Th. be-z ae ad repetitas

ÏACÓBI andreæ amp;nbsp;Nicolai Selnecçeri calumnias re..

0. M N ES ECC E E SI A S faficittm Dei EuAn^elium AugußanA confeßiene frofeßai .,

i. Cor. J.îj.Cuiüfque opus, raanifcftum Set. Dies cnitn dçclarabit.

G E JV £

IVSTATHIVM VICNON.

cIxIo.LXXVIII.

V R E an iniuria, temcritatc an neccflkatc, cgo homunculus grauiflîmorû criminû, corruptarû videlicet i;abula-

rum,blafphemiæ atq.adeô impietatis acA cùfatus, auguftilTimh orbi^ î^rrarû cœtû àudea copellare,xqua eft* vt ex re ipfa iu-diciu fi^t.Rc? auïë lie habet. Ann’ agitur circitcc feptimus ex quo Nicolaus Scl-ncccerus fubfcriptoribuslenenlibus qui*-bufdamTheologis,iftami mihi non dizluj àpud.vllum indicé, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Icripfic,

. huila qui dem à me iniuria prouocatus,' Icdoccalionc ex eo. Aétorum Apoftoli-corûloco arrepta,i'n quo hæc Petri verba ov^ videlicet Xpis^, S'eitov è'ç^vov Latine multis ante annis fum interpre-^ t-xz\v,,^^emoportetcalocapi. Aceufationr

( 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAÇ

autem fuæ illud prætexuic, quód verbu ; c AP I cor um fcntcntiam confîrmarc VI-

deatur qui carnemChrifli ex quo in cœ-los afc endit,affirmant à terris abedcamp; ad extremum vi'que diem abftituram : quu ipfi contra ffic velint iîgnificari Chriftum accepiiTe cœlos, id eft,in cælellcm illam gloriam fuüTe receptum, quam ipü po-ftea multipliciter quidem,amp;,quanuisrc-pugnanter, eô tarnen cpneurrétibus fen tentiis interpretantur vt hoc fubfteriianc realis in terris carnis Chrifti præfentix fundamêtum . Ego non equidé vt ineam vnius exiftimationem tucrer ( quam abüt vt Ecclefiç paci anteponam J fed vtfen' tentiam quam veluti Dei verbo conicn-taneam amp;nbsp;totius antiquitatis teftimonio comprobatara omnes harum partiû Ec-clefiæ fequutur,ab omni probro aifercré, ac præfertim Geneueniem hanc Eccle-liam in qua mihi quoque Dominus la-cri minifterij fumäionem delegauit ab o-mnihçrefeos nota vindicarcm, ita Sel-neccero refpondi vt nbsp;veram eifemeani

illaLatina verfionem exGræcæ lingua: v-fuamp;antiquis feriptorib. oftendilTe mihj videar,amp; ipiius fententiæ veram expoû-tionemex Dciverbo amp;: orthodoxoruio pa-

k ES P Ö N s î o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$

Pàcrum verbis liquide dcmonftralïe. Hæc autem mea refponfio fitne afperis ad moderacis verbis feripta , quamuis mùltiscoiïuiciis ab eo eiïem affeétus, penes quemuis indicium efto qui turn ac-eufationem turn refponfum illud meurn. perlCgcric. At illö contra refponfo Sel-neccerus ita cft commotüs .vt aceufatio-nem vel damnationerti potins vetereni non cöntenrus renouaiïe; alias etiam ca-lumrtiàs, eâfqnc'grauiflîmas adiecerit amp;nbsp;conuiciorum plaùftris me penè obrnerit: quod an verc qnerar, minime reeufo rnr ïnm quin ex iplius libello meâque^ vi-ciflim dcfcnlione Illuftriflimi ac poten-tifiimi Saxonix ducis Èledoris Angufti Celiitudini dicatx cognofeatur. Putaui enim me hullum magis. idoncum indice pofle aduerfario naeo ferre quàm ilium' ipfnm rçligiofilTimumi Principem ad cuius quodamrnodo tribunal mihi dies ab îllo diâa videbatur.Quid plura? tertia ad uerfus me criminationem fcriplit Selnec-ccrus, qua nefeio an quidquam virulen-tiils in quemqua dici poffit, cui tertia eft à me Apologia oppofîta,qua fie ftudui ob ieôbâ mihi crimina repellere, vt quàiri inultiscûhtrà ertoribus feateret do^rria Adij.

lt;( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BE2A15

iquöd cuebacur, oftcnóere ßm cönatu^ Êxtancauœm amp;illius fctipca quibusm^ prior laedliuiCiamp;dctcniioncs etiam meç, de qüibus caulam reddcrc in omni kg*' tinio Eccleßarum conicllu iiun paratus-Ecce vero quum iftis cercaminibus me defundum putarcm, ^ipfe milß ßkn-tiû indixiflem i nouus libellus prodit omnium malcdicenriiutnus, fed Gerinani-cc feriptus : credo vc quid hoc rei clTei: yelnunquamvel fei'ofaltem incelligere. Et ica fane cuenit. ßquidem biennium amplius pratteriie antequam de hoc hbm quicquain audirem, quôd ad nos impôt' tari libri peregrino idiomatc feripd ram Gonfucuerint. Eumergo tandem naéluS .ab amico quodam mco Gallicè conuer-lum(quo ctiam tempore quandam Jacobi Andrem orationem accepi, in qua nominatim.quoq.tanqüam carnitex aliqnm profcindor^dilTimulari banc eöturneJiam Hort poßccrcdidi, quaßc priuatim Içdot vrßt tarnen mihi maxima ex parte cunl haru partium Ecclcßishmc exptobratiö’ communis.Etß cnim illarum non eit prç-ßare ß quid à me aliter quam dccuit aut dictum eftaut fcriptum:quum tarnen hîc prmcipne de doctrine capitibus qumra-tur quam cgo priuatam nullam vnquani

; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RESPONSiio; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7

hibuiaucabHcluccica riolbra cofclTioue diirenLincarijt -j vçrbo quidcm pccitur Be-Za, re ipl’à verb Helücticç conrcirionis Ec tlcfiæ bçreleos Sc impiecacis accufancur. Scd his quidé patronos minime dcfutu-ros arbitror.Ego verb intercancq.vcrita tisncque huius, miniftcrij naei dctenho-ncm dcfcrcre.b'qiia coiifcientia pocui : Sc quLim.eo me nornlhe prççipuè grauari a-pudplefafque norim qubd Augnftanç conteflionishoftemeâe me ifti declâmir tenc,crelt;lidi vix vlla ratioue nielius inno ccntiam hac in re tneairi probari pof- , fe quàmfiad dös ipfos de quorum; con-tcmptu accutor, vitro prouocarcm ,nul- . lam eorura Icgitimam eognitionem rc-cufarurus . Agam auccm in priftiis de ac cufatibnc: 4«am aduêrfum rhe lacobus, Andréas inillaiua præclaraorationc Li-pfie habita infticuit. Summa accufationis,. çAySicmwentariorumJpiritHm in Be^a. Cul,-. Kiniano ’dA{?icum adopprimendo^re'^e- (en~. tientcsdochrh caAere. Adhuiuscrimina-^ tionis probationem fingtc me rogatuni de blal'phemia Neul'eri Sc Syluani, quo lupplicio afficiendum putem blai'phemd ççîipifcentem qui errore deceptus le nongt; blafphemum. eÎTejl'cd Deum hpiaqrare af

A.iiij.

hrmet,his verbis refpondiflcïamp;’ vtrireßfj fcunt,tjuodfanevelim,qfüd illisfuerd accBquot; mÿdatius capttisjufflicioi^uo cauebdu^ 'Ut ifiifaHitarefolentt^ui non ignorantiaß^ fola improbit ate ^obdnrata malitia inti^' tis rebfti vitro peccant mox ad vomititfi^ redeant-, velÇeipfis détériorés euadand. Agnoi'co mea verba. Sed audite,quarfoi cunébi, amp;fpeôtate ccquæ maior iitci'i' quam iinpoiità calumniâ. Primùm qüod Andreas ait ex me fuifïe quçiitum, pro^' fus commentitium eft,imô ne quæri q«*' dem potuit.Neceninl illi duntaxat erro-ris,aut etiam blafphemiæ alieuius arguC' bantv in quam induci quifpiam pofl*’: ex fait a feripturæ interpretationc, ie3 qgt; aperte Chriftum negarent, Apoftolicà i'eriptaludibrio haberent.quid ainpliU’’ quod Mahumetis de Deo fententiama* perte amplcélerehtur,amp; de TurcÜino iû Germahiam inducebdo cönlilia cepÜ-fent: quorum fceletum non vltronea amp;nbsp;ingenua confèlfione, led feriptis amp;: te* ftibus conuiéti tenebaritur. De bis igitur ab amico priuatim rogatus quid mihi vi-dcretur,non hæc tantumrcfpondiqux expreffît Andreas, led hæc quoque ab ip-lo dilïïmulata : qua in rc vidcric annoil ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Éllli

RB SPONS lO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

, falfi crimine teiieatur.Hçc, inquä, in pri-mis rclpondi, qu« meus acculator in me tiia fummorum virorum corona, l’ua qua dam fide rccicuit: Non agiturde eo argume to de qùo interChrifiinnos p^flores ambigi f«cn^(Paftores enimerât illi, nec fimplici ter Chriftiani ) nec c^e fimplici errore,fed de ea blajphemia quArtturqttA nùlla mugis hor rend Am ne ^stan qnid'imipfepoßit euofnere-, San'everbydemus iHosvere refipifcere {qnod ego quidem non mAgi^ credo^ nif aUa fignx AppAruerinty quAmvottés'volAre}quid tumî iftA blAfphemiA in fiUum Dei, HIa in tàtum ChrifiiAnifmumconiurAtio cum MAhumetCt istA tot mendAciis^totperiurits cumu^^^tA im~ probitofyCApitisJuppticium non meretur ? cr qtüd nonputas nobis exprobrAturos Adnef^ fAriosfi eiufmodi reis pArcAtifrgt; Hæc,irtquâ,cgo no de iis qui per errcrem in aliquo peccafrcnt,amp;: qui faétum dcpre carcritur, fed de falfis paftôrib.qui àChri rto ad Mahumcccm aperce defccerant, qui voce amp;nbsp;fcriptis Chrifto maledixc* Ht,qui aducrfusChriftianicatem omneni toniuraraiit, qui fuam impictatem dcri-pcis ^uöque piodidcrarit 5 qui nonnul-IÓS leduxerant, qui dehiq. inipfis vincu Rs vix tandetn cohuidti CErifto maledi~

’ } /

JO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th. B is Z AE '

xerânt, fcripfifTe me amp;, luafilTe fatc'or. Quod ii crudelitacis cfl'e putas, magiftraq turn hortari vt gladium aduerlus talis ar J poftallæ amp;nbsp;generalis blafphemia: legiti-tnè conuiétos, ftringat ,.an non tu pocius aduerfus Dçum longé feuerioris legis auólorem Içncis ? quod fi force legem il-hm abolicam, elfe refponJeris, pixtcr-quam quôd errorenl errore cumulaueris (1'unc enirn ica ludaicç poficiae leges abo-licçjVt que perpétua 06 vniuerfali æquita cis régula nicuntur, valere perpetuo SiC 'i-Inique oporteat) an ,ttl is es cui Chriftia-, norum Imperacörum leges de iftis crimi nibus latas vt l'çuas amp;nbsp;crudclcs abrogan-, j ti fides habeatur ? Obfecrö, qui, læfe Ib luftriflimi Priijcipjs dignitatis, parricidij, ( aut alterius eiufinodi capitaliiïimi crimi- ' nis reum pcraótum,fimodó refipifcere fe, dicac,pœne eximendum cc niet,11 um di-gnus eft qui audiatur ? Magillratus au-tem à qüibus Anabaptiftici rionnulli fu-, cores vltoreetiamgladio puniütur,num tu A ndrea audebis crudelitatis aceufare» j amp;nbsp;ifta foilicet quoruNeuferus Sylua-ijus conuióti fuerant, illis inferiora een-, fonda funtjfiue Deiïpfius Maieftatem,!!-uc rcip.damnöfpedtes. Ageverofpede;

RESPONSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U

musrcilpfluscxitum, VC de mcoconli-lio non ex aduerfarij mci criminationc fed ex ipfa veritatc ftatuatur, ^euferus dum indicium ipfius düFercur , reiipi-feentiam,mortis metu, fimulans, aufugic ex vinculis,alicuius forcaflis opera qui de ifto faéto non aliter quàm meus hic cri-minator fentiret. Inde âd Tufcâ déficit fient antea cOnliituerat^ circumeifus Ma humetifmnm profitetnr, aduprfus fan-ftum Iohannis Euangelium librum ctia lcriber.e iiîcipit.quod ex literis ipfiufmet mannConftantinopoli icriptis cognoui; ac tandem denique, licuti rama eK,vt II-cariota ilium ant, fi mauisjulianû omni ex parte inaitaretur, mortem libi conci-Icit; Sylnanus contra ad iuftum l’uppli-cinm produtius ; ant fi verè refipuit féliciter eil mortuvis, ant certc nçquc (nam neque aliorumeonditionem deteriorem effecit.Quodii cumNeufero fimiliter a-clnm ciTct, cui dubium eft quin Se ipfi Sô aiiis melius fniilet confultum’ Hæcigi-tur mci non fanguinarij vcl crudelis, iei^ retli iani conîilij ratio turn fi.iit.Quod liquis forte roget cur fit à lacobo Andrea illo præfertim loco ac tempore re-ptehenium, id quoqne detegam neceiTc

Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t H. Ä E 2 AE

cft.Molibundus Brentius Vbiquitàtispi rens teftamentu condidit quo inter ca:- ■ tcra Germanos Principes adiicrkun nos quos Sacrainefttarios vocat, tanquamil-torum ceruicibus imminentes ac velutt humani generis holies incendit. Huie vero i’anguinario fpiritui quoniatnlelc fratres noftri Tigurini communemno-ftræ confeflionis defenfionem fufeipieu' tes, pio inoderatóque fcripto oppolue* runt, male res hæc habuic lacobuni An-dreamillius teftamenti executore. Hinc illa aduerfum nos inlticuta crimiiwtio iqua illud ipfum crimen quod inficiari honpoHunt quin fcriptis amp;nbsp;editis illius . teftamenti tabulis redarguaritur, ih me | regereret; eaipfanimirum confeienth ; fretus , qua ftiperioribus annis quuni Monbclgardenlcm Eccleftarh dilTipatu-rus in cum Comitatum veniirct,àufus eft mchie bcncdicens, clariflimis multis vi- i ris adftantibus, pro voce Gctmanica Bo-in extrema Dominica oratiÓneBez^ nomen fubftituerc. Quod vtin'am inträ verba conftitilTet hæc calumnia, amp;nbsp;laco' bus AndreasVbiquitatis no iam Apofto-lus, fed plane Papa, claflîcum duntaxât ccciniftet. Q^d liquid ctiam hîcàmc pCC'

K E s P O N S I O,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13

peccatum effet, quorfum id ad Caluinu cuinuncifte iampridemxnortuo malc-dicit, quem viuum præceptorem fuum, gratus fcilicet tu Caluini tu Philippi di-Icipulus, appellabat? Sed de ffis tortaffc plus latis, vt omnes norint quo iure nobis Ilic homicidij fpiritutn tribuat, amp;nbsp;quQ pudore in tanto honhiium cœtu lit aui'us Pauli errorem per ignotaritiafn in Chriffum pcccantis cum iUorum tctcr-rimorum nominum affeétata impietate. comparât e, beatumque ilium dicerc qqi Bezæ gladium effugerit,immemor nimi-rum illu, ipfum Paulum fcripliffe, Siquis non amat Chriftum lel'um, fit aiaathe-? ma,Marana£ha.

Acccdo ad aliam milfi quoque pecu-liaré criminationem, cuius ault;9tor, eft alter in me declamitator lacobo Andrer fuccincnsSelneccerus. Scripfi athicrfus Monachum pertinaciflunum tranffub-ftantiationis ac Miffæ defenforem, amp;nbsp;o-mnium qui hodie viuunt maledicentif-fimum fophiftam Claudium de Xaintcs Ebroicenfem hodie pfeudoepifcopum, apologias duas:in quarum p.oftcriore, v-bi difputationem de Cœna Domini plané abfolui, variis ipfius calumniis acin

14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TW. BEZAE

primis rancidæ illi dc meis vcrficulis cri-minationi ance trigiiita annos à me non-dumEuangelium protefTo cditisdcorfum his verbis inter cetera refpondi ; Poeticos , tneos lufus quum vt resfert 'o dicias fert- ! ptas interpretaris quis te iudex /tqtun su-dtAt QuAnAm ill A efl Candida meis verfi-culiscel^ratA? quot;JxormeAfeilte et, quamillic ßtperis prAgnantem commendo, quttm vxor me A nunquAm etiam eoeepertt.liitamnofri illA reprehendendafunt, çurea exeùdiacli' gi ,cur mAndous teri iuhetis, eurpuhlics'fm' । pto À me abdic Atos fœtus aboltri non ßtiidS' nempe vipeipetuAfit BezA infamiA. Ploft' ne verb vos T'heologiddoeet,vt vnt eu f ist» dedeeus concilietis, innumeris hominAut rhjle cönfultum veile ? Item, Seriptum/f

• inquis,pontifexfortum^vileproPHhuli(ttt • hon due et.Imo hon fieferiptum efi. Sfdqiti^, hoc ad me qui nihil minus quam pont f ex fum, (ß- pontificern nullum èjfepb^e ex Det verbo didici, auoniAm vnicum Atetnumque pontifeem hAoemus , neque vxoremdüxi cuius pudere poßit ÈcclefiAm, cuius denique honelliorA funt quA honelle nominari no» pofiint, quAm rbPirum isiud CAninum monAliicitm, iqiio tuum iliud furfurAceiiht »umenexceptumvorasi Quid adhxcno-

Kisponsi Q. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fter Sclnecccrus ? c^id Mtis {inqntt} 'verbis âpus eH vt intelltgaturquidde fn»-cta Christi Cœna Çentiat Beza. ? expe»da»~ tttripßffs verba de fua Candida, quamf»is tUts turpibtts, lubricis impurts verßbua celebrauit^dum adhuc in inßdelttate hareret quibus qttidem verbis aduerßu^ Pap is tarn

i nbsp;nbsp;quendain ßvripßt ßu£ Candidamp;posteriora

alia »eße 10 qua effepulchriora nbsp;nbsp;honestiora

; eorum oYe qui verbum Dei ßeqtiutidicunt

I • ChrißicorpusoreaßerecipiinCce'na.Fafh bi,imp(tre/cede, or infamts Diabole; Domi-■^üs'te cattiger. Hæcillc,de quibus æquos Äsmoderatos omucs homines obteftor Vt mearquis animis,ficuti par eft,audiit.

I Primum quod iftc rancidam illam ca-I nbsp;nbsp;lumniam de pocticis illis lufibus millics à

i nbsp;nbsp;lue refutatam reponit, bona confeientia

. id facerc non poteft. Àut eniftl à fe nun-quam leéta ciaivinatjaut quid ad illam acr culationcm centicsquot; xefponderim iguo-rarc non poteft i accufationem veto ex communinm aduerl’ariorum fcnptis,prx tenta iuftifliiria verifTima detenliouc mca,repetcre,an fit eins hominis fadum qui fc zelo tuendx veritatis accenfum profitetur, penes xquum Icdortm iudi-cium efto. Quqs autem ego teincrcjvi-

l(» nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

uciLs adbuc pene fub magiftii ferula,nec-cjumvcrain religionem aniplexus.ama-torÏQ^ lufus de Vcopica,ita me bene Deus amet,Candida,fcnpli,trans terre ad vxo-rem meain caftam pndicamque fceini-nam, quicum triginta iam plus minus an nos,Dei bcncficio,in Ecclelia cafte amp;ho neftc vixj, qua tandem fronte aufus es Selnecccre ’ Quodfi vt tu CaluinianuiH fpiritum nefcio quern in orç habere con fucuifti, ira mihi in animo eilet vicifli® çonuiciati,quQ tandem cognomento Ipi ricum hunc tuum appellarem i Sed hoc a me abfit. Nolo enim neinhocquide® tc imitari, quern non pnduit totidem vet bis, maxima certe cum Lutheri memo* rix intamia, Lutheraniimum vocaredo* drinam quam deCoena Domini traditis* Sed vt propius ad remacccdam,cj‘‘ode-go,non in ipfa difpucatione de Cœnâi' pfa Domini,fed de faüiflima impudicitiç nota mihi vxorique meæ inufta diiïerens feri pii, qua r urfum cofeientia, to tum hoc diiiimu.lans,perinde commemoraiti ac h dc Cocnx dogmate ibi agcretur? amp;nbsp;quod à me non in veftrum quenquam didu® ,fuit fed in monachum traniTubftantiatio nis de qua prius difputaram, defenforeio

RESPONSrO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17

iïialedicentifrimum,quod non de Cœna Domini fed de Papiftica impuriflimæ MilTÿ celebratione non de facris fym-holis, quæ ipfa nobifçvim agnofcitis, fed de abominandq illo panaceo Deo à me fcriptum fuilïe^ fuperiora, quæ tu id-circo veceratoriè reticuifti,demonftrant, ad Auguftanam conteflioncm qua fronte,quo pudore, quadenique fide tradu-r xifti? Sedifta tarnen fœdafunt, inquies. Efto. Sunt enim, neqqc à me nifi tu cogérés repetcreiKur. Sed tarnen monafti-cam illam malodicentiam, amp;r deteftabile Mifiæ idolum fœdius aliis quibufcunque rebus arbitror ; miror'tibiquuin hæc fcribcresjvltimmn faltem Lutheri aducr-fus Papatum fcriptum in mcntem non venifie, in quo qnàm multa fœdiora e-tiam inucnies,quibus tarnen dignum efie Papam omnes coficentur? Quod fi quam ego reprehenfioncm in eo nieroor quod iuftiffimo dolore percitus iftainMona-cbum impurum canem fcripfi^quanto tu grauius peccas qui vt milumanifeftifïi-ma oum calumnia inuidiam creates, ifta repetere, IlluftrifiimumPrincipem ôcno bilifiimum gynæcæum compellans,raini me erubuiftiî AtcgOjinquics^fvim venia, i-i-.

i8 prius precatus. Imo vcrocur Albinumil lum imicatus culpain dcprccari quànï cu^a carere maknlli?Sed bene vcni ceci-difle fpero. Nec cnim alteram aut G-dJi Conftantiam,autArcadij Eudoxiana/cd Placillam Pulchcriam alteram na-dum efle te confido.

Obiicitur mihi amp;illud quod non nifi certis conditionibus fubfcribcre me polie Auguftanæ confclTioni dixi. Hoc dixi, £iteor,amp; adlnic dico. Quod li ita loqui i-dem eft arque hæreticum, veritatislw ftem, Diabolum denique efte altcrumgt; quid Illu ft ri Argentinenli rcip. èc aids c-riamarbitror,fict, quæ nonnili prxl’cri-ptis conditionibus in illam cofcilionem confenlere’De ipfa veto confcftione Au guftana quid fentiam anno 15 57. coram D. Fhilippo SiC clarilTimis Germanix Thcologis,adftantc ipfo lacobo Andrea amp;nbsp;noftræ declaration! vna cum ahis 1'ub-lcribcnte,tum fetipto turn voce declara-ui,illis vfque adco tauentibus,quanuis in capite de Cœna Domini non plane nos in quibuldam illis aftentiri ingenue fate-rcmur, vt Gallicas etiam Ecclefias qua-rum nomine turn illucvna cum D. Fa-rello l’andæ memoria:,amp; loanneBudæo,

amp;:Ga-

KESP ON s IO.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJ

Gafpare Carmelo miffus cram,dignas ■exiftimarint quarum calamitates Illu-ftriff.Principibus commeodarcnt, vt colt;i rum videlicet interceiTione Rex Henricus mitigaretur.Eandem legationé quin quies obij in Germania, nee vnquam rç-r pulfamtuluimoetiam Franchirii iisco-mitiis quibus Ferdinandus eleftus eft Im perator,Gcnerofo Domino D.Gcorgio comité Erbacenfi petitionem noftram II luftrifTunorum GermaniæPrincipura E-leétorum Auguftanæ confeffionis legatis cxplicantc, benigniiRmum quoque re^ fponlum tuli de procuranda communi Sy nodi conuocatione, m qua infelix ifta controuerfiapacifice exDeiverbo com-poneretur. Nempe viuebat adhuePhi’ lippus quern ifti viuum pene dixerim a-dorabant, nunc veromortuumconan-tur ex hominum memoria delete. Guc-pingæ mecum Andreas familiarifllme de nac ip fa controuerfialoquutus, fratrem mepoftea non femel appellauit, qui tarnen quae effet Caluini Ô6 noftrûm omnium fententia tum ex viua ipfiusvocc, turn ex edito confenfu cognoucrat.Stut-cardi) D. Brentius menfa quoque iua D. Fatellum amp;nbsp;me dignatus eft. Argentinas

B.ij.

ip nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. B E Z AE

femel à fr at rum collegio pro ipforum be nignitate fum humaniflime exceprus. Qmnam igitur.cam fubito Sacramenta-rij, blalphemi, hæretici, impij, veiitatis holies, denique Turcis détériorés euali-mus? Nos epim eo tempore nihildilfunu lafle neque poftea vel tantillum in noftra Iciitcntia mutalTemon tantùmDeus ipie ceftis eftjlbdetiam turn illorum turn pO' fteriorum temporum fcripta dcmonlna re liquido polTunt. Nempe viuebataii' hue Philippus, qupm ifti viuumpenedi-kerim adorabant, nviqc verb mortiiuni conantur ex hominvm memoria dekre; necdum prodierat illud Vbiquitatisfm^ Ompiprælentiæ monlbtum, cuius caput vtcunque emergens iclu tam.graui Philippus , editis illis breuibus in cpiftolam ad CololTenfes commcntarus,contudc-rat, vt illo fuperftite nonfuftinueritiii medium prodire. Atillomortuoflatim vibratum eft illud 'îe/S'oi; ju'^Äov, quod nifi Guis admittateftfcilicet Auguftanxeon felhonis hoftis iuratus. Atqui ne vocu-1am quidemea de re, neque deAlcenlio-nis in difparitionem amp;nbsp;inuifibilitatem conucrlionc, neque de Maieftatica car-nisChriftinon modo in pane fed ctiam

in om-

R E s P Ö N s i o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it

In omnibus rebus præfcncia,nequc de ca pris à Chrifto cœlis, nequedecarnisSó Verbi exæquatione, neq. de coelo quod vbique fit^neque de carnis Cbrifti feflio-hc addexteram patris ab ipfo conceptio his momencd;in Auguftana confeiTione vel Apologiaqdtö nein Catechitmo qui deinLutheti cdtripevio. Adr igiturpro Aùgüftana conteffione iubftituite aperte Luchcri Só Brentij norrteii, aut fatea-hiini VOS non hoc petete vt illi conteflio ni,fedvt Lutheri vel potius Brentij fcri-ptis ßmplicitcr fubfcribamus,aut pdtius, li tultis diccre quod res eft, agnofeite Vds St, cOnfeffiôilîs Lutheri nominib. (quod fuö temporeDominus patefaciet) intemperantiftune abuti.Symbola ilia ve tera agnouit tateor, Ecclefia;/ amp;: futferi- , pfiofiibus Epifeoporuni approbauit, fed oecumenicis fynodisjpræeuntc caufæ co-gnitiöriè, nodpaucdlorunt, Sc quidein ail3-£up4TOiv hominuin,fedgencralitoriüs , cœtus expreffo cofenfuapprobata. Atqui de Auguftana confefhone,cuius auftori-tati VC ncm omnia qu±. vultis tribuain, propterea tarnen riihil detraho, niltil talc dici poteft: qux ft omnia fidetnoftrx Capita compleàitutjGur tot Üli articulos

B.nj;

ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

tot dein nm poft annis adieciftis ■gt; in q“’’ bus fi quis ftacim vobis non airentiatiir cumpronnus inDiaboluin transforma' ris? Imo fi tarn eft pcrfpicue ac dilucidß fcripta,vt qui fimplicitcr amp;ablquo omii* cxccptione illi non fubfcripferic , pro-pterea pro veritacis bofte fit babendus, quorftim Smalcaldici^adietdi artieuHt quorfumalia Neuburgi, alia etiam St«' kardiæ à Brentio Illuftriflimi öc bumani^ fimiPrincipis acDucis Vvittembergcn-fis nomine perl’cripta eft quæ Tridentino conciliabulo ofterretur ? amp;: qua tandem fronte audetis poftulare vt nullis conditionibus fubfehbamus ei feripto, de cuius interpretatione vfqueadcöinter VOS non cöftat,vt te Andrea, iubeat tuns Hesbufius refipifeere, Vvigandus olim Hesbufio fuccenturiatus ilium exPrul-fix epifcopatu nuper pro blafpbemo dc-.iecerit.-te Illyricus file tuæ Vbiquitatis a-, cerrimus aftertor, tu viciftim Illyricum ferre non potueris: vix denique vllumf« perfit illius confelfionis caput de cuius cxplicatioUe inter vos conueniat,neque hodie vlli fint in orbe terrarum, qui mu-tuis conccrtarionibtis Cbriftianam reli-gionem «que exponanc omnium tnorta lium

R E S P O NS I O.

Hum lüdibriisî Hæc finît monftra aWça-Tii, Andrea, quæ iampridcm faceor me fcripfilfe mirari me quîiiam poiïic Germania camdiu perferre, cui quotidie iingiilis momencis Deum precor Opt, Max.vt ocLilos aperiat .Ccrtè prias hoc à vobis iure laltem peto vt priulquam hæ-reticus idcirco cenfear quôd Auguftana: confelTioni limpliciter non fubfcribam, inter vos de iphus interpretatione con-ueniat. Ad D.autem Lurheriim quod at-tincr, qüis eins autoritärem magis qrûm vos imminuit? Habeatur fane qualis fuit, cxcellens videlicet organum Dei in eins veritate noftris temporibus aduerfus Pa-pillicam tyrannidem propugnanda. At eins fané fcripta in fingulis probate ne H Velicis quidcm fatis prudenter pofsitis, quod cum nulla tahti viricontumclia fit diftum. Contigit enim ei quodàllicæco, cui Dominus non vno momento,fedfcn fimoculosaperuit. Id veto ne vos qui-dem negaturos opinor,quorïiam fummç fuerit impudentiæ,neque hoe quifquam melius quàm iplemct aliquot locis agno-uit. Deleélu igitur magno hîc opus eft, cuius norma quum fît vnicum cui-nTrt’^ov Dei verbum,^ hniüs turfum falfæ intcr-

B.iiij.

\

£4 nbsp;nbsp;nbsp;, TH. BEZAE

prctationes a veris ex fidei analogic (Ö* icerhantur, cur obfecro y pari non potC-ftis à Luthero ad Dei verbum,ab illius ià aliquibus interprecationead fidei analcf* giam prouocariî Quid inulta? veftramd lam calamillratam Vbiquitatem, cui w multa quotidie planeaAAojtoTa affingitis quibus tandem ex Lutheri fcriptis dc-fumpfiftisî Deniq.fiitahabet,' agedun ipfitnet Luthero in hac ipl’a controueriia credamus.Fatetür igitur ingenue feie iû hocargumento fæpe,fa;pe,inquam, na-turæ tribuifle, quod eft perfonæ amp;nbsp;contra. Hoc inquana, ill6 ingenue profeiTus cftjVnde ômnes iftos à vobis errores fuÜ lé defumptos riefno dubicabit qui vcl le-uiftîmèlegerit veterum Orthodoxori® aduerfus Neftoriufriamp;sEutychen certa-mina. At contra, fi vobis creditor, nuf^ quam verius loquutus fuerit Lurheriß quam vbi fe non lemel,ied fæpius erraffe profeftus eft. Exemplu huius rei admira-oile proféram quo admoneantur homines, vt quo magis excellunt eo circunfpc £^iusloquatur amp;nbsp;fcribat.Eoipfo locovbi fuu illumaximi momeriti erroré agnofeit condone videlicet de Natali in magnis

RESPONSiO.

Pöftillis,ibi,inquam, imptudèris in eo ip-lo grauiflime peccat. V ocat enim eos im-ptritös qui ex CHrifto hominem omni-poteiltem ëé omriifcicncem faciunt, quo quidcm diftoveftrum dogma ex profeiro damnauit. Ec tarnen niii Chriftus eft homo omnipotens,omnifcins,omniprçfens certè non eft homo Deus .Itaque imperi ti nonfunc quos Lutherus arguic, fed eo rum eft hie error qui quoniam concre-tum ab äbftraftö lîitc ifgtT’à'AXo ab eo quöd /ötö’aïro dicitur, diftiilguere fte-ieiße i naturam cum perfonacofuridufic. Eft enim certè Chriftus omn’ipotcs quia Deus,at non eft humariitas örhnipotens, quod ipii quoqucfchdlaftici reélè docet, quia humaniras hon eft Deitas. Illud au-temnegare Neftofiafium eft, iftud affir-mareEutychianum,vtrunq.diccrc Bren-tianum.Etgo ft Ltithcro' credicis, cur ilH errorem corifttenti amp;nbsp;excmplo fuo eon-firmanti non credKis?Imo quod Lutho-rus vbique quidem non immerito con tendit ex inftitutionis verbis petendam elTe veram de carnis Chrifti præfentia di-. iudicationem, annon funditus cuertitis, quum ädhypoftatieamvnionem rccurri

i.6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

tis’ Nam (î Iiæc tacit vt fit vbique caro . Chriiti, ßcuci eft vbique eins diuinitas, quorfuni nobis opus ilia ad cælum vcftru Vcopicum alcenlione.? quorfum tefïione ’ ad dextram patris,nift forcafl'cidem valet , hoc vtrumquCjatque i’upcriora ilia,Conceptus ex Spiritu fanéto, natus ex Maria virgine’quoi'fum denique ad probadain ïealem carnis Chrifti in Cœna omniprç-t’enciam,de huius enuntiationis, Hoamp;eft corpus meum, interpretatione quaeritur, lliamantea propter illam hypoftaticam vnioiiem reipfa præfens erar, in,fub,vei cum panc,vt in cæteris quibufcunque rebusîSedhuic malo fcilicet remedifio' ptimum comperiftis pauculi vos quidam Theologîjin quorum didtata quicunque Præfcriptis verbis non iuraric, Chriftia* nus amp;: orthodoxus haberi no poflit. Hoc ego quum dico ablîtvt Illuftriffimi Elc‘ ftoris conidium reprehendam,quod ego lumma potius laude dignum elTc abiquc àdulatiôe vlla profiteur, (^id enim Chn ■ftianos principes ac præfertim lUuftrilß' ni um ilium SaxqniçDucem Eleftoreni,c cuius potüTimum ditione noftra memoria rurfus Euangelium orbiterraruiniUu xic,quid illos inquam,potius curare opot

tuit

RESPONS I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17

tuit, quam vt tandem aliquando dccifis cx Dei vcrbo tot controuerßis, qnas Sa tan inter eos cxcitauit quos potius maxime concordes effe decuit, pax aliqua firma conftitucrctur?Confilium igitur illud Vtdixi, minime reprehcfum volo,fed vos confiliarios fumma vituperatione dignos ede clamito,qui infèlicium illorum liomi num DiotrephiSjEufcbijNicomedienfis, DiolcorijVrfatij, Valentis,memoria plane renouaftis.Nam te Selneccerc,tc laco be Andrea, etiamfi vobis hoc iudicium dcfcrcbatur,quid potius facere oportuit, quam vc vos indices in caufa vellra federe polTe ncgaretis? Sed quid fi comperia-mini non illud modo n5 defugilTe, fed e-tiam amp;nbsp;cupidifiime appetiuiim, amp;nbsp;corru-ptilfime exercuiflc’T u verö,Mufcule qui lampridem audacilTimc tœdilTunos illos Eutychctis errores conuiótus es defende-re,tu inquam,Iflebij adftipulator,nó eru-buifti quæfo ,.quum aliquara rerum ifta-rum cognitionem tibi arrogates ? Duoru aliorum quos vobifcum aduocatos fuilTe intelligo, eruditio fatispft Ecclefiis per-Ipcäa, quibufcum etiam hisde'rebus li-benter,fi licebjt, contulero. Sed etiamfi ciTetis legitimi controuerfiarum iftarunx

i8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t H. B E Z ÄE

fcognitores, quæ hæc veftra agendi fati?) ' eft,amp; quam in omnibus iudiciis inufitaca’ j Nam VC proliibere quidcm nemo vos po ‘ tuerie quin qua de rcl’entenciam aüc cön fillum rogatieftis, diceretis, illud tainefi tft incolerabile, non modo toc EcclcfiiS toc populis,töc gentibus ß hon direótè,ac cerce oblique,fidei notmairi præfcribere, verumetiam qua ratione ab impericis ob tineri, à repugnatibus excorqueri fubferi-pciones pöJTüit interrögariri de Synodo Illuftriflimö Prißeip'i fuggerete,’ amp;nbsp;quod in Eccleßa Chriftiana palafn liberis Sy-nodorum fuftïagîis femper eft faélumdo nec Papiftica ty tänis obcirieret,id per cu-niculos faciiioiis côcordiæprætextu mo-liri. (^damplius?etiain tot amplifßniü' rum regnorum, tôt liberarum ciuitatum Eccleßas,non auditas,imo ne citatas qiü' dem,fed prorfus necopinantes,hsrefeos, blal'phcmiæ, impietatis denique damnare amp;nbsp;ad earn probandam Illußriflimos Principes nihil minus cogitantes vanilG-misfuaßonibus pellicere’Sed bene rurfus res cecidic,fcnfuris tandem, vt fpero,vo-hisq,non in Conftantios aut Valentes, fedin Conftantinos amp;nbsp;Marcianos pötiüs àteef ÔS incideritis.

Sv-

RESPOUSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Î9

Supcruint alia,quæ etfi mukô funt gta uiora,minus me tarnen commouent,quo niam Dei beneficio, facile lie redargui poffunt,vt ne fpeciem quidem veri apud æquos indices nabicura videantur . Snnç autem illa npu aduerfum me pviuatim, led aduerlus eosomnes inftituta quos ifti clTe omnium fceleratilTimos hominibus noftræ dotfrinæ ignaris ac praefertim mu lieribus perl'uaferunf.icaque lie à me qua-fi communia annotabuntur.

Hæc igitur ifte mihi, vel potius om-nib.tribuit quos Sacramentarios Sô Cal-uiniftas cognominat, anlus ipfe primus Lutherapilmum vocare doftrinam qua iple fedatur.

I Blajphefnum ac thyefien, Capernat-tamac^AtAïiA mtniß^rum et^m efÇe gui Chri-dicAtprxÇentem effe injerris corpore amp;nbsp;fAK.guifte Çho vbi guAndo CœnA cele-hrAtur.

Præfentiam veri illius corporis Só veri fanguinis,totiùl'que adeo humanæ natu-ræ Chrilli in Cœna abfit vt vnquam fi-mus inficiati, fed ita explicaram ex Dei verbo vt ncque veritaticarnis alfumptæ, 1 neque afcenfioni , neque commoratio-' ni Chrifti in cælis, neque futuro eius ad’

T H . B EZ A B

uentui rcpugnct. Præfentcm igitur Chrf ftum tocum clîc tatemui* quaccnus hypo-, ftacicc in vcrbo omnipræiénce infepara-biliter iùbiîftic caro,quç præfentia ell vni ucrfalis,amp;: concrcto conuenit non abitra éto.Ncc ciiim quicquid totiCIirifto,qua-tenus vnumeftoipiçzt/zÊVoy c5ncnit,cxifti-mandum eft etiam Toti ChriiH, id cft v-trique Chrifti naturæ diétinttè conikic-ratæjconuenire. quod in communi quo-quc fermone vfurpari confueuic. Bczam cnim hçc i’cribcfe vcrc dixeris quatenus vc tocum quiddamconüderatur: at (îngu Iis Bezæ partibus id tribui citra demcn* tiam non poceft,quum nequc animus ip-fe propriè fcriberc dicatur, neq. fcriptio fît capitis aut alterius partis corporis qua manus aélio. Hoc difcrimen’antasoniftx nortri non animaducrtenccs vel pcrl’onx quod cft naturæ,vel naturç quod cft per-fonæ tribuat oportet. Alterum præfentix genus cft quo fit vt hæc caro fit vni menti amp;nbsp;fidei præfens,no tarnen corpori, nec propterea tarnen vanè amp;nbsp;imaginatie, quum longe fit verius ac ccrtius quod in Vcrbo Dei amp;nbsp;facramentis intuetur fidei oculus fine propinquum fine longinquu quod ad rci fitû attinec, quàm quicquid cor

K î SP ON s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31

corporis fcnfibus externis percipitur.Eib que lixc præfentia tum V erbo limplici tu facramentis communis. His isitur duo-O bus modis inCœna pracfentiâ carnisChri ftiadmittimus, quam fi ad ficum referas (vbicunq. autem eft vcrum corpus qua-tumuis glorificatum, quod ad iitum atti-nct in loco fit oportet ) didicimus cum Auguftino dicere , fublatis ipaciis colli corpora, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, donee finiacur leculum

Curium fore Dominum fecundum veri corporismodum. îzew,Omne corpus ip-liùCqueadeôglorificati Cbrifti, nccelfa-rio locum occupare, quern fic irapleat vt in nulla eius parce fic tocum. /z^?»,Chri-ftum vbique efl’e tanquam Dcum, Sc in? loco elfe propter veri corporis modum, cui immorcalicatem dedic, naturam non abftulit.lZfw?,Credendum elTeChrifti cor „ pus ita elfe in cœlo vt erat in terra quum afccndcref in caelumCauendum el-' 1'e ne fic adftruamus diuinitatem hominis vtveritatem corporis auferamus. Ize»» quia fecundum carnem afeendit in cœlum,non effe hic,?lt;s ibi non autem hic federe addextram maieftatis. CumCyrillt^ Nullum ambigere Chriftum præfentia carnis abeffe.ize/», corporc abfentem fe-

TH. B EZ AE

Here amp;: intcrpclhre apud patrem qui Spi ' ricu habitat in ranâis.'/re^quum Spiricû immitterct Apoftolis, non potuifle cum cis carne' conuerfari,y t qui adi patrem a-fcendilTct. Cum rigilio quando htit in , terra,non fuifleincælo:amp;; nunequiain coelo eft,non efte vtique in terra, quuffl c cælo venturus fperetur. /^e»^,Chriftuni ficut non capitur loco per naturam diui' nitatisjita contineri amp;i. circunferibi loco fecunduin naturam carnis, ouæ fit hdes Catholica quam Apoftoli tradidcrunt, Martyres roborauerunt, amp;L fideles nunc vfque cuftodiunt.C«zw Ambrofto^ eandem efle veritatem corporis in Cftrifto quxin pobis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FulgeKtio^Chriftum efie homi i ■

nem localem amp;nbsp;fecundum hurnanalub-ftantiam abfuifle ccelo quum eftet in terra,deferuifte terram quumafcendcrct in coelum. /fez»,afcendiflc in cœlum qnia verus amp;nbsp;localis homo, ficut adeft fidclib. quia immenfus amp;nbsp;verus eft Deus.

Apoftoli verbis demonftrari Chrifti corpus locahter cælis confineri./fem, Cbr*' ftum fecundum totum hominem que® accepit,tcrram localiter dcfcruifte, in cce Jiimafcendifte,amp;in dextris Dei federe.

1 ^cz^a fiegat mundticAri Chrifii

RES P o N s I o.

Kem bibi eins ÇAnguinem in Cœnx imo ctim eÇumvocAt Capernaiticttmià' Cyclopicas a.c Tbyeßea s epulas.

Qua ratioiie Sc in quem finem prçfeiis cft corpus, ea quoque vcrp præbecur à Chrifto promittente,amp; verc itidé acrcT-dentibus percipitvir ; prælens autem eft ob cas quas diximus caufas, non corpori fed menti, ac proinde non vt fui iubftan-tianoftræ commifceatur, fedvt ex eo mens noftratum fibitum corpori vitam illam fpiritualem Sc çtcrnam hauriat.Ita-que non corpore fed mente, nec mente quauis,ted mente quæ vera fide fit prædi-ta percipitur. Quoniam autem nobis in Ccena præbetur adiunótis ex Chrifti mandato fignis quæ corporis oçc man-ducantur amp;nbsp;bibuntur : idcirco dici-tur corpus mente quoque manducari, amp;nbsp;fanguis bibi verbis videlicet quibus facramentalis Sc externa corporis a-ftio declaratur, ad interiorem mentis amp;; , i fidei fignificandam attionem translatis, _ ne de facramentorum veritate dubite-’ ’ mus.Hinc efficitur omnem illam oralem , manducationem Sc potum, Sc realem il-i lamin, fub,vel cum pane corporis etiam ’ I rçfpeftu præfentiamjmerftô à nobis vt a-

54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

jialogiæfidei ex diametro repugnantem,. amp;nbsp;his myfteriis minime accommodatam penitus repudiari,nec tarnen à nobis vera ven corporis veri languinis x-oivaifiaf vllo modo negari.-non elle denique inter nos quod ad Coenam Domini attinet, ne que de fymbolis, neque de re facramen-torum, neque de eorundem veritateX cfficacia,neque denique de ipfa corporis amp;nbsp;fanguiniscommunicatione, fcddela-cramcntalis duntaxat præfcntiæjamp;corpo ris aefanguinis pcrccptionis modo con-troucrßam,quem vtrunquemodum vos corporalem quoque corporis cflc vul-tis,nos autem ipiritualem ac fpiritus dei duntaxat reipcdluftatuimus. Videat igitur qui contentionesiftas ibuent, quo jure in nos quafi Chriftianæ fidei fundi-inenta,amp; Icfu Chrißi domini noilti tefta mentum euertentes, quafi denique Tur-cas amp;; Mahumetanos alrcros tantoimpe-tuferanturmec vicifilm fibi Capernaiti-cum amp;nbsp;Cyclopicum cfiim obiici miren-tur. Et hæc quidem de Cœna Domini. Nä quod attinet ad Vbiquitatis dogma, nos iJJud vt plane impium fine exceptio-ne deteftamur,

5 Bezel dicit inßituüonisCoenA verbit i Chrifio

R E s P o N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55

Chrißo^rolatA non aliter eß'e interpretanda^ nee aliter eß^e ver arquant ferat ßacramento~ torum natura,id efißiffnifieatiue.

Dicit laue amp;; quæric an fatis ,fani lit ho minis negate quæ de facramentis dicim-tur ede fecundum naturam iplam facra-mentorum intelligenda. Sed calumniofè prætermitris Selneccere, quod recicendû non fuit, Bezam videlicet docere facra-mentali fignificatione lie tes Symbolis externis hsnificatas fimificari, vt etiam vete ac reipfa menti ac fidei exhibeantur fpiritualiter applicentur.

4 Doc et Bez,a quod chrifitts non rnod'o noluerit,Çed etiam nonpotueritpromittere^ dicere (e veile nobis in Cœna corpus luum manducandu Çan^uinemßuum btbendum pramp;here.

Imo nunquam negauit Beza corpus fanguinem Chrifti in Cœna vcrc perci-pi, fed ore fine aétione corporis externa percipi negauit amp;nbsp;negat. Rurfum ergo calumniaris.Hoc autem agnofeit Bezafe docuiiîe amp;: docere, Chtiftum nec vo-luiffe nec potuifïe veile feie ore corporis comedendum in Cœna præbcrc : at non fimpliciter fed ex variis hypothcfibus 11c docct, quas tu rurfum verfuria aut igno-

C.i).

TH. BEZAequot; rantiapræteriifti. Sunt autemiftæhuius impoflibilitatis Iiypothefes; Vna,quod ve rum corpus ven amp;: organic! corporis par tibus ac Ipaciis finitum ac circuicriptuin alïumcre voluit,cui naturam Iranc gloria non adcmit,vc ipfcmct teftatus eft.Alte-ra quod à feipfo diffidere non poflit. Tertia quod mcntiri no poiTit. Charta quod flagitium præcipere non poiTit: tlagicium autem ftt,Auguftino tefte^lt;ó hacipiadc re diflcrente,hominis carne vel’ci, laa-guine potari,vnde colligit figuratè hanc eiremâducationêintelligendam. Itaqu^ quum in diuina amp;nbsp;in Humana philoio* pHia certiflïme fint iftæ Hypothelès, lirQ' realis ilia vuius eiufdcm CHrifticorpo ris in terris innumeris locis amp;s in cælis fimul eodémque inftanti præfentia, öralis illa perceptio illis hy.pothefibus diametro répugnas,falfam ic commenri-tiam illam efle rcftè doceo: neque tarnen propterea omnipotentem cHe Filiu Dei nego,quoniam diffidere à feipfo fine eon tradiötoria veile, ac proinde mcntiri veile,non eft potentiç lcd infirmitatis.

5 Docet Beza corpjts ^ßf/gurveChri' ßt loKgtui abejße a nohh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

Docet Beza ex Chrißi 'uerbis, ipfinn quoad

Ra SPONS lo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7

quoad natura humanam vcrè abiiflefii-pràomncs cœlos, id eft relida terra vbi turn crac non in cadis proteftum clTcni celos vbi nurrc iit,non in terris, amp;vcrc,vt teftantur Angeliyinde vlcimo die ventu-fum.Kv7’e^i’,oportere ilium Celo cönti-neri ad vltiinum vfque diem, ex Pauloi^c.-regrinarinos à Domino in terris,amp; opor tere nos diffolui vt cum Chrifto ftmus^x, puca^ vifum efte Chriftum ipfum in tæîis Stephanojnon in terris. Ex IgnatiOyQQi-^ pus Ghrifti hçc omnia habere nobifcum çommunia,que propriafunt humani cor porisjid eft quibus ablatis corpus huma-num,eftedeftnetet. Ex E'ldymo^ vniuerfa quç fafta ftiiic, habere fine vlla cxceptio-ne,circunicriptamfubftantiam.£v44p)9/Z/-»4ri,Chrifticopulationém cum corpore non mutare corporis haruram. Ex Seue-, riMOy^ Chriftum veriari.in loco fecundu. corpus jextra locum poiitum iecundum y erbum.£xOrz^C»f,Non efte humanita-! tem nobifcum omnibus diebus vfque ad confummationem feculi, nee co'ngrega-tis vbique fidelibus ; fed virtutem diuina quç eft in Chrifto lefu.Bx Ätha/iaßo,Eivii efte ire amp;: venire qvi aliquibus locorum. terminis circumfcribatur,6^; eum in quo’ C.iij.

T H. B E Z AE

erat locum dcfercre, vc ad alium vbi noli crac, veniat.fA- Theodoreto^ Corpus quide Chrifti clTe à corruptione interitu alie-rmm, impaflîbilc,immorcale, diuina gloria çlorificatum Icilione ad dextram Patris dignatum, amp;nbsp;a cçlcftibus adorari poteftatibus( iiempe vc Dei corpus ) corpus tame efl'e, amp;: habere cam quam prius habuit forma,figuram, amp;: circunferiptio-ne.£x7V4;rMÄ-sf/2ö,Chriftü habitatein cor dibus noftris non fccundum naturama-fpeótabilem,fed fecundum naturain inui hbilcm,amp;; circunferiptum corpore amp;id circunferiptum fpiritu,id cft,dcicatG,qul loco contineatur, Sc loco non continca-tur.£x7^rr»/Zw«tf,Vnius Dei naturçeifc vt adeffe omni loco polTit. Qu e ex Cyril-Jo, Vigilio, Ambrolio, Auguftino paulo ante cicauimus,eodcm Ipcélant,amp;eoruin fententiam qui corpus Chrifti aliter vh quam realiter quam fecundum naturale circunfcripcionem adefte docent, difcrre refcllunt.

6 UocetBezA Chrißum Kthil in Cam die ere contrarium intelleStui humano'. amp;nbsp;-verba ChrifliintelligendA necejpArib fetM' durn nAturAient rAtionent.

Hçc veto cuiuftnodi fit calumnia ex hoc

RESPONSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^

Jiöc {jlcem fcripco diiudicetur. Egónevc to fapientiam Dei liibiecerim hominum ftultitiç Sed res fic habet. De præfentia rcali hue fitvi córporisChrifti,dicocx eius vcricatCjamp;riirfuni de iphusveritateex na turçverè corporeç amp;nbsp;humane idiomatib’ 'eflcntialibus ftacuendum quibus videlicet abolitis corpus delinat efle corpus,inter que idiomata pono quaticatë,corpo-ribus vfq. adeo propriam vt rc£tc dixerit Auguftinusdeipfo Chrifti corpore glori ficando différés, T olie fpatia corponb.éó corpora non erunr.Sic etia Chriftus ipfe veritatê corporis lui poll refurreétioncni probatic|tTu,inquit,palpate videte. Itë ïoanes,!.loan.1,1. Quod vidimus,q» fpe-étauimus^q, cótreólauimus, S£c. Nee alia Cuidétiorc ratione patres Marcionis dog ma cófutanr,amp;ï Theodoretus Eutychetis liærclin, ablorptam à Deitate humanita-tem,faite poft alcenfionê fomniantis. At hoftri antagonifte quato apertius etiam quam ille à vero aberrant’Na illevidit nó poffe hifi fublata cireuferiptione cóftitui corporisChrifti infinitaté:at ifti hmulqua turn amp;nbsp;non quantu,locale Si illocale,prç le ns nbsp;nbsp;abfens feffe volunt. Vt ad re redea,

d c haturalis cotpdris Chrifti veritateex

C.iiij.

4lt;5 nbsp;nbsp;■ T H . ï E Z A B

nacurç legibus iudic.ljiïîû dico,ncc prö-pcerca gloria iplius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tollo, qua

fie vt fola deicate;exccpta ■, fit: hoc corpus fupra res oïnnes crearas eueétû : fed a W' lt;po£r/j(5e,id eft,quib.poficis corpus noelTcc,' penifus reiicio.Dc l’acramcntali verb cou iundioneftatuocum Auguftino deipli’ f'acramentis noftris loqucnte^ honoré b bere poiTeve religiola, Iluporê auté vt mj ra,neq uaq ua: quod ramé fàlfilTimû effet h fealrs in,{ùb', vel cû pane in terris prçfcU' tia corporis llatuerctur)amp; ad hocftatuc' dum dogma,reôtè ad Dei omnipotentia deuenirctur.Sin verô de Sacramenti veâ tate,amp; GlÏ!cacitatc,fitie de corporis Chrb Ib cômuiïicâtiohe quæritur,rum demûua verc magnûatq.adeô ificomprehcrîiibile huius myfterium elfe dico, côcrà quàmij fentire vidcantur qui orale manducatio-nem ponunt. Quid enim cft in orali prç' lentis realiter carnis manducatione adiui randum, quodordinem communciu tranfgrc'diatur?

quot;J Beza negAt writ Aie 'berborurti chrifli inCœnA.

Imô fi impietatis reus eff, quifquis no feruat to pnrey in fingulis facrarum litera-lü verbis,cur tot paflîm tropi inearûex-plicationeannotâturcur? no aperte trali-

RESPON3IO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41

mus in Anthropomörphitaru caftra’Ego Sclneccerc', Dei beneficiójta vcracéeHe Chrilluni fciö quam Dcum eiTe,neq.mc Iiacluce dignum eenlcrcm li fccus pu.ta-rem.Tu vero vide potius nedumcon-tradiótorialimul vera elle vis line tropo, lie vericatem adllrnas^vt inendacium altera ex parte tuearis. In fumma, mi homojonge alrud eft,quæ vera quæ dilfa lit verbdrum Chrifti interpretatio ex fidei analogia difceptare,quam veritatem ver bis Chriftijd cft Jpli vcritati,dctraherc.

lt;f Bezafic interpretatur afcendijfeChri flumincœlesy'ut Cæli appellatione cæle^tes niai regiones intelligut in ejuibn^s, ficut in continente contentum contineatur: ex aß-cenßione colligat Christi carnent nuncater^ ris abejße.

Onminoicaeft. Tuverô quidCœlo-r um nomine iilcelligis ? Non cerium locum-,, inquis, ex aliijua materia extru^um ,ßed gloriAm,Maiesiatem,gubernationem,(irfo^ tentiam diuinam^tstcrz igiturji potesyve nos qui ribiha'c in rebeftiæ fumusjn hoc veftrum arcanum inquiramus,quamqua id iam olim fecimus. Prouocamus ergo in primis ad. iplam hiftoriam .ilcciilionis Domini,deinde ad totius Ecclefur perpe

41 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

tunm tantumque confenfum vt huhc ar । ticulum ita vt verba 1’onant, de natural! videlicet amp;nbsp;local! in fummas illas regiones alcenl'u,incelligédum elTe nunquaiu lit magis dubitatum, quam quælitum an aliquis lit Deus:ac tertio dcmum locote tuæque alioqui faólionis homines appelle. Adipfam hiftoriam quod attinet li quæras ex Luca quid lit Afcenderc,re IpondebitjSurfum terri. quânam?pcr me dras nubes.qüônam’cælos illos lùpfemos verfus, nili putas Apoftolos iiituitos elfe nö illos coelos quatenus funt alpcétabi les, led quali de ifto allegorico viel potius Vtopico veftro certiores faflos leie ad il i lä qua vocatis omnimaieftatem non tan tum oculis inuilibilem, 1'ed intelledui ctiam noftro imperfcrutabile couertilTe. Gerte illuc afeendit vbi apertis ccelis ilium vidit Stephanus, vnde ilium tonan-tem audiuit Saulus,amp;:vnde venturus cre ditur. Venturum autem cælitus ille falte Apoftoli locus ollendit, in quo dicimur ituri ipli obuiam, ci» vetpeAcu? , eiç àepa. V^od attinet ad Patru teftimonia, quo-cies iam funt à nobis prolata ; quibus ne quidem refpondifti« J Repetam tarnen nonnulla, ex quibus tria nobis rur-fuiri

KB s P ON S 10. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43

fum conftabunc, nempe de locali ex terris dilce(iu,Ô6 locali in cœleftes illas ipfas fummas regiones ai'cenfu, hidoriam elîe iiirelligendam:amp; corpus Chrifti lie iiunc illic elle luis veri corporis dimenlionibus fiiiitum,circumfcriptU)amp; vt in loco continente verè contentuin, ac demum tantum abelle vt veftro exemple vetullas ex articulo atcenßonis Domini præfentiam corporis illius ßmul in terris Si in ccelis collegerit,vt contra à terris idcirco abel le dicat quoniam incœlos abiit, no prias inde quàm vltimo illo die rediturus. Sic igiturTheodoretus Eutycheten relut ils. Corpus Domini diuina, (fuidem gloria glori-fc»tumy(^ fejiione ad dextrampatris digna turn efixorpus tarnen efl^ habet cjuaprius habuitforma-Jigurami^ circumfiriptione. Item Nazianzenus , Docemus eundem ChriFlum circumÇcriptum corpore {id eft, quatenus homo eft) incircumÇcriptumJ^i-ritu Çid eft, quatenus Deus eft ) qui loco répété,corpore^ loco nori con tinetur (répété,Ipirilu.) Et Cyrillus. JV«/-his ambigit quum ad ccelos aÇcenderit-)quan nisvirtuteJpiritus femper adfit,prafehtia car nis ipfum abejfe. lmoCyrille,exorti nunc hint qui idcirco præfentia catnis ipluni

44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

adcHc contendanc quoniamincœlosaA ecndic, id eft, omnem MaielUtem int« fe reccpic vt omnia luiplius reali I’ubftan-tia impleret. amp;:’qui tuuiftud pr^fe^tiACin'.

infirmicatis amp;nbsp;morcaiitacisChrifti tempii$ ,non ad ipfarii carnis fubftanua referai] c,cui opponacur ’virtiï.s SfiritM, M efljvc ipfi volunc, non dcitas ipfa fed eius omnes proprictaces in carné GJiriHi ct' fiüæ. (^id tn ad hæc, Cyrille? Ä diu 'iM i'. pfa niturapdrtitionem recipe ret, intelhgeti tur cerpM.Si Autem hoc,^ in loco omnino à'tnAgnitudine, tir e}tiantitate,ti^fie Aderet in earn quantitof, non effugeret circumfiri-ptionem. Demus igitur tibi diuina omni energia exornatam Chrifti carnein:quia ramen caro eft, corpus eft, ß corpus, ergo circumferiptum : fi circumfed-, pcum,ergo in locodi in loco,ergo vt con tentum m cotinentc. Viden’ ergo quam hæc lint falfa tic dovçumtEt. Vigilius,que quóties Carpetis, toties Eutychianos vos i fateanuni nccefle lt;A:.cp^a.ndo in terr a fuit non erat vtique in cælo,ir»titilt;:quia incælo eß,non vtiq.in terra-tfirintantum non efif^t fiecundii ipfiam carne expe£lemui e cælovetu rtem,quem ficundum'uerhum nobiÇcum effe dicirnui in terra. Efi Chriilns nobificutn,iî

K ES P ONS î o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4y

non nobifium^quM quos reliquit quihus d^Çceßtthumanitatefaii,non eos deferuitdi-HinitAteßun. Item, Aut Verbum cum curne fua loco continetur,/iut Caro cum Verbo vbi-que e^i-,Çedquia Verbum 'vbique, caro au-temvbique non eA, apparet vnum eundèm que ChriHumvtriufque effs natura, ét' cjje quidern vbique Çecundum natur am diuini-tatisÇua, amp;nbsp;loco contineri f quot;.cundum natura humanitatis Çua. Cire umÇcribitur loco fee un dum natur am car nis ('uayé' tt.on eapitur loco feeundum natur am diuinitatis fua. Haeesi fides é“ confeßto Aposioliea quam Apo do li tradiderunty-ßviartqres roborauerunt, fß fideles nunevfque cudodiunt. Audis verba contineri loco amp;nbsp;capiloco, Selneccerc, ex quibus intelligunt ornnes à qua parte ftet fides Apoftolica.Ec Auguftinus. tialocorumtollecorparibus ét'nufqua erunt; fiv quia nufquam ergo non erunt, vbique crede Chridum quatentts Deus ed.-, in ccelo autemperidquod homo-, fiecundum veri cor poris modum. Ergo Cocli nomen perpera interpretaris Selncccere,omnipræfentiâ ex afeenfione in cœlos falso collisis, amp;nbsp;male negas Chrifti corpus elTe in cœlo vt contentumincontinente.Itern, Dei lium in homine aßumpto vißbilcm , corpo-

4^

reum,Atque LOC A LEM pojt rejurre^lio. nem non credere proßteri, eß prophanu. Item, Chriftus eft in loco aliquocceli, propter veri corporis modum, cui im-mprtalitatcm de Jit, naturam non abftu-lit. Item, Ego corpus chriïtiitainCitloeßt (redo vt erat in terra quum aÇcenderetïit cælumyàquot; quemadmodum ipfè Chrisiut dißi pttlis de reßurreclione ipßia duhitantihuf ait,palp ate videte,Spiritus carnem è ß Ja non h ab et .Item,,Secundum carnem qusw f'erbum aßumpßt,aßendit in cœlum,non efi hîc. Et Fulgcntius fecundum fubftatiam humanam abfens cçlo quum elïet in terra, amp;nbsp;dcrelinquens terram quum afeen-ditin cælum. Item, Et LOCALEM oden-deret ßuam humanitatem dixit difeipuUsr aßcendo^adpatrem. \tcvc\,quomodo aßcendit in caelum, nißi quia ver us Localis efiho' mo^l.zcm,ldémque atque inÇeparabilis Chô flusJecundum totum hominem quem accepit terr am LO C A LITE R dejerens in ex-lumaßendit. Deniquequid D. Philippus fuis in epiftolam ad CololTenfes comme-tariis dc locali afeenftone in cœlum ferip ferit, quo viuo veftrahec difparitio apud Brentium occulta permanlit, minime i-gnoras.Sed advos ipfos vcnio.Heshu/ius

ille

R E s P o N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47

illc qui,ni tailor, primus aufus eft hoc fe-çulo inter eos qui Papifticam hier ar chia oppugnarunt fefe epifcopum vocare,to-tideiri verbis hæc Icripfit : Neceffe eft fateri corpus Chrifti incœlo certo fpatio condudi. quod verbum quum mnlto lit durius quam illud Cap i, tu vider is cur tu in me tarn acerbe repréhendas. Tu vc ro an non ex profcfto in Thefibus Vvit-tebergæ excufts tuóque Sótrium aliorum nomine editis realem communications idiomatum diuinæ naturæ in humana ex profefto, Thefibus 30,31,06 33,oppu-gnafti; Denique in hoc ipi’o fcripto vide quàintibi parum conftes.lntervaniflima quædam argumenta quorum refutatio-nem fortiter diffimulas, illud quoq.pro-fers, corpus Chrifti efte inVerboFilio Dei, Verbum autem non efte locum,er-go corpus Chrifti non efte m loco. Demus hoc argumento condudi id quod tu vis;quando afeenderit Chriftusincoelûî turn certe quum fuit conceptus;aut ft po ftea velis ilium afcendifte,nempe non ni-ft 40 à refurreétione die, cur afeendifte di xerimus vt gloriam cœleftem naftus v-bique præfens efte poftet, ft iam in loco non erat, quia in Verbo erat ? Ad illud

48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H. B E Z AE

autcm argvimcntum quod artinet, Si quia yerbum non cft locus,idcirco corpus quod eft in Vcrbo, non eft in loco, quid tandemcritiniocQ ? Nam, inquit, Âpoftolusjin Deo viuimus,moueinur,amp; fumus. At non,inquics,hypoftatipa vnio-ne.Conccdo,led,quod argumpnti' tiü va nitatcm tedarguit,in bac vnione feruan-tur naturarum proprietates. itaque cir-çumfcriptamanet, ac proin de locahshu manitas, quanuis in infini ta amp;nbsp;illocali verbi hypoftafî fubfiftens.Iam veto de Ici fionc ad dexteram patris, numquâinne animaduertetis quàm inania elFyndatisi Sitfanè ad dexteram Dei federe, fup» res omnes creatas eueélum elfe amp;nbsp;omne cas gubernandi poteftatem accepilfe, (quis enim noftrûm hoc negat?) num in* de cfficitur fubftantiæ ipiius carnisoni-mnipræfentia, aut reaJis ilia idiomatum deitatis in aflumpta humanitärem cfïûiio id cft Eutychiana proprietatum confti-ûogt; nec enim cffufio ilia reahs aliud qua confufîo cirepotcft, quu idiomatanatu-ram lingularum rerum conftituanr ac di feernant, Carnem igitur glorificatame'* xopia iftis idiomaribus quibus Deitas à rebus omnibus creatis propriè difeeï'

iiitur,

RESPONS IO? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49

humanftacem in Deitatcm traiif formarisjimo etiam humanitatem abfor pferis,quia diiplicia idiomata diuerfa-ru fubftantiarLim habere nulla hngularis natura poteft, multo minus verb ea idio-inata quæ limul hare nequeunr,veluci Quantitate amp;nbsp;circumfcriptionepræditû cfle,amp; Quantitatis ae circumferiptionis experte lTe:vno loco totu cótineri,amp;: plu ribus locistotu ch's,amp; fimilia. Suntifta, dices,phylîca. Sunt fane, quia naturam Garnis eflentjalem gloria non abforpHt, nequehypoftaticam vnionem abolcuit, in qua fingularum naturarum proprietäres fubftantiales in fuis fubietlis perma nenr.T ua verb antiphyftca lunt idebquc funt commentitia, adebque Verbo Dei amp;nbsp;perpetuo Ecclefiæ totius iudicio dam-nata, qubd naturam humanam no perfir ciant amp;exornet licut hyperphylica quæ minime inficiamur, fed cxtinguantamp; a-boleant.Deinde fi Afccndere in Cælos i-dé déclarât arque Omnia ilia quç dicitis confequi, quod idem poftea per feflio-nem ad dexteram Maieftatis fignificari vultis,quis non videt alterum iftorum in noftro iymbolo redundare î Longe pro-fectb aliter Patres qui gloria? Chrifti ad

D.j,

TH. B E ZAE

dexteram patris fcdcnti mini dctrahuG tarnen ex eins in cælos afccni’u, caput in cælis clTejiion in terris, amp;nbsp;membraiu terris adlnic elfe non in cælis coJIigunc..ô qu.£rAtur -, inquis, vbißt ChriHits in c£lbgt; reJP onde ad dexter am Patris , ergo not! in loco. Ar nos diciniiis,Si quæratur, vH fedeat ad dexteram Patris, id ell, vbirt' gnet omni res omnes creatas gubernatü potertatc accepta,refponde in cælis,ergu in loco, inquit Auguftinus amp;nbsp;totaanti' quitas, fecundum veri corporis modu®' Deniquevt omnes norint Patres lie con iunxillc feffionem ad dexteram Patric cum collocarione in cælis, vt ex vtraque non præi’cntiam realem lubftancixcaf' nis,fcdabfentiam'inde collcgcrint, auJi Athanainim, Eins efl ire efl venire-gt;^111 rum terminis circumferibitnr,^ eum locur» in ^uo eratdejerit vt ad alium vbi non etd 'yez?z4ALoquitur autem de corpore Chri fti ctiam glorificato. AudiTheodorcrum Corpus (Juod diuina gloria eß glorißcaturOi (fl Jejsione ad dextram patris dignatutn^ corpus tarnen esl, fl habet epuamprius ht' buit circHmß:riptionem. Audi Cyrilliiin, Corpore efl abflens Chrisius Patripro nobu Apparent, fl addextram ipfius fedens.kvt^

Au-

R E s P o NS I o,

Auguftinû, chrisitis per idßfuodhomo j'edétque ad dcxtmm Patris, veniet e^dem ea.rnis^orma. équot;ÇuhPiuntiA ctii immortAlitA-tem dedit-,nAturam non absiuUt.

P Scrihit BezA nAtiirAm humAnAm in Chrido nihil ditiinum a Chriflo recepißc.

Imo hæc fcriplit contra confcicntiain fuamSelnecccrus cni iampridcm totics Bczainculcauit crcdere lc carncm Chri-ftifuprares omnes crcatas inenarrabili-ter elleinenarrabili gloria Sómaicftatc au ftam,fedcoexccpto qui lubiecit ci omnia,adeo vt quantnmuis fit cxaltatns le-cundum hunianitatem, lit tarnen in ea feipfo Deo minor, fient dilertè loquutur Ambrofius, Auguft.inus,Apoftoli i.Co-rin.i 5.17.80 Chrifti ipfius veftigia fcquu-ti,dicentis,Pater maior me eft. Deniqtie Selneccere qui me totiesDiabolu in hoc tuo 1’cripto vocas,rcito hoc quod agis, elfe propriè nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quo-

niam inter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;ctv7ilt;pvcnx-a dilcer

nere vel non potfis vel nolis, neque ab cf fentialibus quæ naturas ipfas cófiituunt, accidentia difcernere, quibus augerivel imminui naturarum dignitates polfunt, 8c quibus fi inipla quoque gloria prædi-tam Chrifti carnemnegas, aboies illaßv

D.ij. .

it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-TH. BEZAE

ipl'am humanitacem quam vidcri vis c-xornarc.

10 Ait Bezgt;A ChriJtmn qiutenus uolict eHfrater (Querns homo-, non efe in caloct-lorum-,vhi est Deus in gloria (ua,^ nihil hi here honoris q- maiesiatis ditiina,

EnimucrOjSclncccere, non etubuifti quuni hæc impcritisncque aliunde qua ex te ipi’o quæ noftra fit fentcntiacogiii-turis diceres ac icribcres? Mène verb tulerit GencucnßsEcclcda aut vllaalia,ac non pocius abihrpferit terra tarn inlanc ac furiose blal’phemiim? Scio egp,fçio ac prodteor per l)ei gratiarn penetrate liera Cbi-ifti iùprà omnes cælos, ibique norpen quod eft fupra oinne nomen ade ptam, vbi nos quoque vna cum co in ?■ ternum regnabimus,quiapoppfeit amp;im petrauit à Patre vt i bi dmiis vbi eft: neq. de iftis 1'edibus garrio cum fophiftis amp;nbsp;cii thuftaftif;, contentus iis qua,’ Verbo Dei funt nobis patelacla donee videamus cu licuti eft. At vos qui c.éloru nomine non æternas illas 1’cdes fed Vtopica carnis ma ' 'ieftatem intclligitis, videte ne ijfttis po-tius qui veraipfius gloria, in vanum fom nium conuertatis. Cerce ineptumeftdi-cere Chriftum federe in cælis in maiefta-tedb

R È SP ON SI o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5

tti diuina,fi Cæ lorum nomine ipfa diui-namaieftas inreUigitur.

n AitBezanati^yam htiminam Chri-fliîitmejfe extra äittiniiatem qitamresclt;i.-teràsi. ’

Mirûeft, Sclncccere, andere teBezæ tribuereNeftorianam'blal'phemiâquam rotidcm penè verbis’ex Brentio S^Ia-, cobo Andreadefcripferis. Aiuntenim illidifértis vcrbiinon aliter élTe Denm in Chrillo qua in Petvo,îmb in re quanij quod ad ipfam diuinânaturâattinèt,fed in eo difcrimen elTe quod in Petrum ta-tùm aliquasjin Chriftû veto omncs fuas proprietäres eftûdat.'An égb aliqnid cis ^ffinganijèx pro'latis óórum fcriptis diia dieet ECclcfia. Tu vero fi vel voculatn in meis feriptis inuenïas ex qua eiufmo di blafpbemia inuehacut , ecce cerui-cemfecuri fubiieio. Hoc quidem dixi' Cjuum tüarh illarii plane Eutychianam blafphemiarefelleré quadifertèfcripfi-‘ nbsp;nbsp;nbsp;fti chrifium in Çtia hitmana natitra effquot;.Çeeu

, ilittnperfifia in Diuinitate^AMmiin^natur

feorilm Si in fefe conûderacam effeali-quidexcraDeitatê, ficuc SZ teliquas res’ omnescreatasdedeius Uyp'oftafeos re-fpeâ:u in qua fuftentatur, fie effe à Yet-D.üy.

54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE

boreipfadiftind.un,vc camé extra Verbum non fit quum in eo fubfiftataio rc-ftccamcn propterea dici efie in Deita-te,fi Dcitatis vox pro efTentia ipfadiui-na abfolute accipiatur, fed turn deniuffi quum ad Verbi perfonam reftringitur Deicatis appellatip., quum neque à Pâtre ncq.'à Spiritu fanàoficafluptahuma nicas. Vides igitur qua mult«l in illotuo diélo requirantur, quod fine improbica-te,fiuc potius ignoracia fecifti, ignofcat tibi Dominus.Quqd fidiftinftionis nomine feparationem.fignificari exifti^a-ftijnum idcirco fum blaiphemus quod tarn cfaflehallucineris?

iz Scribit Beza nAt^ram ChriHihiimM^ »0» deb ere in hoc Ari in Chriïii perfonA-

Si hoc vel per fomnium cogi tauit Beza,fane blafphemus eft. Extant eius fcri^ pta, proferJocum Selneccere, aut in ma nifefta calumnia teneris.Deadoratione perfonæ Chriftificcgo multis ante an-nis Brentio refpondj, Ex

Chriflo Domino humAnitAtem nofoUwAHt nudAm^^Çed ditiinitAti Cnievnita, 'vmtm

' Eilium Deum verum, hominem verunt, cjui Adorure contempÇerit,i£ternA, mortis pct-nApatietur.'^oïï.ca. i'ubiicio. ^twmodo

tur

55

RESPONSIO.

tiir homi/je Chrißum ad0)'amiii?^juLt 'vntis (yiäem ille eflDeus.^omodo ChriHicar-nem adommM^. ^ßu efi Dei cara. Itague fionfubßßd in carneh^c nodra adoratio,fed adeHrnfenetratctiici5eßcaro,!i quo tame il-Um non ßejgt;arat,qt{oniam hypofiatiße cum ea efivnita. Sic enim fcribic quoque Cyrillus lîb.dé incarnatione vnigeniti, ca..zlt;5. cuius verba in eodem illo libello protu-li: K^dorattit Christus nobiÇcum. Vos c-nim^mquit loann, a^^zz.) adoratis quod nefcitis,nosadoramusquodßimits. At eße-ùam adorandusßectitur enim ipfi omne genu.Doc quoqueßecundum aliud nbsp;aliud. A-

dorât enim quia natur am aß'umpfit qua deheat adorare^adoratur autem porro idemy'vt maior adorante natura.,per id quo inteUigi-turDeus. ^.^dorationevero non eß diui-dendus in hominemßeorßm, in Deum; nec veroßuafi Deus fihi coniun^um aqua-litate dignatusßt, diuißs fubttantiis fnon eft igit dr hypoftatica vnio polica in pro-prietatuni elFufione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cxæqua-

tione,vt Brchtiani docent,Neftotiano fi nml amp;e: Eutychiano dogmate renoua-tis ) cum ip]o adorari aicimus hominem ( id enim entrema impietatis plenißimum tit ) fed vnum adorandum liei Verbùmi D.iiij.

y«? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t H. B EZ AE

^uod fîchim homo incarnAtim dh Haótenus Cyrillus,ex quibus non modo fill um eHcliquecquod nobis impingit Selnéccerus,fed illnd quoq.conftare’po teftjcx Bretii amp;nbsp;lacöbi Andrcæ dogmata confèq.ui Chriftum adorandum non efTe Tradunc enim aperte,A/j 'verbis, Verhum carofttcltim efl^fiihil aliud ri qu^h quod Filifts Dei ètfifua ejjentin ir»'^ ■^leat Petrum ficut^ hominem ChriduW,s^o tarne communieatPetro omnes fuaspropnt-tatet,fed tantum nlmulla-s. Hoc a ü t é fi ''f rum eft(quod abfit) non effet cértè Chr^ ftus natura Deus,fed cófnfnunicatione gratiæfummè diuinus,Petrus autctan tùm aliquatenus diuinus,neuter veroa-dorandus. En quo nos vbiquitaria hypo ftaticæ vnionis declaratio abducir, quo iure quosCaluinift'as appellant h'^ retici biafphefni appellantür.

Süpereft quiddaquod prætereuudu non putaui.Edidiantc biennium Theo-dori cuiufdam presbyter! Rhçtcfis Græ-, cólatinum libellum in quo fcsir tTriSfibo annótatür Vètei'es aducrlüs Chrifti per lonam bærefes.In eo vbi dèfcribitur Sa-mofatenrdogma, dicitur ille dixiffe fic habicaffc Dcum Verbu in Domino fi

ent

RESPONS I o. ' '

ènt amp;nbsp;in fingülis Prophetis ,ac proinde duas in ChriftofuilTc naturas

t^aOTXç ànoiveàViiTaç 'Zifçÿi; iiwm.ç TraXTO,-TOmVjidelt vc ego Latine verti,fcparatas ÿc citra vllam pvorfusinter fe cômunio-nem.Hanc igitur voculaarripiens laco bus Andréas quodin feprorfus diâtueft audetaduerfum nos detorquere, quôd videlicet idiomata elTentialia negeraus in hypoftaiica vnione reipfa inter natu-y ras côinunicàri, quôd Eutyches tum de naturis ipfistum de proprietatibus ca-rumaffirmabat. AtquiSamofateni dogma nihil ad proprietaturti effulionem pertinebaCjVt qui poti’ Exterctur omnia Deitatis dana in Chriftum hominem quamabundâtiffimè fuiffe cflufa quum eum idefreo Deum nuncupatum fuiffe exiftimaret, gratia videlicet amp;nbsp;fisretpsaict hüefvtnûc loquûtur Brêtiani )ivi^ye4cti non «’(T/a fiue vTroç-aa-et., quandoquidem Chriftû effe dutaxathominê evedebac. Itaque ài'ôpamp;i-s’Oç Samofaceni non’ iignifrcar hominem naturalibus tantum donis præditum ad quæ nulîa alia di-uinitus collata acceffiffentf quisenim' hoc vnquam nifi palàm impius docuit?)' fed hominem déclarât Humana dunca-

58 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÏH. BEZAE

x«it natura præditum : acproinde *Voj-l'Étfni'THçidem ibi dcclaratatqueavóü iva-«r2«ç,quod cx oppofito cha/picreaç nomine apparctjocque ad proprietates,qua-rum nulla fit ibi mentio,fed adiplas«-criaç fine lt;pûae-iç rcfcrtur,qua impiâ hære /im idcirco idem Rhçtchfis dicic à Nc-ftorio poilea renouata.Dcnique Vnio-nis graciam negabat Samofaccnus vt Nellorius ,gratiam autem habicualem, vtin fcholisloquuturJiueSpiritum abf que mcnfura vc loquicur loannes,neuter eft inficiatus, fie vins eft nomine »o'-

Khçtenfis, vt Hilarius aliquoties Comtnunionis amp;i. focietatis vocibus,lre næus autem etiam mixtionis.

Cæterum vt tandem, aliquado iftanid ieftifiima I'criptiuncula dcfungar,prouo-co à mcis accuiatoribus limul öó iudicib. ad vertras Cclfitudincs Illuftriirimi,pote-tifiimi,amp;: clementiflimi Elefctores ac priu tipcs,ad veftras dignitates Generofilfimi Sc I'pcftatifiimi Comités, Barones amp;nbsp;ma-gnifici liberarulmpcrij ciuitatu magiftra-. tusjRcuercdi viri Chriftianaru in Germa nia eccicfiarum fidi amp;nbsp;modcrati paftores,' fclioiarum doiftores,ad vos omnes de-nique ldncdumDci Euangcliumin con-fclll

KES P ONSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59

fcftiont Augiiftana amplcxüs: pvouoco, ïiiquam,nd vos,de iniui ia turn mihi priua riin tum ctia tot populoiu ac rcgnoru F.c clcïiisidem Euaugcliumin coiifciriomb. Gallica, Anghcanaj Bclgicaamp;s Hcluetica cómuni conlenfu amplexis,ab his du ob. illataconqucrens,Dcumq. tefté ac iudi-ccm appellans;mc fiquid in bis cocroucr-fus pccco(quodhme non arbicror/no tarnen vt hereti'cum non vt blafphemu amp;: impium,icd vt hominc errate, nee vlla le gitimi conuentus iuftacognitionedefu-gcre.Dcindeöihoc petoamp;s per eu zelu ob teftor quo verè pios oés homines aftedos elle oportet erga veritatem ac religionis Chriftianæ putitatem, vtiufta SsC verbo Dciacperpetuo Ecclefiæ purioris exem-plo colcntanea ratio ineàtur no qua alij alios inauditos vöce aut 1'criptis condé-ncnt,{cd quadiiudicatis ex Dei verbo ptæeute träquilla rede inftituta cogni tione côtroucrliis omnibus,idc omîtes in Chrifto l’entiamus, cómunê Euagelij ho-ftem fpiritu Dei noftri oppugnaturi, ac tandem fuperaturi. Ad hoe autem indicium vt paratiores omnes acccdant,qux mcafitpriuatimamp; quæ Ecclefiarum do-ftrina, æquumeftvt cxfcriptis detnum

T îr. B E Z AÉ noflris aut idoneis aliis teftibus accufato rcs n oftri doceac. Proférant igitur ipfi lo cos non intcrpolatos aut deturtatosfed bona fide detcripcos,quéadmodû hæc eX iliorû fcnptis bona fide excefpta,quæ iw hi quidefn apercé tum Neftoriana tu Eu-tychianavidentur , E'cclefris difcutienda amp;: diiudicanda propono.

Andreas Mufculus,hæc nuper in arci-cuJis illis l’cripfit de Cœna Domini, quos Ecclefiis amp;nbsp;Scholis Marchio-natus obtrufit,

ƒ AÇcenderè Filin homidis nihil Alnt^. ifl fignificat cjuxmdiJparere.EtFili^ nis inCœltiM aÇcenÇio nihil aliud efi inuißbilis di-Jparentia. ■

• 2 Filings hofntnis afceddit in Calum’, not’ loci mutAtionc Çecudum perÇonam,Çed frælentia ’vifibilis in inuiÇibilem mutatOyCut nefcentiafcu di^arcntia quadam.

• 3 Calum in cjuod aÇcèndit Filins Dei uo» Çignificat calum elementarefie II atu ,fedgl^' riam Dei nullis locorti Jpattis circunfo'ipd-Et in Thcfibus de incäniätiöne, i,4gt;

• 4 Incorpore Chrifiià momenta inarm-tionis non efi cjuarendus ordo naturarum,it' Itoqui ad'eins conceptionem n£n opus fui(fd atf9

KESPONSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6l

Aliomodû quam naturali.Itaquefropterhac admirahilemconceptionem natiuitate, duarum natur ar um 'vnionem 'in vnam fer-Çfinam -, non potefidari locus in quo fit Filius Dei ficundum diuinam natur am in quo no fit Filius hominisfiecundum humanam. natu ram ante ^ofi aÇcenfiionem d^fifitonem addextramPatris : (Ergo ifte Mufculus non facit afcenlioncm ncq. feflioncm ad dextraPatriSjCaufam Vbiquitatis,qua ra-tione àBrétio amp;nbsp;eins adftipulatoribus dif fr.ntit.)ö quttm ßt vnus idem ChriPlus^ ficutfiecundum afifiumentem,fic fiecundum afi^umptam natur am nullis localitatisphyfic£ necefiitatthus efifiubieclus neclocorum termi ms circunfiriptus.Denique chrifii humani-tas ah ipfia tncarnatione efi euecta in ea glo-riam ac maieitatem vt in ea non. circunjcn-haturloco^ 'verumetiam terram cstlum im pleat ■) caleslitir humansi rations inficruta-hili müdo. Irnbfi circumfcripta noiicft, vt tu vis, inenarrabilis no eft modus quo adcft, fed inenarrabilis effet modus quo vifibiliter ôâ circunfcriptiuè adeffet. Sic nimirum fibiipii cotradicat erroris fpiri-tus rieceife eft , Totum à fuis integranti-bus partibus, amp;nbsp;concretum ab abftrafto non diftinguens i quoniam nibil videant

ó'l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TH. BEZAE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

opol'tcc quos contentionisfpiritus c'i*. 1 cæcauic. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Atidiumus lamBrentium

ifiorum dognMum -, mortuo Philip^Oj nu^orem prMipuuni.

♦n.Reco Hæcfcntencia, verbvm cako fa-ctps* e TVM EST , nihil aliud fignificac quam quod Filins Dei filium hominis ita atluni picric VC eftuudat in cum omnem lua nw ieftacem:^ he cum impleac,vc communi ecc cum co omnem hiam pocenciam, la-pien ciam, 1'cicnciam ,amp; p rælenciam.

(^od eft inccrChrillum Pecrum di fcrimcn? Vccrq.cnim eft homo,amp;: in vtro que eft Deus. Dicis,Illud eft dil’erimenQ« Chriftus non cancum lie homo, led etiani Dcus.Pecrus aucem cancum he homo,no eciam Deus. Acqui vc in Chrifto inhabi- , tac diuinicas caque coca,lecundum elfcn-riam,poccnciam,amp; prælenciamdic amp;to- i c.a inhabicac in Pecro. Vbicunque cnim ■ Deus eft,cocus eft. Non poceft igicurhac racioncinccr Chriftum Pecrum diferi-mcn clTe vc dicamus Chriftum hominem ehe Deum, Pecrum aucem non elîè Dcu, Chriftus edidic mulca miracula : edidic e-ciam Peerns, amp;; quide poccncia diuina no loge abl'cnce fed omnino præfcnce.Chri-ftiis

RESPONS JO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;63

Rus vidit futura,vidit nbsp;nbsp;Petrus,amp;s vatici-

natus eft. Chriftus, mortuus Sé fcpulcus, refurrexit Si afcendit in caelum Sed amp;nbsp;Pe trus rcRirget ôc afcendet in cælu, amp;nbsp;qui-dcm,quod pene admirabilius eft in Petto quam in Chrifto,corpore fuo iam in pul-ueremredafto. Dicis,Chriftus refurrexit à morte fuavirtute,Petrus aliéna; Imó li-cut Chriftusexcitatus eft diuina vircutc, ita refurget Petrus diuina virtutc, eaq.nó minus ipfi qua Chrifto præfente, quod v-bicunq. fit diuinitas,ibi lit tota. Chriftus vidit abfcntia,vidit S)C Petrus. Ac-t. 5. licut Só Elifæus. Itaq.ex ifto Euangeliftç diebo, Verbum caro faólum eft, quod de Chrifto dicitur,non de Petro,difcrimen Chri-fti Petri eo ftatuendum eft, quod Filius Dei etfi fua eftentia implet Petru Sc hominem Chriftum,non tarnen comnm nicat Petro omnes fuas proprictates, fed tantiim nonnullas.

Viuificat enira Petrum, conferuatPe-trum in vita, Petro dat poteftatem eii-ciendi dæmones, imô ctiam excitandi mortuos. Intereavero non facit cum o-mnipotentem,omnifcientcm,omnipræ-lentem.

Exæquamus hurhânitatcm Chrifti di- Fgt;g

lt;gt;4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T H. B E Z AE

uiiiitari, non oucria fed c)^ov(r/a,non cfTen tia fed pocençia, non natura fed gloria, non fubftantia fed maieftate.

p^g.jjr Difcrimen inter Chriftum amp;nbsp;âlios ho 'j mines non conftat proprieinkabitatio- ■ ne Filij Dei in filio hominis, fed commu-nicatione proprietatum quibus filius ho minis ab inhabitants Filio Deiornatur, vt humana natura htreceptaculumau-ffuftiflimum omnium cæleftium amp;: diui-norum beneficiorum.

pag.i4v Quod dicit Theodoretus amp;nbsp;alij, corpus humanum habere in altero fcculo eandem cireumferiptionem quam ha-buit in hoc feculo, nullo rette intelleäo iacræ Icripturæ teftimonio dicit^ Si^ cft puerilis cogitatio de rebus cæleftibus.

p3g'44- Quum Chriftus ait, Vado paratunis vobis locum, nonloquitur deloco,h’H mctaphoricè de felicitate amp;nbsp;beatitudinç vt fit hic fenfus, Vado ad palfionem ScaH : mortem qua-paraturus fum vobis Pâtre propitium, vt vos mecum perpetuô feli- . ces reddat.

Ibidem. Ait Chriftus,Vcnia vt vbi fum ego amp;nbsp;vos fitis. Et refpondet Philippo, An ne-feis quod in Patte fum,amp;Pater in mc?Eft Ctgo Chriftus in Pâtre.Et quu credences

K E s P o N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6'ç

ducat cô vbi ipfccft,tcquitvir quôd faciat vt amp;nbsp;ipfifiut inPatrcjid eft,liabcant pro-pitiumPatrcm,amp;S fruantur vnà cum ipfo paterna hævcditato. ,

Adumi in Deum non aliud, cft ' in cælcfti diuina gloria collocari.

Afccnfio Chrilli in cïluin fuit exter- r*8 num fpectaculuin vfque ad nubcs, nec pucriliter cogitandumeft quôdprogref-ius fit phyfico amp;nbsp;corporali modo ad fi-ftitium illûd cælum quod Empy rcuin vo cant,vbi commoretur ca torma qua vifi-bilitcr alcendif.fed fentiendum cft quôd dcpofita forma, non quidem eftentiali fed accidcntali quam in externo afeen-fus fpcftaculo ad tempus aftumpfitper difpenfationem, rcccpcrit formamDci i quæ aliquandiu teda fuerat forma ferui, amp;nbsp;pcrrexcrit omni fua naaieftatc quam

I habuitjfrui.

5 Chriftus dicitur corpore feu bumani-i nbsp;nbsp;täte fua penetraffe cælum Sô afccndilTe fti

i per omnes cælos,nô quôd deferucrit hoc i csçlum,aut ter ram, amp;nbsp;quæ in in eis funt, fed quôd non in hoc cælo ita hæreac, vt non ctiam omnîa impleat.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etfi Chriftus ab externo fpeétaculo af

cenfus fui in cælum dicitur confedifte ad

E.p

£6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th.bezae

dextram L^eiPatris fiii omnipotcntis,tarnen vérités huius rei non tune priraum facta efl qpum Ghriftus afcendit yiiibili-tef incælum,amp;: mißt dilcipulis Spintuw fanótuihded quuin Verbum caro fadunt eft,amp;; affumplit humanitatem in Dcum.

, Fagi49-. SiChrilb htimanitasin dexira niaie-ftatis circunfçribcretur locis ,noncf[et preftantior Angelis fadus.-quippe circunicribi certo loco non maieftatiSjfed aut corporalis infirniita-tis aut fponcanéîÇjad gratißcandu alio-rum infirmitatijdifpenfacionis.

Si ChriftuS humanitäre fua fedci ad dexreram maieftatis^ omnipotedç Dlt;^‘ Patrisfui,manifeâum eft quod vbicun quefuericmaieftas omnipotetia Deii ita-ftc quoque Chriftus humanitatefua. p,g Chriftus non crat in fepulchro.mot-tuus videlicet,qualem mulicrculæ qua-rebant, neque iuxta extern urn afpedu. Erat autem non in iepulclu o tatuin,verum etiam in cælo amp;nbsp;in terra,iuxta iliui-nitatis fuæ maieftatem.Voco auté nunc diuinitatem Chrifti,non ea quam Filius Dei in Ce ab æterno habuit.fcd qua tepo rcincarnationisFilio hominis eómuni-cauitjfiue in aflupta humanitatë efl'udit, liin

i '

KE SPONS IO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67

hm Aiidhmiis hcohum Andream aperte perÇonamdiuïdentern c^prâprietates ej-fe»tiales confundentem. .1^

, Humanicas àdiuinitâceperficitur,qôç realiterfuaspropriecates humanicati co ne deMaiefta municatyVt fit non modo viua, fed ctiam chamïquot;’* viuificatrix: non tatum potens fed ctiam omnipótens : Humana, inquam, natura, nonfoladiuina; .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Noneftimaginandaaut fingendaalia Thefi.io; Dei inChrifto quam increaturis reliquis omnibus, quoad ou crictv diuinitatis præ-fentia:qux.vt in creaturis’ci'ep^ejtt diicer-nitur,quôdaliainaliis agat operetuf,: ita in Chriffum rota eftunditur, vt iam extra iplum nihil,fedin Homine {hoc con-cedit Ecclcßa'} amp;nbsp;per hominem CHriftum negat Ecclefia de ahliraUo humanità-fn)omnia in omnibus operetùr.

- Atque hæc eft communicatio pleni-tudinis qmnis deitatis, de qualoquitur Apoftolos CoIolC.i. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r •'

i (^pd diuinæ per effentiam eft, id hiir manx fuo modo per accidens commu-nicatur,

Humanitatem Chrifti diuinitati eius

I non «oia,led non effentia, fed por, j tentia,nón natura,fcd gloria, no fubftaiX’ ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ê.ij.

98 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T II. B E k AE

tia,fcJtnaicftate exæquamuSk

Tiief^4. Quiim diuinitas invnitaccmpcrfÓM affumpfcrit hominem, cuius vnioiiis ratio ac dcfinitio eft plenitudinis Dei com municatio, fcquitur ipfam quoq. huma-nitatem Chrifti vbique præicntcm elfe o.rfe'ungo’1- pct humanicatein Chrifti omnii ril'quot;quot;'“' adminiftrat.

Apoflolus per formamDciiecundiiffl quamChriftusdicitur æqualisDeo,in-tellcxit dona in ipfam carnem aifumpm realiter elFufa.

Resomncsà Deo fubftftentialiterlæ ftcntantur.

pag.2 j. nbsp;nbsp;Homo Chriftus dicitur Dcus,nö quia

Deus ht in ipfo(qui in omnibus creaturis eft,non modo natura,fed ctiam fecumiu , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubhftcntias) fed quia in aiTumptionecar

i nis dedit huic homini omnem porelb-tem in cælo amp;nbsp;in terra, communicauito omnia dona,amp;c.

Ibidem- Diuinitas hominis Chrifti noneftilh «OT« JÏIÇ, amp;nbsp;ætcrna cum Pâtre fanfto Spiritu eflentia communis, led commU' nicata à fecunda hypoftah.Et vt vno ver bo dicam,quum hominem efle Dcunid* cimus, nihil aliud intelligimus qua homo ad dextram Dei fcdeat. Nam carnem

RESPONS! o.

nemafliimcrc in Deum, nihil aliud eft quam omnem iuam plenicudinem ei có-municare.

Potctiam Dei ideo infinitam dicimus, Pjg’i/-quia à nobis finiri non potcft. Deus auté probe finem amp;: inodum nouit'fuæ po-tcntiæ ûpientiæ, quam omnem parti-cipalTe humanitacem Chrifti manitcftif-limèfcripturd teftacur.

Inter irihabitationem Dei in fanótis amp;i: pag./;:^ in Chrifto hoe vnu eft difcrimen,quód l’anétis diftribuat fua dona dimenfäjChvi fto autem immerifa ;

Chriftus homo hoe habet commune Pag-/t’ cum omnibus fan£tis,quüdcum eo Deus perfonaliter fuit vniitus.

Neftoriani funt qui viiionem perfo- pa,.4s, nalem definiunt folo naturarum conuen tu, qui fit in fubfiftentia Verbi.

Auguftinus hoc difto, Non efte confe quensvt quod in Deo eft itafitvbiq vt Deus,non negat hunjanitatem Chrifti ef fc vbique,fed negac eo modo efievbique; quodiuinitatem.

Certum eft ex Chrifti verborum fen- pag *»■ tentia, eius hùmanitatem fuiffeincælo, St fublimiörem quàm in eælo j quum effet in terra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;••

E.nj.

TH. BEZAE

Pag.o- Qi^m corpus Chrifti gloriofum nofi amplius fit phyßcum^edfpiricualejquis id dieet moueri de loco in locum’

Audiamus iam. Selnecccruni illis fuc'

cinencem.

Adoratttr vnicn Äarpeia. Chrifiu^ tAntumvtDeus ver urn cttiVthonfH' Ergo diuinafotentin dda esicAro Chruh.

Ego vnica adoracione adofanda Gb fti perfonafateor cócraNeftoriu,fol nego humanicacé ador ari in' iele co' traEutychc.Sed age décidât banc cO trouerßäCyrilli autoritas lib.inloi' z.ea.9i.vbi hæc verba exponit, N«® adoramus quod fcimus.

Adorantibus fe connumerauerAt ditï tre ü’^S. Spint» tam ab Angelis qua a fiobis dordtur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ènim ferai forma a/futnpft^f

feruo coueniens midifleriu fifepit. Et mox» Conuenit maiiime hominib.. tamquA debitt üeo adorationem O ferre .Adorât igiturCldi ifus vt homo: adorat ur autem fempereuw tre Spiritu^quoniaDeusverus efi diuina naturam.ïdé lib. Tlî,efanri,2',cap./' Chrijlus rhodb vthonio, modo vtDeus mtrt-tb loqtàtur. rosdrtqtûtyadoratisefuod »efeidh nos (cdoramtisquodfcimûSfVt homo loquitt^f . . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îamp;it

R' É s P o N s I ö. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;71

^dfi enïm ex adoratibin efi o Âo^^Ç'ifèdcum fatre^ Spiritu S.a,dorAt:ur'. Adorenttpfum,m lt;lititille-,omnes Angeli Dei.Nemo aute tgno-

PRORSVS N A T V R AE ƒgt;/•lt;€-ter^Àam Det àdorAtioAe x ^riptura trihui. Scriptum enim est^Dominum De um tuùm d-dorabis (^eifoliJ‘ertties.Itaej.Filius-,ejuanuîs uere Adorabilisßt{ DI us etiim 'est natur a} Ia men vthomo 4zZlt;?gt;*4/-.Ha£teniis CyrillÜs.

ChriHus efifecundd perfond in diulnitatè, P^gP' etiam in mturufun humAna.

Poteti homo ChriPtus (ecundum 'nAturAm pjg «j/« hiimAnAm in fefe ejfe fbiepue.

Comp etit humAnitAti omnipotentem ejfè.

Chridttsdn^uit,Ego Çum tiobifcum dafeiue iid cOnÇummAtion'em ßctili.Ergo etidm fee Un dum htimAUAm jiAttirAm, ePt'nobis prdjens (suifjigimt-n 7mc^tiat:t,amp;infsipfA^neCtAhtum tjuA rAtione Deus efl.

ChriPtus fedetquâ homo ad dexter am Pa- pag.4^*'* tris.Ergo nullisphyficis legibus efl alligAtit humana chrifli natur a fed ePt immenÇa pot'^ tia particeps in fefe immediAte.,eode plAne modo^uo mateflAte Dei dicimusefle in calo.

dec 'ipimur itA crédités de Cœna Domini-, P’Squot;®7 nihil inde incommod 'i noVis accidet, fed Iau-dempotius^fimpUcitdtis glori'^ in illo die ieportA,bimtis.

TH. B E ZAE

Hæc ille,at nos præter cætera millies prolata audiamus hoc quoque Cytilli 3e portentofa ilia reali propriecatu clTentia-lium inter naturas communicatione:Cy-rilli ihquam illius qui Neftorium amp;nbsp;Euty chen vt Athanalius Arrium proftrauit, perfpicuuni plaiium ac verè aureum teftimonium ex lib.x.in Ioan.cap.141.

Nihtl firmu fiabile-t nihil perfetuÜ JDeo attrihuelur^fi crcAturA qttoe]. SubftAntiAliter ^pernAturA cAreciperepoteritquAin JDeo SubllAntiAliterfunt.Etejuis non perhorreÇai tAntAm veritAtis JogwAtumferturbAtionent Audie s'. OmniA enimfurfuw ac deorfum euer tuntur, DeitAtis nAturA Ad crcAftirA deduci-/»r(hoc quidem ifti vitare voluerunt, fe3 incommode quum exinanitio quoq. for mæDei legatur,vt formæferui exaltatio)

crcAturAru (ubfiAntiA ferinfAmiAm Ad fi frentA nAturA locumfcAndere creditur. Dc-niq.quum ifti nobis pro irrefragabili ra-tione obiiccre foleant D.Lutheri nomé, audiamus quid ille ipfe extra illum dil-putationis feruorem de iftis dogmatibus fcnlerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: --.v

Intempeftiua quidam enarfationem afterunt,diccntes^FiIias nefcit, id eft no .1- vult

KESPONSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75

7ult fcire.Chriftus verus homo fLiit,qua tc vt alius purus amp;: fonâ;’' homo,n5 quo libct tempore cogitauit,dixit,voluitjin-tellexitomniadïcut imperiti.quida omnipotentem in eo hominem faciöt, pcr-mifcentcs duas natura.s atque opera ça-lum paruin prudentcr.

/tew.Etfi hominem occupée diabolus, tarnen homo manet homo, diabolus vo-ro diabolus.-fed Deus fattus eft homo,amp; tarnen Deus manet. Atque hoe modo profundius fe in carné noftram immifit, quam diabolus facere-polTitjquihominis corpus fubire’poteft, atqueeu affligetcr fed non poteft homo fieri, vt diabolus Sc homo fit vna perfona. Intet naturasi« fias femper perfonale difcrimê roanet, nó folùm fecundu effentia, veru etia fe-cundum perfona. Verùm in Chrifto hçc vnum funt.Nam Filius Deleft faäus no ftracaroSefanguis.

JfewjScripturapulchrè perfona cû na turaiûgit,acrurfum naturas nequaqua confunditjVt pauci fint f quod humanis comentisdebemus quibus ætatc noftra attriuimus, ôc ingeniû corrupimus ) qui ç id reftè percipiât,vt ipfe profeélô'pcilç-

pe in his amp;: fimilibus locis errauerim amp;nbsp;naturç cribuerimquod copetic perfonçgt; ie c6tra,vt in illo loco Pauli Philip, i.ho die pdffic alicui vfüiienire,vbi dicit,Ta-mctfi in forma Dei eiÏec,amp;:c. Quod in forma Dei fuilTe prædicâcur, cèrtèdinh hitatem indicac; Irem quod ie exirianf-. ùiiïe dieicur: porrô inanitio amp;nbsp;fef-üi forma quid aliud quam humanitärem ce-ftanturî

AT TV DOMINE VSQVEQyo?