid meritis non dd' iitrfid quia data fint,çr ipfi mérita quibus ddtur.ltS niie UttiK iffim Augufiinu ad eundem Sixtü fulcln-è dijferenteni : nam quifiatuunt,inquit,meritu humanUi Chrifiigratiam eHacuant.ltem,uide de gratia libe^ ^*^thitrio,caf,zc,ç^,ii,ç^,jf,ç^^i^^
üAariiK lt;
«4«
DB GRATIA
Hilarius in Mar.Can.20,Super
iUud : Voca opemrios
Merces quidem ex dono nuUä eÃ, (^uid deteturü opere,fed ÿâatuitdm gratiam deus omnibus exÃieü» flificationedonduit Uem,Hildrius Cdiione-f- VultjM fdiquei incert£ uoluntatis ambiguitäte Ãgt;erdri,dliti^ 1 qui/i iuÃificatio exfide nulla efl, fi ipfafides fit Mibi^ j gua in codent : Omnem igitur expeclationemnofif^ : in fide promijfionum nbsp;nbsp;nbsp;uirtutisfuic poteftdte exiÿlgt; j
coüücari : ut cura rerum c^uibus indigemus onafft^ j to potins omnia,à quo ipfi uitaleexordiu fumimui, d j petamiis, Bernhardus de Libero nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
arbitrio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Cijùd hohes quod non accepifli {Crearisfadti^ / faluaris^ quid horunt ex te,tibi 0 homo f Quidhorufi I non impofifibile libero arbitrio f i^ec créai e qui / erai,nec iuflificore peccdtor,nec mortuuspotenutii^ / fum refifi:itare,ut c£tera pri£termittam bonOjqufiti^^ Æ fianandisnecefifariafinit,outfitluandis repofiita.QS'â^ / dicimies,de primo patet,Qr ultimo.Sed cr deinedieUt / mo dubitat,nifi qui ignorons deiiufliciomcrfiuaniio ' lens confitituere,iuflicia: demon eftfithiedhts, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
fnimi Agnofeis creantis potenttom, fiduantis gratuiât i CT fananiis ignoras iuftidam i SiMine ait doiuiue 0quot; I
ET M ER I T O. «47 i^r/äluum me freer frlutu ero,(juomd laai mea ^^â ifieiaflitiant det agnofrebat,à quo /}gt;erabai
4 peccatogt;(luà m à miferin liberarbEi ideà from ilium, non fe meritó ftatuit. ltem,Bern' quot;^^'iKfineodemlib.Nonenimuoseflu (^uiloiluimini, ^'^'^^MurBernhardui^uoduoluntat bona ab ipfrt 'âquot;'âtie non Ãt-ltem^Quod promifrtone dei tantum fol* â'ââ¢âââ â UwiBernbrfrdMi Sermone.t.dt Annundatione ^^Wiéfuper Cantica canticoru.Sermo.^r. Can^ ^^ââquot;quot;'».'â^itgratigtotum afrribendummeritii nihil, Auguftinus lib.5o,Homiliar«m,
Homilia,!?,
^âxfrdtribuijcr charitofcumfideà deo pâtre no (tojmno lefu Chriflo . Qtiid ergo habet quod 'â^eepifli {Si autem aecepifti, quid gloriarii qua/
ââ«eperiî f^um Jicgloriatui eft Abraham t ji^ gloriatui eft, Qua eft plena çr perftda/i* I crelt;ii't ex Jeo eft'e omnia bona noftra cT w fident. itcr«iji didt Apoftolui : Mifericordis ^âquot;tfecutut fum , O conftftio.Non ait mifericorgt;gt; eonfecutui fum, quia fideles eram, fed utfide» , mifiricordiam confecutasfum , ueniamu« ^âââ^primordia^uideamas Saulu)nfieuientem,ftgt;e^
fwrc«tem,^fdlemM4 odia anbelantem,fitU' J fiticnteijf, Hiff PiiHli km «rKt/Hiw KiK wn
lt;48 DB GRATIA
dum erat Cbn/ïw.QwiI habebdt in corde i Qÿ^ quot;'/f malum? Date mihi mérita eiuf.Si mérita qu^ertf, (tirt' n4öoztt$ lunt, non liberationii. idem Auÿtdiittif^^'' Retraâat. ij.çr ttd Sixtum Romanum freÃgt;ytertffiht* piÃola to^.Deui unicuit^i partitur,cxc4
Ambrofius ad Demetnadert
epijlola ultima.
Qjjis enim Ãne auxilio gratiic,fruóïum poteà tiÃif re iufticix. Aut qun audet cUcere fe 4 chriÃo non dini^ ^ui ChriÃum in fe diÃÃtetitr operart ? An Ãrteuertniiii e/t,ne liberum toÃere uideamur arbitrium, cum otmii per qu£propiciatur deus, adipfum dicimus eÃerejp renda ? Quad nequaquà m ejji confequentia ueritiitif oÃenditur.Opérante enim jÃiritudei,inuati(r arlitrt» nonaufirtur-. crhoc agit gratia, utuoluntaspeccato corrupta, uanitatibusebria Ãduihombus circmÃpt^ difÃcultatibM impedita, non remaneat in languorilms fitis,fed per opem miferentis medici cur ata reualeÃat, crgaudeatfe non interrogantemedodlainiUtmqiuu rentem e/Je qult;eÃtam,crc.Item ArnbroÃm de Cabhff Abel.lih.i.cap.7,£t in Hexameron. lib. i. cap. f ⢠Iti de uocatione Gentium,cap. i.a.j.f, 6.7.£x libro uoc^â e cap.t.f.^.ey-ultimo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
Chr7foÃlt;
BT M E R I T O «4^
Chryfbft.Homil.t de
A(j4mcrE«lt;lt;-
. ââlitjuis dicdt,(luot} non Mcepi,cjià d inteexi îi* non bäbet excufätionent,qi(ia omna acctpiens j in eadem gratia acdpit cr lumen. Quod 1 J''^)tcerit,4jpgnftdeo,à ^uo uenit omne donum i âptiWnr.
î Auguftinnsdeuerbisdomini
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sermon.7-
^ifneochrifli(ine,cduefuperbiam l4cetemm imi* â¢^»rfiirtHorMfn Ãi,totum gratia; feinper reputa qKà *'flctlt;tIqKid reliquum,grdtiâ in te dei non tuum me» dixerdt propbft4 ^l^^contmemordnst'Nià dominut Sdbdoth reliquij» ' f'tnobisp))Kn,ezc.Si dutem grdtid,in(Juit,idm non ex
®pffibiw..ide)l,ùm non de tuo merito extoUrfrw. Alio^ îwigTittMwrnnone/lgrrftù. Sienim de tud opera pi'4â*''âilt;)0'go merces tibi redditur non grdtid condo» W.St 4Ht£i« grdtid eft,grdtis Jdtwr.Interrogo nue z Crete ôpÅcrftor ChriJîo.Dicw, Credo.Q«id credii : GraW uniuerfd peccettd per tppin tibi po/fe remitti i
: Hiibesquod creddiÃi^ O grdtid grdtts ddtd. Q»»d tx wjlc cretefTepne dto rw poÃeferudre iufticid ïp/ïiM^
T Ergo
D à gratia Ergo totum re^âutd guod iujlm a pictdti-QSoi feccdtor es,tuie iniijuitdti dfcribe. E}to dccufdicf^ çr iUe erit indultor tum. Omne dutem crimsn, nel peccdtum noflriE eft negligc/iti^eiamp;omnif Kilt;^^ fd/iâitdf dd efi indulgcntid:.
Idem prima quinquagena
exprolûgoPfdl.p.
ÃlM funtbedti?Nozj ùgt; quibuf noninueito'il^^ peccdtum : ndm in omnibuiinuenit.Omneseitimp((â^ uerunt,Gr egent glorid dei. Si ergo in omnibus inuâ¬niuntur,remdnet ut non Ãnt bedti, mà c^forton tniÃÃd funt peccidd. Hoc ergo ApoftoluiÃc uit: Credidit Abrdkdnt deo,Qrc.Et ei (pti opernWf efi,de operibies pnefumit, cr eorum merito ddtdm ejfegrdtidinÃdeiymerces nonimputdtur dum grdtid)n,fedfecundum delitum-Qttidefihoc^l' ^uod merces noÃrd grdtid uocdturi Si gratia i tn ddtur.Quid efl gratis ddtur? Grdtn confiât â boni flcifli, nbsp;nbsp;nbsp;ddtur tibi remiÃio peccatorunt- Atm^ lt;
duntur operd tud er inuemuntur omnid mala .Siif^ J debetur iflis openbusdem redderet, utiq; dttntnuf'^ Nozi tibi deus reddit débitant poenant, fld donatindt* bitamgratiam-ïdemin Pfal.so.ln tedomineflerM'b^ I idemPfal. t-s-Deus auribiiS,Verfu; Et redinKfio^f^. fttr nomen tunm.
Et M b R I T o, ÿ fl Ladantiijs lib./.dediuino pr^cmio^cap. 14, ^'^ââiiViiluifuismeriùiitnmortiiles jiiliejfe.dictai iKc Mfliciii,nec uUd in hii uem uirtia Ã(it,non '^o^titlitateni Ãbi, fed mortem peccdtii ac libidiniS Mâfrufit.Uec caleà e pr^minm.fed inÃritd fupplicitl 'quot;'ââ^uiif.qux penduiit Ãmul cum hts omnibus ^^^oluerunt, ^^Jguft.dc ucrbis Apoft.Sermon.«,' tpfeÃcit nos,(^ non ipà nos. conditi ejÃcmus, nihil boni merebdmur, 'tó gr4fj4 q«£t conditiÃimus cum boni nihil mere^ ^r.si ergo mdgnd e^ grdtid^cludndo nihil boni me â'â^â»»ur,qudntd grdtid eà qudndo tdntum mdlum me^ ^ââquot;»nurfc^iitondumerdtjbenenon merebdtur, pec» Qf ntdliis merebdturf Nondum erdt ^ui Ãilus eà er dt,fed nec ojÃnderdt. Igt;^ondum erdt, * ^ÃiofÃnJit nbsp;nbsp;Ãiluits. Qui nondum erdt,nihil ^e/
ââ â^gt;ÃiliKldpÃ{sefl: IdpÃcs dutem ddmndtionem ex/ ffW4t,et liberdtus eÃ. Hlt;cc eà grdtid per leÃum Chri ' â⢠dominum noflrum, crc. Uem Auguà niis lib. de ^ââ^deftin^tione Ãmilorum cdp. -j.^r de uerbis ApoÃ.. '^'ââ^'^^v-Btlib.so.Hoinilid Hoinilidriim Ident * ^lt;tulinu!n epiÃola loo.Et in ^ncheridio C4p. jo.
T * 'Gregorius
tf» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D B « R A T I A
Gregorius in Ezech Ub.t.Hoai'^'^^
princifioEzechidiifecundi.
Ex omnipotentii dei gratidctdkonäoperitalii^ | qtuden {gt;olfumiit,fed hitc implere no poffùmin, Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
non adiuuM qui iubtt. Stc Paulm ait: Dem eft enmlt;li* operatur in nobif, esquot; ueSe cr perficere pro boMi^^ luntate. Hine eà quod ipfa ueritm difcipulu dtcH'- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i â
me nihil poteÃisÃcere. Sed in hii conÃderan^ quiaÃbonanoflraÃc omnipotenüf deidona fimtii^ , ineif aliquidnoÃrum nonÃt,curnosquaà pro mffiâ ; , tit £ternam retributionem querimm: à autentita ' firaÃtnt,utdonaoimupotenti5deinonÃnt,ciir^â^ j omnipotent deo gratiof agiinut? Sedfeiend nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
mala noiira folummodo noÃraÃint, bona nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j .
fira cr omnipotentii deiÃmtcr noSbra: quiaipÃ^l^, ! rondo nos preeuenit ut uelimus, qui adiuuando tur,ne inaniter uelimus,fed poÃimus implere mus: pr£ueniente ergo gratia cr bonauoluntatefidâf quente,hoc quod omrupotentis dei donum eÃÃâquot;^* tum noürum. Quod bene Paulus breuifententia cabat, dicens: Plus omnibus iOis laboraui- Off Teturfu£ uirtutitribuijfequod Ãcerat, adiunxitâ^^^ autem ego,Ãd gratia deimecum, cre.ltem GreSigt;â'âquot;^ kb.Moralium i4-cap.7.cr libro /iortd ti' Crlib.i6,cap,ii,
E T M E R I T o. 0»
Ij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
â^â eronymus ad Demcta-ï'adem.
Mi« dcM reÃÃtt,humätbui Mtem dat gratiam opcrifm retributio,fed dotia/ttit ^â'amp;^MimpleaturiHud Apofloli: Non eà uobift fjt,/înt miferatione dei noflrum non efl. ^'^§uftinusadSixtam Ronianum PrtÃyterum Epifiola. io$.
iÿturfiia mérita iaélaturut efl liber atiM cuià meritif redderetitur,non eflit nifl damnatu^f ^'^iietr^ofuntmeritaiuflorumfSuntplanè,quia ut iufti fièrent, mérita nonficerunt. lufli 1 ^quot;'l^ifont,cum iuftificatifunt,fed flcutdicit Apo* I 1*ââ«: luftifictiti grutw per gratiam ipflut,crc-ïlDES SOLA HOMINEM IV» fiificat cordm Deo,faluat,c^ dtHJnrtdecoÃt.
ARbitramur enim iuftificari ho= minetn perfidem fine opcribus Rom.j.
Credidit Abraham dcc, 6C reputatfl rfieiadiufticiä. Ei aüt qui operatur, wwcesnóimputatur fecundü gratia, ^^dfâ¬cundumdebitum,SCc. Rom. 4.
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T » Omnc
«!gt;4 FIDES SOLA
Omneautem quod non eft cxn
pcccatumcft. ibid.14.
Sciences autê quod non
homo ex operibus Icgis, nifi per lefu Chrifti, óónos in Clinfto lefuffj dimus,ut iuftificemur ex fide Chf»* non ex operibus legis.
Cognofeite ergo,qaû qui ex funtjhi fijntfilij Abrahaf« Gdj.
Sedconclufit (criptura omnia pcccato,ut promiffi'o exfidelefti Chf* , fti daretur ctedentibus. ibidttn- j
Sine fide autem impofTibik eftp«' ccredeo. Kebr.».
Et qui nouit corda Deus, teftim^' nium perhibuit,dans illis fpiritn fan* lt;51um neue amp;:'nobis, nihildifcrciî*^ inter nos ôif illos,fide purificans cor» daeorum. Ailor.if.
Nô Habens meamiufticiamqnxfi i legeeftjlèd illam quac ex fide eft Chfi' fti Jefu. Philip.}.
Gratia, enim cftis faluati per fideni»
Sgt;C hoc non ex uobis.ôfc. Epfcff 5' '
. Qu»
î V s T I F I C A T.
Qui crcdut,inquit(non ait qui ope Jl^^fufcipiunt iufticiâ:quia iuftus ^Meuiuit. Rom.i.
Cyrillus in dialogo de Trinitäte I/fcro.$.
tÿtitr perfidem,pdcem hdbemui cum Chriflum iominumnoüruin:frmilidre$ enim (ifo (lt;c pdtri fides,perfiliunt noi propè cS Wt iuflificdt dutem nosfecundum uerum nbsp;nbsp;Ãnce*
^'âtfermonein. Item Cyrillus in eudugelium lodnnii ''âP-'4.lifc.9.crfp. JC. Creditis in deunhO' in »te credù if-Fort« modo milites infiruit, drmdtq^ ddt ijuibus om '^^^Mdduerfdfiiperdre: perfidem ndnqinondlt^^ l^fduânur fecundum illud:Dominus iüumindtio med f3âfilusmedquemtimebo.Item,ldemin cdp.4J. Item
â-i Reginds de Keâd fide ex epifi.dd Philip, liitioth.i.
Aug.in prima quinquagena in pro* logoPfdlm.jt.
Eilt; ipfioperd (}u£ dicuntur dntefidem, qudtnuis ut iiMur hominibus lduddbilid,indmd fiint. Itd mihi ui*^ ienturefieutmdgn£uires curfiis celerrimus pr/« ter«iiüH.NeiBo ergo computet bond operd fud dnte fi» , iem,ubi fides non erdt,bonuin opus non erdt. idem lib.
io.HomiliiHomilidrion.ty^ T 4
«Jà FIDES SOLA
Ifychius in Leuit-lib-i.-â Opite. T.
FerfieäujculudntefidedeÃgnäns coitÃ^aitiiH'i ^Ud ojÃrre domino uult, db eo c^utfaludtt deftiitr^' quid f.ne fide impoÃibile tfi nos pldcere deo,Helr'i-
Theophylaclus in epiftolam ad
Romdnos.Cdp.3.
Quonid nemo iufiificdturUgje crc.Nunc plM wonflrdt fidem ipfdm, uel fold iuflificdndi in fe uirtuté,et Abdcuc dicente inducit:Quid exfide,iioel^ geui^uruiefi iufiut.Viieldtiiit i(gt;fumTheophyl^'ââ
Chryioft.Homj.incap,
Mdtth.i.
Uohte putdre quicqudm ficifiè,cumficerif,amp;' ttifiime cundd ficifii. Si tnim etid cu^ peccdtcrÃÃmi^ fcoc nos drbitrdndo quod fumas,iufiificdmurficidch' dm publicanus : qudnto magisfi cum iufi lueriin'^ tjfe nos peüores tantum putemus { Aug.adSixtum prcsbyterum contf*
Peldg.epiflold tof.
Cperd quippe bcndfiunt db homrn : fidà ' fit in homme,fine qudiUdà nuVo fiunt homm. Ciquot;'^ enim quod non eft ex fide, peccatum eÃ.item de prddefiinaticne Sanilofu lib^i.C)qgt;-7-idiiit^^ fiti
â V s T I F I c A T. «JJ7
CT Literd cdp. 13. Hw i^tur, intjuit, conÃderättt f^^iiäitis^-prouiribufjquiifdomirtus donare di* ^iOâgt;coÃigimMnoniufliÃcdri hominem prticepM
bone, nià perfide lefu chriÃi Hoc eft,non lege âl^uiii,fedkgefidei : non literd,/id /^iritu : nonfi» «iJoranj mcritis,fed gratuitd gratid.
Hilarius in Matth.Can 3.
Mowt Scn6(« remiftum db homine peccdtum.Ho â¢ww« ttiim tdntum in lefiu chrifto conttiebantur, ey fonijÃnn eb eo, quad lex Idxdrenon poterdt : fidet tnimftldiuftificdt.
Auguft.lib.Sj.Quaeftio.
Cdpite7^â
Qsom'rfm Pduluf dpoftolm praedicdns iuftificdri towineni po- jîjf jjj Æâ£ operibui.Non bene inteüeätu (fidbeis, quiÃc dcceperunt diäum,ut putdrent cum Ãnd in Cbriftum credidiÃfint,etid}n à nidle operdren* futjCt ficinorofe Ãdgitiofeqi uiuerent,Ãduo$ Ã: eÃe poft fiftrÃdem Locui iftehuiu^ epiftoLeeundem fenÃtnt Pduli dpoftoli quomodo Ãit intelligenduf, exponit^
mugw A trdbæ utitur exempla,udcudtn eftefidé fitonieneoperetur : quonidm Abrdhie exemplo etti Pduluf dpoâoîui uÃis eft,ut probdret iuftificdri homi »einfineoperibuikgis.Qij«m enim cönamordt boni
T j opâcrd
FIDES SOLA
opera Abrah:e,(^U£ eius ÃJem comitatdfuiil:fati^e/lff dit Pdulu apoftolu non ita per Abraham docmtuÃi* ficari hominem fine operibtu perfidem,ut à nbsp;nbsp;tri^
diJerit,non ad eum pertineat bene operari, fed ad hoc potiui,ut nemo mentis priorum bonorum opertMOf' Utretur fe pertinere ad donum iuflificationis, ^uatà infide.ln hoc enim fe gentibuf in Chriftum credentibut tudlt;£i pr^frrre cupiebant ijuod dicebant fe meriüs he* norum operum^clua: in lege funt,ad Euangelicam tiam peruenifi : ideoc[; fandoHzabantur multi, eis crediderant, incircumcifts gentibus Chrijii non traderetur.Vnde apojlolus Paulus dicit: pojfh^ minem Ãne opertbus fe pracedentibus iufltfitcdp^l* dem. Nam iujïificatuiperfidemlt;juomodopotefl''âl' tufte operari quamuis ante nihil operativ dei iu/itficationem peruenerit,non mérita bonvrii rum fed gxatia dei ,qu£ in illo iam uacua ejfe non tefl, cum iam per dilellionem bene operatur- QÃââ! cum crediderit, mox de hac uita difce/ferit,iuÃâfi^^^'^^
, fidei manet cum iüo : nec priceedentibiu hus,quia non merito ad illam,fed gratia praueratâ^ confequenti'DUt,quia in hac uitaejfe nonfnitur-Cti^ propter non funtfibi contrarie duorum apofiol^ fenti'ntie Pauh er kcoitjcw» dicit : VniK
ï V S T I F I C A T.
fcowihc per fidcmÃne operibm ; nbsp;nbsp;nbsp;aïiu^ dicit : Indné
ÃdemÃneoperibM : Quidiüedicitdeoperibittf
^KdÃdem priecedunt,iÃe de his qua Ãdem fequuntur.
Gregorius in E2ech.Iib.-1» Howtïà .?.
â luflus iÿtur dduocdtus nofler,iuÃos nos defindet in ^Aio ,quid cr nofmetipfos cognofcimits ç^dccufa gt;»âi^iniuflos.Non ergo in fletibus ,non in dilibus no* ÃtHifedin dduocdti noflri dUegdtioneconfiddmus.
Cyrillus in Euang.Ioannis lib.^.Cdptji,
^dflificionur enim perÃdem^icr pdrticepes diuine ilt;ttitr£ pdrticipatione ÃtnÃijÃiritiis efficintur.ldem in f«lt;ingelium lo4nnw tibro quarto cap. f j. cr litre 6. ^^^â¢flptimo.Qttum deus operetur,non quierantus quo ''iodo,fed operis fui uidin dtq; flientidm illi foil cone«* ^lt;»»us N4m quemadmodu qudm m'dits nouit quid id f^^xndumnuturdm deus flt,iuflificdtur per Ãdem, quü tfeddt pr^mw ilium redditurum quirentibtts eum Sic
OperMW eius rdtionem ignorât : quum tdmenflde^ '^â^d iUhw po/Je no« dubitct,non contemnenda pro^. IâM« buil« pr4:n«'4 confequetur.Vide Orilli«« copia P '«iw differit quomodo fi de iufiiÃcemur .idë in Did^ ^^°deTrinitiäelibro quinto.
AuguflinM
élt;0 r I D E s S o L ü
Auguftinusamp;^ Ah'pius BoiuÃicio
contrd Pflag.e{gt;ijl.io6.
Ipfd efl iuÃttid ex fide tjud credimuf nos boe ejt,iuftos fieri grdtid deiper lefum Chrijiu doitii^^ num nofiru, ut inueniäinur cum iUo non hakens nojln iuftitid,(lu£ eft ex lege, fidearn ijult;e perfidem Chrp fii. Qune ex deo iufiicia in fide {Vtt^s in fide lt;jua creii mus nobif iufiicü diuimtus dari, non à nobif nei^ quot;* nofiris uiribus fieri. Confide laliusipfiim Augafiimnn-
Idem de Spiïitu amp;nbsp;Litcri*
Capi^,
Deus efl qui operatur in nobis nbsp;nbsp;ueüe
pro bona uoluntdte,M per hoc ofjènderuntinlafi ojfinfionts : nam quid dixerit,quidnonexfid(gt;f^â^^ ^mexoperibus,idefl,tdnquà medm 9perdntes,non in fie credentes operari deunt) mumexpofuit, dicens : Iffiorantesenimdeiittp^' erfuam uolens conflituere,iuflici^ deinonflutt / âi: Finis enim legis chriflutad iuflictom denti.Et adhuc dubitamus qult;e funt opera leg^â'!'â.^ homo no iuflificatur, fi ea tanquam fua adiutorio cr dono dei, quod efl ex fide left C Hifc mandata : Nozj co«fKpj/f «jcrc ⢠homo jicere, deus operatur ut homineper
IVSTIFI CA T
finis eà ad iufliciatn omni credenti, id eÃ, ^â^per^iritumincorpordtusfiilusq; membrum eius fotcà quifipi^ incrementum intrinfecus dante^ fMiufliaam,
Chryfoft 4.oratione aduerfus ludaoi.
AmuntiMiiuÃtciam in ecclefia magna Quid hoe ^anntnciaut luÃiciam in ecclefia magna lt;nbsp;lion dixit i^ikfdannurKiaui. Qjud tandem igitur inon ex bt* âgt;fÃilu,nec laboribus,nec penf ttione, fed ex fola gra' ^iuÃificauit genus noÃrum, quod erâ Paulus decla* fans dicit:Nunc autem abfq; lege iuÃitia dei maniÃÃa â¢lt;lt; tÃ,iuÃicia autem dei per fidem lefu ChriÃi, non per i^nfiidorem aut laborem.
Ãernhardus fupcr Cantka
Sermonn7,
Ego dileilo mfo^cT dtleiluf meus mihi : Cur ita f ^wipt ut tunc magis(ecclefiam intellige) gratia plena Ãprobet-Cuntotum gratia dederit,cr primas feili' set illi partes afcribens çr ultimas. Alioquin quomodo Seatiaplena, ft quid habuerit quod non fit ex gratia i Non eà c[Mo grlt;tU(lt; intret : ubi iam meritum occupauit Eîgo iam plena conÃÃio gratia : ipfius gratia : pleni ^ linmfigiat in anima confitentis. Ham fi quid dt proprio
S6i FIDES SOLA
proprio ineÃ,ta qua/itu cfi,grdtictm cedcreiHinecfjfi eJl.DeeJl grdti£ qiticquid mmtn dcputM. t^oloineri* tum quod grutidm excluddt. Horreo quicquid dt nuo eÃ, utÃm meuf : nifl illud quod mdgisfirÃtdn hkhih eÃ.quod me meum /icit,grätid reddit iuÃificdtii tu erÃc liberdtmn 4 feriiitute peccdti.Et pdulo péjl'-DeÃfonÃtui te mihi in fide. DeÃonfitui te mihi in indi^ CIO er iuÃieid. DeÃonfdui te mihi in miÃericordilt;t,amp; miferdtionibui. Nec t« me elegifli,Ãed ego eleÿ te,K( ut te eligerem tud inueni meritd : fed pTiiueni. Itd erÿgt; infidedeÃgt;on/dui te mihi.Et non in operibiiikgif, k' /ponfduiqi in iuÃieid,fed iuÃieid qudiâ^ eà ex fide, no» ex lege.KeÃdtut indices indicium reîium intermetf te, indicium in quo te deÃionfdui : ubi eonfldt interne' niffe non tuum meritum, fed meum pidcitum â Hoc e/i dutem iudicium,ut tud meritd no extollds,non profir.ti operd legis,non idiles pondus diei,et £Ãiis,qti£indSâ^ in fide er in iuÃieid qua eà ex fide ,nec non in mifin* cordid er miferdtionibus nofeeris deÃonfdtd ⢠Qi* uerè ffionfd eà dgnofcit ifid,erc.
Ãuguttinus ad Sixtum Presb^'
terum epiÃold ic$. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Eides dd chriÃum nos trdhit,qu£ nifi defetpe^Sd'^ ! taito munere nobis ddretnr non ipfe diceret I
I V s I F I C à T. 6Si pote/l vemre ad me ruà pater qui miÃt me, attraxerit ^ninfequitur : Et ne quifquam exijlimaret credentes Ãc «kI eiut pî£fcientiAm pertitiere, quomcdo nan credent eÃ,ut nm eis Ãdes ipÃt deÃuper daretur,Ãed tans ^gt;nmodouoluntafeorumprienüÃ:eretur : moxadies (ft 4^ ait : Propterea dixi uokii,quia nemo poteà ues lire ad me,nià Ãaerit ei datum à patre meo.
Ambrofiâjs ad Romanos^ Capite.3.c^.4â
iuÃiÃcati grdtiîjper gratiam ipÃuf. lufliÃcatiÃtnt â tratii,quianihitoperantes,neq; uicem reddentei Ãola pieiujiijicatiÃunt do»o dei,e:xCâ^tein AmbroÃuf. 4. tiiplt;reJen« autem in eum qui iuÃificat impium,e:^c^ amp;c (fccrrtit eà dicit 4 deo,ut ceÃantelege,Ã)lamfidcm gritttó deipoÃeretad falute.Sicuter Dauid dicit,hoc ifÃm manit exemplo Pr jpbrtx : beatitudinem hominis
deiif (iccepto Ãrt iuÃiciä Ãneoperibui-Beatos dicit de (}uibtif boc pnxit dei«,KtÃnelabore CT aliqua ob* Ãfquot;aatione,folaÃdeiuÃificentur apud dfwiw - idem 4ij Roin 9 («t:DecetHt in nomine faluatoris crelt;lt;t»r4 plwtcin fuain adipifcatur,hoc eÃ,perfidem,crc,
Ãuguftinus fuperloannem Traüatu.zf.cap.tó.
DiÃernitur quidem ab operibiis fides ,Ãcut apO' ; luÃiÃcari hominem per fidem fine ope»
664 fidessola
ribut kgi^, er funt opera qu£ uidentur bonaÃneÃ^ Chrifti : nbsp;nbsp;non funt bond,quM non reÃruntur
finein,ex quo funt hona.Ftnn enim legii ChriÃnf fltciam omnicredenti. ïdeo noliüt difcernere fidem,fed ipfamfidem dixit e/fe oput dei. Ipftà ' qu£ per diledionem operatur.Nec dixit,hoceä, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
uejîrum: fed,boc efl opus dei, ut credatis in eum
mÃt ülejtt qui glorilt;üur,in domino glorietur.
Cyrillus in lonnnemdib h
Cap.st.
Hoc f3 opus dei,ut credatis in eum,quetn miÃi
Hoc eÃ,inquit,opus dei,non iüud quoduos putlt;itis,iiâ'i j bras folumodo leÿs ato^ Ãguras deÃ)icientes,crtâ^o'^ j efl igitur hoc opus dei,fed illud,ut credatis in ä
miÃt lUe: fides enim falutem aÃirt,^^ gratia mandatauerà legis contemnat magis, OpusigitKt^ fides in Chriflum ed: quare dodrinlt;e fu£,non wnbri , cults legis inbarendum efl.Uem Cyrillus Thefanr â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
a.ca.t,dicit:Videnosiuflificarino operib.aiftineftö' :
Chryfoft.HomiI.«.inepift' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r â
t.Cor.t, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Vocatis fandis.'E.thoc ipfum,quèd feUicetfi^f^ lutem confleuti e{tis,non ueftri, inquit meriti eil ⢠Wi* mim primi not acceÃiflts,fed uocati eflis.
AnSnlli/quot;^
1 V s T I F I C A T. lt;îlt;fÿ Auguftinus in prima quinquagcna ex. prologo^Pfaltn. JI.
CiUonodoergo iultiÃcahitur homo perÃdem fine fptribuffKeJportdtt ipfit Apofiolui'.Propteru hoc tihi ^xi t homo,ne ^uafi de operibus tuis prtefiumere uidelt;» merito operum tnorum äccipifiefidei gratis. Noli ergo prefumere de operibtii Mte fident, noueris, Hnù peccatorem te fides inuenit: etfi te fides data ficit injiimiimptitm inuenit,qnem ficeret iufium Credenti, Wfnitda eum (fui iufiificat mpium deputaturfides etui tiiiiiliidiim.Si iufiificutur impiui, ex impio fit lufiiti : (lex impio iuftusfit, !}ult;e flirte opera impiorum ladet ùniinpiiu opera fua et dicat: Do pie«perlt;bi«,crc. Et ^utfine.Sed crede in eti ejui iufiificat impium,ut pofiintt cr bona operd tua ejfie opera bona. Nam nec bona iUa sppdlMenm,quamdii( non de radice bona procedunt.
Origenes in epiftclani ad Rom»
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iió.j.Cdp.ï»
Vbi efi ergo gioriatio tua? cs'c. Et dicit fufitcere (blitu fidei iufiificationem,ita ut credens lt;jMis tdiitwina »ioioiuflificetiir,etiäfi nihilcperis ab eo Ãierit e::plo* tu«. Per (idem enim iujiificatus efi latro fine operibui legHiijHid fuper hoc dominus non req«j/i«it,lt;jMi4 priiw 4per4ttî j«j]et,fiec expedauit lt;lMd operis quum cre^
V didifiit
I
«66 F I D E s s o L A didijjèt ex(gt;leret,fed fold conÃÃioite iuÃtficM9,^ temq; Ãbi parddifum ingreÃ'urM ajfumpÃt-Se^ lt;3 lier illd,qute in Euangelio ficundutn quf ddpedes lefu dudiuit:RemiUuntur tibipe(^^ââ Et iterum Fides tud te fdluum f{cic,udde in in multis Eudngelij locis hoc fermone ufum leginâi'^r I nbsp;nbsp;udtorent,ut credentis cdufdm dicdt effe fdlutii eiu^'
tur iuftiÃcdtur homo per fidem, cui dd iuÃici^ conÃrunt opera legis. Vti uero fides non efl,lt;}ii^^ deniem iufiificdt etidinfi opera quis habeat exle^^-*^ men qnia non funt ædificata fitpra finddmentiintÃ^^ quamuis uideantur effie bond,operdtorem fuun fdrenon poffunt, fi eis deeft fides, qua eflÃgndculi'^ quiiuÃificantur d deo.Sequitur : Soldigitur riatioeftinfidecrucischrifii.
Auguftinus libro de Litera
er Spiritu.
Quifquis dutem crediderit ei,qui fe â pecaäis nibus abfoluendum, e:y ab omnibus uitijs fd/iaidnnb^ colore ac lumine eins accedendum lUuminandtmt^ tempfirit,hdbebit ex eius gratia bona opcrd, ex ' etiamfecundum corpus amortis ccrruptione redirtt^ â¢tur ac coronetur,bonis^ fatietur,no teinpor^ingt;r aternis fupra quam pctimui,lt;tKt intflligamfis-
A^it*
I V s T I F I C A T.
I nbsp;nbsp;nbsp;Athanafius adGalatascap.?.
Qîfon/!«« autemin le^enemo iuftificatur apud Je^t ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eÃ,ijiult;t iuÃu4 ex. Ãde uiuit. Lex anten
j nbsp;nbsp;nbsp;âà «Ãie,fed ^tti Ãcerit elt;i,uiuet in Hin. OÃendit
'^^â*rle^eexecr(tbilcs reddi hcitiines, er malcdidioni
: Fide «erö benediHis dccumulari : Nunc plané ^»Ãrat Ãdem ipfam,uel folain iuÃiÃcandi in fe ha^ ^turtutem, crAbacuc dicenteminducit : Qjùa ex b^ionälegetdäuiw eà itiÃui.Lex nanlt;^ nonfolan â^gt;amp;tÃdem,fed operd.Keäe autem Deum dixit: Num lt;P«d homines iusli Ãrte credentur,lt;lui legi inhiejèrint.
Ex Giotîà ordinaria in epiftolam lacobi.
Q« j.I Aiirabam perfiden fine operibui iuflificei» ^aciiur,de opeributqu£ pnecedebant intelligitur, ^Witperoperd^Mx/tert iuÃusnon fitit,fedfolafide. Hic deopfriti« agiti{r,,quiefidein fequuntur, per qitlt;amp; ^pliufiufliÃcabitur,cuin iam perfidem ftiifiètiu/int VziiiePdidiK; Fide Abraham obtulit ifaac cum tentare hir.Hec oblatio efc opM cz teÃimoniumfidei er iufli (ie,cc.
Amhrofiiis ad RaTnan.4.
Bedti quor«!» reinifix funt iniqfutdtes,erc . Mrfa Itjtjlf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fine lab ore uel opere aliquo
remiauntut
éss FIDESâSOLà remittuntur imquitittes,cr peccatateguntur, imlti htf requi/ita pcmitentù opera,nift tantum,ut (»⢠dant,crc.
Hilarius in Matth.Can.xo.
FateturUUarüuin hoe canone quad nemo pojÃt cc legefaluari. Etfubdit : Quid autemDeiuirtutita impoÃibilee/i,quäm ut perfidem faluetiutper aijuarn regeneret' ut per crucem uincatiut per EuaitgAia exo* ptet;â ut per refitrreéliortem ex morteuiu'ficet. auditii Apofioli citó credHnt,fefeqi omniareli^mjl^ profitentur,lt;^c.
Cyrillus in loannem lib.«⦠Cdp.is.
Sedp coÿùüo uita lt;eternae{i,quomodo dieet qui^ figt;iam,alia quadam re indigebimus i Qÿod ftnullart alia indigeamut,quomodofide{ abfi^ operibuf morW ejjê perhibeturi Fides autem quid aliud ed, quà muef^ de deo cognitioi Fide enim cognitiofiktejlatur id Er iM,dicens: Si enim non creditis, non intcUigetif, Idem in Argument.Quod/fiiritus fit deM.Fom- «⢠eit: Creaturamnosnonpofieiuftificare. Auguft .contra duas epiftolas Pdag* libro 3-cap.$.
Noârafides,hoc eft,c(td)olica fides, iufiosabtquot;^
Ã*
I V s T I F I c A T. «tf, ^»o«opc«iHt,yè(i j'pp Ãdeile^e difctrtiit: Qjâdiu* tuuit,pe/-(juiiin dtfçretionemfit,ut homo ^âtsuititmfinehomicidiOiÃneÃirto, çyc. Et ^'*'gt;iit^^iuftiomnes,cr4ntiijuiores,cr Apojioli ex We uixtrint reiîa eft in Chnfto ïefu domino no^ i^^gt;»ior(sq;ttimfdndoscuin fide hdbuerint,ut licet (4« perfidie uirtutu in häc lutd effe potuerint ([ui fâS blt;«c «jtcuw qu.e fiiturd ejl: tdmen quicquid peccd 0£ hummd infirmitate furrepfirit^pictate ipfiuffidei (ontimo deleretur,crâc.
Athanafiushbro Commentariorum
in epifioldin dd Romdnos.
Tiuplex ndnc^ efifida nodrd. Alterd,ttt iUud: Fide$ Milite filuumficit. Alterd,Dei efi donutn,qudfiunt rni^* â^âânittyUtiOud: Sthdbueriùsfidem ut coccumftndpis, ^cetit monti huic,e^c.
Chryfoftineptftola ad Galatas
Cdp.i.
Etenim fi per legem ed iudicid, nimirum Chrifit» fiufint mortutii eü. Quid hoc peccdto grâtniii'if quid uerbis dd incutiendum puJorem effrdâiuf f Etoîin» pmortuiit efi Chri/iM,cldrum ed le^em non pofiè iufii filtre nos. Qtied fi lex iuflificdt,fiip(rudcdned efi Cbri fixors. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibidem.
Qjipd
«70 FIDES sola' ,
QuodÃttultn i ttidm ex uetuflisbi^lori/s( ttobisÃu:ercfidem.Uiilt;li cluoiiidtn Celebris,. ftimationis apud illos er at pdtridrchd Ahrdhd^â hunc profirt in medium, declarans hunc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Ãcdtum. Quod ft is dnte grcitid ex fide iufifi^ââ'â^ quot;nbsp;â ; idcji quum cr bonis operibus fioreret,multoi Quid igitur iSi detrimenti attultt,quôd non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
gefNihikfedfufficiebdteifides ddiufticidni' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
Scitote ergo quod qui ex fide funt,bijfilijfiââ^^ I hte. Deinde hoc ipfum ueteris fcripturit tefiimcrtio r ( bdt. PriCuidens enim fcripturd, quod ex fide inSir I fentes deus,pronuntiduit Abrdhidicens: infem^^ j beneJicenturotnnesgentes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
A uguftïnus' iibro de erspiritu.
efiiuflicia dei,qu£ in Tefldmento ttetert ne' td,innouo reueldtur. Qu£ ideoiufiicid deidto^â ^uod impdrtiendo edm iuftos fiLcit,ficut doinini eSI bs,quifdluosficit e:y hdc eft fides, ex qudcf^f reueldtur,ex fide fcilicet dnnuncidntiunt,in dientium. Qua fide lefts Chrifti,id eil, quM tulit Chrtftus,credimui ex deo nobis e^e, pleni^fr tun/meft'e,quod iufteuiuimus. Vnde CT qudfoluscalenduieib,greüidSdgintUS.ldeia
ï V s T I P I C A r.
*â¢Â« lt;ià ioniÃ^ium epifl. fo.luflm enim CT iuftificditt quot;« tji ttià deut.Ab/jt dutem,ut quifqudm noflrum itd ^iuüum clicdt,ut dut fttdnt uelit conflituere lufticidtn,
â feipà Ãbi ddtdm,lt;}uuin dicdtur à : Q3i4 *®w hibes ijuod non dccepiÃi^ crc.
Ambrofius deuocatione
Gentium
^äeÃeretredemptio fanguinif Chri^i^necrniÃeri^ tofdie dri bumdnorum operum prierogdtiud fuccum*
iufiiÃcdtio ^Utefit pcrgrdtidm,meritii prace^ ^âââtibutdeberetur,utnon muniis ldrgientis,Ãd merces
opfTiwtiî.Et dUbi AmbroÃta, Hoc conÃitutu eà lt;nbsp;(ito «t t^ui credit in ChriÃum,fdluiif Ãt,Ãne opere,fo/ ^fide.Grdtif dccipietis rentiÃione peccdtorü. ISSibil M f^^Ãbnià ^uod mandtefide,et proficifcdtur ex Ãudio iltiiioneq; deb-ninc diutit Bernhdrdm uitifidem pdlâ ^ibitt reliqudf uirtutes,operd uéYà botrii hon inÃcite â¢ompdrdittt.Et Chryfoflomici in Mdtthteüm.Ldmpddi fidm aÃintiliit,iiuod ui lampdi doinunidtd fides dnimit
AuguR.defide operibus cdp.7 'c büà t^»ddtÃdes,uitd bondfequinonpoterit.
Auguftinus contra duas epiftolas Pc
litÿdnds dd Bonificium libro. igt;
Cdp4.
V N«c
67* FIDES SOLA
Nee poteÃ. homo boni ali^juid ueüe, nià aJ,unaif lt;fb eo quimdlumnon poteÃuelle, hoc eà ^rätiädnpif iefum ChriÃum domimtnoÃrum-Onmeenim^uicijiid non eà ex fide, feccdtum eÃ. Et dd Vitdlem 107.Et fitne fide impoÃÃihile eà ntiq; pldcered(P,ii(lââ n.itnndepanitentidCijiinä. i.cern. Chdrttdtefl-Et Cdn.Sicutfietd,Cdn.Chdritdi eÃ.ProÃgt;er. SicditAuli fiinin.El£c eà fides,utdifÃnitApoÃolu/i qikeperJilo ilionc optrdtur,hinc duntdxdt remiÃ'to deliäoriiprt» r,ttttitur,neqi chdritds dfidefeiungi poteÃ. Mdne« cit Gregorius in Ezech.quodfides Ãinddmentii fis fit : nam qui non credit,neq^ dmdtiideô duté nonfi quitur fides chdritdtem,fied chdritdsfidé. id diltgereuel figt;erdre,quod non crédit tedeegnofi^ Quamobremait AuguÃinusineademDtÃ- Cd/(-Si«i fetd introdncit filuin,ita timor introdiidt cbdritdttiHi (refeit chdritds,}ninuitur timor CT è conuerfi-
Item Hieronymus libro Comment.in eptÃoldidcd' i cdp.z.dicit -Nullus per lege, fedfidcmfdludric«^' 1
ChryroÃ:,Honùl,}^.incapi!t^
Mdtth.^.
Pratered ne quis obijeere quedt,fi mi[iricordidlâ'' I Id fdluos filciebdt, cur non omîtes fdîuos fielt i
enim proficèo ipfd miferieordid qudnddir, rdticȎgt;â?^ J mn*
! V s T 1 F 1 C A T. lt;57| HMiit forumÃde qui faluantur, radices agere Jolet : iKchii de cttufis taittummodofidem lt;tb eis pctit,uerum ttim ^uoniMtÃliism Dauid a[gt;peüdbi(nt,âd ad* tiiu 4tq;fublimius reducere uolensjUt digtiam de ipà (xifiimitionem^reiium^ iudicium /icerent^tcrroga* wt : creditis quia poffùm hiec Ãscere i
Hilarius in Matthaeum.9.
Nd« ji iiiÃicid Ãd/Ãet ex lege,uenid per grdtiS ne» (tjjdridnottfiuÃet.JbideiH: C£ci emmlt;iui credebant Crc-Zx^ intelligendunj eflfide ineratdu ejÃe cÿioi fttit»,non ex impetrdtis fidem eÃe fumcnddm,
OPERA NON SAVVARE, »e^; iuÃificdre-
VErebar otnnta opera mca,feien« quod non parcercs delinquenti.
Sdnäitiment propter opera fud,fidunt autemiferi* (ordu dei.Timpr⬠ad opera noflrd,fidc ad tnifericor dii dei referre dehemus, fanäi timorn fides dutor efi. QuiÃduciabotiitdtifMcutu efidei iinpiuifitneceÃi fÃ- Non intres in iudieiü cum feruo tuo,quianó iuftificabitur incöipedu tuo omnis uiucns. Pp. «4»â¢
Ego annunciabo iufticiam tuam,et Opera tuanon proderunttibi.Ep.j?«
V s Opera
^74 O P E'R à N à fï
Opera corn opera inutiliagt;ófop® ïniquitatis in tnanxbus eorufli^?*
Fadi fumus ïmmSdi omnesà 11 pannus menftruatae uni'ucrfae ciç noürx,ÃC cecidimus quafi fol/«®* uniuerë
Non eft enim homo lufhw Io qui fâdât bonû,amp;r non pcccetE«fc[' Non poteft homo acc/pere qui'cq*^* nifi Cl è coelo datum fucrit.Omné pa^ im'tcm in mz non fcrentem frud5,tol let cum. Joan-j-crif.
DcpharifeoöCpubh'cano.EtttHâ^ । pubheanus fuftfficatus in domumi amabtjt. Lucte.ig.çy'Efa.44
Ecce omnes iufti,5C uana opera eo* rum uentus amp;nbsp;inane fimulachrûeorS
Vos cS fecen'ti's omnia quxprace^ pta fiint uobis,dicite:Seruiinutil«^^ mus Luct.iT»
Netp nos,ncq3 patres noftri por nrt potuimus,fed pergratiî lefu Chri® credimus ialuari Aâ.^,
Qiii laluos nos fecit^non IccunduJâ opers
' s A L V A R E.
®P^ranoftra,lèdfècundS propofitum grana quæ data eft. i .Tim-u ex operibiis iufticiar,quæ fect jpus nos, fed fecundum miftncordia â¢uam (à luos nos fecit. T/te».?.
fdcioperrfRoin ii. docent cafligarecorpiii e:^ ^l!l^e,^uod fit dum corptu cdjligâtur,ieiundndo,ni'* Sf^do,hbordndo.i.Petri.2.0ffèrteJfiiritudles hofii V obldtiones.
Wc indicat fgt;drdbold de uined Mdtth.^o.ubi ijs c}ui dduenerunt, id efl, fidelibm Chriflidnis, ddtur ^lt;}nlt;t mtrees cum }ud£is çx pdtnbuf, quorum funt te Ãlt;unmtd,cr quibut /à ila e/l promqjio.
Regnum dei intra uos eft. Si igitur â¢nnobts, ÃC iam faluati per Chriitum fumuSîquomodo cxopcribüsfaluabf murf tiKjf.i/.
Perditio tüa Ifra'él, tantumodo l'n WeauxiKum tuum. opje.ij.
Nihil mihi confeius fum,fed no per hoc iuftificatus fiim ⢠Sola fides falnat, nôopera.Spe falut faifti funnis.iCor. 4. Id efi,fide ndmfitc! pro fide penitur boc in loco. Noh ex operibus legts. Rom-s.
SCRIP
^^6 OPERANON
SCRIPTVRARVM SOLVTIO conträrium fonantium-
Si habuero ottmemfidfm ,crc.Iidcs hu pro too ticdpitur j^dali Ãnritui i, Cor.ii.Vni fapt(ntite,alterifides.
Abraham pater nofler non ex Ãäii eft iu/hficattH'
Elt;}uidem lt;xãlisfed non apud dciim,apud kennâ nes uero.Rom.i4..'Hebr .n.Gene. n.Fides Æ nents buerit Opera,mortuaefi. Hoc ç7'nojà cimw;Vfâ'0 fides Ãeut arbor bona,/hnperÃuäus bonos preà t : fed noniuÃificanthtec opera, (jutfuntgnüiarvn ndi ernes ob ben^da ^atuita à deo accepta-lndeetiHchiâ ritof proximi, apud tales in ma^o pretio erit-
Cum Ãceritis qug pnedpio uobis, didte,ferui inst* tüesfamus. Qnoddidtur,Da:ixomscredunter tremifeunt. Verum eft credunt, fed non ueri credunt. neiji aliud eft ecrutn Ãdes,nift cxperimentuin datnnatto nis: fidemuerö qua in folum Chriftum jperatstrpr^ peccatorum renriÃione,nonhabent
Auguftinus in Pfäl-«« â¢
Jufticiam homo non operatur, nift iufifteatus. Pfal, â¢jei. Qiioniamnoncognoui ne^ociatiomni:«ââ troibo inpotentid domini,quituftiaainoperdiis rit, ne^odari ititendit, undec pfd.n^'draéîans
s A L V N T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«77
Ul Pauli ; luÃicia deiinonvKS,crfufgt;eromneicos credwitjinqwtCnort lt;«t qwt operlt;tntur)fHfcipiHnt lU Picw)n,quilt;iiuJliMexJide «iHit.Sedcr «wid«»» A»g« Jtifium lt;i«dilt;onHS omnianojiruopéra proijcientem conculcdnteni.
Auguftinus in cpiftola xoo.
(td Apllicuin.
⢠Non fol» dKté inquitjilla opera legU, qu« funt in Hcteribi« facroinentw, lt;i^ nunc reweUto Tejlamen* to noHo non obfer»ant»r à Cbrijliativs,fic«t eft circunt (ifioprapMtijjCr fabbaticarnnlis uacatiojet à qwibi^/ dam efcvs ab5hnentia,er pec or» in ptcriÃci^ s immola« \tio,a- neomenia,©- «ximltjCT calera bMiuJinodi, ue« rumcntiam illud qwod in lege diflum ejt.Non concupi fcBquodutiqjcr cbrijliani« niilliM ambigit ejjèdi» «ndwnbnon iwjlijicatbotninê,riifi per jîdemiefu ehrt« ôi.cr gratia dei per lefwmCbriftü. H«c iUe.No ergo iuHiJicant. IdemadPauUnum.
Non ideô bona opera jruitranturjcum reddat uni« nucjj deiM iuxta opera fuaÃjiiÿ gloria er honor, cT pax omni operonti bonum : fed quia opera ex gratia idejt,|ide,nonexoperibiK gratia; quoniamÃdes qu* per diledionem eperatur nihil operaretur,nip ipfa dile amp;0 ^deretw in cordibiw noftrispeT j^iritu fanflu,
âI'â
o P E R A - N O
^ui (Idtui efl nobiâ,nec ipfa fides effet in nobii) tà fi uni cuùj; deuspatireturmenfiiramfidei, undeciiemin epiftolaad Sixtum:b^onfiant,iiieluit, bonuoperu, ni/l qu£ per fidcin, cr dileélionem fiant : ^uiu ilterumfiiu altéra nuüiMuirtutis fi-uélum parit.
Quod fi ergo ex fide obérante poeniteamus uut ce* fitea}nur,nenio bonum opusnegabit,id^ nonfiainuUf ra,fied fidei,ob quam deus acceptaitdo,opens iBius if quinamenta non imputat.lta,Beatus efii air cuinoiiiif putauit dominus peecatum.
AmbroCiusin epidobram.
lib.^.epifl.jc.
Ex operibtn non iuftificcüur homo, fied quia iu/bK / eblidonatumhabet.ldem fimbrofiusdeuocationeSef 1 tium. t.Etiam, inquit,fiin bonis moritus quis uguta^ kddhtKuiuit,finonin deiglorianiuiuit.Sed({uidiilf â tat an opera fiua deo placeant, conuincitarnonuiuert i in gloriam dci : ergo peccare conuincitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Hieronynias fuper Marthe
Câfp '}â
In hoc ,iniliut, pericitlafia ejî interpretatie,ut i»l^ fanélorummerita,dificretio!K quatnlibetficereutdtf mur. Verum emmuero,qu£ deigratia,hoc efi, Hobss operatur operaÃnam omnia opera nofini
s à L V A N T.
1« a domine,ait propheta)de eint dono,^uo ab iter'^ Ho pneparanitea, ut in eis ambularemiK,c^ ([nif per Ãdem propofuit : ea je nobis daturu fecundu beneplalt;â eituuoluntatis fu£,funt noflra merita,in diuerfis tamé iiuerfi.ldlt;^exdei gratuita munificenti(t,cr ex propo pto gratine eins,non aute ex aâu noftne eleâioms, qui nunqità m no noxius ejjè potefl,cum deus uokt eum im putare : filitis enim ir£ non nià ir£ operatur opera, et nalaarbor,nonnifi malus fruâusedit Quid efi homo Ht imnaculatus Ãt ZT inÃus appareat de multere i
Auguftinus contra Julianuin, lib,4-Cap.}.
Qttoi bonum efl, bono dijplicerenonpotefi, eT lt;fiiaÃliusir£nonÃcit nià opera ir£ . Filius autent irteÃ, (jKon deiK cbmtite non beauit. item,idem in Sermonei.in )nonte.tpfa eà dntijWj fruilus «eró opC' wboininW, Non ergo potefi malus homo bona opera rineij; boni«fed malus à uultbona operari, pat pril« bom«, ficHt w alio ait loco euidentius ipfè «lomim« dicit: AutÃcite rfrborem boitam,c}'e QK«tni iiucrgo itliq«« njdli« ejl, non potejï Ãuäus Ãcere bonos. Si enim frudus bonos Ãcerit, iam malus non erit.Sicnon poteÃnix eÃe clt;tljdlt;t,cMm enim colida eÃt cizperitjnon ium eam wkcw ,fed aquam «ocdjniw ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Potejl
I t T t
es« OPERANë
poteà ergoÃm ut nix Ãut non Ãt, non Men fio^ teÃÃm,ut nix calidn Ãt. Sic poteà Ãeri, nt lt;jni mito Ãiit non Ãt malm : non tarnenÃeri poteà ut nulut 1«* Ãciat.H^ec AH^iÃtnm.
Hieronymus ad Galatas.
Bipartitos iüos carnii nbsp;nbsp;nbsp;Ãiiritm Ãuäns rtceitÃ-
Non tont dehominibm,inciuit, qità in deÃuiHtniicit* nii cr/Ãiritm drbitror pronunciatum. Non potejl'i'^ bor bona ÃuHm adÃrre malos, quia nee unquà mjjt' ritm prêter ea uitia,qu£ in earns operibufenuitxrJt^ funt,Ãtceire:nec earo poteà bisÃuäjbiisap-^ oriuntur redundare: poteà autem Ãeriperne^l,^ tiam poÃidentis^ut/Ãiritm qui uerfetur in homme, üm non habetÃaos. Et è contrario caro operUnnÃi^ mortiÃcdtis peccare deÃfiatnon tarnen idoufqt ptucf tlunt,ut arbor ne^jleila Ãlt;iritm, opera carnis er arbor camis exculta, fruÃm germinet ÃiritnalOâ | Hm Oe. AuguftinusinJoannem |
Nià elfetcharita«,inquit in Abel, nonaeeÃ^ iemfacrificiumeim. Contra CainÃacriÃcium natio deo Ãaerat,quia charitas deÃ^at. Cuntaaten^ boobtuU^tihic de fruilibm terra, OHiumequid putatis fratref,quia dem
s A L V A N T.
SkititjCrfatiwoMiwnt dilexit?Non intendit deiW lt;td «»lt; '»'â¢Â«.feJ in cor miet. Et lt;|uon in cbdritdte oÃtyreMia äit,buii« fiicirificinm rej^ecit ; ^«en» duté uidit cwin in* xidi* ûi|îiTC,4bbitttt« fdcrtficiû ôchIos ducrtit. Operd
i ffÿ boni non dicitnipcbdTitdtenuoV^'***â^'â*ââ^^'' \ non dicitnijt odium jrdtrMttt.Hæc Au^u^ini««
\ Hictonymus in Apologia
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contrdlouitttdnutrt.
\ Vn«J(|uiJ(^-çropïiutndoiiumbdbetexd«o, dliiw (^ui*
\ i'ânfu,iiiiK(UitÃK.Etditterfdfunt jenerd donorunt.
\ 'âSitîiulo, (^«ibut dominut nos immeritos dj|i,cit.
1 t^uo dïcdnobts oçwd O* meritd, cT non djfunt \ nbsp;nbsp;nbsp;ijfunljC^^Ãi doni dd jîwt,©' opeâc^i tin^ foliu«. NuV
\ iiî«nt,tÿiwnonçW detvsçojfumiw pirdefwineïêjtjudn» \ noui^nuw peccdtoT,in cjuo nondu opevdtur deus \ 'iifuvnus,ij*im«Ã,mdnciniw.Omne$cüTdm deo «qud* \ \nÃençw,utç«TedtinSidtutdunii« dduerfus dlterunt, \ dxuÃuip(iy^,Q|ÿjlnlt;ibes,lt;ÿ«)dnon dccepijlit SidC \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^loïiiTWjCludJi non dcceçcris t O'C »
Auguftinus tupet loannem
Semo.4.üâ
^wobibrt deÃtto,niÃi peccdtum » çj* menddcium, * «i ^u^.ç3⢠ie Juo SAtdnià «il â¢. «T^p c^«ult;|ittd ope*
TAiW
tfSi OPERA NON
rätur homo ex fe, malediiïts (trborismiilusefi/rjiditf, qui defcribitur Pful. 13.Dixit inÃ(gt;iens.Leilor raiito te dd Tituluin fuprd citdtu uidelicet: Opent^iifc^ ante chdritdtem funt peccdtd,e33'c.
IdemPial.^o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Jd(iet,inquiet!S,impiu3 operdfud,dic(it, dö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
ribiii,nihil dlicui duÃro, nontfxm'emdlienttin 0^ / pifco,nonquenqHdmoccido,nullifrdudentÃlt;:âigt;!-âi / Jitum dpud me nutlo tefte rcprefeiito,h^c onnâiââ QiijeroutrumpiivsÃtdnimpiusiEtqiioutodo/ piii5,iiiquit,ifldficiensi c^omodoillideqaibâ^ / eîi: Seruieruntcredturiepotiiti,qu4m credtort / henediüicsinÃeculd.Quomodononeà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
fi de omnibuf bonis operibuidutilhidjÃerdt
rdndumefi ',Ãdnondbitlodquo Jperdtidutf j hocÃgt;erdsquodÃgt;erdndumnoneÃ,etiäihditdtgt;â^ I aternduitdÃperdnddefl ; Pro bonis
ierrendmqudnddmÃlicitdtem, impâtiseS'^ââ''j^^ / tnercesfidei, chdrd res cflfides,filiillâmtâf^^''ââ'
pius ergo es, er nuüdÃint operd tud.
Hteronym us lihro fecutto^^ Æ
contrd Peldgidnes-
E((elQbÃnqiiitÃmmd(iilatus,irfilt;^f^ljjiiii I
s A L V A N T, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfSj
*^lanen5 ab ontni inalo: quaUfine iuÃici£ coronatur^ W ^ifericordia wdigeat.Idem libro primo ; Tune iufti I^Hf,quando noi peccatoreijà temur, iufticia no^ m'^âton ex proprio, fed ex dei conjiftit mifericordia,. Qü^e miferentii eà zf ignofeentii dei, non uolcnti/t fK^îCKmntiîbominw.
Auguftinus fuper
i ïoannem.
Quid meruiiniM ? interroget iufliciam,inueniet pos wterroget mifericordiam,inuctttet grrfttóm.lde!« libro 9.ConjîJ?ionH!rtC(lt;pite ij.Væ Uuddbili uitiC ho= min«ni,jî remotemifericordiadifcutioieam.Ciuia«c« ro non exfjwiris delt^d «ebonenter, fiducialiterj^era^ tni« : dliqueirt dpud te lociim inuèniri indulgentie. Si Uuddbili uit£ boniinum remotu mifericordia impreca tur,quod notât infacra feriptura eternam ddranatioa uein,cr gebcnnjefupplifium: confequit»r,c[Mod feewns dum iujlicidin diuindm, etidm optimum cwiufqudm o= pi«pt ddmndtioni obnoxium, nip mifericordia fuc* curreritfolii miferis ZSquot; pecedtoribu-s neceffaria,
Bernhardus fermone de
Annuncidtione ^itaris.
Vti(^;ptccdtM!n ^uod jadHmeÃ,non poteS non X i fiert ;
«84- O P E R 4 N O N
fitri: ipfo tarnen deo non imputanteiÃc füerit.PerÃgt;üuumlt;iiitemftt,idemhoimniifoiäilt;gt;l'âââ cr peccatumeffè croptime früum/eddiuerfisrii^,
fantduxta iHud: ^ion intres in indicium cum fertâgt;^ ^uia non luÃificabitur in ccnÃgt;e0lutuo omnts uiufi'
Hilartus de Trinitate
Libro 4-
Egoft^itauiregem cumiuflicia,croitme!tlt;i^^ I reâe, hic £dificabitciuitatem meam, cr^aptiuite!â^ / plebismeiieconuertet.tcioninpr/emio,nelt;^cu!gt;irâ!iââ'ââ ribue,dictt dominât Sabaoth. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, /
Auguihnus ad Simpliantium u^''' /
QuaRia.2. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,/
De operum merititnemoglorietitr. Ei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
hoc fepe teflatur Paulult;,fideig^dtiam prapo/Kââ^^ / ribut,nonttioperaextingudt,fed utoÃmdiitiiâgt;''^ / opera pr£cedentia gratiam/cd confe^uentiMe^l^ / eetncnfe quit arbitretur,ide6 percepn/ÃST^.^ Æ beneoperatuteÃ,fedbeneoperarifion pojÃgt;^râ / fi^emperceperu gratiamcrc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
lïÿçhius in Leuit,hbagt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Noncmmiitmex opcribiUjUtpotf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uirtutt*
^iK.fcdfüU del cognitionc fdludtUTj«!««® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiwiliii,
^owngelio dMtemJarindnomiïMturddeni in IxHit. 4 «p.i4-.Hiferlt;itult;,imlutt,d£Ult; biWKJnHm gtnw fini lt;id aplenddlcgb optri in|irmlt;tW)W «idijpt. ilt;ââ«
1 «on tx operibiK pluaTi, fed per grdtidm bomtnefi «o*
\ Ui.Griitiduerè ex niifertcordi4,4tlt;ÿ copdfione pric«
1 bttWjçy à Je comprebcnditur foU^nonex Q^ibw» ut \ Saidiw Jicif. Ndm grdti4 ilt;tm non erit grdtiiJjBpbef-}.
\ Chryfoftomusadpopulum
\ Qrdti« igitHT djmMjquonidm ex eorum numero
\ âlâdfiiluifittntcenfentwr; (ÿtonidm cumex operitiK
\ non potuerimiK gt;nbsp;ex dci munere fnlunti fumiM.
\ iïenxus aduerfus hxrefes V aicniiûi
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;librot.cdpitei.
\ t[fe (tutembos,nos «jui fumu^ db ecclcjÃ4, dicunt ;
\ ^ÃtipTOpterinnobU quidemnecejfirittm ejfebondin \ Mnuerfdtionon rej^ondent. aliter tnim impofibde eÃe \ Idwri.Semetipfos autcmnonper operationem, fed eô \ «ÿioJfuntnatuYdlitcr j^iritolesomninofaludri dicunt. \ â^tumaimoium enitn cboicutn impoÃibile eft falutein \ Ãtrdçerr.nonenitn ejfe illutn cdpacetnfalutU, dicunt;
\ Jt iterurn c^uod j^iritde, lt;juod fonetipfos eJfe uolunfc, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X î impofibilfi
68S nbsp;nbsp;OPERANON
impoÃibile nbsp;nbsp;nbsp;corruptclam percipere, licet'in i/iiil'if'
cunq; frcrat Ã-üi. Qjiemadmodum ctiain no depoÃtumnon amittit dccorem fuum, fed fttatn tarain cuÃodit, cum cocnumnihil nocereaurofofi'- , Ãc er Ãiuctipfos dicuntjicet in quibufeunq; mateniliâ tuf operibui Ãnt,nihil femetipfos, neq; aniitterej}itlt;â talem fubflantiam.
Chry/oft, orzdone i. contra
Eteitim quodfit iuxta dei Holuntatem,q«âââ''lt;â'â'ââ deatur improbum effe,tarnen omnino deo gratuaifâ^ acceptUin. Contra quodfit pnetirdeiuoluntditn»*^ fecut quam iüeuult fieri: quanquà m exifliiâtâlt;^ ptum deo, tarnen efl omnium peÃimum cr Etiam fi quis occidat hominem,ita uolente detgt;, lt;1^ huinanitate meliui efi hoc homicidium-parcat,er humanitatis officium collocäritini}gt;ây pTiCter deifententiä, quauis c£de fcelcriter eÃgt; ^uinii parfimonia. ISton enim ipfa eomiti tura,fed Deiuoluntas ac decretum cfficit,ut(ââ'^ââ'' bona fint uel mala. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Augattinits adStxtirm Frejbyterumepifi.icf.
s A L V A N T- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;587.
Del« uniciuq; Partitur inenfurdtn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Mip»
pe boîid^Hiit lt;tb bomiiie.Fides dutemfit ifibojni(i£,Jî«e
inuUo jÃMntbojttinc. Oiniie enint (^uodnon ejl
« jiJe peccdtuin. QM4propter ne fe uel or dtionis inert tuinextolljt,etilt;«n dd »incendi« tempordîwi» rerHM citpiJitdteSjCZ diliÿiidd bond dternd, dtiÿ tpf»)W Ãn*
, tfflomiiiMnibonorumjdominiddiutoriumddtttr ordtt=
I tijijud nifi ddtdeÃet,ordre non pojfet.QMomodo I «niminuocdbuntjin «^Mcm non crediderunt? Qieomodo
1 crête, tjucnt non dudieruntjCTc-ïclcm AwguÃinui dd
1 Honor«uindeq,rdtidnouiTeÃdmentiepiÃold no.di/
1 citnonnosfdludriex operibiic. Adducit locum Pduli \ ciTitam j.Non iÿtur fecwiiduin opcrd iuldicid: -, ^«lt;6
1 nos jêciiniWjü'c .cjt epiftold clegdjitiÃiind c[udin legere
\ «djiiieinpoterisLeftor. \
\ OrigenesinepiftolamadRoma.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libroj.cdpiteî..
\ Igitur iujliÃc dtur bomo per fiAem^cui dd iuÃtcidnt \ tóiil conÃrunt operd Icgb.Vbi uerô Ãdes non eÃ, epuae \ nttecm iuÃiÃcdt,ctidmà operd qui? bdbedt ex lege; _ \ teen quid non funt acdiÃcdtd Ãtprd Ãmddment« Ãdei, \ âï'üuis uidentur eÃe bond,opcrdtore Ãsu iuÃtÃcdre no \ Paffte,à eis decà Ãdes, quà eà Ãgndculu eoru «Ã« iu* \ ÃiÃcasumt a deo.Quis dut ucliuÃicid Ãid ÿvoridbitw, ' \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'X. 4 cunt
OPERA NON (um Mdiat deumprr Profhetam dice/tle: Quiiioiifâ ms iuÃifU ueflra fit ut pannus mulieris
Chr y fbH^,de Fide ÃT Leg^-
Ante opera fides printum inducenda e/i:EMn^ia operatur opera iuftici£ fine fide ,non poffum prolâfft'e uiuum fiufiè Fidelem autc abfi^i operibus pofi^um men ftrare,cr uixifiè^cr regnum calorum lus fine fideuitamhabuit. Latro autem crediditdun^ taxat,ey'iuftificatus efi, amifiricordiÃii^o deo-fitf hic ne mihi dixerts,defiijfe ei tempus, CX honefiaficeret opera. Fietj; enim de boe contends rim ego,fid iHud unum ajfieuerauerim, quod fola^ii । per fie fiduum ficerit : Fiam fi fiupertüxijfit, fiid^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
operum fiijfiet ne^gens,à fialute excidijjèt. Hoe autiât । «tt«c quaritur, cr agitur, quod cT fides per fie fialuum ficerit : operrf autem per fie nullos unqiiM rarios iu/hficarut-Et uis plané uidere,quod operafiquot;^ fide non uiuificant {Tefiimonium bonum babwt nelius de eleemofiyna e^' precibus,fied cbriÃuf» hot, deum quidem credens : dei autem fiermoiieiu tdoâus , cr quia opera erunt bona, cr admirati^''â | placebant enim bonorum remuneratari et amatori Sed quia magnus iBe lufiicia; nbsp;nbsp;nbsp;ueritatis ocultu j (
s A L V A N T.
xiiîit bond ([uidem opera, fei mortud, eo ijuoifiient 'â°nhdbehdnt:inittit ditùnuin Mgelu operibuf ai pr£*
dequirenid miiiifirantetn, itd ut bene certdnio ob firent corondripoÃit. Quf dicit et : Corneü, preccî
ââfeenderunt Et pdulô poft : ïta^i non pote» tdnt Operd fttludre. Nd )î his nbsp;nbsp;nbsp;Petrui praUcdt^ftl»
'^ââinrcripfeQj~dogt;nutfud,nondu hdbuit Comeliia ' ââtoperibiK falute,donee operibuf fats fides dc^uireit' ' du premia offirret crc.Etin/rd: Oportet igitur et an^ ^^operdlucerefidem, çrfideipedifièqudejji operd, Chryfoft.Homilzudeeoquod fcrip-*
ptu eft in pfdl.Hon intres in iadieiam cuntferuo tuo,crc,
( t^olite gloridri in uobtsmetipfis,reddite débita. Qnt fiait iftd débita i Hemini quicc^uatn debeatts^nifi Ht imà cem dtligalis.Hoc ergo debetis débitant reddere. Efto te (luod non fùiftis^habete chdritdtem, inferitemanfue tadinem,c£tereuirtutesfHbfe^Hdntar,c^c.
Gregorius in Moraliumlib.m
Cdpiteô,
Sunt uerè nonnuïh qui cam bond aliqud/âeiuntftni fiitdtu fudruprotinus obliuifeuntur cr cordis oculu à iconftderdtione bonorum operHm que exhibentfi» gant, eô fe iam fanâos eflimdnt, quo inter bona
X î que,
éÿS OPERA NON
(igiittt,m4Ãorufuoni iit ^uibiu et Ãrtajje cdtifutttjineniorid declindnt.Quifcilicetft Ties iddicis uigild/iter dttcnderent,pluf de ntdln tuerait, qud de ituperfäis èo/iis exultdrettplui rent quod de his qua ddhuc eis dgcndd funt debitores tenentur, qudm quodoperdiites qudttddm idm d(bid pdrti foluunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vide AuguÃ. in priait qiiitujud^
gêna ex prologo Pfdl,3i.fuprd citdtu: Sed crede Ci'c-
Chryiottomas de leiunio,Hoinil,7igt;
ddpopulum.
QujnidnuUd erit nobis utilitds,ftue ieiuttemis ftm crenrns, fue pr^flenius mifericordidm,ftue quodlibet dliudÃeidmus, nifi propter ilium fidt folum,quinouit abfconditd,cr in mentis nolirdiprojtindo repoÃtd.lde ChrifoÃomusin opéré imperÃ^o fuper Mdttb.cipite-7.oftcnditoperd,quj:hypocriticdfint.Item ChryfoÃo tnus aduerfustuddios Ordtione. 4.Sedexfoldp,räM i iuÃiÃcdinur genusnoflrum. Quod nbsp;nbsp;Paulusdecbtâ nbsp;nbsp;I
rdits dicit : triune dutem dbfq; lege iuÃieid dei ntäuià fidtd eÃ,iuÃieid dei autein perfidem lefu chrifii.
Idem Homiiia.i.de Adam
er He«a,
EtneinipfduitdbondextoUdtur genus humMum er proprijs uiribus uiiloridm fibi uendicet,in eo quoi fuperdt d^óliis cdrnis, ueque reddrguit ApoÃoIiiSiü^
s A L V 'A N T. - nbsp;nbsp;nbsp;«97
cens : Grätid f üuati eftii per fidcm,cr hoc non ex no/ iis 5feJ doiium Dei efl.^on ex operibus, neÃrte quis txtotldtt(r,l\e(j; alio loco dicit : Q«id hdbes, lt;^nodno tcccpià ? Aelt;l; dixit : Nemo «ont dd me, nifi pater traxerit eïi, cA fine me nihil potefiis ficere.Et nt pfial. Ss.Homelia.z.ïtéjde tnuliere Cananed,Tio.a. Nifere remet,No igt;}ciuit,habeo conficientia bonoru operu,nec reile iiitit Ãducid,dd mifericordia confùgio,ubi ineffit hâtsfailli efi. Idêaduerfus ludeos Ora, in Etenim i^uodfit iuxta dei uoluntdtc,lt;^uamuis uideti, itirimprobumefie,tdmen omiiino deo gratueftcxefcâ «pte.Contrù quodfit prêter dei uolmtdtc,dc ficm illé unit fieri : i^uanciud exifiimatur acceptu deo, finenefi omnium pe/fimu et inicluifififflmü-Vt autc in^ idligM boc effeuer-ü,Achdab,qui regem quenda Syro' rKWcepö-dt.Vtde^.Reg.i^.EtPbiRecs ç/ obhomici dinmfacerdotiohonoratuf.Item.}.ClU:efl.7, ingraui has.Gregoritts de Cdin zr Abelmuneribus,lege ipfitnt Ciiiwnem,lt;jMid ntbil aliud uult Gregorius ({nim ^aod ®po'lt;t non iuftificent hominem,fed gratia.
Hilarius in Pfalmum.i4x.
Et copetens i!14 buiJiiinäe uerecundi£ profiffio efi, ^lt;luod perÃiritü dei in terrant re£lä dcdMcenJt« Jit à noit meriti fui effe arroget, ne^; per fatufieélioné pij ob|èç[«ij
^9* PECCATORES OMNES ebfelt;iuijiipbi poflulet,fed totamhoc dd cldriÃci/t^igt; in fi Dei nomen expeélet,ut propter honorë DeiiKtiti nis,in terra reâa ejji flatuatur.Et lt;^uid per hanc terri feitÃbi non in corpore mortis huiui pojfe cocedi:i}uii lobes cornis human£ per odmixto infe uitioruconfut^ tudinê dboleri penitiu, nià cum noturit demutotioneiu poÃit,uiuiÃcdri fe ejuaà nondum uiuid,â¬Xpofuillt;it.
PECCATORES OMNES ETIAM ipft SduäiJÃmt,ndturdfumuSâ
SEnfus enim ÃC cogitatio humanf cordis in maïumprona funt ab a^ dolofcentia (tia.Et Gcn.i^.
Omnes declinauerunt,nmul inutiâ les fadïi funt, nullus eft iuftus.ne uniu quidem. Pfaljs,
Si laueris te nitro, Só multiplicauc* ris tibi herbatn Borith,maculataesin aniquitatc tua coram me, Hmm.i.
Omnes enim peccauerStâS egeni gloria. Rowd«.?«
Gramen ieminis mali ièminatuffl cft in cordf. ^.Eflr. -.
Adam a' â iutio,d q /anrum impi* ctatis générant ufc^ nune.Nos omnes pleniiumusimpieiate. ibid. Vidit
SAL VA NT« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«9«
Viditpræfumpttonem cordis co-ïumgt;quonïâ mala eft,amp;r cognoui't fub Wrfionëjquoniâ ncquam eft. EccLtS. iniqui omîtes fîlij hominum, ÃC ini ^uaillorum omnia opera gt;nbsp;ÃC non eft â¢nipfisueritas. }.Efdr.4*
Ecce inter Ãmftos eins,nemo immu Ubilis ; 5c cÅli non funtmundi in co^ fpedueius,quanto magis abominabi lis Si inutilis homo,qui bibet quafi a-quaminiquitatem ioba$.
Non eft homo iuftus in terra, qui hciatbonum,6Cnonpcccet. Ecck/^s.
Auferas iniquitatem fceleraatcp ptccata, nullus^ apud te per ftinnoa tens non eft. Exo(Ji,j4
Qiu's poteft dicere , mundum eft cor mei,purus fum à peccato.Pro«erfc xo
Et fadi fumus ut immundi omnes nos âfquafi pannus menftruatat mugt; â¢icris. Efi.64,
Omnishomo mendax.Paruum eft cor hominis ÃC inicrutabile. Ppiw.nj.
Ne diipicias hominem auer tentent fc
ö 4 PECCATORES OMNES
Ce à peccato,ncq^ impropcres d : memento quon/am omnes ïncoruptio-ne /ïimus. Sa.ndèt orant : Dimiwe nobis débita, nottra^
- Omncm palmitem purgat utfrii^ lt;flum plus adferat.
Vt obftruatur omne os, SC obnoxi us Ãat mundus deo.Códufitdcus om nï'afiibpeccato, ut omnium miïèm-tur. Ro/n^ii.
Si dixerimus quia peccatam non habcmus,nos ipfbs fèducimus^Sf ucti tas non eft in nobis. i.Iom.i.
Déliera qais intelligitç'ab occaltis meis,munda me. Pp/.i8»
Cur mundü créa i'n me deus, pÃife. ) In peccatis cócepitme mater mea. Nonintresiniudiciu cSfetao tuo domine,quianóiufiiÃcabiturin con-lt;pe(5lu tuo omnis uiuens. ibidem. t4-': nbsp;nbsp;nbsp;,
No habitatin carne mea bonüRö? f
Prohacorabitadteomnisfanifltji i Beati quorum remiffx funt iniqd» 1
UteSfSCc.
Diid
)
N^TVRA SVM V sf Dixi :Confitebor aduerfutn me fu/ â»ciam meam domino. 31 patres veteris testament U' ftictm SMili,peccduerunt, Q«od permijfu dei Ã^lu eÃ-gt;^on ut imitofiur illos i^ptccdndo, quinpotîits ddiniremur mirdbi'em da 'di== a^fdtionéjqui fdndos fuos Idbi permittit,i:^ tdme lonimputdt eis peccdtd fud,propter fidem illorum. Ad(0)jbamp;jt«r,Lotb concumbit cumfilidbui inebri Genef.3.
P^ebeccdfubditldcobproEfdu. rj.
Abrdhdm dbnegduit bis uxorent,cr uocdt fororan ïiicofi mentitur.lfddc fimuldtfe pro EÃdu. 28.
Ml« er filif eitii Simon cum Leui, occidunt Emor ItSichemcrSichemitdS. 31;
Kdcbdel fordtur deos dlienos Ldbdn^ ji. Pdtridrchiemdchindntur in necemlofeph.~ i7 Moyfes oecidit uirum Aegyptum. Exodi.j. TotittJfrdcl egrediens Aegyptumfûrdtur durum, ^^ntum,ueÃes([Uilt;ec[;prieciofd, u.
Pbwces occidit fcortu Mddidnit^, esquot; principcm^ NH)ne.i4
tioles,^;' Adron circd dejudm contrddiilionisnon Ãduntdomino,Kum 20.- Reg.?.».
D((«id ddulter çj- Idtro-Sdlomotf idololalrdâ
FECCATOKES OMNES
Ter tuil, ad praf/cript.
dduerf.b£T(t.ltbro.
Et hoe mirum ( opinor) ut probdtM ali^uif retro» j poftea excidattSdul bonus{gt;rlt;eCittern, liuorefoSto euertitur. Dauid uêr bonus fècundum cor domini, foJ flea citdis cr ftupri reus eà . Salomon omni gratia (f nbsp;nbsp;lt;
fapientiadonatus à domino ad idolatriam à muliert* businducitur. Solienimdeifilioferuabatitr dlo permanere.
PECCAVERVNT ET SANâ âinouiTeftamenti.
T, Aïatih^uSrUelLeuijèteloniouocatur. MOtth.^' ApoftoUdiflutant nbsp;nbsp;contendunt de primatit- gt;*â¢
Kagdalenapeccatrix. Lucx.7.ij, Latro faluaturincruce, loan.iS.
Petrus negatchriflum. Ailor.^^ Zachitus ab arbore fici uocatur.
Paulus perfiijuitur EccleflamAtem,Pauluf lubas difcedebdnt,ob contentionem mtertHos ortant'
Vide OrbeUum 4âSentent.DiR.ti-Ciult;tâ- gt;â¢
Augufttnirs de difftnitionibua
Ortho.ftda,cap.49â
Nullus fondus nbsp;nbsp;iukus caret peccoto, nec ttwen
exhocdeflniteÃHuQuiuelfondta fUm ojjrdutetieat fui^Htateof
NATVRA SVMVS. lt;f97 'âquot;ââ¢^'Won.Non enim n^iturx humarjie uiribuf,fed pro âtdiumento per dei gratidm acquirimuf fdnéiittt ^^â Etideouerddterjèomnes fanât pronunciant pee ^âtwesjtjui in ueritate habent lt;juod plangant,^^ à non ^^prehenfione confcienti£,certe mobilitate mutabd ' ^'âlt;1« prarfricrftrùiî naturie.ltem Origenes fuper Nu quot;froSjCdp.iy.Hom.xï.
Hieronymus aduerfus
Velagium.
Q»4mo!gt;rem çr grauiÃimm poeta Flaccta fcripÃt â¢ââSitOrrf: Namuitifs nemoÃnenafdtur. Optimus ille minimis urgetur.Pulchrè ^iiidem noflroru ait : îâMofopbi putriitrebà h^reticorum eccleÃ^ puritatent Pâlt;'âlt;frfamaculauere doârind,ut nefdant iÃKd diâuin b«)nitnit fragilitate. Qntd gloriatur tcrrlt;t cT dnis.
^â^'t;l'ertim cum de ijfdem Apoâolus dicat : Video alià in membris mets.Et iterum: Non enim lt;juod uo^^ ^lgt;oiiun,hoc dgo,Ãdquodnolo malum koe ago. Si ^KoiInà ««It oper4t«r,(j«omodo flare potefl boe quod
1 lt;lictor,poj}è hominemÃne peccato eÃe fi uelit Ci««t fidonepotefleflè quod uelit,cum Apoflolus aflèratfe î'todcwpùttmplerenonpojjè? C»m me putaueroad
â t4ceni peruenijfe ttirti(t«)n,t«nc bubebo prindpium. Hec fob bominibt« per/f flto efl gt;nbsp;Jî imperfrflt« eflè fl flowunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â y Fnlgen»
lt;^8 peccatores omises
Fulgentius I/b.primo ad
Monimm»-
liunc etiim diuinorum munerum ( utitd
dnm eft pcrftild perftilio, iitpote, ubi omnii pirÃduf perftiiione eft iiidig/iM. Ndm iüe c/ui dixit :
ergo perftiliftimui,hoc fentiainia. Idé didt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
idin dcceperim,Mt idta perftdui fum-Fitit ergo âuj ftie ftiturlt;e glorifie atioiiii ; frit Meitt iittper/èdiH i onere corruptionis ermortalitatd. CorpiM eiuin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
corrupitur dggrdudt dnimant, er deprimit terreitdiiP I hdbitdtio fenfnnt nwlta cogitdntein. EuitperfiâiKe^' / pedatione munerii: frit in}perfitlu^ fitigdtione cert^ / minK.Etpdulo poft : Fuit perfidus plenifiimè ftien^â / quid dem qutscune^ promifit,potens eft er fieere : fri ( auté imperfiélm, quid dem in fdndtf fud qu^däm nbsp;nbsp;nbsp;/
dum ficit^ex omnibm proinifit.Propter quodetiÃoni^ j na dntiquiiufti à ficutidem Apoftolm dicit)tefttiiilt;gt;â : niofidei comprobdti,nonfuntfinefubfeque/itium per^ i fidione, perfiili : fic fiibjèquentesfdmÃi, non poilie^ / fineprlt;ecedentibmpegt;fici.Donumitdq; perfidutuK / omnibm ddbitur, qudndo fitnilis lt;eternd glorifiattie / tribuetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
Ãuguiimus ad Innocentl'um
Pdpdntiepifiold^f.
⢠vH ! '
NATVRA SVMVS.
Vbi mors uiiloriä tM? ubi ejl mors dculeus tuut i mIcüs Mtan mortis e/lpeccdtum.Diligentins per tnt (iMitmpropter dliosquofddm^quifenferunt,atq; in literis fuis mMdMerunt,etitim in hdc uitdejfe poffè ho iniiies fine peccdto,non ab initio natiuitatis fu£,fed con iierftttionedpeccatisadiufticiam,crà . uita reproba lt;i!à fcottrfjn uitam,Sic enim inteüexerunt quod de Zaclnt fM er üelizabet fcriptum efl, ambnlajjè eos in omnii^ bufiufiiÃcationibiis dominiÃne querela.Hoe quod di^ (flÃne querela,fine peccato dùdum dcceperunt : quot;on qw'dft« negantesjimô etiam quod ali/s lacis in liter â^^^oruminuenitur,pioconfitentes ddiutorium gratiic Domini noflri,non per naturalem JÃiritum hominis,fed f^pnncipalemfisiritum dei,qui parum uidentur con^ l»(rit)fe ipfifnt ^tjfe utibjs fdcerdotem. Omnes dutetn ^âquot;^ficerdotes neceffebdbebant ex lege dei primitus Iâ''opfcc4hsfuis offi:rrefdcrificium,deinde pro popu^ Æ ow nunc per oracionis f tcrificium conuincimur no gt;''^Piep(ccnto,quonidm iufii fumus dicere ; Dimitts débita nofiragt;Oquot;c.
Hieronymus aducrfus Pc-lagianos,lib,t.
qâ*i nattis ejl ex deo non peccat, peccatu no ' ^icnim omms qui natits ejl ex deo non pecditt,
Y a quos
7«« PECCATORES OMNES quoniitm firnen eiia mdnet in eo, er non potefl pecc^ re,quid ex deo ndtui. QUd confiquentididem in (oiM loquitur: Si dixerimui, quid peccdtumnonhdbemu!) fpfinos fiducimui,er ueritdiinnobiinon eüil^noriU rdUonetn,hiefjtds dtq; turbdrisf Audi eundanEudni,c lifldm: Si confitedmur pecedtd nofird,fideli5 er iuilus eil, ut dimittdt nobis peccdtd nofird, er mundet nos db omni iniquitdte.Tunc ergo iu/iifu)nus,qudndonosp(( cdtoresfitemur,er iuilicidnoürd non ex proprio ntt* rito,fid ex dei cofifiit mifiricordid-Dicenteftinäiifcii pturd: lufius dccufdtor efl fui in principio firmonis.
A uguÃinus ad Innocemium j PdpdmEpift.ÿ.
Nobis dutem fufficit,quod nullus in ecelefid detrd periturin quolibet profiélu,excellentiddt^ iufiiMlt;liii fibi dudedt dicere non neceffdridm precdtionem ord» tionis dominicie : Diinitte nobis debitd noHrd. Et cdt fi non hdbere pecedtum, nefiipfum deapidtiGquot; ueritds in eo non fit ; quamuts idm fine quereld nindt. Idem Auguü Serm. de tempore dominicd ^.poft oddf Uds Epiphdni£ dicit Apoüolus, cum dpertiÃimefiled/ tur ineuitdbilifiuel omnesfimiHofpeccdtihuiusneceÃi tdte conflridos : tdmen neminem eorum ob hoc f/ damndndum dudenterenuncidt, dtcens â⢠Nihä er^d
dd/mdtionif
NATVRA SVMVS. 70» iiiinndtiotiif his qui funt in ChriRo leÃ(.
Be.nhardus Sermo.yo.
tJoara,inquit,/j quu eà humilis iufticia, reUd Ãr/ Ãt/tn,fed no puru. Ni/i firtè meliores nos ejji credimus patres nollro5,qui no minus uer((citer,qudm hu/ iniliter iixerunt : Omnes iuÃicix nofirte tdnquà m pan* nus menÃruätx mulieris. Quomoio enim puru iuÃicid obi adhuc non poteà culpct deeÃef Réélu tumen uideri potefiiuÃiciuhominuÃmodopeccuto non confentiut, «t no regnet in eorum mortali corpore. Num primi ho nunis initio quidem non modo re{lu,fed etiu puru jiut/ quandiuei ddtumeÃ,nec fentire peccutum.CuteruhiCC ipfu^quonium puru non iüit,Grâ puritatem Ãcileperdi^ ^iCrneipfum quidemretinuitreditudi/KmfuÃ. No» itiim iufiiÃcubitur in conÃgt;eäu tuo omnis uiuens, uit is qtd del iuÃicium minime ignorlt;;A. Confute quoq; Hier. in epiflolu 9. ad Saluiundm.Jtem,Cyprianus fuper orttâ tione dominicu, er de Mortalitate libro de hue re diÃi
AuguftinusPülm.i4z.
I^olite puture te aliquid operuri, nià in cpsuntui» luiitus es.NMUiM enim unquùm opus bonumÃcit, tuntd (hiiritate,quuntu potuit ex debuit. Quure quilibet tngt;! iiHusremanÃtjiniuÃus autemnon poteR in operein* inftononpecCrfre.Q^odfeiteudmodum idem Doéîor
Y 3 m
rot PECC/i tores OAINE#
cpifl.}o.dä Hieran, de eo : Si ^uistotttmle^(nt,amp;Câ '^ÃenditcT'probat.Etutinin^uiensgenemliter braib , ^erq; co{gt;leiîdr,quà m de uirtutehabeam notieni^md etd rede uiuendum dttinet, Virtnfefichärit(t(,qiiäid quod dtligendu efl,diligitur,hiec in dlijs mdicr, in dijf minor,in alifsnuUd. FleniÃimd üeré, quteidmnopofit augeri,qudndtu hie homo uiuit,efi in neminequddin âO tern dugeripoteft: proÃdo iUud quod minus eil, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
debetexuitio eil.Exquouitio,nöpoteÃiuflusi!ttffrd qui/à cidt bonum,crâ non peccet.Ex quo uitio : fioitin I fiificdbitur in conÃgt;eäu dus omnis uiuens. Propto lt;jd I nitium: Si dixerimiif,quidpeccdtumnonhdben!ilf!!id / ipfos feducimus,cr ueritds in nobis no efi. Propter nbsp;nbsp;nbsp;/
etiam qudntunitibet prcficerimus, necejfdriuefitiobü / tlicere: Dimiète nobis debitd noftrd. Eeeechdridtb / fidus,quicundo qudtituuis fdndiÃimihomin^ feecdtum db Auguflino dÃipuidntibus fcripturi: pf^ cldmdtur: unde in omniopere pecedtur.Eidmnt^' cuntur non peccdre,etidmà incoÃutnmdtd pteoriii^tâ^ fr ie id, ubi deus dut Hid carnd deft derid, dut minus ebiâ ritdtiudm diiionem non imputdt dd peecdinnuquiUif^ eut EemhardusSermone de Annuncidtione,utiq;plt;â^ tum quod fiélumefl,Qrc.Videfuprddeoperitus-^ Hide Scotum Sent. Qu£fl.i.^de Confe.Diâ-d-
,, Venerdbiles in GloÃd.
NATVRA SVMVS. 70Ã Gregorius in moralibus Pfal.
ppcrlob 9.
Nom iujîijîcdbitMr homo coinpojiti« deo, quid ont* Kmituin noflrie,uitiu)n eÃe conJJâicitMr, Ji à wfto drbttrio diÃriileiudicetur,ide6 reilefubiügit: St MolMofit cotoderc cHm eo, non potent «num rejÿon= dfTcpro mille. Secundo ibidem[uper illud : Si repente iiiterroget;ijMi5reÃ)ondebit ei^ Quid, inquihjj ranotlt;t pirt4te difeutitur in co cxdmine, etium iuftorum uitd, («ccumtit.Tcrtio ibidcjn: St bnbuero ^uippium iuflunt nonreÃjondcbo, fed ineum iudicon deprecubor. Vt e* win!inlt;lMitflt;pc dixin'iut; Ontnts buntdnlt;tiu)liciit,ini«= Jiiciiim ejfe connincitwr,)! diÃridi iMdicetur,prccc er* SO pojl iuÃieid indtgetjUt qui fuccuntberc difeujja po^ ttritAÃoldiMdicis pietiiteconudlcfcdt. Qudrto ibi* dem ; Verebdr oinnitt operu mcd,feiens quid non pdrZ OK delinquenti. Ecce wir pndltw in operibus omnif but,iionttjdks, q«æ non f^ciebdt ptnfli«, ut te/tntur
0 domini« in principio libri, Timet, er dcliquiÃe rMcmiiJiitÃciÃe.lbi Gregorit« dicit : Qiiie dper= tecgcriin Mideo,fed quid iiiti« latenter pertulerim, tg= noro. Quinto ibidem ; Si Ãilprint qudji mundiÃinw ttMnw mcfjtitmen fordibut iiitingens me. Quid quo» ufque poend cormptioniî ujlringimur, qudntumlibet;
y 4 reitW
704 PECCATORES O MNES reâif operibuiiUerdm niundidem nequdquMäfiffi* hendimui,fcd iinitdmur.Et infra : Quia per fluim regt; âè operationiS exercear, vi tua tarnen noticid uiiiogt; gutd inundM non fum Et in fineMoraliu: Quisititir ifla remanetfalutu locuf, quando cf ntdld tioflrd,pâ ra malafunt,zy'bona noflra qua nos habere aeiutnâ pura bona ejfrnequaquampo^funt,
Auguiiinus in cpjiïolayq-,
Uiacedonium.
Teflatur,débita qua luflifrimus quifqspoflulatâ'^â I mittiuerè,crejjècr dicipeccata.lmó,inquit,quiii(a Æ fe efrèfine peccato,ncn efrt in ueritdte,cr qui iicitfli'i / opere optimefrilo frne peccato ipfrfe feducit^Ca nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
tas in eo non efr:ut etiam notât f^ugufrinus Sermonefl 1 cundo i:y uerbopfftme in libro de perfitlione iufrtd^ I hominis. Qui in libro quoq; de natura er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auiet j
dicere : Si omnes fandiin unum conÿ-egati, quareren I tur,frpeccatu nohdberent,quideffent,inquit,
QuiaÃdixerimusquia peccatumnonbabemus-Itet» / inEncheridiocapite.33â
à ugufiin US de Martyribus.
Lequens : Conterritits,inquit,refpexit infirmitdaf fuameruidit non defefibiejfrprafumenduiihqiidnt^ enim ad ipfum hominem pertinetmendaxeflfriSd^'^,
NATVRA SVAIVS. 70^
, iet lief« e)l jaSw. Non eft qui ficit bonum, non eà ' «fï 'âi wtKtK cc.ldem Auguft. de Peccdtornm mert^ ( tK cRemijjionelitro 2.clt;tp.7. Pro bdc ordfcit dd te »tntiisfitnäi« in tonporeoportuno. Non ergo omnU
1 peccâtor,fed omniî pint'll«,«ox eniin ptnftorum eft :
1 Si faerimiK quid peccdtwm non bdbcmiM nopp/ôs ft* l itcimiKjü' ueritdî in nobts non cÃ. Vnde in eiufdent 1 epoftoli Apoclt;tb'pp,illd centum quddrdgintd,cr q»«** 1 tHormilidfdndorum,qHifecummulieribu« noncoin* 1 quinimenint,Hirgin£S enim pcrmdnferunt,cr «on eà iit I wntum in ore eorum menddcium, quid irrcprcbenÃbi« 1 les funtjquid Ãtpfos uerdciter reprebenderunt. Et ideo l «on ejl inuentum in ore eorum menddcium, quid à di^ I cerentfepcccdtumnonbdfcere,feipfos deciperent yZJ I twit« in e« non eÃct^cz utic^ menddcium eÃet ubi ue I ht« rone iÃt, quonidm iuÃus cum in fermonU exor I iio itccufator fui eÃ,non utiq; mentitur.
\ BernhardusinRrtnonedeuerbis
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Origeitt«.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domini« eà qui me iudic dt Allius enim pr orft« ne/
I queo leclindre iudiciu,etfi iuÃi« flier o,nonleudbo cdp ' nbsp;nbsp;pAt quoniitn omnes iuÃici« me« tdnqud pdnm« men
Ãnwu cord iâlo .Non eà qui in conÃpeftu eii« iuÃiÃce
\ ter,nmeÃufq^ddunum. Ãir^fcÃomus Ãteturnos
omnes
PECCATORES OMNES omms ndtuTit ejji psccittores ; uide ipfum in Ilt;gt;iattbiei.zâ.Iio!ntï, ij, UemetiainÃiiiänscjfepf^' catores.De pÅuiteiitid HomiLs,
Hieronymus
Ad KuÃicuin,qui IdpftM fiutjepifiold^ 4^-^iii int» c/eterd : lion induit, hdbitdttncdrnetioflrdbeiiii»igt; nee dÿmus quod uolumw,fed quod uolutntn, tnens deÃderet, dliquid cdro Ãcere cogdtur.Et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
fuperiuf : nullui quidetn mundus à peeedto,fKfâ quidein diei Ãerit uitd eiuf. Aflrd quoqi ipà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
tnundd in conj^eéiu eiui. Si in calo peecdtuin, Hfdgis in terrd ? Si deliiluin in bii,qui c droit corpored,qudntomdgii in nobis,quiÃdgfliclt;itn^^^ cunddmur, ej eum Apoflolo dicimuf ; tno,quu ine liberdbit de corpore mortii buint, ü V , de peccdndt djjvâibui. An non dperte bic proteÃdü^ deliilum nobis ineÃe ex cdrnis corrupteldif'^^*^ guÃ. ex chdritdte imperÃdld,ey' Gregoriiü exiuj i inconÃummdtdl ej- hoc peccdtnm etidinÃn^l)quot;â''^^ firo ineà operi, fed non domindns peeedtutn â T enim fdiiditdte conÃgt;icutis Pdulus loquitur â â inquiens,uobis non dominetur.Et quotiefenf^â rte er Pdtres dÃerdntgt;pâ¬ccdtu non ineÃ't opttt lt;gt;nbsp;diuino loquuntur de hoc dominante peccato-
NATVRA SVMVS. 707
c4todutcinfMbieflo,id^ho Geij.^.fcrii^ tiir; Sub te crit appétit«'! tut«,©quot; t« doininaberbs illtt« bono naturaliter ineffe operi : fed gratia fanante tanquà mnon fit ignofckfatii nutte fuper^; probatuw teor.ldem contra Pclagiuni.
Origcncs ftiper Numeros cap.xy* Hoinilia.ix,
Propter ejuod tranfgref i eJiU wertït in defcrto Sÿn Ãc.Ergo ne in culpa eà ctiam Mogt;ps? Etia ipjè tranf grcjfioni! crimen inc«rrit,etia»n ipfe jafliw ejt fut pee«
1 CÃo ? Sequitur : Et ideô opiner dicebat, quia pieccat» introijt inbunc mundunijCr per peccatu mors in quo ownes peccauerunt-El iterum : Conclujît Eci« onincs fubpeccatOjUt omnibus mifereatur.Sed gratia! domi« nolcju Cbrijlü,q«i nosliberauit de corpore mortis bit iiK.Hain Wojifes quomodo aliqucm liber are potuijfrt à peccdti! cutn etiamipji dicatur : quia tranfgrejsi tjli! «erbum mc«m,etc .ut manijèjiu fit omnibus, quoi itteiebeat (blusrequiri,qui folus peccatum non jècit, i«c inuentus ejl dolus in ore eins.
CHKVSTVS SOLVS INVO» candus,nonSanâ¬ti»
T7 CCcdcà ite inVucê gentiû. Beet jiLuftem popu\isà cà ieum,à ucê ac Vseeptoremih gentihus. E.fAi«.s5.
708 ' CHRISTVS SOLVS.
Et crunt mïhi popultrs, cgocro eis deuSjSC /èruus mens Dau/d rexfu pereos,paftor unns cnrouïum eorS. Ezech.ï?.
Omnis qui credit in mcjhabet vtä arternam. iodn.s.
Abraham u/detd/cm nieum,Sfga* ViTus di. lèident.
Egofum uia.,uerius,ó^ uiti.
Sicutin Adam omnes moriuntut' fïc Sein Chriiio omnes uiuiÃcabua* tur^ t4 i.Corin.if.
Cumigiturfratreshabeamuslibtr tatem adeundi in ^ndaperianguiné Ieiu,eam uiam quam dcdicauit nobii recentem ac uiuenté, per uehmen tuü,hoc efb,per carnem fua cuintp ha-beamus iacerdotan magnum perfe' f^um dominidei, accedamus cSuero corde in certitudine fidei. Heé.n
Qin' non in trat per oilium,btc{i!t ciiamp;^Iatro, lodtt. to.
Ego ueni,ut uitahabeantamp;^ abun-dantiashabeant. idodn-t^
ÃNVOCANDVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;709
Siquis pcccauerir,aduocatumhabe ®us apud deumjefum Chriftum iu-^um,hiceft,propiciatio pro peccatis â'oftns,2lt;nonpro noftris tantS^fcd eiiatn pro totius mundi. i.Iodn.t.
Nemo uenit adpatrem,nifipcr ttic
lMij.14. i.Tim.i.
Quoniam autê per ilium habemus iditumutricpinunofpirituad patrê»
Vnus deusjunus ctia reconciliator dei ÃC hominü ,homo Chriftus lefus, qui déditiemetipf« preciû redemptio uis pro omnibus. Quomodo ergoplures dlij «fdnft«. i.Tifflot.ï.
Venite ad me omnes qui laboratis 5(c.tccelt;tifeäUicit »nuUdin pojluldns iiitcrcejfio nem pmfloïHin Nlattb-n.
luftificati gratis per illius gratia per teà emptionê,quçeft in Chrifto lefu » quempropofuit deus reconciliatorê.
, tfrte non «Uum ex pinflU Rom.î.
' Egofum,egotumipfequideleoinl quttatis tuas propter meÃnon propter San ftoTwmprtrocinitm â¢.')ÃC peccatorû tuorum â¢
non
^io
CHRISTVS SOLŸS
non fccordabor. Exod.^;,
Locm Exodt^z}. cum dicitur jJloÃch ; Al?
deui Abrähdin, ifadc nbsp;nbsp;Jacob, zjc â iieno non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.
prophetMn/ioninterpellareSanilos/edpernoininattJ onemfdnilorum reducere in meinoriam d deo proiiiil'^ fiofKsÃiiM-dieos. Islunc uerènonper illosordiiitii putbus/à âa ejl proiniffio, fed per chrtftuin,^w promi/fM,cruenit ÃcHtipfemetpr£cepit,utin non»' wfnooranM.
AugudinusdeCiaitatedet
lib. 10. Cap. 7^
Merito au in cceleÃibui fedibia conflitiiti,inniiof' ( tâleSjzy beatij^ni creatorisfuiparticipâtione con^M ) dene,cuiud £ternitdte firmi, cuim ueritate certi, cuiiH
tnunerefanilifunt : qnonidm nos mortaks cr ntiferos i ut immortales bcdtiq; fmus,mifericorditer düigunt, no
luntnos fibifdcrificdri: fed eijcuinscripfnobifufe ejjè nouerunt. Cum ipÃs enim fumus und ciuitds da,c»
AiciturinPfdlmo: Gloriofddiddfmt deteanitaidà j cuius purs in nobis peregrindturjn illis opituldtur.
Chrylbfiomus Homilid de
proÃduEudngelij.
O mulier mdgnd efifides tud. Vides ^uoinodontiu
litrgt;^ult;eindiindfrdtf ex ufiiduitdte fidnefi di^nd lt;nbsp;i
INVOCANDVS. 7«- t
Vis difcere,quod etictm per nofjpÃs or antes äpud deiï pli« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dît alij pro nobts oranttClamaiut
I bfc er itcce/ferunt difiipuli,dicunt : Dimitte eä clintit poà nos Et ad iüos lt;}uidé dixit : No« fitm nup fl«ni)i lt;lt;Jones qute perieruntdoiniisJfra'él. Quando lt;tuteipÃtntetlt;tcceffit,(^ perfiuerauit,damans, nbsp;nbsp;nbsp;diâ
(dis : Domine,etia : nam catuli ednnt de inenfado mitiorti/tioriidnnc beneficiit dedit cr ait : Fiat tibi Ã--(lit uis.Vidcsquomodorepulit,cum alijprecarentur:
I «ti Hero ipfametorans pro dono damaiiit,ann!tit:Elon fm mÃliSjnià ad ones qua perierat domus ifraël huic Men dicit : JAugiw eft fides tua,fiat tibi ficut uis^ Auguftinus in lib.contra
5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sermonen? krrianorum,
; Scripturafanda quie iftos diuinos adus non diffèâ fentia poteftatum/ed operuineffabilitate metitur ,adâ »ociftHm noftruin etia ipfum indice nouit,dicente apoâ j (lolo loxnne : Si quis peccauerit,aduocatum bdbemiw j p4trcinlef«)/i Cbrijtwn? iuftum,Cluod etia ipfe figâ 1 wjicdt,«!)! dicit : Rogdbo pdtrem xer alium aduocatti ' iiibitHob« Neij; eiiiin eftitftiritus fondus aduocatui j *^iis,nifihoceftite^filius.
' Chryfoftomus Homilia de
projïiiîuEMrfngeltj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â
C^eterwn
7w CHRISTVS SOLVS
Caterutnnonopuf efipatronis apuJ multo difcurfu,ç^ blandiare aliis,feiilicitfoluiÃi,p^ tronoq; cdreof,^ per teipÃtm deumprecms ottuiiiigt;ii tdmen uoti compos eris.Neg; enim tAm Ãalt nuit,cum aUj pro nobis or ont, utcumipfemet orMü ctidinÃplurimis pleni Ãmus maliS.
ÃuguAinus dc pcccaforum meritis
O' remiÃione contrd Peld^d^ nos,libâi-cdp.io.
Legimus iufliÃcdri in Chriflo ^tiicredutitintuKi propter occultdm eemmunicdtionem o inÃ)irAtion(» / grdtiie Ãgt;iritudlis,lt;jud qtüÃtiuis htcret domino,untisfj^ I ritusefl,qudmuiseumo'imitenturfdniliei!is.lcS'âlt;^ I mihi tdle dliquid de his,quifdnäos eius imitdtifinit, K* / trum ^uiÃqudm didlusÃt iuflificdtus in PauIo dutinPf i tro,dut in (Quolibet horum,lt;iuorum in populo da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
gnd excellit dutoritds, nià ipuodinAbrAhAmdidniKt Æ benediciiÃcut ei didlum efi propter ChriÃnm, ^uifrquot;^ Æ aus efifecundumcdrnem.
Theophilac^ustn loannem
Fidt tügt;i ficut uis. Ofiendit quod nià fidcm hdliift fêtChandneafnihilfià fJètdffiquutd.AtqsitAfiHolucri^ , KUS O'nos, nihil uetdt or nos ajfiqui qM uohâ^ /
mui' I
î N V o C A N D V s. 7î»
Wi«.Oi![crM4 dMtcjn quoditcct [aniii orent pro nobiSt iHit ApoÃolt : dtttimen nos pro nobis ipps po
'f'rtcs m4gi5 4Mdim»r.
Ifychius in Leuitlib«6.
Cdp.li.
SdcerJotumfdnftijïcdHodd Cbri/lum tendit,no» Fgt;lwnq«idbeofdcerdotij legei» mod»m dccepe= fiwtjfedptcripciorwm lt;J«ie db eis ojjirKntnrjdtfJ, obld» taiimi ipjè dpwd patrem medidtor.
1 AugulUnus de Quantitate
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dniiMjclib.Cdp.S4gt;
I Qjiemddmodtt Jâtenduin ejl diitindtn buttidttdtn non \ 'ffe quod deiK ejl; itd pr,«fumenduin, nibil inter omnilt;t \ lt;lu£ cïedKit deo efje proprin^niiK .ideoq; diwine dc pn \ Ã,uliriteTinecckfidcdtbolicdtrddit«rnMUdin crcdt«= \ tiin colenddtn ejje dinmx,fcd ipfutn tdutummodo rer» \ '1'te funt oiiinium crcdtorem ex qwo omnid, per quem \ omiiw, in (|uo omnid,etc .Hic erjo folus deus dtiimd co \ Wus ejt,ne(|; difcrete, nelt;{; conjwfe, CiHicc[i(id enint \ dnimx colit ut deunt, ncceÃe ejl ut ntelius ejjc c[t',dïrt fe \ 'pfm putet.Et pdulo poji: Deus tjitur folus ei colen= \ ii«csl,lt;{ui(bluseiusejldutor.Homo dutein c^uilibet \ *1(1« c£tunt^«à in [dpientij^imus, cz perjèflijsiinus, uel \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z prorfus
7ï4 CHRJSTVS SOLVS.
prorfui c^Ujchbct dninid rationii capos ieätiÃinH I amdndd tdntummodo imitdndd efl, dip pro nierito j dtqi ordine tpuod ei conÿruit deÃrendum â l^dm ioiiiil I nem deugt;ft tieuni ddordbis, iüifoli fcriiies. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Cyrillus in eu^ngelium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
lib.it.Cdp.17. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
in qudntum ueró medidtor ejl,^poiitijix,üâp^ rdcletiM noflrds preces dd pdtrem ddducit: ipfe eiiiinli , ba-tdtem,dtqifiducidmddpdtremIdrÿtur.idemC7 / rithif iit eudng.Iodn.cdp.t7.lib.ii.cdp.z7.Coiiliimiiii ti ergofumus,redttil(ép dd utiionc ddpdtris mediiitii)â nefdlndtoris,id eÃ, chrifli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Auguii,contra duas epili.Pehggt; !
ddBofttfr.lib.j.cdp.g-
Ontnes fdnéli,fu{e db iüo dntiquo Abd,ufp etdiodH nem Bdptifldm: Ãue db ipÃs ApoÃoUsufp dd hoctnn pus, cr deinceps uÃp dd terminum Ãcitli, iti domm^^ IduddndtÃtndnon in fiipfis, quid C7 iiloruin duteriom nox eÃ.ln domino lduddbiturdnimdmed.Etifior!lpoâ ' Ãeriorum uox eÃ: Grdtid deiÃnn id qitodÃm. Et dd omnespertinet,ut qui gloridtur,in domino glorieixrâ Et confiÃio communis eà omnium. Sidixerimtu ^did peccdtum non habemus noÃpfos fedudmus,^ vmobdnonefi.
d^olt
INVOCANDVS. m
Chryfoftomus de Afcenfione Domi«t.Serm.ï5.
Difce quo J non noftrrf deprecdtionâ¬,q«t eum ojjrn iff«,ftdpoftHUtKCbn/ïi,qMi iuftè jiterdt nobi« ir4i«,plt;(x eÃ. Pro Cbri/io âdnq;, dit, legdtione ^jimMr,tdnq«ùm dco regndnte per nos. Quid boe «ft; ipfe rogdt qui iniuridm pdjjï« eft ? Vdlde inquit, 1 W deus ckinens, er ipfe tdnqwdm pdter ntifericori dfprccdtur. Et uide qui medicuï eÃ, qui reconcilidtor «ueeÃit .Nou dngeliw,no drcbdngel«5,fed ipfe Ãlitw de» pfccdtur.Et Ãcut duobi« iurgio fepdrdti5,«nui in nje« diopofitiKdltercdiitiHinliteiH difcordidmq; dijjoluit, «der ebriÃw Ãcit.
Auguftinus in epiilolambeati
lodnnkTrdddt« i.
iHe tdtis uir non dixit,dduocdtuin bdbetis dpud pdâ trem; fedà quk peccditerit, dduocdtum, inquit, bd/ konut. Non dixitbdbetk, nec me bdbetis dixit ,nec
' ipfumCbriÃuin bdbetis dixit,fed er CbriÃuinpo« fwit,nonfe-.erbdbemut dixit ; non bdbetis. Mdluit fc Jonere in numero peccdtort«n,utbdberet dduocdtum, Cbrijduimquini ponerc fe pro CbriÃo dduoc dtum, er
; inueniri inter ddmndnlos fuperbes. Erdtres lefuit» â ; ÃirijlKmiuÃumipfumbdbcnitts dduocdtumddpdtré.
CHRISTYS SOLVS
îp/è propîdatio efi peccatorutn noÃrorunt. Hof lt;11'^ ternit hicreÃm nonficit,hoe qui tenuitÃchiÃnii nclijp fit :undc enim Ãda fuiit fchifmdtdi Cum dicunt bonri^ nes: Nos iufli funiM. Cum dicunt homines : Nos fa'ii ficdinus imgt;nundos,nos iuÃiÃcdmus impies, nos pdP tnu^,nos impetrdmus. lodiines dutem quid dixit ! Et ft quis peccdueritjdduocdtum hdbemus dpudpdtreni iP ÆÂ«Â»Â« Christum iuflumSed dieet dliquis: Ergofd/idt no petunt pro nobisf Ergo epifeopi uel prifpoÃti non fP tunt pro populo f Sed dttendite feripturds, d' niddh quid er pr^poÃti commenddntfe populo. Ndiii fiolus dicitplcbi: OrdntesÃmulpro nobis: Ordt fipo fiolus pro plebe,ord plebs pro ApoÃolo : Ordmnspto uobis Ãdtres,fed cruos ordtepro nobis. Inuicem pdgt; à omnid membrd orent,cdputpro omnibus interpeUet-Propterea non mir um quidfequitur amp;nbsp;hie ord diuidentibiis eccleÃdm Dei, d^d dixit: ieÃm C Ãum iuflum hdbemus dduocdtum, amp;nbsp;ipà pxopiti'^'^ pecedtorum noürorum,propter illos,quià dwÃtn p rdnt er diduri: Pccehic efi chrillusgt;eedeillie, cTquot; le eum ofiendere in pdrte, qui emit totum CT f totum.
Clirylbftomus de Ptxnttcatt^
ïnvocandvs.
7»7
AdiKïte O' t» P nimis mokÃHm inctSens wide ^'5gt;impcdimcntoc^ tibiplt;trlt;ttuin, neq^Hct^wà m dd.iUud quot;gt;nÃig,eïi5,lt;iut (tdbuni(tnu)n proj^exeri« duxilium fed wiiiKrfos tritnpertSjdd dnimdïMm wiedicdmentMin illul ; woh.Cor enim curdrc foliw poteftjCtc.Hfec igitur fci ffaSjid deum feinpcr conpigidmtWjCZ uolcntem et po ' kiuemnojlrd! tnolepidi foluere.Atc^bominesp lt;|«dit= \ do«oï4Yeoportet,o'ilt;tnitoribiKpïii« occurrere co« I Wtttt,pdTitfitt5^»biftrioJiibi« f«itdere,et longdm fepe; \numero uium dbircjin deo nibil tule e5l,pne medUtore
txoT4bili5ep,finepecunijs,fineiinpenfdprecib.dnnuit.
Ambrofius in Commentarqs
epip.ddK.oind.
Soltnt,iiiquit,inifeïd «ti excufdtionegt;diccntcs : per ke dd deum,ficut per comités peruenitur dl âf'ï.em. Aÿ nun^uid turn demens dliquvs ut fdlutis Ãu£iminetnor,utbonoripcentidmregjs uendicet comiti \ ewm bdc de re,p qui etidm trdftdre pierint inueiiti,ittrc \ Wïeiddmncnturmdiepdti5?Etipinonputdntreo5,qui \ bonorm nominis dei dejèrunt credtur«jCZ rcliólo do» âgt;«0 conferuos ddoTdnt,qudp fit dUquid plus quod fer W deo .Ndm o' ideo dd regem per tribunos et comi te ilUT,qdidbomp utio^iTex^et nefcit e[uib. dcbedt rem
â Z- 5 pubU»
718 CHRISTV5 SOtVS
publicdmcreäere.Ad deum äutem,^u(Hi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
tet,ommum etum mérita nouit,promeretiduirigt;li^jlâ' » tore non eft opui,fed mente deuota. Vbiciiti^ tis lo^uutnf Ãterit,mhil reJpondebit.Ui^t
Cyrillus in EuangJoan.cap.'4⢠LJ^â.9crfp.41â¢
Quumq; nemo ueniat ad patrem nià per cbni nbsp;nbsp;nbsp;I
tttipfe dit, ianua ç^ttia reconciliationii â * j patrcm filiin fiélui efi, gratiam uni cum 'fr i diÃribuit.
Auguftinus Iib.ii.Confcflîonum
Verdx autem mediator i^uem Ãecrcta tui miferictf' Hia deinonfira^li huntilibus, er miÃÃi ut eiu^ exanÃo ttiam ipÃant difeerent humilitatem,mediator ille dci,lt;}' hominum homo Chriflui icÃn inter mortales peccato^ res,çx immortalem iuflà dppdruit,amp;c ⢠quot;em hupjiÃ' hb.^.ConÃÃionum capu^.
Chryfoftomus HoiT)îIia«.de multere Cananeea.
Nunquid longe eft à te,ut uadas ad locum etliqueml Dfià non includitur loco, fed femper in proximo efl: it ^ui in loco non clduditur,fide tenetur.Namà bominevi rogareuoluerifiinterrogof quid Ãcit,ü'
ttat
INVOCANDVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;719
non M4cdt,dut certe non digndbitur rejjionde» «mwijlertibi.AddeMmdMtemmbilborMH» optw eft, H wicunijj jtteris,(tut tfi«oclt;tMeri5,dHdit te.Non ojlw bo,non medi(Xtoregt;non miniftro opiw eft,fed dt'cito: Mi pi'creineidciK-ltemuide Cbrgt;fojl. incdp. Mxttb. 6. Hom.ii.jà teturùiterccJ?ionemS(tndorMin tiibil pro»
nos ipp bene uixeriniiM.
Auguftinus libt7»Confeff.
Clt;tp.i8.
tt qwxrebctm uidm coinpxriindi roborU,^«od eÃet
1 iJoneum lt;td jruendnm te,nec inuenieb dm donee dmple» flfïer mcdiittorcm dei cz boininunr. hominem ChriÃw
'1 eà Juper omnid deus benediftus in fee uld uo» tdnte O' dicentetnÃgo fum uid,ueritds er uitd. Uc Au
I S^p.de libero drbitriojlibro 3.ÃSI0 cnim dd eredturd iu honur tcnderCjUt e^cidinur bedtijfed dd ipfum ercdto ÃW. de (juo fi dUud tpudin oportet,do fefe reshdbet,no lis perfuddetUT perniciopÃimo errore deeipimur.
Theoph'ylactüs im^.caput
lodnnis.
ï.t ejuo cgo uddo,etc .Vid diet ipfc Chriftus eît-Qui^^ igitUT monef. ego fuin uid,pcr me omninö dd pdtre CX uos dJcendetis.Mo folu dute uid,fed ez ueritds, dte(;itd Werito uos conpditvSj^uodnon deeipidmini d mc,cze-
Z 4 Kelt;^
7JO CHRISTVS SOLVS.
enittt per aUäuiam qudmperineiüuceun^H (ji' Auguiïinus de uera. Religionc libro,cdp ultimo.
Non diligumui fpeitacula uifibilid,ne db ipfi «itf-te dberrdnio,ex dmdtido umbrd!,in tettebrdsproijci^ tuur. ^t!on fit tiobis religio in phdntdfmdtibui iiojlrii' l^ieliiiieflenim lt;Juodcun(l;uerum, qudm oitine^uK' quid pro arbitriofingi potefl.Non ft nobis religiobu/ mdnoru operu cultus, Meliores enimfuntipf drtiÃcft I quitdUdf,bricdntur,quos tdmen colere non dcbemtH' I Hon ft nobts religio cultus hominumortucru: quinà / fic uixerint,nofc hdbe/itur,ut idles qu^rdnthonoresi ( fèdillu d nobis coliuolunt,cp!o illumindnteldtenturtit / riti fui nos effe conferuos. Vlonordndi ergo fuut proip i ter imitdtionc,non adordndipropterreligionc.EtPdti l Xo pof : Quad ergo colit futnmus dngelus, id coleuiu / tfletid db homine ultimo , Hoe etia ip/ös optitnos angelos et exceUetijfimd dei tninifleriduedc creddtun ; ut unit cuipfs coldmus deit, cuius contanpldtionebutt / funtcre. Etfubdit Quarehonordmuseoschdritdtigt; / i/fioferuitHte.Neceistempldconflruimus.Noluteiiiiitji Æ fic honordrid nobis,quid nos ipfoscu bonifuntti! tóf / pldfummi dei effi nouerunt. Reite igiturfcrititurbf / tttinein db angelo prohibitum ne feddordret, fed dnuit / deutt Æ
INVOCANDVS. , nbsp;7Ã1
dcHWî [ut) ^uo ei nbsp;nbsp;nbsp;o' üte con/èruw^, Apocd.i?» 'x
Chtyfoftomus in Matth.cap.u
Homilw$.
Qttodjïnégligentes{iterimiMitc deJideSjftec per «liorît (juident poffumns jnerituplttari. Si «erô mente wgtleini«,etiuin per nos metipfos iÃud «ulenmiK ejf ce i feiCZ midtô tnitgwno}tro,c[MÃm nlieno tuti ejjè \ îio H(tâcni«Cbr7[ojtomi«,ldemlt;td«erji«Iudtfos 1 Oratione quArU pl«r(t de bue re.
\ AuguftinusdeueraRdigione
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libre cdp.xo^
\ nbsp;nbsp;nbsp;Non ergo creuturx potins quï crentori fertiiumi«
\ ne euanefcdiniM in cogitatiÃibiM noÃris,et perfedrf reli \ à « ejl Ãterno eriim creutori lt;tdb«rentes,cr nos i«ter ' \ nititemejjeciatnur neeeÃe ejlJtem Augufi.nd Sixtwnt \ Vrejb^tcTMmcontraPelagiiUiosepijloU. jo? .£tb«c \ inullige, gratia ne prêter mediatorem aliéna alia nia \ etniTereturjadiecitPaulustnCbriÃo lef« domino. \ nbsp;nbsp;T kso phy lactus in epiîvoiam.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Colof cap. t.
\ nbsp;nbsp;nbsp;k Cbrijlo nanq-, j^ecies omnis 'Euangelij fita cjb xt
\ e'ân£l'iseritinipfoÃ)erandu,qui'EuangcUu excepere,
\ Wtÿiiuniuerfapeccauerit. Qw.0 ^t,utcp.i angelisip^ \ Ve cunciliationcinbanc jôrte adfcripfcrit/a Cbrijlo Ai \ MusÃu nctefteil. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Augujliuus
rn CHRISTVS SOLVS
Anguftinus Tracïatu.21 in Joctmiem.Cäp.i.
Ego nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uia, tierittis,c^uitt(gt;Nemouciiit
ad pdtrem nteu nià per me,loamii.i4.Antbuliireiii!gt; ego film uid.FdUi no ubs ego futn ue)-itd(,Moriwni^gt; ego Ãon uitd, Hoe dicit tibi Sdludtor tuns non eft fgt; , cMytiià ad me,non efl emd eM,nià per me. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Cyrillus ad Reginas deReâi
Ãde libro,ex Euangelio lodnnis.
AjÃtmptuf eà in c alu. fed ut deuf.AnmtciiStur
flare petitiones adorantiu,à in nomine eiuifcertntf^ j ces.lâcui ntagis conuenitÃcere compotes uotoruf^ , ilos,c^ largiri quod petunt,quà m d quifolusndtnrb I cruerèdeusefl. Auguitiniisin )
Oratio autem qu£nonÃtper chrifilhnonfol'i nbsp;nbsp;nbsp;/
potefl delere peccatit,fed etia ipfa ft in peccetS- It!âquot; AuguflinusinlibrodefideadPetru Diaconu «ip-â' j Verbuergo caro Ãi£iü,unus efl filius deidotniniun!^ Chrifltis mediator dei cr hominu-ldcirco autej tor, quia idem deus atq; homo uerus. IteminSentnâ^âP ex Augufl.decerptis.DeunofolomediatoredeK^ â sninum,homine Chriflo kfufidts catholica nom't^^ (gt;ro nobis mortem, id efl,peccati panam fidd
INVOCANDVS» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7n
Juhirf digfutiK efi.Jtem in ijfdem fentcntijs-.lJon recon (iliiitiirper mediätorem deo runiK efl enim deut, e:x wiimediittordeicrhomittum, homo ChriÃtcs lefti^, Itffli m ijfdem : Fides Chrifli,eà credere in eiim lt;^ui iu^ fiiÃcät irâpium, credere in mediätorem,Ãne quo nids Iwreconciliätur deo.
Cyrillus in Thefauro,lib.4.
C4p.2.
Prf terei qui pärticipätioneÃtnäitdtis dei ÃmdiiÃ* (lUifmt,donum quiddm conferudnt,cr' mdnddtd quis innobferudntidiios dutemfdniîificdri ipà nequeunti 'wUtti eiiim hominuinfdnUij^iritus pdrticipdtione fdn ii«f,pnprid poteflate dc uoluntdte idipÃtm C£teri4 foterit dondre : Ãns emmfdniiitdtis folummodo pgt;o» ^^Ã^feipfofdniiitdtem quibufcunq; Idrgiri.Videmttt dJigcIi quidem funt pdrticipdtione dc SâÃu,cri£jconHni|Hdt» inueniuntur dedifà ipÃfdtts bomifubw.Et feedtos lAofesfeptudgintd /enio j 1^1« prfpojitis non dedit ipfe ffiritum,fed deus dbÃu , ''â^âtAribdMr)iÃ)in'toqHierdtinMogt;p,cr donduit
®ii. Sfnólt ergo per grdttdi« dtq; pdrttcipdtionein, ; fp liuidem donwnt confecuti funt,fed dlqs pi'o uolun^
âquot;tt [«f (Idre [Und non pojfunt : Ãlius «ero non Ãc, fed I ® fwÃtittis Ãns 3 ex proprw pote/lcttc difciptdos fdiiiiiÃcdti
754 CHRISTVS SoLVS
finilificdtjdicens : Acci^ite Ãiirituin
Auguiiinus in Enchrid. ad Lauren^
tium,cdp,32.
Nos per meäidtorein Chriftum reconcSiänturici
utex inimicis efjicidmurfili/.Et cdp, 105».
ipÃtm libcrdreinur unum ntedidtorem dei er homieM . Chriflum Iefitin,niÃeffet er deus Sedcum Ãätis tÃ
Addm homo fcilicet reüas ,medidtore non opiis Cum uero genus humdnum pecedtd longefepdrMerut à deojpermedidtorem t^ui/oluffinepeecdto ndtinejk uixit et ocdffis eR, reconcilidri nos oportebdtieo,nfy ad cdrnis refurreilionem in uitdm teterndin. I AirgaiiinusHieronymodenaturs j er origine dnimdrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Nec omnino effe dnimdm uUdm in generehuiiidtiegt; i cut non neceffdrius ad liberdtionc medicamp;or ddamp;lâââ I
minumhomo Chriffus ïefustQuxcuneii dutemfmfft tid medidtoris,erfdcrdmento eius in qudlibetcorpmt eetdte de corpore exierit,erinpeendmÃtiurdin, ultimo iudicio recepturdm corpus dd pcendin-
Auguiiinus ad Honorarum degti^
tidnouiTeftdmentiepift.i2o.
Idea in fdnilo bdbitds Idus ifrdel,ldus uidenùntt^ ijtüdnoninfeIduddittur,fedinte. Quid eniinbdie^ i
ÃNVOCANDVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7?$
^lnoi) 4cc£perKnt,«t ^MigloridtKr in domino glo^ fiftur J H« grdtiu no«t TejlctmenU : ntitn in uetcri âTeÃamento^MÃido comenddbfWjKo» «ifi te peti ]^e âfoh^ dtbereetià ipptn terrenü tempor itlem^ftltcitit tê.ln teÃier4MerMtit pdtres noJlrigt;J^erlt;XMcr«nt ^3quot; frtti
1 fti eoSjdd te cUmdMerwntjO'plKi nbsp;nbsp;nbsp;f«nt.V ide lgn4
1 li**in|His£pij|olis,Mnti de«iitcuIcdt.SicPoIgt;cdrpi ept.
1 *l«nfiliberlt;tduerfwsberefesid cldrij^ime oÃendit.
Eufebius Cæfaricnfts Ecck«hiftgt; lib.4,cdp.iï.
. nbsp;nbsp;nbsp;De beato Policdrpo diJ^Mtans, dpogrdpbum infe»
\ dtjn quo aiuinerdt, quomedo Cbrijlwni petierwfit \ wtortuiPobcrtrpi clt;td((«er,ï«d!£i5 multumreclctractnti \ li«4uitfifcilicetCbrijült;tni cultus grdtiu pojluUue^ \ Multibus fic rej^ondent Ignorlt;tntes mifeiTrimi gt;nbsp;\ '«â^ebriÃu(ili^uaiido pojjumus d£liti(iucrc,lt;|ui mor= \ ton pro totius mundt plute fuÃinuit,tie uliuin (|uenlt;^uS ' colere ; ^uotiiciin ucrum deum, et (jui folus colendus pt nouorimus.Mciïtjres uerè tetn^^uum dijcipulos domtni ' iilijnmus cy ueneremurjquiip integei- pdem mctgijlro feruintes cr domino ; quorum nos quoqiinpde et per (wortinttitcbdritAtis optdtniw ejje purtieipes.Etpdulo ïojl-.KoscombuJltt ojpiprteciopjpmls gemmUebdri Wc? owiUit lt;wro probdbilioïd per ignein jaftd^coV legimus
75« CHRISTVS SOLVS
quot; miu,dc(Ãcttt conuâ¬niebitt)ex i/tortecoii^idimui, in locc etidm nunc,prieftdttte domino,foknna célébrés^; conuâ¬nttii,mdxi)tie(inidein in die p^Ãionfi â¬iuf,fed cx cum corn ctidtn memoridi celebrdinin lt;nbsp;priiK pdffiÃterdnt,utÃqueiitium diiimi ddprdc^o' ' runt tà d exëplis inÃgnibusfuÃitentur. Hdäemu SiHJt nenÃieccleÃd. Aüd funt hdc imperdntibiu Al .Aw«* Æ lio Vero,z^ Antonio fiUo eiiK cum Lucio frutre- QS^ j modo ueteres pro publicd concione mdrtyres Iduddut' Æ rint,uidclicet,ut uiuentes ddhuc dd imitdiidd eorumà i j citdrentur ueÃigia. Autor efl D. CypriMinepifidibA I epifl.^. Auguliinus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ /
De Ciuitdtedei,librooilduo,cdpiteultimo,d(ifftt l tefldtur nidrtyribui nec^ drds erigi^nec^ templddehn / Denicpi ntdi-tyribuianquit^nofiriLnejifdcerdotesitjli / tuimui,neq; oÃrriimcs fdcrificid,quid incottgruunhÃP / debitUjiüicitum efl, dtq; unitdntummodo debitum nbsp;nbsp;nbsp;Æ
moridd tdntu,ficuthontinibus mortuie,jdbricdmut. Æ UentfliprddeMi/Jd oflendimuf fdcrificdre Chm i pidnis idem eflfle quodinuocdre, ordre, uotdnunciifdâ re.is!emo ergo niflunus deuf in Chriflio ddordndiii(jt' ; Dege Auguflinifleptimimf librum de Ciuitdte ddlt;^ put, iO.
Teri
INVOCANDVS. 737
Tertullianus aduer fus Mar-
ctonemjhb.i.
Verit(«Cin^«it)Cbri/lwnd dijlridc froziwfjcidhdeit« fi non MniK ejÃ,noiJ eft : qui;« digniits credintiw no ejjè, ^i»Jcwr»(j; no itft jumtjWt ejjê debebit.Dei« Mtetgt;t,ut fti« Mnwirt ejje debere; qwm quid )it deiWjCr non dli t(rimKnies,clutintumhumdtM conditio de deo defittire fotejl, ld debt'S, quod er omnium confeientiu ugno« fut,dwm fummum ejjc,m4gnum jn teternitute confit» tum,iimotunbinjtóluin,fine initio,pnejïne.
Idem in Apologia
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdp.i?.
\ Hunc ergo unum colimus,qMi totA mole iÃdm ciwrt \ «tnni iiijlrumento elcmentoru,corporum, jjâirituu uer» \ to,quo iuJJitjTAtione quu dij^ofuitjuirtute qua potuit, \ de nftiilo exprejjit,in ornumentu nwieÃdtis futc. Vnde \ CGreci nomen ntundo Koa-iiCjj accommoduuerunt* , tnuifibte e)l,etjt uideutur incomprebcnÃbilis, etji per '1 ^TitMTeprxfenteturinxJlimAbilWjetfibumAnU fenp= ' tiKfjlimctMT.ldeô ueri« et tAntiWeJl.Itein cdp.îo ubi \ ojlendit quod Cbriftiuni fupplices à deo uero fulute tm
ÃeTÃoTH pctAt. Sed uosÃinquit per ironiAXeligiofi,qui
\ îdutem queritUjUbi non ejt : petitis à quibiw ddri non â ^''SljÃïÃterito eo incuiiwejlpotejlAte.Infupereos \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debeUrtt«
^73^ CHRÃSTVS SOLVS.
âeleüdtifÃchriflianosititelligit, ^ui cerfe^uutionfiit (lerpetiebMur à gentibtti ) qui earn [dunt feiere, f etidm ffoÃint imf£trdre,duni[dunt feiere. Nos(»'gt;quot; pro falute Jmperatorum deum uocamuf eeternum, tins uerun},cr à eum uiuum.Ad ceeluminqudm fu/^ieimtss Chriftidni,}ncttjibtos expdnÃs,quia innocutts : cttfiitquot;'^ do,quidnon erubefamm: deniq^[iiemonitore,tltiilt;i^f peäore ordtniK, frecantes [umiK omnes, [entfer fs^ omnibus lmferatoribuf,uit(im ilUs frolixum, inifssquot;*^ [ecurumidomum tutdtn,â¬xercittt'S Ãrtes,fentiiu»t[^iâ'le populumfrobum,orbemquietuin,C7 qiMcunq; bo^-nis in Cesfdris notd [unt-Heec db dlio errure non foà qudtndquo [do me conÃcuturum : quonidm esi,qui[oluifrieftdt,çyego[um cui iinfeirdre itbe/ tur,Ã,mulius dios,qui eum [olum ob[eruo, qd « Vâ' optimdm,cr mdiorem hoflidm,qudm iffimd/idiuui-Ordtionem de cdme pudicd,de dnimo innocent!, dà ritu[dndo profiädm.Non grdnd thuris tiniusitÃb)quot;^ I 4 rddice drhorii ldchryinds,nec duds meri fdnguinem refrobi hoinind mori oftdiiiis : C nâ nbsp;nbsp;j
ttidinquind}nentd,etidtncon[cicntidinj^is^â^âââ^^â. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
yer,cumhoÃiief)robenturfcnestios duiiio[[dgt;[l cerdotibui,cur priecordid potius uidiindrt(»gt;,q'^âquot;â rum [dcrificdntium,fXd!mu((uturiH((éldid
I N V o C A N D V s. 7Ã9 Idem T er tullianus ad
ScdpuLm.
SacriJîcdtn'.Mjincjuitjpro fdlute imperatorii, fed deo nojko-ijr ipjiw.pd quoinodo pr^ecepit dciKjpurd pre ce-Ai eujidem moditm bic iWitiorem bo/îwin, uidelicet, qiùm gentes,e.wi nimirunt quetni de:« nMudiiHit.Dei»/ deuidts TertidlwiiUiu penitiw in hue e^èfententiu, «t Wcriorcs boÃi.«,w «ninerfuin oznnes, in primvs qwx o^truntHr à confeientijs j^urcii,G^ficerdotibin imp« ni,nofire(^ici(!t doiwniWjCHininterim diwornm cnltiw lâtfcerebiKjceMâJtrmiJ^imii innitlt;«t«r colwinnii.
Chryfoftomus Homilia iz.de muUerc
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cbdiwiixi.
1 Die mibi m!dier,qMcm4dmcdM dufd es,cu ps pccc4=
\ tnx iniq»(t,£tccederc ad eum.Ego,inquit, noui quid
\ 4JÃ'. uide prwdentiatn midierw -Non rogat IacobWjno« \ obfecratIoannem,neq;pcrgit adPetrum, ncc iiitendit i Apojdolorü cborü,nonqu£pi(it mediator?, fed pro oin \ Tubus iUu pociiitcntid accepit comitem,quje adnocati lo \ cum itnpleuitjCT fic ad fumraum Ãntem perrexit. Pro= i ptcTewnqiiit defcendit,propterea c arnem fumpÃt, çy \ botno^cliMeJb,utcregoeiaudeainloqiii. , \ ^uguftinus fecunda quinc^uagena» \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pfal.67.Merfa,IAonsdei.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aa
Le«ani
940 CHRÃSTVS SOLVS
Leuduienim oculoi meoi in montes,unie uetiidt^ i xilium mhi^ncc tdinen duxilium meum ab iffis (ff* (iriè moiitibus,feii ditxiltum meum d ioinino, jtd caluincrtnrdm.
Hi}3.nas i'n Manhæi
Cdp.X7gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Et cfuid proiire obuiamfatuie extind^ lamptiibui nonpojjunt, deprecdntur eM qut prudentes erantit I oleum mutuent.Quilrelponderunt: nonpcjfejiie* I re,quid nonÃt,Ãrte,quodoinnibinfatisÃt, aliennlèb 1 heet operibusde meritis neminem ddiuudniian'.f^ / unicuiqi lampddt fu£ emere oleum fît neeeffi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
Cbryioltomus tn opcretmperfeâo /
fîuper Mdtth-cdp.z}. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
DiLitdnt enim phyldâeria fîud, çye ⢠Die/dcerlDf i infîpiens â TSlónne quotidte eudngelium in eeclefîu It^ I tur,crduditurab omnibui, cuiergopofîtdinaitriM i tuangelia nihtl profîunt,quomodo pojfîtnt circdcoSuH / fujfî'.nfdfaludree Deinde ubiefîuirtttseuangclijinfî^ i ns liter drum,an. in intelleilu fîenfîmmi Si infîÿtris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
circa coüumfuffîendts. Sii//intellelt;!lu,.ergo)!ieb^^ ' corde pofîtafîunt, quam circa coüumfuÃen(d.Alij^ i tem quifandiores à ofîendere uolunt, partentfîni'^ i esut capiüoruin aUigant crfufîfîe/idunt^ 0 impiet-t^âââ^ : sore^ !
V INVOCANDVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74«
iorempnftiUton in fuis ucftimentis oÃendere Koknt« qitim lit corpore Cbrtjlt; «t qui corpiw eil« muniucAi
\fiiii!iti« non jiteritjjitnbri« eii« funilitate fuluetier ; Kt dej^erdnsdeinifericordiadeijconjîdatin »e/le bomt« âlis.EtqnidPdKUsjTion dóatfujitrilt;lt;fH!lt;,cr femtcin» ftiipu,ntfiilHäretit«rinjtrnii? Etinm iintequÃtn deiito
l Wiiinboir.iiiibwi eJJetjMtio crlt;tt ut {jerptiflitittemb»
1 Winunijdei potentiel cognofeeretttnnunc dwtetn it^uniit
\ 'iljiyc.Item,wide Cbi^foSl. in Mdttb. Homil. 4$. tx.
l tip.n.Uem in M(ittb.cdp.i.Homil.-vSctnftorum uir/
\ toi ej]e iinititndi« C7 Ãdein.ltem eadem Homilia; Ne
\ «X aliorum merit« nos pendeainiis.
i ChrYfoftomusincap.M.atth.i?.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HotniUa4î»
\ Inter alia plurima uerba Jie dicit t Non enim gaw« \ ientmartres,qaando exilais pccwnvjsbonorantitr pro \ quibuspanperesplorant.eftuirtus illaiufti* \ iie,mMnerare moTt!tos,cz expoliare uinentes ? de fan/ \ ÿunc mijeroru toUertjCr deo oJJèrreüUud non ejl deo \ ojjcne,fei «eile uiolent'i.e fu« fonuin Jxcere deutn, ut ' cumfioblatarafibipecuniädepeccatoUbenter accept
Ttt,confentiatde peccato.Vas doniü dei «diÃcare 5 Da
\ ielibiK çauperibiis unde uiuant,©' dcdific ajdi rationa» \ bùéiomà id.ln «dijteijseniinboies babitat, deus aut ä a i in
74» CHRISTVS SOLVS.
in homiriibni fanili. Quales ergà iüi funt, ^ui be«'â** expolidnt,cr lt;edificict martyrunt (idunt, babitJtioinf hominum componunt,cr balitationem dei deÃir{'â^
Clemens libro ^.ad lacobuni fr Atrem Domini-lu/him tnim putdnt^non ea qiM pro ntnnii rio früd funt,fr dipforum er mundi totim credit)â^ debereuenerari: gaudent enimetiitmhiec,cuin rdtur ex colitur,nec libentcr accipiunt, ut honor erdâ torn créature defrratur. Exceptin enim eü dei cultui,qui frlui increatin eil: omnia autem citeri fr iluratiinfunt.Sicutergopropriumeil eiui no eü fr{len,deum effr,ita omne quodfrdM eilM uerMnoneii.
Cyril.in euangel,loan.lib.«lt;s-cap^' Orandum eil in nomine frluatorii,à exaudiri^P^ tre uoluimm, ut accipientes, petierimiUjÃâit^^ gratia repleti er prudentiores per friritum/idi frafordidoipoffiimus uoluptates militare.
Idem in Huangehum Ioannis^-Libro tertio,capite3t-
Amen amen dico tiobn, lionne îAoyfes dédit panem.Reprehendit eos: ea lt;ju£ deifrhitifrntiÃâ^ impiuin eil bominibm attribuere,
JNVOCANDVS.* 44»
lt;|ui» ttiwcwlor« pote£-4tein à Mo/è ab^utsrik/ibi eain «p4tricoïice({ere: qwitntiw propter auditorum
aperte td no dixmt,iie iii^lithiles Uttnosq; hominet eöwoueretjqwnfc dignitdteloquctis cognofcebant,nec ie «eritate muit» curdbant/ed foluMofe autore infla/ gt;^gt;nomiiu^uiin maiorc quà in oportcret honore ei co^re
diuóia opcratllt dccomodantes. Hinc ergo difcb quot;â â KjiJitó dnimofdndi Patres colëdi funt.Reddere ndtj; ^e^emt« (.utferibitur Ront.cap.ij.) timoré cui timor, liowécwibonos debetur-Tuncenimiure omnUÃ^ciea iniK.Najn er propbetarum Ã)hittMpropbetis fubijciun
, lilt;fei quum defdludtore nosTro hdbetur,tunc cldmd^ wiierènecejjè e/i.Qjttf in nubtbusæqudbitur domino, lt;»t «JhU pmilw crit domino infilijs dei item,Rdtiond* lediui-libro ^â¢Ã'teturecclefidm tempore SylucRri bo« norare [aiiflos,cr bozwrem diuis exhibere, inc(xlgt;ilfe.
Cyrillus contra lulianum,
Libro lt;s,
( Sanflos martyres neq; dcos ejfe dicimiK,neq; ddord^ Kconfueuimm: laudamiis dutem cos potiiwfummts bo quot;onbWjtjuod pro «eritate flrenue certdrunt, CT fidei
I f)weritatem ferudrunt ; tta utcrfudin dnimdincon-' 'ewpferint,©' mortis terroribus «aledicentes prieualue I ^jinpmmis pcricHlis tantó^; jMerintfôrtitudiniSi
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãkd, i
744 . CHRISTVS SOLVà ^Uità flätuiif pbi fu£ uit£ exdtäturi-Proindeii^^l^ dignumdmö etiam neceÃarium tos ^ui tdm ribiif glorioà Ãtijt pcr^etu'n honordre laudtbn^ ⢠â Cyrilltilatim qui dicii: c^udmindig/tisgaitilddf'^''â'' nos honores tribtierit,^^ demonflrdt Griecorunii'Iââ ti£ eÃe crimittd,qu£ ipà in ua-itdtis ddordtcres)ief^ rie reiecerunt.Ndin ipà hotninibtis ÃcriÃcdrdiit- nbsp;nbsp;nbsp;j
Idem ia eua.ngeLIoanAib.ti- I Cdp.t6cr7.
in nomine dutem meo,ddiadit,ut medidtorMlf^ coHargitorem oflendät: ^^uüitf enitn dcceddt dd {dtfi tiià per filium,per que addudlione hdbemus dd patn» in Ãiritu,ut fcriptum efl.ldeo feportu cfuidindlil!!â ! idt. Cittid,inquit,nemo uenit ad pdtrem nià per im- l
SANCTORVM IMAG1gt; nbsp;1
nes prohibits. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
BGo dominus jboc eii',nomêir^â^^^ Æ Gloria meam aheri non dsboi / laudem meam iculptilibus^äbc EÃP- / AbÃcitedeos alienos qiriinnieâ1'^ / ueilriiuntjâbmundamini^âbc, ' Dominus deus nciierfdeusuni/sd^' Qnia comutauerunt ueritäCt't^'^â : inmeadadS, eccolueruntetfeivi^à , aeitââ â
ÃNVOCANDVS nbsp;nbsp;nbsp;74^
Creature poà us q ià n creator i qni eft Benedictus in fcc -la, A men- Roin.i.
Nonfacics iibt fculptilc,n£CpOânne fitniliiudincnr que eR in cÅlû defuper ÃC in terra deorfuin, ncc cor um quat funt inaqua fub terra. Non adorabis j uncÅ coles.Ego fum dominus deus I tuns fords. Exo(^.^o.
Non facietis uobis idolum 2lt; fcul*
, Vlile,Slt;c. Leuit.iö.
J i nbsp;nbsp;nbsp;Aras eorum fubuertite.S^ confrin«
gite ftatuas,ducoscp fucciditc,2lt; feuAp-iiUacotnburitetquia populus fanótu»
I es domino deotuo.
\ Maleditflusliomo qui facitfculpti'
\ le 8lt; conftatdc abominationem domi
I \ tii,op jsmanuum ardnenm ,ponetcp
âA rlludinabfeondito. üeut.'-v.
\ ConfundantuT o nnes qui adorant
\ fculptilia
Dominum deum tuum timebis 5ó 1'lifob fcruies,ôlt; IX. Deut. 6.
V\ r '^â;æVaratecoïdaucftradûmino,2ô »ctuiteeifoli. i.Reg.x.
jl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aa 4 quot;FugH^
i
7^^ SANCTOKVM. i'mAGINEJ Fugite à cul tura idolorum.i-loM-
Qi«' conïênlus templo dei cü idolis» Opcja ca}rnts,(èruà us idolorum. Conner fi efiis ad dcQ a fitnubcbriSâ Rfprobdt idololdtrid Paulm.iloännii.
rum cap.^.ç^.zi .prtecipit altdrid idolorum fubuerti' i^Thef.i.
Lege opufculu Tertuüid/ji dduerfM eonMdndi mo remferiptum, er de corond militie,prMuldtu libiHn illic niuenies piu doilore Simuldckroru hofiemdcccrfi mum ÃuÃe. inter c£terd,Altiui,induit, Jodimei: FâioH cujloditeuos dk ido!ts,nontdm db idololdtrid,lt;]udft dgt; I oÃicio,fed db idolii,id e^,db ipfdejjigieeoru-liidiffiil / enim ut imdgo dei uità ,imdgfnitdolier mortuifint- nbsp;nbsp;/
Cyprianus Tra^atu quarto de, nbsp;nbsp;/
Udnitdte Idolorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Vnui igitur omnium dontinuf deui. enimiH^ I fublimitds potcfthdbereconp}rtem,cumfoldomiutiâgt; / tenedtpotefldtem,crc.Hic uniuerfdqu^cum^ifuntucf / bo iubet,rationâ¬dilÃenfdt,uirtute confummdt. Bief- j nim uideri nonpocefl,uifu cldrior, nec comprdxndi Æ tdilupurioreft,necieÃimdri,fenfumdiorefi. Etidii 1 Jicdeum digne exiftimdmut dum in£flimdtilédiciiniâi 1 Quoduerô tanplumh^erepoffîtdeuf, cuius tanpà / tota /
PROHIBITIE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;747
»t«} e/i mun!ius,cr cu homo Idtius^ma/ieatiittnt uttS ^^iculdtuim M£ maieÃatis includat ? ïn nojira dedi cdndus eà mente,iit nofiro cofecrandus eà peélore,nec nomen Dei (}U£rii{,deu( nomen eÃtHi.lüic uocahulii cp«s eÃ,ubi proprijs appelldtionum inÃgnibus multittt dirimendd efl,deo qui folus eÃ,dei uocttbulum tot« fffcErgo mus efi,^^ ubiqs totus diffufus eà e^^c.
LaCtantius Firmianus.
Vt w omnibus ahfs,Ãc in hdcre in primifddinirabi l** tfbputii in.z.lnfiit. lib.de Origine erroris. z.cdp.i^, ^^s,inquit,fuprd hominem eÃ,nec in imd poÃtus,fed inÃmntd regionequdrendtis eà : qudre non eà dubiü, lt;j'lt;inrchÿonulla Ãt,ubicunq;Ãmuidchrum eÃ.l^dm à ffliSo ex diuinis rebus eSl : diuini dutem nihil eà ,ntà âncxleÃibusrebus:cdrenta-go rcligione Ãmuldchrd.
ânlibro.f.deJuflicidcdp.S. Qjiid nobisindncm iit Ã'^iimdepingitis,z^ opt4tt5 cdpcre deca'lo,tdnqudm âquot;^iquoÃmuldchro figurdtum Ecce in confjyeétu ue l^oeÃtÃuj^iciteÃpoteÃis/dmqiin domicilio ueÃri pe ^â¢âwjldtHite. Nec dijÃcile,nec dlienumdtemporibus ââ'ijîiinrtis. EÃote æqwt er boni, Ãquetur uos fud Sâente iuflieid qui«« qw^i'itiJ.
Augurtmus de Ciuitatc dei '' lib.iQ.cdp.ip.
Ad à Qtti
748 SANCTORVM IMAGINES
Qtii autan putant kcec uiÃl ilia facrificia dtjs olijf congruere : deo ucro tancjuam inu 'pl tliiiiuiÃhlia, Kiatori inaiora, mclioriqi mtliora : ^ualia funt jj^uri'
tnentii or bona: uoluntatis ojÃcia. ProfiiHo mfciooi ' f}£c ita figna eÃ'e illoruni, peut uerba lignantia, udÃ
nantia figna funt rerum, Quocirca peut or antes
taudantes ad deu dirigimua,pgiiiÃcantes uoce,eui rt! ifspas in corde cjuacpgniÃcamus,oÃrrimuf, ita facrip I , cantes non alteriuiptilefacripciu offerendum ejpno^ / tia'iinui,lt;juà m ilit cuius in cordibus nofiris inutfdd^ / pacripciünosippeffèdebemuis, Tunc nobis puent,no^ I tisqs congaudent,at(ji; ad hoc ipfunf nos pro fuis uid^ I hits adiuuant angeli,eiuicij uirtutes fuperiores ex ifff I bonitate ac pietate potentiores: p autem Ulis hie esAh ( hereuoluerimus,non libenter accipiunt, ex'ountadb^ 1 mines ita mittuntur^ut ear urn pnpntiafentiatur, op^ Æ tipâmè uetant. Sunt de his exempla in Uteris fanchsTt I tauerunt quidam angelis deprendum honorent,uel al' I orando,uclfacripcando. nbsp;nbsp;i debetur deo ex eorupai I
admonition^ prohii itUufpp funt hxc ei deferre, (» / uniph.isejj'enouerunt Unit atipint angelos fondes A Æ am fanât homines dei. Na Paulus ex Barnabas inlf j caoniapâo quodam miraculo fanitatis,putatifuntff i etspLycaonij uiâimasimmolari'uolueruntsqHoilal' , bati* i
PROHIEITAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;749
Immili pictdte rcmoucnteSjCHq; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;creJerciitjdn«
«wiciiiHeriiiit JeMm,Oquot;c.
Cyprianus aducrfus Deme-
trwnwm.
Cu JtâiK jit inu)idi dominusjcognitor reólor er «nftdârfcitrio ciw cz «wt« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qiucijiw ji«
cri quod dut frccrit dut fieri peT«iifcrit,Mttq; qu4Jido e£i)i»iit,qM(C irdin dei »idigndntis ofie«d«nt:no propter «osjÃMnt,d quifcuï detw colütitr,/£d dcIiftU CZ wcritisnojdriî irrogdutur, d^wiH« deiK omniiio ntc ^witwr,nec tinietur,nec relidts «unis [wperÃittoiiib«$ «lijio uerlt;t cognojcitwr : Ht qui deus units t)l omnt« bus,units coUtur db omnibus iq- rogetur .Ipfum denit^ lt;iudilo(j[uentein,tpfHni uoce diuindinjîruentem nos p4 riterdc monentem ; Dominu dentuu ddordbis, cz lU* foliferuics.Et iteru : Non erunt tibi alieni dij dbfq; me Et iteruin ; Nolite (tmbuldre pofl deos lt;ilienos,utferHà utis eiSjOâ ne ddordueritis eos,et nc incitetis me tn ope «bus munuitm uejtrdrum lt;td dij]perdendos Hos.
i LactantiusinUb.jdeluftitia,
Cdp.io.
QU£igitHr,lt;(utubi, dutcpudlisejl çiett« J Ntmt« , «gt;m4pMdeos,(|i«belldnep;iunt,lt;{Mi concordidtn cum
â¢wiibus ferudnt, (|ui dmici funt etidm intmteU^ui
o»Mncs
SÃNCTORVH imagines own« hotttines profratribus fciutit,omnelt;j; animi Ãirorem träntluillti moderatione leiüre.Et iteru lib. 6.de uero cultu.ca.i.tlt;ihil mifflp* Hd inquit, or /ingularif Old mctieÃdf altud ab homiitt dcÃderat, quant folam innocetitidm,quam à quif oltu lerit deo,fatis pie religiofeq; litduit.ïtan cdpite.t. Aie rito,ait PerÃus,gentiu fupcrflitiottes Ãto more deridii: Qttd tu,inquit,ntercede deorum.Emerif duriculaf,(gt;id mone,ç^ Idâibus unéiis f Sentiebdt uidelicet, non ne opus eÃe ad pldcdnda cceleflem m.iieftaté,fe(I ntciitc fdn(id,Gr ittflo animo,peilore,ut ipfe ait,quoJ ttirdlifithonefldteoenerofum.îi£c eà religio cakÃis non quiS conÃdt ex. rebus corruptis,Ãd que uirtutilus einimi,qui oritur è calo. îîic uerus cultus eÃ, in qm mens colentis,feipfum deo imndculdtä iti^iimm ÃÃd. HddenusLdildntius.VideLeilordeusfolus c uue eus colenduseÃ,idqs mente purd,e^innocenti uiti, Oligcncs aduerfum Cdfuin.
lib. 4.
origenes,primdm legem decalogi in bunc molu» expldndt ; Et erat quidem legis mens,utÃngulisinrc^ tus,ut ueritds exigebdt,bi uerfdrentur^ncc perter uc' ritmeffingerentdliqud,qute pne fe maris uelÃemine ÃcciM
\
PROHIBITAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7lt;i
f IjwTcntjHtl iumentorum ndturMt,uel uoldtili â*'âgt;11(1 rcptttntium,fiue imaginent pifcium mentirettiur Pffpf/idcex rffiimo, quantum 4 cultn imaginumetiant [âniloruin hominum ab/lerreat iüe diuus Epifcopus*
Cyrillus ineuangel.loan.
Iib.ii,cap.i6.
Hæc (ittterae/iuiw eeterna,cc.Radicem atq; on» ^ent aterihe uit£fidem,Q;â uera: pietatii uirtuté ejjè ^fjirmat-Veram autem pittatem iüam eÃe aÃeruimust tw iilieniÃlÃq; cultus crimen inuri non potefl. Multi credtwMin prlt;emiÃo credtore coluerunt^nec «eri fn«t ligno dicere : Pdter meus es tu Et lapidi: Tu ge tnufti me. Eô cnin» imperiti£ prob dolor multi,imo Ãre «wnes delup/i funt,ut fenfum experti materilt;e ineffabi ieitatis gloriam attribuerunt.
Athanafius contra Gentes.
Dic«nt qu£fo,quo paéîo perÃmulachra nofeatur iais.Anper circumpojitam illius materiam,an per in/ ioSdw materie Ãrmam ? Si ob materia,qua: iamÃr» me neceffitMâut non pritis etia quam ifla fingerentur» per otmein prorfus materiam apparuit deus, cum ont ' nia teflentur gloriam fuam ? Porro p fuperinduila eÃ* jigiesdiMne cognitionts cauÃaefi,quidiampiäurlt;i tetera^ materie opus efi,ac non magbs per ipfa uern aninmli^
7^* sanctorvm imagines éinijndlid, quorum Ãrmic ÃmulachraÃirit,c!ei(scognO' Ãdtur f N4ni c/^n'iw proÃäo da gloria iiinotefceret,fl per dnim!itdrdtioncibilia,cr irrdtiondbilid quÃm pff indniindtd atq; immobilia mamÃfiaretur.Cumergoitt te'di^aididei gratia fculptti'S,autjingitiiimdgiiief,rWi proÃäo minime dignam Ãciw^a'c.
Origencs contra Celfum,
Chriftiani oriud^ei cum audiunt dominum iun* â tuum timebis,nec Ãceritis tibi idolu : non modo Jeorü . templa erarM,erÃmulacbra hicc autrfantidjfedjd ⢠mortem promptiuf ueiüunt,à Ãterit neceffe, ne uliqM I exccjÃi er impietate prorÃi^ inquinent, quod de dH omnium conditore,optimefentiunt.Etitcrum: InRf publica ïudlt;torum,imdginumÃdor er flatiurtm^ / tricator longé abicilUfSeÃ,et prohibitus,ne qudbbà / ÃtÃbricandoriiÃmulachroru occaÃo,quiflHltos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
dam mortdlium à deo auelleret,er ad contem[gt;liiitdi / terrena animes oculos retorqueret. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Auguflinus Maximo depaganifu^^ j
irriÃone,EpiÃcla 44. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
AdÃummumtarnen,netehoc lateat, crinÃerd^^ Æ conuicia imprudentem trahapfeiof à Chriftianis cdtl!O j licis,quorum in iteÃtro oppido etiameccleÃaeonfnV^ eÃ,nullf(m colimortuorumjiubil deni^utmni(gt;t^'^â^, i rfit /
MVOHIBITAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;76
zy- conditum à deo,/èd nnum ip~ ÆÂ»gt;» deMm,(]«i Jtcit condidit omnia. Jtein dc Doch-» w Cbri,fli^iu jibro tertio Ci(pite feptimo idololatriant
I dicit CjJe foruicdtofjeiii iuxta fcripturam Itein dd Mdi«
i dmr«(leexecrdtioneldolol.itri.e epi/lof.ilt;jMddrdge
1 finu fecMrtdd.ltein. dd NeädriHin de moderaiido fwp^
1 flicio noccntMnijCpiÃol. li. .Et in Pfalm.i'i.de Simtr Ucbrorum cultjribtKjLcilu dignd iuueraes.
1 Chryfoft.Homil 57«ni cap.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gen. }i.
1 Qnire deos meos jùrdtiw es ? o exceUentem inR« \ Vâ'ât'^ââ* Tdles funt dij tui, Ht quis ecs ^rari quedt à \ Honerwbefcu dicens,qudre jurdtiis es deos meos ? Vi^ \ dequäntd jucrit errorts grduit.'«. Hi quirdtionepredi \ ti colÃtUpides et lignd.Et funt bi dij tui o Ldfcd CTC i \ Origen.es contra Celfiim.
\ Nonfolmn Ãdtuis fupplicdre uefdnum eÃ,fed etidi« \ «d ipfum AiÃimulctre^ut Peripdteticigt; Epicurtfi CT Dc \ mocritici.tssibil oportet in eius dnimo ddulterinü inejje \ qui in ueritdte dc pie deum colit. Idem. PoJJè quidem \ 4eum cognofci,cr unigenitum cius^cT eos qui per eun» \ tdcmbonoreinbdbentdit dij dicdiitur, çy eius diuini'td ' tu pirticipes funt -. fed impojj'ii; ilc effe,ut deü quU no« \ fsui)ftinMl«brts fupplieet,
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clemens
7J4 SANCTORVM IMAGINES
Clemens libre 5 ad Jacobum Domini.
Ciefdris nomen nuUi alij (tudetis impotiere,lt;liigt;^â^ fuuin Ãatim pmit^dei uerô Mdctii^qtäd reuin Hire propter pcenitentiam diÃrrti Per alios itoitfofâ^ iUe profirreuerha huiufmodifolet. Nos ad honorci^ uiÃbilis dei imagines uiÃbiles adorainiis, quod meÃlÃm eÃ. St enint uerè uelitis dei imagiiiem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
bomint beneÃeientesyueroin in eo dei iinagiiiem colert* I tis.In omni enim homine efl imago dei,non in oimÃ^ I uerô flmilitudo,fed ubi benigna anima efi, ra. Si ergo uere unltis honorare imaginem dd: nos ro uobis quod ueruni eflaperimus, ut bomini qai à imaginem dei Ãdlus efl beneÃeiatis,bonoremeftätiâ rentiamdeftratis,efiirienticibum,fltieiitipocilt;l!iin,iii^ do indumentunt,(egro miniflcrium,peregrino hoflin Cfincarcerepofltoneceflariaminiflretis: CT biuià quoduerèdeo delatum reputabitur.Hiec auteminti!ââ I tuniad honorem dei imagines cedunt,utqiiiiji^'âo4 / cerit,contumeliamimagini diuin^intuîiflèereddur- j QuKergo iflehonor deiefl,perlaptdeas,amp; I firmas dtfeurrere, cr inanes, atq; exanitnes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
tanquà m numina uenerari, nbsp;nbsp;hominem in I
imago dei eflflgt;ernereilmô petius certi eftote nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
belui' /
⢠PROHIBIT AH. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vyi
^onncijiu jà cit,4ut ddutteriujCZ inhominttnt tâÅâiiitt«elùiiurt4in,titbi5omfiibiw dei imdgo uiola^ ^Hr.Stqiutur. Intelligjteergo, quid Utentw intriiifeciH fcrpcntb fà iftd fwggejliojquie per/ititdet pi os uosuide «poJjèjCHminpniibtlict colitis, non uideri inipios.
sumfenfibilcs cquot; rdtiondliles Ixditis.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idemtneodemlibro.
'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quid ccrtè titin itnptM!M,tdin iiigrdtuin,quà m à deo
\ bcnejiciuin cotifecjwi Oquot; reddere lignts et Uptdibiis grd 1 tiimâ Propter i|Mod expergifciniiiii C!quot; mteUigite pdu/ \ tewuelbräm; det« eiiitn nuUius nidiget,ncq; ^liquid re^ \ qutnt.neq; in dliquo læditnr; fed nos fumus qui nut iuâ \ *im«r,Mit Ixdimuîjin eo quo grutijdut ingjââti fumus.
\ nbsp;nbsp;nbsp;ThcophyVaclasinloanneni,
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cdp.9.
\ Cojileri dutein quomodo dixerit,quod p quis Dei \ lt;u!tor juerit,mox dppofuerit,cr uoluntutem etus jtccs \ rit;multienim cultorcs quideinDeifuntjuoluntdtein \ tutem Dei non jiciunt. Oportet dutem utrdq; ddcjfe, \ DeicHltumeruoluntutis diuiitó ddiinpletioneni,boc \ qljjidein CT operd,ucl (. ut P dulus nomindt ) pdem,cr \ Uium confcientidm,uel brcuii« dicendo, tbeoridin ZS' 1 pr«in.Tunc enbnrcuerd uiuit pdes, qudtido operdbtt \ Ist Deo pldcentu, è quibus bond confcientid ndfeitur,
B b peut
SANCTORVM IMAGINES peut à main oferibti^ mala cónfcicntiii:QrrHrfiiS0fif n t/mc uiH!(nt,quändo fidem haiumnt, fepitritti dut» ùiuicem,mortua futit,crc.
Origencs fupcr Numeros,
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capite iS.Hom.t;.
Si obprudtio fdcrificiorum ft inÃituti le^dlid,^ in typo ddtd funt populo ifrucl^uf adprdÃns tanfin fldrepotuij]ent,exduÃjjentÃne dubio Eudn^ebf Ãi(i per (Jüdin ex dduentu domininoÃri \eÃ( ChriÃi,S^'âl^ conuertuntur dd Deum. Erdt enim in illif (jud tune ob* ferudbdntur^mdgnificd qudddm, totiuirenerenli^ p[endrel/gio,(Ju£ exipÃj etidm primo aÃteäuobÃnf^ Ãceretintuentes.Clui^ enimuidens iUudj^uod dppdl^ bdtur ÃdijdudriHm,lt;t^ intuens altdre dÃantes etiäinÃ^ cerdotesÃdcrificiu conÃunmdntes, omnemej; ordiâ^ ^uo cunild ittd gerehantur dÃiiciem,no putdretÃc^ Ãmum hunc eÃe ritum, ejuo Deus creator omtii0^ humdno genere coli debercti Sed grdtias aduetlM Ãi,qui dnimasnoÃrds aueUcns ab hoc irituiM^Cf^'â'â^ derationem calefliuni,e^ contcmplationemrernâK^'^ ritudlium contulit, er deflruxit quidem ttkt gna uidebantur in terris, cultuinqs Deid uiÃbilHi^'^ inuiÃbilid tranflulit^er rf tempordlibw dd dterfu^- bquot; reff!*
PROHIBITAE. , nner^ipfe doininm lefiit ChriÃnt, Mres rec^idnt ' ({nehxc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oculos quMt biec uideafit.
Origenes
!« fó.S.cozitrrf Cilfum dicit in hxc uerba, Posl: biCc
CelÃit,^ Ãin:di(chra,cy delnbra nos ait défit ieie,lt;iiió minus fùndentur.
IfychiusinLeuit.liKî cap 17.
NanÃ:iegt; tibi i lolum,zfc.'Bene autein feruire ida i^liriiieationei}t.appetlauit:aperti nos docens c[n£ iiof Ãi'-ti aniftj.« deitsÃbi d;! falutem ileÃjoMdit, idso /or nicitio dicitur. Anteilige pro deÃäione, à cbriÃo damp; fflo iifi(Ãii.ltegt;ngt;uide ifycbiunt lib.', in Leuit , ^«d/jtîî frûbiti tiw/ît idûIorM:« cwîtiw.
, Cyrillus contra Iulianum,lib.6.
5 Nulh':« tibi penà uidetur eÃe crimen, uir flrenue, C pdraitti qui;! tntpietd« erga deum, zx deferto en« ââlti(,/criptiiq; zx iugocontemptii, amplexari po^
i liiK ) CT titiiquii» rein ineliorem, tnnnnndis dxinoitt* I« Helle ej/è/ubditnin. Et pdwlo poâ : Et Griccoritnt
â lfgilii«pt,Dcos alienos propter cognitos «eros i ââ'leJ/èiHdicdiidoSjiieqjturpequidddincr abÃtrduni 1 ie iHis diceiidwin. Cenfebant^s fe pie agere, /ï talia pa«
Ifiifites nou pecain'a maldarent, fed capite plctJleren« ' *tr.i«4e AiwxagoratjdiceiM: Solls cirenitum eÃe lapi«
Eb »
dem
7$8 SANCTORVAI imagines dem ignitiimorte ab Atheiiienfibui iudidbuf eà tta.DiagorM impietatis accufatiK eÃ,c;c.Trfi feo er Socrlt;üem,diceittemfibi diemotiium Uiiticinitri,d ' iurMtem per ^uercum,er cittem ; er hancob ) éccufitoribtii urgentibufcouuiilu^eÃ.fideö Ãdfoeo* | gnomirmtorum deoru tMum Grieci ration! bäbebit/il- â Chrylbftoniusdefepieni Machabxo
rum Homilia 7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Hon attendoi cinerem Ãtndorum corporu)«,necà ! uiliam reliquiaruin carnii, omittdci- ojfa conÃtmpt^ temporibui. Sed aperi oculosfidei, er nide eos diuiit* j uirtute,er gratiaJjnrititsfandi ami{ios,cr diuini, tnindclaritateradiantef.idem contralulianmnlibr- | dicitjldolothytamagii quam GeiitiliumltbrtuitiSidt- j
Numa Pompilius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Secundus Romariorum rex,boino ethniciis agtieid j unum deum,ut cum templa Roma: er ceremoniaf nbsp;nbsp;nbsp;â
riaa injiitueretz Ãmulachrum tarnen nullum in j eret,utferiptum rcliquit Dionyfius iialicamaÃiilt;gt;(l' re/irt id Cyrilhts contra lulianum äVnde in cetitutn^ fexaginta annis in templis Romie Ãmulacbni»i nnib'â'' 1 extitijÃetraditur.QiioderEuÃebiusinlibrodepttl^ j ratione Euangelica^ex fententia Clementis teÃatiir^r , rit item er Plutarchus in um üuime, Niemorat bdt«
PROHIBIT AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7$9
ï-drtipriJii« lmp. Hudridnum3 tetnpU Ãne pmulds lt;l)rbjîcTiiuj^iJ]è,qux edquod jiMnon bdbcrentnwmi® iMHddridni dicebdiitur. Apud Seres jlcut trddit Eufe^ billslib.de prfpdrdtioiie eudnge.VI lege except« erdt, ne fiffliildcbrd ddordrentur .Perj£ itidein,teÃe Herodo tolib.i.cr StrdboneXV.Gcogrdpb.jMtudsno extrue bunt-Pldtolege uetHit,ne deorumiindg|nes ex duro uel «â¢jentOjJtrroiie dut lt;ere|ieret,ut ne crtminofi ex occd» 1 fionerci prf ciope^exipinurcntfc proptered dcos pld= ! cdrciiutdecipcrepoJJ'e.
DiuiisEpipbdniusSdldminie Coipri epifcopiw, itt 1 epijloU (td lodnnem epifcopuin Hierofobmitdnum, \lt;lult;imD.Hierongt;mus fu.« contrd cundem prxmijît, tn UtitidinMerfdmitdfcripjit; Quandoprattlpergebd» wus (idfdiiclutnlocu!n,qui uocatur Bethel, ut iti ccU letldmtecumex moreecclejidjlico jùcerem, cz uentp fem4diiill(im,qux dicitur Andbldtbd,uidiffcméj;ibi , pTXteriens Iwcerndtn drdentem, interrogdj]ètn,quvs \ lociss ejjrt 3 didic ijfcmq; ejje Bcclefwm, cr intrdjfem, ; ntordremjinueni ibi uclutn pendens in foribiw eiup 1 iemecclefiietinaumdtqsdepiiSurasü-bdbens imdgi= \ nentqudfi Chrijli,uelfdnäi cuiufddm ; non cnim fdtis \ weminicumsimdgo^-it. Cum ergo hoc «idijjent , inecclcjidChrijlicontrd dutoritdtcra fcripturdrumlro \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B b à minvs
^iSo SANCTORVM IWAGINEà . tninii pcndtrc imagir.em.fciâi illtidey dtJitcn fîlium cu/lodiliii ecckÃtc eiufdcm loci,ut paumai rcct tuuni fo obuolucreiit ex fj]imgt;it.
Ctrfe nf c D. Gregon w pritmn, altocpui Mdumn in templii dejenforhtcc probat, ut in Cancnicis de cretii legitur. Sic enim iUe, cunt ufum ittiagitiuttiufUd tnaximè deÃndere,ad Smnum eptfeopum MaÃdicfofi tjui lUas o^/ifM populi fùpcrflitione exujjcrat, fcriji' fit : Non fregiffès,^uod non ad adorandutn in eccltf^ fid ad docendum tantum Ãtit coüatum, ^uinpotiiud^ tuii dixijjis : Si ad hanc wf:ruâioné,ad^uâiinaÿ^ ainticputui frila: funt,habcre uultii in ecckjia, en dC'quot; lui c^fieri,ex haberi pcrmitto. Vndeà ^uts ttitaffti^^ ftccre uolucrit,minime prohibe: adorareucroinut^quot;'^ emnilui modii deuita.Haâenm Gregoriut-
Eufèbius in EecïeGaft-bfloâ''
Lib.7 cap.t4â
Et «»M mirum, ft hi cfui ex gcnttbii'S credidef^ lt;nbsp;fro beneficijs qii£ à faluatore fuerant confeenthiâ'''^ modi uelutmunuiuidebanturofjirre, cumedai»'quot;'' ttideamui apoflolorumPetri faluatoris imagines deÃgnari,tabulai^ deptnp.hr antiquoi eorunt imagines à cjiùbufdam conferuata^ Mdmus. Q^d mihi uidetur ex ^eMiH
PROHIBIT/SE.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7ö,
obferuatum,^uod tta folent honordre, ^uoi ioniire tlignos duxerint-Infignidemm ueterum refer* luri id poilerum memôridm iOoruin horum uero amo »( eÃindidum.li£c Eufebiut.
Chryfoft^Homil.jr Gen.
cdp.31.
SciW i^uindo gentes erdtis,dd idoltt mutd ^uomodo â¢Knto iiducebamim! Et rede dixit mutd. Q«t Kocf J» *njwt b4tftó cr dures,ey'fermonif ellis pdrtieipcs,dd f'i qult;ü« nuüutnfenfum hdbent,Ãcut brutd abdueimini. Et ^uido« qui tdlis elljUenidin meretur f
Auguftinus lib.de Ciuitate del o(lduo,cdp.ultimo,
Ko/jorintiis fditè memorids Nidrtyrum, tdnqudm f^idonnihomiiium dei,quiufq; dd mortem fuorunt âwporMjpro ueritdte certdrunt,ut iunoteÃeret ucra re ^ÿOijilfis religionibus uiâii dUJ; co/iKtdis, quoH etii à dntedfei!tiebdnt,timeijdo reprimebd!Jt,crc.
Hieronymus in Efaiam cap.r.Etrc-pletdeflterrd,crc-
Vti ^uonJdm erdt tempUm c religio dei,ibi Ud* iduti Ãdtud,ey loMÃs idol»in coUoccttwm eft,quod m«! tifupcr ilio tfjlimonio interpretdntur qMod in 'Eudnge* lio Icgimue CHiti dutent uideritii dbomindtionen),(y'c^
Bb 4 Et
sanctorvm imagines
Et homo rationale aniinal^ies adorauit ct cr poffumus /ecundlt anagoge nbsp;nbsp;hoc dicere,^iioii 01»
ne dogma contrarium ueritati, adoret opera ma/iuioit fuarum,cr confiituat idola in terra fua,(^c. EttHiaii diÃirens locum apud tticremiam. Etargento O' atne decorautttUud de fmulachroidoloruitilolt;}uitiir[gt;ro' pbetiC,a£t ; Qui guidem error ad nos ufo^ tranÃuit,iit religionein in diuiti js arbitremur. Idem in Daniele cap ^-ttem.^.Tomo Hieronymus. HomiliaAuguÃmiJe Pafloribus. Inter cietera uerba dicit : Et aide ^uia non tibi in montib us j^es efl. Auxilium,incluit,meum 4 Do' tnino crc.Eioliputare iniurid flcere te montibusfaiP fiis,ciuando dixeris : Auxilium metinonin montibus, fed à domino c^ui flcit coelum e^' terra. Si in ipfis moin tibus f^emtuapofueris,contriflabuntur. Angelusimb ta diuina çy mira oflendens homini ab homineadori' batur,tanquam leuantem oculos in monte : abt iUcfere uocans ad dominum : Noli,intuit,flcere,ilium adora; nam ego conferuus tuns fum,^!' fratrum tuoruiu.
Ambrofius deobitu Theodcfij-
tnuenit ergo Helena titulïiyege adorauit non lignu utiq;. quia hie gentilis efl err or eyr uanitas intpiorua; fed adorauit lüum, quipependitinligno,fcriptusintp tulo,çyc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cyrillat
PROHIBÃTAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7lt;5,
Cyrillus contra luVanum lib.8. pro
-Rcligione chrifliänd-
No«/î(«t tibi dij alij priÃter inc.Et iterum : Non
lt;i« litt idolum,crc .Dicit etidm per «ocem propbrtd rum : Sic dicct« illi^ ; dij c^ui ccelum or ternan no» (ictr«flt,ptrflt;int de tcrrd crfub calo iflo ittfuper cf ^fum prxter mc nefcids,^ faluans præter i«e non eà PpffitdHtonczdiMintnDiiuid : Omnes dij gentturn itraontUjdominiK dittem coclos (reit. Scq«entes igitur tä quf perMofen prxdicldZjâ propbetilt;-s annuncidtit funljunm« quidem ndturd CX uere deu eÃe confitemur ftimiK UMtein ewm boc ,câ indKtit«to crediiinie, quod omnes dij gentium d£monid,cxc .Et idem in lodimem lit.io.C4p.i4.er.ij.PHrg4tio genttu, eà errorU ido lorum iibie{lio,muitd bond boininibt« lt;t(jTrens.
AuguRinus bb.de Ciuitate
dei.ui.Cdp IO.
Hitrtyres noÃri /tob« nonfunt dij,cjitid unum etm deum er noÃrum Ãimiie cz mdrtyruin ; freiut lt;utê mirucitU martyres «cl potius det«, uel ordntibui «ut cooperülititt etS:Mt Jides'JlliJ profictdt,qM4 eos nott ifos ej]e noÃros^Ãd unum deuin nobiÃumhdberc crei^ ' iutinu.Deiitq; gentes dijsÃiii ZT tnnpk dtdiÃcduerunt ff Jiatacrunt «ir4S,cr Ãicerdotes iti/tit«crMnt,ö' fdcri
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B b 5 few
sAnctorvm imagines
field jicerunt. Nos dutcK mdrtyribui noÃri^ nontiii' nbsp;nbsp;Ã
fldficut dijs/cd tnemorids ,ficut hominil-us mtuih '^uortim dpud dettm uiuu/it /piritm, fibricamuf: im ibi erigimia altdrid,in quibu^ fdcriÃccmus matyrilâim fid uni deo er mdriyrum,cr noÃro fdcrificio iitimbi inuf}dd guod fdcrificiuin fiint homines dei, qui munâ in eiui confifiione uicerunt,fuo loco er ordine nouif ndntur : non tumen d fucerdote qui fdcriÃcät,quan)i( in memorid fdcnficet eorum, quid deifdcerdoseÃ,He» iUorum.ipfum uero fdcrificiu efl c orfUf ChriÃi non offvrtur ipfls,quid hoc flint er' ipfl-Hdc Augujiu nils ,uide ledlor Auguflinus jùtetur neq; templd, uuji elrK neqs fdcer dotes inurtyribus conflitutosdmo iote non inuccdntur.
Theodoflf.i I er Mdrcidiii principiim intperio jiit ! fontius quiddm Pdulinus cpiflcopiif Noldntis, he quoâ tdnnis und cum populo Ndtalem cclebrubut diui ïdu | cis,quo die flgt;lendide epuldrifolebunt.Proindeipfl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
rietes templi piâuris ex ueieri inflrumento defliuftti erndndos curduit,ut dccumbentes in communi meufl fÃeilldndisillisoccupdti,temperdntius coituiuium oiigt; gerent.ïîinc in dlids eccleflds pingendi confuetudw^ ieriudtd exiflimo : Et quidem inceptum ernt non uff ideo impiit/edfuh hoc pnetextuinecclefldt Chrifii^
â âi
PROHIBITIE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7é5
gt;1« irreffferunt Ãmulachrd,(ju(n ti ncn eà nwKo klt;.[e^ (iolfzîd« efi,eo uetità cflpliK cotcndiniM pro imlt;
ut pro uiuo mcmhro Chrifto fouiido. item^ueriÃmile non eà ab Pontifice Rom. «iioun^Hdmjante ConÃdntini tempord, PdÃltcam, in »Ulin diHi crfflrtm eÃe honorem ; ndm dnte Coniidn' fini neinini ef. ChriÃidnis tuto licebdt ueletomuneulS Ãkfà conÃruere,tdceo augufld in honore ChriÃidno tT* tcmpld erigere.Et Ottho epifcopiK PriÃngetiÃs,An n^liulibro quarto capùe tertio teÃdtur fub CcnÃdnti«: Jie frima (ilt;ttuej]tchri}lmni« temp Id trigcmlt priuile giwn.Et ante ipfum EuÃebiuf,elui Iihro Eecleà 9 .cap. io.Adfrat,inqHit, cunélts «élut diuino munere inÃ.Ãd ietitii,)ntiximeuidentibui ea locdjqnæpdHlo dntè itn^ (»jshiratncrum machints Jùerintâe/lrHdd,rc(!iiiiKlt;i «njlruftionc clariord çj- ctl/iord conÃergere ,tc}n^ pldqirecflfaprohumiliti« conuenticulii elcKdit.E» qualia ante ConÃdntini irapoium tempid habwerint. VnJeadhncclariiMjdpMdeMndem EuÃbium inedido Galerij Maximi Cxfdris AuguÃi pro CbriJ'ttdnis. Sei er orationuw domos, idejd,Dominied chri/itano* âm», Mtinjiaurentjpro uoluiitate fua permittiini«. tece Dominica, nonPartbenied , non Petrinadut Fbtlifpica,crc\Item,Cumdgeretw amius dborhe ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;redempto.
quot;7^6 SANCTORVM lAlAGlNES redempto.4^0 .impcrauitFrancii CloiJouteii(,äb(i^ gia Irtrind pulcher cognomitutiUjCliiintut 4 PhdritiO» do rexsgrntilii tctmcn : hic CrotildimBurgundiomuii) reg'.iÃtiäm Chrifto mcidtd,cotiiugemdi(xit,cuiu(f(f fudi'u it bedto Kemigio Reme/i/ieptfcopod» ChriÃirc Ugionem baptizdtus efl hunc pivnum legiintn tets pld diuii cotj/iruxij/e é quibin primarid uirgini! ri£ dpud Aroentordtum £des connu}nerdtur,i]udtslii nedind fui initio^non uiuo^ut tune cmittur)ldpideexgt; truâdm dicuiit. Add h£c poji Geldfi tetnpord in Gdâ lid cr Gerntdnid z^c. AnnodominiD C.XXX. imper duit Frdncii DdgubertiM,cognomento Mdg/s«! hic per Gdüidin,Germdmdin, AuftrdfidmcT' dtdin,lt;juibus domindbdtur, plurimd tentpld in honore dtuorumerexit^yinultd item coenobidconflruxit-Sedit Rcm£ imperduerdt BoniÃxtiu/S tertiiu 4 principe Pke Cd phdnum quud Pdntheon uocdrdt gentilitdf,idiï; 1âtf ÿinimdtri confecrdttcr omntiuffdnSiii-
Leo eitis nominis tertim edidum propo/nii,gt;^^ nes totMS Romani imperijÃdtuxdctconei in tetnfb dtc dd cultum propoÃt£,omnes dngeloriiiihtttâP^'^ tùrginum,fiut{lorum imagines,(y c^uieejuidefet Ãtsf Idchrorü femel toUerentur, dbrdderentur,pegt;âd'â^^^ ttri.rcntttr,idék non in hoe ut.ó.synodieonett^'^'^'^'''^!
PRO HIBI TAE, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7S7
ieWiM in Cbrijlo nature, fententid: fed tolknd« idolobtrif ciiMpi In primis nero Romd/iiw Imperator liociRoiniinoextgitPont. ipfiiwpricteren Conftdntilt;= nopoli omncsJhtMAS deiecit,cr congejldi in medio wet publico incendio creinnuit. Quod fi qui repjlebdnt â¢mpudeiitii« , eos quide nut cdpitc truncubdt, dut dlid 4«!ipiffli corporis pdrte ; deniq; jà cultdtuin portione wulclibdt,quod fcriptu eÃet : Sdcrijicdns dqs crddicd bitur,(up domino foli.Quodq; ez mdiejlds imperdto= fiiUdcretur : cz mdnddtd optimd cz pijpimd con= tenwerentur,deniq; difcordid dlerctur inter eiues-Ro» \inini« uutem Pont. Gregorius fecundus fefe Leoni op= fofuitjtumultw dpudRducnndtesexcitdto. Concilium profimuUcbris primum celebrduit^cz decreuere ut di uorum imdgines nwiori quitra uUd unqudra uener dtio^ tu in templis colerentur .Item Gregorius Imper dtorem imperio çz coinmunione pdelium priuduit.
ConPdntinus eins nominis quintus Leoni pdtri fuc/ sejJit,bicUiilicdfgt;nodo perinotusjconuocduitetidmip (einConciliMmomnesGr«ci£dodos,quoconuentu dn tijlites trecenti triginti,depnierunt.Non licere deo per tbriHum pdentibus ,uUdncq; credtorvs,neq; credturd.«
I turn di cultumbdbere pmuldcbrd,quin potius ob fedn idlum omnid femel eÃe toUcnid. Aildfuntbxc dnno.
7lt;Ã8 SANCTORVAI IMAGINED
7 39-Quire linperdtor putrem intiMuf ,rcjîiud uulfit^cr ornainentd Ãinuldchrortififco iiijcripÃt.Ot fiiHtioné porro Conctlif Pdulo Pontifici fcribit,iitiiiiiâ g,ineïtolldt,propereq; tolldt,pr£dpit. ^dfruflriW tificc in Pipmum regent fperdnte,cr imperduiù cutH Concilia excontmunicdnte.
Mortuo dutê Confldntino regmfufcepit ÃlituLU' ^â¢hic ntdtriinonio Ãbiiunxit nomine Hire/ian, ^udfilmfuftulit Confidntinu. 6. Et Hirem nxm rtH' quit imperium Leo prtemdturd morteprdiuentiii HU airend Leone defiindo amp;nbsp;Confidntino ddhuc pM i PontificisTheoiloripreciliUiexpugndtd,dpud I nd fiynodum ex Grxcts conuocduitÃn hdc,pr.efintiliiit i Romdntij decretii efijUt Romdnx ecclefie ritujhniilJ* I chrd in Gr£cid hdberentur templii,uti(li ConfldiiÃiH i ttd Synodui qu£ cotrdrin erdt definitu crederetur efi / erroned. nbsp;nbsp;Conftdntinus eiiu nominif Sextiu idin dl' j
tdtui,cyâfiuperftitionenimid oifinfiii,mulieri dbro^i* ' uit imperium. Hie omnid ed deiecit, confient, exufii qu£Hirendconftruxerdt, Siepofled PontifixHo'quot;' Concilium contrdh£refimimdginum- 3- hdbuit.H Ceil ftdntima a mdtre Hirend infidifi imperio, çy oculiipH Udtu3,cdrcertbufcl; demdnddtus-
Nicephoruiueróregnum Cwfidntini dccepi^â^
PROHIBITAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v««?
cunt Cttrolofxdutinijt, deinde ueri omna Hireriits ftiti(4scommifiMit,q:(e)H)noré deinde omnes ConftdnU 'mfwitores obferuijjè legwritHr, prxter Hn«in Tbeo^-
I dwionLitfcdrimjqui inLttgdHdenJi coKcilio,(td Font»
1 jicisRoinitm partes deJtctt,lt;|Mdproptcr à Cojllt;inttno=
i politiiuiï d(gi)itlt;ite,«rbe,cr regno exHtu$ e/l.ltctq^; cont tujjère intitginc» ptufloruni à Nicepboro^ScduraUtw»
( Micb«lCuroplt;tUes,Leo Arinentlt;tciK,Nikblt;iclTrdM
( liK,Tbeopbgt;li«,o'c.
\ ltem,Pnilipp;cittIinperlt;tt.in Sjitodo fextd Conjlttn
' tinopol. priiiceps icon.« dbr^dere iitj)ït,idem^;R.omlt;»
\ iwPontijici prÃcepit. Similiter Leo eil« nominis terti» \ wimper.VidePUtirtitm de boe Fbilippico in uitu Con 1 SUntini Pontijicis Romdni, eins nominis primi. Item, , ConciliumBÃbertinwrntemporibiis Conjtdntini intti^ \ ftinii «kbrdtnmjpifturdm in ecclefijs jicri probibwit
ne dloretur piftwrd in pdrietibiM.Item jLdmpddes CT lumit» diurno tempore debent extingui.Conciliu dno® itcimumToletiinwm in Hij^xnid celebrdtwnijjbdtttit tentrdimdgines oâ imiginumddoïdtores.
Simuldcborwm fine piftnr« ufi« non ejl uctiM,fed \ âujpic dtus ejl ÃP duUnojprimo templornm dpwd Cbri ' ^WMpiftore.
Aujttjbinwi
SANCTORV5Ã
Auguftinus dc monbiis
EccleÃcathol-litro 134.CÃ1M
Mäiiich^os. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Nouimultos eÃe fepulchrorum nbsp;nbsp;piäutärUtil
r4torcs,noiti multos cÃe,qtuli(xuriofiÃitnefiifgt;(fâ^^, tuos bibunt,er epulM caddumbus exhil-entes,figt;!Ã^i pultos feipfos fepi'Iidnt,er uorodtates ebrùtdtd^r députent reltgioni.
Ãnathafius ndaerfus
Gentes.
Si detif(inquit)circumfcribdturhominitininflitr täte membrorum inÃmulachmyneceÃariofe^uctuf) nbsp;)
lüid quo(^ corpored imbeaVitatis pati diatur. f'tf h£c in deum non cddunt: funt cnim terreiiorunt torp^ 1 iTiin proprid, deus dutem incorpomis corruptib^ j er immortdlis. Htec autem per ccrruptibilid funt} nbsp;nbsp;I
lt;orporumlinedmentd,qu£ er humd/id ope dt^^ / Opushdbent.^^dmÃepenumero conimuscd, cuitiÃ^ Æ rintuetuftd,renoudri, erqu£uelteuidiutiiriiitJS,igt;âl Æ itnimdl quodpidmÃrti, uel pluuid uiolduit/n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Cyrillus contra lulianuni, j . i
Verun^a'ncnfcMt legem,imo legis dominiiiâi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
I^IRACVLA CHRIS. NON FAC. 77t
11.quot;« i.rgerc,Htdeinoliitnt«r dltdrw zy' JirnuUcbroruM d{l«br4exMr(tnt.Dùtt eniinpc in Dewterofi.cdp.y.Et lîic frlt;E(-cpt4 iwdjcitt kgitim4,erc.
MIRACVLA CHRISTIANVM
nomen,lt;tMt Loc4 non jà ciMnt
I , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SittidHrij.
\ ^TOnquifquismihi dicetîDomv
I kl,domineintrabitinregnuni
1 tÅlorutn, fed qui fecer it uoluntatcm
\ pitrismei. Mdttb.7.
Multi dicent mihi in illo die,amp;c.
1 Curmeuocatis magifter ÃCdomi*
\ ntjôCnoafaciiisqu«^ egopraccipiouo
\ bis. Luclt;e.6.
\ Veruniameninbocnolite gaude» \ ttc^uod ipiritus uobis fubqciütur, fed \ ^audete, quod nomina ueftrafcripta \ ïuntincoelis. mcic.io.
\ bditnus coram te,2lt; bibimus,Slt; in
\ plateis noftris docuifti, ÃC dieet â¢â¢ Ne-
\ loo uos unde fitis, Idifeediie à me qui â¢
\ çatïitisiniquitatem. tbid.iS.
\ nbsp;nbsp;nbsp;ÃTOpbrtdwit Clt;f^pblt;K, propbetduit cz Sdul, cr td«
' M ntnjwnnt Tefïobi à deo .Non ergo propbetia jw* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cc cU
MIRACVLA CHRIST-citChriÃiänum,ficnec mirjcidum. Alio^uiG'^ BalMm,reddiili/JètillumfMóluin: mm C phetibat mirä,mMeiis tiihiloM/mt beHiä,
Augiiftinus de mutate Ecclefiat, Crfp.nï.
Ad ipfitm falutem dc uitM £terndm nemo fuà (^ui hdbet caput ChriÃum-HabereMtecaput CH ftum nemo poterititdà qui eins corporis jùendqit^^^P eccleÃa,quam Ãcut ipÃun caput inÃripturis fondu nonicis debemui agnofcere: non in uarijshominuitimo tnoribus nbsp;nbsp;opinionibus^cr Ã{lts ç;â diidis,etuifiiin*
quirere.Lege hoc totunt caput AuguÃini-Auguftinus deij Eccleliafticis dogm^' tibuislib.cap.Sa.crS^-
Sigiüs prodig:ÃpoÃibileeilcllt;trumpojfe/!nl ChriÃunum, non tamcnfanäiià intemperatiscy rismoribus agat.Teinperatis autem^ placidisnuâ^ tus etiam tÃ!fqi Ãgnorum eÃicatia,?^Ãndum S^ptt Ãäunt,e^ dei honunein Ãcri rcâècredimus-
Chrylóltom us de
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cordis lib.t.
Et tu accepiÃi grdtiam dei per bdptifmunhCfP^ ticipium j^iritm fandi conÃecutus es, ettomà non hoc HtÃgndÃceres,fed quantum fuÃictrff
NON FACIVNT.
77J
inuoccntt.iin culioiires, Et fubijcit: Sed o*
Cbrijliit in ill4 die remunerdtnrHin promittit p: no eoî
lt;|!lt;i (12â^ et prodigi4,fed eos cjiti fud pr£cept4 fècerint iicciis; Venite benediflipittristnciperctpite regnut«» ^uod nobis pirdtumejl ab origene tnundi. Non dixit, l«4mir4biliäÃcijlis: pd (|Min efuriui, crc. Etpitulo pojl'. Sed cr bcatos non dieet eos, «{Mijigntt CT mirubi lî-ijèceriifit,fed butnile» j^irit« CT mttnfwetos, c^c.
idem ill Epijdolit i.ild Corintb.cetp. x.Honwl.o.dit :
; Wirdcnlii oliiti utilin JiuJJe nunc tninime.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IdeiniaMatthxicap,!^
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Homili£t.4î.
\ Videte ergo,(|uoinodo fedetis fupçr cutbedrS, ({wi«* «itnedwtion jà cit peerdotem ,fed ptcerdos cdtbedrm ' non loci« [nnftiÃcittbotnine!«, fedbomo locum. Nott omnis fneerdos ptnâ¬ti« eft, fed omnis fdnilus ftcerdos «^.Su alibi dicif. Loci« nonfdudtboininein -i fed mo» vwçZTeftiijîdes.
Utm Chryfoft.- fcrmo de BucharifVix
inEncenijs admonitorii«.
QSid die« boino? U« breuiter oÃendlt;im -, non c(]c WumeiuifalueLfed mores lt;7 rcclam fidem ZSquot; uolun/ lÃtm.^diiminpATadifo utinçoïtun.tujr£igium jeeit. Voùi in SoiotniSjficui in pelAÿt ferunlus eji.Vob injler
Ce 2, tore
774 MIRAGVLA CHRIST.
core iuftific attire ft,(^c.item, uide Chryfoft. dducr/!^ Judlt;eos Ortit.}. quodMiraculii eredenduinitonÃtti* uerfttf fttcramfcripturdin.
Cyrdlus Lcuitlib.».
Tuquifequerds Chrifttim,Qr'i!mtutoreseiuc.Ãfâ^ maneas inuerbo dei: à in legeeiut niediterts dienene^ üe-.Ãin mandatie eiiu excrcearis, fernher inftndii d» nec unquS inde diftedes. Neq- enim in locis rendu funt,ftd in a{libut,uitu ey moribiu qiueftfecinl dum dominum Ãnt, nbsp;nbsp;fecundum prxeeptum ddhnlx*. :
antur, ctiumà in domo dei nonÃs, etiumà in foreÃs: d ! quid dico in Ãrof etiumà in theatro inucnierit, uerie j det deferuiens,infandlis teejjinon dubites. Annoniii^ ! detur Paulies quum ingreÃÃis eft theah'tini, cr inffrlÃd ! eft Areopagum,Qyprxdicauit Athenienftbus Chrift^ inftanilisftiiftii Sed CT quum perambularet aras, amp;nbsp;gt;nbsp;idola A thenienÃum, ubi inuenit ftcriptum : Ignoto dio-Et ex hoc uerbo fumpfit Cbrifti prxdicationis exof dium etiamibt arof gentilium luftrans,in fondis piÃ' tus erat quid fanda cogitdbat.
CliTYfoUomus in ca.put Mittbxi.
Homilid.47.de Lazaro
Concio.3.
Eatetur ChryfoftomusApoftolosmirdculis/WKh
re(
NON rACIVNT. 77$
1 *05jùijfe.Sed erp ifKjMifcjdltquU nobis fxewpU Apo« I Ãolorunt ddduedt in mcdiumjcr dicdt feejui eos nos de 1 btre, Zj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;co propopt«»n,gcfto»-M)nq;re
Jul« cMftodire,repgt;ondebinn(s pAtim, quid nobis im«
I nbsp;nbsp;nbsp;Vo(?ibilc ptiUos imititri,cr uirtutis corwm tenerc men/
\ fur«. Quod p etiutn c dwfdin percontetur qMis,non co« \ hnuo Pultdtrt illdtn reÃ)onponem,dbpurddiKq; propri« »iiH,diccntes; iUe Pduli« er dt,ille Petrus erdt,tlle lodn/
! nbsp;nbsp;nbsp;Meserdt.QuidcftdHePduliis erdt die mihi, quid epPe
tras erdti Nonnecmfdcin ndtur^ erdnt cuius er nos ?
\ Nonne eddem uid ingreÃi funt bunc mundum qud zSquot; Mosl Nonne ijfdcm cibis utebdntur dtq; eundem rep)ir4 bdntdërem.NÃnneijfdeinuitieupbus djebdnturi Non «c uliqui eorum etidin coniugw experti funt, er liberos pfocredruntj Qwddm uero ipfoTUin,ctidm opipees co wunium drtiuin erdnt. Alij uero er Idpfus perpepi funt \ V«ccdtorwm,dlij in ultünummdlorumberdtbrum deci* Aerunt ,Se A mnltum inquit, jr dti« iUi dc c eperunt d do« imno: pquiAcmmortuos fufeitdre iuberentur, dutocu* los dÃerireciecûTum, dut munddreleprofos, dut cldi*» ioserij,ere,dut Arnones effujdre,dUdsq;bis ftmiles fd MWe jCQjrituAines.Siopcrdtionumiiirtus queerereturjo cumbdberetiPdreflponpo.Siucïè uitd dnobis obferud â duconuerfdüonisqiTequiritur rt obcAicntix rdtio,quid.
Cc i fuit
77« MIRA CTL A CHRIST-
fà citddhieciftii narratio? Et tu cnnn accej'iÃi ^rdtit fgt;er b dfptijKum cr participium /pirituf far.Hi ccnfecu» tu^ es,etiainà non adhoc ut Ãgna Ãccm, fed iJM/itimi fufÃcerct ad hoc,ut reéltO uitte innccaitiam cuÃodms Et ideo pa-ditionis noiira: caufanuUa alia ^ligcntia nostra atq; deÃdia.
SIGUA ET VIRTVTES Ãciunt etiammali.
SV rgent pfeudoprof hcfç, nbsp;ftgta
magna dabunM'ta ut in crrorc in» ducan tur,n fieri poffît elcdi, Venknt cnim innomincmcOjdiccntcs: Ego fum ChriftuSjCgofum^ amp;Cc. Katth.14. I
Erunt habêtes formam pictadsfed qui Ulm eins abnegarunt Luca.?. f
A vgufl-inus in Ãb.dc Eccle dcg. i S/gMrf O' prodipiacrÃamtatcsftiampeccator« ù ttontinedoKimÃcerc,ab ipÃo dco didicimut. EtcHdp cs hac prafumptione iuuent, Ãlâiper ainiiticnéhiitiia^ ȣ gloria nocet: epuia gloriaiitur in datoÃ}Ão,mniriiâ ritii debito.
Cyrillüs in EuangcMoan. Lib.j.cap.i}.
Miraculd cperari nihil adijeit fanililatis
^IlM
NON FACIVNT. 77?
^tucit ttwlis CT reprobis id competdt, dicente dontin9 lt;pMd M4t. Multi diccnt mibi in die iHd Domine, nónne in nomine tuo,cZc-Q«cire è diuerfo nHlld pgnoru ojlc fio (iddit diejuid dd bominii pndttdtc. Sic lodnnes q«i* icnulltt (tcitftgîJHm, id ejt mirdculîî ojlenditmo cdecoî Blumin4uit,nccldngMidos cMrd«!t,mbildomimH preco iomini. Splendor cnim pgnorHm domino nojlro ferud htHr,utillii«cUr.tdte çy Iwceglorid diuinitdtis eit« «undo innotefccret. Nc(^ tdmenidin dli^^uo derogdt â fwilitiiti eiiK, quo inter ndtos mulierum non furrexit Clâfttfâlwcitore') mdior.
SIGNORVM OPERA
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qudrenonjiunt.
' Chryloft.in. cap loan-x.
Homilid w.inpne.
Sunt fitnc O' bdc noÃrd Ãtdte qui quicrunt t qudre txnunc Ãgndnon jjiciunt ? Si Ãdeb es, ut oportet ; à Cbrijlum diligb,ut diligendiw eft,non indiges Ãgnw: à Vdenim incrédule ddntur. Cur igitur inqub ludiCW non ddt d fwnt; Sunt inqudm mdxime. duod p petenteî «à iqudndo non dccepcrunt,ideö Ãftum eft,quonidm no »t lt;ib increduÃtute depjlerent ed qucrebdnt,fed ut tnd= X« militid fud obdurefeerent.
Augalt Ub.io,Con£cffiorwim cap. ^5.
Cc 4 NiÃ
77» miräcvlä christ.
Ni)? ÃgndQT prodiguuidcritunon cre^tii iiieà fuper omnid mutäbtltd uolens mente eredentb i* tolkre^utnec ipfa mirdculd,lt;jUiie ^udmuif diutmtut mutdbiUtdtefiunt^d fidelibia quteri nelit.
SIGNORVM OPERATIO
fcod/e kudtd oinnino.
Chryfoftin cap.Matth.î4â
Hoitiilid 49«
NuBdprobdtiopote/l effè uer£ cbrifltdmtdtifjUi^ rejiigium potefi tff'e chriftidnorü dliud, uolentiu/i^« ueritdté cognofcere,nifi fcripture diuin£,Cdc.Et lo poft.l^unc dutem inc^tiit, Ãgnorum operdtiu no leudtd eft : mdgU dutem eg' dpud eosinueiutur, ÃlÃfunt ebriÃidni,fieri fiUdSicutdutc Petrut Clemcntem exponit, Antichrifioetidin plenorum tum fiiciendorum efi ddndd potefids,crc-
A iiguftinus de ucra Reli-gione cdpite. 15. erdibro, Retrdâdtu Cdp
Nec mirdculdiftdinnoftrdtempórd durdrepeméf^ fdfiiitt,ne dnimdfemper uifibilid ^u£reret,er eorK f*' fuetudine fi-igefieret gentes humdnu,^uoru noHitdteÃ^ grduit^ SAPiBATI ET FESTORV» quot;nbsp;abrogdtioiierd^UieÃt.
Ncffloucni
NON FACIVNT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7-7,
NEomcniani,2lt; Sabbatum, nbsp;Fe
ftiuitates amp;c.
briîtnenfiscxmenfe,ô^ fabbatum cxfabbato. Ef(tiiu,i.
Chriftusuiolatfabbat5,Mar*ix.vlt;s» ^â'îc^ncmo uos iudicct pofthacinpar iiei fefti'à fabbatorû.Et dies obfer tempora,amp; annos amp;c. Colo.».
Sibbdtutnli(diiic«m,t)ipiM c:}'Ãgurd SabbdtijideU I '*â⢠Oâ CbriJli.Et wt deiw cejpb dt lt;tb opere externOjita \ â'quot;îtonpcremMS db ejjvflibus prd«is,cr cocnftfccntijj, 1 impediti tn nobU uolunti« doniini jidt. \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cbrijiidtio no eà dieru difcrinien,nec dliit dlio fdnz
\ i^iorëbdbetîfcd omnis iUi fdcrificddu« dies,tn nouo Te \ !Umento,nuUv5(};non dtefcus celcbrdndu cjl SdbbdtMW \ 'âw ejlJordidU db operibiM ucterisbominvsquiefccn/ \ ^ââtjb,onintdi|;C5'{â¬Knddcttollerdnddtnnobtsopera \ Junt, cju« nojiri ejd cw mortijicdtio,tuin reuoudtio \ Qgt;«u«Tâj ddcbrijbutendit,bunc pldne Jeipfum dbnc' \ twcife pTocid d tergo relinlt;{Hcrc oportet.Dies demini \ ta,cdEterié^ dies ÃeÃi, bdne widximc ob cdufam elefti \ ÃMft,lt;3âOïdindti,tttinbvsb'nceriiismeUitsipsfedido co \ «ocätd cbrijiidnorumfrcc^uentidundninii Ãmidtioce \ V«« e^nnderctuv Ac uerbu dci Audirctur, pioep; fd» \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C.C 5 crAwoWi
78û DE FESTORVM
wenti uftkClmfto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dgeremuf. Etijs tt^i!
obÃat,qu0 minm tuo te dccingii opcri, ti«}; tipeccdtum reclduidt. J\ Chrifiidnii pri/ci!r'C'''ââ* cm dies dic(m,quod in co Chnfim refutrexitimi)^ ifjproq; Sdbbdto fdcro tllum conuentui cciifecrii^'^ eó guodpcrdoiiiinirefiorféfionemuid dd Sdbbdtutn dpertd e/i,ut^i telidrentnr ft dominos tdtieJJè.Po/ieriores CbrtÃidni pterdj; Märtyrn/tl^ in ijuibm fidei illorum conÃdtitU popsduf snliiK^ retur,ddieccrunt. NouiÃime dicdtifunt cr dlijs, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
ÿildri fdnilimoniie Ãudio cldri Ãtre dpud honiiob' ; Sed reÃigefcente cultufeu Ãudio dei^nonfolHHibÃ^ tm Ãfiii promotum id non efl,propter çinod uniofà ridndum erdt ; nimirutn ut in cognitione, dmon^ populm proficerct-Sed ocium,/^dcium,Ãcu!tds ! cdÃo ddtdfunt,qu£uii fcelerd impudentimce tim,lt;ju tm ûUo dlio tempore pdtrdndb
Pim eimnominisprimm,domin!co clicÃÃt^^^ fchte celebrdri conÃituit, Deinde ortd di/Ãnftcngt;r per Cd re, Vidor qui federe ccepit,Anno cin^' :x.çvt fuprd C, d ndtdli Scrudtori5,flt;gt;t«it»llt;'^ tid Eleutherifcui in Pontificdtu fuccejfit,ut ntinico omnino celebrdreturdie,d qudrtd deciifti primi menÃf ad uigefimum fecundiutl :
ABR0G.AT10NE. _ 7St Tfgt;riÃiMBriiratioconi^et!:ret,quibU'S inorisfùit, iîiud folcnne alicjUiitito pniw ctîefcrdre. Cere£ pafcalescande U,ut i{omi,ic£ rcfurreitioms fdbbato^pcr finguld tcnt {â¢lä,fi}iäiÃcarentur,Zozimtf Mtor jùi't.
Stinili PJtrej huiufmodifdcrorum dierum rdtionc tioiliditcommodiiif pkbs Chriblidnd conuenirct ddfa mm concionem,hdbito Lugdum dntiÃituin comcntn C lüos fdnxerunt dies effe colctidos, ej alias contpftt« fesconÃituerunt. Qui ncmlgt;e dies his funt diuis fderi, ^t(f}imoprotomdrtyri,}moceniibi(s,SylucÃro,ioanni SdptiftiModecim ApoÃolis,Pdulo gentium doilori, t^tipiVitiirgità , Ldurentio, Michaeli, Mdrtigt;io,cr lemmuniter omnibus fanÃis,ttuod Eonifrcif ciuarti de crttum jiät.FeÃumEuchdriflii£ ab Vrbano ciudrto dp fâgnatwm.P«tri apo/toli Ãftum d Sylueftro ragdtu Cen Ãdntini Imperatoris inÃitutu. Gregorius c^uartus roga teLudouico imp.Calend.Edoueinb. fiÃum de omnibus ^dniHsinÃituit, AÃumptionis Mdri£ uirginis oilduds (debrareÃätuit Leolt;5«£trtiM.Dfindedies dlij alijs fr^ ÃiÃflis ex pdruw quädoÃ; caufis accumulati Ãint. Sed wdeamus eo rediÃi chriflidnorit mores, Jit ^«äi« a religions uÃi erat, htec inÃituere, tarn nunc ffsÃareuideatur, eadem antiejudre , cum bona pars omnium ociumfiÃorum dierum non adoran dunt
78t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FESTORVM
dum,non didiuind fcriptddudietidd,cuiuirà (^!â'â ddtum e/l,fed dd omniÃridtn bcnorum morum c«ti? tfknj (««gezjiJtinj in dies mdgis mdÿs^ itnpudeiiff(â^ Ãimmdt crc.Vide Polydorum de inuentorihiis rflU* hb. 6, cdp.j.cr^S.De rdtione originis Pejlorm-
Leonis ÃC Antonij Impcrat. lex de Perijs.
Principes Leo Antonius id de/iÃis dielnis iuerunt.Dies Ãflos,dies mdieftdti dltij'jttiue dedic^li^ nuUif uolumus uoluptdtibus occupdrt, nee uiliumei^ äionumuexdtionbus prophdnarùDominicuxt tm itd femper honordbilem decernimus,(y ueneriif dum,ut (i cundlis executionibus immunii hdbeätur B pdulo pofl.Nectdmen huius reügiofie dieioeidrelei^ dntes obfcoeniicjuenqudmpdtimur uoluptdtilm diBâ neri,nihil eodem diefibi uendicetfcend Theatrdh^ nbsp;nbsp;nbsp;|
Circenfe certdmen,dut firdrum Idchrymofd JpfädOt» i ld,etidmà in noftrum ortum dut Mile diem,edetrn i ddfolennitM inciderit,di^rdtur AmilfionentmiüM * profcriptionem pdtrimoniffujlineid,Ãlt;luuwf^ j hoc die Ãflo,ÃieildculisintereÃÃ,uel cuiuÃu'^i cis dppdritor, pnetextu negocij publict Ãu heec hdc lege fldtutdfunt, crediderit remon^'^^
M£c legis Trddidtu de PcrijSâ
ABROGATIONS. 78».
Item.ltnpiMtor Conjldntinià iu deDomimctfdie ftati« Ruri titmen pojîti ^itgrorHtn culturlt;e Itfcere lici
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infer wictnt ; quoniitm jreijncnter enenit w no dpti
: M io die jrHtnentitfwlckSjdMt Kites fcrobibus comme« dniti»r,n« occdfione momeiiti perçut commodités cock (tipTowpone concejju,
ÃuguiUnus contra Adminantum
Mitnicbéi difcipulwmlib.Citp.iô, lttudePeiMng,elio contrdriumjMt «puif^s ron defè* tçns,(|u£ per iüum »mbruin JigKrtitur,ippttS «mbrdni jij|triiti*r,ippus umbrie fequittur indnitute. Quod uole twitquijcntibiwin Cbrijîwm credentibus iugum cir«= tmnciponis imponebdnt,(pudft ad fdlwtem necejjdriunt sHm idmtion cjfet umbrd in corpore pgurdnddjfedres , ipfiiincoTdeg,eâ¬ldndd.Et cpuod dicit ApoÃolus : Dies \ obfer«dtis,ç;c.NHnlt;|«idcrnos dicimus ijbd noneÃe \ obftruitndd, fed iUd potius (|u.e bis fignijic dmur ? lUi \ tnim cd feruiliter obfei'Hdbdnt non intelligentes dd s rumrerum fignipc dtionem, cr pricnuncidtionem pertt
«rent Hoc in eis culpdt ApopolKS^cT in omnibus tpui ' ftnnwnt credtKrà potius quint creatori.
Augufcnus ad Aureïium
epifcoputn DiÃind. 44 .Cdn.
Commejfdtiones.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Commeffdtion«
7?4 de FESToRVM
Cont:nejfctthnes er ebrietdtes itd concejfit, t£putdntKr,uti!( hoitore beatiÃif»oriilAlt;trtym«M^ Imt per fjlemes dies tjitodunufquifqj (tt^quibM nottcdmeisoculisinipicitfed etiia^noii' dse celebrdrentur. Confute quoij; Au^uflimmieSi^ butOiUd Bonifxiiint libro. i, coijtrd. i, epiÃ.Pdd^-
Hieronymus Ad GaIaias, Cäp,^.
Dies obferudtis,er menfes,ey tempordyCC-i^i^^ alicluis : Si dies ob/erudre non licet^ermeifts, / poru, ex dnnos : nos c}uolt;]i funile crimen i/KurnidH^ ! ^udrtd Sdbbdtiobferudntes,erpdrdfeeuea, erdie^ I minicd,zT ieiuniü quddrd^eÃin£,er PdfcicfeÃiuiitt / er PeinecoÃes i£iicid'ngt;pro udrietdtere^ioniiiit,iliiKf j fdin honore MdrtyrumtempordconÃitutd. Adiliioi / quisftinplicittnrrc(^ondebit,dicens: Noneofdetnudd Æ c£ obferudtioms ^Ues eÃfe quoi noÃros. ^os enimxo'f f O-xymoru Pdfcd celsbrdmusfid refurreüionissyeriiâ ; cis.txec feptemiitxtd moremlfrdil numerdminheide i ntddds in Pentecofle fed Ifiritus futäi numerree* j aduentUin. E.tneidordindtd congregdtio popxliÃdei» / minusret in ChriÃo : proptered dies dUqui conÃt^ â funtiUtinunumomnes pdrüer ue/iiremus.No/ninèce kbriorÃtdiesittd quaconnenimubÃd qw^ddcefp ,
ABROGATIONE.
üe cónitómenduM pt ex conj|)eil« mutuo, Leticid md/* lor oridtHr.QHi «eró oppolïti£ quteflioni rfccHtii« re» J^nderecondtMTaillMdd.jfvrnï£tt,omnes dies «(juules *))e;necP4r4fce«etitnU)nCbh/lïtcr»cijïgi , ts- die Dominicitrefurgcreifedfemper ptnflS rcfurreftiows âiT« dicm,cr fonper euin cdrne uejci Doniinicd.Iei«ni4 «mteni O' congregdtiones inter dics,propter eos i «iris
I pTulentibi« conftitHtoSjeiai ntdgisfeculo HdC(tnt(|u«
1 deo : nee posant imô notant toto in ecclepa uit« fufi
\ tempore congregari^o- (tnte bamanos aituSjdeo orati \ «num faaram ojjèrrc facr ijiciatn.
\ Aug'jftinusbbro dc.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X ebordvs.
\ Mete jkccretlaîjciw in agro fao aliejaid utile,ejuà m
\ in Ãieatro feiitioë exiJleret.Et meliiM fbemin« eoruin
\ à iepibbdtilanamnerent,lt;]aà intota die in neomenijs
\ fuisimpadicefaltarent.
' GïcgorwiscvaibusT^omac de Coiv* fecrat.Di{t. 1. Can. P eraeiut.
Peruenit ad ine,c|uofiiain peruerà Ãpiriti« homines
\ pfaua inter uos alicpaa, çr fand« Ãdei aduerfa fern»»
\ fwjfe â¢. Ita at die Sabbati alicpaid operari prohibe» ' t«nt,(^iaos ejuid aliud nià AntichriÃi preedic atores dixe ' ünwt e ^ai «eniens diem Sabbati, atijjDominicun* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab otuîÃ
de. festorvm â¢
ab omnifà citt opéré cuÃodiri: quia eiiim niorifeà lt;lt;^ furgerefimulaf.haberi in ueneratione unit Dient laquot;' nicum,e::r eftia populum iudaizare compellit(iit riorem legis ritum reuocet, crfibiludieoruin petp fibdat) colt nuit Sabbatum.
Cynllus in Euangelium loan.
Lib. 8. cap.
Jn Pafchä inÃdias tendebeint,cj'e. O impiebtti^ tiugis uirtuti efl incubcndum,magis à fceleribm ^dumtuncinnocentem capere conantur.Sedplt;^ dolor plurimi inter Chrifliunosbänc ludtotâ^ omnemimprobitatemimitantur, ipui diebiuÃ/lii)^ 1 tudisiüiberabilibus crapube^choreis autali/sninnl'^ / oitätibui dedtU: epuum deo obfequium ddigentius Æ bere: ç[uumtenipla deifrequentare,orationibusinfilt;^ / re,at^ eccleÃdflico intereÃe officio deberent,tngt;i(f^^ / xime deumfuis diÃölutiÃtmis moribuf irritänt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Vtde Idtius ipfitm CyriUuni.
A ugudà n Its ad lanustriam,
EpifloldH^,
ideôinteromttidi[lddecempr£ceptei,fi)lutilgt;r / de Sabbato poÃtumeflfigurate obferudridumptiC?' / tin-: quam fiÿirdm nosintelltgenditm,non etiionpo'^ I cümcorporalecelebrandtm'Ãtefcepiiniitgt; /
ABROÃATIONÃ. 787-
Slt;bt4topg,fMjîcetwr Ãgt;iritMidi5 requies, de qud dirtwrrt eft; V« dte zj' «idete, «jKonwni ego /«m dei^s ; er iwciinwr otnnes bomines donttno dicente ; Ventte dd ine Oiwtes qui Uborutis er onerdti eftis,erc.ToUite iK=ä ÿin,crc.cz iiiuenietii requiem dniraubit'SHeJlris. Cte« terdUwijiijipï^cepUjpropriè peut prieceptufunt fweuUdpgurdtupgrtipcdtione obferuumi«, Htec ilk*
1 Ambrofiusîtoaia.î.
\ Non opiH ep lex,cum iu^iK per pdem i«pipcet«r, \ fuutferiptumep; Inbocquicreditjiupipcdtur EtA* I foftoli«; lufio non eft lex poptlt;(,fed tuntum iniuPi«,et I nonfiibÃtl5.CUi! pdelw ejt, pdent nort bubet ociopint 1 linddt dominum,in cunéliô benedicitur deui.Et quomo \ do lex ponntur ei,qui Ãâiritw ujfluti« diuino, nibil ugit l per fe,quod dei« non operetur ?
l Hkronyrnâs
\ lujld tujle jicilt;tmult;,ut iuge etiunt ub öperibiM pec^
\ tdti dgirni« ptbbutipnmn.Vnde AuguÃ. de ucru inno»â
\ etnün. îAule celebrunt fubbutuin, qui à bonis operibu«
\ cejUt.Ociu enim ub omni iniquitute debet ejjè, quid bo
\ iwçonfcientiienoninquietuinsfedtrunquiUuw jà eiunt \ «umum.
\ lfYcUusA-vb.4.inâLeu\t.cap.i.
Dd Dicit.
798 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FESTORVJÃ
Dicit/iflo! dnimo,no corpore celebmnUos-Sic fi{M,inquit: Feftacloquiofäcro celcbrMib
Aug.expofino epift.ad Gal.cap Scire prüis debet opera legis bipertitae/Jè'.nMÃ^ tim in facrametis,partim uero in moribtu acciCintii'^ Ad ldcrameta,pertinet:Circ!'.ciÃo camis,Sabbtitii por(de,neomenite,facrificia,atqs omnes nterabiles obferuationes.Ad mores aitf.Nöoccidei-^^ fttcecbabcristNo Ãlfum teÃimoniii dices,er taliihC^^'
Gregorius Augulhno Anglorufi* Difl.4.Can.Demlt;p.
De jpp uero die dominie a hieÃtamm quiéium^ cendumÃt: cum omnes laid er Ãeculares iüa diefi''' folito aeteris diebus accurratiuscibos caminm 4?** tant: zxmà noua quadam amditateuÃi^ ai itiedi.Kââ^ äes Ãe ingurgitent, a^d. melius eÃet Ãrias i/itentitta^ quam Ãc Ãeruare.
Augulh'nus in euang.Ioan.
Tradat.17 cap.s.
Tolle grabbatum tuum ambula.^^anifiÃvsf''' corporaleÃ{iu,nonÃanitas corporis,Ãd operatiofot* j ports. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diui Hicronytnt '
T^poribus, exadisrebusdiuiiiis,tji!odr(l!^ erat diei Dominica laboribusfuts impendtbaat tcdlt;â
ABROGATIONE» 78?
J idem fcribit tn epitdpbio Pduli.
Chryfoftomus de Lazaro
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Concto 1.
I Licit SitbbfttHin non ocij cctuf^ d4Mm,fed J|gt;iritilt;*«
1 fe nejocij,cx quoi inaiorii peccemus frjdis diebuï. Ite lt;f»ie«rtdem,i!i ordtione de bedtoPbilogonxo.ïeJiiMts
I fdnSormn fub mendie foluebiintur.
\ Auguftinusincaput?»
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lodnnis.
I nbsp;nbsp;nbsp;Sdbbdtü j^iritwdle,boc e5l,no bctbere peccdtw.O»»«
1 ne opi« ,iit feruile non jùciet'w in eo.QMid opiM ferMile'
1 Omni5quijicitpeccdtn,fcr:«M eftpeccnti .ludficrgo
1 Sdbbdtkcdrniliter obferudbnntjj^iritualiter uioUbctnt \ Uobw j^irititdliter obferwdndd præcipitnr. Hnec A Hg.
\ Mnon«bij^intHS doininidbilibertfwesdbbdtufemper
\ njitiquifqitis operdnti in fe j^iritui nibil recUindtJdei»,
\ de j^iritu q- Uterd. Qiionidtn quifqais illutn dient Ãc ut
\ fedfüiiit,nunc uJ'qjobferudtjCdrndliterfdpit.
\ AmbrodusdeOvationepro
Tbeodofio.
\ . Nim ceïfo diebut initocdre non omnibus,jêcftidieti \ ejljnon jlpcriiitis, pro ufu djÃuentium coinino». \ iwum jncTcedem grdttcruni reÃrre , non dcuotioz \ i|iAideOjiiiOjUit,Pçinliw -.tn omnibiw grdti.vs \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cd i dgit«'gt;
790 PRAECEPTA DEI
rfgzfe. ClUMioenintnon habes quoidadtbtin,^ quctndofine dei munere es, cui qiiotidie nitteniii^i^^ domino efl.
PKAECEPTA DEI HVxMANli
uiribusimpleri,iiti(gt;ofiibile.
Dricipuli' faluatorêrogabsnrignd pocefi fà laas fieri;' Kcfpondtcil'
iis dominus : A pud homines hociiâ^' I poiîibileeftjièd deo poffibilcei';â uerbum.EtilludSapicnfis s. , I
Sciebam quod non poceram conti' Æ nés efïètnifi Dominus dederic-
quidem iäpientis elogiam diuus ' relius explicat,
Auguftinus libro de Perfiäioneiuflicis
epte {(ccomodatj^uo loco apertedeclMthomviini^ I data dei impofiibtlia efie,ut perfidie ida peraget-
Prteterea Paulies eledlum deiorganum,^Kilt;ifââl I tùribuinegatumfit,aperit: Nano,inq!iit,poteÃ'^ I dominus lefiis,nifiin j^iritufiando. Pratere^
régula mandata dei non iniplcri,nifi gratia, diaiit^ j tur Auguftinus.
Augufi:inus.i.Ketralt;fiagt;c3pa9â Mandata deiimplentur, quandoiluic^i^i^'''â^
IMPLERB ÃMPOSSIBILE 79» 'amp;'ïojcitHy.Nóiincdpertè bic dicit,»nilt;nddtd dei impie» non opofiwtibiis pbiiè nobis,feil dei grdtix ignofcen â¢â'NuUtKergopotcftimplcre dcimdiiddtd ,ÃcHt per â¦mnia fatis^ciat mdnddtis dci,Ht ignofci nibil fit opia I Patres concüi) Chartagincnfis, ad I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Innocent. Pontijiccm
\ Koindnifln de AflU aduerfiM PeUgium Calejli» \ «pijloli 90.Aug.Geneïdliter decretum eft quicunt^ do \ tJiwtutdt O' lt;i5Jiâ¢dt,buinlt;indra jifci dd Htncendd 1 '411,0 dti mdnddtd ficiendd fujjicere pojfe ndturdm, \ O' eo modo grdtiic dei q^ud: fdiiélorum euidentiu« ord» \ tionibi« decldïdtur, dduerfdrii« inuenitur, cc⢠Vide \ Uittt fikugujdinura.
\ Auguftinus inSer mone 63.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deTempore.
\ Home [i quid fbi impofibilc dut drduuiiimdnddto»
\ nbsp;nbsp;nbsp;'fjtftibus expcïitur ,11011 in fe remdnedt,fed dd ddiw*
\ whecuTTdV. quiideópri£ceptuddt,utexcitet dejïde
\ rî*gt;OÃïdSlet duxiUu.ldem deTempore, Scnno.49.
\ Sgt;er nhar à us fuçet Canuca.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Serino.so»
\ nbsp;nbsp;nbsp;^51 duplex ebdritds in dólu CT dfjeflu. Tt de illd
\ «fudemque opcris ejt ,puto ddtam cjfe legcm bomb \ n*bw,minddtum'(Yj jónndtum.ïAdm in d^ilu, «puis itd
â à d à bdbedt
PRAECEPTA DEI
hdbeat ut ntdniatur. Ergo illd ntduidtur di tticritiitio ijïa in pr^emiu Jdtur. Cuimi/ütium ^uu{ati,proficiii^;i ' uitdm cjuof}; prlt;efentan cxpcriri diuind pojfcÿdiid w
tiegdmus/ed phnè confumnidtionem dcfirimu/itiiri i fclicitati. Qjiomodo ergo iul-cndd fitit, ^me iinl'le/iJi । ftiiüo modo erdt fAutà placet tilimdgis de afjtâiuH chdritdte datum ÃtiÃi manddtum non inde coittA . dummodo acejniefcof zy tu mihi, quod minintcin ià ; uita, ab aliquo hominum poÃit uel potuerit iitiphn- nbsp;nbsp;I
C^uis enimfihi arrogareid audeat,quodPaulinipft^ I teturfe nà comprehendiÃeiNec latuit pracepterefti / fpondui hominnexcedere uires, fid ludicaiiit nbsp;nbsp;nbsp;/
le ex hoc ipfo,fu£ Udos fufficienti^admoneri, utfffd / rent fane ad quem iufticiafinemniti pro uiribinopeP / teret-Ergo maitdando impofibilianonprauaricatt^ i homines feit,fed humilcs,ut omne os objlrudtur,etfid / ditiiefiat totus munduc dco,quia exoperiluinoniifi' Æ ficabitur omnis caro coram tüo. Accipientes quipb^ I mandatum z^^fentientes defic'}wn,cldindbinw!inxdji ! ermiferebdur nodlri deue, crfiiemufinilladie, f b tton efi ex operibtie iufiicia quiC fi(imisnos,fedfenttiâ dumfuam ntifericordiamfaluos nos fielt. Anergoi«i'i pr£cipttimpoÃibilia,üb td ut}mfcricordiaitifuaigt;iiâlt;ââ tù commendetb utiq;,z^c.
AiâPâf'
»MPLERI IMPOSSIBILE. â79« Augaftinus de Spi.-itu öt lit er a,
Cdp.561.
Priituonfir/ceptuin iaP:tctX5 quo iubemwr diligere ^'itincx toto cords,ex tota nmmd,et ex tota mente: cut â¢l^de proximo diligendo,alterum confequens, ejuod in â¢liMücoinplebimiWjCUinHidebimi« deum jà cie lt;td)û/ âiwi.Sed ideô nobis boe ctiitin nunc prÃccptum ejl, ut ' nbsp;nbsp;âImoneremur quid jîdc expofeere, quo fpem prifmittc«
' M obliuifeendo qu« retro funt,in qu£ unterioru nos
Wotdtre debcÃinits -Ex Concilio Mtleuituno cup. ult.
I DiJl.i(.,Confecrd.Clt;ui.PUcutt igitur.
I Augullinus ad Afellicum de
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IitddiftnoepiÃ.xco.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kis dutein ptniles fuut,qui cura projîtedntur fe eÃe
\ dnijlwnosjipfi gruti« Cbrifti pc aduerptntur ut fi bu
'1 «wnisuiribusdiuinuexijliment iinplere mctnddtu,uc
\ fâc eti4m içfi ignorantes dei iufticiam, CT fuam ueAen^ iesconfiitttCTe,iujuci«deinonfuntfubiedi: non quids «timine,fed tantuin errore induisantes. Et inpne eiujs iemAtem,dcEibo'o arbitrio cap.iS.cz cap.gt;6.
Kos autan neciUisobferuationibusqudenouoTec jliinentoreuclatoeuacuaticfunt ,adPringiinur. Neq; pTfcepta legis buic etiain teinpori necejjaria, qualia fünf. Kon adulter abis 5 non bomicidium jà cies,non
Dd 4 coiwupifces.
794 P R AE CEFTA DEI-concupifcesyor fi lt;luod tft aliud mandat!t,lt;iwii'^^ fermone recapitidatur : Düiges proxiinu tuu teipfum : humanis uirihus ^uafinoflrd confiitiiattâ^^ fticid nonperficimui,fed gratiâdeiper l^um dotninu n0firü,qui noftra efi, iufiiciacrperfidiol^ w kgis.Bt aliter docet, contra j^iritum lolt;pK'^â tiieronymus.
Malediâitti fititk,(iuiaudeatdiceredeu inipifi^ 1(4 pratcepijfe.Seipfum infills Dialo^is contra pianos exponit : Pojfibtlia,intiuit,funt adiuuantc fff i tia dei. împofficilia uerà uiribus humants implere,!^ / admodiiPaulin dicit: Cinniapoffumperidim^niiiit i confortât Et alibi : Noi non fiimitsidonei,(fc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
^ügiiliùiusinhbdelà nâa
Virginitate^cap.-^i,
Eit ipfit qu£ pracipiuntur lt;i cfeo, non fieri nib
te atc^i adiuuante qui priecipit-Mendaeiterenim
^ugt;',fieano adiuudte eiusp^ratiafitcerepofièmiifâQlfi / tant generaliter maxintcq;priecipitur,quà mobediatit^ I qua cuftodiuntur mandata deit Et tarnen hanciniini Æ MUS optari ; Tu ,inqMt,pr(ecipifii mandata tua cu/hb / diri nimis. Deinde quid fequitur i Vtinam dirigamur I tu£ tUteadcuJlodiendasiuftificdtionestuas.Timccfi'^ / fiMdarjdu injfiiciû in omma mandata tua. Quoidif / praeipf /
IMPLERI IMPOSSIBILE. 7«$
tgt;rlt;ffcpiJ?epcfMit:boc «t infeim^lmturanxièof'ttiâ wt ; boe Jit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»e pcccrt
Auguftinus fupcr loanncm
Tr4ddt».Si.
Non ergo ut nos diîigit,prias eius precepta feriiif» »IUS fed tiifi nos diligat, pr£cepta eii« feruitre non {fjfuiniis.'Item f£rmo.4-9-liocHieltÃMoyfes Exod^ âo^Legoniniplcreiboc eft,non concupifeere. Qh» *â¢â 20 hoc qui luuit poteji f adiuuct nos Ffalmus,qui mo io CfinUtut efl : Exdudt me domine in tua iufticid :
âÃ,noninined.'Stem,uide Augafiiiium dH I-liidh« *94piJloUiNprincipio.
PB.AECEPTA DVO VLTIMA
Decdlogi d nullo (judutumlibct Sunfto implentur.
Augufli us fupvr loan.Tra*
d4t«,4i.circdfiiu'm.
a Hat cà enim perjtólio fcofji,nijî cofumntdtio, _crpNi5 muliiQHaC dutem ccfummdtio nwli, l WJiquod lex HtciUNo cocHpifcf5?Ommno no eoncupt I b'ft perjtilio boni ejkquid cofummdtio nwli eJl.Hoc l ââââU illcjperjjcere bonwra trahi non dHidcct, quid nö I ^^aHejjicere ut non concHpifceret.Non pojjum ,in' 1 1ât«Ãnplo-e quod Hidwincjt: No»conc«ptfcc$-QM.id ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D d J ergo
7?8 PRAECEPTA DEI
opiii eà ut imple:tstPofï cocupifcétia tUdiiiSiti Moe agite interim ciuattdiu fimt itlicitee concupifcttf^ in cdrne,ut pdulô fuperiur.Ciudndiu, incluicm peecdn neceffe efl in jnembrii tuis,fd}tem eiregnum äfÃritif-Qudndo ergo plena qt perÃUalihertoi critiQuaiti^' uüx uiiinieit^iqudndo nouiÃiindininucitid delirudH^ inors Æ Edndem fententidmuideo dpudeundeinde ti^ tis Apofloli,Sermone, j.zyâ 4.
AmbroÃus h'b .deBono mor-
tis.cdp. jibid.
SdcriÃcdbo hoftid Idiidls.Mon fdcrifieo, inqiùt,!'^ j fdcrificdbo.Significdns illud perÃüum eÃi fdcriÃciif qudndo unufquifq; domino corporis huius uinciibi^ f'olutus,djÃ/ieret, er oÃirretfe hoflidinldudis : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
ante mortem nuUd efl perÃäd Iduddtio-Hieronymus fuper illud Pfdlmi : Pldeebo Domino in regione,e^c.
Qjiid loquitur iuflus f Quid uerbd tton hdbeo,cer fanétusuideor er Idudor ab homù^^ Ego dutem noui confeientidm medm.Seio quibtts tdtionibuf cor meum fludlitdt,fcio quantit in »es ucniunt,er tà deo dlid lege répugnantentfntiâquot;^^â C?'Câ(pti{M meinlegepeccdti^proptertii
IMPLERà IMPOSSIBILE. 797 lt;gobomo,(jnii me hberahit de corpore mortes bwtw, Etideô (iico: Ab ccwâtis meic mHiidct me domine,cr db 'iiienifpdrceleruotuo,îion ejl racit qwod pdrtwrio.No lo coÿtdre maU cogito.NoIo cogitdremiilHm, ZSquot; qu4(îc(tpttiti«,c7 inuitu-s in mald cogiwtionc trabor. Sedquoniïinmeapotojiate no eft,aut cogitare,dnt no toÿtdrc (JHà maUfwnt Propterea dico, alien« quidc f«nt qua ueniunt tn cor meum ; pd quoniam necej]itas wibiimponitur,proptereadtco; Ab oculls mctSimnn« dime. Aliena qaidemfunt peccata,fed quiafufcipto ca ücü in alientó pcccatis ; parce mibi fcruo tuo.Hoc dur dixi? Quoniam dicitPropbeta -.placebo domino, i »ionplaceo,fedplacebo.Hic cnira quod jà cio,non pop= \ nbsp;nbsp;fâ⢠'ffc perjèdiK.Siquidem ApoÃoli cr faniSi,nb auÃ
1 fuiitdicerc:fanftifumus,nec placeo, fed placebo. Hecc 1 nbsp;nbsp;nbsp;Ei WonjmWjinodo tituli« non jùUat.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atnbroiius
Loco pracitato paulô injèriw ; Pona eà uita abfo Uto certamine,ut iamlexcarnUÃegi mentis répugna tenon nouerit. Morte igiturbomints extinguitur coiî= cupifcentia,çj- praceptaimplcntur.
Cht-yfoftotnas in c-ap Nkatth.u.
Homilia.xS.
Sinegrati« enim auxiUo omni-s iuÃicia bomîni= but
7^9 VIRGINITAS NON
bui grauis efl. Quid lex prteceptum eft nuittiu : etutem uirttK eft del.Idea lex infuifcrilile petiduiefl-grdti£ dutem deleâdtio cordis ejl,dicenteper Sdlaitoâ nem : TrdnÃte dd me omîtes ^ui concupifcitis ritus meus fùper mel didcts : Ergo lex non fohtm i^t^ grduis elkqttid grduid pr^cepit obferudtioms td/ed cr efuid prlt;ecipit fieri, cr fdciendinon prijl^ duxilium.Nec ideà folum grdtidleuisefl,lt;}uidleitid('^ nit mdndatd : fed ^uod fieri priecepit,^^ tn ipfi nelii fitcieitdi operdtur uirtutem,crc.
VIRGINITAS CONSILIVJH nonexprdicepto.
VNicu duiitdxdt,ut creddin Eudngelicis liters ineffie confitliu,poft ipfum legis ldtoré,lt;}ui nil â ;
Qui potejicdperecdpidt, Cfpoftpjuludicenti: : Uirginibus pr£ceptum domini non habeo,cottfiliü enti do : idfi eÃe ccelibdtum,eyChryfiofiiomus
Chryfoflomus in epiiiolam ad
HebrteoSfliomilid, 7.
Non aiimfieculdris debet dliquid dmplius hditn Niondcho,qudin cum uxore concundjeretdntiM. dù enim habet ueniam,in alijs dute nequdc[udm,fedoiiigt;«^ eeqnaliterficut Mondchi agere debent.Ndm cr beati* tuduies,quie à cbrifio dicuntiir,noit MoiMchifta/!»'â'' did^
EX PRAECEPTO. _ 799 iidxfiintjdlioquin wniuerpw mundns pertbit, CT lt;Jcc« fiimtiw crndelitütem det : à weró bedtitudiîîes folt« Mo webis didjtjpculiircm dwtein bontinera nnpojjîbile cjl e« impler e,qwx nwpti.« t«j)it,ipfc erjo omnes per di« dtt â¢. Ãcnimiion potcjt cutn nwptijs etKjUiC MoziÃcbo« ^âwfuntimplercjperierttnt cT corrHptttfKfJtjCZ to lt;u» StjWcoitclufitjedq«« uirtutis fttnt.Hiec iUe.
Auguftinus
\ InlibrodeBono coniitglt;tlt,cdp.î3.Perbocidcôpo ' Ujl ejjè obedient id fine uir ginitdte -, quid uirginitd« ex. 1 «njilioeÃjnonexpTiCcepto.
' nbsp;nbsp;nbsp;Ambr olius iib.i.de V irginibvts
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EeVirginibi«, inqttit,Pduli«,pri£ceptmrt domitii
' MnbdbeOjConp'.iHin do.Si doôlor gentium nonbdbuit \ nbsp;nbsp;bdbere (^uis potuit ? Et prlt;Ecept«in quidem nonbdbuit
' nbsp;nbsp;fdbdbuit exemplum.Non enim imperdvipoteà uirgi'
; TOt«,fcà optdïi.Ndtn qu£ fuprd nos funtgt;in weto m* \ t'^funtquiminrndgijterio.
Cbryioltomus dePÅnitentia.
Komil.8.
Ee uiTginibus dutem çr^eceptum nonbdbco,conp« 'iwm dwtem do, Cernis non mdnddtHm,fed confiUum * Cermsnon pT«cipientcm,fedddmonentemlt; Alterum ««Jitdtis inquitjdlterwn uoluntdtls.HonpTiScipio, inqtùt
'793 VIRGINITAS
i:t(juit,ut non nos onm.Moneo amp;nbsp;conÃlin io, cià Sic nbsp;nbsp;ClmftiK ne^u^qui inquit,omnes iurSâgt;^
têtenent,eye. Concfiïum Gangrenfc
Anuthanitte pcrcutit Hlos qui uirgiiututem uonO'^â ey e£terK Chri/titinn fefe fdniiiores â¬xifimeiit.Hi^ Gängrenfe concili-:m, Anno CCC. XXXlH-^ Paphlagonid celcbrutim,
CASTITAS SIVE VIR« ginitds donum dei.
SCio,quianon poffiim cfleconK* nensjtiifi deusdcf. Supien.s,
Non onincs capaces funtdidbfcd^ quibns datum eft. MMh.19.
De tiirginibus preceptiiin non fiï' beo, Bonum eft homim ficefle.
Ã^i donum caftfratts non habet» iungat fè matn'monio.Gen. i- Ex pr^ cepto dei dicftum etttCreCciteôd mit* tiplicaininbär replete terram- Cem
Seruus feiens uobmtatem doiniHâ amp;rnon facfens.uapulabitplagts mul' cis Sciens ergo fe non habere caftitatis dontm (7 pune fcortationem (equitur,non ducens uxoron griti terpeccat. Luc£.t2.
Bonu®
nONVM DET. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8oo
Bons eft homini uxor c non tagere ^ïtnê propter ftuprauitâda,fuâ quifep 'ixorê habeat,fuum quæcp maritum.
hie excipit, uel Monachos,ucl Bcerdotes Paulus,qui nondum erât ; cteatiabantichriftofuo. i Cor.?
Pcccatores amp;nbsp;pfeudoprophetae ap^ i pdlantur,matrim onium pr ohibentca \ ÃCcibosquoscTcauitdeus. -».Tim.?.
\ Auguftinuslib.ConfefCionumó.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capite.â.i.
\ nbsp;nbsp;nbsp;txçerti« non erdm o' propriitrum wirimn cred««
\ limcjecontinentwnijqudruniffiibinon erdmeofeius
\ w tm jiidti« ejfon ut nefeiretn^Kut fcriptu cjl.Me \ wnempojje continentemeÃe nià tu dederu. idem Con \ ÃÃ.Hb.io,c4p.x9.Diilt;iuod tubes,O'iubequod ws. \ tmfer«nobis continentie,Et cum feiré ait quide,c|uia \ nemoçotejb eÃe continens nià deus det gt;nbsp;o' boe ipÃtni '\ nit Ãpientii£,ÃiYe cuius eÃet boe donu.Ttem Au2,uÃ. \ bb.ô.amp;.cip. ConÃÃ, deteÃetur ÃtperÃitioÃim conti' \ WeoÃentation'einMenicbeisAdemud'Hildriuepi/ \ ^U.Ã^.twbetjinc^uit deus,continenti4m,o' dat conti* \ WiflnAubetpeïlcÿTO,detpcïgratiamoâc.
\ ^cuguftinus de lanlt;f la V ir '^vnitatc kib,4^5,0âV' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Ãtdc
SO»
yiRGINITJî5
Et deipfa continentie lohnens, Apofiohi^ i/wï ⢠b Mtem omnes honiines ejfeÃcutmcipfmn'-fe^ lt;âquot;'9' qnifip proprium donum habet è deo, aliiif temÃc.Quit ergo donatiüaf Quit diÃribuit prol^^ unicui:^ Ãcut uulti Nempe deus apud que non (à quitus. Ac per hoc qua asquitateilie Ãciat aliosÃc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
dutemÃc: homininoÃeautiinpoÃibile automniac^^ ! ÃcileeÃisyc-Quiditaq; hainesqucdno accepiflU''''^ I qua peruerÃtate minus diligis à quo ainplius accepiS^ j QUdproptcrhxcprimaÃtinduendehuinilitatis coSf Æ tatio,ne à feÃbiputet ejji dei uirgo qucrd talis eÃ)^^ / HO potius hoc donu optimu deÃtper defcendere à palfC / luminu,apud que no efl tranfittutatio,necmoinena tÃ* 1 umbrdtio.Et paulo pofl: Teflesflint uoces piantnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
precdtionum infcripturisfan£iis,quihus oftenditur nbsp;nbsp;nbsp;/
quseprtecipiutur à deo,nofieri nifl dante at^ ià ; ittuante quipTtccipit. lAendaciterenimpetuntur,Ãt^ j nonadiuuanteeiusgratiaficerepofliinus,cy'C.'Deifii I continentia nónneapertiflimè didlum eH: Et cunt face Æ quia nemo potefl ejje continens nifl deus det: amp;nbsp;hoc/* j pfumeratfapienticefeire cuius ejfet dottunt. ,
Chryfottomas in cap.M3cdiâtfâ / liomilia.7^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Hecigttoratuulgusmagnam de uirginibat exi^ Æ
D o N V M DEI. 805
â'wtóotan Ãert; quippe res ndtwra fublimW e/l,lt;J«od i»*
dlt; pjtetqnii nee dpud iwteres 4 prifciï illK
ns coli potuil,erpoà grutidni nuUu legis necejjitute i« btlur.Non enim imper ut, fed «olwntuti Ãdclium com* nuGt-Vude Pduli« ({«0!ÿ mf. De uirgirubtW «tutem pr« *«tpwm dominrnonbubeo, crliu^do quidem ewm, qui
; iw!t,itelt;|;pr«ceptum id Jà cio. Et ulibi in cdp.Mcitt. 18.
, Eatnilu 47.dicit.q«odbumHit.« o* mifericordiufw*
\ 'fffmtuirgitiiutem.
Augufum tempore erunt liberd coUegw, polled
I corrupu difciplirtd,ubiq; ddditd fuut uotd,ttt tonquim \ «coywto cdrcere difciplind reslitueretur.
\ AddiW fuut pduldtim fwprd uotd dh«e jnMltd obfer*
\ wtiones.Etbfc uinculd multis dnte iwjldm «eidtem con
\ tfdCon.iâiicóldfwnt â Multierrore decepti, inciderunt \ 'inboc »U gcni«,quibiM etidm à non deejfent dnni,td* \'â«n iudicium de fuw uiribi« de^it, c qui fic ir* fttiUcrunt, cogebdntur mdnere, etidm p quidum be* «jKiûCdnonumliberdripojfent. Et boe dcciditnidi BSttwinin NtoidPerijs uirginum qudm Mondcbo* â \ Tumjcumfexuimbecittiori mdgvs purcendum ejfet. \ Eu ngor mdxime dij^licuit multis bonis wins ante \ btctempord,qui uide'odntçueUdSlt;7 ddolefcentes in \ btouijleTid detruii propter ui{lMm,uidebdnt qudm in*
f»4
VIRGINITAS '
jvliviirr juccçQ^rci f/OC cofij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lt^
ret,(]uosläciueosconfcieiitij5mijcaet. Doilt;^ tonïrftei» Cdnonum in re periculoÃÃtmti oitiiuquot;^â â gb er contentni. Adhtec miild,accedebatttdn{^l, fio deuolis, tjuum confiât ctum olim XionJchif i fi ^ui j^Mlô cordutiores füerunt, di( uotit pariet elJè baptifino. Cocebant fe hoe uitf tnereri remifiionem peccatorngt;n,criuftifi(atit»â^ ram deo,fed amplim etiam, quid feruaretnont^ pr£ceptd,/èd etiam confilia Euangelicd-debant Monafiicam profifiionem longi mdior^ i taptifmo: uitam Aionuktcdin plaf mereriquinnn^^ ndgifirdtuum^uitdm pafiorum et fimiliugt;tt,quiiit^'^^ tii.deifinefitilitijs religionibiei,fu£ uocdtionifo^ Kihil hornntnegari potefi, extant nan^ tn ru^quidfiebat pofiea in Monafierijs-OlimeriUitfdit' lx literarum -, zx aliarumdifi-iplinarumqudfimt''^ lef Ecclefiee^crfiiinebantur inde pafiores, cr fi.Nunc alia ref eje,nihil opuf efirecitarenotdidn' ad dtfeendum conueniebat,nuncfinguntinfiitiiMlt;il^ uit£ genuf ad promerendam gratiam cr imó precdicant efie jiatum perfiâionii, longe Ãrunt omnibus alijs uit£ g/ncribusadeo ordinatK'
Pleri^ Caiiones refcindunt nota ante anntm X
D O N V M DEL So/ ante illam letatein non uidentur tantum fÃiiujicif,ut de perpétua uita conjlituipoÃitAmo Caâ «ofits docent in omni uoto iiM fuperiom excipi: ^uare wulto minus hac uota contra mandata dei ualent. Qnsdà obligatio uotorum nuüas haberet cai^oi ut W44h poÃit,nec Roina.Pontifices difÃenfajÃent. Nec^i (nim licet hoimni obligationequaÃmpliciter eüiurii Hiiini,refcindere.
Sed prurJenter iudicauerunt Rom. Pontifices iCt^uiâ taten m ijlt;(ç otltgitti'one adhibendam effèAdeô f^pe de notif diÃienfajfi: IegKnt«r.Notlt;lt; eft hifioria de rege le» r4gw«tn,re«ocitto ex monafleriojextant ^uolt;i; exentgt;â planofiri temporw.
Item, Alii« Canon pliK conc edens bominis imbecilli t4ti,4ddit annos alii^uot: «eut emm ante amutn XVUI uotiimÃeri.
ItcmPii« eins nominis primus Rom. PontiÃx uir» ÿnes ante annos XXV non eÃe confecrandas. Neue Hon4cb4 pdUdm co)itreft4r£t,«eKe thus in acerrä po« neret Soter epiÃopusRoma.^atuit. Item et Boni/ictits primtK quoijjdecreuit. Deniq; sie Moâ4cb4 benediilo i«llt;munetcgetHr,nip pnâiism comperto brfbeutMr quoi XL.4nnoî cajle intégré «ixeritjLeo priirnw natio» WTHpiMteit,
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Be »I Pd»
spa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VIRGINITAS
, PoÃremo etidmà uoti uioldtio reprehettJi tdmen non uiJetur fiatim Ãquii^uod coidunÿi perjônaritm dilJôluendd funt. Nam AusuÃiimf debtrediffblui.zj. Qjixflionum '.can.
Cuiut non efl leuii autoritoi, etiamà ali/plt;gt;Ã^^ââ^, fenÃrunt. Suprà de Coiuuÿo facerdotum banc
adÃcripÃmivs.
Item, Gerfon reprehendit errorem Monacbcff'^ de perfiâione,^^ tekatur Ãdi temporibnf noufâi cem ÃuÃe,ijuod uita MonaflicaÃt Ãatns perÃdici^ In fuinma MonaÃeria Ntonachorum Monacbann* fuerunt Schöbe luuentat^ non lalt;luei ChriÃaâ'iâââ^ qu£ex Canons.tz.QUiflionii i.Caft.NeceÃ'arhgt;[^ baripoffunt.
Ex concih'o GingrcnCi.Di(i-^°'
Can. si quisuirorum.
Et etiam eos condemnamtu qui fe extoHunt ÃuÃ:ripturax,cr eccleÃaÃicos Canones,CT nona ducuntpr£ceptd.
Auguftinusde dodn'na
Difi. .0-1. Can-Ojtifquis. gt;nbsp;QtuÃluis rebios pratereuiitibus refiriäias utitiiff feÃ:hdbent mores eorücuin quibitsuiuit, aut intn^ rans dutfuperfiitioÃis efi: quiÃquis ueri fic(^
D o N V H DEI. 807
Bt'nutx! confiKtu dints bonorum inter quos uerfdtùr ex« «k; dut «liquid fgntjjcdtjiWtÃdgitioftà ef^crc.
Idem Ãugultinus in eodem libro
Ãdn lllud.
lUud quod eft fecund«!« injlittttiones bominumjpjtr timfujwjlitiofMm eft. p^rtini non ejl j«per/litiopM.SM Iferjlitiofumcjl quicquid inflitutum eft ab bominibi« lt;d (iciend« idol« cT colend« pertinens : uel «d co-lend«)« peut deum cre«t«r«m,p«rtemKe «U«m credttt»
idem de Ciuitate dei.îô.Quæft.i.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C«n.Q«ifne.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q«i pncfalH«toref«l)ite)n uult biibere, et jîne ueret
1 Ppienti« «:fti)K«t (i prudentem Ãeri pofj'e,non Ãuws efl
1 fquot;l^ger,nonpr«dcnsfedpHlti«irti£g,htudine dfidu«
I l^or«l:it,cr in cfcitdte noxi« ^«111« er demens per/â
1 â¢âunebitjcrc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4
I Auguftinus Dtftindt.83.can
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nemo.
I Nemo qwppc nocet in ecclep« dei «mplit« t q««jn
1 qâi peruerfe «gens nomen «el ordinem f«näit«tà er P âerdotis babct^deliquente; n«mq; b«nc reddrguere nul/^ pr^fumit,©- in exemplum culpd uehementer extent â«nquando pro reuerentid ordùùs peccdtor honord
Ee j twr
Io« V I R G ï N I T A s tur.Epi/cofut itdq; ^uitâliumcriintttiinoncûtTi^ Ktigii dicendmeilcann impudicm^quà mepifcof ibidem in Pfalmutn
inme funt uotatudy^uii: reddamldudes te zr reddite domifto o tteflro. Qjlt;id uouentif, reddatii? An forte dnimalid illdqute ofjrrebdiittir^^ ardi dliguandofNihti taie oÃird{,in te efl erredddi. De cordis drcd profit taudis iftcefi/ûinâ^^ ceüdrio bond: con/cienti^ profit fdcrificiuin Qtùcquid profits,dccende chdritdte.
Idem in PÃJmnm p, Holocduflis non dcleildberis. tiihil et^o o^rnuiK^ Sic uenianus dd deum? Et unde iÃtpldcdbimuffofif fdnè in te hdhes quad offirds.Noli extrinfictis thiH^^ pdrdre,fed die: In mefunt uetd tud (^ud redddm , tibi.Eioli extrinfeens pecus quod mades in^uirerr. btâ tes in te tjuod occiJds. Sdcrificittm deo fiititui ct!^ ( tuldtus,cor contritum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Idem in P/âlmirm
Votdmed domino reddam. CiU£uoU reddituf^ I «QUMuouifliuiâimdffCiÿxincenfd!?,ndiiihd'if / ffpicis ijuodpdulo ante dtxifli: Cdlicemfdlxtdtis
pidm, ernomen domini inuocabo, cr tibi fdcrifie:^'â / fdcrificiumlaudisdEt reueraquifijuisbenemuedt^^ Æ
i
kiiWiçy qufuotareddat piprum retiiliit;boc «tgiHrt* koe iebeturdnj^eflo nuntme, domini« dicit : Reddite GfiWijrtc.linago f«lt;t redddtwr Cicfari jo fud red êiitw deo.Sed qui mcmiiitt nonfolum feruw ft effe det, fed Cr Ãlium dneitU deijuidet wbi redditt uotd [WiijCon
I jwiwh« ebriÃo per cdliccm ptlutdrU. Item in Senten* \ tijs n AittguÃ.decerptvs.Nemo qnicqndm domino reite \ Uoueretjtiià db ipfo dcciperet quod «oHeret.
\ VOTVM ILLICITVM
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refeindendum.
\ nbsp;nbsp;nbsp;KidorusinSinonymisiib.*,
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it.Qudcft. .cdn.tnmdli^,
\ TïtnidliS promiÃis reÃinde Ãdcm,in turpi uoto WUld
\ Xdttrctumjquodinclt;iute «ouiÃi ne Ãicids, impideft
\ ^romiÃio quf federe ddimpletur.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BeäamHotnüia.4^*
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si dUquidjorte nos ine dutius iurdre contijerit quoi
\ »bfeTUdtum inpciorein wrgdt exttiutn. Libcre itlul \ filubriovi cqnfilio inutdiidum nouo imus,dc metgjs jn/ \ Ãinte neceÃitdte perurdiidum hobis, qudm pro ui* \ lindo periurio in dUud crimen grduius eÃe diucr» \ ttniwm. rieniq; iurduit Dduit per dcum occiderc. \ Udbai mm Ãultum çj impium, dtq; omnid qult;e dd.
\ . .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ec 4 cum
c
«10 VOTVAà ILIzIClTVJHr
turn fiertinebdnt demoliri : fed ad primâtn nem Abigail/«mina: prudentif mcx remifit ntin^ uocauit enfem inuaginâ,neiji altquidculpa ptriMiocontraxi/fedoluit:
gt; liidorus,22.Quxn-.4.can.Si(]uif :
prauentut.
Si quis prauentui jùerit utdijfniatagereibf^ ; eorum qua non placent deo,panitentiatn agditt^K^ c ontra mandatu domini ftatutu efl in irritu reuocctitt' Item Canon Sipublicis.Et concilia Toletaiiu I tts iuramentit nbsp;nbsp;nbsp;uotK dijjerit permittitq; refciniiiff /
eauotdQ^ iur amenta qua fiant contra fidem. Vndtb / tins D. üieron.in epifiola ad Eufiochiu.ltë l Armentarium qt Paulina. Jnfumma uota impw ctà âum contra mandata deinon ualet, neq^ debet uotuat uniculum efifie iniquitatii,ut Canon fupra citatus died- :
MONACHI PROPTER VEH titurn caterif hominibus fanélie ores non fiant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
PAu!iK,Antoniut, IiilariothBafiliuf,yierei!y!td
ac pleri^ alif,qui ab initio fiandüate poBent^i Æ ueluti noua religionif plantaria in Aegypti,Syri/^;!'gt;' j lo quamuif fterili filiciter increuere,nullo tamé aâ»i (tiio uiuendiritu: nam idtimoris huiiuficeuui.fâ^
fimfif
RESCiNDEUDVM. 8r»
J'gt;*!tgt;Icxdcl(ttTOerdt,«tpot⬠i/lis omnino cerimoniji winiitif übjlrifiit,qMiwbodieMondcbi okfouant. Ve* Jbtu botifjlu pro iure fuo fumeb at. Itrm nMlluni xWürà uóicuIm, itd ut integrum umcuiq; Jcret mancre, ' *xt projicifct,quó terruru ueUct,uel ft quem eiufmodi fwitiJlitHtipÅnituijJèt .ctidmpoteftdseJjet dd priÃiiw âf'dcundi uitdm.Quo'^P dctnceps per noud« bominuin l^Ãndnuioldtum perwidnere licuijfet,longe fdnäij?i»not \ omnitëpore Mondtbosbdbutj}èmult;,qudndo improbi \ boud diu Mondcbi Ãujpnt Demum redco-Petebdnt lo \ tlt;ivluirittiuin dcfertd,boc ejl eremum,unde eremitcC di^ \ ftult;ludji«rcmumcolentes,c5-quid foil uiucbdtit tdco \ «eÃri Mondcbos,id cp,folitdrio$ ⢠utrum pduldtim de \ incepscaperunt gregdtim dgere-Mi^Uwi priiicipio \ nbsp;nbsp;Mondcbi ^ccifci«,Kiunijs,Migilijs, literdruwc[; Ãudijt
\ intenti procul nb omni bomitium c Åtu, tdntum duritcr \ uiaitdndo,dc fefc «idiiibiM exerctndo,exempluni bene \ wuendi pojler'vs «diicrunt.'B dfilii« uerô C(f fdrelt;r Cdp \ pdiocumpïdful, c^ui circiter diinum fdlutis burndme. \ CC CLXXXWb. doftrinae pdriter dtlt;^jfdnflitdt»S \ fummU jboïuitldudibiK.Vïimui omnium obligduit mot \ Hdcbos nouis Icgibiw^ut pojb dnnum,c|uis in collegium ' uoù^rt,Ãi in co ucllet uitæ injlitiito permdnere, nouerct fccdfuuiftttTum^ubilpojfejfttïumjdc diftopruejiftoa ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E-e $
\
«U MONACHI SÃNCTIOREJ
rum auJiaitcm,i^uô fe in perpi tuum omnia fua düU ret uoluntate ïuit ()Ojlea Lafilij decrctum iuxti abel» fùi uireceptuin.Cijidncjuam paupertatiiuotum malte atntie^uiM ej-e uideatur ft Vrbano Pon. Rotit.creà imat ^ui ampltu^f CXL annii,Bafilio anteaffit. Inarni' Kua ita ufu uenife,ut qui A poftolorum iniitatores eid* fièrent pdulattm nota ficerentfe nihil proprium hair turcs quo £qi rerum c ommunitas, ac apofiolictui^^ inflitutum omnt tempore uigeret : fîquidem ipf Af)»* fioli ad docendum euangelium dogma quoquo uerfiut à Chrifto mifii in gt;nandatis,quemadmodum diuus Pf* trus apud diuum Clemnitem liber recognitionum-i.te* â fiatur, non habuerunt proprium aliquid dicere â Deâ tnum redeo.
Item diuutPrancifcuscuiiis feiîanumerofîjfima^ ttoluit fuos Monachos uiélum qutcrere mamum lale^ ribits,ac ncn prius ad mendieandum aggredi quà m l^ torts preciumejjètnegatumtextat in eins tefiamoile illud prjeferiptum. tgiw hinc uidere licct,omnes /ÿ debere Apofloli praefcriptum inflitutumfequi.
tis eonflat Chriflum non mendicafle, crApofloloiea .expeéla/fe abalifluiélum oeiofos fcribente Poule Corinthios Etlaboramus opérantespropriflmorabalt;â A c primos Monachos in Aegypto, tefle chryfejle»^ tiarduijlf
LAICIS NON SVN-T. . nbsp;nbsp;nbsp;8*3
txmuijfe fefe mmib ik laborando, Item,In Tripdrtid biftondlib.S-cdp.i.Mondcbiis nià operdtu^ jùmt «to lento iMdicdtoræqMÃlis.ln codera cdp.Ncc non Serapi/t on circiter decern milid fub fe mondchoru bdbcns,q«os otimesfic edwcdbdt ut ex proprijs Ãudoribin ncccÃdrid tompdriiret,©â nlijs minijlrdret cgcntibus.
S)'luerij Pont.Roradni tempore,G.ilit amp;nbsp;««ncios ct liter is diwo Benediflo mifermt,or antes «t «nwin alic!«? « difcipidtómitteret qui GdUos raonaÃicdra rcligiotté iloccret .Pldtind dHtore.ltc,Mondcbi ddmittuntur per
. ^onijwium qudrtum dd cotKiondtidu,©- conjèj^ionc» \ «udiendi« abpolHendicj;potefldtc.Pldtind,Cbron.Cbr«
â¢ucdritm b«c. Sed ad cdîteros P dtr cs.
ExGangrenCi concüio.Dift.jo
Cdn.Si quis wirorum.
Siq«UuirorurapHtducritfdnäopropopto,idcft, continéntie conucnire, utpdUio utitur tdnqudra ex «0 wjUcidmbdbituri«,?^ reprebcnddt ucl iudicct dli« 05 qui cumrcucTcntid birr« utuntur,cr aVa uejli com «uni quf in ufu c[b,dndtbcrad. fit, Anno C C C X XtllAn pbdldgonidcelebrdtuin.Percutit quoq; and« tbcmitc iUos ob rtligionem rcUnquentes parentes atej; »xor'e.Vnbocqiperfiringit uitam Monajdicam,
Gufct'
««4 MONA CHI SANCTIORÃÃ
Greg. Anathafio presbyte^®
DiÃ. 4.0. cdn. ^ion locd.
Non locd uel ordines credtori noÃro nos (gt;rox^ Ãciutit:fed dut meritd bond coiungunt,dutntaldJ'Jquot;^, gunt. lbidé,Hieron Cd».Non fdnitorumÃlij tenent locd fdnHoru)n,fed excercatt operd eoi^'
Chryfottomus Di(i.4o.cin.
Multi.
Cdthedrdnon Ãcit fdcerdoté,fed fdcerdos cdthcif^ Nolocuf fdnilificdt hontiné,fed homo locu Nc« omnis fdcerdosfdnihis eÃ,fed omms fdn(lusÃâ^ dos eÃ. Qui bene federit fuper cdthedrdm honoré pit cdthedrlt;e,qui mdlefederit,iniuridm frcit cdtheJrt-Ambrofi'uscan.IIJud r)iÃinä,4o.
iHud dutem dnimdduerte,(iuodexird frdrddifuntnif Ãiitts eft,intrd pdrddifum muUâ¬r:ut dduertds tjuoi loci, non generis nobilitdte, fed uirtute uiiuÃuifi}; grd-tidm compdrdt Ãbi. Deniq; extrd pdrddifuni,boc efî,i» infiriori loco uir Ãäus efl melior inuenitur,et tUd in nteliori loco,hoc eà in pdrddifo Ãdd cÃÃttfiriorin uenitur.
Gregorius eadem Di{iin(^â Cdn.Qurlibet.
QljdlilO
VAICIS NON SVNT. 8âJ
Qgxlibet occwltii loc4 fine gratia aniiitam faluare HoiipoJJunt,quod dliquSdo in ipfis quo^jfjconÃâictJWiw «rratibi« cleflorHin. Ndm Lotb in ifgt;[a peruerfa ciuita U jwti«JliK,in monte peccdMit.Sed ifia cur dicinMt,cu maiara noKtrimiw. Quid enim purudifo iucundius f «Jitid cÅlo ficuriuf {Et tumen homo ex purudijô, et un â ÿU de cÅlo peccundo cecidit.
Ex concilio Cartliagincnfi
Dijl.4i.Clt;tn.Clerici«.
â QttittjwU contempts bU eu quibw «tuit luutiord fibi,wl dujlerioru pr« cieterw indumentu, uel ulimen# t(t qitóriUM intemper uns fuùuut JùperJditioJiw e]l.
Ex concilio Grangenû
Difi.$o Cun.Siqui.
Si qui Jîlij purentes muxime jideles depruerint occlt;t pone (in cultiM,boc ejl iuÃü ej^e iudicunteSjçy non po t*i« iebitubonorépurentibiMreddiderint,Mtboc ipfuï» in eu uenerentMrgt;quod Jideles pnt,unutbemu fwt.
Augultinus in hbro de ope-'
re Moiiucborum.
Tum multos bgt;pochtus fub bubitu Monueborum ufqjquuq; dij^erpi, circumeuntes prouincius nufqwu âmjjosjnufqwùm pxosjnufquùm Ãuntes, nufquùm federt t«.AlijmembruczoJfu Murtgt;rMm,p tu,nenMurtgt;^
Twn
MONACHT s ANCTIORES fum iienditant-aUf ÃmbriM nbsp;nbsp;phiLideriä fM
C!int:,cr omnes pciiint,onvtes exiguttt,itut fumpttil li'' trofie.cge/idttiydutfiinulät£pn^tium fdnäitdtii ubicunq; in Ãüii fuis ntdlis deprehenfi Ãierint, Hilf (^uo modo innotueriiit,fub gener dit nomine mo/ud!^ rumueflrumpropoÃtumbldjfhemdtur.
Aug'ditintss contra Pdag, 8C MaW'
ch^eos Epiflold, 8^.
Augufl.i/ilt;iuit,DiuitiM multi fub religionis tu eumuldnt.EtmultiduquitiÃutt tdles-^tluietiMpmtâ^ Ãbt dd diigeihiis opes fuis, çr multiplicdndd dded^ fncntd terrend religionemfuffrdgdri dehere ChrijH^ ndm.ltemdiuiis Cypridmis Piólduiornm epifcopm^* VdpfiS ingemuit,dicens : Si fee ulo uerlii faits raiinid' à ntes cy non Ã,clis,eyc.
Augij/dintrs epiÃola roej,
Pfdlmisçy Rymniseum ordtisDeu,hociierf(t!^ in cordeue)lro,^uod profertur uoce ueÃrd.Etnoh^ cdntare nifi quod legitis eff caiitandu: ^uod auté itdfcriptuefi ut cdntettn^non cdntetur. VideLedor ip fum Auguftinum de reguld lAondchdrum dbipfol'^^' Item de ueÃitu Eeligioforü, Cdti-Deus quiecclefüi ext deuit.py'homo.der. quodimetludlitits py dijfad litudo ueÃiii ingens ecdeÃic ChriÃifid/iddlupitrht Cdff-Q^od dfo pdtri^uolt;]j fitttnr'i/fQJi^^d'
tAlClS NON SVNT. «ât Gregoriâjs Ho milia lo.Ub. i. fupcr
ÃtecbieUm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Sipe enim {[«oÃUra widetniW aduocem prxdicdtio ââis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex co.merpoiie coiipMnflos,bxLit«gt;« non dni
â¢NHinmutitj]è,it4utrcligiopi,n nejà fumerent ; fed ui» tfudiuitiu non culcurentjTe jlimuU immuniter ug,itlt;t/ fiiitiulitii dolore in proximi dolore fcruefcere, de ojlc fis Huieufdi bonis unte bumanos oculos fMperbire,prgt;c jintiS mundi lucrn inbiunter lt;|wirere,cr de folo exteri wbibitttj^ueinfumpferunt ftnilitutis jiducum bupe« K-Uonejlnwg,nimertti,filt;|uid forisergu nos ug.itur » corp.re,fedtnitgnopere penfindum ejt cjuid dgutiir in mente,eyc.Vide er (tmpUusGrejoriumHomilù. ^.lib.i.fuperExecbieleminTitulo delnduljentijs.
Item,Conciliu Awreliunenfe prxeipit Monucbis ne «luidproprij pojlideuntjfed «t Abbdtes fub epifcopis Jint,(|neinilmodu NLonicbi fub Abbute.Uene recipe-retuTdliquis admonujlicu uità nip j^nte ctlegjtim« «Iltis fubiret canobiu.Leonis aus nominis noni jdotu tuminf-jnodoNVujuntinenp fub Henrico tertio lmp.
V ide Buâilij totnitm fecundura ejuure Nkonuebi injli tuti,([uid^; iUls prefcriptum,cr mirubere.Noftro tem» poK IwuAS çy wnbr« b überaus,non inonucbos.
IVR.ARE IN CAVSA FIDEI tyâPittatifltcet.
J'VrMdum efl aliquoties in caufdfidti (t pietitti!,m pecumoUgrdtiOffnroqujpdjflmdeierat. Qsctia aliquif dicit,uelfluit,quodexpeditfabttem, nt tur,ubi timetitr non credi, debet iurare. tt ratio difib eflt Qniiiperipfuminuocdturueritaieiuf creili' tur in eum,dc propter eum fit pax cr concordiainr^ tiît,ideô fanile coliturin eo opere,quia de/lruitnr opm diabob , diflintioQrlii- VndeadHebr. OmnifcD'i' trouerpiefints efliuramentum. Sic crPaultuiuranit: Eccecoram deo,quianon mentior Et alibi : QKOtiln morior,propter uefiram glcriamfratres, quam haltgt; in Chriflo kfu domino noftro,
Aiigultinus Sertno.i.de
uerbii Domini.
Ctÿf intelligit ergo non in bonis,fed in necejfenjl iwrationemhabendam, refrenetfi quantum potefl, d eanonutdtur,nifiinnecefiitate, cumuiiet pigros homines dd credendum, quid eis utile eft credere, iurationefir metur.
. Hieronym us in ap. Ma tth-s-
EuMgeltcd ueritas nón recipit iuramentu, cum o* Hisfèrmofidelis pre iureiurando fit,
CbnÃai
IVR.ARE IN CAVSA ââ¢*gt;quot;
. Clirijli« domiiii« nojler omnetn iuramenti : CmtelU Mctwit «tpwd Mdttb.Ego rfutem, »wjHiCTs.dicoMobiSfjofUMretwoinMino: fit dutemfer' M3uejler,ejt,ejl,norr,non: porro (juod«ltrlt;t bæc lt;(il= gt;«ngit«r,ii)t4o projicifcitur : non tdntwn iurdfiti« fei «iitoris,q!u ob infirmitatein dwt iucroduUtdtem, non ditermotictur lt;(d)idei«,Mt dit AugttÃ.Uein Q!' ibi ; No dlfumts nomen dei twi in »dnuni. M non in uanu djjîtè igt;Wlt;lMfi{ui6dmore dei tempordli^ (. c^ua pure fordet CbTijUdnoyieum exbibet teÃem ? Vetuit lex,ne concw*. Ãifcerrt.AnnonconeupifcWjri quo tudtnrem ferwes^fd trdmentotete djlringU? Vdwtdti omnvs credturd ejl fubieäd. An non ob Udnd ? et ergo udne iurdt, ejuift^uU ob credturdt deum dccerfit teÃe)n,e7c.
Auleit ddliterdtn iurdre non ^t probibitutn ,dtte« ^wteD.HieTon:jtno in lAdttb.inlegeprdeceptumerdt *t non lUTdrentnià per dominum deum.Et hoc qudp pdrtud« ^erdtlege concejJum,Mtqudndo uidimds im moldbdnt deo edsidolU immoldrent â¢. Sic et iurdre per WerentUT indeum, noucjuodredeboc jà cerent,fed 'ptod mduw e^t deo id exbibere ,^uim djemonijs â¢. fer Wo enim lurÃtis, aut ueneTdtur,dut diligit eum,per que iwlt;ft.\d«ô quoties iurdrentluddUpocndin legU non in« twrteTent,q«dnqudm iurdntes etidin ucre peccurent.
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îf Vropbdttft
tjö DE TRADITIONIBVS prtgt;phetie,nM(]; feÃimänt eorum per elorM iur^ (onfuetudi/tem/cepiÃime äcrins arÿM, â . IVRAMEiSTVM ILLICITVM } nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonefiÃrMndutn.
. AugâSeuero Mileuitanocpifcopo 22. Qu£fi. 4. C4«. Inter ctctertl-
, AuguÃinuf inter extern uerbdÃc inipiit : Pow iigt;â ranentmt non obhocÃnjje injiitutum inuent[i«':i^ eÃÃet uincuÃHm iniquitdtn,uel matricidif,uel frutricifij» fed cuiuÃi; criminii,çxc.
Am bro flus de Offîctjs lib.ia'bi'd. Cdn.Eftctidin.
Efl etiiim contre officium nonnuntjuim protniÃi'â'^ foluere Ãicrdmentu,ut tiei-odes qui iurauit, quod quid petitiirdeÃÃet ddretfdi£ Herodiddif: necemle^ nis iidptift£ pr£ffduit,ne promiffùni ne^dret.
Augaiiinus in Sermone dcdccoH»'
I tione S,Iodn.Bdptiff£ ibid.Cdn. QjiodDdiiid.
Quad Dduid iurdmentum per Ãmguit^ effiÃeif^ nonimpleuit,mdiorpietdgt;fiiit. VideoDdUidpiiââ''^ minem Ãmólum in iurdüonem temerdridm i/ii:â^'là er ittdluiffènon Ãcere quod iurduerdt,qudgt;ttiiffââ^°ââ fudtn homwÃiÃo fun^uine ddimplere. Otmeixâ''^
H V M A N ï s.
tumefi fcrw.indM)n,!iifi iit peiorein uergdt exitunt |uhidetrimeiitum.lbidciij Cdii.Si cdiquid.
Ifychius in Lcuit.lib-6.cap.i9«
lupKViindK wcrô iniuÃum eft,«on folwm ^«od prlt;c« «4rià tMr,fcd etiatn (|Mod iniwÃe cttÃoditur^Meluti qwdi» le iïiMd jùitî^iiodHcrodes Ãli£ Herodtitdiî tarons Iolt;lt;n nisBdptijL cdÃKt (tbftidit. Opoïtebdt enim boc eunt wfiilt;riindwinnonpTi£bere,poÃq«dm tdmen i«rlt;tiut,'n5^ çujlodire ; cjMii ulwptcrdtneiitJjnec initiMin fwinerc , deus Hu!t,fed nec («mentift rtd Ãnem per uenire« ;
'i Auguftinus 11 Qu3£ft.4Can.
*i . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IwrÃiwt Dituid.
i , lUTiWitDdKidtemerèjfediiofi impleuit turdtionem nwiorepietate dȉuî- Eccc D4uidfctnftiw iKrctinento «luidem itÃridi«gt;non Ãidit fitngui/ietn bominis ; fed eîî Ãlfunt iur(ijfeneg,dre quw poterit, de duobi« peccdtis mwimum elegjt ; fed minus ^it illud in corapdrutione pnoris.Ntimperfeipfmn uppvebenfuiii muwium mal« elljälfHtniwrm.
TRAütTAONES ¥IVMA= n£ non otlijunt bominum confcientias.
âN KV, dtteVqvicrvmt fonte aqnse ui« IN \.''«gt;îâ3'«Ucrûtbbi clftcrnas. Hier.^.
à f i Bt
ftx DE TRADITIONIBVS
Er coluei ill me mandans,SCdoóH nishominum. Mdr.y.
Ad legem magis^SCad teftimom'ü» Efd-S.
Non facietis ibf,qux nos hic fid' mus hodiegt;fingul'i quod Gbi redüu^ decur. Deut.a.Gr^f-
Nihil addctis ad uerbiïmciim quif quà m^nec lufcreds ab co, fed tantum facito,quacego prædpidribt.
Omnts frmo d«' i ignitus, omnibu* lÃjerannbcs in fe. Nccaddas quicq^ uerbïs niius,8f arguaris, inueniirisi^ mendax. ProKtr.iü.
Qiiod hommibus altumell,abonii' natio eftant.quot; deum Lucie.i^^ Omnis planta tio, quaffl non planW' tit pater,eraJicabirur. Matth.if.
Relinqi entes enim mandatadeigt;f^' nentes trad) tioneshominum, Sie ne irr I tum feciftis prarccptum dei, traditionem ueftram ièruetibamp;'^'' feinden tes uerbum dei per traditio*â^ uefiram quam tradidiftiS'
Non**â
H V M ANIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8«
NoampUus puer i fumus, ut flult;flue« oiuSjÃCdrcûteratnur quouis doôri-l'ïucnto» per uerfuiiam hominû, fed (echntes ucriutê in charitate. Epbe.4-Hiceft fiUus meus düeftus, in quo mihi beneplacitum eft} ipfum audite.
Mdtt'n.î.
Dodrinis uarqs ac peregrinis, ne tircuTOferamur. Heb.«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Redarguito iftos feueriter ,utfani fint in fià e,nô atteudentes ivdaicis fa* buhsà præceptis hominum auerfati tiumuerttatem. Tituini.
Vnuseftlegis\ator,qui poteft per= dereaeferuare. licoti .
Pïxeio empti euis jneVite fteri ferui hominum. i.Cor.s.
îAemotrgo uosiudicet inciboaut inpotu,aut m parte dtei â¬cfti,autneO' vnenix jaut(abbatoïum,quac funtum-hnfuwrorumjCorpus auiem Chrifti btc. Coilof.i.
Lueius P apa.x4«Qttacft.i.
Cdn. AreSta.
ï f î Areft«
854 DE TRADlTIONléVS
A reÃit ergo fide cT Apoftolico trdntite propte. hm perturbationem nolite recedcre, [dentes iuxtd[aludtorisfententidm: Bead[unteluiperfieif^'^ââ^ patiuntur propter iufticiam.'Hiec esl dpofioloruid^^â^ traditiOjktec tierd chdritds,qntepird:diednddefi, cipue diligcndd de fiuëdd,dt^; fidudaliter db tenetidd:hiec [andd apoftoltcd nidter omnium ecelff^ rton Chnfli ecclefi,a,qu£ per dei omnipotentis d hedmite dpoftolicte trdditioms nui!lt;iudm errdjfiprp bdtnr,crc.Itein in cdp.nelCdti.feclnenti Mdreelliiil^ Æ ' pd:Kogdmiis,inlt;duiktiosfidtres diledifiimi,ntnciibii^ i docedtis, nelt;^ fentidtis: quam ^uoddbedto Petre C j reliquis dpofiold dccepifiis. Ite Ambrof.jt. QVdÃ-4' ' Can, îie)no,inlt;dMit,fibibld/ididturdelegibtis keiiiiâ
Auguflïnus zd Mzudarenfes de excerdtione idold^^ trix.
Cmnid cdux pirxteritis temporibuf ergd hnmMin genus mdiorcs nodbi gefid ejji memineru»e,nelgt;is^ trddideruntiOmnidetidm qux nos uidemiis crpeÃetH trddimus, quxtdmen pertinent dd ueram religienoh quxrenddm cr tencnddm,diuind fcriptiird nontdM fed itd omnino cundd trdnfeuntjUt trdnfiturdefiprd* didafunt.
H V M A N I 1
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in tradlatu de SimplP J
titdtc prücUtorunjjln Ecc leji 4 dci exorirt.
⢠rilij Aiiron c|Mi impofucrdt dltdri igtie«i, m «ou
Ãrfccperdt domi(ji«,tn conÃâedl» ftätim domini «wdt» tent« «tinfti fient. Q«os iinitdutwr feilâiitur, qià âtt tradittone contempt4,altenlt;w dodrirti« dppet«nt,et
«wjijlcridbumdnx conjlitittion« indHc«nt,q«os incre Vit donuntK,rtobiitrg£tt inEMitngeliofMo,dicens; Keij tit« mdndâtwm dri,«t Kejbdtn trdditionem Jldtwdtis.
Auguftinus ad Cafulanum
Dift.9.Cdn Sdnd.
Ciiw trgo in naturdli inre ntl:il dlîud præcipidtur, ^Wnt lt;|uod dei« uult jîert ; ntbil^; dliud «etetur qudtn H«oi dent probibet fieri.Deniq; cuni in cdiionicd Scri=» V^îit nibil dUud lt;|i(!t)n c^nod in diuinU fcripturU cr le= î,ibt«inHeniittur; diuin.'C tterô legvs ndturd confifidnt.
Videt (juod lt;£«jccunq; diwinse uoluntdti feu cditonic« ScripturiE contrdïidçrobdntur, eddein etidm iidturitli Wniuntwr dditcrpt ; unie cpwxcun^; diuinx uoluntdti l'ncdnonicx ScripturXjftu diuinvs kgibi« poÃponen?« dicenfentWjeifdcm ndtwïdle iiK prxjtrri oportet. Coït ^^tutiontsergoucl ecclepijUcx «el fecubres pndttt/ ïf 4. rdli
Sj* DE TR A DITIONIB VJ
yaliiuri contrary frobantuftpenituf funt exMcn
Vrbanus Papi.zf i
Sunt i^uidant.
; Suilt quidam dicetites Romano Pont.fattpcrlicni^ ftouax eendere loges: quod gt nos non folum non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
tnuSjfed ettam ualde affirmamus: feiendum uero fngt;nâ j mopere e^, quia inde nouas leges conderepot^^ i unde EuangelifitO aliquid äs' Propheta nequaquian li I xerunt. Vti uero apertè dominus uel eitts apo/toli, G I eosfequentes fanéii patresfententialiter aliquid di^i I runt,ibi non nouam legem Rom.Ponti/èx dare,fedpos / tins quod praidieatum efl ufq: ad animam (y fanguiné f confirmare debet.Sienim quoddocuerunt apofiolitf I propheM,de/truere,quodabfit,nitcretur, nonfêntenoi j dare,/èdmugis errare ciinuinccretur.Jtem,Can. OiwK ) ibidem ait, quodÃare non ualeat, quod contra euan^c / lie am uel apoÃolicam dodlrinamÃeu conflituti'onet» / ÃilumÃ(erit.ltem,Can-ContraÃatutadtem,Can.sm Æ gendum,Grc. in eaiem QjieeÃioneÃteturPelagiasTt / facrferibit Childikerto regi Ãfacrafcripturafiis / à 'titmefjijf^c.
A ugüttinus ad Paulinum
EpiÃoUi^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
TurpeeÃ,inquit,c^ nimtsincongmtmtiCrhfâ'' i räÃ^ I
H V M A N 1 s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti7 vofitirte ueftr«liccïtdtis «lienum,utcMiM Jîtiscorpu« CbriPt,fe'luc«miniu«ibns,cr' cotiuinci uide«mini ue»
, Ut p«clt;tntes,[i bxc obferM«rcnegligitb.
Nemo ergo uos, induit iudicet in cibojcrc.tuntpei propterc« omni« ill« dixcrit ? qui« tjli per buiufraodt obferudtiones fcduceb«ntur « ueritatc c[ult;e liberi jiebSt Be tju« diSum e]l in Eunngelio ; Et uerit«s liber «bit «OS,id eÃ,liberos jiiciet.Turpe ejl,inquit nbsp;nbsp;nbsp;nimU inco
Vuum,cr « gencrofiUte utjlr«« libertdtis «lienum , ut i cum fitis corpiM CbriÃi,feduc«mini umbrU,czc ouinci I uideuminiuelutifeccdntes.Sibiec obfcru«re negligitvs I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corpus erg,o CbTi)ti,nemo uos eonuinc «t,uoleiis in bu®
\ militate cordis,in cultur« «n2,clorum,tju«: non uidit in \ culcttns ; ^uidbomiius ijl« fuj^itionitus,o' fupcrflitti» \ iiitus «jHnt,non cjuod uiderint ift« eÃe Jäciend«. Aut \ tertè lt;!«« uidit meule «nt, ideó m«gn« exiÃimdns,c(Hi4 l uidit e« (jwbufddmlocis obferudri «libi db bominibi«» \ ejuorum «utoritdtibdberet jidcm,etid rdtione non cre \ dit«,o- ideo Ãbi mdg,niK uidetur,qttid ei eontigft lt;|uo» \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rundion fdcrorum uidere feeretd.
. Ãugûftinus Vupet loan.T ra®
Sdtu.46.Cdp,eC),
ScTib«,mlt;jiiit,lt;7 Pbdrifei jitper cdtbedrdm TAo^l* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jt ftdentjCpi« dicunt jäeitc t lt;[u« dutcni jäeiunt, jùeere
\ v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïf $ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'0^^
s^g DE TRADtTIONlBVS
fXâlûe Sedendo aiim cathedriSin M oyÃ,kge deidcxol ergo per lUos deus docet : fud uerè iüifi uelint iocete noiite dudire, noliteficere : certeciiim tdlesfuä^tt^* rutit,nonqu£lcfu Chri/li.
A ugiiüj n ITS in præfa tione pfal.14.0.
Habet duo prtecepta, diledlionii dei,^^ dile^ioiif proximi. ïn nullisfiripturii aliud i/u]uiratis,nemoiuif bis aliudpr^cipiat. Quienim diligitimpletlegenuUi plenitude) legis eft eharitof.
Cyprianusièrmonede *
ablutionepedum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l
ïpfefummus facerdos fuieflfacramentiinÃitutoret 4utor,in ca:teris homines JÃiritum fandlum babuereJu élcrem. EtÃcut par eft fÃirituifandlo er Chrifio dim tiitds,ita in fuis inÃitutis £qua eil autoritas er peit^ ftas : nec minus rarum efl,lt;puod diHanteÃ'iritufändo ApoÃolitradiderut,quäm quad ipfetradiditjerinÃ^ âcommemorationem pr£cepit,erc. Contra idos qm 4' firmant ApoÃolos quoq; hotnines ÃiifÃ, crquo^bn' manas efficonÃitutiones quas prlt;ecepermt.
Hilarius in Matth, cap.i4.â
Omnem plantationem qua: non à patreÃt, eretditr»
dim
H V M A N I s.
2dm,c((cens:td ejl,tr4dttionc»w bominum eri«nJitm cm
iiK jjuiore kgls prfcfptd tratifgre^ftfunt, CT »lîeè ejfe eos duces ciccor»!« «itse lt;etergt;i« iter quod non uidcunt polliccirtes, c£cisc[; ipfis dKcibw ciecorum cdfun» in Ãncdin eÃe comniunem.
Cyprianuslib.i.epiftolarum,
! Æ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;epift 4«
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QHf prædtild ucl ttitotdiitd er ttwnijtPit jint no«
liSjpr«cptis dinink neceÃc cà obfccjutd noÃrd defer« wnnt ; ticc perfonain in cinfinodt lt;tccipigt; dut dlind cui« ^uim hrgiri-poteà bmndnd indulgentid,wfci intercedit
' G kgetn tribuit diuiitd pricfcriptio. Nelt;{; enint imnio« mores eÃe debcniU5gt;lt;^uodlt;tdlMd£OS per Epidtn pro« pbetdmlocutiKfit doininiw incrcpdns indignuns, lt;lHod conternpw diuinU prlt;£cepti-s,buni4tnds deflrin« (nl«trentur,tptiiC.î9,PopuliM iÃe mclrtWjs honor dt, OâO M(ir.7.Keijciti5tniinddtmndei,cr'c-
Ambr oftus lib .de P ar advfo
Cdp.u.
T)e eo cjuod (tddiditBua itcrbU domini^dicens : Neiÿ tinÿtis.Gteniinc^UdntÃprÃfens ledio docct, difcitw« nibiluel cdutionU grdtictdunjcrcnosdebere inandâ»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to'.Sic^uideniTO etddi« uel detruhds praeudricdtio uid'e«
'â fur e(je wjuiditi piiYi entm çy fwtplex mandati jôr« wiilt;YUAnii,utltcÃiinonii ferles iirdtdnda eÃjezc.
s40 nbsp;nbsp;CE TRACTTJCNJBVg
Cypnanttfad Pompeium contra tpiÃolä Stephani.
Ea Ãcienda eÃe eju^ fcriptafunt dan teÃatur, Cf propanit,ddleÃim Naue dicens : Nonrecedetlitirh* gis hut th ex ore tuOj fed metitaterh in eo die ac nodi ut obftruesÃcere omnia quae fcriptafunt. kent domh flits ApoÃolosfuos mittenSi mandat haptizari genteii crdoceri,ut obferuent omnia qutccunq; tile pracipit' St ergo aut in euangelio prtecipitur, aut in ApoÃolorK tpifiolis,aut Ambus coikinttur,crCâ
à uguihn us libro de Ba* ptifmo contra Donatiflas lib.z.Capite.g.
Non offrramus Ãateros dolofas, ubi appendaant liuoduolumiis^etquomodouolumtts pro arbitriono* ft^ogt;dicentes:hocgraue,hoc leueeÃ,fed afjtrainiudif ninäÃateram deÃripturis faniln tanquä de theÃtuiit dominiez,çy inipa quid grauiusÃt appendamiu, in» â^lgt;pendamus,fed à domino appenfarecognofiatniH ^bryfoiiofT^^g in opéré impel* Ãdlofuperiüud, obr^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hune locum, quiapff
^^^^^Ãas,inquit,dieru dilatant uerbafuaqttaà pl» oÃendunt populo, ea aÃfidue pradietntii
H y M A N I s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#4»
con/truitoria fdlutif toruin, de quibui Chrifius â¢l'celâiit : Sine cdufit colxnt me, docentes nidnddtd çy ^iâb'Wj«bomifut!n.Fiinbriilt; autemueflimentornmdg wjîcittiSjdicitpptremwenti-« eoru/iJern indndatorum ni^nificdtds.Qjidndo enim minimM üIm fuperflndi ^^lèrudtionesiuftictdrumfudrum Uutot q«d)î eximi «iCTMilJe deo pldcentes,fim':rids ueftimentoruin^ufi ®fHmm4gni)îc4nt.
Origenes in Bzcchielem,
Homi'ift 7.
' Nuüiî imiteinMr,etJî uolumiK imitari quempiâ pro pojitmeÃnobii itdiniiWndt* Cbrijti« Jeftts â Defcript» fiwtAdiKÃpo/lolora, crPiâopbetdrMgfjU de fdcris «oluminib. lt;tgno/ci)ni«,in.M J exempUr Ãrmu eft, ifluil pîopoptK Jolîdü^uod qui fequi cupit/ecurus iftgiâedi â«r- Augufttnusfuper loanncin,
Trdftdta 49.cdp.11.
Ndm cMtn dominas lejîw ntaltd jècijjèt : non ontd «il fcriptd fantjpcut idem tpfc pndiw Endngclijdii tC' jlitur,multi domina Cbrijd« zs- dixijjè cr JtciJp,qu« fcripti no funt-Elefli funt luté qu« Ãcriberentnr, q»« filuti crcdentiu'nfwjjîcere uidebintar.
T er mlliinus de udandis Virgini bus in princtpio.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qiiilc
g4» DE TR A DITIONIB VS
'Qualc eft mim ut diabolofmifer opha/iteClil ijcientc (^uotidie ad imtiuitatii in^oiia, opuiDeiait cejfauerityaut proÃcere dcftiterit, cà proptereapari* cUtuin mifcrit dominut : ut c^uontä buinana mediocri^ taf oinuia/hnel caperenonpoterat,paulatim diri^i^ retur ordinaretur,cr ad perÃdiu perducereturdi^ f-:ipgt;li.'ia 4^ Ulo uicario domifiiÃgt;iritu faiiilo : Adhst vupuit.nuilta habeo uobis dicere,Ãd tioudum pctifiit oa baiulare. Cum umcrit iüe Ãiritus ueritatif, deducd tios in omiKmueritatCscrfupmteniefitia renuncUd uobii. Quoeft ergoparacktiadminijlratio,mÃl!iUi fj^iiod difciplina dirigitur, cpuodfcriptur^ reiielaiiturgt; (puod intelleiliis reÃrmatur^ ijuod admeliora pnÃu' tur,cre.liic eritfclus à Chrijio }nagiÃer,(^ dicoplui Cr uerenduf.iiS enim ab fc locpuetur, fed (pua luaudJH turd Cnrifto.Hic foluf anteceÃor,(puia folufpoftcbù Ãu.Huc qui receperut ueritatécofurtudiniautepoA à ugulhnus Itb.g de Ba ptj/îno contre
TDo!iatiÃai,cap.zi5.
laut uerô cum didtepiifco^umdocibilce/fe dà (rfgt; Crâdiungit:docibilifautéilleefl,(puiad({ifcaidipad. entiam lenif eà ex mitif : opiortet enùn epuÃopiiui /nd tantum docere,fed ex difcere^quiaexiUeiueliittdiud â¢iuiquotidiecrefcitexCfoficitdiÃendo mdiora'
â H V H A N 1 s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;843
«t^îUffbis fdtiî wdiciitMirpndii'S CT pid cbrfritdte pTiEdtti« nonej]è metumdum, fie cùH cftÃol-w legere, wÃpoÃed plufibu« çx diutwrïiioribtM incliiifitionibus compertdin ecclefwm conjirnidMit, non twiéigdmui iit tire ; quid pent multi erunt q«« doftiM Opridnus do wctîficeritto'ilicjMtdiluodC^ÿprittfiut docibil« di=: fccret Qnnd duton nos idmonetjMt nd Ãnteni recurri miK,i(l«p, lt;td ApoPolieinttriditionem^cr inis ediid^ leTOinnoÃrii tempori dirigimi« ^optimum erjâns du« tititionc tenendu- ltem,AHgnp.inloin.Trlt;!óldtit. «ât. contri doólorcs fubtiles. idem id P.ti(lif!U!ii,epip.$9» Hieronymuslib. Commentasiorum in Ep.cip.i.'Et incurMildtwr.
Tdm diu uidrtur buminis ferino bittere rdtionem, «luindiudiuinifcientiinon pierit compdritus â Cum dulem menddeium «eritdti ^Udfi pipitU igni dppropiri «luiuerit citèuordtur et'dépérit; et omiiid dogmdtci jil« jîtdtiSjquf nunc idold nomindntur, db ed lt;|uod pmuld tdptdtcpiconpîldjpÅnttiM conterentur.ltem Ambroà wlib.4.. de Virgiiiibi«. Nos noud omnid amp;c . idott fupertpijloâ.dmpvimdin dd Corintb.cdp. 4-Quielt;{uiA non db dpojboUs trdditwm ejb fceleribus plenum ejl.ldé {dçite feptiino eiufdetn epipwol« ; Non debet lt;^uis con® jbringi^ie ÃUcito probibitiM illicitd ddinittdt-
ebrifojk
, nbsp;84* DE TRADITIONIBiFS
Chryfôfrouius Honulïai.in epiftolî
ad Tituin
MamÃÃauit,irgt;(}uit, temeoribtu fuis uerbiiiit fi^ in priedicatio}âe,qn£ crédita e/t mibi-Hiec eÃpr^iit^^ tio: omnia enimeuangehuin continet, cr{gt;r£fentuamp; jutura,honorem,pietatem,fid(m,Ãmul omnta tionts uerbo coclufit. Sicut enim preco prafenttiiK o» ttibui in theatro pr£dicat:ita et nos,ùiquit,pul!ltc(fri dicamusea ratione,ut nihil addamuf, /èdeatantutliiii auduâmiit prædicamui.Ea ^uippe uirtin preconiiià ueraciter (ju£Ãbi crédita funt,omnia profc^ui, tunif liquid dddere,antimmutareautauÃrre,crc. Contré traditiones kumanof uide ChryÃoÃomum in capiteMd th. i^.Homil.s2.In principle,Item cap.Mattb.2}.
milia .4-4 â
Cyprianus fermo deBapti/mo
Chrijü.
Le?at hic unum uerbum,cr in hoc mandato nieditt tur Chrijiiana rehgio, cr inueniet ex hac feriptura o» tiium doéirinarum regulof emanajfe,cr hmenafei, amp;nbsp;hucreue!ti,ijuicc]uid eccltÃajuca continet difciphnOi crinomnibuiirritumeflèe^fi-inolum, (jun^uiddik^ ' âio non confirmat-PracepiÃt domine ut audiamut da ledlumfiliumtuuin,Sgt;'atM(tiôiaÿ,iiUf, ^uia nosaai
H V M fl N 1 s. «47
»ugiSlerio commendftjli.NoJ uerôexpr£ccçio two riiK doftrinx nostrddimiM itiÃritiitnclos, gt jnbæren» Us et libenter/Hin duce ptndo omni tempore «(K diemi«.
Auguft an P faim. i«5. Ãonfitemint, «erf«;AtïibnUtione.
tffufi« ejl contemptiw fuper principes -, cz fèduxit t»s in ituiio er non in Miel. ] QM4rc contempti funt ä AliHddnnHnciantes.Quifwnt contempti? Anntbcmtsti® Vti.Qttipiuisenimuobw nnnnnciditerit prÿterelwÃnt quoi McepiÃic (Wdtbemitfit. Quid tdm contemptum,
, «Jiùmfalin^tuatumjCj^uodproieflum Ãr4C conculcd*
' Ur? Et uidete ft non principes funt; ipjnm Pdulum «w« à ite.Licetp nos,ere .Principes fuut,dofli funt, mdg,« funl,hpidc5 præcioft funt. Qtiid udbuc didurus es ? Vune^uidiUigelifuntiEt tdinen jd nnÿhw de coelo uobU «in«iuiiuerit\prxterlt;iuim ticccpijbis,nndtbemn fit: lt;lHilt;t er ipfe dinbolus tingclus de coelo kpfiw ejl. Effu= fwsejlergp contemptus fuper principes eorum, ere. Và eminPfdlioî.Concioncfecundauerfu : Inter inedlît monti«m,crc.Llcetfinos lt;tng,elus,erc.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;çï ianus ad P ompcium contra /
epijloUmStepbiini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Cyex nbsp;nbsp;objdin Atio cjuicwepreefumptio »buindncim
tifdditionem
84« DE TRjSDITIONIBVS traditionem iiuin£ dij^ojltioni dnteponere, tuf éduertere in'Ugitdri qt irdfci deum i^uotia diuiniP^ cepta foluit prd'terit bumdnd trdditiolt;Siciit{x!â'^r idm prophetdm cldnidt et die it: Populut i^( Item dominum in Eudngelio increpdns-Ãniilitef C iurgdns ponit zy dieit. Keieciflis mdiiddlin» dei, 0^â Cttiuf prjecepti memor hedttif Pduluf dpofioldif ipfe et in/lruit,diceni : Si qui! dliter docetfd'''^ acquiefeit j'dnii Herbis domird noÃri teÃu Chrifli, ürin^ eius ut pote eldtiis efl, mhl feiens, di/cedendK^ esbhuiufmodi.
Augaftinus Sfrmonc.i6.
Conflituit inquitj!nontes tfrdél dutores fcripturffâ* diuindrit^qdicqMd inde dudieritis hoc uobis bene fifiâ ft. Quicquid extrd â¬fl,reflgt;uite,ne'erretis in nebtils. S idem dli^i: Coilitue Icgisldtoremfliper eos.Videt»rfl^ qiiit,dntichrtflum niiciflgnificare, de quo ApcflobiSâ-Cum reueldbitur homo peccdti.Ite,AuguflinusinprSâ flitione cui titulus. Speculum uiuendhprdceptdexferf pturd petendd eÃe dit.
ïtem,Cypridmis Cieeilio frdtri libro 2. Epr^. !â pifeopi d dominicd Mitutione pro noueBis inditutit* mbusnondeceddnt.Etflflceritisquod egoimindodii/ bis,idm non dicdinuosferuo5gt;fed dtiiieos.EtqugdChi däi
» V M â N I s. «49 jliilt; lîtUdtfoli« 4itdiri, plt;tter etiitm de calo conteftrfs Ur,4icens; Hic e)l jîlii«, crc-Mt fu^rd.
Concors enim omnium fententid Tbeologorum ZT coritm tmrecftitium quÃm ueterum, pbilofopborum, - Btris^confultorunbcr ipforum kgUUtorem, nec mi« niKPontiÃcum quà m prifgt;cipum,quiccttnlt;}; Ã4t«t4 4â »erfircligioni esquot; iu/ticijc depr4:benderentnrgt;neq;l£gîî â nomine dign4nd4,nert^uîli ob/èru4nd4 .Potior enim b4 bend4r4tto eorHm,qHf pr^cipit deus qiùm qux bomt nes,qii«^conduc»nt Reipub.quÃm q»« priuutic libidi ni;Qu« uerôjrtjî iniqu4 jldtwnnturjUc tyrumiicos, ci« tr4 «iolitionem t4incn eorum, q«« prxcepit deus, CT irefiwtpublic4,obferH.-tripoj}«nf. omitti 4«tem non pneâoj^dicRlo,Tn4ioreq;pertwrb4tione er incommo* do,qnim4j|èrrct cor»,« obferuatio. Cbrijtidiio certc bominibic de fuo iure concedendum eft,cr muxillu 4I« teru ôbMcrtend4,p4Uium cuin tunica proijciendum-
fcttamen ut diuusTbomxs Rquinos ^r.i. qu« ⢠Jbone 96. priorts partitionvs -, purtis fecundic reflc eenfrt; quondo eiuftnodi nuUo iure indicuiitur, |î ci« tri fcAndilum er perturbationem oniittantur, nul* hobligdre reÃgione ; nam adbcec, inqiiit gt;nbsp;non extenp dit fe ordo potejtatis diuinitus injditutus , qui utilt;^' «ipubUcomutilitittem, a* nuUius detrimentum t dùn«'
G J Ti tdXÃ
flt;o
DE TR 4 DITIONJRVS
täxdtdatuseÃ. Quod etenim mnfiurit lc:i ! filios dei non potcritgt;Etut Auguflinut de Libgt; itrbitri^ ; inquit: Lâ¬xnonefl,qu£iuftanoneü.VndeE)iÃ4gt;lt;^ ! ex iÃdoro cauetur.Erit dutem lex iuÃd, honeftd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
fgt;ilis,fecundum ndturan!,cr confuetudincm pM, ligt;â ; co,tempori^ cotuienieiis,neceffArid cr
^uoc^ : ne aliquidper obfcuritatem in cMum cdpu'i»'^ â teneat,nullo priuato cotmnodoÃed communiciuiumuà : Iitate confcripta. tn uniuerfum igitur de Icgibut hmi^* nii tant Pontificijs,quamprincipalibuiinipfisPonttÃ* cumdecretifÃc cenfetur.Qu^cun^iurenatiirali,^ : pTiCcipi uetari^ eadejn qua; diuino crediturÃue etdt^ Æ Ãaflicie,Ãue jeculares confiitutiones contraria conn ; (gt;robantur,eaieÃeexcludenda{, Difl.SinCan. QS^ iure,0- in Can.Eui. Diilinilione ut fuprà expli(âââ tumeü.
A dduâafunt crÃpra praclarade hacre Sandt' runt diila, quibui ontnis nbsp;nbsp;conÃitutio, o' confuet»'^^
diuino; legi aduerfa,ÃgiendadoceturMercietef;ââ'à diamut AuguÃiniÃntentiantmemorabilemexlibâ ÃÃionunt », Cunt autem Deiu aliquid contra moreâ'â uel contra paóiunt quoruntlibet iubetfierietà ibt outâquot; equamÃilumeÃÃciendum ed,età omifÃumeÃrtfl^* randnm eä: etÃfiatutum non erat, inftituendamtÃ:
itead
'H V H A N ï S.
«îi
CT C^priitni; Stfolw Cbriftt« «tudiendiM cjl gt;nbsp;no» èbem;« (tttendcre,qitt(i lt;tnte nos jacienJum pw tuuerit.crc.ut fupri citdwiiniK.
Qm^ cxbi5 non Hideât,qt«d ipp de p cr dbjs» P«« lejibiK,fi«c moribt« leges Pontificite Ãilt;tMdnt,cr HniKuelint,Melfîbi,ueltlUs Cbnjdîdnuin ejJeobjWdw: Pdteiius niinirum qudtenus diutnis pr«epti« congrue» tw continent,dut pietdtem cbdritdtempwmouednt, Lenic^ qui uiuere ex dtumo cbrtjlidno qu^ernnt » iUos ftiiritus dei,quo Jilij dei dguntur,in tempore ddmonebit omnium iHorum quac deo pldcent.
Trdditiones bumdnie nojlrd tempejldte excogitdt« dttulcTuntmdgndpericuldconfcientijs. Ndm tmpoj^tbt le erdt tot trdditiones ferudre,q«ds tdmen miferi cr »«i Tddjlutidfeduibi bomincs drbitrdbdntur, necejfdrios tjje cultus dd fdlutem.Gerfonfcribit multos incidijfe i» ie5^erdtionem,quofddm etidm fibi mortem conciuiÃe quidfenferdntfe nonpojfefdtvsjMeretrdditionibiw. et interimconfoldtiononnuUdinde iujlicid Jidei,c7' de jTdtidduiierunt.
kein in colligendis trdditionibus itd ^erunt occupd U Scbol« et concioties, ut non udeduerit dttingere fcri Vtwdm diuindm penitiiis,©' quaerere utiUorem dodri/ wicjliejdtcTUcejdej^ejde dignitdte ciuiliumrcru, * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gg à de
«ÆÂ» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C A N r 7
de confbldtione confcientidrum in arduis
Gtrfbn nbsp;nbsp;nbsp;dlij quiddin Theoloff grduiteï i^ti^
funtjde i/s rixis trddiüonum impediri, lt;^uè mimn fart poÃint in meliore genere doârinie.
uetät oner are confcientim huiufinodi obferudtioitd^i'^ crprudenter ddmonet Idnudrium, utfciiüedi indi^ renter obferudnddf ejjè.
Ndnt Eudngelium ntdnddt o' pr£cigit,amp;ilt;^ ^dmm doilritidm in'Ecclefijs de grdtid o iiiÃidiil^ det,qud; tdmen intelliginon fote/t,Ãputcnthomines inereri grdtidm per obferudtiones db ipÃs coÃddS.Dif td ndncp ecclcfitc efl potefldt dit in lêdiflcdtionemni^ ' addeflrudîionan.Siccr Cdnonespreecipiunt.i4.câtâ Sdcerdos o' Cdn.Oues.Et Auguflinttt contrdPetdi^ epifloldm,inquit,Nec cdtholicts epiflopit conflntiiP dum efl,flcubifirteflUuntur dut contrd Cdnonicisdd fcripturd^ dliquidfentiunt,fl qudm hdbcnt dlidtnpctc' fidtem,ucl iurisditionem in cognofcendis certiscmifl) ttidtiicct,dut deciindrum,oquot;c-Epifcopi nonhdbentpo/ tefldtem dliquid contrd Eudngeliumflatuere,ut dexent tdem Cdnones-^.'Diftindione.Eertotum.
Item, Gtutgrenfe conciUum dndthemdtizdtiVnt non mancnt in lege Domini, etquotidienoudlleg^ifi'^ eoiÃitutionesprafcriliunt.
Cdcc
H V NV A N 1 S- Æ C4«loncnfe concilium Culccdonif itt'Eitbiitùd
C C C C.LXl X-temporitiK Vdlentiniâ O'iSexti,ctNVlt;trtilt;iiii,Ã;ittuitgt;ne NVo)ii«:bit«foVâ'ios loSâVfouincix«,populos,Ãoj?idclt;tnt. Seel buius Clt;utoni5 olliuiojiauejlnoftTO tempore totomunio: «juidpotcntitw J c[uÃm iUi ipp religjo/ Wtitulumbdbenti O morcs,o fecuU O prifei imper tores reminifeere cr duxiliu jèrte,qucgt; conjlitutioiies ttC Jtrtinpreciobdbeuntur.
DE CANTV ECCLDSlAâ ÃicoEcclepdC.
C^nUrc cr pfiUerc licet pf^lmos DdHiægt;4u^ Oâ** inç5[unt jpiritualesNVoiiunmerô ppilendt babel lt;puà Ãaulum.i.Corintb. 14. Orabo oquot; mente, canal» V j^intu,canam çx mente,q-c .per totum c ap.
Docctc SC coTOmonuU vauic«nuos cintionv'ùus.ôC Xaudrbus (çir iiuaW'ius cum gtatiai canenu» in corde ueftxo à omvno, Coloj^.5.
Neinebrltrmniuitvoin quocamp;Xn* tut va *. fed vmpXemvni (pvr im Xoquen^ tes uobvstrvetvçfis per pfeAmos , SC b'jxnnos ,Slt; cannones (pvrua\es,ca- , nenvesjô: çfallenus in cordvbus ut* es 4 fttw
D E C A N T V ftris domino,gratias agentes fempff in omnibus in nomine Domini Idü Chrifti. Ephef.3^
Aequo animo eft aliquis.p/allal fligitur aliqujsjoret.
Tertullianus in Apolog.
CJp-iÿ.
Memordt pofl ùyi7rlt;xs,id tÃ,conuiuiii,lt;liilt;t ä£ ZSâ exercmdit dileäionis mutua ÿritid,oîim Ckrf' fiidtti celtdgt;rdbdnt : m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inopes eo refrigeriogt;
ipÃuiuerboutdr,iuudbdnt, moreinÃäjjiutpo/l mdnudlan er lutnind in medium frouocdretw,ci^ ) ui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de feripturti fdnilis uel de proprio ing'quot;'^
fo)Ãet,cr hüte probdtum Ãa/fe quomodo bibiiÃt-
JAeminit er Plinius iutucr in epiflold dd Trdidniâ Chrifliunis Ãbi ndrrdÃi eos,^ui Chriflidni ÃierantjÃ^-t tes ^lfe fldto die dnte lucem cenuenire cdrntttfip Ctn fto,qudà deo dicere. Pdce EccleÃjs redditd pÃSt/i^ | vfus creuit,fed ddeô citrd incrementd Ãinäi in den^l rioris,ut D. Hio-o .fud idm düdte horrendd p« pfdUeiitibus notdrit: (^uod nempe in trdgadidrni/i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
dum guUHr,Ãuces medic dmine Unirent, ut inecritl thedtrdles moduli dudireiitur et cdnticd,cuni deo eorde, non fold uoce cdntandum Ãt. Hoc mdhÃct^i
ECCLESIASTICO.
feitipom itlt; duflum cjl,ut D.Greg.cjuwdtur infaiiSltt Roin.ecckpd dwd»« irrepp/fe confuetudtne «dlde re» frebenjïbiicmjUtqMiddmddptfrui« nümjleri» tojlitMti,clt;tntores eligereutMrjcr in Didcoiidti« oydiiie conÃitMtijinodHUtionum uocibi« iiifeyHirent,t[Hos lt;14 fridicdtioiil« oÿcium Zj «IcemoÃndrKnt Ãttdio udcd recofigruebdt ; dc deinde jà flum plâ¬r«n^;,utin/dcro itiini)kTio,d«tnbldndd «ox ^«ærcretuy, congru4 ttit4 ⢠ncjlijeretHTjCdiitor miniÃer deumwtoribtw Jlimuldret
ewn populu uocibi« dclefldret.Qudre fub pand dnd, tiwnius idem cduit,ne deincepi ij,^ui dltdrU iKimjIe»
1 rio depuldticÃentjCdntdrentjfed tdntumlcflioniEudn
\ gehe« inciBiÃcrent. Hdc leguntur in Cdn. In fdndd, DiÃ.gx ctÃugujb.lib.deCdtccbi3:dndi5ïudibi« ferip jît.Nb funt uoccs dd dures dei,nifi djfefli« dnimi,crc.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rejeruntur in Gloffd dd tex.Hieron.in dijl. 9â- .Cd«.
CdiUorcs VcrÃculi,qui cu ddmodu pij fint dfcribercli . Illit. Nonuox,fedtotuni,nocördMldmupcd,fedcor. \ Non ddtndnsjfed dmdnSjCdntdt in dure da. \ Vroindt D. TboniiW in dUerd pdrtitione jecundià ' pirtis.Q^cjb.Sî.[elt;ÿiutusD Rttgujbinu»n,ddprobd»« â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pic cenfet uei-bdprecdtion« non eÃe ubtrd,(^udm condt»
cint.dd excitdndum interior« deÃderij jeruoreexten«» ienid. Qudreo' Ruguftini« jrdtresin ^cg^ptoincx
sjtf DE C A N T V
tmiilM» tMdânt,qui brenifimaf raptim qticdammodo iâculiit4f orntiones haLiierunt, ne illa animi intentiOt ^Muerèor(itur,perproduâiores morM euânefceret, de hebetdretur.Atidan citdturin Can,Jgt;icn mediôcri» ter, dtconfecrât.DiSl.i.fubnoinineD.üieronyiKi/ii^ âunkquod utinam tantum ualeret,quèim ucru cr Apo fiolicic doUrina confonum eft. lAeîior tfl qià ne^ Fftb morü decantatio cum cordis puritdte,ferenit(ite,ic /jd ritudli hildritdte,qudm totim Pfdlterij moduldtio, cum ttiixietdte cordis dtq; trifiieid. Sed chryfoliotmu fonde cr eleganter de eadem re ,nc longi in precando fermones extendantur,in Homilia quadam de Oratio» ne prlt;ecipiâ¬ns,inter cetera ait : Si corpore hutm pro* firato cr creincaljumnuganie, mens totam domum, amp;Ãrü circumeat : quomodo taUs dicere poteritqubd in conj}gt;edu dei precatus fît.
D Augufi in loco fupra citato kgimus,in puhlicis fmectiusbarbartÃnos atq; folcecifmos,pcrturbatam'lt;^ dijiindionem comgi uoluit,quc) populus plane omnia inteUigens,cr diceret : Amen,quod PauluspoÃtilat Verum hac tempeÃate contrarium uidemin,omBino in ccenobijs quà m in eccleftjs publicis.
AuguRinusUb.9.Confe{fionum cap.7.
tcrUit
B C C L E s ï à s T 1 C o. gjtf Scribit uiderit MediolMi, cquot; inter cetera de 4 tMtuEccleÃaÃicoÃc dit. Tune Hymni crPÃdnti ut ! (dnmntur jêeundum morem Orientdlium pdrtium ne fopidui mcerorii titdio contdpefceret in^bitutu efi, o' ex iüo tempore in hodiernü dié retentit multis idm de pe neoinnibm gregibui tuii o pf^ c£terd orbii imitdnti buf-Etin Enchertdio dd Ldurentiu cdp .i.dieit.Cultu iiuinu confldreÃde Ãgt;e,cr charitdte colendunt deunt.
Chryfoftomus ad populiim Homilid.ti.
nempe dicendum utile htd^es, dperi labid, à iiiTfit j nbsp;nbsp;Æt necejÃtrium,tdce,meliui eà enim. ArtiÃx mdnudlii
es Ãdens pÃdlle,fed nen uis oremus. Nihil hinc grutte Ãt fiinebis,Ãd tätjudmin gt;nondflerio,utin officind federe poteris : non enim locorum eommoditds,fed moru pro Htds quietem nobis pnebebit.idem lib. diuerfdriim Ho wamp;'lt;lt;rHi»,HonHiï4.tî. Demuliere CdndJted. Multitude Mm Pfdlmorum in ordtione reprobdt.
Auguftinus ad inquifidones Idnudrij epifl.tt^.Cdp 18.
Miror fdnè quid itd uoluerit, ut de bis qu^ Udrie per diuerftlocd obferudntur,tibidliqudccnfcribe» âeegt;n,cumoânonÃt neceÃdrium,o'und in bis fdlu^ ierrimd régula retinendd Ãt, M qute non Ãutt contra
«8 D E C A N r V
fidein,ne(^ contra bonos mores, cr habent albjuiJ.äd exhortdtionein Mt£ meliorU,ubicunq; inflitui uidemut ful inftituta cognofcimits, non folum non improbemiti fed etiam laudando cr imitdndo feäemur,à dltlt;}uoruiti inÃrmitis non ita impedit,ut dinpliuf detrimentum Ãt-, sifnim eo modo immédiat,ut mcà ord. fludiorunt lucrd ÃieranddÃt,qudm calumniatorum detrimentametuen drf, Ãnedubitatione Ãtciendum eÃ, mdxime iDud quod etiam de fcripturis deÃndi {gt;oteÃ,Ãcut de Hymnis ey Pfalmis canendis,cyi{gt;Ãuf domini cy ApoÃoloruha^ beamus documenta,cy exejnplä cf ffrucceptd, de bac re tarn utilia, A d mouenduin pie animum, er dccedeif' dum diuinx leâionis afÃilum,udrid confuetudo efitty pleraq^ in AÃica eccleÃie membra pigriora funt,ita ut DonatiÃa: nos reprebendant quod fobrie pfallamus in EccleÃadiuina,canticaProphetarum,cumipÃebrieta tes fuas ad canticum pÃbnorum,humano ingenio cont* poÃtorum,quaà tubas exhortationeinÃamment^ Quo niam autem non eà tempus,cum in Ecclefia Ãatres co/ greganturfonda cantandi,niÃcum Icoitur aut diÃu» tatur, aut antiÃites dar a deprecantur, aut comunif eratio uoce diaconi indicitur.
Hieronymus lib.C'ommcntarioniin
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.cap.$..in epiÃolam ad
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ephefios^
I
ECCLESIASTICO.
Quifi abflinumtuinoo'abebrietdte in^uo tà luxurU,cr pro boe Ãgt;iritM fùerit iinpktui, tfie onma potejidccipere Jpiritualiter Pfdlmos,cr Hymnes cr «tntied. Qÿid dutem iriterÃt iiiter PÃdmum er Hym* tium,cr cdnticït in pfdlterio pkniÃime difcimus.Nunc Mtembreuiter hymnos ejjè dicendum qui Ãrtitudinent «c mdiefldtem pr^dicdnt dei,cr eiufdemfemper uel be tieficid,uelÃäd mirdntur. Quod omnesPfdlmi conti' nent; quibus HdUeludhuel prtepofitü eÃ.pfdlmi Mté propritdd ethicum locum pertinent,ut per orgdnunt corporis, quid Ãeiendum , quid uitdndui» noueri* mus.Qui uero de fuperioribus diÃiutdt, concentu mundiomniumqscredturärumordinem, dtlt;p concor' diamfubtilis diÃutdturediff'erit,iÃe Ãiirituale cdnticii cdnit.Vcl certeut propter fimpliciores mdtiiÃfliuf quod uolumiis eloqudinur.Pfdlmus dd corpus, cdnticu ad mentemreÃrtur. Et cancre igitur pfaUei-e,çy laudare dominum,magts animo quam uoce debemus, Hoc efiquippe quod dicituriCdntantes cr p[aUente$ in cordibiis ueflris domino. Audiant b.tc adoleÃentU' kaudidnthiquibiispfallendiin ecclefia officium eÃ, deo non uoce fed corde pfaüendum : nee in trdgxdo* tummodum guttur,o'Ãuces duld medicdminecoUi^ tiiendiis, «t in ecclefia theatrales moduli audiantur cf fimticiifftd tn timorf,in opereÃnfdentiafcripturarura
DE CAN TV
«o Chryfoftomus in Pfal uj. ,
Et /îc«t ludtà iubebantnromni organico fono dominum,pc nos omni corpore laudare propeft^ r!ti!f,octilvs,lingult;i,auribus,mdnibus hoc debemiif^* cere.îJcô Paulus dicebat : Priefiate corpora uefirii C1,VI PRIMITVS INSTITVERINT horos Canonic as,ac (anxerint,ut Pfalmi à choro ' altemis cdnerentur,et ibidé de origine cho riati^i'Dmoruinuitasfcriplerint.
CAP.t.
PRec« horariasfiue canonicosciHi^ uocaitt,Hi»^ ronymii; primus Eu/èbio Cremonenfi cr pleris^ alijs ^ui cumeo uixerant,injîituijj'e ^tur: quibus diui lite in tetnplis laudes canerentur,ut ex facra patet hifla ria,qudf Patres deinde receperunt imitoti carmen DOf uid. Septics in die loudem dixi tibi. Sunt autem qui trO'-dant,cr in pritms diuus Cyprianus,morem celebrandi (gt;rimam,tertiam,fextajn, nonain horas à Daniele fumptum^ quod iUe ter in die poptis huini genibus, (ie crore confueuijjet,id quod ex pnfcorureligione trans tatitiu elfe potcll,cum apud illos jic oraretur,telle Apu t£io,qui lib^it.ita fcribit Rebus iam rite confummatiSf inocbatnelMtsftlutotionibHfreli^'oà primam nunci» antes
E C C L C s I A ST 1 C o. Fffx
Mes hor dm perftrepunt.M.dtutinds adorationes uocat boe loco Apuleius non intlegdnter falutationes: dlt;t$ modHnj ordndi diuifum in hordf fdcrifiâ/s kgiti^ ntds fuiÃi.Pojled,lt;luod fdtis conf(dt,Pehginsfé(undut dfcrewitMt ipfefelgt;[an cdnonicd kort: ijuotidieÃfdcer dotibui cclebrarentur, uelut pr^ièntaneum reinediura humdnx imbedllitiiti jutu u,c}uó/Icuti tuÃus Jèftics in die,ijitemd lmodn)n 4Jt Salomon, forte per incooftantià tdlitjtd per oratidi curdm, toties refurgat,reuelat^. Swgulw ;lt;«té bor« GregontK pr^jitionè dedit initiunt pfdhni Ddnid.'Deus in ddintoriùm meum intende, Do nifie (»d adiuuditdit ine fi/Uiid, fubiecité^ hy mnu iüuttr, Clortd p4tn,crplio^cr Jpiritui fdndo,de quo alibi di xiinus. vt totdem etiam horig in honorem deiparg uir ginif,quotidierecitarentur,inÃituit Vrbanus /ècundut in Concilia quod in GaUtà 4d Claromontem habuit. At HieronymufrogdtuDamaà digefpt pfalterium qteoi t(ocdnt,ideÃ,pfalmorumltbrumin feptem partes, di nuinernmdierumuniufhebdomadg, «t qmlibet dies (ertumpfalmorum numerum haberet, qui caneretur, quod ita diÃindum nunc ex ipÃus Damaà décréta in omnibus templis legitur.Fertur idem PontiÃx omgt;â Kium primus hymnum in fine pfalmorum,Gloria patri Ãquot; cdtera, qui tribui diuinis perfonis redditur,, adie-'
»«e D E C A N T V.
in Nîceno couentu prius leditu^mentoriiepti^ ditum eil.Uent printituf inflituit,ut chormaltemis pflt;d fnos cancret : qudfujuim non nemo trddit id anted db Ignatio epifcopo Antiocheno infiitutum ^uippt ejuiperqtuetemdudiuilJèt angelos ad cim modum uif (iÃimpfdlmosconcinnentâ¬s,id quod unuiuelalteri Dduidmutuà fumpÃlfeuidetur, qui, tefle loÃpholib, Antiquitdtum 7.dicitur feptemconÃituiffe chores, O* tos canentts dc precedentes ipfe fubfecutus, duin drcd Kierofolymdm deportaretur. Vel Afdphimitdti find, qui ut fuprdretulimus,etidm dpud Btbreos, dutorÃit ordinis eorum qui pfdüerent.Fuit omnino iam indedb initio, mos no^is cdntilldre de rebus fdcris, dicente TertuUidno dduxorem.Quid mdritus fuus itti,uelmd* rito qMd iüd cdntdbdtild hodiedpud Germanos,cuiU firimisferuatur.At diuus Auguflinus libro CoÃÃionS twno,ait: Ambroflumî^ediolanenfem antiflitem hunc canendi hymnos ct' pfalmos moran priinum apud Oc* cidentales infiituiffè populos,qt(od no utiqs multumabt horret d fententia eorum, qui Damafo aÃignant : nam cum ambo per idem tempus Ãierint,cr quod unus cced (iffitidb dltero ratum haberi oportuerit,non iniurid et ambo eins rei dutores did po/fent. Veru quantum idjit tune ildui infiitutum utile eÃe coeperittidonAugufiinM
ii»
ECCLESIASTICO.
li!gt;ro fuarunt ConÃÃionum decinto planum Ãicit: quip/ pe qui à dco ueniam peM,quod diligentius canium quà facrorum uerborum pondut Mendi/Jèt.Sedhodie Ion ge minui è republica noÃraejje apparet, quando can* tores noÃri ita in templis conftrepunt ut nihil pritter uo (em audiatur,^^ quiinterfunt: interfuntauté quotquot tiuitag capit,eiufmodi clamoruin concentu quo eis atv* res maxime pruriunt contenti,de ui uerborum minime tierant. Vnde eo uentum eü,ut apud uulgus, omnis diui ni cultus ratio in iÃts cantoribus Ãta eÃe uideatur, qua â¢Â«is generatim nullum aliud hominumgenusÃtleuius aut improbius.Et tarnen bona parspopuli uteos audi* ' at clamantesjin fieras ledes uelut in theatrum concur* ritiCos pretio conducit,eos Ãuet, eos deniq; folos do* mui det ornamento ejfe exillimat. Quare dubio procul tx religionis ufu Ãret,aut eiufmodi graculos è templis tijcere,uelomninoitaeosinÃituere,ut canentcs more potiuslegentium, quà m inÃrepentium hymnos récita/ rent,quod D. AthanaÃum Alexandrinum epifcopum olim in diceceà fuaÃciffe Auguflinus in prienotato li* bro attefiatur,atqs magnopere laudat.H£cVirg. Poly ' ioriM. Mrfrciw Pontifex R.omanus,ConÃantino impe rante Niceni concilij Symbolum pofl leiiu euangelium Oâ 4 clero ej populo dar a uoce c attendu Ãatuit. chro ntca-Chremcarunit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hb
«^4 'D E C A N T V
CeleftiniK Cämpamif ante fäcriÃcium Pfahnosoit» ' tiphonatim ab omnibta canendos,injhtuit, cjuod ant»* fieri non erat folitum. Epiflola er Euangelio leóiif crificio finii imponebatur.Platina.Sabellictti,Chro.Â¥t trui de Natalibui.
Vitalianntfub Conftantio er ConÃantino Confia» tij filio Pontijex fiat. Cantum in templn ordinauit ZT organa huntana uoei adhibuit.Volat.chron^
Rà bertiif rex Galliie hoc tempore hos cantuf ecek fite tradidit.Sanäij}gt;iritns aÃit nobis gratia. Et o luda er Hierufalem,erc. Antonini furnma. Htec fiA Syhu^ firo i.Pont-Rom.
Alexander fecundus Alleluia 4 L X adPif fchafujfiendi pr£cipit.t^auclerus.
LIBERTAS CHRISTIANA jfiiritualis.
LEx fpintus UI tæ per Clir/ftum k-fum, liberum me reddidit à lure
iX mortiSjôCc. nbsp;Rom-8.
Dominus fpiricus eiî:ubi autem /pf ntuSjibilibertis, J.cor.j.
Vos in Iiberfatem uocati fedis friâ tres tantum ne hberratem in occafio^ nem cirais detisifed per ipintum cha»
ritmis
ECLESIASTICO. 84$ ritatts feruite inuicem.
In Itbertate, qua Chn'ftus uos libe-rauit,ftate,ÃC nerurfus lugoferuïtutis implicemini. Atc^feruitutem hi'c uo^ car,legem ueterem non excuffionem poteftatis, i.Petrù.
Tanquam liberi, 00 non uelut praez textum habentes malitiae Hbertatem fed tanquam fer ui det. ibid.
Veritas,id eft,Euangelium, uos li-berabitjhoc eRdiberos reddet. loM-St
Eufebius Eccle.T ripart* lib. t. cap. 10.
SpWdiort qualis circa peregrinorum fufceptio» ne jueritjbwc ctpprfref. Jnflante iam quadragefima, ex itinere ucnit ad earn, quibus diebm fine ci^ bo confiflens. Videns itaq; pcregrinunt ualde defiâuin Perge ( inquit fili£ fu£ ) laua peregrini pedes,o' cibost appone.Cumfi uirgo dixijjet, nec panem e)fi,nec ifn«,hoc efi,firinas ( quarum rerum folebat nihil ha/ here conditum propter leiuniu) or ans primu ueniam^ petens,fili£i»|?it »t porcinas carnes quoà domifalitas habebat,coqueret. Quibusco(lis,fedenscum peregrin no pofitts carnibns coniedebat, o' rogabat ut una cum
Hh i
eo
t«S LIBERTAS CHRISTIANA
to ederet pere^inut. Quo rejùtitnte,Chrifîiâmmq;fe proÃtente.Propterea (inquit} reÃtdre non debes. Oin nid enimmundd)nundis,Ãcutfermo diuinuf edocuit.
Itenh^leuterim Kom.Pont. contrd Scueridnos, lt;iui inter cibos deleilum Ãiciebdnt,ddeccleÃiH GdUiicÃrh benspdecretum tulitne quis uUum cibi genut, quohofni nes ndtUTie ueÃi licet ÃiperüitioÃe reÃjueret.
Auguft.lib.de Quantitate At!im£cdp.3 4.
' Kicceà uerd,hlt;£c eil perfiüd, htec fold religio,per deo reconcilidri,pertinet dd dnim£,de e^ud quteri tnus mdgnitudinem,qudfelibertdtc digndm fuit : ndnt ille db omnibus liberdt,cuiferuire omnibus utiliÃitnuiti efi, et in cuius feruitio pldcere perÃile fold liberttU eÃ.
Chrylbft,Homft.25.
i.Corinth.lO.
Vt ipùd enim libertds med iudicdtur db dliend con* fcientid Æ L ibertdtein in obferudntidm cy prohibitions etppelldt .Hoc enim libertds efi, nullt iuddicg feruitute
Auguft.z lib.de h'bcro (obnoxid. Arb.cdp.is.
Quiclt;luid enim iucundü eil in c£teris ueris,ipfduti^ Ueritdte iucundu eÃ. Hiec eà libertds noÃrd,cu ifli fubf dimurueritdti-Etipfeefi deus nofier, quinos liberdti morte,
SPIRITVALIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«(îy
nutte,id cft,i coditionc peccdti. Ipfd enim ueritdi etiS homocuhominibiMloqués,ditcredétibiKÃbi, simdnfè ritii in uerbo meo,uerè difcipuli mei eflis,^^ co^noÃe/ tis ueritdtè ey ueritdf liberdbit uos.
Chryfoft.Hoin.5ï in cap^Ioan.S,
Sifilim inqtid uos liberduerit,nemo idm contrddicet, fed uerd hdbebitis libertdté.Si deus iuÃificdt,quis con=* demndtf Hic fe muiidum i peccdto o/tendit,cy nomine tdnbu hbertdtê Ãgnificdt,qud ey homines ddiit, iüu dut folus deus çy per boe Ãiddet eis,ne propter hdne erube fcdntferuitutc,Ãed propter pcccdt«,q«o dbieélo noÃint lt;o«plfiK ferui : uel potius feruos oflendit,cum Ãituros U fceros dicit:Ãgnificdt enim edtit uerdni ejje libertdtent.
Auguft.libdeuerarelig.cap.17.
Qtufquis dut idea negdt utrünc^ tefldmentu db uno deo ejÃe püÃe,quid no eiÃdem fdcramentis tenetur popu 11« nofler,quibus luddi tet,ebdntur,uel ddhuc tenentur: poteà dicere no poÃeÃerhut units pdterfrmilids iuÃiÃi mus,dliud impereteiîjqwibt« feruitute duriore utile iu^ iicdt,dliitd CIS quos in Ãliorü grddü ddoptdre diÿidtur
Chryfoft.Homil.i ad Timoth.i.cdp.o.
Soit« ergo liber eü iüe,qui libertdte intrinfeciis hd^ Ãcut ille feruus efi, £(«1 fuccuinbit irrdtiondbilibus ⢠liitijs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H b } Gregoriui
⦠(S8 LIBERTAS CHRISTIANA Grcgoriusii Qu æ ft. Can. nbsp;Æquot;
Cum redemptor.
Cum redemptornoflcr totim conditor credtUTie äi hoc propiciatM humanam uoluit cdrnan ajfumere nt diuinitatii fu£ gratiiC dirupto, ijuo teuebamur captiut uinculo /èruiMii,pri/litJte noi reflitueretlibert^tti hriter: fi homines lt;}uos ab initio natura liberos protiP lit, et iuf gentium iugo fubftituitferuitutis in ea t^ui nd ti fùerant manu mittentis beneÃcio libertati reddantur-Item.i^.QUiefl.i^Canon.Duie funtinÃne: Jufloetiitu lex non eà poÃta,fed uti J^iritus dei,ibi libertas : ^iritu dei ducimini,non eÃis Ãtb lege.
AuguRinusüîpcr Ioan*
Trd^ldtM.îoy.
Creatura rationaîts non mà deoÃibditur, ut et inÃa illam Ãtnt omniaÃibdantur.EtÃibneait. t^ecÃ* tis efl, ut Ãmäe de quibus htec locutus efl cuiufquaÃnh nià eins à lt;juo creati er ÃindiÃcati funt.
Infumma,Hteclibertasinritibufhumanis non Ãait ignota patribus. tlt;am in Oriente alio tempore feruaiie runt Pafcha guà m Komic : er cum Romani proptet hanc diÃimulationem accufarent Orientem fchifmatis, admoniti Ãtnt, db alifs tales mores non oportere ubitj; fimileseÃe.Etlrenieus, inquit, dijÃonantia ieiunij, Ãdei ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confonaii*
SP I RITV A LI s. Sdr fMfonMidinnonfoluitfÃcutcT Difl.it. Gregorim I nbsp;nbsp;nbsp;Pitp(t flgiiificdt,talent diflimtlitudinem non hedere uni/
titem EcclefliS.Et in HiftoriaTripdrtiw lib.9. MhIw toOi^unturexemplct diÃimiliumrituum çr recitdntur klt;ec uerbd: Mens dpoflolorum jiutnonde diebuiflflii fditctre/ed pr^dicare bond conuerfttione gt pietrfte.
Item chryfoflomiK de Regreffu Sdnäi Ioannis de Apit Confldntino^olitdiii dicit Chriflianos non loco lt;Ht temport addiäos feruire quemadinodum ludæi.
Auguitinus in proÅmio»
Pfalmi III.
Tantum duo funt pvtccepta charitatis in fcripturii. Nibil aliud rcquiratis,nemo altud uobis priecipiat.
diligit lege adiinpleutt-Plenitudo legis e/l cburit«!« ÃE DELECTV CARNIVM
cj diflrimine Dierunt.
OMnc quod in macello uenditur» nianducate, nihil inrerrogantes propter confcientiam- i.Corin.io,
Abftinere à cibis quos deus crca-uit ad perdpiendum, cum gratiarum adione,fidelibus,SC ijs qui cognoue-runt ueriutem : Quia omnia bona.
Hb 4
DE DELECTV
nihil rcijcicndum, quod cum grati' arum adione percipitur. Timot.4â
Surge PetrCjOccidCjSC mâduca. Ait autê Petrus : Ãbfitdomine,quia nun qua manducaui quicquâ cômune Sé immundû,Quoddeus puriftcauit,tu cômune non dixeris i A£l.ii.
Siquisnos uocatinhdeliû adcÅnâ fiCuultisire Omnequoduobis appo niturjmanducate,nihil interrogantcs propter conicientiam. i.Corinth.ic.
Nemo igitur uos iudicet,incibo aut potu,aut in parte diei fcfti,aut neomc niac J aut fà bbatorû, quac iunt umbra futurorû,corpus autê Chrtftus.Cob/jCu Qui uefcitur,domino uefcitur: gra tias enim domino agit qui uefcitur» non uefcentem defpiciat. Rom.14.
Atqui efcauos non cÃmendatdeo, ncq5 fi comedamus, aliquid nobis fuquot; pereft : netp fi non comedamus quic' quam uobis deeft. i.Conntb. 8.
Hic quidem iudicati diem ad diem conferensjilleautemidem iudicat de quouis die. Rom-H* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnia
C I B o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87»
Omnta munda mundiSjCoinquina tisautêjamp;T infidelibus, nihil eft mun* dunijftd inquinata mens eorû,amp;f con fdentia. Titum.t.
Noui fiquidê5C perfuaftim habeo per dominé lefum, nihdefte cômunc per ic ) nifi ci qui exiftimat aliquid efle cômune,inc communeeft. Romdm.14-
Nihil eft extra hominêjintroiens in eûjquod poffî t eû coinq uinar e. Mdrc.7.
Auguftinus epiltn^.ad
Jänuariunt.
Inter omnia ilia dece {gt;r£cepta,folu ibi ^uod de Sah hato pojltü eft,figurate obferuandu pr^cipitur,quain fisnfd nos intelligendd,non etia per ocium celebrandii fufeepimtii.Hiero.lib.com.in epifl ad Galat.Dies obs feruatif,^c.fupra citatum deFefliuif diebus.
Auguftinus fuper epiftolam loan.
Dtyi.4i.Dd/«lt;c
Ddiciic ^Uielibet à abfy; deÃderio percipiantur, non officium,cr uiles cibi appetentur, accepti impedi' um proÃäum abflinentitc. Dauid enim a^ua male con tupitam effuditjor HcHm carnem comedit.
Hh j liicw
ni D E . D E L E C T V
Idem in hb»Quæftionum Euangc«
Qtioiiilicit.
duod dicit dominitiinEuangelio: iuÃificatdeÃfi pientid db omnibusfilijs fuis. OflenditÃltos fdpienM inttüigâ¬re,nec in dbftinendo,nec in mdiiducdndo effe iu fiicidm,fed in leciudnitnitdte toUerdndi inofpidm,c^ tan pcTdnùd per dbunddntid non fi corrumpendi dtt^ op* ortunefumendiuelnonfumendiea lt;}uorum nonufiu, fed concupifeentid reprehendenda efl.Non enim inter* ef omnino quid dliinentorà fumes, ut fuccurriU necep fitdti corporis,dum modo congrudt in generibut dli* nentorum his cum quibus tibi Muendü,efl ; ne^ qudit* turn fumds inefi multum.
Auguft, ïn lib. de dodlnna CbrilUi'
nd.DiÃ. 4.i.Cdn. Quisquis,
duisquis rebus pratereuntibus reflriÃius utituf qudinfefe hdbent mores eorum,cu quibus uiuitdutin* temperdns,dut fuperfiitiofus : quisquis uero fc eis utid tur,ut metds confuetudints bonorum inter quos uerft' turexceddt: dut dliquidfgniÃcdt, dut fldgitiofiis eà I/j omnibus enim tdlibus, non uftts rerum fed libido in (ulpdeÃ.Quodigitur lociscrtemporibuscf perf* nis coimenidt diligenter dttendendu eft,nec temerè Ãd* ÿtidreprâienddmusiferieuimpotefi ut Ãne ediquo
uitio
c I B O R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87î
Ititio cuf)ilt;ùiii'S,uel uoradtatis predo/tjjtmo dbo fapi=â tns utdur : inÃpiens Mte fixdiffiitid gul£ fldmma in uiliÃiinum olus ardefcdt,et fdnius cjuiÃji maluerit more domini pifce uefdqudm lenticuldinoreEfdu, nepotis Abrdh£,dut hordeo more iumentorum: non enim prop tered continentiores nobiifuntpleraq; befli£,quid uili oribnf dluntur efds.Ndm in omnibus huiufinodirebut no ot cdrum rerum ndturd quibus utimur,fed ex cdufi ntendi et modo dppetendi,uel probdndü,uel improbdn dunteflquod/icimuf.
Ex Concilio Martini Papæ,
Diflinél. 30.Cdn.Si quis.
Si quii etidm non pro dbflinentid,fed pro execrdtio neefcdru4cdrncdbflinet,pldcuit fonde Condlio dut preoufletjCtf Ãc uult dbfiinere, dbflinedt.Si dutc Ãgt;erlt;â nititd utolérd codd cum carnibui non deguflet,ifle nS obediens nec fuÃgt;itionem hd:rcfis à fe remouenf depomt tur deordineclericdtut Itcm,D!4.î}.Ca». quiepifeo» pM.Jnhoc Cdnonc didt quomodoÃt exdininonduf Cquot; pifcopuf,cr inter acterd. Si edrnium pe)-ceptionem no culpet, dit. Jtem,Lege decretum condlij Anticyrdni, Anno CC C II Il.bijfcitMJn Anticyr£.
Auguftinus de Eccle.dogmat^
bu^,lib.i.cdp.élt;s. .
Bo«Hm e]l cibttm cuni^rdtidrumädioneÃmiere.
g-44 de del ec TV CT ^uicclutd deuf priccepitedendüeÃ. AbÃimre ab dliquibui no qudà d tndlti,fed ^udà non neceÃdrià non eÃmdlu.Et cdp.6-7.cibos guocÃcredercmdlos, uel )ndlicidicäufdrepercipientibw,nüneà chriÃiäno ntnhfed propriè Herdchitdrum cz JUdnichteorum-
Idem ad lanuarium
Epifi.ii^t
Quodfcri^ÃÃiquofddm Ãdtres itd tanpcrdred tarnibui edendis,utimmutidos (^ui comcderintdrbitre* tur,dpertiÃiniecontrdfidan,fdndmlt;i; doéîrindm eÃ. Sed hoc nonÃilum credidi deo meo in iUis duobui pri6 ceptis totdm legemprophetdi^^pendere.Sedetidmexf fertuiÃtm,experior(i; quotidie^qudndocluidem nuHui mihi fdcrdmentum,dut dUcltui fermo ddmodum obfcu' tior de fdcrit liter is dperitur, ubi non eddemprieceptd reperidm :Ãnn enim pracepti eà chdritdf de corde pu ro,cr confcientid bonder fide non fi£ld, Qudpropa ter quod infiituitur prater cofitetudinem,ut qudfi cb^ ferudtio fdcrdinentifit,dpprobdrenon poÃum, etidm fi multd huiufinodi propter nonnuUdrum uel fdnädru uel turbulentdrum perfondrum fcdnddlddeuitdndd, li* bertui improbdre non dudeo. Sequitur : tpfd tdinen re« ligio,qudm pduciÃimit,er mdnifiÃi/fiinn celebrdtio» num fdcrdmentii tnifericordid deeife liber dm uoluit, feruilibt»
⬠I B o R V M.
JèruilibutoneribiifpremuntjUttolerabilior Ãt cond^â do luiijeorum, qui etiamfi tempus libertatis non agfto' fffrint, legalibus tdmen f(trcinis,no humdnis pneÃtmp tionibiis Ãtbijciuntur.
Idem contra Fauftum Manichæum
Lib,i6.clt;tp,3i.
Nefjj ew'm blt;ec propter continentu difciplitMq; do Milndi corporis tMgereprohibetis,fed quod immundit fint-.mtm ctt Ãrdes cx Ãl gcntis tenebrarü cffe perhibc tit,cotrt( Apoflolii dicentem: Omnia mundamundis» Panlo poà : Audite er intelligete. No» quad intrat in os,comunicat homine:fed quod procedit de ore,comuni cathomine.Et omnispldntdtio,qiM no pldntduit pater meus cceleÃis,eradicabitur,erc- Hoc utiq; idea, quitt traditiones Ãtds uolentes flatuere mandata dei no intel* ligebant. Cyrillus contra lulianS lib r-optime er prudenti/Ãmc nos in omni quidê reÃei muSjUt reite er inculpate uiuatur, condemnamusq; im probos mores : cenÃemus aute odiofd,ddulteriu Ãmi* cdtioné,mendacium}Obtreilationé,er auaricia, cunq; his mala alia.Hiec erÃolafcimus eos,qui bis laborant (oinquinare. I td nuUu uitamus eduliü ut immundu: cor parolesuero uoluptates moderatione copeÃimus,er «euleupetulantionscarniibebetitntes, parce uiilitare (onfueuimiis
87^ DE D E L E C t V
confuatimui,z^ omnino in délicijs effè inter optima nS pontmiM,tUe Mté uosinÃitoribin,faltatorihM esquot; telo^ nii comparare uult, chrifliante religionis libertaté ig^ norans,Gr ijuomodo probe in unaquac^ re agendiiÃt^ No« enim utentcs inÃpienter humane trdditiomb{ts,ri diculä delegimus conuerfationé:fed diuinis potins etÃt cris eruditi legibm^honorannts ueri borne uitee mores^ Meinores duteÃumus eorîi, qu£ Paulus Ã:ribit: Cibut nos non comenddtdeo,neqià edamus meliores Ãtmus, neq; à non edamus détériorés. Et iteru etid alio loco : Omnis cibus bonus,(^ mhil rciiciendum,Ãin(iiÃcatur enint per uerbu dei,çr ordtione.lpfum aute onmiu do/ minatore er legis latore ChriÃu dudite,er inteHigite: n5 ^Kod ingreditur in os coinquinat hominé,fed quoi egreditur ex ore er hoc coinquinquindt homineide coT de eniin exeunt cogitafionesmale, ctedes,ddulte]'ia,Ãif ta.EthiCc Ãtnt quahominem coinquinant.
Theophylacflus in epiftolam ad
Romd.cdp.i4:
Scio er conÃdo in domino,id efl,non in cogit^aioni* hus hiÃce humdnis,Ãd in domino,hoc efl,edo{lus ab eo er certior Ãblus, quod nihil per ÃÃt iniquindtu,id eà quo dd eins ndturam immundum, fed dd id eorum ho^ ininu fieri opinionem,immundum,dquibi{S folhÃ't dtbus dum habeaturmou cteten5,amp;(gt;
âC I B o R 7 H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«77
Ãuguftinus lanuario de ritibas
EccleÃiC.
Qtjoi (Wté inÃituüur prjeter confuetudine,Ht qudfi lt;gt;fgt;Ãruittiofdcrdmenti Ãt, dpprobdre non poÃum,lt;yc.
'Sf H rt boc nimt^ ioleo, epud multd (ju£ in dininis librii Ãdnberrinid pr£ceptd Ã(nt,nimii curdntur tä mub ti5 prifnmptionibu^ Ãc plendfunt omnid, ut grduiux corripidtur,qui per oóidUdiÃudf terrdm nudo pede tc' tiS^it,qudm qui mentent uinolentid Ãepelierit. Et pd»* Ià pofi dicit.Hiec omnid ubi ÃcultM tribuitur Ãne uüd dnbitdtione refecdndd exiÃimo.
Ifidoriis.iQnæfl.3âCan,
Si li qui.
Si is qui pr^efl Ãpr£ter uoluntdtemuelpr£ter ^«odirt Ãtn^lis feripturis euidenter pr£cipitur , «eï dicit dliquid,uelimperdt , tdnquimÃlfusteÃisdeit autfdcrilegus hdbedtur. Qnibus dutem non perÃgt;ic}t' um efl Pdpdm eÃe fdcrilegum eximiumqta nobis e» Ãdm de nuptids prohibuit,de quibus Ãtcrilegis er ritibus errorw Pdulus dudum propbetduerdt ddTt« MotbeHW. At homines enim non pr£eÃe deberebomi* num conÃientifs tefldtur PdwliM dpertiÃime : Omnid» inquiens, ueflrdÃint,ÃuePdwliw,Ãue Apollo,idefl, tiecPduluSjnec Apoüohabent dutoritatem obli^dndi (onfeientias
«7» DEDELECTV
cottfcientimt ueflrtit.liinc apparet, eccleÃ^mägnätef-Epifcopos,Päpii(,rtoft fuis fed fioüris ufibus ddtos ejfe adeó ut iitm noftriÃnt,ZT nobis inferuiänt in omnibus qut£ falutis funt. Vetuit igitur Petrus fuis conpreÃyte^ ris,ne domindrentur clero, ne fe ut udflutores numind quicddmterreflrideÃrrrent. Nanalidm ApofioUsdo^ Minus dédit dutoritdtem,(ludm ut docerent fèrudreed ^uteipfèprtecepijjèt, quod fi.cientibus,fefeperpctuo, ufq^ dd mundi finempriefentem affuturu dfiruxit.Tree norum 4-déclarât diuus Hieronymus.Extra materiam peccdti,hominem non praeffe bomini. Cieterum cu pec cdtum fit motus,aut diäum,dut fiilum contra ledern duntaxdtdiuinam,Auguftinoa)firente, zT cum legis confitmmatio er plemtudo fit charitas, quo modo ajfe/ ueraüs uos Papislie hunc peccare, qui humanam uiola* uerit traditionem ubi abefi fcandali ratio i Maxime cu feriptum fit -.Tantum quad ego pra;cipio tibhficita-.Pt in pr£ceptis patrum ueftrorum nolite dmbuldre,er iu^ dicia eorum nolite cuflodire.
Concilium Brdcarenfefecundum,Anno D C. XIX. celebratum anathematizat qui abfiinent ab efu (.nifi continenütecaufa) carnis,er commimem,hoc efi, inU purum duxerit cibum quem deus creauit ad percipien dum cum gratiurtmadliofie. Similiter Concilium trede/
eimunt
C I B o R V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87J
timum Toletitnu anathemdtiz^tt prohibetites (fum ccifK fiumcrauiuin.
Chryfoftomusincap.Hebmj. ,
HomHwîj.
Bonum e/l,in^uit:,grdtid côfortdri cor,no efcvs ifla Ãnt udrid:, iflte nou£, mdximè Cbriflo âicaite : Non 5«od intrdt in os, non coinquindt hominem, fed quoi e^reditur. Et pdulo poÃ: : In quibus his qui dtnbuldueif funt,inquit,nihil utile prouenit,hoc eft, qutÃmper iRa cuüodiunt: quoi enim lucrum efi rogo ex obferudtioni hiui Nonne interimunt mdgisf Nonne huiufmodi homi=: nemfub peccdto conüituuntf Hlt;cc enim cuüodire pas tilts efl,und ndnq; obferudntid,dbüinere à cibis,dum e« tidm quiddm in tantum fint uecordes,ut etid de fdcrifi^ tifs pdrticipari non udlednt? Proinde nihil eos fdluduit hcetfiudium gererent circa huiufmodi obferudtiones. Herum quia fi dem non habuerunt, nihil illis profit efi carumiUacuflodia.ldem inepiji. /.Connt-cdp, 10. Ho inilid if.aitjomnid indiffiréter ejfe comedenda ex foro
Theophylaclus in comment.
Nebr.ti-cdp.
Bon«)îiefi enimgratiafiabiliri cor, non efcis qu^ non projùeruntdmbulantibus inets. Arguit autcm qui Maicam ciboruin dbfiinentidmç^obferuationemin^
«8à DE DELECTV CIB0R7M.
âduxerdnt : Efà s (tiim inc^uiens grätiä,hoc eft,fide'Ã^ btlien(li,rcdiendi(li certiores, nihil effeprorfusilnmitn dum,cr per fe pur dm ejf; credenti omirid. nbsp;nbsp;nbsp;itd^; û (
des Jmc, non efcdrum obferudtio neceffquot;trid: (pù entnt iâ cibis priecduerintiid eÃ,qui in eiufmodi efcdriim ob* ferudtionemfèmperintenduntjperf^icitum eà tnlhüS proÃciff'f, ut (pii extrd ueros fi dei terminos deudgen/ tur,crc. Codex prte fe firt Titulum nominis Athdndfij uerumÃlfo infcribitur, quum Theophyldâi in epijlo» fdiPduli.
lEIVNIVM MODERATVM, â
⢠resnecejfdridcrprieceptüomnù -buf,licet non dlligdtumccr* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis teinporibus.
CAuetenegrauêtur corda ueftra crapula Ã6 ehn'etate. Luc^it.
Non in comcffà ttonibus, ôé ebrie^ , tatibuSj non in cubihbijs ac hfdijijs, non in contentionc et çmulatione,fcd
fnduamini dominum Jefum Chrittn
£Ccarnis curam ne agatis in concapi' icentijs- Rom.ij.
In omnibus commendemus nos Ut de/ miniiiros in idiinijs, dCc. i-â coriâi
j
DEIEIVNIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mr
ââ Quicuncp font Chrifti,carnem foâ triicitîxerunt cumaffeëlibus Si con^ Capifcentijs. GttU.j,
Ridcnnir quorum deus uenter cft, gloria in confufione eorum. Pbilip.i ⢠Succinô:is lumbis mentis ucftrç,fo bric,perfelt;fle, fperate in eam,quae ad nos defertur gratiam.Non accommo» decis uos priftinis concupiicentrjs.
i,Petri I.
Summa ieiunijiUiuere fobrie er temperate, non uno aut certti diebui ,fedtota uita, in timoré dominé ambulare.
Ieiunia,qu£ efuidem fcriptura memorat, infappli» eationibtii facratioribm duntaxat adhibitalegimuit ta^ ad minimum uno die abflt;j; cibo tranfaâo,f£pe an tern biduo,aliquando ctiam triduo. Vnum diem abflt;^ cibo tranfmi[erunt lfraclit£,cum dei auxilium orarent e£fià Beniamitii iHd. zo. Uem,cum peccata fua de^^ flerent in Mizpah. gt;. Regum 7. item Dauid, er ^ui cum eoerant, cum occifum Saulem erfilios eim ln^ gerenti.Reg. u. ^^ehcmiah biduum ieiunalfelegititri Nehemiah I '.Eflhcrcurn fuis contribulibii{,cr Niniui/ t£ ieiunarunt tridw. Vulgata tame et ex lege mutuatn ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I« » ieiunandi
f»* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE lEIVNIO
ieiurtiindi ratio apud ueteres Ãät: dicm unum, ^^rcibo, cr cutiHii delicijs abÃinere,unde ufum facet çr cine* rii fepiÃimeconiunilum leÿtnus. Séria enimfapplida fùerunt,quûtiefcunq;ieiu!iia fufeipiebÃtur. Demnani^ utium dmtaxat diem^toto atmo ad ieiunandum inÃitut. rat,frâugt;n tjuoq; nonnunquain efl,ut fanât multos dies inieiunijs coniunxerintpfed utiluotidie tarnen ueÃere, finito die,cibum fump/èrint.Jta diebus trium hebdoma darum ieiunauit Dani'él.Datticlis.io.
Nec dfwzw e^Mtdem crediderim leiunando rationem fùijJègt;Gr fanâts noui Teflamenti,ut lt;^uod Propheta: or doüores Antiochia;fufieperant,fupplicantes deo,ex fuggeïtione J^iritus fanili,Paulum et Barnabam aman daturi in pr^edicationem Euangelij. Aiîor. «. Et ^«o J hi ipà duo apoÃoli ieiunarunt, precantes pro EccleÃjs Antiochiie^PiÃdia:,tconij Lidiris, Ador.t4-dtem-i-Corinth. 7. d coniugibus precationiscaufa fufeipien* dum,propter quod nbsp;nbsp;d con^eÃu temperandum cen^
fet.ltem,quod 2.Corinth.6.inter reliquafandorumoà ficia memorat, iundum uigilijs. Kufquam enim de ie* iunijs legimiis,ubi non ob preces ardentiiM Ãmde»* das fu/ceptum,fcriptura teÃetur. Ex quo fatts liquft,ie* iuniumÃtiffeueteribuf,non cibi modo,fed femel omnin deliciarum abdicationem ad boc inÃitutum, ut interim uella*
H O D E R A T O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;83»
Kel hinattif pro pKcatii, uel alijs ueheinentioribuf lt;lt;4 äeuntjtoti udcdrcnt.Etcmm dbÃtt}entiä,(jud cdrnis p^u bntidnt lt;Juctidic rcturidi neceÃe eji, uocdtur in fcriptis dpoflolicis non ieiunium,fed temperdntid, ÿr£cc sa« iÃffloT/j'w.St ndiK^ Ãntper cdro mortificddd nobis eÃ, er cum ebriÃo cruciÃgâ¬ndd,nunqudmfdne, noncibi potusq^ modojdus inÃ)lenlid reprimendd eÃ. Proinde dbflinentid ddhibendd ChriÃidnis eà perpetuo. kiuni^t ttero ijs temporibus, putbus uehementiori Jpiritu pra^ cdri dtiimus eÃ,lt;Juod à deiÃudium nos ueram teneret» nonddeördroimpeüeremur.
EccleÃtc leiunid non ^ud; duulgo uidejnus obferuii ti,Ãd (jux Ãdnili P4trcj inÃitucrunt, non ddeo muhutn Udridnt db iÃ,qult;£ Ãripturd memordt,obferudtd^ non ininus db ApoÃolis,qud tudd:is reliquis legiinus. Ndni Cdicedonenfe concilium ÃdtuihUt nuUdtenus creddntur iciundre^qui dntemdnducduerintqiidm ueÃgt;crtinumce lebretur oÃicium.Ad htcc nuüdieiunid dgnoucrut, qult;e «3 tÃentexcotrito ob peccdtd corde,er drdenti ob pie tdtcpeüore ÃtÃeptd.EtD.ThomdS i.lib.CiuteÃionum Tbeolog. CiuieÃ.t^-y.dc ScholdÃici omnes, ieiunium ^^um uirtutis Ãciunt, koeeÃ, rem reófd rdtione dd id ^nod honeÃum erperfe bonu eÃ,inÃitutdm: eX lt;iddit ^âitelÃ,ob ieiuniüfuÃipiendiiÃt.Primlh nt petu*
ldnti4
S84 D E I E I V N I o
bntia carnis reprimatur.Alterum, ut mens in fufert^ eléuetur. TcmuitiyUt dignd ob peccatd Cdflig.itio perÃ/ ddtur.üdm quicquid fdttili Pdtres trddideritnt dd id trddiderunt,ut meliores inde fierent,Gr Chriflo nomen dederunt.'Nec enim efi in EccleÃd poteflds inc}uit Pdu tus,nià dd ledificdtioiiem. Et Apollonius quiddmEc^ cleÃdÃicits Ã:riptor,ex eo peruerà j^iritus Montdnunt hdreticum drguit,quod leges ieiuniorum primus impo fuerit, ut meminit Eufebius in hiÃorid EccleÃdÃicd liâ troi.cdp.iS.ldemcdp. 24 ciuÃlemlibriuerbdirenlt;ei citdt,fcribcntis perÃeuerdnte fidciunitdte, ddeö tarnen iidrtdmÃijfe ieiuniorum obferudntiam, ut quiddm uno tdntum diegt;dlij duohus,dlij pluribus, nonhuUi.quadrate gintd ieiunium obÃrudndum putarint. Et quad tantdie iuniorum diÃ:repantid,fidei conÃjndntidmnoruperiti hoc eÃ, neutri dlteros dbiecerint,ddeö probdt, ut hoe exemplo, Vidlorem epiÃ:opum Romanum moucre co! neretur,utidemÃbiÃciendum ducdtin diÃidio, t^uod tum de tempore Pdfcbdtis uigebdt, Hine diuus Hild/ rius,Hieronymus, chryfoÃomus, Auguflintis dli/ Pdtres,ubicun(i; deieiunijsfcribunt,rion kges erfld/ tutd publicd urgent,iju'a.m hortdntur,ut d peceatis pri* mum i/ide a, fuperudcdneis delicijs uniuerÃs chriÃiani dbÃinednt,etidm à legibus ieiutttittdi,nontdmexdäe re Ãionde*
MODERATO. 8I| ^onleMt.Vnde chryfoftomiMirt quddam de ieiunio OTiUonc: si ieiuiiiire non etidm potes, potes tarnen ab» Ãinere à delicip
Septem feptimanas ante Pafcha ieiunium ob/eruandu i clericis Telejjrhorus inÃituit. Calixtus primus flatuit ter in anno ieiunandum,ut frumenti, olei, er uini pro» uentus eÃet eo maior,Ãliciorq;.Pofleä mutato conÃlio ^uaterinannoieiunandumpriecepit, anno ineputuor partes partito.DiÃ.76.Con.ieiunium. Qtiatuor tent» porumdiÃin{lio,eorumcj^ieiunia quidam Vrbanopri/ mo tribuunt. Platitta. Sabedicus.
innocentius primus Sabbato ieiunium celebrandunt inÃituit.CaufainÃituti ïeiunij fuit, quod ChriÃus eo die in fepulchro latuit, er quod meeÃi diÃipuli tum ie» tunauerint.Plat.Sabcl.hac. Sed copioÃusexcutiamiU Patres quodftatn uerum ieiunium Ãt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Origenes in Leuiucum Homp lia to.cap.ió^: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Ttt uis iebnare fecundum ChriÃum, ej homi» liareanimam tuam,omne tibi tempus eà aptum to» tius anni, imo totius uita tu£ dies habeto, ad humili» andam animam tuam ,à tarnen didiciÃi à domino Ãa!» uatore noÃro :.quia mitts eà er humilis corde^.Tu ita» que à MS ieiunaretiäMfia fecund pra:ceptueuangelif.
it 4 er
fits De I e I V n I o
CT ftrud tn ieiunijs euMgeliciU teges,in quibtK hoc mo do faludtor de ieiunijs mandat.Tu autem fl ieiuntu, un ge caput tuum, cr freiem tuâ laua,cjc.Vis tibi adhue oflendam ^uale te oportet ieiunare ieiunium f kiuua amahsaaibus,abfrined maUs fermonibM,contined malts cogitationibus. isiolicontingere panes frrtiuos peruerfe dodlriniC.Non concupifcasfrllacesphilofo' phi£ ctbos^^ui te 4 ueritate feducant.Taleieiunium dco placet. AbjUnere uero a cibis quos deus creauit ai percipiendum cum gratiarum aâionefidelibtis,c^ hoc freere cum his qui crucifixerunt,acceptum elfe non po tef deo.tiidignati funt ahquando Vharifei domino,cur ieiunarent difcipuh eius,quibus ille rejj}ondit,quia non pojfuiitfilq Honft ieiunare,quandiu cttmillisefi j^ona fus illi ergo ieiunent,quiperdideruntÃgt;onfum.Nos hd tentes nobifeum j^onfum ieiunare non pojfumus.blec fcoc tomen ideo dicimus,ut abjiinentite chrijlian£ fre no laxemus. Habemus enim quadragefmije dies ieiunijs confecratos,hi:dtemus quartam jèxtafeptimanlt;e di^ es,qMbus folenniter ieiunamus.Efi certèlibertos Cbri» fîiano per omne tempus ieiunandi,non obfiruantidfu/ pcrfritione,fed uirtuteeontinenti£.
Chryfoftomus in Matthæi
Vides
MODERATO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;88?
Vlies,intiuit, ^uid uitd re{id,mdgis omnibus c£te* iuucit.R.e{ldm dutemuitdm dppeUo,non ieiunianii 'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^orem, nee cilicij Aut cina-is leóiulum. Seià peeunid
Aliter ^uÃm oporteat,del^iciAS ; à chAritAtem Arda ^^ÃmeÃcentes pAne tuet nutriAS : à fupericr irA Ãs : fi Sforià inAiiem non conÃflAS : à inuiiiA non detinedris^
Hieronymus ad Nepou'anum.
TAiituin tibi ieiuniorum modum impone, e[!iAnttoit Ãm potes.Sint tibi purA,cAflA,ÃmpliciA moderAtA,et n3fuperflitiofeieiuniA. Quid proiefl oleo nonuefeÃet tnolefliAS ejudfiam iifÃcultdtesq; ciborum ejuxreretCit j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yycAs,piper,nuee5,pdlmdriim fi-uäus,Ã}nildm,me[ipi3f
fideid i Totd hortorum cuUurd uexdtur,utcibArio no uefcdmur pdzie,cr dum ielicids feÃAmurià regno cee» lorum retrdhimur. Audio prlt;etered quofddm conti'd reguldm hominumc}; ndturdm, dijiidm non bibere, nec ueÃi pdne,ÃdÃorbitiuncidds delicdtAS,cr contritd olt rd, betdrumq; Ãdccu)n,non cdlice Ãorbere,Ãed conchd. Prob puior,n3 erubefeimus ifliuÃnodi ineptis,nec detfuperÃitionis f inÃiper etidm Ãntdm dbÃinentidin delieijs cpidtrimus. FortiÃimum ieiunium efi dqud, ç}-pdnis. Sei quid gloridm non hdbet, er omnes pdne,er dqud uiuimus, qudà publicum er commune, ieiunium nonputdtur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It à Cynilus
é«r DE ï E 1V s I ö
Gynllus in Leuit.libuo« in fine.
^.fl ccrtè libértdi ChriÃuM^ per omne tentpin ieitt tiändfnon obferuantiiefuperÃitione/eduirtute conti nenti£. Nam ^uomodo apud eos caÃitM incorrupta fêruatur,nifi aritioribui continenti£ fiiltafubÃdijsi. Quomodo fcripluns operam dabunt,quomodo feien' iiee cr fapienti£ Ãudebuntt nónneper contine^tiant Uentns etgul£ Æ Onomodo gutsfeipfumcaÃratpropter regnum c£lorum,nià eiborumafÃuentiam refeeet, fiià abÃinentia utetur miniÃra t il£e ergo ChriÃianis ieiunandi ratio eÃ. Hieron, ad Lucim'um*
De Sabbato tjuod ^U£ris utrü ieiunandit Ãt,z^ de euchariÃia an aeeipienda quotidie, ejuod R.oman£ ec' 'deã, ey BiÃgt;ani£ obferuare perhibentur eje. Sed ego illud te breuiter admonendu puto,traditione5 eecle fiaÃicas(pr£fertim lt;ju£Ãdei non officiant) ita obfir^i uanda!,ut 4 maioribus tradit£ funt.Nee alioru confue tudinc^alioru contrario morefubuerti : Atq; utina om ni tempore ieiunare poÃimui,t^uod in ÃMitt apoflof lorum diebut PentheeoÃes, er die dominiea, apoÃolu Paidu,er cum eo credentei Ãciff; legimuf,Cfe.Etpau lö po/i ; Nee hoc dico ^uod dominicii diebui ieitinana â du putë, zj contestas fexaginta diebut firiataufirä.
MODERATO.' 8«^ piî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prouincia abundetinfuo fcnfit
Chryfoiiomus in cap, Genefeos,«, Hojnüid.ÿ,
idtmium autem dico, abftinentidm à uitijs-Etcnitn itbfitnentia à cibii propter boe receptd, «t rigoré cdr» nis rejrenet,et equu moder anti freile parère, leiunaiite Me omnia oportet iram refrâ¬nare,manfuetudinc et Ie» nitatein addifcere,habere cor contritu,cr ^«od dbfwr« concupifcentiafrepcUat,ante oc«Ios continuo pro* poncre ochIk lt;etcr/« iudicii^Oquot; tribunal inde prauabi*. kjcx pecunijs fieri meliorê,cr tHis doniinari : li'bcrdle tfiè in ddndn eIfemo)gt;nlt;t,nHUM nidlmn adtierfiis proxt» WHin ineor admittere. Hoe «er« ieiunium ejkficut Efaioi ex. perfona dei loquens,dicit: No« boe ieiuniunt elegi, dicit dominia.Etfi tor^weds ut circtdum ceruiei tuam,cr faccum er cincrem fubflern^,nc(^fic uoca* ht«r ieiunium acceptum dicit domintti : fed quale dief amp;olue, inquit, obligationes «iolcntorwm contraflKto», jrdjjge efurienti pdnem tuwtWjpdMpercm abfq; teflo re* (l«e in domum t«d)n.EtJï bæc jtccris, inquit,tunc er«M pet nwtwtifîd lux tua, ^3â fanitates tu£ ftatim oricijtwr.
Vidifti dilefte quale Jit «er«m ieiunium f Hoe nobM curgfit, non ut pleriq- exifltmemiM definiri in boe KiMUKmJidd «EjJi.ârdmiipjj imprdnji innntdmiH.
Augttpuiiu '
DE IE IVNIO
Auguftinus fiiper loannem.
Jà umum Mtem magnum,^ generale efl, abjlinere ab imquitdtibiK^ey de iüicitii uoluptatibui fecnü i^uei eflperfèiluieiuiiiuinhocfeculo Ojtafieiüm quadra^ gefwiä abÃinentiie celebramufybene cu uiuimm cu ab iniquitatibiK, ey' ab ilUcitis uoluptatibut abftineimti,-Ex bw Patrib. apparet qua laxarint ieiunioru pr^cepta non quide ut illa refingerent,fed ut eo Chriflianu addu eerent,quó ieiunia inftitutafunf.nempeneamittere tur chrifiiana libei-taf.Odit enim deus coaüu feruitiu.
Chryfbftom US ad populum
Homilia. 7 t.
AI à fide quidem Opus eft, quid eft Opus ieiunio? Confide latius ipfum Chryfoftomu. Et idem adpopulu îlomilia.î.ieiunium aute dico,noit hoc uulgare,ftd ac cur atu ieiunium : non tantu ciborü ab{Unentiä,fed ef peccatorum : tion enim ieiunij natura peccata eripere congruacum legefiat,z^c.Ne igitur inter ieiunij laborem à ieiunij corona dijcamus, qualiter quomodo huiuftnodi negotiu celebrare debemus : quo^ niä e:^ pharifieus iüe ieiunauit,fed poft ieiuniu iUud def fcendit inanis, er ieiunij fruâibus cajfius. Publicanus non ieiunauit er pharifieum ieiunantem praeeÃit, non ieiunans : ut difcas quod ieiunij utilitas nuüafit,nifi et reliqua
-MODERATO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-Sj»«
Tiliquit omnia puri cordis fint,con/èquantur^
Hieronymus
Confentit his, qui non in uno loco hac de re[cribitt cidus çr hoc pmceptnm legitur : Sunt tibi quotidiana ieiiinia,crre/èâiofatHritatemrejùÿen5 : nihil eniin prodeft tibijbiduo uel triduo tranfmiffo^uacuum porta re uentre)n,à pofl pariter obflruatur»
Item dliamp;i : Sint tibi ieiunia pura,cotitwa,inodera» efl,quotidieefurire,cr quotidie prandere.
Chryfoftomus in Gen,Homil.4.
â Et ne exiflimejniis iiKdiamufq^ ad uej^erant ad fa/ luté nobis fufficere.Nä fi peruerfis ludieis dicebat deus mifericors per prophetâ ; Ecce annis. jo.non ieiunabi tismihi ieiuniu.Btfi comederitis et biberitis^ nónneuos comeditis zy bibitis i Htec dicit dominus omnipotens : iudiciitiufiu indicate,mifericordia nbsp;nbsp;nbsp;miferationë
ciatunufquifqi c« proximo fuo,crc. vide ipfum Chty foflomit. Idem in Gene,i,Homil.to. Igiturinquit,cibit ^ui accipit er ieiunare non ualet larÿorem det eleemo fynA,firuentior fit in precibus,e^^c. Qui hlt;ec ficerit,ue rum ieiunabit ieiunium,quod 4 nobis expofcit dominus Idem in cap. Gen. j.Homil. tf.Declinemiis A malo, cr uirtuti fiudeamus : hoc etenim uerum efi: ieiunium.
Idem in Matth i},Homil.47.
tji DE I E IV N I'Ã
ReÃ4 Mt^tfftiippeJlo non ieiunandi ljbcre,nee cij dc cinerii leólulïi : fed à pecunidm non aliter quant oporteat deÃgt;iciaf : (} charitate ardca!,Q^c. Non dicit ieimiuntfuumeffeimitandu}n,quamui5.4-°. dies iüos poffetproponere: fed difciteà me,quoniam mitisfunt er humiltscorde.ïmôuerà contra,omne quod apponi tur uobii comedite,inquit,Paulus. Depecunifs autent qu'iin exailijfiniemandauit,dicens : Non pojfideaiis aurunt neq; argentum,nec tes in zonisueflris.HiCc dixi no quia ieiunium mihi non placent, quod magnis folea efÃrre laudibui : fed quia doko,à cteteris ncgle{lis,fl tis ad falutem nobk ieiunium cxiflimemiis,quod in cho ro uirtutum certe extremum fortitur locum.
Auguftinus ad Cafulanum PreÃyterumepiflxgt;la,8lt;s,deieiu^ tùjs Prifcorum.
Auguflinia dicit ieiuniu non iufliÃcare. Ego inquit in Euangelicis er apoflolicis literis,totoq; in/trumeiu^ to,quod appellant TeÃamentumnouum,animo idrea uoluens uideo prlt;eceptum effe iciunium.Quibus autent diebus non oporteat ieiunare,er quibus oporteat prie^ cepto domini uel Apoflolorum non inuenio definitum^ At per hoc fentio non quidem ad obtinendam quamÃ' des obtinetiufiiciam,in qua eà pulcbritudo filie regit intrinfeciit.
MOD E R A TO, intrmfecuttfed tame ad Ãgnificäda requic fempiter/id, ubi uerum e/lfabbatum relaxationem,quam contrition nem ieiuni/ a()tiitf conuenire.Veruntamen in kuius Sab bati ieiunio jlne prandio,in his uidetur mihi tutius pan catiut^feruari, ut qui manducante manducat no /per naticy- qui non manducat manducantem noniudicct^ Quiane(^Ãmanducauerimiis abundabimus: neq;fi non manducauerimuf,e^ebimus : cuftodita fcilicet eos rum inter qitos uiuimtis in his rebui inoÃcnfa focietate Sicut enim qmd ait Apoflolus uerum efl malum homini por offcnflonem manducat, U4 malum efl bo« wwfj^wi per olJrn/iono«
D. Chryfoftomus
â Alicubi ait J honeflu I eiuniu/ed nemo co^atur. Ef edibi non potente ieiunare hortatur,ttt abflineat d delin' cifs,idq; adflrmat baud magno à ieiunio interuallo din ftare,ualidum^ ejfe telu ad reprimendu furore diaboli Jtétépore Chryfoflomi duos dies in quadrageflma in hebdomada no ieiunabantur,flc in cap. Gene.i.Ho. u. Itd O' nunc his,inquit,qui in hac quadrageflma ieiuni/ furfumfufcipere,quaflflationes oâ diuerticula et h'tto/ cr port!«,per duos hebdomadie dies quiete largitus efljUt O' corpori aliquantulu leiunijlaboresremittan' i quot;/â¢OâjOâdfjimdreyoc/'nenttflwzjdMteSjCr exaiiis duobiK ^ijdiebus in pidchro coepto itinere alacriter perganb
«H- DE lEIVNIO
1tem,leiunium Sabbati imiocentiin eiuf notninit tttuf cotiilituit.itenhCaliftiK Ã m nominii primus leiu* mum quatuor temporum Mituit. Et Tele/p}7orM eiut ttomitns primus fepte hebdotnades ante Pafchlt;^ ieiunium prxcepit.Ve illorum uitb uidePlatmam^
Hieronymus lib. Coin menu
in epiflolamud Galat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
leiunia congregationes inter dies propter eos 4 Kiris prudentibus conflitutos, qui magis fedulo udcani quà m deo,nec pojjuntimôuoluntttoto in Eceleã ui* fee fux tempore congregari,c^ ante humanos ailus de9 orationum fuarum oÃvrre facrificium.
Gregorius eins nominis Septimus in Cocilio Rom^e Anno.M.L XXIII J,habito. Chriflianis Sabbato die carnem edere prohibuit.
Cyrillus in euang.Ioann/s cap. ij.
Lib.9,cap.t4.
Quomodo ergocognitaueritate conuertimini iteru ad. infirma et egena elementa huius mundi Æ quibus rur fum d capiceferuire uultis,cr'c.Audi quomodo per E/ faiamhuittfinodi ieiunium deusrcfiuit,amp;~dicit Non hoc iaunium elegi dicit dominus : neq; diem, ut burnt* liet homo animant fiudm. Tu fi uis ieiunarefecundum, Chriftum,çr humiliare animam tuam. Omne tibi tern* pâ^
MODERATO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8?«
pW dpertum r/î totiiK dnft'',iinó totiui ui'tie tJies habeto . ad humiliMdam amnd tuam, /j didicijli tdmen d
torcnoilro qitiinitis eji cr humilidtionii dies (Jiü Chri Hum fec]uerss,qui eH hutmli^ cordss cr humilitatis ma ÿHer ? Tu itaqs à ms leiumtre, ieiuna fecundum pr£= eeptumEuangelij,ol/erudinietunijs euangelicas leget in quibus boc modoÃduator deieiunijs mandat : T« d« tem à ieiunas, unge caput tuum er lauaÃsciem tuam. duod à requiris qtiomodo laues freiem tuam. Paulus apoHolusdicit: Quemadmodumreuelata freiegloriä domini contemphris ad eandemimaginem reÃrmatut rt gloria in gloriain tanquà m in dominiÃ)iritu. Et pau/ lo poH.leiunans enim debes adiré Pontifieem tuu Chri» fium,qui utiq; non in terris requirendus efi, fed in ccc^^ lis: et per ipfum debes ofrvrre hoÃiam deo.Vis tibi ad/ hue oflendam qualiter te oportet ieiunare ieiunium {Je «MHd ab omni peccato,nuüum cibum fumas maliciei,nul lo uino luxurix incalefcaSi ieiuna à malis ailibus, abÃi ne d malis fermonibus, eontine à eogitationibiis. Noü contwgere panes frttiuosperuerfa: do(irin£,non con^ cupifcasfrllacesphilofophi£ci! os,qut teà ucritate fc^: iucant-Tale ieiunium deo placet, Idem in Euangelium Ioannis cap. n.lib.e!.cap.^4.dicit quod ieiunio nemo fe quid confequi putet,nià fratrem diligat.
Kk OBû
OBEDIENTIA POTESTATI hutnanie
PRinctpi populi tui non maledi» ces. Exocliïz'
Non obedientes pafltm pum'ri fiinc Utah exempio uiderc licet in Dathan
Abiron. gt;^ume.i6.
Libert fiint filq,led ne fimus ofFendi culo J profedlus ad mare, mitte hamS eû piCcê qui prodierit primus, toi« le etapertoore illius inucnies ftateré acceptam eam,da illis pro me ÃC te.
Mdtth.ij.
Principatus Gentium non prohibe tur ⦠In uicarijs autem Apoftolorum non fic agendum. Katth.17-
Sedôifmalis obediendûfî fuperca* thedram Mofi fèderint,Sc redlc docu* erinr, Matth. jj.Quæcuntp dicunt fuel/ te. Ibid-20.
Reddite quæ funt Cælà ris CxÃin:ö^ quædeijdeo. itiJ.îj.cr«
Maria ÃC lolèph paruerunt edïélo JmperarortSjUtirenttn ciiiitatem fua -Bethlchçm, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non
OBED. MAGISTRATVI. 897 Nonhaberes poteftatem inmenili
tibi datum elTct defuper.
â Omni's anima poteftadbus fuperio
ribus fubdira fit. Rom.ij.
Adhoftor, ut fiant deprecationes, obfecrädones, incerpcllationes -, pro omnibus bominibus, pro regi « bus, Sc omnibus in eminenda confti* tutis, z.Timoth.i,
HortarcjUtpotcftadbusfubditifint r ut pareanr magiftradbus. Titum. j.
; Subditieftotc cuiuiscreaturæ,pro/ pter Dominum , fiue regi tanquant præcelkndjfiue prxfidibus,ut qui ab ijs mittantur, ad uiadiótam quident nocentium : laudcm uerorecle agen.' tium.Quoniamficeftuoluntas domt ni. 2.petri 2.
Tanqiiam Ãiberi,5C tarnen non tan quam uelamen habentes,malitie liber tatem,fedtanquà mfcruidei. ibidettt.
Omnes honorate,fraternitacem di-ligite,deum dmete, regem honoraie» Uivïem.
Kk i Augtl-
-j8» M A G I S T R A T V I
Auguftinusin Iib.ad Roma.
PropoÃtiotie.72.
, Oimif änintd pote/latibiM fublimioribui fubüM Ãt : Nort f/l cnij« potejîdf nià i dfo.ReiliÃime adnto* net ne quis ex eo quod rf domino fuo in libertatem uo* ratui efl Ãilin ChriÃiantlt;s,extoUi(turfuperbii(, eSquot; arbitretur in huiiii uit£ itinereÃruandum ejjquot;t ordinem fuum er poteÃatibui fublimioribin quibtes pro tempo* re rerum tetnporaliuingubernatio tradita eÃ, exifliiftet non feeff'e fubdendum. Cum enim conflemuf ex äitiin^ er corpore,quamdiu in hac uita temporali fumui, etM rebiK temporälibus ad fubÃdüim degend£ huim uitit utamur,oportct nos ex eä pärte (jU£ äd hone uitam per tinet Ãubditos eÃe poteÃatibusÃd ejt,hominibus res hu/ tnantts cum aliquo honore ddmimÃrantibiis.Sx illd ue* ro parte lt;jua credimus deo,et in regnum eiusuocamur non nos oportet eÃeÃubditos cuitiudm homini,idipÃu»i in nobis euertere cupicnti,(iuod deus ad uitam £temam donare dignattis eÃ.Si ^uisergo putatquoniam Chri* fiianus eÃ,nonÃibi eÃ'eueiiigal reddendum, aut tribu* tum,aut non eÃeexhibenduni honorem debitum eis qui h£c curant poteÃatibus,in magno errore labitur. Sed modus iÃeÃeruandus eà quem deus ipÃeÃtribit, ui red* domus C£Ãari,qu£ C£Ãarisfunt,lt;:^ deo qu£ deiÃunt.
chry/
o BEDIEND VM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;899
Chryfoftomusin cap. Matth.zz.
H0H1.71.
Tk «ero cum cUidi.ii reddendä effquot;: Ciefdri, (IU£Ãm funtdUä foluin did non dubitd,(iu£ pictdti dc rehÿoni nihil ofpcimt.
Ambrofitis contra Auxentium.
ii.QU£fl.i.Cdn.Sil:ributum.
Si tributumpctit Iwpcrdtor: non negdmiti,dgn ea elcjiie foliant tributum. Si dgros deÃderdt livpcrdtor, potejlatemhdbetucndicdiidorum, toUdteosfi libitum âflihnperdtori non dono,fed non nego.
â Idem, ibidem Can.
lAdgnuin-
Mdgnum quidem eà ÃX j^ecidle documentum, ChriftidniuirifublimioribM potefldtibm docentur eÃe fubtefli: ne lt;ltiii conliitutionem terrem régis putet eff t folHenddm.Si enim cenfuntÃliiK dei foluit, tw quis tdn* tut es qui non putdt eff ; foluenduin-ttem Apoflolus : Omnis dnimd fublimioribus poteÃdtibin fubditd)ït. Item PetriM ge/ier aliter ontnibusfidelibutfcribit: tef«bditi,oquot;c.
Auguftinus n.Quacft.j.Can, Qui repftit.
QSirejîJlit potejlatijdei ordinationirejî)lit,fcd quil
Kk } jttUui
900 Aî A G 1 S T R A T V I
fi iäud iubcdt quad non debedi ficere ? hdc fane in re f^ontemne potefldtâ¬nt,cr ijpfos bumdndrnmUgumgrd^ dm dduerte. Si dlitjuid iulferit curdtor,frcieiidunefl: tdmeii fi contrd proconful lubedt non utic^; contemnii potefidtcnnfed eliÿi mdiori fauire nec hinc debet mif nor irdfci,fî mdior prjeldtm efl. Rurfim fi ipfie coite fui dlic^iad iubedt, nbsp;nbsp;nbsp;dliud iubedt Jmperdtor : uel fi d»
liud iubedt Imperdtor,cr aliud dem,(luid iudicdf: md* iorpoteftds deo,da ueniam ô imperator, tu cdrcercn ille gehennam minatur. Hic iam tibi affumenda efl fie ' des tua tdnlt;iudm fcutum,in c^uo pofiii omnid ignedidca Id iniinici extinguere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Thcophyîadlus /n Lucam.
Cap. 20,
Vt ei ^ui poteftdtcm habet fuper corpora nofira, corporaliter,fubiacedmm, fiue rex fit iUe, ftue tyran* tim : nihil enim hoc nobis nocet, ut '/fiiritualiter bene* placeamm deo j^irituum.Reddite enim,inlt;}uit,lt;lUiC Ca faris funt,Ca:fari-. erquæ dei funt deo.Etuidequia no dixit,date: fed,râ¬ddite.Drbitum igitur,inquit eft, red/ dite igitur debitum. Cuflodit te princeps turn ab hofiiâ hm,uitamtuampacdtamfiicit,debesitdq;eiprobistri/ hutum.Etalibi: Etiam ipfumquemhabesnuntuitt,algt; illohdbesi
îregt;
'OBEDIENDVM.
,0»
Iretiæus aducrfus hærefès Iib.4.
Cdp.yo-crlib-^.
Adducitin 4..lib.locum Paulicap.tj. Sediit lib. ftCjinquit: Et per Salomonern ait uerbum: Per me reget regnabunt,cr poteflates tenentiuftieiamâPermepringt;* cipes excdtantur,c^ tyranni terra; Et paulin Apoflol, hof inipfumait: Oinnibui potcflatibuf fublimtoribtK liihiedi eÃote: non eà enim poteÃat nià à deo.Et Pau^ lo poÃ: Hoc dHtem cf dominai confirmauit nonÃtci^ ens quide quad à diabolo fuadebatur: tribulatm u autc txaéloribui iubes pro fe,et pro Petro dare tributü, etc.
Idem Auguft.incxpofitione epift, ddGilîdt.Ctip.;«
InÃde ChriÃi non eà diÃantia ludai zy' Gr£ci: na. ferui neqiliberi: non mafculi neq^ famine: in quantum enim omnes fideles funt,omnes unum funt in ChriÃo le/ f«:Et fiboc Ã(itÃdes,per quam inhac uita iuÃe ambu latur,quâto perÃduti atq; eumulatiui idÃgt;ecies ipfa fi dura â¬Ã,ea uidebimmficie ad ficicf Nd nunc quii pri «iittdî habentes f^iritui,qui uita eà propter iufiiciâfie da,tarnen quia adbuc mortuà eà corpw propter pec~ catu,diÃvrentia iÃa uel gcnti«,Ketc54ittonts, uelfexui iam quidem ablata ab unitateÃdei, fed manet in con* ucrfationemortali,eiui^ordinan,in huim uitlt;e itii*
Kk 4 «er«
M A G I S T R A T V I
»erelèrudndum ejfe,^^ Apo/loli pr^dpiunt: (}ià etii fdlitberrimd^ trddunt,iiuemddmodum fecu ud UdtîtyCJ- pro differentia genlis iudd nbsp;nbsp;Grdci: et pro
differentia conditionis domini e^ (èriù ; er diffèrentid . /'exits uiri,i:y' uxoris : ueià qua tdliddeterdoccurrdt. Et ipje prior dominus cpii ait:Reddite cpi£Ãunt Cdfd' rii Cd fari. er deo ^u£ dei Ãunt. A lia Ãunt enim c[Ud: Ãer Udmus in unitdtefideiÃneuüo diÃantiaier dlia in or^ dine uit£ huii{i,tdngud in uid,ne nomen Dei er dodri na bld/pkemctur.Etboc non Ãolum propter iräjUteffit giamus oÃcnÃionem hominum,Ãed propter conÃeientid: ut nonÃmuldte,quaà ad oculü bominuni iÃaÃeiamus Ãed pura dileÃlionis conÃeientid propter Deum,qui ow ncs bomincs uultÃaluos fieri erc.
Abgcftinus ad Alacedonium
Epifl.i4:
Qui uefirum eft fine peccato,prior in iUdm lapide idcidt,ipÃus qui hoc dixitÃeiiaremur exemplu^qui cu eÃet utiip fine peccdto, dit mulieri quam perterriti iÃt reliquerant : No« ego te condemnabo ,udde iam dein» ceps noli peccare. Si malicia tibi parcere potuit, quid metuis innocentidm Et ne deliilorum non doélorficd ne approbator uideretur : Vade dit,iam deinceps noli peecare,utÃehomnipeperci/fi,nöhominis culpa fibi pldcuijÃe
o B E D 1 E N D V M. 50, fUcniÃi monflraret.Idm uides igitur de religione dtpgt; eendere, nee nos ibeietate crinnnu obÃringi,quod in» tercedimus plerunq; etiï pro fcdcratis^crfi non fcek' tätijtiunenpro peccdtoribns peccâtores-.çf quod uerd eiter potius qui iniurioà diilum dccipiäs puto quoi espudpeccatores. l^ecideà fanéfruflrd inflitutd /ùnt, potefldtes regfs,uis gladi/ cognitoris,ungul(e carnificK dmttimiliüs,difciplind domindntis,Ãueritdi etiiboni pdtris.Hdbent ijid omnid modos luos^cdufdSirdüoneSt utilitates. Hlt;ec c«)» timentur, cr eo'ércenturmdli,cr quietius inter mdlos uiuunt boni : non quid boni promt cidndifunt qui tdlid metuendo nonpeccdnt(l^on enim bonus eà quifpii timoré pan£,fed dmore iuÃicid^uc' runtdmennoninutiliteretidmetulegü humand coerce tMr dùddcid,cr ut tutd fü inter improbos innocentid,et inipÃs improbdndis dum Ãrmiddto fupplicioÃendtur Ãcu(tiis,inuocdto Deofdneturuoluntds.Sed huic ordit ndtioni rerun humundru contrdrù non funt intercejjî ones EpiÃoporu,imö uerô nec cdufdneclocusinterce/ denti uüus eÃit,à iÃd non eÃent.Tdnto enim Ãtnt inter fedentiucr parcentium beneficid grdtiord,qudnto pee tdntiiiiuÃiord fupplicid.E^ec ob aliud qudntufdpio,in ueteri teÃamento dntiquorü temporibus Frophetdrunt fiuerior legu uindiâd Ãruâ¬bdt,nià ut oflenderetur re-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kk gt;nbsp;âe
^9o4 ma g I S T R A T;V I
Ãe pcettdf conjlitutM: ut quod eii purem tto' ui teÃumenti indulgcnttu conrniotiemur, dut remediunt Ãtfdlutii quo peccatispdrcdturz^nofiris dutcontp ,mendatio manfuetudinii : ut per eos qui pdreunt ueri tds prtedicdtd,noti tantum timeatur,ucrumentidm dilù' ^atur.Plurimum dutem intereÃ,quo animo quifq; par^ cat.Sicuti enim eÃaliquando mifericordia puniens,ita CT crudelitdi parcens.Nam ut exempli gratia maniÃ^-Ãam aliquid ponam, quii non crudelem ueriuf dixerit eum,qui puero pepercerit uolenti ohflinatiÃime de fer^ pentibwi bidere f Quis autem non mifericordem qui ta ha prohibens,contemptorem uerborum etiam uerberi^ tuf emendauerit Æ Et ideó non ufq^ ad mortem protat^ denda eà difciplina,ut cum Ãt cui prodeÃi pojÃt:quan quam etiam cum homo ab homine occiditur', niultum diÃet ,utrum Ãat nocendi cupiditate,uel iniufie aliquid auÃrendi,ÃcutÃt ab inimico,Ãcut à latrone : an ulci« feendi uel obediendi ordine,Ãcut à iudice,Ãcut 4 carni fice : an euadendi uelÃubueniendi neceÃitate, Ãcut in' terimitur latro 4 uiatore, hoÃis à milite cr'c ⢠ProdeÃ
flt;eueritas ueÃra cuiiK miniÃerio quies adiuua tur çy noÃra : prodeà er intereeÃio noÃra, cuius mi niflerioÃeucritdf temperatur er ueÃra : Omnts inquit anima poteÃatibus fublimioribui ÃabditaÃt cc. üae
Apofloli
o B E D. I E N D V M joj Apofloh uerbd utilitdtem (dumtdtis ojienduiit. Prcin^ de Ãcut diletlioncm iuÃi Ãunt terrentibm debere gtd ti? Ment^itd dileéitoné iu[ft Ãunt timentibm debere qui ter rent. Nihil noccndi eupiditdte fiat,fed omnid confulcn^ di chdritdte,cr' nihil fiat immdniter,nihil inhunidniter Itd Ãrinidetur ultio cognitorif, ut nee interceforisreli gio contemndtiir : quid pleótendo zj iguofcendo bocfolum benedgitur,utuitdhominum corrigdtur.' Qjiodfitdntdef peruerftdi ey iinpietdf,ut ei eorri^ gend£ nee difcipliiid po/fit prode/fe nee ucnid,d bonis tdmcn intentionedti^ eonfcientid qud deus cernit,fut feueritdtefue lenitdte,no nift offeio dileóliois impletur
Auguftinus ad Valentinuni
Epiflâ4?.
Terror tempordliuni potefidtim, qudndo ueritdté cppugndt, iuÃis,Ãrtibus,gloriofd probdtio eft,infir= mis periculofd tentdtio ; qudndc dutcm ueritdten: prlt;eââ dicdterrdntibus cr difcorddntibus,corddtis utilts dd' monitio efl,et infentdtis inutilis ddfliâio Non eà tdnié poteÃds niÃdDeocrc. SiueaiimpoteÃdsueritdtiÃ* uens dliquent corrigdt, Idudent hübet ex tlla qui Ãierit ei^nddtus : Ãue inimicd in dliquent ÃeuidtÃdudem hd» brt ex iUä niiHor Ãierit corondtus.
AuguÃinut
ÿcé M A G-I s T R A T V I Aùguftmus lib.contca Adimant5
Z MMlcb.'Dift.Cdp.S.
De CO quod fcriptum eà in Exodo : Oculu pro ocu' h, denté pro denteler cftera talid.Huic loco Mani' th£t,lt;juod in ueteri lege per uindidei permittitur, CT di citur, ociilum pro oculo.dcntem pro dente e/je perdent dn!n,fic calumnidntur,cpidfî ej ipfe dominiK hdc duo fibi ueluti ddua-fdntid. dtq; contrdrid in Eudiigelio de^ tnonftrduerit.tpfecnim dit : Audiftii quid dtdume/ldtt tiquii : Oculum pro oculo,cr dentem pro dente. Ego «otfon dico uobii non reÃflere mdlo :fed à quis te per^ fufferit in }ndxiüdm,prd:be iUi cr alter d}n:cr quicu^i ttoluerit tecum iudicio contendere,^ tunic am tua au ferre dimitte iüi cr pdHium. ïn quibut duabut fentetf tijs reuera duorum Teflamentorum differentia demon ftrdtur,fid ab uno Deo,amborum tarnen conÃitutcru. Nrf/K quonidm primo cdrnales homines ardebant mul/ to amplius fe uindicare,qua erat ilia iniuria de qua que rebantur,conÃitutus effets primus lenitat'is grddus,ut iniurilt;e accepta: mcnfurä,nuUo modo dolor uindican» tis fuperaret. Stc enim donare aliquando poff'et imu riam,qui earn primo non fftperare didiciffet.Vnde do' minus iam per Euangelq gratiam ad fummam pacem populum deducens, huic gradui fftperadiÃcauit alteru
OBEDIENDVM. 907
W (^iti iam audierat non ampliorem uindiildnt
ItcfiK ejjèt reddercjplitcatit mente tot dm fe dond= re gduderet. Ciuodetiamin iüii ueteribm librii fgt;ro' pbetd prtedicduit,dicens : Domine Dem mem /j Ãci iflud à eà iniquitm in manibm mei5,à reddidi retribu* entibm mihi mdld.Et alim prophetd dicit de huiuÃno^ di uiro patiente iniuriM^ç^ leuiÃime tolerante ; Dabit percutienti fe maxiüam faturabitur opprobriÃ.Ex quo intelligitur menfuram uindicandi reäe carnalibuf conflitHta,cr omnimodam iniuria: remiÃionem no tan tum in nouo Teflamento effquot;; prteceptam fed longe ante in ueteri pr^nunciatam,
Auguftinus in Enchi. cap.ys,
N4)m Wc poÃTet putari ludicium habere aduerfm alterum, non eÃe peccatum, fed tantummodo id extra eccleÃam ueHe iudicari, nià fecutm adiungeret : tarn quidem omnino delidum eà inter uos,quia iudicia hd' bem uobifcum.Et ne quifquam itd hoc excufdret,ut di eeretÃuÃum fe hdbere negocium,fed iniquitdte fe pati^ quam uellet à fe iudictum fententtd remoueri: continuo tdlibmcogitationihmuelexcufationibm occumt at^ ait-.c^uarenon magiiiniquitatem pdtiminif QH4re no potim Ãdudamini ? Vt dd illud redeatur quod domi» Ktt ait : Si quis uoluerittunicam tuam tollere,er iudi/ cio
!
çoS ' M A G I S T R A T V ï-cio tcc'im cóntendercjdinitteilli cj pà Uium.'Et aîiJ^o CO : Qw ab/lulerit.inquit tud,nolirepetere.Prohibuit fuos de feculdrtbui rebM cum alijs hominibuf hd* bere iudicium.Ex ijud dodrind dicit dpoflohif elfe deli dian : Tdmencuinfînit inecclefidtdlid iudicid finiri intn-fi-dtres frdtribus iudicdntibui,extrd eccleÃd ue^ ro terribiliter uetdt ; mditiÃÃum eft etidm hic ^uid fe*^ amdum licnidm conceddtur infirmis.
ïoannes Ciiry/bftomus in opérél'm-perftiÃo ftiper iBud AUtth. $.
Si quis te percujferit in mdxilldm Hndm,pr£beei et aîterdm.Etei ((ni utdt tecum indiciacontendere,cr tu^ tùcdm tudm tollere,dimitte ei qt palUum-Primo indig» ttd res eft,ut homo ftdeUsftet in iudicio dnte con/peitié iuitcis inftddis.^dm fi infidelisnon eft, certe feculdris eft.Et qui te uenerdri debuerdt propter dignitdtan fidei iudicdt te propter neceftitdtem cdufe ; ©â perdes dig' nitdtem Chriftd propter negocium mundi. tiônne meli» us eft ut perdds rem mundidlem,qudm gloridm /pirita^ lem ? Nlt;lt;ni qui lucrum dnim£ mdgnum lt;eftimdt,ddm' numrà modicumputdt.Ciui ergo difpciliusputdtrem dimittere , qudin in iudicio introire, hoc cogitet,qui(( dijficiliuseft de iudicio fine peccdto exire. Edcilius e-nim eft anteiudiciumremdimittere,qudtu tniudicio
etiititro
OÃEDIENDVM.' tuitdrepeccdtum.ErgoÃcutlofeph dimiÃt pdllium in niinu meretriciijü' Ãigit cum mcliore pdUio cdflitdtis Ãc er tu proifce pdilium in mdnu cdlumnidntis,et jwge cum mcliore pdlliotuflict£: neÃrtedUm uis uitidicd^ re ueflem corporii:,precioÃÃimdm ueÃem dnimiC per* da Deindeà uiderint infidèles Chrifiidnum te pro in* iurijs iniuri.isrependeregrduioresipro terrenis fdcultd fibm er uÃj; dd pernidem dnim£,Ãeculdrid pulfdre in dicid cot^rd direptorein iniuÃum, qiiomodo credent Ãem regni coeleÃts eÃfie uerdm,qudm pr^dicdnt Chri* Ãidni. Fdcile enim f^ernunt terrena qui cadeÃidÃe* rdnt'.Ciuidutetn terrend mdgnopere compleduntur neÃeioÃfirmiter coeleÃid credunt promiÃd. i^enÃdunt propter Idfionein dnintdrum noÃrdrum percutientent ÃuÃinere debemuf,dufirenti qua noÃrd Ãunt non repug ndre,Ãed etidm propter demonÃrdtionem indubitdbiliii ChriÃi promtÃionum,ut iUequi uiderit te iniurids pro/ prids negligentemderrends etidin res qudà nihil J^erne teminteüigdt^qud: uere eà certiÃimdÃ/es chriÃidno/ rum in Coelis,pr£cioÃor omnibus rebus terrenis, ejquot; ui tdiucundior omni fruitione uit£ iÃius cdrnis.
EPISCOPI PRINCIPIBVS Ãue Mdÿfirdtui obedidnt.
Rex
pio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M A G ISTRATVI ⢠gt;
R Ex Acham ad Vriam fà cerdotS
mifit exemplar ÃS fimilitudmcm iuxtaomne opus alran's. Extruxit^ Vn'as fà cerdos akare, luxta omnia quae prcceperat rex Acham de Dama icOjita fecit/âcerdos Vrias, donccue-niretrex^ ^.Reg.its.
Præcepit rex Hcichiac pontiHci» 8â Ãacerdotihas fecundi ordim's, ôC l'ani» ton'busut proqcerentde templo doz mini omnia uaû quîc fà clafueranc Baak 4-Reg.i}.
Conftituit lofaphat iâcerdotes SsC principes famiharemexllraël, utiu' dictum 5)C cauià m dominiiudicarcnC habitatoribus ci js,præcepi£Šdicenst Sicagetisin dinorcdomini, Fiddùer discorde perfcdiOjOmnem cauià m.
i.Prfr.ip.
Nec prætergreffi funt de manda-tisregis, tarn ià cerdotes quam Leai» tx,ex omnibus quæ prxceperatite/m. Par.ii.cr z^-^.par.S.
Vocaui facerdoteSjôi^ adiiiraui cos»
uz
PRINCIPIBVS DEBENT. 911 Ut facerent iuxta.quod dixeram» â x.E/a.;.
' Omnis anima ( hic Paulus pontifi* ces non excludit)fublimioribus poz teftatibus fubdita fit, Et Petrus in fua Canonica facerdotcs non excipit : E-ftotCjinquitjfubieóii. Rom.tj.cr t.Petri}.
Eufebius Hiftor.Ecclefiaft,
Tripar.lib.7 cdp.^.
Epifcopi dederunt tributa poteÃdti regiie,non re* ftÃente! dei^ mandata cuÃodientes, Ãd etiam C£farii le^ibui fubiungantur.Sic Imp.Maximi, Pij, Viäores AuguÃi. ValentinianM,Valens GratianiK epifco^ pis diocieÃos AÃie,Phrygia:,Carophr: gi£,Pacatiönie, in domino S.Tanto Concilio,cx^-ConÃile Eufebium.
Appdret etiam exSynodolt;s. ConÃantinopolitana ubi agebaturde duabw in ChriÃo operationibiK, er dt(£ uoluntates eÃet in eo,Ãilicet diuinitatem hnma nitatem.'HancÃententiam Patrum curauerunt nonnüüi in ueliibulo eccleÃa; depingi. Sed Philippicui princeps Synodi iconam abradere iuÃit, idem^i Romano Pont. pTtecepit. At ConÃantinui tum Rom. epiÃopiK impe* riumneglexitregii,crc. Ex bis (tppdret Clt;efariRom. Pontificem fubieäum fuiÃe ut fupra oÃenfum eÃ,
L l UeiJt
9« EPISCOPî OBEDIRE
Jtent^Leociiis nominis tertius uir cläriÃ-fapieiis Clemens KoinAmj^erdtor, Romdno Pont-mdiidduü ut deftrueret imdgines,^ ipfe ConftdntinopoU omnes filt;t/ tuds deiecit,concrentduit^i, luÃit Confldtiünus eiiK notninis quintns Imperd^or et conuocduit Concilium, in quoÃtere omnes Gvicciie doâidntilîites 300. triÿnti, deÃnitionem pofled Concilij Pdulo PontiÃtci Ãcripfit,ut imdgines toüdt, propereq; toUdt, prtccipit. AildfutA h£C,Anno Tiomini 7j9.De bKreamp;KjetPlt;ttlt;I«mDMC« num de rebus Korndnorum confulerepot s»
Paulus Diaconus lib.«8 degeftis
Roind.cdp.;.
Phocds extinäo tHduritio,eiusqs ÃlijS,Romdnoru regnum inuddit,hic,rogdnte Pdpd Bonifddo, fidtuitfe/ dem Rom. eccleÃ^, ut cdput eÃÃ:t omnium eccleÃdrumt quid eccleÃd Conftdntinop.primdm fe omniumeccleÃd rum Ãcribebdt.Pt qudnqudtn Rom.PontiÃxhic cdteris omnibus ejjet prlt;elatus,turnen ddhuc fui iuris nonerdt, Ãedekdus, cogebdtur expeildre ConÃdiitinopolitdni fententidm: deinde ïtdliciexdrchi dutoritdtem,demq^ et populi Rom. comprobdtionem,qHod quidem primus tndnu miÃtt Confidntinitslmp.eius nominis 4..
Vrbanus Papa2?.Quaeft.,8
Cdn.Tributum.
Tribu
PRINCIP IB VS DEBENT. 9gt;t
âTribututitore pi/cispifcante Petro inuentu efl,lt;juiet ^eexterioribui fuis^qn^ palant cunilii apparent, eccle fia tribute reddidit,no ante totum pifce iulfiineà dare fed tant» fiatej-c qui in ore eins i!MentMeÃ,quia no ece (lefiadari Iinperatori,crc.Sed de exterioribiu ecclamp;s fiaiqnod confiitntufn antiqnitiu efl pro pace cr qniete qua nos tuen et definfare debcrent, imperatoribus per foluendii efl,ç^c.Tributu autemdare Imperatori, efi tmperatori fubijci,3t fignum efl feruitutis,ut patet Exâ tra de Cens cap. Item perlegepr£cedentcm Cancnem, Conue.Reperies omnia in poteflate Cjefaris fiue impe^ ratorisfita flùffe.tté,Extra de exaól.cy Cens .cap.fe^ cundo.Omnis anima fubieila fit potefluti, Sequitur: Et nosdebetisobtemperare.Quamobré tributarinnurnü debetis dare,quo uos indicatis obedientiam Ueflram.
Augattinus.zj Qiixft j Can.Noflri
Uoflri aduerflts lUicit.'ts ey priuat.ss ueflrorum uio lcntiiif,q'iat nos ibi qui talia flcitis doletis gcmi tis,à poteflatibus ordinatis ultionem petunt, non quoi hosperfequentur,fed qda fe deflndant.ïtem, Difl.t^s, Can, Cum ad uerum, cr D^s, । o- Crf«. djaoniam. 1 ilt Ca nones uolunt Papa obtempcrare in rebus temporalibui C£fari,legibusq- Ceefarum obedtre.
1/tcipcrutit
9'4 EPISCOPI OBEDIRE
Ifjceperunt autempofted poteÃdtem gladij dutlifré pere,ut liquet ex decreto Eugetiij eiuf nominii priinb gt;nbsp;is iuÃit ut Bpifcopi carceran haberent ad pleélcndd de lidldclericorum.Voldt.Chron.itemïoitnnesi? gt;nbsp;omuiit primus qui coegit Ottonem Magnum Cafarem ut pr£ fiiteritÃbi iuramentum.Supra recenfuimus.item, Caro hts Magnus poÃquam in urbem Romain uenerat, Ãe* quenti ccxtu epiÃoporum cleripopuli Rom.in Baà lie a Petri à , Carola conuocato. Carolus Ãntentiamro^ gauit de Pontificis uita er moribus. Carola autem fett tentiam rogante,nuUus repertus eà qui crimina Ponti^ fiel obiedlaprobaret.Quiadnquiunt) apoftolicamfe= dem omnium eccleÃarum caput nemine ( pr^eÃertim lai co)debereiudicare.
item, Alexandra fecundo mortuo,Ãatim in ipÃs exe quijs Alexandri-Hildebrandusqui poslea diäus Grega rius feptimuSjCoUocatur in pontiÃeiam federn omnium Cardinalium fuffragio,qui tum Ãbi folis eledlionemittt arrogauerant.
item,Hadrianus primus, ne clerici extra fuum rum in indicium traherenturfanciuit Chron. SyhteÃer PöntiÃx Romanus laids elericum in ius uocare inter» dixit.Platina autore.Et idem. Clericus cor am feculari indice nec die at nec agat.Platinagt; Clemens pnmus cle» ricum
PRINCIPIBVS DEBENT
nctm 4 liico in iM uocari uctuit ijuoc];. Anacletut pri* ⢠nu^iKomM. Po«t. aliénas aff': iudic auit, (Jui facer do»
les in ins uocant. Qjùa inclût, qui facerdoti detrahit, Chrifto detrahis. Sacerdotes omnino Cbrifli fitnl. Liber Conciliorum.
Alexander primus clericum ad plebeium tribunal pertrahere prohibuit.
Sacerdotes caufam dicere,cr multari in facro non prophano Ãro debere edixit labianus epifcopus Ro= »»(W.SitbeniciW. Cornelius R.om.epifcopus neiura» mentum à facerdote nifi pro fide exigeret«r,/4nct«it.St militer Coins PontiÃx Ronjiüji« facris iniciatum à pro pbd/io in ius uocari uetuit-
Eufebius Pont.Romrf. w epifcopus à laicis in insuo (etur,flatuit. îulius priinw -, ne facerdos alibi quant O! p«d iudicem ecclefaflicum dicat,pr£cepit. Legatis da popolici« obfiflentes,décréta excommunicat.
Alexander eins nominis pnmiw.MdrcclJiw Pont, kom.ne Conciliumfne peculiariPontificis Rom anto rititte haberetur,flatuit. Cbron-Ite»«, Alexander fecun» dus Clericos non debere accipere cccleftaÃica beneficia 4 latco uoluit.i6. QU£flione feptima.Can. Per laicos Wem,SimpItcii« primi«,nc clericusfacerdoti/ pojfefiio non à laico occiperet,inftituit Platina.Volater.Bonifi»
Ll } citu
EPISCOPl OBEDIRE citiifècu/iditi epifcopui, uel in ciuili, nel in criminali cäiipi ad fecularem iudicem mean netuit. Chrcnicd Chron. ïtem,Hadrianu! ordinauit,ne nUi laid fe eledio m Pontifiât intromitterent. Nicolaut primuf inipera* tor« er feculares {gt;rind{gt;es décréta excluÃt ab omni* biK clericorum ConeiliÃ, nià Ruanda cauÃe a^erentur deÃde.HddrianiM fecundus laicos udÃuitttni eliam er'quot; dinii non debere intereÃe eledioni Arch:efgt;iÃcopi, Pd» triarchie,neq; Epifcopi.Tcmpore Martini z.Pont.iion expedabaturJmp.autoritas in creando PontiÃceAoan - nes ^.adLudouiettm Balbum fcripÃt, eccleÃccRcwd^ prinitegia auÃrre non poÃe nià prdfcriptione cen tum annoruin i6.QUieÃ.3.Cdn.Rlemo- Plddrianus ter/ tiuf ad Senatum populumq; Romanum detulit,ne in cre ando PontiÃce,}mperatoria autoritär expeäaretur,fed Uberd eÃÃâMÃÃÃragia clero er populo, ft anc rem pri^ er tentauit Mtcolaus primU'S, Ãcd obfeurittf ,Ãbi Ãem fiLcien5,perÃciend£ rei ex dubio marte aufus efl Impe» ratori Ãuum ius denegare,^uod femper habuit in crean do PontiÃcc.Rom.Pldtina. Maiiclcrui. Item Henricm ^uartuitmp.iuramentum Gregorio Ãeptimo exhibuit. PaÃchalisfecundu{^uolt;J;Ãdtuit ne laid EcclcÃaÃicdf dignitatcs darent Symoniacam hareÃm uocant, cu lai^ an bénéficia, aut inuefiituras eccleÃafiicorum conÃrt.
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Platina
PRINCIPIB VS DEBENT.'â nbsp;917
Platina in uita Gregortj eius nombiiilt;iudrü.
Pontifices Rotnd.fubie6los Imperatoribus fitifiè ex koe dppdret,lt;}uod Gregorius eins nomitiis 4. licet ele^ üiisà clero populoé[i Romd.fiiiffet, no priusPontificu tnuinis obire iioluit à n^uit Fldtind )qudm à legdtis Lu doià ci bnperdtoris ob edtn cdufitm Romdnt mifiis, qui diligenter tdntdin eleilionemdifcujj'nrditt, confirmdtus eft.Fecerdt id Ludouiciis non fuperbid motus,fed ne iu fd Imperq dinitteret. infiituit enim ne Chrifliferui uUi feruituti humdnee fubieêli, et ut undqud:qs ecclefid/ùos prouentus hdberet,undefdcerdotes uiuerent,ne ob ino/ pidm rerum cultum diuinum defererent, neue ob neeeÃi tdtem quiftui fefe dedereiit.
Idemprd:tered oilingentefimo dctrigefimodonnm^ c£ tncdr/idtionis dnno Synodum multoruin epifcoporu hdbuit,cxcogitdtdm dd honorem dei er utilitdtem Lc/ clefidfticd! dignitdtis: in qud quidem conftitutumefl,ne tpi]copi,er clerici cuiufuis grddus pretiofds er exqui fitdsueftc5,utpotefericdsetcoccirM coloris dut brdóle dtdsfirrenf.ncucin digttis gémds, nifi dum prtcfulesfd crificdnt: in cidgulis er cdlceis,crepidisdummer aegentum firrent,qiij; certe procul omni religionefunt GT mdgn£ incontinentie dc udintdtis fignd mdnififtijfi
Ll 4. md
918 PRINCIPIBVSQ_VATENVS
tnd. vtindtn noflri^ temporibui Lodouice uiue ' res.ïndiget nunc eccleÃd tun fdnâiffitnii inflitut'n, tud cenfurd,ddeó in omnem luxum CZ libidinem fefe effun dit eccleÃdflicus ordo,coccindtos ct trdbedtos nunc in/ Ãgt;iceres non homines, ^uod leue ÃrtdjÃâ uideretur,Ãd t^juos er iumentd,pr£cedente dum incedunt mdgno d* dol£Ãcentum,er dltero prefliyterorum dgmine Ãthfec^ue te,non in dÃnn,ut Chriflus noÃri dogmdtis dutor, amp;nbsp;bene uiuendi unicu in terns exempldr,Ãd in ei^un prd firocibtis ej phalerdtn, dcÃex hofle deuido trium/ phum ducerent.De drgenteisudÃs,cr egregid eorum Ãippelleäile,deq; cibdrijs non dttinet dicere,cumer Si culi£ ddpes,er dttdlicd orndmentd,er udÃi corinthid, à bifc inÃiicids nuHiui pretif did poÃint.Quid uerö ex hdc intemperdntia ndÃcdtur dicere prietermittd, ne ot (ut ipà diuntÃn calum pondm. Hdc Pldtind.
De dondtione LudouiciPij Jmp.uideCommentdrid Rdphdclis Voldterdnidegeneredc gefln Cdrolorum, ciuitdtes quds Pdfchdli donduit, enumerdt ipÃe Ludoui» eus Atem,OthonisconcclÃo Ãib loin,Pont.iierHen/ rid coneeÃio ibiiem Ãüd. Similiter confute Pldtindi» in uitd Pdfcdlis pontiÃds.
PRINCIPIBVS CONTRA DEVM pTdcipientibiis obedicndum non eÃgt;
Hieronynutt
o B E D I E N D V M.
' Hieronymus in epiftolam ad
Titumcäp.z.
Sibonum eflquodpriecepitïm(gt;erdtoraut Prafèt iubentn obfequere uoluntdti :Ãn uerô malum,cr coivt trd deunt fapit.ReÃtonde eis de aHibits ApoÃolorum : Obedire oportet deo mdgis quùm bomintbus.
AmbroÃus
Cum lt;t comitibus cr tribunis V alentinidni Clt;efiris tgt;r£ciperetur fjbi,ut Medioldnenfcnt bdfilicS trdderet Arridnis.lmperdtorunt fuo iure uti dicentibus eó giwd ineius potefldte effent ont/tid ReJ^ondetintegrdffdu» cid : diuind imperdtori^ pote/ldti no effe fubieéld.Vi^ dedd fidrceüindfororë detrddendis Bdfilicis epifloU Mdddtur,inlt;luit,trdde dltdrid^urgemur igitur prxcep tis regdlibus, fed confinndmur fcripturte fermonibus^
Eufebius Eccle.hift.lib«4.
Cdp.v,.
PobcdrptM procotffuli Herodi mdgnd dldcritdte w fj^ondit : Docemitr enim principihus ej potefldtibut bifs (jud: Ã deo fuot,honoremdeÃrre : cumfcilicet^qui religioni non fit contrdrius.
Theophylactus in Lu»
Ciÿtcunlt;l; qudfierit dnimdm fudm fdludre, perdet
LI 5 editt..
JÃO PRINCIPIBVS QJATENVS cdm,Kcn qu.erat ali^uii,inlt;luit, in Antichriftifxrfccu tione ânùndm fudm lucr draper dct eniin edm'.quife oc» cdÃotti cr expofuerit,faludhitur.Keigiturfe humiliet tyrdimo propter uit£ dmorcm-Auguftmi exiiortatfo ad concordiam EceleãepiÃ.i6^.
Hdc Eccleã potefldte utin!ur,lt;iudm ti âominm et firomiÃt amp;nbsp;dédit. Jmperdtores enim à in errore eÃint ^iiod dhÃt.pro erroreÃuo contrd ueritdtem legii ddrà â ficrlt;judsiuflicrprobdrentur,c^ corondrentur : non Ãeeiendo ^uod iÃi inherent, (Juid Jew prohiberetÃci^ iulÃerdt NdbuehodonoÃor,utdurâ¬dÃdtd adordretnr quod qui Ãcerenoluerdntdeotdlidprohibentipldcue runt. QUdtido dutemJmperjtores ueritdtemtenent, proipfdueritdtecontrd errorem iubent,quod quifq; contempferit, ipÃeÃbi indicium dcquirit. Vide er.n. Ciu£fl.3gt;lmperdtoret.
Bcrnhaidus in cpiftolisad Adam
mondchum epiflold.7.
â Mdld imperd/itibui non eà pdrendum, prdÃertii» elu prduts obtemperdm imperijs,in quo homini uiderii obedient : deo pldn^ qui omne quod pcrptrdm dgitur interdixit,obedicntem te exhibes : udlde dutemperuert fum efl profiteri te inobâ¬dientem,in quo nofeerti fupe'
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riorent
1
o B E D I E D V M, . ^ïi tiorent f ropUr ififtriorem^id â¬fi,diuind propter humâ^ Hdmfoluereobedientiitm.Ojiidcniint Quod iubeth^ _ wo prohibet deiK,^^ ego audiaiti homme,furdM deof nonfic Apo/loli clamdnt quippc diccntcs: MeliiM obc* Aire deo ijuÃm homintbus.Hinc dommuf in Eudngelio phdrif^os increpdiK,lt;^udre cr'uos,inlt;juit,trdiifgrcdi ⢠mini mdnddtum dei propter trdditioncmuefirdin t Et per Efdidm : Sinecaufd dutem dit,colunt nie, md/iddtd doilriitds hominum tenentcs.Et item dd Protopld-fium : Pro eo ^«od obedifii uoci «xoris tu£ plufqudnt mete,mdlediiad terrd in opere fuo.lgitur freere mdlunt quolibet etidmiubente confldt non efje obedientidnt, â fed potiiH inobcdientidin,
Auguftinus Bonifacio Comiti.
lt;ie moderdte cohercendis
Hicreticis.
Quieunq; ergolegibuf ImperrftorH)«, qu£ eciitrd eeritdtem deifiruntur, obtemperdre non nult, dcqui=^ ritgxdndepTiiemium. Quicunq; dutein legibmlmpe^ rdtorum,quiie pro dei ueritdte firuntur,obteniperdre nS uult, dcquirit grdnde fupplicium . Ndm er tempo-ribw propbetdritm omnes reges qui in populo dei, nonprohibues-unt er euerteruntqud; contrit dei prf-ceptt Ãierdnt inflitutd, culpdniur : O' qui probiljilt;c= runter euerterunt fuper dliorum merttd htwddtitur:
PRINCIPIBVS OyATENVS
Ut Cdmel. 3. crc-VideDifi.^.cdp. JmperdtoresiCf dudbiK Jêquentibui.
Ambrofîus,«.Quæft.3,Can»
iulidniM-
lulidniis Imperdtor qudmuii effet dpofldtd,hdbuit tdmen fub fe chriflidnos milites, quibus cum dicebdt : Productie drmd cum de/enÃone Rcipub. obediebdnt ei, â¬um dutem diceret eis : Producite drmd in ChriÃidnos, tunc coÿtofcebdnt Imperdtorem cali.
Auguüinus, 11. Quaeft. J. Can.
No« femper.
Non/emper md^ efl non obedire pr£cepto,cu do^ minus iubet ed ^UiC funt contrdrid deo,tunc er obedien dit no eflt,item,Auoufl lib.de uerd religione cdp. ulti'' mo,gudteniis potefldti fitbieili Chriflidni. Omnibus po tcfldtibus c^Uiie ddntur hominibusddregenddmRenp pub.pro noflro uinculo fubditifumus-.reddentes Citfd^ ri lt;luod Cinfdris efl,e:^ deo quod dei efl : no efl metuen dii ne hoc pofl morte noflrd dliquis exigdt.Et aliud efl feruitus dnim£, tdiud feruitus corporis.Lege totu cap. Augufl. MdrceUinus Pont. Romdnusfub Diocletidiio uixitfltb quo chriflidni perfecutione mdgndpdffifunt quu id dd mdrtyriu dbducerctur,]!AdrceliH preÃâyteru ddmonuit,ne in ijs quxfideifunt Oidcletidno obtimpe ret Pldtind. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mdrcellus
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o B E D I E N D V M.
MärccUui RoniMUf 4 Confläntino tt Gaterio ufq; ai Mdxentiumperuenit.Platina. Volater. ait fub Dto^ cletktno lüijfe. E Maxentiut Marcettum cccpit^coailit â riMutfeEpi/copatu abdicaret abnegaretq; chriÃianä nomen. Cum ueró Maxentius Jè ab Ulo contemni anim/ aduerteretiira commotm incluÃt in carccrem ut anima ha publica cuHodiret.lnde poà ^.menfes ereptiK eà i fids dericis.Maxentif autem iulf t in earn cuÃodiam re d«fli«,pr4! pudore er Ãti obijt. Platina.
SixtuiÃcundui,Grteciti,patria AthenienÃs i^uîdant XiÃum appehant.Volatera.aitÃtb Galieno fiu/Ãe.
â f Quoi contra imperatoriidecretumChri^lutn annun» . ciaret,accufatiif cj capite multatut eÃ,cum ad Martis tmplum perdudum Marti facra ÃcerereeuÃtret. C« ueröirctad [upplicium,Laurcntiitf thefauros ec» clcÃcc in paupercs diÃribueret,iuÃit.
HAERETICOS COMBVRI, eà contra uoluntatem J^iritus.
COnflabunt gladios fuos in uomc res,amp;r lanceas fuas in falces.J EÃ(.2.
Non occident ÃS non nocebunt in II-Ãiuerfo monte fancio meo. îbid-n.
Si ecclefiam non audierit, fit tibi cutethnicus, M4M9.
Nefeitis cuius fpiritus eilis i Litct.^.
H AB R I T 1 C I
Filius hominis non uemcpcrderc^ (èdûluare animas, Lkc(Ci6.
Cauete à fermcnto pharifaeorum. Noninquit,occiditeha:reticos,phari faeos.
Prgterea Chriftus neminem gladio aut igne coëgit ad fidem.
Chriftus ite tollcrauit phariieos,di eens: Caueteà piêudoprophetis.Non aitjoccidite fallbs prophetas,
Hucfpelt;ftat parabola de zizania âî' tritico« Mdtth.i}.
Paulus blafohemus erat,et tarne tni fericordiam eft coniecutus.. t.cor.4â
Haereticum hominem dem -âNon aitjOedde,
FratreSjfi prgoccupatus fuerit homo in delido aliquo corripite Icnitate (piritus ill3,ÃCc ne S»C tu tenteris. Galat
Hon ejl enim peccatum,lt;luod fècit homo,ait fiinta, quod non pojjet Ãcere alter homo.à dens deÃt. Sic à /pirituales Ãinms,mdgis cogitare debemus, qutr» modo fernemuf peccatoron, quam quomodo perda^ mui.
COMBVRENDI NON SVNT. oij ' Hieronymus ad Galat,4.
InÃne.
l^iritualii perfequitur cdmales,fe4 igno' fcit ei,qudà ruflicdno fratri : frit enim pofre profrcsre ad tempus.Etfr quando Aegyptilt;efiliu uiderit irafren^ ié,recordatur unim patris qui liicè,boues creaucrit,cr
â culicë, ita etid rcfrondet Eegio,h^reticuhominemex priefrripto Apofroli uitare dtdici,noii igni tradere.
Aiiguftinus contra Crelconium grammaticum lib.y.
NkHi« tdinc bonts in catholica eccleÃahoc placet,/! gt;f J; ad morte in quenqua,licet harcticüfoiti.ùur nee propter paleas aream,nec propter zizania frgeté Chrifti,nec,ppter uafa inhonorata domu magnà Cbri/ fli,nec propter pefles malos retia Chrijli relinquunt,
Eccle.hiftolib.io.cap.y.
De)trt«r ad Conflantinu facerdotaUs Concilij frti' quot;nbsp;tentia.llk tanquà mideo prolata ueneratur,cuifiquis tentaffetobnifruelut contra diuinafratuta uenientc,in exiliu fr proteflatur ailuru. Sex igitur foli cuArrio fre patiuntur expellhcrc^Itê^Conciliu Toletanu.4.fub re . gesifrnando celebratu non cogit ludaios ad fidem, fri prohibetf
Hieronymus Pfal.7.
QUife»
H AE R E T I C I
Qui li,inlt;ÿùt,in ChriÃo dicit credere,de!)etquoma do ille dinbulttuit ipfe dmbulttre. Non emm uenit, ut c£dmt,fed utciederetur.Non dédit tdapam, fed äcce» fit. Non crU(ifixit,fed cruci djjixius e/i. No» 4//of ocd dit,/èd ip/è paffuf eft. Qj(i c£ditw,Chriflum imittäuTt quiuerà c£dit,Antichri{ium IdemHierony. fuperh£e uerba: Sinite utrdq;crefcere,quod de Hiereticii omni* w non Ãren dis exponit.
Auguftinus Bonifacio Comiti
de moderdte cohercendis
KiSreticis.epift.^o.
Non effe,inquit, petendum db Imperdtoribm ,tdi* pfdm hterefim iuberent omnino non ejfe, pcendm eon* fîituendo cis qui in ilia ejf : uoluiflint^fed hoc potiuf cS fiituerent,uteorum ^rioftiuiolentidsnon päterentuTt qui ueritdtem cdthoUcdm uel pr£dicdrent loquendo uel iegerent conRttuendo.Quod eo modo fieri dliqudtenut poffe drbitrdmur,fi legem pijffim£memori£ Theodo» ftjqudm gener aliter in omnes h£reticos promulguait» ut quifqud eorum epi/copta uel clericiK ubilibet effet inuentui,decem librisdurimultdretitr,exprefiiufqi in quot;Dondtifidt, qui fe negdbdnt h£reticos, itd confirmdre» ut non omnes in muléld firrentur/ed in quorum regio» tubui dliquiK uiolentids à deridt uel 4 cinumcetUoià »
H AE R E T I C I. ' ÿiy
udpopulii,eoru ecclefîa catholicd pateretttr,ut fcilicet proteflationem catholicorum, lt;jui ÃiiÃint ifla pirpeÃijitim cura ordinum ad perfoluendam mulâatn epifcûpi Ãue miniflri cateri tenerentur^Vides non fup» plicio capitali pki!los,punitos propter feruandam eti* ain circa indignas manfuetudinem ChriÃianatn : fed pecuniarijs dantnis propoÃtis, er in epifcopos uel mi* niflros eorum exilie conÃituto,erc-
ttem, AuguÃinus DukitioTribuno ut Donatii^ fias edióloÃfo hareticos,corrigat;non occidat. Vide tpifiolas.oi.deîiiereticis cobercendis. ChryÃoÃomui Serm. çyuod necà uiui, ne^; mortui anathemate ple^ dendiÃnt.
Chryfoftomus in Matthæum
Ho)nil.47^^^P-âârâ
Dominus autem prohibet ne Ãrte Ãmul cum zizä* nijs herbam etiain tritici euellant,quod dicebat,ut bei*
Zj effuÃonemfanguinisprohiberet. N4mtruci* darentur haretici abÃcjifoedere pacis atq; inducijs bei* lumorbi infirretur. Duabusigiturrationibus prohi* buit : Altera,lt;^uiaÃumentis parum nocerent : altera, quia nià Ãanarentur,extrema fupplicia non euaderent. Qttitreetfipunbrieosuultis,e7Ãumentis nequaejuant ofiicere, oportunitas temporis congrua expeiianda
MJ« «ofcis
H AE R E T I C I
^biseft.'bionprohibctMtcmconciliabulehmtico* ^uni diffipare,ora obftruere,libertatem lotjucndi cofp cidere, uerum interftcere ac trucidarc. in hiftoria Tri= part.lib.6.cap n.Pars libriAthanafij de fatiiftâione lùg.e. AntequantiCrc.
Theophylad-usin Matth.
Crfptfe.j.
Zizani£,h£refes,ucl mal£ cogitationes : ferui att* tem angelij^ui indignantur eftT: harefes, uel malitiani in anima, uolunt euellere ey excindcre ex hac uita h£rctico5,cyâ mala cogitantes- Deus autem non perntit tit h£reticos beUum cdsfttmi,ne ftmul patiantur confit manturq-çyâiufti.
Dccretalium If bro Titulodc Hx reticis.Ãt in. 6.eodemnumero ac Titulo.
Conui!li,^incrroreperftftentes,aut in bxreftm abiuratam rclapft,tantum iubentur tradi Cttri£ fecula rifticet hie Gloftematographi defuo adiecerunt,ut com biirantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Et olim in Synodo epifeoporum Umtici citati, / reddebantfu£ doilrinx rationcm,conuiâis,libera erat optio utrum maUent ipft infuo dogmate ftriri anathe= matc,hoce/l, à communione feparari an omnino à communi
COMB VRÃNDI NOM SVNT. 9*9 com««! coitfenfu ccclep£ difcedere.üA blt;ec tti erat fpx M.E,ccleã grauiÃirna Berengario qui non de ConÃfgt; Jiofiis origine,neq; de PurgatoriOtpoflulatM erM à Hil teprando, fed de ueritate corporis Chrijii,ne Mm qui' demuiieÃadhibiM , quum fimul dtmiÃiis in eandein Opinionem relapfus eÃet.
.ConÃitutio qu£in Codice Ub t.Titulo de H£reti* C!S,M4gt;iich£is ex SMtirtianis Ãrtur oilaua ,folos li^ bros CJ'charitM iubetexuri,Doiiorcs tantum capite pktilî. DifcipuliS dece n librarum auri mulila indici= tur.'Eos KiTà lt;J«i non folum audiunt iilos,uerum etiam contemptis Principum legibus libros illorum apud fe feruantiinaniÃÃum hxrefcos Ãuorem pr-efe Ãrentes inexiliu deportari iubet.tlt;lec h£c coÃitutio Ãnt quos=â libet h£reticos,Ãd nominatim Ni.anici-)£os, Apollonari Ãas cr Samaritanos, qui inaniÃÃam docebant blaÃihe-miam.HuiufmodiÃre funt,qu£ procedunt, eodem Tt= tulo^qu£ iubent inquiÃaonem eüain ufqi ad capitis px nam extendi,fed exprimant certas h£refes. Similiter eo dem lib.Titulo,de fumma Trinitate,cr'c-Arrianos cx^ primitjejc. No/i bic agebatur,an ConÃjf aunculai ris fit inÃituta à CbriÃo, an ApoÃoli caUucrunt lingt »an Gr£cam itel Hebraicam, fed de maieÃate ClmÃi, deqi Ãmma Cb;-iÃtanitatis,^c.
JtAm t AuguÃinui
9:0
H AE R E T I C I
Auguftinus ad Donatum pro« confulcm A fric te, ut Donatifldf coiér^ cedknon occidlt;it,Epift. 1x7.
DfWJlt;]f; unumfolum eft quod in tud iufiicid pcrtiine fcimut,nâ¬firtè quonidm quicquid mdli contra ChriÃi^ anam focietatcm ab hominibtitimpiis ingrat^ coinâ tnittitur, profiâo grautut eü et an ontes quantà in alios talia committantttr,tu quoq; pro immanitate Ãei noruni,dc non potius pro kmtatts chriflian£ conÃde* rations cenfetis cohercendum, quad te per Jefum Qhri^ jlum ne frciia,obfecrdnKis.tieq; enim uindiilatn de ini , nticis in bac terra requiriinuf,dut uero ai eas anguÃi^ as animos debeant coariîare qute patimur, ut obliui* feamur quid nobis prteceperit,pro cuius ueritateae no mine patimur,quo diligamus inimicos noflros ej otâ» tnus pro eis,unde ex occaÃone terribilium iudicum ac tegum ne leterni iudieij pcenas incidant: corrigi eos,nó necdri,necdtÃciplinam circa eos negligi uolumus,nec fupplicijs quibusdigni Ãintexerceri .EtpaidopoÃ: QutcÃumusigitur ut eccleÃa: catiÃis audis quainlibet neÃrijs iniurijs appetitam uel aÃitilam eÃe cognoueris Poteflatemoccidendi te habere obliuifcaris,erc. Item AuguÃ. ad Marcellinuin rogans,ut qui nolunt reÃpifee re jcaÃigeiitur : fed eitrd mortis pcenanhBpi, i) s^item
de
COMBVRENDI NON SVNT. 9x1 df charitdtc Augujliiii circa h^reticos captos propte^ uiokntiam, quant Ãccrant.Le^elibrumepiflolaruin» £[gt;ifl.68.clericorumcatholicorHm Hippon. 4(i lanua' rium partit Donatiarite»
Chryfoftomus Homilia de nomine Abraham.
Equidem laudo, quod fratrum doletis ignaiüam» Crc.ldem chryfofi.Dogmata enimimpia,^ qu£ ab Kttreticis projt^a^arguere er anathematizäre opore lt;ct ; hominibus autem parcendum, crpro falute ipfo^ fumorandum.
Hieronymus in Matth,
AmJmez« comminutam non conÃ-ingct,id eft,ex ponente Hieronymo,porriget manum peccätori,et per iabitonusfratrumfuorum.Et linum'i'Ãimigans non ex tinguet, id eà iuxta eundem,modicamfidem in paruit non extinguct.Vtriufqi iamÃntimitatores,ChriÃinc eut AntichriÃi,quiflammM ignem,mortemÃgt;ira!}t,cU mant,inÃrunt,Hieronymus explicuit Qtioniam ergo parumefl chriflianum Ãritate plusquà m militari, ran: Hepltfquà m canina,inclementia pliÃqu'tm tyrannicit in palabundam ouem graÃari,inter miferum deÃeuire, er in deploratum er reieilam à deo hominem irruere ^â nninus de hoc cum paÃoribus,qui pafeere (kberÃt,
non
H AE R E T 1 C I
lt;)îî
nonintenmere cxpoÃulat apud Ezechielem. 34-cäp., Vx pdfloribui îfraël, qui pafiebdnt f(m(tipfos,i^c, Qnoci coiifraclum efl^ncn aVi^dfibiCTc.
Cyprianus ad Ccrnelium
Pdpitmep/Ãola.^.
Declin(nt,inquit,Ãrtitcr çx euitent dikililfimiÃd tres noflri uerba coUoquid e(!rum,quorü colloquia ut cancer ferpit.Sicut Apoflolusait : Ãorrumpunt iuf geniabona coiÃbulationes pcjfntic.
Axiguüinus conrra epifîolam Manichai, quant uocant fitn^ damcntiflib.cap.i.
Vnum ucrutn deunt omnipotentem,ex quo omnia, per quem etnnia, in quo omnia,cr rogauic^rogo,ut in reflllenda reuincendahecrefl ueflra Manichai, cUi er uos flrtafjè imprudentius quam malicioflus ad^ ha;flflis, det mihi mentent pacatam atq-tranquiVam, er magis de ueflra correäione, quam defubuerflone ' cogitanteni. Quanquant cnim dominus per fleruos fltos régna fubuerterit erroris,ipflos tarnen homines,in quan tum homines funt, emendandos efle potius, qaà mperâ^ dendos iubet.Et quiequid efl diuinitus ante ultimumil= lud iudieium uindicatura flue per improbos ,flue per iufiosiflue per nefcientcs,fue perfcientes,f.ue occulté, flut
COMBVRENDI NON SVNT. ^z}' flue pal^: non ad interitu hominum,fcd ad medicina ualere credendu eR,lt;luaiii qui rejjiucrvitcxtreniofupâ {dido (irteparantur. Lege totum caput illud pulchrt diÃerit uir ilk diuinui.
Idem Auguftinus,z,Quaeft.«.
Cdtt.Nos.
No$q«fniJ«4m fententiainÃrre non poffunt nià out in conuiciuin,autjponte conÃ/fumdtem Confianti tuif bnp.lMdex crimiiiofuin difcutiens non ante profè^ rat feittentiain,quam aut reum ipfe fe confiteatur, aut per innocentes tefles conuincatur.
Felix Papa z.Qaacft,«.Ca.
Primates
Primates accufatum difeutientes Ppifcopum,non antefentcntiain proÃrat damnationis, quant aut retint ipÃà conÃteatur,aiit per innocentes cr canonice ex= aminatos regulariter teÃes conuincantur : aliter irrita eÃe cenÃmiiSpCr iniuflam EpiÃoporum damnotio/tem V'idcirco à fanda Synodoretrailandd,itaut opprep fis ab omnibus cuiiihs cauÃs fubueniatur Item . Can, tiotumfit . zyc.QTCan. item.Cdn Epifcopus.Can. Dew« omnipotens. Confute pneterea Platinam de uitts Pontifeumin uita Sylueflri eius nominis priini de reticis puniendis.
Mw 4 HtUriu«
04 H AE R E T I C I
Hilanus,lib,ad Conftantinum
Au^uÃum^
Deus cognitionem fui docuit potius ijudm exigit,amp; eperutionum cceleflium ddinirutione pr^eccptis fuis concilidiis dutorttdtem,codäam conÃtendi fe d/pertidâ^ tus efi uoluntdtem. Si dd fidem uerdin tfliufmodi ius dd Hberetur,epifcopdli5 doäi-indobuidmpergeret, di-eeretqi'.Deus uniuerfitdtis efi,obfequioiionegetttegt; celfdriojnonrec^uiritcodfldm conftÃionem^ No« tendus,fid promerendus.Noflrd potius,/ton fud cduft uenerdttdus eÃ. Non poffum nifi uolentem recipere, ttif ordntei» dudire,nifi profttentem Ãgndre:,fimpliciâ tdte quierendus eÃ,conÃÃione diÃendus efl, chdritdte amandus eÃ,timoreuenerdnduseÃ,uoluntdüs probibi tdtâ¬,retinenduseÃ.Atuerö quid iftud quod fdcerdotes timere deum uinculis coguntur. Panis iubentur fdcer^ dotes, cdrceribus continentur,pkbs incuÃodidm cdtegt; ttdti or dims conÃriüd diÃgt;onitur,uirgines tiunddntur ad pccndm,fdcrdtd deo corpora publico expoÃtd con^ f^cäui,ddÃudium Ãgt;edldculi qult;eÃioms dptdntur,c^c Ex hb.EpiÃoldrum Auguà epiÃol.68, clericoruirtclt;f thokcorum Hippon dd
Idnuarium.
Peldgius
COHBVRENDI NON SVNT PeldgtMS, Pontifix RomMus h£reticos Schifmitticos nolentes aifdniorem doilri ncOnreducirationibtn^feculd^: rium manu coh'érceri poffe diffiniuit.Platinit^
CONCILIATIONIS PA-TRVM ORTHO DOXORVM FINIS.
|
pontificvm rom. concv liorum omnium Catalogus,èlt;iuorum mo* numcntis collegia efl CoW alidtio. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
THEOLOGoRVM C a T a L.
|
Eitfhitd/ius SchotaÃicus Pius fecunJus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Marcellus Pupà Marcelliiius Ccelcftinus â Symmachus Marcus Vitalianus CaliÃus concilia. Carthaginettfi concilium Viennenfe Aureliatium Toletatiutn Gangrenfe Micena fynodus Agathenfe Anticyranum-Anchiritanum Conflantinopolitanum Lateranenfe Mcldenfe Elibertinum |
Cabiloncn/e * Chalccdoneiife Varenfe BracarenÃe ConÃantiniatium Toletanum Conflantienjè Bafdicnjè HISTORICI. Eufebius CtcfarienÃs. EccleÃaflica Hifloricä Dionyà HalicarnaÃeus, Eutropius Paulus Diaconus B. Platina Raphael Volatcrranus Otbo epif.infingenÃs Mauclcrtis iÃdorus in libro Conci/ Horum Abbas VrÃicrgenÃs Sabellicus Albertus Crantz-ebronifd chronicarum Iodniic5 |
P ATR lorfws Stella Genn^idhifioritt Summd Antonini MIXTI. Glojjfd oräindrid Polycdrj^iepifioltS fÿfdtiitf
V M CATAl,
Caffianus ïrancifcus Zardtlkfuf (gt;er Clement»
Richat-dus S. uiiloris
Ranomatanui
Rationale diuinorum
PdfciculKS temporunt
INSIGNIVM LOCORVH
Elenchui-
DE Scripturte tnaiefl((te,i(utoritdte,fiJe, CodUjs non dntejponenda .t.$.11.7.1$ etfet^ucntibus De Scriptnrtefdcrtc er fnimanto impari Mtorttate j De Verbo dei ^eneralibui Conalijs non fubiedo nbsp;nbsp;%î
De Verho Dei nihil addendum aut detrabendum 37
De Confuetudinibui
De EccltÃa eitu^; Clauibiif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;90. er lèlt;iuentibtit
De Epifeoporüpotejiate,officio,ordinations too.t$4, Flt;lt;2- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t66 er/£lt;iuentibai
DePrimatueccleflte
De Ordints facramento, cr epifeoporü eledioe 1^4 pâlt;2â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'5? cr 154.
De Clauibuifoluendi ab foluendié^,et quibia datte 107 pdginc«
De Chriflianoru pote/late ligandi et foluâ¬ndi,z^flt;ts
cerdotio^;
D E Coniugio facerdotali
De Mijfienegotio
De Signii duobuf noui Tejîamenti
De Origi«4/if«cf4fo
De Bdptjfmo
De Poenitentia
ELE N C H 7 s
De Contritione
De Timoréuelamore
De Cott/rÃione duricuUri
'T)e Abfolutione
De SdtisÃ,äioite
De Purgatorio
De ïndulgentijs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
De Excommunicdtione
De Sepulturd .
De Pradeflindtione^VocdtioneAuflificdtione Glorià cdtione
De Crdtidcyâ tiei-ito
De PidefoldiuÃijicdntehominent
Operrf non fdludnt dut iuÃificdnt
Peccdtores omîtes ndturd Ãimiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;69 x .
De ïnuocdtioneSdnilorum.
De tmdginibus Sdnélorum dbrogdndis~
De Libero drbitrio hominss
De Mirdculis Ãgn^ Sdnllorum.
De Sdbbdti CT PeÃorum dier um dbrogdtione, nbsp;nbsp;-j 71^
De Prieceptishumdinsuiribusnon implendis. 9^0
De Virgimtdtenonexpr.â¬cepto,
D E VotismondÃicis.
De lurdme/ito fcrudndo dut tfon,
Ti-dditfonibus
L o C o R V M Tradtttonibut humMis^ Citntu ÃccleÃäflico nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Liberate ChriÃidiiti.
Deleélu cdrniutn^ ^ifcrimine dierum, Dejeiunio.
^idgiAratu.
H^rehcK comburendn.
Si» 8f$ 864-867 Ibid 883 865
|
INDEX RERVM MEMORABI« liutn luxta ordinem alpbabeticum. I trahie peccatu «spj '^Aboimnatio defolätio/ «iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4$ AtÆoI«éJi pote/ias 34^' Abfolonn malum confi/ lium 470 Abfblutio gratif detur jjî Arcwfatorpip/îiw/îilâO» â mo Afhitopbel conftUà mit^ la 470 Ac«ki« mortis Aedificare domu dei 741 Aegyptios iniuriam créa/ tori frcijjê Agape Agilfcert«« Abbot Altäre in coeltt Ambrofij eleâiû AnablatbaMillft Anatbcma |
Anaxagoras (J«are ab Athemenjîbus iiiterji^ élut Annatarumufut Angelutlapfut decah pog Animas defùnâorum non tn terra obambulare pag. Apoftolica inllituta non deîerenda 88 A^»a media 4^ Aqua confecrata 38« Aqua mixta/ale 3S6 Ara Dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;367 Arbitrium iuuatur hoini'â nem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;648 Arhitrij liberij uit 470 Aritbpartus Longobardo rum rex cum Arrio jex paÃifunt Nn /è |
I N /eexpeUi 9x5 Audritia Pritlatorum
Pâ(g. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4-0°
Auÿiflinut AmbroÃunt
â - de ieimio quicrit pro^ pter ntdtrent 8^ Augufl. qudre librunt Re/ trdiidtionüÃcit 66
Auÿtüi. 144-Aurelidnu Conciliu i
Aurum eccleÃte Ã
Adi quid ijÃdbylon zx HieruÃd' le)n
Bdptifmdlocus nonprohi bet
Bdptifmuiinitium fdcr(i= . mentoruomiiiu BdptiÃuM quid
Bedtiqui
Beneficid eccleÃaÃicdgrd tisddudd
D E X.
De beneficijs fdcerdotrnn diÃiutatio tSi
Benedidu^.n.
Biblid diuind doini in md
nuifumendd
Biledtn populo dei nonpo tuitmdlcdicere
pdg.
Bond eccleÃdflicd inqud tuor pdrtes diuifd tft deBonii eccleÃte iufiu^ u/ Ãcs
Bonum perficere fSt (
Bonum opui dbfq; fide nullum
BomJiciuiPdpd
Boniperfidio
Brdcdre/tfi Concilium pdgf
^Alixuiti-eus 387 ^Cdndnteus quid 4*
Cdntui ineccleÃd 8ff '
Cdno '
|
ï N D E X. ' Clones unde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zîo Cdnoziis Rijflt;e dUtor diuiÃo Cdrcerent e(gt;ifco[gt;iiinpe= trdut Cdrnium deleâui 867 Cdrnes fdbbdto edere pro hibit£ Cdrmsinteritut CdroIiM Crdlfui i4ogt; Cdflitiu donum da 799 Chrifli cdput hdbere 7 7 » Cbrifluspro omnibuf fd^ tiiÃcijjepeccdtii-pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37* in Chriflo tjudtuor com currere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^f Chriftui quomodo inqui' renduf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;73 Chriflidnos ejje fdcerdo= tes,reges et prophet if P^g- 204 Cbnftww ligdt Ãoluit m'niilerio non imperio |
P^g- «J Chdrttds duplex 7^t Chdritdtem dfide non dif iungi 672. Cibuf ndtur^rdtiondbilii Pâ^g- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã9 Cldues eccleÃie los Clduiculdrif 207 cldues foluendi commu* nes eccleÃte lOj CldMfJ regtii ccelorum quis primus dcceperit P^g Cla-icorum fuppetlex guti lis Clodouicus pulcher 766 Communio CojwmKntcflrtonii modus udriatus Conciliti plendrid I« Concjlio dn impôt rdtores eÃe debednt P^g- Concilid dn reprehen^ N « nbsp;i dendd |
INI
. âendd
Concupi/centid, ^udre in faniiii
Concubindrij taxdntur
247
ConÃÃio dnnecejfdrid â pdg.
⢠ConÃÃio duplex
ConfiÃio cordii dd fdlu= ton
ConÃÃionis crpceniten^
ti£ olim duplex Ãrmd pitg-
ConÃÃio liberd
.confirmdtionii fdcrdinen
tum.
CoUeä£
Coiugiii Ãdcerdotdle 214.
Coniugijldiii
DeCÅlibdtu fdcerdotiim
Condtui dnte grdtid 287 .Confuetudo mlt;dd uitdtidd
E X
Cotifuetudinem longd non fequenddm 80
CorpUi Chrifli conficere pdg.
Cornelij operd qudlid pdg.
ConÃdntinutLeoms Ãlius
P^tg-
ConÃdntienÃ!- ecclefi£ conciondtores in/ Ãeruire
Continentidm deum iubea reorddre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5S0
ConuerÃo quid
Corondtio Cdfdrum päg.
Crux efltotd Chrifiidnd uitd
Cultutuerutdei
D _ Agrftertiw Mdgnitf P«g- 766
DdmdÃu primui 130
Dandtio origfudlii f44 Debitoref
index.
Debit or es omnesnafcide prsudricätorisfeinine
R-
Dew ^MomoiJo lt;}uieren= dl«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3Ã
Dei pietM ntdgnd
Dec quid nos proximos à cidt
Dtum certd peccdtrf pf cm lidribt« pocnii punire
338
Dugozi« impict^ttii dccu fdtur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7$S
Dti!l«Dri contrddicendii non e/fe 10
Dies omnes tcqudlcs 7S$ Dierwm difcrimen Z6-] Dies omnes «equdles
pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;60S
DiJ|gt;«tdtiones tbeologo
rwin quoiJiodo probrfn^ diC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67
Dij^wtiitiones fdcrdnifcri ptHrdmbdbedfit 7e
DiÃiinilitudinem in ritis bus äiilxddteccleÃdm päg.
Diuùit
DocibiliîejMà 61
Doilrind qud: ddmitten=â
dd
DoHrine indicium penes ecclefidm $6
Dodlor« Mocdbulo digni päg-
Dofloribu-scccIe/îiC qud^ teni« utendum 63 DodiJ?imo$ nonnunqudm crrdre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n.
Dominicd Chriflidiiorum pdg.
Doiior«m udrid genera
pdg.
Dondtijldrum bond ad ec clefjdmtrdnftjffè
Dondfud Deum iit nobis coroiidre
Dominus uobifcMjn
Nrt 3 E
INDEX.
E pBn'i« cleric Hi ^EccleÃa congregätio pr£delhnittorum 199
EccleÃd ma loo EccleÃam errare non foÃi
EccleÃa corpui Chrifli
fdg.
EcckÃie cdput Chriflut foluf to 4
EfdeÃd cdtholicduerd
pdg.
EccleÃa Ãdeliumcongre= gà tio
EccleÃa Ãipra Petram icdiÃcdta iif
EccleÃa i^uos Ãiflentare debeat
Eccleãprouentut hd' bednt
Eccleãdgri
EccleÃd Hierufdlem 99 EccleÃa in multitudine
piorum 97
Eleutherius Rom. ponti^t Ãx
EleemoÃyna ue^ii mor*
tui
EgelmenÃs EpiÃopiis
Ac}uitani£
EpiÃ:opus t^uid
EpiÃoporu arma ni ^piÃopiis inter dodores
(ypaRores ii4 EpiÃcopus propter inbo^ Ãâitahtdte ab oÃicio fento uetur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;150
Epifcopuicr diacomu
idem olim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t47
EpiÃopum lAoguntinum
mures ex£diffe
EpiÃcoporu elcdio li 4 EpiÃcopiÃdi ex Laicis pdg- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zoz
EpiÃcopi principibus obe diant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;91z
^piÃlt;^opi olint (jni
EpiÃcopi
|
I N D Eftpop' (^uidditt ca/ies iinpudici ⢠19? Epipblt;öii/ Sliltiiijiiiie Cy^ priepifcopuf Erdditupi'clbyter nbsp;nbsp;nbsp;â !$$ Eronita Efdu conÃlium 4 dno fra Hum EM4ngcIj4 cirra cóüu fu frenfr Euchariflia quid 36^ Euchariflia infriitibut da tur Euchanflia pro facrifi=â do Euchariflu frfluin Vrba niii i}M4rti« iufrituit 781 EHldltlH P4p4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;130 Ewjêbiuin Ctofarienfem er raÃe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zn Exarchatiif diuiÃo 04 ExcomMiiic4t(o exterior 4î8 |
E X. Excommuiiicationis ufut pag, 4-^8 Excommufiicatio ecdefr£ p4g. j- 113 Excommunicdtoru falus nonnegligenda 4?^ Excornmunicati ipfo ture P^g- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44J I3à 568 F ,Abulariquid Feliciana harefrs Eides itiitiunt bon£ uit£ pà g^ Fides duplex Fidei opera Fides pro dono freciali ' friritus Fidem iuflificandiuimha here Fide uidores in baptifrto pdg. Fikus irlt;e |
N n 4 EeÃi
|
Ttüidies l'ormofu^Papd U} fornicatioHii cdufà licere ditiortium frducifciü noluitfuc$ meridicd.e Fruiiia hontinis Furtd l^iritalid Funeruminutilis fdinptm G 4lt;^3 florid in excelfis 374 ^Gloridtioinfide crult;â cis Chrifii 66ä Gloridtio Chriftidni 57? GrdJ«4Ãlt;lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37$ Grdtid redemptos d perdi tis difcern t Grdtid noui teftdntenti P-Ig Grdtw fidii du^rrepcc Cdtd Crdtidm pnepdTdrenon loco fed uirtute Grdtidtn dci cptofidm op/ pu^udre |
Gregor/tt^ primus iji GregohiK W dgnus i jf Gregorius pontifix imd^: ginum defnfor 767 Guberndtio populi cui trd dendd 4^i 453 H ^ddridnuspdpd 133 Heineos epislold dit ft Pduli s^4 liebrdicdlingftd dd quid UtlllS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6S H^eretici dn comburendi Pâig nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^4 Hirene Ãlium ob imdgtnes ocults et regno priudt P^g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;768 Hidlrionibus fubuenire qudle peccdtum Homo locum fdnäif cat, non loc US hominem 773 Hominem ex diuibusndtu riseondldre HordriiC preces stfo Hofgt;itdl( |
INDEX
|
rio/^itaht^i epifcopvsne= ce/Jdrid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â50 Hoj^itdlitd^ Spiridionis pdg Hulddrichui AuguRdnuf tpifcopM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d-n Hy pocriÃtn multon drti=gt; ficij hdbere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï4ï H)wni I »'iolis feruire eB Ãrnicn ri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7iiS Iduttiumuerum nbsp;nbsp;nbsp;894 kiuniummdgrtum 890 Jeiunium Sdbbdti 894 leWHiM moderrffww 880 leiunioru leges d Montd no leiumif qudtur tempora PâiS Jeiundndunt 4 uitijs 88$ leiunio tempia nuüu per^ Ãnitum leiunium non iuiliÃcdre pdg. |
Jgnordiionem non excuÃt. reindiuinisrebus iS gt; ïmdgines Sdnélorumpro^ hibitià 74s Imd^esintempldno mittenda 758 et 759 Iwperdtor 4 Clericorum concilijs excluditur jjä; Jmperij trdnsldtio 14.4. exlmpiofieriiuflum immundicies deo dij^lice re. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^4. imitdri ChriRum quid p42. Jndulgenthe unde ortic p4g. Jndulgenthe nuUie 406 Izwocens nemo cordm deo Interprètes Scripturdrutn quomodo legendi 20 IrttrojttM Inuidid phdrifeorum 58 IrtweftitwriC N n $ Inuocdtio |
|
I N D btnocdtto Saniloruin an Utihs tmitandm folia chrifttu prfg- Jnflitutd ttiMoru ^udndo probandd . lubileus dnnui 414 iMdtc« «e fint ptercipites päg. lididniwt milites chrifiid= MOS fubfe hdbuiff'? 9« lurdmentum omneferudn dum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S31 lurdmentd iHicitd refcinde dd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8*0 lurdmentum ^udndo d fds cerdote exigendum 9 pro lureiurdndo ft ferma fidelis 817 lurdreincdufdfidei licet pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;817 Iwftijîcdtionw modus pdg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;66}crà lt;si lufùûdnmimperdtor ia |
X. lufii i^udndo fimus eSf K j^yrieeleyfort 374 L dicidocerepoÃut 1^9 ^â¢^dbihominum 4 Ldmpdd« in templis pdg. Ldmpddifdes d/fimuld^ tur Aetcff'iec Ldterdnum Concilium pdg. Leo imperdtor imdgines prohibet Lex H« tjuomodo inter'' pretdndd 46 Legiï plenitudo chdritdf pà g- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;579 Legii promulgdtieufiK pà g. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S7'»â Lex diuind humdnd P^g- Lex prf«4nc4Uow grd tid |
|
I N D liä^udrtpoÃtti Legem pro ipfis operitu^ P^tgâ Legem ante chdritatem iramoperdri Lex l^iritudln Legiifinii Cbriflui 660 LibertM Chrijiidttd Ãfiri^ tualió Linguaru triit cognitione theologtif opus habere 6^ Ligandi et abfoluendi po teiias omnibus Chriflia nis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^-4- Lugendi mortui 4°^ Literas Sanäas ejfe diub naoracula -u. Lotharios imperator 14» Lotb peccatutn 69$ Ludouictis pius «7 L«clt;MEHd«geîiyÃ4 ttxorc habuit M ^»9 _ ^andata dei impleri M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;790 Mitnichifi uitandi 4 |
E X. Matddis coniitilfd t4t Matrimonia clande{rina probibita Zyl Mdrcelii« epifcopus in^ carcere obijt yxj Martinus II. 14 j Mauritius Imperator nt MediolanenÃs eccleÃa Ãibijcitur Papte 146 Merita iuflorum an uüa Ã'ft Meritum noÃrum gratia dei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;64à Merita iuÃorum 538 Do/m dei Ãne panitentia P-tg- f43 Milites Chrifliani equates Pâfgâ 9û MiniÃris uerbi uiilus des beri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zjj MiniÃerium uerbi 417 Miracida ihriHianu non Ãcere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;771 MijÃalatina prima 387 Mià ont |
index
laiÃA pro dcÃinäii ofjir refcripturdnefcit ^88 tii/fd unica omiü die pdg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;386
Kiff lt;nbsp;no dudiendd a con cubindrijs
NiÃdmnon effe fdcrifici/ ciunt
Kondflerid fchoU iuuenst tutis
Koguntind fynoduiob coniugid fdcerdotu »4$ Moguntini epi[copi cru» delefrâum m
Kors peccdtoru peÃima
Kortuisc^uomodo tnifere dum
Kofes picddgogus populi jfrdclitis
Koyf^ peccdtuni N f^rdbi)iaultllS
^Ndtwrj/w/t-x
Ndturalis pofftbtTitdfin preudricatione/idte
amiÃd 63i
Niceni Concilij Cdnones pdg.
JSlicoldus fecundus 14» ^ocendi cupiditas in ho» tnicidio perpendendenda
pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6ZO
t^olle et ueUe hominis t^otgerus Abbas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j:.
GdÃi O 31^ ^bediendunt ntdÿSrd»
tia S99
Oblatio ex dzimo 3^^ Kortuorum commémora
tioà cÿto 38 t
I Odum omni ini^uitate
P^^g- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, '7'^7
OÃvrtorium 379 offirreinchdritate 681 ofirrendaduo nbsp;nbsp;nbsp;jJiJ
O/fM ecclefijs adfigndtu pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSg
Opus
I N D E âX
|
Opt« bonum deunt w»o= biijicere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6? 8 Operdnonfdiuäre 686 Opera ante dileâioné ej]i peccata ïSj OperariDeuntinnobii p4g. Opcrd legis bipartite Soo Opusferuile 78^ Opusbonunt Orationem jine Chriflo ni hiludlere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7?^ Ordwfjtio minijlri eccle= {tiC 164^16$ Ordinis facramentu 15 î Origenemerra/fe io Originale peccMunt 73 et pag. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i7ï Ofculatus pedes pontificis Cre/centitis eil jSï Ofualdi M.yconij eleilio inepifcopunt- Otbo Magnus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4° P |
pieddgogizjow«» $86 Pdöj« epifcopo Medio ^nen/t mittitur 17c PapamnoneJJèfupra Concilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;28 Papa non uerum caput cc cle/iae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jï Paphnutif libertas ao Patriarch^ quidprtedica rint Patrum traditiones ^uor' fumfpeäent Pdtr«)» dogfnata ^uonto do inteüigenda Parentuin ius in liberos l?^g- Parentibus filij obediant päg- Pdrcnf«)» error non fe^ quendus Patronis non opus habere P^g- Parietes domus Paulus ^uarefudaria fUil |
INDEX.
Petrd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio
Petru uxore hdbtùjfe Z17 Petri ueSligid mutdri 114-in Petro ecclefi£fdcrdmen turn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«97
Pfc/Zîceî ob homcidtü fdcer dotio honordtur 6lt;)7
Fhilo/bphi hiereticorum pdtridrch£ 6^'7
Pietdti mitefcere
Pingendi confuetudo unde
P^g
Pipinmtertiu! CdroliÃli* Ui
PijÃddmnii 141
Phnij fecundi teflimoniüde
Chriftidnii
Poendm culpdm fimul finiri
Pontificumdmbitiode prt ndtu
PontiÃceicr tequdlacit' terts epiÃ:opii
decretd ^uiiuo ^cdr«
fuä^e^otis dederit 74«
PmU et itfcobi conciliätio
päg
P duperum ntdgnd curd
Apoftolti
Pdx,fepe coruiK dit!
pag,
Peccdtum ([uid
Peccdtu mdnere pair bdp tifind
Peccdtd dimitti uerbo dei
pdg.
Peccdntiu multitudo lt;juo* modo trdiidndd Sâ
Peccdtores omnes fdndi pdg. 694er695
Peccdtum Dduidis (^uomo do puniptum nbsp;nbsp;nbsp;?J9
Peccdtum pro fdcrificio propeccdtis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$85
Peccdndicontdgio 429 Peccdtoru enume)-dtio le. ge diumd no pr^ceptd 3Z0 Peccdtd dimittere fbliui e/fedei ^iq
|
î N D dicarepo/fînt 17 fontificum coniugdtorum cdtalogiis Pontificibui donâtd u $ fontifices Rom- db lmpelt;= ydtoribm eleéiionem fudm rdtüelfe imperarut 11^7 Pontiiii Pdulinus b^ola nu^ ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7(gt;^ Poteflas omnis d deo Ã16 Portdnoud 57 PÅmtentidm certa ^uid à cidt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;174 Pcerutentilt;e dnnexd ^78 PcewtoitMdo/jJowtó pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;28; PÅnitentw ChriÃidtto feitlperneceÃdrid 274 pxnitentid ^udndo pec cd toriproÃt Pceitttentium locus certia pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?o6 Principuin oÃicium $7 PrimdtufeccleÃd: miniÃe |
E X. rium,ifon donùnîum m PropoÃtum PÃudoprophetfi Pwoniiw'rtiW PrtedeÃindtio cj grdtia difjvrunt Pr£Ã:ire Prepjteroj elÃe epifco» pos PreÃyteri Pfdlmi, Pfdlmorumcdntus J7J Pfdllendi modus 8i3 pfdlmorum cdntus perpe» tuus Purgà torius ignis nuUus Q- J?* Q«(eflio diÃicilis de py^deiHndtione R jj8 dchel peccdtum 6^ i-'^Rduennd eccleÃdPd^i plt;e fubijcitur 142 B.oamp;â¬rt(M rex GdU^e 804. Remind |
INDEX.
|
Ãotfrtiwrex pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S64 RedtwM eccleÃa 168 RoffiÃFd/ffeî/ngWî. â7° Rebeccae peccdtum itd Religionem uia reÃa f pà g. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;30. Rtligionemin diuitijsar^ Sitrari 761 S ^abblt;ttitÃgnific((re ^ritualem requiem 787 ^abbdtum quare datum päg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;449 Slt;(cerdot«m orünatio gratis Srfcer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non effquot;:comu tanda à Sacerdotio qui peîlendi pu'g. Sacerdotesob coniugium contraHu fubmerà at Sacerdotfs in lege domù niÃntinibruili |
Sacerdotesignaui officio pellendi Sacrificia chriflianorunt pag. Sacramenta duo 4 Sacramentis nihil exi-gendum 44^ Sacramenta multa 4iJ Sacrificium pro memoria facriÃcij Sacramenta quibus nihil proÃnt Sacramenti dult;e Ãvcies fa mendie Saniti an inuocandi pag. 707 Saniios in lege exÃde in* Ãificatos In Sandis eÃe 774 Sanguis Chrifli quibufda infoÃts 4it SatisÃdio Euangelica quit Scripturant |
|
INDEX. Scri^turäm Hei mUi cede/ re- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;II. Sw'ptKW.âM non dd folos Konacbos pertinere PâiS- *â4 ScrtptMri« primdfides bd bendd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7Cr.8 Scriptur/efdcr£ humd nd impdr dutoritds. Scriptà rdruin teflimonia dudiendd 47 ScriptKrdr«aj expofitio^ ttesfecundumidiomdta lingudrutn 68 Scn'ptMrdm necefidrid dd, Jdlutemhdbere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75 ScriptHrdr«)« uerus intel/ tedus qu'n ScriptMrd iudex contra/ uafidruin Scripturdm omnibus ejjè ddtdm Scyjptwrrfw Concili/s prte (ireuddm |
Scripture fdcr£mdiefidt pdg. Scripture fintetid fequen/ dd Signd noui teftdmenti dun tdxdtduo 2^4-Signd etidm mdlos fiscere â p'ïg- â signd qudre nuUd hodie fidnt 777 Sepeliendi locus propè dl tdrenuüusfitlocus prfg- pro Sepulturd nihil dunt Sequentid Senfiisexercitdti Ser«(«omniiiJMe/ï ilkf qui in ecclefidprteefi, pdg. Sergi'iM Os por«' Spiridton Cyprius epifi copus Spiridionis epifcopi fiâu O o plt;lt;g. |
INDEX.
P**?' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S6f
Stephanie tertÃM nbsp;nbsp;nbsp;u j
Subditos pojjê pr^latos fuos reprehendere xo8
Super/iitiofum lt;iuid 807
Stultaqu£
Symbolum ApoÃolorum 31^
H
^Empla diuorum quart do cr per quos ereâa yô-s
Teflamentinoui cruete^ ris diÃirentia Teuto NepeÃnus
TheodoÃj lex contra hte* reticos
Traüatus
Traditiones humante qua tumferuandte
TransgreÃionispeccatii pag.
Turca quomodo uincens dut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tió
V aüataxatur jo« Veniarum Ãges 41J Ver/.«m dei Conctlijs non effi fubieäum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;23
Verbo dei nihil addendur uel detrahendum
Vettts et nouum teflamen* tum
ViaChriflusfidelibus 18 Vidua uera
Vienneitfe Concilium Vindicandi menfura cara nalibus conflituta. ^07 Vino inebriari 48 Vlt;trf iet£r«4 wwef ope* rum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;638
Virgfnitatem imperari na poffe
Virgines quando confe= crandte
Virgiititas donu dei 799 Virgines facrte interficia untur
Vn^io
|
, Vndio Cxptrum Votorum ratio VotMW ilUcitumrefiitt=â dendum VrfîciniM diaconuf tjo Vuam acerbatn comedere fas- |
E X. Vitam reorum apuci deti requiri VuaradinaecckÃa Vngu rix nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jo4 Z in eccleÃa pà g. |
Oq i
PONTIFICVM ROM. CATALO« gus, quid quiscp inftp tuerif. ''
ALexdtider Pdpä ciui nominii tertiuf prohibet omempecuniariam mMamde Satisjiilione peccatorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iz4,
Bo nonuiPontifcxRomjot. dugcnd£ditto* nis eccleÃtiflic£ cupidiu Atinatdrü ufum inÃituit 41^* Gregoriut AïdgttM certos injlitnit dies, cfuibus in templis folenni ritu ficriÃcdretur,ihiqi pro Ãeddnda pe fie ordreturÃippliciter, (y propoÃiit deliitlorum iM nidm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sof-
ttempr^Ãtionemdeditinitium PÃdmi : Da« in di iutorium meum intende. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibii-
BoniÃcius oUduiis, primus omnium tubileum een* teÃmo dnno ferudri mdndduit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;414.
Item omnem libertdtem religioÃs permittit, etidmfi hdbednt uxores nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;izä.
Clemens ÃextiisÃinxit so anno Jubileum 4t 4^ Sixtus (judrtus dd s^.annum reduxit. Jbid, Alexander Sextus cÅpit no modo Komi«, fedetidtn ubilt;^ gentium propeuicdtim Jubileum dc Stdtiones in» fiituere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4«5*
Leo (iMnominis feeundus ne ^utsin ArchiepiÃopS tleüiis*
PONTIFICVM CAT. riei3«lt;prof4ÃÃJo,crdi^î officijs penderef,uetuit pit^.
Item ijuotidie baptizäre permiÃt, neceffltate id ur fente.
GelaÃui baptizitndiscrconÃgnändis nihil exigendum fliituit.
Ditmafui Päpa primiKÃrtur hymnum inÃne pÃal morum,Glorici patricrc adiectffe.
Pi.'/dgiult; fecundm decreuit ut feptem canonic^ fcow quotidie à facer dotibus celebrarentur. 85i.
Vramp;dzjiM Ãcundns in Concilio quod in GaUijs ad Claromontem habu't,ut totide bone in honorem Dei' pare uirginis rccitarentur
Gregortt« fcptim!K,nationeTufcM,monachM Clu niacerfy,Hildehrandui antea diSitis fub Henrico. 4. poiitificatum inqt dedit, literaf fua^ ad Ottone epifco^ pum ConJlantienfem,prjecipiens ut in fua dioc£à con' iuÿumprohiberetadhucinconiugatiiicf ut inter con iugatos,coniugij uincula refcinderet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï 4?
Ko» i/i concilio Komx habito, Chriflianis fabba to à 'e carnem edere prohibait. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S94
EkMtberJiMRo)». Pont 'ecretum tulit ne quis uHurn ei i genui,quod homines natara: ueÃi fuperslitioà rC' jj^ueret
O 0 J Alex
CONCILIORVM
Alexander primus ne conciltu fuie peculidri PontiÃ* â¬ii Rom. autoriidte hdlgt;eretur,^atuit
itemclericu adptebiu tribundlpertrahereprohibuit
VitdUdnus pontiÃx Koin.primui,cdntum tccleÃdüicum zy' orgdnd ordinduit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S64
Alexdnder fecunius Aüeluid d,,70.uf^ddpdÃhd fuj^endi pr^eeepit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8^4
IflMoce/ït«« fextus beneÃcid eccleÃdüicd non nià doélis ddnda conilituit
Nicoldus fecundus in concilia Ldterdno hdnc legem tulit, utnonApoÃolicusÃd ApoRdticm cenferetur,
federn Petri obtinertt,uel pecunia uelÃuore 141 â¢
VrbaniK qudrtus in^tuit EuchdriÃM Ãilum 78 â Gregorius qudrtus rogante Ludouico Imp- Cdlend
HouembribusÃÃum de omnibus Sanâis celebrateÃa tuit
Leo quartus AÃumptionis MarietÃÃum celebrate inÃitmt
loannes PortuenÃs in fexta Synodo,qu£ Ãät Cont fiantinopoli ,congregataà ConÃatttitKgt;,primam loti* »am M-iffam celebrauit.
CONCILIA lt;XVAE CONSTl-T VERINT.
ANticyranum concilium Digicoms eÃMt ini â¢gt; cidtii uxores permiÃt.
Elibertinum concilium temporibui Conildntini ce^ lebrdtum in Hijjgt;dnid,prohibet dccipere quicqud d bdp tizdtts.
Toletdnumconciliumdonddei premià uenunidri ftohibuit.
EdÃlienfe concilium ildtuit EohemtA licere utrdnc[i f^eciem fufcipere.
Conftdntienfe conÃlium prohibuit Ãgt;eciem dltd= fi^utrdmi^iddri
Brdcdrenfe concilium dndthemdti^dt ^ui dbÃinent tlbeÃucdrnis.
concilium. i}.dndthemdtizdt prohiben* tes efum cdrnium cr duium
Chdrtdgincnfe conctlium.4âpro bdlfdmo,Chryfmd If bdptiÃno nihil d populo dccipiendum,mdndd Mt.
Cdbilonenfi conciliu fidtuit pro SdÃlicts,uel Sdcrd mentis eccleã conÃrendts nihil exigendum. 448
Chdlcedonenfe concilium gt' oâduum i^uoij; fldtuit «e dliquis per pecunidm ordinetur dut promoucdtur in iccleÃd dei.itêmdndduit ne Mondchi fropn'oî pdgos, 44? CT 448» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oo 4 pro
CONCILI ORVM fgt;rouiftcij^,po[gt;!ilos{)ojftdcant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t 8ïJ.
Gatgrenfe comiltUrt: dndtkanatizdi iHüS, ([ui non mènent in legs dotnini o' ^uotidie noutti conftitutio » nespriefcriLunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8p.
Conüdntinopolitdnum concilium, é. eduit ne uquC'' retur caelibdtUâS,o' ut d communione dreerentur fdcer do:es,qui fe db uxoribuf pro^âterordines fdcros fepdrd rent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iz^.
Hicenum confilium. Anno.jts.celebrdtumprefcyte ris uxores permiÃt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;up
UeoeeÃdrienÃe concilium ÃacerdotibiK uxores r.d^ fgt;uit.Anno,3}o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zzo.
Toletdnu concilin. 8. de iurdinentis O uotis dijÃerit. permit'it reÃeindere ed uota o' iurdmentd eptäÃnt con trdfidcin- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sio.
CdrthdginenÃe conciliumÃecundum.Anno. ^zc.hd titumprohibui't uxores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zzi
Tolctdnum concilium, iz. contrd imdgines o' iind=gt; ginum ddordtores dldtuit.
Elibertinâtm concilium temporibtis Confldntiniin Eli f^d'Ui celebrdtum pidlurdm in ecclcÃjs fieri prohibuit.
76^.
Gdiigrenà concilium primum permiÃt Ãdcerdcd-btis. uxores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii7O'âi^'.
Gdn'
CATALOGVS.
Gättgrenfe concilium anatheniatizätiqui uirgimtälem fiuent^
^^oguntinenJè concilium coniugium facerdotum dimnat.
Vienncnfe concilium folicite fiatuit de parandis Hit gUitrum doâoribus.
Romänum conciüum ftbbato die carnem edere frohibuit.
Rurelianu coiKtHum [gt;r£ci[)it ut epifcopui pduperi lgt;Mi uel inÃrmiiuidum c:^ ue^Htum largiatur.
Tolctdnu concilium Rnno.CCCXXXjnPdpbUgo nid celebrdtiim percutit dndthemdteillos ob religionem relin^uentes pdrcntes dt^; uxorem-in boc^: perÃringit uidm mondfiicdin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;817.
AMreli'dncnp concilium prtecipit mondchii ne ijuid propri/ poÃidcdnt,fed ut Abbdtcs fub epifcopisÃnt,que ddinodum Mondchi fub Abbdte.ttem nereciperetur alt quii dd mondfiicdin uitdm nià fponte cr legih'jwtf tCtd^ tis fubiret ctcnobium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;817.
Oo J
LOCORVM COMMVNIVM MIS«! ceüdnea.
A Pojlolorum traditionei: non minui rdtis ^uim
y\_ChriÃiinÃitutä
ApoÃoli uniutrÃ) populo Ã:ripferunt.
ApoÃoli mirdculii non cldri
ApoÃolorum linguie legendte.
Ad dpoÃclicdm traditionem recurrenddm i 6 Apulix dux qudndo Papte Ãtbieäui
Archiepifcopatus Rauennates quando in poteÃdte Pdp£ redadut.
AuguÃini praceptum de librif Ãm.
A baptizandn precium non exigendum-
BdÃlq decretum de monachif.
Beneficia ecclefiaÃica non nifi dodis danda
Canones reÃindut nota ante c^.annu protniÃd S04 Cittonj'c« quod no eà nemine quoq; aÃringit. 44 Cftrdüidks Pontificis eledores quando coÃituti funt pdg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;170
Caroli Magni donatio Roman-Pontifici. u} Carolo eligendi Pontificem poteÃas datur. 13$ CieÃtrum coronatio quando cceptd lt;44 C^Ãtrts eà indicere concilium- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
ChriÃi mors non tantum pro originali peccatoÃd pro omnibus fatisficit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37^
Chridui
LOCORVM COM. MISCEL.
Chn^iM £4 quic non docuit iure dämnainm.
Pro chryfinatenibil exigendum,
CoHegw mondchoru tempore Auguflini libera Sei Comunicdtio uiuentibm no morientibm danda
Ad Communioni nemo cogendui.
DeMintmpo)?»fcih'lt;ino« prlt;ece[)ijjè. lnfcriptis(}ult;enonfunt,t/urparelicet utuolumuf 4-^
Concilium poteflerrare
Concilzaïn pert^net ad omnes Chriftianos. 3 4
Concilium plenarium aberrare potefl.
ConciÃMm nihil habet fl atuere absq^fcriptura
Concilium eligere quando Kom. pontificiconceffunt
pag. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i37Gr'J^
ConfiÃio uocatur ab chrgt;foflomo iudiciuin
Confitendi lex temporibut Gratiani non fiat jc* ConPd'itïni lex de die dominico
Conjlantini quinti er fexti Impdcx detollendis imagi^ nibi«
Crefcentiui conful Rom. Pontificis pedes ofculatur
Pâlt;g-
Cypriani e:y' aliorum autoritof cj fcriptaafacrafcri^» pturrf diflinguenda
Ecclejiit MediolanenÃs ^«rfndo obedire capit Komano
Pontifici
Eledtoné
MIS CEL A NE A
EkilionemPont.R.ontLudouùui Pius imp. cleropof p«âo^; conceÃit
EleilioiKin Poiitificu confirirare olim imp. folebdt * päg.
Eleâionis iuf ijUMiJo ademptumeà ConÃttntinopolitA no Imp. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lif.
Epifcoporu inueftiturd ijuando Pitpa inuaÃt tj6etij7 EpiÃoporum inueÃiturd C£faris eà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijJ
Epifcopi non hdbent poteÃatem dlitjuiicontrdettdna g:Uum Ãdtuere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»?
EpiÃopi non po/funtpecctüdremittert, dut induîgen/ tidmdoitdrehominibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;42^(^430.
EpiÃoporitinueÃigdturdUenrico,$.imp.ddtd. i7igt; Epiphdnif epiÃopi Sdld/nynd Cypri de tollendif imd' ffnibus Ãntentid
Eudngelium omnid continet
Ex4rcfoilt;tiK Kduennx dbldtin imperdtori per Pipinum cr dondtiu Rom. Pontifici
De Peais lex ^ntonij Leonis imp.
Ffy'îrf fdniîorum tempore ChryfoÃomi çy Bieronymi fubmeridiefoluebdntur.
JnPhereticoslexTheodoÃfimperdtoris.
Kieronymi tempore conÃjfio hodiernd ncnduminufu Ãlit
indulgcn*
LOCORVM COM.
Initdgenliilrum ucntöio lt;judn,io incej^it 41^.(1414, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Contrd imdgines edicJum Leonis imp.
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lUfdmentuin db epif :opis Pontifiei R.om. primu (luM/
do fitâutn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*70 CT »7'»
Litico producenti feripturdm^credendum plus^ ^aà m tori Concilia.
Leonis imp ediéînmcontrd imdgines
De Ãfigub legendis ildtuit Viennenfe concilium
IndMlgentj.«» lociM Idrgiri non potefl.
Monttbarwrn coüegid olim liberd cr feboU
MofKtcbdrKîW mdtrimonid difi'oltiendd //o finit S03 MonttwiK ieiunorum leges primus impofuit 8 S7 MortMor«)« commemordtio qMdndo cceptd 3 8$ Nedmws moditm confitendi liberum ficit 307 Notbgcriw Abbds S. Gdllt Seqwentj^w compofiiit .5.
Ottbo Mdg«Mi lmp prtmi« iurdmentu Rom.Pont pritftitit
Ottoni eledio potificisRorndni ddtur à Rom. po» tijîce
PitU!/ ufum Arebiepifeopi tempore Leoniî .f.non i «mefcrfiit.
PdpdpoteR crrlt;tre.
I Pdpd eu docent f^u^edMinitusdidiceriL 34
inueft
MISCELANÃA
JnueÃitiird non pontifiai fed Cafaris efi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tif
Ludouid Pij dondtio
Pdpd non eftfupra concilium
Pdp£ priin^ttK qudndo incxptut.
Pdpdin nemo Idicorum hdbet iudicdre
Pilt;p4 nonhdbetnoudmledern coiitrdfcripturdmcon^ ' dere '
Pontifie is Rom. eledio non liut rdtd olimfine confenfit Impcrdtoris er exdrchi ]tdli£.
Pontifix non hdbetpro fuo arbitrio mutdre. 44^ Pontificum coniugdtorum cdtdlogiis
Pontifiai pedes d iuftinidno imp. exofculdtur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»JJ
PontifieuRom.dmbitiodePontifiedtu ijudndoeffpM pdg.
Pontificum nonünum mutdtio qudndo captd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fJ
Pontifici Rom: Otto Mdgnus iurduit.
Pontifices qui pontificdtum uendiderunt
Prieceptd dei ex feripturd petendd
PrimdtusPdp£fub OtthoneMdgno oritur i4cet 141 Primdtusdmbitio inter Conftdntinop. cj ⢠fi^^ ⢠qudndo cÅptd
QUddrdgefimdlis ieiunij inftitutor
In (üuddrdgefimdduo dies olim tdntum ieiundbdntur ' pdg, tfi
LOCORVM COM.
tnQuädrdgeÃmaSpiridion comedit carnesporcinM p4g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8(5^
QBtjteortowporKmin/îitMt/o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£8$
Relilt;juiie Santorum tjuatenui Ãtcäandie. 758 Rom4 quando ceÃerit in poteftatem PontiÃcii i37 Romania populia quando Ãtbaäus eÃPont.Ront.tjs Sabbati iciunium innocentiia primus inflituit.
Sandorum reliquilt;e quatenus jpeäandx. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 58
'^heodofijInip.lex de htcreticis.
^â^umlibrorumfidesexRebrieis Grlt;ecis exami
|
ÃiAt^bon^Gtf(bUtaM (teffivtn'Tâtim? e ⢠nS'^ffipotc Ge^trnnûêfjmtfpnr^ Ãcutivlifftt^et/ y JL, quot;cgw^itT'^à rtj^imc tmtttuîÿ' tîvwJ) phn«rlt;l^ t^tnn7 ià ptvrtït/'^tgTirttvv adftgmcit' tp lAfT^Mh^J ncgrttti^ rû^fntuM muYfti a^atut^* G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^ÃÃtte «widiiû^n lt;Ynn3(|j to çvnosx \Ȉ (WM -tnttf^ fln cgrdGonc ÃnvHt ^ctvbmt* ⢠rM^kây^uoliuîba^r4»nbj'«5 «Tmo^ rû IdAme cie::^»tt«X^^Mtttta»â|^^ 'tneutê' «tt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uta ctcwcna |
vweieê^^quot;^ quot;ttiaîb^uiis^Ticçontt coîS. ct^nrop*»fll,]^arbiwt«wui^îgt;if = â¬Â«ntc {nititumc â«rilt;ne «wv irgimp Oaeptiamp;âeo (y dluû» Ãjtïftrtô' fH|K:! â Ihwcquot; w^jîhtmTH^ trtiôih, inuiî^ (èptlt^bey î^yotifM coUoFftuttf^^irurume lt;»4^ tttl4 ttocte rïtîdo fleCxintc a^pftuittz d treiiiiaiaft^bvtmo lètfùçijâ^te K^uâ cç»c fittin^'Kutnco^^Tïi^ tfïw»« w^t; rrt|p^ q«à ttft«îï»^îT»wf^»ct/Cëlt;^ A^tgr ^i^ti^ayctn3(t^Ãu^gt;^Xb l|crlnnmo Uinlox «i^t^pbiFnîé ifto uttAj^Gro? ettUf^c^ tnlt;»y nbsp;nbsp;iv (o/mt^ (bpozê'lt;^ tunamp; Gesnotc 'i»î£Tiïirt«*aaua3amp;ti^ntfîTtt^£pcrn' * â^Acô nbsp;nbsp;nbsp;iTi flauQi« âThtc wHm ci^ |
; dpoti gt;iot z^lt;lU0);«u 'â â ' â-â Jl^-^WUiU JUJt^